siustany

ta­niec gó­ra­li ży­wiec­kich, tań­czo­ny pa­ra­mi, po­le­ga­ją­cy na szyb­kim wy­rzu­cie na prze­mian nóg do przo­du


SJP.pl


siuta

naz­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gwara. łow. bez­ro­ga sa­mi­ca ga­tun­ku, któ­re­go sa­miec jest ro­ga­ty

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jan Siuta – pol­ski rzeź­biarz, ma­larz i fi­lo­zof
  • Jan Siuta – pol­ski spe­cja­li­sta w za­kre­sie ochro­ny śro­do­wi­ska
  • Re­na­ta No­wa­kow­ska-Siuta – pol­ska pe­da­gog

Wikipedia


siutaż

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gwara. su­tasz; wy­ro­by ple­śće­cio­ne wy­ko­na­ne z krzy­żu­ją­cych się sko­śnie nitek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ga­lo­ny na czap­ce i odz­na­ki (dy­stynk­cje) stop­ni służ­bo­wych wy­ko­na­ne są z siu­ta­żu.

 (1.1) Gó­ra­le Są­dec­cy no­si­li białe weł­nia­ne ger­ma­ny, przy­o­zdo­bio­ne cy­no­wy­mi gu­zi­ka­mi lub ko­lo­ro­wym siu­ta­żem.

 (1.1) ''Pa­rze­ni­ce oraw­skie w for­mie pęt­li­co­wych ozdób na­szy­wa­ne były z czar­nej weł­nia­nej taśmy lub czar­nej taśmy i czar­ne­go siu­ta­żu''.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sutasz

Wiktionary


siuty

przy­miot­nik

 (1.1) bez­ro­gi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɕutɨ, AS: śuty

Wiktionary


siuup

wy­krzy­knik

 (1.1) ono­ma­to­pe­ja imi­tu­ją­ca czyjś skok

Wiktionary

Powiązane:

 czas. siupnąć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) siup

Wiktionary


siuła

za­i­mek li­czeb­ny

 (1.1) gw-pl|War­mia. ile

 (1.2) gw-pl|War­mia. za siuła - za dużo

 (1.3) gw-pl|War­mia. nie siuła - nie dużo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Siuła masz psie­nian­dzy ze soboł? → Ile masz pie­nię­dzy ze sobą?

 (1.2) Dałeś mi za siuła, tyle ja nie wydam. → Dałeś mi za dużo, tyle nie wydam.

 (1.3) Taka za­baw­ka nie siuła kosz­tu­je.

Wiktionary


siuśka

1. lek­ce­wa­żą­co: do­ra­sta­ją­ca dziew­czy­na; siu­siu­majt­ka;
2. po­tocz­nie: po­chwa, wa­gi­na


SJP.pl


siuśki

po­tocz­nie:
1. piwo z małą za­war­to­ścią al­ko­ho­lu, kiep­skie piwo;
2. mdły, słaby napój, np. słaba her­ba­ta;
3. mocz; siki


SJP.pl


siuśmajtka

po­tocz­nie: do­ra­sta­ją­ca dziew­czy­na, pod­lo­tek, siu­siu­majt­ka


SJP.pl


siv

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Struc­tu­red in­vest­ment ve­hic­le
  • (ang. si­mian im­mu­no­de­fi­cien­cy virus)

Wikipedia


siwa

1. zwy­kle o wło­sach: bia­ło­sza­ry, sre­brzy­sto­bia­ły;
2. ma­ją­cy siwe włosy, sierść, upie­rze­nie;
3. bia­ło­sza­ry, jas­no­po­pie­la­ty


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) rel. mit. bo­gi­ni sło­wiań­ska

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Siwa – oaza w Egip­cie
  • Siwa – bo­gi­ni sło­wiań­ska
  • Siwa – wzgó­rze
  • (140) Siwa – pla­ne­to­i­da
  • Siwa – ro­dzaj pa­ją­ków z ro­dzi­ny krzy­ża­ko­wa­tych
  • Siwa – gaun wikas sa­mi­ti w Ne­pa­lu w stre­fie Meći w dy­stryk­cie Pancht­har
  • Siwa – wieś w Rosji, w Kraju Perm­skim, oś­ro­dek ad­mi­ni­stra­cyj­ny re­jo­nu si­wiń­skie­go
  • Śiwa – bó­stwo hin­du­skie
  • Kra­ter Śiwa – kra­ter ude­rze­nio­wy na za­chod­nim wy­brze­żu Indii

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈɕiva, AS: śiva

Wiktionary


siwaizm

jeden z głów­nych kul­tów w hin­du­iz­mie; śi­wa­izm


SJP.pl


siwak

gar­nek gli­nia­ny, o ko­lo­rze sta­lo­wo­sza­rym lub czar­nym, wy­pa­la­ny przy zmniej­szo­nym do­pły­wie po­wie­trza


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. czło­wiek, który osi­wiał

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Siwak (na­czy­nie) – na­czy­nie gli­nia­ne, o ko­lo­rze sta­lo­wo­sza­rym lub czar­nym uzy­ska­nym wsku­tek za­sto­so­wa­nia spe­cjal­ne­go spo­so­bu wy­pa­la­nia
  • siwak → Mis­wak – pa­łecz­ka uży­wa­na do czy­szcze­nia zębów
  • Albin Siwak
  • Ju­liusz Siwak
  • Ro­bert Siwak
  • Si­wiec
  • Siwek

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. siwizna ż., siwienie n., osiwienie n.

 czas. siwieć ndk., osiwieć m.

 przym. siwy, siwawy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) siwosz

Wiktionary


siwasz

mie­sza­niec psa eski­mo­skie­go z wil­kiem


SJP.pl


siwawy

zbli­żo­ny do si­we­go, nie do końca siwy, pra­wie siwy


SJP.pl


siwczak

naz­wi­sko


SJP.pl


siwecki

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Aloj­zy Si­wec­ki (1912–1988) – ar­ty­sta ma­larz
  • Leon Si­wec­ki (ur. 1967) – du­chow­ny ka­to­lick
  • Piotr Si­wec­ki (ur. 1971) – pol­ski pro­za­ik, kry­tyk, tłu­macz i wy­daw­ca, po­cho­dzą­cy z Olsz­ty­na.
  • Ry­szard Si­wec­ki (1939–2002) – bo­ta­nik i den­dro­log

Wikipedia


siwek

koń o maści siwej; siwy


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • siwek – koń siwej maści
  • Agniesz­ka Je­chow­ska-Siwek – pol­ska lek­ko­at­let­ka
  • Al­be­ryk Siwek (wła­ści­wie Józef Siwek) – cy­sters
  • Fran­ci­szek Siwek – pol­ski poeta lu­do­wy i pu­bli­cy­sta
  • Jan Ka­zi­mierz Siwek – poeta, baj­ko­pi­sarz, sa­ty­ryk, autor słu­cho­wisk
  • Jo­a­chim Siwek – pol­ski pił­karz
  • Na­ta­lia Siwek → Na­ta­lia Ave­lon – ak­tor­ka i pio­sen­kar­ka
  • Paweł Siwek – je­zu­i­ta
  • Rafał Siwek – pol­ski śpie­wak ope­ro­wy (bas)
  • Roman Siwek – pol­ski pu­zo­ni­sta
  • Sła­wo­mir Siwek – pol­ski po­li­tyk, dzien­ni­karz, pu­bli­cy­sta, poseł
  • Ta­de­usz Siwek – pol­ski siat­karz, tre­ner, olim­pij­czyk z Mek­sy­ku 1968

Wikipedia


siwerniak

świer­go­tek nad­wod­ny; ptak z ro­dzi­ny pli­szek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ant­hus spi­no­let­ta|ref=tak., ga­tu­nek ptaka z ro­dza­ju świer­got­ków;

Wiktionary

Si­wer­niak, świer­go­tek gór­ski, si­war­nik ("Ant­hus spi­no­let­ta") – ga­tu­nek ma­łe­go ptaka z ro­dzi­ny plisz­ko­wa­tych (Mo­ta­cil­li­dae).

Wikipedia


siwert

jed­nost­ka rów­no­waż­ni­ka dawki po­chło­nię­tej pro­mie­nio­wa­nia jo­ni­zu­ją­ce­go


SJP.pl

| Wiel­kosc = dawki rów­no­waż­nej i sku­tecz­nej, ob­cią­ża­ją­cej dawki rów­no­waż­nej i sku­tecz­nej

| WielkoscOzn = "H"T, "E", "H"T("τ"), "E"H("τ")

Wikipedia


siwiak

naz­wi­sko


SJP.pl


siwianka

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • si­wian­ka – ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny ku­kuł­ko­wa­tych
  • Si­wian­ka – wieś w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim

Wikipedia


siwica

wi­dło­gon­ka si­wi­ca - ga­tu­nek mo­ty­la z ro­dzi­ny gar­bat­ko­wa­tych


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Si­wi­ca – wieś na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie gro­dzień­skim, w re­jo­nie smor­goń­skim, w siel­so­wie­cie Sinki
  • Si­wi­ca – agro­mia­stecz­ko na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie miń­skim, w re­jo­nie wo­ło­żyń­skim, w siel­so­wie­cie Iwie­niec
  • Si­wi­ca – osada leśna w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie ło­wic­kim, w gmi­nie Nie­bo­rów

Wikipedia


siwicki

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lud­wi­ka Si­wic­ka-Wój­cik – bia­ło­ru­ska pi­sar­ka
  • Ewe­li­na Szczech-Si­wic­ka – pol­ska gra­ficz­ka i rzeź­biar­ka
  • An­to­ni Si­wic­ki – ge­ne­rał
  • Flo­rian Si­wic­ki – pol­ski po­li­tyk
  • Igna­cy Si­wic­ki – poseł na sejm
  • Jacek Si­wic­ki – pol­ski me­na­dżer i urzęd­nik pań­stwo­wy
  • Jan Si­wic­ki – pol­ski fo­to­graf
  • Ma­ciej Si­wic­ki – wi­ce­wo­je­wo­da lu­bu­ski
  • Mi­ko­łaj Si­wic­ki – dok­tor
  • Ser­giusz Si­wic­ki – ra­dziec­ki ge­ne­rał, major

Wikipedia


siwiec

ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ma­ko­wa­tych


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bar­tło­miej Si­wiec (ur. 1975) – pol­ski sza­chi­sta, dzien­ni­karz i pro­za­ik
  • Jan Si­wiec (ur. 1891, zm. 1961) – pol­ski pow­sta­niec i żoł­nierz
  • Ja­ni­na Si­wiec (ur. 1907, zm. 2011) – pol­ska Spra­wied­li­wa wśród Na­ro­dów Świa­ta
  • Ku­ne­gun­da Si­wiec (ur. 1876, zm. 1955) – pol­ska dzia­łacz­ka re­li­gij­na i spo­łecz­na
  • Łu­kasz Si­wiec (ur. 1991) – pol­ski za­wod­nik mie­sza­nych sztuk walki (MMA)
  • Mag­da­le­na Si­wiec – pol­ska hi­sto­rycz­ka li­te­ra­tu­ry
  • Marek Ma­ciej Si­wiec (ur. 1955) – pol­ski le­wi­co­wy po­li­tyk, poseł, dzien­ni­karz
  • Marek Si­wiec (ur. 1964) – pol­ski po­li­tyk, poseł par­tii ka­to­lic­kich
  • Na­ta­lia Si­wiec (ur. 1983) – pol­ska mo­del­ka
  • Ry­szard Si­wiec (ur. 1909, zm. 1968) – pol­ski żoł­nierz AK, fi­lo­zof; w 1968 do­ko­nał sa­mo­spa­le­nia w akcie pro­te­stu
  • Ste­fan Si­wiec (ur. 1863, zm. 1941) – pol­ski ksiądz ka­to­lic­ki, dok­tor te­o­lo­gii, hi­sto­ryk Ko­ścio­ła
  • si­wiec – Lop­ho­la­i­mus an­tarc­ti­cus, ga­tu­nek go­łę­bia za­miesz­ku­ją­cy Au­stra­lię

Wikipedia


siwiej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: siwo


SJP.pl


siwienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|si­wieć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɕiˈvʲjɛ̇̃ɲɛ, AS: śivʹi ̯ė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. siwieć

 przym. siwiuteńki, siwy

 rzecz. siwak mos., siwizna ż.

Wiktionary


siwieć

zmie­niać kolor na siwy


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) sta­wać się siwym

 (1.2) o lu­dziach: sta­wać się si­wo­wło­sym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Niebo na wscho­dzie za­czy­na si­wieć, sza­rzeć, sre­brzyć za­to­kę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɕivʲjɛ̇t͡ɕ, AS: śivʹi ̯ėć

Wiktionary

Powiązane:

 czas. osiwieć dk.

 przym. siwy, siwowłosy, siwiuteńki

 rzecz. siwienie n., siwak mos., siwizna ż.

Wiktionary


siwik

naz­wi­sko


SJP.pl


siwiuteńki

zdrob­nie­nie od: siwy; si­wiut­ki, si­wiuś­ki


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zdrobn. od: siwy

 (1.2) cał­ko­wi­cie siwy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɕivʲjuˈtɛ̃ɲci, AS: śivʹi ̯utẽńḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siwizna ż., siwek m., siwienie n., osiwienie n., zsiwienie n.

 czas. siwieć, osiwieć, zsiwieć

 przym. siwy, siwiutki

 przysł. siwo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) siwiutki

Wiktionary


siwiutki

zdrob­nie­nie od: siwy; si­wiu­teń­ki, si­wiuś­ki


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zdrobn. od: siwy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pani Kwia­ciar­ka, si­wiut­ka, szczu­plut­ka, prze­stra­szo­na, zna czte­ry ję­zy­ki i ludz­ką na­tu­rę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɕiˈvʲjutʲci, AS: śivʹi ̯utʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siwizna

 przym. siwy, siwiuteńki

 przysł. siwo

Wiktionary


siwiuśki

zdrob­nie­nie od: siwy; si­wiu­teń­ki, si­wiut­ki


SJP.pl


siwizna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sre­brzy­sta lub bia­ło­sza­ra barwa wło­sów, prze­jaw sta­rze­nia lub za­bu­rzeń two­rze­nia barw­ni­ka

 (1.2) przen. sta­rość

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) A dla mnie zad­ba­ny trzy­dzie­sto­la­tek z si­wiz­ną jest bar­dzo sexy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siwak mos., osiwienie n., siwek mzw., siwienie n., siwka ż.

 czas. siwieć ndk., osiwieć dk., posiewieć dk., zsiwieć dk.

 przym. osiwiały, posiwiały, siwiuteńki, siwiutki, siwy, zsiwiały

 przysł. siwo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) siwość, szron

 (1.2) starość

Wiktionary


siwić

1. prze­sta­rza­le: za­bar­wiać na siwo; robić siwym, po­wo­do­wać si­wie­nie
2. siwić się - być si­we­go ko­lo­ru, od­ci­nać się od tła siwą barwą


SJP.pl


siwiński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ed­ward Si­wiń­ski – pol­ski pe­da­gog, dzien­ni­karz, kry­tyk li­te­rac­ki
  • Jan Si­wiń­ski – pol­ski pa­mięt­ni­karz, pow­sta­niec stycz­nio­wy
  • Ja­ro­sław Si­wiń­ski – pol­ski kom­po­zy­tor i pia­ni­sta
  • To­masz Si­wiń­ski – pol­ski re­ży­ser, sce­na­rzy­sta, ma­larz i autor fil­mów ani­mo­wa­nych
  • Wal­de­mar Si­wiń­ski – pol­ski dzien­ni­karz
  • Wło­dzi­mierz Si­wiń­ski – pol­ski in­ży­nier i woj­sko­wy
  • Wło­dzi­mierz Si­wiń­ski – pol­ski eko­no­mi­sta

Wikipedia


siwka

klacz o siwym ko­lo­rze


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jeźdz. zo­o­techn. siwa klacz

 (1.2) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Co­ra­cias gar­ru­lus|ref=tak., ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny kra­sek;

 (1.3) ornit. ptak z ga­tun­ku siwka (1.2)

 (1.4) kra­ków. farb­ka (do płu­ka­nia bie­liz­ny), ul­tra­ma­ry­na

Wiktionary

Siwka ( Сівка) – rzeka na Pod­kar­pa­ciu na Ukra­i­nie, prawy do­pływ Dnie­stru. Dłu­gość rzeki wy­no­si 76 km, po­wierzch­nia zlew­ni – 595 km².

Wy­pły­wa ze źró­dła na po­łud­nie od mia­sta Do­li­na.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sta­jen­ny pro­wa­dzi siwkę na wy­bieg.

 (1.3) Na pło­cie przy­sia­dła siwka i ob­ser­wo­wa­ła traw­nik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siwość ż., siwizna ż.

:: fm. siwek mzw.

 przym. siwy

Wiktionary


siwkowice

Siw­ko­wi­ce – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie ło­be­skim, w gmi­nie Resko.

Wikipedia


siwobiały

biały o siwym od­cie­niu


SJP.pl


siwobrody

ma­ją­cy siwą brodę


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który ma siwy za­rost na bro­dzie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na ich czele stał si­wo­bro­dy, osiem­dzie­się­cio­let­ni sta­rzec, nie­wi­do­my, pod­pie­ra­ją­cy się dłu­gim po­so­chem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɕivɔˈbrɔdɨ, AS: śivobrody

Wiktionary


siwobrzuchy

kro­gu­lec si­wo­brzu­chy - ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny ja­strzę­bio­wa­tych


SJP.pl


siwogrzywy

ma­ją­cy siwą grzy­wę


SJP.pl


siwogłowy

ma­ją­cy siwe włosy na gło­wie


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który ma siwą głowę

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɕivɔɡˈwɔvɨ, AS: śivogu̯ovy

Wiktionary


siwooki

ma­ją­cy siwe oczy


SJP.pl


siwopióry

1. ma­ją­cy siwe pióra;
2. ibis si­wo­pió­ry - ga­tu­nek pe­li­ka­na z ro­dzi­ny ibi­so­wa­tych


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który ma siwe pióra, pie­rze

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɕivɔˈpʲjurɨ, AS: śivopʹi ̯ury

Wiktionary


siwopłowy

płowy o siwym od­cie­niu


SJP.pl


siwoskrzydły

gru­chacz si­wos­krzy­dły - ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny gru­cha­czy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który ma siwe skrzy­dła

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɕivɔˈskʃɨdwɨ, AS: śivoskšydu̯y

Wiktionary


siwosz

1. koń siwej maści; siwek;
2. ga­tu­nek at­lan­tyc­kie­go żar­ła­cza; mu­stel siwy;
3. daw­niej: osoba z si­wy­mi wło­sa­mi


SJP.pl


siwoszary

szary o siwym od­cie­niu


SJP.pl


siwoszek

zdrob­nie­nie od: si­wosz


SJP.pl

Si­wo­szek ("Oe­di­po­da") – ro­dzaj owa­dów pro­stos­krzy­dłych z ro­dzi­ny sza­rań­czo­wa­tych.

Owady o gło­wie wy­po­sa­żo­nej w nit­ko­wa­te czuł­ki i okrą­gła­we lub lekko wy­dłu­żo­ne dołki cie­mie­nio­we. Przed­ple­cze ma środ­ko­wą li­stew­kę prze­cię­tą po­je­dyn­czą, głę­bo­ką bru­zdą po­przecz­ną, a po bo­kach li­stew­ki po­zba­wio­ne jest doł­ków. Kra­wędź górna ud tyl­nej pary od­nó­ży jest za środ­kiem gwał­tow­nie ob­ni­żo­na. Po­kry­wy się­ga­ją wierz­choł­ków tyl­nych ud.

Wikipedia


siwoszyi

kul­czyk si­wo­szyi - ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny łu­szcza­ko­wa­tych


SJP.pl


siwowąsy

ma­ją­cy siwe wąsy


SJP.pl


siwowłosy

ma­ją­cy siwe włosy; bia­ło­wło­sy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) ma­ją­cy siwe włosy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przy sto­li­ku sie­dział si­wo­wło­sy męż­czyz­na.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. siwieć ndk.

Wiktionary


siwość

rzad­ko: siwy kolor, si­wiz­na


SJP.pl


siwuch

1. ga­tu­nek pol­skiej wódki aro­ma­ty­zo­wa­nej, o słom­ko­wej bar­wie;
2. re­gio­nal­nie: wódka kiep­skiej ja­ko­ści, z do­miesz­ką fuzli


SJP.pl


siwucha

1. ga­tu­nek pol­skiej wódki aro­ma­ty­zo­wa­nej, o słom­ko­wej bar­wie;
2. re­gio­nal­nie: wódka kiep­skiej ja­ko­ści, z do­miesz­ką fuzli


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. pot. tania wódka gor­sze­go ga­tun­ku

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. i B. lp. od si­wuch

Wiktionary

Si­wu­cha – aro­ma­ty­zo­wa­na pol­ska wódka, pa­lo­na, na bazie owo­ców kra­jo­wych, o jas­nej, sło­mia­nej bar­wie i cha­rak­te­ry­stycz­nym, cierp­kim smaku.

W niek­tó­rych re­gio­nach kraju słowo to oz­na­cza sa­mo­gon lub ja­ką­kol­wiek wódkę bar­dzo ni­skiej ja­ko­ści, siwą w ko­lo­rze wsku­tek nie­do­kład­nej de­sty­la­cji.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Żoł­nie­rze mieli ze sobą gą­sio­rek si­wu­chy, żeby wypić zdro­wie no­wo­żeń­ców, i bar­dziej niż po­my­lo­ny suk­ce­sor cie­ka­wi­ły ich bie­ga­ją­ce po ko­ry­ta­rzu słu­żeb­ne panny.

Wiktionary


siwuszka

ro­dzaj pta­ków śpie­wa­ją­cych


SJP.pl


siwy

1. zwy­kle o wło­sach: bia­ło­sza­ry, sre­brzy­sto­bia­ły;
2. ma­ją­cy siwe włosy, sierść, upie­rze­nie;
3. bia­ło­sza­ry, jas­no­po­pie­la­ty


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) o wło­sach: ma­ją­cy na­tu­ral­ny bia­ło­sza­ry kolor, naj­czę­ściej ze sta­ro­ści

 (1.2) ma­ją­cy siwe (1.1) włosy

 (1.3) ma­ją­cy bia­ło­sza­ry kolor

 (1.4) jeźdz. o maści konia: ma­ją­cy białą sierść na ciem­nej skó­rze

 (1.5) gw-pl|księ­stwo ło­wic­kie,Bu­ko­wi­na. szary

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie był je­szcze bar­dzo stary, ale jego włosy były już cał­kiem siwe.

 (1.2) Siwy sta­ru­szek za­py­tał mnie o drogę na dwo­rzec.

 (1.3) Z ko­mi­na wy­do­by­wał się siwy dym.

 (1.4) Do naj­częst­szych uma­szczeń per­sze­ro­nów za­li­cza się siwe, jabł­ko­wi­te i kare.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɕivɨ, AS: śivy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siwizna ż., siwek m., siwienie n., posiwienie n., zsiwienie n., osiwienie n., siwak mos., siwka ż.

 czas. siwieć ndk., posiwieć dk., zsiwieć dk., osiwieć dk.

 przym. siwawy

:: zdrobn. siwiutki, siwiuteńki

 przysł. siwo, siwawo, siwiutko, siwiuteńko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) popielaty

Wiktionary


siwz

skró­to­wiec

 (1.1) = adm. praw. spe­cy­fi­ka­cja istot­nych wa­run­ków za­mó­wie­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Szcze­gó­ło­wy opis przed­mio­tu za­mó­wie­nia znaj­du­je się w za­łącz­ni­ku nr 1 do SIWZ.

Wiktionary


six-pack

[czy­taj: s-iks pak] po­tocz­nie: wyć­wi­czo­ne mię­śnie brzu­cha; ośmio­pak, sze­ścio­pak, ka­lo­ry­fer, ABS, krat­ka, dzie­się­cio­pak


SJP.pl


six-pak

[czy­taj: s-iks pak] po­tocz­nie: wyć­wi­czo­ne mię­śnie brzu­cha; sze­ścio­pak, ka­lo­ry­fer, ABS, six-pack, six pak


SJP.pl


siykiyra

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. sie­kie­ra

Wiktionary


siymianowice

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. Sie­mia­no­wi­ce Ślą­skie

Wiktionary


siyrotka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. sie­rot­ka

 (1.2) gwara pa­łuc­ka sto­krot­ka

Wiktionary


sizal

[czy­taj: s-izal]
1. ga­tu­nek agawy po­cho­dzą­cy z Mek­sy­ku oraz Ame­ry­ki Środ­ko­wej; sisal; agawa si­zal­ska; agawa si­za­lo­wa;
2. mocne włó­kno z liści tej ro­śli­ny; sisal


SJP.pl

Sizal (sisal) – twar­de i bar­dzo wy­trzy­ma­łe włó­kno otrzy­my­wa­ne ze spe­cjal­ne­go ga­tun­ku agawy – agawy si­za­lo­wej. Jest to ro­śli­na wie­lo­let­nia, wy­ma­ga­ją­ca kli­ma­tu tro­pi­kal­ne­go. Doj­rza­łe li­ście agaw do­cho­dzą do 2 me­trów dłu­go­ści, 4-6 cen­ty­me­trów gru­bo­ści i 15 cen­ty­me­trów sze­ro­ko­ści w czę­ści środ­ko­wej.

Wikipedia


sizalowy

[czy­taj: s-iza­lo­wy]
1. wy­ko­na­ny z si­za­lu (włó­kna), np. sznu­rek si­za­lo­wy;
2. agawa si­za­lo­wa - ga­tu­nek agawy po­cho­dzą­cy z Mek­sy­ku oraz Ame­ry­ki Środ­ko­wej; sizal; sisal; agawa si­zal­ska


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z si­za­lem, do­ty­czą­cy si­za­lu

 (1.2) wy­ko­na­ny z si­za­lu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sizal m.

 przym. sizalski

Wiktionary


sizalski

[czy­taj: s-izal­ski] agawa si­zal­ska - ga­tu­nek agawy po­cho­dzą­cy z Mek­sy­ku oraz Ame­ry­ki Środ­ko­wej; sizal; sisal; agawa si­za­lo­wa


SJP.pl


siódemeczka

zdrob­nie­nie od: sió­dem­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: sió­dem­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siódemka ż.

Wiktionary


siódemka

1. grupa sied­miu osób lub przed­mio­tów;
2. po­tocz­nie o bu­dyn­ku, po­ko­ju, po­jeź­dzie lub czym­kol­wiek, co oz­na­czo­ne jest licz­bą 7


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nazwa cyfry 7

 (1.2) coś, co oz­na­czo­ne jest cyfrą 7

 (1.3) ca­łość skła­da­ją­ca się z sied­miu czę­ści, ele­men­tów lub jed­no­stek

 (1.4) środ. kolej. lo­ko­mo­ty­wa serii EU07 lub EP07

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • 7 – licz­ba na­tu­ral­na.
  • Sió­dem­ka – gra bi­lar­do­wa.
  • Sió­dem­ka – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim.
  • TVN 7 – sta­cja te­le­wi­zyj­na na­da­ją­ca od 1 stycz­nia 2002.
  • Ułań­ska sió­dem­ka – sió­dem­ka Be­li­ny – nazwa sied­mio­o­so­bo­wej grupy zwia­dow­czej strzel­ców Jó­ze­fa Pił­sud­skie­go.
  • Sió­dem­ka – pol­ska firma ku­rier­ska (Ku­rier Sió­dem­ka SA).
  • Sió­dem­ka – pot. lo­ko­mo­ty­wa EP07 lub EU07.
  • Sió­dem­ka – karta do gry.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Jed­nym ude­rze­niem kija bi­lar­do­we­go po­sła­łem do łozy czwór­kę i sió­dem­kę.

 (1.3) Sió­dem­ka ko­la­rzy oder­wa­ła się od pe­le­to­nu.

 (1.4) Po­ciąg po­spiesz­ny pro­wa­dzi­ła wczo­raj sió­dem­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɕuˈdɛ̃mka, AS: śudẽmka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siódma ż.

:: zdrobn. siódemeczka ż.

 przym. siódmy

 licz. siedem, siedmioro

Wiktionary


siódemkowy

→ sió­dem­ka


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z licz­bą sie­dem, do­ty­czą­cy licz­by sie­dem

Wiktionary

Patrz:

siódemka

siódma

go­dzi­na siód­ma


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) go­dzi­na 7 rano lub wie­czo­rem

forma przy­miot­ni­ka.

 (2.1) M. i W. ż. lp. od: siód­my

Wiktionary

Powiązane:

 licz. siedem

 przym. siódmy

 rzecz. siódemka ż.

Wiktionary


siódmaczek

siód­ma­czek leśny - by­li­na z ro­dzi­ny pier­wiosn­ko­wa­tych, ros­ną­ca w środ­ko­wej Eu­ro­pie, na Sy­be­rii, w Man­dżu­rii, Ja­po­nii oraz w Ame­ry­ce


SJP.pl

Siód­ma­czek ("Trien­ta­lis" L.) – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny pier­wiosn­ko­wa­tych. W za­leż­no­ści od uję­cia obej­mu­je 2, 3 lub 4 ga­tun­ki, w uję­ciach sy­ste­ma­tycz­nych z XXI wieku czę­sto włą­cza­ne do ro­dza­ju to­jeść "Ly­si­ma­chia". Wszyst­kie wy­stę­pu­ją na pół­ku­li pół­noc­nej, w Ame­ry­ce Pół­noc­nej i Eu­raz­ji. W Pol­sce ro­śnie jeden przed­sta­wi­ciel ro­dza­ju – siód­ma­czek leśny ("Trien­ta­lis eu­ro­pa­ea"). Nazwa na­u­ko­wa ro­dza­ju po­cho­dzi od ła­ciń­skie­go okre­śle­nia 1/3 dłu­go­ści stopy i od­no­si się do wy­so­ko­ści ro­ślin.

Wikipedia


siódmak

ktoś zwią­za­ny z obiek­tem (np. dru­ży­ną, od­dzia­łem) oz­na­czo­nym licz­bą 7


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Siód­mak – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. el­blą­skim, w gmi­nie Pa­słęk
  • Siód­mak – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. szczy­cień­skim, w gmi­nie Szczyt­no
    • Siód­mak – ko­le­jo­wy przy­sta­nek oso­bo­wy tamże

Wikipedia


siódmoklasista

uczeń siód­mej klasy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) eduk. uczeń siód­mej klasy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pa­mię­tam, jak w pier­wszej kla­sie wszyst­kie pod­ko­chi­wa­ły­śmy się w siód­mo­kla­si­stach.

 (1.1) Bo­ha­ter książ­ki Kor­ne­la Ma­ku­szyń­skie­go pt. „Sza­tan z siód­mej klasy” jest siód­mo­kla­si­stą, ale ma sie­dem­na­ście lat, gdyż jest ucz­niem przed­wo­jen­ne­go gim­naz­jum.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɕudmɔklaˈɕista, AS: śudmoklaśista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. siódmoklasistka ż.

 przym. siedmioklasowy

Wiktionary


siódmoklasistka

uczen­ni­ca siód­mej klasy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) eduk. uczen­ni­ca siód­mej klasy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. siódmoklasista m.

 przym. siedmioklasowy

Wiktionary


siódmy

li­czeb­nik po­rząd­ko­wy od­po­wia­da­ją­cy licz­bie 7


SJP.pl

przy­miot­nik od­li­czeb­ni­ko­wy

 (1.1) od 7

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) dzień mie­sią­ca po szó­stym

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (3.1) siód­ma: go­dzi­na siód­ma

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jerzy był siód­my na mecie.

 (1.1) Siód­me­go dnia, a ra­czej siód­me­go wie­czo­ru, kiedy już po­ło­ży­li się obok sie­bie w mil­cze­niu i zga­si­li świa­tło - usły­szał obok sie­bie cichy szloch.

 (3.1) List był da­to­wa­ny na go­dzi­nę siód­mą wie­czo­rem 14 kwiet­nia, a za­wie­rał in­for­ma­cję, że oto po upły­wie dwu­na­stu go­dzin od chwi­li pod­pi­sa­nia listu woj­ska au­striac­kie prze­kro­czą gra­ni­cę Księ­stwa War­szaw­skie­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɕudmɨ, AS: śudmy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siódma ż., siódemka ż.

 licz. siedem

 przedr. siedmio-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) 7.

Wiktionary


siądnięcie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) o lu­dziach: po­ło­że­nie na czymś po­ślad­ków w celu przy­bra­nia po­zy­cji sie­dzą­cej

 (1.2) o pta­kach, owa­dach: za­trzy­ma­nie się na ja­kimś przed­mio­cie, np. kwie­cie, li­ściu itp.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siad m., siedziba ż., siedzenie n., siedzonko n., siedzisko n., siadanie n.

 czas. siedzieć ndk., siadać ndk., siąść dk.

 przym. siedzeniowy, siedzący

 wykrz. siad

Wiktionary


siąg

daw­niej:
1. roz­pię­tość roz­po­star­tych skrzy­deł (ptaka, owada); za­sięg;
2. się­gnię­cie, za­mach


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Siąg – sy­no­nim roz­pię­to­ści skrzy­deł
  • Siąg – sy­no­nim sąż­nia

Wikipedia


siąkanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|sią­kać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɕɔ̃ŋˈkãɲɛ, AS: śõŋkãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. siąkać

Wiktionary


siąkać

po­tocz­nie:
1. po­cią­gać nosem, aby nie do­pu­ścić do wy­cie­ku wy­dzie­li­ny; sior­bać, sior­pać;
2. oczy­szczać nos, wyd­mu­chu­jąc po­wie­trze


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) wcią­gać nosem, po­cią­gać nosem

 (1.2) wyd­mu­chi­wać, wy­próż­niać nos

 (1.3) przest. wsią­kać

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɕɔ̃ŋkat͡ɕ, AS: śõŋkać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. siąknąć dk.

 rzecz. siąkanie, siąknięcie

Wiktionary


siąknąć

po­tocz­nie:
1. wcią­gnąć nosem po­wie­trze, pow­strzy­mu­jąc wy­dzie­li­nę; siorb­nąć, siorp­nąć;
2. wy­trzeć nos, wyd­mu­chu­jąc po­wie­trze


SJP.pl


siąpanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|sią­pać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niesiąpanie n.

 czas. siąpać ndk.

Wiktionary


siąpać

rzad­ko o de­szczu: padać drob­ny­mi kro­pla­mi; dżdżyć, mżyć, kro­pić, rosić, sią­pić


SJP.pl


siąpić

o de­szczu: padać drob­ny­mi kro­pla­mi; mżyć, kro­pić, rosić, dżdżyć, sią­pać


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) me­te­o­rol. o de­szczu: padać drob­ny­mi kro­pla­mi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dżdżyć, mżyć

Wiktionary


siąszyce

Sią­szy­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie ko­niń­skim, w gmi­nie Ry­chwał.

W 1778 w Sią­szy­cach uro­dził się Aloj­zy Pro­sper Bier­nac­ki, zie­mia­nin ka­li­ski, pio­nier no­wo­czes­ne­go rol­nict­wa, mi­ni­ster skar­bu Rządu Na­ro­do­we­go Kró­le­stwa Pol­skie­go w cza­sie pow­sta­nia li­sto­pa­do­we­go.

Wikipedia


siąść

1. o czło­wie­ku: przy­brać po­sta­wę sie­dzą­cą;
2. o czło­wie­ku: stać się zmę­czo­nym, wy­czer­pa­nym;
3. zająć ja­kieś miej­sce;
4. o owa­dach, pta­kach: opaść na ja­kieś po­dło­że;
5. o ma­szy­nach la­ta­ją­cych: ukoń­czyć lot, wy­lą­do­wać;
6. po­tocz­nie: prze­stać funk­cjo­no­wać, zep­suć się * forma "siędę" doz­wo­lo­na wy­łącz­nie w po­wie­dze­niu: "Daj kurze grzę­dę, ona: wyżej siędę."


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. sia­dać)

 (1.1) zająć miej­sce do sie­dze­nia, przy­jąć po­zy­cję sie­dzą­cą

 (1.2) o ptaku, mo­ty­lu itp. za­koń­czyć lot i za­trzy­mać się na czymś

 (1.3) pot. o sa­mo­lo­cie wy­lą­do­wać

 (1.4) pot. zep­suć się

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɕɔ̃w̃ɕt͡ɕ, AS: śõũ̯ść

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zasiadka ż., siedziba ż., siedzenie n., siedzonko n., siedzisko n., siadanie n., siądnięcie n., siad mrz.

 czas. obsiadać, wysiadać, usiąść, wsiadać, siadać ndk.

 przym. siedzeniowy, siedzący

 wykrz. siad

Wiktionary


się

za­i­mek zwrot­ny; *nie­ak­cen­to­wa­na forma ce­low­ni­ka "se" po­tocz­na, uży­wa­na głów­nie w ję­zy­ku mó­wio­nym


SJP.pl

za­i­mek zwrot­ny

 (1.1) …uży­wa­ny w stro­nie zwrot­nej – kon­struk­cji, w któ­rej wy­ko­naw­ca lub wy­ko­naw­cy czyn­no­ści jed­no­cze­śnie doz­na­ją jej skut­ków

 (1.2) …uży­wa­ny jako forma be­zo­so­bo­wa

 (1.3) …uży­wa­ny dla oz­na­cze­nia zbio­ro­wo­ści wy­ko­nu­ją­cej czyn­ność

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Krzysz­tof po­ru­szył się przez sen.

 (1.1) Anna się umyła.

 (1.1) Dzio­by wiel­kich pta­ków dra­pież­nych z wie­kiem coraz bar­dziej za­krzy­wia­ją się i na ko­niec wierzch­nie ostrze, za­gią­wszy się, dziób za­my­ka, i ptak z głodu umie­rać musi. To mnie­ma­nie gmin­ne przy­ję­li niek­tó­rzy or­ni­to­lo­go­wie.

 (1.2) Robi się późno.

 (1.3) Mówi się, że Janek ma się oże­nić z Ju­dy­tą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɕɛ, AS: śe

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) siebie

Wiktionary


sięgacz

długi ka­mień wzmac­nia­ją­cy mur ka­mien­ny


SJP.pl

Się­gacz – ulica ma­ją­ca jeden wy­jazd, za­koń­czo­na zwy­kle pla­cem do za­wra­ca­nia, po­tocz­nie zwana "śle­pym za­uł­kiem" lub "ślepą ulicą".

Wikipedia


sięganie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|się­gać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɕɛ̃ŋˈɡãɲɛ, AS: śẽŋgãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. sięgać, zasięgać

Wiktionary


sięgać

1. pró­bo­wać do­stać się do cze­goś, wy­cią­gać rękę, żeby dot­knąć cze­goś;
2. sta­rać się uzy­skać coś, osią­gnąć coś;
3. mieć okre­ślo­ny za­sięg


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. się­gnąć)

 (1.1) pró­bo­wać do­stać się do cze­goś, wy­cią­gać rękę, żeby dot­knąć cze­goś

 (1.2) sta­rać się uzy­skać coś, osią­gnąć coś

 (1.3) mieć okre­ślo­ny za­sięg

 (1.4) o hi­sto­rii, opo­wie­ści: da­to­wać się, roz­po­czy­nać się

 (1.5) o twór­cy, pi­sa­rzu: za­po­ży­czać

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Król do­stoj­nym ski­nie­niem od­pra­wił po­przed­nie­go pe­ten­ta, a de­le­ga­cja Ankh-Mor­pork zo­sta­ła zręcz­nie wy­su­nię­ta do przo­du, przed kras­no­lu­da z się­ga­ją­cą kolan brodą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɕɛ̃ŋɡat͡ɕ, AS: śẽŋgać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sięganie n., sięgnięcie n., wysięgnik m., zasięg m., sąg mrz.

 czas. sięgnąć, przysięgać, zasięgać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. śl. gabać

 (1.2) dosięgać, osiągać

 (1.4) datować się

 (1.5) czerpać, zapożyczać

Wiktionary


sięgnąć

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. się­gać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|się­gać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Otóż ja uprze­dzam lo­jal­nie, że dziś na obiad mamy niez­nacz­ną ilość ryżu – oś­wiad­czy­ła mama Ża­ko­wa i się­gnę­ła po krom­kę chle­ba z ma­słem die­te­tycz­nym. – Cóż chce­cie, wczo­raj była wolna so­bo­ta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɕɛ̃ŋɡnɔ̃ɲt͡ɕ, AS: śẽŋgnõńć

Wiktionary

Powiązane:

 czas. sięgać

 rzecz. sąg mrz.

Wiktionary


siężybób

się­ży­bób ostro­list­ny - ga­tu­nek ro­śli­ny z ro­dzi­ny bo­bo­wa­tych, ros­ną­cy na podz­wrot­ni­ko­wych ob­sza­rach Afry­ki i Azji; kasja, ostro­list­na, strą­czy­niec ostro­list­ny, senes ostro­list­ny, senna ale­xan­dri­na


SJP.pl


siła

1. ener­gia fi­zycz­na lub du­cho­wa; moc
2. zdol­ność od­dzia­ły­wa­nia, wy­wie­ra­nia wpły­wu
3. ja­ka­kol­wiek przy­czy­na fi­zycz­na zdol­na do zmia­ny ruchu lub spo­czyn­ku ciała ma­te­rial­ne­go albo do jego odksz­tał­ce­nia
4. dużo, wiele, mnó­stwo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fiz. wek­to­ro­wa miara od­dzia­ły­wań fi­zycz­nych mię­dzy cia­ła­mi;

 (1.2) ener­gia, zdol­ność do wy­sił­ku

 (1.3) zdol­ność od­dzia­ły­wa­nia, wy­wie­ra­nia wpły­wu

 (1.4) przest. ilość, mno­gość cze­goś

li­czeb­nik nie­o­kre­ślo­ny

 (2.1) daw. (dziś gwara.) wiele

Wiktionary

|jed­nost­ki = dyna ki­lo­gram-siła

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Siłę oz­na­cza­my li­te­rą F i mie­rzy­my w niu­to­nach.

 (1.2) Żeby pod­nieść ten cię­żar, trze­ba mieć dużo siły.

 (1.3) Hu­ra­gan przy­bie­rał na sile.

 (2.1) Siła ich z lasu wysz­ło, a cią­gle po­ka­zy­wa­li się nowi, tak że pa­trzą­cym wy­da­wa­li się bez liku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɕiwa, AS: śiu̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siłacz m., siłaczka ż., siłownia ż., siłownik m., silnik m., siłka ż., osiłek m., wysiłek m., siłowanie n., nasilanie n., nasilenie n., silenie n., wysilanie n., wysilenie n., silnia ż., silność ż., siłowość ż., usilność ż., bezsilność ż., przeciwsiła ż., antysiła ż., arcysiła ż., bezsiła ż., bezsilnienie n., nadsiła ż., siły nmos., siłownica ż.

 czas. siłować ndk., nasilać ndk., nasilić dk., silić ndk., wysilać ndk., wysilić dk., bezsilnieć ndk.

 przym. silny, siłowy, usilny, bezsilny, bezsiłowy, silnikowy, siłownikowy, siłaczy, wysiłkowy, bezwysiłkowy, ponadsilny, bezsilnikowy

 przysł. silnie, siłowo, siłą, usilnie, bezsilnie, na siłę, bezwysiłkowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) impet, werwa, energia, możliwości, potencjał

 (1.3) moc, potęga, oddziaływanie

Wiktionary


siłacz

czło­wiek o wiel­kiej sile fi­zycz­nej; mo­carz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ktoś bar­dzo silny fi­zycz­nie

 (1.2) przen. ktoś, kto po­tra­fi po­do­łać tru­dom i prze­ciw­no­ściom

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Si­łacz – patrz Strong­man
  • Si­łacz – Zbój­cerz po­stać z ko­mik­sów Kajko i Ko­kosz

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jacek to praw­dzi­wy si­łacz – nosi swoją żonę na rę­kach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɕiwat͡ʃ, AS: śiu̯ač

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siła ż., siłka ż., silnik m., siłownia ż., siłownik m., siłowanie n.

:: fż. siłaczka ż.

 czas. siłować ndk.

 przym. silny, siłowy, silnikowy, bezsilny

 przysł. silnie, siłowo, siłą

 licz. siła

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mocarz, atleta

Wiktionary


siłaczka

ko­bie­ta o wiel­kiej sile fi­zycz­nej lub mo­ral­nej; at­let­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta niez­wy­kle silna

 (1.2) przen. ko­bie­ta etycz­nie nie­ska­zi­tel­na

Wiktionary

Si­łacz­ka – no­we­la Ste­fa­na Że­rom­skie­go, wy­da­na po raz pier­wszy w zbio­rze "Opo­wia­da­nia" w 1895 r., opo­wia­da­ją­ca hi­sto­rię le­ka­rza Pawła Oba­rec­kie­go i na­u­czy­ciel­ki Sta­ni­sła­wy Bo­zow­skiej. Akcja dzie­je się w Obrzy­dłów­ku – małej wsi, do któ­rej dok­tor przy­je­chał w wieku 37 lat.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. wysilanie n., siłownia ż., silnik mrz., osiłek mos., siła ż., siłacz mos.

 przysł. siłą

 licz. siła

 przym. bezsilny

Wiktionary


siłka

1. po­tocz­nie: si­łow­nia; pa­kow­nia, pa­ker­nia;
2. daw­niej: sidło, sieć, pętla


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. si­łow­nia (sala do ćwi­czeń mię­śni)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɕiwka, AS: śiu̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siła ż., siłownia ż., siłacz m., wysilanie n., osiłek mos.

 przym. siłowy, bezsilny

 licz. siła

Wiktionary


siłomierz

przy­rząd do mie­rze­nia siły; dy­na­mo­metr


SJP.pl

Si­ło­mierz (dy­na­mo­metr) – przy­rząd do po­mia­ru war­to­ści dzia­ła­ją­cej siły. Za­sa­da jego dzia­ła­nia naj­czę­ściej opie­ra się na pra­wie Hooke’a, które mówi, że odksz­tał­ce­nie ele­men­tu sprę­ży­ste­go jest pro­por­cjo­nal­ne do war­to­ści dzia­ła­ją­cej siły. Si­ło­mierz o skali zgod­nej z ukła­dem SI to niu­to­no­metr.

Wikipedia


siłowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|si­ło­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. siłować ndk.

 rzecz. siła ż., siłacz mos., siłownia ż., wysilanie n., osiłek mos.

 licz. siła

 przym. bezsilny

Wiktionary


siłować

si­ło­wać się - sta­rać się po­ko­nać kogoś lub coś


SJP.pl


siłowik

przed­sta­wi­ciel struk­tur si­ło­wych (woj­sko, służ­by spe­cjal­ne itp.) w ro­syj­skich wła­dzach


SJP.pl

Si­ło­wik ( Силовик) – ro­syj­ski po­li­tyk z naj­wyż­szych szcze­bli wła­dzy, wy­wo­dzą­cy się z woj­ska lub służb spe­cjal­nych, re­pre­zen­tu­ją­cy kon­ser­wa­tyw­ne po­glą­dy w kwe­stii bez­pie­czeń­stwa na­ro­do­we­go (twar­da linia) i prze­ja­wia­ją­cy ten­den­cje im­pe­ria­li­stycz­ne. Wielu spoś­ród naj­bliż­szych współ­pra­cow­ni­ków Wła­di­mi­ra Pu­ti­na wy­wo­dzi się z tej frak­cji.

Wikipedia


siłownia

1. za­kład ener­ge­tycz­ny uzy­sku­ją­cy ener­gię uży­tecz­ną (np. dla ma­szyn ro­bo­czych) po­przez przet­wo­rze­nie ener­gii ist­nie­ją­cej w za­so­bach na­tu­ral­nych;
2. sport. miej­sce ćwi­czeń si­ło­wych, sala z od­po­wied­ni­mi przy­rzą­da­mi dla ta­kich ćwi­czeń


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sport. sala gim­na­stycz­na z przy­rzą­da­mi do ćwi­cze­nia mię­śni

 (1.2) żegl. po­mie­szcze­nie na stat­ku, w któ­rym znaj­du­ją się ma­szy­ny wyt­wa­rza­ją­ce ener­gię me­cha­nicz­ną;

 (1.3) elektr. ze­spół urzą­dzeń słu­żą­cy do prze­mia­ny da­ne­go ro­dza­ju ener­gii na ener­gię me­cha­nicz­ną;

Wiktionary

Si­łow­nia, nie­kie­dy rów­nież ma­szy­now­nia – ze­spół urzą­dzeń na­le­żą­cych do więk­sze­go, przet­wa­rza­ją­ce­go ener­gię ukła­du, w któ­rym od­by­wa się kon­wer­sja pew­ne­go ro­dza­ju ener­gii na ener­gię me­cha­nicz­ną. W si­łow­ni na stat­kach używa się naj­czę­ściej sil­ni­ka ciepl­ne­go do na­pę­dza­nia śruby okrę­to­wej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zosia lu­bi­ła pa­trzyć przez okno si­łow­ni na ćwi­czą­cych tam męż­czyzn.

 (1.2) W si­łow­ni wy­buchł pożar i ka­pi­tan kazał nadać wez­wa­nie o pomoc.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɕiˈwɔvʲɲa, AS: śiu̯ovʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siła ż., siłka ż., siłacz m., siłaczka ż., siłownik m., silnik m., siłowanie n., wysiłek m., wysilenie n., wysilanie n., osiłek mos.

 czas. siłować ndk., wysilić dk., wysilać ndk.

 przym. silny, siłowy, silnikowy, wysiłkowy

 przysł. siłą, silnie, siłowo, wysiłkowo

 licz. siła

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pakernia, pot. siłka

 (1.2) maszynownia

Wiktionary


siłowniany

→ si­łow­nia


SJP.pl

Patrz:

siłownia

siłownik

urzą­dze­nie do uru­cha­mia­nia ma­szy­ny za po­mo­cą ci­śnie­nia hy­dra­u­licz­ne­go lub na­pę­du elek­trycz­ne­go, sto­so­wa­ne tam, gdzie siła czło­wie­ka nie wy­star­cza, lub w urzą­dze­niach dzia­ła­ją­cych au­to­ma­tycz­nie; ser­wo­mo­tor


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. urzą­dze­nie przet­wa­rza­ją­ce sy­gnał na ruch li­nio­wy lub obro­to­wy;

Wiktionary

Si­łow­nik – urzą­dze­nie wy­ko­naw­cze, w któ­rym ener­gia czyn­ni­ka ro­bo­cze­go jest za­mie­nia­na na ener­gię me­cha­nicz­ną ruchu po­stę­po­we­go, ką­to­we­go lub krzy­wo­li­nio­we­go, na­zy­wa­ne­go sko­kiem. Ruch ką­to­wy w si­łow­ni­ku jest ro­zu­mia­ny jako pow­ta­rzal­ny obrót, nie­prze­kra­cza­ją­cy naj­czę­ściej 360°.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie­spraw­ny si­łow­nik sprzę­gła po­wo­du­je nie­ty­po­wą pracę pe­da­łu sprzę­gła, pro­ble­my z jego wci­śnię­ciem bądź cał­ko­wi­ty brak oporu, trud­no­ści z wrzu­ca­niem bie­gów i wy­cie­ki płynu ha­mul­co­we­go w oko­li­cy skrzy­ni bie­gów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɕiˈwɔvʲɲik, AS: śiu̯ovʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. osiłek mos., siłownia ż., siłacz mos., silnik mrz., siła ż.

 licz. siła

 przysł. siłą

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) serwomotor

Wiktionary


siłowy

przy­miot­nik od: siła


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy siły

 (1.2) do­ko­na­ny z uży­ciem siły

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Putin-pre­zy­dent w razie wew­nętrz­nych kon­flik­tów bę­dzie praw­do­po­dob­nie chęt­niej się­gać po me­to­dy si­ło­we, niż czy­nił to Borys Jel­cyn.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siła ż., siłacz m., siłownia ż., siłka ż., wysilanie n., osiłek mos.

 przysł. siłowo, siłą

 czas. siłować się

 licz. siła

Wiktionary


siły

1. ener­gia fi­zycz­na lub du­cho­wa; moc
2. zdol­ność od­dzia­ły­wa­nia, wy­wie­ra­nia wpły­wu
3. ja­ka­kol­wiek przy­czy­na fi­zycz­na zdol­na do zmia­ny ruchu lub spo­czyn­ku ciała ma­te­rial­ne­go albo do jego odksz­tał­ce­nia
4. dużo, wiele, mnó­stwo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) zor­ga­ni­zo­wa­na grupa ludzi wal­czą­cych prze­ciw­ko cze­muś

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lp., M. plu­ral|siła.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Siły par­tii opo­zy­cyj­nej sta­wia­ły opór.

 (1.1) Ro­syj­skie siły użyły broni che­micz­nej 626 razy od po­cząt­ku wojny i co najm­niej 51 razy w tym roku, jak po­da­je sztab ge­ne­ral­ny sił zbroj­nych Ukra­i­ny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siła ż.

 licz. siła

Wiktionary


siłówka

po­tocz­nie: tre­ning si­ło­wy


SJP.pl


siłą

1. ener­gia fi­zycz­na lub du­cho­wa; moc
2. zdol­ność od­dzia­ły­wa­nia, wy­wie­ra­nia wpły­wu
3. ja­ka­kol­wiek przy­czy­na fi­zycz­na zdol­na do zmia­ny ruchu lub spo­czyn­ku ciała ma­te­rial­ne­go albo do jego odksz­tał­ce­nia
4. dużo, wiele, mnó­stwo


SJP.pl

przy­słó­wek

 (1.1) uży­wa­jąc prze­mo­cy, na siłę, nie py­ta­jąc o zda­nie

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) N. lp. od: siła

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) słowo “mo­na­feq” zna­czy do­słow­nie „hi­po­kry­ta; dwu­li­co­wiec; ktoś, kto z po­zo­ru wspie­ra kogoś bądź ja­kieś sta­no­wi­sko, pod­czas gdy w isto­cie jest mu wrogi” i w kul­tu­rze mu­zuł­mań­skiej ma długą tra­dy­cję uży­cia – pier­wot­nie tak okre­śla­ni byli Ara­bo­wie, któ­rzy za życia Ma­ho­me­ta ko­niunk­tu­ral­nie przy­ję­li islam, ale po śmier­ci pro­ro­ka po­wró­ci­li do daw­nych wie­rzeń i trze­ba ich było – siłą – po­now­nie zis­la­mi­zo­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɕiwɔ̃w̃, AS: śiu̯õũ̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siła ż., siłacz m., siłaczka ż., siłownia ż., siłownik m.

 czas. siłować się ndk., nasilać się ndk., silić się ndk., wysilać się ndk.

 przym. silny, siłowy, usilny

 przysł. silnie, siłowo

 licz. siła

Wiktionary


sjalowy

kwas sja­lo­wy - zwią­zek or­ga­nicz­ny z grupy cu­krów; kwas sia­lo­wy


SJP.pl


sjem

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) stpol. sejm

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sʲjɛ̃m, AS: sʹi ̯ẽm

Wiktionary


sjena

od­mia­na ochry że­la­zo­wej o bar­wie żół­to­bru­nat­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) szt. ro­dzaj farby ma­lar­skiej, umbra w żół­tym od­cie­niu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ma­lar­ka użyła sjeny, co dało za­ska­ku­ją­cy efekt.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsʲjɛ̃na, AS: sʹi ̯ẽna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Siena ż.

 przym. sieneński

Wiktionary


sjenit

mag­mo­wa skała głę­bi­no­wa na­le­żą­ca do grupy skał obo­jęt­nych; sy­e­nit


SJP.pl

Sje­nit, sy­e­nit – obo­jęt­na skała głę­bi­no­wa skła­da­ją­ca się z mie­sza­ni­ny ska­le­nia i kwar­cu lub ły­szczy­ku. Zaz­wy­czaj ma ciem­no­zie­lo­ny kolor, jest twar­da, łatwo pod­da­je się obrób­ce i do­brze po­le­ru­je. Sje­nit za­li­cza­ny jest do skał jaw­no­kry­sta­licz­nych. Naj­czę­ściej barwy ciem­no­sza­rej lub czar­nej. W prze­ci­wień­stwie do gra­ni­tu, nie za­wie­ra wcale, albo za­wie­ra bar­dzo mało kwar­cu. Na dia­gra­mie kla­sy­fi­ka­cyj­nym QAPF sje­nit zaj­mu­je pole 7.

Wikipedia


sjenitowy

przy­miot­nik od: sje­nit


SJP.pl


sjesta

od­po­czy­nek, drzem­ka po­o­bied­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­po­czy­nek po­łud­nio­wy w niek­tó­rych kra­jach o cie­płym lub go­rą­cym kli­ma­cie

 (1.2) drzem­ka po­o­bied­nia

Wiktionary

Na tę stro­nę wska­zu­je „sie­sta”. Zo­bacz też: „Sie­sta” – tytuł au­dy­cji ra­dio­wej.

Sje­sta (od hiszp. "sie­sta") – pora po­po­łud­nio­we­go od­po­czyn­ku w niek­tó­rych kra­jach o cie­płym kli­ma­cie. Czę­sto jako usta­wo­wo wyz­na­czo­na, stała pora dnia na czas któ­rej prze­ry­wa się pracę, za­my­ka lo­ka­le usłu­go­we i urzę­dy. Ten ro­dzaj od­po­czyn­ku nie­kie­dy wiąże się z drzem­ką, zwła­szcza po­o­bied­nią.

Wikipedia


sjp

[czy­taj: es-jot-PE] skrót od: słow­nik ję­zy­ka pol­skie­go


SJP.pl

skró­to­wiec li­te­ro­wy w funk­cji rze­czow­ni­ka ro­dza­ju mę­sko­rze­czo­we­go

 (1.1) = słow­nik ję­zy­ka pol­skie­go

Wiktionary


sjpd

[czy­taj: es-jot-pe-DE] skrót od: Słow­nik ję­zy­ka pol­skie­go pod re­dak­cją W. Do­ro­szew­skie­go


SJP.pl


sjpdor

skrót od: Słow­nik ję­zy­ka pol­skie­go pod re­dak­cją W. Do­ro­szew­skie­go; SJPD


SJP.pl


ska

styl w mu­zy­ce roz­ryw­ko­wej wy­wo­dzą­cy się z Ja­maj­ki


SJP.pl

Ska – styl mu­zycz­ny za­po­cząt­ko­wa­ny w dru­giej po­ło­wie lat 50. w King­ston na Ja­maj­ce, bę­dą­cy pre­kur­so­rem mu­zy­ki rock­ste­a­dy, a w dal­szej ko­lej­no­ści – reg­gae; cha­rak­te­ry­zu­je się prze­de wszyst­kim szyb­kim tem­pem, ak­cen­tem per­ku­syj­nym kła­dzio­nym na drugą i czwar­tą miarę taktu oraz wy­ra­zi­stą linią basu.

Wikipedia


skaber

ryba z rzędu oko­nioksz­tałt­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) icht. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Astro­sco­pus|Bre­vo­ort., ryba mor­ska z ro­dzi­ny ska­be­ro­wa­tych, wy­stę­pu­ją­ca u wy­brze­ży obu Ame­ryk

 (1.2) icht. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ura­no­sco­pus sca­ber|Lin­na­e­us|ref=tak., ryba mor­ska z ro­dzi­ny ska­be­ro­wa­tych, wy­stę­pu­ją­ca w pół­noc­nym At­lan­ty­ku od Por­tu­ga­lii do Ma­ro­ka, w Morzu Śró­dziem­nym i Morzu Czar­nym;

Wiktionary

Ska­ber ("Ura­no­sco­pus sca­ber") – ga­tu­nek ryby oko­nioksz­tałt­nej z ro­dzi­ny ska­be­ro­wa­tych (Ura­no­sco­pi­dae).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie mam pew­no­ści, czy mięso ska­be­rów jest ja­dal­ne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skaberowate lm nm.

Wiktionary


skabioza

dria­kiew, ro­śli­na ziel­na lub pół­krzew z ro­dzi­ny szcze­cio­wa­tych


SJP.pl


skabiozowy

→ ska­bio­za


SJP.pl

Patrz:

skabioza

skacik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od skat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skat m.

Wiktionary


skacista

osoba gra­ją­ca w skata


SJP.pl


skacistka

→ ska­ci­sta


SJP.pl

Patrz:

skacista

skacowany

bę­dą­cy na kacu


SJP.pl


skaczel

pająk z ro­dzi­ny ska­ku­no­wa­tych (Sal­ti­ci­dae), ży­ją­cy w miej­scach na­sło­necz­nio­nych; ska­kun


SJP.pl


skaczele

pająk z ro­dzi­ny ska­ku­no­wa­tych (Sal­ti­ci­dae), ży­ją­cy w miej­scach na­sło­necz­nio­nych; ska­kun


SJP.pl


skafander

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ubra­nie ro­bo­cze chro­nią­ce całe ciało

 (1.2) kraw. je­sien­no-wio­sen­na kurt­ka z kap­tu­rem

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ska­fan­der ci­śnie­nio­wy
  • ska­fan­der głę­bi­no­wy
  • ska­fan­der kos­micz­ny
  • ska­fan­der nur­ko­wy
  • ska­fan­der prze­ciw­prze­cią­że­nio­wy

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Astro­na­u­ci w ska­fan­drach wcho­dzą do ra­kie­ty.

 (1.2) Ofe­ru­je­my ko­lo­ro­we ska­fan­dry prze­ciw­de­szczo­we w przy­stęp­nych ce­nach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. skafanderek mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kombinezon

Wiktionary


skafanderek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od ska­fan­der

 (1.2) mały ska­fan­der

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Olaf­ku, zdej­mij teraz ska­fan­de­rek, żeby wy­sechł.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skafander mrz.

Wiktionary


skafit

wy­mar­ły gło­wo­nóg


SJP.pl


skagerracki

do­ty­czą­cy cie­śni­ny Ska­ger­rak


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze Ska­ger­ra­kiem, do­ty­czą­cy Ska­ger­ra­ku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cen­tral­ną czę­ścią ob­sza­ru nor­dyc­kie­go była Jut­lan­dia oraz wyspy duń­skie, a naj­dal­szą – po­łud­nio­wa Skan­dy­na­wia: ska­ger­rac­kie wy­brze­ża Nor­we­gii, Ska­nia, Got­lan­dia oraz po­łud­nio­wa część Sve­a­lan­dii.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Skagerrak mrz.

Wiktionary


skagerrak

[czy­taj: SKAgerak] cie­śni­na Oce­a­nu At­lan­tyc­kie­go


SJP.pl

Ska­ger­rak – jedna z cie­śnin po­ło­żo­nych mię­dzy Danią (Pół­wy­sep Jut­landz­ki) a Szwe­cją i Nor­we­gią (Pół­wy­sep Skan­dy­naw­ski). Po­przez Cie­śni­ny Bał­tyc­kie – Kat­te­gat, Sund i Wiel­ki Bełt – łączy Morze Pół­noc­ne z Mo­rzem Bał­tyc­kim.

Wikipedia


skaj

two­rzy­wo skó­ro­po­dob­ne; skay


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) imi­ta­cja skóry;

Wiktionary

Na tę stro­nę wska­zu­je „derma”. Zo­bacz też: Derma (mia­sto).

Skaj, skay – ma­te­riał bę­dą­cy imi­ta­cją skóry na­tu­ral­nej. Jest to tka­ni­na po­lie­stro­wa po­kry­ta war­stwą pla­sty­fi­ko­wa­ne­go po­lich­lor­ku wi­ny­lu lub po­liu­re­ta­nu o fak­tu­rze przy­po­mi­na­ją­cej skórę zwie­rzę­cą.

Ma­te­riał ten sto­su­je się w po­kry­ciach ta­pi­cer­skich (głów­nie ze wzglę­du na niż­szą cenę w po­rów­na­niu do praw­dzi­wej skóry), jak rów­nież do wy­ro­bu ga­lan­te­rii, ubrań, obu­wia, okła­dek ksią­żek.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po pra­wej stro­nie był rząd po­łą­czo­nych ze sobą me­ta­lo­wych krze­seł z sie­dze­nia­mi z czer­wo­ne­go skaju.

Wiktionary


skajlajt

osz­klo­ne okien­ko w dachu ka­bi­ny lub w po­kła­dzie stat­ku da­ją­ce świa­tło z góry; sky­light


SJP.pl


skajowy

zro­bio­ny ze skaju


SJP.pl


skajpowicz

użyt­kow­nik Skype'a (ko­mu­ni­ka­to­ra in­ter­ne­to­we­go); sky­po­wicz


SJP.pl


skajski

przy­miot­nik od: Skaje (wieś w wo­je­wództ­wie pod­la­skim)


SJP.pl


skakaneczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: ska­kan­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skakanka ż.

Wiktionary


skakanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ska­kać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skaˈkãɲɛ, AS: skakãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skakun mzw., skakanka ż., skok mrz., skocznia ż.

 czas. wskoczyć, skakać ndk., skoczyć dk.

 przym. skoczkowy

Wiktionary


skakaniec

po­tocz­nie: urzą­dze­nie do ska­ka­nia wy­peł­nia­ne po­wie­trzem; dmu­cha­niec


SJP.pl


skakanka

sznur z uchwy­ta­mi słu­żą­cy do ćwi­czeń spor­to­wych albo jako za­baw­ka dla dzie­ci


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ro­dzaj za­baw­ki dzie­cię­cej w po­sta­ci linki z rącz­ka­mi, przez którą dzie­ci prze­ska­ku­ją dla za­ba­wy;

 (1.2) przy­rząd gim­na­stycz­ny do ćwi­czeń;

Wiktionary

Ska­kan­ka – przy­rząd gim­na­stycz­ny lub za­baw­ka dzie­cię­ca, skła­da­ją­ca się ze sznur­ka (linki) z uchwy­ta­mi na końcu. Wpra­wia­na w ruch obro­to­wy i prze­ska­ki­wa­na w mo­men­cie naj­niż­sze­go po­ło­że­nia ska­kan­ki.

Ska­kać można in­dy­wi­du­al­nie lub gru­po­wo (tzw. za­ba­wa w linkę lub sznu­ra). Niek­tó­rzy po­tra­fią ska­kać przez kilka linek jed­no­cze­śnie. Ska­kan­ka wy­ko­rzy­sty­wa­na jest także do in­nych zabaw.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: skaˈkãnka, AS: skakãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skakun mzw., skok m., skakanie n., skoczek m., skoczkini ż., podskok m., skocznia ż., skakaneczka ż.

 czas. wskoczyć, skakać ndk., skoczyć dk.

 przym. skoczny, skoczkowy

Wiktionary


skakankowy

→ ska­kan­ka


SJP.pl

Patrz:

skakanka

skakać

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. sko­czyć)

 (1.1) prze­mie­szczać się za po­mo­cą odbić od po­dło­ża, przy czym po od­bi­ciu nogi nie mają kon­tak­tu z po­dło­żem (w prze­ci­wień­stwie do cho­dze­nia, gdzie za­wsze np. u ludzi jedna, a u konia dwie nogi spo­czy­wa­ją np. na ziemi)

 (1.2) zmie­niać się w spo­sób nie­cią­gły

 (1.3) po­ru­szać się cha­o­tycz­nie

 (1.4) upra­wiać spa­do­chro­niar­stwo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dziec­ko ska­ka­ło po po­dło­dze.

 (1.2) Na sku­tek zmia­ny po­go­dy pa­cjen­to­wi sko­czy­ło ci­śnie­nie.

 (1.2) Strzał­ka kom­pa­su gwał­tow­nie ska­ka­ła raz w prawo, raz w lewo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskakat͡ɕ, AS: skakać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skoczek mrz./mos./mzw., wyskok n., podskok mrz., skok, skakanie, skoczenie, skakanka

 czas. dk. skoczyć, podskoczyć, uskoczyć, przeskakiwać, wyskakiwać

 przym. skoczny

 przysł. skocznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kicać, hycać, gwara. skikać

Wiktionary


skakun

pająk z ro­dzi­ny ska­ku­no­wa­tych (Sal­ti­ci­dae), ży­ją­cy w miej­scach na­sło­necz­nio­nych; ska­czel


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. pająk z ro­dzi­ny ska­ku­no­wa­tych (nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Sal­ti­ci­dae|ref=tak.)

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wi­ta­lij Ska­kun (1996–2022) – ukra­iń­ski żoł­nierz, Bo­ha­ter Ukra­i­ny
  • Ska­ku­no­wa­te

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. skakunowate nmos. lm., skakanie n., skakanka ż., skoczek m., skaczel m., skocznia ż.

 czas. skakać ndk.

 przym. skakunowy, skakunowaty, skokowy, skony

 przysł. skocznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skaczel

Wiktionary


skakunowate

1. ro­dzi­na owa­dów z rzędu pro­stos­krzy­dłych;
2. ro­dzi­na pa­ją­ków


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ska­ku­no­wa­te (Te­tri­gi­dae) – ro­dzi­na owa­dów
  • ska­ku­no­wa­te (Sal­ti­ci­dae) – ro­dzi­na pa­ją­ków

Wikipedia


skakunowaty

o ce­chach ska­ku­no­wa­tych (ro­dzi­na pa­ją­ków; ro­dzi­na owa­dów)


SJP.pl


skakuszka

ro­dzaj gry­zo­ni z po­dro­dzi­ny myszy


SJP.pl

Ska­kusz­ka ("No­to­mys") – ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny myszy (Mu­ri­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny my­szo­wa­tych (Mu­ri­dae).

Wikipedia


skala

1. usy­ste­ma­ty­zo­wa­ne ze­sta­wie­nie war­to­ści danej wiel­ko­ści;
2. wiel­kość, po­ziom, za­kres ja­kie­goś zja­wi­ska;
3. sto­su­nek zmia­ny wiel­ko­ści, np. mapy, w po­rów­na­niu z rze­czy­wi­stym roz­mia­rem;
4. po­dział­ka na przy­rzą­dach po­mia­ro­wych;
5. okre­ślo­ny układ i za­kres dźwię­ków, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla da­ne­go in­stru­men­tu lub głosu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. sze­reg dźwię­ków uło­żo­nych we­dług pew­ne­go sche­ma­tu in­ter­wa­ło­we­go w po­rząd­ku wzno­szą­cym lub opa­da­ją­cym;

 (1.2) muz. za­kres dźwię­ków obej­mo­wa­nych przez in­stru­ment mu­zycz­ny lub głos;

 (1.3) zbiór moż­li­wych ocen w szko­le lub w okre­ślo­nym te­ście (np. psy­cho­lo­gicz­nym lub me­dycz­nym)

 (1.4) me­trol. stat. sy­stem sym­bo­li (zwy­kle liczb) ko­du­ją­cych wy­ni­ki po­mia­ru;

 (1.5) mat. me­to­da przeksz­tał­ce­nia licz­by na współ­rzęd­ną wy­kre­su

 (1.6) geogr. techn. uła­mek okre­śla­ją­cy sto­su­nek od­le­gło­ści na mapie lub dłu­go­ści na pro­jek­cie, ry­sun­ku, mo­de­lu w sto­sun­ku do od­le­gło­ści rze­czy­wi­stych;

 (1.7) techn. po­dział­ka poz­wa­la­ją­ca od­czy­tać np. wynik po­mia­ru

 (1.8) książk. wiel­kość, za­kres cze­goś

 (1.9) psych. w wie­lo­kry­te­rial­nym te­ście psy­cho­me­trycz­nym każda z nie­za­leż­nych ocen róż­nych aspek­tów zja­wi­ska uzy­ski­wa­nych w jed­nym ba­da­niu

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 3. os. lp. przysz. od: ska­lać

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • skale in­stru­men­tów mu­zycz­nych
  • skala mu­zycz­na
  • skala IQ Stan­ford-Bi­ne­ta
  • skala sta­ni­no­wa
  • skala ste­no­wa
  • skala te­no­wa
  • skala te­tro­no­wa
  • skala Wechs­le­ra
  • skala Ra­ve­na
  • skala Gi­lic­kie­go
  • skala Apgar
  • skala AVPU

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Skala du­ro­wa to sied­mio­stop­nio­wa skala z cha­rak­te­ry­stycz­nym pół­to­nem mię­dzy stop­nia­mi III i IV oraz VII i VIII.

 (1.2) Skala trąb­ki obej­mu­je dźwię­ki od fis ma­łe­go do c³.

 (1.3) Skala ocen w pol­skich szko­łach ma 6 stop­ni: nie­do­sta­tecz­ny, do­pu­szcza­ją­cy, do­sta­tecz­ny, dobry, bar­dzo dobry, ce­lu­ją­cy.

 (1.4) Zmien­ne są na skali no­mi­nal­nej, gdy przyj­mu­ją war­to­ści (ety­kie­ty), dla któ­rych nie ist­nie­je na­tu­ral­ne upo­rząd­ko­wa­nie (np. płeć, po­wiat).

 (1.5) Wy­kres na skali lo­ga­ryt­micz­nej może obra­zo­wać tylko wiel­ko­ści do­dat­nie.

 (1.6) model pa­ro­wo­zu w skali 1:1000 (jeden do ty­sią­ca)

 (1.7) Radio ma podś­wiet­la­ną skalę.

 (1.8) Skala tego zja­wi­ska wska­zu­je na jego sy­ste­mo­wy cha­rak­ter.

 (1.9) Test MMPI-2 ma dzie­sięć skal kli­nicz­nych oce­nia­ją­cych po­ziom hi­po­chon­drii, de­pre­sji, hi­ste­rii, psy­cho­pa­tii, mę­sko­ści/ko­bie­co­ści, pa­ra­noi, psy­cha­ste­nii, schi­zo­fre­nii, manii, in­tro­wer­sji spo­łecz­nej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskala, AS: skala

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skalowanie

 czas. skalować, przeskalować, wyskalować

Wiktionary


skalanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ska­lać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kalanie n., kalenica ż.

 czas. skalać dk., kalać ndk.

Wiktionary


skalanin

miesz­ka­niec Skały (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


skalanka

miesz­kan­ka Skały (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl

Ska­lan­ka (867 m) – szczyt w Gru­pie Wiel­kiej Raczy w Be­ski­dzie Ży­wiec­ko-Ki­suc­kim. Prze­be­ga przez niego gra­ni­ca pol­sko-sło­wac­ka i Wiel­ki Eu­ro­pej­ski Dział Wodny. Ska­lan­ka znaj­du­je się po­mię­dzy Prze­łę­czą Zwar­doń­ską (675 m), a Be­ski­dem Wrze­szczow­skim, od któ­re­go od­dzie­lo­na jest prze­łę­czą Gra­nicz­ne (755 m).

Wikipedia


skalar

wiel­kość, któ­rej war­tość cha­rak­te­ry­zu­je tylko jedna licz­ba (np. tem­pe­ra­tu­ra, dłu­gość, ob­ję­tość itp.)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pot. słod­ko­wod­na ryba po­łud­nio­wo­a­me­ry­kań­ska z ro­dza­ju nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Pte­rop­hyl­lum|ref=tak., z ro­dzi­ny pie­lę­gni­co­wa­tych, ho­do­wa­na rów­nież w ak­wa­riach;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) mat. w al­ge­brze li­nio­wej to ele­ment usta­lo­ne­go ciała, nad któ­rym zbu­do­wa­ny jest do­wol­ny moduł;

 (2.2) fiz. każda wiel­kość fi­zycz­na wy­ra­żo­na przez po­je­dyn­czą licz­bę i ma­ją­ca wy­miar fi­zycz­ny;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ska­lar w ma­te­ma­ty­ce – wiel­kość licz­bo­wa
  • ska­lar w fi­zy­ce – wiel­kość o cha­rak­te­rze ska­lar­nym, po­sia­da­ją­ca war­tość licz­bo­wą i wy­miar fi­zycz­ny (jed­nost­kę)
    • cząst­ka ska­lar­na
    • pole ska­lar­ne
  • ska­lar – nazwa ryb z ro­dza­ju Pte­rop­hyl­lum, z ro­dzi­ny pie­lę­gni­co­wa­tych, od­no­szą­cych się do ga­tun­ków ża­glo­wiec ska­lar oraz ża­glo­wiec wy­so­ki
  • Ska­lar – ze­spół gra­ją­cy mu­zy­kę disco polo

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈskalar, AS: skalar

Wiktionary

Powiązane:

 przym. skalarny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) żaglowiec, ryba księżycowa

 (2.2) wielkość skalarna

Wiktionary


skalarny

do­ty­czą­cy ska­la­ru


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) mat. do­ty­czą­cy ska­la­ru

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skalar mzw./mrz.

Wiktionary


skalarowy

przy­miot­nik od: ska­lar


SJP.pl


skalać

zbru­dzić, zbez­cze­ścić, zhań­bić, spro­fa­no­wać, splu­ga­wić


SJP.pl


skalbmierski

przy­miot­nik od: Skalb­mierz


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze Skalb­mie­rzem, do­ty­czą­cy Skalb­mie­rza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Skalbmierz mrz.

Wiktionary


skalbmierz

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

}|-

Skalb­mierz – mia­sto w po­łud­nio­wej Pol­sce, w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie ka­zi­mier­skim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Skalb­mierz, po­ło­żo­ne nad Ni­dzi­cą.

W la­tach 1975–1998 mia­sto ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ło do woj. kie­lec­kie­go.

Wikipedia


skalbmierzanin

miesz­ka­niec Skalb­mie­rza (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


skalbmierzanka

miesz­kan­ka Skalb­mie­rza (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


skald

śred­nio­wiecz­ny skan­dy­naw­ski poeta i śpie­wak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) liter. sta­ro­skan­dy­naw­ski poeta i śpie­wak, autor i zbie­racz wier­szy o bo­ha­te­rach, ich zwy­cię­stwach, mi­ło­ści;

Wiktionary

Skald – poeta dwor­ski, któ­re­go dzia­łal­ność była zwią­za­na z dwo­ra­mi skan­dy­naw­skich lub is­landz­kich wład­ców w cza­sach wi­kin­gów, który to two­rzył oraz wy­ko­ny­wał ustne wer­sje tego, co obec­nie znamy jako po­ez­ję sta­ro­nor­dyc­ką. Wy­ko­ny­wa­nie ut­wo­rów obej­mo­wa­ło także grę ak­tor­ską i skal­do­wie wcie­la­li się w trak­cie śpie­wów we wład­ców czy wo­jow­ni­ków.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: skalt, AS: skalt

Wiktionary


skalda

śred­nio­wiecz­ny skan­dy­naw­ski poeta i śpie­wak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka pły­ną­ca przez Fran­cję, Bel­gię i Ho­lan­dię, ucho­dzą­ca do Morza Pół­noc­ne­go, nie­o­po­dal Ant­wer­pii;

Wiktionary

Skal­da ( Esca­ut, Schel­de; Scal­dis, Scal­ta) – rzeka pły­ną­ca przez Fran­cję, Bel­gię i Ho­lan­dię. Dłu­gość – 350 km, po­wierzch­nia zlew­ni – 21 tys. km².

Źró­dła Skal­dy znaj­du­ją się w re­jo­nie Aisne we Fran­cji. Ucho­dzi do Morza Pół­noc­ne­go, na pół­noc od Ant­wer­pii, two­rząc estu­a­rium.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ant­wer­pia leży na pra­wym brze­gu rzeki Skal­dy.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. skaldyjski

Wiktionary


skaldowie

śred­nio­wiecz­ny skan­dy­naw­ski poeta i śpie­wak


SJP.pl

Skal­do­wie – pol­ska grupa roc­ko­wa, pow­sta­ła w 1965 roku w Kra­ko­wie. W jej ut­wo­rach po­ja­wia­ły się takie ga­tun­ki mu­zycz­ne jak m.in. big-beat, rock, rock pro­gre­syw­ny, fol­klor gó­ral­ski, jazz, czy mu­zy­ka pop.

Wikipedia


skaldyjski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze Skal­dą, do­ty­czą­cy Skal­dy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Skalda ż.

Wiktionary


skaleczenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) nie­wiel­ka, po­wierz­chow­na rana

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌskalɛˈt͡ʃɛ̃ɲɛ, AS: skalečẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. skaleczyć, kaleczyć

 rzecz. kaleka m./ż.

Wiktionary


skaleczony

forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) imie­słów przy­miot­ni­ko­wy bier­ny od cza­sow­ni­ka: ska­le­czyć

przy­miot­nik od­cza­sow­ni­ko­wy

 (2.1) taki, który uległ ska­le­cze­niu

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Czy czę­sto tra­fia­ją do oś­rod­ka ska­le­czo­ne zwie­rzę­ta leśne?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kalecznie n., skaleczenie n.

 czas. kaleczyć ndk., kaleczyć się ndk., skaleczyć dk., skaleczyć się dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) okaleczony, ranny, zraniony

Wiktionary


skaleczyć

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. ka­le­czyć)

 (1.1) do­ko­na­ny od|ka­le­czyć.

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny ska­le­czyć się (ndk. ka­le­czyć się)

 (2.1) do­ko­na­ny od|ka­le­czyć się.

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Ska­le­czy­łaś się? Krwa­wisz!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaleka m./ż.

Wiktionary


skaleniowy

przy­miot­nik od: ska­leń


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przym. od ska­leń

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌskalɛ̃ˈɲɔvɨ, AS: skalẽńovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skaleń mos.

Wiktionary


skalenoedr

jedna z pro­stych po­sta­ci kry­sta­lo­gra­ficz­nych


SJP.pl

Ska­le­no­edr – wie­lo­ścian przy­po­mi­na­ją­cy nieco swym kształ­tem pod­wój­ną pi­ra­mi­dę sze­ścio­bocz­ną. Ścia­ny obu "pi­ra­mid" sty­ka­ją się ze sobą wzdłuż linii zyg­za­ko­wa­tej two­rząc na prze­mian trzy kąty więk­sze z trze­ma mniej­szy­mi. Oś głów­na trój­kąt­nej sy­me­trii łączy prze­ciw­le­głe wierz­choł­ki "pi­ra­mid".

Wikipedia


skaler

na­rzę­dzie den­ty­stycz­ne do ska­lin­gu (usu­wa­nia ka­mie­nia na­zęb­ne­go za po­mo­cą ul­tradź­wię­ków)


SJP.pl


skaleń

mi­ne­rał ska­łot­wór­czy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miner. mi­ne­rał ska­łot­wór­czy, gli­no­krze­mian po­ta­su, sodu albo wap­nia;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ska­le­nie na­le­żą do naj­po­spo­lit­szych mi­ne­ra­łów w sko­ru­pie ziem­skiej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskalɛ̃ɲ, AS: skalẽń

Wiktionary

Powiązane:

 przym. skaleniowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szpat polny

Wiktionary


skalibrować

cza­sow­nik

 (1.1) sko­ry­go­wać wiel­kość lub wy­miar aby uz­god­nić je z normą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Har­pu­ny są za­ła­do­wa­ne, dzia­ła – ska­li­bro­wa­ne. Bra­ku­je tylko pi­lo­ta.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaliber mrz.

 czas. kalibrować

Wiktionary


skalica

skała z twar­de­go wa­pie­nia ju­raj­skie­go, zni­szczo­na przez eroz­ję wodną; skał­ka


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ska­li­ca – forma uksz­tał­to­wa­nia te­re­nu
  • Ska­li­ca – część mia­sta Fry­dek-Mi­stek w Cze­chach
  • Ska­li­ca – mia­sto w za­chod­niej Sło­wa­cji
  • Ska­li­ca – nie­czyn­ny ka­mie­nio­łom w Ustro­niu
  • Ska­li­ca – po­wiat na Sło­wa­cji w kraju trnaw­skim
  • Ska­li­ca – skał­ka w pol­skich Kar­ko­no­szach
  • Ska­li­ca – szczyt w Be­ski­dzie Wy­spo­wym
  • Ska­li­ca – szczyt w Ustro­niu (także część mia­sta)
  • Ska­li­ca – wieś w po­łud­nio­wo-wschod­niej Buł­ga­rii

Wikipedia


skaliczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Pro­no­la­gus|Lyon|ref=tak., ssak z ro­dzi­ny za­ją­co­wa­tych wy­stę­pu­ją­cy wy­łącz­nie w ska­li­stych sied­li­skach Afry­ki;

Wiktionary

Ska­li­czek ("Pro­no­la­gus") – ro­dzaj ssa­ków z ro­dzi­ny za­ją­co­wa­tych (Le­po­ri­dae).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ska­licz­ki na­le­żą do gnia­zdow­ni­ków.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skała ż., skałka ż.

 przym. skalny

Wiktionary


skalik

naz­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) icht. ryba z ro­dzi­ny war­ga­czo­wa­tych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W ak­wa­riach w Ja­po­nii trzy­ma­ją ska­li­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skalnica ż., skała ż., skałka ż., skalniak m., skalnik m.

 przym. skalny, skalisty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skalnik

Wiktionary


skalikurek

ro­dzaj pta­ków z ro­dzi­ny bła­wat­ni­ko­wa­tych


SJP.pl


skalimowo

Ska­li­mo­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie biel­skim, w gmi­nie Boćki.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa bia­ło­stoc­kie­go.

Wikipedia


skalinek

mor­ski glon z ro­dza­ju kras­no­ro­stów; li­to­tam­nion


SJP.pl


skaling

usu­wa­nie ka­mie­nia na­zęb­ne­go; sca­ling, scal­ling


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) za­bieg usu­nię­cia ka­mie­nia na­zęb­ne­go;

Wiktionary

Ska­ling – usu­wa­nie ka­mie­nia na­zęb­ne­go z po­wierzch­ni zębów. Czę­sto wy­ko­ny­wa­ny jako ele­ment kom­plek­so­wej hi­gie­ni­za­cji, razem z pia­sko­wa­niem i flu­o­ry­za­cją.

Ka­mień na­zęb­ny usuwa się na­stę­pu­ją­cy­mi spo­so­ba­mi:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ska­ling można wy­ko­nać róż­ny­mi na­rzę­dzia­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskalʲĩŋk, AS: skalʹĩŋk

Wiktionary


skalinkowate

o ce­chach ska­lin­ko­wa­tych (ro­dzi­na pta­ków)


SJP.pl

Ska­lin­ko­wa­te (Pe­tro­i­ci­dae) – ro­dzi­na ma­łych pta­ków z po­drzę­du śpie­wa­ją­cych (Osci­nes) w obrę­bie rzędu wró­blo­wych (Pas­se­ri­for­mes), obej­mu­ją­ca około 50 ga­tun­ków pta­ków, wy­stę­pu­ją­cych w Au­stra­laz­ji i na wy­spach Pa­cy­fi­ku.

Wikipedia


skalinkowaty

o ce­chach ska­lin­ko­wa­tych (ro­dzi­na pta­ków)


SJP.pl


skalisko

zgru­bie­nie od: skała


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ska­li­sko – fik­cyj­ne mia­stecz­ko, w któ­rym toczy się akcja se­ria­lu Flint­sto­no­wie
  • Ska­li­sko – szczyt w Gó­rach Wo­łow­skich na Sło­wa­cji

Wikipedia


skalistość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co ska­li­ste

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skała ż., skałka ż.

 przym. skalisty

 przysł. skalisto, skaliście

Wiktionary


skalisty

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) po­kry­ty ska­ła­mi

 (1.2) ut­wo­rzo­ny ze skał

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Za­par­ła się no­ga­mi w ska­li­sty grunt, za­czę­ła wołać roz­pacz­li­wie:

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skała ż., skałka ż., skalniak m., skalnik mzw./mos.

 przym. skalny, skałkowy, naskalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kamienisty

Wiktionary


skaliście

przy­słó­wek

 (1.1) będąc tylko ze skał

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na pew­nej wy­so­ko­ści zro­bi­ło się ska­li­ście i nie­do­stęp­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skałkówka ż., skalistość ż., skała ż., skałka ż.

 przym. skalisty

Wiktionary


skalkować

1. prze­nieść ry­su­nek lub wzór, uży­wa­jąc kalki;
2. pow­tó­rzyć, zro­bić coś w iden­tycz­ny spo­sób; po­wie­lić, prze­kal­ko­wać, sko­pio­wać;
3. ut­wo­rzyć nowe wy­ra­zy lub zwro­ty, mając za wzór wy­ra­zy lub zwro­ty z in­ne­go ję­zy­ka


SJP.pl


skalkulować

prze­li­czyć, osza­co­wać


SJP.pl


skalmierowice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Skal­mie­ro­wi­ce – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. ino­wroc­ław­skim, w gmi­nie Gniew­ko­wo
  • Skal­mie­ro­wi­ce – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. ino­wroc­ław­skim, w gmi­nie Ja­ni­ko­wo

Wikipedia


skalmierski

→ Skal­mierz


SJP.pl

Patrz:

Skalmierz

skalmierzyce

wieś w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie ostrow­skim


SJP.pl

Skal­mie­rzy­ce (pot. "Stare Skal­mie­rzy­ce", niem. "Alt Skalmirschütz") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie ostrow­skim, w gmi­nie Nowe Skal­mie­rzy­ce, nad stru­gą Ciem­na, na Wy­so­czyź­nie Ka­li­skiej, w Ka­li­skiem, w aglo­me­ra­cji ka­li­sko-ostrow­skiej, gra­ni­czy z mia­stem Nowe Skal­mie­rzy­ce, ok. 13 km na wschód od Ostro­wa Wiel­ko­pol­skie­go.

Wikipedia


skalniaczek

1. klomb o od­po­wied­nio uksz­tał­to­wa­nym ska­li­stym grun­cie;
2. zdrob­nie­nie od: skal­niak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od skal­niak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skalniak m.

Wiktionary


skalniak

przy­do­mo­wy ogró­dek skal­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) syst. zool. tor­bacz z ro­dzi­ny kan­gu­ro­wa­tych;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) ogrod. ogród skal­ny;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Skal­niak – ogród skal­ny
  • Skal­niak – ro­dzaj ssa­ków z ro­dzi­ny kan­gu­ro­wa­tych
  • Skal­niak – szczyt w Gó­rach Sto­ło­wych

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na całym od­cin­ku ogona skal­nia­ka umiej­sco­wio­ne są brą­zo­we i bla­do­żół­te pręgi.

 (2.1) Bab­cia cały ranek ple­wi­će­wi­ła skal­niak.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skała ż., skałka ż., skalnik m.

:: zdrobn. skalniaczek m.

 przym. skalny, skalisty

Wiktionary


skalnica

ro­śli­na ziel­na z ro­dzi­ny skal­ni­co­wa­tych, o mię­si­stych lub skó­rza­stych li­ściach two­rzą­cych gęste ró­życz­ki, wy­stę­pu­ją­ca głów­nie na ob­sza­rach gór­skich pół­ku­li pół­noc­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) icht. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Le­pi­dop­set­ta bi­li­ne­a­ta|Ayres|ref=tak., ryba przy­den­na z ro­dzi­ny flą­dro­wa­tych

 (1.2) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Sa­xi­fra­ga|L.|ref=tak., drob­na ro­śli­na z ro­dzi­ny skal­ni­co­wa­tych;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • skal­ni­ca (Le­pi­dop­set­ta bi­li­ne­a­ta) – ga­tu­nek ryby z ro­dzi­ny flą­dro­wa­tych
  • skal­ni­ca (Sa­xi­fra­ga) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny skal­ni­co­wa­tych
  • Skal­ni­ca – potok, do­pływ Syh­le­ca
  • Skal­ni­ca – szczyt w Be­ski­dzie Małym
  • Skal­ni­ca – szczyt na Po­gó­rzu Kar­ko­no­skim

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ro­dzi­mym śro­do­wi­skiem skal­nic są wody pół­noc­ne­go Pa­cy­fi­ku.

 (1.2) Na­sio­na skal­nic są zwy­kle bar­dzo drob­ne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skalik mzw., skalnicowate lm nm., skalnicowce lm nm., skalnik mzw./mos., skalność ż., skała ż., skałka ż., skałkówka ż., Skałosz mos.

 przym. naskalny, skalny, skalisty, skałkowy

Wiktionary


skalnicowate

ro­dzi­na ro­ślin drze­wia­stych i bylin z klasy dwu­li­ścien­nych, o kwia­tach pro­mie­ni­stych (rza­dziej grzbie­ci­stych) i li­ściach na ogół ze­bra­nych w przy­ziem­ną ro­ze­tę; na­le­żą do niej mię­dzy in­ny­mi: skal­ni­ca, ber­ge­nia, ta­wuł­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Sa­xi­fra­ga­ce­ae|Juss.|ref=tak., ro­dzi­na ro­ślin na­le­żą­ca do rzędu skal­ni­cow­ców;

Wiktionary

Skal­ni­co­wa­te ("Sa­xi­fra­ga­ce­ae") – ro­dzi­na ro­ślin na­le­żą­ca do rzędu skal­ni­cow­ców. Do ro­dzi­ny tej na­le­ży 31–33 ro­dza­jów i około 540 ga­tun­ków. Do ro­dzi­mej flory Pol­ski na­le­żą ro­śli­ny z ro­dza­jów skal­ni­ca ("Sa­xi­fra­ga") i śle­dzien­ni­ca ("Chry­so­sple­nium"), upra­wia­ne są ga­tun­ki re­pre­zen­tu­ją­ce ro­dza­je: ber­ge­nia ("Ber­ge­nia"), ta­wuł­ka ("Astil­be"), żu­raw­ka ("He­u­che­ra").

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ro­śli­ny z kilku ro­dza­jów skal­ni­co­wa­tych wyt­wa­rza­ją bulw­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skalnica ż., skalnicowce lm nm.

Wiktionary


skalnicowaty

o ce­chach skal­ni­co­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


skalnicowce

rząd ro­ślin okry­to­na­sien­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Sa­xi­fra­ga­les|Du­mort.|ref=tak., grupa ro­ślin wy­róż­nia­na w ran­dze rzędu okry­to­na­sien­nych;

Wiktionary

Skal­ni­cow­ce ("Sa­xi­fra­ga­les" Du­mort.) – grupa ro­ślin wy­róż­nia­na w ran­dze rzędu okry­to­na­sien­nych. Sta­no­wi grupę sio­strza­ną kladu okre­śla­ne­go mia­nem ‘su­per­ró­żo­wych’ (ang. "su­per­ro­sids") obej­mu­ją­cych ró­żo­we ("ro­sids") wraz z rzę­dem wi­no­ro­ślow­ców ("Vi­ta­les").

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Skal­ni­ca zia­ren­ko­wa­ta za­li­cza­ny jest do skal­ni­cow­ców.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skalnica ż., skalnicowate lm nm.

Wiktionary


skalnicowiec

przed­sta­wi­ciel rzędu ro­ślin okry­to­na­sien­nych


SJP.pl


skalnicowy

goź­dzicz­nik skal­ni­co­wy - ga­tu­nek ro­śli­ny z ro­dzi­ny goź­dzi­ko­wa­tych


SJP.pl


skalnik

ro­bot­nik za­trud­nio­ny w ko­pal­ni od­kryw­ko­wej, głów­nie przy ura­bia­niu ka­mie­ni bu­dow­la­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pra­cow­nik ko­pal­ni od­kryw­ko­wej za­trud­nio­ny przy wy­ro­bie ka­mie­nia bu­dow­la­ne­go

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) ornit. ptak z ro­dzi­ny po­krzew­ko­wa­tych

 (2.2) icht. ryba z ro­dzi­ny war­ga­czo­wa­tych

 (2.3) icht. ryba z ro­dzi­ny mo­ro­no­wa­tych

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • skal­nik (Acha­e­tops pyc­no­py­gius) – ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny po­krzew­ko­wa­tych
  • skal­nik, ina­czej ska­lik lub war­gacz ska­lik (Cte­no­la­brus ru­pe­stris) – ga­tu­nek ryby z ro­dzi­ny war­ga­czo­wa­tych
  • skal­nik biały (Mo­ro­ne ame­ri­ca­na) – ga­tu­nek ryby z ro­dzi­ny mo­ro­no­wa­tych
  • skal­nik prąż­ko­wa­ny (Mo­ro­ne sa­xa­ti­lis) – ga­tu­nek ryby z ro­dzi­ny mo­ro­no­wa­tych
  • skal­nik (Buc­klan­diel­la) – ro­dzaj mchów z ro­dzi­ny strze­chwo­wa­tych
  • skal­nik (Pe­trop­hy­tum) – ro­dzaj ro­ślin na­czy­nio­wych z ro­dzi­ny ró­żo­wa­tych
  • Skal­nik – wieś w woj. pod­kar­pac­kim
  • Skal­nik (945 m n.p.m.) – wznie­sie­nie w Su­de­tach Za­chod­nich, po­ło­żo­ne w woj. dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie je­le­nio­gór­skim, w gmi­nie My­sła­ko­wi­ce
  • Skal­nik (669 m n.p.m.) – wznie­sie­nie w Be­ski­dzie Ni­skim, w Gó­rach Gry­bow­skich, po­ło­żo­ne w woj. ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie no­wo­są­dec­kim, w gmi­nie Ka­mion­ka Wiel­ka
  • Skal­nik (467 m n.p.m.) – wznie­sie­nie na Po­gó­rzu Izer­skim, po­ło­żo­ne w woj. dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie lwó­wec­kim, w gmi­nie Lu­bo­mierz

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jej wuj miał ko­pal­nię od­kryw­ko­wą, za­trud­nia­jąc na stałe do trzy­dzie­stu skal­ni­ków.

 (2.1) Wy­so­ko na ścia­nie gnia­zdu­ją skal­ni­ki.

 (2.2) W ak­wa­riach w Ja­po­nii trzy­ma­ją skal­ni­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskalʲɲik, AS: skalʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skalnica ż., skała ż., skałka ż., skalniak m., skalik mzw.

 przym. skalny, skalisty

Wiktionary

Synonimy:

 (2.2) skalik

Wiktionary


skalny

1. do­ty­czą­cy skały, zwła­szcza ut­wo­rzo­ny ze skały, np. wy­stęp skal­ny;
2. wła­ści­wy te­re­nom po­kry­tym ska­ła­mi, np. flora skal­na


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy skały

 (1.2) zro­bio­ny ze skały

 (1.3) wła­ści­wy te­re­nom po­kry­tym ska­ła­mi

 (1.4) biol. ży­ją­cy wśród skał

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskalnɨ, AS: skalny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skała ż., skałka ż., skalik mzw., skalnik mzw./mos.

 przym. naskalny, skalisty

Wiktionary


skalo

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) W. lp. od: skala

Wiktionary


skalogram

wi­zu­al­ny spo­sób wyś­wiet­la­nia trans­for­ma­cji fal­ko­wej w cy­fro­wym przet­wa­rza­niu sy­gna­łów


SJP.pl

Ska­lo­gram – wi­zu­al­ny spo­sób wyś­wiet­la­nia trans­for­ma­cji fal­ko­wej w cy­fro­wym przet­wa­rza­niu sy­gna­łów, bę­dą­cy esty­ma­tą gę­sto­ści ener­gii w prze­strze­ni czas-skala. Ska­lo­gram skła­da się z trzech osi: oś "x" oz­na­cza czas, oś "y" skalę "a", zaś oś "z" war­tość współ­czyn­ni­ka falki. Naj­czę­ściej war­to­ści osi "z" przed­sta­wia­ne są po­przez zmia­nę ko­lo­ru lub jas­no­ści.

Wikipedia


skaloskop

urzą­dze­nie słu­żą­ce do ko­pio­wa­nia ry­sun­ków z kalki na pa­pier świa­tło­czu­ły, skła­da­ją­ce się z ramy ko­pio­wej i lamp do naś­wiet­la­nia


SJP.pl


skalowalność

moż­li­wość ska­lo­wa­nia


SJP.pl

Ska­lo­wal­ność ( sca­la­bi­li­ty) – moż­li­wość po­więk­sze­nia (zwięk­sze­nia skali dzia­ła­nia) sy­ste­mu lub przed­sięw­zię­cia. W eko­no­mii łat­wość, z jaką podaż pro­duk­tu może być zwięk­szo­na w od­po­wie­dzi na ros­ną­cy popyt.

Wikipedia


skalowalny

da­ją­cy się ska­lo­wać


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) moż­li­wy do zwięk­sze­nia lub zmniej­sze­nia skali dzia­ła­nia sy­ste­mu lub przed­sięw­zię­cia

Wiktionary


skalowia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) hist. geogr. kra­i­na hi­sto­rycz­na le­żą­ca po obu stro­nach dol­ne­go biegu rzeki Nie­men, za­miesz­ka­na przez ple­mię Ska­lo­wów;

Wiktionary

Ska­lo­wia – kra­i­na pru­ska, jej nazwa oz­na­cza­ła praw­do­po­dob­nie ja­kieś okre­śle­nie lasu. Znaj­do­wa­ła się po obu stro­nach dol­ne­go biegu Niem­na od uj­ścia Mi­ta­wy do Za­le­wu Ku­roń­skie­go.

Naj­star­sza wzmian­ka o Ska­lo­wii znaj­du­je się w zbio­rze do­ku­men­tów "Liber Cen­sus Da­niae" (ok. 1210–1231) duń­skie­go króla Wal­de­ma­ra II Zwy­cię­skie­go, który w 1210 wy­pra­wił się do Prus i je sobie cza­so­wo pod­po­rząd­ko­wał.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. skalowijski

Wiktionary


skalowy

→ skala


SJP.pl

Patrz:

skala

skalp

skóra z wło­sa­mi ścią­gnię­ta z czasz­ki za­bi­te­go wroga, bę­dą­ca tro­fe­um wo­jen­nym In­dian, a także niek­tó­rych ludów sta­ro­żyt­nych, np. Fran­ków


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) skra­wek skóry głowy z wło­sa­mi zdję­ty z głowy po­ko­na­ne­go wroga;

Wiktionary

Skalp – tro­fe­um wo­jen­ne znane wśród niek­tó­rych ple­mion In­dian Ame­ry­ki Pół­noc­nej i (we­dług He­ro­do­ta) u Scy­tów. Zwy­kle skra­wek skóry głowy z wło­sa­mi zer­wa­ny – po­przez na­cię­cie – z głowy po­ko­na­ne­go wroga. Skalp obej­mu­je skórę, tkan­kę pod­skór­ną i cze­piec ścię­gni­sty. Zdo­by­cie skal­pu miało czę­sto zna­cze­nie kul­to­we i ma­gicz­ne, ale czę­sto też (po po­ja­wie­niu się w Ame­ry­ce bia­łych na­jeźdź­ców) czy­sto prak­tycz­ne.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zdo­by­cie skal­pu miało czę­sto zna­cze­nie kul­to­we i ma­gicz­ne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skalp, AS: skalp

Wiktionary

Powiązane:

 czas. skalpować ndk., oskalpować dk.

Wiktionary


skalpel

mały, ostry nożyk uży­wa­ny w chi­rur­gii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) med. mały, bar­dzo ostry nóż uży­wa­ny w chi­rur­gii;

Wiktionary

Skal­pel – mały, bar­dzo ostry nożyk, pier­wot­nie chi­rur­gicz­ny, o jed­no­stron­nym ostrzu pre­cy­zyj­nie wysz­li­fo­wa­nym, czę­sto wy­ko­na­ny z wę­gli­ku ty­ta­nu (TiC) (ze wzglę­du na jego twar­dość). Jest uży­wa­ny w chi­rur­gii do cię­cia tka­nek mięk­kich, ale i wszę­dzie tam, gdzie jego cechy mogą być szcze­gól­nie przy­dat­ne, na przy­kład w mo­de­lar­stwie czy po­li­gra­fii.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈskalpɛl, AS: skalpel

Wiktionary


skalper

osoba ku­pu­ją­ca jakiś pro­dukt w celu ods­prze­da­ży z zy­skiem; scal­per


SJP.pl


skalperka

ko­bie­ta ku­pu­ją­ca jakiś pro­dukt w celu ods­prze­da­ży z zy­skiem; scal­per­ka


SJP.pl


skalpować

ścią­gać skalp (skórę z wło­sa­mi) z czasz­ki za­bi­te­go wroga


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. oskal­po­wać)

 (1.1) zdzie­rać skórę z głowy po­ko­na­ne­go prze­ciw­ni­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przed ata­kiem na Delhi skal­po­wa­no więź­niów, kłuto ich ba­gne­ta­mi, zmu­sza­no do je­dze­nia kro­wie­go mięsa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skalp m.

 czas. oskalpować dk.

Wiktionary


skalski

przy­miot­nik od: Skała


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze Skałą, do­ty­czą­cy Skały

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Er­nest Skal­ski (ur. 1935) – dzien­ni­karz
  • Jan Ne­po­mu­cen Skal­ski (1822–1937) – twór­ca fun­da­cji sty­pen­dial­nej
  • Ja­nusz Skal­ski (ur. 1951) – kar­dio­chi­rurg
  • Jerzy Skal­ski (1925–2010) – ge­ne­rał, po­li­tyk
  • Kac­per Skal­ski (ur. 1982) – lek­ko­at­le­ta
  • Lu­cjan Skal­ski (1907–1994) – pre­zy­dent Opola i prze­wod­ni­czą­cy MRN w Opolu
  • Mar­cin Skal­ski (ur. 1988) – dzien­ni­karz, pu­bli­cy­sta
  • Mi­chał Skal­ski (ur. 1985) – sza­chi­sta
  • Rafał Skal­ski (ur. 1985) – re­ży­ser
  • Sta­ni­sław Skal­ski (1870–1937) – le­karz, dzia­łacz spo­łecz­ny
  • Sta­ni­sław Skal­ski (1895–1988) – za­ło­ży­ciel i pro­rek­tor PWSP w Kra­ko­wie
  • Sta­ni­sław Skal­ski (1915–2004) – ge­ne­rał lot­nict­wa

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Skała ż.

Wiktionary


skamander

1. grupa li­te­rac­ka, do któ­rej na­le­żał m.in. Ju­lian Tuwim;
2. pol­skie cza­so­pis­mo li­te­rac­kie wy­da­wa­ne daw­niej w War­sza­wie;
3. rzeka w Tur­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka w Tro­a­dzie wy­pły­wa­ją­ca z góry Idy, opły­wa­ją­ca mi­tycz­ną Troję;

 (1.2) liter. pol­ska grupa po­e­tyc­ka dzia­ła­ją­ca w okre­sie mię­dzy­wo­jen­nym;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ska­man­der – grupa li­te­rac­ka dzia­ła­ją­ca od 1918
  • Ska­man­der – grupa mu­zycz­na
  • „Ska­man­der” – pol­skie cza­so­pis­mo li­te­rac­kie wy­da­wa­ne w la­tach 1920–1928 i 1935–1939 w War­sza­wie
  • Ska­man­der (gr. Ska­man­dros) – rzeka w Tro­a­dzie wy­pły­wa­ją­ca z góry Idy
  • Ska­man­der (gr. Ska­man­dros, łac. Sca­man­der) – w mi­to­lo­gii grec­kiej bóg rzeki we Fry­gii, mąż Idai
  • Ska­man­der (gr. Ska­man­dros, łac. Sca­man­der) – w mi­to­lo­gii grec­kiej syn Dej­ma­cho­sa, wnuk Ska­man­dra
  • Sca­man­der – mia­sto w sta­nie Tas­ma­nia, w Au­stra­lii
  • „Newt Ska­man­der” – pse­u­do­nim, pod któ­rym J.K. Row­ling na­pi­sa­ła książ­kę Fan­ta­stycz­ne zwie­rzę­ta i jak je zna­leźć

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. skamandryta m.

 przym. skamandrycki

Wiktionary


skamandrowski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z grupą po­e­tyc­ką Ska­man­der

 (1.2) zwią­za­ny z mie­sięcz­ni­kiem po­e­tyc­kim „Ska­man­der”

Wiktionary


skamandrycki

przy­miot­nik od: ska­man­dry­ta


SJP.pl


skamandryta

czło­nek po­e­tyc­kiej grupy "Ska­man­der"


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. poet. czło­nek grupy po­e­tyc­kiej „Ska­man­der”

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Skamander m.

 przym. skamandrycki

Wiktionary


skamandrytka

→ ska­man­dry­ta


SJP.pl

Patrz:

skamandryta

skamerowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ska­me­ro­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. skamerować dk.

Wiktionary


skamerować

po­tocz­nie: sfil­mo­wać ka­me­rą wideo


SJP.pl


skamielina

ska­mie­nia­łe szcząt­ki zwie­rzę­cia lub ro­śli­ny z mi­nio­nych epok ge­o­lo­gicz­nych, utr­wa­lo­ne ślady obec­no­ści lub dzia­łal­no­ści or­ga­niz­mów; ska­mie­nia­łość, ska­mie­nie­li­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pa­le­ont. za­cho­wa­ny w skale szczą­tek lub od­cisk or­ga­niz­mu, który ist­niał w mi­nio­nej epoce ge­o­lo­gicz­nej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pa­le­on­to­lo­dzy zna­leź­li zu­peł­nie nowy typ di­no­za­u­ra w ska­mie­li­nach w po­łud­nio­wej Ar­gen­ty­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kamienny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skamieniałość

Wiktionary


skamieniałość

ska­mie­nia­łe szcząt­ki zwie­rzę­cia lub ro­śli­ny z mi­nio­nych epok ge­o­lo­gicz­nych, utr­wa­lo­ne ślady obec­no­ści lub dzia­łal­no­ści or­ga­niz­mów; ska­mie­li­na, ska­mie­nie­li­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest ska­mie­nia­łe; cecha tych, któ­rzy są ska­mie­nia­li

 (1.2) geol. za­cho­wa­ne w skale szcząt­ki or­ga­niz­mu zwie­rzę­ce­go lub ro­ślin­ne­go albo też utr­wa­lo­ny w skale ślad jego dzia­łal­no­ści ży­cio­wej;

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Ska­mie­nia­ło­ści pow­sta­ją w wy­ni­ku pro­ce­su fo­sy­li­za­cji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌskãmʲjɛ̇̃ˈɲawɔɕt͡ɕ, AS: skãmʹi ̯ė̃ńau̯ość

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kamień m., kamyczek m., skamienielina ż., kamienienie n., skamienienie n., kamienica ż., kamionka ż.

 czas. kamienieć ndk., skamienieć dk.

 przym. skamieniały, kamienny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) fosylia, skamielina

Wiktionary


skamienielina

ska­mie­nia­łe szcząt­ki zwie­rzę­cia lub ro­śli­ny z mi­nio­nych epok ge­o­lo­gicz­nych, utr­wa­lo­ne ślady obec­no­ści lub dzia­łal­no­ści or­ga­niz­mów; ska­mie­nia­łość, ska­mie­li­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) utr­wa­lo­ne w pro­ce­sie fo­sy­li­za­cji szcząt­ki zwie­rzę­cia lub ro­śli­ny z daw­nych epok ge­o­lo­gicz­nych lub też ślady ich obec­no­ści

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌskãmʲjɛ̇̃ɲɛˈlʲĩna, AS: skãmʹi ̯ė̃ńelʹĩna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skamieniałość ż., kamień m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skamieniałość, skamielina

Wiktionary


skamienienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ska­mie­nieć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. skamienieć

 przym. kamienny

 rzecz. skamieniałość ż.

Wiktionary


skamienieć

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) za­mie­nić się w ka­mień

 (1.2) znie­ru­cho­mieć

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Ska­mie­nia­ła ze stra­chu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skãˈmʲjɛ̇̃ɲɛ̇t͡ɕ, AS: skãmʹi ̯ė̃ńėć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kamień mrz., skamieniałość ż., skamienienie n.

 przym. kamienny

Wiktionary


skamlać

skom­leć, skom­lić, ska­młać, skam­leć;
1. o niek­tó­rych zwie­rzę­tach, zwła­szcza psach: wy­da­wać ża­łos­ne dźwię­ki, po­pi­ski­wać, sko­wy­czeć;
2. po­tocz­nie: pro­sić się o coś w na­tręt­ny, ża­łos­ny spo­sób


SJP.pl


skamleć

skom­leć, skom­lić, skam­lać, ska­młać;
1. o niek­tó­rych zwie­rzę­tach, zwła­szcza psach: wy­da­wać ża­łos­ne dźwię­ki, po­pi­ski­wać, sko­wy­czeć;
2. po­tocz­nie: pro­sić się o coś w na­tręt­ny, ża­łos­ny spo­sób


SJP.pl


skamłać

skom­leć, skom­lić, skam­lać, skam­leć;
1. o niek­tó­rych zwie­rzę­tach, zwła­szcza psach: wy­da­wać ża­łos­ne dźwię­ki, po­pi­ski­wać, sko­wy­czeć;
2. po­tocz­nie: pro­sić się o coś w na­tręt­ny, ża­łos­ny spo­sób


SJP.pl


skan

1. plik kom­pu­te­ro­wy z ze­ska­no­wa­nym obra­zem;
2. po­tocz­nie: pro­dukt, re­zul­tat ska­no­wa­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ze­ska­no­wa­ny obraz

 (1.2) czyn­ność wy­ko­ny­wa­nia ska­nów (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skaner m., skanerek m., skanowanie n., skaning m., zeskanowanie n., przeskanowanie n.

 czas. skanować ndk., zeskanować dk., przeskanować dk.

 przym. skanerowy, skaningowy

 przysł. skaningowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) skanowanie, skaning

Wiktionary


skanalizowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) urz. zbu­do­wa­nie sieci ka­na­li­za­cyj­nej, ob­ję­cie ja­kie­goś ob­sza­ru sie­cią ka­na­li­za­cyj­ną

 (1.2) skie­ro­wa­nie czy­jeś dzia­ła­nia, za­in­te­re­so­wa­nia na inny w sto­sun­ku do pier­wot­ne­go teren, inne spra­wy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kanalizacja ż., kanaliza ż.

 czas. skanalizować dk., kanalizować ndk.

 przym. kanalizacyjny

Wiktionary


skanalizować

za­in­sta­lo­wać sy­stem od­pro­wa­dza­ją­cy ście­ki lub wodę opa­do­wą


SJP.pl


skancerowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|skan­ce­ro­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. skancerować dk.

Wiktionary


skand

pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu Sc


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu Sc i licz­bie ato­mo­wej 21;

Wiktionary

Skand (Sc, scan­dium) – pier­wia­stek che­micz­ny z grupy me­ta­li przej­ścio­wych.

Sre­brzy­sto­bia­ły metal o gę­sto­ści 2,989 g/cm³.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jakie wła­ści­wo­ści che­micz­ne ma skand?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skãnt, AS: skãnt

Wiktionary

Powiązane:

 przym. skandowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. Sc

Wiktionary


skand.

skrót od: skan­dy­naw­ski


SJP.pl


skandal

1. wy­da­rze­nie po­wo­du­ją­ce zgor­sze­nie, obu­rze­nie i zaw­sty­dze­nie;
2. at­mos­fe­ra wy­wo­ła­na takim wy­da­rze­niem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zda­rze­nie bu­dzą­ce obu­rze­nie i kon­tro­wer­sje

 (1.2) obu­rze­nie i zgor­sze­nie wy­wo­ła­ne skan­da­lem (1.1)

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • skan­dal – cecha ja­kie­goś upu­blicz­nio­ne­go obu­rza­ją­ce­go faktu (zda­rze­nia) np. ujaw­nie­nie na­gra­nia au­dio­wi­zu­al­ne­go po­li­ty­ka przyj­mu­ją­ce­go ła­pów­kę
  • Skan­dal (te­o­lo­gia) – dzia­ła­nie pro­wa­dzą­ce in­nych do grze­chu, zgor­sze­nie, przen. skała pot­knię­cia, za­wa­da
  • „Skan­da­le” – wy­da­wa­ny nieg­dyś pol­ski bru­ko­wiec
  • Skan­dal – ze­spół mu­zycz­ny
  • Skan­dal – album mu­zycz­ny wy­da­ny przez Mo­le­stę
  • Skan­dal – pse­u­do­nim by­łe­go pio­sen­ka­rza pun­kroc­ko­we­go ze­spo­łu De­zer­ter
  • Skan­dal (Hets) – film fa­bu­lar­ny reż. Alf Sjöberg, 1944 Szwe­cja
  • Skan­dal – film fa­bu­lar­ny reż. Akira Ku­ro­sa­wa, 1950 Ja­po­nia
  • Skan­dal (Le Scan­da­le) – film fa­bu­lar­ny reż. Cla­u­de Cha­brol, 1966 Fran­cja
  • Skan­dal (Scan­dal) – film reż. Mi­cha­el Caton-Jones, 1989 Wiel­ka Bry­ta­nia
  • Skan­dal – ame­ry­kań­ski se­rial dra­ma­tycz­ny
  • Skan­dal – ame­ry­kań­ski se­rial dra­ma­tycz­ny z 2026 roku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Ciąża hra­bian­ki wy­wo­ła­ła skan­dal na sa­lo­nach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskãndal, AS: skãndal

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skandalista m., skandalistka ż., skandalizowanie n.

:: zdrobn. skandalik m.

 czas. skandalizować ndk.

 przym. skandaliczny

 przysł. skandalicznie

Wiktionary


skandalicznie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób skan­da­licz­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gli­ce­ry­na jest im­por­to­wa­na z Urug­wa­ju i z Ar­gen­ty­ny, jest dziś do­star­cza­na w kon­te­ne­rach i jest skan­da­licz­nie droga.

 (1.1) Do­pie­ro co miały miej­sce skan­da­licz­nie nie­u­da­ne wy­bo­ry pre­zy­denc­kie, a wła­dza w Ka­bu­lu opie­ra się na róż­nych wa­taż­kach, któ­rzy nie mają nic wspól­ne­go z de­mo­kra­cją.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skandal m., skandalista m., skandalistka ż., skandalizowanie n., skandaliczność ż.

 czas. skandalizować ndk.

 przym. skandaliczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bezczelnie, oburzająco

Wiktionary


skandaliczniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: skan­da­licz­nie


SJP.pl


skandaliczność

→ skan­da­licz­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest skan­da­licz­ne; cecha tych, któ­rzy są skan­da­licz­ni

Wiktionary

Patrz:

skandaliczny

Powiązane:

 przym. skandaliczny

 przysł. skandalicznie

 rzecz. skandalista mos., skandalistka ż.

Wiktionary


skandaliczny

1. ma­ją­cy cechy skan­da­lu lub go wy­wo­łu­ją­cy;
2. oce­nia­ny jako bar­dzo ne­ga­tyw­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) sta­no­wią­cy skan­dal, ma­ją­cy cechy skan­da­lu

 (1.2) taki, który wy­wo­łu­je obu­rze­nie, zgor­sze­nie i przy­no­si wstyd

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Ujaw­ni­ły one skan­da­licz­ną chci­wość i praw­dzi­wy po­ziom mo­ral­ny głów­ne­go ży­do­żer­cy Trze­ciej Rze­szy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌskãndaˈlʲit͡ʃnɨ, AS: skãndalʹičny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skandal m., skandaliczność ż., skandalista m., skandalistka ż.

 przysł. skandalicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) oburzający, gorszący, zawstydzający, karygodny

Wiktionary


skandalik

zdrob­nie­nie od: skan­dal


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od skan­dal

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skandal m.

Wiktionary


skandalista

osoba wy­wo­łu­ją­ca skan­da­le


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) książk. osoba bę­dą­ca po­wo­dem skan­da­li

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie­daw­ni skan­da­li­ści pop­kul­tu­ry od­cho­dzą w za­pom­nie­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌskãndaˈlʲista, AS: skãndalʹista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skandal m., skandaliczność ż.

:: fż. skandalistka ż.

 czas. skandalizować ndk.

 przym. skandaliczny

 przysł. skandalicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) aferzysta

Wiktionary


skandalistka

→ skan­da­li­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta wy­wo­łu­ją­ca skan­da­le

Wiktionary

Patrz:

skandalista

Powiązane:

 rzecz. skandal m., skandaliczność ż.

:: fm. skandalista m.

 przym. skandaliczny

 przysł. skandalicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. aferzystka

Wiktionary


skandalizować

wy­wo­ły­wać obu­rze­nie, zgor­sze­nie


SJP.pl


skandalizujący

→ skan­da­li­zo­wać


SJP.pl

Patrz:

skandalizować

skanderbeg

(1405-1468) al­bań­ski bo­ha­ter na­ro­do­wy


SJP.pl

Skan­der­beg, właśc. "Gjergj Ka­strio­ti "Skënderbeu"", pol. "Jerzy Ka­strio­ta "Alek­san­der Wiel­ki"" (ur. 1405 w Krui, zm. 17 stycz­nia 1468 w Lezhy) – al­bań­ski wład­ca, do­wód­ca woj­sko­wy, klu­czo­wa po­stać w hi­sto­rii Al­ba­nii. Skan­der­beg jest uwa­ża­ny za jed­ne­go z naj­wy­bit­niej­szych ge­ne­ra­łów wszech cza­sów i ikonę obro­ny chrze­ści­jań­stwa i Al­ba­nii.

Wikipedia


skandowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|skan­do­wać.

Wiktionary

Skan­do­wa­nie (z łac. "scan­de­re" "wstę­po­wać, wcho­dzić na coś") – do­bit­ny i nie­na­tu­ral­ny spo­sób mó­wie­nia, po­le­ga­ją­cy na dzie­le­niu wy­po­wie­dzi na niez­róż­ni­co­wa­ne pro­zo­dyj­nie sy­la­by, bez zaz­na­cza­nia gra­nic wy­ra­zów. W nauce o li­te­ra­tu­rze skan­do­wa­niem na­zy­wa się re­cy­to­wa­nie ut­wo­ru wier­szo­wa­ne­go z re­gu­lar­nym pod­kre­śla­niem jego rytmu.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. nieskandowanie n.

 czas. skandować ndk.

Wiktionary


skandować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) ryt­micz­nie wy­po­wia­dać słowa, dzie­ląc je na sy­la­by

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wokół pa­ła­cu stał wie­lo­ty­sięcz­ny tłum skan­du­ją­cy an­ty­pre­zy­denc­kie hasła.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skandowanie n.

 czas. poskandować dk., wyskandować dk.

Wiktionary


skandowce

każdy pier­wia­stek z trze­ciej grupy ukła­du okre­so­we­go Men­de­le­je­wa


SJP.pl

Skan­dow­ce

Wikipedia


skandowiec

każdy pier­wia­stek z trze­ciej grupy ukła­du okre­so­we­go Men­de­le­je­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. pier­wia­stek na­le­żą­cy do trze­ciej grupy ukła­du okre­so­we­go;

Wiktionary


skandowy

→ skand


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy skan­du

Wiktionary

Patrz:

skand

Powiązane:

 rzecz. skand m.

Wiktionary


skandynaw

miesz­ka­niec Skan­dy­na­wii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) miesz­ka­niec Skan­dy­na­wii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy to praw­da, że Skan­dy­na­wo­wie są ma­ło­mów­ni?

 (1.1) 13 grud­nia Skan­dy­na­wo­wie ob­cho­dzą Dzień Świę­tej Łucji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skãnˈdɨ̃naf, AS: skãndỹnaf

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Skandynawia ż., skandynawista m., skandynawistka ż., skandynawistyka ż., skandynawizm m.

:: fż. Skandynawka ż.

 przym. skandynawski, skandynawistyczny

Wiktionary


skandynawia

re­gion Eu­ro­py, w któ­rym leżą: Szwe­cja, Nor­we­gia i Dania


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. re­gion pół­noc­nej Eu­ro­py obej­mu­ją­cy kraje Danię, Nor­we­gię i Szwe­cję;

Wiktionary

Skan­dy­na­wia – re­gion pół­noc­nej Eu­ro­py, obej­mu­ją­cy pań­stwa: Szwe­cję, Nor­we­gię oraz Danię. Obej­mu­je część z kra­jów nor­dyc­kich.

Cza­sem w nie­skan­dy­naw­skich me­diach, bio­rąc pod uwagę wpły­wy szwedz­kie i duń­skie, do Skan­dy­na­wii za­li­cza się Is­lan­dię, a nawet nie­ger­mań­skie pań­stwa i re­gio­ny, takie jak: Fin­lan­dia, nie­wiel­ka część Rosji (Ka­re­lia), Esto­nia, nie­kie­dy też Łotwa, a nawet Litwa. W sa­mych kra­jach skan­dy­naw­skich za Skan­dy­na­wię uważa się jed­nak tylko trzy pań­stwa (Dania, Nor­we­gia, Szwe­cja).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wspól­ną nazwą walut uży­wa­nych w Skan­dy­na­wii jest ko­ro­na.

 (1.1) Göteborg ma naj­więk­szy port w Skan­dy­na­wii.

 (1.1) W tym samym roku duń­ska firma otrzy­ma­ła przed­sta­wi­ciel­stwo na całą Skan­dy­na­wię.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌskãndɨ̃ˈnavʲja, AS: skãndỹnavʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skandynawistka ż., Skandynaw mos., Skandynawka ż.

 przym. skandynawski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kraje nordyckie

Wiktionary


skandynawista

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zaw. jęz. znaw­ca ję­zy­ka, li­te­ra­tu­ry i kul­tu­ry skan­dy­naw­skiej

 (1.2) hist. zwo­len­nik skan­dy­na­wiz­mu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skandynawistka ż., Skandynaw mos., Skandynawka ż.

:: fż. skandynawistka ż.

 przym. skandynawski

Wiktionary


skandynawistka

→ skan­dy­na­wi­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) forma żeń­ska od: skan­dy­na­wi­sta

Wiktionary

Patrz:

skandynawista

Wymowa:

IPA: ˌskãndɨ̃naˈvʲistka, AS: skãndỹnavʹistka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skandynawistyka ż., Skandynaw mos., Skandynawka ż., Skandynawia ż.

:: fm. skandynawista mos.

 przym. skandynawistyczny, skandynawski

Wiktionary


skandynawistyka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauka o kul­tu­rze, sztu­ce i ję­zy­ku ludów za­miesz­ku­ją­cych Pół­wy­sep Skan­dy­naw­ski;

Wiktionary

Skan­dy­na­wi­sty­ka – nauka zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem kul­tu­ry, hi­sto­rii, li­te­ra­tu­ry i dzie­jów na­ro­dów skan­dy­naw­skich.

Kie­ru­nek ten obej­mu­je naukę w ta­kich dzie­dzi­nach, jak fi­lo­lo­gia szwedz­ka, nor­we­ska czy duń­ska.

W Pol­sce stu­dia skan­dy­na­wi­stycz­ne ist­nie­ją na Uni­wer­sy­te­cie Adama Mic­kie­wi­cza w Poz­na­niu (Ka­te­dra Skan­dy­na­wi­sty­ki Uni­wer­sy­te­tu im.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Skandynawka ż., Skandynaw mos., skandynawista m., skandynawistka ż., skandynawizm m.

 przym. skandynawski

Wiktionary


skandynawizm

Skan­dy­na­wizm – ruch po­li­tycz­ny i kul­tu­ral­ny pro­pa­gu­ją­cy idee ści­ślej­szej współ­pra­cy kul­tu­ro­wej i eko­no­micz­nej kra­jów skan­dy­naw­skich, a w dal­szej per­spek­ty­wie ich zjed­no­cze­nia.

Ruch roz­wi­jał się po­cząt­ko­wo w duń­skich śro­do­wi­skach uni­wer­sy­tec­kich. Stam­tąd tra­fił do Szwe­cji, gdzie roz­wi­jał się w Lund i Upp­sa­li.

Wikipedia


skandynawizowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|skan­dy­na­wi­zo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zeskandynawizowanie n., nieskandynawizowanie n.

 czas. skandynawizować ndk., zeskandynawizować ndk.

Wiktionary


skandynawka

miesz­kan­ka Skan­dy­na­wii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Skan­dy­na­wii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌskãndɨ̃ˈnafka, AS: skãndỹnafka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Skandynawia ż., skandynawista m., skandynawistka ż., skandynawistyka ż.

:: fm. Skandynaw m.

 przym. skandynawski, skandynawistyczny

Wiktionary


skandynawolog

ba­dacz, ob­ser­wa­tor Skan­dy­na­wii


SJP.pl


skandynawski

przy­miot­nik od: Skan­dy­na­wia


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze Skan­dy­na­wią, do­ty­czą­cy Skan­dy­na­wii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kraje skan­dy­naw­skie na­le­żą do naj­le­piej roz­wi­nię­tych kra­jów Eu­ro­py.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌskãndɨ̃ˈnafsʲci, AS: skãndỹnafsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Skandynawia ż., Skandynaw mos., Skandynawka ż., skandynawizm mrz., skandynawskość ż., skandynawistyka ż., skandynawista mos., skandynawistka ż.

 przym. skandynawistyczny

 przysł. skandynawsko

Wiktionary


skandynawskość

→ skan­dy­naw­ski


SJP.pl

Patrz:

skandynawski

skandyzować

1. skry­sta­li­zo­wać cu­kier;
2. us­ma­żyć w cu­krze, po­kryć war­stwą cukru


SJP.pl


skaner

scan­ner;
1. urzą­dze­nie słu­żą­ce do wyt­wo­rze­nia cy­fro­we­go obra­zu obiek­tu, np. zdję­cia, slaj­du, dru­ko­wa­ne­go tek­stu, a na­stęp­nie wpro­wa­dze­nia go do kom­pu­te­ra;
2. w po­li­gra­fii: urzą­dze­nie elek­tro­nicz­ne do re­je­stro­wa­nia i ko­ry­go­wa­nia to­nal­no­ści i barw re­pro­du­ko­wa­ne­go ory­gi­na­łu oraz za­pi­sy­wa­nia obra­zu na od­po­wied­nim ma­te­ria­le;
3. urzą­dze­nie poz­wa­la­ją­ce spo­rzą­dzić obraz (mapę) ja­kie­goś ob­sza­ru lub obiek­tu przez punk­to­we son­do­wa­nie za po­mo­cą fal świetl­nych, ra­dio­wych, rent­ge­now­skich itp.;
4. w in­for­ma­ty­ce: pro­gram przez­na­czo­ny do ska­no­wa­nia tek­stów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. urzą­dze­nie słu­żą­ce do prze­bie­go­we­go od­czy­ty­wa­nia: obra­zu, kodu kre­sko­we­go lub ma­gne­tycz­ne­go, fal ra­dio­wych itp. do formy elek­tro­nicz­nej;

 (1.2) urzą­dze­nie prze­szu­ku­ją­ce

Wiktionary

Ska­ner – urzą­dze­nie słu­żą­ce do prze­bie­go­we­go od­czy­ty­wa­nia: obra­zu, kodu pa­sko­we­go lub ma­gne­tycz­ne­go, fal ra­dio­wych itp. do formy elek­tro­nicz­nej (naj­czę­ściej cy­fro­wej). Ska­ner prze­szu­ku­je ko­lej­ne pasma in­for­ma­cji od­czy­tu­jąc je lub re­je­stru­jąc. Nie jest to więc zwy­kły czyt­nik, a czyt­nik kro­ko­wy (np.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Moje ska­ne­ry wresz­cie od­naj­du­ją Świt, uno­szą­cą się w fo­te­lu ka­ta­pul­to­wym nie­o­po­dal po­wierzch­ni skały.

 (1.1) Na kur­sach szyb­kie­go czy­ta­nia na­u­czy­łam się czy­tać ca­ły­mi aka­pi­ta­mi. Po­chła­nia­łam książ­ki jak ska­ner.

 (1.2) Obec­nie pro­du­ko­wa­ne ska­ne­ry uży­wa­ją la­se­ra, co umoż­li­wia – za­leż­nie od mo­de­lu – od­czyt nawet z kilku me­trów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskãnɛr, AS: skãner

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skanowanie n., skaning m.

:: zdrobn. skanerek m.

 czas. skanować ndk., zeskanować dk., przeskanować dk., wyskanować dk.

Wiktionary


skanerowy

→ ska­ner


SJP.pl

Patrz:

skaner

skanerzysta

ope­ra­tor ska­ne­rów for­mo­wych


SJP.pl


skania

kra­i­na hi­sto­rycz­na w Szwe­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. kra­i­na hi­sto­rycz­na le­żą­ca na naj­da­lej wy­su­nię­tym na po­łud­nie końcu Pół­wy­spu Skan­dy­naw­skie­go, nad cie­śni­ną Sund, obec­nie w Szwe­cji;

 (1.2) geogr. adm. szwedz­ki re­gion ad­mi­ni­stra­cyj­ny, z sie­dzi­bą w Malmö, obej­mu­je więk­szość hi­sto­rycz­nej Ska­nii (1.1);

Wiktionary

Ska­nia, Sko­nia (w ję­zy­kach duń­skim i szwedz­kim "Skåne") – hi­sto­rycz­na kra­i­na (lub pro­win­cja, "land­skap") Szwe­cji, do trak­ta­tu z Ro­skil­de w 1658 na­le­żą­ca do Danii. Po­ło­żo­na jest na po­łud­niu kraju nad Mo­rzem Bał­tyc­kim i cie­śni­ną Sund. Gra­ni­czy z kra­i­na­mi Hal­land, Sma­lan­dia i Ble­kin­ge. Ska­nia po­łą­czo­na jest z duń­ską wyspą Ze­lan­dią mo­stem nad cie­śni­ną Sund.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Cen­tral­ną czę­ścią ob­sza­ru nor­dyc­kie­go była Jut­lan­dia oraz wyspy duń­skie, a naj­dal­szą – po­łud­nio­wa Skan­dy­na­wia: ska­ger­rac­kie wy­brze­ża Nor­we­gii, Ska­nia, Got­lan­dia oraz po­łud­nio­wa część Sve­a­lan­dii.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. skański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. Skonia

Wiktionary


skanibalizować

1. w tech­ni­ce: wy­ko­rzy­stać czę­ści po­cho­dzą­ce z ja­kie­goś urzą­dze­nia (ma­szy­ny, sa­mo­cho­du) do na­pra­wy in­ne­go eg­zem­pla­rza;
2. w mar­ke­tin­gu: zmniej­szyć sprze­daż pro­duk­tu przez wpro­wa­dze­nie in­ne­go o po­dob­nych ce­chach


SJP.pl


skaning

→ ska­no­wa­nie


SJP.pl

Patrz:

skanowanie

skaningowy

przy­miot­nik od: ska­ning


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) techn. taki, któ­re­go za­sa­da dzia­ła­nia po­le­ga na prze­mia­ta­niu prze­strze­ni i czy­ta­niu war­to­ści punkt po punk­cie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌskãɲĩŋˈɡɔvɨ, AS: skãńĩŋgovy

Wiktionary

Powiązane:

 czas. skanować

 rzecz. skan mrz., skaning

Wiktionary


skanowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ska­no­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌskãnɔˈvãɲɛ, AS: skãnovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. skanować

 rzecz. skaner mrz., skan mrz.

Wiktionary


skanować

1. two­rzyć za po­mo­cą ska­ne­ra kom­pu­te­ro­wy zapis obra­zu;
2. od­czy­ty­wać za po­mo­cą ska­ne­ra punkt po punk­cie in­for­ma­cję za­war­tą w obra­zie lub no­śni­ku elek­tro­nicz­nym;
3. prze­szu­ki­wać tre­ści w ja­kimś urzą­dze­niu za po­mo­cą pro­gra­mu kom­pu­te­ro­we­go w celu usu­nię­cia wi­ru­sów lub zna­le­zie­nia ja­kiejś in­for­ma­cji


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) wpro­wa­dzać do kom­pu­te­ra dane za po­mo­cą ska­ne­ra

 (1.2) techn. czy­tać war­to­ści punkt po punk­cie

 (1.3) biur. wy­ko­ny­wać kopię do­ku­men­tu, gra­fi­ki itp. przy uży­ciu ska­ne­ra

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skãˈnɔvat͡ɕ, AS: skãnovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skaner m., skaning m., skanowanie n., skan mrz.

 czas. zeskanować dk.

 przym. skaningowy

Wiktionary


skansen

1. kra­joz­naw­cze mu­ze­um et­no­gra­ficz­ne pod gołym nie­bem, gdzie ek­spo­no­wa­ne są za­byt­ki bu­dow­nict­wa lu­do­we­go oraz sprzę­ty i na­rzę­dzia okre­ślo­ne­go re­gio­nu;
2. po­tocz­nie: miej­sce za­co­fa­ne pod wzglę­dem cy­wi­li­za­cyj­nym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) tu­ryst. mu­ze­um et­no­gra­ficz­ne na wol­nym po­wie­trzu, któ­re­go celem jest pre­zen­to­wa­nie kul­tu­ry lu­do­wej da­ne­go re­gio­nu;

 (1.2) przen. miej­sce za­co­fa­ne cy­wi­li­za­cyj­nie

Wiktionary

Skan­sen ("mu­ze­um skan­se­now­skie", "mu­ze­um na wol­nym po­wie­trzu" (ang. "open-air mu­se­um")) – po­tocz­ne okre­śle­nie mu­ze­um na wol­nym po­wie­trzu, któ­re­go celem jest za­pre­zen­to­wa­nie kul­tu­ry lu­do­wej da­ne­go re­gio­nu lub też ek­spo­zy­cja obiek­tów za­byt­ko­wych (ar­che­o­lo­gicz­nych, bu­dow­la­nych, et­no­gra­ficz­nych). Pol­skie muzea skan­se­now­skie zrze­sza­ją się w Sto­wa­rzy­sze­niu Mu­ze­ów na Wol­nym Po­wie­trzu. Naj­star­szym skan­se­nem w Pol­sce jest Ka­szub­ski Park Et­no­gra­ficz­ny we Wdzy­dzach.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na te­re­nie cho­rzow­skie­go skan­se­nu znaj­du­je się 78 drew­nia­nych obiek­tów ar­chi­tek­tu­ry.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskãw̃sɛ̃n, AS: skãũ̯sẽn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. skansenowy, skansenowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) park etnograficzny

Wiktionary


skansenowy

przy­miot­nik od: skan­sen; skan­se­now­ski


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze skan­se­nem, do­ty­czą­cy skan­se­nu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skansen m.

Wiktionary


skanska

szwedz­ka firma bu­dow­la­na


SJP.pl

Skan­ska – mię­dzy­na­ro­do­we przed­się­bior­stwo bu­dow­la­ne za­ło­żo­ne w 1887 roku w Malmö jako "Ak­tie­bo­la­get Skånska Ce­mentg­ju­te­riet". Sie­dzi­ba przed­się­bior­stwa od stycz­nia 2014 znaj­du­je się w Sztok­hol­mie w Szwe­cji.

Wikipedia


skapanka

ro­dzaj msza­ków z rzędu mesz­kow­ców


SJP.pl


skapankowate

ro­dzi­na msza­ków z rzędu mesz­kow­ców


SJP.pl


skapać

spaść, ściec w po­sta­ci kro­pli; skap­nąć, uka­pać


SJP.pl


skapcaniały

po­tocz­nie:
1. utra­cić ener­gię i chęć do życia;
2. znie­do­łęż­nieć, ze­sta­rzeć się; zgrzy­bieć, zra­mo­leć


SJP.pl


skapcanieć

po­tocz­nie:
1. utra­cić ener­gię i chęć do życia;
2. znie­do­łęż­nieć, ze­sta­rzeć się; zgrzy­bieć, zra­mo­leć


SJP.pl


skapek

ce­ra­micz­ny ta­le­rzyk w kształ­cie czaj­nicz­ka; ska­pek


SJP.pl


skaperować

prze­ka­ba­cić, prze­ku­pić, prze­cią­gnąć kogoś na swoją stro­nę, pod­ku­pić


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. ka­pe­ro­wać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|ka­pe­ro­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kaper mos. mrz., kaperownictwo n., kaperstwo n.

 czas. kaperować ndk.

 przym. kaperski

Wiktionary


skapitalizowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ska­pi­ta­li­zo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. skapitalizować dk.

Wiktionary


skapitulowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ska­pi­tu­lo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. skapitulować dk.

 rzecz. kapitulowanie n., kapitulant mos.

 przym. kapitulacyjny, kapitulancki

Wiktionary


skapitulować

cza­sow­nik do­ko­na­ny (ndk. ka­pi­tu­lo­wać)

 (1.1) ulec ka­pi­tu­la­cji; pod­po­rząd­ko­wać się wro­go­wi czy prze­ciw­no­ściom

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdyby Grecy wie­dzie­li przed­tem z kim będą mieć do czy­nie­nia i le­piej przy­go­to­wa­li­by się do boju z An­ta­mi, to nie ska­pi­tu­lo­wa­li­by od razu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skapitulowanie n., kapitulant mos., kapitulowanie n., rekapitulacja ż.

 czas. kapitulować ndk.

 przym. kapitulacyjny, kapitulancki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) poddać się, dać za wygraną

Wiktionary


skapka

ce­ra­micz­ny ta­le­rzyk w kształ­cie czaj­nicz­ka; ska­pek


SJP.pl


skapnąć

1. spaść jako kro­pla; kap­nąć, ściec;
2. w prze­no­śni: do­stać się jako drob­ny, okaz­jo­nal­ny zysk;
3. po­tocz­nie: skap­nąć się - zo­rien­to­wać się; ska­po­wać się, kap­nąć się


SJP.pl


skapolit

mi­ne­rał, gli­no­krze­mian sodu i wap­nia za­wie­ra­ją­cy do­dat­ko­we anio­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miner. mi­ne­rał z gro­ma­dy krze­mia­nów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skaˈpɔlʲit, AS: skapolʹit

Wiktionary


skapować

po­tocz­nie:
1. zro­zu­mieć coś; scza­ić, za­ja­rzyć, sku­mać, za­ka­po­wać;
2. ska­po­wać się - zo­rien­to­wać się; skap­nąć się, kap­nąć się


SJP.pl


skaprawiały

taki, który ska­pra­wiał


SJP.pl


skaprawić

rzad­ko: po­kryć, na­peł­nić łzami lub ropą


SJP.pl


skaptować

prze­cią­gnąć kogoś na swoją stro­nę, po­zy­skać dla sie­bie


SJP.pl

cza­sow­nik do­ko­na­ny

 (1.1) prze­cią­gnąć na swoją stro­nę, zjed­nać sobie

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kaptować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ująć

Wiktionary


skapulimancja

wró­że­nie z ło­pa­tek zwie­rząt


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wró­że­nie z ło­pa­tek zwie­rząt

Wiktionary

Ska­pu­li­man­cja – wró­że­nie w opar­ciu o pę­knię­cia na po­wierzch­ni świe­żo wy­pa­lo­nej ow­czej ło­pat­ki (łac. "sca­pu­la").

Do wróżb uży­wa­no nie tylko ło­pa­tek ow­czych, ale ogól­nie – byd­lę­cych (oste­o­man­cja), a w wy­jąt­ko­wych oko­licz­no­ściach – ludz­kich. W Chi­nach uży­wa­no sko­rup zół­wia (pla­stro­man­cja).

Wikipedia


skapywanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ska­py­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. skapywać ndk.

Wiktionary


skapywać

1. spa­dać jako kro­pla; kapać, ście­kać;
2. w prze­no­śni: być uzy­ski­wa­nym jako drob­ny, okaz­jo­nal­ny zysk


SJP.pl


skarabeusz

1. duży, czar­ny chrząszcz z me­ta­licz­nym po­ły­skiem, ży­wią­cy się na­wo­zem; poś­więt­nik;
2. świę­ty żuk egip­ski, czczo­ny nieg­dyś jako bóg wscho­dzą­ce­go słoń­ca; wy­ko­na­ny z fa­jan­su, ka­mie­nia lub me­ta­lu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ent. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Sca­ra­ba­e­us|ref=tak., ro­dzaj chrzą­szczy z ro­dzi­ny poś­więt­ni­ko­wa­tych;

 (1.2) ent. chrząszcz z ro­dza­ju ska­ra­be­usz (1.1)

 (1.3) ar­che­ol. hist. sta­ro­e­gip­ski owal­ny amu­let

Wiktionary

Zo­bacz też: ska­ra­be­usz w in­nych zna­cze­niach.

Ska­ra­be­usz, poś­więt­nik ("Sca­ra­ba­e­us") – ro­dzaj chrzą­szczy z ro­dzi­ny poś­więt­ni­ko­wa­tych. Jest ich ponad 30 ga­tun­ków. Są sto­sun­ko­wo duże w po­rów­na­niu do in­nych chrzą­szczy, są czar­ne i mają me­ta­licz­ny po­łysk. Wy­stę­pu­ją w Pół­noc­nej Afry­ce, Po­łud­nio­wej Eu­ro­pie i Azji Mniej­szej.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. skaraboid mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) poświętnik

Wiktionary


skarabeuszek

zdrob­nie­nie od: ska­ra­be­usz


SJP.pl


skaraboid

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) szt. hist. nie­wiel­ka, owal­na pie­częć wy­ko­na­na z ka­mie­nia, w sta­ro­żyt­nym Egip­cie w kształ­cie ska­ra­be­u­sza, póź­niej rów­nież z wi­ze­run­kiem in­nych zwie­rząt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skarabeusz m.

Wiktionary


skaradziński

naz­wi­sko


SJP.pl


skaranie

ska­zać na karę, wy­mie­rzyć, wy­ko­nać karę; uka­rać


SJP.pl


skarać

ska­zać na karę, wy­mie­rzyć, wy­ko­nać karę; uka­rać


SJP.pl


skarb

1. zwy­kle w licz­bie mno­giej: zbiór pie­nię­dzy lub dro­go­cen­nych rze­czy, czę­sto ukry­ty; kosz­tow­no­ści, bo­gact­wo;
2. rzecz wiel­kiej war­to­ści ma­te­rial­nej lub ar­ty­stycz­nej;
3. w prze­no­śni: osoba lub rzecz bar­dzo przez kogoś ce­nio­na; uko­cha­ny, uko­cha­na;
4. daw­niej:
a) skarb pań­stwa, ma­ją­tek pań­stwa;
b) in­sty­tu­cja nim za­rzą­dza­ją­ca;
5. skarb pań­stwa:
a) pań­stwo jako pod­miot praw­ny, re­pre­zen­tu­ją­cy tę część włas­no­ści pań­stwo­wej, która nie jest we wła­da­niu in­nych osób praw­nych;
b) ogół za­so­bów fi­nan­so­wych pań­stwa, ma­ją­tek pań­stwa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zbiór bar­dzo war­to­ścio­wych rze­czy

 (1.2) coś niez­wy­kle war­to­ścio­we­go, dro­go­cen­ne­go

 (1.3) osoba ko­cha­na, ce­nio­na

 (1.4) przest. ma­ją­tek pań­stwa

 (1.5) zob. skarb pań­stwa.

 (1.6) ar­che­ol. zna­le­zi­sko gro­mad­ne, zło­żo­ne z ce­lo­wo ukry­tych przed­mio­tów

Wiktionary

Skarb – jeden z pod­sta­wo­wych typów sta­no­wisk ar­che­o­lo­gicz­nych. Ter­min od­no­si się wy­łącz­nie do zna­le­zisk ru­cho­mych (co najm­niej dwóch), ce­lo­wo skła­do­wa­nych przez jakąś osobę lub grupę. Obej­mu­je ze­spół cen­nych w danym okre­sie przed­mio­tów (np. monet, ozdób), frag­men­tów su­row­ca (bry­łek mi­ne­ra­łów, me­ta­li), na­rzę­dzi lub broni ukry­tych jako forma prze­cho­wy­wa­nia ma­jąt­ku (zwy­kle w cza­sach za­gro­że­nia na­ja­zda­mi) lub zde­po­no­wa­nych w ce­lach kul­to­wych (jako ofia­ra).

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) Emil­ko, mój skar­bie, ko­cham cię.

 (1.4) Wszyst­kie świą­ty­nie (…) od­mó­wi­ły skar­bo­wi kre­dy­tu i naj­po­kor­niej bła­ga­ją waszą świą­to­bli­wość, aby w ciągu dwu lat roz­ka­zał wy­pła­cić po­ży­czo­ne od nich sumy…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skarp, AS: skarp

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skarbnica ż., skarbonka ż., skarbnik mos., skarbniczka ż., skarbiec mrz., skarbczyk mrz., skarbówka ż., skarbowość ż.

 czas. zaskarbić dk., zaskarbiać ndk.

 przym. skarbowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) majątek

Wiktionary


skarbanowo

Skar­ba­no­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie włoc­ław­skim, w gmi­nie Izbi­ca Ku­jaw­ska.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa włoc­ław­skie­go. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go (III 2011 r.) li­czy­ła 146 miesz­kań­ców. Jest osiem­na­stą co do wiel­ko­ści miej­sco­wo­ścią gminy Izbi­ca Ku­jaw­ska. Ze wsi Skar­ba­no­wo po­cho­dzi ślą­ski poeta Józef Kru­piń­ski (1930–1998).

Wikipedia


skarbcowy

przy­miot­nik od: skar­biec


SJP.pl


skarbczyk

zdrob­nie­nie od: skar­biec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od skar­biec

 (1.2) zbiór cze­goś cen­ne­go, rów­nież nie­ma­te­rial­ne­go

 (1.3) gw-pl|Górny Śląsk. ksią­żecz­ka do na­bo­żeń­stwa

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) To kwe­stia go­dzin. Je­szcze kilka i ten skarb­czyk wspom­nień i doś­wiad­czeń roz­pły­nie się w ni­co­ści.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskarpt͡ʃɨk, AS: skarpčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skarbówka ż., skarbnik m., skarbniczka ż., skarb m., skarbiec n., zaskarbianie n., zaskarbienie n., podskarbi m., skarbonka ż., skarbnica ż.

 czas. zaskarbiać ndk., zaskarbić dk.

 przym. skarbcowy, skarbowy

Wiktionary


skarbeczek

skar­bek, skar­bik, skar­bi­czek, skar­be­niek, skar­bu­nio, skar­buś, skar­bu­szek, skar­buń­cio;
1. pie­szczot­li­wie o skar­bie;
2. pie­szczot­li­wie o bli­skiej oso­bie


SJP.pl


skarbek

skar­be­czek, skar­bik, skar­bi­czek, skar­be­niek, skar­bu­nio, skar­buś, skar­bu­szek, skar­buń­cio;
1. pie­szczot­li­wie o skar­bie;
2. pie­szczot­li­wie o bli­skiej oso­bie


SJP.pl

Skar­bek (ang. "The Par­ti­san") – bio­gra­ficz­ny dre­szczo­wiec szpie­gow­ski w ko­pro­duk­cji pol­sko-fran­cu­sko-bry­tyj­skiej z 2024 roku, wy­re­ży­se­ro­wa­ny przez Ja­me­sa Mar­qu­an­da do włas­ne­go sce­na­riu­sza. Film przed­sta­wia hi­sto­rię Kry­sty­ny ​​Skar­bek, pol­skiej agent­ki bry­tyj­skie­go Za­rzą­du Ope­ra­cji Spe­cjal­nych pod­czas II wojny świa­to­wej.

Wikipedia


skarbeniek

skar­be­czek, skar­bik, skar­bi­czek, skar­bek, skar­bu­nio, skar­buś, skar­bu­szek, skar­buń­cio;
1. pie­szczot­li­wie o skar­bie;
2. pie­szczot­li­wie o bli­skiej oso­bie


SJP.pl


skarbiczek

skar­be­czek, skar­bik, skar­bek, skar­be­niek, skar­bu­nio, skar­buś, skar­bu­szek, skar­buń­cio;
1. pie­szczot­li­wie o skar­bie;
2. pie­szczot­li­wie o bli­skiej oso­bie


SJP.pl


skarbiec

skarb­ni­ca (daw­niej);
1. bu­dy­nek lub wy­dzie­lo­ne po­mie­szcze­nie przez­na­czo­ne do prze­cho­wy­wa­nia pie­nię­dzy, cen­nych przed­mio­tów, pa­pie­rów war­to­ścio­wych itp., od­po­wied­nio za­bez­pie­czo­ne przed kra­dzie­żą i po­ża­rem; tre­zor;
2. zbiór kosz­tow­no­ści lub pie­nię­dzy; skarb;
3. w prze­no­śni: in­sty­tu­cja lub miej­sce zgro­ma­dze­nia war­to­ści wyż­szych, np. sztu­ki, kul­tu­ry, hi­sto­rii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) od­po­wied­nio za­bez­pie­czo­ny ma­ga­zyn na dro­go­cen­ne rze­czy;

 (1.2) zbiór kosz­tow­no­ści

Wiktionary

Skar­biec – spe­cjal­ne po­mie­szcze­nie lub bu­dy­nek przez­na­czo­ny do gro­ma­dze­nia i prze­cho­wy­wa­nia cen­nych do­ku­men­tów, kosz­tow­no­ści. Skarb­ce bu­do­wa­no w pa­ła­cach, zam­kach – przez­na­czo­ne do prze­cho­wy­wa­nia skar­bów i do­ku­men­tów pań­stwo­wych lub wła­ści­cie­la zamku; skarb­ce w klasz­to­rach, ko­ścio­łach – przez­na­czo­ne do prze­cho­wy­wa­nia klej­no­tów sa­kral­nych, darów wo­tyw­nych, pa­mią­tek na­ro­do­wych. Część zgro­ma­dzo­nych w skarb­cach dzieł sztu­ki czę­sto jest ek­spo­no­wa­na na wy­sta­wach.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈskarbʲjɛt͡s, AS: skarbʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skarb m., skarbnica ż., skarbnik m., skarbniczka ż., zaskarbianie n., zaskarbianie n., skarbówka ż., skarbonka ż., skarbona ż., skarbowość ż., skarbny m., Skarbona ż., podskarbi m.

:: zdrobn. skarbczyk m.

 czas. zaskarbiać ndk., zaskarbić dk.

 przym. skarbowy, skarbnicowy, skarbniczy, skarbny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) skarb

Wiktionary


skarbiewo

Skar­bie­wo – (niem. "Schar­ben­dorf") wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie byd­go­skim, w gmi­nie Ko­ro­no­wo.

Wikipedia


skarbik

skar­be­czek, skar­bek, skar­bi­czek, skar­be­niek, skar­bu­nio, skar­buś, skar­bu­szek, skar­buń­cio;
1. pie­szczot­li­wie o skar­bie;
2. pie­szczot­li­wie o bli­skiej oso­bie


SJP.pl


skarbikowo

Skar­bi­ko­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie war­szaw­skim za­chod­nim, w gmi­nie Kam­pi­nos. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa war­szaw­skie­go.

Wikipedia


skarbimierski

→ Skar­bi­mierz


SJP.pl

Patrz:

Skarbimierz

skarbimierz

wieś w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie brze­skim


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Skar­bi­mierz – imię mę­skie
  • Skar­bi­mierz – gmina wiej­ska w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie brze­skim
    • Skar­bi­mierz-Osied­le – osied­le, sie­dzi­ba gminy Skar­bi­mierz
    • Skar­bi­mierz – wieś w gmi­nie Skar­bi­mierz
  • Skar­bi­mierz – osada w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. świd­wiń­skim, w gmi­nie Poł­czyn-Zdrój
  • Skalb­mierz (d. Skar­bi­mierz) – mia­sto w woj. świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie ka­zi­mier­skim
  • Sta­ni­sław ze Skar­bi­mie­rza

Wikipedia


skarbimir

imię mę­skie


SJP.pl

Skar­bi­mir, Skard­mir, Ska­mir, Skar­bi­mirz – sta­ro­pol­skie imię mę­skie, zło­żo­ne z czło­nów "Skar­bi-" („smu­cić, mart­wić, tro­szczyć się”) i "-mir" („pokój, spo­kój, dobro”). Może oz­na­czać „tro­szczą­cy się o pokój”. Jako Skar­bi­mir imię wy­stę­pu­je od XII wieku.

Zdrob­nie­nia: Skar­bek, Skarb­ko, poś­wiad­czo­ne w 1380.

Wikipedia


skarbimira

imię żeń­skie


SJP.pl

Skar­bi­mi­ra – żeń­ski od­po­wied­nik imie­nia Skar­bi­mir. Zna­cze­nie imie­nia: "tro­szczą­ca się o pokój".

Wikipedia


skarbimirostwo

Skar­bi­mir z żoną; Skar­bi­mi­ro­wie


SJP.pl


skarbimirowie

Skar­bi­mir z żoną; Skar­bi­mi­ro­stwo


SJP.pl


skarbiszowice

Skar­bi­szo­wi­ce (niem. "Se­i­fers­dorf") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie opol­skim, w gmi­nie Tu­ło­wi­ce.

Wikipedia


skarbnica

zbiór, zasób pew­nych cen­nych rze­czy, także war­to­ści nie­ma­te­rial­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miej­sce prze­cho­wy­wa­nie cen­nych rze­czy, skar­biec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skarb mrz., skarbczyk mrz., skarbiec mrz., skarbnik mos., skarbówka ż.

Wiktionary


skarbniczek

1. ko­bie­ta od­po­wie­dzial­na za po­wie­rzo­ne jej pie­nią­dze, zbie­ra­ją­ca skład­ki w ja­kiejś in­sty­tu­cji, or­ga­ni­za­cji itp.;
2. ka­sjer­ka ban­ko­wa;
3. zdrob­nie­nie od: skarb­ni­ca (skar­biec)


SJP.pl


skarbniczka

1. ko­bie­ta od­po­wie­dzial­na za po­wie­rzo­ne jej pie­nią­dze, zbie­ra­ją­ca skład­ki w ja­kiejś in­sty­tu­cji, or­ga­ni­za­cji itp.;
2. ka­sjer­ka ban­ko­wa;
3. zdrob­nie­nie od: skarb­ni­ca (skar­biec)


SJP.pl


skarbnik

osoba od­po­wie­dzial­na za po­wie­rzo­ne jej pie­nią­dze, zbie­ra­ją­ca skład­ki w ja­kiejś in­sty­tu­cji, or­ga­ni­za­cji itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba zbie­ra­ją­ca pie­nią­dze od człon­ków ja­kiejś or­ga­ni­za­cji i prze­cho­wu­ją­ca je

 (1.2) adm. wy­so­ki rangą urzęd­nik sa­mo­rzą­do­wy, który jest od­po­wie­dzial­ny za fi­nan­se jed­nost­ki sa­mo­rzą­du te­ry­to­rial­ne­go;

 (1.3) w ban­kach, in­sty­tu­cjach i przed­się­bior­stwach urzęd­nik wy­da­ją­cy i prze­cho­wu­ją­cy pie­nią­dze oraz pa­pie­ry war­to­ścio­we

 (1.4) hist. w Pol­sce pia­stow­skiej urzęd­nik kró­lew­ski za­rzą­dza­ją­cy skar­bem pa­nu­ją­ce­go

 (1.5) hist. w Pol­sce w XV–XVIII w. ty­tu­lar­ny urzęd­nik ziem­ski

 (1.6) daw. w le­gen­dach gór­ni­czych duch po­dzie­mi pil­nu­ją­cy ukry­tych skar­bów i krusz­ców;

Wiktionary

Skarb­nik – osoba po­wo­ła­na do strze­że­nia i opie­ko­wa­nia się skar­bem.

W daw­nej Pol­sce tytuł skarb­ni­ka był tylko ho­no­ro­wym urzę­dem ziem­skim, na­to­miast mi­ni­stra­mi fi­nan­sów byli pod­skar­bio­wie (nad­wor­ni, ko­ron­ni, li­tew­scy, pru­scy).

Współ­cze­śnie skarb­nik to głów­ny księ­go­wy jed­nost­ki sa­mo­rzą­du te­ry­to­rial­ne­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Skarb­nik gminy pełni funk­cję głów­ne­go księ­go­we­go bu­dże­tu JST.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skarb m., skarbnica ż., skarbonka ż., skarbiec m., skarbczyk m.

:: fż. skarbniczka ż.

 czas. zaskarbić dk., zaskarbiać ndk.

 przym. skarbowy

Wiktionary


skarbnikowy

→ skarb­nik (daw­niej); skarb­ni­kow­ski


SJP.pl


skarbomat

au­to­mat do skła­da­nia de­kla­ra­cji po­dat­ko­wych; pi­to­mat, PIT-omat


SJP.pl


skarbona

zgru­bie­nie od: skar­bon­ka


SJP.pl

Skar­bo­na ( "Bir­ken­dorf") – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim, w po­wie­cie kro­śnień­skim, w gmi­nie Ma­sze­wo.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa zie­lo­no­gór­skie­go.

Wikipedia


skarboneczka

zdrob­nie­nie od: skar­bon­ka


SJP.pl


skarbonizować

wzbo­ga­cić sub­stan­cje or­ga­nicz­ne w wę­giel


SJP.pl


skarbonka

nie­wiel­ki przed­miot róż­nych kształ­tów z ot­wo­rem, przez który wrzu­ca się pie­nią­dze


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spe­cjal­ny po­jem­nik z wą­skim ot­wo­rem, przez­na­czo­ny do zbie­ra­nia drob­nych pie­nię­dzy, zwła­szcza przez dzie­ci;

 (1.2) skrzyn­ka na datki, np. ko­ściel­ne

 (1.3) żart. po­ślad­ki z prze­dział­kiem wy­chy­la­ją­ce się ze spod­ni

Wiktionary

Skar­bon­ka – po­jem­nik słu­żą­cy do prze­cho­wy­wa­nia pie­nię­dzy. Zwy­kle uży­wa­ny do oszczę­dza­nia, by można było zgro­ma­dzić więk­szą kwotę, a póź­niej wydać ją na za­mie­rzo­ny cel.

Naj­po­pu­lar­niej­szą wer­sją skar­bon­ki jest por­ce­la­no­wa lub pla­sti­ko­wa świn­ka. By wy­do­stać pie­nią­dze ze świn­ki-skar­bon­ki, zwy­kle trze­ba ją ro­zbić, co ma mo­ty­wo­wać do dłuż­sze­go oszczę­dza­nia przez znie­chę­ca­nie do nie­prze­my­śla­nych wy­płat. dy­spo­nu­je ko­lek­cją 582 skar­bo­nek.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gdy za­peł­nię całą skar­bon­kę, kupię sobie de­sko­rol­kę.

 (1.2) Na kra­kow­skim rynku stoi skar­bon­ka na datki na re­wa­lo­ry­za­cję za­byt­ków mia­sta.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skarbiec mrz., skarbczyk mrz., skarb m., skarbuś m., skarbnik m., skarbniczka ż., zaskarbianie n., zaskarbienie n., skarbówka ż.

 czas. zaskarbiać ndk., zaskarbić dk.

 przym. skarbonkowy, skarbowy

Wiktionary


skarboszewo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Skar­bo­sze­wo – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. płoń­skim, w gmi­nie Na­ru­sze­wo
  • Skar­bo­sze­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. słu­pec­kim, w gmi­nie Strzał­ko­wo

Wikipedia


skarbowiec

urzęd­nik pra­cu­ją­cy w skar­bo­wo­ści


SJP.pl


skarbowość

Skar­bo­wość – oz­na­cza sy­stem i or­ga­ni­za­cję go­spo­dar­ki fi­nan­so­wej pań­stwa i in­nych związ­ków przy­mu­so­wych (związ­ku państw, gminy). Nauka skar­bo­wo­ści bada różne sy­ste­my go­spo­dar­ki skar­bo­wej i wy­pro­wa­dza ogól­ne za­sa­dy, jakie się tego za­kre­su ad­mi­ni­stra­cji skar­bo­wej do­ty­czą.

Wikipedia


skarbowy

do­ty­czą­cy skar­bu pań­stwa, zwią­za­ny z pań­stwo­wy­mi fi­nan­sa­mi (np. opła­ta skar­bo­wa, usta­wa skar­bo­wa)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny ze Skar­bem Pań­stwa, zwła­szcza po­dat­ka­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Oj­ciec po­szedł do urzę­du skar­bo­we­go za­pła­cić po­dat­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skarˈbɔvɨ, AS: skarbovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skarbiec mrz., skarbczyk mrz., skarb m., skarbnik mos., skarbonka ż., skarbówka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fiskalny, podatkowy

Wiktionary


skarbunio

skar­be­czek, skar­bik, skar­bi­czek, skar­be­niek, skar­bek, skar­buś, skar­bu­szek, skar­buń­cio;
1. pie­szczot­li­wie o skar­bie;
2. pie­szczot­li­wie o bli­skiej oso­bie


SJP.pl


skarbuszek

skar­be­czek, skar­bik, skar­bi­czek, skar­be­niek, skar­bu­nio, skar­buś, skar­bek, skar­buń­cio;
1. pie­szczot­li­wie o skar­bie;
2. pie­szczot­li­wie o bli­skiej oso­bie


SJP.pl


skarbuńcio

skar­be­czek, skar­bik, skar­bi­czek, skar­be­niek, skar­bu­nio, skar­buś, skar­bu­szek, skar­bek;
1. pie­szczot­li­wie o skar­bie;
2. pie­szczot­li­wie o bli­skiej oso­bie


SJP.pl


skarbuś

skar­be­czek, skar­bik, skar­bi­czek, skar­be­niek, skar­bu­nio, skar­bek, skar­bu­szek, skar­buń­cio;
1. pie­szczot­li­wie o skar­bie;
2. pie­szczot­li­wie o bli­skiej oso­bie


SJP.pl


skarby

1. zwy­kle w licz­bie mno­giej: zbiór pie­nię­dzy lub dro­go­cen­nych rze­czy, czę­sto ukry­ty; kosz­tow­no­ści, bo­gact­wo;
2. rzecz wiel­kiej war­to­ści ma­te­rial­nej lub ar­ty­stycz­nej;
3. w prze­no­śni: osoba lub rzecz bar­dzo przez kogoś ce­nio­na; uko­cha­ny, uko­cha­na;
4. daw­niej:
a) skarb pań­stwa, ma­ją­tek pań­stwa;
b) in­sty­tu­cja nim za­rzą­dza­ją­ca;
5. skarb pań­stwa:
a) pań­stwo jako pod­miot praw­ny, re­pre­zen­tu­ją­cy tę część włas­no­ści pań­stwo­wej, która nie jest we wła­da­niu in­nych osób praw­nych;
b) ogół za­so­bów fi­nan­so­wych pań­stwa, ma­ją­tek pań­stwa


SJP.pl

Skar­by – po­wieść kry­mi­nal­na dla dzie­ci i mło­dzie­ży au­tor­stwa Jo­an­ny Chmie­lew­skiej wy­da­na w 1988 roku. Książ­ka jest ko­lej­ną czę­ścią przy­gód ro­dzeń­stwa – Ja­necz­ki i Pa­weł­ka Cha­bro­wi­czów.

Wikipedia


skarbówka

po­tocz­nie: urząd skar­bo­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. urząd skar­bo­wy

 (1.2) pot. or­ga­ny ad­mi­ni­stra­cyj­ne od­po­wia­da­ją­ce za ścią­ga­nie po­dat­ków

 (1.3) daw. środ. budka na trat­wie

 (1.4) daw. miara do oz­na­cza­nia wy­so­ko­ści wody w rzece

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Byłam dziś w skar­bów­ce oddać PIT.

 (1.2) Co z tego, że mam tyle na pasku, skoro po­ło­wę muszę oddać ZUS-owi i skar­bów­ce.

 (1.2) He­niek całe życie oszu­ki­wał skar­bów­kę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skarˈbufka, AS: skarbufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skarb m., skarbonka m., zaskarbianie n., zaskarbienie n., skarbiec m., skarbczyk m., skarbnik m., skarbowość ż., skarbnica ż., skarbniczka ż.

 czas. zaskarbiać ndk., zaskarbić dk.

 przym. skarbowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) fiskus

Wiktionary


skarchowo

Skar­cho­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie ka­mień­skim, w gmi­nie Ka­mień Po­mor­ski.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa szcze­ciń­skie­go.

Wikipedia


skarcić

upom­nieć, udzie­lić na­ga­ny


SJP.pl


skarga

1. uża­la­nie się, na­rze­ka­nie z po­wo­du bólu, cier­pie­nia itp.;
2. ob­wi­nia­nie kogoś o coś;
3. pismo skie­ro­wa­ne do or­ga­nu ad­mi­ni­stra­cyj­ne­go w celu do­pro­wa­dze­nia do zmia­ny lub uchy­le­nia orze­cze­nia tego or­ga­nu;
4. w pra­wie: akt oskar­że­nia w pro­ce­sie kar­nym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wy­po­wiedź, w któ­rej ktoś uskar­ża się na coś

 (1.2) ob­wi­nia­nie kogoś o coś;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • skar­ga (od­for­ma­li­zo­wa­ny śro­dek kon­tro­li przed or­ga­na­mi ad­mi­ni­stra­cji)
  • skar­ga do sądu ad­mi­ni­stra­cyj­ne­go (śro­dek za­skar­że­nia przy­słu­gu­ją­cy m.in. na de­cyz­je ad­mi­ni­stra­cyj­ne)
  • skar­ga (w po­stę­po­wa­niu kar­nym)
  • skar­ga ex vi legis (hi­sto­ria prawa)
  • skar­ga ka­sa­cyj­na (po­stę­po­wa­nie są­do­wo­ad­mi­ni­stra­cyj­ne)
  • skar­ga ka­sa­cyj­na (po­stę­po­wa­nie cy­wil­ne)
  • skar­ga kon­sty­tu­cyj­na
  • skar­ga na czyn­no­ści ko­mor­ni­ka
  • skar­ga na orze­cze­nie re­fe­ren­da­rza są­do­we­go
  • skar­ga na wyrok sądu od­wo­ław­cze­go
  • skar­ga nadz­wy­czaj­na
  • skar­ga o stwier­dze­nie niez­god­no­ści z pra­wem pra­wo­moc­ne­go orze­cze­nia

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Linia te­le­fo­nicz­na sta­cji zo­sta­ła za­la­na skar­ga­mi słu­cha­czy.

 (1.3) Dzwo­ny ko­ściel­ne dzwo­nią bez przer­wy, wkrót­ce wnio­sę skar­gę do urzę­du gminy.

 (1.4) UE przy­ję­ła skar­gę Hisz­pa­nii w spra­wie re­form do­ty­czą­cych oleju i ba­weł­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskarɡa, AS: skarga

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skargowość ż., skarżenie n.

 czas. uskarżać się, zaskarżyć, skarżyć ndk., poskarżyć dk.

 przym. skargowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) biadolenie, jeremiada, lament, narzekanie, utyskiwanie

Wiktionary


skargowy

przy­miot­nik od: skar­ga


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze skar­gą, do­ty­czą­cy skar­gi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skarga ż.

 czas. skarżyć ndk., poskarżyć dk.

Wiktionary


skarkiszki

Skar­kisz­ki (do­dat­ko­wa nazwa w j. li­tew­skim Skarkiškiai) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie sej­neń­skim, w gmi­nie Puńsk.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa su­wal­skie­go.

Wikipedia


skarlanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|skar­lać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. skarlać ndk.

Wiktionary


skarlać

rzad­ko: spra­wiać, że coś ma­le­je lub traci zdol­ność wzro­stu


SJP.pl


skarlały

rzad­ko: spra­wiać, że coś ma­le­je lub traci zdol­ność wzro­stu


SJP.pl


skarlet

re­gio­nal­nie: pe­lar­go­nia, musz­ka­tel; szkar­let


SJP.pl


skarmelizować

ro­zło­żyć cu­kier przez jego pra­że­nie


SJP.pl


skarmianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|skar­miać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. skarmiać ndk.

Wiktionary


skarmiać

1. zu­ży­wać coś jako paszę, kar­miąc zwie­rzę­ta
2. paść czymś zwie­rzę­ta


SJP.pl


skarmić

1. zużyć coś jako paszę, kar­miąc zwie­rzę­ta
2. upaść czymś zwie­rzę­ta


SJP.pl


skarn

skała me­ta­mor­ficz­na


SJP.pl

Skarn – skała me­ta­mor­ficz­na pow­sta­ła w wa­run­kach me­ta­so­ma­to­zy kon­tak­to­wej zbu­do­wa­na z Ca-Mg-Fe-Mn krze­mia­nów nie­za­wie­ra­ją­cych wody lub ubo­gich w wodę (W. Goldsh­mit, 1911). Wy­róż­nia się skar­ny ma­gne­zo­we, wap­nio­we, krze­mia­no­we i au­to­a­kre­cyj­ne.

Wikipedia


skarogniada

o maści konia: zbli­żo­ny do karej, miej­sca­mi bru­nat­ny lub żół­ta­wy; ka­ro­gnia­dy


SJP.pl


skarogniady

o maści konia: zbli­żo­ny do karej, miej­sca­mi bru­nat­ny lub żół­ta­wy; ka­ro­gnia­dy


SJP.pl


skarp

dra­pież­na ryba z rzędu pła­stug; tur­bot


SJP.pl

Skarp, tur­bot ("Scopht­hal­mus ma­xi­mus") – ga­tu­nek ryby flą­droksz­tałt­nej z ro­dzi­ny na­gła­do­wa­tych (Scopht­hal­mi­dae).

Wikipedia


skarpa

1. po­chy­ła ścia­na ziem­ne­go wznie­sie­nia;
2. wąski mur pod­pie­ra­ją­cy z zew­nątrz ścia­nę bu­dow­li w ar­chi­tek­tu­rze go­tyc­kiej; przy­po­ra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spa­dzi­sty stok, stro­ma ścia­na wału, na­sy­pu lub wy­ko­pu, np. ko­ry­ta rzeki;

 (1.2) ar­chit. mu­ro­wa­na stro­ma pod­po­ra na zew­nątrz bu­dow­li, wy­so­ka przy­po­ra;

 (1.3) wojsk. usy­pa­na wy­so­ka za­po­ra prze­ciw­czoł­go­wa;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Skar­pa – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. sę­po­leń­skim, w gmi­nie Sę­pól­no Kra­jeń­skie
  • Skar­pa – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. ostródz­kim, w gmi­nie Mi­ło­młyn
  • Skar­pa – dawne kino w War­sza­wie
  • Skar­pa (Płock) – osied­le w Płoc­ku
  • Skar­pa (Sta­ra­cho­wi­ce) – osied­le w Sta­ra­cho­wi­cach
  • Skar­pa – osied­le w War­sza­wie
  • Skar­pa (dziel­ni­ca To­ru­nia)
  • Skar­pa war­szaw­ska
  • skar­pa (woj­sko)
  • skar­pa (ar­chi­tek­tu­ra) – szkar­pa, przy­po­ra
  • skar­pa (ge­o­tech­ni­ka) – stro­ma ścia­na z grun­tu, uksz­tał­to­wa­na w spo­sób na­tu­ral­ny lub sztucz­ny
  • prze­ciw­skar­pa

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ogrod­ni­cy ob­sa­dzi­li skar­py ni­ski­mi krze­win­ka­mi.

 (1.2) By ko­ściół nie runął, pod­par­to go skar­pa­mi już w XVII wieku.

 (1.3) Żoł­nie­rze cały ranek poś­wię­ci­li bu­do­wie skar­py nad brze­giem rzeki.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) przypora

Wiktionary


skarpeta

try­ko­to­we okry­cie stopy do kost­ki, czę­sto rów­nież po­wy­żej niej (nie­kie­dy do kolan); skar­pet­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) okry­cie (ubiór) stopy;

 (1.2) środ. mot. Sy­re­na

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Skar­pe­ta – ele­ment ubio­ru
  • Skar­pe­ta – grupa mu­zycz­na
  • Skar­pe­ta – ozdo­ba bo­żo­na­ro­dze­nio­wa
  • Sy­re­na (sa­mo­chód) – po­tocz­nie na­zy­wa­na „skar­pe­tą”

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ed­ward nosi zie­lo­ne skar­pe­ty do brą­zo­wych butów.

 (1.2) Prze­stęp­ca od­je­chał burą skar­pe­tą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skarˈpɛta, AS: skarpeta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. skarpetka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skarpetka; gw. Górny Śląsk fuzekla, zoka

Wiktionary


skarpeteczka

zdrob­nie­nie od: skar­pet­ka


SJP.pl


skarpetka

try­ko­to­we okry­cie stopy do kost­ki, czę­sto rów­nież po­wy­żej niej (nie­kie­dy do kolan); skar­pe­ta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od skar­pe­ta

 (1.2) pot. biała sierść na koń­ców­kach łap niek­tó­rych zwie­rząt (naj­czę­ściej u psów i kotów)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Chło­piec miał śmiesz­ne skar­pet­ki w sło­ni­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skarˈpɛtka, AS: skarpetka

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) zob. skarpeta.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk fuzekla

Wiktionary


skarpetkowy

→ skar­pet­ka


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze skar­pet­ką, do­ty­czą­cy skar­pet­ki

Wiktionary

Patrz:

skarpetka

Powiązane:

 rzecz. skarpetka ż.

Wiktionary


skarpetowy

→ skar­pe­ta


SJP.pl

Patrz:

skarpeta

skarpiowate

ro­dzi­na mor­skich ryb z rzędu flą­droksz­tałt­nych


SJP.pl

Skar­pio­wa­te, tur­bo­to­wa­te (Bot­hi­dae) – ro­dzi­na mor­skich ryb flą­droksz­tałt­nych. Niek­tó­re ga­tun­ki z tej ro­dzi­ny mają zna­cze­nie go­spo­dar­cze.

Wikipedia


skarpiowaty

o ce­chach skar­pio­wa­tych (ro­dzi­na ryb)


SJP.pl


skarpowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) kształ­to­wa­nie skar­py w celu uzy­ska­nia okre­ślo­ne­go na­chy­le­nia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌskarpɔˈvãɲɛ, AS: skarpovãńe

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) profilowanie skarp

Wiktionary


skarpowaty

po­dob­ny do skar­py (przy­po­ry)


SJP.pl


skarszewianin

miesz­ka­niec Skar­szew (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


skarszewianka

miesz­kan­ka Skar­szew (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


skarszewo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Skar­sze­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. świec­kim, w gmi­nie Świe­cie
  • Skar­sze­wo – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. człu­chow­skim, w gmi­nie Człu­chów
  • Skar­sze­wo – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. lę­bor­skim, w gmi­nie Wicko
  • Skar­sze­wo – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. iław­skim, w gmi­nie Iława

Wikipedia


skarszewski

przy­miot­nik od: Skar­sze­wy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze Skar­sze­wa­mi, do­ty­czą­cy Skar­szew

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Skarszewy nmos.

Wiktionary


skarszewy

1. mia­sto w Pol­sce;
2. wieś w Pol­sce


SJP.pl

Skar­sze­wy ( Schöneck in Westpreußen) – mia­sto w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie sta­ro­gardz­kim, nad rzeką Wiet­ci­są, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Skar­sze­wy. Na po­łud­nio­wym ob­sza­rze miej­skim Skar­szew znaj­du­je się je­zio­ro Bo­rów­no Wiel­kie (roz­wi­nię­ta in­fra­struk­tu­ra tu­ry­stycz­no-re­kre­a­cyj­na). Dawny dwo­rzec ko­le­jo­wy w mie­ście jest punk­tem koń­co­wym zie­lo­ne­go Szla­ku Skar­szew­skie­go.

Wikipedia


skarszyn

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Skar­szyn – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. trzeb­nic­kim, w gmi­nie Trzeb­ni­ca
  • Skar­szyn – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. płoń­skim, w gmi­nie Na­ru­sze­wo
  • Skar­szyn – dawna gmina
  • Skar­szyn – dawna gro­ma­da

Wikipedia


skartabel

w daw­nej Pol­sce: czło­wiek, któ­re­mu przyz­na­no skar­ta­bel­lat; skar­ta­bell


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. osoba po­sia­da­ją­ca nie­peł­ne szla­chect­wo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skartabellat mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. ścierciałka

Wiktionary


skartabelat

w daw­nej Pol­sce: nie­peł­ne szla­chect­wo, nie­da­ją­ce pełni szla­chec­kich przy­wi­le­jów; skar­ta­bel­lat


SJP.pl


skartabell

w daw­nej Pol­sce: czło­wiek, któ­re­mu przyz­na­no skar­ta­bel­lat; skar­ta­bel


SJP.pl


skartabellat

w daw­nej Pol­sce: nie­peł­ne szla­chect­wo, nie­da­ją­ce pełni szla­chec­kich przy­wi­le­jów; skar­ta­be­lat


SJP.pl

Skar­ta­bel­lat ("scar­ta­bel­lat") – in­sty­tu­cja nie­peł­ne­go szla­chect­wa. Jako niż­sza szlach­ta skar­ta­bel­lo­wie funk­cjo­no­wa­li w Pol­sce śred­nio­wiecz­nej, na­zy­wa­ni wów­czas świer­czał­ka­mi. Póź­niej część z nich uzy­sku­je "pa­ri­tas" (łac. rów­ność) ze szlach­tą wła­ści­wą, a część spada do war­stwy soł­ty­siej.

Wikipedia


skartować

oz­na­czyć na mapie, na­nieść na mapę szcze­gó­ły te­re­nu na pod­sta­wie ma­te­ria­łów uzy­ska­nych z po­mia­rów bądź z ma­te­ria­łów źró­dło­wych, np. skar­to­wać dane ge­o­de­zyj­ne; zma­po­wać


SJP.pl


skarus

ro­dzaj z ro­dzi­ny ska­ru­so­wa­tych (pa­pu­go­ryb), obej­mu­ją­cy ga­tun­ki ryb mor­skich wy­stę­pu­ją­cych głów­nie na ra­fach ko­ra­lo­wych


SJP.pl


skarusowate

ro­dzi­na mor­skich ryb z rzędu oko­nioksz­tałt­nych; pa­pu­go­ry­by


SJP.pl

Ska­ru­so­wa­te, pa­pu­go­ry­by (Sca­ri­dae) – ro­dzi­na mor­skich ryb oko­nioksz­tałt­nych (Per­ci­for­mes). Po­ła­wia­ne lo­kal­nie. W ak­wa­ry­sty­ce trud­ne do utrzy­ma­nia z po­wo­du spe­cy­ficz­nych pre­fe­ren­cji po­kar­mo­wych.

Wikipedia


skarusowaty

o ce­chach ska­ru­so­wa­tych (ro­dzi­na ryb)


SJP.pl


skaryfikacja

1. ta­tu­aż bliz­no­wy po­pu­lar­ny u niek­tó­rych mu­rzyń­skich ple­mion afry­kań­skich;
2. po­wierz­chow­ne za­dra­pa­nie skóry, sto­so­wa­ne przy szcze­pie­niach ochron­nych lub dia­gno­stycz­nych;
3. w rol­nict­wie: sztucz­ne usz­ka­dza­nie okryw na­sien­nych w celu przy­spie­sze­nia kieł­ko­wa­nia na­sion


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) an­trop. etn. kos­met. sztu­ka zdo­bie­nia ciała po­le­ga­ją­ca na na­ci­na­niu, za­dra­py­wa­niu lub wy­pa­la­niu skóry tak, by w danym miej­scu ut­wo­rzy­ła się tkan­ka bliz­no­wa­ta;

 (1.2) ogrod. za­bieg po­le­ga­ją­cy na sztucz­nym usz­ka­dza­niu okryw na­sien­nych lub owo­ców, np. orze­cha, w celu ułat­wie­nia wni­ka­nia wody i gazów do wnę­trza i przyś­pie­sze­nia kieł­ko­wa­nia;

 (1.3) med. za­dra­śnię­cie na­skór­ka ska­ry­fi­ka­to­rem bez wy­wo­ła­nia krwa­wie­nia i wpro­wa­dze­nie szcze­pion­ki;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ska­ry­fi­ka­cja – jedna z prak­tyk mo­dy­fi­ka­cji ciała
  • ska­ry­fi­ka­cja – me­to­da szcze­pie­nia i dia­gno­zo­wa­nia w me­dy­cy­nie
  • ska­ry­fi­ka­cja – tech­ni­ka sto­so­wa­na w ogrod­nict­wie

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W gru­pach ple­mien­nych zmia­na sta­tu­su spo­łecz­ne­go, wieku czy roli bar­dzo czę­sto była zaz­na­cza­na przez oka­le­cza­nie ciała, ska­ry­fi­ka­cję, pod­da­wa­nie się pró­bom fi­zycz­nej wy­trzy­ma­ło­ści […]

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skaryfikator m.

Wiktionary


skaryfikacyjny

zwią­za­ny z ska­ry­fi­ka­cją


SJP.pl


skaryfikator

na­rzę­dzie me­dycz­ne słu­żą­ce do zdra­py­wa­nia na­skór­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) urzą­dze­nie ogro­do­we słu­żą­ce do usu­wa­nia sta­rej, su­chej trawy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skaryfikacja ż.

Wiktionary


skaryfikować

sztucz­nie usz­ka­dzać okry­wy na­sien­ne w celu przyś­pie­sze­nia kieł­ko­wa­nia na­sion


SJP.pl


skaryszew

1. mia­sto w Pol­sce;
2. osied­le w War­sza­wie


SJP.pl

Nie mylić z: Skar­sze­wy.

Ska­ry­szew (daw. "Ska­ry­szów") – mia­sto w woj. ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie ra­dom­skim. Leży nad rzeką Ko­by­lan­ką.

Mia­sto jest sie­dzi­bą gminy miej­sko-wiej­skiej Ska­ry­szew oraz rzym­sko­ka­to­lic­kiej pa­ra­fii św. Ja­ku­ba Apo­sto­ła.

Wikipedia


skaryszewianin

miesz­ka­niec Ska­ry­sze­wa (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


skaryszewianka

miesz­kan­ka Ska­ry­sze­wa (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


skaryszewski

przy­miot­nik od: Ska­ry­szew


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze Ska­ry­sze­wem, do­ty­czą­cy Ska­ry­sze­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Skaryszew mrz.

Wiktionary


skarzyk

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) stpol. ciem­ny wosk pszcze­li, pie­grza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W li­te­ra­tu­rze sta­ro­pol­skiej pie­grzę na­zy­wa­no też ska­rzy­kiem lub… pczel­ni­kiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskaʒɨk, AS: skažyk

Wiktionary

Synonimy:

piegrza, pczelnik (Stanko, rok 1472)

Wiktionary


skarzyński

naz­wi­sko


SJP.pl


skarżanka

rzeka w Pol­sce


SJP.pl


skarżenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) do­no­sze­nie na kogoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Skar­że­nie tego skar­ży­py­ty było niez­no­śne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skarga ż.

 czas. skarżyć, zaskarżyć

Wiktionary


skarżuch

rzad­ko: ten, kto na kogoś skar­ży, do­no­si; skar­ży­py­ta


SJP.pl


skarżyce

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Skar­ży­ce – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. świd­nic­kim, w gmi­nie Strze­gom
  • Skar­ży­ce – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. puł­tu­skim, w gmi­nie Win­ni­ca
  • Skar­ży­ce – dziel­ni­ca Za­wier­cia

Wikipedia


skarżycki

naz­wi­sko


SJP.pl


skarżynek

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Skar­ży­nek – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie kut­now­skim, w gmi­nie Opo­rów.
  • Skar­ży­nek – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie cie­cha­now­skim, w gmi­nie Oj­rzeń.
  • Skar­ży­nek – przy­sió­łek wsi Olu­nin w Pol­sce po­ło­żo­ny w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie so­cha­czew­skim, w gmi­nie Iłów.

Wikipedia


skarżypięta

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski lub mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) reg. pot. obraź. dziec­ko, które skar­ży na kogoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) — "Uuu! skar­ży­pię­ta! Jak po­wiesz, to po­pa­mię­tasz!" — za­gro­ził brat. — "Je­że­li prze­sta­niesz palić, to nie po­wiem, ale je­że­li nie chcesz prze­stać, to ja po­wiem." — "A po­wiedz: ja się nie boję i będę palił!" Pa­we­łek po­wie­dział. sic.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skarżypyta

Wiktionary


skarżypyta

(r. żeń­ski) pot. ko­bie­ta, dziew­czyn­ka skar­żą­ca na kogoś; także o męż­czyź­nie, zwie­rzę­ciu, z sil­niej­szym za­bar­wie­niem ek­spre­syw­nym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. ktoś (zwy­kle dziec­ko), kto skar­ży na kogoś

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) pot. dziew­czyn­ka, dziew­czy­na lub ko­bie­ta, która skar­ży na kogoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kazio nie był lu­bia­ny w kla­sie, bo był skar­ży­py­tą.

 (2.1) …nie dość, że w spra­wie swo­je­go kan­dy­do­wa­nia na rzecz­ni­ka praw dziec­ka (dzię­ki Bogu nim nie zo­sta­ła!) łgała jak z nut, to na do­da­tek jest prze­wraż­li­wio­ną na swym punk­cie skar­ży­py­tą!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌskarʒɨˈpɨta, AS: skaržypyta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skarżypyctwo n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. pot. skarżypięta

 (2.1) reg. pot. skarżypięta

Wiktionary


skarżyski

przy­miot­nik od: Skar­ży­sko Ko­ściel­ne, Skar­ży­sko Ksią­żę­ce, Skar­ży­sko-Ka­mien­na


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) geogr. do­ty­czą­cy Skar­ży­ska-Ka­mien­nej, zwią­za­ny ze Skar­ży­skiem-Ka­mien­ną

 (1.2) geogr. do­ty­czą­cy Skar­ży­ska Ko­ściel­ne­go, zwią­za­ny ze Skar­ży­skiem Ko­ściel­nym

 (1.3) geogr. hist. do­ty­czą­cy Skar­ży­ska Ksią­żę­ce­go, zwią­za­ny ze Skar­ży­skiem Ksią­żę­cym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Skar­ży­ski dwo­rzec wy­bu­do­wa­ny zo­stał wiele lat temu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skarˈʒɨsʲci, AS: skaržysʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skarżyszczanin mos., skarżyszczanka ż.

Wiktionary


skarżysko

przy­miot­nik od: Skar­ży­sko Ko­ściel­ne, Skar­ży­sko Ksią­żę­ce, Skar­ży­sko-Ka­mien­na


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Skar­ży­sko-Ka­mien­na – mia­sto w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie skar­ży­skim
  • Skar­ży­sko Ko­ściel­ne – wieś, sie­dzi­ba władz gminy w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie skar­ży­skim
  • Skar­ży­sko Ksią­żę­ce – dziel­ni­ca Skar­ży­ska-Ka­mien­nej; do 2001 r. sa­mo­dziel­na miej­sco­wość
  • Skar­ży­sko-Ka­mien­na – sta­cja ko­le­jo­wa w Skar­ży­sku-Ka­mien­nej
  • Skar­ży­sko Za­chod­nie – przy­sta­nek ko­le­jo­wy w Skar­ży­sku-Ka­mien­nej
  • Skar­ży­sko Mi­li­ca – nie­czyn­ny przy­sta­nek ko­le­jo­wy w Skar­ży­sku-Ka­mien­nej
  • Skar­ży­sko Ko­ściel­ne – przy­sta­nek ko­le­jo­wy w Skar­ży­sku-Ka­mien­nej

Wikipedia


skarżysko-kamienna

mia­sto w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;

Wiktionary

}|-

Skar­ży­sko-Ka­mien­na (do 24 kwiet­nia 1928 "Ka­mien­na") – mia­sto w cen­tral­nej Pol­sce, pół­noc­nej czę­ści wo­je­wództ­wa świę­to­krzy­skie­go, sie­dzi­ba władz po­wia­tu skar­ży­skie­go. Po­ło­żo­na na Wy­ży­nie Kie­lec­kiej, u zbie­gu Przed­gó­rza Ił­żec­kie­go, Garbu Giel­niow­skie­go i Pła­sko­wy­żu Su­ched­niow­skie­go, nad rzeką Ka­mien­ną.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na­zy­wam się Piotr i je­stem miesz­kań­cem Skar­ży­ska-Ka­mien­nej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌskarʒɨskɔ‿kãˈmʲjɛ̃nːa, AS: skaržysko‿kãmʹi ̯ẽ•na

Wiktionary


skarżyszczanin

miesz­ka­niec Skar­ży­ska-Ka­mien­nej (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Skar­ży­ska-Ka­mien­nej

 (1.2) osoba po­cho­dzą­ca ze Skar­ży­ska-Ka­mien­nej, uro­dzo­na w Skar­ży­sku-Ka­mien­nej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Skar­ży­szcza­nie po­sta­no­wi­li zor­ga­ni­zo­wać strajk.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌskarʒɨʃˈt͡ʃãɲĩn, AS: skaržyščãńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. skarżyszczanka ż.

 przym. skarżyski

Wiktionary


skarżyszczanka

miesz­kan­ka Skar­ży­ska-Ka­mien­nej (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Skar­ży­ska-Ka­mien­nej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. skarżyszczanin mos.

 przym. skarżyski

Wiktionary


skarżyć

1. oz­naj­miać o czy­imś prze­wi­nie­niu; ob­wi­niać, do­no­sić na kogoś
2. wno­sić skar­gę, wy­stę­po­wać ze skar­gą do sądu
3. skar­żyć się - wy­ra­żać swoje żale, uty­ski­wać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) wy­stę­po­wać ze skar­gą

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. na­skar­żyć, po­skar­żyć)

 (2.1) po­wia­da­miać kogo o czy­imś nie­wła­ści­wym po­stę­po­wa­niu

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny skar­żyć się (dk. po­skar­żyć się)

 (3.1) wy­ra­żać słow­nie swoje skar­gi

Wiktionary

Przykłady

 (3.1) – Praw­dzi­we pie­kło! O mało nie zo­sta­łam stra­to­wa­na – skar­ży­ła się pani Bar­ba­ra, eme­ryt­ka z Mo­ko­to­wa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skarga ż., skarżący mos., skarżyciel m., skarżycielstwo n., skarżycielka ż., skarżenie n.

 przym. skargowy

 czas. zaskarżyć, uskarżać się

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) oskarżać

 (3.1) biadolić, lamentować, narzekać, uskarżać się, utyskiwać, żalić się

Wiktionary


skarżyński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Am­bro­ży Mi­ko­łaj Skar­żyń­ski (1787–1868) – ge­ne­rał bry­ga­dy Woj­ska Pol­skie­go
  • Bo­le­sław Skar­żyń­ski (1901–1963) – le­karz i bio­che­mik, oj­ciec Je­rze­go
  • Hen­ryk Skar­żyń­ski (ur. 1951) – ge­ne­rał bry­ga­dy Woj­ska Pol­skie­go
  • Hen­ryk Skar­żyń­ski (ur. 1954) – pro­fe­sor me­dy­cy­ny, oto­la­ryn­go­log
  • Jerzy Skar­żyń­ski (1924–2004) – ar­ty­sta ma­larz, sce­no­graf, pe­da­gog, syn Bo­le­sła­wa
  • Karol Skar­żyń­ski (1875–1957) – wio­lon­cze­li­sta
  • Ka­zi­mierz Skar­żyń­ski (1792–1856) – ge­ne­rał bry­ga­dy Woj­ska Pol­skie­go
  • Ka­zi­mierz Skar­żyń­ski (1887–1962) – se­kre­tarz ge­ne­ral­ny Pol­skie­go Czer­wo­ne­go Krzy­ża
  • Mi­chał Skar­żyń­ski (ur. 1971) – pol­ski re­ży­ser dźwię­ku
  • Sta­ni­sław Skar­żyń­ski (1896–1939) – uczest­nik wojny pol­sko-bol­sze­wic­kiej i obro­ny Grod­na
  • Sta­ni­sław Jan Skar­żyń­ski (1897–1920) – po­rucz­nik pilot Woj­ska Pol­skie­go
  • Sta­ni­sław Jakub Skar­żyń­ski (1899–1942) – pod­puł­kow­nik pilot Woj­ska Pol­skie­go

Wikipedia


skarżący

1. oz­naj­miać o czy­imś prze­wi­nie­niu; ob­wi­niać, do­no­sić na kogoś
2. wno­sić skar­gę, wy­stę­po­wać ze skar­gą do sądu
3. skar­żyć się - wy­ra­żać swoje żale, uty­ski­wać


SJP.pl

Patrz:

skarżyć

skaskadować

upo­rząd­ko­wać bieg wody za po­mo­cą ka­skad


SJP.pl


skasowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ska­so­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kasować, skasować dk.

 rzecz. kasowanie n., kasa ż., kasacja ż.

 przym. kasowalny

Wiktionary


skasować

usu­nąć; unie­waż­nić; zni­szczyć


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni

 (1.1) do­ko­na­ny od|ka­so­wać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ska­suj bilet, wcho­dząc do au­to­bu­su.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skaˈsɔvat͡ɕ, AS: skasovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kasownik mrz., kasa ż., kasowanie n., skasowanie n., kasacja ż.

 czas. kasować

 przym. kasowalny, kasowy

Wiktionary


skaszanić

po­tocz­nie: zep­suć coś, wy­ko­nać źle lub do­pro­wa­dzić do nie­po­wo­dze­nia


SJP.pl


skaszyn

Ska­szyn – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie włoc­ław­skim, w gmi­nie Lu­bra­niec.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa włoc­ław­skie­go. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go (III 2011) li­czy­ła 155 miesz­kań­ców. Jest 23. co do wiel­ko­ści miej­sco­wo­ścią gminy Lu­bra­niec.

Wikipedia


skat

gra w karty dla 3 osób, po­cho­dzą­ca z Nie­miec, po­pu­lar­na zwła­szcza na Ślą­sku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) karc. gra kar­cia­na dla trzech osób, po­dob­na do bry­dża;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) gw-pl|Bu­ko­wi­na. opona

Wiktionary

Skat (śl. "szkat") – gra kar­cia­na dla trzech osób po­le­ga­ją­ca na bra­niu lew i zbie­ra­niu punk­tów za karty. Za miej­sce pow­sta­nia gry ucho­dzi nie­miec­kie mia­sto Al­ten­burg w Tu­ryn­gii, gdzie wy­da­rzy­ło się to w oko­li­cach 1815 r. Naj­więk­szą po­pu­lar­no­ścią cie­szy się w kraju po­cho­dze­nia oraz Pol­sce, w szcze­gól­no­ści na Gór­nym Ślą­sku (stąd zwana jest nie­kie­dy „ślą­skim bry­dżem”) oraz miej­sca­mi w Wiel­ko­pol­sce i na Ka­szu­bach. Gra cha­rak­te­ry­zu­je się nie­ty­po­wym star­szeń­stwem kart, za­leż­nym od wy­bra­nej roz­gryw­ki.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. szkaciorz m., skacik mrz.

Wiktionary


skatalizowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) chem. wy­wo­ła­nie ka­ta­li­zy, pod­da­nie ka­ta­li­zie, ule­gnię­cie ka­ta­li­zie

 (1.2) przen. wy­wo­ła­nie ja­kichś zmian lub ich przyś­pie­sze­nie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kataliza ż., katalizator mrz., katalizowanie n.

 czas. katalizować ndk., skatalizować dk.

 przym. katalityczny, katalitycznie

 przysł. katalitycznie

Wiktionary


skatalizować

1. pod­dać ka­ta­li­zie, wy­wo­łać ka­ta­li­zę;
2. o zja­wi­skach życia spo­łecz­ne­go: wy­wo­łać, przyś­pie­szyć


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) chem. wy­wo­łać ka­ta­li­zę, pod­dać ka­ta­li­zie, ulec ka­ta­li­zie

 (1.2) przen. wy­wo­łać ja­kieś zmia­ny lub je przyś­pie­szyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kataliza ż., katalizator mrz., katalizowanie n., skatalizowanie n.

 czas. katalizować ndk.

 przym. katalityczny, katalitycznie

 przysł. katalitycznie

Wiktionary


skate

[czy­taj: skejt] osoba jeż­dżą­ca na ska­te­bo­ar­dzie (de­sko­rol­ce); de­sko­rol­karz, de­sko­rol­ko­wiec, de­sko­rol­ko­wicz, de­skarz, ska­te­bo­ar­dzi­sta, skejt, ska­te­o­wiec, ska­ter, skej­ter


SJP.pl


skateboard

[czy­taj: skejt­bord]
1. wąska deska przyt­wier­dzo­na do czte­rech rolek, uży­wa­na do jazd; de­sko­rol­ka;
2. jazda na de­sko­rol­ce; de­sko­rol­kar­stwo, ska­te­bo­ar­ding, ska­ting, skate, skejt


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. sport. deska na kół­kach, słu­żą­ca do re­kre­a­cji oraz spor­tu;

 (1.2) pot. sport. jazda na de­sko­rol­ce;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zła­ma­ny ska­te­bo­ard Fran­ka leżał pod po­rę­czą.

 (1.2) Do upra­wia­nia ska­te­bo­ar­du na­mó­wił mnie ko­le­ga z klasy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskɛjdbɔrt, AS: skei ̯dbort

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skateboarding mrz., skateboardzista mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) deska, deskorolka

 (1.2) deskorolkarstwo, skateboarding, skejt

Wiktionary


skateboarder

[czy­taj: skejt­bor­der] osoba jeż­dżą­ca na ska­te­bo­ar­dzie (de­sko­rol­ce); ska­te­bo­ar­dzi­sta, de­sko­rol­karz, de­sko­rol­ko­wiec, de­sko­rol­ko­wicz, de­skarz, ska­te­o­wiec, skejt, skate, ska­ter, skej­ter


SJP.pl


skateboarderka

[czy­taj: skejt­bor­der­ka] ko­bie­ta jeż­dżą­ca na ska­te­bo­ar­dzie (de­sko­rol­ce); de­sko­rol­kar­ka, ska­te­bo­ar­dzist­ka


SJP.pl


skateboarding

[czy­taj: skejt­bor­ding] jazda na de­sko­rol­ce; de­sko­rol­kar­stwo, ska­te­bo­ard, ska­ting, skate, skejt


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sport. jazda na de­sko­rol­ce

Wiktionary

Jazda na de­sko­rol­ce ( ska­te­bo­ar­ding) – ak­tyw­ność, w któ­rej wy­ko­nu­je się różne triki na de­sko­rol­ce. Osobę upra­wia­ją­cą tę ak­tyw­ność na­zy­wa­my ska­te­rem (lub ska­te­bo­ar­de­rem; w ję­zy­ku an­giel­skim "ska­ter" oz­na­cza także łyż­wia­rza, ho­ke­i­stę-lo­do­we­go-nie­bram­ka­rza, osobę jeż­dżą­cą na łyż­wo­rol­kach, hu­laj­no­dze lub ro­we­rze tzw.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jurek zo­stał mi­strzem ska­te­bo­ar­din­gu w swo­jej szko­le.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skateboard mrz., skateboardzista m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) deskorolkarstwo, skateboard, skejt

Wiktionary


skateboardingowy

→ ska­te­bo­ar­ding


SJP.pl

Patrz:

skateboarding

skateboardzista

[czy­taj: skejt­bor­dzi­sta] osoba jeż­dżą­ca na ska­te­bo­ar­dzie (de­sko­rol­ce); de­sko­rol­karz, de­sko­rol­ko­wiec, de­sko­rol­ko­wicz, de­skarz, ska­te­o­wiec, skejt, skate, ska­ter, skej­ter


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. sport. osoba jeż­dżą­ca na de­sko­rol­ce

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­go­to­wie od­wio­zło kon­tuz­jo­wa­ne­go ska­te­bo­ar­dzi­stę do szpi­ta­la.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skateboard mrz., skateboarding mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) deskorolkarz, deskorolkowicz, deskorolkowiec, skater, skejt

Wiktionary


skateboardzistka

[czy­taj: skejt­bor­dzist­ka] ko­bie­ta jeż­dżą­ca na ska­te­bo­ar­dzie (de­sko­rol­ce); de­sko­rol­kar­ka, ska­te­bo­ar­der­ka


SJP.pl


skatechizować

na­u­czyć zasad re­li­gii chrze­ści­jań­skiej


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. ka­te­chi­zo­wać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|ka­te­chi­zo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. katecheza ż., katecheta m., katechetka ż., katechizm m., katechumenat m., katechetyka ż., katechizacja ż., katechetyczność ż., katechizowanie n.

 czas. katechizować ndk.

 przym. katechetyczny, katechizmowy, katechizacyjny

Wiktionary


skategoryzować

po­dzie­lić na ka­te­go­rie, przy­pi­sać do ka­te­go­rii


SJP.pl


skaten

obi­cio­wy ma­te­riał ka­let­ni­czy


SJP.pl


skateowiec

[czy­taj: skej­to­wiec] osoba jeż­dżą­ca na ska­te­bo­ar­dzie (de­sko­rol­ce); de­sko­rol­karz, de­sko­rol­ko­wiec, de­sko­rol­ko­wicz, de­skarz, ska­te­bo­ar­dzi­sta, skejt, skate, ska­ter, skej­ter


SJP.pl


skatepark

Ska­te­park – spe­cjal­ny tor przez­na­czo­ny do upra­wia­nia spor­tów ek­stre­mal­nych (jazda na de­sko­rol­ce, BMX-ie czy wy­czy­no­wa jazda na rol­kach). W ska­te­par­ku może znaj­do­wać się wiele przesz­kód przez­na­czo­nych do nauki tri­ków. Do pry­wat­nych ska­te­par­ków można zwy­kle wejść za opła­tą, pod­czas gdy pu­blicz­ne ska­te­par­ki zwy­kle są dar­mo­we. Pry­wat­ne ska­te­par­ki są czę­sto umie­szczo­ne wew­nątrz bu­dyn­ków. Pu­blicz­ne ska­te­par­ki pra­wie za­wsze do­stęp­ne są na świe­żym po­wie­trzu.

Wikipedia


skater

[czy­taj: skej­ter] osoba jeż­dżą­ca na ska­te­bo­ar­dzie (de­sko­rol­ce); de­sko­rol­karz, de­sko­rol­ko­wiec, de­sko­rol­ko­wicz, de­skarz, ska­te­bo­ar­dzi­sta, skejt, ska­te­o­wiec, skate, skej­ter


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) sport. osoba jeż­dżą­ca na de­sko­rol­ce

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Straż­nik wle­pił ska­te­ro­wi man­dat za zni­szcze­nie po­rę­czy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skejt mos., skating mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) deskorolkarz, deskorolkowicz, deskorolkowiec, skateboardzista, skejt

Wiktionary


skaterka

[czy­taj: skej­ter­ka] ko­bie­ta jeż­dżą­ca na ska­te­bo­ar­dzie (de­sko­rol­ce); skejt­ka, skej­ter­ka


SJP.pl


skaterski

→ ska­ter [czy­taj: skej­ter­ski]


SJP.pl


skating

[czy­taj: skej­ting] jazda na łyż­wach, łyż­wo­rol­kach lub de­sko­rol­ce


SJP.pl


skatingowy

→ ska­ting [czy­taj: skej­tin­go­wy]


SJP.pl


skatol

zwią­zek che­micz­ny, po­chod­na in­do­lu, sub­stan­cja uży­wa­na jest w prze­my­śle per­fu­me­ryj­nym, sil­nie cuch­nie, ale po roz­cień­cze­niu ma miły za­pach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. zwią­zek or­ga­nicz­ny, me­ty­lo­wa po­chod­na in­do­lu;

Wiktionary

Ska­tol (od σκῶρ "skôr", dop. σκατός "ska­tós" „gnój”), 3-me­ty­lo­in­dol – he­te­ro­cy­klicz­ny, or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, me­ty­lo­wa po­chod­na in­do­lu. W czy­stej for­mie two­rzy białe krysz­ta­ły. Wy­stę­pu­je m.in. w kale ssa­ków, smole wę­glo­wej, bu­ra­kach i cy­we­cie. Wy­ko­rzy­sty­wa­ny w prze­my­śle per­fu­me­ryj­nym oraz jako do­da­tek sma­ko­wy do pa­pie­ro­sów.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈskatɔl, AS: skatol

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skatologia ż., skatolog m.

Wiktionary


skatolicyzować

pod­dać wpły­wom ka­to­lic­kim, nadać cechy ka­to­li­cyz­mu


SJP.pl


skatoliczać

rzad­ko: czy­nić ka­to­lic­kim, ka­to­li­kiem; ka­to­li­cy­zo­wać


SJP.pl


skatoliczyć

rzad­ko: uczy­nić ka­to­lic­kim, ka­to­li­kiem; ska­to­li­cy­zo­wać


SJP.pl


skatolog

pi­sarz uży­wa­ją­cy w swo­ich ut­wo­rach wul­gar­nych wy­ra­zów i zwro­tów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ar­ty­sta uży­wa­ją­cy wul­gar­ne­go ję­zy­ka do­ty­czą­ce­go fiz­jo­lo­gicz­nych wy­da­lin ludz­kich

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skatol mrz., skatologia ż.

Wiktionary


skatologia

sy­tu­a­cje, sceny w li­te­ra­tu­rze do­ty­czą­ce wy­da­lin ludz­kich lub nie­przyz­wo­i­te, bu­dzą­ce wstręt


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) liter. żarty, sceny i aluz­je do­ty­czą­ce fiz­jo­lo­gicz­nych wy­da­lin ludz­kich;

Wiktionary

Ska­to­lo­gia (od gr. "ska­tós" „kał”) – ter­min li­te­rac­ki okre­śla­ją­cy żarty, sceny i aluz­je do­ty­czą­ce wy­da­lin ludz­kich.

W li­te­ra­tu­rze eu­ro­pej­skiej jed­nym z naj­star­szych przy­kła­dów dzieł za­wie­ra­ją­cych wątki ska­to­lo­gicz­ne jest li­te­ra­tu­ra so­wiz­drzal­ska. W śred­nio­wie­czu mo­ty­wy ska­to­lo­gicz­ne były roz­po­wszech­nio­ne w sztu­ce lu­do­wej. Z kolei w li­te­ra­tu­rze sanks­ryc­kiej ska­to­lo­gicz­ne mo­ty­wy ko­micz­ne, po­ka­zu­ją­ce skut­ki ob­żar­stwa, słu­ży­ły po­ka­za­niu sła­bo­ści du­cho­wych ar­che­ty­pu ła­ko­me­go bra­mi­na.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Seks i ska­to­lo­gia były głów­ny­mi te­ma­ta­mi roz­mów, tre­ścią hu­mo­ry­stycz­nych opo­wie­ści, żar­tów i za­cho­wań na we­se­lach, chrzci­nach, pod­czas kolęd, na za­ba­wach mło­dzie­ży.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌskatɔˈlɔɟja, AS: skatoloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skatolog m., skatol m.

 przym. skatologiczny

Wiktionary


skatologiczny

od­wo­łu­ją­cy się do fe­ka­lii, kału, bie­gun­ki itp.


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­wo­łu­ją­cy się do wy­da­lin ludz­kich

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skatologia ż.

Wiktionary


skatować

zbić bez mi­ło­sier­dzia, be­stial­sko, stor­tu­ro­wać


SJP.pl


skatowy

od­no­szą­cy się do skata


SJP.pl


skaudwile

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Lit­wie, w okrę­gu ta­u­ro­skim;

Wiktionary

Ska­ud­wi­le (lit. "Skaudvilė") – mia­sto na Lit­wie, po­ło­żo­ne w okrę­gu ta­u­ro­skim, 26 km od Ta­u­ro­gów.

W XVIII wieku wła­ści­cie­la­mi dóbr byli Mi­ce­wi­cze. W 1797 r. Igna­cy Mi­ce­wicz ufun­do­wał drew­nia­ny kla­sy­cy­stycz­ny ko­ściół ka­to­lic­ki z cen­nym wy­po­sa­że­niem z tej epoki. Obok drew­nia­na dzwon­ni­ca z 1823 r.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) ko­lo­ka­cje miej­sco­wość|D=Ska­ud­wi­li|Ms=Ska­ud­wi­lach.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. skaudwilski, skaudwileski

Wiktionary


skaut

1. czło­nek ska­u­tin­gu; har­cerz
2. osoba wy­szu­ku­ją­ca i oce­nia­ją­ca ta­len­ty w spor­cie, kul­tu­rze, biz­ne­sie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) harc. czło­nek mło­dzie­żo­wej or­ga­ni­za­cji ska­u­to­wej lub har­cer­skiej

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • skaut – czło­nek or­ga­ni­za­cji ska­u­to­wej, (lub też har­cer­skiej), czę­sto też po­pu­lar­ne okre­śle­nie, osoby za­rad­nej, prze­bo­jo­wej
  • Skaut – pier­wsze pol­skie cza­so­pis­mo o te­ma­ty­ce ska­u­to­wej i har­cer­skiej, za­ło­żo­ne w paź­dzier­ni­ku 1911 roku i wy­da­wa­ne przez grupę pol­skich in­struk­to­rów ska­u­to­wych we Lwo­wie pod kie­row­nict­wem An­drze­ja M...
  • skaut – w spor­cie – łowca ta­len­tów
  • Skaut (The Scout) – ame­ry­kań­ski film z 1994 roku w reż. Mi­cha­e­la Rit­chie­go
  • har­cer­stwo
  • Ostat­ni skaut
  • Mały skaut

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mój kuzyn, miesz­ka­ją­cy we Wło­szech, zo­stał ska­u­tem i czę­sto jeź­dzi na wy­pra­wy w Do­lo­mi­ty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skawt, AS: skau̯t

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skauting mrz.

:: fż. skautka ż.

 przym. skautowy, skautowski

Wiktionary


skauting

1. wy­szu­ki­wa­nie i oce­nia­nie ta­len­tów, np. spor­to­wych, ar­ty­stycz­nych;
2. sy­stem wy­cho­wa­nia dziew­cząt i chłop­ców, a także ruch mło­dzie­żo­wy, za­po­cząt­ko­wa­ny w Wiel­kiej Bry­ta­nii w la­tach 1907-1908 przez R. Baden-Po­wel­la


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) książk. sy­stem wy­cho­wa­nia mło­dzie­ży oraz ruch mło­dzie­żo­wy, za­po­cząt­ko­wa­ny w la­tach 1907–1908 przez Ro­ber­ta Baden-Po­wel­la w Wiel­kiej Bry­ta­nii, ujęty w formę or­ga­ni­za­cji i roz­po­wszech­nio­ny w wielu kra­jach

Wiktionary

Ska­u­ting (od ang. "sco­u­ting") – ruch spo­łecz­ny i pe­da­go­gicz­ny, sfor­ma­li­zo­wa­ny póź­niej w sze­re­gu or­ga­ni­za­cji mło­dzie­żo­wych w wielu kra­jach, który zo­stał za­po­cząt­ko­wa­ny na prze­ło­mie XIX i XX w. w An­glii przez Ro­ber­ta Baden-Po­wel­la i Er­ne­sta Thomp­son Se­to­na w USA. W Pol­sce jego pre­kur­so­rem był An­drzej Mał­kow­ski, uwa­ża­ny za twór­cę har­cer­stwa – pol­skiej od­mia­ny ska­u­tin­gu.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. skaut m., skautka ż.

 przym. skautowski, skautowy

Wiktionary


skautingowy

→ ska­u­ting


SJP.pl

Patrz:

skauting

skautka

człon­ki­ni ska­u­tin­gu; har­cer­ka


SJP.pl


skautować

wy­szu­ki­wać i oce­niać po­ten­cjal­ne ta­len­ty, np. spor­to­we, ar­ty­stycz­ne


SJP.pl


skautowski

do­ty­czą­cy ska­u­tów; ska­u­to­wy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze ska­u­tin­giem, do­ty­czą­cy ska­u­tin­gu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skaut m., skautka ż., skaucik m., skauting m.

 przym. skautowy

 przysł. skautowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skautowy

Wiktionary


skautowy

do­ty­czą­cy ska­u­tów; ska­u­tow­ski


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) rzad. zwią­za­ny ze ska­u­tin­giem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skaut m., skautka ż., skauting m.

 przym. skautowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skautowski

Wiktionary


skawa

1. rzeka w po­łud­nio­wej Pol­sce, do­pływ Wisły;
2. wieś w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie no­wo­tar­skim


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Skawa – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. no­wo­tar­skim, w gmi­nie Raba Wyżna
  • Skawa – rzeka, prawy do­pływ rzeki Wisła
  • Skawa (gmina) – gmina
  • Skawa – dawna gro­ma­da
  • Skawa – przy­sta­nek ko­le­jo­wy w Ska­wie
  • Skawa – pse­u­do­nim ar­ty­stycz­ny Grze­go­rza Ska­wiń­skie­go
  • Skawa Środ­ko­wa
  • Skawa Wa­do­wi­ce
  • Ska­wi­na

Wikipedia


skawalić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. ska­wa­lać)

 (1.1) spo­wo­do­wać zbi­cie, zle­pie­nie się cze­goś w ka­wa­ły, bryły

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny ska­wa­lić się (ndk. ska­wa­lać się)

 (2.1) ulec ska­wa­le­niu; zbić się, zbry­lić się; zle­pić się w ka­wa­ły, bryły

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) skrzepnąć, stężeć, stwardnieć, ściąć się, zakrzepnąć, zastygnąć, zbrylić się, zestalić się, zgalaretowacieć, zgęstnieć, zgęścić się, związać

Wiktionary


skawiański

→ Skawa


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze Skawą, do­ty­czą­cy Skawy

Wiktionary

Patrz:

Skawa

Powiązane:

 rzecz. Skawa ż.

Wiktionary


skawica

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ska­wi­ca – wieś w gmi­nie Za­wo­ja, po­wiat suski, wo­je­wództ­wo ma­ło­pol­skie
  • Ska­wi­ca – rzeka w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, lewy do­pływ Skawy
  • Ska­wi­ca Soł­ty­sia
  • Ska­wi­ca (gro­ma­da)

Wikipedia


skawina

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;

Wiktionary

Zo­bacz też: Ska­wi­na w in­nych zna­cze­niach tej nazwy.

Ska­wi­na – mia­sto w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie kra­kow­skim, sie­dzi­ba gminy Ska­wi­na. Mia­sto jest po­ło­żo­ne nad rzeką Ska­win­ką, kil­ka­na­ście ki­lo­me­trów na po­łud­nio­wy za­chód od cen­trum są­sied­nie­go Kra­ko­wa. Jest jed­nym z oś­rod­ków miej­skich aglo­me­ra­cji kra­kow­skiej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ska­wi­na jest jed­nym z oś­rod­ków miej­skich aglo­me­ra­cji kra­kow­skiej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skawinianin m., skawinianka ż.

 przym. skawiński

Wiktionary


skawinianin

miesz­ka­niec Ska­wi­ny


SJP.pl


skawinianka

miesz­kan­ka Ska­wi­ny


SJP.pl


skawiński

→ Ska­wi­na


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Ska­wi­ny, zwią­za­ny ze Ska­wi­ną, po­cho­dzą­cy ze Ska­wi­ny

Wiktionary

Patrz:

Skawina

Przykłady

 (1.1) Ska­wiń­ski rynek po­cho­dzi z 1364 roku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Skawina ż., skawinianin m., skawinianka ż.

Wiktionary


skay

[czy­taj: skaj] two­rzy­wo skó­ro­po­dob­ne; skaj


SJP.pl


skaz

typ nar­ra­cji w for­mie bez­poś­red­nie­go, po­tocz­ne­go mo­no­lo­gu mó­wio­ne­go


SJP.pl

Skaz (ros. "сказ" od сказа́ть „po­wie­dzieć” od каза́ть „mówić; opo­wia­dać”) – jedna z form nar­ra­cji lu­do­wej li­te­ra­tu­ry ro­syj­skiej, na­śla­du­ją­ca żywą mowę lub, wedle słów Bo­ri­sa Ei­chen­ba­u­ma, sta­no­wią­ca "iluz­ję nar­ra­cji mó­wio­nej", w któ­rej uwi­dacz­nia się "na­sta­wie­nie na słowo nar­ra­to­ra", na­to­miast kon­struk­cja fa­bu­lar­na scho­dzi na dal­szy plan, ustę­pu­jąc miej­sca "kon­kret­no­ści słowa".

Wikipedia


skaza

1. wi­docz­ny man­ka­ment psu­ją­cy wy­gląd cze­goś, zwy­kle rysa lub plama
2. czyn lub wada ne­ga­tyw­nie wpły­wa­ją­ca na ocenę kogoś lub cze­goś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wi­docz­na wada na po­wierzch­ni przed­mio­tu

 (1.2) ne­ga­tyw­na cecha czy­je­goś cha­rak­te­ru

 (1.3) nie­przy­jem­ny ślad po­zo­sta­wio­ny przez przesz­łe doś­wiad­cze­nie lub wy­da­rze­nie

 (1.4) wada, słaba stro­na cze­goś

 (1.5) med. nie­pra­wi­dło­wość w funk­cjo­no­wa­niu na­rzą­du

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Skaza – dra­mat Ma­rze­ny Brody z 2004 roku
  • – po­wieść Mag­da­le­ny Tulli z 2006 roku
  • Skaza – film w reż. Lo­u­i­sa Malle’a. (1992)
  • – film w reż. Mar­ci­na Wrony (2005)
  • – po­stać z filmu Król lew
  • Skaza – utwór grupy IRA
  • – utwór grupy Mys­lo­vitz z al­bu­mu „Nie­waż­ne jak wy­so­ko je­ste­śmy…” (2011)
  • Skaza – album Budki Su­fle­ra
  • skaza krwo­tocz­na

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈskaza, AS: skaza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skażenie n., zakażenie n.

 czas. skazić dk., skażać ndk., zakazić dk., zakażać ndk.

 przym. zakaźny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) wada, przywara

 (1.4) wada

Wiktionary


skazana

ko­bie­ta, na którą wy­da­no wyrok ska­zu­ją­cy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta, na którą wy­da­no wyrok ska­zu­ją­cy

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) imie­słów przy­miot­ni­ko­wy bier­ny ro­dza­ju żeń­skie­go od cza­sow­ni­ka: ska­zać

Wiktionary

Ska­za­na – pol­ski se­rial oby­cza­jo­wo-kry­mi­nal­ny w re­ży­se­rii Bar­to­sza Ko­nop­ki, udo­stęp­nia­ny na plat­for­mie VOD Pla­y­er od 31 sierp­nia 2021 do 22 grud­nia 2023 jako pro­duk­cja Pla­y­er Ori­gi­nal, a na­stęp­nie od 11 do 28 czerw­ca 2024 jako pro­duk­cja Max Ori­gi­nal na plat­for­mie Max. Se­rial jest także emi­to­wa­ny od 27 kwiet­nia 2022 na an­te­nie sta­cji te­le­wi­zyj­nej TVN. Sce­na­riusz pow­stał na mo­ty­wach książ­ki Ewy Or­nac­kiej pt. „Ska­za­ne na po­tę­pie­nie”.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie wszyst­kie ska­za­ne tra­fia­ją do wię­zie­nia dla ko­biet w Oslo. Syl­via przesz­ła testy psy­cho­lo­gicz­ne, które za­de­cy­do­wa­ły o przy­dzie­le­niu jej wła­śnie do tego za­kła­du kar­ne­go.

 (2.1) Bro­ni­sła­wa, kie­row­nik sek­cji wy­wia­du 5 komp. Dru­skie­ni­ki, zo­sta­ła ska­za­na na 10 lat i wy­wie­zio­na w ZSRR. Po po­wro­cie za­miesz­ka­ła w Grod­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skazaniec m., skazanie n., skazywanie n., skazany m.

 czas. skazać dk., skazywać ndk.

Wiktionary


skazanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ska­zać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skazaniec m., skazany m., skazana ż.

 czas. skazać dk.

Wiktionary


skazaniec

osoba ska­za­na wy­ro­kiem sądu, zwła­szcza na cięż­ką karę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) czło­wiek ska­za­ny na śmierć czy inną cięż­ką karę

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ska­za­niec (album)
  • Ska­za­niec (film)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przed wy­mie­rze­niem ska­zań­co­wi czter­dzie­ste­go pią­te­go razu kat za­wa­hał się.

 (1.1) Grube, prze­ra­ża­ją­ce mu­rzy­ska mają we fra­mu­gach za­kra­to­wa­ne okna, w po­przek tych­że były drze­wiej belki, do któ­rych przy­wią­zy­wa­no ska­zań­ca.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skazanie n., skazany mos., skazana ż., skazywanie n.

 czas. skazać dk., skazywać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skazany

Wiktionary


skazany

osoba, na którą wy­da­no wyrok ska­zu­ją­cy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) męż­czyz­na, na któ­re­go wy­da­no wyrok ska­zu­ją­cy

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) imie­słów przy­miot­ni­ko­wy bier­ny od cza­sow­ni­ka: ska­zać

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ska­za­ny (film 1976)
  • Ska­za­ny (film 2017)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ska­za­nym udzie­lo­no ostat­nie­go słowa. Iwa­now od­po­wie­dział wy­nio­słym i po­gard­li­wym mil­cze­niem. Po od­po­wie­dziach in­nych ska­za­nych prze­wod­ni­czą­cy oś­wiad­czył, iż wyrok zo­sta­nie prze­sła­ny gu­ber­na­to­ro­wi Gre­cji do zat­wier­dze­nia.

 (2.1) […] najm­niej za­do­wa­la­ją­ca faza mi­ło­ści (zwią­zek pusty) czę­sto trwa dłu­żej niż wszyst­kie po­przed­nie (i bar­dziej za­do­wa­la­ją­ce) fazy łącz­nie. Po­nie­waż trzy pier­wsze fazy związ­ku na­pę­dza­ne są na­mięt­no­ścią i jej zmia­na­mi (a na­mięt­ność słabo pod­da­je się świa­do­mej i do­wol­nej kon­tro­li tych, któ­rzy ją prze­ży­wa­ją), za­ko­cha­nie, ro­man­tycz­ne po­cząt­ki i zwią­zek kom­plet­ny pra­wie nie­u­chron­nie ska­za­ne są na prze­mi­nię­cie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skaˈzãnɨ, AS: skazãny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skazana ż., skazaniec m., skazanie n., skazywanie n.

 czas. skazać dk., skazywać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skazaniec

Wiktionary


skazać

1. wydać wyrok, podać formę kary za po­peł­nio­ne prze­stęp­stwa;
2. zmu­sić do cze­goś, przez­na­czyć na coś;
3. ska­zać się - zmu­sić się do cze­goś


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. ska­zy­wać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|ska­zy­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskazat͡ɕ, AS: skazać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skazany m., skazanie n., skazaniec m., skazana ż.

 czas. skazywać, kazać

Wiktionary


skazitelność

daw­niej: cecha tego, co ulega ska­że­niu, zep­su­ciu; nie­do­sko­na­łość, nietr­wa­łość


SJP.pl


skazitelny

prze­sta­rza­łe: ule­ga­ją­cy ska­że­niu, zep­su­ciu; nie­do­sko­na­ły; nietr­wa­ły


SJP.pl


skazitiel

ro­syj­ski ba­jarz, śpie­wak lu­do­wy


SJP.pl


skazić

1. za­nie­czy­ścić jakąś po­wierzch­nię czymś nie­bez­piecz­nym, np. sub­stan­cja­mi pro­mie­niu­ją­cy­mi
2. ce­lo­wo, po­przez za­tru­cie, spra­wić, by jakiś pro­dukt prze­stał być zdat­ny do spo­ży­cia
3. książk.
a) zep­suć, zesz­pe­cić
b) ska­zić się: zo­stać zbru­ka­nym


SJP.pl


skazon

sze­ścio­sto­po­wy wiersz (pięć stóp jam­bicz­nych + tro­chej albo spon­dej); cho­liamb, cho­li­jamb, jamb ku­la­wy


SJP.pl


skazowy

→ skaza


SJP.pl

Patrz:

skaza

skazujący

o orze­cze­niu sądu: taki, który okre­śla karę wy­mie­rzo­ną oskar­żo­ne­mu za po­peł­nio­ne prze­stęp­stwo


SJP.pl


skazywanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ska­zy­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌskazɨˈvãɲɛ, AS: skazyvãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. skazywać

 rzecz. skazana ż., skazany m., skazaniec mrz.

Wiktionary


skazywać

1. wy­da­wać wyrok ska­zu­ją­cy
2. okre­ślać czyjś los


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) wy­da­wać wyrok ska­zu­ją­cy

 (1.2) spra­wiać, że kogoś doś­wiad­czy zły los

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To zna­czy ska­zy­wał ludzi na śmierć (tak, w prak­ty­ce pro­ku­ra­tor był sę­dzią) i asy­sto­wał przy eg­ze­ku­cjach.

 (1.2) – Potem za­czął mówić gwał­tow­niej: – Czy poj­mu­jesz, na co ska­zu­jesz tych ludzi?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skaˈzɨvat͡ɕ, AS: skazyvać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skazany m., skazywanie n., skazana ż., skazaniec mrz.

 czas. kazać, skazać

Wiktionary


skazówka

daw­niej, re­gio­nal­nie: wska­zów­ka


SJP.pl


skała

1. ze­spół róż­nych mi­ne­ra­łów, lub jed­ne­go, pow­sta­ły w na­tu­ral­nych pro­ce­sach ge­o­lo­gicz­nych lub kos­mo­lo­gicz­nych;
2. góra ka­mien­na, duży głaz; 3 w prze­no­śni o kimś: twar­dy jak skała


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geol. ze­spół mi­ne­ra­łów lub wiele zia­ren tego sa­me­go mi­ne­ra­łu;

 (1.2) zbu­do­wa­na (w wi­docz­ny spo­sób) z litej skały (1.1) forma kra­jo­bra­zu, zwła­szcza góra, ur­wi­sko, znacz­nej wiel­ko­ści ka­mień lub blok

Wiktionary

Skała – na­tu­ral­nie pow­sta­ły ze­spół mi­ne­ra­łów. W ge­o­lo­gii do skał za­li­cza się także na­tu­ral­nie pow­sta­łe osady nie­skon­so­li­do­wa­ne, z wy­jąt­kiem gleb. Skały wy­stę­pu­ją w sko­ru­pie ziem­skiej, a także na in­nych pla­ne­tach.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gra­nit jest skałą po­cho­dze­nia mag­mo­we­go.

 (1.2) Nie­roz­waż­ny tu­ry­sta spadł ze skały i zgi­nął.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskawa, AS: skau̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skalniak mrz., skalina ż., skalnik mrz., skalica ż., skaliczek mzw., skalistość ż., skałkówka ż., Skałka ż., Skałosz m.

:: zdrobn. skałka ż., skałeczka ż.

:: zgrub. skalisko n.

 przym. skalny, skalisty, skałkowy, naskalny, skałeczny, skalicowy

 przysł. skaliście

Wiktionary


skałacki

→ Ska­łat (mia­sto na Ukra­i­nie)


SJP.pl


skałat

mia­sto na Ukra­i­nie


SJP.pl

Ska­łat (ukr. "Скалат") – mia­sto w re­jo­nie tar­no­pol­skim na za­chod­niej Ukra­i­nie w ob­wo­dzie tar­no­pol­skim nad rzeką Gniłą, do­pły­wem Zbru­cza, w pa­śmie Mio­do­bo­rów, lo­ko­wa­ne na pra­wie mag­de­bur­skim w roku 1600 (bądź 1634).

W miej­sco­wo­ści jest sta­cja ko­le­jo­wa Ska­łat.

Wikipedia


skałecki

naz­wi­sko


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze Skałą, do­ty­czą­cy Skałą

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Skała ż.

Wiktionary


skałka

na­tu­ral­ny (wa­pień, pia­sko­wiec, gra­nit) teren wspi­nacz­ko­wy o nie­wiel­kiej, do kil­ku­dzie­się­ciu me­trów, wy­so­ko­ści


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. skała

 (1.2) hist. wojsk. krze­mień w daw­nej broni pal­nej uży­wa­ny do krze­sa­nia ognia

 (1.3) daw. gw-pl|Kra­ków. drzaz­ga

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • skał­ka – forma uksz­tał­to­wa­nia te­re­nu, for­ma­cja skal­na
  • skał­ka – część zamka skał­ko­we­go ręcz­nej broni pal­nej od­przo­do­wej
  • Skał­ka – część mia­sta Bu­kow­no
  • Skał­ka – osied­le mia­sta Skar­ży­sko-Ka­mien­na
  • Skał­ka – część mia­sta Sta­ra­cho­wi­ce
  • Skał­ka – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. wroc­ław­skim, w gmi­nie Kąty Wroc­ław­skie
  • Skał­ka – część wsi Krzczo­nów w woj. lu­bel­skim, w pow. lu­bel­skim w gmi­nie Krzczo­nów
  • Skał­ka – część wsi Bed­na­ry w woj. łódz­kim, pow. ło­wic­kim, w gmi­nie Nie­bo­rów
  • Skał­ka – część wsi Brze­zo­wa w woj.ma­ło­pol­skim, pow. bo­cheń­skim, w gmi­nie Ła­pa­nów
  • Skał­ka – część wsi Czu­łów w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. kra­kow­skim, w gmi­nie Lisz­ki
  • Skał­ka – część wsi Wola Ka­li­now­ska w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. kra­kow­skim, w gmi­nie Su­ło­szo­wa
  • Skał­ka – część wsi Li­bran­to­wa w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. no­wo­są­dec­kim, w gmi­nie Cheł­miec

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W XII wieku na skał­ce nad mia­stem zbu­do­wa­no nie­wiel­ki ko­ściół.

 (1.1) W so­bo­tę je­dzie­my na Jurę, po­cho­dzi­my tro­chę po skał­kach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskawka, AS: skau̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skała ż., skalnik mzw./mos.

 przym. skałkowy, naskalny, skalisty

Wiktionary


skałkowy

→ skał­ka


SJP.pl

Patrz:

skałka

skałkówka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) strzel­ba skał­ko­wa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Szczep wal­czył roz­pacz­li­wie, z nie­po­ha­mo­wa­nym mę­stwem, ale po­now­nie lep­sza broń wzię­ła górę: ar­ty­le­ria i szyb­ko­strzel­ne ka­ra­bi­ny roz­gro­mi­ły skał­ków­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skalnica ż., skała ż.

 przym. skalisty

 przysł. skaliście

Wiktionary


skałoczep

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. mię­czak ży­ją­cy na ska­łach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skaˈwɔt͡ʃɛp, AS: skau̯očep

Wiktionary


skałodrzew

two­rzy­wo otrzy­my­wa­ne z mie­sza­ni­ny tlen­ku ma­gne­zu, chlor­ku ma­gne­zu, tro­cin, pia­sku i pig­men­tów; ksy­lo­lit


SJP.pl


skałosz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) daw. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Hyrax., gó­ra­lek, współ­cze­śnie za­li­cza­ne do ro­dzi­ny gó­ral­ko­wa­tych

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskawɔʃ, AS: skau̯oš

Wiktionary


skałotocz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) or­ga­nizm ro­ślin­ny lub zwie­rzę­cy, ma­ją­cy zdol­ność do me­cha­nicz­ne­go lub che­micz­ne­go drą­że­nia skał, głów­nie wa­pien­nych

Wiktionary

Ska­ło­tocz ("Pho­las dac­ty­lus") – ga­tu­nek ja­dal­ne­go małża z ro­dzi­ny ska­ło­to­czo­wa­tych (Pho­la­di­dae), wy­stę­pu­ją­cy w mo­rzach u wy­brze­ży Eu­ro­py.

Ma owal­ną, wy­dłu­żo­ną musz­lę o śred­ni­cy do 8 cm (11 cm). Za po­mo­cą przys­saw­ki na nodze przy­cze­pia się do mięk­kich skał (np.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: skaˈwɔtɔt͡ʃ, AS: skau̯otoč

Wiktionary

Powiązane:

 przym. skałotoczny

Wiktionary


skałotwórczy

two­rzą­cy skały


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) taki, który skut­ku­je two­rze­niem skał

 (1.2) taki, który jest bu­dul­cem skał

Wiktionary


skałowo

Ska­ło­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie poz­nań­skim, w gmi­nie Ko­strzyn.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa poz­nań­skie­go.

We wsi dzia­ła schro­ni­sko dla zwie­rząt ot­war­te w 2015 i ob­słu­gu­ją­ce je­de­na­ście gmin po­wia­tu poz­nań­skie­go oraz gminę Nekla.

Wikipedia


skałowron

ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny ska­ło­wro­nów


SJP.pl

Ska­ło­wron ("Cor­co­rax me­la­nor­hamp­hos") – ga­tu­nek śred­niej wiel­ko­ści ptaka z ro­dzi­ny ska­ło­wro­nów (Cor­co­ra­ci­dae). Jest en­de­mi­tem wschod­niej i po­łud­nio­wo-wschod­niej Au­stra­lii. Nie jest za­gro­żo­ny. Jego za­sięg wy­stę­po­wa­nia jest sza­co­wa­ny na około 2 800 000 km².

Wikipedia


skański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze Ska­nią, do­ty­czą­cy Ska­nii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Skania ż.

Wiktionary


skażać

wpro­wa­dzać do cze­goś ele­men­ty szkod­li­we dla istot ży­wych, za­tru­wać


SJP.pl


skażenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ska­zić.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ska­że­nie śro­do­wi­ska
  • ska­że­nie che­micz­ne
  • ska­że­nie ra­dio­ak­tyw­ne → ska­że­nie pro­mie­niot­wór­cze
    • ska­że­nie ra­dio­ak­tyw­ne w gór­nict­wie
  • ska­że­nie elek­tro­ma­gne­tycz­ne → elek­tros­mog
  • za­nie­czy­szcze­nie śro­do­wi­ska
    • ska­że­nie w Goiânii

Wikipedia

Powiązane:

 czas. zakażać

 rzecz. skaza ż.

Wiktionary


skecz

dow­cip sce­nicz­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) krót­ka, za­baw­na scen­ka sta­no­wią­ca zam­knię­tą ca­łość

Wiktionary

Skecz (ang. "sketch co­me­dy") – ka­ba­re­to­wy lub estra­do­wy krót­ki utwór sce­nicz­ny (li­te­rac­ki), stwo­rzo­ny w celu wy­wo­ła­nia śmie­chu u wi­dzów. Opar­ty na żywym dia­lo­gu i ko­micz­nych sy­tu­a­cjach. Cechą cha­rak­te­ry­stycz­ną ske­czu jest za­ska­ku­ją­ca pu­en­ta, po­dob­nie jak w dow­ci­pie. Nie­kie­dy jed­nak­że pu­en­ta staje się zby­tecz­na, je­że­li treść lub ak­tor­stwo wy­wo­łu­je za­mie­rzo­ny efekt ro­zba­wie­nia pu­blicz­no­ści.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W jed­nym ze ske­czy syna zna­ne­go ak­to­ra na­stę­pu­je za­mia­na miej­sca­mi po­li­ty­ków, ak­to­rów i dzien­ni­ka­rzy.

Wiktionary


skeczowy

przy­miot­nik od: skecz


SJP.pl


skeczyk

zdrob­nie­nie od: skecz


SJP.pl


skeet

[czy­taj: skit] spor­to­wa kon­ku­ren­cja strze­lec­ka, po­le­ga­ją­ca na strze­la­niu do ma­łych obiek­tów rzu­co­nych w po­wie­trze; skit


SJP.pl

Skeet – dzie­dzi­na strze­lect­wa spor­to­we­go, w któ­rej z gład­ko­lu­fo­wych strzelb śru­to­wych od­da­je się strza­ły do ce­ra­micz­nych rzut­ków wy­rzu­ca­nych z ma­szyn umie­szczo­nych w dwóch bud­kach (ni­skiej i wy­so­kiej), umie­szczo­nych po bo­kach pola pod róż­nym kątem. W ske­e­cie strze­la się z ośmiu sta­no­wisk, z któ­rych sie­dem jest roz­mie­szczo­nych po łuku łą­czą­cym obie budki a ósme w cen­tral­nym punk­cie mię­dzy bud­ka­mi na osi pola.

Wikipedia


skejciak

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zdrobn. skejt

Wiktionary


skejciara

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) de­sko­rol­cia­ra

Wiktionary


skejcik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zdrobn. skejt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skejt mos.

Wiktionary


skejcior

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) skejt, de­sko­rol­karz

Wiktionary


skejt

osoba jeż­dżą­ca na ska­te­bo­ar­dzie (de­sko­rol­ce); de­sko­rol­karz, de­sko­rol­ko­wiec, de­sko­rol­ko­wicz, de­skarz, ska­te­bo­ar­dzi­sta, skej­ter, ska­te­o­wiec, ska­ter, skate


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) slang. osoba upra­wia­ją­ca spor­ty ek­stre­mal­ne, zwy­kle czło­nek sub­kul­tu­ry osób jeż­dżą­cych na de­sko­rol­kach, rol­kach, hu­laj­no­gach lub ro­we­rach BMX, w zimie na snow­bo­ar­dzie, rza­dziej B-boy tań­czą­cy bre­ak­dan­ce

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Skej­ci znów po­bi­li się ze ski­na­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skɛjt, AS: skei ̯t

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skejting m.

:: zdrobn. skejcik m.

 przym. skejtowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skater

Wiktionary


skejter

osoba jeż­dżą­ca na ska­te­bo­ar­dzie (de­sko­rol­ce); de­sko­rol­karz, de­sko­rol­ko­wiec, de­sko­rol­ko­wicz, de­skarz, ska­te­bo­ar­dzi­sta, skejt, ska­te­o­wiec, ska­ter, skate


SJP.pl


skejterka

ko­bie­ta jeż­dżą­ca na ska­te­bo­ar­dzie (de­sko­rol­ce); skejt­ka, ska­ter­ka


SJP.pl


skejterski

→ skej­ter


SJP.pl

Patrz:

skejter

skejting

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ak­tyw­ność zwią­za­na ze spor­tem ek­stre­mal­nym, jazdą na de­sko­rol­kach, rol­kach, hu­laj­no­gach lub ro­we­rach BMX, w zimie na snow­bo­ar­dzie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skejt mos.

Wiktionary


skejtka

ko­bie­ta jeż­dżą­ca na ska­te­bo­ar­dzie (de­sko­rol­ce); ska­ter­ka, skej­ter­ka


SJP.pl


skejtowski

→ skejt


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z sub­kul­tu­rą skej­tów

Wiktionary

Patrz:

skejt

Powiązane:

 rzecz. skejt mos.

Wiktionary


skeleton

jed­no­o­so­bo­we sanki wy­ści­go­we, na któ­rych za­wod­nik leży na brzu­chu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sport. jed­no­o­so­bo­we sanki spor­to­we, na któ­rych za­wod­nik leży na brzu­chu;

 (1.2) sport. dy­scy­pli­na spor­tu

Wiktionary

Ske­le­ton – sport, w któ­rym do zja­zdu po torze lo­do­wym wy­ko­rzy­stu­je się jed­no­o­so­bo­we, cięż­kie (max. 50 kg) sanki spor­to­we o nisko po­ło­żo­nym środ­ku cięż­ko­ści. Umoż­li­wia­ją osią­ga­nie du­żych (do ok. 130 km/h) pręd­ko­ści.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Szyb­kość roz­wi­ja­na na ske­le­to­nie do­cho­dzi do 120 km/godz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skɛˈlɛtɔ̃n, AS: skeletõn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skeletonista m., skeletonistka ż.

 przym. skeletonowy

Wiktionary


skeletonista

osoba upra­wia­ją­ca ske­le­ton


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) sport. za­wod­nik jeż­dżą­cy na ske­le­to­nie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌskɛlɛtɔ̃ˈɲista, AS: skeletõńista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skeleton

:: fż. skeletonistka

 przym. skeletonowy

Wiktionary


skeletonistka

→ ske­le­to­ni­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sport. za­wod­nicz­ka jeż­dżą­ca na ske­le­to­nie

Wiktionary

Patrz:

skeletonista

Przykłady

 (1.1) Swój je­dy­ny złoty medal na igrzy­skach w Van­co­u­ver Wiel­ka Bry­ta­nia zaw­dzię­cza nie tylko ske­le­to­nist­ce Amy Wil­liams, ale także McLarenowi. (z In­ter­ne­tu)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌskɛlɛtɔ̃ˈɲistka, AS: skeletõńistka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skeletonista mos., skeleton m.

 przym. skeletonowy

Wiktionary


skene

w sta­ro­żyt­nym te­a­trze grec­kim: bu­dy­nek za or­che­strą, słu­żą­cy po­cząt­ko­wo jako skład i prze­bie­ral­nia, potem jako tło akcji sce­nicz­nej


SJP.pl

Skene – w te­a­trach grec­kich po­cząt­ko­wo drew­nia­ny, póź­niej ka­mien­ny bu­dy­nek usy­tu­o­wa­ny na­prze­ciw wi­dow­ni (the­a­tro­nu) wzdłuż linii stycz­nej do or­che­stro­nu.

Pier­wsza skene pow­sta­ła w 465 roku p.n.e. z ini­cja­ty­wy Ajs­chy­lo­sa, który po­trze­bo­wał dla swo­ich ak­to­rów miej­sca na zmia­nę ko­stiu­mów pod­czas trwa­nia spek­ta­klu.

Wikipedia


skenning

me­to­da ba­da­nia na­rzą­dów z uży­ciem sub­stan­cji pro­mie­niot­wór­czej; scyn­ty­gra­fia, scyn­ty­lo­gra­fia, gam­mo­gra­fia


SJP.pl


skepsis

wąt­pie­nie o obiek­tyw­nym ist­nie­niu zja­wisk; scep­ty­cyzm


SJP.pl


skeptycyzm

daw­niej: scep­ty­cyzm;
1. po­wąt­pie­wa­nie w coś; nie­uf­ność, po­dejrz­li­wość, nie­do­wie­rza­nie;
2. sta­no­wi­sko fi­lo­zo­ficz­ne odrzu­ca­ją­ce moż­li­wość uzy­ska­nia wie­dzy wia­ry­god­nej, pew­nej


SJP.pl


skeptyczny

daw­niej: pod­cho­dzą­cy z re­zer­wą do ob­ser­wo­wa­nych zja­wisk, za­cho­wań, wąt­pią­cy w po­wo­dze­nie dzia­łań; scep­tycz­ny


SJP.pl


skesonować

usta­wić śluzę po­wietrz­ną ke­so­nu w cza­sie tran­spor­tu pra­cow­ni­ków, ma­te­ria­łów oraz na­rzę­dzi


SJP.pl


sketchnoting

[czy­taj: skecz­no­uł­ting] me­to­da no­to­wa­nia łą­czą­ca słowa, ry­sun­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) eduk. no­to­wa­nie wi­zu­al­ne, zapis tre­ści np. słu­cha­ne­go wy­kła­du w for­mie haseł, sym­bo­li, kształ­tów, strza­łek, ikon itp.

Wiktionary

Sketch­no­ting (z ang. "sketch" – szkic i "no­ting" – no­to­wać), ina­czej no­to­wa­nie gra­ficz­ne lub wi­zu­al­ne; mne­mo­tech­ni­ka, me­to­da ułat­wia­ją­ca za­pa­mię­ty­wa­nie in­for­ma­cji po­le­ga­ją­ca na two­rze­niu wi­zu­al­nych no­ta­tek; forma wspo­ma­ga­ją­ca pro­ces za­pa­mię­ty­wa­nia dzię­ki prze­no­sze­niu uzy­ska­nych in­for­ma­cji do po­sta­ci gra­ficz­nej, ręcz­nie wy­ko­ny­wa­nych pro­stych ry­sun­ków.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ja na stu­diach […] wy­ko­ny­wa­łam na każ­dych za­ję­ciach no­tat­ki w for­mie sketch­no­tin­gu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sketchnotka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) myślografia

Wiktionary


sketchnotka

[czy­taj: skecz­not­ka] no­tat­ka wi­zu­al­na łą­czą­ca ry­sun­ki i tekst


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) eduk. no­tat­ka wi­zu­al­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cho­ciaż te­o­re­tycz­nie sketch­not­ki mo­gły­by się obejść bez obraz­ków, wy­ko­rzy­stu­jąc tylko zróż­ni­co­wa­ne kształ­tem, wiel­ko­ścią i ko­lo­ra­mi li­te­ry, to jed­nak ry­sun­ki ułat­wia­ją wy­do­by­wa­nie esen­cji z tego, co chce­my sobie wi­zu­al­ną no­tat­ką stre­ścić.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sketchnoting m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) grafonotka, rysnotka

Wiktionary


skeumorfizm

do­kład­ne odt­wo­rze­nie kształ­tu, barwy i funk­cji ory­gi­nal­ne­go przed­mio­tu w za­stęp­czym ma­te­ria­le


SJP.pl

Ske­u­mor­fizm (gr. "skeúos" „na­czy­nie, przed­miot” + "morphé" „po­stać, kształt”) – odt­wo­rze­nie wła­ści­wo­ści, kształ­tu, tek­stu­ry, barwy lub funk­cji przed­mio­tu ory­gi­nal­ne­go w ma­te­ria­le za­stęp­czym. Al­ter­na­tyw­nie opi­sy­wa­ny jest jako ele­ment we wzor­nict­wie lub struk­tu­rze no­we­go obiek­tu, nie­ma­ją­cy żad­nej funk­cji użyt­ko­wej, lecz ko­niecz­ny w ory­gi­nal­nie uży­tym ma­te­ria­le lub kon­struk­cji.

Wikipedia


ski

daw­niej: narty


SJP.pl

Ski – mia­sto w Nor­we­gii w okrę­gu Akers­hus w gmi­nie Nor­dre Follo. Do 2020 sta­no­wi­ło rów­nież osob­ną gminę.

Ski jest dru­gim co do wiel­ko­ści mia­stem w Akers­hus po Oslo, za­miesz­ka­nym przez 19 357 osób (dane z 2017 roku).

W miej­sco­wo­ści jest sta­cja ko­le­jo­wa Ski.

Wikipedia


ski-alpinistyczny

→ ski-al­pi­nizm; skial­pi­ni­stycz­ny


SJP.pl


ski-alpinizm

nar­ciar­stwo wy­so­ko­gór­skie; skial­pi­nizm


SJP.pl


skiagrafia

1) świa­tło­cień wpro­wa­dzo­ny po raz pier­wszy do ma­lar­stwa grec­kie­go w dru­giej po­ło­wie V wieku p.n.e. przez Apol­lo­do­ro­sa z Aten. Tech­ni­ka ta po­le­ga na takim ze­sta­wie­niu barw obok sie­bie, że z da­le­ka da­wa­ły wy­o­bra­że­nie trój­wy­mia­ro­wo­ści.

2) kie­ru­nek w ma­lar­stwie grec­kim (ma­lar­stwo świa­tło­cie­nio­we, iluz­jo­ni­stycz­ne) roz­wi­ja­ją­cy się od końca V wieku p.n.e.

Wikipedia


skialpinista

[czy­taj: ski-al­pi­ni­sta] osoba upra­wia­ją­ca nar­ciar­stwo wy­so­ko­gór­skie


SJP.pl


skialpinistka

[czy­taj: ski-al­pi­nist­ka] ko­bie­ta upra­wia­ją­ca nar­ciar­stwo wy­so­ko­gór­skie


SJP.pl


skialpinistyczny

→ skial­pi­nizm [czy­taj: ski-al­pi­ni­stycz­ny]; ski-al­pi­ni­stycz­ny


SJP.pl


skialpinizm

[czy­taj: ski-al­pi­nizm] nar­ciar­stwo wy­so­ko­gór­skie; ski-al­pi­nizm


SJP.pl

Skial­pi­nizm, nar­ciar­stwo wy­so­ko­gór­skie – ro­dzaj spor­tu nar­ciar­skie­go, w któ­rym za­wod­ni­cy pod­cho­dzą i zjeż­dża­ją na nar­tach oraz nie­rzad­ko uży­wa­ją umie­jęt­no­ści i sprzę­tu al­pi­ni­stycz­ne­go pod­czas ści­ga­nia się w te­re­nie gór­skim. Wy­róż­nia się także dy­scy­pli­nę sprin­ter­ską, w któ­rej za­wod­ni­cy ści­ga­ją się po krót­kiej spe­cjal­nie przy­go­to­wa­nej sztucz­nej tra­sie, za­wie­ra­ją­cej zaz­wy­czaj kilka pod­bie­gów, od­cin­ków spe­cjal­nych w ra­kach i nar­ta­mi na ple­cach oraz zja­zdów.

Wikipedia


skiaskop

urzą­dze­nie wy­ko­rzy­stu­ją­ce wiąz­kę świa­tła od­bi­tą od lu­ster­ka, które poz­wa­la zba­dać wiel­kość wady wzro­ku


SJP.pl


skiaskopia

me­to­da ba­da­nia wad wzro­ku, po­le­ga­ją­ca na ob­ser­wa­cji cie­nia po­ru­sza­ją­ce­go się w obrę­bie źre­ni­cy przy oś­wiet­le­niu oka za po­mo­cą wzier­ni­ka - skia­sko­pu; re­ti­no­sko­pia


SJP.pl


skiathlon

[czy­taj: skjat­lon] kon­ku­ren­cja w bie­gach nar­ciar­skich zło­żo­na z dwóch czę­ści po­ko­ny­wa­nych róż­ny­mi sty­la­mi; bieg łą­czo­ny


SJP.pl


skiatron

lampa elek­tro­no­pro­mie­nio­wa o ekra­nie te­ne­bre­scen­cyj­nym


SJP.pl


skiba

1. wąski, wy­brzu­szo­ny pas gleby two­rzą­cy się pod­czas ora­nia
2. re­gio­nal­nie: krom­ka chle­ba, pajda


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) grubo ukro­jo­na krom­ka chle­ba

 (1.2) wąski pas gleby pod­cię­ty przez pług, od­wró­co­ny i odło­żo­ny na bok w cza­sie orki

 (1.3) gw-pl|Poz­nań. kra­dzież

Wiktionary

Zo­bacz też: Skiba w in­nych zna­cze­niach tej nazwy.

Skiba – wąski pas roli pod­cię­ty le­mie­szem pra­cu­ją­ce­go pługa, od­wró­co­ny i odło­żo­ny na bok w cza­sie orki. Pługi tra­dy­cyj­ne od­kła­da­ją skiby tylko w jedną stro­nę – w prawo, na­to­miast pługi obra­cal­ne i wa­ha­dło­we – w prawo lub w lewo, dzię­ki czemu można wy­ko­nać orkę jed­no­stron­ną.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dobre mięso przy­pra­wio­ne od­po­wied­nio do smaku, a do tego gruba skiba chle­ba z ma­słem.

 (1.2) Wła­śnie co do­pie­ro od­wa­lił na cały le­miesz są­sia­do­wi skibę i sta­jąc obej­rzał się, czy ta kto nie idzie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsʲciba, AS: sʹḱiba

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zdrobn. skibka

 czas. skibać

 przym. dwuskibowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pajda

Wiktionary


skibanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ski­bać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. skibać ndk.

Wiktionary


skibać

cza­sow­nik

 (1.1) reg. pozn. - kraść

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skibanie n., skiba

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kroić, zob. też kraść

Wiktionary


skibicki

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fran­ci­szek Ski­bic­ki – pol­ski urzęd­nik
  • Kac­per Ski­bic­ki – pol­ski pił­karz
  • Sta­ni­sław Ski­bic­ki – pol­ski woj­sko­wy
  • Woj­ciech Ski­bic­ki – rzym­sko­ka­to­lic­ki du­chow­ny

Wikipedia


skibike

[czy­taj: ski­bajk] rower przez­na­czo­ny do jazdy po te­re­nach wy­so­ko­gór­skich


SJP.pl


skibin

Zo­bacz też: Ski­bin – część mia­sta Rad­ków.

Ski­bin – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie ra­dzie­jow­skim, w gmi­nie Ra­dzie­jów.

Wikipedia


skibiński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Da­niel Ski­biń­ski (ur. 1990) – pol­ski za­wod­nik mie­sza­nych sztuk walki (MMA)
  • Fran­ci­szek Ski­biń­ski (ur. 15 sierp­nia 1899, zm. 16 maja 1991) – ge­ne­rał dy­wiz­ji WP
  • Karol Ski­biń­ski (ur. w 1849, zm. 14 maja 1922) – pol­ski in­ży­nier bu­do­wy kolei
  • Ka­zi­mierz Mi­chał Ski­biń­ski (ur. 6 marca 1786, zm. 1 marca 1858) – pol­ski aktor, autor pa­mięt­ni­ka
  • Ma­rian Ski­biń­ski (ur. 15 sierp­nia 1893, zm. 1940) – ofi­cer pol­skie­go wy­wia­du, póź­niej nad­ko­mi­sarz Stra­ży Gra­nicz­nej II RP
  • Paweł Ski­biń­ski (ur. 1973) – pol­ski hi­sto­ryk, po­li­to­log, wy­kła­dow­ca, pu­bli­cy­sta
  • Rafał Ski­biń­ski (ur. 12 grud­nia 1953, zm. 5 grud­nia 1987) – pol­ski za­kon­nik rzym­sko­ka­to­lic­ki, do­mi­ni­ka­nin
  • Ry­szard Ski­biń­ski (ur. 20 stycz­nia 1951, zm. 4 czerw­ca 1983) – pol­ski kom­po­zy­tor i in­stru­men­ta­li­sta
  • To­masz Ski­biń­ski (ur. 2 marca 1962) – pol­ski ksiądz pal­lo­tyn, rek­tor Wyż­sze­go Se­mi­na­rium Du­chow­ne­go w Oł­ta­rze­wie
  • Wil­helm Ski­biń­ski (ur. 21 lipca 1933) – Bu­ko­wiń­czyk, dzia­łacz spo­łecz­ny, krze­wi­ciel kul­tu­ry kre­so­wej
  • Woj­ciech Ski­biń­ski (ur. 31 marca 1929) – pol­ski aktor te­a­tral­ny i fil­mo­wy, re­ży­ser
  • Woj­ciech Ski­biń­ski (ur. 23 lipca 1959) – pol­ski aktor fil­mo­wy i te­a­tral­ny

Wikipedia


skibka

zdrob­nie­nie od: skiba


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) reg. pozn. krom­ka chle­ba

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ułat­wia­ło to życie roz­no­szą­cym chleb ka­li­fak­to­rom, bo tak przy­go­to­wa­ne por­cje nie roz­la­ty­wa­ły się na drob­ne ka­wał­ki, a i nikt z więź­niów nie mógł mieć pre­ten­sji, że do­stał mniej ski­bek od in­ne­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skiba

Wiktionary


skibniewski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alek­san­der Skib­niew­ski – pol­ski zie­mia­nin, dzia­łacz spo­łecz­ny, praw­nik, poseł na Sejm Kra­jo­wy Bu­ko­wi­ny
  • Bro­ni­sław Skib­niew­ski – pol­ski zie­mia­nin, i fi­nan­si­sta
  • Ka­zi­mierz Wik­tor Skib­niew­ski – pol­ski le­karz
  • Ma­riusz Skib­niew­ski – rzym­sko­ka­to­lic­ki ksiądz, je­zu­i­ta, hi­sto­ryk Ko­ścio­ła
  • Ma­te­usz Skib­niew­ski – rzym­sko­ka­to­lic­ki ksiądz
  • Mi­ro­sław Skib­niew­ski – pol­ski in­ży­nier sy­ste­mów za­rzą­dza­nia w bu­dow­nict­wie
  • Ro­bert Skib­niew­ski – pol­ski ko­szy­karz
  • Sta­ni­sław Skib­niew­ski – pol­ski in­ży­nier elek­tryk i ofi­cer po­dzie­mia
  • Ste­fan Leon Skib­niew­ski – rzym­sko­ka­to­lic­ki ksiądz
  • Wik­tor Skib­niew­ski – pol­ski zie­mia­nin
  • Zyg­munt Skib­niew­ski – pol­ski ar­chi­tekt i ur­ba­ni­sta, poseł na Sejm

Wikipedia


skibno

Skib­no (do 1945 niem.: "Schübben") – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie ko­sza­liń­skim, w gmi­nie Sia­nów.

We­dług da­nych z 30 czerw­ca 2003 r. wieś miała 761 miesz­kań­ców.

Skib­no po­ło­żo­ne jest przy linii ko­le­jo­wej 202 (Gdańsk-Star­gard, sta­cja ko­le­jo­wa Skib­no).

Wikipedia


skibob

po­jazd przez­na­czo­ny do jazdy na śnie­gu, sta­no­wią­cy kom­bi­na­cję nart i ro­we­ru


SJP.pl

Ski­bo­by – in­dy­wi­du­al­ny sport zi­mo­wy, w któ­rym za­wod­nik sie­dząc po­ru­sza się na po­jeź­dzie sta­no­wią­cym po­łą­cze­nie nart i ro­we­ru. Do­dat­ko­wo za­wod­ni­cy dy­spo­nu­ją dwie­ma ma­ły­mi nar­ta­mi przy­mo­co­wa­ny­mi do butów, które po­ma­ga­ją im utrzy­mać sta­bil­ność pod­czas jazdy. Za­wo­dy ski­bo­bo­we roz­gry­wa­ne są w sla­lo­mie, gi­gan­cie i su­per­gi­gan­cie.

Wikipedia


skibobowy

→ ski­bob


SJP.pl

Patrz:

skibob

skiboby

dy­scy­pli­na spor­to­wa - jazda na czas na ski­bo­bie


SJP.pl


skibowiec

osiew­nik ski­bo­wiec - ga­tu­nek chrzą­szcza z ro­dzi­ny sprę­ży­ko­wa­tych


SJP.pl


skibowy

przy­miot­nik od: skiba


SJP.pl


skibus

au­to­bus do­wo­żą­cy nar­cia­rzy do wy­cią­gów


SJP.pl


skichany

taki, który się ski­chał (mi­mo­wol­nie oddał kał); zes­ra­ny


SJP.pl


skichać

po­tocz­nie: ski­chać się - mi­mo­wol­nie oddać kał; zes­rać się


SJP.pl


skicross

[czy­taj: ski­kros] wy­ści­gi nar­ciar­skie roz­gry­wa­ne na tra­sie zja­zdo­wej


SJP.pl

Ski­cross (także skier­cross, skier-X) – je­dy­na kon­ku­ren­cja nar­ciar­ska po­le­ga­ją­ca na bez­poś­red­nich wy­ści­gach nar­cia­rzy al­pej­skich, ja­dą­cych czwór­ka­mi (lub szóst­ka­mi) na jed­nej, spe­cjal­nie przy­go­to­wa­nej tra­sie zja­zdo­wej.

Wikipedia


skicrossowy

→ ski­cross [czy­taj: ski­kro­so­wy]


SJP.pl


skidniów

Skid­niów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie gło­gow­skim, w gmi­nie Kotla.

Wikipedia


skidoo

[czy­taj: skiDU] sanie mo­to­ro­we na gą­sie­ni­cach


SJP.pl

Ski­doo – opu­szczo­ne mia­sto w sta­nie Ka­li­for­nia na te­re­nie Parku Na­ro­do­we­go Do­li­na Śmier­ci. Sław­ne na po­cząt­ku XX wieku, gdy w oko­li­cach od­kry­to złoto. Miesz­kań­cy odesz­li po kilku la­tach. Nie po­zo­sta­ły żadne bu­dyn­ki w sta­nie uży­wal­no­ści. Reszt­ki są cza­sem od­wie­dza­ne przez pa­sjo­na­tów miast du­chów.

Wikipedia


skieblewo

Skie­ble­wo ( Скеблева, Skie­ble­vas) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie au­gu­stow­skim, w gmi­nie Lipsk.

W okre­sie II RP sie­dzi­ba wiej­skiej gminy Kur­jan­ka w po­wie­cie au­gu­stow­skim. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa su­wal­skie­go.

Wikipedia


skiepszczać

po­tocz­nie:
1. czy­nić coś kiep­skim, nie­cie­ka­wym;
2. skiep­szczać się - sta­wać się kiep­skim, po­gar­szać się


SJP.pl


skiepściały

taki, który skiep­ściał


SJP.pl


skiepścieć

1. po­tocz­nie: stać się kiep­skim; zmi­zer­nieć, zbied­nieć;
2. gwa­ro­wo: stra­cić rozum; zgłu­pieć


SJP.pl


skiepścić

po­tocz­nie:
1. zep­suć, zro­bić coś źle;
2. skiep­ścić się - po­gor­szyć się, zep­suć się


SJP.pl


skiera

naz­wi­sko


SJP.pl


skierbieszowianin

miesz­ka­niec Skier­bie­szo­wa


SJP.pl


skierbieszowianka

miesz­kan­ka Skier­bie­szo­wa


SJP.pl


skierbieszowski

przy­miot­nik od: Skier­bie­szów


SJP.pl


skierbieszów

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Skier­bie­szów – wieś w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie za­moj­skim, w do­li­nie rzeki Wo­li­cy, na te­re­nie Dzia­łów Gra­bo­wiec­kich.

Miej­sco­wość jest so­łect­wem, sie­dzi­bą władz gminy Skier­bie­szów. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go z roku 2011 wieś li­czy­ła 1408 miesz­kań­ców.

Wikipedia


skierdż

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. kre­so­we pa­stuch

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Skierdż (po ko­ro­niar­sku: pa­stuch), który już zdą­żył do­biec, po­sta­wił na chwiej­ne nóżki małe wil­got­ne cie­ląt­ko.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sʲcɛrt͡ʃ, AS: sʹḱerč

Wiktionary


skiereszewo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Skie­re­sze­wo – wieś w po­wie­cie gnieź­nień­skim
  • Skie­re­sze­wo – osied­le Gniez­na
  • Skie­re­sze­wo – dawna gro­ma­da

Wikipedia


skierka

zdrob­nie­nie od: skra


SJP.pl

Skier­ka – ro­dzaj grzy­bów z rzędu rdzow­ców ("Puc­ci­nia­les").

Wikipedia


skierkowski

naz­wi­sko


SJP.pl


skierniewice

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) mia­sto po­wia­to­we w Pol­sce, we wschod­niej czę­ści wo­je­wództ­wa łódz­kie­go;

Wiktionary

Skier­nie­wi­ce – mia­sto na pra­wach po­wia­tu po­ło­żo­ne w cen­tral­nej Pol­sce, ge­o­gra­ficz­nie i hi­sto­rycz­nie le­żą­ce na Ma­zo­wszu, na Rów­ni­nie Ło­wic­ko-Błoń­skiej, w po­ło­wie drogi mię­dzy War­sza­wą a Ło­dzią. Ad­mi­ni­stra­cyj­nie mia­sto na­le­ży do wo­je­wództ­wa łódz­kie­go. Mia­sto było sto­li­cą wo­je­wództ­wa skier­nie­wic­kie­go w la­tach 1975–1998.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mam na imię Sła­wo­mir i je­stem ko­le­ja­rzem ze Skier­nie­wic.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skierniewiczanin mos., skierniewiczanka ż., Skierki nmos., Skierniewickie n., Skierniewka ż.

 przym. skierniewicki, podskierniewicki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. Skierki

Wiktionary


skierniewicki

przy­miot­nik od: Skier­nie­wi­ce


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze Skier­nie­wi­ca­mi, do­ty­czą­cy Skier­nie­wic, po­cho­dzą­cy ze Skier­nie­wic

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Skierniewice nmos., Skierniewickie n., skierniewiczanin mos., skierniewiczanka ż.

Wiktionary


skierniewickie

przy­miot­nik od: Skier­nie­wi­ce


SJP.pl


skierniewiczanin

miesz­ka­niec Skier­nie­wic


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Skier­nie­wic

 (1.2) osoba po­cho­dzą­ca ze Skier­nie­wic, uro­dzo­na w Skier­nie­wi­cach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsʲcɛrʲɲɛvʲiˈt͡ʃãɲĩn, AS: sʹḱerʹńevʹičãńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Skierniewice nmos.

:: fż. skierniewiczanka ż.

 przym. skierniewicki, podskierniewicki

Wiktionary


skierniewiczanka

miesz­kan­ka Skier­nie­wic


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Skier­nie­wic

 (1.2) ko­bie­ta po­cho­dzą­ca ze Skier­nie­wic, uro­dzo­na w Skier­nie­wi­cach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsʲcɛrʲɲɛvʲiˈt͡ʃãnka, AS: sʹḱerʹńevʹičãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Skierniewice nmos.

:: fm. skierniewiczanin m.

 przym. skierniewicki

Wiktionary


skierniewka

rzeka w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Skier­niew­ka – rzeka w środ­ko­wej Pol­sce, prawy do­pływ Bzury
  • Skier­niew­ka – część mia­sta Skier­nie­wi­ce od 1926; daw­niej sa­mo­dziel­na wieś
  • Skier­niew­ka – dawna gmina wiej­ska funk­cjo­nu­ją­ca w la­tach 1867–1954

Wikipedia


skierowanie

po­le­ce­nie na pi­śmie wy­da­ne w celu przy­ję­cia kogoś przez wy­mie­nio­ną pla­ców­kę, in­sty­tu­cję; także pismo za­wie­ra­ją­ce takie po­le­ce­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ro­dzaj pi­sem­ne­go po­le­ce­nia przy­ję­cia kogoś przez okre­ślo­ną pla­ców­ka­a­ców­kę

 (1.2) od­cza­sow­ni­ko­wy od|skie­ro­wać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do­sta­łem skie­ro­wa­nie do sa­na­to­rium re­ha­bi­li­ta­cji on­ko­lo­gicz­nej.

 (1.1) Po chwi­li mia­łem skie­ro­wa­nie do uro­lo­ga.

 (1.1) Dość czę­stym błę­dem (…) jest po­mi­ja­nie w skie­ro­wa­niach na ba­da­nia le­kar­skie czyn­no­ści pracy na wy­so­ko­ści po­wy­żej 1 m.

 (1.2) Z po­wo­du skie­ro­wa­nia do pracy za gra­ni­cą, pra­cow­nik do­stał ek­wi­wa­lent pie­nięż­ny za nie­wy­ko­rzy­sta­ny urlop.

 (1.2) Sąd zde­cy­do­wał o skie­ro­wa­niu go na przy­mu­so­we le­cze­nie.

 (1.2) Dobra gło­wi­ca pa­no­ra­micz­na i sta­bil­ny sta­tyw umoż­li­wia­ją pre­cy­zyj­ne skie­ro­wa­nie lu­ne­ty na wy­bra­ny obiekt oraz do­kład­ne usta­wie­nie ostro­ści.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsʲcɛrɔˈvãɲɛ, AS: sʹḱerovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kierunek m., kierowanie n., kierowca mos.

 czas. skierować, kierować

Wiktionary


skierować

1. nadać cze­muś od­po­wied­ni kie­ru­nek
2. skie­ro­wać się - udać się w okre­ślo­nym kie­run­ku


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. kie­ro­wać)

 (1.1) nadać cze­muś okre­ślo­ny kie­ru­nek; wy­słać coś w ja­kimś kie­run­ku, w okre­ślo­ną stro­nę

cza­sow­nik zwrot­ny

 (2.1) udać się do­kądś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Skie­ro­wa­łem cho­re­go do sa­na­to­rium.

 (1.1) Skie­ro­wał wzrok na ścia­nę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sʲcɛˈrɔvat͡ɕ, AS: sʹḱerovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kierowca mos., kierownica ż., skierowanie, kierunek

 czas. kierować

 przym. kierowniczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zwrócić

Wiktionary


skierowywać

1. na­da­wać cze­muś od­po­wied­ni kie­ru­nek
2. skie­ro­wy­wać się - uda­wać się w okre­ślo­nym kie­run­ku


SJP.pl


skierski

naz­wi­sko


SJP.pl


skiełbasić

skieł­ba­sić się - po­tocz­nie:
1. zmą­cić się, zag­mat­wać się, skom­pli­ko­wać się;
2. zep­suć się, po­gor­szyć się


SJP.pl


skiełbaszony

po­tocz­nie: taki, który się skieł­ba­sił


SJP.pl


skiełkować

1. o na­sio­nach, ro­śli­nach: wy­pu­ścić pier­wsze pędy; wy­kieł­ko­wać, za­kieł­ko­wać;
2. spo­wo­do­wać szyb­kie wyt­wo­rze­nie pędów na­sion, bulw, kłą­czy;
3. pow­stać jako za­lą­żek cze­goś w okre­ślo­nym miej­scu lub cza­sie; wy­kieł­ko­wać


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) do­pro­wa­dzić do wy­pu­szcze­nia pędów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kiełek mrz.

Wiktionary


skiełkowywać

1. o na­sio­nach, ro­śli­nach: wy­pu­szczać pier­wsze pędy; kieł­ko­wać;
2. po­wo­do­wać szyb­kie wyt­wo­rze­nie pędów na­sion, bulw, kłą­czy


SJP.pl


skif

skiff;
1. ro­dzaj łodzi spor­to­wej przez­na­czo­nej dla jed­nej osoby, wy­po­sa­żo­nej w jedną parę dłu­gich wio­seł;
2. wy­ści­gi na ło­dziach o tej samej naz­wie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Skif – pro­jekt ra­dziec­kiej bo­jo­wej sta­cji kos­micz­nej
  • Skif – ek­spor­to­wa nazwa ukra­iń­skie­go ze­sta­wu prze­ciw­pan­cer­ne­go
  • Ski­fo­wie – ko­czow­ni­czy lud irań­ski
  • SKIF – Spor­to­wy Klub In­sty­tu­tu Fiz­kul­tu­ry

Wikipedia


skiff

skif;
1. ro­dzaj łodzi spor­to­wej przez­na­czo­nej dla jed­nej osoby, wy­po­sa­żo­nej w jedną parę dłu­gich wio­seł;
2. wy­ści­gi na ło­dziach o tej samej naz­wie


SJP.pl


skiffistka

wio­ślar­ka spe­cja­li­zu­ją­ca się w pły­wa­niu skif­fem; ski­fist­ka


SJP.pl


skiffle

ro­dzaj mu­zy­ki roz­ryw­ko­wej, szcze­gól­nie po­pu­lar­ny w Wiel­kiej Bry­ta­nii w la­tach pięć­dzie­sią­tych


SJP.pl

Skif­fle – ro­dzaj mu­zy­ki folk, z wpły­wa­mi jazzu i blu­e­sa, wy­ko­ny­wa­nej prze­waż­nie na róż­ne­go ro­dza­ju za­im­pro­wi­zo­wa­nych in­stru­men­tach czy wręcz przed­mio­tach co­dzien­ne­go użyt­ku, ta­kich jak tara, grze­bień czy gar­nek, a także banjo, har­mo­nij­ka ustna i kazoo.

Wikipedia


skiffle'owy

→ skif­fle [czy­taj: ski­flo­wy]


SJP.pl


skifista

spor­to­wiec bio­rą­cy udział w wy­ści­gu ski­fów


SJP.pl

Ski­fi­sta – osoba upra­wia­ją­ca wio­ślar­stwo w ka­te­go­rii je­dy­nek – łodzi jed­no­o­so­bo­wych (dwu­wio­sło­wych).

Do pol­skich skif­fi­stów z naj­więk­szy­mi osią­gnię­cia­mi spor­to­wy­mi na­le­żą m.in.: Te­o­dor Ko­cer­ka, Ka­je­tan Bro­niew­ski, Roger Verey, Natan Wę­grzyc­ki-Szym­czyk, Zdzi­sław Bro­mek.

Wikipedia


skifistka

wio­ślar­ka spe­cja­li­zu­ją­ca się w pły­wa­niu ski­fem; skif­fist­ka


SJP.pl


skijöring

[czy­taj: ski­je­ring albo szi­sje­ring] sport zi­mo­wy, w któ­rym zwie­rzę lub po­jazd cią­gnie na lince osobę na nar­tach; ski­ring, skikjöring


SJP.pl

Skijöring, rza­dziej skikjöring (wym. szi­sjy­rink lub ski­je­rink) – ro­dzaj spor­tu zi­mo­we­go po­le­ga­ją­ce­go na wy­ści­gu na śnie­gu nar­cia­rzy (ma­sze­rów) cią­gnię­tych przez zwie­rzę­ta (zaz­wy­czaj po­je­dyn­cze­go konia, ale także np. przez psi za­przęg) albo po­jazd (mo­to­cykl, sku­ter śnież­ny itp.).

Wikipedia


skikjöring

[czy­taj: ski­je­ring albo szi­sje­ring] sport zi­mo­wy, w któ­rym zwie­rzę lub po­jazd cią­gnie na lince osobę na nar­tach; ski­ring, skijöring


SJP.pl


skiknąć

po­tocz­nie: po­dejść do­kądś; sko­czyć


SJP.pl


skill

po­tocz­nie: umie­jęt­ność, zdol­ność


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy lub mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pot. czy­jaś szcze­gól­na umie­jęt­ność

 (1.2) in­form. war­tość licz­bo­wa opi­su­ją­ca po­ziom umie­jęt­no­ści po­sta­ci, gra­cza lub prze­ciw­ni­ka w grze fa­bu­lar­nej;

 (1.3) in­form. sa­mo­dziel­ny, ustruk­tu­ry­zo­wa­ny pa­kiet in­struk­cji i wie­dzy, który poz­wa­la agen­tom AI na wy­ko­ny­wa­nie kon­kret­nych, pow­ta­rzal­nych zadań

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skillowanie n.

 czas. skillować ndk.

 przym. skillowy

Wiktionary


skimboard

[czy­taj: skim­bord] sport wodny po­le­ga­ją­cy na śliz­ga­niu się na desce po fali lub płyt­kiej war­stwie wody; skim­bo­ar­ding


SJP.pl


skimboarder

[czy­taj: skim­bor­der] osoba upra­wia­ją­ca sport wodny po­le­ga­ją­cy na śliz­ga­niu się na desce po fali lub płyt­kiej war­stwie wody


SJP.pl


skimboarderka

→ skim­bo­ar­der [czy­taj: skim­bor­der]


SJP.pl


skimboarding

[czy­taj: skim­bor­ding] sport wodny po­le­ga­ją­cy na śliz­ga­niu się na desce po fali lub płyt­kiej war­stwie wody; skim­bo­ard


SJP.pl

Skim­bo­ar­ding (skim­bo­ard) – sport wodny po­le­ga­ją­cy na jeź­dzie (śliz­gu) na desce po fali lub płyt­kiej war­stwie wody.

Wikipedia


skimia

ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ru­to­wa­tych; skim­mia


SJP.pl


skimmer

[czy­taj: ski­mer] urzą­dze­nie w ban­ko­ma­cie umoż­li­wia­ją­ce ko­pio­wa­nie da­nych z paska ma­gne­tycz­ne­go lub chipa karty płat­ni­czej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) in­form. techn. urzą­dze­nie do­ko­nu­ją­ce nie­le­gal­ne­go sko­pio­wa­nia paska ma­gne­tycz­ne­go karty płat­ni­czej

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) osoba do­ko­nu­ją­ca nie­le­gal­ne­go sko­pio­wa­nia paska ma­gne­tycz­ne­go karty płat­ni­czej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­li­cjan­ci za­bez­pie­czy­li skim­mer zna­le­zio­ny w ban­ko­ma­cie przy pocz­cie.

 (2.1) Szaj­kę skim­me­rów po­chwy­ci­li ka­to­wic­cy stró­że prawa.

Wiktionary


skimmia

ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ru­to­wa­tych; ski­mia


SJP.pl

Skim­mia ("Skim­mia") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ru­to­wa­tych. Obej­mu­je 7 ga­tun­ków. Wy­stę­pu­ją w cie­plej­szych re­gio­nach Azji Wschod­niej i Po­łud­nio­wo-Wschod­niej – od Af­ga­ni­sta­nu, po­przez Hi­ma­la­je po Ja­po­nię, na po­łud­niu się­ga­jąc po Wiet­nam i Fi­li­pi­ny. Naj­bar­dziej zróż­ni­co­wa­ne na ob­sza­rze Chin. Rosną w róż­nych zbio­ro­wi­skach le­śnych, kwia­ty za­py­la­ne są przez pszczo­ły. Ro­śli­ny za­wie­ra­ją al­ka­lo­i­dy. Wszyst­kie czę­ści ro­śli­ny roz­gnie­cio­ne wy­dzie­la­ją ostry aro­mat.

Wikipedia


skimming

[czy­taj: ski­ming] nie­le­gal­ne ko­pio­wa­nie da­nych z paska ma­gne­tycz­ne­go lub chipa karty płat­ni­czej w celu do­ko­ny­wa­nia nie­le­gal­nych tran­sak­cji


SJP.pl

Skim­ming – prze­stęp­stwo po­le­ga­ją­ce na nie­le­gal­nym sko­pio­wa­niu za­war­to­ści paska ma­gne­tycz­ne­go karty płat­ni­czej bez wie­dzy jej po­sia­da­cza w celu wyt­wo­rze­nia kopii i wy­ko­ny­wa­nia nie­u­praw­nio­nych płat­no­ści za to­wa­ry i usłu­gi lub wy­płat z ban­ko­ma­tów. Obec­nie skim­ming wy­mie­rzo­ny jest także w karty chi­po­we z ukła­da­mi nie­chro­nio­nej klasy SDA, jak i ukła­da­mi klasy DDA ucho­dzą­cy­mi za bez­piecz­niej­sze.

Wikipedia


skimpflacja

ob­ni­że­nie ja­ko­ści ofe­ro­wa­nych pro­duk­tów i usług przy jed­no­czes­nym za­cho­wa­niu lub wzro­ście ceny


SJP.pl


skin

przed­sta­wi­ciel pod­kul­tu­ry mło­dzie­żo­wej wy­ra­ża­ją­cej sprze­ciw wobec norm spo­łecz­nych agre­syw­nym za­cho­wa­niem, bru­tal­no­ścią i szo­ku­ją­cym ubio­rem, wyz­na­ją­cy albo po­glą­dy ra­si­stow­skie, skraj­nie pra­wi­co­we lub na­zi­stow­skie, albo le­wi­co­we i anar­chi­stycz­ne; skin­he­ad, skin­hed


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­nek sub­kul­tu­ry skin­he­ad

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • skór­ka (in­for­ma­ty­ka)
  • De­bo­rah Dyer – an­giel­ska pio­sen­kar­ka znana pod pse­u­do­ni­mem Skin
  • Skin (ze­spół mu­zycz­ny) – bry­tyj­ski ze­spół roc­ko­wy
  • Skin (sin­gel) – drugi sin­giel Rag’n’Bone Mana z jego de­biu­tanc­kie­go al­bu­mu Human
  • Skin – film bio­gra­ficz­ny z 2018 roku

Wikipedia

Wymowa:

IPA: sʲcĩn, AS: sʹḱĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skinhead m.

:: zdrobn. skinio m.

 przym. skinowski, skinheadzki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) oi, skinhead, łysol, skinio

Wiktionary


skinera

śro­do­wi­sko­wo: młoda dziew­czy­na na­le­żą­ca do grupy ski­nów


SJP.pl


skinhead

[czy­taj: skin­hed] przed­sta­wi­ciel pod­kul­tu­ry mło­dzie­żo­wej wy­ra­ża­ją­cej sprze­ciw wobec norm spo­łecz­nych agre­syw­nym za­cho­wa­niem, bru­tal­no­ścią i szo­ku­ją­cym ubio­rem, wyz­na­ją­cy albo po­glą­dy ra­si­stow­skie, skraj­nie pra­wi­co­we lub na­zi­stow­skie, albo le­wi­co­we i anar­chi­stycz­ne; skin, skin­hed


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) kontr­kul­tu­ra mło­dzie­żo­wa pow­sta­ła pod ko­niec lat 60., cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się wy­go­lo­ny­mi lub krót­ko ostrzy­żo­ny­mi fry­zu­ra­mi jej człon­ków;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) męski czło­nek kontr­kul­tu­ry skin­he­ad (1.1)

Wiktionary

Skin­he­ad – sub­kul­tu­ra mło­dzie­żo­wa pow­sta­ła w la­tach 60. XX wieku w Wiel­kiej Bry­ta­nii. Jej nazwa wy­wo­dzi się od cha­rak­te­ry­stycz­nych dla tej grupy wy­go­lo­nych głów lub bar­dzo krót­kich wło­sów (ang. "skin­he­ad", po­łą­cze­nie wy­ra­zów "skin", czyli „skóra”, i "head", czyli „głowa”). O jej re­pre­zen­tan­tach, "skin­he­a­dach", mówi się też w skró­cie: "skini".

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. skin m., skinio m.

 przym. skinheadzki, skinowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) 69

 (2.1) skin, skinio, łysol, łysy

Wiktionary


skinheadka

[czy­taj: skin­hed­ka] przed­sta­wi­ciel­ka pod­kul­tu­ry mło­dzie­żo­wej wy­ra­ża­ją­cej sprze­ciw wobec norm spo­łecz­nych agre­syw­nym za­cho­wa­niem, bru­tal­no­ścią i szo­ku­ją­cym ubio­rem, wyz­na­ją­ca albo po­glą­dy ra­si­stow­skie, skraj­nie pra­wi­co­we lub na­zi­stow­skie, albo le­wi­co­we i anar­chi­stycz­ne; skin­ka, skin­hed­ka


SJP.pl


skinheadowski

→ skin­he­ad; skin­he­adz­ki, skin­hedz­ki, skin­he­dow­ski, ski­now­ski


SJP.pl


skinheadowy

przy­miot­nik

 (1.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla sub­kul­tu­ry skin­he­a­dów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Trosz­kę mi się ko­ja­rzy z bal­la­da­mi skin­he­a­do­wych ze­spo­łów…

Wiktionary


skinheadzki

→ skin­he­ad; skin­hedz­ki, skin­he­a­dow­ski, skin­he­dow­ski, ski­now­ski


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny ze skin­he­a­da­mi, do­ty­czą­cy skin­he­a­dów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sie­dem osób z grupy skin­he­adz­kiej zo­sta­ło wy­le­gi­ty­mo­wa­nych przez po­li­cję.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skinhead n./m., skin m., skinio m.

 przym. skinowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skinowski, skinheadowy

Wiktionary


skinhed

przed­sta­wi­ciel pod­kul­tu­ry mło­dzie­żo­wej wy­ra­ża­ją­cej sprze­ciw wobec norm spo­łecz­nych agre­syw­nym za­cho­wa­niem, bru­tal­no­ścią i szo­ku­ją­cym ubio­rem, wyz­na­ją­cy albo po­glą­dy ra­si­stow­skie, skraj­nie pra­wi­co­we lub na­zi­stow­skie, albo le­wi­co­we i anar­chi­stycz­ne; skin, skin­he­ad


SJP.pl


skinhedka

przed­sta­wi­ciel­ka pod­kul­tu­ry mło­dzie­żo­wej wy­ra­ża­ją­cej sprze­ciw wobec norm spo­łecz­nych agre­syw­nym za­cho­wa­niem, bru­tal­no­ścią i szo­ku­ją­cym ubio­rem, wyz­na­ją­ca albo po­glą­dy ra­si­stow­skie, skraj­nie pra­wi­co­we lub na­zi­stow­skie, albo le­wi­co­we i anar­chi­stycz­ne; skin­ka, skin­he­ad­ka


SJP.pl


skinhedowski

→ skin­hed; skin­he­adz­ki, skin­hedz­ki, skin­he­a­dow­ski, ski­now­ski


SJP.pl


skinhedzki

→ skin­hed; skin­he­adz­ki, skin­he­a­dow­ski, skin­he­dow­ski, ski­now­ski


SJP.pl


skinienie

po­ru­szyć ręką lub głową, wy­ra­ża­jąc coś, np. apro­ba­tę, wi­ta­jąc się lub że­gna­jąc; kiw­nąć


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) niez­nacz­ne kiw­nię­cie głową, ręką lub pal­cem na znak cze­goś, od­cza­sow­ni­ko­wy od|ski­nąć.

Wiktionary

Ski­nie­nie głową – gest, który w więk­szo­ści kul­tur oz­na­cza przyz­wo­le­nie, zgodę, a także po­wi­ta­nie.

Są jed­nak kręgi kul­tu­ro­we, gdzie gest ten ma zgoła od­mien­ne zna­cze­nie, jak to ma miej­sce w Buł­ga­rii, Tur­cji, Al­ba­nii, Gre­cji lub w In­diach, gdzie oz­na­cza za­prze­cze­nie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na jej ski­nie­nie pod­sze­dłem do stołu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sʲcĩˈɲɛ̇̃ɲɛ, AS: sʹḱĩńė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skinięcie n.

 czas. skinąć dk.

Wiktionary


skinio

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) lek­cew. żart. o skin­he­a­dzie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skinhead n./m., skin m.

 przym. skinheadzki, skinowski

Wiktionary


skinka

→ skin; skin­he­ad­ka, skin­hed­ka


SJP.pl


skinner

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Al Skin­ner (ur. 1952) – ame­ry­kań­ski spor­to­wiec;
  • Burr­hus Fre­de­ric Skin­ner (1904–1990) – ame­ry­kań­ski psy­cho­log;
  • Cal­lum Skin­ner (ur. 1992) – bry­tyj­ski spor­to­wiec;
  • Cat­he­ri­ne Skin­ner (ur. 1990) – au­stra­lij­ska spor­to­wiec;
  • Den­nis Skin­ner (ur. 1932) – bry­tyj­ski po­li­tyk;
  • Edwin Skin­ner (1884–1990) – bry­tyj­ski dzia­łacz re­li­gij­ny;
  • Edwin Skin­ner (ur. 1940) – spor­to­wiec z Try­ni­da­du i To­ba­go;
  • Hugh Skin­ner (ur. 1985) – bry­tyj­ski aktor;
  • Jeff Skin­ner (ur. 1992) – ka­na­dyj­ski spor­to­wiec;
  • Kevin Skin­ner (ur. 1974) – ame­ry­kań­ski muzyk;
  • Kevin Skin­ner (1927–2014) – no­wo­ze­landz­ki spor­to­wiec;
  • Mi­cha­el Skin­ner (ur. 1957) – ame­ry­kań­ski spor­to­wiec;

Wikipedia


skinny

[czy­taj: skini] o kroju: do­kład­nie do­pa­so­wa­ny do syl­wet­ki


SJP.pl


skinol

po­gard­li­wie: skin­he­ad


SJP.pl


skinolski

po­gard­li­wie: skin­he­a­dow­ski


SJP.pl


skinowski

→ skin; skin­he­adz­ki, skin­hedz­ki, skin­he­a­dow­ski, skin­he­dow­ski


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny ze ski­na­mi (skin­he­a­da­mi), do­ty­czą­cy ski­nów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) trze­ba było odbyć kilka roz­mów te­le­fo­nicz­nych, w tym przejść coś na kształt eg­za­mi­nu ze zna­jo­mo­ści ski­now­skich ze­spo­łów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skinhead n./m., skin m., skinio m.

 przym. skinheadzki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skinheadzki, skinheadowy

Wiktionary


skinąć

po­ru­szyć ręką lub głową, wy­ra­ża­jąc coś, np. apro­ba­tę, wi­ta­jąc się lub że­gna­jąc; kiw­nąć


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. brak)

 (1.1) uczy­nić ruch głową lub ręką na znak cze­goś, zwła­szcza na znak zgody, przyz­wo­le­nia, po­wi­ta­nia lub po­że­gna­nia;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Erec ski­nął głową. Oczy zasz­ły mu łzami, gdy usły­szał słaby głos swego ojca.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skinienie n., skinięcie n., skiwnięcie n.

 czas. skiwnąć dk., skiwać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kiwnąć, przytaknąć

Wiktionary


skiofil

or­ga­nizm ro­ślin­ny lub or­ga­nizm zwie­rzę­cy znaj­du­ją­cy op­ty­mal­ne wa­run­ki do życia w miej­scach za­cie­nio­nych; or­ga­nizm cie­nio­lub­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ekol. or­ga­nizm cie­nio­lub­ny

Wiktionary


skiofilny

o or­ga­niz­mach ro­ślin­nych i zwie­rzę­cych: ży­ją­cy w miej­scach du­że­go za­cie­nie­nia


SJP.pl


skiofit

ro­śli­na przy­sto­so­wa­na do życia i naj­le­piej roz­wi­ja­ją­ca się w wa­run­kach du­że­go za­cie­nie­nia, np. przy­tu­lia wonna, przy­laszcz­ka po­spo­li­ta; ro­śli­na cie­nio­lub­na; skio­fil


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. ro­śli­na pre­fe­ru­ją­ca miej­sca ocie­nio­ne

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Skio­fi­ty mają li­ście z re­gu­ły duże, cien­kie, bez na­lo­tu wo­sko­we­go i wło­sków.

Wiktionary


skiomancja

prze­wi­dy­wa­nie przysz­ło­ści za poś­red­nict­wem du­chów osób zmar­łych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ezot. wró­że­nie z po­mo­cą du­chów zmar­łych

Wiktionary


skioptykon

przy­rząd op­tycz­ny uży­wa­ny przy od­czy­tach do rzu­ca­nia na ekran po­więk­szo­nych obra­zów; scjop­ty­kon


SJP.pl


skip

duża skrzy­nia słu­żą­ca do wy­cią­ga­nia urob­ku w ko­pal­niach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) górn. na­czy­nie wy­cią­go­we w for­mie skrzy­ni lub kubła o dużej po­jem­no­ści, za­wie­szo­ne na linie w szy­bie;

 (1.2) techn. pio­no­wy lub po­chy­ły prze­no­śnik czer­pa­ko­wy wy­ko­rzy­sty­wa­ny w za­kła­dach prze­my­sło­wych do ła­do­wa­nia ma­te­ria­łów

 (1.3) sport. w cur­lin­gu: ka­pi­tan dru­ży­ny, kie­ru­ją­cy stra­te­gią gry i de­cy­du­ją­cy o za­gra­niach;

 (1.4) bud. od­kry­ty kon­te­ner me­ta­lo­wy, przez­na­czo­ny do gro­ma­dze­nia i wy­wo­zu od­pa­dów, ła­do­wa­ny na po­jazd spe­cja­li­stycz­ny;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • skip (bu­dow­nict­wo)
  • skip (gór­nict­wo)
  • skip (cur­ling)
  • skip (mu­zy­ka)
  • Skip – mie­sięcz­nik

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Naj­pierw trze­ba zdjąć na­czy­nia za­wie­szo­ne w szy­bie, a więc albo skip prze­wo­żą­cy uro­bek, albo klat­ki szy­bo­we, w któ­rych jeż­dżą lu­dzie […].

 (1.3) – Chyba ciąży nad nami ja­kieś fatum – stwier­dził skip Kevin Mar­tin, wspo­mi­na­jąc rów­nież prze­gra­ny finał sprzed czte­rech lat w Na­ga­no.

 (1.4) Ja­ro­sław ugnia­tał wła­śnie śmie­ci w ski­pie. Było to jego ru­ty­no­we co­dzien­ne za­ję­cie […].

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sʲcip, AS: sʹḱip

Wiktionary


skipass

[czy­taj: ski­pas] kar­net umoż­li­wia­ją­cy ko­rzy­sta­nie z wy­cią­gów w obrę­bie oś­rod­ka nar­ciar­skie­go i tran­spor­tu mię­dzy sto­ka­mi, zwy­kle w po­sta­ci bre­locz­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sport. tu­ryst. kar­net nar­ciar­ski umoż­li­wia­ją­cy ko­rzy­sta­nie z kilku wy­cią­gów w obrę­bie kom­plek­su nar­ciar­skie­go, cza­sem także z do­dat­ko­wych usług

Wiktionary

Ski­pass (j. ang: "ski" – narty i "pass" – prze­pust­ka) – nazwa karty iden­ty­fi­ka­cyj­nej nar­cia­rza i jed­no­cze­śnie kar­ne­tu umoż­li­wia­ją­ce­go ko­rzy­sta­nie z urzą­dzeń w oś­rod­ku nar­ciar­skim lub wielu oś­rod­kach nar­ciar­skich, m.in. z wielu wy­cią­gów nar­ciar­skich, busów do­wo­żą­cych do wy­cią­gów i wy­po­sa­że­nia re­kre­a­cyj­ne­go (après-ski).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ski­pas­sy se­zo­no­we mogą być wy­ko­rzy­sta­ne w do­wol­ne dni w se­zo­nie nar­ciar­skim.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsʲcipas, AS: sʹḱipas

Wiktionary


skiper

ka­pi­tan jach­tu; skip­per


SJP.pl


skiperka

→ ski­per


SJP.pl

Patrz:

skiper

skipiały

prze­sta­rza­le: wy­ki­pieć


SJP.pl


skipieć

prze­sta­rza­le: wy­ki­pieć


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. brak)

 (1.1) o pły­nach: wrząc wy­pły­nąć; wy­pły­nąć czę­ścio­wo z na­czy­nia (zwy­kle w po­sta­ci piany); ki­piąc spły­nąć

 (1.2) przen. rzad. za­wrzeć obu­rze­niem; wzbu­rzyć się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) na ogniu się wszyst­ko smaży, / praży, tęsi, mięsi, warzy, / wrze i pry­ska, skipi, pie­cze, / aż do gęby ślin­ka cie­cze.

 (1.1) I był jako to pełne po brzeg na­czy­nie, co ino kro­pla, a skipi! Aż i ski­pia­ło!

 (1.2) Już ja dzi­siej­sze­go dnia ski­pia­łam cał­kiem, jakby się we mnie [...] ogień bu­zo­wał [...].

 (1.2) ''Szlach­cic ski­piał na to odez­wa­nie się. Tar­gnął gar­ścią wąsy, gło­śno od­chrzą­knął, splu­nął [...]''.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kipieć ndk., wykipieć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wykipieć

Wiktionary


skipjack

[czy­taj: skip­jack] ro­dzaj ame­ry­kań­skiej ża­glów­ki do dra­go­wa­nia


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Skip­jack – typ ame­ry­kań­skich okrę­tów pod­wod­nych z na­pę­dem ją­dro­wym
  • „Skip­jack” (SS-24) – ame­ry­kań­ski okręt pod­wod­ny z na­pę­dem spa­li­no­wo-elek­trycz­nym, z lat 1912 - 21. Prze­mia­no­wa­ny na „E-1”.
  • „Skip­jack” (SS-184) – ame­ry­kań­ski okręt pod­wod­ny z na­pę­dem spa­li­no­wo-elek­trycz­nym typu Sal­mon, który słu­żył przed i na po­cząt­ku II wojny świa­to­wej.
  • „Skip­jack” (SSN-585) – ame­ry­kań­ski okręt pod­wod­ny z na­pę­dem ją­dro­wym Skip­jack.
  • Skip­jack – al­go­rytm szy­fru­ją­cy

Wikipedia


skipnąć

po­tocz­nie: po­mi­nąć, opu­ścić


SJP.pl


skipowy

przy­miot­nik od: skip


SJP.pl


skipper

[czy­taj: ski­per] ka­pi­tan jach­tu; ski­per


SJP.pl

Skip­per (ski­per) – ka­pi­tan jach­tu (szcze­gól­nie jed­no­stek uczest­ni­czą­cych w re­ga­tach).

Wikipedia


skipperka

→ skip­per [czy­taj: ski­per­ka]


SJP.pl


skipperski

→ skip­per [czy­taj: ski­per­ski]


SJP.pl


skipping

ćwi­cze­nie gim­na­stycz­ne: bieg w miej­scu z wy­so­kim uno­sze­niem kolan


SJP.pl


skir

daw­niej w me­dy­cy­nie: rak


SJP.pl


skirgiełło

Skir­gieł­ło Ol­gier­do­wicz, lit. "Skir­ga­i­la", imię chrzest­ne Iwan (ur. ok. 1354/1355, zm. przed 24 grud­nia 1394 lub 23 grud­nia 1396 w Ki­jo­wie) – na­miest­nik w Wiel­kim Księ­stwie Li­tew­skim w la­tach 1386–1392/1394, ksią­żę ki­jow­ski 1392–1396.

Wikipedia


skiring

sport zi­mo­wy, w któ­rym zwie­rzę lub po­jazd cią­gnie na lince osobę na nar­tach; skikjöring, skijöring


SJP.pl


skirtetoidia

ro­dzaj psy­cho­pa­tii ce­chu­ją­cy się te­a­tral­nym za­cho­wa­niem, lek­ko­myśl­no­ścią, sa­mo­wo­lą i ry­zy­kanct­wem w wa­run­kach nor­mal­nych, a wytr­wa­ło­ścią i cier­pli­wo­ścią w trud­nych sy­tu­a­cjach ży­cio­wych


SJP.pl


skirtotoid

osoba o na­si­lo­nych ce­chach skir­to­ty­mii


SJP.pl


skirtotymia

Skir­to­ty­mia, ina­czej typ hi­ste­ro­i­dal­ny – typ tem­pe­ra­men­tu opra­co­wa­ny przez pol­skie­go psy­chia­trę Eu­ge­niu­sza Brze­zic­kie­go jako uzu­peł­nie­nie te­o­rii kon­sty­tu­cjo­na­liz­mu Kretsch­me­ra. Jest to typ zbli­żo­ny do hi­ste­ry­ka. Kon­cep­cja skir­to­ty­mi­ka zo­sta­ła za­war­ta w dzie­le "O po­trze­bie roz­sze­rze­nia ty­po­lo­gii Kretsch­me­ra".

Wikipedia


skisić

po­tocz­nie:
1. spo­wo­do­wać zak­wa­sze­nie, sfer­men­to­wa­nie cze­goś; uki­sić, zak­wa­sić;
2. pop­suć;
3. ski­sić się:
a) sfer­men­to­wać;
b) pop­suć się


SJP.pl


skisnąć

po­tocz­nie:
1. ulec fer­men­ta­cji, zep­suć się; skwa­śnieć;
2. zgnu­śnieć, stra­cić ener­gię, chęć do życia i pracy


SJP.pl


skisły

po­tocz­nie: sfer­men­to­wa­ny, skwa­śnia­ły, zep­su­ty


SJP.pl


skit

spor­to­wa kon­ku­ren­cja strze­lec­ka, po­le­ga­ją­ca na strze­la­niu do ma­łych obiek­tów rzu­co­nych w po­wie­trze; skeet


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) muz. prze­ryw­nik mu­zycz­ny, wstaw­ka mię­dzy ut­wo­ra­mi, czę­sto na pły­tach z ga­tun­ku rap;

 (1.2) ar­chit. rel. odo­sob­nio­na bu­dow­la, pu­stel­nia dla mni­chów pra­wo­sław­nych pro­wa­dzą­cych życie su­ro­wsze niż w mo­na­sty­rach;

 (1.3) sport. kon­ku­ren­cja strze­lec­ka po­le­ga­ją­ca na strze­la­niu (naj­czę­ściej śru­tem z broni my­śliw­skiej) do ma­łych obiek­tów rzu­ca­nych w po­wie­trze

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Skit – odo­sob­nio­na bu­dow­la dla mni­chów
  • Skit – krót­ki, za­baw­ny utwór mu­zycz­ny
  • Skit Ma­niaw­ski – naj­słyn­niej­szy skit pra­wo­sław­ny w Ga­li­cji, pow­sta­ły w 1612
  • Skit Świę­tych An­to­nie­go i Te­o­doz­ju­sza Pie­czer­skich w Odryn­kach – pra­wo­sław­ny skit w Odryn­kach, pow­sta­ły w 2009
  • Skit Ka­zań­skiej Ikony Matki Bożej w Mo­i­se­nay – jedna z pra­wo­sław­nych pu­stel­ni (ski­tów) dzia­ła­ją­cych w ra­mach Za­chod­nio­e­u­ro­pej­skie­go Eg­zar­cha­tu Pa­ra­fii Ro­syj­skich na te­ry­to­rium Fran­cji
  • Skit Świę­tych Nie­wiast Nio­są­cych Won­no­ści w Cam­brid­ge – skit pod­le­ga­ją­cy Wi­ka­ria­to­wi Wiel­kiej Bry­ta­nii Za­chod­nio­e­u­ro­pej­skie­go Eg­zar­cha­tu Pa­ra­fii Ro­syj­skich

Wikipedia

Wymowa:

IPA: sʲcit, AS: sʹḱit

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) skeet

Wiktionary


skitno

Skit­no (niem. "Skit­ten") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie bar­to­szyc­kim, w gmi­nie Bar­to­szy­ce. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa olsz­tyń­skie­go.

Wikipedia


skitour

[czy­taj: ski­tur] po­łą­cze­nie tu­ry­sty­ki, nart bie­go­wych i nart zja­zdo­wych


SJP.pl


skitouring

[czy­taj: ski­tu­ring] jazda na nar­tach zja­zdo­wo-bie­go­wych; ski­tu­ring


SJP.pl


skitouringowy

[czy­taj: ski­tu­rin­go­wy] zwią­za­ny z jazdą na nar­tach zja­zdo­wo-bie­go­wych; ski­tu­rin­go­wy, ski­tu­ro­wy, ski­to­u­ro­wy


SJP.pl


skitourowiec

[czy­taj: ski­tu­ro­wiec] spor­to­wiec upra­wia­ją­cy ski­to­ur; ski­tu­ro­wiec


SJP.pl


skitourowy

[czy­taj: ski­tu­ro­wy] zwią­za­ny z jazdą na nar­tach zja­zdo­wo-bie­go­wych; ski­tu­rin­go­wy, ski­to­u­rin­go­wy, ski­tu­ro­wy


SJP.pl


skitoury

[czy­taj: ski­tur] po­łą­cze­nie tu­ry­sty­ki, nart bie­go­wych i nart zja­zdo­wych


SJP.pl


skitowy

przy­miot­nik od: skit


SJP.pl


skitranie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ski­trać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sʲciˈtrãɲɛ, AS: sʹḱitrãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. skitrać, kitrać

Wiktionary


skitrać

po­tocz­nie: scho­wać, ukryć


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) gwara. zło­dziej­ska: ukryć, scho­wać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skitranie

 czas. kitrać

Wiktionary


skituring

jazda na nar­tach zja­zdo­wo-bie­go­wych; ski­to­u­ring


SJP.pl


skituringowy

zwią­za­ny z jazdą na nar­tach zja­zdo­wo-bie­go­wych; ski­to­u­rin­go­wy, ski­tu­ro­wy, ski­to­u­ro­wy


SJP.pl


skiturowiec

spor­to­wiec upra­wia­ją­cy ski­to­ur; ski­to­u­ro­wiec


SJP.pl


skiturowy

zwią­za­ny z jazdą na nar­tach zja­zdo­wo-bie­go­wych; ski­to­u­rin­go­wy, ski­tu­rin­go­wy, ski­to­u­ro­wy


SJP.pl


skitury

narty zja­zdo­wo-bie­go­we do upra­wia­nia ski­tu­rin­gu; ski­to­u­ry


SJP.pl


skiz

naj­wyż­sza karta atu­to­wa w grze w ta­ro­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) atu­to­wa karta w grze w ta­ro­ka, o naj­wyż­szej ran­dze, z po­sta­cią błaz­na na awer­sie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sʲcis, AS: sʹḱis

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) joker, dżoker, dżok

Wiktionary


skiśniały

rzad­ko: skis­nąć; po­tocz­nie:
1. ulec fer­men­ta­cji, zep­suć się; skwa­śnieć;
2. zgnu­śnieć, stra­cić ener­gię, chęć do życia i pracy


SJP.pl


skiśnieć

rzad­ko: skis­nąć; po­tocz­nie:
1. ulec fer­men­ta­cji, zep­suć się; skwa­śnieć;
2. zgnu­śnieć, stra­cić ener­gię, chęć do życia i pracy


SJP.pl


skiśnięty

zep­su­ty pod wpły­wem fer­men­ta­cji; ski­sły, skwa­śnia­ły


SJP.pl


skjer

(zwy­kle w licz­bie mno­giej) gra­ni­to­wa wy­sep­ka o po­wierzch­ni wy­gła­dzo­nej przez lo­do­wiec i fale mor­skie, wy­stę­pu­ją­ca u wy­brze­ży Pół­wy­spu Skan­dy­naw­skie­go; scher, skjor, szer, szkier


SJP.pl


skjor

(zwy­kle w licz­bie mno­giej) gra­ni­to­wa wy­sep­ka o po­wierzch­ni wy­gła­dzo­nej przez lo­do­wiec i fale mor­skie, wy­stę­pu­ją­ca u wy­brze­ży Pół­wy­spu Skan­dy­naw­skie­go; scher, skjer, szer, szkier


SJP.pl


sklarowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|skla­ro­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. sklarować dk.

Wiktionary


sklaryfikować

uczy­nić kla­row­nym, uści­ślić


SJP.pl


sklasyfikować

1. zde­fi­nio­wać w ja­kiejś dzie­dzi­nie ka­te­go­rie, sy­ste­ma­tycz­ny po­dział na grupy;
2. przy­po­rząd­ko­wać ele­men­ty do okre­ślo­nych ka­te­go­rii;
3. do­ko­nać oceny we­dług przy­ję­tych kry­te­riów


SJP.pl


skleina

miej­sce po­łą­cze­nia przed­mio­tów za po­mo­cą kleju; spo­i­na


SJP.pl


skleinowy

przy­miot­nik od: skle­i­na


SJP.pl


skleić

1. spoić, złą­czyć za po­mo­cą kleju;
2. ze­brać w ca­łość, skom­po­no­wać, uło­żyć


SJP.pl


sklejanka

przed­miot skle­jo­ny z pa­pie­ru


SJP.pl


sklejać

ła­czyć kilka przed­mio­tów za po­mo­cą kleju lub innej sub­stan­cji wią­żą­cej


SJP.pl


sklejenie

1. spoić, złą­czyć za po­mo­cą kleju;
2. ze­brać w ca­łość, skom­po­no­wać, uło­żyć


SJP.pl


sklejka

1. płyta skle­jo­na z nie­pa­rzy­stej licz­by for­ni­rów; dykta
2. miej­sce skle­je­nia dwu od­cin­ków filmu, błony lub pa­pie­ru fo­to­gra­ficz­ne­go


SJP.pl

Sklej­ka (po­tocz­nie dykta, z niem. "Dick­te") – ma­te­riał kom­po­zy­to­wy skle­jo­ny z krzy­żu­ją­cych się cien­kich warstw drew­na (obło­gów). Zwy­kle skła­da się z nie­pa­rzy­stej ich licz­by. Sklej­ki wyt­wa­rza się z róż­nych ga­tun­ków drew­na, naj­czę­ściej z brzo­zy, olchy, sosny, rza­dziej z buku lub z drzew eg­zo­tycz­nych. Wew­nętrz­ne war­stwy sklej­ki czę­sto są z in­ne­go, tań­sze­go ga­tun­ku niż zew­nętrz­ne.

Wikipedia


sklejkowy

przy­miot­nik od: sklej­ka


SJP.pl


sklenica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) śrpol. szkla­ni­ca

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Li­ber­tyn ieden ktory bywał do­brey mysli, / S pię­kne­mi skle­ni­ca­mi da­ro­wać go przysz­li.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) współcz. szklanica

Wiktionary


sklep

1. po­mie­szcze­nie, w któ­rym jest coś sprze­da­wa­ne;
2. re­gio­nal­nie: piw­ni­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hand. po­mie­szcze­nie z wej­ściem od ulicy, gdzie sprze­da­je się to­wa­ry

 (1.2) daw. gw-pl|Poz­nań., gw-pl|Górny Śląsk, Ma­zu­ry. piw­ni­ca

 (1.3) daw. sufit

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 2. os. lp. rozk. od: skle­pić

 (2.2) 2. os. lp. rozk. od: skle­pać

Wiktionary

Sklep – po­mie­szcze­nie przez­na­czo­ne na cele hand­lo­we, któ­re­go wnę­trze jest do­stęp­ne dla ogółu kon­su­men­tów.

Z punk­tu wi­dze­nia mar­ke­tin­gu jest to miej­sce pro­wa­dze­nia mer­chan­di­sin­gu, czyli wpły­wa­nia na za­cho­wa­nia klien­tów po­przez wy­strój po­mie­szcze­nia i spo­sób pre­zen­ta­cji to­wa­rów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie będę wię­cej ku­po­wał w tym skle­pie: znowu mi sprze­da­li zgni­łe po­mi­do­ry.

 (1.2) Idę do skle­pu po wę­giel.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sklɛp, AS: sklep

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sklepienie n., sklepowy mos., sklepowa ż., sklepikarz mos., sklepikarka ż., sklepikara ż.

:: zdrobn. sklepik mrz.

 przym. sklepowy, przysklepowy, wewnątrzsklepowy, wokółsklepowy, sklepikarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. skład; gw. Zaolzie magacyn

 (1.2) daw. sklepisko; zob. piwnica.

 (1.3) sklepienie, sufit

Wiktionary


sklepać

uczy­nić przed­miot me­ta­lo­wy pła­skim lub cien­kim przez kle­pa­nie


SJP.pl


sklepiać

1. wzno­sić nad czymś skle­pie­nie; zas­kle­piać;
2. two­rzyć skle­pie­nie nad czymś;
3. skle­piać się - za­my­kać się nad czymś w for­mie skle­pie­nia


SJP.pl


sklepiczarka

→ skle­pi­czarz; skle­pi­kar­ka


SJP.pl


sklepiczarz

skle­pi­karz


SJP.pl


sklepiczek

zdrob­nie­nie od: sklep


SJP.pl


sklepiczyna

nędz­ny, lichy skle­pik


SJP.pl


sklepienie

1. kon­struk­cja bu­dow­la­na w kształ­cie łuku, za­my­ka­ją­ca od góry prze­strzeń bu­dyn­ku;
2. po­zio­ma belka ogra­ni­cza­ją­ca od góry otwór okien­ny lub drzwio­wy i pod­trzy­mu­ją­ca mur ponad nim;
3. skle­pie­nie nie­bie­skie - wi­docz­na nad zie­mią po­zor­na po­wierzch­nia ku­li­sta, któ­rej kra­wę­dzią jest ho­ry­zont; fir­ma­ment, nie­bos­kłon;
4. w ana­to­mii: kon­struk­cja kost­na gór­nej czę­ści czasz­ki lub stopy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ar­chit. bud. łu­ko­wa­ta kon­struk­cja ar­chi­tek­to­nicz­na, za­my­ka­ją­ca od góry wew­nętrz­ną prze­strzeń bu­dow­li;

 (1.2) pot. górna część po­mie­szcze­nia lub groty wi­dzia­na od spodu

 (1.3) książk. poet. niebo, fir­ma­ment

 (1.4) me­te­o­rol. chmu­ry po­kry­wa­ja­ce fir­ma­ment

 (1.5) anat. górna część czasz­ki

 (1.6) anat. wierzch­nia część stopy

 (1.7) czyn­ność skle­pia­nia

Wiktionary

Skle­pie­nie – kon­struk­cja bu­dow­la­na o prze­kro­ju krzy­wo­li­nio­wym, słu­żą­ca do przy­kry­cia od góry prze­strze­ni po­mie­szcze­nia w bu­dyn­ku (w kon­struk­cji in­ży­nier­skiej), ogra­ni­czo­na mu­ra­mi, łę­ka­mi, bel­ka­mi itp. Opar­ta na ko­lum­nach, fi­la­rach, ar­ka­dach. Wy­ko­na­na z ka­mie­nia (kliń­ców), ce­gieł, be­to­nu lub żel­be­tu i ma­ją­ca, ze wzglę­du na moż­li­wość two­rze­nia uroz­ma­i­co­nych form, znacz­ny wpływ na wy­gląd i ar­chi­tek­to­nicz­ny wyraz da­ne­go po­mie­szcze­nia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jako pierw­si, na sze­ro­ką skalę, skle­pie­nia w bu­dow­nict­wie za­sto­so­wa­li sta­ro­żyt­ni Rzy­mia­nie.

 (1.2) Spe­le­o­lo­dzy u skle­pie­nia ja­ski­ni zo­ba­czy­li wi­szą­ce nie­to­pe­rze.

 (1.3) Nie­chaj pow­sta­nie skle­pie­nie w środ­ku wód i nie­chaj ono od­dzie­li jedne wody od dru­gich!

 (1.7) Ile ty­god­ni zaj­mie wam skle­pie­nie nawy bocz­nej?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sklɛˈpʲjɛ̇̃ɲɛ, AS: sklepʹi ̯ė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sklep mrz., zasklepianie n., zasklepienie n.

 czas. sklepić dk., sklepiać ndk., zasklepić dk., zasklepiać ndk.

 przym. sklepieniowy, sklepienny

Wiktionary


sklepieniowy

→ skle­pie­nie; skle­pien­ny


SJP.pl


sklepienny

→ skle­pie­nie; skle­pie­nio­wy


SJP.pl


sklepik

zdrob­nie­nie od: sklep


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od sklep

 (1.2) hand. mały sklep

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsklɛpʲik, AS: sklepʹik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sklep m., sklepowy m., sklepowa ż., sklepikarz m., sklepikarka ż.

 przym. sklepowy, sklepikarski

Wiktionary


sklepikareczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: skle­pi­kar­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sklepikarka ż.

Wiktionary


sklepikarka

→ skle­pi­karz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fż. od: skle­pi­karz

Wiktionary

Patrz:

sklepikarz

Wymowa:

IPA: ˌsklɛpʲiˈkarka, AS: sklepʹikarka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sklepikareczka ż., sklepowy mos., sklepikarz, sklep, sklepik, sklepikarstwo

 przym. sklepowy, sklepikarski

Wiktionary


sklepikarski

przy­miot­nik od: skle­pi­karz


SJP.pl


sklepikarz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hand. wła­ści­ciel skle­pu, skle­pi­ku; osoba pro­wa­dzą­ca sklep, skle­pik

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sklɛˈpʲikaʃ, AS: sklepʹikaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sklep m., sklepik m., sklepowy mos., sklepikarstwo n., sklepikarzowanie n.

:: fż. sklepikarka ż.

 czas. sklepikarzować

 przym. sklepowy, sklepikarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sprzedawca, ekspedient

Wiktionary


sklepikowy

przy­miot­nik od: skle­pik


SJP.pl


sklepionko

zdrob­nie­nie od: skle­pie­nie


SJP.pl


sklepisko

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) skle­pio­na piw­ni­ca

Wiktionary


sklepić

1. wznieść (rza­dziej: wzno­sić) nad czymś skle­pie­nie; zas­kle­pić (rza­dziej: zas­kle­piać);
2. skle­pić się - zam­knąć się (rza­dziej: za­my­kać się) nad czymś w for­mie skle­pie­nia


SJP.pl


sklepowa

przy­miot­nik od: sklep


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sprze­daw­czy­ni w skle­pie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sklep mrz., sklepik mrz., sklepowy mos.

 przym. sklepowy

Wiktionary


sklepowy

przy­miot­nik od: sklep


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przym. od: sklep

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) pot. męż­czyz­na pra­cu­ją­cy w skle­pie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wy­sta­wy skle­po­we są de­ko­ro­wa­ne w oko­li­cy świąt.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sklɛˈpɔvɨ, AS: sklepovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sklepowa ż., sklep m., sklepik m., sklepikarz m., sklepikarka ż.

Wiktionary


sklepywać

czy­nić przed­miot me­ta­lo­wy pła­skim lub cien­kim przez kle­pa­nie


SJP.pl


sklepówka

1. po­gard­li­wie: sprze­daw­czy­ni, ek­spe­dient­ka;
2. w bu­dow­nict­wie: kli­no­wa­ta cegła do bu­do­wy skle­pień


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­gard. sprze­daw­czy­ni w skle­pie

 (1.2) bud. ro­dzaj cegły o kli­no­wa­tym kształ­cie uży­wa­nej do bu­do­wy skle­pień

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ta skle­pów­ka oszu­ka­ła mnie na pięć zło­tych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sklɛˈpufka, AS: sklepufka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sklepowa, ekspedientka, sprzedawczyni

Wiktionary


sklereid

mocno zmi­ne­ra­li­zo­wa­na ko­mór­ka ro­ślin­na o zdrew­nia­łych ścia­nach two­rzą­ca tkan­kę - skle­ren­chy­mę


SJP.pl


sklerenchyma

tkan­ka ro­ślin­na wzmac­nia­ją­ca, zbu­do­wa­na zwy­kle z mart­wych i po­dłuż­nych ko­mó­rek o ścian­kach mocno zgru­bia­łych i zdrew­nia­łych, słu­żą­ca prze­de wszyst­kim do utrzy­ma­nia sztyw­no­ści ro­śli­ny; twar­dzi­ca


SJP.pl

Skle­ren­chy­ma (twar­dzi­ca) – tkan­ka wzmac­nia­ją­ca ro­ślin. Doj­rza­łe ko­mór­ki skle­ren­chy­ma­tycz­ne mają mocno zgru­bia­łe i na ogół sil­nie zdrew­nia­łe ścia­ny wtór­ne, in­kru­sto­wa­ne li­gni­ną, z licz­ny­mi jam­ka­mi. W cza­sie roz­wo­ju tych ko­mó­rek ich pro­to­pla­sty naj­czę­ściej za­mie­ra­ją i za­ni­ka­ją – są to więc ko­mór­ki mart­we.

Wikipedia


sklero-

temat sło­wot­wór­czy

 (1.1) pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych oz­na­cza­ją­cy twar­dość lub su­chość do­ty­czą­cą tego, o czym mówi drugi człon wy­ra­zu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsklɛrɔ, AS: sklero

Wiktionary


sklerocieć

po­tocz­nie: do­sta­wać skle­ro­zy


SJP.pl


sklerocjum

ku­li­sty lub wrze­cio­no­wa­ty przetr­wal­nik niek­tó­rych grzy­bów; skle­ro­ta


SJP.pl

Skle­ro­cjum lub skle­ro­ta ( scle­ro­tium) – bul­wo­wa­te (zwy­kle) wyt­wo­ry grzyb­ni zbu­do­wa­ne z pa­ra­plek­tyn­chy­my, czyli gęsto splą­ta­nych strzę­pek. Są ro­dza­jem przetr­wal­ni­ków. Szcze­gól­nie zbite, zwar­te strzęp­ki znaj­du­ją się na po­wierzch­ni skle­ro­ty, two­rząc jej okry­wę.

Wikipedia


sklerodermia

przew­le­kła cho­ro­ba tkan­ki łącz­nej, ce­chu­ją­ca się po­stę­pu­ją­cym tward­nie­niem i gru­bie­niem skóry (całej lub jej czę­ści) oraz na­rzą­dów wew­nętrz­nych, np. serca, płuc, nerek, prze­ły­ku; twar­dzi­na


SJP.pl


sklerofil

or­ga­nizm przy­sto­so­wa­ny do życia w śro­do­wi­sku su­chym, ma­ją­cy sil­nie ro­zbu­do­wa­ny sy­stem ko­rze­nio­wy, a w okre­sie suszy wy­ko­rzy­stu­ją­cy me­cha­niz­my poz­wa­la­ją­ce jemu na ogra­ni­cze­nie tran­spi­ra­cji; skle­ro­fit


SJP.pl


sklerofit

ro­śli­na przy­sto­so­wa­na do życia w śro­do­wi­sku su­chym, ma­ją­ca sil­nie ro­zbu­do­wa­ny sy­stem ko­rze­nio­wy, a w okre­sie suszy wy­ko­rzy­stu­ją­ca me­cha­niz­my poz­wa­la­ją­ce jej na ogra­ni­cze­nie tran­spi­ra­cji; skle­ro­fil


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ekol. ro­śli­na o ogra­ni­czo­nej tran­spi­ra­cji i sil­nie roz­wi­nię­tych sy­ste­mach ko­rze­nio­wych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Skle­ro­fi­ty mają małe i grube li­ście, które mogą zrzu­cać, gdy prze­dłu­ży się okres suszy.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) suchorośle

Wiktionary


sklerometr

przy­rząd do oz­na­cza­nia twar­do­ści krysz­ta­łów


SJP.pl

Skle­ro­metr – przy­rząd słu­żą­cy do ba­da­nia twar­do­ści skały na pod­sta­wie rysy, jaką robi na wysz­li­fo­wa­nej płyt­ce ba­da­nej skały dia­ment ob­cią­żo­ny okre­ślo­nym cię­żar­kiem. Wy­na­le­zio­ny w 1896 roku przez Tho­ma­sa Tur­ne­ra, pier­wsze­go pro­fe­so­ra me­ta­lur­gii w Wiel­kiej Bry­ta­nii.

Wikipedia


sklerometryczny

→ skle­ro­metr


SJP.pl

Patrz:

sklerometr

skleromochl

ro­dzaj nie­wiel­kie­go gada na­czel­ne­go ży­ją­ce­go w póź­nym tria­sie


SJP.pl

Skle­ro­mochl ("Scle­ro­moch­lus") – ro­dzaj nie­wiel­kie­go ar­cho­za­u­ra ży­ją­ce­go w póź­nym tria­sie na obec­nych te­re­nach Eu­ro­py. Do­tych­czas od­na­le­zio­no szcząt­ki kilku osob­ni­ków, co spra­wia, że ana­to­mia zwie­rzę­cia nie jest w pełni poz­na­na. "Scle­ro­moch­lus" był praw­do­po­dob­nie dwu­noż­nym bie­ga­czem lub skocz­kiem, zdol­nym do ska­ka­nia na duże od­le­gło­ści.

Wikipedia


skleroproteid

biał­ko o bu­do­wie włó­kien­ko­wej, bar­dzo od­por­ne na dzia­ła­nie en­zy­mów i czyn­ni­ków che­micz­nych; skle­ro­pro­te­i­na, al­bu­mi­no­id


SJP.pl


skleroproteina

biał­ko o bu­do­wie włó­kien­ko­wej, bar­dzo od­por­ne na dzia­ła­nie en­zy­mów i czyn­ni­ków che­micz­nych; skle­ro­pro­te­id, al­bu­mi­no­id


SJP.pl


skleroskop

przy­rząd do oz­na­cza­nia twar­do­ści me­ta­lu


SJP.pl

Skle­ro­skop – przy­rząd do po­mia­ru twar­do­ści stali dy­na­micz­ną me­to­dą Shore’a.

W tym przy­rzą­dzie bijak za­koń­czo­ny dia­men­to­wym ostrzem spada swo­bod­nie na mie­rzo­ną po­wierzch­nię prób­ki. Część ener­gii bi­ja­ka po­wo­du­je pow­sta­nie nie­wiel­kie­go od­ci­sku, a po­zo­sta­ła część ener­gii po­wo­du­je od­skok bi­ja­ka. Im tward­sza ba­da­na po­wierzch­nia tym od­cisk jest mniej­szy a więk­sza wy­so­kość od­sko­ku bi­ja­ka. Wy­so­kość od­sko­ku bi­ja­ka jest miarą twar­do­ści ba­da­nej prób­ki.

Wikipedia


sklerota

ku­li­sty lub wrze­cio­no­wa­ty przetr­wal­nik niek­tó­rych grzy­bów; skle­ro­cjum


SJP.pl


sklerotom

ku­li­sty lub wrze­cio­no­wa­ty przetr­wal­nik niek­tó­rych grzy­bów; skle­ro­cjum


SJP.pl


sklerotyczka

→ skle­ro­tyk


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta chora na skle­ro­zę

 (1.2) pot. po­gard. ko­bie­ta czę­sto o czymś za­po­mi­na­ją­ca

 (1.3) pot. żart. kar­tecz­ka sa­mo­przy­lep­na

Wiktionary

Patrz:

sklerotyk

Powiązane:

 rzecz. skleroza ż.

:: fm. sklerotyk mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) zapominalska

Wiktionary


sklerotyczny

→ skle­ro­za


SJP.pl

Patrz:

skleroza

sklerotyk

1. osoba chora na skle­ro­zę (miaż­dży­cę tęt­nic)
2. po­tocz­nie o czło­wie­ku ma­ją­cym kło­po­ty z pa­mię­cią


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) męż­czyz­na chory na skle­ro­zę

 (1.2) pot. czło­wiek czę­sto o czymś za­po­mi­na­ją­cy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skleroza ż.

:: fż. sklerotyczka ż.

 przym. sklerotyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) skleroza, zapominalski

Wiktionary


skleroza

1. przew­le­kła cho­ro­ba ata­ku­ją­ca tęt­ni­ce; miaż­dży­ca tęt­nic, ar­te­rios­kle­ro­za;
2. po­tocz­nie: kło­po­ty z pa­mię­cią, cią­głe za­po­mi­na­nie o czymś; za­po­mi­nal­stwo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. zob. miaż­dży­ca.

 (1.2) med. za­bu­rze­nia pa­mię­ci po­ja­wia­ją­ce się na sku­tek cho­ro­bo­wych zmian miaż­dży­co­wych

 (1.3) pot. słaba, krót­kotr­wa­ła pa­mięć, też: osoba ma­ją­ca taką pa­mięć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sklerotyk m., sklerotyczka ż.

 przym. sklerotyczny

 przysł. sklerotycznie

Wiktionary


skleryt

igieł­ka szkie­le­to­wa gąbek i ja­mo­chło­nów, two­rzą­ca ażu­ro­we lub zbite szkie­le­ty


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ent. stward­nia­ła, zes­kle­ro­ty­zo­wa­na część ciała, pow­sta­ła pier­wot­nie lub wtór­nie przez od­dzie­le­nie się od in­te­gu­men­tu szwem lub błoną

Wiktionary

Skle­ryt – stward­nia­ła, zes­kle­ro­ty­zo­wa­na lub zwap­nia­ła część ciała niek­tó­rych zwie­rząt. Ter­mi­nu tego w róż­nych gru­pach zwie­rząt używa się do okre­śla­nia róż­nych struk­tur, na przy­kład u sta­wo­no­gów – ek­to­der­mal­nych, a u szkar­łup­ni – me­zo­der­mal­nych.

Wikipedia


sklikanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|skli­kać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. sklikać dk.

Wiktionary


sklinczować

w bok­sie: do­pro­wa­dzić do klin­czu, przy­trzy­mać prze­ciw­ni­ka w zwar­ciu, unie­moż­li­wia­jąc za­da­wa­nie cio­sów


SJP.pl


skliszować

spo­rzą­dzić kli­szę dru­kar­ską


SJP.pl


sklnienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|sklnić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. sklnić

Wiktionary


sklnić

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) daw. lśnić, bły­szczeć

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny sklnić się

 (2.1) lśnić się, bły­szczeć się

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skl̥ʲɲit͡ɕ, AS: skl̦ʹńić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sklnienie n.

Wiktionary


sklonować

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. klo­no­wać)

 (1.1) two­rzyć klona czyli wier­ną kopię cze­goś

Wiktionary

Powiązane:

 czas. klonować

Wiktionary


sklorz

naz­wi­sko


SJP.pl


skluczyć

rzad­ko: klu­cząc, zmie­nić kie­ru­nek, nadać cze­muś inny, my­lą­cy kie­ru­nek; zmy­lić


SJP.pl


sklupowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|sklu­po­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. sklupować ndk.

Wiktionary


sklupować

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) leśn. zmie­rzyć śred­ni­cę drze­wa za po­mo­cą klupy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skluˈpɔvat͡ɕ, AS: sklupovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sklupowanie, klupa

Wiktionary


skląć

zwy­my­ślać kogoś prze­kleń­stwa­mi; sprze­kli­nać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. brak)

 (1.1) książk. bar­dzo do­sad­nie kogoś prze­kląć

 (1.2) rzad. wy­po­wie­dzieć prze­kleń­stwo

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny skląć się

 (2.1) przekl­nąć w my­ślach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Obie­cy­wa­li sobie, że sklną go, gdy tylko się po­ja­wi.

 (2.1) Kac­per sklął się w duchu, za idio­tycz­ną odzyw­kę, ale po­sta­no­wił spró­bo­wać je­szcze raz.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sklęcie n.

 czas. kląć ndk., kląć się ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przekląć, zwymyślać

 (1.2) zakląć

Wiktionary


sklęsnąć

prze­sta­rza­łe:
1. za­klęs­nąć;
a) za­paść się, opaść, utra­cić wy­pu­kły kształt; za­klęs­nąć;
b) o opuch­liź­nie, obrzę­ku: ustą­pić, stęch­nąć;
2. sklęs­nąć się - za­klęs­nąć się


SJP.pl


sklęsły

taki, który sklęsł (za­padł się, opadł; o obrzę­ku: stęchł); sklę­śnię­ty


SJP.pl


sklęśnięty

taki, który sklęsł (za­padł się, opadł; o obrzę­ku: stęchł); sklę­sły


SJP.pl


skm

Szyb­ka Kolej Miej­ska


SJP.pl

skró­to­wiec

 (1.1) = Szyb­ka Kolej Miej­ska

 (1.2) = Szkol­ne Koło Mu­zycz­ne

 (1.3) = Stu­denc­ka Ksią­żecz­ka Miesz­ka­nio­wa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przez Gdy­nię pro­wa­dzi linia SKM.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɛs‿ka‿ˈɛ̃m, AS: es‿ka‿ẽm

Wiktionary


sknera

męż­czyz­na prze­sad­nie oszczęd­ny; ską­piec, du­si­grosz, kutwa, li­czy­kru­pa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ktoś skąpy, chci­wiec

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) skąpa i chci­wa ko­bie­ta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sknerus mos., sknerstwo n.

 czas. sknerzyć ndk.

 przym. sknerowaty

 przysł. sknerowato

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sknerus, skąpiec, kutwa, skąpiradło, dusigrosz, mrzygłód, liczykrupa, wędzigrosz, gównojad, centuś, chytrus, chciwiec, harpagon, żyła; gw. Śląsk Cieszyński dziurdziuch, nienażraniec, sknyra, żyżmóń; przest. żminda, żyd

Wiktionary


sknerowato

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w spo­sób skne­ro­wa­ty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sknera mos./ż., sknerowatość ż.

 przym. sknerowaty

Wiktionary


sknerowaty

przy­miot­nik

 (1.1) skłon­ny do skner­stwa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sknera mos., sknerus mos., sknerstwo n.

 czas. sknerzyć ndk.

 przysł. sknerowato

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chciwy, skąpy

Wiktionary


sknerstwo

cecha skne­ry, osoby nad­mier­nie oszczęd­nej; skąp­stwo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. nie­chęć do roz­sta­wa­nia się z pie­niędz­mi, nad­mier­na oszczęd­ność

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Oskar­żo­no ją o skner­stwo i chci­wość, a prze­cież była tylko oszczęd­na!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sknera mos., sknerus mos.

 czas. sknerzyć ndk.

 przym. sknerowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chytrość, skąpstwo

Wiktionary


sknerus

po­tocz­nie: ską­piec, chci­wiec, skne­ra; ską­pi­ra­dło, du­si­grosz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ktoś chci­wy, ską­piec

Wiktionary

Skne­rus (ang. "Gre­e­dy") – ame­ry­kań­ska ko­me­dia z 1994 roku w re­ży­se­rii Jo­nat­ha­na Lynna.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. sknera mos., sknerstwo n.

 czas. sknerzyć ndk.

 przym. sknerowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sknera, skąpiec, kutwa, skąpiradło, dusigrosz, mrzygłód, liczykrupa, wędzigrosz, gównojad, centuś, chytrus, chciwiec, harpagon, żyła; reg. śl. dziurdziuch; przest. żminda, żyd

Wiktionary


skneruska

→ skne­rus; ską­pi­ra­dło, chy­tru­ska


SJP.pl


sknocenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|skno­cić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. sknocić

Wiktionary


sknocić

cza­sow­nik do­ko­na­ny

 (1.1) pot. zro­bić coś źle; za­wa­lić

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dla­cze­go nasz te­le­wi­zor znów się skno­cił, co?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsknɔt͡ɕit͡ɕ, AS: sknoćić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sknocenie n., knot m.

 czas. knocić ndk., naknocić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zawalić, spieprzyć

Wiktionary


sknyra

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy lub żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. skne­ra

Wiktionary


sko

[czy­taj: es-ka-O]
1. skrót od: Sa­mo­rzą­do­we Ko­le­gium Od­wo­ław­cze;
2. skrót od: Szkol­na Kasa Oszczęd­no­ści


SJP.pl

skró­to­wiec w funk­cji rze­czow­ni­ka ro­dza­ju ni­ja­kie­go

 (1.1) = Szkol­na Kasa Oszczęd­no­ści;

 (1.2) = sa­mo­rzą­do­we ko­le­gium od­wo­ław­cze;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • SKO – Szkol­na Kasa Oszczęd­no­ści
  • SKO – Sa­mo­rzą­do­we ko­le­gium od­wo­ław­cze
  • sko – sy­stem kie­ro­wa­nia ogniem

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɛs‿ka‿ˈɔ, AS: es‿ka‿o

Wiktionary


skobel

zgię­ty pręt two­rzą­cy uszko, wbi­ja­ny w drzwi, wieko skrzy­ni itp. w celu za­wie­sze­nia kłód­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. zgię­ty pręt two­rzą­cy uszko, wbi­ja­ny w drzwi, wieko skrzy­ni, w fu­try­nę, na który za­kła­da się ro­dzaj li­stwy z pła­skim ot­wo­rem w celu za­wie­sze­nia kłód­ki lub za­ło­że­nia kołka

 (1.2) techn. kołek, który wtyka się w sko­bel (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Drzwi zam­knij na sko­bel i zgaś świa­tło.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskɔbɛl, AS: skobel

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. skobelek mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk haszpa

Wiktionary


skobelek

zdrob­nie­nie od: sko­bel


SJP.pl


skobielice

Sko­bie­li­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie kol­skim, w gmi­nie Koło.

Wieś po­ło­żo­na 5 km na po­łud­nio­wy wschód od Koła przy dro­dze wo­je­wódz­kiej nr 473 do Łasku i Dąbia. Przez wieś prze­pły­wa rzeka Rgi­lew­ka.

Pier­wot­na nazwa miej­sco­wo­ści wy­wo­dzi się od nazwy włas­nej "Sko­wie­la".

Wikipedia


skoblica

ro­dzaj pó­ło­krą­głe­go dłuta bed­nar­skie­go


SJP.pl


skocja

pro­fil ar­chi­tek­to­nicz­ny wklę­sły kre­ślo­ny naj­czę­ściej dwoma łu­ka­mi o róż­nych pro­mie­niach


SJP.pl


skocki

→ Skoki (mia­sto w Pol­sce); sko­kow­ski


SJP.pl


skocz

scotch;
1. taśma sa­mo­przy­lep­na;
2. po­tocz­nie: por­cja, szklan­ka whi­sky


SJP.pl


skocza

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. panna z dziec­kiem

Wiktionary


skoczanin

miesz­ka­niec Sko­ków (mia­sta w Pol­sce); Sko­ko­wia­nin


SJP.pl


skoczanka

miesz­kan­ka Sko­ków (mia­sta w Pol­sce); Sko­ko­wian­ka


SJP.pl

Sko­czan­ka ("Des­mo­dil­lus") – ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny my­szo­skocz­ków (Ger­bil­li­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny my­szo­wa­tych (Mu­ri­dae).

Wikipedia


skoczek

za­wod­nik star­tu­ją­cy w kon­ku­ren­cji sko­ków (sko­czek w dal, wzwyż, o tycz­ce, sko­czek nar­ciar­ski)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) sport. ktoś spe­cja­li­zu­ją­cy się w wy­ko­ny­wa­niu sko­ków

 (1.2) sport. wojsk. zob. sko­czek spa­do­chro­no­wy.

 (1.3) zaw. przen. pra­cow­nik, który czę­sto zmie­nia pracę

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) szach. fi­gu­ra, zwy­kle w kształ­cie konia, po­ru­sza­ją­ca się o 2 pola w linii pro­stej i 1 pole w bok w jed­nym ruchu;

 (2.2) ent. pot. ska­czą­cy plusk­wiak

 (2.3) zool. zob. sko­czek egip­ski.

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (3.1) zdrobn. od: skok

 (3.2) mały skok

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • sko­czek – fi­gu­ra w sza­chach
  • sko­czek nar­ciar­ski – spor­to­wiec upra­wia­ją­cy dy­scy­pli­nę sko­ków nar­ciar­skich
  • sko­czek spa­do­chro­no­wy – spa­do­chro­niarz
  • sko­czek (Dipus) – ro­dzaj gry­zo­ni, do któ­re­go na­le­ży sko­czek az­ja­tyc­ki (Dipus sa­git­ta)
  • sko­czek egip­ski, sko­czek pu­styn­ny (pod­sko­czek egip­ski) – ga­tu­nek gry­zo­nia
  • sko­czek kró­lew­ski (An­ti­lop­hia bo­ker­man­ni) – ga­tu­nek ptaka
  • sko­czek mu­ło­wy (Pe­riopht­hal­mus bar­ba­rus) − ga­tu­nek ryby
  • sko­czek (Omo­ce­stus) – ro­dzaj pro­stos­krzy­dłych, w szcze­gól­no­ści:
    • sko­czek szary
    • sko­czek zie­lo­ny
    • sko­czek zmien­ny
  • sko­czek – przed­sta­wi­ciel po­drzę­du pie­wi­ków (skocz­ków), w szcze­gól­no­ści pier­wszy człon nazwy zwy­cza­jo­wej róż­nych plusk­wia­ków z ro­dzi­ny skocz­ko­wa­tych (bez­rąb­ko­wa­tych):

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ten chło­piec jest bar­dzo uzdol­nio­nym skocz­kiem nar­ciar­skim.

 (1.3) Jak ufać ta­kie­mu skocz­ko­wi, który prze­ska­ku­je z kwiat­ka na kwia­tek, z firmy do firmy?

 (2.1) Po ataku bia­łym skocz­kiem i goń­cem mo­gli­śmy się spo­dzie­wać uciecz­ki czar­nych w na­roż­nik sza­chow­ni­cy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskɔt͡ʃɛk, AS: skoček

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyskok n., skok m., skoczność ż., skocznia ż., skakanka ż.

:: fż. skoczkini ż.

 czas. wyskoczyć, wskoczyć, skakać ndk., skoczyć dk.

 przym. skoczkowy, skokowy, skoczny

 przysł. skocznie

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) pot. koń, konik

Wiktionary


skoczewo

Sko­cze­wo (niem. "Her­manns­hof") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie kę­trzyń­skim, w gmi­nie Bar­cia­ny.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa olsz­tyń­skie­go.

Wikipedia


skoczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ent. pchła

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk błecha

Wiktionary


skoczki

1. po­drząd plusk­wia­ków (na­le­żą tu m.in. la­tar­ni­ki, pie­ni­ki, pie­wi­ki i ro­dzi­na skocz­ko­wa­tych); drob­ne i skocz­ne owady
2. ro­dzi­na ssa­ków z rzędu gry­zo­ni o znacz­nie dłuż­szych koń­czy­nach tyl­nych, za­miesz­kuj. stepy i pu­sty­nie pn. Afry­ki i Azji


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • skocz­ki (owady) – owady z rzędu plusk­wia­ków
  • skocz­ki (ptaki) – po­dro­dzi­na pta­ków z ro­dzi­ny go­rzy­ko­wa­tych
  • skocz­ki (ssaki) (Di­po­di­nae) – po­dro­dzi­na ssa­ków z rzędu gry­zo­ni
  • Skocz­ki akro­kon­tycz­ne – grzy­bo­po­dob­ne pro­ti­sty z tak­so­nu Pse­u­do­fun­gi
  • Skocz­ki (gra) – gra plan­szo­wa zbli­żo­na do halmy
  • Skocz­ki – baśń li­te­rac­ka Hansa Chri­stia­na An­der­se­na

Wikipedia


skoczkini

za­wod­nicz­ka star­tu­ją­ca w kon­ku­ren­cji sko­ków (w dal, wzwyż, o tycz­ce)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sport. ko­bie­ta spe­cja­li­zu­ją­ca się w wy­ko­ny­wa­niu sko­ków

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po raz ko­lej­ny skocz­ki­nie wal­czą o prawo star­tu pod­czas igrzysk olim­pij­skich w 2010 roku w Van­co­u­ver.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skɔt͡ʃʲˈcĩɲi, AS: skočʹḱĩńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skoczek m., skok mrz., skoczność ż., skocznia ż., skakanka ż.

 czas. skoczyć dk., skakać ndk.

 przym. skoczkowy, skokowy, skoczny

 przysł. skocznie

Wiktionary


skoczkowate

o ce­chach skocz­ko­wa­tych (ro­dzi­na gry­zo­ni i plusk­wia­ków)


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • skocz­ko­wa­te (Di­po­di­dae) – ro­dzi­na ssa­ków z rzędu gry­zo­ni
  • skocz­ko­wa­te a. bez­rąb­ko­wa­te (Ci­ca­del­li­dae) – ro­dzi­na owa­dów z rzędu plusk­wia­ków
  • Skocz­kow­ce

Wikipedia


skoczkowaty

o ce­chach skocz­ko­wa­tych (ro­dzi­na gry­zo­ni i plusk­wia­ków)


SJP.pl


skoczkowy

przy­miot­nik od: sko­czek


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) szach. do­ty­czą­cy skocz­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z koń­có­wek lek­ko­fi­gu­ro­wych naj­łat­wiej­sze do wy­gra­nia są skocz­ko­we, a naj­trud­niej­sze – z róż­no­barw­ny­mi goń­ca­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skok m., skoczek m., skoczkini ż., skocznia ż., skoczność ż., skakanka ż., skakanie n., skoczenie n.

 czas. skakać ndk., skoczyć dk.

 przym. skokowy, skoczny

 przysł. skokowo, skocznie, skoczno

Wiktionary


skocznia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sport. w lek­ko­at­le­ty­ce miej­sce przy­sto­so­wa­ne do od­da­wa­nia skoku;

 (1.2) sport. w nar­ciar­stwie obiekt do od­da­wa­nia sko­ków;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • skocz­nia (lek­ko­at­le­ty­ka)
  • skocz­nia nar­ciar­ska
  • ma­mu­cia skocz­nia nar­ciar­ska
  • Skocz­nia – osied­le w War­sza­wie
  • Skocz­nia – skała w gru­pie Ka­mie­ni Bro­dziń­skie­go

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za­wod­ni­cy lą­du­ją na pia­szczy­stej czę­ści skocz­ni.

 (1.2) Pod­czas mi­strzostw, skocz­ni zo­sta­ło na­da­ne imię Adama Ma­ły­sza.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skakun mzw., skok m., skoczek m., skoczkini ż., skoczność ż., naskok m., podskok m., przeskok m., wyskok m., skakanka ż., skakanie n., skoczenie n., podskoczenie n., przeskoczenie n., przeskakiwanie n., wyskoczenie n., wyskakiwanie n., odskocznia ż., zeskocznia ż.

 czas. skakać ndk., skoczyć dk., podskoczyć dk., podskakiwać ndk., przeskakiwać ndk., przeskoczyć dk., wyskakiwać ndk., wyskoczyć dk., naskoczyć dk., naskakiwać ndk.

 przym. skoczny, skokowy, skoczkowy

 przysł. skocznie, skokowo

Wiktionary


skocznie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w spo­sób skocz­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skoczek mzw./mos./mrz., skakun mzw., skoczność ż.

 przym. skoczny

 czas. skakać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) raźnie, żwawo

Wiktionary


skoczniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ków: skocz­nie, skocz­no


SJP.pl


skoczniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: skocz­ny


SJP.pl


skocznik

ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny an­ty­lop


SJP.pl

Skocz­nik ("An­ti­dor­cas") – ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny an­ty­lop (An­ti­lo­pi­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny wo­ło­wa­tych (Bo­vi­dae).

Wikipedia


skocznościowy

→ skocz­ność


SJP.pl

Patrz:

skoczność

skoczność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest skocz­ne; cecha tych, któ­rzy są skocz­ni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. skoczny

 przysł. skocznie

 rzecz. skok mrz., skoczek mzw./mos./mrz.

Wiktionary


skoczny

1. żywy, szyb­ki, ryt­micz­ny;
2. umie­ją­cy ska­kać;
3. słu­żą­cy do ska­ka­nia


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) za­chę­ca­ją­cy do sko­ków, do tańca

 (1.2) po­tra­fią­cy ska­kać

 (1.3) słu­żą­cy do sko­ków

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ta­necz­ny beat, pod­la­ny sosem fry­wol­ne­go i skocz­ne­go jazzu po­wo­du­je, iż wy­stu­ki­wa­nie rytmu stopą staje się nie­u­ni­knio­ne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skoczek mzw./mos./mrz., skakanka ż., skoczność ż.

 przysł. skocznie

 czas. skakać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szybki, żwawy, żywy

Wiktionary


skoczogonek

ska­czą­cy owad bezs­krzy­dły; sko­czo­gon­ka


SJP.pl


skoczogonka

ska­czą­cy owad bezs­krzy­dły; sko­czo­go­nek


SJP.pl


skoczogonki

gro­ma­da, pod­gro­ma­da lub rząd sta­wo­no­gów z grupy skry­to­szczę­kich


SJP.pl

Sko­czo­gon­ki, sko­czo­go­ny (Col­lem­bo­la) – gro­ma­da, pod­gro­ma­da lub rząd sta­wo­no­gów z grupy sze­ścio­no­gów. Do 2024 roku opi­sa­no około 9500 ga­tun­ków, z któ­rych w Pol­sce stwier­dzo­no około 470. Rze­czy­wi­sta róż­no­rod­ność tej grupy jest jed­nak zde­cy­do­wa­nie więk­sza, może nawet prze­kra­czać 50 ty­się­cy ga­tun­ków.

Wikipedia


skoczonos

sko­czo­nos dę­bo­wiec - ga­tu­nek chrzą­szcza z ro­dzi­ny ryj­kow­co­wa­tych


SJP.pl


skoczowianin

miesz­ka­niec Sko­czo­wa


SJP.pl


skoczowianka

miesz­kan­ka Sko­czo­wa


SJP.pl


skoczowski

przy­miot­nik od: Sko­czów


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze Sko­czo­wem, do­ty­czą­cy Sko­czo­wa

Wiktionary

Sko­czow­ski – pol­ski herb szla­chec­ki z no­bi­li­ta­cji.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Skoczów mrz.

Wiktionary


skoczylas

Sko­czy­las – pol­skie naz­wi­sko, w Pol­sce nosi je ponad 11 tys. osób

Wikipedia


skoczyć

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) do­ko­na­ny od|ska­kać.

 (1.2) pot. po­biec po coś (np. do skle­pu)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tomek sko­czył do wody i pra­wie się uto­pił.

 (1.2) Skocz do skle­pu po picie, bo strasz­nie mi się chce pić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskɔt͡ʃɨt͡ɕ, AS: skočyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skoczek m., skok m., uskok m., skoczkini ż., skakanka ż., skakanie n., skoczenie n., skocznia ż.

 czas. wskoczyć, skakać ndk., przeskakiwać ndk., przeskoczyć dk., wyskakiwać ndk., wyskoczyć dk.

 przym. skoczkowy, skoczny, skokowy

 przysł. skokowo, skocznie

Wiktionary


skoczyński

naz­wi­sko


SJP.pl


skoczów

scotch;
1. taśma sa­mo­przy­lep­na;
2. po­tocz­nie: por­cja, szklan­ka whi­sky


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. to­po­nim, nazwa mia­sta, gminy i wsi w Pol­sce;

Wiktionary

Sko­czów ( Skots­chau, Skočov) – mia­sto w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie cie­szyń­skim, sie­dzi­ba władz gminy miej­sko-wiej­skiej Sko­czów.

We­dług da­nych z 31 grud­nia 2023 mia­sto miało 13 423 miesz­kań­ców. Jest jed­nym z naj­star­szych miast Ślą­ska Cie­szyń­skie­go (we­dług Jana Dłu­go­sza naj­star­szym od źró­deł Wisły).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Spot­kaj­my się na rynku w Sko­czo­wie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skoczowianin mos., skoczowianka ż.

 przym. skoczowski

Wiktionary


skoda

sa­mo­chód marki Škoda; Škoda


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mot. sa­mo­chód marki Škoda

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na pod­jeź­dzie stoi zie­lo­na skoda.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. pot. škoda, szkoda

Wiktionary


skodyfikować

ze­brać, zgro­ma­dzić i spi­sać ja­kieś ist­nie­ją­ce prawa, czy prze­pi­sy, np. sko­dy­fi­ko­wać prze­pi­sy praw­ne, za­sa­dy in­ter­punk­cji


SJP.pl


skofia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. rel. czap­ka du­cho­wień­stwa wschod­nie­go, okry­wa­ją­ca wy­łącz­nie czu­bek głowy

 (1.2) hist. odzież. na­kry­cie głowy w for­mie czep­ka lub szlaf­my­cy

 (1.3) hist. wojsk. pió­ro­pusz z piór lub me­ta­lo­wych bla­szek, mo­co­wa­ny jako ozdo­ba do heł­mów, cza­pek oraz wierz­choł­ków cho­rąg­wi;

 (1.4) hist. rzem. fu­te­rał ze skóry lub tka­ni­ny, do­pa­so­wa­ny kształ­tem do osła­nia­ne­go przed­mio­tu

 (1.5) hist. przen. wulg. penis; męski na­rząd ko­pu­la­cyj­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wyż­sze du­cho­wień­stwo pol­skie i ru­skie odz­na­cza­ły dy­stynk­to­rya ka­no­ni­cze i łań­cu­chy, bi­sku­pów krzy­że, pier­ście­nie, ru­skich zaś kry­ją­ca ich głowę sko­fia, świet­ne ko­lo­ry albo pur­pu­ra, pię­kne ame­flo­ry, sa­ko­sy.

 (1.3) Roz­szar­pa­ne zo­sta­ły na­mio­ty baszy, za­bra­ne jego re­ge­stry woj­sko­we, łań­cuch i czer­wo­na cho­rą­giew z złotą sko­fią, od­pę­dzo­ne wiel­błą­dy do 30-tu i koni ze 200.

 (1.3) Mam przy tym sko­fię z cho­rąg­wi sa­me­go Ma­ho­me­ta i ka­let­kę pewną ze złota li­te­go…

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-4) war. hist.: skofija, szkofia, szkofija

 (1.1) jarmułka

 (1.2) czepek, szlafmyca, kofia

 (1.3) pióropusz, kita, kiść, egreta, trzęsidło

 (1.4) futerał, pokrowiec

Wiktionary


skojarzenie

1. spo­wo­do­wać po­łą­cze­nie, zwią­zek kogoś lub cze­goś;
2. po­łą­czyć wra­że­nia, wy­o­bra­że­nia tak, że po­ja­wie­nie się jed­nych po­wo­du­je uś­wia­do­mie­nie sobie in­nych;
3. zro­zu­mieć


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) po­łą­cze­nie ze sobą wra­żeń, wy­o­bra­żeń i in­nych zja­wisk psy­chicz­nych w taki spo­sób, że po­ja­wie­nie się w świa­do­mo­ści jed­nych z nich po­wo­du­je uś­wia­do­mie­nie sobie in­nych

 (1.2) od­cza­sow­ni­ko­wy od|sko­ja­rzyć.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • sko­ja­rze­nie w te­o­rii gra­fów
  • sko­ja­rze­nie zna­cze­nio­we
  • sko­ja­rze­nie wad wro­dzo­nych

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌskɔjaˈʒɛ̃ɲɛ, AS: skoi ̯ažẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kojarzenie n.

 czas. skojarzyć, kojarzyć

 przym. skojarzeniowy

 przysł. skojarzeniowo

Wiktionary


skojarzeniowy

przy­miot­nik od: sko­ja­rze­nie


SJP.pl


skojarzyć

1. spo­wo­do­wać po­łą­cze­nie, zwią­zek kogoś lub cze­goś;
2. po­łą­czyć wra­że­nia, wy­o­bra­że­nia tak, że po­ja­wie­nie się jed­nych po­wo­du­je uś­wia­do­mie­nie sobie in­nych;
3. zro­zu­mieć


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) spo­wo­do­wać po­łą­cze­nie kogoś, cze­goś; po­wią­zać, po­łą­czyć, ze­spo­lić

 (1.2) psych. po­łą­czyć ze sobą wra­że­nia, wy­o­bra­że­nia i inne zja­wi­ska psy­chicz­ne w taki spo­sób, że po­ja­wie­nie się w świa­do­mo­ści jed­nych po­wo­du­je uś­wia­do­mie­nie sobie in­nych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przy­stą­pi­li­śmy do sko­ja­rzo­nej pro­duk­cji ener­gii elek­trycz­nej i ciepl­nej.

 (1.2) Dziś wyraz „krój” jest dość mocno sko­ja­rzo­ny ze zna­cze­niem kra­wiec­kim.

 (1.2) Mimo tego jed­nak po­li­cjan­ci wciąż po­ka­zy­wa­li jej nowe fo­to­gra­fie róż­nych prze­stęp­ców, bo a nuż któ­re­goś sobie sko­ja­rzy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skɔˈjaʒɨt͡ɕ, AS: skoi ̯ažyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skojarzenie n.

 przym. kojarzeniowy

 czas. kojarzyć

Wiktionary


skojatka

eu­ro­az­ja­tyc­ki ga­tu­nek owada z rzędu wiel­błą­dek; ino­cel­lia cras­si­cor­nis


SJP.pl


skojec

szko­jec;
1. śred­nio­wiecz­na srebr­na mo­ne­ta;
2. śred­nio­wiecz­na jed­nost­ka masy równa szó­stej czę­ści wiar­dun­ku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. ekon. śred­nio­wiecz­na nie­miec­ka pie­nięż­na jed­nost­ka obra­chun­ko­wa i wa­go­wa sto­so­wa­na na zie­miach pol­skich i w niek­tó­rych kra­jach Eu­ro­py; 1/24 część grzyw­ny;

Wiktionary

Sko­jec, także szko­jec (niem. "Scot/Skot, Schot, Scho­ter") – śred­nio­wiecz­na nie­miec­ka jed­nost­ka obra­chun­ko­wa i jed­nost­ka masy.

Sto­so­wa­na rów­nież na zie­miach pol­skich, w XIV-XVI w. równa była 1/24 grzyw­ny cheł­miń­skiej (8,23 g) i roz­li­cza­na na­stę­pu­ją­co:

W pol­skim obro­cie pie­nięż­nym sko­jec w XIV stu­le­ciu od­po­wia­dał war­to­ści 2 gro­szy pra­skich.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Grzyw­na pol­ska dzie­li­ła się na 4 wiar­dun­ki, wiar­du­nek na 6 skoj­ców, a sko­jec na 10 de­na­rów. Były to jed­nost­ki wagi od­po­wia­da­ją­ce okre­ślo­nej licz­bie monet.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skociec, skojciec, szkojec, szkot

Wiktionary


skojka

daw­niej: małż, sko­ru­pa małża


SJP.pl


skok

1. oder­wa­nie się od po­dło­ża po­przez od­bi­cie się no­ga­mi; pod­skok, ze­skok;
2. nagła zmia­na; prze­skok;
3. akcja ra­bun­ko­wa;
4. noga za­ją­ca;
5. ro­dzaj kon­ku­ren­cji w wielu dy­scy­pli­nach spor­to­wych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chwi­lo­we oder­wa­nie się od ziemi po­przez pod­sko­cze­nie do góry

 (1.2) czyn­ność ska­ka­nia, wy­ska­ki­wa­nia, wska­ki­wa­nia itp.

 (1.3) slang. ra­bu­nek

 (1.4) anat. umię­śnio­ny od­ci­nek nogi po­ni­żej stawu sko­ko­we­go;

 (1.5) techn. od­le­głość po­mię­dzy wierz­choł­ka­mi gwin­tu;

 (1.6) miar. miara dłu­go­ści;

 (1.7) in­form. in­struk­cja bez­wa­run­ko­we­go prze­ka­za­nia ste­ro­wa­nia w inne miej­sce;

 (1.8) sport. dy­scy­pli­na lek­ko­at­le­tycz­na (każda z kilku)

 (1.9) sport. dy­scy­pli­na jeź­dziec­ka

 (1.10) łow. noga za­ją­ca

 (1.11) daw. gwara. więz. ka­masz

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Skok (niem. Skock) – dawna osada w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie mrą­gow­skim, w gmi­nie Piec­ki
  • skok – jedna z kon­ku­ren­cji w gim­na­sty­ce spor­to­wej, po­le­ga­ją­ca na prze­sko­cze­niu stołu gim­na­stycz­ne­go (po od­bi­ciu się od niego) ele­men­tów gim­na­stycz­nych
  • skok – część koń­czy­ny dol­nej po­ni­żej stawu sko­ko­we­go, któ­rej szkie­let two­rzy kość sko­ko­wa
  • filmy:
    • Skok – pol­ski film oby­cza­jo­wo-sen­sa­cyj­ny z 1967 roku
    • Skok – pol­ski film sen­sa­cyj­ny z 1999 roku
    • Skok – ame­ry­kań­ski film fa­bu­lar­ny z 2001 roku
    • Skok – au­striac­ki film fa­bu­lar­ny z 2007 roku
    • Skok – ra­dziec­ki krót­ko­me­tra­żo­wy film lal­ko­wy z 1980 roku
    • Skok – fran­cu­ska ko­me­dia kry­mi­nal­na z 1985 roku
  • skok – dawna miara o dłu­go­ści skoku roz­pę­dzo­ne­go czło­wie­ka, jedna setna sta­ja­nia
  • skoki – w lek­ko­at­le­ty­ce to: skok w dal, trój­skok, skok wzwyż, skok o tycz­ce

Wikipedia

Wymowa:

IPA: skɔk, AS: skok

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skokówka ż., skoczek m., skoczkini ż., skocznia ż., skoczność ż., naskok m., podskok m., przeskok m., wyskok m., skakanka ż., skakanie n., skoczenie n., podskoczenie n., przeskoczenie n., przeskakiwanie n., wyskoczenie n., wyskakiwanie n.

 czas. wskoczyć, skakać ndk., skoczyć dk., podskoczyć dk., podskakiwać ndk., przeskakiwać ndk., przeskoczyć dk., wyskakiwać ndk., wyskoczyć dk.

 przym. skoczny, skokowy, skoczkowy

 przysł. skocznie, skokowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sus

 (1.2) gw. Górny Śląsk ynta, yntka

Wiktionary


skoki

1. oder­wa­nie się od po­dło­ża po­przez od­bi­cie się no­ga­mi; pod­skok, ze­skok;
2. nagła zmia­na; prze­skok;
3. akcja ra­bun­ko­wa;
4. noga za­ją­ca;
5. ro­dzaj kon­ku­ren­cji w wielu dy­scy­pli­nach spor­to­wych


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • skoki (lek­ko­at­le­ty­ka)
    • skok w dal
    • skok o tycz­ce
    • skok wzwyż
    • trój­skok
  • skoki do wody
  • skoki nar­ciar­skie
  • skoki łyż­wiar­skie
  • skok (gim­na­sty­ka)
  • skoki przez przesz­ko­dy – sport z uży­ciem konia
  • Skoki – mia­sto
    • Skoki-Wieś (dawn. Skoki) – część mia­sta Skoki

Wikipedia


skokochron

po­żar­ni­czy sprzęt ra­tun­ko­wy w po­sta­ci pasa z bre­zen­tu, umoż­li­wia­ją­cy skoki z wyż­szych pię­ter bu­dyn­ku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pne­u­ma­tycz­ny sprzęt ra­tow­ni­czy amor­ty­zu­ją­cy upa­dek ludzi wy­ska­ku­ją­cych z pię­ter za­gro­żo­nych bu­dyn­ków;

Wiktionary

Sko­ko­chron – sprzęt ra­tow­ni­czy amor­ty­zu­ją­cy skok i za­bez­pie­cza­ją­cy przed obra­że­nia­mi ludzi wy­ska­ku­ją­cych z pię­ter za­gro­żo­nych bu­dyn­ków. Zaz­wy­czaj wy­stę­pu­je w po­sta­ci po­dusz­ki na­peł­nia­nej po­wie­trzem.

Ekipy ra­tow­ni­cze czę­sto sto­su­ją sko­ko­chron jako ostat­nią szan­sę ra­tun­ku, szcze­gól­nie w sy­tu­a­cji, gdy jest nie­wie­le czasu na prze­pro­wa­dze­nie ewa­ku­a­cji lub dra­bi­na po­żar­ni­cza nie może do­trzeć do miej­sca akcji ra­tow­ni­czej.

Wikipedia


skokomierz

przy­rząd do mie­rze­nia skoku śruby


SJP.pl


skokotliwy

przy­miot­nik

 (1.1) stpol. skocz­ny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌskɔkɔˈtlʲivɨ, AS: skokotlʹivy

Wiktionary


skokowianin

miesz­ka­niec Sko­ków (mia­sta w Pol­sce); Sko­cza­nin


SJP.pl


skokowianka

miesz­kan­ka Sko­ków (mia­sta w Pol­sce); Sko­czan­ka


SJP.pl


skokowski

→ Skoki (mia­sto w Pol­sce); skoc­ki


SJP.pl


skokowy

1. słu­żą­cy do wy­ko­ny­wa­nia sko­ków;
2. od­by­wa­ją­cy się sko­ka­mi, nie­ma­ją­cy cha­rak­te­ru cią­głe­go;
3. nagły, gwał­tow­ny;
4. do­ty­czą­cy ruchu tłoka w cy­lin­drze sil­ni­ka spa­li­no­we­go lub wir­ni­ka w sil­ni­ku elek­trycz­nym;
5. w ana­to­mii: staw sko­ko­wy - staw łą­czą­cy kości stępu z po­du­dziem


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­by­wa­ją­cy się sko­ka­mi

 (1.2) sport. słu­żą­cy do wy­ko­ny­wa­nia sko­ków

 (1.3) gwał­tow­ny, nagły

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skɔˈkɔvɨ, AS: skokovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skok mrz., podskok mrz., skakun mzw., skoczek mzw./mos./mrz.

 czas. skakać ndk., skoczyć dk.

 przysł. skokowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) gwałtowny, nagły

Wiktionary


skokówka

spe­cjal­na narta do wy­ko­ny­wa­nia sko­ków; narta sko­ko­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sport. pot. narta do upra­wia­nia sko­ków nar­ciar­skich

Wiktionary

Sko­ków­ka – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie za­moj­skim, w gmi­nie Za­mość.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa za­moj­skie­go.

Wieś jest so­łect­wem w gmi­nie Za­mość. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go z roku 2011 wieś li­czy­ła 739 miesz­kań­ców.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. skok m.

Wiktionary


skokówki

spe­cjal­na narta do wy­ko­ny­wa­nia sko­ków; narta sko­ko­wa


SJP.pl


skolaryzacja

pro­ces ma­ją­cy na celu zwięk­sze­nie roli szkol­nict­wa w życiu spo­łecz­nym; scho­la­ry­za­cja


SJP.pl


skole

po­ra­nić albo po­dziu­ra­wić kłu­jąc; po­kłuć; zabić kłu­jąc


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w za­chod­niej czę­ści Ukra­i­ny;

Wiktionary

Skole ( Сколе) – mia­sto na Ukra­i­nie w re­jo­nie stryj­skim w ob­wo­dzie lwow­skim, dawna sie­dzi­ba władz re­jo­nu skol­skie­go. W mie­ście znaj­du­je się mu­ze­um odzie­żo­we oraz za­kład bu­dow­la­ny.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. skolski

Wiktionary


skolecyt

po­spo­li­ty mi­ne­rał z grupy krze­mia­nów za­li­cza­ny do ze­o­li­tów, uży­wa­ny w ju­bi­ler­stwie


SJP.pl

Sko­le­cyt (ang. sco­le­ci­te) – po­spo­li­ty mi­ne­rał z grupy krze­mia­nów za­li­cza­ny do ze­o­li­tów, uwod­nio­ny gli­no­krze­mian wap­nia o wzo­rze che­micz­nym Ca[Al2Si3O10] x 3H2O. Nazwa po­cho­dzi od grec­kie­go słowa "sko­leks" – "robak", co na­wią­zu­je do za­cho­wa­nia się mi­ne­ra­łu pod pło­mie­niem, w któ­rym się krzy­wi, wy­krę­ca, co może przy­po­mi­nać ro­ba­ka.

Wikipedia


skoleks

przed­nia część ciała ta­siem­ca; czer­wioch, głów­ka


SJP.pl

Sko­leks (z łac. " sco­lex" po­przez gr. "skōlēks" – robak, czerw, ina­czej: czer­wioch), głów­ka – przed­nia część ciała ta­siem­ców wła­ści­wych (Eu­ce­sto­da) uz­bro­jo­na w na­rzą­dy czep­ne cha­rak­te­ry­stycz­ne dla po­szcze­gól­nych rzę­dów – róż­ne­go ro­dza­ju bru­zdy (bo­tria i bo­try­dia), przys­saw­ki, kolce i haki, wspo­ma­ga­ją­ce przy­war­cie do ścia­ny je­li­ta ży­wi­cie­la. Służy do utrzy­my­wa­nia pa­so­ży­ta w ciele ży­wi­cie­la.

Wikipedia


skolektywizować

za­stą­pić włas­ność in­dy­wi­du­al­ną (zwła­szcza ziemi i środ­ków pro­duk­cji rol­nej) róż­ny­mi for­ma­mi włas­no­ści zbio­ro­wej, np. pań­stwo­wą, spół­dziel­czą


SJP.pl


skolidować

1. wejść w sprzecz­ność z czymś, unie­moż­li­wia­ją­cą za­ist­nie­nie cze­goś;
2. zde­rzyć się z czymś w cza­sie ruchu


SJP.pl


skoligacenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|sko­li­ga­cić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. skoligacić

 rzecz. koligat mos.

Wiktionary


skoligacić

książ­ko­wo: po­łą­czyć w związ­ki ro­dzin­ne (po­kre­wień­stwo lub po­wi­no­wact­wo) po­przez mał­żeń­stwo; spo­wi­no­wa­cić


SJP.pl

cza­sow­nik do­ko­na­ny (ndk. ko­li­ga­cić)

 (1.1) spo­wi­no­wa­cić

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Drugą żoną ce­sa­rza była księż­nicz­ka Her­mi­na Reuss, a jej pier­wszy mąż był księ­ciem Schönaich-Car­lo­ath i był sko­li­ga­co­ny z ro­dzi­ną Hoch­ber­gów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌskɔlʲiˈɡat͡ɕit͡ɕ, AS: skolʹigaćić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skoligacenie n., koligacja, koligat

 ims. skoligacony

Wiktionary


skolik

naz­wi­sko


SJP.pl


skolimować

usta­wić urzą­dze­nie (np. te­le­skop, lor­net­kę), aby od­po­wied­nio przet­wa­rza­ło wiąz­kę świa­tła w wiąz­kę rów­no­le­głą


SJP.pl


skolimowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hen­ryk Sko­li­mow­ski (ur. 1930) – fi­lo­zof
  • Ja­nusz Sko­li­mow­ski (ur. 1947) – praw­nik, dy­plo­ma­ta
  • Jerzy Sko­li­mow­ski (ur. 1938) – re­ży­ser fil­mo­wy
  • Jerzy Wa­le­rian Sko­li­mow­ski (1907–1985) – wio­ślarz, ar­chi­tekt
  • Józef Sko­li­mow­ski (1970–2012) – re­ży­ser, syn Je­rze­go
  • Kon­rad Sko­li­mow­ski (ur. 1996) – pol­ski pio­sen­karz i aktor te­le­wi­zyj­ny
  • Lech Sko­li­mow­ski (1927–1980) – aktor
  • Maria Do­mi­nik Sko­li­mow­ski (1864–1921) – ksiądz ma­ria­wic­ki
  • Mi­chał Sko­li­mow­ski (ur. 1968) – re­ży­ser, syn Je­rze­go
  • Rafał Sko­li­mow­ski (1781–1848) – du­chow­ny, ma­te­ma­tyk
  • Ro­bert Sko­li­mow­ski (ur. 1956) – sztan­gi­sta
  • Sta­ni­sław Sko­li­mow­ski (1937–2014) – ar­ty­sta ma­larz

Wikipedia


skolin

Sko­lin – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie lu­ba­czow­skim, w gmi­nie Wiel­kie Oczy. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa prze­my­skie­go.

Wikipedia


skolion

1. pieśń bie­siad­na w po­ez­ji sta­ro­żyt­nej Gre­cji;
2. utwór li­te­rac­ki wzo­ro­wa­ny na ta­kiej pie­śni


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) krót­ki utwór li­rycz­ny ukła­da­ny pod­czas uczt

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskɔlʲjɔ̃n, AS: skolʹi ̯õn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. scholion

Wiktionary


skoliotyczny

→ sko­lio­za


SJP.pl

Patrz:

skolioza

skolioza

bocz­ne skrzy­wie­nie krę­go­słu­pa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. wi­docz­ne wy­gię­cie krę­go­słu­pa w lewo lub prawo od linii środ­ko­wej ciała;

Wiktionary

Sko­lio­za (łac. "sco­lio­sis", z gr. σκολιός "sko­liós" – krzy­wy) – skrzy­wie­nie krę­go­słu­pa, zwane czę­sto „bocz­nym skrzy­wie­niem krę­go­słu­pa”. Wbrew tej naz­wie, sko­lio­za nie jest je­dy­nie bocz­nym skrzy­wie­niem, a trój­pła­szczyz­no­wym.

Sko­lio­zą okre­śla się znieksz­tał­ce­nie wy­no­szą­ce ponad 10° w pła­szczyź­nie czo­ło­wej. Do okre­śla­nia stop­nia znieksz­tał­ce­nia wy­ko­rzy­stu­je się me­to­dę Cobba.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: skɔˈlʲjɔza, AS: skolʹi ̯oza

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skrzywienie kręgosłupa

Wiktionary


skolit

frag­ment szcząt­ków or­ga­niz­mu zwie­rzę­ce­go, wy­stę­pu­ją­cy w ska­łach okre­su kam­bryj­skie­go


SJP.pl


skolochloa

ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny traw


SJP.pl


skolonizowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|sko­lo­ni­zo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. skolonizować dk.

 rzecz. kolonia ż., Kolonia ż.

 przym. kolonialny, kolonizatorski, kolonizacyjny

Wiktionary


skolopendra

dra­pież­ny sta­wo­nóg z gro­ma­dy pa­recz­ni­ków


SJP.pl


skolopendrium

ro­dzaj pa­pro­ci z ro­dzi­ny za­nok­ci­co­wa­tych; ję­zycz­nik, sto­no­go­wiec


SJP.pl


skolopendrowate

o ce­chach sko­lo­pen­dro­wa­tych (ro­dzi­na sta­wo­no­gów)


SJP.pl

Sko­lo­pen­dro­wa­te (Sco­lo­pen­dri­dae) – ro­dzi­na du­żych pa­recz­ni­ków z rzędu sko­lo­pen­droksz­tałt­nych.

Na­le­żą­ce tu pa­recz­ni­ki mają po 4 pary oczu pro­stych na bo­kach płyt­ki gło­wo­wej, roz­mie­szczo­ne na pla­nie rom­bów. Są po­zba­wio­ne bruzd po­przecz­nych na ster­ni­tach tu­ło­wia. Ich stopy są dwu­czę­ścio­we, a szczę­ko­nó­ża odz­na­cza­ją się obec­no­ści wy­rost­ka na "tro­chan­te­ro­pre­fe­mur" i dłu­gim, kie­li­cho­wa­tym uj­ściem gru­czo­łów ja­do­wych.

Wikipedia


skolopendrowaty

o ce­chach sko­lo­pen­dro­wa­tych (ro­dzi­na sta­wo­no­gów)


SJP.pl


skolopendry

dra­pież­ny sta­wo­nóg z gro­ma­dy pa­recz­ni­ków


SJP.pl

Sko­lo­pen­dry, sko­lo­pen­droksz­tałt­ne (Sco­lo­pen­dro­morp­ha) – rząd dra­pież­nych pa­recz­ni­ków (Chi­lo­po­da) obej­mu­ją­cy sta­wo­no­gi o dość sil­nie wy­dłu­żo­nym ciele osią­ga­ją­cym 1–30 cm (zaz­wy­czaj do kil­ku­na­stu cen­ty­me­trów) dłu­go­ści, czę­sto ja­skra­wo ubar­wio­nym, zło­żo­nym z 21–23 seg­men­tów.

Wikipedia


skolozaur

ro­dzaj di­no­za­u­ra z ro­dzi­ny an­ky­lo­za­u­rów; eu­o­plo­ce­fal, ste­re­o­ce­fal


SJP.pl


skolski

→ Skole (mia­sto na Ukra­i­nie)


SJP.pl


skomasowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|sko­ma­so­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. skomasować dk.

Wiktionary


skomasować

po­łą­czyć w jedna ca­łość


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. ko­ma­so­wać)

 (1.1) książk. po­łą­czyć w ca­łość, zgro­ma­dzić w jed­nym miej­scu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skomasowanie n., komasacja ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) połączyć, scalić, zebrać, zespolić, zgromadzić

Wiktionary


skombinować

za­łat­wić coś, wy­my­ślić


SJP.pl


skomciać

po­tocz­nie: sko­men­to­wać w in­ter­ne­cie


SJP.pl


skomenderować

daw­niej: za­ko­men­de­ro­wać - wydać ko­men­dę, roz­kaz


SJP.pl


skomentować

1. ob­ja­śnić tekst lub wy­da­rze­nia, opa­trzyć je ko­men­ta­rzem; wy­ja­śnić, oce­nić, zre­cen­zo­wać;
2. opa­trzyć zło­śli­wy­mi uwa­ga­mi, wy­gło­sić kry­tycz­ne uwagi; ob­mó­wić, skry­ty­ko­wać


SJP.pl


skomercjalizować

cza­sow­nik prze­chod­ni

 (1.1) do­ko­na­ny od|ko­mer­cja­li­zo­wać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) cza­sa­mi sły­szy się na­stę­pu­ją­cy ko­men­tarz pod adre­sem ży­dow­skie­go esta­blish­men­tu: „za­wła­szczy­li nasze nie­szczę­ście i sko­mer­cja­li­zo­wa­li je". Także nie­szczę­ścia Po­la­ków od dawna są za­wła­szcza­ne i wy­ko­rzy­sty­wa­ne przez po­li­ty­ków i spe­cja­li­stów od pro­pa­gan­dy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. komercjalizowanie n.

Wiktionary


skomleć

ska­młać, skom­lić, skam­lać, skam­leć;
1. o niek­tó­rych zwie­rzę­tach, zwła­szcza psach: wy­da­wać ża­łos­ne dźwię­ki, po­pi­ski­wać, sko­wy­czeć;
2. po­tocz­nie: pro­sić się o coś w na­tręt­ny, ża­łos­ny spo­sób


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­skom­leć)

 (1.1) o zwie­rzę­tach (głów­nie pso­wa­tych) wy­da­wać wy­so­kie dźwię­ki od­bie­ra­ne jako ża­łos­ne pro­sze­nie, strach stwo­rze­nia, pod­da­nie się albo wy­ra­ża­nie ule­gło­ści

 (1.2) po­gard. ża­ło­śnie pro­sić o coś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wpuść szcze­nia­ka, bo skom­le nie­mi­ło­sier­nie.

 (1.2) Tak skom­la­ła, że w końcu pod­pi­sa­łem jej zgodę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskɔ̃mlɛt͡ɕ, AS: skõmleć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skomlenie n.

 przym. skomlący

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skowyczeć, war. skamlać, skamleć, skomlić

Wiktionary


skomlin

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Skom­lin – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie wie­luń­skim, w gmi­nie Skom­lin. Na te­re­nie wsi jest 21 pom­ni­ków przy­ro­dy, a przy dro­dze na łąki wiel­ki głaz na­rzu­to­wy. Miej­sco­wość po­ło­żo­na jest przy szo­sie z By­czy­ny do Wie­lu­nia.

Wieś kró­lew­ska (te­nu­ta) w po­wie­cie wie­luń­skim wo­je­wództ­wa sie­radz­kie­go w końcu XVI wieku.

Wikipedia


skomlić

skom­leć, ska­młać, skam­lać, skam­leć;
1. o niek­tó­rych zwie­rzę­tach, zwła­szcza psach: wy­da­wać ża­łos­ne dźwię­ki, po­pi­ski­wać, sko­wy­czeć;
2. po­tocz­nie: pro­sić się o coś w na­tręt­ny, ża­łos­ny spo­sób


SJP.pl


skomliński

przy­miot­nik od: Skom­lin


SJP.pl


skomoroch

1. w śred­nio­wiecz­nej Rosji: wę­drow­ny aktor, ku­glarz lub mu­zy­kant;
2. daw­niej: osoba tre­su­ją­ca i opro­wa­dza­ją­ca niedź­wie­dzie; niedź­wied­nik


SJP.pl


skomorowski

naz­wi­sko


SJP.pl


skompensowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|skom­pen­so­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. skompensować dk.

Wiktionary


skompensować

1. wy­na­gro­dzić stra­ty, wy­rów­nać na­leż­no­ści; zre­kom­pen­so­wać, zrów­no­wa­żyć;
2. zrów­no­wa­żyć jedno z dru­gim;
3. w fi­zy­ce: zrów­no­wa­żyć dzia­ła­nie innym dzia­ła­niem;
4. o na­rzą­dach w or­ga­niz­mie: prze­jąć funk­cje usz­ko­dzo­ne­go lub utra­co­ne­go na­rzą­du przez zdro­wą część tego na­rzą­du lub przez inny na­rząd


SJP.pl


skompilować

1. zło­żyć kilka tek­stów w jedną po­zba­wio­ną ory­gi­nal­no­ści ca­łość;
2. prze­ło­żyć pro­gram na­pi­sa­ny w ję­zy­ku pro­gra­mo­wa­nia na język wew­nętrz­ny ma­szy­ny


SJP.pl


skomplementować

po­wie­dzieć komuś kom­ple­ment


SJP.pl


skompletowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|skom­ple­to­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kompletować, skompletować dk.

 rzecz. komplet mrz.

 przym. kompletny

Wiktionary


skompletować

ze­brać, uzu­peł­nić do ca­ło­ści; ukom­ple­to­wać


SJP.pl


skomplikowaność

→ skom­pli­ko­wa­ny


SJP.pl

Patrz:

skomplikowany

skomplikowany

forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) imie­słów przy­miot­ni­ko­wy bier­ny od: skom­pli­ko­wać

przy­miot­nik

 (2.1) skła­da­ją­cy się z wielu ele­men­tów

 (2.2) trud­ny, za­wi­ły

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Co praw­da ten łuk trium­fal­ny nie jest zbyt skom­pli­ko­wa­ną bu­dow­lą, ale mimo to zro­bił na mnie wra­że­nie.

 (2.2) Czeka pana skom­pli­ko­wa­ne i dłu­gie le­cze­nie, jed­nak tylko ono może przy­wró­cić panu zdro­wie.

 (2.2) Ten or­na­ment jest zbyt skom­pli­ko­wa­ny – wąt­pię, że uda mi się prze­ry­so­wać go do­kład­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌskɔ̃mplʲikɔˈvãnɨ, AS: skõmplʹikovãny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. komplikacja ż., komplikacjonizm m., komplikowanie n., skomplikowanie n.

 czas. komplikować ndk., skomplikować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) złożony, różnorodny

 (2.2) niełatwy, powikłany, zagmatwany

Wiktionary


skomplikować

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. kom­pli­ko­wać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|kom­pli­ko­wać.

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny skom­pli­ko­wać się (ndk. kom­pli­ko­wać się)

 (2.1) do­ko­na­ny od|kom­pli­ko­wać się.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. komplikowanie n.

 przym. skomplikowany

Wiktionary


skomponowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|skom­po­no­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. komponowanie n., kompozycja ż., kompozytor m., kompozytorka ż.

 czas. komponować ndk., skomponować dk.

 przym. kompozycyjny, kompozytorski

Wiktionary


skomponować

cza­sow­nik prze­chod­ni

 (1.1) do­ko­na­ny od|kom­po­no­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. komponowanie n., skomponowanie n., kompozytor mos., kompozytorka ż.

 czas. komponować

 przym. kompozycyjny, kompozytorski

Wiktionary


skompresować

nadać cze­muś mniej­szą wiel­kość lub ob­ję­tość


SJP.pl


skompromitowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zasz­ko­dze­nie czy­jejś opi­nii, na­ra­że­nie kogoś na wstyd lub śmiesz­ność

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kompromitowanie n., kompromitacja ż., kompromat mrz.

 czas. skompromitować dk., kompromitować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ośmieszenie

Wiktionary


skompromitować

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. kom­pro­mi­to­wać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|kom­pro­mi­to­wać.

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny skom­pro­mi­to­wać się (ndk. kom­pro­mi­to­wać się)

 (2.1) do­ko­na­ny od|kom­pro­mi­to­wać się.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kiedy zo­sta­je za­mor­do­wa­ny doker, który za­mie­rzał skom­pro­mi­to­wać za­rząd swo­i­mi zez­na­nia­mi na temat ko­rup­cji, w mor­der­stwo zo­sta­je wplą­ta­ny Terry.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kompromat mrz., kompromitowanie n., skompromitowanie n.

Wiktionary


skomprymować

daw­niej: zmniej­szyć roz­mia­ry cze­goś, głów­nie tek­stu; stre­ścić, zre­du­ko­wać


SJP.pl


skomputeryzowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) in­form. wpro­wa­dze­nie kom­pu­te­rów i kom­pu­te­ro­wych metod przet­wa­rza­nia in­for­ma­cji w okre­ślo­nej dzie­dzi­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) In­sty­tut pod­da­no peł­ne­mu skom­pu­te­ry­zo­wa­niu w la­tach dzie­więć­dzie­sią­tych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. komputer mrz., komputerek mrz., komputerowiec mos., komputeryzacja ż., komputeryzowanie n., komputerówka ż., komputerownia ż., komp mrz.

 czas. komputeryzować ndk., skomputeryzować dk.

 przym. komputerowy, komputeryzacyjny

 przysł. komputerowo

Wiktionary


skomputeryzować

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. kom­pu­te­ry­zo­wać)

 (1.1) in­form. wy­po­sa­żyć w kom­pu­te­ry

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny skom­pu­te­ry­zo­wać się (ndk. kom­pu­te­ry­zo­wać się)

 (2.1) in­form. ulec pro­ce­so­wi kom­pu­te­ry­za­cji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­in­sta­lo­wa­no panel pra­cu­ją­cy z wy­ko­rzy­sta­niem skom­pu­te­ry­zo­wa­ne­go ste­ro­wa­nia nu­me­rycz­ne­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. komputer mrz., komputerek mrz., komputerowiec mos., komputeryzacja ż., komputeryzowanie n., komputerówka ż., komputerownia ż., komp mrz., skomputeryzowanie n.

 czas. komputeryzować ndk.

 przym. komputerowy, komputeryzacyjny

 przysł. komputerowo

Wiktionary


skomra

naz­wi­sko


SJP.pl


skomunalizowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|sko­mu­na­li­zo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. komunalizowanie n., komunalizacja ż., komunalnik m.

 czas. komunalizować ndk., skomunalizować dk.

 przym. komunalny

Wiktionary


skomunikować

cza­sow­nik do­ko­na­ny

 (1.1) umoż­li­wić, uspraw­nić kon­takt

 (1.2) umoż­li­wić, uspraw­nić do­jazd

cza­sow­nik zwrot­ny sko­mu­ni­ko­wać się

 (2.1) na­wią­zać kon­takt

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Jest to ob­szar wiej­sko-miej­ski, w wielu miej­scach słabo sko­mu­ni­ko­wa­ny, a naj­bliż­sze więk­sze pla­ców­ka­a­ców­ki me­dycz­ne są od­da­lo­ne o około 70–150 km.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skomunikowanie n., komunikowanie n., komunikacja ż., komunikator m.

 przym. komunikacyjny

Wiktionary


skomunizowany

taki, który uległ wpły­wo­wi ko­mu­niz­mu


SJP.pl


skon

zgon, śmierć


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) stpol. zgon

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skɔ̃n, AS: skõn

Wiktionary

Powiązane:

 czas. skonać

 przym. skonany

Wiktionary


skonanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) za­koń­cze­nie życia przez czło­wie­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy nie­spo­dzie­wa­ne sko­na­nie pa­cjen­ta od­no­to­wu­je się w spe­cjal­ny spo­sób w re­je­strach?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konanie n.

 czas. skonać dk., konać ndk.

 przym. skonany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) śmierć, zejście

Wiktionary


skonany

po­tocz­nie: bar­dzo zmę­czo­ny, po­zba­wio­ny sił; zmor­do­wa­ny, wy­pru­ty, pad­nię­ty, wy­cię­ty


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) pot. skraj­nie zmę­czo­ny fi­zycz­nie i psy­chicz­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Żal mi było tylko ko­le­gów z na­sze­go po­ko­ju, któ­rzy wra­ca­li po po­łud­niu uty­tła­ni i wa­li­li się na łóżka sko­na­ni, w mun­du­rach, nie zdej­mu­jąc nawet butów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konanie n., skon m., skonanie n.

 czas. konać ndk., skonać dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wyczerpany

Wiktionary


skonać

stra­cić życie, um­rzeć


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. konać)

 (1.1) książk. albo podn. um­rzeć po cier­pie­niach

 (1.2) książk. prze­stać ist­nieć

 (1.3) pot. bar­dzo sil­nie coś od­czuć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Żoł­nierz sko­nał o świ­ta­niu.

 (1.1) A to rzekł­szy, sko­nał.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konanie n., skonanie n., skon mrz.

 czas. konać ndk.

 przym. skonany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) umrzeć; reg. śl. skrepnąć; przen. odejść; podn. rozstać się z życiem, przejść na tamten świat, wydać ostatnie tchnienie, wyzionąć ducha, oddać ducha, oddać Bogu ducha / oddać duszę Bogu, zasnąć na wieki, pożegnać się ze światem, o dziecku powiększyć grono aniołków; książk. przenieść się / odejść na łono Abrahama; pot. żart. pójść do Abrahama na piwo; pot. kopnąć w kalendarz, wykorkować, wykitować, przekręcić się, kojfnąć; posp. wyciągnąć nogi / wyciągnąć kopyta; wulg. odwalić kitę, wulg. i o zwierzętach zdechnąć

Wiktionary


skoncentrowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) sku­pie­nie, ze­bra­nie cze­goś w jedno miej­sce, w jeden punkt

 (1.2) skie­ro­wa­nie uczu­cia lub wy­sił­ków ku jed­ne­mu ce­lo­wi

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) To skon­cen­tro­wa­nie uwagi na pań­stwach na­ro­do­wych bę­dzie krót­kotr­wa­łe.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zdekoncentrowanie n., koncentracja ż., koncentrak m., koncentrat m.

 czas. koncentrować ndk., skoncentrować dk.

 przym. koncentracyjny

Wiktionary


skoncentrowany

przy­miot­nik

 (1.1) cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się skon­cen­tro­wa­niem

Wiktionary


skoncentrować

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. kon­cen­tro­wać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|kon­cen­tro­wać.

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny skon­cen­tro­wać się (ndk. kon­cen­tro­wać się)

 (2.1) do­ko­na­ny od|kon­cen­tro­wać się.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌskɔ̃nt͡sɛ̃nˈtrɔvat͡ɕ, AS: skõncẽntrovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skoncentrowanie n., koncentrowanie n., koncentracja ż.

 czas. koncentrować ndk.

Wiktionary


skonceptualizować

ująć in­tu­i­cje poz­naw­cze w po­ję­cia


SJP.pl


skondensowany

sil­nie dzia­ła­ją­cy, in­ten­syw­ny; stę­żo­ny, znacz­ny, mocny


SJP.pl


skonfabulować

zmy­ślić lub pod­ko­lo­ry­zo­wać na jakiś temat


SJP.pl


skonfigurować

1. uksz­tał­to­wać w usta­lo­nej po­sta­ci, ufor­mo­wać coś;
2. przy­sto­so­wać urzą­dze­nie lub pro­gram kom­pu­te­ro­wy do ocze­ki­wa­nej pracy


SJP.pl


skonfiskowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|skon­fi­sko­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konfiskowanie n., konfiskata ż., konfiskacja ż.

 czas. skonfiskować dk., konfiskować ndk.

 przym. konfiskacyjny

Wiktionary


skonfitować

za­kon­ser­wo­wać żyw­ność po­przez dłu­gie go­to­wa­nie w głę­bo­kim tłu­szczu lub pie­cze­nie w ni­skiej tem­pe­ra­tu­rze


SJP.pl


skonfrontować

cza­sow­nik prze­chod­ni

 (1.1) do­ko­na­ny od|kon­fron­to­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konfrontowanie n., skonfrontowanie n., konfrontacja ż.

 czas. konfrontować ndk.

Wiktionary


skonfundować

wpra­wić kogoś w kon­fuz­ję, za­kło­po­ta­nie, zbić z tropu, zaw­sty­dzić, spe­szyć, zszo­ko­wać


SJP.pl


skonieczka

naz­wi­sko


SJP.pl


skonieczny

naz­wi­sko


SJP.pl


skoniugowany

przy­miot­nik

 (1.1) pow­sta­ły w wy­ni­ku pro­ce­su ko­niu­ga­cji

Wiktionary


skonkludować

pod­su­mo­wać, przed­sta­wić kon­kluz­ję


SJP.pl


skonkretyzowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|skon­kre­ty­zo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. skonkretyzować dk.

 przym. konkretny

Wiktionary


skonsolidować

ujed­no­li­cić, zjed­no­czyć


SJP.pl


skonsonantyzowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) jęz. przeksz­tał­ce­nie się w spół­gło­skę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sa­mo­gło­ska ule­gła w ten spo­sób skon­so­nan­ty­zo­wa­niu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konsonantyzowanie n.

 czas. konsonantyzować ndk., skonsonantyzować dk., skonsonantyzować się dk.

Wiktionary


skonsonantyzować

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. kon­so­nan­ty­zo­wać)

 (1.1) jęz. o sa­mo­gło­sce przejść w spół­gło­skę

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny skon­so­nan­ty­zo­wać się (ndk. kon­so­nan­ty­zo­wać się)

 (2.1) jęz. o sa­mo­gło­sce stać się spół­gło­ską

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konsonant mrz., konsonantyzm mrz., konsonantyzowanie n., skonsonantyzowanie n., konsonantyzacja ż.

 czas. konsonantyzować ndk., konsonantyzować się ndk.

 przym. konsonantyczny

Wiktionary


skonspektować

zro­bić zarys ut­wo­ru, wy­kła­du itp. ujęty w punk­tach


SJP.pl


skonstatowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|skon­sta­to­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. konstatować, skonstatować dk.

Wiktionary


skonstatować

sfor­mu­ło­wać (w po­sta­ci wy­po­wie­dzi ust­nej lub pi­sem­nej) wnio­sek z wy­po­wie­dzi, dy­sku­sji, dia­lo­gu itp.


SJP.pl


skonstruować

opra­co­wać kon­struk­cję, model


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. kon­stru­o­wać)

 (1.1) zro­bić kon­struk­cję

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konstruktor mos./mrz., skonstruowanie n., konstrukcja ż.

 przym. konstrukcyjny

Wiktionary


skonsumowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|skon­su­mo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konsumowanie n., konsumpcjonizm mrz., konsumpcja ż., konsumeryzm mrz.

 czas. konsumować

 przym. konsumpcyjny, konsumencki

Wiktionary


skonsumować

zjeść, spo­żyć


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. kon­su­mo­wać)

 (1.1) spo­żyć, zjeść coś

 (1.2) nabyć i zro­bić z cze­goś uży­tek

 (1.3) pod­jąć życie sek­su­al­ne w mał­żeń­stwie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konsumowanie n., konsumpcja ż., konsumeryzm mrz.

 czas. konsumować

 przym. konsumpcyjny, konsumencki

Wiktionary


skontaktowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|skon­tak­to­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kontakt m.

 czas. skontaktować, kontaktować

 przym. kontaktowy

Wiktionary


skontaktować

1. spo­wo­do­wać na­wią­za­nie kon­tak­tu kogoś z kimś;
2. skon­tak­to­wać się - na­wią­zać z kimś kon­takt


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. kon­tak­to­wać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|kon­tak­to­wać.

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny skon­tak­to­wać się

 (2.1) na­wią­zać kon­takt

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ten stan rze­czy uległ na­pra­wie do­pie­ro z koń­cem je­sie­ni 1845 r., kiedy oba oś­rod­ki skon­tak­to­wał ze sobą J. M. Gos­lar.

 (2.1) Pró­bo­wa­łem się z tobą skon­tak­to­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌskɔ̃ntakˈtɔvat͡ɕ, AS: skõntaktovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skontaktowanie n.

 przym. kontaktowy

 czas. kontaktować

Wiktionary


skontaminować

1. za­nie­czy­ścić tru­ją­cą lub pro­mie­niot­wór­czą sub­stan­cją albo drob­no­u­stro­ja­mi cho­ro­bot­wór­czy­mi;
2. po­wią­zać różne czyn­ni­ki w jedną ca­łość; stwo­rzyć kon­ta­mi­na­cję


SJP.pl


skontenerować

o emo­cjach, uczu­ciach: zgro­ma­dzić, prze­cho­wać


SJP.pl


skonteneryzowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|skon­te­ne­ry­zo­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌskɔ̃ntɛ̃nɛrɨzɔˈvãɲɛ, AS: skõntẽneryzovãńe

Wiktionary


skonteneryzować

cza­sow­nik do­ko­na­ny

 (1.1) o ła­dun­ku: umie­ścić w kon­te­ne­rze

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Se­mi­kon­te­ne­row­ce […] są w sta­nie prze­wo­zić drob­ni­cę za­rów­no skon­te­ne­ry­zo­wa­ną, jak i kon­wen­cjo­nal­ną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌskɔ̃ntɛ̃nɛrɨˈzɔvat͡ɕ, AS: skõntẽneryzovać

Wiktionary


skonto

zmniej­sze­nie usta­lo­nej ceny usłu­gi lub to­wa­ru; bo­ni­fi­ka­ta, bo­ni­fi­ka­cja


SJP.pl

Skon­to – pro­cen­to­we zmniej­sze­nie sumy na­leż­no­ści udzie­la­ne na­byw­cy przez do­staw­cę to­wa­ru, je­że­li od­bior­ca re­gu­lu­je za­pła­tę na­leż­no­ści go­tów­ką przed umó­wio­nym ter­mi­nem (tj. w przy­pad­ku, gdy na­byw­ca zre­zy­gnu­je z za­o­fe­ro­wa­ne­go mu przez do­staw­cę kre­dy­tu hand­lo­we­go).

Wikipedia


skontrastowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|skon­tra­sto­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kontra ż., kontrast m., kontrastowość ż., kontrastowanie n.

 czas. skontrastować dk., kontrastować ndk.

 przym. kontrastowy

 przyim. kontra

Wiktionary


skontro

do­ko­na­nie we­ry­fi­ka­cji za­pi­sów księ­go­wych przez spraw­dze­nie stanu za­so­bów ma­te­ria­ło­wych lub pie­nięż­nych skle­pu, ma­ga­zy­nu itp.; skon­trum


SJP.pl


skontrolować

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. kon­tro­lo­wać)

 (1.1) prze­pro­wa­dzić kon­tro­lę

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny skon­tro­lo­wać się (ndk. kon­tro­lo­wać się)

 (2.1) pod­dać się kon­tro­li

 (2.2) pod­dać kon­tro­li jeden dru­gie­go

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kontroler mos./mrz., skontrolowanie n., kontrola ż.

 czas. kontrolować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sprawdzić, zbadać, zrewidować

Wiktionary


skontrowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|skon­tro­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. skontrować dk.

 rzecz. kontra ż.

 przyim. kontra

Wiktionary


skontrować

1. szyb­ko i zde­cy­do­wa­nie za­re­a­go­wać na coś, zwy­kle szyb­ko od­po­wie­dzieć na czy­jeś py­ta­nie;
2. w bry­dżu: zo­bo­wią­zać się do nie­do­pu­szcze­nia li­cy­tu­ją­ce­go prze­ciw­ni­ka do wzię­cia za­po­wie­dzia­nej w li­cy­ta­cji licz­by lew;
3. w bok­sie: zadać kon­trę, od­po­wie­dzieć cio­sem na cios prze­ciw­ni­ka


SJP.pl


skontrowy

→ skon­tro


SJP.pl

Patrz:

skontro

skontrum

do­ko­na­nie we­ry­fi­ka­cji za­pi­sów księ­go­wych przez spraw­dze­nie stanu za­so­bów ma­te­ria­ło­wych lub pie­nięż­nych skle­pu, ma­ga­zy­nu itp.; skon­tro


SJP.pl

Skon­trum – kon­tro­la zbio­rów bi­blio­tecz­nych lub ar­chi­wal­nych, prze­pro­wa­dza­na w opar­ciu o ist­nie­ją­cy in­wen­tarz lub inną pomoc ewi­den­cyj­ną, ma­ją­ca na celu usta­le­nie stanu fak­tycz­ne­go zbio­rów i ujaw­nie­nie bra­ków (po­rów­nu­je się zapis w in­wen­ta­rzu z księ­go­zbio­rem/za­so­bem ar­chi­wal­nym na pół­kach).

Wikipedia


skontuzjować

spo­wo­do­wać czy­jąś kon­tuz­ję


SJP.pl


skonwalidować

kon­wa­li­do­wać; w pra­wie:
1. nadać moc praw­ną na sku­tek za­ist­nie­nia oko­licz­no­ści speł­nia­ją­cych wa­run­ki okre­ślo­ne przez usta­wę;
2. skon­wa­li­do­wać się - uzy­skać moc praw­ną na sku­tek za­ist­nie­nia oko­licz­no­ści speł­nia­ją­cych wa­run­ki okre­ślo­ne przez usta­wę


SJP.pl


skoordynowany

zhar­mo­ni­zo­wać dzia­ła­nia pro­wa­dzo­ne wspól­nie przez wiele osób w celu uzy­ska­nia efek­tu tych dzia­łań w jak naj­krót­szym cza­sie, przy jak najm­niej­szym na­kła­dzie, przy op­ty­mal­nym wy­ko­rzy­sta­niu moż­li­wo­ści itp.


SJP.pl


skoordynować

zhar­mo­ni­zo­wać dzia­ła­nia pro­wa­dzo­ne wspól­nie przez wiele osób w celu uzy­ska­nia efek­tu tych dzia­łań w jak naj­krót­szym cza­sie, przy jak najm­niej­szym na­kła­dzie, przy op­ty­mal­nym wy­ko­rzy­sta­niu moż­li­wo­ści itp.


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. ko­or­dy­no­wać)

 (1.1) uz­god­nić wspól­ne dzia­ła­nie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skoordynowanie n., koordynowanie n.

 czas. koordynować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zharmonizować, zsynchronizować

Wiktionary


skop

ka­stro­wa­ny baran


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zo­o­techn. wy­ka­stro­wa­ny baran

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) hist. da­ni­na dla wład­cy za cza­sów Pia­stów

 (2.2) przest. lub techn. ilość ziemi przez­na­czo­na do sko­pa­nia

 (2.3) gwara. zob. szkop. (po­jem­nik, na­czy­nie z jed­nym uchem, wy­ko­na­ne me­to­dą bed­nar­ską)

forma cza­sow­ni­ka.

 (3.1) 2. os. lp., rozk. od: sko­pać

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Skop – miej­sco­wość w Pol­sce
  • skop – wy­ka­stro­wa­ny baran.
  • skop – wy­ka­stro­wa­ny sa­miec kozy do­mo­wej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) A ja­gniak wełnę ma, ja­kiej skop nie da!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skɔp, AS: skop

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) rzecz. skopowina ż.; zdrobn. skopek, szkopik; przym. skopowy

 (2.3) rzecz. zdrobn. szkopek, szkopka, skopek, gwara. skopecek, gwara. skopecyk

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gwara. szkop, stpol. skopiec

 (2.3) stpol. szkopiec

Wiktionary


skopanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|sko­pać.

 (1.2) za­da­nie wielu cio­sów no­ga­mi

Wiktionary

Sko­pa­nie – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie tar­no­brze­skim, w gmi­nie Ba­ra­nów San­do­mier­ski. Ma sta­tus so­łect­wa. Nazwa wsi po­cho­dzi naj­praw­do­po­dob­niej od słowa skop.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa tar­no­brze­skie­go. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go (III 2011 r.) wieś li­czy­ła 2755 miesz­kań­ców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Gdy Tagge roz­ka­zał sztur­mow­co­wi, by ten wy­szedł z nią do lasu, zlik­wi­do­wał ją i wró­cił do po­szu­ki­wań, Aphra mu­sia­ła zdu­sić w sobie ogrom­ną chęć sko­pa­nia de­lik­wen­ta i wzię­cia nóg za pas.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wykopki nmos., kopacz mos./mzw.

Wiktionary


skopas

grec­ki ar­chi­tekt i rzeź­biarz (IV w. p.n.e.)


SJP.pl

Sko­pas z Paros - rzeź­biarz i ar­chi­tekt grec­ki, dzia­ła­ją­cy ok. 370 p.n.e. - 330 p.n.e. na Pe­lo­po­ne­zie, w Karii i Jonii. Ry­wa­li­zo­wał z Prak­sy­te­le­sem.

Jego sztu­ka rzeź­biar­ska na­ce­cho­wa­na była pa­to­sem, dy­na­mi­ką ukła­du ciała i ek­spre­sją twa­rzy. Z łat­wo­ścią od­da­wał dra­ma­tycz­ne emo­cje: ek­sta­zę, tęs­kno­tę, cier­pie­nie.

Wikipedia


skopać

1. spulch­nić (zie­mię), uży­wa­jąc od­po­wied­nich na­rzę­dzi;
2. zrzu­cić z sie­bie przy­kry­cie (np. koł­drę) przez ko­pa­nie no­ga­mi;
3. zbić kogoś ko­pa­niem


SJP.pl


skopcy

pra­wo­sław­na grupa wyz­na­nio­wa pow­sta­ła w 1772 roku w Rosji, uwa­ża­ją­ca asce­zę i ka­stra­cję lub su­ro­wą wstrze­mięź­li­wość płcio­wą za wa­ru­nek zba­wie­nia


SJP.pl

Skop­cy ("rze­zań­cy", скопцы tzn. ka­stra­ci, zwani też „bia­ły­mi go­łę­bia­mi”) – ruch re­li­gij­ny (grupa wyz­na­nio­wa) w Rosji, pow­sta­ły w łonie bez­po­pow­ców i pra­wo­sła­wia, uwa­ża­ją­cy asce­zę i ka­stra­cję lub su­ro­wą wstrze­mięź­li­wość płcio­wą za wa­ru­nek zba­wie­nia.

Wikipedia


skopek

1. drew­nia­ne na­czy­nie uży­wa­ne daw­niej na wsi, naj­czę­ściej na mleko i śmie­ta­nę; szko­pek; doj­ni­ca;
2. mały skop; ba­ra­nek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zo­o­techn. wy­trze­bio­ne ja­gnię

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) gwara. roln. wia­dro uży­wa­ne przy do­je­niu krów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skop m.

Wiktionary


skopianin

miesz­ka­niec Sko­pie (Skop­je), sto­li­cy Ma­ce­do­nii; Sko­pij­czyk


SJP.pl


skopianka

miesz­kan­ka Sko­pie (Skop­je), sto­li­cy Ma­ce­do­nii; Sko­pij­ka


SJP.pl


skopiański

przy­miot­nik od: Sko­pie (sto­li­ca Ma­ce­do­nii); sko­pij­ski


SJP.pl


skopie

1. spulch­nić (zie­mię), uży­wa­jąc od­po­wied­nich na­rzę­dzi;
2. zrzu­cić z sie­bie przy­kry­cie (np. koł­drę) przez ko­pa­nie no­ga­mi;
3. zbić kogoś ko­pa­niem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) geogr. przest. Skop­je (sto­li­ca Ma­ce­do­nii Pół­noc­nej)

Wiktionary


skopiec

czło­nek pra­wo­sław­nej grupy wyz­na­nio­wej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. rel. czło­nek ra­dy­kal­nej sekty pra­wo­sław­nej pow­sta­łej w osiem­na­sto­wiecz­nej Rosji, prak­ty­ku­ją­cej ka­stra­cję i ma­stek­to­mię;

Wiktionary

Sko­piec (720,7 m n.p.m.) – szczyt w Gó­rach Ka­czaw­skich, w po­łud­nio­wo-za­chod­niej Pol­sce, w Su­de­tach Za­chod­nich, w gmi­nie Ja­no­wi­ce Wiel­kie.

Góra znaj­du­je się w po­łud­nio­wo-środ­ko­wej czę­ści Gór Ka­czaw­skich, w środ­ko­wej czę­ści Grzbie­tu Po­łud­nio­we­go, około 400 m na pół­noc od szczy­tu Ba­ra­niec, około 2,8 km na po­łud­nio­wy za­chód od cen­trum Woj­cie­szo­wa i około 7 km na pół­noc­ny wschód od cen­trum Ja­no­wic Wiel­kich.

Wikipedia


skopijczyk

miesz­ka­niec Sko­pie (Skop­je), sto­li­cy Ma­ce­do­nii; Sko­pia­nin


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Skop­ja

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skɔˈpʲijt͡ʃɨk, AS: skopʹii ̯čyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Skopje n.

:: fż. skopijka ż.

 przym. skopijski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skopianin

Wiktionary


skopijka

miesz­kan­ka Sko­pie (Skop­je), sto­li­cy Ma­ce­do­nii; Sko­pian­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Skop­ja

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skɔˈpʲijka, AS: skopʹii ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Skopje n.

:: fm. skopijczyk mos.

 przym. skopijski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skopianka

Wiktionary


skopijski

przy­miot­nik od: Sko­pie (sto­li­ca Ma­ce­do­nii); sko­piań­ski


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do mia­sta Skop­je

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skɔˈpʲijsʲci, AS: skopʹii ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Skopje n., skopijczyk mos., skopijka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skopiański

Wiktionary


skopiowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|sko­pio­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kopiowanie n., kopia ż., kopiarka ż., kopista m.

 czas. kopiować ndk., skopiować dk.

 przym. kopiowy

Wiktionary


skopiować

1. wy­ko­nać kopię cze­goś;
2. prze­pi­sać coś od kogoś, po­da­jąc jako swoje; ścią­gnąć, zerż­nąć, zga­pić;
3. pow­tó­rzyć coś po kimś, zro­bić coś w ten sam spo­sób;
4. wy­ko­nać od­bit­ki fo­to­gra­ficz­ne;
5. w obrób­ce skra­wa­niem: wy­ko­nać przed­mio­ty w kształ­cie wzor­ca;
6. spo­rzą­dzić ne­ga­tyw filmu celem wy­ko­na­nia więk­szej licz­by eg­zem­pla­rzy


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. ko­pio­wać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|ko­pio­wać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rosja, sko­pio­wa­wszy z Za­cho­du mo­de­le sa­mo­cho­dów i sa­mo­lo­tów, odrzu­to­wiec, radar, pe­ni­cy­li­nę, te­le­wiz­ję, bombę ato­mo­wą i nie­miec­kie ło­dzie pod­wod­ne, wy­stę­pu­je teraz do wy­ści­gu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skɔˈpʲjɔvat͡ɕ, AS: skopʹi ̯ovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kopia ż., kopiarka ż., kopista m., kopiowanie n., skopiowanie n.

 czas. kopiować ndk.

 przym. kopiowy

Wiktionary


skopić

uło­żyć coś w kopę, np. siano


SJP.pl


skopiński

naz­wi­sko


SJP.pl


skopje

sto­li­ca Ma­ce­do­nii; Sko­pie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. sto­li­ca Ma­ce­do­nii Pół­noc­nej;

Wiktionary

Skop­je ( Скопје, "Skop­je"; Shkup; Скопље, "Skopl­je"; Скопие, "Sko­pie"; gr. Σκόπια, "Sko­pia"; Üsküp) – sto­li­ca Ma­ce­do­nii Pół­noc­nej, po­ło­żo­na w kot­li­nie na wschód od Szar Pła­ni­ny nad rzeką War­dar, lud­ność: 611,107 miesz­kań­ców (2021), głów­ny oś­ro­dek go­spo­dar­czy i na­u­ko­wy kraju, węzeł dro­go­wy oraz ko­le­jo­wy ze sta­cją Skop­je. Na po­łud­nio­wy wschód od mia­sta po­ło­żo­ny jest mię­dzy­na­ro­do­wy port lot­ni­czy Skop­je.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Uczę się ma­ce­doń­skie­go, bo chcę stu­dio­wać w Skop­ju.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskɔpʲjɛ, AS: skopʹi ̯e

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skopijczyk m., skopijka ż.

 przym. skopijski, skopiański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. Skopie

Wiktionary


skopofilia

de­wia­cja sek­su­al­na cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się skłon­no­ścią do oglą­da­nia osób upra­wia­ją­cych seks; pod­glą­dact­wo, oglą­dact­wo, wo­je­ryzm, vo­y­e­u­ryzm, skop­to­fi­lia


SJP.pl


skopolamina

zwią­zek or­ga­nicz­ny dzia­ła­ją­cy po­ra­ża­ją­co na za­koń­cze­nia ner­wów przyw­spół­czul­nych oraz nar­ko­tycz­nie na oś­rod­ko­wy układ ner­wo­wy; hio­scy­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bio­chem. farm. śro­dek an­ty­cho­li­ner­gicz­ny, al­ka­lo­id tro­pa­no­wy wy­stę­pu­ją­cy na­tu­ral­nie w niek­tó­rych ro­śli­nach z ro­dzi­ny psian­ko­wa­tych (np. bie­luń, lulek czar­ny, po­krzyk wil­cza ja­go­da)

Wiktionary

Sko­po­la­mi­na, hio­scy­na, bu­run­dan­ga – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, po­chod­na hio­scy­ja­mi­ny, al­ka­lo­id tro­pa­no­wy, otrzy­my­wa­ny mię­dzy in­ny­mi z liści bie­lu­nia dzię­dzie­rza­wy. W me­dy­cy­nie uży­wa­na w po­sta­ci bro­mo­wo­dor­ku, choć czę­ściej używa się jej bu­ty­lo­brom­ku (ści­ślej brom­ku "N"-bu­ty­lo­sko­po­la­mi­ny – np. pre­pa­rat "Sco­po­lan") w przy­pad­ku za­pa­le­nia tę­czów­ki i ciała rzę­sko­we­go oraz do roz­sze­rza­nia źre­ni­cy i pa­ra­li­żu mię­śni oka w ce­lach dia­gno­stycz­nych. Wy­ka­zu­je słab­sze dzia­ła­nie ob­wo­do­we od atro­pi­ny[].

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sko­po­la­mi­na bywa sto­so­wa­na jako lek prze­ciw­wy­miot­ny w po­dró­ży mor­skiej.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hioscyna, burundanga, oddech diabła; wzór sumaryczny: C₁₇H₂₁NO₄

Wiktionary


skopos

w li­te­ra­tu­rze: te­o­ria sko­po­su - te­o­ria, we­dług któ­rej tłu­ma­cze­nie jest ce­lo­wym dzia­ła­niem, gdzie głów­ną rolę od­gry­wa za­mie­rzo­ny cel, a nie wier­ność tek­sto­wi źró­dło­we­mu


SJP.pl


skopowina

re­gio­nal­nie: ba­ra­ni­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) reg-pl|Poz­nań. ba­ra­ni­na

Wiktionary

Sko­po­wi­na – mięso otrzy­my­wa­ne z wy­ka­stro­wa­nych sam­ców owcy, czyli "sko­pów". W niek­tó­rych re­gio­nach Pol­ski okre­śle­nie to może do­ty­czyć wszel­kiej ba­ra­ni­ny[].

Wikipedia

Powiązane:

 (1.1) skop

Wiktionary


skopowy

przy­miot­nik od: skop


SJP.pl


skoptofilia

de­wia­cja sek­su­al­na cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się skłon­no­ścią do oglą­da­nia osób upra­wia­ją­cych seks; pod­glą­dact­wo, oglą­dact­wo, wo­je­ryzm, vo­y­e­u­ryzm, sko­po­fi­lia


SJP.pl


skopywać

1. spulch­niać (zie­mię), uży­wa­jąc od­po­wied­nich na­rzę­dzi;
2. zrzu­cać z sie­bie przy­kry­cie (np. koł­drę) przez ko­pa­nie no­ga­mi


SJP.pl


skoraczewo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sko­ra­cze­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. sę­po­leń­skim, w gmi­nie Sośno
  • Sko­ra­cze­wo – osada w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ko­ściań­skim, w gmi­nie Śmi­giel

Wikipedia


skorcić

na­kło­nić kogoś do cze­goś, na­mó­wić kogoś na coś, od­po­wied­nio ar­gu­men­tu­jąc skło­nić kogoś do ja­kichś zadań, czyn­no­ści


SJP.pl


skorczów

Skor­czów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie ka­zi­mier­skim, w gmi­nie Ka­zi­mie­rza Wiel­ka. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa kie­lec­kie­go.

Ka­pli­ca pw. Bo­że­go Na­ro­dze­nia z 1616 r., wpi­sa­na do re­je­stru za­byt­ków nie­ru­cho­mych (nr rej.: A.196 z 30.05.1972).

Wikipedia


skordatura

w mu­zy­ce: zmia­na stro­je­nia in­stru­men­tu stru­no­we­go ułat­wia­ją­ca wy­ko­na­nie pew­nych pa­sa­ży, akor­dów itp.; scor­da­tu­ra


SJP.pl

Skor­da­tu­ra – me­to­da sto­so­wa­na w grze na in­stru­men­tach stru­no­wych (np. skrzyp­cach) po­le­ga­ją­ca na prze­stro­je­niu strun in­stru­men­tu, dzię­ki czemu można osią­gnąć szcze­gól­nie wir­tu­o­zow­skie efek­ty, zwła­szcza w grze akor­do­wej i po­li­fo­nicz­nej. Za­miast zwy­cza­jo­we­go stro­ju (g d1 a1 e2), kom­po­zy­tor da­ne­go ut­wo­ru może za­le­cić inny (np. g c1 g1 e2).

Wikipedia


skorek

przed­sta­wi­ciel rzędu nie­wiel­kich owa­dów z pod­gro­ma­dy us­krzyd­lo­nych; cę­gosz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ent. po­dłuż­ny owad uz­bro­jo­ny w cha­rak­te­ry­stycz­ne kle­szcze;

Wiktionary

Sko­rek ("For­fi­cu­la") – ro­dzaj skor­ków z ro­dzi­ny skor­ko­wa­tych i po­dro­dzi­ny For­fi­cu­li­nae.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sko­rek jest na­tu­ral­nym wro­giem ry­bi­ka cu­kro­we­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskɔrɛk, AS: skorek

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. szczypawka, szczypawica

Wiktionary


skorelowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) po­wią­za­nie ze sobą w jedną funk­cjo­nu­ją­cą lub poj­mo­wal­ną ca­łość

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wska­zy­wał, że ko­niecz­ne było sko­re­lo­wa­nie prac nad tą usta­wą z pra­ca­mi nad bu­dże­tem, bo w nim mają zna­leźć się środ­ki na re­a­li­za­cję pro­gra­mu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. korelacja ż.

 czas. korelować ndk., korelować się ndk., skorelować dk., skorelować się dk.

Wiktionary


skorelować

1. zwią­zać wza­jem­nie, ze­sta­wić
2. po­zo­stać w po­wią­za­niu, we współ­za­leż­no­ści z czymś


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. ko­re­lo­wać)

 (1.1) po­wią­zać ze sobą w jedną funk­cjo­nu­ją­cą ca­łość

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny sko­re­lo­wać się (ndk. ko­re­lo­wać się)

 (2.1) po­wią­zać się ze sobą w jedną ca­łość

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sko­re­lu­je­my to z adre­sa­mi ich za­miesz­ka­nia i stop­niem za­nie­czy­szczeń w tym re­jo­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. korelowanie n., korelacja ż., skorelowanie n.

 czas. korelować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) połączyć, spiąć, zespolić, zunifikować

Wiktionary


skorki

przed­sta­wi­ciel rzędu nie­wiel­kich owa­dów z pod­gro­ma­dy us­krzyd­lo­nych; cę­gosz


SJP.pl

Skor­ki, cę­go­sze (Der­map­te­ra) – nie­wiel­ki rząd owa­dów z pod­gro­ma­dy us­krzyd­lo­nych i in­fra­gro­ma­dy no­wos­krzy­dłych. Obej­mu­je około 2000 opi­sa­nych ga­tun­ków. Skrzy­dła pier­wszej pary mają przeksz­tał­co­ne w skó­rza­ste po­kry­wy, a dru­giej bło­nia­ste, w spo­czyn­ku po­trój­nie zło­żo­ne pod pier­wszy­mi.

Wikipedia


skoro

spój­nik peł­nią­cy wiele funk­cji w zda­niu


SJP.pl

spój­nik

 (1.1) spój­nik wpro­wa­dza­ją­cy zda­nie po­drzęd­ne, ko­mu­ni­ku­ją­cy, iż treść zda­nia po­drzęd­ne­go sta­no­wi prze­słan­kę dla zda­nia na­drzęd­ne­go

 (1.2) przest. spój­nik słu­żą­cy do roz­po­czę­cia zda­nia po­drzęd­ne­go oz­na­cza­ją­ce­go przy­czy­nę, wa­ru­nek cze­goś

przy­słó­wek

 (2.1) przest. pręd­ko, ry­chło, szyb­ko

 (2.2) przest. w uży­ciu orze­cze­nio­wym ktoś do cze­goś skory, skłon­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Skoro z praw­dy wy­ni­ka tylko praw­da, więc za­czy­na­jąc od praw­dzi­wych prze­sła­nek można w ma­te­ma­ty­ce dojść tylko do praw­dzi­wych wnio­sków.

 (1.1) Pój­dzie­my sami, skoro ty nie chcesz.

 (1.2) Skoro tylko wyjdę za mąż, wy­pro­wa­dzę się.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskɔrɔ, AS: skoro

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jeśli, jeżeli

 (1.2) kiedy, gdy

Wiktionary


skorobieżek

ga­tu­nek chrzą­szcza z ro­dzi­ny bie­ga­czo­wa­tych


SJP.pl


skorochód

daw­niej: czło­wiek, który pręd­ko cho­dzi


SJP.pl


skorocice

Sko­ro­ci­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie bu­skim, w gmi­nie Wi­śli­ca. Ma sta­tus so­łect­wa.

Po wpro­wa­dze­niu gro­mad w 1954 r. wieś na­le­ża­ła do gro­ma­dy Skot­ni­ki, po jej znie­sie­niu w la­tach 1960-1972 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Sko­ro­ci­ce. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa kie­lec­kie­go.

Wikipedia


skorodnica

Sko­rod­ni­ca – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie wło­daw­skim, w gmi­nie Stary Brus.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa chełm­skie­go.

Wieś jest so­łect­wem w gmi­nie Stary Brus. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go z roku 2011 wieś li­czy­ła 66 miesz­kań­ców.

Wikipedia


skorodowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|sko­ro­do­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. korodowanie n., korozja ż.

 czas. korodować ndk., skorodować dk.

 przym. korozyjny

Wiktionary


skorodować

cza­sow­nik

 (1.1) do­ko­na­ny od|ko­ro­do­wać.: ulec ko­roz­ji

 (1.2) do­ko­na­ny od|ko­ro­do­wać.: spo­wo­do­wać ko­roz­ję cze­goś

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌskɔrɔˈdɔvat͡ɕ, AS: skorodovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. korozja ż., korodowanie n., skorodowanie n.

 czas. korodować ndk.

 przym. korozyjny

Wiktionary


skorodyt

mi­ne­rał, wodny ar­se­nian że­la­za; pow­sta­je w wy­ni­ku wie­trze­nia ar­se­no­pi­ry­tu


SJP.pl

Sko­ro­dyt – mi­ne­rał z gro­ma­dy ar­se­nia­nów. Jest uwod­nio­nym ar­se­nia­nem że­la­za. Nazwa po­cho­dzi z ję­zy­ka grec­kie­go i oz­na­cza "po­dob­ny do czosn­ku", gdyż pod­grza­ny wy­dzie­la czosn­ko­wy za­pach.

Wikipedia


skorogoski

przy­miot­nik od: Sko­ro­goszcz


SJP.pl


skorogoszcz

Sko­ro­goszcz (tuż po woj­nie "Szur­goszcz", niem. "Schur­gast") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie brze­skim, w gmi­nie Lewin Brze­ski. Daw­niej mia­sto; uzy­skał lo­ka­cję miej­ską przed 1271 ro­kiem, zde­gra­do­wa­ny w 1945 roku.

Wikipedia


skoropędek

ga­tu­nek chrzą­szcza z ro­dzi­ny bie­ga­czo­wa­tych


SJP.pl


skoroszki

Sko­rosz­ki – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie puł­tu­skim, w gmi­nie Win­ni­ca. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa cie­cha­now­skie­go.

Wikipedia


skoroszowice

Sko­ro­szo­wi­ce – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie strze­liń­skim, w gmi­nie Strze­lin.

Wikipedia


skoroszyce

Sko­ro­szy­ce (niem. "Frie­de­wal­de"; daw. "Ku­bi­nów") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie ny­skim, w gmi­nie Sko­ro­szy­ce.

Miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ży do wo­je­wództ­wa opol­skie­go od jego ut­wo­rze­nia w 1950 r.

Miej­sco­wość jest sie­dzi­bą gminy Sko­ro­szy­ce.

Wikipedia


skoroszycki

przy­miot­nik od: Sko­ro­szy­ce


SJP.pl


skoroszyt

tecz­ka z przy­mo­co­wa­nym wew­nątrz me­ta­lo­wym urzą­dze­niem do spi­na­nia luź­nych kar­tek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) tecz­ka z me­ta­lo­wym me­cha­niz­mem słu­żą­cym do spi­na­nia luź­nych kar­tek pa­pie­ru

 (1.2) in­form. plik kom­pu­te­ro­wy za­wie­ra­ją­cy jeden lub wię­cej ar­ku­szy kal­ku­la­cyj­nych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mock scho­wał ko­per­tę do tecz­ki obok ma­te­ria­łów do­wo­do­wych obu zbrod­ni i kar­to­no­we­go sko­ro­szy­tu z ra­por­ta­mi swo­ich pod­wład­nych.

 (1.2) Jeśli ilość ar­ku­szy w sko­ro­szy­cie zna­czą­co wzro­śnie, wów­czas mo­że­my po­więk­szyć ob­szar przez­na­czo­ny na wyś­wiet­la­nie kart ar­ku­szy kosz­tem ob­sza­ru po­zio­me­go paska prze­wi­ja­nia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skoroszytowy

Wiktionary


skoroszytowy

przy­miot­nik od: sko­ro­szyt


SJP.pl


skoroszów

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sko­ro­szów (w ję­zy­ku nie­miec­kim Kat­ho­lisch Ham­mer) – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. trzeb­nic­kim, w gmi­nie Trzeb­ni­ca
  • Sko­ro­szów – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. kę­piń­skim, w gmi­nie Rych­tal

Wikipedia


skorowidz

1. al­fa­be­tycz­ny spis te­ma­tów, ter­mi­nów, naz­wisk itp. przy­to­czo­nych w danym dzie­le wraz ze stro­na­mi, na któ­rych fi­gu­ru­ją; in­deks
2. ro­dzaj no­te­su z umie­szczo­ny­mi z boku ko­lej­ny­mi li­te­ra­mi al­fa­be­tu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) al­fa­be­tycz­ne ze­sta­wie­nie te­ma­tycz­ne (np. naz­wisk, pojęć) w książ­ce wraz z od­sy­ła­cza­mi do od­po­wied­nich stron;

 (1.2) notes z li­te­ra­mi al­fa­be­tu umie­szczo­ny­mi po jego boku tak, aby ułat­wić znaj­do­wa­nie tre­ści pod­czas kart­ko­wa­nia, też: bok ta­kie­go no­te­su

Wiktionary

Sko­ro­widz, in­deks – ze­sta­wie­nie za­war­tych w do­ku­men­cie za­gad­nień, pojęć, nazw i naz­wisk, umie­szcza­ne zaz­wy­czaj pod ko­niec pracy.

Sko­ro­widz jest fun­da­men­tal­nym, naj­czę­ściej sto­so­wa­nym obok spisu tre­ści ro­dza­jem wy­ka­zów, jego roz­wi­nię­ciem i uzu­peł­nie­niem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) War­tość mo­no­gra­fii pod­no­si sko­ro­widz naz­wisk oraz pol­skich i ła­ciń­skich nazw ro­ślin i zwie­rząt.

 (1.2) (…) z po­wo­du re­mon­tu ka­lo­ry­fe­rów i wy­mia­ny okien zo­sta­łem zmu­szo­ny do upo­rząd­ko­wa­nia ksią­żek, cza­so­pism, ze­szy­tów, sko­ro­wi­dzów, sko­ro­szy­tów, blok-no­te­sów, al­bu­mów i bro­szur za­le­ga­ją­cych w moim po­ko­ju (…).

 (1.2) W moim do­mo­wym ar­chi­wum za­cho­wał się notes z prze­ło­mu XIX i XX wieku - w płó­cien­nej opra­wie, ze sko­ro­wi­dzem.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) indeks

Wiktionary


skorowidzowy

→ sko­ro­widz


SJP.pl

Patrz:

skorowidz

skorpena

dra­pież­na ryba mor­ska z ro­dzi­ny skor­pe­no­wa­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) icht. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Scor­pa­e­na|ref=tak., dra­pież­na ryba mor­ska z krę­pym cia­łem po­kry­tym kol­ca­mi i wy­rost­ka­mi, wy­stę­pu­ją­ca w mo­rzach cie­płych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ciała skor­pen są uz­bro­jo­ne w kolce.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skorpenokształtne lm nm., skorpenowate lm nm.

 przym. skorpenowaty

Wiktionary


skorpenokształtne

rząd ryb pro­mie­nio­płet­wych


SJP.pl

Skor­pe­noksz­tałt­ne (Scor­pa­e­ni­for­mes) – rząd ryb pro­mie­nio­płet­wych. Bli­sko spo­krew­nio­ne z oko­nioksz­tałt­ny­mi, wraz z któ­ry­mi na­le­żą do na­drzę­du kol­co­płet­wych. Cechą cha­rak­te­ry­stycz­ną rzędu jest kost­na tar­cza pod okiem.

Wikipedia


skorpenokształtny

o ce­chach skor­pe­noksz­tałt­nych (rząd ryb)


SJP.pl


skorpenowate

o ce­chach skor­pe­no­wa­tych (ro­dzi­na ryb)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. icht. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Scor­pa­e­ni­dae|A. Risso|ref=tak., ro­dzi­na dra­pież­nych ryb skor­pe­noksz­tałt­nych;

Wiktionary

Skor­pe­no­wa­te (Scor­pa­e­ni­dae) – ro­dzi­na dra­pież­nych ryb skor­pe­noksz­tałt­nych. Niek­tó­re ga­tun­ki nie­bez­piecz­ne dla czło­wie­ka (nie­bez­pie­czeń­stwo ska­le­cze­nia kol­ca­mi ja­do­wy­mi).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wszyst­kie skor­pe­no­wa­te mają krępe ciała i duże ot­wo­ry gę­bo­we.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skorpena ż.

Wiktionary


skorpenowaty

o ce­chach skor­pe­no­wa­tych (ro­dzi­na ryb)


SJP.pl


skorpenowce

po­drząd ryb pro­mie­nio­płet­wych z rzędu skor­pe­noksz­tałt­nych


SJP.pl


skorpion

bez­krę­go­wiec z gro­ma­dy pa­ję­cza­ków


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. po­kry­ty pan­ce­rzem pa­ję­czak z kol­cem ja­do­wym na ostat­nim seg­men­cie od­wło­ku;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • skor­pion – zwie­rzę z rzędu pa­ję­cza­ków
  • skor­pion – ro­dzaj sta­ro­żyt­nej ka­ta­pul­ty (ba­li­sty)
  • Skor­pion – gwia­zdo­zbiór nieba po­łud­nio­we­go
  • Skor­pion – jeden z astro­lo­gicz­nych zna­ków zo­dia­ku
  • PZL-230 Skor­pion – sa­mo­lot
  • Skor­pion – za­chod­nio­nie­miec­ki usta­wiacz min
  • Skor­pion-3 – opan­ce­rzo­na wer­sja sa­mo­cho­du Hon­ker
  • „Skor­pion” – po­li­cyj­ny kryp­to­nim wie­lo­krot­ne­go mor­der­cy, Pawła Tuch­li­na
  • „Skor­pion” – pse­u­do­nim pol­skie­go se­ryj­ne­go mor­der­cy, Krzysz­to­fa Gaw­li­ka
  • Skor­pion – seria ko­mik­so­wa
  • Skor­pion I – fa­ra­on
  • Skor­pion II – fa­ra­on

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Od tego naj­ścia upły­nę­ło już wiele ty­god­ni, jed­nak­że w cha­tach czuć było je­szcze zak­was mrów­cza­ny i nie można się w nich było do­pa­trzyć ani czar­nych, wiel­kich ka­ra­lu­chów, które roją się zwy­kle w le­pian­kach mu­rzyń­skich, ani pa­ją­ków, ani skor­pio­nów, ani najm­niej­sze­go owadu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskɔrpʲjɔ̃n, AS: skorpʹi ̯õn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Skorpion mos./mzw.

Wiktionary


skorpionowiec

skor­pio­no­wiec bru­nat­ny - ga­tu­nek mchu z ro­dzi­ny krzy­wo­szy­jo­wa­tych


SJP.pl


skorpionowy

przy­miot­nik od: skor­pion


SJP.pl


skorpiony

bez­krę­go­wiec z gro­ma­dy pa­ję­cza­ków


SJP.pl

Skor­pio­ny (Scor­pio­nes) – rząd pa­ję­cza­ków, obej­mu­ją­cy ponad 2000 opi­sa­nych ga­tun­ków. Wy­stę­pu­ją od tro­pi­ków i sub­tro­pi­ków po część cie­plej­szej stre­fy umiar­ko­wa­nej, od stref pły­wów po wy­so­kie góry. Zdol­ne do hi­ber­na­cji lub esty­wa­cji. Dra­pież­ne. Mają pro­so­mę na­kry­tą ka­ra­pak­sem, no­go­głaszcz­ki za­koń­czo­ne szczyp­ca­mi, 4 pary od­nó­ży krocz­nych oraz seg­men­to­wa­ny od­włok, po­dzie­lo­ny na szer­szy prze­dod­włok i węż­szy za­od­włok.

Wikipedia


skorpucha

ro­dzaj żółwi z ro­dzi­ny skor­pu­cho­wa­tych


SJP.pl


skorski

naz­wi­sko


SJP.pl


skorszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: skory


SJP.pl


skorumpować

uza­leż­nić od sie­bie kogoś, zwła­szcza urzęd­ni­ków i po­li­ty­ków, przez da­wa­nie ła­pó­wek, przy­ku­py­wa­nie


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. ko­rum­po­wać)

 (1.1) uza­leż­nić od sie­bie de­cy­den­ta, urzęd­ni­ka po­przez danie mu ła­pów­ki

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny sko­rum­po­wać się (ndk. ko­rum­po­wać się)

 (2.1) dać się sko­rum­po­wać; ulec ko­rup­cji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skorumpowanie n., korupcja ż.

 przym. skorumpowany, korupcyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przekupić

Wiktionary


skorupa

1. twar­da war­stwa po­kry­wa­ją­ca coś z wierz­chu, np. sko­ru­pa lo­do­wa;
2. ka­wa­łek ro­zbi­te­go na­czy­nia fa­jan­so­we­go, gli­nia­ne­go, por­ce­la­no­we­go;
3. po­tocz­nie: o li­chym wy­szczer­bio­nym na­czy­niu;
4. twar­da osło­na ro­go­wa lub kost­na okry­wa­ją­ca ciała sta­wo­no­gów; 5 sko­ru­pa ziem­ska - zew­nętrz­na po­wło­ka kuli ziem­skiej, zbu­do­wa­na ze skał


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) twar­da po­wło­ka, po­kry­wa­ją­ca coś z wierz­chu

 (1.2) zool. twar­da osło­na po­kry­wa­ją­ca ciało niek­tó­rych zwie­rząt, zbu­do­wa­na z chi­ty­ny, rogu, kości itp.

 (1.3) ka­wa­łek ro­zbi­te­go na­czy­nia ce­ra­micz­ne­go

 (1.4) reg. pozn. na­czy­nie ce­ra­micz­ne

 (1.5) anat. część móz­go­wia

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • sko­ru­pa owocu (łu­pi­na)
  • sko­ru­pa ziem­ska
  • sko­ru­pa kon­ty­nen­tal­na
  • sko­ru­pa oce­a­nicz­na
  • sko­ru­pa jądra so­czew­ko­wa­te­go
  • sko­ru­pa, pan­cerz u zwie­rząt - ka­ra­paks sta­wo­no­gów, ka­ra­paks żółwi
  • Ewa Sko­ru­pa
  • Le­szek Sko­ru­pa
  • Ta­de­usz Sko­ru­pa
  • To­masz Sko­ru­pa
  • Ka­ta­rzy­na Sko­ru­pa
  • Mał­go­rza­ta Sko­ru­pa

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jak ro­zbić sko­ru­pę ko­ko­sa?

 (1.2) Sko­ru­pa żół­wia szyl­kre­to­we­go słu­ży­ła do wy­ro­bu róż­ne­go ro­dza­ju ozdób.

 (1.3) Stłu­kłem wazon, muszę po­zbie­rać sko­ru­py z po­dło­gi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skɔˈrupa, AS: skorupa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skorupiak m.

:: zdrobn. skorupka ż.

 przym. skorupkowy, skorupowy, oskorupiony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) łupina, łuska, powłoka

 (1.2) pancerz, karapaks, muszla

Wiktionary


skorupiak

zwie­rzę o ciele zbu­do­wa­nym z seg­men­tów, zwy­kle okry­te pan­ce­rzem, ma­ją­ce kilka par nóg, ży­ją­ce prze­waż­nie w wo­dzie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. przed­sta­wi­ciel pod­ty­pu sta­wo­no­gów, pro­wa­dzą­cych w więk­szo­ści wodny tryb życia, po­sia­da­ją­cych dwu­ga­łę­zi­ste od­nó­ża (z wy­jąt­kiem pier­wszej pary czuł­ków), cha­rak­te­ry­stycz­ną bu­do­wę sta­diów lar­wal­nych i ge­no­typ;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W jaki spo­sób od­dy­cha­ją sko­ru­pia­ki?

 (1.1) Jak sza­cu­ją niek­tó­rzy ba­da­cze, po­ło­wy ko­mer­cyj­ne mogą się skoń­czyć je­szcze przed ro­kiem 2050, po­nie­waż po­pu­la­cje tych ga­tun­ków ryb i sko­ru­pia­ków, które są obec­nie po­ła­wia­ne, mogą zo­stać wy­ło­wio­ne do cna.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skɔˈrupʲjak, AS: skorupʹi ̯ak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skorupa ż., skorupka ż., skorupnik m., skorupienie n., skorupniak mrz.

 czas. skorupieć ndk.

 przym. skorupowy, skorupkowy, skorupiakowy, skorupiasty, skorupowaty, skorupiany

Wiktionary


skorupiaki

zwie­rzę o ciele zbu­do­wa­nym z seg­men­tów, zwy­kle okry­te pan­ce­rzem, ma­ją­ce kilka par nóg, ży­ją­ce prze­waż­nie w wo­dzie


SJP.pl

Sko­ru­pia­ki (Cru­sta­cea) – pod­typ sta­wo­no­gów wy­róż­nia­ny w sy­ste­ma­ty­ce tra­dy­cyj­nej, obej­mu­ją­cy około 67–70 ty­się­cy opi­sa­nych ga­tun­ków, przy czym licz­ba po­zo­sta­ją­cych do od­kry­cia jest znacz­nie więk­sza. Przed­sta­wi­cie­le wy­ka­zu­ją ol­brzy­mią róż­no­rod­ność mor­fo­lo­gicz­ną i eko­lo­gicz­ną.

Wikipedia


skorupiakowy

przy­miot­nik od: sko­ru­piak


SJP.pl


skorupiasty

po­dob­ny do sko­ru­py, two­rzą­cy ro­dzaj sko­ru­py; sko­ru­po­wa­ty


SJP.pl


skorupik

sko­ru­pik ja­bło­nio­wy - owad z ro­dzi­ny tarcz­ni­ków, szkod­nik drzew i krze­wów owo­co­wych; prze­cin­ko­wiec


SJP.pl


skorupiński

naz­wi­sko


SJP.pl


skorupka

zdrob­nie­nie od: sko­ru­pa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: sko­ru­pa

 (1.2) zool. twar­da osło­na jaja

Wiktionary

Sko­rup­ka (łac. "valva", ang. "valve") – każda z dwóch czę­ści musz­li małży, ra­mie­nio­no­gów i niek­tó­rych sko­ru­pia­ków.

Musz­la niek­tó­rych mię­cza­ków, wszyst­kich ra­mie­nio­no­gów i niek­tó­rych sko­ru­pia­ków (mał­żo­racz­ków i musz­lo­racz­ków) skła­da się z dwóch ru­cho­mo po­łą­czo­nych czę­ści, zwa­nych sko­rup­ka­mi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Pro­szę, obierz jajka ze sko­ru­pek i je po­krój.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skorupa ż., skorupiak mzw., skorupniak mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) gw. Górny Śląsk szkorupina

Wiktionary


skorupkowatość

cecha po­wierzch­ni szkli­wa o wy­glą­dzie zbli­żo­nym do po­wierzch­ni sko­ru­pek jajka


SJP.pl


skorupkowaty

przy­po­mi­na­ją­cy sko­rup­kę, po­dob­ny do sko­rup­ki


SJP.pl


skorupkowy

przy­miot­nik od: sko­rup­ka


SJP.pl


skorupniaczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od sko­rup­niak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skorupniak m.

Wiktionary


skorupniak

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gwara wię­zien­na jajko

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skɔˈrupʲɲak, AS: skorupʹńak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skorupa ż., skorupka ż., skorupiak m.

:: zdrobn. skorupniaczek m.

 przym. skorupowy, skorupkowy

Wiktionary


skorupowaty

po­dob­ny do sko­ru­py, two­rzą­cy ro­dzaj sko­ru­py; sko­ru­pia­sty


SJP.pl


skorupowy

przy­miot­nik od: sko­ru­pa


SJP.pl


skorupski

naz­wi­sko


SJP.pl


skorupy

1. twar­da war­stwa po­kry­wa­ją­ca coś z wierz­chu, np. sko­ru­pa lo­do­wa;
2. ka­wa­łek ro­zbi­te­go na­czy­nia fa­jan­so­we­go, gli­nia­ne­go, por­ce­la­no­we­go;
3. po­tocz­nie: o li­chym wy­szczer­bio­nym na­czy­niu;
4. twar­da osło­na ro­go­wa lub kost­na okry­wa­ją­ca ciała sta­wo­no­gów; 5 sko­ru­pa ziem­ska - zew­nętrz­na po­wło­ka kuli ziem­skiej, zbu­do­wa­na ze skał


SJP.pl

Sko­ru­py – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie ot­woc­kim, w gmi­nie Koł­biel.

Wikipedia


skoruszyna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. dendr. ja­rzę­bi­na

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. owoc ja­rzę­bi­ny

Wiktionary

Sko­ru­szy­na (słow. "Skorušina") – naj­wyż­szy szczyt Sko­ru­szyń­skich Wier­chów na Sło­wa­cji. Po­łud­nio­we stoki Sko­ru­szy­ny opa­da­ją do Do­li­ny Błot­nej, prze­łę­czy Borek i Do­li­ny Mi­hul­czej. Przez prze­łęcz Borek Sko­ru­szy­na łączy się z Ta­tra­mi Za­chod­ni­mi, do­li­ny Błot­na i Mi­hul­cza na­le­żą do Rowu Pod­ta­trzań­skie­go. Z po­łud­nio­wych sto­ków Sko­ru­szy­ny spły­wa bar­dzo gęsta sieć nie­wiel­kich po­to­ków ucho­dzą­cych do Błot­ne­go Po­to­ku i Mi­hul­cze­go Po­to­ku.

Wikipedia


skoruśniak

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. bot. ja­rzę­bi­na

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sko­ru­śniak – grzbiet w pas­mie re­glo­wym mię­dzy Do­li­ną Małej Łąki a Do­li­ną Mię­tu­sią
  • Sko­ru­śniak – grań Mły­na­rza w Ta­trach
  • Sko­ru­śniak – wznie­sie­nie na Po­gó­rzu Spi­skim
  • Sko­ru­śniak lub Gom­bo­si Sko­ru­śniak – las w sło­wac­kich Ta­trach
  • Sko­ru­śniak – pół­noc­ny grzbiet Żół­tej Turni

Wikipedia


skory

taki, który jest gotów do uczy­nie­nia, za­ak­cep­to­wa­nia cze­goś; skłon­ny, chęt­ny, ocho­czy, skwa­pli­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) książk. chęt­ny

 (1.2) książk. skła­nia­ją­cy się (ku cze­muś), skłon­ny (do cze­goś)

 (1.3) przest. szyb­ki

Wiktionary

Skory ( Скары; Скоры) – wieś na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie miń­skim, w re­jo­nie mia­dziel­skim, w siel­so­wie­cie Na­rocz.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Małe kotki są skore do za­ba­wy.

 (1.2) Czło­wiek skory do gnie­wu od­bie­ra swoje oto­cze­nie jako wroga.

 (1.2) (…) cho­ciaż duch ich może jest dość skory do tego: lecz ciało ich jest mdłe.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskɔrɨ, AS: skory

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chętny

Wiktionary


skorygować

prze­pro­wa­dzić ko­rek­tę


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni

 (1.1) do­ko­na­ny od|ko­ry­go­wać.

Wiktionary


skorzec

ga­tu­nek szpa­ka; sko­rzek, sko­rzeń


SJP.pl


skorzej

prze­sta­rza­ły sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: skoro (pręd­ko, ry­chło)


SJP.pl


skorzewo

Sko­rze­wo (do­dat­ko­wa nazwa w j. ka­szub. Skòrzewò; niem. "Skors­che­wo") – wieś ka­szub­ska w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie ko­ścier­skim, w gmi­nie Ko­ście­rzy­na. Leży na Po­je­zie­rzu Ka­szub­skim u po­łud­nio­wych krań­ców Ka­szub­skie­go Parku Kra­jo­bra­zo­we­go. Ma sta­tus so­łect­wa.

Wikipedia


skorzonera

[czy­taj: skor-zo­ne­ra] ro­śli­na wa­rzyw­na, upra­wia­na ze wzglę­du na ja­dal­ne ciem­no­brą­zo­we lub czar­ne ko­rze­nie; wę­ży­mord


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zob. wę­ży­mord czar­ny ko­rzeń.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sko­rzo­ne­rę trak­to­wa­no ongiś jako ro­śli­nę lecz­ni­czą (…).

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wężymord, wężymord czarny korzeń

Wiktionary


skorzynice

Sko­rzy­ni­ce ( Hart­liebs­dorf) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie lwó­wec­kim, w gmi­nie Lwó­wek Ślą­ski, na Po­gó­rzu Ka­czaw­skim w Su­de­tach.

We­dług po­dzia­łu fi­zycz­no­ge­o­gra­ficz­ne­go miej­sco­wość leży w Rowie Zby­lu­to­wa.

Wikipedia


skorzystanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|sko­rzy­stać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. skorzystać

Wiktionary


skorzystać

1. użyć cze­goś, po­słu­żyć się czymś; wy­ko­rzy­stać;
2. osią­gnąć z cze­goś zysk, ko­rzyść; zy­skać, wy­zy­skać


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. ko­rzy­stać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|ko­rzy­stać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kiedy po­czu­ła pust­kę w gło­wie i za nic nie mogła usta­lić, co po­win­na zro­bić i dokąd się udać, nie­mal odru­cho­wo uru­cho­mi­ła ho­lo­re­je­stra­tor i pod­nio­sła go na wy­so­kość oczu – rów­nie do­brze może sko­rzy­stać z oko­licz­no­ści, by przy­go­to­wać uję­cia na po­trze­by fil­mów wy­ma­ga­ją­cych dy­na­micz­nej akcji – i zer­wa­ła się bie­giem w kie­run­ku han­ga­ru.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wykorzystywać, korzystać ndk.

 rzecz. korzyść ż., korzystanie n., skorzystanie n.

 przym. korzystny

 przysł. korzystnie, niekorzystnie

Wiktionary


skorzęcin

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sko­rzę­cin – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. gnieź­nień­skim, w gmi­nie Wit­ko­wo
  • Sko­rzę­cin – osada leśna w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. gnieź­nień­skim, w gmi­nie Wit­ko­wo
  • Sko­rzę­cin – przy­sió­łek wsi Pru­sze­wiec, w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. poz­nań­skim, w gmi­nie Po­bie­dzi­ska
  • Sko­rzę­cin – oś­ro­dek wy­po­czyn­ko­wy po­ło­żo­ny w Sko­rzę­ci­nie

Wikipedia


skorzęciński

przy­miot­nik od: Sko­rzę­cin


SJP.pl


skorża

naz­wi­sko


SJP.pl


skos

ukos;
1. po­wierzch­nia uko­śna;
2. ka­wa­łek tka­ni­ny od­cię­ty uko­śnie


SJP.pl


skosatka

ro­dzaj msza­ków z rzędu mesz­kow­ców


SJP.pl


skosatkowate

ro­dzi­na msza­ków z rzędu mesz­kow­ców


SJP.pl


skosem

pod kątem ostrym; uko­śnie; na ukos


SJP.pl


skosik

zdrob­nie­nie od: skos


SJP.pl


skosić

1. ściąć trawę, zboże itp. przy po­mo­cy od­po­wied­nie­go na­rzę­dzia, np. sier­pa, czy ma­szy­ny, np. kom­baj­nu;
2. prze­no­śnie:
a) za­gar­nąć, zdo­być (np. ko­rzy­ści, środ­ki);
b) po­ło­żyć tru­pem; uśmier­cić;
3. w gwa­rze ucz­niow­skiej: po­sta­wić niską ocenę;
4. śro­do­wi­sko­wo: sfa­u­lo­wać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. kosić)

 (1.1) ogrod. roln. ściąć ro­śli­ny, zwy­kle zbio­ro­wo, kosą lub przy uży­ciu ja­kiejś ma­szy­ny

 (1.2) zabić wiele istot, za­mor­do­wać serią

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kośnik mzw./mos., kosiarz mos., kosynier mos., kosiarka ż., skoszenie n., kosa ż.

 przym. kosiarski

 czas. kosić, wykaszać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ściąć

 (1.2) pomordować, pozabijać

Wiktionary


skoski

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. roln. sko­śne za­go­ny na koń­cach pola or­ne­go

Wiktionary


skosmacieć

stać się kos­ma­tym, obros­nąć wło­sa­mi


SJP.pl


skosowy

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny ze sko­sem, do­ty­czą­cy skosu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skos m., skośka ż., skosik m.

 przym. skośny

 przysł. skośnie

Wiktionary


skostniały

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) stward­nia­ły, jak kość

 (1.2) przen. utr­wa­lo­ny w niez­mien­nej, tra­dy­cyj­nej po­sta­ci

 (1.3) przen. trwa­ją­cy przy tych sa­mych po­glą­dach

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skostnienie n., skostniałość ż., pokostnienie n., kostnienie n.

 czas. skostnieć dk., pokostnieć dk., kostnieć ndk.

Wiktionary


skostnieć

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. kost­nieć)

 (1.1) na­brać cech kości; stać się sztyw­nym, twar­dym jak kość

 (1.2) przen. stra­cić ela­stycz­ność, utr­wa­lić się w czymś

 (1.3) przen. zesz­tyw­nieć z zimna lub pod wpły­wem sil­nych wra­żeń

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Chrząst­ka może skost­nieć z wie­kiem.

 (1.2) Jego my­śle­nie cał­ko­wi­cie skost­nia­ło.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskɔstʲɲɛ̇t͡ɕ, AS: skostʹńėć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kość ż., kostniak mrz., skostnienie n., kostka ż.

 czas. kostnieć ndk.

 przym. skostniały

Wiktionary


skoszenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|sko­sić.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pole po sko­sze­niu ros­ną­cych na nim zbóż, na­zy­wa­my ścier­ni­skiem albo rży­skiem.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wykaszać, skosić dk.

 rzecz. kosiarz mos., kosa ż., kosiarka ż., kosynier mos.

Wiktionary


skoszewo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sko­sze­wo – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. choj­nic­kim, w gmi­nie Brusy
  • Sko­sze­wo – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. ka­mień­skim, w gmi­nie Wolin

Wikipedia


skosztowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|skosz­to­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. skosztować dk.

Wiktionary


skosztować

1. zjeść lub wypić coś w celu zba­da­nia smaku; spró­bo­wać;
2. doz­nać cze­goś, poz­nać coś


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) zjeść lub wypić tro­chę, aby po­czuć smak

 (1.2) przen. doś­wiad­czyć cze­goś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skosztowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) spróbować

 (1.2) doznać, zaznać, zakosztować

Wiktionary


skot

daw­niej: bydło ro­ga­te


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) stpol. bydło

Wiktionary

SKOT ( Střední Kolový Obrněný Transportér "– Śred­ni Ko­ło­wy Opan­ce­rzo­ny Tran­spor­ter;" znany także pod oz­na­cze­niem OT-64) – ko­ło­wy, pły­wa­ją­cy tran­spor­ter opan­ce­rzo­ny opra­co­wa­ny wspól­nie przez CSRS i PRL na prze­ło­mie lat 50. i 60. XX wieku. Po­jazd po­sia­da czte­ry osie (układ 8×8), w naj­po­pu­lar­niej­szych wa­rian­tach jest także wy­po­sa­żo­ny w wieżę strze­lec­ką.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: skɔt, AS: skot

Wiktionary


skotarczak

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Cze­sław Sko­tar­czak – pol­ski ma­larz i stra­żak ochot­nik
  • Ni­ko­dem Sko­tar­czak – pol­ski gang­ster
  • Sta­ni­sław Sko­tar­czak – pol­ski ki­no­o­pe­ra­tor i stra­żak ochot­nik

Wikipedia


skotarek

naz­wi­sko


SJP.pl


skotarz

daw­niej: pa­sterz bydła ro­ga­te­go (skotu); sko­to­pas


SJP.pl


skotnica

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Skot­ni­ca – część mia­sta Bu­kow­no
  • Skot­ni­ca – część mia­sta Ja­worz­no
  • Skot­ni­ca – część mia­sta Li­biąż
  • Skot­ni­ca – część mia­sta Pszczy­na
  • Skot­ni­ca – część wsi Raj­brot w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. bo­cheń­skim, w gmi­nie Lip­ni­ca Mu­ro­wa­na
  • Skot­ni­ca – część wsi Kró­lów­ka w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. bo­cheń­skim, w gmi­nie Nowy Wi­śnicz
  • Skot­ni­ca – część wsi Oku­li­ce w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. bo­cheń­skim, w gmi­nie Rze­za­wa
  • Skot­ni­ca – przy­sió­łek wsi Ja­sień w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. brze­skim, w gmi­nie Brze­sko
  • Skot­ni­ca – część wsi Uście Solne w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. brze­skim, w gmi­nie Szczu­ro­wa
  • Skot­ni­ca – część wsi Za­gó­rze w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. chrza­now­skim, w gmi­nie Ba­bi­ce
  • Skot­ni­ca – część wsi Lu­szo­wi­ce w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. chrza­now­skim, w gmi­nie Chrza­nów
  • Skot­ni­ca – część wsi Płaza w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. chrza­now­skim, w gmi­nie Chrza­nów

Wikipedia


skotnicki

naz­wi­sko


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze Skot­ni­ka­mi, do­ty­czą­cy Skot­nik

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alek­san­der Skot­nic­ki (ur. 1948) – he­ma­to­log
  • Alek­san­der Skot­nic­ki (1901–1944) – we­te­ry­narz
  • Cze­sław Skot­nic­ki (1871–1945) – hy­dro­tech­nik
  • Jan Skot­nic­ki (1569–1621) – kasz­te­lan po­ła­niec­ki, rot­mistrz
  • Jan Skot­nic­ki (1876–1968) – ma­larz
  • Ja­ro­sław Bo­go­ria Skot­nic­ki (ok. 1280–1376) – ar­cy­bi­skup
  • Mak­sy­mi­lian Skot­nic­ki (1937–2007) – ge­o­graf
  • Mi­ko­łaj Bo­go­ria Skot­nic­ki (1150–1238) – wła­ści­ciel ziem­ski
  • Sta­ni­sław Grzmot-Skot­nic­ki (1894–1939) – ge­ne­rał bry­ga­dy
  • To­masz Bo­go­ria Skot­nic­ki (1654–1700) – bi­skup
  • Skot­nic­ki (po­tocz­nie Skot­ni­czan­ka lub Skot­ni­ca) – potok, pra­wo­brzeż­ny do­pływ Graj­car­ka w Szczaw­ni­cy

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Skotniki nmos., skotnik mos.

Wiktionary


skotnik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. roln. wy­pa­sacz bydła

Wiktionary

Skot­nik (pa­stuch, l.mn. skot­ni­cy, za­po­ży­cze­nie z niem. "skatts") – w okre­sie wczes­ne­go śred­nio­wie­cza grupa lud­no­ści słu­żeb­nej, która zaj­mo­wa­ła się wy­pa­sem bydła (zob. wygon).

Świa­dect­wem ich ist­nie­nia są nazwy wsi (jak np. Skot­ni­ki koło Krusz­wi­cy), które nosi kilka osad w Pol­sce, po­ło­żo­nych w są­siedzt­wie sta­rych gro­dów.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Skotniki nmos., Skotnicki m., Skotnicka ż., skotniczka ż., skotniczkowate nmos.

:: zdrobn. skotniczek m.

 przym. skotnicki, skotniczkowy

Wiktionary


skotniki

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Skot­ni­ki – część mia­sta Kra­ków, w de­le­ga­tu­rze Kra­ków-Pod­gó­rze
  • Skot­ni­ki – część mia­sta Pruch­nik
  • Skot­ni­ki – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. trzeb­nic­kim, w gmi­nie Za­wo­nia
  • Skot­ni­ki – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. ino­wroc­ław­skim, w gmi­nie Krusz­wi­ca
  • Skot­ni­ki – wieś w woj. łódz­kim, w pow. piotr­kow­skim, w gmi­nie Alek­san­drów
  • Skot­ni­ki – wieś w woj. łódz­kim, w pow. pod­dę­bic­kim, w gmi­nie Unie­jów
  • Skot­ni­ki – wieś w woj. łódz­kim, w pow. zgier­skim, w gmi­nie Ozor­ków
  • Skot­ni­ki – wieś w woj. łódz­kim, w pow. zgier­skim, w gmi­nie Zgierz
  • Skot­ni­ki – osada w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. so­cha­czew­skim, w gmi­nie Te­re­sin
  • Skot­ni­ki – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. san­do­mier­skim, w gmi­nie Sam­bo­rzec
  • Skot­ni­ki – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. wrze­siń­skim, w gmi­nie Mi­ło­sław
  • Skot­ni­ki – osada w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. draw­skim, w gmi­nie Ka­lisz Po­mor­ski

Wikipedia


skotofor

sub­stan­cja zmie­nia­ją­ca swoje włas­no­ści pod­czas bom­bar­do­wa­nia elek­tro­na­mi


SJP.pl


skotopas

daw­niej: pa­sterz bydła ro­ga­te­go (skotu); sko­tarz


SJP.pl


skotopaska

sta­ro­pol­ska nazwy sie­lan­ki jako ga­tun­ku li­te­rac­kie­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. liter. sta­ro­pol­ska nazwa sie­lan­ki

 (1.2) daw. pa­ster­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pi­sy­wał sko­to­pa­ski, in­ny­mi słowy kle­cił bu­ko­li­ki.

 (1.2) W ko­szy­ku sko­to­pa­ski nie bra­ko­wa­ło chle­ba i kieł­ba­ski.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) idylla, ekloga, bukolika, sielanka

 (1.2) pasterka

Wiktionary


skotopowy

wi­dze­nie sko­to­po­we - praca oka przy zni­ko­mej ilo­ści świa­tła


SJP.pl


skototron

lampa elek­tro­no­wa z ekra­nem o dłu­gim cza­sie poś­wia­ty, sto­so­wa­na w ra­da­rach


SJP.pl


skotysta

wyz­naw­ca, zwo­len­nik sko­tyz­mu


SJP.pl


skotystka

zwo­len­nicz­ka sko­tyz­mu


SJP.pl


skotyzm

scho­la­stycz­ny kie­ru­nek fi­lo­zo­ficz­no-te­o­lo­gicz­ny, opo­zy­cyj­ny wobec to­miz­mu, uz­na­ją­cy pry­mat woli nad ro­zu­mem; szko­tyzm


SJP.pl

Sko­tyzm, szko­tyzm – kie­ru­nek te­o­lo­gii ka­to­lic­kiej za­po­cząt­ko­wa­ny w XIII wieku przez Jana Dunsa Szko­ta i w XXI stu­le­ciu dalej roz­wi­ja­ny[]; pod pew­ny­mi wzglę­da­mi sta­no­wi an­ty­te­zę to­miz­mu. Jak po­da­je Mały słow­nik te­o­lo­gicz­ny:

„obok me­ta­fi­zycz­nych róż­nic w sto­sun­ku do to­miz­mu sko­tyzm cha­rak­te­ry­zu­je pod­kre­śle­nie, że isto­tę boską naj­le­piej poj­mo­wać jako mi­łość, z czego wy­ni­ka pry­mat woli, wol­no­ści i in­dy­wi­du­al­no­ści, pod­kre­śle­nie chry­sto­cen­tryz­mu, utoż­sa­mie­nie łaski uspra­wied­li­wia­ją­cej z mi­ło­ścią, [...] kry­tycz­ne uję­cie funk­cji samej te­o­lo­gii.”

Wikipedia


skowa

ro­dzaj klam­ry uży­wa­nej do spa­ja­nia lub przy­trzy­my­wa­nia róż­ne­go ro­dza­ju ele­men­tów drew­nia­nych w bu­dow­la­nych kon­struk­cjach


SJP.pl


skowierzyn

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim;

Wiktionary

Sko­wie­rzyn – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie sta­lo­wo­wol­skim, w gmi­nie Za­le­sza­ny. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa tar­no­brze­skie­go.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: skɔˈvʲjɛʒɨ̃n, AS: skovʹi ̯ežỹn

Wiktionary


skowroda

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Kolno,gu­ber­nia au­gu­stow­ska,Gra­je­wo,Łomża,Mońki, Ostro­łę­ka,Ty­ko­cin,Ełk,Gi­życ­ko,Goł­dap,Olec­ko,Pisz,Sejny,Su­wał­ki,Su­wal­szczyz­na,Po­le­sie. pa­tel­nia

 (1.2) gw-pl|Zam­brów. bla­cha do pie­cze­nia

 (1.3) gw-pl|Au­gu­stów,Su­wał­ki. ron­del

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sko­wro­da Po­łud­nio­wa
  • Sko­wro­da Pół­noc­na

Wikipedia


skowron

naz­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ornit. śred­niej wiel­ko­ści ptak z ro­dzi­ny sko­wron­ków

Wiktionary

Sko­wron (niem. "Ler­chen­berg", 472 m n.p.m.) – wznie­sie­nie w pół­noc­nej czę­ści "Grzbie­tu Ma­łe­go" Gór Ka­czaw­skich, po­ło­żo­ne na pół­noc­ny za­chód od Pło­szczyn­ki, gdzie łączy się z Wa­pien­ną. Ku za­cho­do­wi od­cho­dzi od niego kilka bocz­nych ra­mion z Zad­nią i Strzy­żow­cem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zdję­cie sko­wro­na zo­sta­ło zro­bio­ne nad Mo­rzem Czer­wo­nym.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Skowron mrz., skowronek mzw., skowroniak mzw., skowronki lm nm., skowrończyk mzw.

Wiktionary


skowroneczek

zdrob­nie­nie od: sko­wro­nek


SJP.pl


skowronek

naz­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ornit. mały ptak z ro­dzi­ny nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ala­u­di­dae|ref=tak. o per­li­stym, wy­so­kim śpie­wie;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • sko­wro­nek zwy­czaj­ny (Ala­u­da ar­ven­sis) zwany też sko­wron­kiem pol­nym lub ro­la­kiem
  • sko­wro­nek orien­tal­ny (Ala­u­da gul­gu­la)
  • sko­wro­nek wy­spo­wy (Ala­u­da razae)
  • sko­wro­nek ja­poń­ski (A. ar­ven­sis ja­po­ni­ca) – pod­ga­tu­nek sko­wron­ka zwy­czaj­ne­go
  • sko­wro­nek bo­ro­wy, ina­czej lerka (Lul­lu­la ar­bo­rea)
  • Sko­wro­nek – część mia­sta Al­wer­nia
  • Sko­wro­nek – część wsi Osowo Leśne w woj. po­mor­skim, w pow. sta­ro­gardz­kim, w gmi­nie Lu­bi­cho­wo
  • Sko­wro­nek – część wsi Stara Wieś w woj. ślą­skim, w pow. biel­skim, w gmi­nie Wi­la­mo­wi­ce
  • Cze­sław Sko­wro­nek – po­li­tyk
  • Fran­ci­szek Sko­wro­nek – żoł­nierz
  • Hen­ryk Sko­wro­nek – spor­to­wiec
  • Hu­bert Sko­wro­nek – du­chow­ny

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Rol­nik nie­chęt­nie z płu­giem na pole wy­cho­dził, cho­ciaż wios­na przysz­ła wczes­na, cicha, cie­pła, a nad ste­pa­mi dzwo­ni­ły od dawna sko­wron­ki.

 (1.1) Jedna leci, jak sko­wro­nek, • Nad zagon miły, • Druga pła­cze, jak za­zu­la, • Gdzieś u mo­gi­ły!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skɔvˈrɔ̃nɛk, AS: skovrõnek

Wiktionary

Powiązane:

 przym. skowronkowy

 rzecz. skowron mzw., skowronki nmos.

:: zdrobn. skowroneczek mzw.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rolak

Wiktionary


skowroniak

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) syst. ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ramp­ho­co­ris clot­bey|Bo­na­par­te|ref=tak., ga­tu­nek ma­łe­go ptaka z ro­dzi­ny sko­wron­ków, wy­stę­pu­ją­ce­go w pół­noc­nej Afry­ce oraz Bli­skim Wscho­dzie;

 (1.2) ornit. ptak z ga­tun­ku sko­wro­niak (1.1)

Wiktionary

Sko­wro­niak ("Ramp­ho­co­ris clot­bey") – ga­tu­nek ma­łe­go ptaka z ro­dzi­ny sko­wron­ków (Ala­u­di­dae). Wy­stę­pu­je w pół­noc­nej Afry­ce oraz na Bli­skim Wscho­dzie. Nie jest za­gro­żo­ny wy­gi­nię­ciem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Śro­do­wi­sko życia sko­wro­nia­ków sta­no­wią m.in. stepy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skowron mzw.

Wiktionary


skowroniątko

pis­klę sko­wron­ka


SJP.pl


skowronki

naz­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) ornit. syst. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ala­u­di­dae|Vi­gors|ref=tak., ro­dzi­na ma­łych pta­ków z rzędu wró­blo­wych;

Wiktionary

Sko­wron­ki (Ala­u­di­dae) – ro­dzi­na pta­ków z po­drzę­du śpie­wa­ją­cych (Osci­nes) w obrę­bie rzędu wró­blo­wych (Pas­se­ri­for­mes).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. skowron mzw., Skowron mos./ż., skowronek mzw., Skowroński mos., Skowrońska ż.

Wiktionary


skowronkowate

ro­dzi­na ma­łych pta­ków z rzędu wró­blo­wych; sko­wron­ki


SJP.pl


skowronkowaty

o ce­chach sko­wron­ko­wa­tych (ro­dzi­na pta­ków)


SJP.pl


skowronkowy

przy­miot­nik od: sko­wro­nek


SJP.pl


skowrończyk

ptak z ro­dzi­ny sko­wron­ków


SJP.pl


skowroński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Si­kor­ski – pol­skie naz­wi­sko. Na po­cząt­ku lat 90. XX wieku w Pol­sce no­si­ło je 15 371 osób.
  • Alek­san­der Sko­wroń­ski (1863–1934) – pol­ski du­chow­ny ka­to­lic­ki, pra­łat, dzia­łacz na­ro­do­wy i spo­łecz­ny na Gór­nym Ślą­sku, po­li­tyk, poeta
  • An­drzej Sko­wroń­ski (1923–1993) – pod­po­rucz­nik czasu wojny Armii Kra­jo­wej, ka­wa­ler Krzy­ża Srebr­ne­go Or­de­ru Vir­tu­ti Mi­li­ta­ri
  • An­drzej Sko­wroń­ski (1950–2020) – pol­ski ma­te­ma­tyk
  • An­drzej Sko­wroń­ski (1953–2020) – pol­ski wio­ślarz, uczest­nik Igrzysk Olim­pij­skich w Mosk­wie
  • An­drzej Sko­wroń­ski (ur. 1955) – pol­ski dzia­łacz sa­mo­rzą­do­wy i spor­to­wy
  • Bo­le­sław Sko­wroń­ski, pseud. Bog­dan, Bolek, Długi Woj­tek, Duży Woj­tek, Olek, Woj­tek (ur. 4 lipca 1907 w Go­szczy­nie w po­wie­cie gró­jec­kim, zm. 14 marca 1944 w Ra­do­miu) – pol­ski dzia­łacz ko­mu­ni­stycz­ny
  • Cze­sław Sko­wroń­ski (ur. 13 lu­te­go 1910 w War­sza­wie, zm. 20 lu­te­go 1984 w Olsz­ty­nie) – pol­ski lek­ko­at­le­ta, spe­cja­li­zu­ją­cy się w bie­gach śred­nio­dy­stan­so­wych
  • Da­riusz Sko­wroń­ski (1955–2022) – pol­ski me­ne­dżer i urzęd­nik pań­stwo­wy
  • Da­riusz Sko­wroń­ski (ur. 1973) – pol­ski ko­szy­karz
  • Ed­ward Sko­wroń­ski (ur. 9 wrze­śnia 1887 w Tar­no­wie, zm. 12 paź­dzier­ni­ka 1966 w Kra­ko­wie) – pol­ski praw­nik, urzęd­nik kon­su­lar­ny
  • Fran­ci­szek Sko­wroń­ski (ur. 24 lipca 1913, zm. 6 li­sto­pa­da 1949 w gmi­nie Lel­ko­wo) – pol­ski po­li­tyk, I se­kre­tarz Ko­mi­te­tu Po­wia­to­we­go PPR w Iła­wie i Bra­nie­wie, w la­tach 1975–1990 pa­tron Szko­ły Pod­sta­wow...

Wikipedia


skowyczeć

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) o psie lub innym ssaku pso­wa­tym: wy­da­wać ury­wa­ne, ża­łos­ne dźwię­ki

 (1.2) o lu­dziach: ję­czeć, skar­żyć się ża­ło­śnie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wilki jęły się cis­nąć, przy stra­wie a szar­pać, a sko­wy­czeć, a uja­dać, w końcu jeden dru­gie­mu do gar­dzie­li się rzu­cił i tę że kie­re­szo­wał.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skɔˈvɨt͡ʃɛt͡ɕ, AS: skovyčeć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skowyt mrz., skowyk mrz., skowyczenie n., skowytanie n.

 czas. skowytać ndk., skowyknąć dk., skowytnąć dk.

 przym. skowytliwy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) skowytać, skomleć, kwilić

Wiktionary


skowyr

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) gw-pl|War­sza­wa. pies

Wiktionary


skowyra

naz­wi­sko


SJP.pl


skowyrny

daw­niej:
1. pełen ener­gii, za­pa­łu, życia; ener­gicz­ny, żwawy, żywy;
2. zgrab­ny, szyb­ki w ru­chach, w po­ru­sza­niu się; ruch­li­wy, zwin­ny, pręd­ki


SJP.pl


skowyt

sko­wy­cze­nie -
1. ury­wa­ny, ża­łos­ny głos psa;
2. cichy, ża­łos­ny jęk wy­da­wa­ny przez czło­wie­ka;
3. inny, po­dob­ny od­głos


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) prze­ry­wa­ne, ża­łos­ne wycie psa lub – rza­dziej – in­ne­go zwie­rzę­cia

 (1.2) cichy, ża­łos­ny jęk czło­wie­ka

 (1.3) inny, po­dob­ny od­głos

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sko­wyt – po­e­mat Al­le­na Gins­ber­ga
  • Sko­wyt – film grozy z 1981 roku
  • Sko­wyt – film bio­gra­ficz­ny z 2010 roku
  • Sko­wyt – pol­ski ze­spół pun­kroc­ko­wy

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. skowytanie n., skowyczenie n., zaskowyczenie n., zaskowytanie n.

 czas. skowyczeć ndk., skowytać ndk., zaskowyczeć dk., zaskowytać dk.

Wiktionary


skowytać

skom­leć jak pies; wydać głos ża­łos­ny, prze­cią­gły


SJP.pl


skozać

cza­sow­nik do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. za­wia­do­mić

Wiktionary


skozłować

1. o piłce: odbić się od ziemi;
2. rzad­ko: spaść z cze­goś, sto­czyć się; sko­zioł­ko­wać


SJP.pl


skołatany

zmę­czo­ny, wy­czer­pa­ny, zgnę­bio­ny; znę­ka­ny, sko­ło­wa­ny, zde­zo­rien­to­wa­ny


SJP.pl


skołatać

zgnę­bić, zmę­czyć kogoś, za­mą­cić komuś w gło­wie


SJP.pl


skołota

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) hist. zob. Scyta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skɔˈwɔta, AS: skou̯ota

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Scyta

Wiktionary


skołowany

forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) imie­słów przy­miot­ni­ko­wy bier­ny od: sko­ło­wać

przy­miot­nik

 (2.1) pot. od­czu­wa­ją­cy zamęt, po­zba­wio­ny wła­ści­we­go ro­zez­na­nia w danej sy­tu­a­cji; zde­zo­rien­to­wa­ny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌskɔwɔˈvãnɨ, AS: skou̯ovãny

Wiktionary

Powiązane:

 czas. skołować

 rzecz. kółko n.

Wiktionary


skołować

1. za­mą­cić komuś w gło­wie; zmy­lić;
2. w lot­nict­wie: opu­ścić miej­sce po­przez ko­ło­wa­nie


SJP.pl


skołtuniały

po­tocz­nie:
1. o wło­sach, sier­ści, włó­knie: zbić się w koł­tun, zmierz­wio­ny kłąb; sku­dłać;
2. stać się koł­tu­nem, czło­wie­kiem za­co­fa­nym, ob­sku­ran­tem


SJP.pl


skołtunieć

po­tocz­nie:
1. o wło­sach, sier­ści, włó­knie: zbić się w koł­tun, zmierz­wio­ny kłąb; sku­dłać;
2. stać się koł­tu­nem, czło­wie­kiem za­co­fa­nym, ob­sku­ran­tem


SJP.pl


skołyszyn

Sko­ły­szyn – wieś gmin­na w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie ja­siel­skim, w gmi­nie Sko­ły­szyn.

W roku 2021 w Sko­ły­szy­nie miesz­ka­ło 2046 miesz­kań­ców, z czego 49,4% sta­no­wi­ły ko­bie­ty, a 50,6% męż­czyź­ni.

Wikipedia


skołyszyński

przy­miot­nik od: Sko­ły­szyn


SJP.pl


skończenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|skoń­czyć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. skończyć

 przym. skończony

 rzecz. końcówka ż.

Wiktionary


skończony

1. za­koń­czyć wy­ko­ny­wa­nie ja­kiejś czyn­no­ści;
2. zdać eg­za­mi­ny, za­li­czyć pro­gram danej szko­ły, uczel­ni;
3. um­rzeć


SJP.pl

forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) imie­słów przy­miot­ni­ko­wy bier­ny od cza­sow­ni­ka: skoń­czyć

przy­miot­nik

 (2.1) cał­ko­wi­ty, pełny, kom­plet­ny

 (2.2) nie­spo­dzie­wa­ją­cy się ni­cze­go do­bre­go, nie­mo­gą­cy li­czyć na suk­ces; prze­gra­ny

 (2.3) mat. o licz­bie ele­men­tów wy­ra­żo­nej licz­bą na­tu­ral­ną;

 (2.4) mat. nie­o­sią­ga­ją­cy plus/minus nie­skoń­czo­no­ści

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Je­steś skoń­czo­nym kre­ty­nem!

 (2.1) To skoń­czo­ny bubek, myśli, że świat kręci się wy­łącz­nie wokół niego.

 (2.2) „Je­stem skoń­czo­ny!” – po­my­ślał po­li­tyk, wi­dząc w ga­ze­cie opis swo­jej afery.

 (2.3) Ato­mów we wszechś­wie­cie może być bar­dzo dużo, jed­nak i tak jest ich skoń­czo­na licz­ba.

 (2.4) Roz­wa­ża­ny ciąg ma skoń­czo­ną gra­ni­cę, więc jest ogra­ni­czo­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skɔ̃j̃n͇ˈt͡ʃɔ̃nɨ, AS: skõĩ ̯ṇčõny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koniec m., końcówka ż., skończenie n.

 czas. kończyć, skończyć, dokańczać, dokończyć, ukańczać, ukończyć, wykańczać, wykończyć, zakańczać, zakończyć

 przym. końcowy, kończący, wykończony, ukończony

 przysł. skończenie

Wiktionary

Synonimy:

 (2.2) zrujnowany

Wiktionary


skończyć

1. za­koń­czyć wy­ko­ny­wa­nie ja­kiejś czyn­no­ści;
2. zdać eg­za­mi­ny, za­li­czyć pro­gram danej szko­ły, uczel­ni;
3. um­rzeć


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. koń­czyć)

 (1.1) za­koń­czyć czyn­ność

 (1.2) prze­ro­bić pro­gram, ukoń­czyć kurs

 (1.3) um­rzeć

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny skoń­czyć się (ndk. koń­czyć się)

 (2.1) za­koń­czyć trwa­nie

 (2.2) urwać się (o dro­dze, ob­sza­rze)

 (2.3) zo­stać zu­ży­tym

 (2.4) wy­czer­pać się twór­czo

 (2.5) dać jako wynik, spo­wo­do­wać, mieć kon­sek­wen­cję

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) — Pro­szę babci — za­wo­ła­ła — ja nigdy nie skoń­czę kaf­ta­ni­ka dla mojej lalki…

 (1.2) Po­cho­dził spod Tar­no­wa. Skoń­czył te­o­lo­gię i po­lo­ni­sty­kę, chciał zo­stać księ­dzem.

 (2.5) Wy­głu­py na jezd­ni skoń­czy­ły się tra­ge­dią.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskɔ̃j̃n͇t͡ʃɨt͡ɕ, AS: skõĩ ̯ṇčyć

Wiktionary

Powiązane:

 przym. skończony

 przysł. skończenie

 rzecz. koniec mrz., skończenie n., końcówka ż.

Wiktionary


skośnica

1. przy­rząd po­mia­ro­wy do mie­rze­nia i spraw­dza­nia kątów stoż­ków i kli­nów w świet­le prze­cho­dzą­cym
2. daw­niej: linia sko­śna


SJP.pl

Sko­śni­ca (także "Prze­kop Klucz-Usto­wo") – stru­ga, kanał wodny o dłu­go­ści 2,7 km, łączy Odrę Za­chod­nią w km 29,8 z Odrą Wschod­nią w 730,5 km. Śród­lą­do­wa droga wodna o zna­cze­niu mię­dzy­na­ro­do­wym, klasa Vb. Jeden z cie­ków Mię­dzy­o­drza.

Nazwę Sko­śni­ca wpro­wa­dzo­no urzę­do­wo roz­po­rzą­dze­niem w 1949 roku, za­stę­pu­jąc po­przed­nią nie­miec­ką nazwę "Qu­er­fahrt".

Wikipedia


skośniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ków: sko­śnie, sko­śno


SJP.pl


skośnik

1. nie­re­jo­wy ża­giel sko­śny;
2. sko­śnik tu­zi­nek - ga­tu­nek mo­ty­la z ro­dzi­ny sko­śni­ko­wa­tych


SJP.pl


skośnikowate

o ce­chach sko­śni­ko­wa­tych (ro­dzi­na mo­ty­li)


SJP.pl

Sko­śni­ko­wa­te (Ge­le­chii­dae) – ro­dzi­na ma­łych mo­ty­li z na­dro­dzi­ny, za­li­cza­na do kladu, obej­mu­je ponad 4830 opi­sa­nych ga­tun­ków w 500 ro­dza­jach.

Wikipedia


skośnikowaty

o ce­chach sko­śni­ko­wa­tych (ro­dzi­na mo­ty­li)


SJP.pl


skośnooki

ma­ją­cy sko­śne oczy; ko­so­o­ki


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy sko­śne oczy, nie­ko­niecz­nie w typie az­ja­tyc­kim

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) czło­wiek o sko­śnych oczach

 (2.2) pot. obraź. każdy czło­wiek rasy żół­tej, bez wzglę­du na kształt oczu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W Pe­ki­nie poz­na­łem pię­kną, sko­śno­o­ką dziew­czy­nę.

 (1.1) Nie wszy­scy Ta­ta­rzy są sko­śno­o­cy.

 (2.1) Nie wszy­scy Ta­ta­rzy to sko­śno­o­cy.

 (2.2) Na targu jakiś sko­śno­o­ki hand­lu­je ciu­cha­mi i elek­tro­ni­ką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌskɔɕnɔˈːci, AS: skośn•oḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. skośnooka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. kosooki, skośnoślepy

 (2.2) Azjata, żółtek

Wiktionary


skośnoślepy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) przest. rzad. ma­ją­cy sko­śne oczy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Le­że­li tedy obad­waj z ojcem, który cher­lał i dusił się w nie­mi­ło­sier­nym za­du­chu wozu, — wy­sy­pia­li się i pro­wa­dzi­li roz­mo­wy. Zda­rzy­ło się tak szczę­śli­wie, że naj­bliż­si trzej są­sie­dzi, le­żą­cy obok, były to dzi­ku­sy za­ka­spij­skie, Sar­to­wie sko­śno­śle­pi, nie ro­zu­mie­ją­cy ro­syj­skie­go ję­zy­ka.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) współcz. skośnooki; przest. kosooki

Wiktionary


skośność

1. fakt bycia sko­śnym;
2. sta­ty­sty­ce: miara asy­me­trii roz­kła­du


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co sko­śne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. skośny

Wiktionary


skośny

two­rzą­cy z jakąś pła­szczyz­ną lub linią kąt ostry


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który two­rzy z jakąś pła­szczyz­ną lub linią kąt ostry

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Oczy miała lekko sko­śne, zie­lon­ka­we jak woda w gór­skim po­to­ku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskɔɕnɨ, AS: skośny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ukośnik mrz., skośność ż., skos

 przysł. skośnie, skosem

 przym. ukośny, skosowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) książk. diagonalny, pochyły, spadzisty, ukośny, krzyżujący, poprzeczny

Wiktionary


skr

skrót od: Spół­dziel­nia Kółek Rol­ni­czych; eska­er


SJP.pl

skró­to­wiec, rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) = roln. ekon. spół­dziel­nia kółek rol­ni­czych

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • SKR – Spół­dziel­nia kółek rol­ni­czych
  • SKR – Szyb­ka Kolej Re­gio­nal­na – kolej aglo­me­ra­cyj­na w ko­nur­ba­cji gór­no­ślą­skiej

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dzia­dek po­je­chał wozem do SKR-u po azo­fo­skę.

Wiktionary


skr-owski

→ SKR


SJP.pl

Patrz:

SKR

skr.

skrót od: skrót, skró­to­wiec


SJP.pl

skrót

 (1.1) = jęz. skrót (ję­zy­ko­wy)

 (1.2) = skryt­ka, skryt­ka pocz­to­wa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskrut|ˈskrɨtka, AS: skrut|skrytka

Wiktionary


skra

po­e­tyc­ko o is­krze


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. zob. iskra.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Skra War­sza­wa – wie­lo­sek­cyj­ny klub spor­to­wy ma­ją­cy sie­dzi­bę w War­sza­wie
    • Skra War­sza­wa – war­szaw­ski klub żuż­lo­wy, za­ło­żo­ny w 1948 r. jako OM TUR Okę­cie War­sza­wa
  • Skra Beł­cha­tów – pol­ski klub siat­kar­ski (jed­no­sek­cyj­ny) z sie­dzi­bą w Beł­cha­to­wie
    • EKS Skra Beł­cha­tów – męska dru­ży­na siat­kar­ska, na­le­żą­ca do klubu spor­to­we­go PGE Skra Beł­cha­tów
    • Skra KPS Beł­cha­tów – pol­ska ko­bie­ca dru­ży­na siat­kar­ska z Beł­cha­to­wa, sek­cja klubu spor­to­we­go Skra Beł­cha­tów
  • Skra Czę­sto­cho­wa – pol­ski klub pił­kar­ski wy­stę­pu­ją­cy w se­zo­nie 2023/2024 w II lidze
  • Skra Czar­na Bia­ło­stoc­ka – pol­ski klub pił­kar­ski z sie­dzi­bą w Czar­nej Bia­ło­stoc­kiej
  • Skra – wieś w Gruz­ji, w re­gio­nie Wew­nętrz­na Kart­lia
  • Skra – miej­sco­wość w Ma­lez­ji, w sta­nie Sa­ra­wak, w dy­wiz­ji Sri Aman
  • Skra – miej­sco­wość w Gre­cji, w Re­gio­nie Ma­ce­do­nia Środ­ko­wa, w jed­nost­ce re­gio­nal­na Kil­kis, w gmi­nie Pe­o­nia
  • Skra – dzien­nik

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) (…) on sam nie wie­dział, że w duszy jego (…) tliła jakaś skra na­dziei, że po­żą­da­na nie­wia­sta od­po­wie mu wza­jem­no­ścią.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skra, AS: skra

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. iskra ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zob. iskra.

Wiktionary


skrabacz

naz­wi­sko


SJP.pl


skrabel

w grze li­te­ra­ki lub scrab­ble: ruch po­le­ga­ją­cy na wy­ło­że­niu sied­miu pły­tek (tj. wszyst­kich, któ­ry­mi dy­spo­nu­je gracz), na­gra­dza­ny 50-punk­to­wą pre­mią


SJP.pl


skraber

przy­rząd do oczy­szcza­nia gazu świetl­ne­go z amo­nia­ku


SJP.pl


skrable

po­tocz­nie: gra słow­na po­le­ga­ją­ca na ukła­da­niu na okre­ślo­nej plan­szy wy­ra­zów z lo­so­wa­nych liter


SJP.pl


skrablista

za­wod­nik gra­ją­cy w scrab­ble; scrab­bli­sta


SJP.pl


skrablistka

za­wod­nicz­ka gra­ją­ca w scrab­ble; scrab­blist­ka


SJP.pl


skrablowiec

rzad­ko: skra­bli­sta, scrab­bli­sta (osoba gra­ją­ca w skra­ble)


SJP.pl


skrablowy

do­ty­czą­cy gry scrab­ble; scrab­blo­wy, scrab­ble'owy


SJP.pl


skracacz

na­rzę­dzie lub ser­wis do skra­ca­nia dłu­gich adre­sów in­ter­ne­to­wych


SJP.pl


skracalny

1. da­ją­cy się skró­cić;
2. uła­mek skra­cal­ny - uła­mek, któ­re­go licz­nik i mia­now­nik mają wspól­ny dziel­nik więk­szy niż jeden; uła­mek przy­wiedl­ny


SJP.pl


skracanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|skra­cać.

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. krótko

 rzecz. skrótowiec mrz., ukrócenie n., skrót mrz.

 czas. skrócić

Wiktionary


skracać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. skró­cić)

 (1.1) nie­do­ko­na­ny od|skró­cić. (zmniej­szać dłu­gość)

 (1.2) nie­do­ko­na­ny od|skró­cić. (zmniej­szać czas trwa­nia)

 (1.3) nie­do­ko­na­ny od|skró­cić. (czy­nić bar­dziej zwię­złym)

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (2.1) przen. czy­nić ocze­ki­wa­nie przy­jem­niej­szym, mniej do­kucz­li­wym

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny skra­cać się (dk. skró­cić się)

 (3.1) nie­do­ko­na­ny od|skró­cić się. (sta­wać się krót­szym, tra­cić dłu­gość)

 (3.2) nie­do­ko­na­ny od|skró­cić się. (zaj­mo­wać mniej czasu)

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny skra­cać się (dk. brak)

 (4.1) pot. mówić zwięź­le, la­ko­nicz­nie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skrót m., skrótowiec mrz., ukrócenie n.

 czas. skrócić dk.

 przysł. krótko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) kondensować, okrajać

 (4.1) streszczać się

Wiktionary


skrachowany

taki, który skra­cho­wał


SJP.pl


skradanka

ga­tu­nek gier kom­pu­te­ro­wych, któ­rych ga­me­play po­le­ga na skra­da­niu się, ukry­wa­niu się i uży­wa­niu pod­stę­pu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gry­komp. ga­tu­nek gier cy­fro­wych, któ­re­go roz­gryw­ka opie­ra się na skra­da­niu i ci­chej eli­mi­na­cji prze­ciw­ni­ków;

Wiktionary

Skra­dan­ka – ga­tu­nek gier kom­pu­te­ro­wych, w któ­rych roz­gryw­ka opie­ra się skra­da­niu i ukry­wa­niu się w celu uni­knię­cia bądź po­ko­na­nia prze­ciw­ni­ków.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) „Dis­ho­no­red” to pier­wszo­o­so­bo­wa skra­dan­ka osa­dzo­na w ste­am­pun­ko­wym świe­cie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skradanie n.

 czas. skradać ndk.

Wiktionary


skradankowy

→ skra­dan­ka


SJP.pl

Patrz:

skradanka

skradać

skra­dać się - zbli­żać się po cichu, ukrad­kiem, tak, aby nie zwró­cić ni­czy­jej uwagi; pod­kra­dać się


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. skraść)

 (1.1) książk. za­bie­rać czy­jeś

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny skra­dać się (dk. skraść się)

 (2.1) pod­kra­dać się nie­za­u­wa­żo­nym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wie­wiór­ka każ­de­go roku skra­da­ła orze­chy z na­sze­go stry­chu.

 (2.1) Lwica skra­da się nie­po­strze­że­nie w kie­run­ku an­ty­lo­py.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skradanie n., skradanka ż.

 czas. skraść dk.

 temsłow. -kradztwo

Wiktionary


skraj

ko­niec cze­goś, krań­co­wa część; kra­wędź, bok


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) brzeg ja­kiejś pła­szczyz­ny, ja­kie­goś ob­sza­ru

 (1.2) przen. gra­ni­ca

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Etap stał zwy­kle na skra­ju wsi, był oto­czo­ny ostro­ko­łem, do­o­ko­ła któ­re­go cho­dzi­ły warty. Poś­rod­ku pod­wó­rza wzno­sił się duży drew­nia­ny bu­dy­nek pier­ni­ko­we­go ko­lo­ru.

 (1.1) Sta­łam na skra­ju lasu i pa­trzy­łam w dal.

 (1.2) Bar­dzo szyb­ko zna­lazł się na skra­ju ban­kruct­wa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skraj, AS: skrai ̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skrajność ż., skrajnia ż.

 czas. krajać, skrajać ndk., skroić dk.

 przym. skrajny

 przysł. skrajnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) kres

Wiktionary


skrajać

ciąć jakąś ca­łość na ka­wał­ki


SJP.pl


skrajka

1. ma­te­riał słu­żą­cy do pa­ko­wa­nia róż­ne­go ro­dza­ju de­li­kat­nych przed­mio­tów;
2. pier­wsza i ostat­nia krom­ka chle­ba od­cię­ta z bo­chen­ka; przy­lep­ka, pięt­ka


SJP.pl


skrajnia

wy­mia­ry po­przecz­ne­go prze­kro­ju obry­su drogi ko­le­jo­wej (skraj­nia bu­dow­li) lub ko­ło­wej (skraj­nia dro­go­wa) bądź ta­bo­ru (skraj­nia ta­bo­ru) za­pew­nia­ją­ce bez­ko­li­zyj­ne prze­mie­szcza­nie się po­ja­zdu po dro­dze


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. obrys bu­dyn­ków, ma­szyn itp. albo linia ogra­ni­cza­ją­ca jakąś bu­dow­lę, ma­szy­nę, poza którą może się bez­piecz­nie od­by­wać ruch po­ja­zdów, można bu­do­wać inne obiek­ty itp.

 (1.2) kolej. pot. po­ciąg prze­kra­cza­ją­cy do­pu­szczal­ną skraj­nię (1.1)

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Skraj­nia – część wsi Bar­ci­ce w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. no­wo­są­dec­kim, w gmi­nie Stary Sącz
  • Skraj­nia – część wsi Przy­siet­ni­ca w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. no­wo­są­dec­kim, w gmi­nie Stary Sącz
  • Skraj­nia – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ka­li­skim, w gmi­nie Bli­za­nów
  • Skraj­nia Bli­za­now­ska
  • skraj­nia dro­go­wa
  • skraj­nia ko­le­jo­wa
  • ga­ba­ryt

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈskrajɲa, AS: skrai ̯ńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skraj m., skrajność ż., skrajnik m.

 przym. skrajny

 przysł. skrajnie, z kraja

Wiktionary


skrajnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób skraj­ny, wiel­ce, bar­dzo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Trud­no jed­nak wska­zać urzą­dze­nie speł­nia­ją­ce skraj­nie różne wy­ma­ga­nia użyt­kow­ni­ków.

 (1.1) Pro­te­sto­wa­ła także – z od­mien­nych po­bu­dek – nie­wiel­ka grupa skraj­nie le­wi­co­wa, która nie chcia­ła, by żoł­nierz pol­ski szedł w służ­bę kontr­re­wo­lu­cji.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skrajność ż., skraj m., skrajnia ż.

 przym. skrajny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) całkowicie, pot. zabójczo, ekstremalnie, niezmiernie

Wiktionary


skrajniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: skraj­nie


SJP.pl


skrajniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: skraj­ny


SJP.pl


skrajnik

wo­do­szczel­ny prze­dział na dzio­bie lub rufie stat­ku, za­bez­pie­cza­ją­cy go przed za­to­pie­niem w razie usz­ko­dze­nia; for­pik


SJP.pl

Skraj­nik – urzą­dze­nie znaj­du­ją­ce się na torze ła­dun­ko­wym słu­żą­ce do spraw­dza­nia wy­ru­sza­ją­ce­go na szlak ta­bo­ru, tak aby jego ele­men­ty nie wy­sta­wa­ły poza skraj­nię ko­le­jo­wą.

Wikipedia


skrajność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co skraj­ne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skraj m., skrajnia ż., skrajnik m.

 przym. skrajny

 przysł. skrajnie

Wiktionary


skrajny

krań­co­wy;
1. bę­dą­cy ra­dy­kal­nym, wy­stę­pu­ją­cy w ostrej, osta­tecz­nej po­sta­ci (np. skraj­ne te­o­rie, skraj­na nędza)
2. rzad­ko: bę­dą­cy na skra­ju cze­goś


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) bę­dą­cy ra­dy­kal­nym, wy­stę­pu­ją­cym w ostrej, osta­tecz­nej po­sta­ci

 (1.2) rzad­ko: bę­dą­cy na skra­ju cze­goś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Skraj­ne po­glą­dy czę­sto pro­wa­dzą do prze­mo­cy.

 (1.1) To skraj­na głu­po­ta je­chać po pi­ja­ne­mu!

 (1.2) Ten skraj­ny słu­pek na par­kin­gu czę­sto jest prze­wra­ca­ny przez nie­o­stroż­nych kie­row­ców.

 (1.2) Skraj­ny obroń­ca dru­ży­ny gości umie­jęt­nie pow­strzy­mał atak lewym skrzy­dłem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskrajnɨ, AS: skrai ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skraj m., skrajność ż., skrajnik m., skrajnia ż.

 przysł. skrajnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ekstremalny, radykalny, ekstremistyczny

 (1.2) brzegowy, graniczny

Wiktionary


skrakować

zła­mać za­bez­pie­cze­nia opro­gra­mo­wa­nia kom­pu­te­ro­we­go; scrac­ko­wać


SJP.pl


skrapiać

po­le­wać coś lub kogoś, roz­pry­sku­jąc ciecz


SJP.pl


skraplacz

w tech­ni­ce: urzą­dze­nie ochła­dza­ją­ce lub skra­pla­ją­ce parę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przy­rząd do skra­pla­nia gazu lub par

Wiktionary

Skra­placz, kon­den­sa­tor – urzą­dze­nie, któ­re­go za­da­niem jest za­mia­na par lub gazów w cie­cze, czyli skra­pla­nie (kon­den­sa­cja). Jest zwy­kle ele­men­tem skła­do­wym więk­szych in­sta­la­cji tech­no­lo­gicz­nych lub ener­ge­tycz­nych.

W przy­pad­ku, gdy tem­pe­ra­tu­ra skra­pla­nia gazu jest więk­sza od tem­pe­ra­tu­ry oto­cze­nia, funk­cję skra­pla­czy mogą peł­nić chłod­ni­ce wodne lub po­wietrz­ne.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. skraplanie n.

Wiktionary


skraplanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|skra­plać.

 (1.2) fiz. zmia­na stanu sku­pie­nia z ga­zo­we­go na cie­kły;

Wiktionary

Skra­pla­nie – zja­wi­sko zmia­ny stanu sku­pie­nia, przej­ścia sub­stan­cji z fazy ga­zo­wej w fazę cie­kłą; prze­ci­wień­stwo pa­ro­wa­nia.

Skra­pla­nie i re­su­bli­ma­cja są okre­śla­ne wspól­nym ter­mi­nem kon­den­sa­cja.

Skra­pla­nie może za­cho­dzić przy od­po­wied­nim ci­śnie­niu i w tem­pe­ra­tu­rze niż­szej od tem­pe­ra­tu­ry kry­tycz­nej. Ze­staw tych pa­ra­me­trów (ci­śnie­nie i tem­pe­ra­tu­ra), dla któ­rych roz­po­czy­na się pro­ces skra­pla­nia, na­zy­wa się punk­tem rosy.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: skraˈplãɲɛ, AS: skraplãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. skraplać ndk., skroplić dk.

 rzecz. skraplacz m., skraplarka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) kondensacja

Wiktionary


skraplarka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) urzą­dze­nie do skra­pla­nia par lub gazów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skraplanie n.

Wiktionary


skratka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) odpad z me­cha­nicz­ne­go oczy­szcza­nia ście­ków;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskratka, AS: skratka

Wiktionary


skratować

usz­tyw­nić kon­struk­cję (ramę) przez do­da­nie ele­men­tów po prze­kąt­nej


SJP.pl


skraw

część od­cię­ta, oder­wa­na od ca­ło­ści


SJP.pl


skrawalność

Skra­wal­ność – zdol­ność kształ­to­wa­nia się ma­te­ria­łu na dro­dze obrób­ki wió­ro­wej przy za­sto­so­wa­niu od­po­wied­nich na­rzę­dzi i pro­ce­sów tech­no­lo­gicz­nych. Skra­wal­ność za­le­ży od wielu czyn­ni­ków:

Wikipedia


skrawalny

o ma­te­ria­le: na­da­ją­cy się do skra­wa­nia


SJP.pl


skrawanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|skra­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kroić, skrawać ndk.

 rzecz. skrawek mrz.

Wiktionary


skrawarka

obra­biar­ka do drew­na


SJP.pl


skrawać

1. usu­wać wierzch­nią war­stwę po­przez cię­cie, kro­je­nie; skra­jać
2. w tech­ni­ce: usu­wać me­cha­nicz­nie okre­ślo­ną war­stwę z przed­mio­tu dla na­da­nia od­po­wied­niej formy, wy­glą­du


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) zdej­mo­wać me­cha­nicz­nie okre­ślo­ną wierzch­nią war­stwę obra­bia­nej rze­czy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pa­rzo­no ją wrząt­kiem, aby szcze­ci­na dała się łatwo oskro­bać, pa­tro­szo­no, dzie­lo­no na po­łów­ki, a póź­niej skra­wa­no sło­ni­nę i dzie­lo­no mięso.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskravat͡ɕ, AS: skravać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skrawanie n., skrawek m., skraweczek m.

 czas. skroić, kroić, wykroić, wykrawać

Wiktionary


skraweczek

zdrob­nie­nie od: skra­wek


SJP.pl


skrawek

1. reszt­ka, po­zo­sta­łość po kro­je­niu, cię­ciu; ści­nek, obrzy­nek, ob­ci­nek, okra­wek
2. nie­wiel­ka prze­strzeń, naj­czę­ściej two­rzą­ca brzeg, skraj cze­goś; nie­wiel­ki ka­wa­łek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mała cząst­ka od­cię­ta od ca­ło­ści

 (1.2) nie­wiel­ka po­wierzch­nia lub prze­strzeń, sta­no­wią­ca brzeg, skraj lub kra­wędź cze­goś

 (1.3) anat. część mał­żo­wi­ny usz­nej: mały, po­kry­ty wło­sa­mi wy­stęp chrząst­ki zlo­ka­li­zo­wa­ny tuż przed uj­ściem prze­wo­du słu­cho­we­go zew­nętrz­ne­go

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskravɛk, AS: skravek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skrawarka ż., skrawacz mos., skrawarz mos., skrawanie n.

:: zdrobn. skraweczek mrz.

 czas. kroić, skrawać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ścinek, obrzynek, okrawek, zrzynek

Wiktionary


skrawki

1. reszt­ka, po­zo­sta­łość po kro­je­niu, cię­ciu; ści­nek, obrzy­nek, ob­ci­nek, okra­wek
2. nie­wiel­ka prze­strzeń, naj­czę­ściej two­rzą­ca brzeg, skraj cze­goś; nie­wiel­ki ka­wa­łek


SJP.pl

Skraw­ki – część wsi Sto­czek Kocki w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie lu­bar­tow­skim, w gmi­nie Je­zio­rza­ny.

Wier­ni ko­ścio­ła rzym­sko­ka­to­lic­kie­go na­le­żą do pa­ra­fii Na­ro­dze­nia św. Jana Chrzci­cie­la w Po­i­zdo­wie.

W la­tach 1975–1998 Skraw­ki ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ły do ów­czes­ne­go wo­je­wództ­wa lu­bel­skie­go.

Wikipedia


skrawkowy

→ skra­wek


SJP.pl

Patrz:

skrawek

skrawność

Skraw­ność – zdol­ność na­rzę­dzia do wy­ko­ny­wa­nia obrób­ki skra­wa­niem.

Wikipedia


skraść

przy­wła­szczyć sobie coś, za­brać po kry­jo­mu; ukraść


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. skra­dać)

 (1.1) bez­praw­nie za­brać ukrad­kiem

 (1.2) przen. za­wład­nąć czymś

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny skraść się (ndk. skra­dać się)

 (2.1) daw. pod­kraść się nie­za­u­wa­żo­nym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W pią­tek wie­czo­rem z po­se­sji na ul. Ka­to­wic­kiej skra­dzio­no dwa ro­we­ry.

 (1.1) Zło­dzie­je nie zdo­ła­li skrad­nąć ni­cze­go.

 (1.2) Już na pier­wszej lek­cji nowa po­lo­nist­ka skra­dła Tomka serce.

 (2.1) Li­si­ca skra­dła się do żu­ra­wie­go gnia­zda i zja­dła wszyst­kie jaja.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skraɕt͡ɕ, AS: skraść

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

 rzecz. skradzenie n.

 czas. kraść ndk., skradać ndk.

 (2.1)

 czas. zakradać się ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) buchnąć, dmuchnąć, gwizdnąć, rąbnąć, świsnąć, ukraść, zakosić, zwinąć

Wiktionary


skrbeńsko

Skrbeń­sko (niem. "Skrben­ski") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie wo­dzi­sław­skim, w po­łud­nio­wej czę­ści gminy Godów. Miej­sco­wość zaj­mu­je po­wierzch­nię 119 ha.

W miej­sco­wo­ści znaj­du­ją się m.in. dom kul­tu­ry, ko­ściół i bo­i­sko. Funk­cjo­nu­ją m.in. ze­spół fol­klo­ry­stycz­ny „Me­lo­dia”, Koło Go­spo­dyń Wiej­skich.

Wikipedia


skrecz

scratch;
1. dźwięk pow­sta­ją­cy przez dra­pa­nie igłą gra­mo­fo­no­wą płyty wi­ny­lo­wej prze­su­wa­nej w od­po­wied­ni spo­sób dło­nią;
2. dy­scy­pli­na ko­lar­stwa to­ro­we­go


SJP.pl


skreczing

two­rze­nie dźwię­ków po­przez prze­su­wa­nie pal­ca­mi gra­ją­cej płyty gra­mo­fo­no­wej; scrat­ching


SJP.pl


skreczowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|skre­czo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. skreczować ndk.

Wiktionary


skreczować

scrat­cho­wać (rza­dziej);
1. zre­zy­gno­wać z udzia­łu w ja­kiejś za­ba­wie;
2. w te­ni­sie ziem­nym: pod­dać mecz bez walki


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) muz. obra­cać płytą wi­ny­lo­wą w celu uzy­ska­nia efek­tów dźwię­ko­wych

 (1.2) sport. w te­ni­sie ziem­nym: pod­dać mecz bez walki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) – Mło­dzi lubią dziś słu­chać mu­zy­ki klu­bo­wej, czę­sto skre­czu­ją – twier­dzi An­drzej Ku­biak, wła­ści­ciel skle­pu mu­zycz­ne­go w Gdań­sku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skrɛˈt͡ʃɔvat͡ɕ, AS: skrečovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skrecz m., krecz m., scratch m., scratching m., scratchowanie n., skreczowanie n.

 czas. scratchować, kreczować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) scratchować

 (1.2) scratchować

Wiktionary


skremować

1. spa­lić ciało zmar­łe­go czło­wie­ka lub zwie­rzę­cia zgod­nie z okre­ślo­nym zwy­cza­jem;
2. przeksz­tał­cić pro­dukt spo­żyw­czy w jed­no­li­tą, gęstą, mięk­ką masę po­przez ucie­ra­nie lub ubi­ja­nie


SJP.pl


skreolizować

1. zmie­szać kul­tu­ry lo­kal­ne;
2. zmie­szać z innym ję­zy­kiem et­nicz­nym


SJP.pl


skreper

w tech­ni­ce: ma­szy­na do od­spa­ja­nia grun­tu, prze­wo­zu i wy­ła­do­wa­nia urob­ku w okre­ślo­nym miej­scu; zgar­niar­ka


SJP.pl


skrepnąć

cza­sow­nik

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. um­rzeć, zdech­nąć

Wiktionary


skrewienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|skre­wić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. skrewić

 rzecz. krewa ż.

Wiktionary


skrewić

po­tocz­nie: spra­wić zawód


SJP.pl

cza­sow­nik do­ko­na­ny

 (1.1) pot. za­wieść czy­jeś ocze­ki­wa­nia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskrɛvʲit͡ɕ, AS: skrevʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krewa ż., krewienie n., skrewienie n.

 czas. krewić ndk.

Wiktionary


skreślanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|skre­ślać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kreślarnia ż., kreślarz mos., skreślenie n., kreska ż.

 czas. skreślać ndk.

Wiktionary


skreślać

1. czy­nić nie­waż­nym przez prze­pro­wa­dze­nie kre­ski, linii (zwy­kle w tek­ście); prze­kre­ślać
2. wy­ra­żać coś pi­sem­nie lub przez ry­su­nek
3. prze­no­śnie: spi­sy­wać kogoś na stra­ty


SJP.pl


skreślenie

to, co zo­sta­ło skre­ślo­ne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) to, co zo­sta­ło skre­ślo­ne

 (1.2) kre­ska, którą skre­śla­my ja­kieś wy­ra­zy w tek­ście

 (1.3) znak x po­sta­wio­ny na ja­kiejś kar­cie w celu wy­ty­po­wa­nia lub odrzu­ce­nia kogoś albo cze­goś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kreślarz mos., kreślarnia ż., skreślanie n., kreska ż.

Wiktionary


skreślić

1. uczy­nić nie­waż­nym przez prze­pro­wa­dze­nie kre­ski, linii (zwy­kle w tek­ście); prze­kre­ślić
2. wy­ra­zić coś pi­sem­nie lub przez ry­su­nek
3. prze­no­śnie: spi­sać kogoś na stra­ty


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. skre­ślać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|skre­ślać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskrɛɕlʲit͡ɕ, AS: skreślʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kreślarnia ż., kreślarz mos., kreska ż.

Wiktionary


skriabin

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alek­sandr Skria­bin – ro­syj­ski pia­ni­sta i kom­po­zy­tor
  • Kon­stan­tin Skria­bin – ro­syj­ski pa­ra­zy­to­log
  • Mi­cha­ił Skria­bin – aktor ro­syj­ski
  • Wia­cze­sław Mo­ło­tow wła­ści­wie Wia­cze­sław Skria­bin – po­li­tyk ZSRR
  • (6549) Skry­a­bin – pla­ne­to­i­da
  • Skria­bin – ukra­iń­ski ze­spół roc­ko­wy

Wikipedia


skrin

po­tocz­nie: zrzut ekra­nu; scre­en, scre­ens­hot


SJP.pl


skrining

ba­da­nie całej po­pu­la­cji prze­pro­wa­dza­ne w celu wy­ło­nie­nia osób, które mogą mieć jakąś cho­ro­bę; ba­da­nie prze­sie­wo­we; ba­da­nie prze­sie­wo­we, scre­e­ning, skry­ning


SJP.pl


skriningowy

→ skri­ning; scre­e­nin­go­wy


SJP.pl


skrinsejwer

w in­for­ma­ty­ce, rzad­ko: ochron­ny pro­gram wy­ga­sza­ją­cy ekran mo­ni­to­ra po chwi­li bez­czyn­no­ści użyt­kow­ni­ka kom­pu­te­ra; wy­ga­szacz ekra­nu


SJP.pl


skrobacz

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Skro­bacz – osada leśna w woj. lu­bu­skim, w pow. go­rzow­skim, w gmi­nie Lu­bi­szyn
  • Skro­bacz – część wsi Nakla w woj. po­mor­skim, w pow. by­tow­skim, w gmi­nie Par­cho­wo
  • Skro­bacz – część wsi Peł­czyn w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. śrem­skim, w gmi­nie Śrem
  • Skro­bacz – część wsi Trze­bi­na w woj. opol­skim, w pow. prud­nic­kim, w gmi­nie Lu­brza

Wikipedia


skrobaczka

1. w tech­ni­ce: na­rzę­dzie do skro­ba­nia, oczy­szcza­nia lub wy­gła­dza­nia po­wierzch­ni przed­mio­tów; skro­bar­ka, skrob­ka, skro­bak;
2. w me­dy­cy­nie: sta­lo­we na­rzę­dzie chi­rur­gicz­ne, słu­żą­ce do od­dzie­la­nia okost­nej od kości, sto­so­wa­ne naj­czę­ściej w chi­rur­gii kost­nej;
3. że­laz­ne ostrze umie­szcza­ne przed wej­ściem do domów, słu­żą­ce do ze­skro­by­wa­nia błota lub śnie­gu z obu­wia;
4. po­tocz­nie: nożyk do obie­ra­nia wa­rzyw;
5. po­tocz­nie: wy­cie­racz­ka do usu­wa­nia szro­nu, lodu, śnie­gu z szyb sa­mo­cho­du


SJP.pl


skrobak

w tech­ni­ce:
1. na­rzę­dzie do skro­ba­nia, oczy­szcza­nia lub wy­gła­dza­nia po­wierzch­ni przed­mio­tów; skro­bacz­ka, skrob­ka, skro­bar­ka;
2. przy­rząd do usu­wa­nia osa­dów pa­ra­fi­ny i za­nie­czy­szczeń z rur wy­do­byw­czych lub ro­po­cią­gów


SJP.pl

Skro­bak – ręcz­ne na­rzę­dzie ślu­sar­skie słu­żą­ce do skro­ba­nia, tj. usu­wa­nia nie­rów­no­ści oraz śla­dów po­przed­niej obrób­ki. Skro­ba­nie umoż­li­wia także do­pa­so­wa­nie do sie­bie dwóch po­wierzch­ni, zwła­szcza współ­pra­cu­ją­cych śliz­go­wo.

Skro­ba­ki wy­ko­nu­je się z ta­kich sa­mych ma­te­ria­łów jak pil­ni­ki, tj.

Wikipedia


skrobakowy

→ skro­bak


SJP.pl

Patrz:

skrobak

skrobanie

1. dra­pać czymś ostrym po po­wierzch­ni cze­goś, zdra­py­wać wierzch­nią war­stwę, oczy­szczać z cze­goś
2. po­tocz­nie: pisać
3. skro­bać się - dra­pać się


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|skro­bać.

Wiktionary

Skro­ba­nie – ro­dzaj obrób­ki ślu­sar­skiej po­le­ga­ją­cy na ręcz­nym skra­wa­niu z po­wierzch­ni wstęp­nie obro­bio­ne­go przed­mio­tu cien­kich i drob­nych wiór­ków za po­mo­cą skro­ba­ków. Gru­bość war­stwy skra­wa­nej jed­no­ra­zo­wo wy­no­si około 0,01 mm.

Skro­ba­nie ma na celu usu­nię­cie śla­dów po­przed­niej obrób­ki np.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. skrobaczka ż., skrobak m., skrobacz m., skrobka ż., skrobanka ż., skrobanina ż., skrobnięcie n.

 czas. skrobać ndk., skrobnąć dk.

Wiktionary


skrobanka

po­tocz­nie: usu­nię­cie z jamy ma­ci­cy tka­nek zmie­nio­nych cho­ro­bo­wo, jaja pło­do­we­go lub jego resz­tek; abraz­ja


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. gin. za­bieg ły­żecz­ko­wa­nia ma­ci­cy jako me­to­da abor­cji

 (1.2) rzad. pot. gin. za­bieg ły­żecz­ko­wa­nia ma­ci­cy w celu usu­nię­cia tka­nek zmie­nio­nych cho­ro­bo­wo

 (1.3) gwara. etn. jed­no­barw­ne wiel­ka­noc­ne jajo z wzo­rem wy­dra­pa­nym ostrym na­rzę­dziem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Miała pani skro­ban­kę?

 (1.1) Otóż, cias­no po­ję­ty in­te­res stanu le­kar­skie­go leży w tem, aby dzie­ci lęgło się jak naj­wię­cej. Ten żyje z po­ro­dów, ów ze skro­ba­nek, inny z cho­rób dzie­ci.

 (1.3) W pier­wszej ka­te­go­rii punk­to­wa­ne były tra­dy­cyj­ne pod­kar­pac­kie po­tra­wy wiel­ka­noc­ne, w dru­giej po­dzi­wia­no kunszt wy­ko­na­nia pi­sa­nek, skro­ba­nek i okle­ja­nek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skrɔˈbãnka, AS: skrobãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skrobanie n., skrobnięcie n., skrobak m., skrobaczka ż., skrobacz m., skrobka ż., skrobanina ż.

 czas. skrobać ndk., wyskrobać dk., zeskrobać dk., naskrobać dk., przeskrobać dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) abrazja, aborcja, przerwanie ciąży

 (1.3) rysowanka, drapanka

Wiktionary


skrobankowy

→ skro­ban­ka


SJP.pl

Patrz:

skrobanka

skrobarka

1. w tech­ni­ce: na­rzę­dzie do skro­ba­nia, oczy­szcza­nia lub wy­gła­dza­nia po­wierzch­ni przed­mio­tów; skro­bacz­ka, skrob­ka, skro­bak;
2. w gór­nict­wie: typ czer­par­ki do ura­bia­nia skał, np. węgla bru­nat­ne­go


SJP.pl


skrobać

1. dra­pać czymś ostrym po po­wierzch­ni cze­goś, zdra­py­wać wierzch­nią war­stwę, oczy­szczać z cze­goś
2. po­tocz­nie: pisać
3. skro­bać się - dra­pać się


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) trąc czymś ostrym, zdra­py­wać wierzch­nią war­stwę cze­goś

 (1.2) pot. dra­pać coś lub po czymś

 (1.3) żart. pisać brzyd­ko, nie­sta­ran­nie lub nie­wy­raź­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Pan od czasu do czasu za­trzy­my­wał się i oglą­dał jakiś przed­miot, pies przy­sia­dał na po­dło­dze i skro­bał tylną nogą gęste kudły, a rzę­dem usta­wio­ne w sza­fie lalki małe, śred­nie i duże, bru­net­ki i blon­dyn­ki przy­pa­try­wa­ły się im mart­we­mi ocza­mi.

 (1.2) Wy­cie­racz­ki roz­pacz­li­wie skro­ba­ły szybę, nie­wie­le po­pra­wia­jąc wi­docz­ność.

 (1.3) Co ty tam skro­biesz w tym ze­szy­cie?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skrobanie n., skrobak m., skrobaczka ż., skrobanka ż., skrobia ż.

 czas. zeskrobywać, skrobnąć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) bazgrać

Wiktionary


skrobek

w tech­ni­ce: na­rzę­dzie do skro­ba­nia, oczy­szcza­nia i wy­gła­dza­nia po­wierzch­ni przed­mio­tów; skro­bacz­ka, skro­bak, skro­bar­ka


SJP.pl

Skro­bek – osada w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie pil­skim, w gmi­nie Szy­dło­wo.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa pil­skie­go.

Wikipedia


skrobia

wie­lo­cu­kier zbu­do­wa­ny z amy­lo­pek­ty­ny i amy­lo­zy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bio­chem. spoż. głów­ny wę­glo­wo­dan w die­cie czło­wie­ka, po­li­sa­cha­ryd ro­ślin­ny peł­nią­cy w ro­śli­nach rolę ma­ga­zy­nu ener­gii;

Wiktionary

Skro­bia – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, wę­glo­wo­dan, po­li­sa­cha­ryd ro­ślin­ny, skła­da­ją­cy się wy­łącz­nie z merów glu­ko­zy po­łą­czo­nych wią­za­nia­mi α-gli­ko­zy­do­wy­mi, peł­nią­cy w ro­śli­nach rolę ma­ga­zy­nu ener­gii.

Skro­bia jest głów­nym wę­glo­wo­da­nem w die­cie czło­wie­ka.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Skro­bia to ważna sub­stan­cja odżyw­cza. Jest to skład­nik mąki, a więc wy­stę­pu­je w chle­bie i wszyst­kich wy­pie­kach. Ważną rolę od­gry­wa rów­nież skro­bia ziem­nia­cza­na wy­stę­pu­ją­ca w bul­wach tej ro­śli­ny. Skro­bia jest ma­te­ria­łem ener­ge­tycz­nym.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. skrobiowy

 rzecz. skrobać ndk.

 czas. skrobać

Wiktionary


skrobiawica

nie­od­wra­cal­na cho­ro­ba po­le­ga­ją­ca na od­kła­da­niu się w tkan­kach swo­i­ste­go związ­ku biał­ko­we­go, zwa­ne­go amy­lo­i­dem; zwy­rod­nie­nie skro­bio­wa­te


SJP.pl


skrobidecha

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) po­gard. gw-pl|War­sza­wa. sto­larz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie tak dawno wo­ła­li za nim: skro­bi­de­cha, a tu, w sza­cow­nym skle­pie naz­wa­li go ar­ty­stą

Wiktionary


skrobiotwórczy

two­rzą­cy skro­bię


SJP.pl


skrobiowaty

1. ciało skro­bio­wa­te - ma­te­riał gro­ma­dzą­cy się w wy­pust­kach astro­cy­tów w wy­ni­ku sta­rze­nia się;
2. ner­czy­ca skro­bio­wa­ta - cho­ro­ba nerek wy­wo­ła­na nad­mia­rem skro­bi


SJP.pl


skrobiowy

przy­miot­nik od: skro­bia


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze skro­bią, do­ty­czą­cy skro­bii; za­wie­ra­ją­cy skro­bię

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skrobia ż.

Wiktionary


skrobipiórek

gry­zi­pió­rek; lek­ce­wa­żą­co:
1. urzęd­nik niż­szej rangi, sze­re­go­wy pra­cow­nik biu­ro­wy;
2. autor tek­stów o małej war­to­ści li­te­rac­kiej; pi­sa­rzy­na, pis­mak


SJP.pl


skrobisz

naz­wi­sko


SJP.pl


skrobka

w tech­ni­ce: na­rzę­dzie do skro­ba­nia, oczy­szcza­nia i wy­gła­dza­nia po­wierzch­ni przed­mio­tów; skro­bacz­ka, skro­bak, skro­bar­ka


SJP.pl


skrobnąć

1. drap­nąć czymś ostrym po po­wierzch­ni cze­goś, zdra­pać wierzch­nią war­stwę, oczy­ścić z cze­goś
2. po­tocz­nie: na­pi­sać
3. skrob­nąć się - drap­nąć się


SJP.pl


skrobot

naz­wi­sko


SJP.pl


skrobotowo

Skro­bo­to­wo – osada w pół­noc­no-za­chod­niej Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie gry­fic­kim, w gmi­nie Kar­ni­ce.

We­dług da­nych pod ko­niec 2004 roku osada miała 234 miesz­kań­ców.

W la­tach 1946–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa szcze­ciń­skie­go.

Wikipedia


skrobów

Skro­bów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie lu­bar­tow­skim, w gmi­nie Lu­bar­tów.

Na po­cząt­ku 1939 w Skro­bo­wie ot­war­to na­ro­do­wy uni­wer­sy­tet wiej­ski, zor­ga­ni­zo­wa­ny przez Służ­bę Mło­dych Obozu Zjed­no­cze­nia Na­ro­do­we­go i Zwią­zek Mło­dej Pol­ski.

Wikipedia


skrocki

naz­wi­sko


SJP.pl


skrocz

chód, bieg niek­tó­rych zwie­rząt czwo­ro­noż­nych po­le­ga­ją­cy na sta­wia­niu jed­no­cze­śnie raz obu nóg pra­wych, raz le­wych; krocz (r. żeń­ski), krocz (r. męski), ino­chód


SJP.pl


skrodzki

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Skrodz­ki (ur. 1983) – pol­ski sza­bli­sta, me­da­li­sta mi­strzostw Eu­ro­py, wie­lo­krot­ny mistrz Pol­ski, olim­pij­czyk z Lon­dy­nu (2012),
  • Apo­li­na­ry Skrodz­ki (1913-1986) – na­u­czy­ciel, spo­łecz­nik, pier­wszy prze­wod­ni­czą­cy To­wa­rzy­stwa Mi­ło­śni­ków Bra­nie­wa.
  • Jerzy An­drzej Skrodz­ki (1926–2013) – pol­ski dzien­ni­karz i pu­bli­cy­sta hi­sto­rycz­ny,
  • Jerzy Skrodz­ki (1635–1682) – pol­ski du­chow­ny lu­te­rań­ski i pi­sarz re­li­gij­ny,
  • Józef Karol Skrodz­ki (1787–1832) – pol­ski fizyk, zo­o­log, pro­fe­sor i rek­tor Kró­lew­skie­go Uni­wer­sy­te­tu War­szaw­skie­go,
  • Mi­chał Skrodz­ki (1920–1995) – pol­ski agro­tech­nik pol­ski, pro­fe­sor Aka­de­mii Rol­ni­czo-Tech­nicz­nej w Olsz­ty­nie,
  • Woj­ciech Skrodz­ki (1935–2016) – pol­ski kry­tyk sztu­ki, dzia­łacz LGBT

Wikipedia


skrofularia

wie­lo­let­nia ro­śli­na (by­li­na lub pół­krzew) z ro­dzi­ny trę­dow­ni­ko­wa­tych, wy­stę­pu­ją­ca na pół­ku­li pół­noc­nej w wielu ga­tun­kach, ma­ją­ca wła­ści­wo­ści lecz­ni­cze i za­ra­zem tru­ją­ce; trę­dow­nik


SJP.pl


skrofuliczny

→ skro­fu­lo­za


SJP.pl

Patrz:

skrofuloza

skrofuloza

zołzy;
1. rzad­ko spo­ty­ka­na od­mia­na przew­le­kłej gruź­li­cy wę­złów chłon­nych (naj­czę­ściej szyi), spo­wo­do­wa­na prąt­ka­mi gruź­li­cy; skro­fu­ły (daw­niej);
2. za­raź­li­wa cho­ro­ba źre­biąt i mło­dych koni


SJP.pl

Skro­fu­lo­za (skro­fu­ły lub przest. zołzy) – gruź­li­ca wę­złów chłon­nych. Obec­nie rzad­ko spo­ty­ka­na.

Cho­ro­ba uak­tyw­nia się na sku­tek złych wa­run­ków hi­gie­nicz­nych, głów­nie u dzie­ci ze skłon­no­ścią do od­czy­nów wy­się­ko­wych. Przy skro­fu­lo­zie, prócz umiej­sco­wie­nia zmian cho­ro­bo­wych w wę­złach chłon­nych szyi (co daje efekt w po­sta­ci opuch­liz­ny), wy­stę­pu­je rów­nież przew­le­kły nie­żyt nosa i ob­ja­wy za­pal­ne spo­jó­wek.

Wikipedia


skrofuły

daw­niej: przew­le­kła gruź­li­ca wę­złów chłon­nych (naj­czę­ściej szyi), wy­stę­pu­ją­ca u dzie­ci ży­ją­cych w złych wa­run­kach; skro­fu­lo­za; zołzy


SJP.pl


skroić

po­ciąć jakąś ca­łość na ka­wał­ki


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) tnąc przy­ciąć ma­te­riał do cze­goś

 (1.2) kro­jąc od­dzie­lić część od ca­ło­ścifakt.

 (1.3) slang. ukraść

 (1.4) slang. okraść

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Te ko­szu­le nocne są skro­jo­ne ide­al­nie do drob­nych ciał La­ty­no­sek.

 (1.2) Skro­i­łem czte­ry ka­wał­ki na śnia­da­nie, i piąty na deser.

 (1.4) Skro­i­ła nas na grube mi­lio­ny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skraj mrz.

 czas. skrawać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) odkroić

Wiktionary


skrok

naz­wi­sko


SJP.pl

Skrok (forma żeń­ska: Skrok, Skro­ko­wa, Skro­ków­na, l. mn. Skro­ko­wie) – pol­skie naz­wi­sko. W 2022 roku no­si­ło je 1833 osób.

Wikipedia


skrolować

śro­do­wi­sko­wo: prze­wi­jać tre­ści na ekra­nie; scrol­lo­wać


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) neol. prze­wi­jać za­war­tość ekra­nu na urzą­dze­niu elek­tro­nicz­nym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ef­te­po­wa­łem się do ser­we­ra, żeby zdałn­loł­do­wać kli­par­ty, a tym­cza­sem di­splej mi się za­czął skro­lo­wać, trak­bol się za­wie­sił i trze­ba było re­se­to­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. scrollować ndk.

 rzecz. scrollowanie n., skrolowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przewijać, scrollować

Wiktionary


skrom

tłuszcz za­ję­czy, daw­niej uży­wa­ny jako śro­dek lecz­ni­czy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) łow. tłuszcz zwie­rzę­cy, zwła­szcza tłuszcz za­ję­cza­ków

Wiktionary


skromne

forma przy­miot­ni­ka.

 (1.1) M. n. lp., M. n. lm., ż. M. lm. od: skrom­ny

Wiktionary


skromnica

Skrom­ni­ca – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie zgier­skim, w gmi­nie Ozor­ków.

Wieś dóbr pre­sty­mo­nial­nych ka­pi­tu­ły ko­le­gia­ty łę­czyc­kiej w po­wie­cie łę­czyc­kim wo­je­wództ­wa łę­czyc­kie­go w końcu XVI wieku. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do ów­czes­ne­go wo­je­wództ­wa łódz­kie­go. Wcze­śniej znaj­do­wa­ła się w ad­mi­ni­stra­cyj­nych gra­ni­cach po­wia­tu łę­czyc­kie­go. Do so­łect­wa Skrom­ni­ca na­le­ży je­szcze Tka­czew.

Wikipedia


skromnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób skrom­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Miesz­ka­ła skrom­nie w "fiń­skich dom­kach" na Mo­ko­to­wie, ła­zien­ka i ubi­ka­cja wspól­ne dla trzech ro­dzin, ale oko­li­ca ładna, zie­lo­na, w bok od głów­nej ulicy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskrɔ̃mʲɲɛ, AS: skrõmʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skromność ż., skromniś m., skromnisia ż.

 przym. skromny, skromniutki, skromniuteńki

 przysł. skromniutko, skromniuteńko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) oszczędnie, umiarkowanie

Wiktionary


skromniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: skrom­nie


SJP.pl


skromniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: skrom­ny; bar­dziej skrom­ny


SJP.pl


skromnisia

ko­bie­ta prze­sad­nie skrom­na lub uda­ją­ca skrom­ną


SJP.pl


skromniusieńki

zdrob­nie­nie od: skrom­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pot. zdrobn. od: skrom­ny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌskrɔ̃mʲɲüˈɕɛ̇̃ɲci, AS: skrõmʹńüśė̃ńḱi

Wiktionary


skromniuteńki

zdrob­nie­nie od: skrom­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pot. zdrobn. od: skrom­ny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌskrɔ̃mʲɲuˈtɛ̃ɲci, AS: skrõmʹńutẽńḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skromność

 przym. skromny, skromniutki

 przysł. skromnie, skromniutko, skromniuteńko

Wiktionary


skromniutki

zdrob­nie­nie od: skrom­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zdrobn. od: skrom­ny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skrɔ̃mʲˈɲutʲci, AS: skrõmʹńutʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skromność

 przym. skromny, skromniuteńki

 przysł. skromnie, skromniutko, skromniuteńko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skromniuśki

Wiktionary


skromniuśki

zdrob­nie­nie od: skrom­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pot. zdrobn. od: skrom­ny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skrɔ̃mʲˈɲüɕci, AS: skrõmʹńüśḱi

Wiktionary


skromniś

czło­wiek prze­sad­nie skrom­ny lub uda­ją­cy skrom­ne­go


SJP.pl


skromność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha kogoś, kto nie wy­wyż­sza się i nie dba o roz­głos i uz­na­nie in­nych

 (1.2) przest. cecha kogoś, kto jest pow­ścią­gli­wy lub wstyd­li­wy w re­la­cjach z oso­ba­mi prze­ciw­nej płci

 (1.3) cecha cze­goś, co jest pro­ste i po­zba­wio­ne ozdób

 (1.4) cecha cze­goś, co nie jest zbyt efek­tow­ne ani gło­śne

 (1.5) cecha cze­goś, co ma małą war­tość ma­te­rial­ną

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cnota skrom­no­ści po­le­ga prze­de wszyst­kim na wy­rze­cze­niu się pychy.

 (1.2) Pa­nien­ka na balu w swoim za­cho­wa­niu po­win­na za­cho­wać skrom­ność i oby­czaj­ność.

 (1.3) Ubio­ry lub mun­du­ry dyk­ta­to­rów ce­chu­je albo prze­sad­na skrom­ność, albo nad­mier­na stroj­ność.

 (1.4) Uro­czy­stość prze­bie­gła ze skrom­no­ścią i bez zbęd­nej ce­le­bry.

 (1.5) Sto­wa­rzy­sze­nie nie wy­na­ję­ło re­pre­zen­ta­cyj­nej sie­dzi­by, bo na taką de­cyz­ję nie poz­wo­li­ła skrom­ność bu­dże­tu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskrɔ̃mnɔɕt͡ɕ, AS: skrõmność

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skromniś m., skromnisia ż.

 przym. skromny

:: zdrobn. skromniutki, skromniuteńki

 przysł. skromnie

:: zdrobn. skromniutko, skromniuteńko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pokora, modestia, umiar, umiarkowanie

 (1.2) nieśmiałość, niewinność, obyczajność, pruderyjność, przyzwoitość, powściągliwość, wstydliwość

 (1.3) prostota, brak wyszukania, zgrzebność, zwyczajność, zwykłość

 (1.4) cichość, prostota

 (1.5) ubóstwo, niedostatek, szczupłość

Wiktionary


skromny

1. pow­ścią­gli­wy w sto­sun­ku do osób od­mien­nej płci ;
2. nied­ba­ją­cy o roz­głos, nie­ma­ją­cy wy­gó­ro­wa­ne­go mnie­ma­nia o sobie;
3. odz­na­cza­ją­cy się pro­sto­tą, np. skrom­ny po­si­łek;
4. nie­ma­ją­cy du­żych do­cho­dów, nie­przy­no­szą­cy du­żych zy­sków, np. skrom­ny urzęd­nik;
5. nie­wiel­ki, nie­po­kaź­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) nie­ma­ją­cy po­trze­by wy­róż­nia­nia się

 (1.2) w pro­stym stylu, po­zba­wio­nym ozdób

 (1.3) nie­wiel­ki

 (1.4) o nie­wiel­kich do­cho­dach

 (1.5) przest. pow­ścią­gli­wy lub wstyd­li­wy w re­la­cjach z oso­ba­mi prze­ciw­nej płci

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kor­mo­ran skrom­ny (Mi­cro­car­bo niger)
  • Pu­stel­nik skrom­ny (Pha­et­hor­nis squ­a­li­dus)
  • Wiel­ce skrom­ny bo­ha­ter, fran­cu­ska tra­gi­ko­me­dia (1996)
  • Hen­ryk Mie­czy­sław Skrom­ny (1926 - 1962), pol­ski pił­karz, bram­karz

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie warto być skrom­nym, gdyż ludzi skrom­nych do­ce­nia się do­pie­ro po śmier­ci.

 (1.3) Jego skrom­ne do­cho­dy nie poz­wa­la­ły na wy­staw­ne życie.

 (1.4) A on teraz liczy sam, że ma ze sto ty­się­cy dłu­gów, a to skrom­ny czło­wiek.

 (1.5) Moje pen­sjo­nar­ki za­cho­wu­ją się w spo­sób skrom­ny, przyz­wo­i­ty i oby­czaj­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskrɔ̃mnɨ, AS: skrõmny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skromność ż., skromniś m., skromnisia ż.

 przym.

:: zdrobn. skromniutki, skromniuteńki

 przysł. skromnie, skromno, skromniutko, skromniuteńko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cichy, łagodny, milczący, nieśmiały, prosty, skryty, spokojny, umiarkowany, wyciszony

 (1.2) bezpretensjonalny, niewyszukany, pospolity, surowy, zgrzebny, zwyczajny, zwykły

 (1.3) mały, malutki, maleńki, nieduży, nieobfity, skąpy, szczupły, tyci, ubogi

 (1.4) biedny, ubogi

 (1.5) nieśmiały, obyczajny, przyzwoity, pruderyjny, moralny

Wiktionary


skroniowy

przy­miot­nik od: skroń


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy skro­ni

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skrɔ̃ˈɲɔvɨ, AS: skrõńovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skroń ż.

Wiktionary


skroniów

Skro­niów – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie ję­drze­jow­skim, w gmi­nie Ję­drze­jów. Ma sta­tus so­łect­wa.

Wikipedia


skropak

bio­de­gra­do­wal­ny wy­peł­niacz do pa­czek


SJP.pl


skropić

polać coś lub kogoś, roz­pry­sku­jąc ciecz


SJP.pl


skroplina

ciecz bę­dą­ca pro­duk­tem skra­pla­nia się gazu; skro­pli­ny, kon­den­sat


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ciecz pow­sta­ła w pro­ce­sie skra­pla­nia

Wiktionary


skropliny

ciecz bę­dą­ca pro­duk­tem skra­pla­nia się gazu; skro­pli­ny, kon­den­sat


SJP.pl

Skro­pli­ny (zwane czę­sto kon­den­sa­tem) to ciecz pow­sta­ła ze skro­ple­nia do­wol­ne­go gazu. Przy­kła­dem skro­plin jest rosa i woda na lu­strze w ła­zien­ce.

Skro­ple­nie pary wod­nej i uzy­ska­nie kon­den­sa­tu w si­łow­niach pa­ro­wych jest ko­niecz­ne z uwagi na wyt­wa­rza­nie próż­ni w kon­den­sa­to­rze tur­bin kon­den­sa­cyj­nych (dla osią­gnię­cia więk­szej pro­duk­cji ener­gii elek­trycz­nej) lub od­pro­wa­dze­nia cie­pła użyt­ko­we­go w tur­bi­nach prze­ciw­pręż­nych – cie­pło skra­pla­nia wy­rzu­ca­ne jest w ca­ło­ści do oto­cze­nia (w elek­trow­niach kon­den­sa­cyj­nych) lub jest wy­ko­rzy­sta­ne do celów cie­płow­ni­czych (w elek­tro­cie­płow­niach).

Wikipedia


skrosować

w te­le­ko­mu­ni­ka­cji: prze­łą­czyć roz­mo­wy pro­wa­dzo­ne na linii abo­nenc­kiej do cen­tra­li na prze­łącz­ni­cy głów­nej


SJP.pl


skrowaczewski

naz­wi­sko


SJP.pl


skroń

1. bocz­na część czasz­ki ssa­ków;
2. po­e­tyc­ko: głowa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) anat. bocz­na część głowy za ocza­mi;

Wiktionary

Skroń ( tem­pus l. mn. "tempi") – bocz­na część głowy niek­tó­rych zwie­rząt.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Boli mnie głowa w oko­li­cach skro­ni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skrɔ̃ɲ, AS: skrõń

Wiktionary

Powiązane:

 przym. skroniowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. gw. Górny Śląsk puls, pulst

Wiktionary


skroś

prze­sta­rza­łe: przez całą dłu­gość lub sze­ro­kość cze­goś; wskroś, na wskroś, na wylot, na prze­strzał, na skroś, skróś


SJP.pl


skrośny

skie­ro­wa­ny pro­sto­pad­le do po­wierzch­ni cze­goś; prze­ni­ka­ją­cy na wskroś, w głąb cze­goś


SJP.pl


skrub

[czy­taj: skrub albo skrab] au­stra­lij­ska od­mia­na buszu; scrub


SJP.pl

Skrub, scrub – uży­wa­ny w li­te­ra­tu­rze pol­skiej ter­min, po­cho­dzą­cy od an­giel­skie­go słowa "scrub" oz­na­cza­ją­ce­go za­ro­śla, okre­śla­ją­cy typ ro­ślin­no­ści z do­mi­na­cją cier­ni­stych krze­wów, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla ob­sza­rów pół­pu­styn­nych wew­nątrz kon­ty­nen­tu au­stra­lij­skie­go. Od­po­wied­nik po­ję­cia busz.

Wikipedia


skruber

apa­rat do usu­wa­nia z mie­sza­ni­ny ga­zo­wej za­nie­czy­szcza­ją­cych ją ciał sta­łych lub cie­czy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) lab. chem. zob. ab­sor­ber.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) aparat absorpcyjny, absorber, płuczka

Wiktionary


skrucha

głę­bo­ki żal za wy­rzą­dzo­ne zło, po­peł­nio­ne błędy itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) żal za po­peł­nio­ne błędy, krzyw­dy

Wiktionary

Skru­cha – re­flek­sja nad włas­nym za­cho­wa­niem i po­czu­cie żalu za złe czyny. Zwy­kle wiąże się z po­sta­no­wie­niem zmia­ny i pro­wa­dze­nia bar­dziej od­po­wie­dzial­ne­go życia. Może sta­no­wić jeden z ele­men­tów psy­cho­te­ra­pii.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈskruxa, AS: skruχa

Wiktionary

Powiązane:

 przym. skruszony, kruchy

 rzecz. kruchość ż.

Wiktionary


skrudlić

daw­niej: bro­no­wać - upra­wiać zie­mię przy uży­ciu brony, zwy­kle w celu jej spulch­nie­nia, oczy­szcze­nia z chwa­stów i przy­kry­cia na­sion


SJP.pl


skrupiać

skru­piać się - sku­piać się na kimś, ob­cią­żać kogoś


SJP.pl


skrupić

skru­pić się - spaść na kogoś, sku­pić się na kimś, ob­cią­żyć kogoś


SJP.pl


skrupulancki

→ skru­pu­lant


SJP.pl

Patrz:

skrupulant

skrupulant

czło­wiek dro­biaz­go­wo do­kład­ny; pe­dant, skru­pu­lat


SJP.pl


skrupulantka

→ skru­pu­lant


SJP.pl

Patrz:

skrupulant

skrupulat

czło­wiek dro­biaz­go­wo do­kład­ny; pe­dant, skru­pu­lant


SJP.pl


skrupulatka

→ skru­pu­lat


SJP.pl

Patrz:

skrupulat

skrupulatnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób bar­dzo do­kład­ny i sta­ran­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kie­dyś za­u­wa­żył, że jeden gość, który przy­je­chał z RFN-u, miał taki no­tat­nik i cią­gle coś skru­pu­lat­nie w nim za­pi­sy­wał.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skrupulat mos., skrupulatność ż., skrupuł mrz.

 przym. skrupulatny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bardzo dokładnie, drobiazgowo, pedantycznie, starannie, sumiennie, szczegółowo

Wiktionary


skrupulatniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: skru­pu­lat­niej


SJP.pl


skrupulatniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: skru­pu­lat­ny


SJP.pl


skrupulatność

prze­sad­na do­kład­ność, dro­biaz­go­wość, pre­cy­zyj­ność; sta­ran­ność, pe­dan­tycz­ność, aku­rat­ność


SJP.pl


skrupulatny

1. dro­biaz­go­wo do­kład­ny, prze­sad­nie dba­ją­cy o szcze­gó­ły; pre­cy­zyj­ny, aku­rat­ny, pe­dan­tycz­ny;
2. wy­ko­na­ny z pe­dan­tycz­ną do­kład­no­ścią; do­kład­ny, sta­ran­ny, szcze­gó­ło­wy;
3. daw­niej: ma­ją­cy skru­pu­ły, drę­czo­ny skru­pu­ła­mi


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) dro­biaz­go­wo, pe­dan­tycz­nie do­kład­ny

 (1.2) wy­ko­ny­wa­ny z dro­biaz­go­wą, pe­dan­tycz­ną do­kład­no­ścią

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Trze­ba po­chwa­lić pracę in­spek­to­ra, który był niez­wy­kle skru­pu­lat­ny i wy­ła­py­wał wszyst­kie nie­pra­wi­dło­wo­ści.

 (1.2) Skru­pu­lat­na kon­tro­la w urzę­dzie wy­ka­za­ła wiele nie­pra­wi­dło­wo­ści.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skrupulatność ż., skrupulant m., skrupulantka ż., skrupulat m., skrupulatka ż.

 przysł. skrupulatnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) drobiazgowy, pedantyczny, dokładny, precyzyjny, sumienny; przest. akuratny

Wiktionary


skrupuł

1. (zwy­kle w licz­bie mno­giej) wąt­pli­wość na­tu­ry mo­ral­nej w od­nie­sie­niu do włas­ne­go po­stę­po­wa­nia, pow­strzy­mu­ją­ca od nie­e­tycz­nych za­cho­wań;
2. daw­niej: an­glo­sa­ska jed­nost­ka ap­tecz­na masy równa 1,290 grama


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wąt­pli­wość na­tu­ry mo­ral­nej wobec włas­ne­go po­stę­po­wa­nia

 (1.2) daw. me­trol. ap­te­kar­ska jed­nost­ka wa­go­wa, rów­no­war­tość 20 gra­nów (1/3 uncji)

 (1.3) hist. miar. najm­niej­sza prak­tycz­nie sto­so­wa­na rzym­ska jed­nost­ka wagi, 1/24 uncji;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Oba­wia­łem się przez chwi­lę, aby nie od­wo­ła­ła swo­ich po­le­ceń i aby ten jej spóź­nio­ny skru­puł nie po­krzy­żo­wał moich pla­nów.

 (1.1) Ko­niec koń­ców, tknię­ty ja­kimś skru­pu­łem, rzekł do le­żą­cej: – Ej – a dy­chaj se tu...

 (1.1) Ka­ta­rzy­na jest złą ko­bie­tą, więc tym bar­dziej dziwi, że ma ja­kie­kol­wiek skru­pu­ły.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskrupuw, AS: skrupuu̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skrupuły lm nm.

 przysł. skrupulatnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) scripulum, scrupulum

Wiktionary


skrupuły

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) stan wąt­pli­wo­ści zwią­za­ny ze zła­ma­niem za­sa­dy mo­ral­nej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie miała żad­nych skru­pu­łów, by mu oddać z na­wiąz­ką.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skrupuł mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wyrzuty sumienia

Wiktionary


skruszacz

urzą­dze­nie do wstęp­nej obrób­ki mięsa


SJP.pl

Skru­szacz – mie­szan­ka soli kwa­sów or­ga­nicz­nych (m.in. wę­gla­nu sodu, cy­try­nia­nu sodu i oc­ta­nu sodu) i sub­stan­cji sma­ko­wych skom­po­no­wa­na w celu wy­stan­da­ry­zo­wa­nia pro­ce­su kru­sze­nia mięsa.

Skru­sza­cze ule­ga­ją roz­kła­do­wi w cza­sie około 24 go­dzin. Z tego po­wo­du nie po­zo­sta­wia­ją nie­przy­jem­ne­go pos­ma­ku lub za­pa­chu, a jed­no­cze­śnie ogra­ni­cza­ją roz­wój mi­kro­flo­ry bak­te­ryj­nej. Kwasy or­ga­nicz­ne po­wo­du­ją nadto, że wzra­sta so­czy­stość mięsa w dro­dze pęcz­nie­nia bia­łek mię­śnio­wych.

Wikipedia


skruszeć

cza­sow­nik

 (1.1) stać się ła­god­niej­szym

Wiktionary

Powiązane:

 czas. skruszyć

Wiktionary


skruszony

przy­miot­nik

 (1.1) od­czu­wa­ją­cy skru­chę, świad­czą­cy o skru­sze

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) ims. przy­miot­ni­ko­wy bier­ny od: skru­szyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skrucha ż., kruchość ż.

 czas. skruszyć dk., kruszyć ndk.

 przym. kruchy

Wiktionary


skruszyć

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. skru­szać)

 (1.1) zni­szczyć, ła­miąc na drob­ne ka­wał­ki

 (1.2) po­ko­nać ja­kieś za­gro­że­nie lub ogra­ni­cze­nie

 (1.3) książk. spra­wić, że ktoś czuje żal za po­peł­nio­ne przez sie­bie złe uczyn­ki

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny skru­szyć się (ndk. skru­szać się)

 (2.1) zo­stać zni­szczo­nym przez po­ła­ma­nie na drob­ne ka­wał­ki

 (2.2) książk. po­czuć żal za po­peł­nio­ne przez sie­bie złe uczyn­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ruchy wody, wy­wo­ła­ne sztor­mem, bez pro­ble­mu skru­szą trzy­cen­ty­me­tro­wą po­wło­kę lodu.

 (1.2) Wspa­nia­ła Re­wo­lu­cja 1688 skru­szy­ła szcząt­ki fe­u­dal­ne­go je­szcze ab­so­lu­tyz­mu, usta­na­wia­jąc mo­nar­chię kon­sty­tu­cyj­ną.

 (1.3) […] po­wiem wam tak pię­kne ka­za­nie o mi­ło­ści mię­dzy chrze­ści­jań­ski­mi na­ro­da­mi, iż was do cna skru­szę.

 (2.1) W Min­ne­so­cie lu­dzie jeż­dżą po je­zio­rach sa­mo­cho­da­mi, pier­wszym sy­gna­łem wios­ny jest to, że pod ja­kimś autem skru­szy się lód.

 (2.2) Skru­szył się srogi ry­cerz aż do głębi serca, poz­nał swą hańbę, zro­zu­miał okrop­ność wy­stęp­ku i za­pra­gnął go­rą­co od­ku­pić cięż­ką winę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kruszon mrz., okruch mrz., skruszenie n., kruchość ż.

 czas. kruszyć, skruszać ndk., skruszeć dk.

 przym. skruszały, skruszony, kruchy

Wiktionary


skrutacja

1. książ­ko­wo: li­cze­nie gło­sów;
2. me­to­da czy­ta­nia Bi­blii z wy­ko­rzy­sta­niem od­no­śni­ków bi­blij­nych do in­nych ksiąg


SJP.pl

Skru­ta­cja – me­to­da czy­ta­nia Bi­blii z wy­ko­rzy­sta­niem od­no­śni­ków bi­blij­nych do in­nych ksiąg. Ter­min po­cho­dzi od scru­ta­tio („ba­da­nie”).

Pod­sta­wą dla me­to­dy skru­ta­cji jest za­sa­da „"Pismo wy­ja­śnia samo sie­bie"”. We­dług tej za­sa­dy istot­ne dla wie­rzą­ce­go frag­men­ty Bi­blii są po­wią­za­ne ze sobą, a czy­ta­jąc je i po­rów­nu­jąc można zro­zu­mieć prze­sła­nie, które Bi­blia kryje.

Wikipedia


skrutacyjny

do­ty­czą­cy pro­ce­du­ry li­cze­nia gło­sów pod­czas gło­so­wa­nia, np. ko­mi­sja skru­ta­cyj­na


SJP.pl


skrutator

osoba obli­cza­ją­ca głosy w cza­sie gło­so­wa­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba od­po­wie­dzial­na za obli­cza­nie gło­sów pod­czas wy­bo­rów lub gło­so­wa­nia, czło­nek ko­mi­sji skru­ta­cyj­nej

 (1.2) przest. wni­kli­wy ba­dacz, ob­ser­wa­tor, in­da­ga­tor

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po zam­knię­ciu lo­ka­lu wy­bor­cze­go skru­ta­to­rzy przy­stą­pi­li do li­cze­nia kart.

 (1.1) P. Klu­szczyń­ski mia­no­wał skru­ta­to­rów i czu­wał z wy­so­ko­ści swo­je­go pod­wyż­sze­nia nad tym, ażeby nie było na­du­żyć.

 (1.2) Był on niez­mor­do­wa­nym skru­ta­to­rem ludz­kich su­mień.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skruˈtatɔr

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skrutacja ż., skrutynium n.

 czas. skrutować ndk.

 przym. skrutacyjny, skrutatorski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) badacz, eksplorator, poszukiwacz

Wiktionary


skrutatorka

→ skru­ta­tor


SJP.pl

Patrz:

skrutator

skrutynium

daw­niej:
a) tajne gło­so­wa­nie
b) śledzt­wo są­do­we


SJP.pl

Skru­ty­nium (łac. "scru­ti­nium" 'ba­da­nie' od "scru­to, scru­ta­re" 'badać, spraw­dzać') - od cza­sów śred­nio­wiecz­nych w Rze­czy­po­spo­li­tej, forma odróż­nia­nia winy umyśl­nej od nie­u­myśl­nej, po­le­ga­ją­ca na prze­pro­wa­dze­niu śledzt­wa przez przy­się­głych urzęd­ni­ków (naj­czę­ściej - kasz­te­la­nów z dwoma po­moc­ni­ka­mi), któ­rzy prze­słu­chi­wa­li świad­ków pod przy­się­gą (aby mieć pew­ność, że nie są oni prze­ku­pie­ni).

Wikipedia


skrwa

rzeka w Pol­sce


SJP.pl

Skrwa (także Płosz­ni­ca, Skrwa Prawa, Skrwa Pół­noc­na) – pol­ska rzeka o dłu­go­ści 114 ki­lo­me­trów, pły­ną­ca na te­re­nie Po­je­zie­rza Cheł­miń­sko-Do­brzyń­skie­go. Jest pra­wym do­pły­wem Wisły.

Wikipedia


skrwawiać

pla­mić lub za­le­wać coś krwią


SJP.pl


skrwawienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|skrwa­wić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skr̥faˈvʲjɛ̇̃ɲɛ, AS: skr̦favʹi ̯ė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. skrwawić

Wiktionary


skrwawić

po­pla­mić lub zalać coś krwią


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni

 (1.1) zbro­czyć, spla­mić krwią

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pani za­bi­ja pana, (…) potem cała skrwa­wio­na bieży przez łąki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskr̥favʲit͡ɕ, AS: skr̦favʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skrwawienie n.

Wiktionary


skrwiański

przy­miot­nik od: Skrwa


SJP.pl


skrwileński

przy­miot­nik od: Skrwil­no


SJP.pl


skrwilnianin

miesz­ka­niec Skrwil­na (wsi w Pol­sce)


SJP.pl


skrwilnianka

miesz­kan­ka Skrwil­na (wsi w Pol­sce)


SJP.pl


skrwilno

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Skrwil­no – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, po­wie­cie ry­piń­skim i gmi­nie Skrwil­no. Miej­sco­wość jest sie­dzi­bą gminy Skrwil­no.

Wikipedia


skryba

1. lek­ce­wa­żą­co: urzęd­nik niż­szej rangi, sze­re­go­wy pra­cow­nik biu­ro­wy; gry­zi­pió­rek, skro­bi­pió­rek;
2. lek­ce­wa­żą­co: autor tek­stów o małej war­to­ści li­te­rac­kiej; pi­sa­rzy­na, pis­mak, skro­bi­pió­rek, gry­zi­pió­rek;
3. osoba prze­pi­su­ją­ca księ­gi, do­ku­men­ty; pi­sarz, ko­pi­sta;
4. daw­niej: pi­sarz pra­cu­ją­cy w urzę­dzie; se­kre­tarz;
5. daw­niej: czło­wiek ob­ja­śnia­ją­cy Bi­blię, tłu­macz praw


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. ten, który prze­pi­sy­wał księ­gi lub do­ku­men­ty

 (1.2) żart. urzęd­nik lub li­te­rat

Wiktionary

Skry­ba (łac. "scri­ba") – osoba zaj­mu­ją­ca się za­wo­do­wo odręcz­nym prze­pi­sy­wa­niem ksiąg lub do­ku­men­tów. Zawód skry­by wy­stę­po­wał w zróż­ni­co­wa­nych for­mach we wszyst­kich kul­tu­rach po­słu­gu­ją­cych się pis­mem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Praca skry­by była bar­dzo żmud­na.

 (1.2) Pra­co­wał nad tym ni­czym skry­ba.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskrɨba, AS: skryba

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skrypt m., skryptorium n.

:: zdrobn. skrybek m.

 przym. skryptowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) kopista, gryzipiórek, pisarczyk, sekretarz

Wiktionary


skrybenda

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. lek­cew. pismo, zwła­szcza mało wy­raź­ne lub ni­skiej war­to­ści

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Drwię ja z wszyst­kich le­ka­rzy, z ich rad, z ich skry­ben­dy, nie­chaj cho­rych pil­nu­ją, od zdro­wych im wara!

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bazgroły, bazgranina, pisanina

Wiktionary


skrycie

przy­słó­wek

 (1.1) w ta­jem­ni­cy przed kimś, ukrad­kiem

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (2.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|skryć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskrɨt͡ɕɛ, AS: skryće

Wiktionary

Powiązane:

 przym. skryty

 czas. skryć dk., ukrywać

 rzecz. skrytka ż., skrytość ż., skrywanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ukradkiem

Wiktionary


skryciej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: skry­cie


SJP.pl


skrycik

ro­dzaj z ro­dzi­ny kor­ni­ko­wa­tych, obej­mu­ją­cy ga­tun­ki po­ży­tecz­nych chrzą­szczy ni­szczą­cych jaja szkod­ni­ków i ma­leń­kie larwy z tej samej ro­dzi­ny w chod­ni­kach drzew


SJP.pl


skryjomie

przy­słó­wek

 (1.1) gw-pl|Nowy Sącz. po kry­jo­mu, ta­jem­nie, se­kret­nie

Wiktionary


skryminalizować

1. uczy­nić coś prze­stęp­stwem; spe­na­li­zo­wać;
2. uczy­nić win­nym wbrew fak­tycz­ne­mu sta­no­wi rze­czy


SJP.pl


skryning

ba­da­nie prze­sie­wo­we wy­ko­ny­wa­ne w celu wczes­ne­go wy­kry­cia scho­rzeń u osób bez ob­ja­wów; scre­e­ning, skri­ning


SJP.pl


skryningowy

→ skry­ning; scre­e­nin­go­wy


SJP.pl


skrypcik

zdrob­nie­nie od: skrypt


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od skrypt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skrypt m.

Wiktionary


skrypt

1. zbiór wy­kła­dów, opra­co­wań z ja­kiejś dzie­dzi­ny słu­żą­cy stu­den­tom za po­dręcz­nik;
2. w in­for­ma­ty­ce: zapis za­wie­ra­ją­cy skom­pre­so­wa­ne in­struk­cje do­ty­czą­ce pew­nych dzia­łań kom­pu­te­ra;
3. daw­niej: pismo urzę­do­we;
4. w pra­wie: do­ku­ment wy­sta­wio­ny przez dłuż­ni­ka, stwier­dza­ją­cy za­cią­gnię­cie długu i zo­bo­wią­za­nie do jego zwro­tu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) eduk. po­dręcz­nik lub zbiór no­ta­tek stu­denc­kich za­wie­ra­ją­cy naj­waż­niej­sze in­for­ma­cje z wy­kła­dów

 (1.2) in­form. ze­staw po­le­ceń za­pi­sa­nych w ję­zy­ku pro­gra­mo­wa­nia, który au­to­ma­ty­zu­je pewne czyn­no­ści albo wy­ko­nu­je okre­ślo­ne za­da­nia

 (1.3) so­cjol. przys­wo­jo­ny sche­mat my­śle­nia i za­cho­wa­nia, który pod­po­wia­da oso­bie, jak po­win­na po­stę­po­wać w okre­ślo­nych sy­tu­a­cjach spo­łecz­nych

 (1.4) przest. książk. na­pi­sa­ny do­ku­ment lub zapis cze­goś

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • skrypt (ana­li­za tran­sak­cyj­na)
  • skrypt (in­for­ma­ty­ka)
  • skrypt (psy­cho­lo­gia)
  • skrypt na­u­ko­wy

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gdzie mogę nabyć ten skrypt z hi­sto­lo­gii?

Wiktionary

Powiązane:

 przym. skryptowy

 rzecz. skryba mos., skrypcik mrz.

Wiktionary


skryptor

w śred­nio­wie­czu: czło­wiek prze­pi­su­ją­cy księ­gi rę­ko­pi­śmien­ne; scrip­tor


SJP.pl


skryptorium

scrip­to­rium;
1. miej­sce, w któ­rym ko­pio­wa­no księ­gi rę­ko­pi­śmien­ne, naj­czę­ściej znaj­du­ją­ce się przy klasz­to­rach lub w ka­te­drach;
2. daw­niej: prze­no­śny pul­pit z drew­na z po­chy­łym, ru­cho­mym bla­tem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) hist. po­mie­szcze­nie klasz­tor­ne lub zam­ko­we, w któ­rym prze­pi­sy­wa­no księ­gi i do­ku­men­ty

 (1.2) hist. pul­pit skry­by;

Wiktionary

Skryp­to­rium (łac. "scrip­to­rium" od "scri­be­re" „pisać”) – śred­nio­wiecz­na nazwa pul­pi­tu do pi­sa­nia i czy­ta­nia oraz ca­ło­ści warsz­ta­tu pi­sar­skie­go. W klasz­to­rach skryp­to­ria­mi na­zy­wa­no po­mie­szcze­nia, w któ­rych prze­pi­sy­wa­no ręcz­nie księ­gi. Za­kon­ni­ków zaj­mu­ją­cych się rę­ko­pi­śmien­nict­wem na­zy­wa­no skryp­to­ra­mi lub skry­ba­mi. Z cza­sem pow­sta­ły dzię­ki nim takie spe­cja­li­za­cje jak ka­li­gra­fia i ilu­mi­na­cja (mi­nia­tu­ra).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ogrze­wa­ne skryp­to­ria sta­wa­ły się zwy­cza­jo­wy­mi.

 (1.2) Przy skryp­to­rium ko­pi­sta spę­dzał kilka go­dzin dzien­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skryba mos.

Wiktionary


skryptorka

→ skryp­tor


SJP.pl

Patrz:

skryptor

skryptowy

przy­miot­nik od: skrypt


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy skryp­tu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skryba mos., skrypt mrz.

Wiktionary


skryptozakładka

w in­for­ma­ty­ce: nie­wiel­ki skrypt w ję­zy­ku JavaScript, roz­sze­rza­ją­cy moż­li­wo­ści prze­glą­dar­ki in­ter­ne­to­wej


SJP.pl

Skryp­to­za­kład­ka ( bo­ok­mar­klet, fav­let, fa­ve­let) – nie­wiel­ki skrypt na­pi­sa­ny w ję­zy­ku JavaScript prze­cho­wy­wa­ny jako adres URL za­kład­ki w prze­glą­dar­ce in­ter­ne­to­wej lub jako adres od­sy­ła­cza na stro­nie in­ter­ne­to­wej. Skrypt ten uru­cha­mia­ny jest w mo­men­cie kli­knię­cia ta­kiej spe­cjal­nej za­kład­ki.

Wikipedia


skryptura

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. pi­sem­na wy­po­wiedź lub oś­wiad­cze­nie; do­ku­ment lub list

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Owszem, nie trze­ba aby się do­my­śli­li lu­dzie, że acan po­ma­ga­łeś mi w skryp­tu­rze.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pismo

Wiktionary


skrysztalać

daw­niej: przeksz­tał­cać w krysz­tał


SJP.pl


skrytak

drob­ny owad us­krzyd­lo­nych; gle­bik


SJP.pl


skryteczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od skryt­ka (miej­sce, gdzie można coś ukryć lub prze­cho­wać)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Skry­tek, skry­te­czek nie na­li­czysz. To sufit od­krę­cisz i spi­ryt pow­sa­dzasz, to torbę mię­dzy ko­ła­mi przy­cze­pisz.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skrytka ż.

Wiktionary


skrytek

1. miej­sce, gdzie można coś ukryć; scho­wek;
2. po­tocz­nie: człon­ki­ni bez­ha­bi­to­we­go zgro­ma­dze­nia za­kon­ne­go, nie­u­jaw­nia­ją­ca swo­jej przy­na­leż­no­ści do stanu du­chow­ne­go;
3. skryt­ka pocz­to­wa - skrzyn­ka, szu­flad­ka na pocz­cie przez­na­czo­na na ko­re­spon­den­cję dla okre­ślo­nej in­sty­tu­cji lub osoby


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • skry­tek (Ap­ha­nes) – ro­dzaj ro­ślin
  • skry­tek (Cryp­tot­he­le) – ro­dzaj po­ro­stów
  • skry­tek (Cryp­to­na­nus) – ro­dzaj ssa­ków

Wikipedia


skrytka

1. miej­sce, gdzie można coś ukryć; scho­wek;
2. po­tocz­nie: człon­ki­ni bez­ha­bi­to­we­go zgro­ma­dze­nia za­kon­ne­go, nie­u­jaw­nia­ją­ca swo­jej przy­na­leż­no­ści do stanu du­chow­ne­go;
3. skryt­ka pocz­to­wa - skrzyn­ka, szu­flad­ka na pocz­cie przez­na­czo­na na ko­re­spon­den­cję dla okre­ślo­nej in­sty­tu­cji lub osoby


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miej­sce, gdzie można coś ukryć lub prze­cho­wać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­ro­bio­ne pie­nią­dze cho­wam w skryt­ce pod po­dło­gą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskrɨtka, AS: skrytka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skrycie n.

:: zdrobn. skryteczka ż.

 czas. skryć dk.

 przym. skryty

 przysł. skrycie

Wiktionary


skrytkowy

→ skryt­ka


SJP.pl

Patrz:

skrytka

skrytobójca

ten, kto za­bi­ja z ukry­cia, pod­stęp­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) książk. osoba, która po­peł­nia skry­to­bój­stwo; za­bi­ja pod­stęp­nie, zza węgła, z ukry­cia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Szcze­rość Priy­an­ki może wzru­szać, ale nie­wy­klu­czo­ne, że nie spie­szy się jej do po­li­ty­ki także dla­te­go, iż pa­mię­ta, jak skoń­czy­ły się ka­rie­ry In­di­ry i Ra­ji­va Gand­hich: przer­wa­ły je kule skry­to­bój­ców.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skrytobójstwo n.

:: fż. skrytobójczyni ż.

 przym. skrytobójczy

 przysł. skrytobójczo

Wiktionary


skrytobójczo

przy­słó­wek

 (1.1) na spo­sób skry­to­bój­czy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Uśmier­co­no go skry­to­bój­czo w roku 303.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skrytobójca mos.

 przym. skrytobójczy

Wiktionary


skrytobójczy

zwią­za­ny ze skry­to­bój­stwem


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) za­bi­ja­ją­cy z ukry­cia, w ta­jem­ni­cy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skrytobójca mos., skrytobójstwo n.

 przysł. skrytobójczo

Wiktionary


skrytobójczyni

→ skry­to­bój­ca


SJP.pl

Patrz:

skrytobójca

skrytobójstwo

mor­der­stwo do­ko­na­ne z ukry­cia, pod­stęp­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) mor­der­stwo po­peł­nio­ne z ukry­cia, tak, by spraw­ca po­zo­stał niez­na­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­li­cja po­li­tycz­na ucie­ka­ła się więc do skry­to­bójstw, by uci­szyć na za­wsze prze­ciw­ni­ków re­żi­mu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skrytobójca m., skrytobójczyni ż.

 przym. skrytobójczy

Wiktionary


skrytokrystaliczny

skała skry­to­kry­sta­licz­na - skała drob­no­ziar­ni­sta, w któ­rej nie można wy­róż­nić po­szcze­gól­nych skład­ni­ków gołym okiem


SJP.pl


skrytokwiat

Skry­tok­wiat ("Cryp­tant­hus" Otto & A.Dietr.) – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny bro­me­lio­wa­tych. Na­le­ży do niego około 55 ga­tun­ków en­de­micz­nych wschod­niej Bra­zy­lii. Ła­ciń­ska nazwa ro­dza­ju po­cho­dzi od grec­kich słów "kryp­tos" (ukry­ty) i "ant­hos" (kwiat).

Wikipedia


skrytokwiatowe

ro­śli­ny nie­wyt­wa­rza­ją­ce kwia­tów, np. grzy­by, pa­pro­cie; ro­śli­ny skry­topł­cio­we


SJP.pl


skrytokwiatowy

o ce­chach skry­tok­wia­to­wych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


skrytopączkowe

grupa ro­ślin o od­na­wia­ją­cych się pącz­kach, ukry­tych w ziemi lub w wo­dzie; kryp­to­fi­ty


SJP.pl


skrytopączkowy

ro­śli­ny skry­to­pącz­ko­we - grupa ro­ślin o od­na­wia­ją­cych się pącz­kach, ukry­tych w ziemi lub w wo­dzie; kryp­to­fi­ty


SJP.pl


skrytopłciowe

grupa ro­ślin nie­wyt­wa­rza­ją­cych kwia­tów, rozm­na­ża­ją­cych się głów­nie przez za­rod­ni­ki; kryp­to­ga­my, bez­za­rod­ko­we


SJP.pl


skrytoszczękie

gro­ma­da sta­wo­no­gów z pod­ty­pu sze­ścio­no­gów


SJP.pl

Skry­to­szczę­kie (En­to­gnat­ha) – gro­ma­da sta­wo­no­gów z grupy sze­ścio­no­gów (He­xa­po­da), bę­dą­ca tak­so­nem sio­strza­nym owa­dów. Skry­to­szczę­kie naj­czę­ściej żyją w gle­bie, ściół­ce, a rza­dziej na po­wierzch­niach po­ro­śnię­tych trawą. Na­rzą­dy gę­bo­we mają typu gry­zą­ce­go lub ssą­ce­go i są one umie­szczo­ne w głębi głowy, a na zew­nątrz wy­stę­pu­ją je­dy­nie ich za­koń­cze­nia.

Wikipedia


skrytoszyjne

o ce­chach skry­to­szyj­nych (po­drząd gadów)


SJP.pl


skrytoszyjny

o ce­chach skry­to­szyj­nych (po­drząd gadów)


SJP.pl


skrytość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co (kto) jest skry­te

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskrɨtɔɕt͡ɕ, AS: skrytość

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skrywanie n., skrycie

 czas. skryć dk., skrywać ndk.

 przym. skryty

 przysł. skrycie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niejawność, poufność, tajność

Wiktionary


skrytożerca

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) żart. neol. ktoś, kto zjadł coś skry­cie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pa­rów­ko­wym skry­to­żer­com mó­wi­my „nie”!

Wiktionary


skrytszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: skry­ty


SJP.pl


skryty

1. nie­u­jaw­nia­ją­cy swych uczuć i prze­żyć;
2. utrzy­my­wa­ny w ta­jem­ni­cy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) nie­chęt­nie ujaw­nia­ją­cy włas­ne prze­ży­cia lub po­ło­że­nie

 (1.2) utrzy­my­wa­ny w ta­jem­ni­cy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ro­zu­mia­ła ko­niecz­ność ukry­cia się w od­le­głym, nie­przy­jem­nym miej­scu, skry­tym za gę­stym pasem aste­ro­id, ale wszyst­ko w tej pla­ne­ta­a­ne­cie spra­wia­ło, że tęs­kni­ła za po­fa­lo­wa­ny­mi zie­lo­ny­mi wzgó­rza­mi swo­je­go ro­dzi­me­go świa­ta, Chan­dri­li.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skrytość ż., skrytka ż., skrywanie n., skrycie n.

 czas. skrywać ndk., skryć dk.

 przysł. skrycie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) borsukowaty, introwersyjny, introwertyczny, introwertywny, zamknięty, zamknięty w sobie

 (1.2) sekretny, tajemny, tajny

Wiktionary


skrytykować

wy­ra­zić ne­ga­tyw­ną opi­nię; wy­ra­zić opi­nię na dany temat (po­zy­tyw­ną lub ne­ga­tyw­ną)


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. kry­ty­ko­wać)

 (1.1) wy­ra­zić kry­ty­kę; oce­nić ne­ga­tyw­nie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skrytykowanie n., krytykant mos., krytykowanie n.

 przym. krytyczny, krytykancki

Wiktionary


skrywany

nie­u­jaw­nia­ny, utrzy­my­wa­ny w ta­jem­ni­cy


SJP.pl


skrywać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. skryć)

 (1.1) trzy­mać w nie­wi­docz­nym miej­scu

 (1.2) czy­nić nie­wi­docz­nym

 (1.3) utrzy­my­wać w ta­jem­ni­cy

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny skry­wać się (dk. skryć się)

 (2.1) znaj­do­wać bez­piecz­ne miej­sce

 (2.2) sta­wać się za­sło­nię­tym przez coś

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskrɨvat͡ɕ, AS: skryvać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skrywanie n., skrytość ż.

 przym. skryty

 czas. skryć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chować, ukrywać

 (1.2) zakrywać, zasłaniać

 (1.3) taić, zatajać

 (2.1) ukrywać się

 (2.2) chować się, zasłaniać się

Wiktionary


skryć

umie­ścić coś w ukry­ciu, scho­wać w ta­jem­ni­cy przed kimś


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. skry­wać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|skry­wać.

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny skryć się (ndk. skry­wać się)

 (2.1) do­ko­na­ny od|skry­wać się.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skrɨt͡ɕ, AS: skryć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skrycie n., skrytek mzw., skrytość ż., skrytka ż.

 przym. skryty

 przysł. skrycie

 czas. skrywać ndk.

Wiktionary


skrzaci

→ skrzat


SJP.pl

Patrz:

skrzat

skrzacik

zdrob­nie­nie od: skrzat (fik­cyj­na isto­ta); skrza­tek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zdrobn. od: skrzat

Wiktionary


skrzat

1. fik­cyj­na isto­ta przy­po­mi­na­ją­ca kras­no­lud­ka, przy­bie­ra­ją­ca różne formy i in­ge­ru­ją­ca w życie ludz­kie;
2. po­tocz­nie: małe dziec­ko; brzdąc, szkrab, bąk, bąbel;
3. żar­to­bli­wie: osoba ni­skie­go wzro­stu; mi­krus, kras­nal, kras­na­lek, kras­no­lu­dek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) folk. liter. baj­ko­wy ludek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) przen. pot. o małym dziec­ku

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • skrzat – kras­no­lu­dek, kras­nal
  • Skrzat (Skřítek) – film pro­duk­cji cze­skiej w re­ży­se­rii Tomása Vo­re­la z roku 2005
  • Skrzat – skała na Górze Zbo­rów koło Pod­le­sic na Wy­ży­nie Czę­sto­chow­skiej
  • Skrzat – skała w re­zer­wa­cie przy­ro­dy So­ko­le Góry w Olsz­ty­nie naWyżynie Czę­sto­chow­skiej
  • Skrza­ty – le­śni­czów­ka w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie cho­szczeń­skim, w gmi­nie Draw­no
  • Wy­daw­nict­wo Skrzat – kra­kow­skie wy­daw­nict­wo spe­cja­li­zu­ją­ce się w li­te­ra­tu­rze dzie­cię­cej i mło­dzie­żo­wej
  • skrzak

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pod ło­pia­no­wym li­ściem ukry­ły się dwa skrza­ty.

 (2.1) Nasze skrza­ty do­sta­ły dziś na pod­wie­czo­rek ciast­ka z po­syp­ką.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chochlik, gnom, krasnal

 (2.1) brzdąc, malec

Wiktionary


skrzatek

zdrob­nie­nie od: skrzat (fik­cyj­na isto­ta); skrza­cik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) folk. liter. zdrobn. od: skrzat

Wiktionary

Patrz:

skrzat

skrzatka

zdrob­nie­nie od: skrzat (fik­cyj­na isto­ta); skrza­cik


SJP.pl

Patrz:

skrzat

skrzatki

zdrob­nie­nie od: skrzat (fik­cyj­na isto­ta); skrza­cik


SJP.pl

Skrzat­ki – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie ka­li­skim, w gmi­nie Go­dzie­sze Wiel­kie.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ka­li­skie­go.

Wikipedia

Patrz:

skrzat

skrzatolog

spe­cja­li­sta w za­kre­sie wie­dzy o skrza­tach


SJP.pl


skrzecz

1. wy­da­wać chry­pli­wy głos; skrze­kać;
2. po­tocz­nie: mówić pis­kli­wym, chry­pli­wym gło­sem; skrze­kać;
3. wy­da­wać trze­szczą­ce dźwię­ki; skrze­ko­tać;
4. po­tocz­nie: wy­wo­ły­wać przy­kre wra­że­nie


SJP.pl


skrzeczek

1. mała żabka wy­da­ją­ca skrze­kli­wy głos;
2. gwa­ro­wo:
a) skwar­ka
b) przy­nę­ta w sidle;
3. słod­ko­wod­ny glon z kras­no­ro­stów wła­ści­wych; ża­bi­rośl; trzę­sło


SJP.pl


skrzeczeć

1. wy­da­wać chry­pli­wy głos; skrze­kać;
2. po­tocz­nie: mówić pis­kli­wym, chry­pli­wym gło­sem; skrze­kać;
3. wy­da­wać trze­szczą­ce dźwię­ki; skrze­ko­tać;
4. po­tocz­nie: wy­wo­ły­wać przy­kre wra­że­nie


SJP.pl


skrzeczka

1. mała żabka wy­da­ją­ca skrze­kli­wy głos;
2. gwa­ro­wo:
a) skwar­ka
b) przy­nę­ta w sidle;
3. słod­ko­wod­ny glon z kras­no­ro­stów wła­ści­wych; ża­bi­rośl; trzę­sło


SJP.pl


skrzeczkowski

naz­wi­sko


SJP.pl


skrzeczący

1. pis­kli­wy, przy­kro brzmią­cy; schryp­nię­ty, skrze­kli­wy;
2. przy­po­mi­na­ją­cy chra­pa­nie; ochry­pły, char­czą­cy, chry­pią­cy, chra­pli­wy


SJP.pl


skrzek

1. jaja pła­zów skła­da­ne w płyt­kich wo­dach w sku­pi­skach oto­czo­nych ga­la­re­to­wa­tą sub­stan­cją;
2. skrze­czą­cy głos


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) herp. sku­pi­sko pła­zich jaj;

 (1.2) chra­pli­wy dźwięk wy­da­wa­ny przez niek­tó­re zwie­rzę­ta

 (1.3) pe­jo­ra­tyw­nie o czy­imś nie­przy­jem­nym gło­sie

Wiktionary

Skrzek – forma skła­da­nia jaj przez płazy be­zo­go­no­we. W skrze­ku jaja skła­da­ne są gru­po­wo, zwy­kle w for­mie pa­kie­tów, sznu­rów lub pa­cior­kow­ców. Ota­cza je na­pęcz­nia­ła, ga­la­re­to­wa­ta sub­stan­cja, która pełni funk­cję ochron­ną.

Skrzek jest skła­da­ny w wo­dzie, naj­czę­ściej na dnie zbior­ni­ka albo na ka­mie­niach lub frag­men­tach ro­ślin wod­nych.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. skrzekot m., skrzeczenie n., poskrzeczenie n., skrzekotanie n., zaskrzeczenie n., skrzekliwość ż.

 czas. skrzeczeć ndk., poskrzeczeć dk., skrzekotać ndk., zaskrzeczeć dk.

 przym. skrzekliwy, skrzekowy

 przysł. skrzecząco, skrzekliwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) skrzekot

Wiktionary


skrzekać

daw­niej: odzy­wać się skrze­kli­wym gło­sem


SJP.pl


skrzekliwość

ostra i chry­pli­wa barwa głosu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest skrze­kli­we; cecha tych, któ­rzy są skrze­kli­wi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skrzek m., skrzekot m., skrzeczenie n., poskrzeczenie n., skrzekotanie n., zaskrzeczenie n.

 czas. skrzeczeć ndk., poskrzeczeć dk., skrzekotać ndk., zaskrzeczeć dk.

 przym. skrzekliwy, skrzekowy

 przysł. skrzecząco, skrzekliwie

Wiktionary


skrzekliwy

przy­miot­nik

 (1.1) pis­kli­wy i nieco schryp­nię­ty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Skrze­kli­wy głos rozbrz­mie­wa­ją­cy w lesie zdra­dza obec­ność orze­chów­ki.

 (1.1) – O co cho­dzi? – zabrz­miał z wnę­trza skrze­kli­wy głos ko­bie­cy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skʃɛkˈlʲivɨ, AS: skšeklʹivy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skrzek m., skrzekliwość ż.

 przysł. skrzekliwie

 czas. skrzeczeć ndk., skrzeknąć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skrzeczący

Wiktionary


skrzeknąć

daw­niej: odez­wać się skrze­kli­wym gło­sem


SJP.pl


skrzekot

krzy­żów­ka cie­trze­wia i głusz­ca


SJP.pl

Skrze­kot (daw­niej nie­kie­dy uz­na­wa­ny za odręb­ny ga­tu­nek "Te­trao me­dius") – w gwa­rze my­śliw­skiej nazwa hy­bry­dy cie­trze­wia i głusz­ca. Wy­stę­pu­je naj­czę­ściej tam, gdzie przy współ­wy­stę­po­wa­niu obu ga­tun­ków jeden z nich jest znacz­nie rzad­szy (czę­ściej ojcem jest cie­trzew). Pow­sta­łe hy­bry­dy są za­wsze bez­płod­ne. Wy­glą­dem w za­leż­no­ści od płci przy­po­mi­na­ją bar­dziej cie­trze­wia (samce) lub głusz­ca (sa­mi­ce).

Wikipedia


skrzekotać

wy­da­wać chry­pli­wy, nie­przy­jem­ny głos; skrze­czeć


SJP.pl


skrzel

daw­niej: skrze­le


SJP.pl


skrzela

na­rząd umoż­li­wia­ją­cy wy­mia­nę ga­zo­wą or­ga­niz­mom wod­nym dzię­ki wy­ła­py­wa­niu czą­ste­czek tlenu roz­pu­szczo­nych w wo­dzie, wy­stę­pu­ja­cy u ryb, sta­wo­no­gów, mię­cza­ków itd.


SJP.pl

To jest stro­na ujed­noz­nacz­nia­ją­ca. Po­ni­żej znaj­du­ją się różne zna­cze­nia hasła „Skrze­la”.

Wikipedia


skrzelczyce

Skrzel­czy­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie kie­lec­kim, w gmi­nie Pierzch­ni­ca. Ma sta­tus so­łect­wa.

W cza­sie Kró­le­stwa Kon­gre­so­we­go zwane ina­czej Krzel­czy­ce, 1540 r. Chrzel­czi­cze, wieś i fol­wark w po­wie­cie kie­lec­kim, gmina Szczec­no, pa­ra­fia Lisów, młyn wodny, po­kła­dy rudy że­laz­nej. W 1827 r. 47 domów i 125 miesz­kań­ców. W 1573 r. Krzel­czi­cze mają 4 wła­ści­cie­li. Dobra te w roku 1879 od­dzie­lo­no od Ma­le­szo­wy.

Wikipedia


skrzele

na­rząd umoż­li­wia­ją­cy wy­mia­nę ga­zo­wą or­ga­niz­mom wod­nym dzię­ki wy­ła­py­wa­niu czą­ste­czek tlenu roz­pu­szczo­nych w wo­dzie, wy­stę­pu­ja­cy u ryb, sta­wo­no­gów, mię­cza­ków itd.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) anat. icht. na­rząd wy­mia­ny ga­zo­wej wy­stę­pu­ją­cy u wielu zwie­rząt wod­nych, umoż­li­wia­ją­cy po­bie­ra­nie do or­ga­niz­mu tlenu roz­pu­szczo­ne­go w wo­dzie;

 (1.2) do­dat­ko­we skrzy­deł­ko umiej­sco­wio­ne na kra­wę­dzi skrzy­dła sa­mo­lo­tu, zwięk­sza­ją­ce jego siłę nośną;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskʃɛlɛ, AS: skšele

Wiktionary

Powiązane:

 przym. skrzelowy

Wiktionary


skrzelodyszce

pod­typ sta­wo­no­gów, za­wie­ra­ją­cy sko­ru­pia­ki i try­lo­bi­tow­ce; skrze­lo­dysz­ne


SJP.pl


skrzelodyszec

przed­sta­wi­ciel pod­ty­pu sta­wo­no­gów, za­wie­ra­ją­ce­go sko­ru­pia­ki i try­lo­bi­tow­ce


SJP.pl


skrzelodyszne

pod­typ sta­wo­no­gów, za­wie­ra­ją­cy sko­ru­pia­ki i try­lo­bi­tow­ce; skrze­lo­dysz­ce


SJP.pl


skrzelodyszny

o ce­chach skrze­lo­dysz­nych (pod­typ sta­wo­no­gów)


SJP.pl


skrzelokształtne

rząd mor­skich ryb pro­mie­nio­płet­wych


SJP.pl

Skrze­loksz­tałt­ne, ża­glo­noksz­tałt­ne (Au­lo­pi­for­mes) – rząd mor­skich ryb pro­mie­nio­płet­wych (Ac­ti­nop­te­ry­gii) o spe­cy­ficz­nej bu­do­wie łuków skrze­lo­wych. Po­ja­wi­ły się w gór­nej kre­dzie. Łączą w sobie pry­mi­tyw­ne cechy bu­do­wy z za­a­wan­so­wa­ny­mi ewo­lu­cyj­nie przy­sto­so­wa­nia­mi.

Wikipedia


skrzelonogi

gro­ma­da słod­ko­wod­nych sko­ru­pia­ków


SJP.pl

Skrze­lo­no­gi (Bran­chio­po­da) – sko­ru­pia­ki słod­ko­wod­ne. Ciało wy­raź­nie seg­men­to­wa­ne – duża licz­ba seg­men­tów. Od­nó­ża licz­ne, dwu­ga­łę­zi­ste, służą jed­no­cze­śnie do po­ru­sza­nia się, od­dy­cha­nia i do po­bie­ra­nia po­kar­mu. Żywią się od­fil­tro­wu­jąc drob­ne cząst­ki po­kar­mo­we (de­try­tus, plank­ton) z wody. Serce ma po­stać wy­dłu­żo­ne­go na­czy­nia grzbie­to­we­go, kurcz­li­we­go, z licz­ny­mi ostia­mi. Układ ner­wo­wy jest bar­dzo pry­mi­tyw­ny – dra­bin­ko­wy. W rozm­na­ża­niu czę­ste jest zja­wi­sko par­te­no­ge­ne­zy.

Wikipedia


skrzelonóg

przed­sta­wi­ciel gro­ma­dy słod­ko­wod­nych sko­ru­pia­ków


SJP.pl


skrzelotchawka

wy­stę­pu­ją­cy u larw niek­tó­rych owa­dów na­rząd słu­żą­cy do od­dy­cha­nia w wo­dzie


SJP.pl


skrzelowce

gro­ma­da zwie­rząt na­le­żą­cych do pła­ziń­ców


SJP.pl


skrzelowiec

przed­sta­wi­ciej jed­nej z gro­mad zwie­rząt na­le­żą­cych do pła­ziń­ców


SJP.pl


skrzelowy

przy­miot­nik od: skrze­la


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze skrze­la­mi, do­ty­czą­cy skrze­li

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ostrze tkwi­ło w ot­wo­rze skrze­lo­wym krwa­wią­cej mu­re­ny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skrzele n.

Wiktionary


skrzelołusk

ga­tu­nek mor­skiej ryby oko­nioksz­tałt­nej; lufar, ta­ser­gal


SJP.pl


skrzep

1. struk­tu­ra wyt­wo­rzo­na przez skład­ni­ki krwi w celu za­ta­mo­wa­nia krwa­wie­nia i re­pe­ra­cji usz­ko­dzo­ne­go na­czy­nia krwio­no­śne­go;
2. pro­dukt skrzep­nię­cia, ciało skrzep­nię­te


SJP.pl

Skrzep – struk­tu­ra wyt­wo­rzo­na przez skład­ni­ki krwi (głów­nie z fi­bry­ny) w celu za­ta­mo­wa­nia krwa­wie­nia i re­pe­ra­cji usz­ko­dzo­ne­go na­czy­nia krwio­no­śne­go. Pow­sta­je w pro­ce­sie krzep­nię­cia po wy­la­niu się krwi poza na­czy­nia w ogni­sku krwo­tocz­nym. Po­ma­ga w utrzy­ma­niu he­mo­sta­zy.

Wikipedia


skrzepić

1. rzad­ko: dodać komuś sił, otu­chy; wzmoc­nić, po­krze­pić;
2. rzad­ko: skrze­pić się - prze­sta­rza­łe: stać się sil­niej­szym; wzmoc­nić się


SJP.pl


skrzeplina

osad pow­sta­ją­cy w wa­run­kach pa­to­lo­gicz­nych w sercu, tęt­ni­cach, na­czy­niach wło­so­wa­tych, za­ty­ka­ją­cy na­czy­nia krwio­no­śne; za­krzep


SJP.pl


skrzepliwy

przy­miot­nik

 (1.1) łatwo ko­a­gu­lu­ją­cy

Wiktionary


skrzepnięty

przejść ze stanu cie­kłe­go w stan stały


SJP.pl


skrzepnąć

przejść ze stanu cie­kłe­go w stan stały


SJP.pl


skrzepowy

przy­miot­nik od: skrzep


SJP.pl


skrzepły

przejść ze stanu cie­kłe­go w stan stały


SJP.pl


skrzesać

wy­wo­łać iskrę, pło­mień


SJP.pl


skrzeszew

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Skrze­szew – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. le­gio­now­skim, w gmi­nie Wie­li­szew
  • Skrze­szew – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. so­ko­łow­skim, w gmi­nie Repki
  • Skrze­szew – dawna gmina wiej­ska w woj. war­szaw­skim a na­stęp­nie w woj. sto­łecz­nym war­szaw­skim
  • Skrze­szew – dawna gro­ma­da w po­wie­cie no­wod­wor­skim
  • Skrze­szew – dawna gro­ma­da w po­wie­cie so­ko­łow­skim
  • Skrze­szew (sta­cja ko­le­jo­wa) – zlik­wi­do­wa­na sta­cja ko­le­jo­wa w Skrze­sze­wie, w po­wie­cie le­gio­now­skim w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim

Wikipedia


skrzeszewski

przy­miot­nik od: Skrze­szew


SJP.pl


skrzeszowice

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie kra­kow­skim, w gmi­nie Koc­my­rzów-Lu­bo­rzy­ca;

Wiktionary

Skrze­szo­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w pół­noc­no-wschod­niej czę­ści wo­je­wództ­wa ma­ło­pol­skie­go, w po­wie­cie kra­kow­skim, w gmi­nie Koc­my­rzów-Lu­bo­rzy­ca, w tzw. Su­bre­gio­nie Wy­ży­ny Mie­chow­skiej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W po­nie­dzia­łek od­wie­dzi­li­śmy Skrze­szo­wi­ce i spa­ce­ro­wa­li­śmy po oko­li­cy.

Wiktionary


skrzetuski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jan Skrze­tu­ski – po­stać li­te­rac­ka, bo­ha­ter Ogniem i mie­czem Hen­ry­ka Sien­kie­wi­cza
  • Bar­tło­miej Win­cen­ty Skrze­tu­ski – pijar, pe­da­gog, hi­sto­ryk, pi­sarz
  • Józef Ka­je­tan Skrze­tu­ski (zm. 1806) – pe­da­gog, hi­sto­ryk i pi­sarz
  • Mi­ko­łaj Skrze­tu­ski (zm. 1674) – pol­ski woj­sko­wy, pier­wow­zór Jana Skrze­tu­skie­go
  • Rafał Skrze­tu­ski-Hoff­hal­ter (zm. 1568) – dru­karz i ry­tow­nik

Wikipedia


skrzetuszewo

Skrze­tu­sze­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie gnieź­nień­skim, w gmi­nie Kisz­ko­wo.

Wieś so­łec­ka (pa­ra­fia Sław­no, de­ka­nat Kisz­ko­wo), le­żą­ca około 10 km na po­łud­nio­wy wschód od Kisz­ko­wa. Po­ło­żo­na mię­dzy trze­ma je­zio­ra­mi: Led­ni­ca, Skrze­tu­sze­wo Małe i Głę­bo­kie. Ma roz­pro­szo­ną za­bu­do­wę, usy­tu­o­wa­ną wzdłuż dróg po­wia­to­wych.

Wikipedia


skrzybot

gwa­ro­wo: od­głos dra­pa­nia, skro­ba­nia po czymś; chro­bot, zgrzyt


SJP.pl


skrzybotać

gwa­ro­wo: wy­da­wać lub wy­wo­ły­wać skrzy­bot - od­głos dra­pa­nia, skro­ba­nia po czymś; chro­bo­tać, zgrzy­tać


SJP.pl


skrzyczeć

skar­cić kogoś lub na­wy­my­ślać komuś pod­nie­sio­nym gło­sem


SJP.pl


skrzyczne

szczyt w Be­ski­dach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. góra w Be­ski­dzie Ślą­skim;

Wiktionary

Skrzycz­ne (1257 m n.p.m.) – naj­wyż­szy szczyt w gru­pie gór­skiej Be­ski­du Ślą­skie­go w Zew­nętrz­nych Kar­pa­tach Za­chod­nich w Pol­sce. Jako naj­wyż­szy szczyt Be­ski­du Ślą­skie­go Skrzycz­ne na­le­ży do Ko­ro­ny Gór Pol­ski.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zimą w ma­sy­wie Skrzycz­ne­go ist­nie­ją wspa­nia­łe wa­run­ki do upra­wia­nia nar­ciar­stwa.

 (1.1) Za­rów­no Skrzycz­ne jak i Małe Skrzycz­ne po­sia­da­ją ide­al­ne wa­run­ki do upra­wia­nia fre­e­ri­de’u czyli jazdy poza tra­sa­mi w głę­bo­kim puchu.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Skrzecznia

Wiktionary


skrzydelnik

mię­czak za­li­cza­ny do rzędu jed­no­przed­sion­kow­ców, za­miesz­ku­ją­cy dna stre­fy przy­brzeż­nej mórz tro­pi­kal­nych


SJP.pl


skrzydełka

zdrob­nie­nie od: skrzy­dło


SJP.pl


skrzydełko

zdrob­nie­nie od: skrzy­dło


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zdrobn. od: skrzy­dło

 (1.2) małe skrzy­dło

 (1.3) spoż. skrzy­dło dro­bio­we jako pro­dukt spo­żyw­czy

Wiktionary

Skrzy­deł­ko ("alula") – grupa 2–6 piór, wy­ra­sta­ją­cych z kości kciu­ka ptaka. W trak­cie lotu wy­ga­sza za­wi­ro­wa­nia po­wie­trza, które opły­wa skrzy­dło, co zmniej­sza jego opór.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jacuś na­mięt­nie wy­ry­wa musz­kom skrzy­deł­ka.

 (1.2) Ewa używa pod­pa­sek ze skrzy­deł­ka­mi.

 (1.3) Nie lubię pie­czo­nych skrzy­de­łek z fast fo­o­dów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skrzydło n., skrzydłowy m., oskrzydlanie n., oskrzydlenie n., skrzydlak m., skrzydlica ż., uskrzydlanie n., uskrzydlenie n.

 czas. oskrzydlać ndk., oskrzydlić dk., uskrzydlać ndk., uskrzydlić dk.

 przym. skrzydłowy, skrzydlaty, skrzydełkowaty, półskrzydły

Wiktionary


skrzydełkowaty

przy­po­mi­na­ją­cy małe skrzy­dło, po­dob­ny do ma­łe­go skrzy­dła


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przy­po­mi­na­ją­cy skrzy­deł­ko, w kształ­cie skrzy­deł­ka

 (1.2) daw. po­sia­da­ją­cy skrzy­deł­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skrzydełko n., skrzydło n., skrzydłowy mos.

 przym. skrzydłowy

 przysł. skrzydełkowato

Wiktionary


skrzydełkowy

→ skrzy­deł­ko


SJP.pl

Patrz:

skrzydełko

skrzydlak

1. owoc niek­tó­rych drzew, z błon­ko­wa­ty­mi wy­rost­ka­mi w ro­dza­ju skrzy­de­łek, które ułat­wia­ją prze­no­sze­nie owocu przez wiatr
2. ryba z rzędu pła­szczek


SJP.pl

Zo­bacz też: mer­ce­des "skrzyd­lak".

Skrzyd­lak (sa­ma­ra) – owoc suchy i nie­pę­ka­ją­cy (typu orzech lub nie­łup­ka), o owoc­ni za­o­pa­trzo­nej w skrzyd­la­ste wy­rost­ki ułat­wia­ją­ce roz­sie­wa­nie. Skrzyd­la­ki na­le­żą do dia­spor zwa­nych me­te­o­cho­ra­mi lub też lot­ni­ka­mi i szy­bow­ni­ka­mi tj.

Wikipedia


skrzydlasty

przy­po­mi­na­ją­cy skrzy­dła, po­dob­ny do skrzy­deł; skrzyd­la­ty


SJP.pl


skrzydlaty

1. przy­po­mi­na­ją­cy skrzy­dła, po­dob­ny do skrzy­deł; skrzyd­la­sty (daw­niej);
2. ma­ją­cy skrzy­dła;
3. zwiew­ny, ulot­ny, nie­u­chwyt­ny;
4. ma­ją­cy zbro­ję ze skrzy­dła­mi


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy skrzy­dła

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skʃɨˈdlatɨ, AS: skšydlaty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skrzydłowy mos., skrzydło n., skrzydełko n.

 przym. skrzydłowy, półskrzydły

Wiktionary


skrzydlewo

Skrzyd­le­wo (niem. "Zol­lern­dorf") – wieś so­łec­ka, w za­chod­niej Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie mię­dzy­chodz­kim, w gmi­nie Mię­dzy­chód, zlo­ka­li­zo­wa­na nad be­zi­mien­ny­mi do­pły­wa­mi Ka­mion­ki. Wieś po­ło­żo­na jest około 5 km na po­łud­nie od gmin­ne­go Mię­dzy­cho­du oraz 1 km na po­łud­nie od drogi kra­jo­wej nr 24. Je­szcze kilka lat temu[] w skła­dzie so­łect­wa wy­mie­nia­no przy­sió­łek "Brze­zie Łąki" (in. "Brzeź­ne Łąki").

Wikipedia


skrzydlewski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Skrzyd­lew­ski (1946-2006) – pol­ski za­pa­śnik, olim­pij­czyk
  • Jan Skrzyd­lew­ski (1867-1943) – pol­ski kom­po­zy­tor, pia­ni­sta, na­u­czy­ciel i kry­tyk mu­zycz­ny
  • Józef Skrzyd­lew­ski (1896-1952) – pol­ski żoł­nierz, pod­puł­kow­nik dy­plo­mo­wa­ny pie­cho­ty Woj­ska Pol­skie­go
  • Paweł Skrzyd­lew­ski – pol­ski fi­lo­zof, pro­fe­sor uczel­ni w Pań­stwo­wej Wyż­szej Szko­le Za­wo­do­wej w Cheł­mie
  • Sta­ni­sław Skrzyd­lew­ski (1927-1966) – pol­ski pilot-szy­bow­nik
  • Wi­told Skrzyd­lew­ski (ur. 1952) – pol­ski przed­się­bior­ca, dzia­łacz sa­mo­rzą­do­wy i spor­to­wy
  • Woj­ciech Skrzyd­lew­ski (ur. 1947) – pol­ski hi­sto­ryk-me­dioz­naw­ca, na­u­czy­ciel aka­de­mic­ki, prof. UAM

Wikipedia


skrzydlica

1. daw­niej: jedna z czę­ści skła­do­wych więk­sze­go przed­mio­tu, sprzę­tu itp., czę­sto ru­cho­ma; skrzy­dło
2. bru­nat­ni­ca o pła­skiej ple­sze, wy­stę­pu­ją­ca w mo­rzach pół­noc­nych


SJP.pl


skrzydlik

1. fałd spo­jów­ki na­ra­sta­ją­cy na ro­gów­kę, zwy­kle od stro­ny nosa
2. daw­niej: pla­ste­rek, pła­tek cze­goś
3. owad dwus­krzy­dły


SJP.pl

Skrzyd­lik (łac. "pte­ry­gium", z gr. "pte­ry­gion" = "skrzy­dło") – zmia­na cho­ro­bo­wa oka po­le­ga­ją­ca na zgru­bie­niu spo­jów­ki gał­ko­wej w obrę­bie szpa­ry po­wie­ko­wej, w kształ­cie trój­ką­ta zwró­co­ne­go wierz­choł­kiem do ro­gów­ki.

Wikipedia


skrzydlikowate

ro­dzi­na mchów z rzędu wi­dło­zę­bow­ców


SJP.pl


skrzydlina

liche, słabe skrzy­dło


SJP.pl


skrzydliniak

skrzyd­li­niak ru­do­gło­wy - motyl z ro­dzi­ny skrzyd­li­nia­ko­wa­tych


SJP.pl


skrzydliniakowate

ro­dzi­na mo­ty­li


SJP.pl

Skrzyd­li­nia­ko­wa­te (Mi­crop­te­ri­gi­dae) – ro­dzi­na ma­łych pry­mi­tyw­nych mo­ty­li z na­dro­dzi­ny i po­drzę­du.

Wikipedia


skrzydlinka

rza­dziej: liche, słabe skrzy­dło


SJP.pl

Skrzyd­lin­ka ("Aet­hio­ne­ma") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ka­pu­sto­wa­tych. Obej­mu­je ponad 50 ga­tun­ków (od co najm­niej 54, 56 do 70) wy­stę­pu­ją­cych w ob­sza­rze śró­dziem­no­mor­skim i za­chod­niej Azji, cen­trum zróż­ni­co­wa­nia ro­dza­ju sta­no­wi Azja Mniej­sza, gdzie ro­śnie po­ło­wa ga­tun­ków tego ro­dza­ju. 9 ga­tun­ków ro­śnie w Eu­ro­pie. Wiele ga­tun­ków jest upra­wia­nych także w Eu­ro­pie środ­ko­wej. Od po­dob­nych ubior­ków róż­nią się ca­ło­brze­gi­mi płat­ka­mi ko­ro­ny.

Wikipedia


skrzydlisko

zgru­bie­nie od: skrzy­dło


SJP.pl


skrzydlów

Zo­bacz też: Skrzyd­lów (osada).

Skrzyd­lów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie czę­sto­chow­skim, w gmi­nie Kłom­ni­ce.

W la­tach 1954–1961 wieś była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Skrzyd­lów, po jej znie­sie­niu w gro­ma­dzie Rze­rzę­czy­ca.

Wikipedia


skrzydła

1. pomoc świad­czo­na komuś przez osobę lub in­sty­tu­cję;
2. coś umoż­li­wia­ją­ce­go oder­wa­nie się od sza­ro­ści życia, np. skrzy­dła na­dziei;
3. lot­nict­wo


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Skrzy­dła – film z 1927 roku
  • Skrzy­dła – se­rial te­le­wi­zyj­ny
  • Skrzy­dła – organ pra­so­wy Wy­dzia­łu Kul­tu­ral­ne­go In­spek­to­ra­tu Pol­skich Sił Po­wietrz­nych, a na­stęp­nie Sto­wa­rzy­sze­nia Lot­ni­ków Pol­skich w Wiel­kiej Bry­ta­nii
  • Skrzy­dła – ko­miks au­tor­stwa Bo­gu­sła­wa Pa­włow­skie­go
  • Skrzy­dła – sin­gel ze­spo­łu Zouzy
  • skrzy­dło

Wikipedia


skrzydłak

wor­ko­wa­ta sieć z bocz­ny­mi ścia­na­mi w ro­dza­ju skrzy­deł, słu­żą­cych do za­gar­nia­nia ryb do sieci


SJP.pl


skrzydło

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zool. górna koń­czy­na lub spe­cjal­ny na­rząd u zwie­rząt, który umoż­li­wia im la­ta­nie;

 (1.2) lotn. część sa­mo­lo­tu two­rzą­ca siłę nośną;

 (1.3) wojsk. lot­ni­cza jed­nost­ka woj­sko­wa zło­żo­na z kilku dy­wiz­jo­nów;

 (1.4) wojsk. bocz­na część jed­nost­ki woj­sko­wej znaj­du­ją­cej się w szyku;

 (1.5) ar­chit. bocz­na część bu­dyn­ku, wy­dzie­lo­na z głów­nej czę­ści;

 (1.6) polit. część stron­nict­wa po­li­tycz­ne­go lub par­tii o nieco in­nych po­glą­dach

 (1.7) sport. prawa lub lewa część bo­i­ska, ob­sza­ru gry lub plan­sza­an­szy

 (1.8) reg. pozn. for­te­pian

 (1.9) bud. ru­cho­ma pła­szczyz­na ot­wie­ra­ją­ca i za­my­ka­ją­ca otwór drzwio­wy, mo­co­wa­na na oścież­ni­cy (fu­try­nie);

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • skrzy­dło (bu­dow­nict­wo)
  • skrzy­dło (ar­chi­tek­tu­ra)
  • skrzy­dło sa­mo­lo­tu
  • skrzy­dło (woj­ska lot­ni­cze)
  • skrzy­dło (sztu­ka wo­jen­na)
  • skrzy­dło (zo­o­lo­gia)
    • skrzy­dło ptaka
    • skrzy­dło nie­to­pe­rza
    • skrzy­dło owada
  • skrzy­dło – w nur­ko­wa­niu ro­dzaj ka­mi­zel­ki wy­por­no­ścio­wej
  • skrzy­dła

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zna­leź­li­śmy ptasz­ka ze zła­ma­nym skrzy­dłem.

 (1.2) Bom­bo­wiec miał po dwa sil­ni­ki na każ­dym skrzyd­le i przesz­klo­ny kok­pit.

 (1.3) To skrzy­dło zo­sta­ło wy­po­sa­żo­ne w naj­no­wsze sa­mo­lo­ty.

 (1.4) Ka­wa­le­ria prze­pro­wa­dzi­ła udaną szar­żę na prawe skrzy­dło nie­przy­ja­cie­la.

 (1.5) Nie, biuro prze­pu­stek mie­ści się w lewym skrzyd­le bu­dyn­ku.

 (1.6) Pre­zes po­sta­no­wił roz­pra­wić się ze zbyt ra­dy­kal­nym skrzy­dłem w swo­jej par­tii.

 (1.7) Piłka zo­sta­ła prze­rzu­co­na na prawe skrzy­dło, skąd na­stęp­nie posz­ło doś­rod­ko­wa­nie.

 (1.9) Te skrzy­dła mu­si­my za­mon­to­wać na fu­try­nach je­szcze dzi­siaj.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskʃɨdwɔ, AS: skšydu̯o

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skrzydłowy m., skrzydlisko n., skrzydłówka ż., skrzydlak m., oskrzydlanie n., oskrzydlenie n., uskrzydlanie n., uskrzydlenie n., skrzydlik m., skrzydlica ż., Skrzydlewo n.

:: zdrobn. skrzydełko n.

 czas. oskrzydlać ndk., oskrzydlić dk., uskrzydlać ndk., uskrzydlić dk.

 przym. skrzydlaty, skrzydłowy, skrzydełkowaty, półskrzydły

 temsłow. -skrzydły

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk krzidło

 (1.2) płat

 (1.4) flanka

Wiktionary


skrzydłokwiat

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Spat­hip­hyl­lum|ref=tak., ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny obraz­ko­wa­tych;

Wiktionary

Skrzy­dłok­wiat, skrzy­dło­list ("Spat­hip­hyl­lum" Adans.) – ro­dzaj ro­ślin ziel­nych z ro­dzi­ny obraz­ko­wa­tych, obej­mu­ją­cy 76 ga­tun­ków po­cho­dzą­cych z Ame­ry­ki Środ­ko­wej i Po­łud­nio­wej (od Mek­sy­ku do Peru i Bra­zy­lii), Azji Po­łud­nio­wo-Wschod­niej (od Fi­li­pin i Ce­le­be­su do Nowej Gwi­nei) oraz z za­chod­niej Oce­a­nii (Ka­ro­li­ny).

Wikipedia

Powiązane:

 przym. skrzydłokwiatowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skrzydłolist

Wiktionary


skrzydłonogi

o ce­chach skrzy­dło­no­gich (ro­dzi­na śli­ma­ków)


SJP.pl


skrzydłonogie

rząd mor­skich śli­ma­ków ty­łos­krzel­nych; skrzy­dło­no­gi, pte­ro­po­dy


SJP.pl


skrzydłonóg

przed­sta­wi­ciel rzędu mor­skich śli­ma­ków ty­łos­krzel­nych; pte­ro­pod


SJP.pl


skrzydłorzech

po­cho­dzą­ce z Azji drze­wo z ro­dzi­ny orze­cho­wa­tych


SJP.pl

Skrzy­dło­rzech ("Pte­ro­ca­rya" Kunth) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny orze­cho­wa­tych ("Ju­glan­da­ce­ae"). Obej­mu­je 6 ga­tun­ków. Wy­stę­pu­ją one na­tu­ral­nie w Azji wschod­niej i za­chod­niej, przy czym ro­dzaj naj­bar­dziej zróż­ni­co­wa­ny jest w Chi­nach, gdzie ro­śnie 5 ga­tun­ków, z czego dwa są en­de­mi­ta­mi, dwa się­ga­ją Ja­po­nii, a jeden ro­śnie też na Pół­wy­spie In­do­chiń­skim.

Wikipedia


skrzydłoszpon

ptak z rzędu blasz­ko­dzio­bych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ornit. ptak z ro­dzi­ny nazwa sy­ste­ma­tycz­na|An­hi­mi­dae|ref=tak.;

Wiktionary


skrzydłoszpony

ptak z rzędu blasz­ko­dzio­bych


SJP.pl

Skrzy­dłosz­po­ny (An­hi­mi­dae) – ro­dzi­na pta­ków z rzędu blasz­ko­dzio­bych (An­se­ri­for­mes). Obej­mu­je trzy ga­tun­ki wy­stę­pu­ją­ce je­dy­nie w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej. Ro­dzi­na bli­sko spo­krew­nio­na z bez­płetw­ca­mi (An­se­ra­na­ti­dae).

Wikipedia


skrzydłowa

przy­miot­nik od: skrzy­dło


SJP.pl


skrzydłowice

Skrzy­dło­wi­ce (niem. "Skrzid­lo­witz") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie lu­bli­niec­kim, w gmi­nie Pa­won­ków.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa czę­sto­chow­skie­go.

Wikipedia


skrzydłowiec

ek­spe­ry­men­tal­ny sta­tek po­wietrz­ny o ru­cho­mych pła­tach no­śnych, na­pę­dza­ny siłą ludz­kich mię­śni; or­ni­top­ter


SJP.pl

Skrzy­dło­wiec (or­ni­top­ter) – ae­ro­dy­na na­pę­dza­na ru­chem po­wierzch­ni no­śnych pra­cu­ją­cych tak, jak skrzy­dła u pta­ków. Poza mo­de­la­mi, jedna z nie­licz­nych prak­tycz­nych re­a­li­za­cji zo­sta­ła do­ko­na­na przez pro­fe­so­ra Ja­me­sa DeLauriera z Uni­wer­sy­te­tu To­ron­to In­sti­tu­te for Ae­ro­spa­ce Stu­dies w 2006.

Wikipedia


skrzydłowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Skrzy­dło­wo – wieś w woj. po­mor­skim, pow. ko­ścier­skim, gm. Nowa Karcz­ma
  • Skrzy­dło­wo – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, pow. ko­ło­brze­skim, gm. Rymań
  • Skrzy­dło­wo – zlik­wi­do­wa­na sta­cja kolei wą­sko­to­ro­wej w Skrzy­dło­wie, w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim

Wikipedia


skrzydłowy

przy­miot­nik od: skrzy­dło


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który do­ty­czy skrzy­deł (np. pta­ków)

 (1.2) piłka nożna: taki, który dzie­je się w bocz­nej czę­ści bo­i­ska pił­kar­skie­go

 (1.3) wojsk. taki, który znaj­du­je się na brze­gach bocz­ne­go ugru­po­wa­nia linii bo­jo­wej

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) sport. pił­karz, za­wod­nik, który gra na bocz­nej czę­ści bo­i­ska

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • w ko­szy­ków­ce – niski skrzy­dło­wy oraz silny skrzy­dło­wy,
  • w piłce siat­ko­wej – skrzy­dło­wy to zaz­wy­czaj okre­śle­nie le­we­go lub pra­we­go „ata­ku­ją­ce­go”,
  • w piłce ręcz­nej – skrzy­dło­wy,
  • w rugby (za­rów­no w od­mia­nie 13-, jak i 15-oso­bo­wej) – ,
  • w piłce noż­nej – skrzy­dło­wy to okre­śle­nie bocz­ne­go na­past­ni­ka, nie­kie­dy także bocz­ne­go po­moc­ni­ka.
  • w lot­nict­wie – skrzy­dło­wy może oz­na­czać part­ne­ra pi­lo­ta (tzw. wing­ma­na)

Wikipedia

Wymowa:

IPA: skʃɨdˈwɔvɨ, AS: skšydu̯ovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skrzydełko n., skrzydło, skrzydłowa, skrzydlisko

 przym. skrzydlaty, skrzydełkowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) boczny

Wiktionary


skrzydłówka

bla­sza­ny in­stru­ment dęty, od­mia­na saks­hor­nu o wy­so­kim dźwię­ku; flügelhorn


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. ro­dzaj in­stru­men­tu dę­te­go;

Wiktionary

Skrzy­dłów­ka, flu­gel­horn (niem. "Flügelhorn") – ro­dzaj dę­te­go in­stru­men­tu mu­zycz­ne­go z grupy ae­ro­fo­nów ust­ni­ko­wych.

Skrzy­dłów­ka w stro­ju "B" wcho­dzi w skład ty­po­wej or­kie­stry dętej. Flu­gel­horn tra­dy­cyj­nie jest wy­po­sa­żo­ny w trzy wen­ty­le. Z tej samej ro­dzi­ny in­stru­men­tów (bu­gle­hor­ny) wy­wo­dzą się kor­net, he­li­kon, tuba i saks­horn. Bywa przy­rów­ny­wa­ny do trąb­ki ze wzglę­du na iden­tycz­ne pal­co­wa­nie. Pro­du­ku­je się rów­nież skrzy­dłów­ki w stro­ju "C" za­miast "B".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Był jed­nym z naj­po­pu­lar­niej­szy mu­zy­ków jaz­zo­wych gra­ją­cych na skrzy­dłów­ce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skʃɨdˈwufka, AS: skšydu̯ufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skrzydło n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) flugelhorn

Wiktionary


skrzyknąć

po­tocz­nie:
1. krzy­kiem, wo­ła­niem ze­brać grupę ludzi, zgro­ma­dze­nie; zwo­łać;
2. skrzy­knąć się - ze­brać się razem, zor­ga­ni­zo­wać się w grupę, zwła­szcza na­wo­łu­jąc się; zwo­łać się


SJP.pl


skrzynecki

naz­wi­sko


SJP.pl


skrzyneczka

zdrob­nie­nie od: skrzyn­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: skrzy­nia

 (1.2) mała skrzy­nia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skʃɨ̃ˈnɛt͡ʃka, AS: skšỹnečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skrzynia ż., skrzynka ż.

 przym. skrzyniowy, skrzynkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skrzynka

 (1.2) gw. Śląsk Cieszyński kisiynka

Wiktionary


skrzynia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) drew­nia­ny lub me­ta­lo­wy po­jem­nik o kształ­cie pro­sto­pa­dło­ścia­nu z pła­skim bądź wy­pu­kłym wie­kiem;

 (1.2) za­war­tość skrzy­ni (1.1)

 (1.3) w prze­my­śle za­pał­cza­nym jed­nost­ka miary, oz­na­cza­ją­ca 240 000 sztuk stan­dar­do­wych za­pa­łek, za­pa­ko­wa­nych w 1000 pa­kun­ków po 10 pa­czek za­pa­łek w każ­dej pacz­ce;

 (1.4) część tap­cza­nu, łóżka, wer­sal­ki itp., w któ­rej prze­cho­wu­je się po­ściel

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • skrzy­nia (mebel)
  • skrzy­nia (po­jem­nik)
  • skrzy­nia – jed­nost­ka miary
  • skrzy­nia bie­gów
  • skrzy­nia bie­gów zin­te­gro­wa­na z dy­fe­ren­cja­łem
  • skrzy­nia ła­dun­ko­wa
  • skrzy­nia wodna
  • skrzyn­ka pocz­to­wa
  • Skrzy­nia – osada w woj. po­mor­skim, w pow. sta­ro­gardz­kim, w gmi­nie Osiek
  • Skrzy­nia – skała w gru­pie Stra­szy­ko­wych Skał na Wy­ży­nie Czę­sto­chow­skiej
  • Skrzyn­ka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W por­cie pi­ra­ci za­ła­do­wa­li na sta­tek dwie skrzy­nie z rumem.

 (1.2) W cza­sie rejsu pi­ra­ci wy­pi­li dwie skrzy­nie rumu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskʃɨ̃ɲa, AS: skšỹńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przyskrzynianie n., przyskrzynienie n.

:: zdrobn. skrzynka ż., skrzyneczka ż.

 czas. przyskrzyniać ndk., przyskrzynić dk.

 przym. skrzyniowy, skrzynkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kufer; reg. kista, kasta; przest. arka; gw. Śląsk Cieszyński kiśnia, tróchła, trówła

Wiktionary


skrzyniarz

naz­wi­sko


SJP.pl


skrzynica

Skrzy­ni­ca ( do 1937 Kri­nit­ze, po 1937 Wart­he­tal) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim, w po­wie­cie mię­dzy­rzec­kim, w gmi­nie Skwie­rzy­na. Na­le­ży do so­łect­wa Kro­bie­lew­ko.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa go­rzow­skie­go.

Wikipedia


skrzynice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Skrzy­ni­ce – ko­lo­nia w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. gry­fiń­skim, w gmi­nie Gry­fi­no
  • Wsie w woj. lu­bel­skim, w pow. lu­bel­skim, w gmi­nie Ja­błon­na:
    • Skrzy­ni­ce Dru­gie
    • Skrzy­ni­ce Pier­wsze
    • Skrzy­ni­ce-Ko­lo­nia
  • Skrzy­ni­ce – dawna gro­ma­daw woj. lu­bel­skim
  • Skrzy­ni­ce – nie­czyn­ny przy­sta­nek ko­le­jo­wy w Skrzy­ni­cach w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim

Wikipedia


skrzyniec

ozdo­ba su­fi­tu lub skle­pie­nia, czwo­ro­bocz­ne wgłę­bie­nie wy­ko­na­ne w drew­nie albo ka­mie­niu, zwy­kle są­sia­du­ją­ce z wie­lo­ma in­ny­mi ta­ki­mi ele­men­ta­mi; ka­se­ton


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ka­se­ton
  • Skrzy­niec – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w woj. lu­bel­skim, w pow. lu­bel­skim, w gmi­nie Beł­ży­ce
  • Skrzy­niec – dawna gro­ma­da w woj. lu­bel­skim

Wikipedia


skrzyniowaty

przy­po­mi­na­ją­cy skrzy­nię, po­dob­ny do skrzy­ni


SJP.pl


skrzyniowy

przy­miot­nik od: skrzy­nia


SJP.pl


skrzynisko

duża skrzy­nia


SJP.pl


skrzynka

zdrob­nie­nie od: skrzy­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od skrzy­nia

 (1.2) mała skrzy­nia

 (1.3) me­ta­lo­wy, pocz­to­wy po­jem­nik na ko­re­spon­den­cję

 (1.4) in­form. wir­tu­al­ne konto na ko­re­spon­den­cję elek­tro­nicz­ną;

 (1.5) ogrod. po­dłuż­ny po­jem­nik do sa­dze­nia w nim kwia­tów

 (1.6) techn. obu­do­wa urzą­dze­nia, prze­łącz­ni­ków itp. mon­to­wa­na na ścia­nie

 (1.7) po­jem­nik na bu­tel­ki z na­po­ja­mi

 (1.8) za­war­tość skrzyn­ki (w zna­cze­niach 1.1, 1.2 i 1.7)

 (1.9) daw. trum­na

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • skrzyn­ka:
  • Skrzyn­ka – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. kłodz­kim, w gmi­nie Lądek-Zdrój
  • Skrzyn­ka – ko­lo­nia wsi No­wi­ny w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie ra­dzyń­skim, w gmi­nie Borki
  • Skrzyn­ka – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. dą­brow­skim, w gmi­nie Szczu­cin
  • Skrzyn­ka – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. my­śle­nic­kim, w gmi­nie Dob­czy­ce
  • Skrzyn­ka – część wsi Gace Słu­piec­kie w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. sta­szow­skim, w gmi­nie Łub­ni­ce
  • Skrzyn­ka – część wsi Brze­ziń­skie Ho­len­dry w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ko­niń­skin, w gmi­nie Krzy­mów
  • Skrzyn­ka – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie słu­pec­kim, w gmi­nie Ostro­wi­te
  • Skrzyn­ka – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. py­rzyc­kim, w gmi­nie Li­pia­ny
  • Skrzyn­ka – staw w po­wie­cie bia­ło­brze­skim
  • Skrzyn­ka – je­zio­ro w po­wie­cie brod­nic­kim
  • Skrzyn­ka – je­zio­ro w po­wie­cie byd­go­skim

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) W tej skrzyn­ce trzy­mam swoje na­rzę­dzia.

 (1.3) Widzę że w środ­ku jest list, ale aku­rat za­pom­nia­łem klu­cza od skrzyn­ki.

 (1.4) Czy mógł­byś mi prze­słać na skrzyn­kę parę zdjęć z wy­ja­zdu?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskʃɨ̃nka, AS: skšỹnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skrzyniowiec m., Skrzynka ż.

:: zgrub. skrzynia ż.

:: zdrobn. skrzyneczka ż.

 czas. przyskrzynić, przyskrzyniać

 przym. skrzyniowy, skrzynkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) kuferek, szkatułka; gw. Górny Śląsk krzinka

 (1.3) skrzynka pocztowa

 (1.4) skrzynka mejlowa, konto mejlowe

Wiktionary


skrzynkarnia

cześć tar­ta­ku, w któ­rym wy­ko­nu­je się skrzy­nie z od­pa­dów drzew­nych


SJP.pl


skrzynkarski

przy­miot­nik od: skrzyn­ka


SJP.pl


skrzynkowy

przy­miot­nik od: skrzyn­ka


SJP.pl


skrzynno

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Skrzyn­no – wieś w woj. łódz­kim, w pow. wie­luń­skim, w gmi­nie Ostró­wek
  • Skrzyn­no – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. przy­su­skim, w gmi­nie Wie­nia­wa
  • Skrzyn­no – dawna gmina wiej­ska w woj. łódz­kim
  • Skrzyn­no – dawna gro­ma­da w po­wie­cie przy­su­skim
  • Skrzyn­no – dawna gro­ma­da w po­wie­cie wie­luń­skim
  • Skrzyn­no – przy­sta­nek ko­le­jo­wy w Skrzyn­nie, w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim

Wikipedia


skrzyp

1. ro­śli­na za­rod­ni­ko­wa o dłu­gich po­dziem­nych kłą­czach, z któ­rych wy­ra­sta­ją pędy;
2. od­głos pow­sta­ja­cy przy tar­ciu, ugi­na­niu, ście­ra­niu się itp., np. skrzyp ot­wie­ra­nych drzwi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Equ­i­se­tum|L.|ref=tak., ro­śli­na z mo­no­ty­po­wej ro­dzi­ny skrzy­po­wa­tych;

 (1.2) nazwa dźwię­ku wy­da­wa­ne­go przez skrzy­pią­ce przed­mio­ty

wy­krzy­knik

 (2.1) ono­ma­to­pe­ja na­śla­du­ją­ca skrzy­pie­nie

forma cza­sow­ni­ka.

 (3.1) 2. os. lp. rozk. od: skrzy­pieć

 (3.2) 2. os. lp. rozk. od: skrzy­pać

Wiktionary

Skrzyp ("Equ­i­se­tum" L.) – je­dy­ny współ­cze­śnie wy­stę­pu­ją­cy ro­dzaj na­le­żą­cy do ro­dzi­ny skrzy­pów. Obej­mu­je w za­leż­no­ści od uję­cia 16–18 ga­tun­ków, z któ­rych w Pol­sce wy­stę­pu­je 9. Ro­dzaj znany jest ze wszyst­kich kon­ty­nen­tów z wy­jąt­kiem Au­stra­lii oraz An­tark­ty­ki. Skrzy­py naj­bar­dziej zróż­ni­co­wa­ne są w stre­fie umiar­ko­wa­nej pół­ku­li pół­noc­nej oraz w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: skʃɨp, AS: skšyp

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skrzypienie n., skrzypce nmos., skrzypki nmos., skrzypek m., skrzypaczka ż.

 czas. skrzypnąć, skrzypieć ndk., zaskrzypieć dk., skrzypać

 przym. skrzypowaty, skrzypowy, skrzypcowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lud. psi ogon, świńskie orzechy, stpol. lud. chwoszczka

Wiktionary


skrzypaczka

→ skrzy­pek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. ko­bie­ta, która gra na skrzyp­cach

Wiktionary

Patrz:

skrzypek

Przykłady

 (1.1) Skrzy­pacz­ka była tak prze­ję­ta, że upu­ści­ła smy­czek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skʃɨˈpat͡ʃka, AS: skšypačka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skrzyp m., skrzypce nmos., skrzypeczki nmos., skrzypki nmos., skrzypanie n., skrzypienie n., zaskrzypienie n.

:: fm. skrzypek m.

 czas. skrzypnąć, skrzypieć ndk., skrzypać ndk., zaskrzypieć dk.

 przym. skrzypcowy, skrzypowy

 wykrz. skrzyp

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podn. wiolinistka

Wiktionary


skrzypaczowice

Skrzy­pa­czo­wi­ce – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie san­do­mier­skim, w gmi­nie Ło­niów. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa tar­no­brze­skie­go.

Przez miej­sco­wość prze­bie­ga droga kra­jo­wa nr 79, z Kra­ko­wa do San­do­mie­rza.

Wikipedia


skrzypanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|skrzy­pać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. skrzypać ndk.

 rzecz. skrzypaczka ż.

Wiktionary


skrzypać

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) przest. grać na skrzyp­cach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskʃɨpat͡ɕ, AS: skšypać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skrzypce nmos., skrzypki nmos., skrzypeczki nmos., skrzypek m., skrzypaczka ż., skrzyp m., skrzypanie n., skrzypienie n.

 czas. skrzypieć ndk., zaskrzypieć dk.

 przym. skrzypcowy, skrzypowy

 przysł. skrzypcowo

 wykrz. skrzyp

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pejor. rzępolić

Wiktionary


skrzypce

1. in­stru­ment mu­zycz­ny o czte­rech stru­nach;
2. grać pier­wsze skrzyp­ce - mieć de­cy­du­ją­cy głos, prze­wo­dzić ja­kiejś gru­pie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) muz. czte­ro­stru­no­wy in­stru­ment mu­zycz­ny z grupy chor­do­fo­nów smycz­ko­wych;

Wiktionary

Skrzyp­ce – in­stru­ment mu­zycz­ny z grupy chor­do­fo­nów, z ro­dzi­ny skrzy­piec.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mój brat umie grać na skrzyp­cach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskʃɨpt͡sɛ, AS: skšypce

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skrzyp m., skrzypek m., skrzypaczka ż.

:: zdrobn. skrzypeczki nmos., skrzypki nmos., skrzypka ż.

 czas. skrzypieć, skrzypać, skrzypnąć

 przym. skrzypcowy

 wykrz. skrzyp

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. śl. chuśle, reg. śl. hóśle, reg. śl. huśle

Wiktionary


skrzypcowaty

przy­po­mi­na­ją­cy skrzyp­ce, po­dob­ny do skrzy­piec


SJP.pl


skrzypcowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) muz. zwią­za­ny ze skrzyp­ca­mi, do­ty­czą­cy skrzy­piec

 (1.2) w kształ­cie skrzy­piec

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pro­fe­sor wydał mo­no­gra­fię o lu­do­wych in­stru­men­tach skrzyp­co­wych.

 (1.2) Cza­sa­mi or­na­ty skrzyp­co­we ka­me­ry­zo­wa­no (wy­sa­dza­no) ka­mie­nia­mi szla­chet­ny­mi lub ich imi­ta­cja­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skʃɨpˈt͡sɔvɨ, AS: skšypcovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skrzyp mrz., skrzypaczka ż., skrzypce lm nm., skrzypek mos., skrzypki lm nm.

 czas. skrzypać ndk., skrzypieć ndk., skrzypnąć dk.

 wykrz. skrzyp

Wiktionary


skrzypczak

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Skrzyp­czak – pol­skie naz­wi­sko
  • Da­riusz Skrzyp­czak (ur. 1967) – pol­ski pił­karz wy­stę­pu­ją­cy na po­zy­cji po­moc­ni­ka;
  • Ewa Skrzyp­czak (1929–2020) – pol­ska pro­fe­sor fi­zy­ki;
  • Grze­gorz Skrzyp­czak (ur. 1951) – pol­ski agro­nom i na­u­czy­ciel aka­de­mic­ki;
  • Hu­bert Skrzyp­czak (1943–2025) – pol­ski bok­ser, me­da­li­sta olim­pij­ski, mistrz i wi­ce­mistrz Eu­ro­py;
  • Jerzy Skrzyp­czak (bry­dży­sta) (ur. 1963) – pol­ski bry­dży­sta;
  • Jerzy Skrzyp­czak (ar­chi­tekt) (1929–2018) – pol­ski ar­chi­tekt;
  • Le­szek Skrzyp­czak (ur. 1958) – pol­ski ma­te­ma­tyk, pro­fe­sor nauk ma­te­ma­tycz­nych;
  • Ma­rian Skrzyp­czak (1909–1939) – bło­go­sła­wio­ny Ko­ścio­ła rzym­sko­ka­to­lic­kie­go, pol­ski ka­płan ka­to­lic­ki ar­chi­die­cez­ji gnieź­nień­skiej;
  • Ma­te­usz Skrzyp­czak (ur. 2000) – pol­ski pił­karz gra­ją­cy na po­zy­cji obroń­cy w Ja­giel­lo­ni Bia­ły­stok.;
  • Mi­chał Skrzyp­czak (1888–1940) – pow­sta­niec wiel­ko­pol­ski, bur­mistrz Mię­dzy­cho­du w la­tach 1928–1939;
  • Ro­bert Skrzyp­czak (ur. 1964) – pol­ski du­chow­ny rzym­sko­ka­to­lic­ki, dusz­pa­sterz aka­de­mic­ki w War­sza­wie;

Wikipedia


skrzypczyk

naz­wi­sko


SJP.pl


skrzypczyński

naz­wi­sko


SJP.pl


skrzypeczki

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) zdrobn. od: skrzyp­ce

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Naj­bli­żej widza sie­dzą­cy, ubra­ny ubogo chłop­czyk z pry­mi­tyw­ny­mi skrzy­pecz­ka­mi na ko­la­nach nosi rysy au­to­ra obra­zu z lat dzie­cię­cych (byłby to więc pier­wszy kryp­to­a­u­to­por­tret Mal­czew­skie­go).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skrzypki nmos., skrzypek mos., skrzypaczka ż., skrzypce

 czas. skrzypać

Wiktionary


skrzypek

muzyk gra­ją­cy na skrzyp­cach; wio­li­ni­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) muz. osoba gra­ją­ca na skrzyp­cach

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) bot. lud. lep­ni­ca ro­zdę­ta

Wiktionary

Zo­bacz też: Skrzy­pek (ujed­noz­nacz­nie­nie).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ależ ten skrzy­pek okrop­nie fał­szu­je!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskʃɨpɛk, AS: skšypek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skrzypce nmos., skrzypki nmos., skrzypeczki nmos., skrzyp m., skrzypienie n.

:: fż. skrzypaczka ż.

 czas. skrzypieć, skrzypać, skrzypnąć

 przym. skrzypcowy

 wykrz. skrzyp

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podn. wiolinista

Wiktionary


skrzypiec

1. in­stru­ment mu­zycz­ny o czte­rech stru­nach;
2. grać pier­wsze skrzyp­ce - mieć de­cy­du­ją­cy głos, prze­wo­dzić ja­kiejś gru­pie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Skrzy­piec – wieś w woj. opol­skim, w pow. prud­nic­kim, w gmi­nie Lu­brza
  • Skrzy­piec – wieś w woj. łódz­kim, w pow. ra­dom­szczań­skim, w gmi­nie Gidle
  • Skrzy­piec – osada leśna w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie sta­szow­skim, w gmi­nie Ryt­wia­ny
  • Skrzy­piec – ko­lo­nia w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. cho­szczeń­skim, w gmi­nie Choszcz­no

Wikipedia


skrzypiel

grzyb ja­dal­ny z ro­dzi­ny kol­cza­ko­wa­tych; kol­czak obłą­cza­sty


SJP.pl


skrzypienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny od­głos, wy­da­wa­ny zwy­kle przy tar­ciu nie­gład­kich po­wierzch­ni o sie­bie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skrzypek mos./mrz., skrzyp mrz., skrzypaczka ż.

 wykrz. skrzyp

 czas. skrzypać

Wiktionary


skrzypieć

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. skrzyp­nąć)

 (1.1) wy­da­wać swo­i­sty dźwięk, jaki pow­sta­je przy tar­ciu nie­gład­kich i su­chych po­wierzch­ni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skrzyp mrz., skrzypaczka ż., skrzypce nmos., skrzypek mos., skrzypienie n., skrzypki nmos.

 czas. skrzypać, skrzypnąć dk.

 przym. skrzypcowy

 wykrz. skrzyp

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) piszczeć

Wiktionary


skrzypionka

chrząszcz z ro­dzi­ny ston­ko­wa­tych, szkod­nik zbóż i traw


SJP.pl


skrzypiów

Skrzy­piów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie piń­czow­skim, w gmi­nie Piń­czów. Ma sta­tus so­łect­wa.

Po pow­sta­niu li­sto­pa­do­wym dobra ziem­skie Skrzy­piów bę­dą­ce włas­no­ścią Jana Ol­ry­cha Sza­niec­kie­go zo­sta­ły skon­fi­sko­wa­ne za jego udział w pow­sta­niu a on sam zo­stał ska­za­ny na karę śmier­ci.

Wikipedia


skrzypiący

→ skrzy­pieć


SJP.pl

Patrz:

skrzypieć

skrzypiński

naz­wi­sko, m.in. Jan Skrzy­piń­ski (1891-1939) - pol­ski in­ży­nier, kon­struk­tor broni strze­lec­kiej


SJP.pl


skrzypki

zdrob­nie­nie od: skrzyp­ce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) zdrobn. od: skrzyp­ce

 (1.2) małe skrzyp­ce

 (1.3) skrzyp­ce wy­ko­na­ne ama­tor­sko, nie­zbyt pre­cy­zyj­nie i zwy­kle uży­wa­ne przez wiej­skich graj­ków

Wiktionary

Skrzyp­ki – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie ełc­kim, w gmi­nie Ka­li­no­wo.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa su­wal­skie­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Ślicz­ne córki na­u­czy­cie­la śpie­wa­ły do wtóru oj­cow­skim skrzyp­kom. Star­szej, Pe­la­gii, prze­lot­nej sym­pa­tii (bo czo­ło­wą adre­sat­ką „tęs­knot” gim­naz­ja­li­stów była panna Olim­pia Drwę­ska, o iście olim­pij­skiej uro­dzie), wpi­sał 19-letni Janek w imion­nik dwa wier­sze „Bądź silną i mężną”, „Bądź Polką”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskʃɨpʲci, AS: skšypʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skrzypce nmos., skrzyp m., skrzypek m., skrzypaczka ż., skrzypeczki nmos., skrzypka ż.

 czas. skrzypieć ndk., skrzypać ndk., skrzypnąć dk.

 przym. skrzypcowy, skrzypkowy

 wykrz. skrzyp

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skrzypeczki

Wiktionary


skrzypkowo

Skrzyp­ko­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie to­ruń­skim, w gmi­nie Obro­wo.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa to­ruń­skie­go.

Wikipedia


skrzypkowski

naz­wi­sko


SJP.pl


skrzypnąć

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. skrzy­pieć)

 (1.1) do­ko­na­ny od|skrzy­pieć.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skrzyp mrz., skrzypaczka ż., skrzypce nmos., skrzypek mos., skrzypienie n., skrzypki nmos.

 czas. skrzypieć ndk.

 przym. skrzypcowy

 wykrz. skrzyp

Wiktionary


skrzypowate

ro­dzi­na ro­ślin z rzędu skrzy­pow­ców


SJP.pl

Skrzy­po­wa­te ("Equ­i­se­ta­ce­ae") – jedna z ro­dzin rzędu skrzy­pow­ców, je­dy­na z przed­sta­wi­cie­la­mi wy­stę­pu­ją­cy­mi współ­cze­śnie. Je­dy­nym jej współ­czes­nym przed­sta­wi­cie­lem jest ro­dzaj skrzyp "Equ­i­se­tum". Ze śla­dów ko­pal­nych ro­dzi­na znana jest w mniej­szym stop­niu od spo­krew­nio­nych ka­la­mi­to­wa­tych, ale ist­nie­je hi­po­te­za, że współ­wy­stę­po­wa­ła już z nimi w kar­bo­nie. Z dru­giej stro­ny ana­li­zy fi­lo­ge­ne­tycz­ne wska­zu­ją na to, że ro­dzi­na roz­dzie­li­ła się od sio­strza­nych "Ne­o­ca­la­mi­ta­ce­ae" w per­mie.

Wikipedia


skrzypowaty

o ce­chach skrzy­po­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) bot. przy­po­mi­na­ją­cy skrzyp, ma­ją­cy cechy skrzy­pu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skrzyp, skrzypowate

 wykrz. skrzyp

Wiktionary


skrzypowce

rząd ro­ślin na­czy­nio­wych z gro­ma­dy skrzy­pów, obej­mu­ją­cy ga­tun­ki cha­rak­te­ry­zu­ją­ce się okół­ko­wo uło­żo­ny­mi cien­ki­mi liść­mi w kształ­cie igie­łek


SJP.pl

Skrzy­pow­ce ("Equ­i­se­ta­les") – rząd ro­ślin na­czy­nio­wych z pod­kla­sy skrzy­po­wych (w róż­nych uję­ciach też klasy). W daw­niej­szych uję­ciach sy­ste­ma­tycz­nych do rzędu tego kla­sy­fi­ko­wa­no tylko ziel­ne ro­śli­ny sta­wia­ne obok ce­chu­ją­cych się przy­ro­stem wtór­nym i po­kro­jem drze­wia­stym ka­la­mi­tow­ców "Ca­la­mi­ta­les".

Wikipedia


skrzypowe

→ skrzyp (ro­śli­na)


SJP.pl


skrzypowiec

przed­sta­wi­ciel rzędu ro­ślin na­czy­nio­wych z gro­ma­dy skrzy­pów


SJP.pl


skrzypowy

→ skrzyp (ro­śli­na)


SJP.pl


skrzypy

1. ro­śli­na za­rod­ni­ko­wa o dłu­gich po­dziem­nych kłą­czach, z któ­rych wy­ra­sta­ją pędy;
2. od­głos pow­sta­ja­cy przy tar­ciu, ugi­na­niu, ście­ra­niu się itp., np. skrzyp ot­wie­ra­nych drzwi


SJP.pl

Skrzy­py, skrzy­po­we ("Equ­i­se­ti­dae") – tak­son ro­ślin, współ­cze­śnie wy­róż­nia­ny czę­sto w ran­dze pod­kla­sy w obrę­bie pa­pro­ci ("Po­ly­po­diop­si­da"), ale wciąż po­zy­cja ta jest nie­pew­na. Z po­wo­du swej odręb­no­ści ro­śli­ny te były wy­o­dręb­nia­ne także w ran­dze włas­nej klasy ("Equ­i­se­top­si­da", "Sphe­nop­si­da"), pod­gro­ma­dy lub nawet gro­ma­dy ("Equ­i­se­top­hy­ta", "Sphe­nop­hy­ta").

Wikipedia


skrzypłocz

duży, opan­ce­rzo­ny sta­wo­nóg z gro­ma­dy sta­ro­ra­ków; mie­czo­gon


SJP.pl

Skrzy­płocz ("Li­mu­lus"), na­zy­wa­ny też "mie­czo­gon" – ro­dzaj obej­mu­ją­cy kilka re­lik­to­wych ga­tun­ków sta­ro­ra­ków. Pol­ską nazwą mie­czo­go­ny lub skrzy­pło­cze okre­śla się czę­sto także cały rząd ostro­go­nów (Xip­ho­su­ra), ist­nie­ją­cy od środ­ko­wej czę­ści sy­lu­ru, tzn. od około 425 mln lat (wen­lok). Jed­nak współ­czes­ne ro­dza­je skrzy­pło­czy są tak­so­na­mi mło­dy­mi ge­o­lo­gicz­nie.

Wikipedia


skrzyszowianin

miesz­ka­niec Skrzy­szo­wa


SJP.pl


skrzyszowianka

miesz­kan­ka Skrzy­szo­wa


SJP.pl


skrzyszowski

przy­miot­nik od: Skrzy­szów


SJP.pl


skrzyszów

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Skrzy­szów – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. tar­now­skim, w gmi­nie Skrzy­szów
  • Skrzy­szów – wieś w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. rop­czyc­ko-sę­dzi­szow­skim, w gmi­nie Ostrów
  • Skrzy­szów – wieś w woj. ślą­skim, w pow. wo­dzi­sław­skim, w gmi­nie Godów
  • Skrzy­szów – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. ko­nec­kim, w gmi­nie Go­war­czów
  • Skrzy­szów – część wsi Mo­gi­la­ny w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. kra­kow­skim, w gmi­nie Mo­gi­la­ny
  • Skrzy­szów – gmina w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. tar­now­skim
  • Skrzy­szów – dawna gro­ma­da w po­wie­cie tar­now­skim
  • Skrzy­szów – dawna gro­ma­da w po­wie­cie wo­dzi­sław­skim

Wikipedia


skrzywdzenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|skrzyw­dzić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skʃɨvˈd͡zɛ̃ɲɛ, AS: skšyvʒẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krzywdzenie n., krzywda ż., krzywdziciel m., krzywdzicielka ż.

 czas. skrzywdzić dk., krzywdzić ndk.

Wiktionary


skrzywdzić

wy­wo­łać szko­dę na kimś; po­krzyw­dzić


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) spra­wić komuś przy­krość, zro­bić krzyw­dę

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskʃɨvʲd͡ʑit͡ɕ, AS: skšyvʹʒ́ić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krzywda ż., krzywdzenie n., skrzywdzenie n., krzywdziciel m., krzywdzicielka ż.

 czas. krzywdzić ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zranić, urazić, zaszkodzić, obrazić

Wiktionary


skrzyć

1. mi­go­tać, is­krzyć się;
2. wy­róż­niać się bar­dzo po­zy­tyw­nie na tle in­nych po­dob­nych rze­czy; is­krzyć, skrzyć się;
3. za­pa­lać w czymś iskry


SJP.pl


skrzyńcowy

przy­miot­nik od: skrzy­niec


SJP.pl


skrzyński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Skrzyń­ski (1853–1905) – poseł do Sejmu Kra­jo­we­go Ga­li­cji V, VI, VII, VIII ka­den­cji (1882–1905), hra­bia, wła­ści­ciel dóbr Za­gó­rza­ny
  • Alek­san­der Skrzyń­ski (1882–1931) – pol­ski praw­nik, po­li­tyk, hra­bia, pre­mier II RP
  • An­drzej Skrzyń­ski (1945–2011) – pol­ski po­li­tyk, poseł na Sejm II i IV ka­den­cji
  • Bar­tło­miej Skrzyń­ski (1979–2020) – pol­ski dzien­ni­karz i dzia­łacz spo­łecz­ny, ak­ty­wi­sta na rzecz osób nie­peł­no­spraw­nych
  • Hen­ryk Skrzyń­ski (1822–1903) – pol­ski du­chow­ny ka­to­lic­ki, spo­łecz­nik, fi­lan­trop
  • Igna­cy Skrzyń­ski (1807–1895) – zie­mia­nin, pow­sta­niec li­sto­pa­do­wy, poseł na Sejm Usta­wo­daw­czy w Kro­mie­ry­żu i na Sejm Kra­jo­wy Ga­li­cji
  • Jan Skrzyń­ski (zm. przed 1731) – kasz­te­lan łę­czyc­ki
  • Kon­stan­ty Skrzyń­ski (1891–1978) – dy­plo­ma­ta, dzia­łacz po­li­tycz­ny i spo­łecz­ny
  • Krzysz­tof Skrzyń­ski (ur. 1982) – pol­ski lek­ko­at­le­ta spe­cja­li­zu­ją­cy się w skoku o tycz­ce
  • Lud­wik Skrzyń­ski (1816–1881) – zie­mia­nin, dzia­łacz go­spo­dar­czy, poseł do ga­li­cyj­skie­go Sejmu Kra­jo­we­go i au­striac­kiej Rady
  • Łu­kasz Skrzyń­ski (ur. 1978) – pol­ski pił­karz gra­ją­cy na po­zy­cji obroń­cy
  • Piotr Skrzyń­ski (ur. 1967) – pol­ski lek­ko­at­le­ta sprin­ter

Wikipedia


skrzyńsko

Skrzyń­sko, daw­niej też Skrzyn­no[] – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie przy­su­skim, w gmi­nie Przy­su­cha. Leży na ziemi san­do­mier­skiej, która jest czę­ścią Ma­ło­pol­ski.

Wikipedia


skrzyżal

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) dial. skrzy­żo­wa­ne belki bę­dą­ce pod­sta­wą stołu

 (1.2) dial. płyta z pia­skow­ca

 (1.3) gw-pl|Spisz. ka­wa­łek po­kry­wy lo­do­wej za­marz­nię­te­go zbior­ni­ka wod­ne­go uży­wa­ny do chło­dze­nia i prze­cho­wy­wa­nia mięsa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. war. skryżal mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) krzyżak

Wiktionary


skrzyżowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) miej­sce prze­cię­cia się dróg;

 (1.2) przen. pro­dukt po­łą­cze­nia dwóch rze­czy, idei lub ga­tun­ków

 (1.3) uło­że­nie dwóch rze­czy w kształt krzy­ża

Wiktionary

Skrzy­żo­wa­nie – część drogi bę­dą­ca po­łą­cze­niem dróg albo jezd­ni jed­nej drogi w jed­nym po­zio­mie, z wy­jąt­kiem po­łą­cze­nia drogi o na­wierzch­ni twar­dej z drogą o na­wierzch­ni grun­to­wej lub z drogą wew­nętrz­ną. Prze­cię­cie się dróg grun­to­wych ma­ją­cych jezd­nię jest trak­to­wa­ne jak skrzy­żo­wa­nie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na skrzy­żo­wa­niu ru­chem kie­ro­wał po­li­cjant.

 (1.1) Każda ze ście­żek wy­glą­da ina­czej, ale któ­rą­kol­wiek pój­dziesz, doj­dziesz do głów­ne­go skrzy­żo­wa­nia.

 (1.2) Muł to skrzy­żo­wa­nie kla­czy konia do­mo­we­go z sam­cem osła.

 (1.2) Hokej na tra­wie można naz­wać skrzy­żo­wa­niem ho­ke­ja na lo­dzie z piłką nożną i gol­fem.

 (1.3) Po­je­dy­nek za­czął się od skrzy­żo­wa­nia szpad prze­ciw­ni­ków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌskʃɨʒɔˈvãɲɛ, AS: skšyžovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. skrzyżować

 rzecz. krzyżowa ż., Krzyżowa ż., ukrzyżowanie n., krzyżowanie n., Krzyżak mos., krzyż, krzyżyk, krzyżówka

 przym. krzyżakowy

Wiktionary


skrzyżowany

taki, który pow­stał w wy­ni­ku skrzy­żo­wa­nia dwóch or­ga­niz­mów


SJP.pl


skrzyżować

cza­sow­nik do­ko­na­ny

 (1.1) umie­ścić coś po­dłuż­ne­go w po­przek cze­goś in­ne­go, na krzyż

 (1.2) uzy­skać po­tom­stwo z dwóch róż­nych ga­tun­ków ro­ślin lub zwie­rząt

 (1.3) przen. pot. uzy­skać coś, co ma cechy kilku in­nych

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny skrzy­żo­wać się

 (2.1) być umie­szczo­nym w po­przek cze­goś in­ne­go

 (2.2) mieć sa­me­mu po­tom­stwo z osob­ni­kem in­ne­go ga­tun­ku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ko­bie­ty, od­cho­dząc od oł­ta­rza, trzy­ma­ją ręce skrzy­żo­wa­ne na pier­siach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skʃɨˈʒɔvat͡ɕ, AS: skšyžovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krzyżowa ż., Krzyżowa ż., skrzyżowanie n., krzyżowanie n., krzyż m., krzyżówka ż., krzyżak m., krzyżowiec m., krzyżyk m., Krzyżak mos., ukrzyżowanie n.

 czas. krzyżować ndk.

 przym. krzyżowy, krzyżakowy

 przysł. krzyżowo

Wiktionary


skrzętnie

przy­słó­wek

 (1.1) nie po­mi­ja­jąc szcze­gó­łów

Wiktionary

Powiązane:

 przym. skrzętny

 rzecz. skrzętność ż.

Wiktionary


skrzętniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: skrzęt­nie


SJP.pl


skrzętniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: skrzęt­ny


SJP.pl


skrzętność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha osoby, która do­kład­nie wy­peł­nia swoje obo­wiąz­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sły­nął ze skrzęt­no­ści w całym za­kła­dzie.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. skrzętny

 przysł. skrzętnie

Wiktionary


skrzętny

za­po­bie­gli­wy; go­spo­dar­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­kład­ny

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. skrzętnie

 rzecz. skrzętność ż.

Wiktionary


skrócać

daw­niej: skra­cać


SJP.pl


skrócenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|skró­cić.

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. krótko

 rzecz. skrót m., skrótowiec mrz., ukrócenie n.

 czas. skrócić

Wiktionary


skrócik

ga­tu­nek chrzą­szcza z ro­dzi­ny gni­li­ko­wa­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od skrót

Wiktionary

Skró­cik ("Ho­lo­lep­ta plana") – ga­tu­nek chrzą­szcza z ro­dzi­ny gni­li­ko­wa­tych. Ma rów­no­le­gło­bocz­ny, spła­szczo­ny kształt. Ima­gi­nes osią­ga­ją dłu­gość 5,5–7,5 mm (od przed­nie­go brze­gu przed­ple­cza do końca pro­py­gi­dium). Barwa czar­na, nogi ja­śniej­sze od po­kryw, czuł­ki bru­nat­no­czer­wo­ne. Wy­stę­pu­je pod korą drzew, naj­czę­ściej topól. Ga­tu­nek pa­le­ark­tycz­ny, wy­stę­pu­je w nie­mal całej Pol­sce, ale jest rzad­ko znaj­do­wa­ny.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. skrót m.

Wiktionary


skrócić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. skra­cać)

 (1.1) uczy­nić krót­kim, zwię­złym

 (1.2) zmniej­szyć dłu­gość

 (1.3) ogra­ni­czyć czas trwa­nia

 (1.4) mat. po­dzie­lić war­tość licz­ni­ka i mia­now­ni­ka o tę samą licz­bę cał­ko­wi­tą, upra­szcza­jąc uła­mek

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny skró­cić się (ndk. skra­cać się)

 (2.1) stać się sa­me­mu krót­szym

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skrót m., skrótowiec mrz., skróciciel m., skrócenie n., skracanie n., ukrócenie n.

 czas. skracać ndk.

 przysł. na skróty, krótko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skondensować, streścić

 (1.2) obciąć, przyciąć, ściąć

Wiktionary


skrócony

pod­su­mo­wu­ją­cy, za­wie­ra­ją­cy ogół wia­do­mo­ści o czymś, wszyst­kie ele­men­ty cze­goś; ogól­ny, su­ma­rycz­ny


SJP.pl


skrót

1. skró­ce­nie cze­goś, np. tek­stu, ut­wo­ru lub wy­po­wie­dzi;
2. krót­sza droga; przej­ście skra­ca­ją­ce drogę;
3. cząst­ka wy­ra­zu lub wy­ra­że­nia za­pi­sa­na lub wy­mó­wio­na jako sym­bol ca­łe­go wy­ra­zu lub wy­ra­że­nia, np. mgr (ma­gi­ster)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. w pi­śmie oz­na­cza skró­co­ny zapis nazwy jed­no­wy­ra­zo­wej lub wie­lo­wy­ra­zo­wej, zbu­do­wa­ny z jed­nej lub kilku liter;

 (1.2) in­form. plik z ikoną, bę­dą­cy od­no­śni­kiem do in­ne­go pliku;

 (1.3) droga krót­sza od ofi­cjal­nej lub za­le­ca­nej

 (1.4) krót­kie omó­wie­nie szer­szej tre­ści

Wiktionary

Skrót – skró­co­ny zapis wy­ra­zu lub po­łą­cze­nia wy­ra­zo­we­go. Skró­ty są zja­wi­skiem ję­zy­ka pi­sa­ne­go; od­czy­ty­wa­ne są w for­mie peł­ne­go wy­ra­zu lub po­łą­cze­nia, które za­stę­pu­ją w tek­ście pi­sa­nym. Skrót zbu­do­wa­ny jest z jed­nej lub kilku liter (inna nazwa to: abre­wia­tu­ra).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Skró­tem jest „p.o.”, ale „PO” to już skró­to­wiec.

 (1.2) Na pul­pi­cie mam kil­ka­na­ście skró­tów.

 (1.2) Dzię­ki tym skró­tom można po­dej­rzeć, ot­wo­rzyć lub wsta­wić plik bez ko­niecz­no­ści prze­cho­dze­nia do lo­ka­li­za­cji, w któ­rej się znaj­du­je.

 (1.3) Kon­sek­wen­cją obra­nia skró­tu może być wybór drogi o gor­szym kom­for­cie po­ru­sza­nia się, mniej atrak­cyj­nej wi­do­ko­wo, mniej bez­piecz­nej, czyn­nej cza­so­wo itp.

 (1.3) Je­szcze tylko trze­ba się mod­lić o to, żeby skró­tu do trasy gdań­skiej i do tego no­we­go mostu nam nie pu­ści­li przez śro­dek osied­la.

 (1.4) Przez me­an­dry na­sze­go skró­tu hi­sto­rii usi­łu­je prze­pro­wa­dzić czy­tel­ni­ka w swej naj­no­wszej pracy pro­fe­sor Jerzy Szac­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skrut, AS: skrut

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skrótowiec m., skrótowość ż., skracanie n., skrócenie n., ukrócenie n., skrócik mrz.

 przym. skrótowy, krótki

 przysł. skrótowo

 czas. skracać ndk., skrócić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) abrewiacja

 (1.3) droga na skróty

Wiktionary


skrótowiec

wyraz ut­wo­rzo­ny w wy­ni­ku skró­ce­nia grupy wy­ra­zów, bę­dą­cych zwy­kle jakąś nazwą; akro­nim


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. słowo ut­wo­rzo­ne przez skró­ce­nie wy­ra­że­nia skła­da­ją­ce­go się z dwóch lub wię­cej słów;

Wiktionary

Skró­to­wiec, in. akro­nim ( ἄκρος "ákros" „skraj­ny” + ὄνομα "ónoma" „imię, nazwa”) – słowo ut­wo­rzo­ne przez skró­ce­nie wy­ra­że­nia skła­da­ją­ce­go się z dwóch lub wię­cej słów, pow­sta­ją­ce z pier­wszych liter lub pier­wszych sylab po­szcze­gól­nych wy­ra­zów. Ist­nie­je także nie­wiel­ka grupa skró­tow­ców pow­sta­łych ze skró­ce­nia jed­ne­go słowa.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wy­ra­zy „PZPR”, „ORMO” i „Ce­pe­lia” to skró­tow­ce bar­dzo po­pu­lar­ne za cza­sów PRL.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skruˈtɔvʲjɛt͡s, AS: skrutovʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skrót m., skrócenie n., skracanie n., ukrócenie n.

 czas. skracać ndk., skrócić dk.

 przym. skrótowy

 przysł. skrótowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) akronim

Wiktionary


skrótowość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest skró­to­we

Wiktionary

Powiązane:

 przym. skrótowy

 przysł. skrótowo

 rzecz. skrót mrz.

Wiktionary


skrótowy

przed­sta­wio­ny lub przed­sta­wia­ją­cy coś krót­ko, bez szcze­gó­łów, np. skró­to­wy ra­port


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy skró­tu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skrót mrz., skrótowiec mrz., skrótowość ż.

Wiktionary


skróty

1. skró­ce­nie cze­goś, np. tek­stu, ut­wo­ru lub wy­po­wie­dzi;
2. krót­sza droga; przej­ście skra­ca­ją­ce drogę;
3. cząst­ka wy­ra­zu lub wy­ra­że­nia za­pi­sa­na lub wy­mó­wio­na jako sym­bol ca­łe­go wy­ra­zu lub wy­ra­że­nia, np. mgr (ma­gi­ster)


SJP.pl


skróś

prze­sta­rza­łe: przez całą dłu­gość lub sze­ro­kość cze­goś; wskroś, na wskroś, na wylot, na prze­strzał, na skroś, skroś


SJP.pl


skrążać

1. w rol­nict­wie: po­trzą­sać ziar­no na sicie ru­chem obro­to­wym w celu od­dzie­le­nia zbie­ra­ją­cych się na wierz­chu plew;
2. in­dy­wi­du­a­lizm: po­wo­do­wać to­cze­nie się cze­goś z góry na dół; sta­czać


SJP.pl


skrążyć

1. w rol­nict­wie: po­trząs­nąć ziar­no na sicie ru­chem obro­to­wym w celu od­dzie­le­nia zbie­ra­ją­cych się na wierz­chu plew;
2. in­dy­wi­du­a­lizm: spo­wo­do­wać to­cze­nie się cze­goś z góry na dół; sto­czyć


SJP.pl


skręcacz

1. mię­sień skrę­ca­ją­cy;
2. osoba ob­słu­gu­ją­ca skrę­car­kę;
3. osoba zaj­mu­ją­ca się skrę­ca­niem ja­kichś ele­men­tów;
4. osoba ręcz­nie wyt­wa­rza­ją­ca pa­pie­ro­sy


SJP.pl


skręcak

tłocz­nik do skrę­ca­nia


SJP.pl


skręcalnia

dział przę­dzal­ni, w któ­rym skrę­ca się grub­sze włó­kna z wią­zek cień­szych włó­kien


SJP.pl


skręcalnictwo

wy­ko­ny­wa­nie grub­szej przę­dzy z po­je­dyn­czych nitek po­przez skrę­ca­nie


SJP.pl


skręcalny

da­ją­cy się skrę­cić


SJP.pl


skręcanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|skrę­cać.

Wiktionary

Skrę­ca­nie – stan ob­cią­że­nia pręta, w któ­rym dzia­ła na niego mo­ment, na­zy­wa­ny mo­men­tem skrę­ca­ją­cym, dzia­ła­ją­cy w pła­szczyź­nie prze­kro­ju po­przecz­ne­go pręta. Po­wo­du­je on wy­stę­po­wa­nie na­prę­żeń ści­na­ją­cych w pła­szczyź­nie rów­no­le­głej do pła­szczyz­ny dzia­ła­nia mo­men­tu. Skrę­ca­nie wy­stę­pu­je w prę­tach, któ­ry­mi naj­czę­ściej są wały. Wy­róż­nia się 2 pod­sta­wo­we przy­pad­ki skrę­ca­nia:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wspól­ne oglą­da­nie meczu po­łą­czy­li­śmy z ma­lo­wa­niem mo­ty­li oraz skrę­ca­niem sza­fek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skrɛ̃nˈt͡sãɲɛ, AS: skrẽncãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. skręcać

 rzecz. skrętka ż., skręt mrz./mzw.

Wiktionary


skręcany

pow­sta­ły po­przez skrę­ca­nie, łą­cze­nie ze sobą kilku ele­men­tów, np. sto­jak skrę­ca­ny


SJP.pl


skręcarka

ma­szy­na wyt­wa­rza­ją­ca coś po­przez skrę­ca­nie po­dłuż­nych ele­men­tów


SJP.pl


skręcać

1. zmie­niać kie­ru­nek drogi
2. zwi­jać coś przez krę­ce­nie, ple­ce­nie; ukrę­cać, wić
3. łą­czyć ele­men­ty za po­mo­cą śrub
4. na­da­wać cze­muś spi­ral­ny kształt po­przez krę­ce­nie
5. o dro­dze, rzece itp.: od­chy­lać się pod pew­nym kątem


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) zmie­niać kie­ru­nek po­ru­sza­nia się

 (1.2) na­da­wać cze­muś kształt spi­ra­li

 (1.3) łą­czyć ele­men­ty po­przez wkrę­ca­nie śrub

 (1.4) med. prze­kra­czać fiz­jo­lo­gicz­ny za­kres ruchu w danym sta­wie, czego na­stęp­stwem jest usz­ko­dze­nie głów­nie mięk­kich ele­men­tów stawu

 (1.5) robić ręcz­nie pa­pie­ro­sa z bi­buł­ki i ty­to­niu

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny skrę­cać się

 (2.1) ule­gać skrę­ce­niu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Skręć w lewo.

 (1.2) Skręć drut w spi­ra­lę.

 (1.3) Skręć­my te re­ga­ły, bo nie ma gdzie usta­wiać rze­czy.

 (1.4) W po­ło­wie balu Elż­bie­ta skrę­ci­ła nogę w kost­ce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskrɛ̃nt͡sat͡ɕ, AS: skrẽncać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skrętka ż., skręt, skręcenie, skręcanie

 czas. zakręcać, nakręcać

Wiktionary


skręcenie

miara od­chy­le­nia krzy­wej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|skrę­cić.

Wiktionary

Skrę­ce­nie, dy­stor­sja (łac. "di­stor­sio") – uraz po­le­ga­ją­cy na prze­kro­cze­niu fiz­jo­lo­gicz­ne­go za­kre­su ruchu w sta­wie. Na sku­tek skrę­ce­nia może dojść do usz­ko­dze­nia to­reb­ki sta­wo­wej, wię­za­deł, chrząst­ki sta­wo­wej, przy­cze­pów ścię­gien, a nie­kie­dy także usz­ko­dze­nia frag­men­tów kost­nych.

Wikipedia

Powiązane:

 czas. skręcić, skręcać

 rzecz. skręt mrz./mzw.

Wiktionary


skręcić

1. zmie­nić kie­ru­nek drogi
2. zwi­nąć coś przez krę­ce­nie, ple­ce­nie; ukrę­cić, uwić
3. złą­czyć ele­men­ty za po­mo­cą śrub
4. nadać cze­muś spi­ral­ny kształt po­przez krę­ce­nie
5. o dro­dze, rzece itp.: od­chy­lić się pod pew­nym kątem


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni

 (1.1) do­ko­na­ny od|skrę­cać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskrɛ̃ɲt͡ɕit͡ɕ, AS: skrẽńćić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skręt mrz./mzw., skrętka

 czas. zakręcać

Wiktionary


skręp

ro­dzaj ro­śli­no­żer­ne­go mię­cza­ka z pod­gro­ma­dy śli­ma­ków przo­dos­krzel­nych, obej­mu­ją­cy około 1000 ga­tun­ków; tro­chus


SJP.pl


skrępowanie

1. ogra­ni­czyć ruchy, zwią­zać;
2. zaw­sty­dzić kogoś, onie­śmie­lić kogoś;
3. ogra­ni­czyć swo­bo­dę dzia­ła­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|skrę­po­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. skrępować dk., krępować ndk.

 przym. skrępowany

Wiktionary


skrępowany

forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) imie­słów przy­miot­ni­ko­wy bier­ny od cza­sow­ni­ka: skrę­po­wać

przy­miot­nik

 (2.1) książk. zaw­sty­dzo­ny, onie­śmie­lo­ny jakąś sy­tu­a­cją

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W piw­ni­cy zo­ba­czy­li­śmy ja­kie­goś skrę­po­wa­ne­go i za­kne­blo­wa­ne­go czło­wie­ka.

 (2.1) Czu­łem się skrę­po­wa­ny, kiedy cio­cia Ja­dzia za­czę­ła przy wszyst­kich opo­wia­dać o tym jak w dzie­ciń­stwie si­ka­łem w łóżko.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌskrɛ̃mpɔˈvãnɨ, AS: skrẽmpovãny

Wiktionary

Powiązane:

 czas. skrępować dk., krępować ndk.

 rzecz. skrępowanie n., krępacja ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) unieruchomiony, związany

 (2.1) zawstydzony, spięty

Wiktionary


skrępować

1. ogra­ni­czyć ruchy, zwią­zać;
2. zaw­sty­dzić kogoś, onie­śmie­lić kogoś;
3. ogra­ni­czyć swo­bo­dę dzia­ła­nia


SJP.pl


skręt

pa­pie­ros skrę­ca­ny zwy­kle z ma­ri­hu­a­ny lub ty­to­niu; joint, dżo­int, blant, blunt


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pot. ręcz­nie skrę­co­ny pa­pie­ros

 (1.2) slang. skręt (1.1) za­wie­ra­ją­cy ma­ri­hu­a­nę

 (1.3) slang. ze­spół nie­przy­jem­nych ob­ja­wów wy­stę­pu­ją­cy po od­sta­wie­niu nar­ko­ty­ków opio­i­do­wychfakt.

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) zmia­na kie­run­ku ruchu w bok

 (2.2) wynik spla­ta­nia, splot, zwój

 (2.3) włók. wiel­kość okre­śla­ją­ca sto­pień skrę­ce­nia włó­kien

 (2.4) med. pa­to­lo­gicz­ne obró­ce­nie się na­rzą­du wokół włas­nej osi, pro­wa­dzą­ce do nie­droż­no­ści, za­bu­rze­nia ukr­wie­nia i po­ten­cjal­nej mart­wi­cy

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • zmia­na kie­run­ku (kursu) po­ru­sza­nia się:
    • po­ja­zdu ko­ło­we­go (np. sa­mo­cho­du, mo­to­cy­kla, ro­we­ru)
    • stat­ku wod­ne­go, np. jach­tu: zwrot, od­pad­nię­cie lub wy­o­strze­nie
    • stat­ku po­wietrz­ne­go
    • nar­cia­rza, snow­bo­ar­dzi­sty lub sa­necz­ka­rza, np.
      • nar­ciar­ski skręt car­vin­go­wy
      • nar­ciar­ski skręt rów­no­le­gły
  • zmia­na po­ło­że­nia przed­mio­tu lub ciała (np. skręt tu­ło­wia)
  • scho­rze­nia:
    • skręt po­wróz­ka na­sien­ne­go, jądra lub na­ją­drza
    • skręt ki­szek lub skręt jelit - daw­niej sto­so­wa­na nazwa nie­droż­no­ści jelit
    • skręt jelit i inne scho­rze­nia mo­rzy­sko­we u koni

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dzia­dek wy­słał mnie po bi­buł­kę, bo mu się skoń­czy­ły skrę­ty.

 (1.2) Uczeń spra­wiał kło­po­ty wy­cho­waw­cze: pił piwo i palił skrę­ty.

 (1.3) Janek miał strasz­ne­go skrę­ta, gdy pró­bo­wał rzu­cić he­ro­i­nę.

 (2.4) Skręt żo­łąd­ka to po­waż­na i bo­les­na śmier­tel­na cho­ro­ba, która wy­ma­ga szyb­kiej ope­ra­cji, jeśli ma być choć­by cień na­dziei na prze­ży­cie psa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skrɛ̃nt, AS: skrẽnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skrętka ż., skrętek m., skrętnik m., skrętność ż., skręcanie n., skręcenie n.

 czas. skręcać ndk., skręcić dk.

 przym. skrętowy, skrętny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) joint, blunt, blant, gibon

Wiktionary


skrętak

grzyb pa­so­ży­tu­ją­cy na drze­wach


SJP.pl


skrętek

drob­ny mech li­ścia­sty


SJP.pl

Skrę­tek (a. skręt­ka, ang., łac. "he­li­co­id cyme", "bo­stryx") – ro­dzaj kwia­to­sta­nu z grupy wierz­cho­tek jed­no­ra­mien­nych. Ma kwiat na szczy­cie pędu. Od głów­nej osi z po­je­dyn­czym kwia­tem od­cho­dzi oś dru­gie­go rzędu z po­je­dyn­czym kwia­tem, a od tej oś trze­cie­go rzędu itd., przy czym wszyst­kie osie roz­wi­ja­ją się po tej samej stro­nie, skrę­ca­jąc na pla­nie he­li­sy. Wi­dzia­ny z góry jest uło­żo­ny spi­ral­nie.

Wikipedia


skrętka

1. ty­po­wy kabel te­le­fo­nicz­ny i sie­cio­wy;
2. ro­dzaj kwia­to­sta­nu wierz­choł­ko­we­go;
3. jedna z czę­ści, z któ­rych skrę­ca­na jest lina;
4. tu­lej­ka słu­żą­ca do łą­cze­nia gwin­to­wa­nych koń­ców rur


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. ele­ment (włó­kno lub drut) słu­żą­cy do skrę­ca­nia liny

 (1.2) techn. ro­dzaj kabla do trans­mi­sji da­nych

 (1.3) techn. ele­ment wkrę­ca­ny w gwin­to­wa­ne ot­wo­ry łą­czo­nych rur, ma­ją­cy po­stać tu­lej­ki z koł­nie­rzem na środ­ku i dwoma gwin­ta­mi na koń­cach

 (1.4) bot. kwia­to­stan, w któ­rym ko­lej­ne bocz­ne pędy wy­ra­sta­ją po­przecz­nie wzglę­dem sie­bie i są usta­wio­ne na prze­mian w prawo i w lewo

Wiktionary

Skręt­ka – ro­dzaj prze­wo­du sy­gna­ło­we­go słu­żą­ce­go do prze­sy­ła­nia in­for­ma­cji, który zbu­do­wa­ny jest z jed­nej lub więk­szej licz­by par kabli skrę­co­nych ze sobą w celu eli­mi­na­cji wpły­wu za­kłó­ceń elek­tro­ma­gne­tycz­nych oraz za­kłó­ceń wza­jem­nych, zwa­nych prze­słu­cha­mi. Skrę­ce­nie żył po­wo­du­je jed­no­cze­śnie za­wę­że­nie pasma trans­mi­syj­ne­go. Wy­na­laz­cą tego roz­wią­za­nia jest Ale­xan­der Gra­ham Bell.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Od­po­wied­nim ka­blem do two­rze­nia sieci kom­pu­te­ro­wych jest skręt­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskrɛ̃ntka, AS: skrẽntka

Wiktionary

Powiązane:

 czas. skręcać ndk., skręcić dk.

 rzecz. skręcanie n., skręt m.

Wiktionary


skrętkowy

→ skręt­ka


SJP.pl

Patrz:

skrętka

skrętniak

bak­te­ria, któ­rej ko­mór­ka ma kształt pa­łecz­ki skrę­co­nej w kor­ko­ciąg; śru­bo­wiec


SJP.pl


skrętnica

nit­ko­wa­ty glon z klasy sprzęż­nic


SJP.pl

Skręt­ni­ca ("Spi­ro­gy­ra") – ro­dzaj glo­nów z grupy zie­le­nic (ra­mie­nic). Wy­stę­pu­je w nie­wiel­kich zbior­ni­kach wod­nych.

W ser­wi­sie AlgaeBase w po­ło­wie 2016 r. ze­bra­no in­for­ma­cje o ponad 500 ga­tun­kach o zwe­ry­fi­ko­wa­nym sta­tu­sie i kil­ku­set ga­tun­kach, które uz­na­no za sy­no­ni­micz­ne.

Wikipedia


skrętniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: skręt­ny; bar­dziej skręt­ny


SJP.pl


skrętnik

ro­śli­na z ro­dzi­ny to­i­no­wa­tych ros­ną­ca w Afry­ce Za­chod­niej, z na­sion któ­rej otrzy­mu­je się cenny śro­dek na­ser­co­wy; stro­fant


SJP.pl

Skręt­nik ("Strep­to­car­pus") – ro­dzaj ro­ślin ziel­nych z ro­dzi­ny ostro­jo­wa­tych. Bli­sko spo­krew­nio­ny z po­wszech­nie w Pol­sce zna­nym ro­dza­jem sę­po­lia, któ­re­go kul­ty­wa­ry są upra­wia­ne jako ozdob­ne ro­śli­ny do­nicz­ko­we. Wy­róż­nio­nych zo­sta­ło około 155 ga­tun­ków wy­stę­pu­ją­cych w po­łud­nio­wej i po­łud­nio­wo-wschod­niej Afry­ce oraz na Ma­da­ga­ska­rze.

Wikipedia


skrętność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest skręt­ne

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • skręt­ność – w fi­zy­ce czą­stek ele­men­tar­nych ter­min ten przed­sta­wia mo­ment pędu skie­ro­wa­ny w kie­run­ku ruchu
  • skręt­ność kar­tez­jań­skie­go ukła­du współ­rzęd­nych w prze­strze­ni trój­wy­mia­ro­wej

Wikipedia

Powiązane:

 przym. skrętny

 przysł. skrętnie

 rzecz. skręt mzw./mrz.

Wiktionary


skrętny

1. mo­gą­cy wy­krę­cać się w różne stro­ny;
2. opie­ra­ją­cy się na wy­ko­na­niu skrę­tu; skrę­ca­ją­cy;
3. daw­niej:
a) zwin­ny, obrot­ny;
b) prze­no­śnie: chy­try, prze­wrot­ny; wy­kręt­ny


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) da­ją­cy się skrę­cać

 (1.2) po­le­ga­ją­cy na skrę­ca­niu

 (1.3) stpol. skrzęt­ny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskrɛ̃ntnɨ, AS: skrẽntny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skręt mrz./mzw.

Wiktionary


skrętodziób

ga­tu­nek ma­łe­go ptaka z ro­dzi­ny sie­wecz­ko­wa­tych


SJP.pl

Skrę­to­dziób ("Anar­hyn­chus fron­ta­lis") – ga­tu­nek ma­łe­go ptaka z ro­dzi­ny sie­wecz­ko­wa­tych (Cha­ra­drii­dae). Jako je­dy­ny ptak na świe­cie ma dziób za­krzy­wio­ny w bok – stąd nazwa ptaka. Wy­stę­pu­je en­de­micz­nie w środ­ko­wej czę­ści Wyspy Po­łud­nio­wej i pół­noc­nej czę­ści Wyspy Pół­noc­nej (Nowa Ze­lan­dia). Jest na­ra­żo­ny na wy­gi­nię­cie.

Wikipedia


skrętoległy

li­ście skrę­to­le­głe - li­ście osa­dzo­ne po obu stro­nach ło­dy­gi, po jed­nym na tej samej wy­so­ko­ści


SJP.pl


skrętomierz

1. lot­ni­czy przy­rząd ży­ro­sko­po­wy, wy­ko­rzy­sty­wa­ny w lo­tach bez wi­docz­no­ści, wska­zu­ją­cy na wy­ko­ny­wa­nie za­krę­tu;
2. mier­nik skrę­tu przę­dzy


SJP.pl


skrętonerwne

naj­licz­niej­sza pod­gro­ma­da śli­ma­ków; przo­dos­krzel­ne


SJP.pl


skrętonerwny

o ce­chach skrę­to­nerw­nych (pod­gro­ma­da śli­ma­ków)


SJP.pl


skrętowy

przy­miot­nik od: skręt


SJP.pl


sks

skró­to­wiec w funk­cji rze­czow­ni­ka ro­dza­ju mę­sko­rze­czo­we­go

 (1.1) = sport. eduk. Szkol­ny Klub Spor­to­wy

 (1.2) = pot. eduk. za­ję­cia Szkol­ne­go Klubu Spor­to­we­go

 (1.3) = hist. Stu­denc­ki Ko­mi­tet So­li­dar­no­ści

 (1.4) = wojsk. sa­mo­pow­ta­rzal­ny ka­ra­bi­nek Si­mo­no­wa

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • SKS – Sta­ro­gardz­ki Klub Spor­to­wy
  • SKS – Stu­denc­ki Ko­mi­tet So­li­dar­no­ści w Kra­ko­wie
  • SKS – Stu­denc­ki Ko­mi­tet So­li­dar­no­ści we Wroc­ła­wiu
  • SKS – sa­mo­pow­ta­rzal­ny ka­ra­bi­nek Si­mo­no­wa
  • SKS – Szkol­ny Klub Spor­to­wy or­ga­ni­zo­wa­ny w więk­szo­ści szkół pod­sta­wo­wych i po­nad­pod­sta­wo­wych w Pol­sce

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Lud­mi­ła chciał­by za­pi­sać się na SKS w innej szko­le.

 (1.2) Dla­cze­go w pią­tek Mirka nie było na SKS-ie?

 (1.3) Pa­tryk na­le­żał do SKS-u od pier­wsze­go roku stu­diów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɛs‿ka‿ˈɛs, AS: es‿ka‿es

Wiktionary


skserografować

wy­ko­nać kopię tek­stu lub ry­sun­ku me­to­dą kse­ro­gra­ficz­ną; skse­ro­wać


SJP.pl


skserować

wy­ko­nać kopię tek­stu lub ry­sun­ku me­to­dą kse­ro­gra­ficz­ną; skse­ro­gra­fo­wać


SJP.pl


skua

ptak z ro­dzi­ny wy­drzy­ków, za­miesz­ku­ją­cy Wyspy Owcze


SJP.pl


skubalanka

naz­wi­sko


SJP.pl


skubalnia

po­mie­szcze­nie przez­na­czo­ne do czy­szcze­nia za­bi­te­go dro­biu z piór; sku­bar­nia


SJP.pl


skubana

1. po­cią­gać coś lekko;
2. wy­ry­wać coś po tro­chu;
3. o zwie­rzę­tach: zry­wać py­skiem, dzio­bem od­po­wied­nią część ro­śli­ny i zja­dać; szczy­pać;
4. jeść nie­wie­le;
5. sku­bać się - po­cią­gać lekko, np. włas­ną brodę


SJP.pl


skubanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|sku­bać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. skubać ndk.

 rzecz. skubaniec mrz./mos.

Wiktionary


skubaniec

po­tocz­nie: osoba bu­dzą­ca zaz­drość, nie­chęć lub po­dziw; skur­ko­wa­ny, skur­ko­wa­niec, sku­ba­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. spry­ciarz

 (1.2) pot. posp. ktoś, kto budzi po­dziw, zaz­drość czy nie­chęć

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) kulin. ro­dzaj cia­sta z owo­ca­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mam cię sku­bań­cu!

 (1.1) Skąd mo­głem wie­dzieć, że ten sku­ba­niec mnie okła­my­wał?

 (1.2) Naj­faj­niej­szą dziew­czy­nę mi sku­ba­niec sprzed nosa sprząt­nął.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skuˈbãɲɛt͡s, AS: skubãńec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skubany m., skubana ż., skubanie n., skubnięcie n.

 czas. skubać ndk., skubnąć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skurczybyk, skurkowaniec, szczwany lis

 (1.2) skubany, skubana

 (2.1) pleśniak

Wiktionary


skubanka

1. daw­niej: szar­pie;
2. przę­dzi­wo pro­du­ko­wa­ne z od­pad­ków róż­nych włó­kien


SJP.pl


skubany

1. po­cią­gać coś lekko;
2. wy­ry­wać coś po tro­chu;
3. o zwie­rzę­tach: zry­wać py­skiem, dzio­bem od­po­wied­nią część ro­śli­ny i zja­dać; szczy­pać;
4. jeść nie­wie­le;
5. sku­bać się - po­cią­gać lekko, np. włas­ną brodę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) sku­ba­niec

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dobry jest, sku­ba­ny, ot­wo­rzył se zamek scy­zo­ry­kiem w pięć se­kund. To na pewno jest szkieł, a nie jakiś wła­my­wacz?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skubaniec mos./mrz.

Wiktionary


skubarczewo

Sku­bar­cze­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie słu­pec­kim, w gmi­nie Or­cho­wo.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ko­niń­skie­go.

W 1935 roku w Sku­bar­cze­wie uro­dził się bi­skup Te­o­fil Wil­ski.

Wikipedia


skubarnia

po­mie­szcze­nie przez­na­czo­ne do czy­szcze­nia za­bi­te­go dro­biu z piór; sku­bal­nia


SJP.pl


skubać

1. po­cią­gać coś lekko;
2. wy­ry­wać coś po tro­chu;
3. o zwie­rzę­tach: zry­wać py­skiem, dzio­bem od­po­wied­nią część ro­śli­ny i zja­dać; szczy­pać;
4. jeść nie­wie­le;
5. sku­bać się - po­cią­gać lekko, np. włas­ną brodę


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) o zwie­rzę­tach: zry­wać i zja­dać coś py­skiem, dzio­bem

 (1.2) pod­szczy­py­wać

 (1.3) odry­wać po ka­wa­łecz­ku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sto­ją­ce przy pło­cie szka­pię sku­ba­ło źdźbła traw.

 (1.2) Młode wdra­pa­ło się na ry­si­cę i za­czę­ło sku­bać jej ucho.

 (1.3) W wa­ka­cje uwiel­bia­li­śmy sku­bać sło­necz­ni­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskubat͡ɕ, AS: skubać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skubanie n., skubaniec m.

 czas. podskubywać, skubnąć

 przym. skubany

Wiktionary


skubała

1. po­cią­gać coś lekko;
2. wy­ry­wać coś po tro­chu;
3. o zwie­rzę­tach: zry­wać py­skiem, dzio­bem od­po­wied­nią część ro­śli­ny i zja­dać; szczy­pać;
4. jeść nie­wie­le;
5. sku­bać się - po­cią­gać lekko, np. włas­ną brodę


SJP.pl


skubikowski

naz­wi­sko


SJP.pl


skubisz

naz­wi­sko


SJP.pl


skubiszewski

naz­wi­sko


SJP.pl

Sku­bi­szew­ski – pol­skie naz­wi­sko. We­dług da­nych z lat 90 XX wieku Pol­skę za­miesz­ki­wa­ło 693 osoby o tym naz­wi­sku.

Wikipedia


skubiś

naz­wi­sko


SJP.pl


skublica

na­rzę­dzie drwa­la do prze­su­wa­nia kłód; ca­pi­na


SJP.pl


skucha

po­tocz­nie: nie­po­wo­dze­nie, po­mył­ka, błąd


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. błąd, pudło

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) – Sku­cha – rzu­cił Dreis, gdy zie­lo­ne krop­ki skra­ca­ły do niego dy­stans. – Tor­pe­da nie wle­cia­ła do środ­ka. Wy­bu­chła na po­wierzch­ni.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kucha ż.

Wiktionary


skucie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|skuć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskut͡ɕɛ, AS: skuće

Wiktionary

Powiązane:

 czas. skuć, skuwać

 rzecz. podkucie n.

Wiktionary


skucina

sit sku­ci­na - wy­so­ko­gór­ska ro­śli­na z ro­dzi­ny si­to­wa­tych, na­da­ją­ca czer­wo­ną barwę np. Czer­wo­nym Wier­chom


SJP.pl


skud

stara srebr­na i złota mo­ne­ta wło­ska


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) nu­mizm. dawna złota lub srebr­na mo­ne­ta;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­pła­cisz za nią ze dwa skudy.

Wiktionary


skudlić

po­plą­tać, po­tar­gać, poz­wi­jać w kudły; sku­dłać, sku­dła­czyć, sku­dła­cić


SJP.pl


skudłacić

po­plą­tać, po­tar­gać, poz­wi­jać w kudły; sku­dłać, sku­dła­czyć, skud­lić


SJP.pl


skudłaczyć

po­plą­tać, po­tar­gać, poz­wi­jać w kudły; sku­dłać, skud­lić, sku­dła­cić


SJP.pl


skudłać

po­plą­tać, po­tar­gać, poz­wi­jać w kudły; sku­dłać, sku­dła­czyć, skud­lić


SJP.pl


skufia

czap­ka du­chow­nych pra­wo­sław­nych


SJP.pl

Sku­fia (zwana też sku­fiya albo sko­u­fos) – strój li­tur­gicz­ny no­szo­ny przez mni­chów or­to­dok­syj­nych (pra­wo­sław­nych) oraz ka­to­lic­kich mni­chów wschod­nich (w tym przy­pad­ku jest czar­ny) albo przyz­na­ny du­chow­ne­mu jako znak ho­no­ru (w tym przy­pad­ku jest zwy­kle czer­wo­na albo pur­pu­ro­wa).

Wikipedia


skul

jed­no­o­so­bo­wa łódź pół­wy­ści­go­wa; scull, skull


SJP.pl


skulać

1. kur­czyć, po­chy­lać jakąś część, ja­kieś czę­ści ciała;
2. sku­lać się - gar­bić się, zgi­nać człon­ki ciała, przy­bli­ża­jąc je do tu­ło­wia


SJP.pl

cza­sow­nik do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. sto­czyć

Wiktionary


skuli

przy­i­mek

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. z po­wo­du

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) przesz. 3 os. lm. nmos. skuć

 (2.2) przysz. 3 os. lp. sku­lić

Wiktionary

Skuli (gr. "Σκούλλη") – wieś w Re­pu­bli­ce Cy­pryj­skiej, w dy­stryk­cie Pafos. W 2011 roku li­czy­ła 65 miesz­kań­ców.

Wikipedia


skulica

przed­sta­wi­ciel ro­dzi­ny dwu­par­ców, ży­ją­cy w ściół­ce le­śnej i ży­wią­cy się but­wie­ją­cy­mi ro­śli­na­mi


SJP.pl

Sku­li­ca ("Glo­me­ris") – ro­dzaj dwu­par­ca z rzędu sku­lic i ro­dzi­ny sku­li­co­wa­tych. Ma ciało sze­ro­kie, z wierz­chu wy­pu­kłe, o gład­kiej po­wierzch­ni, po­kry­te cha­rak­te­ry­stycz­nym de­se­niem. Po­dob­nie jak inne sku­li­co­wa­te za­nie­po­ko­jo­na zwija się w kulkę.

Wikipedia


skulice

przed­sta­wi­ciel ro­dzi­ny dwu­par­ców, ży­ją­cy w ściół­ce le­śnej i ży­wią­cy się but­wie­ją­cy­mi ro­śli­na­mi


SJP.pl


skulik

sku­lik łą­ko­wiec - ga­tu­nek chrzą­szcza z ro­dzi­ny bie­dro­nek


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • sku­lik – człon ro­dza­jo­wy nazw ga­tun­ko­wych niek­tó­rych chrzą­szczy z ro­dzi­ny bie­dron­ko­wa­tych:
    • sku­lik dę­bow­nik (Scym­nus au­ri­tus)
    • sku­lik łą­ko­wiec, sku­lik małek (Scym­nus fe­mo­ra­lis)
    • sku­lik om­szo­ny (Scym­nus ha­e­morr­ho­i­da­lis)
    • sku­lik przę­dzior­ko­wiec (Stet­ho­rus pu­sil­lus)
    • sku­lik rdza­wo­gło­wy (Scym­nus fer­ru­ga­tus)
    • sku­lik sos­no­wiec (Scym­nus su­tu­ra­lis)
    • sku­lik zie­larz (Nep­hus red­ten­ba­che­ri)
  • Ber­nard Sku­lik – ślą­ski dzia­łacz oś­wia­to­wy, ksiądz
  • Bo­le­sław Sku­lik – gór­no­ślą­ski ma­larz pry­mi­ty­wi­sta

Wikipedia


skulimowski

naz­wi­sko


SJP.pl


skuling

wy­ści­gi na sku­lach


SJP.pl


skulić

1. skur­czyć, po­chy­lić jakąś część, ja­kieś czę­ści ciała;
2. sku­lić się - przy­gar­bić się, zgiąć człon­ki ciała, przy­bli­ża­jąc je do tu­ło­wia


SJP.pl


skull

jed­no­o­so­bo­wa łódź pół­wy­ści­go­wa; scull, skul


SJP.pl

Skull to czwar­ty album stu­dyj­ny bry­tyj­skiej thrash me­ta­lo­wej grupy Evile. Zo­stał wy­da­ny 27 maja 2013 roku z ra­mie­nia wyt­wór­ni Ea­ra­che Re­cords.

Wikipedia


skulling

jed­no­o­so­bo­wa łódź pół­wy­ści­go­wa; je­dyn­ka, skull, scull, skul


SJP.pl


skulny

siad skul­ny - po­zy­cja sie­dzą­ca, z ko­la­na­mi pod­ku­lo­ny­mi pod brodę


SJP.pl


skulony

1. skur­czyć, po­chy­lić jakąś część, ja­kieś czę­ści ciała;
2. sku­lić się - przy­gar­bić się, zgiąć człon­ki ciała, przy­bli­ża­jąc je do tu­ło­wia


SJP.pl


skulptor

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. szt. rzeź­biarz, sny­cerz

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skulptura ż.

Wiktionary


skulsk

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Skulsk – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie ko­niń­skim, w gmi­nie Skulsk. Sie­dzi­ba gminy Skulsk.

Daw­niej mia­sto; uzy­skał lo­ka­cję miej­ską w 1409 roku, zde­gra­do­wa­ny w 1870 roku.

Nazwa miej­sco­wo­ści wy­wo­dzi się od nazwy włas­nej "Skuła", albo "Szku­dła", "Szku­dło", albo od rdze­nia -"skul".

Wikipedia


skulski

przy­miot­nik od: Skulsk (wieś)


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Skul­ski – pi­sarz ziem­ski i grodz­ki war­szaw­ski w 1786, bur­gra­bia grodz­ki war­szaw­ski w 1775
  • Ja­ro­sław Skul­ski (1907–1977) – pol­ski aktor te­a­tral­ny i fil­mo­wy
  • Le­o­pold Skul­ski (1877–1940) – pol­ski in­ży­nier che­mik, far­ma­ce­u­ta i po­li­tyk
  • Wil­hel­mi­na Skul­ska (1918–1998) – pol­ska dzien­ni­kar­ka i pu­bli­cyst­ka
  • Skul­ska Wieś
  • Re­zer­wat przy­ro­dy Skul­ski Las

Wikipedia


skumany

taki, który się sku­mał (na­wią­zał z kimś bliż­szy kon­takt); skum­plo­wa­ny


SJP.pl


skumać

1. po­tocz­nie: ogar­nąć coś ro­zu­mem; za­ja­rzyć, ska­po­wać, za­ła­pać;
2. sku­mać się:
a) po­tocz­nie: na­wią­zać z kimś bliż­szy kon­takt, za­przy­jaź­nić się;
b) daw­niej: stać się czy­imś kumem lub kumą (parą ro­dzi­ców chrzest­nych dziec­ka)


SJP.pl


skumbria

1. kon­ser­wa rybna z ma­kre­li, płoci lub wzdręg, zwy­kle w sosie po­mi­do­ro­wym;
2. ryba mor­ska; ma­kre­la


SJP.pl


skumbriowy

przy­miot­nik od: skum­bria


SJP.pl


skumotrzony

daw­niej:
1. taki, który stał się kumem, ku­mo­trem osoby, z którą wspól­nie trzy­ma­ło się dziec­ko do chrztu; sku­mo­wa­ny;
2. taki, który na­wią­zał z kimś ku­mo­ter­skie, po­u­fa­łe sto­sun­ki; za­przy­jaź­nio­ny, zbra­ta­ny, skum­plo­wa­ny, sku­ma­ny


SJP.pl


skumotrzyć

sku­mać się; sku­mo­trzyć się - daw­niej:
1. stać się kumem, ku­mo­trem osoby, z którą wspól­nie trzy­ma­ło się dziec­ko do chrztu; sku­mo­wać się;
2. na­wią­zać z kimś ku­mo­ter­skie, po­u­fa­łe sto­sun­ki; za­przy­jaź­nić się, zbra­tać się, skum­plo­wać się


SJP.pl


skumowany

daw­niej: taki, który stał się kumem, ku­mo­trem osoby, z którą wspól­nie trzy­ma­ło się dziec­ko do chrztu; sku­mo­trzo­ny


SJP.pl


skumować

rzad­ko: sku­mo­wać się - stać się czy­imś kumem przez trzy­ma­nie dziec­ka do chrztu; sku­mać się


SJP.pl


skumplowany

taki, który się skum­plo­wał (za­przy­jaź­nił się z kimś); sku­ma­ny


SJP.pl


skumplować

po­tocz­nie: skum­plo­wać się - poz­nać się z kimś, na­wią­zać z kimś bliż­szą zna­jo­mość, stać się czy­imś kum­plem; za­przy­jaź­nić się, sku­mo­trzyć się, sku­mać się, za­kum­plo­wać się


SJP.pl


skumplowywać

po­tocz­nie: skum­plo­wy­wać się - sta­wać się czy­imś kum­plem; za­przy­jaź­niać się


SJP.pl


skumulować

1. zgro­ma­dzić lub złą­czyć coś w jed­nym miej­scu lub cza­sie; sku­pić, spię­trzyć, sko­ma­so­wać;
2. skon­cen­tro­wać, zsu­mo­wać ja­kieś dzia­ła­nia, doś­wiad­cze­nie, wie­dzę itp.


SJP.pl


skun

1. ge­ne­tycz­nie mo­dy­fi­ko­wa­na ma­ri­hu­a­na;
2. po­tocz­nie: ma­ri­hu­a­na za­nie­czy­szczo­na in­ny­mi sub­stan­cja­mi che­micz­ny­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) slang. ma­ri­hu­a­na z do­miesz­ką sub­stan­cji che­micz­nych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) – Coś skrę­cę. // Far­ma­zon wy­do­był bi­buł­ki, ukru­szył tytoń z pa­pie­ro­sa i za­czął mie­szać ze sku­nem.

Wiktionary


skundlały

po­tocz­nie: stać się pro­sta­kiem; skund­lić się, upod­lić się, zde­mo­ra­li­zo­wać się


SJP.pl


skundleć

po­tocz­nie: stać się pro­sta­kiem; skund­lić się, upod­lić się, zde­mo­ra­li­zo­wać się


SJP.pl


skundlić

1. po­tocz­nie: upod­lić, po­gor­szyć, zde­mo­ra­li­zo­wać;
2. skund­lić się:
a) po­tocz­nie: stać się pro­sta­kiem; skund­leć, upod­lić się, zde­mo­ra­li­zo­wać się;
b) rzad­ko: stać się kund­lem, za­tra­cić cechy rasy


SJP.pl


skundlony

1. po­tocz­nie: upod­lić, po­gor­szyć, zde­mo­ra­li­zo­wać;
2. skund­lić się:
a) po­tocz­nie: stać się pro­sta­kiem; skund­leć, upod­lić się, zde­mo­ra­li­zo­wać się;
b) rzad­ko: stać się kund­lem, za­tra­cić cechy rasy


SJP.pl


skuner

sta­tek z ga­flo­wym oża­glo­wa­niem, ma­ją­cy od dwóch do sied­miu masz­tów; szku­ner, szo­ner


SJP.pl


skunks

śmier­dziel;
1. ssak dra­pież­ny z ro­dzi­ny ła­si­co­wa­tych, zwie­rzę znane ze swo­je­go me­cha­niz­mu obron­ne­go, po­le­ga­ją­ce­go na wy­strzy­ki­wa­niu cuch­ną­cej cie­czy;
2. po­tocz­nie: ktoś nie­przy­jem­nie pach­ną­cy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. prę­go­wa­ny, czar­no-biały ssak dra­pież­ny, który w przy­pad­ku za­gro­że­nia try­ska cuch­ną­cą cie­czą;

 (1.2) pot. futro ze skunk­sa (1.1)

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) posp. obraź. osoba o nie­przy­jem­nym za­pa­chu, także wyz­wi­sko wobec kogoś

Wiktionary

Skunks ("Mep­hi­tis") – ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny Mep­hi­ti­nae w obrę­bie ro­dzi­ny skunk­so­wa­tych (Mep­hi­ti­dae).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: skũŋks, AS: skũŋks

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skunksik mzw., skunksowate lm nm., skunksowiec mzw.

 przym. skunksowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) śmierdziel

 (2.1) śmierdziel

Wiktionary


skunksik

ro­dzaj ssa­ków dra­pież­nych z ro­dzi­ny skunk­so­wa­tych


SJP.pl

Skunk­sik ("Spi­lo­ga­le") – ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny Mep­hi­ti­nae w obrę­bie ro­dzi­ny skunk­so­wa­tych (Mep­hi­ti­dae).

Wikipedia


skunksowate

o ce­chach skunk­so­wa­tych (ro­dzi­na ssa­ków)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Mep­hi­ti­dae|Bo­na­par­te|ref=tak., ro­dzi­na ssa­ków z po­drzę­du psoksz­tałt­nych;

Wiktionary

Skunk­so­wa­te (Mep­hi­ti­dae) – ro­dzi­na ssa­ków z po­drzę­du psoksz­tałt­nych (Ca­ni­for­mia) w obrę­bie rzędu dra­pież­nych (Car­ni­vo­ra). Obej­mu­je skunk­sy i su­ril­lo, ssaki wy­róż­nia­ją­ce się spe­cy­ficz­ną stra­te­gią obron­ną po­le­ga­ją­cą na wy­try­ski­wa­niu w stro­nę na­past­ni­ka cuch­ną­cej cie­czy wyt­wa­rza­nej przez gru­czo­ły od­by­to­we. Skunk­sy ata­ku­ją ule pszcze­le, zwy­kle gdy są nie­pło­szo­ne kon­cen­tru­ją się na jed­nym i szyb­ko osła­bia­ją ro­dzi­nę pszcze­lą aż do zu­peł­ne­go za­ni­ku. Są od­por­ne na użąd­le­nia pszczół, a nawet jad grze­chot­ni­ka.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) U skunk­so­wa­tych do­mi­nu­je w ubar­wie­niu kolor czar­ny i biały.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skunks mzw., skunksik mzw., skunksowiec mzw.

 przym. skunksowy

Wiktionary


skunksowaty

o ce­chach skunk­so­wa­tych (ro­dzi­na ssa­ków)


SJP.pl


skunksowy

przy­miot­nik od: skunks


SJP.pl

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) na­le­żą­cy do skunk­sa

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (2.1) zwią­za­ny ze skunk­sem, do­ty­czą­cy skunk­sa

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (3.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla skunk­sa, ma­ją­cy cechy skunk­sa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skunks mos./mzw.

Wiktionary


skunksy

śmier­dziel;
1. ssak dra­pież­ny z ro­dzi­ny ła­si­co­wa­tych, zwie­rzę znane ze swo­je­go me­cha­niz­mu obron­ne­go, po­le­ga­ją­ce­go na wy­strzy­ki­wa­niu cuch­ną­cej cie­czy;
2. po­tocz­nie: ktoś nie­przy­jem­nie pach­ną­cy


SJP.pl


skup

1. na­by­wa­nie pro­duk­tów rol­nych, su­row­ców wtór­nych itp. w celu dal­szej od­prze­da­ży lub przet­wa­rza­nia; sku­po­wa­nie;
2. punkt, w któ­rym się sku­pu­je ja­kieś pro­duk­ty


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) dzia­łal­ność po­le­ga­ją­ca na ku­po­wa­niu z róż­nych źró­deł okre­ślo­nych pro­duk­tów w ce­lach za­rob­ko­wych

 (1.2) punkt, w któ­rym pro­wa­dzi się skup (1.1)

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 2. os. lp. rozk. od: sku­pić

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Skup – osada w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie ełc­kim, w gmi­nie Ełk
  • Skup – osada w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie goł­dap­skim, w gmi­nie Goł­dap
  • ŚKUP – Ślą­ska Karta Usług Pu­blicz­nych

Wikipedia

Powiązane:

 czas. skupić

Wiktionary


skupianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|sku­piać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. skupiać ndk.

 rzecz. skupienie n., skupisko n.

 przym. skupiony

Wiktionary


skupiać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) zbie­rać w jed­nym miej­scu

 (1.2) kon­cen­tro­wać, zwięk­szać za­gę­szcze­nie

 (1.3) opt. o so­czew­ce: kie­ro­wać świa­tło w jeden punkt (tzw. ogni­sko)

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny sku­piać się

 (2.1) gro­ma­dzić się w gru­pie

 (2.2) kon­cen­tro­wać się

Wiktionary

Przykłady

 (2.2) Dak od­py­cha nagłe po­czu­cie nie­po­ko­ju – Sky­wal­ker pew­nie po pro­stu się spóź­nia – i sku­pia się na pro­ce­du­rze przed­star­to­wej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skupienie n., skupisko n., skupianie n.

 przym. skupiony

Wiktionary


skupienie

1. zgro­ma­dzić coś w jed­nym miej­scu, bli­sko sie­bie;
2. skon­cen­tro­wać, ze­spo­lić, np. siły;
3. zgro­ma­dzić coś, ku­pu­jąc;
4. sku­pić się:
a) zo­stać sku­pio­nym, ze­spo­lo­nym;
b) skon­cen­tro­wać się, my­śleć in­ten­syw­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) stan skon­cen­tro­wa­nia myśli i uwagi

 (1.2) książk. na­gro­ma­dze­nie się w jed­nym miej­scu

 (1.3) fiz. stan na­gro­ma­dze­nia ma­te­rii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wszy­scy trwa­li w sku­pie­niu przed wy­sta­wio­nym Najś­więt­szym Sa­kra­men­tem.

 (1.2) Go­et­hyt wy­stę­pu­je w sku­pie­niach zbi­tych.

 (1.2) Król oba­wiał się, że sku­pie­nie zbyt wielu ziem w jego rę­kach mo­gło­by wy­wo­łać pro­te­sty za­gra­nicz­ne, a być może rów­nież i wojnę, co było mu nie na rękę – trwa­ła wła­śnie wojna stu­let­nia.

 (1.3) Słowo „woda” jako nazwa związ­ku che­micz­ne­go może się od­no­sić do każ­de­go stanu sku­pie­nia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skupianie n., skupisko n.

 czas. skupić dk., skupiać ndk.

 przym. skupiony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) koncentracja

 (1.2) skupisko

Wiktionary


skupieniec

sku­pie­niec li­po­wy - ga­tu­nek plusk­wia­ka, szkod­nik drzew


SJP.pl


skupień

1. zgro­ma­dzić coś w jed­nym miej­scu, bli­sko sie­bie;
2. skon­cen­tro­wać, ze­spo­lić, np. siły;
3. zgro­ma­dzić coś, ku­pu­jąc;
4. sku­pić się:
a) zo­stać sku­pio­nym, ze­spo­lo­nym;
b) skon­cen­tro­wać się, my­śleć in­ten­syw­nie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­to­ni Sku­pień – pol­ski żuż­lo­wiec i tre­ner
  • Lars Sku­pień – pol­ski żuż­lo­wiec
  • Woj­ciech Sku­pień – pol­ski sko­czek nar­ciar­ski
  • Zdzi­sław Sku­pień – pol­ski ma­te­ma­tyk

Wikipedia


skupiony

1. zgro­ma­dzić coś w jed­nym miej­scu, bli­sko sie­bie;
2. skon­cen­tro­wać, ze­spo­lić, np. siły;
3. zgro­ma­dzić coś, ku­pu­jąc;
4. sku­pić się:
a) zo­stać sku­pio­nym, ze­spo­lo­nym;
b) skon­cen­tro­wać się, my­śleć in­ten­syw­nie


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pełen sku­pie­nia, wew­nętrz­nej za­du­my

 (1.2) bę­dą­cy wy­ra­zem czy­je­goś sku­pie­nia

 (1.3) ście­śnio­ny, zwar­ty

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) imie­słów przy­miot­ni­ko­wy bier­ny od sku­pić

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skuˈpʲjɔ̃nɨ, AS: skupʹi ̯õny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skupienie n., skupianie n., skupisko n.

 czas. skupiać ndk., skupić dk.

Wiktionary


skupisko

na­gro­ma­dze­nie cze­goś w jed­nym miej­scu; zbio­ro­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) na­gro­ma­dze­nie cze­goś w jed­nym miej­scu

 (1.2) miej­sce na­gro­ma­dze­nia cze­goś lub kogoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) W Mel­bo­ur­ne – obok Syd­ney – znaj­du­je się naj­więk­sze sku­pi­sko po­lo­nij­ne Au­stra­lii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skuˈpʲiskɔ, AS: skupʹisko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skupiacz m., skupianie n., skupienie n.

 czas. skupiać ndk., skupić dk.

 przym. skupiony

Wiktionary


skupiskowy

→ sku­pi­sko


SJP.pl

Patrz:

skupisko

skupić

1. zgro­ma­dzić coś w jed­nym miej­scu, bli­sko sie­bie;
2. skon­cen­tro­wać, ze­spo­lić, np. siły;
3. zgro­ma­dzić coś, ku­pu­jąc;
4. sku­pić się:
a) zo­stać sku­pio­nym, ze­spo­lo­nym;
b) skon­cen­tro­wać się, my­śleć in­ten­syw­nie


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. sku­piać)

 (1.1) ze­brać coś w jed­nym miej­scu, bli­sko sie­bie

 (1.2) skon­cen­tro­wać coś

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. sku­po­wać)

 (2.1) ze­brać coś, ku­pu­jąc

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny sku­pić się (ndk. sku­piać się)

 (3.1) ze­brać się, zna­leźć się w jed­nym miej­scu

 (3.2) skon­cen­tro­wać się, my­śleć in­ten­syw­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mu­si­my sku­pić wszyst­kie pion­ki przy bazie prze­ciw­ni­ka.

 (1.2) Sku­pi­łem mocno swoje myśli, by szyb­ko roz­wią­zać za­da­nie.

 (1.2) Lupa sku­pi­ła świa­tło w jed­nym punk­cie.

 (2.1) W cza­sach kry­zy­su ich firma sku­pi­ła dużo niech­cia­ne­go sprzę­tu.

 (3.1) Cały od­dział sku­pił się w jed­nym oko­pie.

 (3.2) Nie mo­głam się sku­pić, bo mój brat cały czas sobie podś­pie­wy­wał w po­ko­ju obok.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skup m., skupienie n., skupisko n., kupowanie n.

 przym. skupiony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zebrać, skoncentrować

 (1.2) zebrać, skoncentrować

 (3.1) skoncentrować się, zebrać się

 (3.2) skoncentrować się

Wiktionary


skupiński

naz­wi­sko


SJP.pl


skupnia

1. ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny astro­wa­tych, obej­mu­ją­cy około 240 ga­tun­ków; ste­wia, ste­via;
2. ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny obraz­ko­wa­tych, obej­mu­ją­cy 5 ga­tun­ków


SJP.pl

Skup­nia ("Sym­plo­car­pus" ) – ro­dzaj ro­ślin ziel­nych z ro­dzi­ny obraz­ko­wa­tych, obej­mu­ją­cy 6 ga­tun­ków wy­stę­pu­ją­cych w re­jo­nach kli­ma­tu umiar­ko­wa­ne­go pół­ku­li pół­noc­nej: we wschod­niej Azji, wschod­niej Ka­na­dzie oraz środ­ko­wo-pół­noc­nych i wschod­nich Sta­nach Zjed­no­czo­nych.

Wikipedia


skupowy

przy­miot­nik od: skup


SJP.pl


skupszczyna

nazwa par­la­men­tu w wielu pań­stwach bał­kań­skich; Skupsz­ti­na, Skupsz­ty­na


SJP.pl


skupsztina

nazwa par­la­men­tu w wielu pań­stwach bał­kań­skich; Skupsz­ty­na, Skup­szczy­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) zgro­ma­dze­nie, par­la­ment, w niek­tó­rych kra­jach bał­kań­skich;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Par­la­ment Czar­no­gó­ry
  • Zgro­ma­dze­nie Na­ro­do­we w Ser­bii
  • Zgro­ma­dze­nie Par­la­men­tar­ne Bośni i Her­ce­go­wi­ny

Wikipedia

Wymowa:

IPA: skuˈpʃtʲĩna, AS: skupštʹĩna

Wiktionary


skupsztyna

nazwa par­la­men­tu w wielu pań­stwach bał­kań­skich; Skupsz­ti­na, Skup­szczy­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) zob. Skupsz­ti­na.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skuˈpʃtɨ̃na, AS: skupštỹna

Wiktionary


skura

naz­wi­sko


SJP.pl


skuratowicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jan Sku­ra­to­wicz
  • Piotr Sku­ra­to­wicz
  • Wanda Sku­ra­to­wicz
  • Wi­told Sku­ra­to­wicz

Wikipedia


skurcz

1. skur­cze­nie się mię­śni;
2. skur­cze­nie się tkan­ki or­ga­niz­mu z po­wo­du zmia­ny dłu­go­ści lub na­pię­cia mię­śnia, co czę­sto ob­ja­wia się bólem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fizj. skró­ce­nie się mię­śni pod wpły­wem bodź­ca;

 (1.2) zmniej­sze­nie się ob­ję­to­ści lub skró­ce­nie się cze­goś

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 2. os. lp. rozk. od: skur­czyć

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • skurcz be­to­nu
  • skurcz izo­wo­lu­me­trycz­ny
  • skurcz mapy
  • skurcz mię­śnia
  • skurcz od­lew­ni­czy
  • skurcz po­śmiert­ny
  • skurcz serca
  • skur­cze Al­va­re­za
  • Skur­cze Brax­to­na Hick­sa
  • kurcz
  • Ze­spół Fil­mo­wy „Skurcz”
  • Skórcz

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Od kilku dni do­ku­cza­ją mi nocne skur­cze w łydce.

 (1.1) To nic, to tylko mały skurcz / Nie patrz tak, zaraz przej­dzie / Ręce, nogi po­zbie­ram / Od­po­czy­wam po wier­szu, co wy­krzy­wił twarz / W dziki gry­mas i po­szedł w cho­le­rę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skurt͡ʃ, AS: skurč

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pokurcz mos./mzw.

 czas. kurczyć

Wiktionary


skurczać

skra­cać przez ścią­gnię­cie


SJP.pl


skurczliwy

rzad­ko: kurcz­li­wy


SJP.pl


skurczny

do­ty­czą­cy skur­czu, kur­cze­nia się; skur­czo­wy


SJP.pl


skurczony

1. sku­lo­ny, zgię­ty, ścią­gnię­ty;
2. taki, który się zmniej­szył


SJP.pl


skurczowy

przy­miot­nik od: skurcz


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) med. do­ty­czą­cy skur­czu, cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się skur­cza­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wszyst­kie grupy pa­cjen­tów wy­ma­ga­ją le­cze­nia ob­ja­wo­we­go, jed­nak­że prze­dłu­ża­ją­cy wpływ te­sto­wa­ne­go leku na życie pot­wier­dzo­no je­dy­nie w przy­pad­ku przew­le­kłej skur­czo­wej nie­wy­dol­no­ści serca.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skurcz m., skurczenie n., kurczenie n.

 czas. kurczyć ndk., skurczyć dk.

Wiktionary


skurczybyk

po­tocz­nie: o męż­czyź­nie bu­dzą­cym nie­chęć, zaz­drość lub po­dziw; skur­czy­syn


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gał­gan, łotr, nic­poń

 (1.2) pot. męż­czyz­na bu­dzą­cy nie­chęć, zaz­drość lub po­dziw

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ale się uch­lał, skur­czy­byk, za wszyst­kie czasy!

 (1.2) Patrz, gdzie wlazł, to skur­czy­byk jeden.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skurˈt͡ʃɨbɨk, AS: skurčybyk

Wiktionary


skurczygnat

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. posp. po­gard. łaj­dak, łobuz, nik­czem­nik

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skurˈt͡ʃɨɡnat, AS: skurčygnat

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skurczybyk, skurczysyn

Wiktionary


skurczysyn

po­tocz­nie: o męż­czyź­nie bu­dzą­cym nie­chęć, zaz­drość lub po­dziw; skur­czy­byk, skur­wy­syn (wul­gar­nie)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) posp. zob. skur­wy­syn.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wulg. skurwysyn, sukinsyn, sukinkot

Wiktionary


skurkojad

po­tocz­nie: męż­czyz­na bu­dzą­cy nie­chęć, zaz­drość lub po­dziw; skór­ko­jad, skur­czy­byk, skur­czy­syn, skur­ko­wa­ny, skur­ko­wa­niec, sku­ba­niec


SJP.pl


skurkowana

→ skur­ko­wa­ny


SJP.pl

Patrz:

skurkowany

skurkowaniec

po­tocz­nie: osoba bu­dzą­ca zaz­drość, nie­chęć lub po­dziw; skur­ko­wa­ny, sku­ba­niec, sku­ba­ny


SJP.pl


skurkowany

po­tocz­nie: osoba bu­dzą­ca zaz­drość, nie­chęć lub po­dziw; skur­ko­wa­niec, sku­ba­niec, sku­ba­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pot. o kimś wzbu­dza­ją­cym nie­chęć, de­ner­wu­ją­cym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rano ja w ro­bo­cie już z nikim nic i wozów też nie myję, tylko do tego Turka pro­sto i mówię: many. Bo żem już wie­dział, że kasa to many. A on się na mnie pa­trzy i nic. Graby roz­kła­da, że niby nie wie, o co cho­dzi. Żesz ty, skur­ko­wa­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌskurkɔˈvãnɨ, AS: skurkovãny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skurkowaniec m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przeklęty, cholerny, pot. zakichany

Wiktionary


skurski

naz­wi­sko


SJP.pl


skurtyzować

1. ob­ciąć, przy­ciąć zwie­rzę­ciu ogon lub uszy, zgod­nie z wy­ma­ga­nia­mi czy­sto­ści rasy; prze­pro­wa­dzić kur­ty­za­cję;
2. ogra­ni­czyć pod wzglę­dem roz­mia­rów lub licz­by


SJP.pl


skurwiały

wul­gar­nie: zep­su­ty mo­ral­nie, wred­ny, podły


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) wulg. obraź. zep­su­ty mo­ral­nie, wred­ny, podły

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ty gnoju skur­wia­ły, niech ja cię tylko dorwę!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skurˈvʲjawɨ, AS: skurvʹi ̯au̯y

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurwa ż., kurewka ż., kurwiątko n., kurwisko n., kurwiszon mos., kurwiszonek mos., kurwiszcze n., kurewstwo n., kurwik mrz., kurwica ż., kurwiarz mos., kurwiarnia ż., kurwienie n., podkurwienie n., skurwienie n., wkurwienie n., wkurwianie n., wykurwienie n.

 czas. kurwić się ndk., podkurwić dk., skurwić się dk., wkurwić dk., wkurwiać ndk., wykurwić dk.

 przym. kurewski, podkurwiony, skurwiony, wkurwiający, wkurwiony

 przysł. wykurwiście, kurewsko

 wykrz. kurwa

 partyk. kurwa

Wiktionary


skurwiel

wul­gar­nie o czło­wie­ku nam nie­mi­łym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) wulg. po­gard. obraź. o męż­czyź­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­wiedz temu skur­wie­lo­wi, że nie chcę go wię­cej na oczy wi­dzieć.

 (1.1) No i jak zwy­kle od­bie­ram gów­nia­rza z przedsz­ko­la, a ten skur­wiel je­ba­ny klnie, że by go chuj jasny w dup­sko wy­pier­do­lił.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskurvʲjɛl, AS: skurvʹi ̯el

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skurwysyn, sukinsyn, łajdak

Wiktionary


skurwiony

wul­gar­nie:
1. zep­suć mo­ral­nie, uczy­nić po­dłym, wred­nym;
2. uczy­nić roz­wią­złym sek­su­al­nie;
3. skur­wić się:
a) za­cząć od­by­wać przy­god­ne sto­sun­ki sek­su­al­ne, stać się pro­sty­tut­ką;
b) stać się czło­wie­kiem o ni­skiej mo­ral­no­ści, po­stą­pić nie­mo­ral­nie, zwy­kle dla osią­gnię­cia ko­rzy­ści ma­te­rial­nej


SJP.pl


skurwić

wul­gar­nie:
1. zep­suć mo­ral­nie, uczy­nić po­dłym, wred­nym;
2. uczy­nić roz­wią­złym sek­su­al­nie;
3. skur­wić się:
a) za­cząć od­by­wać przy­god­ne sto­sun­ki sek­su­al­ne, stać się pro­sty­tut­ką;
b) stać się czło­wie­kiem o ni­skiej mo­ral­no­ści, po­stą­pić nie­mo­ral­nie, zwy­kle dla osią­gnię­cia ko­rzy­ści ma­te­rial­nej


SJP.pl


skurwysyn

wul­gar­nie: wyz­wi­sko uży­wa­ne w sto­sun­ku do męż­czyzn; chuj


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) wulg. obraź­li­wie do męż­czyz­ny lub o męż­czyź­nie

Wiktionary

Skur­wy­syn – skała na wzgó­rzu Win­ni­ca w Tyńcu. Pod wzglę­dem ad­mi­ni­stra­cyj­nym na­le­ży do Dziel­ni­cy VIII Dęb­ni­ki w Kra­ko­wie. Pod wzglę­dem ge­o­gra­ficz­nym na­le­ży do Wzgórz Ty­niec­kich na Po­mo­ście Kra­kow­skim w obrę­bie ma­kro­re­gio­nu Bramy Kra­kow­skiej. Wzgó­rza te włą­czo­ne zo­sta­ły w ob­szar Bie­lań­sko-Ty­niec­kie­go Parku Kra­jo­bra­zo­we­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Edek, ty skur­wy­sy­nu!

 (1.1) Ty skur­wy­sy­nie! Ty prze­klę­ty skur­wy­sy­nie! Coś ty jej zro­bił?

 (1.1) Bied­ny głupi skur­wy­syn, któ­re­mu się wy­da­wa­ło, że ota­cza­ją­cą go rze­czy­wi­stość można wy­ko­rzy­stać, uksz­tał­to­wać wedle jego woli, kon­tro­lo­wać i re­gu­lo­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skurˈvɨsɨ̃n, AS: skurvysỹn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skurwysynowanie n., skurwysyństwo n.

:: zdrobn. skurwysynek mos.

 czas. skurwysynować ndk.

 przym. skurwysyński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skurwiel, sukinsyn, sukinkot, matkojebca, matkojeb, skurczybyk, skurczygnat, skurczypała

Wiktionary


skurwysynek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) wulg. zdrobn. od: skur­wy­syn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skurwysyn mos., skurwysynowanie n., skurwysyństwo n.

 czas. skurwysynować ndk.

 przym. skurwysyński

Wiktionary


skurwysynka

wul­gar­nie: wyz­wi­sko uży­wa­ne w sto­sun­ku do ko­biet


SJP.pl


skurwysynowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) rzad. wulg. klę­cie z uży­ciem wyz­wi­ska „skur­wy­syn”

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skurwysyn mos., skurwysynek mos., skurwysyństwo n.

 czas. skurwysynować ndk.

 przym. skurwysyński

Wiktionary


skurwysynować

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) rzad. wulg. kląć z uży­ciem wyz­wi­ska „skur­wy­syn”

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skurwysyn mos., skurwysynek mos., skurwysynowanie n., skurwysyństwo n.

 przym. skurwysyński

Wiktionary


skurwysyński

wul­gar­nie: odz­na­cza­ją­cy się szcze­gól­nym cham­stwem lub okru­cień­stwem


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) wulg. wła­ści­wy skur­wy­sy­no­wi

 (1.2) wulg. wy­jąt­ko­wo podły, okrut­ny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌskurvɨˈsɨ̃j̃sʲci, AS: skurvysỹĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skurwysyn m., skurwysynek m., skurwysyństwo n., skurwysyńskość ż., skurwysynowanie n.

 czas. skurwysynować ndk.

Wiktionary


skurwysyńskość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest skur­wy­syń­skie; cecha tych, któ­rzy są skur­wy­syń­scy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skurwysyn m., skurwysyństwo n.

 przym. skurwysyński

 przysł. skurwysyńsko

Wiktionary


skurwysyństwo

czyn, po­stę­pek podły, nik­czem­ny; rów­nież: chu­li­gań­stwo, ho­ło­ta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wulg. po­stę­pek wy­so­ce na­gan­ny, podły

 (1.2) wulg. zbio­ro­wo: dra­nie, ho­ło­ta

 (1.3) wulg. bycie skur­wy­sy­nem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kła­mie w żywe oczy – ta­kie­go skur­wy­syń­stwa ze stro­ny innej osoby je­szcze nie wi­dzia­łam!

 (1.2) Lu­dzie się je­szcze nie poz­na­li na tym skur­wy­syń­stwie, które się dor­wa­ło do wła­dzy?

 (1.3) Skur­wy­syń­stwa i dy­gni­tar­stwa czy nie czuło się od nich na milę?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌskurvɨˈsɨ̃j̃stfɔ, AS: skurvysỹĩ ̯stfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skurwysyn mos., skurwysynek mos., skurwysyńskość ż., skurwysynowanie n.

 czas. skurwysynować ndk.

 przym. skurwysyński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) draństwo, świństwo, łajdactwo, podłość

 (1.2) wulg. kurewstwo

 (1.3) war. wulg. skurwysyńskość

Wiktionary


skurzak

naz­wi­sko


SJP.pl


skurzawka

in­dy­wi­du­a­lizm: ście­recz­ka do kurzu


SJP.pl


skurzać

re­gio­nal­nie: usu­wać z cze­goś kurz; od­ku­rzać


SJP.pl


skurzyć

po­tocz­nie:
1. ze­trzeć z cze­goś kurz; od­ku­rzyć;
2. spa­lić, wy­pa­lić coś, np. pacz­kę pa­pie­ro­sów; skop­cić


SJP.pl


skurzyński

naz­wi­sko


SJP.pl


skusić

1. za­chę­cić, zwa­bić, skło­nić do cze­goś przez ku­sze­nie;
2. sku­sić się - zde­cy­do­wać się na coś ku­szą­ce­go, dać się do cze­goś na­mó­wić, ulec


SJP.pl

cza­sow­nik do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. spró­bo­wać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kucha ż., kusiciel mos., kuszenie n., pokusiciel mos., pokusicielka ż.

Wiktionary


skutari

1. miej­sco­wość w ba­se­nie Morza Śró­dziem­ne­go;
2. śred­nio­wiecz­na nazwa Chry­zo­po­lu (sta­ro­żyt­ne­go mia­sta w Bi­ty­nii)


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Szko­dra – wł.: Scu­ta­ri, mia­sto nad­mor­skie w Al­ba­nii
  • Chry­zo­pol – (gre.: Χρυσόπολις – Złote mia­sto, łac.: Chry­so­po­lis), w śred­nio­wie­czu okre­śla­ne rów­nież jako Sku­ta­ri (gre.: Εκουτάριον, tur.: Üsküdar) – sta­ro­żyt­ne mia­sto po­ło­żo­ne w Bi­ty­nii nad cie­śni­ną B...

Wikipedia


skutecznie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób sku­tecz­ny, da­ją­cy po­żą­da­ny efekt

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sta­nę­ły w pół­ko­lu i pa­trzy­ły szy­der­czo. Pod tymi spoj­rze­nia­mi o mało nie spa­lił się ze wsty­du, ale kapo po­le­wa­ła go wodą tak sku­tecz­nie, że cały trząsł się z zimna.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skuˈtɛt͡ʃʲɲɛ, AS: skutečʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skutek m., skuteczność ż.

 czas. uskutecznić, skutkować ndk.

 przym. skuteczny, skutkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) efektywnie, wydajnie

Wiktionary


skuteczniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: sku­tecz­nie


SJP.pl


skuteczniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: sku­tecz­ny


SJP.pl


skuteczność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co jest sku­tecz­ne; cecha tych, któ­rzy są sku­tecz­ni

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dodam, że pla­ne­ta Al­de­ra­an zo­sta­ła wy­bra­na, wzię­ta na cel i zni­szczo­na bez udzia­łu Mocy, tak ce­nio­nej przez lorda Va­de­ra – a wy­łącz­nie dzię­ki kom­pe­ten­cji, dba­ło­ści i sku­tecz­no­ści ze­spo­łu ope­ra­cyj­ne­go Gwia­zdy Śmier­ci.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skuˈtɛt͡ʃnɔɕt͡ɕ, AS: skutečność

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skutek m., skutkowanie n., uskutecznianie n., uskutecznienie n.

 czas. skutkować ndk., uskuteczniać ndk., uskutecznić dk.

 przym. skuteczny, skutkowy

 przysł. skutecznie

Wiktionary


skuteczny

da­ją­cy ocze­ki­wa­ne wy­ni­ki, wy­wo­łu­ja­cy po­zy­tyw­ny sku­tek


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który cha­rak­te­ry­zu­je się sku­tecz­no­ścią, daje po­żą­da­ne re­zul­ta­ty, wy­ni­ki; taki, który wy­wo­łu­je po­żą­da­ny efekt

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W sto­sun­ku do in­nych są­sia­dów Pol­ski po­li­ty­ka Ol­brach­ta była sku­tecz­niej­sza.

 (1.1) Cho­dze­nie w kółko z cięż­ką ra­dio­sta­cją na ple­cy­e­cach to sku­tecz­ny spo­sób na na­u­cze­nie się stop­ni woj­sko­wych, a bicie po twa­rzy po­ma­ga utrzy­mać dy­scy­pli­nę na zbiór­ce - wy­ja­śni­li oskar­że­ni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skuˈtɛt͡ʃnɨ, AS: skutečny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skutek, skuteczność

 czas. skutkować, uskutecznić

 przysł. skutecznie

 przym. skutkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) efektywny, wydajny

Wiktionary


skutek

kon­sek­wen­cja, efekt, na­stęp­stwo, wynik, re­zul­tat


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wynik ja­kie­goś dzia­ła­nia, efekt; re­zul­tat, kon­sek­wen­cja

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • sku­tek w re­la­cji przy­czy­no­wo-skut­ko­wej
  • sku­tek ubocz­ny
  • sku­tek praw­ny

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Naj­czę­ściej wy­mie­nia­nym skut­kiem tej de­cyz­ji był wzrost prze­stęp­czo­ści.

 (1.1) Adam nie uwa­żał na lek­cjach, czego skut­kiem było nie­za­li­cze­nie spraw­dzia­nu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskutɛk, AS: skutek

Wiktionary

Powiązane:

 przym. skuteczny, skutkowy

 czas. skutkować

 przysł. skutecznie

 rzecz. skuteczność ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) konsekwencja, wynik, następstwo, rezultat

Wiktionary


skutellozaur

ro­dzaj nie­wiel­kie­go di­no­za­u­ra pta­sio­mied­nicz­ne­go z po­drzę­du ty­re­o­fo­rów


SJP.pl

Sku­tel­lo­za­ur ("Scu­tel­lo­sa­u­rus") – nie­wiel­ki di­no­za­ur pta­sio­mied­nicz­ny z grupy ty­re­o­fo­rów.

Żył w epoce wczes­nej jury na te­re­nach Ame­ry­ki Pół­noc­nej. Dłu­gość ciała ok. 1,2 m, wy­so­kość ok. 50 cm masa ok. 10 kg. Jego szcząt­ki zna­le­zio­no w USA (stan Ari­zo­na).

Mógł po­ru­szać się za­rów­no na dwu, jak i na czte­rech no­gach. Był pry­mi­tyw­nym, lekko opan­ce­rzo­nym ro­śli­no­żer­cą.

Wikipedia


skuter

ro­dzaj po­ja­zdu jed­no­śla­do­we­go, przy­po­mi­na­ją­ce­go motor


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mot. jed­no­ślad o ma­łych ko­łach, nisko za­wie­szo­nym sil­ni­ku (naj­czę­ściej pod sie­dze­niem) i obu­do­wa­nym pod­wo­ziu;

Wiktionary

Sku­ter ( sco­o­ter) – ro­dzaj mo­to­ro­we­ru lub mo­to­cy­kla o cha­rak­te­ry­stycz­nej syl­wet­ce i od­mien­nej od kla­sycz­ne­go mo­to­cy­kla fi­lo­zo­fii kon­struk­cyj­nej. Kie­row­ca zaj­mu­je miej­sce sie­dzą­ce bez obej­mo­wa­nia po­ja­zdu no­ga­mi, opie­ra­jąc stopy na pła­skich po­de­stach. Sil­nik i zbior­nik pa­li­wa umie­szczo­ne są zaz­wy­czaj pod ka­na­pą lub z tyłu po­ja­zdu, a nad­wo­zie za­o­pa­trzo­ne jest w stałe owiew­ki chro­nią­ce nogi kie­row­cy przed wia­trem i bło­tem.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈskutɛr, AS: skuter

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skuterzysta m., skuterzystka ż., skuterek

 przym. skuterowy

Wiktionary


skuterek

zdrob­nie­nie od: sku­ter


SJP.pl


skuterowy

→ sku­ter


SJP.pl

Patrz:

skuter

skuterzysta

czło­wiek jeż­dżą­cy na sku­te­rze


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba po­ru­sza­ją­ca się sku­te­rem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skuter m., skuterek m.

 przym. skuterowy

Wiktionary


skuterzystka

→ sku­te­rzy­sta


SJP.pl

Patrz:

skuterzysta

skutki

kon­sek­wen­cja, efekt, na­stęp­stwo, wynik, re­zul­tat


SJP.pl

Skut­ki – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie so­cha­czew­skim, w gmi­nie Mło­dzie­szyn.

So­łect­wo "He­le­nów, Skut­ki" two­rzą wsie He­le­nów i Skut­ki. W 2023 so­łect­wo li­czy­ło 114 miesz­kań­ców.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa skier­nie­wic­kie­go.

Wikipedia


skutkiem

kon­sek­wen­cja, efekt, na­stęp­stwo, wynik, re­zul­tat


SJP.pl

przy­i­mek

 (1.1) w wy­ni­ku, kon­sek­wen­cji cze­goś, z ja­kie­goś po­wo­du

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) N. lp. → sku­tek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rzad­ko ćwi­czył grę na pia­ni­nie, skut­kiem czego nie był w sta­nie za­grać na dobrą ocenę na eg­za­mi­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskutʲcɛ̃m, AS: skutʹḱẽm

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) na skutek, wskutek, w efekcie, w konsekwencji, w wyniku, z powodu, w następstwie, w rezultacie

Wiktionary


skutkowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|skut­ko­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. skutkować ndk.

 rzecz. skuteczność ż.

Wiktionary


skutkować

daw­niej: re­a­li­zo­wać, speł­niać, wy­ko­ny­wać, np. skut­ko­wać prze­sięw­zię­cie


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) przy­no­sić okre­ślo­ny sku­tek, pro­wa­dzić do ja­kie­goś efek­tu

 (1.2) praw. wy­wo­ły­wać okre­ślo­ne skut­ki praw­ne

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) - Można dy­scy­pli­no­wać urzęd­ni­ków mi­ni­ste­rial­nych do pracy po­przez sy­stem kar pie­nięż­nych. Ob­ci­na­nie pre­mii za­wsze skut­ku­je - ar­gu­men­to­wał Lud­wik Dorn (ROP), który przed­sta­wiał pro­jekt uchwa­ły.

 (1.1) Spa­da­ją­ce zyski z ek­spor­tu utrud­ni­ły Afry­ce spła­tę po­ży­czek, skut­ku­jąc więk­szy­mi za­le­gło­ścia­mi i wyż­szy­mi kosz­ta­mi ob­słu­gi za­dłu­że­nia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skutˈkɔvat͡ɕ, AS: skutkovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skuteczność ż., skutek m., skutkowanie n.

 przym. skuteczny, skutkowy

 przysł. skutecznie

Wiktionary


skutkowy

przy­miot­nik od: sku­tek


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze skut­kiem, do­ty­czą­cy skut­ku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skuteczność ż., skutek mrz.

 czas. skutkować ndk.

 przym. skuteczny

 przysł. skutecznie

Wiktionary


skutnik

naz­wi­sko


SJP.pl


skutozaur

wy­mar­ły gad z ro­dzi­ny pa­re­ja­za­u­rów


SJP.pl

Sku­to­za­ur – ży­ją­cy w gór­nym per­mie, około 260-250 mi­lio­nów lat temu, ro­śli­no­żer­ny anap­syd. Na­le­żał do ro­dzi­ny "Pa­re­ia­sa­u­ri­dae" i wy­stę­po­wał na te­re­nie obec­nej Rosji, która wcho­dzi­ła w owym cza­sie w skład su­per­kon­ty­nen­tu "La­u­raz­ja".

Szcząt­ki kilku osob­ni­ków od­krył w oko­li­cach Ar­chan­giel­ska prof. V. P. Ama­litz­ky.

Wikipedia


skutterudyt

mi­ne­rał, ar­se­nek ko­bal­tu


SJP.pl

Skut­te­ru­dyt – mi­ne­rał z gro­ma­dy ar­sen­ków. na­le­ży do grupy mi­ne­ra­łów rzad­kich. Nazwa po­cho­dzi od Skut­te­rud w Nor­we­gii, gdzie mi­ne­rał ten zo­stał stwier­dzo­ny.

Wikipedia


skutynizować

sku­ty­ni­zo­wać się - rzad­ko: po­kryć się ku­ty­ną


SJP.pl


skuwanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|sku­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. skuć, skuwać ndk.

 rzecz. podkucie n.

Wiktionary


skuwać

1. kując, łą­czyć coś;
2. za­kła­dać więź­niom kaj­da­ny


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) kując usu­wać coś

 (1.2) za­kła­dać kaj­da­ny, kaj­dan­ki, okowy

 (1.3) za­my­kać wodę pod lodem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tak, tak, nawet tam gzym­sy sku­wa­ją, no bo z gzym­sem też jest kło­pot…

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skuwanie n., skucie n., skuwka ż., podkucie n.

 czas. skuć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) zakuwać

Wiktionary


skuweczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: skuw­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skuwka ż.

Wiktionary


skuwka

blasz­ka wzmac­nia­ją­ca coś, łą­czą­ca ja­kieś ele­men­ty lub za­bez­pie­cza­ją­ca coś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) blasz­ka za­wi­nię­ta w tu­le­ję, która coś wzmac­nia, łączy ja­kieś czę­ści lub za­bez­pie­cza

 (1.2) cy­lin­drycz­na na­sad­ka na wiecz­ne pióro za­bez­pie­cza­ją­ca je przed wysch­nię­ciem atra­men­tu;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • skuw­ka pióra
  • skuw­ka sznu­ro­wa­dła

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Od­le­cia­ły mi skuw­ki w sznu­ro­wa­dłach i teraz strzę­pią się.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskufka, AS: skufka

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kuć ndk., skuć dk., skuwać ndk.

 rzecz. skuweczka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) zatyczka, nasadka

Wiktionary


skuza

naz­wi­sko


SJP.pl


skuć

1. kując, po­łą­czyć coś;
2. za­ło­żyć więź­nio­wi kaj­da­ny;
3. po­tocz­nie: zbić kogoś


SJP.pl

cza­sow­nik do­ko­na­ny

 (1.1) po­łą­czyć ze sobą ele­men­ty me­ta­lo­we przy po­mo­cy cięż­kie­go na­rzę­dzia

 (1.2) usu­nąć coś ude­rze­nia­mi młota, ki­lo­fa itp.

 (2.3) przen. o rzece lub je­zio­rze: za­marz­nąć

 (2.4) pot. upić się mocno

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Trze­ba tu skuć dwa metry po­dło­gi, żeby za­ło­żyć rurę ka­na­li­za­cyj­ną.

 (1.5) Po­tęż­ny mróz skuł wszyst­ko na twar­dy krysz­tał.

 (1.6) Za kra­dzież ro­we­ru mo­je­mu bratu, sku­li­śmy mordę temu pa­lan­to­wi.

 (2.4) Jacek skuł się wczo­raj na im­pre­zie w aka­de­mi­ku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skut͡ɕ, AS: skuć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skucie n., skuwanie n., kucie n., skuwka ż., okowy nmos., podkucie n.

 czas. okuć, skuwać ndk., kuć ndk.

Wiktionary


skuła

1. kując, po­łą­czyć coś;
2. za­ło­żyć więź­nio­wi kaj­da­ny;
3. po­tocz­nie: zbić kogoś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rzad. anat. kość po­licz­ka

 (1.2) przest. po­li­czek

 (1.3) przest. med. ro­pień

 (1.4) przest. med. ro­pie­nie gar­dła

 (1.5) przest. wet. scho­rze­nie racic

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 3. os. lp., ż., przesz. od: skuć

Wiktionary

Przykłady

 (1.5) W od­wa­rze liści ol­szo­wych i słomy jęcz­mien­nej macza się szma­tę i owija nogę byd­lę­ciu cho­re­mu na „skułę“ czyli cho­ro­bę racic.

Wiktionary


skw.

skrót

 (1.1) = skwer

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dzień wcze­śniej, w czwar­tek o godz. 17:00 za­pla­no­wa­no spot­ka­nie z Pre­zy­dium Kon­fe­ren­cji Epi­sko­pa­tu Pol­ski w sie­dzi­bie KEP przy skw. kard. Ste­fa­na Wy­szyń­skie­go 6.

Wiktionary


skwadra

na­rzę­dzie sto­lar­skie i cie­siel­skie słu­żą­ce do spraw­dza­nia kątów i wy­ty­cza­nia pro­sto­pa­dłych; wę­giel­ni­ca


SJP.pl


skwalan

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, po­chod­na skwa­le­nu


SJP.pl

Skwa­lan – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, roz­ga­łę­zio­ny wę­glo­wo­dór ali­fa­tycz­ny. W wa­run­kach stan­dar­do­wych jest cie­czą. Jest po­chod­ną skwa­le­nu, pow­sta­łą przez wy­sy­ce­nie wszyst­kich jego pod­wój­nych wią­zań.

Wikipedia


skwalen

wę­glo­wo­dór nie­na­sy­co­ny, skład­nik pła­szcza li­pi­do­we­go ludz­kiej skóry oraz tłu­szczu wą­tro­by re­ki­na


SJP.pl

Skwa­len – wę­glo­wo­dór wie­lo­nie­na­sy­co­ny, tri­ter­pen (skła­da się z sze­ściu jed­no­stek izo­pre­no­wych – każda po pięć ato­mów węgla, wszyst­kie w kon­fi­gu­ra­cji E); jest za­li­cza­ny do li­pi­dów (nie jest jed­nak tłu­szczem). Jest skład­ni­kiem pła­szcza li­pi­do­we­go ludz­kiej skóry oraz tłu­szczu wą­tro­by re­ki­na. Jest me­ta­bo­licz­nym pre­kur­so­rem cho­le­ste­ro­lu i in­nych ste­ro­li. Jest jed­nym z głów­nych skład­ni­ków wo­sko­wi­ny usz­nej i łoju skór­ne­go.

Wikipedia


skwantować

przet­wo­rzyć sy­gnał ana­lo­go­wy na cy­fro­wy


SJP.pl


skwantyfikować

ująć coś ilo­ścio­wo, przed­sta­wić w po­sta­ci licz­bo­wej


SJP.pl


skwantyzować

w tech­ni­ce: przy­po­rząd­ko­wać war­to­ściom po­zio­my z ogra­ni­czo­ne­go, dy­skret­ne­go zbio­ru


SJP.pl


skwapliwie

przy­słó­wek

 (1.1) ocho­czo, chęt­nie, z ocho­tą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przy­bie­że­li do Bet­le­jem skwa­pli­wie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skwapliwość ż.

 przym. skwapliwy

Wiktionary


skwapliwiec

czło­wiek skwa­pli­wy, prze­sad­nie gor­li­wy; gor­li­wiec


SJP.pl


skwapliwiej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: skwa­pli­wie


SJP.pl


skwapliwość

duża gor­li­wość, zapał w po­dej­mo­wa­niu de­cyz­ji, dzia­ła­nia; gor­li­wość, go­to­wość, ocho­czość


SJP.pl


skwapliwszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: skwa­pli­wy


SJP.pl


skwapliwy

1. bar­dzo chęt­ny do dzia­ła­nia, bio­rą­cy się za coś z za­pa­łem; ocho­czy, skory, chęt­ny, skłon­ny;
2. taki, który świad­czy o czy­jejś go­to­wo­ści do cze­goś, np. skwa­pli­wa usłuż­ność


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) chęt­ny do dzia­ła­nia, go­to­wy do cze­goś

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skfaˈplʲivɨ, AS: skfaplʹivy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skwapliwość, skwapliwiec

 przysł. skwapliwie

 czas. skwapić się

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chętny, ochoczy, skory, szybki, gorliwy

Wiktionary


skwar

wy­so­ka tem­pe­ra­tu­ra, upał, żar


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) skraj­nie upal­na po­go­da, któ­rej to­wa­rzy­szy silne pro­mie­nio­wa­nie sło­necz­ne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skwarka ż., skwarek m., skwarność ż., skwarzenie n.

 czas. skwarzyć

 przym. skwarny

 przysł. skwarnie, skwarno

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) spiekota, upał

Wiktionary


skwara

1. zgru­bie­nie od: skwar­ka;
2. daw­niej: upał


SJP.pl


skwarczyński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Skwar­czyń­ski (1886-1934) − dzia­łacz nie­pod­le­gło­ścio­wy, po­li­tyk
  • Bo­le­sław Skwar­czyń­ski (1885-1967) − praw­nik, sa­mo­rzą­do­wiec, sta­ro­sta
  • Hen­ryk Skwar­czyń­ski (ur. 1952) − pi­sarz, po­dróż­nik
  • Paweł Skwar­czyń­ski (1829-1887) − praw­nik, poseł do Sejmu Kra­jo­we­go Ga­li­cji
  • Sta­ni­sław Skwar­czyń­ski (1888-1981) − ge­ne­rał bry­ga­dy Woj­ska Pol­skie­go
  • Ta­de­usz Skwar­czyń­ski (1894-1978) – pod­puł­kow­nik dy­plo­mo­wa­ny ar­ty­le­rii Woj­ska Pol­skie­go
  • Ta­de­usz Skwar­czyń­ski (1895-1940) – ka­pi­tan ar­ty­le­rii Woj­ska Pol­skie­go, ofia­ra zbrod­ni ka­tyń­skiej
  • Zdzi­sław Skwar­czyń­ski (1914-1987) − hi­sto­ryk li­te­ra­tu­ry, rek­tor Uni­wer­sy­te­tu Łódz­kie­go

Wikipedia


skwareczek

zdrob­nie­nie od: skwa­rek


SJP.pl


skwareczka

zdrob­nie­nie od: skwar­ka


SJP.pl


skwarek

wys­ma­żo­ny ka­wa­łe­czek sło­ni­ny, bocz­ku; skwar­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. wys­ma­żo­ny drob­ny ka­wa­łek wie­przo­wej sło­ni­ny lub bocz­ku;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: skwar­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskfarɛk, AS: skfarek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skwarka ż., skwar mrz., skwarzenie n., zeskwarzenie n.

 czas. skwarzyć ndk., zeskwarzać ndk., zeskwarzyć dk., zeskwarzyć się dk.

 przym. skwarkowy

 przysł. skwarno

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skwarka

Wiktionary


skwarka

wys­ma­żo­ny ka­wa­łe­czek sło­ni­ny, bocz­ku; skwa­rek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. wys­ma­żo­ny drob­ny ka­wa­łek wie­przo­wej sło­ni­ny lub bocz­ku;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­da­no nam świe­ży chleb, sma­lec ze skwar­ka­mi i ogór­ki ki­szo­ne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skwarek mrz., skwar mrz., skwierczenie n., zaskwierczenie n.

 czas. skwierczeć ndk., zaskwierczeć dk.

 przym. skwarkowy

 przysł. skwarno

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skwarek; gw-pl|Poznań. skrzyczka

Wiktionary


skwarki

wys­ma­żo­ny ka­wa­łe­czek sło­ni­ny, bocz­ku; skwa­rek


SJP.pl

Skwar­ki – po­zo­sta­łość po pro­duk­cji tłu­szczów wy­ta­pia­nych z tkan­ki tłu­szczo­wej zwie­rząt, głów­nie smal­cu. W za­leż­no­ści od uży­te­go su­row­ca mogą za­wie­rać pewne ilo­ści mięsa i tłu­szczu. Ze wzglę­du na wa­lo­ry sma­ko­we, uży­wa­ne w ga­stro­no­mii.

Skwar­ki mogą być spo­ży­wa­ne bez­poś­red­nio lub do­da­wa­ne jako skład­nik po­traw.

Wikipedia


skwarkowy

przy­miot­nik od: skwa­rek


SJP.pl


skwarliński

naz­wi­sko


SJP.pl


skwarnicki

naz­wi­sko


SJP.pl


skwarnie

przy­słó­wek

 (1.1) go­rą­co, upal­nie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skwar mrz.

 przysł. skwarno

 przym. skwarny

Wiktionary


skwarniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ków: skwar­nie, skwar­no


SJP.pl


skwarniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: skwar­ny


SJP.pl


skwarno

przy­słó­wek

 (1.1) książk. bar­dzo go­rą­co

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skwar mrz., skwarek mrz., skwarka ż.

 przym. skwarny

 przysł. skwarnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skwarnie, upalnie

Wiktionary


skwarny

bar­dzo go­rą­cy; upal­ny


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) książk. pełen skwa­ru, bar­dzo go­rą­cy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Minął je­szcze jeden cichy, skwar­ny dzień letni.

 (1.1) W ten skwar­ny, upal­ny dzień nie bra­ko­wa­ło ama­to­rów lodów i zim­nych na­po­jów, a także kieł­ba­sek z gril­la.

 (1.1) Była po­ło­wa czerw­ca, trwa­ła sesja eg­za­mi­na­cyj­na. Skwar­ny dzień, w ko­ry­ta­rzach uczel­ni nieco chło­du, zde­ner­wo­wa­ne, dy­sku­tu­ją­ce grup­ki stu­den­tów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skwar m.

 przysł. skwarnie, skwarno

Wiktionary


skwarski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ry­szard Skwar­ski – pol­ski ka­ja­karz, olim­pij­czyk
  • Ta­de­usz Skwar­ski – pol­ski spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie tech­no­lo­gii włó­kien che­micz­nych i po­li­me­rów

Wikipedia


skwarzyć

1. sma­żyć, topić tłuszcz na ogniu; wys­ma­żać
2. o sło­necz­nych upa­łach: do­ku­czać skwa­rem, przy­pie­kać mocno


SJP.pl


skwaszanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|skwa­szać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. skwaszać ndk.

Wiktionary


skwaszać

1. po­tocz­nie: psuć dobry humor, miłą at­mos­fe­rę cze­goś;
2. skwa­szać się -
a) ule­ga­jąc fer­men­ta­cji, sta­wać się zep­su­tym;
b) być pod­da­wa­nym fer­men­ta­cji i zy­ski­wać kwa­śny smak;
c) po­tocz­nie: skrzy­wia­jąc się, oka­zy­wać nie­za­do­wo­le­nie;
d) po­tocz­nie: prze­sta­wać mieć po­zy­tyw­ne cechy


SJP.pl


skwat

ryba chrzęst­nosz­kie­le­to­wa; rasz­pla, ryna, anioł mor­ski


SJP.pl


skwater

squ­at­ter, squ­at­ters;
1.
a) w USA i Au­stra­lii: osad­nik nie­po­sia­da­ją­cy ty­tu­łu praw­ne­go;
b) w Au­stra­lii: ho­dow­ca owiec dzier­ża­wią­cy zie­mię od pań­stwa;
2. osoba za­miesz­ku­ją­ca nie­le­gal­nie opu­szczo­ne bu­dyn­ki: domy, fa­bry­ki itp.


SJP.pl


skwer

mały park, zie­leń miej­ska


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) śred­niej wiel­ko­ści teren zie­lo­ny, naj­czę­ściej znaj­du­ją­cy się obok ulicy

Wiktionary

Skwer (ang. "squ­a­re", pol. kwa­drat) – nie­za­bu­do­wa­ny ob­szar na te­re­nie miej­sco­wo­ści speł­nia­ją­cy funk­cje re­kre­a­cyj­ne.

Naj­czę­ściej skwer jest te­re­nem zie­le­ni z traw­ni­ka­mi, klom­ba­mi, krze­wa­mi oraz drze­wa­mi, a nie­kie­dy znaj­du­ją się tam fon­tan­ny, alej­ki, ławki i inny sprzęt re­kre­a­cyj­ny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kiedy jadę do szko­ły, po­dzi­wiam skwe­ry.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skfɛr, AS: skfer

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. skwerek m.

Wiktionary


skwerek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: skwer

 (1.2) mały skwer m.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skwer m.

Wiktionary


skweres

daw­niej: kło­pot, zmart­wie­nie, am­ba­ras


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. kło­pot, am­ba­ras, zamęt, zmart­wie­nie, pro­blem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Świa­tło tak da­le­ce się już roz­sze­rzy­ło, że wy­buch, na­stą­pi przy pier­wszem lep­szem wy­da­rze­niu, a wów­czas bę­dzie to har­mi­der i skwe­res nie­la­da.

 (1.1) Tu pod tą grusz­ką drze­mał Ko­ściusz­ko, do­pie­roż robi się skwe­res, • a pod tą drugą Koł­łą­taj Hugo za­łat­wiał mały in­te­res.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskfɛrɛs, AS: skferes

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. kweres m., skweret m., skwereta m.

Wiktionary


skwierawski

naz­wi­sko


SJP.pl


skwierczyński

naz­wi­sko


SJP.pl


skwierk

1. skwier­czą­cy głos, skwier­cze­nie;
2. świer­got, ćwier­ka­nie;
3. sta­ro­pol­skie: skar­ga, żal


SJP.pl


skwierzyna

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;

 (1.2) geogr. adm. gmina w Pol­sce;

Wiktionary

Skwie­rzy­na (niem. "Schwe­rin an der Wart­he") – mia­sto w za­chod­niej Pol­sce, w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim, w po­wie­cie mię­dzy­rzec­kim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Skwie­rzy­na. Mia­sto jest po­ło­żo­ne na po­gra­ni­czu Po­je­zie­rza Wiel­ko­pol­skie­go i Pra­do­li­ny To­ruń­sko-Ebers­waldz­kiej, przy uj­ściu rzeki Obry do Warty.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. skwierzyński

Wiktionary


skwierzynianin

miesz­ka­niec Skwie­rzy­ny


SJP.pl


skwierzynianka

miesz­kan­ka Skwie­rzy­ny


SJP.pl


skwierzynka

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Skwie­rzyn­ka (nazwa obocz­na: Zwie­rze­wo, do 1945 niem. "Schwe­rinst­hal") – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie ko­sza­liń­skim, w gmi­nie Sia­nów.

We­dług da­nych z 30 czerw­ca 2003 r. wieś miała 234 miesz­kań­ców.

Wikipedia


skwierzyński

przy­miot­nik od: Skwie­rzy­na


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze Skwie­rzy­ną, do­ty­czą­cy Skwie­rzy­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Skwierzyna ż.

Wiktionary


skwir

ostry, prze­ni­kli­wy od­głos wy­da­wa­ny przez ptaka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ornit. pis­kli­wy świer­got ptaka

 (1.2) przest. skrze­knię­cie, za­wo­dze­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Usły­sze­li­śmy prze­ni­kli­wy skwir mewy śmiesz­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. skwirczeć ndk., skwirzyć ndk.

Wiktionary


skwira

naz­wi­sko


SJP.pl


skwirliwy

przy­miot­nik

 (1.1) stpol. pła­czą­cy ża­ło­śnie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skfʲirˈlʲivɨ, AS: skfʹirlʹivy

Wiktionary


skwirowski

naz­wi­sko


SJP.pl


skwirynowo

Skwi­ry­no­wo (dawn. "Kwi­ry­no­wo") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie to­ruń­skim, w gmi­nie Czer­ni­ko­wo.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa włoc­ław­skie­go. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go (III 2011 r.) li­czy­ła 166 miesz­kań­ców. Jest pięt­na­stą co do wiel­ko­ści miej­sco­wo­ścią gminy Czer­ni­ko­wo.

Wikipedia


skwitać

daw­niej: po­kry­wać się kwia­ta­mi, zak­wi­tać, wyk­wi­tać


SJP.pl


skwitnięty

skwi­tły;
1. taki, który po­krył się kwia­ta­mi; zak­wi­tły, zak­wit­nię­ty;
2. taki, który zep­suł się pod wpły­wem wil­go­ci i po­krył się ple­śnią; sple­śnia­ły


SJP.pl


skwitnąć

1. po­kryć się kwia­ta­mi; zak­wit­nąć;
2. zep­suć się pod wpły­wem wil­go­ci i po­kryć się ple­śnią; sple­śnieć


SJP.pl


skwitować

1. za­re­a­go­wać sło­wem lub ge­stem;
2. zwol­nić kogoś z opła­ty, wy­da­jąc pok­wi­to­wa­nie


SJP.pl


skwitły

1. po­kryć się kwia­ta­mi; zak­wit­nąć;
2. zep­suć się pod wpły­wem wil­go­ci i po­kryć się ple­śnią; sple­śnieć


SJP.pl


skworc

naz­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ornit. szpak

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk szkworc, szpok

Wiktionary


skworczyk

ro­dzaj pta­ków z ro­dzi­ny szpa­ko­wa­tych


SJP.pl


skydiving

[czy­taj: skaj­daj­wing] sport po­le­ga­ją­cy na wy­ko­ny­wa­niu akro­ba­tycz­nych sko­ków ze spa­do­chro­nem; spa­do­chro­niar­stwo


SJP.pl


skye

[czy­taj: skaj] po­tocz­nie: pies rasy skye ter­rier


SJP.pl

Skye (ang. "Isle of Skye", gael. "An t-Ei­le­an Sgit­he­a­nach") – druga co do wiel­ko­ści (1700 km²) wyspa Szko­cji, a czwar­ta na Wy­spach Bry­tyj­skich, naj­więk­sza i po­ło­żo­na naj­bar­dziej na pół­noc w ar­chi­pe­la­gu He­bry­dów Wew­nętrz­nych. Na­le­ży do jed­nost­ki ad­mi­ni­stra­cyj­nej High­land, hi­sto­rycz­nie część hrab­stwa In­ver­ness-shire.

Wikipedia


skyfos

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sta­roż. ceram. w Sta­ro­żyt­nej Gre­cji: nie­wiel­kie, głę­bo­kie na­czy­nie z uchwy­ta­mi po bo­kach, słu­żą­ce do picia;

Wiktionary

Sky­fos (ski­fos) (stgr. σκύφος "skýphos", lm "skyp­hoi") – w ce­ra­mi­ce sta­ro­grec­kiej nie­wiel­kie, głę­bo­kie na­czy­nie z bocz­ny­mi uchwy­ta­mi, słu­żą­ce do picia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na jed­nym sky­fo­sie do­strze­ga­my Ba­chu­sa przed­sta­wio­ne­go jako dziec­ko ja­dą­ce na pan­te­rze, poza tym licz­nie przed­sta­wia­no mo­ty­wy zwie­rzę­ce i ro­ślin­ne.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. skifos

Wiktionary


skylab

[czy­taj: skaj­lab] ame­ry­kań­ska sta­cja kos­micz­na


SJP.pl


skylight

[czy­taj: skaj­lajt] osz­klo­ne okien­ko w dachu ka­bi­ny lub w po­kła­dzie stat­ku da­ją­ce świa­tło z góry; skaj­lajt


SJP.pl


skyline

[czy­taj: skaj­lajn] pa­no­ra­ma mia­sta, na któ­rej wi­docz­ne są wy­so­kie bu­dyn­ki


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • sky­li­ne (pa­no­ra­ma) – widok na mia­sto
  • Sky­li­ne (film) – ame­ry­kań­ski film z 2010 roku
  • Nis­san Sky­li­ne – spor­to­wy sa­mo­chód klasy śred­niej
  • Sky­li­ne – miej­sco­wość w sta­nie Ala­ba­ma, w hrab­stwie Jack­son
  • Sky­li­ne – mia­sto w sta­nie Min­ne­so­ta, w hrab­stwie Blue Earth

Wikipedia


skype

[czy­taj: skajp] ko­mu­ni­ka­tor in­ter­ne­to­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) in­form. ko­mu­ni­ka­tor in­ter­ne­to­wy;

Wiktionary

Skype – dawny ko­mu­ni­ka­tor in­ter­ne­to­wy firmy Mi­cro­soft, opar­ty na tech­no­lo­gii przet­wa­rza­nia da­nych w chmu­rze.

Skype umoż­li­wiał pro­wa­dze­nie dar­mo­wych roz­mów gło­so­wych oraz ob­ser­wa­cję roz­mów­cy po­przez ka­me­rę in­ter­ne­to­wą, a także płat­nych roz­mów z po­sia­da­cza­mi te­le­fo­nów sta­cjo­nar­nych lub ko­mór­ko­wych za po­mo­cą tech­no­lo­gii VoIP (Voice over IP), tzw.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ze Skype’a można też – jak wia­do­mo – dzwo­nić na te­le­fo­ny sta­cjo­nar­ne i ko­mór­ko­we oraz wy­sy­łać SMS-y.

Wiktionary


skype'ować

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) po­ro­zu­mie­wać się za po­mo­cą Skype'a, ko­mu­ni­ka­to­ra in­ter­ne­to­we­go poz­wa­la­ją­ce­go na pro­wa­dze­nie roz­mów gło­so­wych i wi­de­o­roz­mów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Też ko­rzy­stam z in­ter­ne­tu — mó­wi­ła star­sza pani, która zdra­dzi­ła, że z wnu­ka­mi skype'uje, spraw­dza w necie po­go­dę i cza­sem sobie wcho­dzi na YouTube.

Wiktionary


skypowicz

[czy­taj: skaj­po­wicz] użyt­kow­nik Skype'a (ko­mu­ni­ka­to­ra in­ter­ne­to­we­go); skaj­po­wicz


SJP.pl


skyr

is­landz­ki pro­dukt mlecz­ny wy­ra­bia­ny ze zsia­dłe­go mleka, ro­dzaj gę­ste­go jo­gur­tu o de­li­kat­nym śmie­tan­ko­wym smaku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) spoż. is­landz­ki, tra­dy­cyj­ny pro­dukt mlecz­ny, ro­dzaj kwa­szo­ne­go mleka;

Wiktionary

Skyr – tra­dy­cyj­ny is­landz­ki wyrób mle­czar­ski po­dob­ny do jo­gur­tu, wy­ra­bia­ny ze zsia­dłe­go mleka. Do pro­duk­cji prze­my­sło­wej wy­ko­rzy­stu­je się mleko od­tłu­szczo­ne. Wy­stę­pu­je w wer­sji na­tu­ral­nej i sma­ko­wej, a także w for­mie pit­nej. Jest do­stęp­ny w punk­tach hand­lo­wych w Skan­dy­na­wii, Niem­czech, Ho­lan­dii, Wiel­kiej Bry­ta­nii, Szwaj­ca­rii, Sta­nach Zjed­no­czo­nych, Pol­sce i Au­strii.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na śnia­da­nie zja­dłem skyr z sy­ro­pem tru­skaw­ko­wym i kilka rzod­kie­wek.

Wiktionary


skyrmion

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fiz. kwa­zi­cząst­ka, która cha­rak­te­ry­zu­je się tzw. ła­dun­kiem to­po­lo­gicz­nym, bę­dą­cą moż­li­wie najm­niej­szym sta­bil­nym za­kłó­ce­niem jed­no­rod­ne­go na­ma­gne­so­wa­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na­u­kow­cy od­kry­li, że moż­li­we jest ma­ni­pu­lo­wa­nie po­je­dyn­czy­mi skyr­mio­na­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. antyskyrmion m., multiskyrmion m., interskyrion m., skyrmioniczność ż., skyrmionika ż., skyrmionium n., nanoskyrmion m.

 przym. skyrmioniczny

Wiktionary


skyrowy

→ skyr


SJP.pl

Patrz:

skyr

skyrs

przy­i­mek

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. z po­wo­du

Wiktionary


skyscraper

[czy­taj: skaj­skrej­per]
1. bar­dzo wy­so­ki bu­dy­nek, ma­ją­cy kil­ka­dzie­siąt pię­ter; dra­pacz chmur, wie­żo­wiec;
2. śro­do­wi­sko­wo: pio­no­wa forma re­kla­my in­ter­ne­to­wej w kształ­cie wy­so­kie­go i wą­skie­go pro­sto­ką­ta


SJP.pl


skytale

sta­ro­żyt­na me­to­da szy­fro­wa­nia pism, uży­wa­na przez Spar­tan


SJP.pl

Sky­ta­le (stgr. σκυτάλη skytálē lub σκύταλον skýtalon; łac. "scy­ta­la") – me­to­da szy­fro­wa­nia sto­so­wa­na w sta­ro­żyt­nej Gre­cji, w szcze­gól­no­ści przez Spar­tan.

Wąski pasek per­ga­mi­nu lub skóry na­wi­ja­no na laskę, za­pi­su­jąc tekst wzdłuż niej na sty­ka­ją­cych się brze­gach.

Wikipedia


skóbel

re­gio­nal­nie: sko­bel


SJP.pl


skójka

słod­ko­wod­ny małż o ja­jo­wa­tej wy­dłu­żo­nej musz­li, czę­ścio­wo za­grze­by­wa­nej w pia­sku; niek­tó­re ga­tun­ki po­ła­wia­ne ze wzglę­du na ma­ci­cę per­ło­wą


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • z ro­dzi­ny skój­ko­wa­tych (Unio­ni­dae):
    • skój­ka gru­bo­sko­ru­po­wa (Unio cras­sus)
    • skój­ka ma­lar­ska (Unio pic­to­rum)
    • skój­ka za­o­strzo­na (Unio tu­mi­dus)
  • skój­ka per­ło­rod­na (per­ło­ród­ka rzecz­na, Mar­ga­ri­ti­fe­ra mar­ga­ri­ti­fe­ra).

Wikipedia


skójkowate

ro­dzi­na słod­ko­wod­nych małży z rzędu Unio­no­i­da


SJP.pl

Skój­ko­wa­te (Unio­ni­dae) – ro­dzi­na małży słod­ko­wod­nych z rzędu Unio­no­i­da obej­mu­ją­ca ga­tun­ki znacz­nie zróż­ni­co­wa­ne pod wzglę­dem kształ­tu i wiel­ko­ści, ma­ją­ce w roz­wo­ju pa­so­żyt­ni­cze glo­chi­dia. Małże z tej ro­dzi­ny ce­chu­je duża zmien­ność mor­fo­lo­gicz­na.

Wikipedia


skójkowaty

o ce­chach skój­ko­wa­tych (ro­dzi­na małży)


SJP.pl


skóra

zew­nętrz­na po­wło­ka ciała krę­gow­ców


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) anat. zew­nętrz­na po­wło­ka ciała krę­gow­ców;

 (1.2) su­ro­wiec otrzy­my­wa­ny z wy­pra­wio­nej skóry (1.1) niek­tó­rych zwie­rząt;

 (1.3) zew­nętrz­na po­wło­ka owocu, chle­ba itp.

 (1.4) pot. kurt­ka lub inna część gar­de­ro­by ze skóry (1.2)

 (1.5) przen. o włas­nym życiu, zdro­wiu, bez­pie­czeń­stwie

 (1.6) slang. zwło­ki ludz­kie

 (1.7) daw. gwara. więz. port­fel, pu­gi­la­res

Wiktionary

Skóra (łac. "cutis", gr. "derma") – naj­więk­szy na­rząd po­wło­ki wspól­nej (łac. "in­te­gu­men­tum com­mu­ne") krę­gow­ców o zło­żo­nej bu­do­wie i wie­lo­ra­kich funk­cjach; po­wło­ka wła­ści­wa. Ogól­na po­wierzch­nia skóry u czło­wie­ka wy­no­si 1,5-2 m², a gru­bość wy­no­si 1,5-5 mm. Skła­da się z trzech warstw: na­skór­ka, skóry wła­ści­wej i tkan­ki pod­skór­nej. Na­skó­rek skła­da się głów­nie z doj­rze­wa­ją­cych ko­mó­rek na­błon­ko­wych, na­zy­wa­nych ke­ra­ty­no­cy­ta­mi i two­rzy kilka warstw: pod­staw­ną, kol­czy­stą, ziar­ni­stą, jasną i ro­go­wą.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Włosy po­ra­sta­ją pra­wie całą po­wierzch­nię skóry czło­wie­ka.

 (1.2) Po­wi­nie­neś kupić sobie po­rząd­ne buty ze skóry.

 (1.3) Jabł­ka obrać ze skóry i usu­nąć gnia­zda na­sien­ne.

 (1.4) Z sa­mo­cho­du wy­siadł facet w skó­rze.

 (1.6) Ciało zmar­łe­go w po­go­to­wiu na­zy­wa się „skórą”. Za jedną skórę płaci się dziś 1200-1800 zł.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskura, AS: skura

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. naskórek m., skórowanie n., oskórowanie n., skórzak m.

:: zdrobn. skórka ż.

 czas. skórować ndk., oskórować dk.

 przym. skórny, skórzasty, skórzany, skórkowy, podskórny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) skórka

Wiktionary


skórcz

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie sta­ro­gardz­kim

Wiktionary

Skórcz ( Skurz) – mia­sto w pół­noc­nej Pol­sce, w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie sta­ro­gardz­kim, po­ło­żo­ne na pół­noc­no-wschod­niej gra­ni­cy Borów Tu­chol­skich, na Ko­cie­wiu.

Wieś kró­lew­ska w sta­ro­stwie osiec­kim w po­wie­cie now­skim wo­je­wództ­wa po­mor­skie­go w II po­ło­wie XVI w. W la­tach 1975–1998 mia­sto ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ło do wo­je­wództ­wa gdań­skie­go. Mia­sto po­ło­żo­ne na tra­sie dwóch (obec­nie za­wie­szo­nych) linii ko­le­jo­wych: nr 218 (Szlach­ta - My­śli­ce) i nr 243 (Skórcz - Sta­ro­gard Gdań­ski).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Hi­sto­ria Skór­cza jest cie­ka­wa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skórczanin mos., skórczanka ż.

 przym. skórczański

Wiktionary


skórczanin

miesz­ka­niec Skór­cza (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


skórczanka

miesz­kan­ka Skór­cza (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


skórczański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze Skór­czem, do­ty­czą­cy Skór­cza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Skórcz mrz.

Wiktionary


skórczewski

naz­wi­sko


SJP.pl


skóreczka

zdrob­nie­nie od: skór­ka


SJP.pl


skórka

1. zdrob­nie­nie od: skóra;
2. nie­wiel­ka wy­pra­wio­na skóra zwie­rzę­cia fu­ter­ko­we­go; fu­ter­ko;
3. tkan­ka ro­ślin­na okry­wa­ją­ca, peł­nią­ca funk­cje ochron­ne; epi­der­ma;
4. zew­nętrz­na po­wło­ka cze­goś;
5. w in­for­ma­ty­ce: zbiór ele­men­tów gra­ficz­nych in­ter­fej­su użyt­kow­ni­ka, umoż­li­wia­ją­cy zmia­nę wy­glą­du pro­gra­mu; skin


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: skóra

 (1.2) mały ka­wa­łek skóry

 (1.3) wy­pra­wio­na skóra zwie­rzę­ca o nie­wiel­kiej gru­bo­ści

 (1.4) tkan­ka ro­ślin­na okry­wa­ją­ca, peł­nią­ca funk­cje ochron­ne;

 (1.5) zew­nętrz­na po­wło­ka cze­goś

 (1.6) in­form. wy­gląd stro­ny in­ter­ne­to­wej, pro­gra­mu, apli­ka­cji itp.;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • epi­der­ma – na­skó­rek u zwie­rząt
  • epi­der­ma (skór­ka) – tkan­ka ro­ślin­na okry­wa­ją­ca, peł­nią­ca funk­cje ochron­ne
  • skór­ka – zew­nętrz­na war­stwa strzę­pek osła­nia­ją­ca owoc­nik grzy­bów
  • Skór­ka – wieś w woj. łódz­kim, w pow. zgier­skim, w gmi­nie Pa­rzę­czew
  • Skór­ka – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. zło­tow­skim, w gmi­nie Kra­jen­ka
  • Skór­ki – wieś w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie żniń­skim, w gmi­nie Ro­go­wo
  • skór­ka (skin) – wy­koń­cze­nie broni w świe­cie gry kom­pu­te­ro­wej, czę­sto w for­mie przed­mio­tu elek­tro­nicz­ne­go o pew­nej war­to­ści
  • skór­ka (skin) – wy­gląd pro­gra­mu kom­pu­te­ro­we­go
  • Skór­ka (herb szla­chec­ki) – ka­szub­ska ro­dzi­na szla­chec­ka i jej herb
  • Skór­ka – przy­sta­nek ko­le­jo­wy

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pra­wie gotów, pa­ni­czu — odrze­kła ciot­ka Klo­tyl­da, pod­no­sząc po­kryw­kę z ty­giel­ka — a skór­ka jak się ru­mie­ni!.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskurka, AS: skurka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skóra ż., skórowaczka ż.

 przym. skórzany, skórkowy, skórzasty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.6) karnacja, motyw, kompozycja

Wiktionary


skórki

1. zdrob­nie­nie od: skóra;
2. nie­wiel­ka wy­pra­wio­na skóra zwie­rzę­cia fu­ter­ko­we­go; fu­ter­ko;
3. tkan­ka ro­ślin­na okry­wa­ją­ca, peł­nią­ca funk­cje ochron­ne; epi­der­ma;
4. zew­nętrz­na po­wło­ka cze­goś;
5. w in­for­ma­ty­ce: zbiór ele­men­tów gra­ficz­nych in­ter­fej­su użyt­kow­ni­ka, umoż­li­wia­ją­cy zmia­nę wy­glą­du pro­gra­mu; skin


SJP.pl

Skór­ki – wieś w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie żniń­skim, w gmi­nie Ro­go­wo.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa byd­go­skie­go. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go (III 2011 r.) li­czy­ła 201 miesz­kań­ców. Jest trzy­na­stą co do wiel­ko­ści miej­sco­wo­ścią gminy Ro­go­wo.

Wikipedia


skórkojad

po­tocz­nie: męż­czyz­na bu­dzą­cy nie­chęć, zaz­drość lub po­dziw; skur­ko­jad, skur­czy­byk, skur­czy­syn, skur­ko­wa­ny, skur­ko­wa­niec, sku­ba­niec


SJP.pl


skórkowaty

przy­po­mi­na­ją­cy skór­kę, skórę


SJP.pl


skórkować

po­kry­wać mło­tecz­ki for­te­pia­nu fil­cem lub skórą


SJP.pl


skórkowice

Skór­ko­wi­ce – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie opo­czyń­skim, w gmi­nie Żar­nów.

W skład so­łect­wa "Skór­ko­wi­ce" wcho­dzą także wsie Po­rę­ba i Skum­ros.

Wieś jest sie­dzi­bą rzym­sko­ka­to­lic­kiej pa­ra­fii św. Łu­ka­sza w Skór­ko­wi­cach.

Wikipedia


skórkowy

przy­miot­nik od: skór­ka


SJP.pl


skórnicki

naz­wi­sko


SJP.pl


skórnictwo

gar­bar­stwo; wy­pra­wia­nie skór


SJP.pl

Skór­nict­wo – dział rze­mio­sła zaj­mu­ją­cy się za­rów­no wy­ro­bem skór przez gar­bo­wa­nie (gar­bar­stwo), jak i wyt­wa­rza­niem wy­ro­bów skó­rza­nych (cho­lew­kar­stwo, fu­trzar­stwo, in­tro­li­ga­tor­stwo, ka­let­nict­wo, ku­śnier­stwo, mie­chow­nict­wo, rę­ka­wicz­nict­wo, ry­mar­stwo, siod­lar­stwo, szew­stwo).

Wikipedia


skórnie

przy­słó­wek

 (1.1) po­przez skórę

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skórowaczka ż.

 przym. skórzasty

Wiktionary


skórnik

1. po­tocz­nie: le­karz cho­rób skór­nych; der­ma­to­log
2. prze­sta­rza­le: gar­barz


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • skór­nik (Der­me­stes) – ro­dzaj chrzą­szczy z ro­dzi­ny skór­ni­ko­wa­tych
  • skór­nik (Ste­re­um) – ro­dzaj grzy­bów z ro­dzi­ny skór­ni­ko­wa­tych
  • Skór­nik – sztucz­ne wzgó­rze we Wroc­ła­wiu

Wikipedia


skórniki

1. mały chrząszcz z ro­dzi­ny o tej samej naz­wie; skór­ni­ki - ro­dzi­na tych chrzą­szczy
2. skór­nik sło­ni­niec - po­spo­li­ty ga­tu­nek chrzą­szcza, szkod­ni­ka ma­ga­zy­nów żyw­no­ścio­wych


SJP.pl


skórnikowate

1. ro­dzi­na grzy­bów z rzędu go­łąb­kow­ców;
2. ro­dzi­na chrzą­szczy; Der­me­sti­dae


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Skór­ni­ko­wa­te (Ste­re­a­ce­ae Pilát) – ro­dzi­na grzy­bów.
  • Skór­ni­ko­wa­te (owady) – (Der­me­sti­dae)

Wikipedia


skórnikowaty

1. o ce­chach skór­ni­ko­wa­tych (ro­dzi­na grzy­bów);
2. o ce­chach skór­ni­ko­wa­tych (ro­dzi­na chrzą­szczy)


SJP.pl


skórny

two­rzą­cy się na skó­rze (np. cho­ro­by skór­ne, na­bło­nek skór­ny); od­no­szą­cy się do skóry (np. torba skór­na kan­gu­rzy­cy, le­karz skór­ny)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy skóry

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskurnɨ, AS: skurny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skóra ż., skórowaczka ż., zaskórniak mzw.

 przym. skórzany, skórzasty, podskórny

Wiktionary


skóro

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=żeń­ski.

 (1.1) W. lp. od: skóra

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskurɔ, AS: skuro

Wiktionary


skóropodobny

ma­ją­cy niek­tó­re wła­ści­wo­ści skóry; przy­po­mi­na­ją­cy skórę


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przy­po­mi­na­ją­cy skórę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pro­szę wejść – po­wie­dzia­ła, wska­zu­jąc drzwi po pra­wej stro­nie obite ma­te­ria­łem skó­ro­po­dob­nym.

Wiktionary


skóroskrzydłe

rząd na­drzew­nych, ro­śli­no­żer­nych ssa­ków ło­ży­sko­wych; la­taw­ce


SJP.pl


skóroskrzydły

o ce­chach skó­ros­krzy­dłych (rząd ssa­ków)


SJP.pl


skórowaczka

ma­szy­na do zdej­mo­wa­nia skór zwie­rzę­cych; kru­po­niar­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. spoż. ma­szy­na do zdej­mo­wa­nia skór zwie­rzę­cych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cio­cia Kry­sia pra­cu­je na skó­ro­wacz­ce w po­bli­skiej rzeź­ni.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skóra ż., skórka ż., skórowanie n., oskórowanie n., skórowarka ż., skórnik m., zaskórnik m., zaskórniak m., skórnictwo n.

 czas. skórować ndk., oskórować dk.

 przym. skórny, skórniczy, skórzany, podskórny, skórzasty

 przysł. skórnie, podskórnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kruponiarka, skórowarka

Wiktionary


skórowarka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. spoż. ma­szy­na do zdej­mo­wa­nia skór zwie­rzę­cych

 (1.2) pot. techn. urzą­dze­nie słu­żą­ce do usu­wa­nia izo­la­cji z kabli

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bab­cia Do­ro­ta prze­pra­co­wa­ła dwie de­ka­dy na skó­ro­war­ce w miej­skiej rzeź­ni.

 (1.2) Ofe­ru­je­my różne mo­de­le skó­ro­wa­rek do kabli.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skórowanie n., skórowaczka ż.

 czas. skórować ndk.

 przym. skórzasty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skórowaczka

 (1.2) odizolowywacz

Wiktionary


skórować

1. zdej­mo­wać skórę z tuszy zwie­rzę­cej;
2. usu­wać izo­la­cję z kabla


SJP.pl


skórski

naz­wi­sko


SJP.pl


skórzak

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Skó­rzak (grzyb) – grzy­by z ro­dzi­ny Der­mo­cy­be włą­czo­ne obec­nie do ro­dza­ju za­sło­nak
  • skó­rzak (cho­ro­ba) – cho­ro­ba no­wot­wo­ro­wa po­wie­ki

Wikipedia


skórzany

zro­bio­ny ze skóry zwie­rzę­cej (np. pasek skó­rza­ny); od­no­szą­cy się do przed­mio­tów ze skóry (np. prze­mysł skó­rza­ny)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) rzem. wy­ko­na­ny ze skóry, obity skórą

 (1.2) do­ty­czą­cy wy­ro­bów ze skóry

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ku­pi­łam ojcu na uro­dzi­ny po­rząd­ny, skó­rza­ny port­fel.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skuˈʒãnɨ, AS: skužãny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skóra ż., skórka ż., skórowanie n., oskórowanie n., skórowaczka ż., zaskórniak mzw.

 czas. skórować ndk., oskórować dk.

 przym. skórny, skórkowy, skórzasty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skórkowy

Wiktionary


skórzasty

po­dob­ny do skóry; w bo­ta­ni­ce: skó­rza­ste li­ście - grube, sztyw­ne li­ście niek­tó­rych ro­ślin


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) po­dob­ny do skóry, np. twar­do­ścią, fak­tu­rą, za­pa­chem itp.

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (2.1) po­kry­ty skórą, w szcze­gól­no­ści twar­dą, grubą skórą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mig­dał jest pest­kow­cem o wy­dłu­żo­nym, ja­jo­wa­tym kształ­cie z szorst­ką, szarą, skó­rza­stą skór­ką.

 (1.1) Te ga­tun­ki i od­mia­ny, które mają zi­mo­zie­lo­ne, skó­rza­ste li­ście, na­zy­wa­ne są zwy­cza­jo­wo ro­do­den­dro­na­mi lub ró­ża­necz­ni­ka­mi, na­to­miast te o mięk­kich, lekko owło­sio­nych i zrzu­ca­nych na zimę lub pół­zi­motr­wa­łych li­ściach na­zy­wa się aza­lia­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skóra ż., skórka ż., skóreczka ż., zaskórnik m., zaskórniak m., skórzak m., skórowanie n., oskórowanie n., skórowiec m., skórnik m., skórnikowate nmos., skórzastość ż., skórnictwo n., skórkowatość ż., skórniczka ż., skórniczek m., skórowaczka ż., skórowarka ż., skórnica ż., skórzyca ż.

 czas. skórować ndk., oskórować dk.

 przym. skórkowy, skórny, skórzany, podskórny, naskórny, skórnikowaty, zaskórnikowy, przyskórny, odskórny, skórniczy, skórkowaty

 przysł. skórnie, podskórnie

Wiktionary


skórzec

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Skó­rzec – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. sied­lec­kim, w gmi­nie Skó­rzec
  • Skó­rzec – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. wy­so­ko­ma­zo­wiec­kim, w gmi­nie Cie­cha­no­wiec
  • Skó­rzec – gmina w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. sied­lec­kim
  • Skó­rzec – dawna gmina w wo­je­wództ­wie bia­ło­stoc­kim
  • Skó­rzec – dawna gro­ma­da w po­wie­cie sied­lec­kim
  • Skó­rzec – dawna gro­ma­da w po­wie­cie sie­mia­tyc­kim

Wikipedia


skórzecki

przy­miot­nik od: Skórcz, Skó­rzec


SJP.pl


skórzewo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Skó­rze­wo – osada leśna w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. na­kiel­skim, w gmi­nie Kcy­nia
  • Skó­rze­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. na­kiel­skim, w gmi­nie Szu­bin
  • Skó­rze­wo – osada w woj. po­mor­skim, w pow. człu­chow­skim, w gmi­nie Człu­chów
  • Skó­rze­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. poz­nań­skim, w gmi­nie Do­pie­wo

Wikipedia


skórzewski

naz­wi­sko


SJP.pl


skórzeń

1. skó­rza­ny pas;
2. daw­niej: skó­rza­ny but z wy­so­ki­mi cho­le­wa­mi; skórz­nia


SJP.pl


skórznia

1. skó­rza­ny pas;
2. daw­niej: skó­rza­ny but z wy­so­ki­mi cho­le­wa­mi; skórz­nia


SJP.pl


skórznice

Skórz­ni­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie puł­tu­skim, w gmi­nie Win­ni­ca. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa cie­cha­now­skie­go.

Wikipedia


skórznie

1. skó­rza­ny pas;
2. daw­niej: skó­rza­ny but z wy­so­ki­mi cho­le­wa­mi; skórz­nia


SJP.pl


skórzno

Skórz­no – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie włoc­ław­skim, w gmi­nie Fa­bian­ki.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa włoc­ław­skie­go. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go (III 2011 r.) li­czy­ła 224 miesz­kań­ców. Jest dzie­sią­tą co do wiel­ko­ści miej­sco­wo­ścią gminy Fa­bian­ki.

Wikipedia


skórzyn

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Skó­rzyn – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. gło­gow­skim, w gmi­nie Kotla
  • Skó­rzyn – wieś w woj. lu­bu­skim, w po­wie­cie kro­śnień­skim, w gmi­nie Ma­sze­wo

Wikipedia


skórzyno

Skó­rzy­no (kaszb. "Skòrzëno", Scho­rin) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie słup­skim, w gmi­nie Głów­czy­ce. Ma sta­tus so­łect­wa.

W skład "so­łect­wa Skó­rzy­no" wcho­dzi także wieś Ró­wien­ko. W 2024 so­łect­wo li­czy­ło 152 miesz­kań­ców.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa słup­skie­go.

Wikipedia


skórzyński

naz­wi­sko


SJP.pl


skąd

1. za­i­mek przy­słów­ko­wy za­stę­pu­ją­cy wy­ra­zy lub wy­ra­że­nia oz­na­cza­ją­ce okre­śle­nia miej­sca, przy­czy­nę, źró­dło cze­goś
2. do­po­wie­dze­nie o zna­cze­niu: by­najm­niej, wcale nie


SJP.pl

za­i­mek

 (1.1) …słu­żą­cy do za­da­wa­nia pytań o kie­ru­nek lub miej­sce, w któ­rym za­czął się ruch

 (1.2) …słu­żą­cy do roz­po­czy­na­nia zdań po­drzęd­nych okre­śla­ją­cych kie­ru­nek lub miej­sce, w któ­rym za­czął się ruch

par­ty­ku­ła

 (2.1) wzmoc­nio­ne nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Skąd przy­je­chał ten po­ciąg? Z Gdań­ska.

 (1.2) Tam, skąd po­cho­dzę, nikt tak nie trak­tu­je ko­biet!

 (2.1) Czy byłeś kie­dyś w bur­de­lu? Ależ skąd!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skɔ̃nt, AS: skõnt

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) zaimek skądinąd, skądś

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) z jakiego miejsca / kierunku

 (2.1) w życiu, co ty

Wiktionary


skądciś

z ja­kie­goś miej­sca, nie wia­do­mo skąd; skądś, skąd­siś


SJP.pl


skądeś

po­tocz­nie: za­i­mek py­ta­ją­cy "skąd" po­łą­czo­ny z koń­ców­ką cza­sow­ni­ko­wą dru­giej osoby "-eś" (np. "Ską­deś się tu wziął?")


SJP.pl


skądinąd

z in­ne­go źró­dła; z in­ne­go miej­sca; z in­ne­go wzglę­du, poza tym, zresz­tą


SJP.pl

par­ty­ku­ła

 (1.1) …uży­wa­na w wy­ra­że­niu wtrą­co­nym, na­wią­zu­ją­cym do wcze­śniej­szej wy­po­wie­dzi i uzu­peł­nia­ją­cym je nową, zwy­kle mniej istot­ną in­for­ma­cją

za­i­mek

 (2.1) z in­ne­go miej­sca lub źró­dła niż to, o któ­rym była mowa, i to, które mó­wią­cy lub słu­chacz miał na myśli

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rich­ter, ską­di­nąd ce­nio­ny ma­larz, pra­cu­jąc nad „At­la­sem”, zmie­nia się w skrzęt­ne­go zbie­ra­cza, kla­sy­fi­ka­to­ra i ar­chi­wi­stę.

 (2.1) Ską­di­nąd wiem o jej wy­jeź­dzie.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nawiasem mówiąc, notabene, ponadto, prawdę mówiąc, w dodatku, zresztą

Wiktionary


skądkolwiek

za­i­mek nie­o­kre­ślo­ny

 (1.1) obo­jęt­nie, z ja­kie­go miej­sca

za­i­mek względ­ny

 (2.1) …wska­zu­ją­cy na to, że to, o czym mowa w zda­niu na­drzęd­nym dzie­je się nie­za­leż­nie od miej­sca, z któ­re­go kie­ro­wa­na jest czyn­ność opi­sa­na w zda­niu po­drzęd­nym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nadto, zda­niem Bie­sia­dow­skie­go, na­le­ża­ło spró­bo­wać wy­do­by­cia skąd­kol­wiek kil­ku­dzie­się­ciu ty­się­cy go­tów­ki.

 (2.1) Po­mię­dzy Wła­dy­sła­wo­wem a Puc­kiem wiatr, skąd­kol­wiek wieje, na­no­si śnieg za­le­ga­ją­cy na oko­licz­nych łą­kach.

Wiktionary


skądsi

gwa­ro­wo: skądś


SJP.pl


skądsiś

z ja­kie­goś miej­sca, nie wia­do­mo skąd; skądś, skąd­ciś


SJP.pl


skądś

z ja­kie­goś miej­sca, nie wia­do­mo skąd; skąd­siś, skąd­ciś


SJP.pl

za­i­mek

 (1.1) z ja­kie­goś (nie­o­kre­ślo­ne­go lub niez­na­ne­go) miej­sca

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W sta­ro­żyt­no­ści Iran za­miesz­ki­wa­ny był przez roz­ma­i­te ludy, do czasu aż skądś, ze ste­pów nad­woł­żań­skich przy­wę­dro­wa­li In­do­i­rań­czy­cy i zo­sta­li tu do dziś.

Wiktionary

Powiązane:

 zaim. znikąd

Wiktionary


skądże

1. wzmoc­nio­ny za­i­mek przy­słow­ny "skąd" (np. "Ską­dże pani o tym wie?");
2. wzmoc­nio­ny wy­krzy­knik "skąd"; cóżże znowu


SJP.pl

par­ty­ku­ła

 (1.1) wzmoc­nio­ne skąd w zna­cze­niu nie

za­i­mek

 (2.1) rzad. wzmoc­nio­ne skąd

Wiktionary

Powiązane:

 partyk. skąd

 zaim. skąd

Wiktionary


skąpa

ko­bie­ta skąpa; ską­pi­ca


SJP.pl

Skąpa – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie pa­ję­czań­skim, w gmi­nie Strzel­ce Wiel­kie. W la­tach 1973–74 w gmi­nie Sul­mie­rzy­ce.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa czę­sto­chow­skie­go.

Wikipedia


skąpanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ską­pać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. skąpać

 rzecz. kąpielisko n., kąpielowy mos., kąpielówki nmos.

 przym. kąpielowy

Wiktionary


skąpać

1. książk. za­mo­czyć cał­ko­wi­cie, np. w wo­dzie;
2. ską­pać się - za­mo­czyć się cał­ko­wi­cie, zwła­szcza mi­mo­wol­nie


SJP.pl


skąpe

ko­bie­ta skąpa; ską­pi­ca


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Skąpe – wieś w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie to­ruń­skim, w gmi­nie Chełm­ża
  • Skąpe – wieś w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim, w po­wie­cie świe­bo­dziń­skim, w gmi­nie Skąpe
  • Skąpe – wieś w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie ko­nec­kim, w gmi­nie Słu­pia Ko­nec­ka
  • Skąpe – ko­lo­nia w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie kol­skim, w gmi­nie Grze­go­rzew
  • Skąpe – wieś w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie słu­pec­kim, w gmi­nie Strzał­ko­wo
  • Skąpe – osada w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie draw­skim, w gmi­nie Zło­cie­niec
  • Skąpe – je­zio­ro na Po­je­zie­rzu By­tow­skim w po­wie­cie słup­skim
  • Skąpe – je­zio­ro na Rów­ni­nie Cha­rzy­kow­skiej w po­wie­cie choj­nic­kim
  • Skąpe – je­zio­ro w woj. po­mor­skim, w po­wie­cie by­tow­skim, w gmi­nie Miast­ko
  • Skąpe – je­zio­ro na Po­je­zie­rzu Draw­skim w po­wie­cie draw­skim
  • Skąpe – gmina wiej­ska w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim, w po­wie­cie świe­bo­dziń­skim
  • Skąpe – dawna gro­ma­da

Wikipedia


skąpiara

reg.: ko­bie­ta skąpa


SJP.pl


skąpiarz

reg.: ską­piec


SJP.pl


skąpica

po­tocz­nie, z nie­chę­cią o ko­bie­cie ską­pej


SJP.pl


skąpiec

osoba stro­nią­ca od wy­da­wa­nia pie­nię­dzy, nawet na pod­sta­wo­we po­trze­by; du­si­grosz, skne­ra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba nie­chęt­nie wy­da­ją­ca swoje pie­nią­dze

Wiktionary

Ską­piec (fr. "L'Avare") – pro­za­tor­ska ko­me­dia Mo­lie­ra, wy­sta­wio­na na de­skach te­a­tru po raz pier­wszy 9 wrze­śnia 1668 roku. W roli głów­ne­go bo­ha­te­ra, Har­pa­go­na wy­stą­pił sam autor.

W tym samym cza­sie Mo­lier wy­sta­wił także inną sztu­kę – "Am­fi­trion". Oba ut­wo­ry były swo­bod­ny­mi na­wią­za­nia­mi do ko­me­dii Pla­u­ta: "Am­fi­trion" i "Au­lu­la­ria" ("Skarb").

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W dzi­siej­szych cza­sach tylko skąp­cy ce­ru­ją skar­pet­ki, za­miast nabyć parę no­wych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskɔ̃mpʲjɛt͡s, AS: skõmpʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skąpstwo n., skąpiradło n.

 czas. skąpić ndk., poskąpić dk.

 przym. skąpy, skąpiutki

 przysł. skąpo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sknera, sknerus, kutwa, skąpiradło, dusigrosz, mrzygłód, liczykrupa, wędzigrosz, gównojad, centuś, chytrus, chciwiec, harpagon, żyła; gw. Śląsk Cieszyński dziurdziuch, nienażraniec; przest. żminda, żyd

Wiktionary


skąpiej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: skąpo


SJP.pl


skąpieć

sta­wać się ską­pym; ży­dzieć


SJP.pl


skąpiradło

po­tocz­nie, z nie­chę­cią: osoba stro­nią­ca od wy­da­wa­nia pie­nię­dzy, nawet na pod­sta­wo­we po­trze­by; ską­piec, skne­ra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. pejor. po­gard. ktoś, kto stro­ni od wy­da­wa­nia pie­nię­dzy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skąpiec mos., skąpstwo n.

 przym. skąpy, skąpiutki

 czas. skąpić ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) centuś, chytrus, dusigrosz, harpagon, kutwa, liczykrupa, sknera, sknerus, żminda, żyd, żyła

Wiktionary


skąpiutki

zdrob­nie­nie od: skąpy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zdrobn. od: skąpy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skɔ̃mˈpʲjutʲci, AS: skõmpʹi ̯utʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skąpstwo n., skąpiec m., skąpiradło n., skąpienie n.

 czas. skąpić ndk., poskąpić dk.

 przym. skąpy

 przysł. skąpo

Wiktionary


skąpić

wy­dzie­lać komuś małe ilo­ści, nie dawać cze­goś w wy­star­cza­ją­cym stop­niu


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) być ską­pym

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skąpiec mos., skąpiradło n., skąpstwo n.

 przym. skąpiutki, skąpy

Wiktionary


skąpolistny

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który ma nie­wie­le liści

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌskɔ̃mpɔˈlʲistnɨ, AS: skõmpolʹistny

Wiktionary


skąpomocz

zmniej­sze­nie wy­dzie­la­nia moczu, głów­nie wsku­tek nie­wy­dol­no­ści nerek; oli­gu­ria


SJP.pl

Ską­po­mocz ( oli­gu­ria) – zmniej­sze­nie ilo­ści moczu do­bo­we­go po­ni­żej 400–500 ml u do­ro­słych (przy wzro­ście 170 cm i wadze 70 kg). Od­po­wied­nio u nie­mow­ląt po­ni­żej 1 ml/kg/h oraz u więk­szych dzie­ci 0,5 ml/kg/h. Spa­dek ilo­ści moczu po­ni­żej 100 ml/dobę okre­śla się mia­nem bez­mo­czu ("anu­ria").

Wikipedia


skąponogi

gro­ma­da sta­wo­no­gów za­li­cza­nych do wijów; ską­pot­chaw­ce


SJP.pl

Ską­po­no­gi, ską­pot­chaw­ce ("Pa­u­ro­po­da") – gro­ma­da sta­wo­no­gów za­li­cza­nych do wijów. Osią­ga­ją dłu­gość ciała do 2 mm. Dotąd opi­sa­no około 780 ga­tun­ków ską­po­no­gów, z któ­rych około 30 zna­nych jest z Pol­ski.

Wikipedia


skąpoobjawowiec

osoba, która ma nie­wiel­kie ob­ja­wy ja­kiejś cho­ro­by


SJP.pl


skąpoobjawowy

w me­dy­cy­nie: cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się wy­stę­po­wa­niem nie­wiel­kich ob­ja­wów


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) med. o ła­god­nym prze­bie­gu, z ob­ja­wa­mi cho­ro­by o nie­wiel­kim na­si­le­niu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) HBV jest wi­ru­sem DNA wy­wo­łu­ją­cym za­pa­le­nie wą­tro­by typu B. Prze­bieg za­ka­że­nia może być be­zob­ja­wo­wy, ską­po­ob­ja­wo­wy lub peł­no­ob­ja­wo­wy z żół­tacz­ką.

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. skąpoobjawowo

Wiktionary


skąpopłetwy

1. gęś ską­po­płet­wa - ga­tu­nek du­że­go ptaka z rzędu blasz­ko­dzio­bych; bez­płet­wiec;
2. sie­wecz­ka ską­po­płet­wa - ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny sie­wecz­ko­wa­tych


SJP.pl


skąposzczet

przed­sta­wi­ciel pod­gro­ma­dy zwie­rząt o tej samej naz­wie, na­le­żą­cej do typu pier­ście­nic; za­miesz­ku­je śro­do­wi­sko lą­do­we i wody słod­kie


SJP.pl


skąposzczety

przed­sta­wi­ciel pod­gro­ma­dy zwie­rząt o tej samej naz­wie, na­le­żą­cej do typu pier­ście­nic; za­miesz­ku­je śro­do­wi­sko lą­do­we i wody słod­kie


SJP.pl

Ską­po­szcze­ty (Oli­go­cha­e­ta) – grupa około 5000 ga­tun­ków pier­ście­nic o wy­raź­nie seg­men­to­wa­nym, wy­dłu­żo­nym ciele po­zba­wio­nym pa­ra­po­diów i bez przy­dat­ków na gło­wo­wym od­cin­ku ciała, z nie­licz­ny­mi i pro­sty­mi, chi­ty­no­wy­mi szcze­ci­na­mi, tra­dy­cyj­nie kla­sy­fi­ko­wa­na jako pod­gro­ma­da sio­deł­kow­ców (Cli­tel­la­ta).

Wikipedia


skąpotchawce

gro­ma­da sta­wo­no­gów za­li­cza­nych do wijów; ską­po­no­gi


SJP.pl


skąpotchawiec

przed­sta­wi­ciel gro­ma­dy sta­wo­no­gów za­li­cza­nych do wijów


SJP.pl


skąpski

→ Skąpe (wieś w Pol­sce)


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bo­le­sław Skąp­ski (stro­na ujed­noz­nacz­nia­ją­ca)
  • Fran­ci­szek Skąp­ski (1881-1966) – pol­ski dzia­łacz nie­pod­le­gło­ścio­wy w Pe­ters­bur­gu, przed­się­bior­ca
  • Fran­ci­szek Skąp­ski – pol­ski woj­sko­wy
  • Jerzy Skąp­ski – pol­ski ar­ty­sta ma­larz, gra­fik i pro­jek­tant wi­tra­ży
  • Józef Skąp­ski – pol­ski praw­nik
  • Kon­stan­ty Skąp­ski – pol­ski woj­sko­wy
  • Łu­kasz Skąp­ski – pol­ski ar­ty­sta mul­ti­me­dial­ny, pe­da­gog
  • Mi­chał Skąp­ski – pol­ski praw­nik
  • Rafał Skąp­ski – pol­ski praw­nik, wy­daw­ca, po­li­tyk
  • Ste­fan Skąp­ski – pol­ski po­li­tyk

Wikipedia


skąpstwo

bycie ską­pym; skner­stwo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) nie­chęć do roz­sta­wa­nia się z pie­niędz­mi, nad­mier­na oszczęd­ność

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Oskar­żo­no mnie o skąp­stwo i chci­wość, a prze­cież byłam tylko oszczęd­na!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskɔ̃mpstfɔ, AS: skõmpstfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skąpiec m., skąpiradło n., skąpienie n.

 czas. skąpić ndk., poskąpić dk.

 przym. skąpy, skąpiutki

 przysł. skąpo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chytrość, sknerstwo

Wiktionary


skąpszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: skąpy


SJP.pl


skąpy

1. oszczęd­ny do prze­sa­dy, ża­łu­ją­cy komuś cze­goś
2. zbyt mały, skła­da­ją­cy się z nie­wie­lu czę­ści, nie­wy­star­cza­ją­cy


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) pejor. nie­chęt­nie od­da­ją­cy swoje dobra, pie­nią­dze

 (1.2) pot. bar­dzo mały, o małej ob­ję­to­ści

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mój mąż jest taki skąpy, że gdy czyta książ­kę, to aby za­o­szczę­dzić na ra­chun­kach za prąd, gasi świa­tło na czas prze­wra­ca­nia kar­tek.

 (1.2) Na obo­zie or­ga­ni­za­to­rzy za­pew­ni­li tylko bar­dzo skąpą ko­la­cję.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskɔ̃mpɨ, AS: skõmpy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skąpiec m., skąpstwo n., skąpiradło, skąpienie n.

 czas. skąpić ndk., poskąpić dk.

 przysł. skąpo

 przym. skąpiutki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chytry, centusiowski

 (1.2) mały, niedostateczny, ograniczony

Wiktionary


skęczno

Skęcz­no – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie pod­dę­bic­kim, w gmi­nie Za­dzim.

W skład so­łect­wa Skęcz­no wcho­dzi także wieś Piła.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa sie­radz­kie­go.

Wikipedia


skępe

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

Skępe – mia­sto w Pol­sce w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie lip­now­skim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Skępe.

Skępe uzy­ska­ło lo­ka­cję miej­ską w 1445 roku. Zo­sta­ło zde­gra­do­wa­ne w 1869 roku. Po­now­nie uzy­ska­ło prawa miej­skie w 1997 roku.

We­dług da­nych GUS z 1 stycz­nia 2025 r. Skępe li­czy­ło 3379 miesz­kań­ców.

Wikipedia


skępianin

miesz­ka­niec Skę­pe­go (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


skępianka

miesz­kan­ka Skę­pe­go (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


skępski

przy­miot­nik od: Skępe


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze Skę­pem, do­ty­czą­cy Skę­pe­go

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Skępe n.

Wiktionary


skłaczony

taki, który się skła­czył (zle­pił się w kłaki)


SJP.pl


skład

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miej­sce gro­ma­dze­nia (skła­do­wa­nia) to­wa­rów, ma­ga­zyn

 (1.2) sport. zbiór wszyst­kich za­wod­ni­ków jed­nej dru­ży­ny pod­czas meczu

 (1.3) zbiór ele­men­tów sta­no­wią­cych dany przed­miot lub sub­stan­cję

 (1.4) druk. przy­go­to­wy­wa­nie tek­stu do druku, skła­da­nie

 (1.5) gw-pl|Poz­nań., ku­ja­wy. sklep

 (1.6) kolej. kom­plet po­łą­czo­nych wa­go­nów;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • skład tek­stu
  • DTP
  • skład pro­cen­to­wy
  • skład celny
  • prawo skła­du
  • Skład Apo­stol­ski
  • skład ga­tun­ko­wy
  • skład spo­łecz­ny
  • skład ziar­no­wy
  • skła­do­wi­sko śmie­ci
  • skład po­cią­gu
  • skład hand­lo­wy

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Żoł­nie­rze posz­li do skła­du broni.

 (1.2) Skład biało-czer­wo­nych zde­cy­do­wa­nie od­bie­gał od op­ty­mal­ne­go, na­to­miast ry­wa­le do Chi­ca­go przy­je­cha­li w naj­moc­niej­szym ze­sta­wie­niu, z kadrą nasz­pi­ko­wa­ną me­da­li­sta­mi ostat­nich mi­strzostw świa­ta i igrzysk olim­pij­skich w Rio de Ja­ne­i­ro.

 (1.3) Pro­szę mi podać skład che­micz­ny tej sub­stan­cji.

 (1.4) W skła­dzie naj­no­wsze­go nu­me­ru uczest­ni­czył sam dy­rek­tor wy­daw­nict­wa.

 (1.5) Byłem w skła­dzie, ale nie mia­łem bej­mów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skwat, AS: sku̯at

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. składnik m., składowisko n., składarka ż., składanka ż., składak m., składnica ż., składanie n., składowanie n.

:: zdrobn. składzik m.

 czas. składać ndk., składować ndk.

 przym. składny, składowy, składany

 przysł. składnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) magazyn, składowisko

 (1.2) zespół, drużyna

 (1.5) zob. sklep.

Wiktionary


składacz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ten kto coś skła­da

 (1.2) druk. pra­cow­nik dru­kar­ni skła­da­ją­cy tekst

 (1.3) daw. poeta

 (1.4) osoba od­da­ją­ca coś na skład (w de­po­zyt)

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) zecer

Wiktionary


składaczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od skła­dak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. składak m.

Wiktionary


składak

1. skła­da­ny kajak tu­ry­stycz­ny;
2. skła­da­ny nóż;
3. po­pu­lar­ny ro­dzaj ro­we­ru


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rower, który można zło­żyć, zmniej­sza­jąc jego ga­ba­ry­ty np. w celu prze­tran­spor­to­wa­nia

 (1.2) kom­pu­ter sta­cjo­nar­ny zło­żo­ny z od­dziel­nie ku­po­wa­nych po­dze­spo­łów róż­nych pro­du­cen­tów

 (1.3) kajak, który można zło­żyć, zmniej­sza­jąc jego ga­ba­ry­ty np. w celu prze­tran­spor­to­wa­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) W dwóch sy­tu­a­cjach skła­dak jest bez­kon­ku­ren­cyj­ny: gdy trze­ba go tran­spor­to­wać środ­ka­mi ko­mu­ni­ka­cji pu­blicz­nej lub trzy­mać w małym miesz­ka­niu. We wszyst­kich po­zo­sta­łych sy­tu­a­cjach je­dy­nie bez­kry­tycz­na mi­łość do tego typu ka­ja­ków uza­sad­nia ich uży­wa­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skład m., składnik m., składka ż., składanka ż., składanie n., poskładanie n., składowa ż., składnica ż., składzik m., składarka ż.

:: zdrobn. składaczek m.

 czas. składać ndk., poskładać dk.

 przym. składnikowy, składowy, składkowy, składankowy

Wiktionary


składaneczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: skła­dan­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. składanka ż.

Wiktionary


składanek

wy­da­nie kilku róż­nych ut­wo­rów mu­zycz­nych jako pewną ca­łość


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bog­dan Skła­da­nek – pol­ski ira­ni­sta
  • Ju­lian Skła­da­nek – pol­ski aktor te­a­tral­ny, ra­dio­wy i fil­mo­wy
  • Maria Skła­da­nek – pol­ska ira­nist­ka

Wikipedia


składanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|skła­dać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skwaˈdãɲɛ, AS: sku̯adãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. układać, składać ndk.

 rzecz. składarka ż., skład m., składanka ż., składka ż., składak mrz., składnik mrz., składnica ż.

 przym. składowy, składany, układny

Wiktionary


składaniec

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pszcz. od­kład ut­wo­rzo­ny z ramek z czer­wiem po­cho­dzą­cych od kilku róż­nych ro­dzin pszcze­lich

Wiktionary


składanka

wy­da­nie kilku róż­nych ut­wo­rów mu­zycz­nych jako pewną ca­łość


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) coś zło­żo­ne­go z kilku rze­czy, ut­wo­rów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kiedy uka­zu­ją się nowe, zre­ma­ste­ro­wa­ne płyty albo skła­dan­ki Be­a­tel­sów, głos w ich spra­wie zaj­mu­ją współ­cze­śni mu­zy­cy.

 (1.1) Na Świę­ta do­sta­łem skła­dan­kę pol­skich kolęd.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skwaˈdãnka, AS: sku̯adãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skład m., składanie n., składowisko n., składnik m., składak m.

:: zdrobn. składaneczka ż.

 czas. składać, poskładać

 przym. składowy, składankowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kompilacja, melanż, zbieranina

Wiktionary


składankowy

przy­miot­nik od: skła­dan­ka


SJP.pl


składanowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mar­cin Skła­da­now­ski – ka­to­lic­ki du­chow­ny, te­o­log
  • Ma­riusz Skła­da­now­ski – pol­ski in­for­ma­tyk

Wikipedia


składany

1. da­ją­cy się skła­dać, taki, który można zło­żyć;
2. zło­żo­ny z ja­kichś ele­men­tów


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) da­ją­cy się skła­dać

 (1.2) zło­żo­ny z czę­ści

 (1.3) zło­żo­ny w fałdy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ża­czek stłu­mił chi­chot, cio­cia Wie­sia przy­gry­zła wargi, na­to­miast pan z PZU mil­czał, ob­mie­rza­jąc ścia­nę za po­mo­cą ni­klo­wa­nej, skła­da­nej mia­recz­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skład mrz., składanie n., naskładanie n., poskładanie n.

 czas. naskładać dk., składać ndk., poskładać dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rozkładany, teleskopowy

 (1.2) połączony, posklejany, złożony

 (1.3) pofałdowany, pogięty, sfałdowany

Wiktionary


składarka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. urzą­dze­nie skła­da­ją­ce ar­ku­sze pa­pie­ru

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skwaˈdarka, AS: sku̯adarka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skład m., składanie n., składka ż., składak m., składnica ż.

 przym. składowy

 czas. składać

Wiktionary


składać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zło­żyć)

 (1.1) gro­ma­dzić coś, zbie­rać

 (1.2) bu­do­wać coś z ele­men­tów, łą­czyć w jedną ca­łość dwie lub wię­cej czę­ści

 (1.3) zgi­nać, za­ła­my­wać coś, ro­biąc to mniej­szym

 (1.4) prze­ka­zy­wać coś komuś w for­mie ust­nej lub pi­sem­nej

 (1.5) druk. przy­go­to­wy­wać tekst do druku, łą­cząc, ze­sta­wia­jąc różne li­te­ry i wy­ra­zy

 (1.6) umie­szczać w okre­ślo­nym miej­scu

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny skła­dać się (dk. zło­żyć się)

 (2.1) mieć coś za swoje czę­ści

 (2.2) ofia­ro­wać, ku­po­wać, zbie­rać coś w kilka osób w taki spo­sób, że każda z tych osób daje tylko część, uczest­ni­czyć w skład­ce

 (2.3) być zdol­nym do zło­że­nia

 (2.4) przy­bie­rać po­zy­cję do wy­ko­na­nia czyn­no­ści

 (2.5) sta­wać się przy­czy­ną cze­goś

 (2.6) pot. w od­nie­sie­niu do ja­kichś oko­licz­no­ści: mieć jakiś prze­bieg

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Muszę skła­dać grosz do gro­sza, aby kupić jej pre­zent.

 (1.2) Od wczo­raj upar­cie skła­da model sa­mo­lo­tu.

 (1.3) Skła­dam teraz na­miot do po­krow­ca.

 (1.4) Skła­da­łem mu ży­cze­nia zaraz po przyj­ściu na jego imie­ni­ny.

 (1.4) Skła­dam po­da­nie do urzę­du z proś­bą o roz­pa­trze­nie skar­gi.

 (1.5) Wła­śnie skła­dam kom­pu­te­ro­wo szkol­ną ga­ze­tę.

 (1.6) Ofi­cjal­na de­le­ga­cja rzą­do­wa skła­da wie­niec przy gro­bie niez­na­ne­go żoł­nie­rza.

 (2.1) Sil­nik skła­da się z gaź­ni­ka, tło­ków, wału, chłod­ni­cy i wielu in­nych ele­men­tów

 (2.2) Pra­cow­ni­cy zło­ży­li się na wspól­ny pre­zent dla swo­je­go szefa.

 (2.3) Wer­sal­ka po awa­rii już nie chce się skła­dać.

 (2.4) Plu­ton eg­ze­ku­cyj­ny długo skła­dał się do strza­łu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskwadat͡ɕ, AS: sku̯adać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. składak m., składka ż., skład m., składarka ż., składanie n., składnik m., składowa ż., składanka ż., składnia ż., składnica ż.

 czas. kłaść, układać, wykładać

 przym. składowy, składany, składkowy, składny, rozkładany, złożony, układny

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) zawierać, obejmować

 (2.2) zrzucać się, zbierać

Wiktionary


składeczka

zdrob­nie­nie od: skład­ka


SJP.pl


składka

1. zbiór­ka pie­nię­dzy na jakiś cel;
2. kwota pie­nięż­na wpła­ca­na do wspól­nej kasy lub na jakiś wspól­ny cel;
3. ar­kusz pa­pie­ru od­po­wied­nio zło­żo­ny na prze­wi­dzia­ny for­mat


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spo­sób opła­ce­nia cze­goś przez wiele osób, słu­żą­ce­go wszyst­kim tym oso­bom, gdy każda z nich po­no­si część kosz­tu (zwy­kle równą)

 (1.2) wiel­kość czę­ści każ­dej osoby uczest­ni­czą­cej w skład­ce (1.1)

 (1.3) urz. adm. obo­wiąz­ko­wa opła­ta zwią­za­na z przy­na­leż­no­ścią do ja­kiejś or­ga­ni­za­cji lub in­sty­tu­cji naj­czę­ściej opła­ca­na w re­gu­lar­nych od­stę­pach czasu

 (1.4) za­dru­ko­wa­ny ar­kusz pa­pie­ru zło­żo­ny zaz­wy­czaj wie­lo­krot­nie, two­rzą­cy część książ­ki

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • skład­ka na ubez­pie­cze­nie od­po­wie­dzial­no­ści cy­wil­nej (OC)
  • skład­ka na ubez­pie­cze­nie zdro­wot­ne
  • skład­ka na ubez­pie­cze­nie spo­łecz­ne (eme­ry­tal­ne, ren­to­we, cho­ro­bo­we)
  • inna skład­ka ubez­pie­cze­nio­wa
  • skład­ka (po­li­gra­fia)
  • skład­ka in­tro­li­ga­tor­ska

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ko­le­dzy urzą­dzi­li skład­kę na piwo.

 (1.1) Dzie­ci uczest­ni­czy­ły w skład­ce na wy­ciecz­kę.

 (1.2) Ile wy­no­si­ła skład­ka na tę wy­ciecz­kę?

 (1.4) W dzia­le in­tro­li­ga­tor­skim skład­ki są zszy­wa­ne ze sobą, a w ten spo­sób uzy­ska­ny blok opra­wia­ny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. składkowicz m., oskładkowanie n., składanie n., składarka ż., składnik mrz., składak mrz.

 czas. składać, składać się ndk., złożyć się dk.

 przym. składkowy, składowy

 przysł. składkowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ściepa, ściepka, zrzuta, zrzutka, zbiórka

 (1.2) udział

Wiktionary


składkować

1. pła­cić skład­ki ubez­pie­cze­nio­we;
2. wy­ko­ny­wać im­po­zy­cję;
3. daw­niej: brać udział w skład­ce


SJP.pl


składkowicz

po­tocz­nie: osoba pła­cą­ca skład­ki


SJP.pl


składkowski

naz­wi­sko


SJP.pl


składkowy

przy­miot­nik od: skład­ka


SJP.pl


składnia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gram. funk­cja wy­ra­zu w zda­niu

 (1.2) gram. ze­staw reguł rzą­dzą­cych bu­do­wą zdań w danym ję­zy­ku

 (1.3) jęz. dział ling­wi­sty­ki ba­da­ją­cy re­gu­ły kon­struk­cji zdań;

 (1.4) in­form. ze­staw reguł okre­śla­ją­cych bu­do­wę po­praw­nych wy­ra­żeń w ję­zy­ku pro­gra­mo­wa­nia

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • syn­tak­ty­ka (ję­zy­koz­naw­stwo) – nauka zaj­mu­ją­ca się bu­do­wą zdań
    • skład­nia hi­sto­rycz­na
    • skład­nia opi­so­wa
    • zo­bacz też:
      • skład­nia rządu
      • skład­nia zgody
      • skład­nia przy­na­leż­no­ści
  • syn­tak­ty­ka (lo­gi­ka) – funk­cja wy­ra­zu w zda­niu
    • skład­nia po­e­tyc­ka, syn­tak­ty­ka po­e­tyc­ka

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Pro­wa­dzi­ła wy­kła­dy ze skład­ni ję­zy­ka sta­ro­ir­landz­kie­go.

 (1.4) Za­wsze mia­łem kło­po­ty ze skład­nią ję­zy­ka C.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskwadʲɲa, AS: sku̯adʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 czas. składać

 przym. składniowy, składowy

 przysł. składniowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-4) syntaktyka

Wiktionary


składnica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miej­sce, gdzie się coś skła­da lub coś jest zło­żo­ne

 (1.2) miej­sce przez­na­czo­ne do cza­so­we­go prze­cho­wy­wa­nia ma­te­ria­łów

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Skład­ni­ca drew­na – miej­sce, gdzie skła­du­je się drew­no
  • Skład­ni­ca re­jo­no­wa – jed­nost­ka or­ga­ni­za­cyj­na sił zbroj­nych
  • Skład­ni­ca akt – miej­sce prze­cho­wy­wa­nia do­ku­men­tów nie­ar­chi­wal­nych
  • Cen­tral­na Skład­ni­ca Har­cer­ska – pań­stwo­we przed­się­bior­stwo hand­lo­we, po­wią­za­ne z ZHP

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W pier­wszych dniach oblę­że­nia za­o­pa­trze­nie w środ­ki le­kar­skie ule­gło de­zor­ga­ni­za­cji, gdyż więk­szość wła­ści­cie­li aptek i skład­nic opu­ści­ła mia­sto.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skład mrz., składzik mrz., składnik mrz., składowisko n., składarka ż., składanka ż., składak mrz., składanie n., składowanie n.

 czas. składać ndk., składować ndk.

 przym. składny, składowy

 przysł. składnie

Wiktionary


składniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: skład­nie


SJP.pl


składniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: skład­ny


SJP.pl


składnik

1. część skła­do­wa ja­kiejś ca­ło­ści;
2. w do­da­wa­niu: każda z liczb do­da­wa­nych do sie­bie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) część skła­do­wa cze­goś

 (1.2) mat. jeden z obiek­tów do­da­wa­nych da­ją­cy sumę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Skład­ni­ki po­cho­dze­nia odz­wie­rzę­ce­go nie są czę­ścią żad­ne­go etapu two­rze­nia mal­to­dek­stry­ny, tak więc we­ga­nie i we­ge­ta­ria­nie mogą odetch­nąć z ulgą.

 (1.1) Mąka sto­so­wa­na jest jako głów­ny skład­nik wielu pro­duk­tów żyw­no­ścio­wych ta­kich jak chleb, cia­sto, ma­ka­ron.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskwadʲɲik, AS: sku̯adʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skład m., składak m., składka ż., składanka ż., składanie n., poskładanie n., składowa ż., składnica ż., składzik m.

 czas. składać ndk., poskładać dk.

 przym. składnikowy, składowy, składkowy, składankowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) komponent, ingredient

 (1.2) dodajnik

Wiktionary


składnikowy

przy­miot­nik od: skład­nik


SJP.pl


składniowo

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) gram. jęz. w spo­sób skład­nio­wy, pod wzglę­dem skład­ni

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Omó­wio­na wła­ści­wość czło­nu okre­śla­ne­go zda­nia jest oczy­wi­stą, o ile bie­rze­my pod uwagę, jak wszy­scy ba­da­cze, zda­nie skład­nio­wo nie­za­leż­ne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skwadʲˈɲɔvɔ, AS: sku̯adʹńovo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skład mrz., składnia ż.

 przym. składniowy

Wiktionary


składniowy

przy­miot­nik od: skład­nia


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przym. od skład­nia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skwadʲˈɲɔvɨ, AS: sku̯adʹńovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. składnia ż.

 przysł. składniowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) syntaktyczny

Wiktionary


składność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest skład­ne; cecha tych, któ­rzy są skład­ni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. składny

 przysł. składnie

Wiktionary


składny

spraw­nie zro­bio­ny, zręcz­nie sfor­mu­ło­wa­ny; har­mo­nij­ny, spój­ny, po­praw­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) po­u­kła­da­ny, zgrab­nie sfor­mu­ło­wa­ny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskwadnɨ, AS: sku̯adny

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. składnie

 rzecz. składność ż., składnica ż., skład

 czas. składać

 przym. składowy

Wiktionary


składopis

elek­tro­me­cha­nicz­ne lub elek­tro­nicz­ne urzą­dze­nie do skła­du tek­stów, sto­so­wa­ne przed i w okre­sie pier­wszych lat roz­wo­ju kom­pu­te­rów, było roz­wią­za­niem poś­red­nim mię­dzy ma­szy­na­mi do pi­sa­nia a kom­pu­te­ra­mi


SJP.pl

Skła­do­pis – elek­tro­me­cha­nicz­ne lub elek­tro­nicz­ne urzą­dze­nie do skła­du tek­stów, sto­so­wa­ne je­szcze w okre­sie pier­wszych lat roz­wo­ju kom­pu­te­rów, które było roz­wią­za­niem poś­red­nim mię­dzy elek­trycz­ny­mi ma­szy­na­mi do pi­sa­nia a kom­pu­te­ra­mi. Jego ce­cha­mi cha­rak­te­ry­stycz­ny­mi były moż­li­wość au­to­ma­tycz­ne­go lub ręcz­ne­go wy­rów­ny­wa­nia wier­szy oraz, w przy­pad­ku urzą­dze­nia elek­tro­nicz­ne­go, wy­mia­na gło­wic z czcion­ka­mi, dzię­ki któ­re­mu można było zmie­niać krój i wpro­wa­dzać atry­bu­ty czcion­ki, jak po­chy­le­nie lub wy­tłu­szcze­nie pisma.

Wikipedia


składowa

ele­ment ma­szy­ny, część skła­do­wa urzą­dze­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) część skła­do­wa

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • skła­do­wa wek­to­ra
  • skła­do­wa zbio­ru
  • skła­do­wa wiel­ko­ści wek­to­ro­wej
  • skła­do­wa cza­so­wa w Szcze­gól­nej Te­o­rii Względ­no­ści
  • skła­do­wa har­mo­nicz­na w aku­sty­ce
  • część skła­do­wa rze­czy
  • skła­do­wa stała w te­o­rii trans­mi­sji sy­gna­łów
  • skła­do­wa zmien­na w te­o­rii trans­mi­sji sy­gna­łów
  • układ
  • ele­ment
  • zbiór
  • skład­nik

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. składak mrz., składnik mrz.

 czas. składać

 przym. składowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) składnik

Wiktionary


składowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|skła­do­wać.

Wiktionary

Skła­do­wa­nie – jeden z głów­nych pro­ce­sów ma­ga­zy­no­wych. Po­le­ga na zbio­rze czyn­no­ści zwią­za­nych z umie­szcze­niem za­pa­sów na po­wierzch­ni lub w prze­strze­ni skła­do­wej bu­dow­li ma­ga­zy­no­wej, w usy­ste­ma­ty­zo­wa­ny spo­sób, od­po­wied­nio do ist­nie­ją­cych wa­run­ków i wła­ści­wo­ści za­pa­sów. Skła­do­wa­nie to­wa­rów w ma­ga­zy­nie wiąże się z pod­sta­wo­wą funk­cją ma­ga­zy­nu, jaką jest ich cza­so­we prze­cho­wy­wa­nie.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. składowisko n., skład mrz., składnica ż.

 czas. składować

Wiktionary


składować

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) umie­szczać gdzieś i prze­cho­wy­wać

 (1.2) prze­cho­wy­wać sub­stan­cje szkod­li­we w spo­sób nie­za­gra­ża­ją­cy ni­ko­mu i ni­cze­mu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) U wyżej uor­ga­ni­zo­wa­nych mró­wek jaja i larwy są pie­czo­ło­wi­cie skła­do­wa­ne, nie­ru­cho­mo cze­ka­jąc na prze­żu­ty po­karm.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skwaˈdɔvat͡ɕ, AS: sku̯adovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. składnica ż., skład mrz., składowisko n., składowanie n., składownik mos.

 przym. składowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) magazynować

Wiktionary


składowe

opła­ta za prze­cho­wy­wa­nie rze­czy od­da­nych na skład; ma­ga­zy­no­we


SJP.pl


składowice

Skła­do­wi­ce ( Zie­ben­dorf) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie lu­biń­skim, w gmi­nie Lubin.

Wikipedia


składowisko

miej­sce skła­da­nia cze­goś; skład­ni­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) miej­sce skła­do­wa­nia cze­goś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bio­rąc pod uwagę fakt, że po­wierzch­nia skła­do­wisk po­pio­łów ener­ge­tycz­nych po­cho­dzą­cych ze spa­la­nia węgla ka­mien­ne­go i bru­nat­ne­go wy­no­si w Pol­sce ok. 4000 ha, na­le­ży w pełni zda­wać sobie spra­wę, że pro­ble­ma­ty­ka zwią­za­na z za­bez­pie­cze­niem śro­do­wi­ska przed ich uciąż­li­wo­ścią jest niez­mier­nie ważna.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. składanka ż., składnica ż., skład mrz., składowanie n., składownik mos.

 czas. składować ndk.

 przym. składowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zbiornica, składnica

Wiktionary


składowiskowy

→ skła­do­wi­sko


SJP.pl

Patrz:

składowisko

składowniczka

ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się skła­do­wa­niem ma­te­ria­łów we włas­nych lub wy­na­ję­tych skła­dach


SJP.pl


składownik

osoba lub firma zaj­mu­ją­ca się skła­do­wa­niem ma­te­ria­łów we włas­nych lub wy­na­ję­tych skła­dach


SJP.pl


składowy

przy­miot­nik

 (1.1) bę­dą­cy czę­ścią ca­ło­ści

 (1.2) do­ty­czą­cy skła­do­wa­nia cze­goś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Istot­ną czę­ścią skła­do­wą kul­tu­ry epoki jest roz­wój szkol­nict­wa niż­sze­go i śred­nie­go.

 (1.1) (…) zna­ko­mi­ta więk­szość Po­la­ków na emi­gra­cji uważa zie­mie nad Odrą i Nysą za część skła­do­wą ob­sza­ru Pol­ski.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skwaˈdɔvɨ, AS: sku̯adovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. składowisko n., składnica ż., składak mrz., składka ż., skład mrz., składarka ż., składanie n., składnik mrz., składowa ż., składanka ż., składnia ż.

 czas. składać, składować

 przym. składny, składkowy

Wiktionary


składzik

zdrob­nie­nie od: skład (ma­ga­zyn)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: sklad

Wiktionary


skłamać

zeł­gać;
1. świa­do­mie po­wie­dzieć nie­praw­dę;
2. daw­niej: udać coś, stwo­rzyć po­zo­ry cze­goś, np. skła­mać ra­dość


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) do­ko­na­ny od|kła­mać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W tych oko­licz­no­ściach byłem zmu­szo­ny skła­mać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kłamać

 rzecz. kłamczuszek mos.

Wiktionary


skłanianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|skła­niać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nieskłanianie n., skłon mrz.

 czas. skłaniać ndk.

Wiktionary


skłaniać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. skło­nić)

 (1.1) wpły­wać na czy­jąś de­cyz­ję

 (1.2) po­wo­do­wać po­chy­le­nie

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny skła­niać się (dk. skło­nić się)

 (2.1) przy­bie­rać ukie­run­ko­wa­nie, ten­den­cję, na­bie­rać prze­ko­na­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W dzi­siej­szych cza­sach odz­na­ka Stra­ży Miej­skiej na ca­łych rów­ni­nach wzbu­dza­ła co najm­niej sza­cu­nek, jeśli już nie skła­nia­ła do peł­nej współ­pra­cy.

 (1.2) Mysz le­ża­ła bez drgnie­nia wśród pię­knej por­ce­la­ny i ape­tycz­nych ka­wał­ków tortu orze­cho­we­go, a żon­ki­le w ko­bal­to­wym wa­zo­nie skła­nia­ły nad nią ża­łob­nie swe ane­micz­ne głów­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ukłon mrz., skłon mrz., pokłon mrz., skłanianie n.

 czas. kłaniać się ndk., skłonić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mobilizować, motywować, nakłaniać, namawiać, pobudzać, prowokować, ukierunkowywać, usposabiać, zachęcać, inspirować, kierować, pchać, podburzać, popędzać, popychać, podjudzać, podżegać, rozbestwiać, zmuszać

 (1.2) pochylać

 (2.1) nakłaniać się, grawitować, inklinować, nastawiać się, orientować się, przekonywać się, ukierunkowywać się, ciążyć, chylić się

Wiktionary


skłocik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od skłot

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie skłot, lecz tylko mały skło­cik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skłot m.

Wiktionary


skłodowska-curie

[czy­taj: skłoDOWska-köRI albo skłoDOWska-kiRI] Maria Skło­dow­ska-Curie (moż­li­we też: Curie-Skło­dow­ska, 1867-1934) - che­mik i fizyk, la­u­re­at­ka Na­gro­dy Nobla w roku 1903 i w roku 1911


SJP.pl


skłodowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Skło­dow­ski (forma żeń­ska: Skło­dow­ska; licz­ba mnoga: Skło­dow­scy) – pol­skie naz­wi­sko. Na po­cząt­ku lat 90. XX wieku w Pol­sce no­si­ły je 1497 osoby, we­dług no­wszych, in­ter­ne­to­wych da­nych noszą je 1721 osoby. Naz­wi­sko po­cho­dzi od słów "skła­dać" lub "skład" i jest naj­bar­dziej roz­po­wszech­nio­ne w pół­noc­no-wschod­niej Pol­sce.

Wikipedia


skłodowskit

mi­ne­rał z gro­ma­dy krze­mia­nów


SJP.pl

Skło­dow­skit (shin­ko­lob­wit, chin­ko­lob­wit) – mi­ne­rał z gro­ma­dy krze­mia­nów. Na­le­ży do grupy mi­ne­ra­łów bar­dzo rzad­kich.

Naz­wa­ny na cześć Marii Skło­dow­skiej-Curie. Druga jego nazwa jest ut­wo­rzo­na od fran­cu­skiej nazwy jed­ne­go ze złóż, w któ­rych zo­stał od­na­le­zio­ny, Shin­ko­lob­we w Kongo.

Wikipedia


skłon

po­chy­le­nie tu­ło­wia w przód


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) po­chy­le­nie tu­ło­wia, wy­ko­ny­wa­ne zwy­kle jako ćwi­cze­nie

 (1.2) książk. przest. po­chy­le­nie przed kimś głowy na znak sza­cun­ku

 (1.3) książk. pła­szczyz­na na­chy­lo­na pod pew­nym kątem do pod­sta­wy, bok wznie­sie­nia lub góry

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skwɔ̃n, AS: sku̯õn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skłanianie n., skłonienie n., skłonność ż., ukłon mrz., pokłon m.

 czas. skłaniać, skłonić, kłaniać się

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pochylenie się

 (1.2) skinienie, ukłon, kłanianie się

 (1.3) stok, zbocze

Wiktionary


skłonić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. skła­niać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|skła­niać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskwɔ̃ɲit͡ɕ, AS: sku̯õńić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skłon mrz., skłonienie n., ukłon mrz., pokłon m., skłonność ż.

 czas. skłaniać ndk., kłaniać się

Wiktionary


skłonniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: skłon­ny; bar­dziej skłon­ny


SJP.pl


skłonność

1. cecha, która może się ujaw­nić, po­ten­cjal­na wła­ści­wość; po­dat­ność, pre­dy­spo­zy­cja, ten­den­cja;
2. za­mi­ło­wa­nie do cze­goś; upo­do­ba­nie, po­ciąg;
3. daw­niej: przy­chyl­ność dla kogoś; sym­pa­tia, sen­ty­ment;
4. w psy­cho­lo­gii: spon­ta­nicz­ny odruch, który pro­wa­dzi do zre­a­li­zo­wa­nia okre­ślo­ne­go celu, np. skłon­no­ści mo­to­rycz­ne, afek­tyw­ne i in­te­lek­tu­al­ne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­ten­cjal­na, nie­kie­dy ujaw­nia­ją­ca się cecha

 (1.2) upo­do­ba­nie do cze­goś

 (1.3) przest. sym­pa­tia dla kogoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Masz skłon­no­ści do gnie­wu, które ni­szczą twoje re­la­cje z in­ny­mi.

 (1.2) Mam skłon­no­ści do edy­to­wa­nia ar­ty­ku­łów, nawet gdy wiem, że po­wi­nie­nem się zająć czymś waż­niej­szym.

 (1.3) Ich wza­jem­ne skłon­no­ści były te­ma­tem wielu plot­ka­o­tek w biu­rze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskwɔ̃nːɔɕt͡ɕ, AS: sku̯õ•ność

Wiktionary

Powiązane:

 czas. skłaniać (się), skłonić (się)

 przym. skłonny

 rzecz. skłon

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) inklinacja, tendencja, dyspozycja, predyspozycja, zdolność, podatność

 (1.2) słabość, upodobanie, feblik, ciągoty, ciągotki

 (1.3) sympatia, chęć, ciągoty, pociąg

Wiktionary


skłonny

1. taki, który jest gotów do uczy­nie­nia, za­ak­cep­to­wa­nia cze­goś; skory, chęt­ny, ocho­czy, skwa­pli­wy;
2. taki, który jest na coś po­dat­ny, łatwo ulega cze­muś; nie­od­por­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który jest po­dat­ny na coś; ma­ją­cy pre­dy­spo­zy­cję do cze­goś

 (1.2) taki, który zga­dza się z czymś, ma chęć na coś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W zimie je­stem skłon­ny do czę­stych prze­zię­bień.

 (1.2) Je­stem skłon­ny przyz­nać ci rację.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskwɔ̃nːɨ, AS: sku̯õ•ny

Wiktionary

Powiązane:

 czas. skłaniać się

 rzecz. skłonność

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podatny

 (1.2) skory, przychylny, chętny

Wiktionary


skłony

po­chy­le­nie tu­ło­wia w przód


SJP.pl


skłopotać

cza­sow­nik do­ko­na­ny (ndk. kło­po­tać)

 (1.1) daw. dodać komuś kło­po­tu

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny skło­po­tać się (ndk. kło­po­tać się)

 (2.1) daw. wpra­wić się w za­kło­po­ta­nie

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) war. współcz. zakłopotać się

Wiktionary


skłot

rzad­ko: opu­szczo­ny bu­dy­nek, nie­le­gal­nie za­go­spo­da­ro­wa­ny lub za­miesz­ka­ny przez nie­for­mal­ną grupę; squat, squot


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zob. squat.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: skwɔt, AS: sku̯ot

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. squat m., squatter m., squatterka ż., squatters m., squatting m., skłotowanie n., zaskłotowanie n., skłocik mrz.

 czas. skłotować ndk., zaskłotować dk.

 przym. skłotowy, squatowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) squat

Wiktionary


skłotowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. od­cza­sow­ni­ko­wy od|skło­to­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skłot m., squat m., squatter m., squatterka ż., squatters m., squatting m., zaskłotowanie n.

 czas. skłotować ndk., zaskłotować dk.

 przym. skłotowy, squatowy

Wiktionary


skłucki

naz­wi­sko


SJP.pl


skłudzewo

Skłu­dze­wo – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie to­ruń­skim, w gmi­nie Zła­wieś Wiel­ka.

We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go z 2021 roku li­czy­ła 307 miesz­kań­ców.

Wikipedia


skłuwać

za­bi­jać lub ranić, prze­bi­ja­jąc czymś ostrym


SJP.pl


skłuć

po­ra­nić albo po­dziu­ra­wić kłu­jąc; po­kłuć; zabić kłu­jąc


SJP.pl


skłócać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. skłó­cić)

 (1.1) dążyć do skon­flik­to­wa­nia osób lub grup

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Al­go­ryt­my sprzy­ja­ją tre­ściom z kon­kret­nym prze­ka­zem, które nie szo­ku­ją i skłó­ca­ją ze sobą od­bior­ców?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈskwut͡sat͡ɕ, AS: sku̯ucać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kłócić się

 rzecz. wykłócanie n., kłótnia ż.

 przym. kłótliwy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) konfliktować

Wiktionary


skłócić

1. wy­mie­szać gwał­tow­nie, zmą­cić;
2. do­pro­wa­dzić do niez­go­dy, kłót­ni


SJP.pl


skłębiony

ma­ją­cy włosy splą­ta­ne jak w koł­tu­nie; zmierz­wio­ny, koł­tu­nia­sty


SJP.pl


skłębić

wzbu­rzyć, stło­czyć coś, two­rząc kłę­bo­wi­sko


SJP.pl


sl

skrót od: Stron­nict­wo Lu­do­we


SJP.pl

skró­to­wiec

 (1.1) = Stron­nict­wo Lu­do­we

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Skrót nazwy par­tii i stron­nictw po­li­tycz­nych w Pol­sce:
    • Stron­nict­wo Lu­do­we (1931-1945) – pol­ska par­tia po­li­tycz­na, ut­wo­rzo­na z po­łą­cze­nia PSL „Piast”, PSL „Wyz­wo­le­nie” i Stron­nict­wa Chłop­skie­go
    • Stron­nict­wo Lu­do­we (1944–1949, tzw. lu­bel­skie) – pro­ko­mu­ni­stycz­na par­tia po­li­tycz­na dzia­ła­ją­ca w la­tach 1944-1949
    • Stron­nict­wo Lu­do­we Roch – kryp­to­nim dzia­ła­ją­ce­go w kon­spi­ra­cji Stron­nict­wa Lu­do­we­go, uczest­ni­czą­ce­go we wła­dzach i struk­tu­rach Pol­skie­go Pań­stwa Po­dziem­ne­go, od lipca 1945 dzia­ła­ją­ce­go pu­blicz­nie jak...
    • Stron­nict­wo Lu­do­we „Wola Ludu”
    • Stron­nict­wo Lu­do­we „Oj­co­wiz­na”
    • Pol­skie Stron­nict­wo Lu­do­we – nazwa i człon nazwy wielu pol­skich par­tii po­li­tycz­nych
    • Zjed­no­czo­ne Stron­nict­wo Lu­do­we (1949–1989)
  • Stron­nict­wo Lu­do­we – cze­ska par­tia po­li­tycz­na dzia­ła­ją­ca na Ślą­sku Cie­szyń­skim
  • Mer­ce­des-Benz klasy SL – seria mo­de­li sa­mo­cho­dów
  • SL – kod przy­pi­sa­ny Sier­ra Leone we­dług stan­dar­du ISO 3166-1 alfa-2
  • SL Ben­fi­ca – por­tu­gal­ski klub spor­to­wy

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɛs‿ˈɛl, AS: es‿el

Wiktionary


sl-owiec

czło­nek SL (Stron­nict­wa Lu­do­we­go); ese­lo­wiec


SJP.pl


sl-owski

→ SL


SJP.pl

Patrz:

SL

slab

pół­wy­rób sta­lo­wy przez­na­czo­ny do dal­szej obrób­ki; kęs pła­ski


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hutn. pół­wy­rób przez­na­czo­ny do dal­sze­go wal­co­wa­nia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: slap, AS: slap

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. slabing m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kęsisko płaskie

Wiktionary


slabing

1. cięż­ka wal­car­ka do wal­co­wa­nia wlew­ków na kę­si­ska; zgnia­tacz
2. dział huty wy­po­sa­żo­ny w urzą­dze­nia do wal­co­wa­nia me­ta­li i otrzy­my­wa­nia z nich pew­nych wy­ro­bów; wal­cow­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. hutn. cięż­ka wal­car­ka do wal­co­wa­nia wlew­ków na slaby (kę­si­ska pła­skie)

 (1.2) techn. hutn. dział huty wy­po­sa­żo­ny w urzą­dze­nia do wal­co­wa­nia me­ta­li i otrzy­my­wa­nia z nich sla­bów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­sad­ni­czy­mi urzą­dze­nia­mi pro­du­ku­ją­cy­mi wsad do wal­cow­ni są zgnia­ta­cze, sla­bing i wal­cow­nie cią­głe kęsów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. slab m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zgniatacz

 (1.2) walcownia slabing

Wiktionary


slackline

[czy­taj: sla­klajn] dy­scy­pli­na spor­to­wa po­le­ga­ją­ca na cho­dze­niu po ta­śmie na­pię­tej po­mię­dzy dwoma punk­ta­mi, głów­nie drze­wa­mi, za­po­cząt­ko­wa­na na po­cząt­ku lat 80. XX wieku


SJP.pl

Slac­kli­ne (ang. "slac­kli­ne" – luźna linia) – dy­scy­pli­na spor­to­wa po­le­ga­ją­ca na cho­dze­niu i wy­ko­ny­wa­niu tri­ków na ta­śmie, zaz­wy­czaj o sze­ro­ko­ści 2,5–5 cm, roz­wie­szo­nej i na­pię­tej mię­dzy dwoma punk­ta­mi (drze­wa­mi, skal­ny­mi tur­nia­mi) na wy­so­ko­ści od kil­ku­na­stu cen­ty­me­trów do kil­ku­set me­trów.

Wikipedia


slackliner

[czy­taj: sla­klaj­ner] osoba upra­wia­ją­ca sport po­le­ga­ją­cy na cho­dze­niu po ta­śmie na­pię­tej po­mię­dzy dwoma punk­ta­mi, głów­nie drze­wa­mi


SJP.pl


slacklinerka

[czy­taj: sla­klaj­ner­ka] ko­bie­ta upra­wia­ją­ca sport po­le­ga­ją­cy na cho­dze­niu po ta­śmie na­pię­tej po­mię­dzy dwoma punk­ta­mi, głów­nie drze­wa­mi


SJP.pl


slacktywizm

[czy­taj: slak­ty­wizm] ak­ty­wizm spo­łecz­ny lub po­li­tycz­ny po­le­ga­ją­cy na wy­ko­ny­wa­niu wy­łącz­nie pro­stych zadań nie­wy­ma­ga­ją­cych za­an­ga­żo­wa­nia, np. pi­sa­nie po­stów w in­ter­ne­cie lub pod­pi­sy­wa­nie in­ter­ne­to­wych pe­ty­cji' slak­ty­wizm


SJP.pl


slajd

fo­to­gra­fia w for­mie ma­ło­o­braz­ko­wych przez­ro­czy, przez­na­czo­na do rzu­to­wa­nia na ekran; slide


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fot. dia­po­zy­tyw, ma­ło­o­braz­ko­we przez­ro­cze opra­wio­ne w tek­tu­ro­wą lub pla­sti­ko­wy­a­sti­ko­wą ramkę, słu­żą­ce do rzu­to­wa­nia obra­zu na ekran za po­mo­cą rzut­ni­ka;

Wiktionary

Przez­ro­cze, slajd ( slide) – dia­po­zy­tyw fo­to­gra­ficz­ny uzy­ska­ny jako obraz po­zy­ty­wo­wy na ma­te­ria­le przez­ro­czy­stym (daw­niej wy­łącz­nie świa­tło­czu­łym), przez­na­czo­ny do oglą­da­nia w prześ­wi­cie (pod świa­tło) lub za po­mo­cą dia­sko­pu (rzut­ni­ka) na więk­szej po­wierzch­ni (np. ekra­nie).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na ge­o­gra­fii pani po­ka­zy­wa­ła nam slaj­dy ze zdję­cia­mi z Hi­ma­la­jów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: slajt, AS: slai ̯t

Wiktionary

Powiązane:

 przym. slajdowy

 rzecz. slide mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przezrocze, przeźrocze

Wiktionary


slajdowisko

po­tocz­nie: pre­zen­ta­cja slaj­dów


SJP.pl


slajdowy

→ slajd


SJP.pl

Patrz:

slajd

slajdzik

zdrob­nie­nie od: slajd


SJP.pl


slajs

w te­ni­sie: ude­rze­nie piłki z na­da­niem jej ro­ta­cji wstecz­nej; ude­rze­nie pod­cię­te


SJP.pl


slaktywizm

ak­ty­wizm spo­łecz­ny lub po­li­tycz­ny po­le­ga­ją­cy na wy­ko­ny­wa­niu wy­łącz­nie pro­stych zadań nie­wy­ma­ga­ją­cych za­an­ga­żo­wa­nia, np. pi­sa­nie po­stów w in­ter­ne­cie lub pod­pi­sy­wa­nie in­ter­ne­to­wych pe­ty­cji' slack­ty­wizm


SJP.pl

Slak­ty­wizm (rów­nież slack­ty­wizm, ang. "slack­ti­vism", od "slack" – leń, wał­koń i "ac­ti­vism" – ak­ty­wizm) – od­no­si się do ak­ty­wiz­mu po­li­tycz­ne­go bądź spo­łecz­ne­go, który nie po­wo­du­je istot­nych prak­tycz­nych skut­ków, a je­dy­nie przy­czy­nia się do sa­mo­za­do­wo­le­nia osoby bio­rą­cej udział. Dzia­ła­nia uz­na­wa­ne za slak­ty­wizm zwy­kle są bar­dzo pro­ste i nie wy­ma­ga­ją za­an­ga­żo­wa­nia od uczest­ni­ków.

Wikipedia


slalom

1. dy­scy­pli­na spor­to­wa po­le­ga­ją­ca na po­ko­ny­wa­niu bra­mek, roz­gry­wa­na np. na nar­tach, ro­we­rze, snow­bo­ar­dzie;
2. wy­mi­ja­nie wielu rze­czy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sport. kon­ku­ren­cja spor­to­wa po­le­ga­ją­ca na po­ko­ny­wa­niu (naj­czę­ściej na nar­tach) krę­tej trasy wyz­na­czo­nej bram­ka­mi

 (1.2) książk. przen. o dro­dze peł­nej przesz­kód; także: o trud­nym za­da­niu

Wiktionary

Sla­lom (daw­niej: sla­lom spe­cjal­ny) – olim­pij­ska kon­ku­ren­cja nar­ciar­ska, roz­gry­wa­na za­rów­no przez ko­bie­ty, jak i męż­czyzn, jedna z pod­sta­wo­wych obok zja­zdu i sla­lo­mu gi­gan­ta.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Doz­nał jed­nak kon­tuz­ji ścię­gien przy­strzał­ko­wych i w sla­lo­mie wal­czył nie tylko z ry­wa­la­mi, lecz także z bólem prze­szy­wa­ją­cym nogę (…).

 (1.2) Droga po zimie to praw­dzi­wy sla­lom mię­dzy dziu­ra­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈslalɔ̃m, AS: slalõm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. slalomowiec m., slalomista m., slalomistka ż., slalomik mrz.

 przym. slalomowy

Wiktionary


slalomik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od sla­lom

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie sla­lom, lecz tylko mały sla­lo­mik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. slalom m.

Wiktionary


slalomista

nar­ciarz bio­rą­cy udział w sla­lo­mie; sla­lo­mo­wiec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) sport. za­wod­nik star­tu­ją­cy w sla­lo­mie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌslalɔ̃ˈmʲista, AS: slalõmʹista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. slalom m., slalomowiec m.

:: fż. slalomistka ż.

 przym. slalomowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) slalomowiec

Wiktionary


slalomistka

→ sla­lo­mi­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) forma żeń­ska od: sla­lo­mi­sta

Wiktionary

Patrz:

slalomista

Wymowa:

IPA: ˌslalɔ̃ˈmʲistka, AS: slalõmʹistka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. slalom m., slalomowiec m.

:: fm. slalomista m.

 przym. slalomowy

Wiktionary


slalomowiec

nar­ciarz bio­rą­cy udział w sla­lo­mie; sla­lo­mi­sta


SJP.pl


slalomowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) sport. zwią­za­ny ze sla­lo­mem, do­ty­czą­cy sla­lo­mu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. slalom mrz., slalomista mos., slalomistka ż.

Wiktionary


slam

wy­stęp na żywo, pod­czas któ­re­go uczest­nik przed­sta­wia włas­ny tekst po­e­tyc­ki lub pro­za­tor­ski bez uży­cia ja­kich­kol­wiek rek­wi­zy­tów i in­stru­men­tów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) wy­stęp ar­ty­stycz­ny bę­dą­cy po­łą­cze­niem po­ez­ji i per­for­man­ce'u i wy­klu­cza­ją­cy uży­cie ja­kich­kol­wiek in­stru­men­tów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Slam ot­war­ty dla wszyst­kich, któ­rzy chcą spró­bo­wać swo­ich sił w po­je­dyn­kach na tek­sty, wier­sze, rymy włas­ne­go au­tor­stwa (…).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: slãm, AS: slãm

Wiktionary


slamer

osoba wy­stę­pu­ją­ca na żywo przed pu­blicz­no­ścią, przed­sta­wia­ją­ca włas­ny tekst po­e­tyc­ki lub pro­za­tor­ski bez uży­cia ja­kich­kol­wiek rek­wi­zy­tów i in­stru­men­tów


SJP.pl


slamować

wy­stę­po­wać na żywo przed pu­blicz­no­ścią, przed­sta­wia­jąc włas­ny tekst po­e­tyc­ki lub pro­za­tor­ski bez uży­cia ja­kich­kol­wiek rek­wi­zy­tów i in­stru­men­tów; brać udział w sla­mie


SJP.pl


slamowy

→ slam


SJP.pl

Patrz:

slam

slams

zni­szczo­ny, nędz­ny dom za­miesz­ki­wa­ny przez ubo­gich miesz­kań­ców miast; slums


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zob. slums.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: slãms, AS: slãms

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. slums m.

 przym. slamsowy, slumsowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) slums

Wiktionary


slamsowy

do­ty­czą­cy domów za­miesz­ka­łych przez bie­do­tę lub wiel­ko­miej­skich dziel­nic nędzy; slum­so­wy


SJP.pl


slamsy

bied­na dziel­ni­ca w wiel­kim mie­ście; slum­sy


SJP.pl


slang

w ję­zy­koz­naw­stwie: język ja­kiejś grupy spo­łecz­nej (śro­do­wi­sko­wej, za­wo­do­wej, ale nie te­ry­to­rial­nej), róż­nią­cy się od ję­zy­ka ogól­ne­go (na­ro­do­we­go) za­so­bem słów, wy­ra­żeń i wy­mo­wą; żar­gon, argot, gwara, wiech, język spe­cja­li­stycz­ny (śro­do­wi­sko­wy, za­wo­do­wy)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. kult. ze­spół jed­no­stek ję­zy­ko­wych wła­ści­wych dla wy­o­dręb­nio­nej grupy spo­łecz­nej;

Wiktionary

Slang – ze­spół słow­nict­wa i po­łą­czeń wy­ra­zo­wych uży­wa­nych nie­o­fi­cjal­nie w pew­nym kręgu ludzi lub w ogra­ni­czo­nym kon­tek­ście spo­łecz­nym. Slan­giem po­słu­gu­ją się grupy ludzi, któ­rych łączy wspól­ny typ dzia­łal­no­ści lub wspól­na sfera za­in­te­re­so­wań. Cza­sem po­ję­cie slan­gu jest ko­ja­rzo­ne ze śro­do­wi­ska­mi mło­dzie­żo­wy­mi. W sze­ro­kim uję­ciu slang nie musi być zwią­za­ny z kon­kret­ną grupą użyt­kow­ni­ków ję­zy­ka; wy­róż­nia się tzw. slang ogól­ny, który ma sto­sun­ko­wo roz­le­gły za­sięg spo­łecz­ny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Oni mówią swoim włas­nym, gang­ster­skim slan­giem.

 (1.1) W ulot­ce tej firmy od­na­leźć można bar­dzo dużo slan­gu in­for­ma­tycz­ne­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: slãŋk, AS: slãŋk

Wiktionary

Powiązane:

 przym. slangowy

 przysł. slangowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) żargon, gwara środowiskowa

Wiktionary


slangowy

przy­miot­nik od: slang


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) jęz. do­ty­czą­cy slan­gu, wła­ści­wy slan­go­wi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. slang m.

Wiktionary


slapp

skró­to­wiec, rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) praw. społ. pozew są­do­wy ma­ją­cy na celu za­stra­sze­nie i uci­sze­nie kry­ty­ków przez za­an­ga­żo­wa­nie ich w obro­nę praw­ną, któ­rej kosz­tów mogą nie udź­wi­gnąć

Wiktionary

SLAPP (ang. stra­te­gic law­su­its aga­inst pu­blic par­ti­ci­pa­tion, znane rów­nież jako pozwy SLAPP lub pozwy za­stra­sza­ją­ce), lub stra­te­gicz­ne po­stę­po­wa­nie są­do­we prze­ciw­ko udzia­ło­wi spo­łecz­ne­mu – ter­min od­no­szą­cy się do po­stę­po­wa­nia są­do­we­go, w któ­rym firma, or­ga­ni­za­cja lub osoba – kry­ty­ko­wa­ni przez opi­nię pu­blicz­ną w spra­wie do­ty­czą­cej in­te­re­su pu­blicz­ne­go – wy­ta­cza­ją pozew pró­bu­ją­cy do­pro­wa­dzić do tego, aby kry­tyk (zwy­kle dzien­ni­karz, ak­ty­wi­sta, związ­ko­wiec, opo­zy­cjo­ni­sta po­li­tycz­ny czy ofia­ra na­du­żyć) wy­co­fał się ze swo­jej kry­ty­ki w obli­czu wy­so­kich kosz­tów, poś­wię­ca­ne­go czasu, stre­su i in­nych ob­cią­żeń zwią­za­nych z pro­ce­sem są­do­wym.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. SLAPP-owy

Wiktionary


slapping

[czy­taj: sla­ping] klang; w mu­zy­ce:
a) tech­ni­ka gry na gi­ta­rze ba­so­wej i elek­trycz­nej po­le­ga­ją­ca na sil­nym ude­rze­niu lub szarp­nię­ciu stru­ny, która wy­da­je cha­rak­te­ry­stycz­ny dźwięk, ude­rza­jąc o gryf;
b) część ut­wo­ru mu­zycz­ne­go wy­ko­na­na tą tech­ni­ką


SJP.pl

Slap­ping (w Pol­sce na­zy­wa­ny klan­giem lub „grą kciu­kiem”) – tech­ni­ka gry na gi­ta­rze ba­so­wej i gi­ta­rze elek­trycz­nej opie­ra­ją­ca się na dwóch spo­so­bach wy­do­by­wa­nia dźwię­ku:

Slap może być łą­czo­ny z nie­mal każdą inną tech­ni­ką gry na gi­ta­rze, naj­czę­ściej sto­so­wa­ny jest tap­ping.

Wikipedia


slapstick

[czy­taj: slap­stik] ko­me­dia o wart­kiej akcji, pełna gagów (np. rzu­ca­nie tor­ta­mi), po­ści­gów itp.


SJP.pl

Slap­stick (rów­nież ko­me­dia slap­sti­ko­wa, slap­stick co­me­dy) – ro­dzaj ko­me­dii fil­mo­wej, głów­nie z okre­su kina nie­me­go, stwo­rzo­ny przez ame­ry­kań­skie­go re­ży­se­ra Macka Sen­net­ta.

Cha­rak­te­ry­zu­je się szyb­ką akcją i ru­basz­nym hu­mo­rem. Po­sta­cie są mocno prze­ry­so­wa­ne i prze­ży­wa­ją gro­te­sko­wo nie­bez­piecz­ne przy­go­dy. Sek­wen­cje fil­mo­we czę­sto są two­rzo­ne spon­ta­nicz­nie. Pier­wszą ko­me­dią slap­stic­ko­wą był film Macka Sen­net­ta z 1912 roku pt. "Cohen na Coney Is­land".

Wikipedia


slapstickowy

przy­miot­nik od: slap­stick; slap­sti­ko­wy


SJP.pl


slapstikowy

→ slap­stick; slap­stic­ko­wy


SJP.pl


slargando

okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: zwal­nia­jąc, roz­sze­rza­jąc; slen­tan­do


SJP.pl


slash

[czy­taj: slesz lub slasz] znak gra­ficz­ny (/); uko­śnik, prawy uko­śnik, kre­ska uko­śna


SJP.pl

Slash, właśc. Saul Hud­son (ur. 23 lipca 1965 w Stoke-on-Trent) – bry­tyj­sko-ame­ry­kań­ski gi­ta­rzy­sta roc­ko­wy.

Za­sły­nął prze­de wszyst­kim z wy­stę­pów z ze­spo­łem Guns N’ Roses, któ­re­go był człon­kiem w la­tach 1985–1996 oraz w któ­rym po­now­nie gra od 2016. W la­tach 2003–2008 był gi­ta­rzy­stą for­ma­cji Vel­vet Re­vol­ver.

Wikipedia


slasher

[czy­taj: sla­szer] ga­tu­nek hor­ro­ru, w któ­rym ginie wielu bo­ha­te­rów z rąk se­ryj­ne­go mor­der­cy


SJP.pl

Slas­her (ang. "slash", ciąć) – ro­dzaj hor­ro­ru fil­mo­we­go o fa­bu­le, w któ­rej licz­ba bo­ha­te­rów zmniej­sza się w „dziw­nych” oko­licz­no­ściach. Slas­he­ry spo­ty­ka­ły się z ogrom­ną apro­ba­tą szcze­gól­nie w la­tach 70. i 80. XX wieku. Obec­nie, mimo dal­szej po­pu­lar­no­ści, pow­sta­je ich coraz mniej.

Wikipedia


slasherowy

→ slas­her [czy­taj: sla­sze­ro­wy]


SJP.pl


slavica

druki, rę­ko­pi­sy i inne do­ku­men­ty pi­sa­ne w ję­zy­ku sło­wiań­skim lub do­ty­czą­ce Sło­wian; sla­wi­ka


SJP.pl

Sla­vi­ca – wieś w Chor­wa­cji, w żu­pa­nii pri­mor­sko-gor­skiej, w gmi­nie Fužine. W 2011 roku li­czy­ła 33 miesz­kań­ców.

Wikipedia


slawika

do­ku­men­ty, rę­ko­pi­sy, druki pi­sa­ne w jed­nym z ję­zy­ków sło­wiań­skich albo do­ty­czą­ce Sło­wian; sla­vi­ca


SJP.pl


slawista

znaw­ca ję­zy­ka, kul­tu­ry i li­te­ra­tu­ry sło­wiań­skiej; sło­wia­noz­naw­ca


SJP.pl


slawistka

→ sla­wi­sta


SJP.pl

Patrz:

slawista

slawistyczny

→ sla­wi­sty­ka


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze sla­wi­sty­ką

Wiktionary

Patrz:

slawistyka

Wymowa:

IPA: ˌslavʲiˈstɨt͡ʃnɨ, AS: slavʹistyčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. slawistyka ż., slawizm m., ż., slawista mos., slawistka ż., slawizacja ż., slawika nmos., slavica nmos., slawizowanie n., zeslawizowanie n.

 czas. slawizować ndk., zeslawizować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) słowianoznawczy

Wiktionary


slawistyka

1. nauka zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem ję­zy­ków, li­te­ra­tur, kul­tur i hi­sto­rii na­ro­dów sło­wiań­skich; sło­wia­noz­naw­stwo;
2. kie­ru­nek na uni­wer­sy­te­cie obej­mu­ją­cy tego typu stu­dia; fi­lo­lo­gia sło­wiań­ska


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dzie­dzi­na nauki ba­da­ją­ca i opi­su­ją­ca na­ro­dy sło­wiań­skie, ich kul­tu­rę, ję­zy­ki i hi­sto­rię

 (1.2) eduk. stu­dia w dzie­dzi­nie sla­wi­sty­ki (1.1)

Wiktionary

Sla­wi­sty­ka – in­ter­dy­scy­pli­nar­na dzie­dzi­na nauki, obej­mu­ją­ca ba­da­nie i opis na­jo­gól­niej poj­mo­wa­nych kul­tur, kra­jów, na­ro­dów i ję­zy­ków sło­wiań­skich. Naj­czę­ściej jest utoż­sa­mia­na z fi­lo­lo­gią sło­wiań­ską, a więc z dzie­dzi­ną ba­da­ją­cą ję­zy­ki sło­wiań­skie, li­te­ra­tu­ry oraz fol­klor na­ro­dów sło­wiań­skich. W szer­szym ro­zu­mie­niu sla­wi­sty­ka obej­mu­je także ar­che­o­lo­gię oraz hi­sto­rię Sło­wian, po­czą­wszy od dzie­jów naj­star­szych, zwła­szcza z okre­su wspól­no­ty ple­mien­nej, aż po współ­czes­ność.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Umó­wi­łem się do przy­go­to­wa­nia na­sze­go re­por­ta­żu o Łu­ży­cach z ludź­mi z war­szaw­skiej i bu­dzi­szyń­skiej sla­wi­sty­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: slaˈvʲistɨka, AS: slavʹistyka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. slawizm m., slawista m., slawistka ż., slawizacja ż., slawizowanie n., zeslawizowanie n.

 czas. slawizować ndk., zeslawizować dk.

 przym. slawistyczny

 przysł. slawistycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) słowianoznawstwo

Wiktionary


slawizacja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pod­da­wa­nie cze­goś wpły­wom sło­wiań­skim, pro­ces przys­wa­ja­nia lub na­rzu­ca­nia kul­tu­ry sło­wiań­skiej

Wiktionary

Sla­wi­za­cja − pro­ces przys­wa­ja­nia (lub na­rzu­ca­nia) ję­zy­ka lub kul­tu­ry sło­wiań­skiej.

Przy­kła­dem sla­wi­za­cji jest zmia­na skła­du et­nicz­ne­go na Bał­ka­nach po do­tar­ciu tam Sło­wian (V-VII wieku). Wiele za­miesz­ku­ją­cych te te­ry­to­ria ple­mion, nie spo­krew­nio­nych bli­żej ze Sło­wia­na­mi (np.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) […] u źró­deł pań­stwo­wo­ści li­tew­skiej nie leżał kon­flikt et­nicz­ny, ale kon­tak­ty ple­mię­e­mion bał­tyc­kich i sło­wiań­skich, któ­rych efek­tem była sla­wi­za­cja elit li­tew­skich w epoce śred­nio­wie­cza.

 (1.1) Trud­no po­wie­dzieć coś bliż­sze­go o po­kre­wień­stwie sło­wiań­skie­go z ję­zy­ka­mi za­miesz­ku­ją­cych te te­re­ny We­ne­tów, mimo, że lud­ność ta, obok Bał­tów, wesz­ła w skład bio­lo­gicz­ne­go trzo­nu póź­niej­szych Sło­wian. Sla­wi­za­cja była tak grun­tow­na, że mowa ich w pier­wot­nej for­mie nig­dzie się nie za­cho­wa­ła.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌslavʲiˈzat͡sʲja, AS: slavʹizacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. slawizm mrz., slawistyka ż., slawista m., slawistka ż., slawizowanie n., zeslawizowanie n.

 czas. slawizować ndk., zeslawizować dk.

 przym. slawistyczny, slawizacyjny

Wiktionary


slawizm

wyraz, zwrot lub kon­struk­cja skład­nio­wa wzo­ro­wa­ne na któ­rymś z ję­zy­ków sło­wiań­skich albo z niego prze­ję­te; sło­wia­nizm


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. wyraz, zwrot, forma gra­ma­tycz­na za­po­ży­czo­na do ja­kie­goś ję­zy­ka z któ­re­goś ję­zy­ka sło­wiań­skie­go;

Wiktionary

Sla­wizm – jed­nost­ka ję­zy­ko­wa za­czerp­nię­ta z ję­zy­ka sło­wiań­skie­go, za­do­mo­wio­na w ję­zy­ku nie­na­le­żą­cym do grupy sło­wiań­skiej lub wple­cio­na do do­raź­nej wy­po­wie­dzi.

Ter­min „sla­wizm” w zbior­czy spo­sób okre­śla jed­nost­ki ję­zy­ko­we za­czerp­nię­te z róż­nych ję­zy­ków sło­wiań­skich (ru­sy­cyz­mów, po­lo­niz­mów, cze­chiz­mów, sło­wa­cyz­mów itd.). Okre­śla się nim rów­nież wy­ra­że­nia o stwier­dzo­nym po­cho­dze­niu sło­wiań­skim, w przy­pad­kach gdy nie wia­do­mo do­kład­nie, z któ­re­go ję­zy­ka zo­sta­ły prze­ję­te.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈslavʲism̥, AS: slavʹism̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. slawistyka ż., slawista mos., slawistka ż., slawizacja ż., slawika nmos., slavica nmos.

 przym. slawistyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) słowianizm

Wiktionary


slawizowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|sla­wi­zo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zeslawizowanie n., slawista m., slawistka ż., slawistyka ż., slawizacja ż.

 czas. slawizować ndk., zeslawizować dk.

 przym. slawistyczny

Wiktionary


slawonia

kra­i­na we wschod­niej Chor­wa­cji; Sła­wo­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) hist. geogr. kra­i­na hi­sto­rycz­na we wschod­niej Chor­wa­cji, po­ło­żo­na w mię­dzy­rze­czu Sawy i Drawy;

Wiktionary

Sla­wo­nia (także Sła­wo­nia, Sla­vo­ni­ja) – kra­i­na hi­sto­rycz­na we wschod­niej Chor­wa­cji, po­ło­żo­na w mię­dzy­rze­czu Sawy i Drawy. Czę­sto za­li­cza­ny jest do niej także re­gion Sremu.

Sla­wo­nia zaj­mu­je po­łud­nio­wy skraj Kot­li­ny Pa­noń­skiej. W jej skład wcho­dzą sze­ro­kie do­li­ny Sawy i Drawy – Po­sa­wie i Po­dra­wie oraz le­żą­ca mię­dzy nimi rów­ni­na, z któ­rej wy­ra­sta­ją wznie­sie­nia pa­noń­skich gór wy­spo­wych (naj­wyż­sze pasmo – góry Papuk, do 953 m n.p.m.).

Wikipedia

Powiązane:

 przym. slawoński

Wiktionary


slawoński

przy­miot­nik od: Sla­wo­nia


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze Sla­wo­nią, do­ty­czą­cy Sla­wo­nii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Slawonia ż.

Wiktionary


slch

skrót od: Stron­nict­wo Lu­do­wo-Chrze­ści­jań­skie - pol­ska par­tia po­li­tycz­na


SJP.pl


sld

[czy­taj: es-el-de] skrót od: So­jusz Le­wi­cy De­mo­kra­tycz­nej - pol­ska par­tia po­li­tycz­na


SJP.pl

skró­to­wiec, rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki lub męski

 (1.1) = polit. So­jusz Le­wi­cy De­mo­kra­tycz­nej;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wczo­raj SLD ogło­si­ło swo­je­go kan­dy­da­ta na pre­zy­den­ta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɛs‿ɛl‿ˈdɛ, AS: es‿el‿de

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. SLD-owiec m.

 przym. SLD-owski

Wiktionary


sld-owiec

czło­nek SLD (So­ju­szu Le­wi­cy De­mo­kra­tycz­nej); esel­do­wiec


SJP.pl


sld-owski

→ SLD (So­jusz Le­wi­cy De­mo­kra­tycz­nej); esel­dow­ski


SJP.pl


slechta

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. nie­u­ży­tecz­na war­stwa

Wiktionary


sleep

[czy­taj: slip] opcja oszczęd­ne­go trybu uru­cho­mie­nia kom­pu­te­ra, po­le­ga­ją­ca na ogra­ni­cze­niu wielu jego funk­cji i moż­li­wo­ści szyb­kie­go po­wro­tu do peł­ne­go dzia­ła­nia


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • sleep – po­le­ce­nie unik­so­we
  • Sleep – grupa mu­zycz­na

Wikipedia


sleep-in

[czy­taj: sli­pin] de­mon­stra­cja pu­blicz­na bez uży­cia siły, pod­czas któ­rej uczest­ni­cy, zwy­kle przy­kry­ci tran­spa­ren­ta­mi, udają, że śpią


SJP.pl


sleeping

[czy­taj: sli­ping] ko­le­jo­wy wagon sy­pial­ny; sli­ping


SJP.pl


slega

w sta­rych kon­struk­cjach da­cho­wych: belka opie­ra­ją­ca się na szczy­to­wych ścia­nach bu­dyn­ku


SJP.pl


slegowy

przy­miot­nik od: slega


SJP.pl


slentando

okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: zwal­nia­jąc, roz­sze­rza­jąc; slar­gan­do


SJP.pl


sles

skró­to­wiec

 (1.1) = chem. la­u­re­to­siar­czan sodu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) SLS i SLES w pełni i szyb­ko ule­ga­ją bio­de­gra­da­cji. Prze­pro­wa­dza­ne przez nas oceny wpły­wu na śro­do­wi­sko [...] wy­ka­zu­ją, że wy­ko­rzy­sty­wa­ne ak­tu­al­nie ilo­ści nie sta­no­wią po­wo­du do obaw.

Wiktionary


slide

[czy­taj: slajd] fo­to­gra­fia w for­mie ma­ło­o­braz­ko­wych przez­ro­czy, przez­na­czo­na do rzu­to­wa­nia na ekran; slajd


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) muz. tech­ni­ka in­stru­men­ta­cji gi­ta­ro­wej po­le­ga­ją­ca na „śliz­ga­niu” się po­mię­dzy to­na­mi;

 (1.2) muz. me­ta­lo­wa lub szkla­na tu­le­ja za­kła­da­na na palec, która umoż­li­wa tech­ni­kę (1.1)

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • slide – na niek­tó­rych in­stru­men­tach szar­pa­nych, me­ta­lo­wa tu­lej­ka słu­żą­ca do gry tech­ni­ką glis­san­do,
  • slide – tech­ni­ka gry na gi­ta­rze
  • slide – tech­ni­ka po­ko­ny­wa­nia za­krę­tów z wy­ko­rzy­sta­niem uśliz­gu kół po­ja­zdu,
  • ślizg (ang. slide) – ewo­lu­cja na de­sko­rol­ce.
  • slide – okre­śle­nie na trik wy­ko­ny­wa­ny na bok­sie, railu i tym po­dob­nej przesz­ko­dzie,
  • Slide – pro­gram kom­pu­te­ro­wy
  • Slide – sin­gel ze­spo­łu Goo Goo Dolls
  • SLIDE – le­wi­tu­ją­ca de­sko­rol­ka Lexus Ho­ver­bo­ard
  • Slide – sin­giel Cal­vi­na Har­ri­sa, pio­sen­ka­rza Fran­ka Oce­a­na i ame­ry­kań­skiej grupy Hip-hop Migos

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. slajd m., slajder m., slajdowisko n.

 przym. slajdowy

Wiktionary


slim

1. o kroju: do­pa­so­wa­ny do syl­wet­ki; slim fit, slim-fit, sli­mo­wa­ny;
2. typ wą­skiej obu­do­wy kom­pu­te­ra


SJP.pl

SLIM – ja­poń­ski lą­dow­nik, zbu­do­wa­ny przez agen­cję kos­micz­ną JAXA.

Wikipedia


slim-fit

o kroju: do­pa­so­wa­ny do syl­wet­ki; slim fit, sli­mo­wa­ny, slim


SJP.pl


slimowany

o kroju: do­pa­so­wa­ny do syl­wet­ki; slim-fit, slim fit, slim


SJP.pl


sling

napój przy­rzą­dza­ny z od­po­wied­nie­go trun­ku (np. whi­skey), cukru i skór­ki cy­try­no­wej (na zimno) lub gałki musz­ka­to­ło­wej (na go­rą­co)


SJP.pl

Sling – wieś w An­glii, w hrab­stwie Glo­u­ce­sters­hi­re. Leży 28 km na po­łud­nio­wy za­chód od mia­sta Glo­u­ce­ster i 174 km na za­chód od Lon­dy­nu.

Wikipedia


slip

1. urzą­dze­nie słu­żą­ce do wo­do­wa­nia nie­du­żych stat­ków oraz wy­cią­ga­nia ich na brzeg; wy­ciąg;
2. po­chyl­nia do wcią­ga­nia wie­lo­ry­bów na stat­ki wie­lo­ryb­ni­cze


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) żegl. po­chyl­nia na na­brze­żu do wy­cią­ga­nia lub wo­do­wa­nia mniej­szych jed­no­stek pły­wa­ją­cych;

 (1.2) żegl. po­chyl­nia na rufie stat­ku, głów­nie do wcią­ga­nia sieci

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • SLIP – Se­rial Line In­ter­net Pro­to­col
  • SLiP – Szcze­ciń­ska Lista Prze­bo­jów
  • slip – wy­ciąg stocz­nio­wy
  • slip – wy­druk z ter­mi­na­la POS

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Na włoku wje­chał przez slip spory ping­win.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: slʲip, AS: slʹip

Wiktionary

Powiązane:

 czas. slipować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wyciąg stoczniowy

Wiktionary


sliping

ko­le­jo­wy wagon sy­pial­ny; sle­e­ping


SJP.pl


slipingowy

zwią­za­ny ze sli­pin­giem, bę­dą­cy sli­pin­giem, np. miej­sce sli­pin­go­we


SJP.pl


slipki

mę­skie majt­ki bez no­ga­wek; slipy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) zdrobn. od: slipy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈslʲipʲci, AS: slʹipʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. slipy

Wiktionary


slipować

w że­glar­stwie: wo­do­wać lub wy­cią­gać na brzeg nie­wiel­ką jed­nost­kę pły­wa­ją­cą przy po­mo­cy wy­cią­gu stocz­nio­we­go


SJP.pl


slipy

krót­kie, mę­skie spo­den­ki ką­pie­lo­we


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) kraw. mę­skie, ob­ci­słe majt­ki;

Wiktionary

Slipy (od slip, wsu­wać, wśliz­gi­wać się) – ele­ment bie­liz­ny mę­skiej, bie­liz­na męska oso­bi­sta o wcię­tym kroju, od­sła­nia­ją­ca całe uda, no­szo­na bez­poś­red­nio przy skó­rze pod in­ny­mi ubra­nia­mi, przy­le­ga­ją­ca do ciała. Slipy się­ga­ją od pasa do uda, nie mają no­ga­wek. Ich za­da­niem jest za­kry­wa­nie i ochro­na in­tym­nych czę­ści ciała męż­czyz­ny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kli­ma­ty­za­cja była tak usta­wio­na, że mo­gli­śmy cho­dzić w sa­mych sli­pach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈslʲipɨ, AS: slʹipy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. slipki lm nm.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk badki, batki

Wiktionary


sliwiński

naz­wi­sko


SJP.pl


slo

skrót od: Spo­łecz­ne Li­ce­um Ogól­noksz­tał­cą­ce


SJP.pl


sloan

[czy­taj: slo:łn] naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sloan – mia­sto w sta­nie Iowa, w hrab­stwie Wo­od­bu­ry
  • Sloan – wieś w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie Erie
  • Sloan (ang. Sloan Towns­hip) – gmina w sta­nie Iowa, w hrab­stwie Wo­od­bu­ry

Wikipedia


slobodan

sło­wiań­skie imię mę­skie


SJP.pl

Slo­bo­dan, Sło­bo­dan, cyr. Слободан – mę­skie imię sło­wiań­skie po­pu­lar­ne w Ser­bii i Ma­ce­do­nii (mac. Слободан, wy­mo­wa: Sło­bo­dan) oraz Chor­wa­cji, Sło­we­nii i Cze­chach. Wer­sja buł­gar­ska Свободан/Swo­bo­dan. Wy­ka­zu­je po­do­bień­stwo do sta­ro­pol­skich imion, jed­nocz­ło­no­wych-imie­sło­wo­wych jak np.

Wikipedia


slogan

1. krót­kie, łatwe do za­pa­mię­ta­nia hasło pro­pa­gu­ją­ce, sto­so­wa­ny głów­nie w re­kla­mie i po­li­ty­ce;
2. znany i utar­ty zwrot, który po­przez nad­mier­ne uży­wa­nie stra­cił na swoim zna­cze­niu; fra­zes, banał, ko­mu­nał


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) okle­pa­ny zwrot

 (1.2) hasło re­kla­mo­we lub pro­pa­gan­do­we

Wiktionary

Slo­gan (z slo­gan, od irl. i szk. "slu­agh-gha­irm" – okrzyk wo­jen­ny) – okre­śle­nie mo­gą­ce oz­na­czać:

Slo­gan to zatem łatwo roz­poz­na­wal­ne kil­ku­wy­ra­zo­we wy­ra­że­nie za­wie­ra­ją­ce po­wszech­nie znane praw­dy lub po­glą­dy (może to jed­nak być rów­nież upor­czy­wie pow­ta­rza­ne kłam­stwo), które po­przez swoje roz­po­wszech­nie­nie stra­ci­ło na ory­gi­nal­no­ści, a czę­sto i au­ten­tycz­no­ści, prze­sta­jąc zwra­cać na sie­bie uwagę od­bior­ców.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈslɔɡãn, AS: slogãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sloganowość ż.

 przym. sloganowy

 przysł. sloganowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) banał, frazes, komunał, liczman, oczywistość, ogólnik, stara śpiewka, truizm

Wiktionary


sloganiarz

po­tocz­nie: czło­wiek po­słu­gu­ją­cy się slo­ga­na­mi; slo­ga­ni­sta


SJP.pl


sloganik

zdrob­nie­nie od: slo­gan


SJP.pl


sloganista

po­tocz­nie: czło­wiek po­słu­gu­ją­cy się slo­ga­na­mi; slo­ga­niarz


SJP.pl


sloganistka

→ slo­ga­ni­sta


SJP.pl

Patrz:

sloganista

sloganowaty

rzad­ko: przy­po­mi­na­ją­cy slo­gan, na­sy­co­ny w pew­nym stop­niu ogól­ni­ka­mi


SJP.pl


sloganowy

przy­miot­nik od: slo­gan


SJP.pl


slojd

szwedz­ki sy­stem wy­ra­bia­nia zręcz­no­ści przez rze­mieśl­ni­cze prace ręcz­ne


SJP.pl

Slojd (szw.: slöjd – zręcz­ność, bie­głość) – wy­wo­dzą­cy się ze Skan­dy­na­wii sy­stem na­u­cza­nia prac ręcz­nych w drew­nie, me­ta­lu, tek­tu­rze, wi­kli­nie.

Wikipedia


slop

po­tocz­nie: tre­ści ni­skiej ja­ko­ści ma­so­wo ge­ne­ro­wa­ne przez sztucz­ną in­te­li­gen­cję; AI slop


SJP.pl


slopestyle

[czy­taj: slołp­stajl] dy­scy­pli­na olim­pij­ska w nar­ciar­stwie do­wol­nym


SJP.pl

Slo­pe­sty­le – sze­ro­kie po­ję­cie okre­śla­ją­ce snow­bo­ar­do­wy fre­e­sty­le (a także nar­ciar­ski fre­e­sty­le – fre­e­skiing). "Styl na stoku" nie jest sty­lem ubio­ru, lecz sty­lem jazdy. Po­le­ga na wy­ko­ny­wa­niu prze­róż­nych ewo­lu­cji na desce lub nar­tach, tj. skoki, stre­et na stoku (czyli np. ro­ta­cje pod­czas jazdy) czy jazda po przesz­ko­dach (jib­bing).

Wikipedia


slot

1. do­dat­ko­we małe skrzy­deł­ko zwięk­sza­ją­ce no­śność sa­mo­lo­tu; skrze­le;
2. gnia­zdo roz­sze­rzeń w ukła­dzie elek­tro­nicz­nym;
3. miej­sce w har­mo­no­gra­mie


SJP.pl

Gnia­zdo kra­wę­dzio­we lub slot (z ang. "szcze­li­na") – gnia­zdo słu­żą­ce do po­dłą­cza­nia pły­tek dru­ko­wa­nych po­sia­da­ją­cych złą­cze kra­wę­dzio­we. Spo­ty­ka­ne są one na pły­tach głów­nych kom­pu­te­rów, gdzie służą do po­dłą­cza­nia do­dat­ko­wych ele­men­tów sy­ste­mu, zwy­kle w po­sta­ci kart roz­sze­rzeń (ta­kich jak np. karta gra­ficz­na, karta sie­cio­wa, mu­zycz­na itp.).

Wikipedia


slotowy

→ slot


SJP.pl

Patrz:

slot

sloughi

[czy­taj: slafi lub slałi] rasa psa, chart arab­ski


SJP.pl


slow-fox

Slow-fox to ta­niec to­wa­rzy­ski, pow­sta­ły w XX wieku w An­glii z Fok­stro­ta.

Wikipedia


slowfoodowy

[czy­taj: sloł­fu­do­wy] zwią­za­ny z ru­chem lub or­ga­ni­za­cją slow food


SJP.pl


slumlord

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pejor. osoba, która wy­naj­mu­je komuś dom lub miesz­ka­nie znaj­du­ją­ce się w bied­nej dziel­ni­cy i złym sta­nie tech­nicz­nym, czę­sto po­bie­ra­jąc nie­spra­wied­li­wie wy­so­ki czynsz

Wiktionary


slump

[czy­taj: slamp] gwał­tow­ny spa­dek pro­duk­cji, cen i zy­sków w go­spo­dar­ce


SJP.pl


slumpflacja

w eko­no­mii: stan go­spo­dar­ki, w któ­rym in­fla­cji to­wa­rzy­szy spa­dek do­cho­du na­ro­do­we­go, pro­duk­cji i wzrost bez­ro­bo­cia


SJP.pl

Slump­fla­cja – zja­wi­sko ma­kro­e­ko­no­micz­ne, po­le­ga­ją­ce na jed­no­czes­nym, pa­ra­dok­sal­nym wy­stę­po­wa­niu w go­spo­dar­ce pań­stwa za­rów­no zna­czą­cej in­fla­cji, jak i spad­ku pro­duk­cji i do­cho­du na­ro­do­we­go w uję­ciu bezwz­ględ­nym.

Wikipedia


slums

[czy­taj: slams] zni­szczo­ny, nędz­ny dom za­miesz­ki­wa­ny przez ubo­gich miesz­kań­ców miast; slams


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) urb. dziel­ni­ca nędzy w wiel­kim mie­ście;

 (1.2) nędz­ny, pro­wi­zo­rycz­ny dom za­miesz­ka­ły przez bie­do­tę miej­ską

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. slams m.

 przym. slumsowy, slamsowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) slams

 (1.2) slams, rudera

Wiktionary


slumsowaty

po­tocz­nie: nędz­ny, brud­ny, za­nied­ba­ny


SJP.pl


slumsowisko

bied­na dziel­ni­ca w wiel­kim mie­ście; slum­sy, slums, slam­sy, slams


SJP.pl


slumsowy

[czy­taj: slam­so­wy] do­ty­czą­cy domów za­miesz­ka­łych przez bie­do­tę lub wiel­ko­miej­skich dziel­nic nędzy; slam­so­wy


SJP.pl


slumsy

[czy­taj: slam­sy] bied­na dziel­ni­ca w wiel­kim mie­ście; slam­sy


SJP.pl

Slum­sy (czyt. [slam­sy] od slums) – ob­szar mia­sta za­miesz­ka­ny przez bied­ną lud­ność (naj­czę­ściej imi­gran­tów lub przy­by­szy z te­re­nów wiej­skich). Ob­sza­ry takie są naj­bar­dziej po­wszech­ne w wiel­kich aglo­me­ra­cjach państw glo­bal­ne­go po­łud­nia (kie­dyś zwa­ne­go Trze­cim Świa­tem) (np. w Afry­ce, In­diach czy Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej), ale także w kra­jach wy­so­ko­roz­wi­nię­tych jak np. USA.

Wikipedia


slup

ro­dzaj oża­glo­wa­nia jed­no­masz­to­we­go ża­glow­ca (z gro­tem i fo­kiem); ża­glo­wiec jed­no­masz­to­wy o takim oża­glo­wa­niu; szlup


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) żegl. jed­no­masz­to­wy ża­glo­wiec z gro­tem i fo­kiem;

 (1.2) żegl. wojsk. ża­glo­wy okręt wo­jen­ny, w uży­ciu w XVIII i XIX w.;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Slup – mia­sto w Cze­chach
  • Slup – wieś w Ko­so­wie, w gmi­nie Gja­ko­va
  • Slup – typ oża­glo­wa­nia
  • Slup wo­jen­ny – klasa okrę­tów wo­jen­nych

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Slupy są naj­czę­ściej spo­ty­ka­ny­mi w Pol­sce ża­glów­ka­mi.

 (1.2) Oprócz spe­cjal­nie bu­do­wa­nych lub przy­sto­so­wa­nych tra­łow­ców, do tra­ło­wa­nia min uży­wa­no też okrę­tów in­nych klas, jak slupy, tor­pe­dow­ce, a nawet, rzad­ko, ni­szczy­cie­le.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: slup, AS: slup

Wiktionary


slurry

[czy­taj: slari] śro­dek wy­bu­cho­wy tań­szy i bez­piecz­niej­szy od dy­na­mi­tu


SJP.pl


slut-shaming

[czy­taj: slat­szej­ming] po­ni­ża­nie lub ośmie­sza­nie ko­bie­ty za jej sek­su­al­ność


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) so­cjol. psych. prak­ty­ka zaw­sty­dza­nia i kry­ty­ko­wa­nia ludzi, zwła­szcza ko­biet i dziew­cząt, po­strze­ga­nych jako na­ru­sza­ją­cych czy­jeś ocze­ki­wa­nia do­ty­czą­ce za­cho­wa­nia i wy­glą­du, po­przez po­rów­na­nie ich do pro­sty­tu­tek, „dzi­wek” itp.

Wiktionary


sląski

naz­wi­sko


SJP.pl


sm

1. sym­bol sa­ma­ru, pier­wiast­ka che­micz­ne­go;
2. skrót od: Księ­ga Sa­mu­e­la (1, 2) - jedna z ksiąg bi­blij­nych, wcho­dzą­ca w skład Sta­re­go Te­sta­men­tu


SJP.pl

sym­bol

 (1.1) chem. samar (pier­wia­stek che­micz­ny o licz­bie ato­mo­wej 62)

skrót

 (2.1) = bibl. Księ­ga Sa­mu­e­la

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sm – che­micz­ny sym­bol pier­wiast­ka samar.
  • Sm3 – stan­dar­do­wy metr sze­ścien­ny gazu. Licz­ba me­trów sze­ścien­nych jakie za­jął­by gaz w wa­run­kach stan­dar­do­wych.
  • Po­ci­ski ra­kie­to­we serii Stan­dard (ang. Stan­dard Mis­si­le) – prze­ciw­lot­ni­cze, jak i an­ty­ba­li­stycz­ne, po­ci­ski ra­kie­to­we
  • Stward­nie­nie roz­sia­ne (łac. scle­ro­sis mul­ti­plex)
  • Spół­dziel­nia miesz­ka­nio­wa lub spół­dziel­nia mle­czar­ska
  • Sa­do­ma­so­chizm (także S&M)
  • Cza­ro­dziej­ka z Księ­ży­ca – skrót nazwy do se­ria­lu anime, od an­giel­skie­go ty­tu­łu Sa­i­lor Moon
  • So­da­li­cja Ma­riań­ska
  • Zgro­ma­dze­nie Sióstr Mi­ło­sier­dzia św. Win­cen­te­go à Paulo, sza­ryt­ki
  • To­wa­rzy­stwo Maryi, ma­ria­ni­ści
  • Sztan­dar Mło­dych
  • skrót przed nazwą okrę­tów Ka­i­ser­li­che Ma­ri­ne (Se­i­ner Majestät – [okręt] Jego Mości.)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Samar jest pier­wiast­kiem che­micz­nym o sym­bo­lu Sm i licz­bie ato­mo­wej 62.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɛs‿ˈɛ̃m, AS: es‿ẽm

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi. BibliaPL.

tłumaczenia.

* esperanto: (2.1) Sam

* hiszpański: (2.1) Sam

* włoski: (2.1) Sam

źródła.

== Sm (język angielski.) ==

wymowa.

znaczenia.

skrót

 (1.1) = bibl. Book of Samuel → Sm, Księga Samuela

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

 (1.1) 1Sm, 2Sm

synonimy.

 (1.1) Book of Samuel; skr. Samuel, Sa

Wiktionary


sma

skrót od: So­cie­tas Mis­sio­num ad Afros - Sto­wa­rzy­sze­nie Misji Afry­kań­skich


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pro­sta śred­nia kro­czą­ca (ang. sim­ple mo­ving ave­ra­ge, SMA) – me­to­da sta­ty­stycz­na uży­wa­na do ana­li­zy sze­re­gów cza­so­wych
  • Sto­wa­rzy­sze­nie Misji Afry­kań­skich
  • rdze­nio­wy zanik mię­śni (ang. Spi­nal Mu­scu­lar Atrop­hy, SMA)
  • złą­cze SMA
  • ma­styks gry­so­wy SMA – sto­so­wa­ny jako war­stwa ście­ral­na w na­wierzch­niach dro­go­wych
  • SMA – dawna chiń­ska marka sa­mo­cho­dów dzia­ła­ją­ca od 2006 do 2008 roku
  • ob­słu­ga opro­gra­mo­wa­nia – (ang. „Soft­wa­re Ma­in­te­nan­ce Agre­e­ment”, SMA) wa­run­ki umowy na ko­rzy­sta­nie z li­cen­cji opro­gra­mo­wa­nia. Czę­sto zakup li­cen­cji z opcją SMA ofe­ru­je użyt­kow­ni­ko­wi au­to­ma­tycz­ny upgra...

Wikipedia


smaczek

1. zdrob­nie­nie od: smak;
2. cha­rak­te­ry­stycz­ny szcze­gół, oso­bli­wość


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od smak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smak m.

 przym. smaczny, smakowy

 przysł. smakowicie, smakowo

Wiktionary


smaczelina

ga­tu­nek wiecz­nie zie­lo­ne­go drze­wa z ro­dzi­ny kluz­jo­wa­tych; man­go­stan wła­ści­wy, gar­cy­nia, żół­to­pla, żół­ciecz


SJP.pl


smaczliwka

wiecz­nie zie­lo­ne drze­wo z ro­dzi­ny wa­wrzy­no­wa­tych, upra­wia­ne w stre­fie mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej dla smacz­nych owo­ców; awo­ka­do, avo­ca­do


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Per­sea|ref=tak|Mill.., ro­dzaj ro­ślin drze­wia­stych z ro­dzi­ny wa­wrzy­no­wa­tych;

Wiktionary

Smacz­liw­ka, awo­ka­do ("Per­sea") – ro­dzaj wiecz­nie zie­lo­nych drzew z ro­dzi­ny wa­wrzy­no­wa­tych ("La­u­ra­ce­ae"). Obej­mu­je ok. 112 ga­tun­ków. Wy­stę­pu­ją one w Ame­ry­ce Pół­noc­nej i Po­łud­nio­wej, nie­licz­ne ga­tun­ki także w Azji po­łud­nio­wo-wschod­niej. Dwa ga­tun­ki (smacz­liw­ka in­dyj­ska i "Per­sea bar­bu­ja­na") rosną na wy­spach Ma­ka­ro­nez­ji.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. smaczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) awokado

Wiktionary


smacznego

ma­ją­cy dobry smak


SJP.pl

wy­krzy­knik

 (1.1) zwy­cza­jo­we ży­cze­nie przy­jem­no­ści z je­dze­nia

forma przy­miot­ni­ka.

 (2.1) D. lp. m. i n. oraz B. lp. mos. i mzw. od smacz­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Panie i pa­no­wie! Ka­pi­tan stat­ku oraz szef kuch­ni życzą smacz­ne­go!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: smat͡ʃˈnɛɡɔ, AS: smačnego

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smak mrz.

 przym. smaczny

Wiktionary


smacznie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób smacz­ny, ape­tycz­nie

Wiktionary

Powiązane:

 przym. smaczny, smakowity, smakowy

 rzecz. przysmak mrz., smak mrz., smaczność ż.

 czas. smakować

Wiktionary


smaczniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: smacz­nie


SJP.pl


smaczniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: smacz­ny


SJP.pl


smaczność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest smacz­ne; cecha tych, któ­rzy są smacz­ni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. smaczny

 przysł. smacznie

 rzecz. smak mrz.

Wiktionary


smaczny

ma­ją­cy dobry smak


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy dobry smak; do­brze sma­ku­ją­cy

 (1.2) w do­brym smaku, gu­ście

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jego mięso opi­sy­wa­no jako smacz­ne i praw­do­po­dob­nie wy­gi­nął z po­wo­du po­lo­wań.

 (1.1) Żurek i barszcz są bar­dzo smacz­ny­mi zu­pa­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsmat͡ʃnɨ, AS: smačny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przysmak mrz., smak m., smaczek m., smakosz m., smakoszostwo n., smakowitość ż., smaczność ż., smaczliwka ż., smakołyk m., smakowanie n.

 czas. smakować ndk.

 przym. smakowy, smakowity

 przysł. smacznie, smakowicie, smakowo

 wykrz. smacznego

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) smakowity

Wiktionary


smaga

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Litwa,Dro­hi­czyn,Lu­bel­szczyz­na wschod­nia,Lu­bel­szczyz­na za­chod­nia,Ty­ko­cin,Mię­dzy­rzec Pod­la­ski,Turów. su­chość w ustach spo­wo­do­wa­na pra­gnie­niem lub cho­ro­bą

 (1.2) gw-pl|Janki Młode. nies­mak w ustach

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 3 os. lp. od: sma­gać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mám taką smage.

Wiktionary


smagacz

naz­wi­sko


SJP.pl


smagać

1. ude­rzać batem, bi­czem, rze­mie­niem itp.;
2. o czymś dłu­gim i cien­kim: ude­rzać;
3. o wie­trze lub de­szczu: ude­rzać pod­mu­cha­mi, stru­mie­nia­mi;
4. wy­ra­żać de­za­pro­ba­tę wobec kogoś


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. sma­gnąć, wys­ma­gać)

 (1.1) ude­rzać czymś dłu­gim oraz wiot­kim

 (1.2) me­te­o­rol. gwał­tow­nie na­pie­rać; ostro ude­rzać

 (1.3) wy­ra­żać po­gar­dę

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny sma­gać się (dk. sma­gnąć się, wys­ma­gać się)

 (2.1) sma­gać sie­bie sa­me­go

 (2.2) sma­gać sie­bie naw­za­jem

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Dla po­zo­sta­łych re­be­lian­tów Hoth było po­nu­rą, ja­ło­wą dziu­rą, skutą bez­gra­nicz­nym lodem i sma­ga­ną za­wo­dzą­cy­mi wia­tra­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smaganie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) biczować, chłostać

 (1.2) chłostać, owiewać

 (1.3) chłostać, piętnować

Wiktionary


smagała

1. ude­rzać batem, bi­czem, rze­mie­niem itp.;
2. o czymś dłu­gim i cien­kim: ude­rzać;
3. o wie­trze lub de­szczu: ude­rzać pod­mu­cha­mi, stru­mie­nia­mi;
4. wy­ra­żać de­za­pro­ba­tę wobec kogoś


SJP.pl


smagla

ga­tu­nek dra­pież­nej ryby oko­nioksz­tałt­nej; ko­ry­fe­na, złota ma­kre­la


SJP.pl


smaglec

sma­glec mniej­szy (sma­glec ogo­no­kleszcz) - ga­tu­nek ważki z ro­dzi­ny ga­dzio­głów­ko­wa­tych


SJP.pl


smaglej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: sma­gle


SJP.pl


smaglejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: sma­gły


SJP.pl


smagliczka

drob­na ro­śli­na ziel­na z ro­dzi­ny ka­pu­sto­wa­tych (krzy­żo­wych), o szaro owło­sio­nych li­ściach i bia­łych, żół­tych lub nie­bie­skich kwia­tach, po­cho­dzą­ca z Eu­raz­ji i pół­noc­nej Afry­ki


SJP.pl

Sma­glicz­ka ("Alys­sum" L.) – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny ka­pu­sto­wa­tych. Na­le­ży do niego w za­leż­no­ści od uję­cia ok. 110–170 ga­tun­ków ro­ślin jed­no­rocz­nych, bylin i pół­krze­wów. Za­sięg ro­dza­ju obej­mu­je kon­ty­nen­ty pół­ku­li pół­noc­nej. W Pol­sce czte­ry ga­tun­ki są ro­dzi­me, dwa dzi­cze­ją­ce przej­ścio­wo.

Wikipedia


smagnięcie

1. ude­rzyć batem, bi­czem, rze­mie­niem itp.;
2. o czymś dłu­gim i cien­kim: ude­rzyć;
3. o wie­trze lub de­szczu: ude­rzyć pod­mu­chem, stru­mie­niem;
4. wy­ra­zić de­za­pro­ba­tę wobec kogoś


SJP.pl


smagnąć

1. ude­rzyć batem, bi­czem, rze­mie­niem itp.;
2. o czymś dłu­gim i cien­kim: ude­rzyć;
3. o wie­trze lub de­szczu: ude­rzyć pod­mu­chem, stru­mie­niem;
4. wy­ra­zić de­za­pro­ba­tę wobec kogoś


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. sma­gać)

 (1.1) ude­rzyć czymś dłu­gim oraz wiot­kim

 (1.2) me­te­o­rol. gwał­tow­nie na­przeć; ostro ude­rzyć

 (1.3) wy­ra­zić po­gar­dę

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny sma­gnąć się (dk. sma­gać się)

 (2.1) sma­gnąć sie­bie sa­me­go

 (2.2) sma­gnąć sie­bie naw­za­jem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smagnięcie n.

Wiktionary


smagowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


smagów

Sma­gów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie przy­su­skim, w gmi­nie Bor­ko­wi­ce. Ma sta­tus so­łect­wa.

Pry­wat­na wieś szla­chec­ka, po­ło­żo­na była w dru­giej po­ło­wie XVI wieku w po­wie­cie ra­dom­skim wo­je­wództ­wa san­do­mier­skie­go. wo­je­wództ­wa ra­dom­skie­go.

Wikipedia


smagławy

przy­miot­nik

 (1.1) lekko sma­gły

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smagławość ż.

Wiktionary


smagłolicy

prze­sta­rza­łe: ma­ją­cy sma­głą cerę


SJP.pl


smagłoskóry

ma­ją­cy sma­głą skórę


SJP.pl


smagły

o cerze, twa­rzy: ciem­ny, oliw­ko­wy, śnia­dy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) o oliw­ko­wej cerze, ciem­nej kar­na­cji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na balu syl­we­stro­wym nie mo­głam na­pa­trzeć się na tam­te­go sma­głe­go męż­czyz­nę w bia­łej ko­szu­li, który to­wa­rzy­szył na­szej zna­jo­mej ze stu­diów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsmaɡwɨ, AS: smagu̯y

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smagłość ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) śniady, ciemny

Wiktionary


smak

1. jeden ze zmy­słów czło­wie­ka;
2. wła­ści­wość rze­czy dzia­ła­ją­ca na zmysł smaku;
3. przy­jem­ność od­czu­wa­na pod wpły­wem zew­nętrz­nych czyn­ni­ków lub oko­licz­no­ści;
4. upo­do­ba­nie do cze­goś;
5. wła­ści­wość de­cy­du­ją­ca o tym, że coś uzy­sku­je szcze­gól­ny dla sie­bie cha­rak­ter; sma­czek;
6. po­czu­cie pię­kna, ele­gan­cji; gust


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zmysł, któ­re­go na­rzą­dy znaj­du­ją się w jamie ust­nej, od­po­wie­dzial­ny za spo­sób re­a­go­wa­nia na przyj­mo­wa­ny po­karm;

 (1.2) kulin. wła­ści­wość po­kar­mu roz­poz­na­wa­na przez smak (1.1)

 (1.3) przen. gust, po­czu­cie este­ty­ki, pię­kna;

 (1.4) pot. ocho­ta, chęć na jakąś po­tra­wę

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • smak – w uję­ciu fiz­jo­lo­gicz­nym, zdol­ność od­czu­wa­nia smaku przez isto­ty żywe
  • smak – w sen­sie este­tycz­nym, gust
  • Józef Smak (ur. 1936) – pol­ski astro­nom
  • Spot­ka­nia Mło­dych Au­to­rów i Kom­po­zy­to­rów Pio­sen­ki „SMAK” im. Jo­na­sza Kofty w My­śli­bo­rzu

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Flo­rian pił tak dużo al­ko­ho­lu, że stra­cił smak.

 (1.2) Ta po­tra­wa ma kwa­śny smak.

 (1.3) Ten ko­lek­cjo­ner sły­nie z do­bre­go smaku i ku­pu­je tylko naj­ład­niej­sze obra­zy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: smak, AS: smak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smakosz m., smakoszka ż., smakowitość ż., smaczność ż., absmak m., posmak m., niesmak m., smakowanie n., zasmakowanie n., posmakowanie n.

:: zdrobn. smaczek m.

 czas. smakować ndk., zasmakować dk., posmakować dk.

 przym. smakowy, smakowity, smaczny, niesmaczny, wysmakowany

 przysł. smakowo, smacznie, niesmacznie, wysmakowanie, smakowicie

 wykrz. smacznego

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) gw. Śląsk Cieszyński szmak

 (1.3) gust, wyszukanie

Wiktionary


smakosz

1. ten, kto lubi jeść smacz­ne po­tra­wy, de­lek­tu­je się wy­szu­ka­nym je­dze­niem, na­po­ja­mi i zna się na nich;
2. wy­traw­ny znaw­ca cze­goś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) mi­ło­śnik wyk­wint­nych dań, en­tuz­ja­sta do­bre­go je­dze­nia

 (1.2) przen. wy­traw­ny znaw­ca cze­goś

Wiktionary

Sma­kosz (tytuł oryg. "Je­e­pers Cre­e­pers") – film fa­bu­lar­ny (hor­ror) z 2001 roku, wy­kre­o­wa­ny przez fana ga­tun­ku Vic­to­ra Salvę, twór­cę filmu "Siła spo­ko­ju" (2006). Pro­du­cen­tem wy­ko­naw­czym pro­jek­tu jest Fran­cis Ford Cop­po­la. Film do­cze­kał się trzech se­qu­e­li − "Sma­kosz 2" (2003), "Sma­kosz 3" (2017) oraz "" (2022).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do tej ta­wer­ny piel­grzy­mu­ją sma­ko­sze ostryg.

 (1.2) Be­nia­min zna kilku sma­ko­szy jazzu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smakoszostwo n., smakowitość ż., smakołyk m.

:: fż. smakoszka ż.

 czas. smakować ndk., posmakować dk.

 przym. smakoszowski, smaczny, smakowity, smakowy

 przysł. smakowicie, smakowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) koneser, daw. gastrolatra

 (1.2) koneser

Wiktionary


smakoszka

→ sma­kosz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta, która lubi smacz­nie zjeść

Wiktionary

Patrz:

smakosz

Powiązane:

 rzecz. smak mrz., smakosz mos.

 przym. smakowity, smakowy

Wiktionary


smakowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|sma­ko­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsmakɔˈvãɲɛ, AS: smakovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. smakować

 rzecz. smak mrz., zasmakowanie

 przym. smaczny, smakowity, smakowy

Wiktionary


smakować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) kulin. pró­bo­wać cze­goś w celu okre­śle­nia smaku

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (2.1) kulin. o po­tra­wach, na­po­jach itp.: mieć smak

 (2.2) kulin. o po­tra­wach, na­po­jach itp.: być do­brym w smaku, być smacz­nym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie muszę być ki­pe­rem, by sma­ko­wać wino.

 (2.1) Cze­ko­la­do­wo-orze­cho­wy budyń He­le­ny sma­ko­wał okrop­nie, ale zja­dłam jedną por­cję z uprzej­mo­ści.

 (2.2) Tytoń kom­plet­nie mi nie sma­ku­je. Dzi­wię się lu­dziom, któ­rzy palą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: smaˈkɔvat͡ɕ, AS: smakovać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. gwara. szmakować, gwara. smankować, zasmakować, posmakować

 czas. rozsmakować się

 rzecz. smakosz mos., przysmak mrz., smakowanie n., smak

 przym. smaczny, smakowy, smakowity

 przysł. smacznie, smakowicie, smakowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) próbować, kosztować, degustować

Wiktionary


smakowicie

przy­słó­wek

 (1.1) wzbu­dza­jąc ape­tyt

 (1.2) świad­cząc o czy­imś rozs­ma­ko­wa­niu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ro­la­dy Zosi pre­zen­to­wa­ły się sma­ko­wi­cie.

 (1.2) Najs­ma­ko­wi­ciej mla­skał naj­grub­szy z kras­na­li.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smakosz mos., smak mrz., smaczek mrz., posmak mrz., smakowitość ż.

 czas. smakować ndk., zasmakować dk., posmakować dk., zniesmaczać ndk., zniesmaczyć dk.

 przym. smaczny, smakowity, smakowy

 przysł. smakowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) smacznie, apetycznie

Wiktionary


smakowiciej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: sma­ko­wi­cie


SJP.pl


smakowitość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest sma­ko­wi­te; cecha tych, któ­rzy są sma­ko­wi­ci

Wiktionary

Powiązane:

 przym. smakowity, smaczny

 przysł. smakowicie

 rzecz. smak mrz., smakosz mos.

Wiktionary


smakowitszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: sma­ko­wi­ty


SJP.pl


smakowity

1. bar­dzo smacz­ny; zna­ko­mi­ty, pysz­ny;
2. świad­czą­cy o do­brym smaku cze­goś;
3. w prze­no­śni: szcze­gól­nie in­te­re­su­ją­cy; atrak­cyj­ny, wy­bor­ny


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) wzbu­dza­ją­cy ape­tyt, za­chę­ca­ją­cy do je­dze­nia, bar­dzo smacz­ny

 (1.2) przen. atrak­cyj­ny sek­su­al­nie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smak m., smakowitość ż., smakowanie n., smakosz m., smakoszka ż.

 czas. smakować ndk.

 przym. smaczny

 przysł. smakowicie, smacznie, smakowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) apetyczny, pyszny, smaczny, kuszący

 (1.2) seksowny, apetyczny, kuszący

Wiktionary


smakowo

przy­słó­wek

 (1.1) wy­czu­wal­nie przez zmysł smaku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smak mrz., smaczek mrz., posmak mrz., smakosz mos.

 czas. smakować ndk., zasmakować dk., posmakować dk., zniesmaczać ndk., zniesmaczyć dk.

 przym. smaczny, smakowity, smakowy

 przysł. smakowicie

Wiktionary


smakowość

→ sma­ko­wy


SJP.pl

Patrz:

smakowy

smakowy

1. → smak;
2. o pro­duk­cie spo­żyw­czym: ma­ją­cy okre­ślo­ny smak


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy smaku, zwią­za­ny ze sma­kiem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wa­lo­ry sma­ko­we rzodk­wi ja­poń­skiej zbli­żo­ne są do rzod­kiew­ki, jed­nak jej war­tość odżyw­cza jest wyż­sza.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: smaˈkɔvɨ, AS: smakovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smak m., smaczek m., smakosz m., smakoszka ż., smakowanie n.

 czas. smakować ndk.

 przym. smaczny, wysmakowany

 przysł. smacznie, smakowo, smakowicie

Wiktionary


smakołyk

książ­ko­wo: coś bar­dzo smacz­ne­go; py­cho­ta, py­szo­ta, przys­mak, ra­ry­tas, spe­cjał, de­li­ka­tes


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) coś smacz­ne­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bab­cia Ho­no­ra­ta przy­nio­sła ci torbę pełną sma­ko­ły­ków.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smak m., smakosz mos.

 przym. smaczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przysmak, frykas, rarytas

Wiktionary


smakówa

mło­dzie­żo­wo: coś bar­dzo smacz­ne­go; sma­ko­łyk, fry­kas


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) młodz. coś smacz­ne­go

Wiktionary


smalandia

re­gion na po­łud­nio­wym wscho­dzie Szwe­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. kra­i­na hi­sto­rycz­na w po­łud­nio­wo-wschod­niej Szwe­cji;

Wiktionary

Sma­lan­dia (szw. "Småland") – jedna z dwu­dzie­stu pię­ciu tra­dy­cyj­nych pro­win­cji Szwe­cji, po­ło­żo­na w jej po­łud­nio­wo-wschod­niej czę­ści, sta­no­wią­ca część Go­ta­lan­dii.

Obec­nie ob­szar Sma­lan­dii znaj­du­je się na te­re­nie pię­ciu re­gio­nów ad­mi­ni­stra­cyj­nych ("län"): Jönköping, Kal­mar, Kro­no­berg, oraz czę­ści re­gio­nów Hal­land i Go­ta­lan­dia Wschod­nia.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. smalandzki

Wiktionary


smalandzki

1. → Sma­lan­dia;
2. goń­czy sma­landz­ki - rasa psa na­le­żą­ca do grupy psów goń­czych i po­so­kow­ców


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze Sma­lan­dią, do­ty­czą­cy Sma­lan­dii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na pra­wym skrzyd­le stał re­gi­ment sma­landz­ki pod do­wództ­wem płk. Kru­se­go (800 koni, osiem szwa­dro­nów) oraz 60 pie­chu­rów pod do­wództ­wem kpt. Kafle.

 (1.1) Na­rzut­nia­ki sma­landz­kie na­le­żą do najm­niej licz­nych. Je­dy­nie czer­wo­ny gra­nit sma­landz­ki jest dość po­spo­li­ty.

 (1.1) Jest wy­so­ce praw­do­po­dob­ne, że że­la­zo sma­landz­kie wę­dro­wa­ło za ozdo­by na Olan­dię i Got­lan­dię, zaś zboże skań­skie za bydło do Va­ster­gót­land i Hal­land.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Smalandia ż.

Wiktionary


smalcowy

→ sma­lec


SJP.pl

Patrz:

smalec

smalczyk

zdrob­nie­nie od: sma­lec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: sma­lec

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ta­dziu, przy twoim cho­le­ste­ro­lu, żebyś nawet nie my­ślał o smal­czy­ku ze skwar­ka­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smalec mrz., smaluszek mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) smaluszek

Wiktionary


smalec

tłuszcz zwie­rzę­cy otrzy­my­wa­ny naj­czę­ściej z sadła lub sło­ni­ny wie­przo­wej; szma­lec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) spoż. kulin. bia­ła­wy tłuszcz zwie­rzę­cy o pół­sta­łej kon­sy­sten­cji, uzy­ski­wa­ny z sadła lub sło­ni­ny, uży­wa­ny do sma­że­nia lub jako do­da­tek do pie­czy­wa;

Wiktionary

Sma­lec – tłuszcz zwie­rzę­cy wy­ko­rzy­sty­wa­ny w sztu­ce ku­li­nar­nej do przy­rzą­dza­nia po­traw, jak rów­nież bez­poś­red­nie­go spo­ży­wa­nia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Uwiel­biam chleb ze smal­cem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsmalɛt͡s, AS: smalec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. smalczyk mrz., smaluszek mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. szmalec; gw. Śląsk Cieszyński szmolec, gw. Górny Śląsk tuste

Wiktionary


smalić

opa­lać z wierz­chu, pow­le­kać sadzą; o lam­pie kwar­co­wej: grzać, palić się


SJP.pl


smalta

zwią­zek nie­or­ga­nicz­ny, sprosz­ko­wa­ny krze­mian po­ta­su i ko­bal­tu o sza­fi­ro­wej bar­wie; błę­kit kró­lew­ski


SJP.pl

Smal­ta, błę­kit kró­lew­ski – sub­stan­cja bar­wią­ca ko­lo­ru sza­fi­ro­we­go. Sto­so­wa­na jako barw­nik do bar­wie­nia szkła, pro­duk­cji ema­lii oraz farb sto­so­wa­nych na szkło lub por­ce­la­nę. Znana była już w sta­ro­żyt­nym Egip­cie. Smal­ta była nieg­dyś po­wszech­nie sto­so­wa­na rów­nież jako pig­ment do farb ar­ty­stycz­nych, po­mi­mo nie­zbyt in­ten­syw­ne­go ko­lo­ru i sła­be­go kry­cia (np. czasy oś­wie­ce­nia). Wy­par­ta zo­sta­ła po od­kry­ciu metod pro­duk­cji syn­te­tycz­nej ul­tra­ma­ry­ny[].

Wikipedia


smaltyn

mi­ne­rał, ar­se­nek ko­bal­tu i niklu


SJP.pl

Smal­tyn (lub smal­tyt) – mi­ne­rał z gro­ma­dy ar­sen­ków; na­le­ży do mi­ne­ra­łów rzad­kich. Nazwa po­cho­dzi od smal­ty, nie­bie­skie­go barw­ni­ka otrzy­my­wa­ne­go z tego mi­ne­ra­łu.

Wikipedia


smaluszek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: sma­lec

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bab­cia ci zrobi chleb­ka ze sma­lusz­kiem ze skwar­ka­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smalec mrz., smalczyk mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) smalczyk

Wiktionary


smanker

czło­wiek wolny, bo­ga­ty, w śred­nim wieku i bez dzie­ci, bę­dą­cy ide­al­nym celem dla akcji re­kla­mo­wych wielu przed­się­biorstw


SJP.pl


smar

ma­te­riał słu­żą­cy do sma­ro­wa­nia po­wierzch­ni trą­cych, za­li­cza­ny do ma­te­ria­łów kon­struk­cyj­nych; śro­dek smar­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. sub­stan­cja zmniej­sza­ją­ca tar­cie mię­dzy po­wierzch­nia­mi przed­mio­tów;

Wiktionary

Smar – sub­stan­cja zmniej­sza­ją­ca tar­cie mię­dzy po­wierzch­nia­mi przed­mio­tów, które sty­ka­jąc się ze sobą tymi po­wierzch­nia­mi, po­ru­sza­ją się wzglę­dem sie­bie. Smar dzia­ła na za­sa­dzie wni­knię­cia w szcze­li­nę po­mię­dzy tymi po­wierzch­nia­mi i ut­wo­rze­nia tam war­stwy po­śliz­go­wej po­przez cał­ko­wi­te lub czę­ścio­we od­se­pa­ro­wa­nie od sie­bie tych po­wierzch­ni.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pos­ma­ruj tro­chę sma­rem, to może się nie za­trze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: smar, AS: smar

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smarowidło n., wysmarowanie n., posmarowanie n., obsmarowanie n., smarowanie n., smarownica ż., smarność ż., smarowacz m., smarownik m., smarowność ż.

 czas. smarować, rozsmarowywać

 przym. smarowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tłuszcz; gw. Górny Śląsk mazidło, szmiyra, szmyr, szmyra

Wiktionary


smaragd

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. jubil. szma­ragd

Wiktionary

Sma­ragd, Szma­ragd – imię mę­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go, oz­na­cza­ją­ce "szma­ragd". Pa­tro­nem tego imie­nia jest św. Sma­ragd (Szma­ragd), wspo­mi­na­ny razem ze św. Cy­ria­kiem i Lar­gu­sem.

Sma­ragd, Szma­ragd imie­ni­ny ob­cho­dzi 8 sierp­nia.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈsmarakt, AS: smarakt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szmaragd mrz.

Wiktionary


smaragdyt

szma­rag­do­wo­zie­lo­na od­mia­na horn­blen­dy ak­ty­no­li­to­wej o wła­ści­wo­ściach zbli­żo­nych do ak­ty­no­li­tu


SJP.pl


smarchowice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Smar­cho­wi­ce Małe
  • Smar­cho­wi­ce Wiel­kie
  • Smar­cho­wi­ce Ślą­skie

Wikipedia


smarcik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od smart

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smart m.

Wiktionary


smard

w Pol­sce do XII w.: kmieć za­leż­ny od księ­cia i zo­bo­wią­za­ny do speł­nia­nia róż­ne­go ro­dza­ju po­sług; smurd; smerd; smer­da


SJP.pl


smardz

ja­dal­ny grzyb o bia­łym trzo­nie i ka­pe­lu­szu w po­sta­ci po­mar­szczo­nej cza­pecz­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) biol. ro­dzaj grzy­bów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: smart͡s, AS: smarc

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smardzowate nmos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lud. zemłane serce, gw. Mazowsze babie ucho

Wiktionary


smardzewice

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Smar­dze­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie to­ma­szow­skim, w gmi­nie To­ma­szów Ma­zo­wiec­ki. 7 km od cen­trum To­ma­szo­wa Ma­zo­wiec­kie­go. We wsi znaj­du­je się naj­więk­sze nad Za­le­wem Su­le­jow­skim na­brze­że re­kre­a­cyj­no-tu­ry­stycz­ne, słu­żą­ce jako miej­sce wy­po­czyn­ku dla miesz­kań­ców Łodzi i To­ma­szo­wa Ma­zo­wiec­kie­go.

Wikipedia


smardzewicki

przy­miot­nik od: Smar­dze­wi­ce


SJP.pl


smardzewo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Smar­dze­wo – wieś w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim, w po­wie­cie świe­bo­dziń­skim, w gmi­nie Szcza­niec
  • Smar­dze­wo – wieś w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie płoc­kim, w gmi­nie Sta­roź­re­by
  • Smar­dze­wo – wieś w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie płoń­skim, w gmi­nie So­cho­cin
  • Smar­dze­wo – osada leśna w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie płoń­skim, w gmi­nie So­cho­cin
  • Smar­dze­wo – wieś w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie sła­wień­skim, w gmi­nie Sław­no
  • Smar­dze­wo – dawna gmina w gu­ber­ni płoc­kiej
  • Smar­dze­wo – dawna gmina w wo­je­wództ­wie zie­lo­no­gór­skim
  • Smar­dze­wo – dawna gro­ma­da w po­wie­cie płoń­skim
  • Smar­dze­wo – dawna gro­ma­da w po­wie­cie świe­bo­dziń­skim
  • Gmina Smar­dze­wo

Wikipedia


smardzewski

naz­wi­sko


SJP.pl


smardzowate

o ce­chach smar­dzo­wa­tych (ro­dzi­na grzy­bów)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. mykol. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Mor­chel­la­ce­ae|Rchb.|ref=tak., ro­dzi­na grzy­bów z rzędu ku­strzeb­kow­ców;

Wiktionary

Smar­dzo­wa­te ("Mor­chel­la­ce­ae" Rchb.) – ro­dzi­na grzy­bów z rzędu ku­strzeb­kow­ców ("Pe­zi­za­les").

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Owoc­ni­ki smar­dzo­wa­tych są zwy­kle ka­pe­lu­szo­wa­te.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smardz mzw., Smardzewice nmos.

 przym. smardzewicki

Wiktionary


smardzowaty

o ce­chach smar­dzo­wa­tych (ro­dzi­na grzy­bów)


SJP.pl


smardzowice

Zo­bacz też: Smar­dzo­wi­ce w in­nych zna­cze­niach tej nazwy.

Smar­dzo­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie kra­kow­skim, w gmi­nie Skała.

W la­tach 1975–1998 w wo­je­wództ­wie kra­kow­skim.

Wikipedia


smarglin

Smar­glin – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie ra­dzie­jow­skim, w gmi­nie Dobre.

Wikipedia


smark

po­spo­li­cie: wy­dzie­li­na z nosa; smar­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. (także. żart.) nie­do­bry chło­piec

 (1.2) pot. (także. pejor.) czło­wiek nie­doj­rza­ły

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) pot. wy­dzie­li­na z nosa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wczo­raj smark są­sia­dów wlazł przez okien­ko do piw­ni­cy.

 (1.2) Bra­ko­wa­ło, żebym się ja­kie­muś smar­ko­wi mu­siał tłu­ma­czyć!

 (2.1) Nie jedz smar­ków, weź chu­stecz­kę!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smarkacz mos., smarkanie n., smarknięcie n., smarkateria ż.

 czas. smarować, smarkać ndk., smarknąć dk.

 przym. zasmarkany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gnojek, małolat, smarkacz, smarkul, smyk

 (1.2) pętak, smarkacz, smarkul

 (2.1) gil, glut, koza, śpik

Wiktionary


smarkacz

sra­luch, sraj­dek, smród, smark; po­gard­li­wie:
1. młoda osoba, zwła­szcza nie­doj­rza­ła;
2. dziec­ko, zwła­szcza nie­grzecz­ne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) po­gard. dziec­ko, mały chło­piec

 (1.2) obraź. osoba, która za­cho­wu­je się nie­doj­rza­le, dzie­cin­nie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsmarkat͡ʃ, AS: smarkač

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. posmarkanie n., smark mos./mrz., smarkaczostwo n., smarkaczowskość ż., smarkanie n., smarkata ż., smarkateria ż., smarkatka ż., smarki nmos., smarknięcie n., smarkul mos., smarkula ż., smarkulka ż., usmarkanie n., usmarkaniec mos., wysmarkanie n., wysmarkiwanie n., zasmarkanie n., zasmarkiwanie n.

 czas. posmarkać dk., smarkać ndk., smarknąć dk., usmarkać dk., wysmarkać dk., wysmarkiwać ndk., zasmarkać dk., zasmarkiwać ndk.

 przym. smarkaczowaty, smarkaczowski, smarkatowaty, smarkaty, usmarkany, zasmarkany

 przysł. smarkato

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) szczeniak, gówniarz, reg. śl. gid, reg. śl. gizd

Wiktionary


smarkaczowaty

po­tocz­nie: nie­do­ro­sły, nie­doj­rza­ły; smar­ka­to­wa­ty, smar­ka­ty


SJP.pl


smarkanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|smar­kać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smark m., smarkacz m., smarkula ż., smarmateria ż., smarkateria ż.

 czas. smarkać ndk.

 przym. smarkaty, zasmarkany

Wiktionary


smarkata

lek­ce­wa­żą­co: ko­bie­ta nie­do­ro­sła


SJP.pl

Smar­ka­ta – stru­ga, pra­wo­brzeż­ny do­pływ Trze­śniów­ki o dłu­go­ści 17 km. Ma źró­dła we wsi Ha­dy­ków­ka. Pły­nie na pół­noc­ny za­chód przez Pu­szczę San­do­mier­ską. Smar­ka­tą za­si­la­ją do­pływ z Chli­staw, do­pływ z Ka­mion­ki, kanał Kor­czak i rów Ga­wry­nów­ka. Ko­ry­to Smar­ka­tej na nie­u­re­gu­lo­wa­nym, środ­ko­wym od­cin­ku jest me­an­dru­ją­ce.

Wikipedia


smarkateria

lek­ce­wa­żą­co o gru­pie dzie­ci, mło­dzie­ży lub mło­dych ludzi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) lek­cew. o mło­dych, nie­doj­rza­łych lu­dziach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) A do zro­zu­mie­nia ma­te­rii li­te­rac­kiej, do zro­zu­mie­nia istot­ne­go pię­kna Fre­drow­skie­go dzie­ła smar­ka­te­ria je­szcze nie doj­rza­ła.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsmarkaˈtɛrʲja, AS: smarkaterʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smarkacz mos., smark mos./mrz., smarkula ż., smarkanie n.

 przym. smarkaty, zasmarkany, smarkaczowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) posp. grub. pogard. gówniarzeria

Wiktionary


smarkatka

po­tocz­nie: nie­do­ro­sła dziew­czy­na lub mała dziew­czyn­ka, smar­ku­la


SJP.pl


smarkatowaty

po­tocz­nie: nie­do­ro­sły, nie­doj­rza­ły; smar­ka­czo­wa­ty, smar­ka­ty


SJP.pl


smarkatość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest smar­ka­te; cecha tych, któ­rzy są smar­ka­ci

Wiktionary

Powiązane:

 przym. smarkaty

 przysł. smarkato

Wiktionary


smarkaty

po­tocz­nie: nie­do­ro­sły, nie­doj­rza­ły; smar­ka­to­wa­ty, smar­ka­czo­wa­ty


SJP.pl


smarkać

po­spo­li­cie: oczy­szczać nos z wy­dzie­li­ny, wyd­mu­chi­wać nos


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. smar­knąć)

 (1.1) pot. fizj. oczy­szczać nos z wy­dzie­li­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smarkanie n., smark mos./mrz.

 przym. zasmarkany

Wiktionary


smarketing

in­te­gra­cja dzia­łań sprze­da­żo­wych i mar­ke­tin­go­wych w fir­mie


SJP.pl


smarki

po­spo­li­cie: wy­dzie­li­na z nosa; smark


SJP.pl


smarklice

Smar­kli­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie sie­mia­tyc­kim, w gmi­nie Dro­hi­czyn.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa bia­ło­stoc­kie­go.

W cza­sie oku­pa­cji nie­miec­kiej miesz­ka­ją­ca we wsi ro­dzi­na Żerów udzie­li­ła po­mo­cy Ben­ja­mi­no­wi Blusz­tej­no­wi (Bas­han) i Hin­dzie Srosz­ko. W 1988 roku In­sty­tut Jad Wa­szem pod­jął de­cyz­ję o przyz­na­niu Ja­ni­nie, Jó­ze­fo­wi, Ed­war­do­wi i Fran­cisz­ce Żero ty­tu­łu Spra­wied­li­wych wśród Na­ro­dów Świa­ta.

Wikipedia


smarkul

smar­kacz, sra­luch, sraj­dek, smród; po­gard­li­wie:
1. młoda osoba, zwła­szcza nie­doj­rza­ła;
2. dziec­ko, zwła­szcza nie­grzecz­ne


SJP.pl


smarkula

po­gard­li­wie: młoda dziew­czy­na, zwła­szcza nie­doj­rza­ła; smar­kacz, sra­luch, sraj­dek, smród


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­gard. o mło­dej dziew­czy­nie

Wiktionary

Smar­ku­la – pol­ski film fa­bu­lar­ny zre­a­li­zo­wa­ny w roku 1963 w re­ży­se­rii Le­o­nar­da Bucz­kow­skie­go na pod­sta­wie po­wie­ści "Znaj­da" Ro­ma­na Nie­wia­ro­wi­cza.

W głów­nej roli wy­stą­pi­ła Anna Pruc­nal, tu de­biu­tant­ka a w przysz­ło­ści gwia­zda fran­cu­skiej pio­sen­ki i filmu Fe­de­ri­ca Fel­li­nie­go "Mia­sto ko­biet" z 1980 roku.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. smarkacz mos., smarkanie n., smarkateria ż.

 przym. zasmarkany

Wiktionary


smarkulka

zdrob­nie­nie od: smar­ku­la


SJP.pl


smarniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: smar­nie


SJP.pl


smarność

Smar­ność (ina­czej sto­pień zmie­le­nia) jest to wiel­kość cha­rak­te­ry­zu­ją­ca zdol­ność masy pa­pier­ni­czej do od­wad­nia­nia w wa­run­kach znor­ma­li­zo­wa­nych. Smar­ność wy­ra­ża się w stop­niach Schop­pe­ra-Rie­gle­ra (°SR) w skali od 0 do 100. Po­mia­ru smar­no­ści do­ko­nu­je się za po­mo­cą apa­ra­tu Schop­pe­ra-Rie­gle­ra.

Wikipedia


smarny

słu­żą­cy do sma­ro­wa­nia, da­ją­cy się łatwo sma­ro­wać


SJP.pl


smarowacz

ro­bot­nik za­trud­nio­ny przy sma­ro­wa­niu, czy­szcze­niu i kon­ser­wa­cji ma­szyn i urzą­dzeń; sma­row­nik


SJP.pl

Sma­ro­wacz, sma­row­nik – pra­cow­nik za­trud­nio­ny przy sma­ro­wa­niu ma­szyn i urzą­dzeń tech­nicz­nych.

Jego za­da­niem jest dozór stanu urzą­dzeń sma­ru­ją­cych oraz uzu­peł­nia­nie i wy­mia­na ole­jów i sma­rów zgod­nie z do­ku­men­ta­cją tech­nicz­no-ru­cho­wą.

Na sta­no­wi­skach: sa­mo­dziel­ny sma­row­nik, spe­cja­li­sta sma­row­nik, głów­ny sma­row­nik (nazwa za­leż­na od skali obo­wiąz­ków) zaj­mu­je się go­spo­dar­ką sma­row­ni­czą: do­bo­rem spe­cja­li­stycz­nych środ­ków sma­ro­wych, ana­li­zą ich zu­ży­cia oraz pla­no­wa­niem po­trzeb, mo­ni­to­rin­giem stanu ma­szyn po­przez stan oleju, odzy­skiem i uty­li­za­cją.

Wikipedia


smarowaczka

→ sma­ro­wacz


SJP.pl

Patrz:

smarowacz

smarowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|sma­ro­wać.

Wiktionary

Sma­ro­wa­nie – do­pro­wa­dze­nie smaru sta­łe­go (pla­stycz­ne­go), cie­kłe­go (oleju), ciała sta­łe­go (np. dwu­siar­czek mo­lib­de­nu, gra­fit) bądź ga­zo­we­go w miej­sce styku współ­pra­cu­ją­cych czę­ści ma­szyn lub urzą­dzeń. Przy kon­struk­cji po­szcze­gól­nych wę­złów tar­cia na­le­ży prze­wi­dzieć od­po­wied­nie sma­ro­wa­nie, gdyż ma ono de­cy­du­ją­cy wpływ na zu­ży­cie cier­ne, a tym samym ich nie­za­wod­ność i trwa­łość oraz na stra­ty mocy (dys­sy­pa­cję).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌsmarɔˈvãɲɛ, AS: smarovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. rozsmarowywać, smarować ndk., posmarować dk., wysmarować dk.

 rzecz. smar m., smarowidło n.

Wiktionary


smarować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) kulin. cuk. po­kry­wać coś sub­stan­cją płyn­ną lub pół­płyn­ną

 (1.2) mech. do­star­czać do ru­cho­mych czę­ści smar

 (1.3) pot. pejor. dawać ła­pów­kę

 (1.4) pot. eduk. gryz­mo­lić, pisać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ku­char­ka sma­ru­je bułki ma­słem.

 (1.4) Adaś, prze­stań już sma­ro­wać po tym bla­cie!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: smaˈrɔvat͡ɕ, AS: smarovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smarowanie n., smar m., smark m., smarowidło n., posmarowanie n., wysmarowanie n.

 czas. posmarować dk., podsmarowywać ndk., osmarować dk., osmarowywać ndk., rozsmarować dk., rozsmarowywać ndk., usmarować dk., wysmarować dk., wysmarowywać ndk.

 przym. smarowy, smarowny

Wiktionary


smarowidło

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. sub­stan­cja do sma­ro­wa­nia lub wcie­ra­nia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsmarɔˈvʲidwɔ, AS: smarovʹidu̯o

Wiktionary

Powiązane:

 czas. smarować ndk., nasmarować, posmarować, wysmarować, obsmarować

 rzecz. smar m., smarowanie n., posmarowanie n., wysmarowanie n., obsmarowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) smar, maść, krem, balsam

Wiktionary


smarownica

urzą­dze­nie do sma­ro­wa­nia ma­szyn ole­jem lub sma­rem sta­łym pod ci­śnie­niem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) urzą­dze­nie do sma­ro­wa­nia ma­szyn me­cha­nicz­nych

Wiktionary

Sma­row­ni­ca – urzą­dze­nie do sma­ro­wa­nia pod ci­śnie­niem, ole­jem (np. oli­wiar­ka) lub sma­rem sta­łym (np. "to­wot­ni­ca").

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. smar mrz.

Wiktionary


smarowniczka

1. zdrob­nie­nie od: sma­row­ni­ca;
2. urzą­dze­nie do­zu­ją­ce smar lub olej w ma­szy­nach


SJP.pl

Sma­row­nicz­ka (po­tocz­nie ka­la­mit­ka) – urzą­dze­nie słu­żą­ce do do­zo­wa­nia smaru w urzą­dze­niach tech­nicz­nych. Za­pew­nia prze­do­sta­nie się do od­po­wied­nich punk­tów sma­ro­wych smaru lub oleju.

Wikipedia


smarowniczy

ro­bot­nik pra­cu­ją­cy przy sma­ro­wa­niu i kon­ser­wa­cji ma­szyn; sma­ro­wacz


SJP.pl


smarownik

1. ro­bot­nik za­trud­nio­ny przy sma­ro­wa­niu, czy­szcze­niu i kon­ser­wa­cji ma­szyn i urzą­dzeń; sma­ro­wacz
2. in­dy­wi­du­a­lizm li­te­rac­ki: po­gard­li­wie o ma­la­rzu, ry­sow­ni­ku


SJP.pl


smarowy

przy­miot­nik od: smar


SJP.pl


smarowóz

rza­dziej: sma­ro­wacz, sma­row­nik (czyli ro­bot­nik kon­ser­wu­ją­cy ma­szy­ny)


SJP.pl


smart

marka sa­mo­cho­dów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) mot. pot. sa­mo­chód marki Smart

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • – karta elek­tro­nicz­na (z pa­mię­cią, cza­sem z mi­kro­pro­ce­so­rem)
  • – sub­sty­tu­ty pie­nię­dzy (karty kre­dy­to­we, czeki itp.); mą­drze za­in­we­sto­wa­ne pie­nią­dze,
  • – tech­no­lo­gia in­te­li­gent­na
  • Smart – marka sa­mo­cho­dów
  • SMART-1 – () sonda Eu­ro­pej­skiej Agen­cji Kos­micz­nej
  • – amu­ni­cja in­te­li­gent­na
  • – bomba in­te­li­gent­na
  • – in­te­li­gent­ny po­cisk
  • – broń in­te­li­gent­na
  • – spe­cy­fi­ka­cja prze­sy­ła­nia wia­do­mo­ści w te­le­fo­nach ko­mór­ko­wych
  • – usta­wia­nie pi­lo­tem fa­brycz­nych usta­wień obra­zu tv
  • – szyb­ki prze­gląd wy­bra­nych pro­gra­mów na ekra­nie tv

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kuba jeź­dzi w Gre­cji smar­tem do ro­bo­ty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: smart, AS: smart

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smarcik mrz.

Wiktionary


smartband

[czy­taj: smart­bend] elek­tro­nicz­ny ga­dżet mo­ni­to­ru­ją­cy ak­tyw­ność fi­zycz­ną użyt­kow­ni­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) elek­tron. urzą­dze­nie w for­mie opa­ski na rękę ma­ją­ce funk­cje ze­gar­ka elek­tro­nicz­ne­go i ułat­wia­ją­ce kon­tro­lę ak­tyw­no­ści;

Wiktionary

Smart­band (ang. także ac­ti­vi­ty trac­ker, fit­ness trac­ker lub smart bra­ce­let), rów­nież opa­ska spor­to­wa lub opa­ska fit­ness – ro­dzaj urzą­dze­nia elek­tro­nicz­ne­go, mo­ni­to­ru­ją­ce ak­tyw­ność fi­zycz­ną użyt­kow­ni­ka lub użyt­kow­nicz­ki. Jego głów­ną funk­cją jest. Pier­wsze smart­ban­dy za­czę­ły pow­sta­wać w 2014 roku, jed­nak nie po­sia­da­ły one je­szcze wyś­wiet­la­cza.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Naj­pro­ściej rzecz uj­mu­jąc, smart­watch, tak samo jak smart­fon, po­sia­da licz­ne funk­cjo­nal­no­ści. Smart­band z kolei przez­na­czo­ny jest głów­nie do mie­rze­nia ak­tyw­no­ści zwią­za­nych ze spor­tem – jak prze­by­ty dy­stans czy spa­lo­ne ka­lo­rie.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) opaska sportowa, opaska fitness

Wiktionary


smartbook

[czy­taj: smart­buk] prze­no­śny kom­pu­ter łą­czą­cy funk­cje smart­fo­na i net­bo­o­ka


SJP.pl


smartfon

te­le­fon ko­mór­ko­wy z więk­szy­mi moż­li­wo­ścia­mi, zwy­kle z dużym ekra­nem do­ty­ko­wym; smartp­ho­ne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) te­le­kom. in­form. urzą­dze­nie in­te­gru­ją­ce w sobie funk­cje te­le­fo­nu ko­mór­ko­we­go i palm­to­pu;

Wiktionary

Smart­fon ( smartp­ho­ne) – prze­no­śne, mul­ti­me­dial­ne urzą­dze­nie, łą­czą­ce w sobie funk­cje te­le­fo­nu ko­mór­ko­we­go i kom­pu­te­ra prze­no­śne­go (PDA – Per­so­nal Di­gi­tal As­si­stant). Pier­wsze tego typu urzą­dze­nie zo­sta­ło za­pre­zen­to­wa­ne w 1992 roku. Z bie­giem lat smart­fo­ny ewo­lu­o­wa­ły, in­te­gru­jąc funk­cje m.in.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Od smart­fo­na wolę zwy­kłą ko­mór­kę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsmartfɔ̃n, AS: smartfõn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smartfonik mrz.

 przym. smartfonowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Piwniczna smorc

Wiktionary


smartfoniarz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. pa­sjo­nat smart­fo­nów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smartfonizacja ż.

:: fż. smartfoniara

Wiktionary


smartfonik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od smart­fon

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smartfon m.

Wiktionary


smartfonizacja

wpro­wa­dza­nie smart­fo­nów w róż­nych dzie­dzi­nach życia


SJP.pl


smartfonowiec

użyt­kow­nik smart­fo­na (mo­bil­ne­go urzą­dze­nia elek­tro­nicz­ne­go)


SJP.pl


smartfonowy

→ smart­fon


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) te­le­kom. zwią­za­ny ze smart­fo­nem, ma­ją­cy cechy smart­fo­na

Wiktionary

Patrz:

smartfon

Powiązane:

 rzecz. smartfon mzw./mrz.

Wiktionary


smartfonoza

zbyt czę­ste ko­rzy­sta­nie ze smart­fo­na


SJP.pl


smartmedia

typ wy­mien­nych kart pa­mię­ci, uży­wa­nych np. w niek­tó­rych apa­ra­tach cy­fro­wych


SJP.pl

SmartMedia – typ karty pa­mię­ci wpro­wa­dzo­ny na rynek w 1996 r. Karta ta wy­glą­da jak mi­nia­tu­ro­wa dy­skiet­ka o wy­mia­rach 45x37x0,76 mm. Za­si­la­na jest na­pię­ciem 3,3 V lub 5,0 V (star­sze mo­de­le). Po­sia­da 22 styki do po­łą­cze­nia z urzą­dze­niem ob­słu­gi­wa­nym, stan­dar­do­wo jest to cy­fro­wy apa­rat fo­to­gra­ficz­ny. Do­stęp­ne są mo­du­ły o po­jem­no­ści do 128 MB. Obec­nie wy­co­fa­na z pro­duk­cji z po­wo­du ni­skich po­jem­no­ści mak­sy­mal­nych i za­stą­pio­na in­ny­mi kar­ta­mi, np. xD.

Wikipedia


smartphone

[czy­taj: smart­fon] te­le­fon ko­mór­ko­wy z więk­szy­mi moż­li­wo­ścia­mi, zwy­kle z dużym ekra­nem do­ty­ko­wym; smart­fon


SJP.pl


smartwatch

[czy­taj: smar­tłocz] elek­tro­nicz­ny ga­dżet na rękę łą­czą­cy funk­cje ze­gar­ka elek­tro­nicz­ne­go i niek­tó­re funk­cje smart­fo­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) elek­tron. urzą­dze­nie łą­czą­ce funk­cje ze­gar­ka elek­tro­nicz­ne­go i niek­tó­re funk­cje smart­fo­nu;

Wiktionary

Smart­watch, in­te­li­gent­ny ze­ga­rek – elek­tro­nicz­ne urzą­dze­nie mo­bil­ne typu we­a­ra­bles z ekra­nem do­ty­ko­wym, wiel­ko­ści na­ręcz­ne­go ze­gar­ka speł­nia­ją­ce wszyst­kie funk­cje tra­dy­cyj­ne­go ze­gar­ka elek­tro­nicz­ne­go oraz do­dat­ko­wo po­sia­da­ją­ce niek­tó­re funk­cje smart­fo­nu, takie jak wyś­wiet­la­nie ko­mu­ni­ka­tów z te­le­fo­nu, ste­ro­wa­nia jego funk­cja­mi (np.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Niek­tó­re smart­wat­che po po­wią­za­niu ze smart­fo­nem poz­wa­la­ją na od­czy­ty­wa­nie SMS-ów, odrzu­ca­nie po­łą­czeń lub odt­wa­rza­nie mu­zy­ki, niek­tó­re nawet na pro­wa­dze­nie roz­mów te­le­fo­nicz­nych.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) inteligentny zegarek, smartzegarek

Wiktionary


smartwatchowy

→ smart­watch [czy­taj: smar­tło­czo­wy]


SJP.pl


smarzewo

Sma­rze­wo – wieś ko­ciew­ska w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie sta­ro­gardz­kim, w gmi­nie Smę­to­wo Gra­nicz­ne.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa gdań­skie­go.

Wikipedia


smarzowski

naz­wi­sko


SJP.pl


smarzykowo

Sma­rzy­ko­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie na­kiel­skim, w gmi­nie Szu­bin.

Wikipedia


smarzyński

naz­wi­sko


SJP.pl


smarówa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) środ. dru­kar­skie druk nie wy­ma­ga­ją­cy zbyt­nie­go wy­sił­ku; za­wie­ra­ją­cy je­dy­nie tekst i pro­ste ele­men­ty gra­ficz­ne

Wiktionary

Wymowa:

IPA: smaˈruva, AS: smaruva

Wiktionary


smash

[czy­taj: smasz] smecz;
1. w te­ni­sie i w bad­min­to­nie: mocne ścię­cie gór­nej piłki lub lotki na pole prze­ciw­ni­ka;
2. w ko­szy­ków­ce: mocne wło­że­nie piłki do kosza z góry


SJP.pl

Smash – trze­cia płyta pun­kroc­ko­we­go ze­spo­łu The Off­spring, wy­da­na w 1994 roku przez wyt­wór­nię Epi­taph Re­cords. Płyta przy­nio­sła ze­spo­ło­wi dużą sławę, roz­cho­dząc się w ponad 11 mi­lio­nach eg­zem­pla­rzy na całym świe­cie i usta­na­wia­jąc nie­po­ko­na­ny do dziś re­kord sprze­da­ży wśród al­bu­mów wy­da­nych przez nie­za­leż­ną wyt­wór­nię.

Wikipedia


smaszcz

naz­wi­sko


SJP.pl


smaszków

Smasz­ków – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie sie­radz­kim, w gmi­nie Błasz­ki. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa sie­radz­kie­go.

Pier­wsza wzmian­ka z 1391 r. Gnia­zdo ro­do­we Smasz­kow­skich, któ­rzy do 1541 r.

Wikipedia


smatruz

daw­niej: bazar, stra­gan, kram


SJP.pl

Sma­truz (z niem. "Schmet­ter­ha­us") - w śred­nio­wie­czu i wczes­nej epoce no­wo­żyt­nej ro­dzaj hali tar­go­wej, za­wie­ra­ją­cej jed­no­prze­strzen­ne wnę­trze, w któ­rym rze­mieśl­ni­cy usta­wia­li ławy hand­lo­we.

Okre­śle­nie "Schmet­ter­ha­us" uży­wa­ne było szcze­gól­nie czę­sto w mia­stach ob­ję­tych pra­wem nie­miec­kim. Sma­tru­zy bu­do­wa­no na ryn­kach lub w ich po­bli­żu. Sta­no­wi­ły obiek­ty po­dob­ne do su­kien­nic lub domów płó­cien­ni­ków, jed­nak róż­ni­ły się jed­no­prze­strzen­nym wnę­trzem, nie­po­dzie­lo­nym na ko­mo­ry.

Wikipedia


smażacz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ten, który smaży

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smażenie n.

Wiktionary


smażalnia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. punkt ga­stro­no­micz­ny spe­cja­li­zu­ją­cy się w przy­go­to­wy­wa­niu i ser­wo­wa­niu pro­duk­tów sma­żo­nych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wła­ści­wie po­wi­nien jej po­wie­dzieć praw­dę, że jakby za­pła­cił za je­szcze jedną go­dzi­nę, to nie miał­by już pie­nię­dzy na oran­ża­dę i fryt­ki ze sma­żal­ni.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. smażyć

 rzecz. smażenie n.

 przym. smażony

Wiktionary


smażenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|sma­żyć.

 (1.2) kulin. obrób­ka ter­micz­na żyw­no­ści w go­rą­cym tłu­szczu;

Wiktionary

Sma­że­nie – pro­ces obrób­ki ter­micz­nej sto­so­wa­ny w ga­stro­no­mii, po­le­ga­ją­cy na ogrze­wa­niu po­tra­wy w śro­do­wi­sku tłu­szczu. Dla bar­dzo ogra­ni­czo­nej licz­by po­traw można także za­sto­so­wać sma­że­nie bez­tłu­szczo­we. Mia­nem sma­że­nia (w cu­krze) okre­śla się także kan­dy­zo­wa­nie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Przed sma­że­niem za­wsze ma­ry­nu­ję tofu przez co najm­niej 45 minut w sosie so­jo­wym, czosn­ku, im­bi­rze, sy­ro­pie klo­no­wym i musz­tar­dzie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: smaˈʒɛ̃ɲɛ, AS: smažẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zasmażka ż., smażonka ż., smażalnia ż., obsmażanie n., wysmażanie n., wysmażenie n., obsmażanie n., obsmażenie n., zasmażanie n., zasmażenie n., odsmażanie n., odsmażenie n., podsmażanie n., smażylnica ż., usmażenie n., smażacz m., smażnik m.

 czas. smażyć ndk., usmażyć dk., podsmażyć dk., podsmażać ndk., wysmażyć dk., wysmażać ndk., obsmażyć dk., obsmażać ndk., zasmażyć dk., zasmażać ndk., odsmażyć dk., odsmażać ndk.

 przym. smażony

Wiktionary


smażenina

po­tra­wa sma­żo­na


SJP.pl


smażing

żar­to­bli­wie: le­że­nie na plaży i opa­la­nie się w moc­nym słoń­cu


SJP.pl


smażnik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. kon­fi­tu­ra

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smażenie n.

Wiktionary


smażonka

sma­żo­ne mięso wie­przo­we z ce­bul­ką (danie kuch­ni ślą­skiej)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kulin. ja­jecz­ni­ca

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. kulin. grzy­by zas­ma­ża­ne z jaj­ka­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Śnio­da­nie: sma­żon­ka, żymła abo chlyb, kawa z mly­kiem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smażenie n., smażylnica ż.

 czas. smażyć ndk.

 przym. smażony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jajecznica

Wiktionary


smażony

forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) imie­słów przy­miot­ni­ko­wy bier­ny od sma­żyć

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (2.1) kulin. przy­rzą­dzo­ny / przy­rzą­dza­ny w pro­ce­sie sma­że­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Papad ma po­stać cien­kie­go, okrą­głe­go na­le­śni­ka, po­dob­ne­go do mek­sy­kań­skiej tor­til­li, może być sma­żo­ny, opie­ka­ny nad pło­mie­niem, pie­czo­ny w pie­kar­ni­ku lub w mi­kro­fa­lów­ce.

 (2.1) Ile w Po­bie­ro­wie kosz­tu­je sma­żo­na ryba w re­sta­u­ra­cji przy pla­ża­a­ży?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smażalnia ż., smażenie n., smażenina ż., smażonka ż.

 czas. nasmażyć dk., smażyć ndk., posmażyć dk., usmażyć dk., wysmażyć dk.

Wiktionary


smażylnica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kulin. ja­jecz­ni­ca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smażenie n., smażonka ż.

 czas. smażyć ndk.

Wiktionary


smażywiecheć

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. ską­piec

Wiktionary


smażyć

1. przy­go­to­wy­wać po­tra­wę do spo­ży­cia, pod­da­jąc ją dzia­ła­niu wy­so­kiej tem­pe­ra­tu­ry, trzy­ma­jąc w go­rą­cym tłu­szczu, sy­ro­pie;
2. sma­żyć się:
a) być sma­żo­nym;
b) pot. wy­sta­wiać się na silne dzia­ła­nie pro­mie­ni sło­necz­nych, tem­pe­ra­tu­ry; pra­żyć się


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. us­ma­żyć)

 (1.1) kulin. pod­da­wać pro­dukt żyw­no­ścio­wy dzia­ła­niu wy­so­kiej tem­pe­ra­tu­ry przez utrzy­my­wa­nie go w roz­to­pio­nym tłu­szczu lub sy­ro­pie w celu uczy­nie­nia go na­da­ją­cym się do spo­ży­cia

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny sma­żyć się (dk. us­ma­żyć się)

 (2.1) być pod­da­wa­nym dzia­ła­niu wy­so­kiej tem­pe­ra­tu­ry

 (2.2) przen. pot. opa­lać się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wolę steki, które ku­charz sma­żył krót­ko.

 (1.1) Sma­żysz cu­ki­nię na ko­la­cję?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsmaʒɨt͡ɕ, AS: smažyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. usmażenie n., zasmażka ż., smażonka ż., smażenie n., smażalnia ż., obsmażanie n., wysmażanie n., wysmażenie n., obsmażanie n., obsmażenie n., zasmażanie n., zasmażenie n., odsmażanie n., odsmażenie n., podsmażanie n., smażylnica ż.

 czas. podsmażyć dk., podsmażać ndk., wysmażyć dk., wysmażać ndk., obsmażyć dk., obsmażać ndk., zasmażyć dk., zasmażać ndk., odsmażyć dk., odsmażać ndk.

 przym. smażony

Wiktionary


smecta

[czy­taj: smek­ta] nazwa hand­lo­wa leku prze­ciw­bie­gun­ko­we­go i osło­no­we­go, za­wie­ra­ją­ce­go dios­mek­tyt


SJP.pl


smecz

sport:
1. w te­ni­sie i w bad­min­to­nie: mocne ścię­cie gór­nej piłki lub lotki na pole prze­ciw­ni­ka;
2. w ko­szy­ków­ce: mocne wło­że­nie piłki do kosza z góry


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Smecz – pse­u­do­nim To­ma­sza Ja­stru­na
  • Smecz, ścię­cie – za­gra­nie spor­to­we

Wikipedia


smeczować

w te­ni­sie, w bad­min­to­nie: od­bi­jać piłkę lub lotkę z góry, zwy­kle z roz­pę­du; ści­nać


SJP.pl


smeczowy

→ smecz


SJP.pl

Patrz:

smecz

smektała

naz­wi­sko


SJP.pl


smektyt

mi­ne­rał ila­sty, skład­nik skał osa­do­wych i gleb


SJP.pl


smela

naz­wi­sko


SJP.pl


smendzianka

naz­wi­sko, m.in. Re­gi­na Smen­dzian­ka - pia­nist­ka pol­ska


SJP.pl


smerd

w Pol­sce do XII w.: kmieć za­leż­ny od księ­cia i zo­bo­wią­za­ny do speł­nia­nia róż­ne­go ro­dza­ju po­sług; smurd; smard; smer­da


SJP.pl

Smerd, "smer­da", "smard", "smurd" – śred­nio­wiecz­ne okre­śle­nie grupy ludzi o ni­skim sta­tu­sie spo­łecz­nym po­ja­wia­ją­ce się do XIII wieku na Rusi, w Pol­sce i u Sło­wian po­łab­skich.

W li­te­ra­tu­rze słowa tego, za­mien­nie z wy­ra­zem cze­ladź, uży­wał Józef Igna­cy Kra­szew­ski w po­wie­ści "Stara baśń". U Kra­szew­skie­go Smer­da to także naz­wi­sko do­wód­cy dru­ży­ny ksią­żę­cej.

Wikipedia


smerda

w Pol­sce do XII w.: kmieć za­leż­ny od księ­cia i zo­bo­wią­za­ny do speł­nia­nia róż­ne­go ro­dza­ju po­sług; smurd; smerd; smard


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. kmieć za­leż­ny od księ­cia, zo­bo­wią­za­ny do po­słu­gi (także zbroj­nej) dla niego

 (1.2) przest. żart. smar­kacz, smar­kul, mło­kos

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mi­nę­ło dni kilka, a około grodu nic sły­chać nie było. Roz­sy­ła­no stąd na zwia­dy smer­dów i po­prze­bie­ra­ną cze­ladź do bliż­szych dwo­rów i chat, nig­dzie o żad­nym ruchu wo­jen­nym nie wie­dział nikt.

 (1.2) Led­wie od ziemi odrósł, smer­da jeden, a już takie fi­gur­ki z gliny lepił i z drze­wa wy­rzy­nał.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) smerd, smard

 (1.2) dzieciak, malec, szczeniak, żart. brzdąc, smyk, przest. fąfel, pędrak

Wiktionary


smerekowiec

Sme­re­ko­wiec (j. łem­kow­ski Смерековец) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie gor­lic­kim, w gmi­nie Uście Gor­lic­kie.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa no­wo­są­dec­kie­go. In­te­gral­ne czę­ści miej­sco­wo­ści: Niżny Ko­niec, Wyżny Ko­niec.

Wikipedia


smerf

po­stać z kre­sków­ki o nie­bie­skim ko­lo­rze ciała; smurf


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy lub mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) film. liter. fik­cyj­ne małe, nie­bie­skie stwo­rze­nie;

 (1.2) przen. pot. żart. po­li­cjant

 (1.3) przen. pot. żart. pieszcz. nie­mow­lę, małe dziec­ko

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Smer­fy zła­pa­ły ba­ro­na nar­ko­ty­ko­we­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: smɛrf, AS: smerf

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. smerfik m.

:: fż. Smerfetka ż., smerfetka ż.

:: zdrobn. Smerfuś m., smerfuś m.

 czas. smerfować ndk.

 przym. smerfny, smerfowy

 przysł. smerfnie, smerfowo

Wiktionary


smerfetka

imię bo­ha­ter­ki "Smer­fów" - po­pu­lar­ne­go se­ria­lu ani­mo­wa­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) film. fik­cyj­na mała, nie­bie­ska isto­ta płci żeń­skiej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W któ­rymś od­cin­ku „Smer­fów” po­ja­wi­ły się dwie smer­fet­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smerf mos./mzw., Smerfetka ż., smerfik m., Smerfuś m., smerfuś m.

 czas. smerfować ndk.

 przym. smerfny, smerfowy

 przysł. smerfnie, smerfowo

Wiktionary


smerfik

zdrob­nie­nie od: smerf


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy lub mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zdrobn. od: smerf

 (1.2) pot. młody, mały smerf

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Spod li­ścia ło­pia­nu wy­glą­dał smer­fik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smerf mos./mzw., smerfetka ż., Smerfetka ż., Smerfuś mos./mzw.

Wiktionary


smerfnie

przy­słó­wek

 (1.1) żart. do­brze, świet­nie (w za­leż­no­ści od uży­cia)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tośmy się smerf­nie uba­wi­li.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smerf mos./mzw., smerfetka ż., Smerfetka ż., smerfik mos./mzw., Smerfuś mos./mzw.

 czas. smerfować ndk.

 przym. smerfny, smerfowy

 przysł. smerfowo

Wiktionary


smerfniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: smerf­nie


SJP.pl


smerfniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: smerf­ny


SJP.pl


smerfny

cha­rak­te­ry­stycz­ny dla smer­fów (smur­fów) oraz kra­i­ny, w któ­rej żyją; smurf­ny, smer­fo­wy, smur­fo­wy


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) żart. dobry, fan­ta­stycz­ny (w za­leż­no­ści od uży­cia)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mamo, przy­go­tu­jesz nam tych smerf­nych lodów?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smerf mos./mzw., smerfetka ż., Smerfetka ż., smerfik mos./mzw., Smerfuś mos./mzw.

 czas. smerfować ndk.

 przym. smerfowy

 przysł. smerfnie, smerfowo

Wiktionary


smerfojagoda

owoc bę­dą­cy przys­ma­kiem smer­fów (smur­fów)


SJP.pl


smerfojagodowy

→ smer­fo­ja­go­da


SJP.pl

Patrz:

smerfojagoda

smerfojagody

owoc bę­dą­cy przys­ma­kiem smer­fów (smur­fów)


SJP.pl


smerfować

żar­to­bli­wie, w za­leż­no­ści od kon­tek­stu: ucie­kać, ska­kać, bawić się itp.


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) żart. ucie­kać, cie­szyć się, od­po­czy­wać (w za­leż­no­ści od uży­cia)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mu­si­my smer­fo­wać do domu, bo się późno zro­bi­ło.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smerf mos./mzw., smerfetka ż., Smerfetka ż., smerfik mos./mzw., Smerfuś mos./mzw.

Wiktionary


smerfowo

przy­słó­wek

 (1.1) na spo­sób smer­fo­wy, po smer­fo­we­mu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Włą­czy­li­śmy wie­czo­ryn­kę i zro­bi­ło się smer­fo­wo w całym po­ko­ju.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smerf mos./mzw., smerfetka ż., Smerfetka ż., smerfik mos./mzw., Smerfuś mos./mzw.

 czas. smerfować ndk.

 przym. smerfny, smerfowy

 przysł. smerfnie

Wiktionary


smerfowy

cha­rak­te­ry­stycz­ny dla smer­fów (smur­fów) oraz kra­i­ny, w któ­rej żyją; smur­fo­wy, smurf­ny, smerf­ny


SJP.pl

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) na­le­żą­cy do smer­fów

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (2.1) zwią­za­ny ze smer­fa­mi, do­ty­czą­cy smer­fów

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (3.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla smer­fów, ma­ją­cy cechy smer­fa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W smer­fo­wym świe­cie życie pły­nie bez­tro­sko.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: smɛrˈfɔvɨ, AS: smerfovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smerf mos./mzw., smerfetka ż., Smerfetka ż., smerfik mos./mzw., Smerfuś mos./mzw.

 czas. smerfować ndk.

 przym. smerfny

 przysł. smerfnie, smerfowo

Wiktionary


smerfuś

imię bo­ha­te­ra "Smer­fów" - po­pu­lar­ne­go se­ria­lu ani­mo­wa­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy lub mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) film. liter. mały smerf

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie­do­bry Kla­kier por­wał smer­fu­sia i po­biegł z nim do Gar­ga­me­la.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smerf mos./mzw., smerfetka ż., Smerfetka ż., smerfik mos./mzw., Smerfuś mos./mzw.

 czas. smerfować ndk.

 przym. smerfny, smerfowy

 przysł. smerfnie, smerfowo

Wiktionary


smerfy

po­stać z kre­sków­ki o nie­bie­skim ko­lo­rze ciała; smurf


SJP.pl

Smer­fy ( Les Schtro­umpfs, The Smurfs) – baj­ko­wa rasa nie­bie­skich lu­dzi­ków, wy­kre­o­wa­nych przez bel­gij­skie­go ry­sow­ni­ka ko­mik­so­we­go Pier­re’a Cul­li­for­da, two­rzą­ce­go pod pse­u­do­ni­mem Peyo. Smer­fy są bo­ha­te­ra­mi ko­mik­su, fil­mów i se­ria­li ani­mo­wa­nych. Od śmier­ci Peyo w 1992 r. ko­miks two­rzą różni sce­na­rzy­ści i ry­sow­ni­cy we współ­pra­cy z synem ar­ty­sty, Thier­rym Cul­li­for­dem.

Wikipedia


smersz

nazwa ko­mó­rek or­ga­ni­za­cyj­nych kontr­wy­wia­du woj­sko­we­go, uży­wa­na w ZSRR pod­czas wojny nie­miec­ko-ra­dziec­kiej; Smiersz


SJP.pl


smetana

naz­wi­sko, m.in. Be­drzich Sme­ta­na (1824-1884) - kom­po­zy­tor cze­ski


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bedřich Sme­ta­na – kom­po­zy­tor cze­ski
  • (2047) Sme­ta­na – pla­ne­to­i­da
  • SMETANA – język pro­gra­mo­wa­nia

Wikipedia


smichowski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Smíchova, zwią­za­ny ze Smíchovem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Szwejk pił piwo smi­chow­skie i wiel­ko­po­po­wic­kie i za­gry­zał pa­rów­ka­mi.

Wiktionary


smiersz

nazwa ko­mó­rek or­ga­ni­za­cyj­nych kontr­wy­wia­du woj­sko­we­go, uży­wa­na w ZSRR pod­czas wojny nie­miec­ko-ra­dziec­kiej; Smersz


SJP.pl

SMIERSZ lub Smiersz ( Главное управление контрразведки «СМЕРШ» Народного комиссариата обороны (НКО) СССР, "Spie­cjal­ny­je Mie­to­dy Ro­zo­bła­cze­ni­ja Szpio­now"[] – Spe­cjal­ne Me­to­dy Wy­kry­wa­nia Szpie­gów, "smiert’ szpio­nam" – (śmierć szpie­gom) – nazwa (akro­nim), sto­so­wa­na w ZSRR pod­czas wojny nie­miec­ko-ra­dziec­kiej w cza­sie II wojny świa­to­wej wobec ko­mó­rek or­ga­ni­za­cyj­nych kontr­wy­wia­du Armii Czer­wo­nej, dzia­ła­ją­ce­go w la­tach 1943–1946.

Wikipedia


smilaks

ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny kol­co­ro­ślo­wa­tych, wy­ko­rzy­sty­wa­nych w prze­my­śle far­ma­ce­u­tycz­nym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) mitgr. nimfa za­mie­nio­na w kol­co­rośl, uko­cha­na Kro­ko­sa;

Wiktionary

Smi­laks ( Σμῖλαξ Smílax, Smi­lax) – w mi­to­lo­gii grec­kiej jedna z nimf, uko­cha­na mło­dzień­ca Kro­ko­sa. Zo­sta­ła za­mie­nio­na w kol­co­rośl.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈsmʲilaks, AS: smʹilaks

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smilaks ż.

Wiktionary


smiley

[czy­taj: smaj­li] pro­sty znak gra­ficz­ny zbu­do­wa­ny ze zna­ków do­stęp­nych na kla­wia­tu­rze, przed­sta­wia­ją­cy zwy­kle wyraz twa­rzy; emot­ka, emo­ti­ko­na, emo­ti­con, emo­ti­kon, emot, emota


SJP.pl

Smi­ley (wy­mo­wa: "smaj­li"), rów­nież "buźka", "smi­ling face" – pro­sty pik­to­gram lub ide­o­gram przed­sta­wia­ją­cy uśmiech­nię­tą ludz­ką twarz.

Ter­min naj­czę­ściej uży­wa­ny w sto­sun­ku do emo­ti­ko­nów zbu­do­wa­nych ze zna­ków in­ter­punk­cyj­nych oraz do emoji. Smi­ley uży­wa­ny do za­pi­su w elek­tro­nicz­ne for­mach ko­mu­ni­ka­cji, ta­kich jak SMS, ko­mu­ni­ka­tor in­ter­ne­to­wy, pocz­ta elek­tro­nicz­na, czat, do za­pi­sy­wa­nia uczuć, które w ję­zy­ku mó­wio­nym wy­ra­ża­ne są in­to­na­cją głosu i mi­mi­ką.

Wikipedia


sminuendo

okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: zmniej­sza­jąc (tempo lub dy­na­mi­kę)


SJP.pl


smirnoff

marka wódki


SJP.pl

Smir­noff – wódka pow­sta­ją­ca ze spi­ry­tu­su żyt­nie­go i z de­mi­ne­ra­li­zo­wa­nej wody. Wła­ści­cie­lem i pro­du­cen­tem jest bry­tyj­ska firma Dia­geo.

Pro­du­ko­wa­na w Pol­sce przez Pol­mos Jó­ze­fów k. Oża­ro­wa Ma­zo­wiec­kie­go, jak rów­nież w Niem­czech. Wódka jest dzie­się­cio­krot­nie fil­tro­wa­na i trzy­krot­nie de­sty­lo­wa­na, i prze­cho­dzi 49 kon­tro­li ja­ko­ści.

Wikipedia


smirnow

naz­wi­sko


SJP.pl

Smir­now, także Smir­noff – we­dług jed­ne­go z badań naj­po­pu­lar­niej­sze ro­syj­skie naz­wi­sko (we­dług in­nych źró­deł naj­po­pu­lar­niej­szy jest Iwa­now). W wer­sji żeń­skiej Smir­no­wa.

Wikipedia


smishing

[czy­taj: smi­szing] śro­do­wi­sko­wo: wy­sy­ła­nie SMS-ów w celu wy­łu­dze­nia da­nych oso­bo­wych, np. kodu PIN, nu­me­ru karty kre­dy­to­wej itp.


SJP.pl

Smis­hing, także SMS phis­hing – wy­sła­nie krót­kiej wia­do­mo­ści tek­sto­wej (SMS), w któ­rej na­daw­ca pod­szy­wa się pod inny pod­miot w celu na­kło­nie­nia od­bior­cy tej wia­do­mo­ści do okre­ślo­ne­go za­cho­wa­nia, w szcze­gól­no­ści prze­ka­za­nia da­nych oso­bo­wych, nie­ko­rzyst­ne­go roz­po­rzą­dze­nia mie­niem, ot­war­cia stro­ny in­ter­ne­to­wej, ini­cjo­wa­nia po­łą­cze­nia gło­so­we­go lub in­sta­la­cji opro­gra­mo­wa­nia.

Wikipedia


smith

[czy­taj: smis lub smit] naz­wi­sko


SJP.pl

Smith – naz­wi­sko an­giel­skie­go po­cho­dze­nia. Po­cho­dzi od sta­ro­an­giel­skie­go słowa "smið" oz­na­cza­ją­ce­go ko­wa­la. Jest to jedno z naj­bar­dziej po­pu­lar­nych naz­wisk na świe­cie. W Wiel­kiej Bry­ta­nii i Sta­nach Zjed­no­czo­nych po­słu­gu­je się nim ponad jeden pro­cent lud­no­ści, w tym w sa­mych Sta­nach Zjed­no­czo­nych ponad 2,5 mi­lio­na ludzi.

Wikipedia


smitsonit

mi­ne­rał, wę­glan cynku, wy­o­dręb­nio­ny przez Ja­me­sa Smith­so­na; smith­so­nit


SJP.pl


smjp

skrót od: Sto­wa­rzy­sze­nie Mi­ło­śni­ków Ję­zy­ka Pol­skie­go


SJP.pl


smm

skrót od: Con­gre­ga­tio Par­vum So­ro­rum Mis­sio­na­ria­rum a Mi­se­ri­cor­dia - zakon orio­ni­stek


SJP.pl


smoczek

1. gu­mo­wa za­tycz­ka na bu­tel­kę z małym ot­wor­kiem umoż­li­wia­ją­cym dziec­ku picie z bu­tel­ki;
2. za­baw­ka dla nie­mow­lę­cia do ssa­nia;
3. zdrob­nie­nie od: smok


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mięk­ka za­baw­ka dla ma­łych dzie­ci przez­na­czo­na do ssa­nia;

 (1.2) na­sad­ka na bu­tel­kę, dzię­ki któ­rej małe dzie­ci mogą z niej ssać;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) zdrobn. od: smok

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • smo­czek – ro­dzaj pompy ssą­cej
  • smo­czek – za­baw­ka dla nie­mow­ląt
  • smo­czek do bu­tel­ki

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jak byłem mały, to nie chcia­łem smocz­ka, tylko ssa­łem kciuk.

 (1.2) Nasza matka wy­kar­mi­ła nas wszyst­kich smocz­kiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsmɔt͡ʃɛk, AS: smoček

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1-2)

:: rzecz. smok mrz.

:: przym. smoczkowy

 (2.1)

:: rzecz. smoczyca ż., smok mzw., Smok mzw.

:: przym. smoczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gryzaczek, zgrub. smok; kraków|cumel, cumelek.; lwów|pypka.; reg. pozn. reg. śl. nupel; reg. śl. nuplik, gryzok; reg. pozn. nupelek

Wiktionary


smoczkouste

wodne, pa­so­żyt­ni­cze lub pół­pa­so­żyt­ni­cze krę­gow­ce obej­mu­ją­ce mi­no­gi i ślu­zi­ce, o ro­ba­ko­wa­tym ciele i cha­rak­te­ry­stycz­nym braku szczęk i koń­czyn pa­rzy­stych, ma­ją­ce otwór gę­bo­wy w kształ­cie lejka oto­czo­ne­go przys­saw­ką; krę­go­u­ste, krą­gło­u­ste


SJP.pl


smoczkousty

o ce­chach cha­rak­te­ry­stycz­nych dla smocz­ko­u­stych (gro­ma­dy wod­nych krę­gow­ców obej­mu­ją­cych mi­no­gi i ślu­zi­ce); krę­go­u­sty, krą­gło­u­sty


SJP.pl


smoczkowy

→ smo­czek


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy smocz­ka

Wiktionary

Patrz:

smoczek

Powiązane:

 przysł. smoczo

 rzecz. smok mzw./mos./mrz.

Wiktionary


smocznik

smocz­nik kol­czak - ryba z ro­dzi­ny żmij­ko­wa­tych; ostrosz


SJP.pl


smoczo

przy­słó­wek

 (1.1) na spo­sób smo­czy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smok mzw./mrz., Smok mzw.

 przym. smoczy, smoczkowy

Wiktionary


smoczuś

pie­szczot­li­wie: smok; smo­czek


SJP.pl


smoczy

→ smok; smo­ko­wy (daw­niej)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze smo­kiem, do­ty­czą­cy smoka

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (2.1) na­le­żą­cy do smoka

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Zdją­łem mokrą od de­szczu kurt­kę i przy­sia­dłem, opar­ty ra­mie­niem o smo­czą łapę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsmɔt͡ʃɨ, AS: smočy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smok m., smoczyca ż., smoczek m.

 przysł. smoczo

Wiktionary


smoczyca

sa­mi­ca smoka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mit. sa­mi­ca smoka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nia­nia opo­wie­dzia­ła dzie­ciom bajkę o smo­czy­cy za­ko­cha­nej po uszy w ośle.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: smɔˈt͡ʃɨt͡sa, AS: smočyca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smok m., smoczysko n., smoczek m.

 przym. smoczy

Wiktionary


smoczyk

naz­wi­sko


SJP.pl


smoczysko

zgru­bie­nie od: smok


SJP.pl


smoczyński

naz­wi­sko


SJP.pl


smoczątko

młode smoka; smo­czę


SJP.pl


smoczę

młode smoka; smo­cząt­ko


SJP.pl


smog

1. za­nie­czy­szcze­nia po­wie­trza at­mos­fe­ry w po­sta­ci gę­stej mgły, utrzy­mu­ją­cej się nad te­re­na­mi wiel­kich miast i okrę­gów prze­my­sło­wych;
2. smog 2.0 - po­tocz­nie: za­nie­czy­szcze­nie po­wie­trza spo­wo­do­wa­ne pro­mie­nio­wa­niem elek­tro­ma­gne­tycz­nym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ekol. za­nie­czy­szcze­nie po­wie­trza za­le­ga­ją­ce nad te­re­na­mi miej­ski­mi;

Wiktionary

Smog – każda kom­bi­na­cja za­nie­czy­szczeń po­wie­trza, któ­ry­mi, zgod­nie z de­fi­ni­cją Świa­to­wej Or­ga­ni­za­cji Zdro­wia, są wszyst­kie che­micz­ne, fi­zycz­ne lub bio­lo­gicz­ne czyn­ni­ki zmie­nia­ją­ce na­tu­ral­ny skład at­mos­fe­ry. Naj­czę­ściej wy­stę­pu­ją­ce za­nie­czy­szcze­nia to pyły za­wie­szo­ne za­wie­ra­ją­ce różne związ­ki che­micz­ne, w tym szcze­gól­nie szkod­li­we kan­ce­ro­gen­ne wie­lo­pier­ście­nio­we wę­glo­wo­do­ry aro­ma­tycz­ne (WWA) i me­ta­le cięż­kie, oraz gazy: tlen­ki azotu, dwut­le­nek siar­ki, ozon i tle­nek węgla.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Świa­tło ga­zo­wych la­tarń ma­za­ło li­sto­pa­do­wą mgłę w żółte pla­ma­a­my. Mo­na­chij­ska noc krztu­si­ła się miej­skim smo­giem.

 (1.1) Tylko kilka z du­żych pol­skich miast nę­ka­nych mo­to­ry­za­cyj­ny­mi smo­ga­mi zde­cy­do­wa­ło się ob­ni­żyć po­da­tek dro­go­wy na sa­mo­cho­dy z ka­ta­li­za­to­ra­mi spa­lin.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: smɔk, AS: smok

Wiktionary

Powiązane:

 przym. smogowy

Wiktionary


smogobus

au­to­bus wy­po­sa­żo­ny w spe­cja­li­stycz­ny sprzęt do ba­da­nia czy­sto­ści po­wie­trza


SJP.pl


smogolice

Smo­go­li­ce ( Bruch­ha­u­sen) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie star­gardz­kim, w gmi­nie Star­gard.

Leży nad rzeką Iną, na skra­ju Pu­szczy Go­le­niow­skiej

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa szcze­ciń­skie­go.

Wikipedia


smogomierz

przy­rząd do ba­da­nia za­war­to­ści smogu lub elek­tros­mo­gu w po­wie­trzu


SJP.pl


smogorzewiec

Smo­go­rze­wiec – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie to­ruń­skim, w gmi­nie Obro­wo.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa to­ruń­skie­go.

Wikipedia


smogorzewo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Smo­go­rze­wo – wieś w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie włoc­ław­skim, w gmi­nie Lu­bra­niec
  • Smo­go­rze­wo – wieś w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie żniń­skim, w gmi­nie Ła­bi­szyn
  • Smo­go­rze­wo – wieś w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w ppo­wie­cie go­styń­skim, w gmi­nie Pia­ski
  • Smo­go­rze­wo Pań­skie
  • Smo­go­rze­wo Wło­ściań­skie

Wikipedia


smogorzewski

naz­wi­sko


SJP.pl


smogorzów

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Smo­go­rzów – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. pu­ław­skim, w gmi­nie Pu­ła­wy
  • Smo­go­rzów – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. przy­su­skim, w gmi­nie Przy­su­cha
  • Smo­go­rzów – wieś w woj. opol­skim, w pow. na­my­słow­skim, w gmi­nie Na­my­słów
  • Smo­go­rzów – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. bu­skim, w gmi­nie Stop­ni­ca
  • Smo­go­rzów – dawna gmina wiej­ska
  • Smo­go­rzów – gro­ma­da w po­wie­cie bu­skim
  • Smo­go­rzów – gro­ma­da w po­wie­cie przy­su­skim
  • Smo­go­rzów – nie­czyn­ny przy­sta­nek oso­bo­wy, w miej­sco­wo­ści Smo­go­rzów, w wo­je­wództ­wie opol­skim
  • Smo­go­rzów Wiel­ki
  • Smo­go­rzów Przy­su­ski

Wikipedia


smogowy

przy­miot­nik od: smog


SJP.pl


smogowóz

śro­do­wi­sko­wo: sa­mo­chód wy­po­sa­żo­ny w sprzęt do kon­tro­li ja­ko­ści po­wie­trza


SJP.pl


smok

1. stwo­rze­nie z le­gend, bajek itp. przy­po­mi­na­ją­ce wy­glą­dem wiel­ką ja­szczur­kę, zie­ją­ce ogniem;
2. techn. sito znaj­du­ją­ce się na wlo­cie prze­wo­du ssaw­ne­go pompy, chro­nią­ce ją przed za­sy­sa­niem du­żych za­nie­czy­szczeń; kosz ssaw­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) mit. ba­śnio­we groź­ne zwie­rzę, ro­dzaj ol­brzy­mie­go, la­ta­ją­ce­go gada;

 (1.2) mit. dobry duch o wę­żo­wym ciele, fan­ta­stycz­ny stwór z mi­to­lo­gii da­le­kows­chod­niej;

 (1.3) zool. ja­szczur­ka ze skórą umoż­li­wia­ją­cą szy­bo­wa­nie;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) zgrub. od: smo­czek

 (2.2) techn. pot. kosz ssaw­ny

 (2.3) bot. roln. od­mia­na ogór­ka

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (3.1) daw. środ. polit. straż­nik wię­zien­ny

Wiktionary

Smok – mi­tycz­ne i fik­cyj­ne stwo­rze­nie naj­czę­ściej wy­o­bra­ża­ne w po­sta­ci ol­brzy­mie­go gada – zwy­kle lot­ne­go, ale nie­ko­niecz­nie – czę­sto ob­da­rzo­ne­go zdol­no­ścią zia­nia ogniem. Wy­stę­pu­ją w licz­nych mi­tach, le­gen­dach, li­te­ra­tu­rze, fil­mach i grach. W niek­tó­rych przy­pad­kach przed­sta­wia­ne są jako isto­ty ob­da­rzo­ne dużą in­te­li­gen­cją, po­tra­fią­ce po­słu­gi­wać się magią, zna­ją­ce ludz­ką mowę, po­sia­da­ją­ce i strze­gą­ce roz­ma­i­tych skar­bów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) We­dług le­gen­dy w tej ja­ski­ni miesz­kał smok.

 (2.1) Wyj­mij mu z buzi tego smoka, to już prze­cież duży chło­pak.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: smɔk, AS: smok

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smoczyca ż., Smok mzw., smoczątko n.

:: zdrobn. smoczek mrz./mzw.

:: zgrub. smoczysko n.

 przym. smoczy, smoczkowy

 przysł. smoczo

Wiktionary


smokać

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) rzad. ssać gło­śno mla­ska­jąc

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smoczek mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cmokać, mlaskać, smoktać

Wiktionary


smoking

wie­czo­ro­wy strój męski skła­da­ją­cy się z ma­ry­nar­ki o jed­wab­nych kla­pach, ka­mi­zel­ki i spod­ni z jed­wab­nym pasem wzdłuż szwów bocz­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) męski strój wie­czo­ro­wy bar­dziej ele­ganc­ki od gar­ni­tu­ru, mniej ofi­cjal­ny niż frak;

Wiktionary

Smo­king, także din­ner jac­ket, tu­xe­do, black tie – męski strój pół­for­mal­ny wie­czo­ro­wy, w niek­tó­rych przy­pad­kach można go roz­pa­try­wać także w ka­te­go­rii stro­ju nie­for­mal­ne­go wie­czo­ro­we­go. Stoi wyżej w hie­rar­chii for­mal­no­ści niż gar­ni­tur oraz niżej niż frak. Jako że smo­king jest stro­jem wie­czo­ro­wym, nosić się go po­win­no wy­łącz­nie po zmro­ku/w go­dzi­nach późno po­po­łud­nio­wych, za taką uz­na­je się w mę­skiej ele­gan­cji go­dzi­nę 18:00.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈsmɔcĩŋk, AS: smoḱĩŋk

Wiktionary

Powiązane:

 przym. smokingowy

Wiktionary


smokingowy

przy­miot­nik od: smo­king


SJP.pl


smokobójca

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) mit. książk. za­bój­ca smoka

Wiktionary


smokowiec

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Stary Smo­ko­wiec (Starý Smo­ko­vec)
  • Nowy Smo­ko­wiec (Nový Smo­ko­vec)
  • Górny Smo­ko­wiec (Horný Smo­ko­vec)
  • Dolny Smo­ko­wiec (Dolný Smo­ko­vec)
  • Dra­ce­na smo­cza – ro­śli­na znana rów­nież jako smo­ko­wiec

Wikipedia


smokowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Smo­ko­wo – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. kar­tu­skim, w gmi­nie Stę­ży­ca
  • Smo­ko­wo – osada w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. kę­trzyń­skim, w gmi­nie Kę­trzyn

Wikipedia


smokowy

daw­niej: smo­czy


SJP.pl


smoktać

prze­sta­rza­łe: cmok­tać;
1. wy­da­wać war­ga­mi cha­rak­te­ry­stycz­ny od­głos przy je­dze­niu, sma­ko­wa­niu cze­goś; cmo­kać, ciam­kać, gla­mać;
2. wy­da­wać cha­rak­te­ry­stycz­ny od­głos usta­mi w cza­sie picia, ssa­nia cze­goś;
3. ssać;
4. żar­to­bli­wie: ca­ło­wać; cmo­kać


SJP.pl


smoktunowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


smolak

po­tocz­nie: ka­wa­łek drew­na na­sy­co­ne­go ży­wi­cą, na­da­ją­cy się do roz­pa­la­nia ognia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. osoba wy­ra­bia­ją­ca smołę z drew­na

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Smo­lak – osada leśna w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie mi­lic­kim, w gmi­nie Kro­śni­ce
  • Smo­lak – je­zio­ro w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, po­wie­cie wę­go­rzew­skim
  • Smo­la­cy

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. smolarz mos., smoła ż.

 przym. smolny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) smolarz

Wiktionary


smolanka

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Smo­lan­ka – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. sied­lec­kim, w gmi­nie Zbu­czyn
  • Smo­lan­ka – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. so­kól­skim, w gmi­nie So­kół­ka
  • Smo­lan­ka – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. bar­to­szyc­kim, w gmi­nie Sę­po­pol
  • Smo­lan­ka – dawna gmina wiej­ska
  • Smo­lan­ka – wieś w ob­wo­dzie tar­no­pol­skim
  • Smo­lan­ka – wieś w ob­wo­dzie czer­ni­how­skim, w re­jo­nie czer­ni­how­skim
  • Smo­lan­ka – wieś w ob­wo­dzie ode­skim, w re­jo­nie po­dol­skim, w hro­ma­dzie Ko­dy­ma
  • Smo­lan­ka − wieś w ob­wo­dzie gro­dzień­skim, w re­jo­nie osz­miań­skim, w siel­so­wie­cie Bo­ru­ny.

Wikipedia


smolany

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Smo­la­ny – wieś w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie sej­neń­skim, w gmi­nie Puńsk
  • Smo­la­ny – dawna gro­ma­da
  • Smo­la­ny – wieś w ob­wo­dzie brze­skim, w re­jo­nie brze­skim
  • Smo­la­ny – wieś w ob­wo­dzie brze­skim, w re­jo­nie pru­żań­skim
  • Smo­la­ny – wieś w ob­wo­dzie wi­teb­skim, w re­jo­nie or­szań­skim
  • Smo­la­ny – sta­cja ko­le­jo­wa w ob­wo­dzie wi­teb­skim, w re­jo­nie or­szań­skim, w miej­sco­wo­ści Zoś­ka­wa

Wikipedia


smolar

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Anna Smo­lar (ur. 1980), re­ży­ser te­a­tral­na
  • Alek­san­der Smo­lar (ur. 1940), pu­bli­cy­sta i po­li­to­log
  • Eu­ge­niusz Smo­lar (ur. 1945), dzien­ni­karz
  • Grze­gorz Smo­lar (1905–1993), dzia­łacz ko­mu­ni­stycz­ny i dzia­łacz spo­łecz­no­ści ży­dow­skiej
  • Smo­lar, wła­ści­wie: Mar­cin Smo­lar (1987–2011), pol­ski raper
  • Wa­len­ty­na Naj­dus-Smo­lar (1909–2004), hi­sto­ryk i dzia­łacz­ka ko­mu­ni­stycz­na
  • Smo­larz:
  • Smo­larz (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • Smo­la­rek

Wikipedia


smolarczyk

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Smo­lar­czyk – pol­ski siat­karz
  • Bar­tło­miej Smo­lar­czyk – pol­ski pił­karz

Wikipedia


smolarek

ro­dzaj pta­ków z ro­dzi­ny mu­cho­łów­ko­wa­tych


SJP.pl

Smo­la­rek (forma żeń­ska: Smo­la­rek/Smo­lar­ko­wa; licz­ba mnoga: Smo­lar­ko­wie) – pol­skie naz­wi­sko. Na po­cząt­ku lat 90. XX wieku Pol­skę za­miesz­ki­wa­ło 4799 osób o tym naz­wi­sku.

Wikipedia


smolarka

ro­dzaj pta­ków z ro­dzi­ny mu­cho­łów­ko­wa­tych


SJP.pl

Smo­lar­ka – część wsi Wa­rzą­chew­ka Kró­lew­ska w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie włoc­ław­skim, w gmi­nie Włoc­ła­wek.

W la­tach 1975–1998 Smo­lar­ka ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa włoc­ław­skie­go.

Wikipedia


smolarnia

dawny pry­mi­tyw­ny warsz­tat, w któ­rym wyt­wa­rza­ło się smołę, dzie­gieć i maź; smo­łow­nia, dzieg­ciar­nia, ma­ziar­nia


SJP.pl

Smo­lar­nia – ro­dzaj za­kła­du pro­duk­cyj­ne­go lo­ka­li­zo­wa­ne­go zwy­kle w lesie, w któ­rym z nie­u­żyt­ków drzew­nych w pro­ce­sie pra­że­nia po­zy­ski­wa­no smołę i otrzy­my­wa­no ter­pen­ty­nę, al­ko­hol me­ty­lo­wy itp.

Wikipedia


smolarski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Smo­lar­ski – pol­ski in­ży­nier
  • Irena Smo­lar­ska
  • Mie­czy­sław Smo­lar­ski – pol­ski pi­sarz
  • Wła­dy­sław Smo­lar­ski – pol­ski żoł­nierz

Wikipedia


smolarstwo

Smo­lar­stwo – dawna forma prze­my­słu zaj­mu­ją­ca się głów­nie wyt­wa­rza­niem smoły i dzieg­ciu w pro­ce­sie su­chej de­sty­la­cji drew­na.

Smo­lar­stwo w przesz­ło­ści sta­no­wi­ło jedną z dzie­dzin go­spo­dar­ki le­śnej do­star­cza­ją­cej głów­nie smoły i dzieg­ciu w wy­ni­ku roz­kła­do­wej de­sty­la­cji drew­na.

Wikipedia


smolarz

1. osoba zaj­mu­ją­ca się wy­pa­la­niem węgla drzew­ne­go;
2. osoba zaj­mu­ją­ca się daw­niej wy­ro­bem lub sprze­da­żą smoły; smo­lak, smol­nik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rze­mieśl­nik trud­nią­cy się wy­ra­bia­niem i sprze­da­żą smoły;

Wiktionary

Smo­larz – czło­wiek trud­nią­cy się wy­ro­bem smoły lub hand­lu­ją­cy smołą, a także wy­pa­la­niem węgla drzew­ne­go. Do cza­sów współ­czes­nych za­cho­wa­ła się nazwa tego ostat­nie­go za­ję­cia (al­ter­na­tyw­na nazwa: wę­glarz). Pa­tro­nem smo­la­rzy i wę­gla­rzy jest świę­ty Ty­bald z Pro­vins.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. smolak mos., smoła ż.

 przym. smolny

Wiktionary


smolasty

smo­ło­wy, smol­ny, smo­li­sty;
1. → smoła;
2. in­ten­syw­nie czar­ny, w ko­lo­rze smoły


SJP.pl

Nie mylić z: Nor­bert Smo­liń­ski.

Smo­la­sty, właśc. Nor­bert Smo­liń­ski (ur. 27 sierp­nia 1995 w War­sza­wie) – pol­ski pio­sen­karz, autor tek­stów i pro­du­cent mu­zycz­ny two­rzą­cy mu­zy­kę z po­gra­ni­cza popu i R&B.

Od 2016 roku zwią­za­ny z wyt­wór­nią War­ner Music Po­land i współ­pra­co­wał z wy­ko­naw­ca­mi, ta­ki­mi jak m.in.: Kizo, Young Le­o­sia, Ot­so­cho­dzi, Malik Mon­ta­na, Szpa­ku, Ro­bert Gaw­liń­ski, Kaz Ba­ła­ga­ne, Mr.

Wikipedia


smolec

naz­wi­sko


SJP.pl

|nazwa = Smo­lec

Wikipedia


smolej

ter­pen­ty­no­wy olej drzew­ny


SJP.pl


smolenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|smo­lić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. smolić

 rzecz. smoła ż.

 przym. smolisty

Wiktionary


smoleń

1. po­tocz­nie: bru­dzić, po­wo­do­wać bru­dze­nie się kogoś lub cze­goś;
2. smo­lić się:
a) bru­dzić się;
b) być smo­lo­nym, bru­dzo­nym


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Smo­leń – część wsi Prze­wrot­ne w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. rze­szow­skim, w gmi­nie Gło­gów Ma­ło­pol­ski
  • Smo­leń – wieś w woj. ślą­skim, w pow. za­wier­ciań­skim, w gmi­nie Pi­li­ca
  • Smo­leń – osada w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. olsz­tyń­skim, w gmi­nie Gietrz­wałd
  • Smo­leń – osada w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. cho­szczeń­skim, w gmi­nie Choszcz­no
  • Smo­leń – nie­czyn­ny przy­sta­nek ko­le­jo­wy w Smo­le­niu, w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim
  • Aloj­zy Smo­leń – żoł­nierz 5 Pułku Pie­cho­ty Le­gio­nów Pol­skich, 16 marca 1937 po­śmiert­nie odz­na­czo­ny Krzy­żem Nie­pod­le­gło­ści
  • Bo­gu­sław Smo­leń (ur. 1899) – major dy­plo­mo­wa­ny pie­cho­ty Woj­ska Pol­skie­go, odz­na­czo­ny Krzy­żem Ka­wa­ler­skim OOP, Krzy­żem Wa­lecz­nych i Me­da­lem Nie­pod­le­gło­ści
  • Boh­dan Smo­leń (1947–2016) – ar­ty­sta ka­ba­re­to­wy
  • Bro­ni­sław Smo­leń – pro­du­cent kijów ho­ke­jo­wych
  • Fran­ci­szek Smo­leń (ur. 1894) – żoł­nierz 3 Pułku Pie­cho­ty Le­gio­nów Pol­skich, 27 czerw­ca 1938 odz­na­czo­ny Krzy­żem Nie­pod­le­gło­ści
  • Jan Smo­leń (ur. 1897) – żoł­nierz Le­gio­nów Pol­skich, 8 li­sto­pa­da 1937 po­śmiert­nie odz­na­czo­ny Krzy­żem Nie­pod­le­gło­ści
  • Jan Smo­leń (1901–1945) – pe­da­gog, ślą­ski ku­ra­tor oś­wia­ty

Wikipedia


smoleńczyk

Smo­leń­czyk;
1. ofia­ra ka­ta­stro­fy pol­skie­go sa­mo­lo­tu Tu-154 w Smo­leń­sku;
2. zwo­len­nik te­o­rii o za­ma­chu na pol­ski sa­mo­lot Tu-154 w 2010 roku


SJP.pl


smoleńsk

mia­sto w Rosji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto ob­wo­do­we w za­chod­niej Rosji, po­ło­żo­ne nad Dnie­prem;

Wiktionary

Smo­leńsk ( Смоленск, Смаленск) – mia­sto w Rosji, sto­li­ca ob­wo­du smo­leń­skie­go. Po­ło­żo­ne nad Dnie­prem. W 2020 roku li­czy­ło 325 tys. miesz­kań­ców.

Węzeł ko­le­jo­wy i dro­go­wy. Leży na szla­ku ko­le­jo­wym z War­sza­wy do Mosk­wy. Sie­dzi­ba pra­wo­sław­nej epar­chii smo­leń­skiej i wia­ziem­skiej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ro­syj­skie mia­sto Smo­leńsk jest sto­li­cą ob­wo­du i leży nad Dnie­prem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsmɔlɛ̃j̃sk, AS: smolẽĩ ̯sk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smoleńszczanin mos., smoleńszczanka ż., Smoleńszczyzna ż.

 przym. smoleński

Wiktionary


smoleński

przy­miot­nik od: Smo­leńsk, mia­sto w za­chod­niej czę­ści Rosji


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze Smo­leń­skiem, do­ty­czą­cy Smo­leń­ska

 (1.2) polit. publ. zwią­za­ny z ka­ta­stro­fą pod Smo­leń­skiem, do­ty­czą­cy tej ka­ta­stro­fy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: smɔˈlɛ̃j̃sʲci, AS: smolẽĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Smoleńsk mrz., smoleńszczanin mos., smoleńszczanka ż., Smoleńszczyzna ż.

Wiktionary


smoleńszczanin

miesz­ka­niec Smo­leń­ska


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Smo­leń­ska

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsmɔlɛ̃j̃ʃˈt͡ʃãɲĩn, AS: smolẽĩ ̯ščãńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Smoleńsk mrz.

:: fż. smoleńszczanka ż.

 przym. smoleński

Wiktionary


smoleńszczanka

miesz­kan­ka Smo­leń­ska


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Smo­leń­ska

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsmɔlɛ̃j̃ʃˈt͡ʃãnka, AS: smolẽĩ ̯ščãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Smoleńsk mrz.

:: fm. smoleńszczanin mos.

 przym. smoleński

Wiktionary


smoleńszczyzna

dawny re­gion ad­mi­ni­stra­cyj­ny, któ­re­go głów­nym mia­stem był Smo­leńsk; wo­je­wództ­wo smo­leń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. kra­i­na obej­mu­ją­ca oko­li­ce Smo­leń­ska;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rzecz­po­spo­li­ta zrze­kła się Smo­leń­szczyz­ny w 1667 roku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smoleńszczanin mos., smoleńszczanka ż., Smoleńsk mrz.

 przym. smoleński

Wiktionary


smolice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Smo­li­ce – wieś w woj. łódz­kim, w pow. łę­czyc­kim, w gmi­nie Gra­bów
  • Smo­li­ce – wieś w woj. łódz­kim, w pow. zgier­skim, w gmi­nie Stry­ków
  • Smo­li­ce – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. oś­wię­cim­skim, w gmi­nie Zator
  • Smo­li­ce – wieś w woj. opol­skim, w pow. ny­skim, w gmi­nie Pa­ko­sła­wi­ce
  • Smo­li­ce – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. kro­to­szyń­skim, w gmi­nie Ko­by­lin
  • Smo­li­ce – dawna gro­ma­da
  • Smo­li­ce − nie­czyn­ny przy­sta­nek ko­le­jo­wy w Smo­li­cach, w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie kro­to­szyń­skim

Wikipedia


smoligów

Smo­li­gów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie hru­bie­szow­skim, w gmi­nie Mir­cze.

Wieś jest so­łect­wem w gmi­nie Mir­cze. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go (III 2011 r.) li­czy­ła 365 miesz­kań­ców i była szó­stą co do wiel­ko­ści miej­sco­wo­ścią gminy.

Wikipedia


smolik

chrząszcz z ro­dzi­ny ryj­kow­ców


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • smo­lik Pis­so­des – ro­dzaj chrzą­szczy z ro­dzi­ny ryj­kow­co­wa­tych
    • smo­lik drą­go­wi­no­wiec
    • smo­lik har­cyń­ski
    • smo­lik jo­dło­wiec
    • smo­lik sos­no­wiec
    • smo­lik szysz­ko­wiec
    • smo­lik zna­czo­ny
  • smo­lik Hy­me­nops – ro­dzaj ptaka z ro­dzi­ny ty­ran­ko­wa­tych
  • An­drzej Smo­lik – pol­ski pro­du­cent mu­zycz­ny
    • Smo­lik – tytuł so­lo­we­go al­bu­mu An­drze­ja Smo­li­ka
  • Cla­u­dia Smo­lik – au­striac­ka po­li­tyk
  • Ka­sper Smo­lik h. Kot­wicz (zm. 1588) – dwo­rza­nin kró­lew­ski, dzia­łacz re­for­ma­cyj­ny

Wikipedia


smolino

Smo­li­no – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie płoc­kim, w gmi­nie Bielsk.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa płoc­kie­go.

Wikipedia


smolistość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co smo­li­ste

Wiktionary

Powiązane:

 przym. smolisty

 przysł. smoliście

Wiktionary


smolisty

smo­ło­wy, smol­ny, smo­la­sty;
1. → smoła;
2. in­ten­syw­nie czar­ny, w ko­lo­rze smoły


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) za­wie­ra­ją­cy smołę

 (1.2) przen. czar­ny jak smoła

 (1.3) za­wie­ra­ją­cy dużo ży­wi­cy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) I po­wiódł go za rękę do ogni­ska, które pa­choł­ko­wie na­nie­ci­li wedle smo­li­stych kop­ców.

 (1.2) — A no — do­brze zro­bi­łam? — za­py­ta­ła, to­piąc w jego oczach swe bo­skie, smo­li­ste, pełne mroku i arcy-ło­bu­zer­skie oczy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smolenie n., smoła ż., smołowanie n., smoluch mos., smolistość ż.

 czas. smolić ndk., smolić się ndk., smołować ndk., usmolić dk.

 przym. smolny, smołowaty

 przysł. smoliście

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) smołowaty

 (1.2) smołowaty

 (1.3) smolny

Wiktionary


smolić

1. po­tocz­nie: bru­dzić, po­wo­do­wać bru­dze­nie się kogoś lub cze­goś;
2. smo­lić się:
a) bru­dzić się;
b) być smo­lo­nym, bru­dzo­nym


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) bru­dzić sadzą, sma­rem itp.

 (1.2) pot. ole­wać coś, kogoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie pie­kłam je­szcze cia­sta na pla­nie, ale tylko dla­te­go, że pie­kar­nik nam smoli.

 (1.2) Smolę go! Nie chciał wczo­raj przyjść, bo miał niby skrę­co­ną kost­kę, a dzi­siaj już nagle zdro­wy, bo sły­szał, że za to można do­stać pre­mię? Dwu­li­co­wy typ!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsmɔlʲit͡ɕ, AS: smolʹić

Wiktionary

Powiązane:

 czas. smolić się

 przym. smolny, smolisty

 rzecz. smoła ż., smolenie n.

Wiktionary


smoliński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Smo­liń­ski (ur. 10 paź­dzier­ni­ka 1910 w Ra­dzie­cho­wie, zm. 29 lu­te­go 1996 w War­sza­wie) – pol­ski in­ży­nier elek­tryk, pro­fe­sor zwy­czaj­ny Po­li­tech­ni­ki War­szaw­skiej.
  • An­drzej Smo­liń­ski (ur. 30 grud­nia 1951 w Ka­ro­le­wie) – pol­ski po­li­tyk, związ­ko­wiec, poseł na Sejm III ka­den­cji.
  • Eu­ge­niusz Smo­liń­ski (ur. 8 lipca[1] 1905 w War­sza­wie, zm. 9 kwiet­nia 1949 tamże) – czło­nek Armii Kra­jo­wej, ofia­ra sta­li­niz­mu w po­wo­jen­nej Pol­sce.
  • Jakub Smo­liń­ski (ur. 21 lipca 1992) – pol­ski lek­ko­at­le­ta spe­cja­li­zu­ją­cy się w biegu na 400 me­trów przez płot­ki.
  • Ka­zi­mierz Smo­liń­ski (ur. 15 lipca 1955 w Mal­bor­ku) – pol­ski praw­nik, sa­mo­rzą­do­wiec i po­li­tyk
  • Krzysz­tof Smo­liń­ski (ur. 28 sierp­nia 1979 w Oła­wie) – pol­ski pił­karz, gra­ją­cy na po­zy­cji obroń­cy.
  • Mar­cin Smo­liń­ski (ur. 5 kwiet­nia 1985 roku w War­sza­wie) – pol­ski pił­karz, gra­ją­cy na po­zy­cji po­moc­ni­ka.
  • Se­ba­stian Smo­liń­ski (ur. 1 lipca 1991) – pol­ski bie­gacz śred­nio- i dłu­go­dy­stan­so­wy.
  • Zdzi­sław Smo­liń­ski – dzia­łacz spor­to­wy zwią­za­ny z Sa­no­kiem.
  • Zdzi­sław Smo­liń­ski (ur. 7 grud­nia 1942 w War­sza­wie, zm. 4 kwiet­nia 1993 w War­sza­wie) – pol­ski lek­ko­at­le­ta mło­ciarz, olim­pij­czyk.

Wikipedia


smoliście

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób cha­rak­te­ry­stycz­ny dla smoły

 (1.2) wy­róż­nia­jąc się in­ten­syw­ną czer­nią

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) I nie za­u­wa­ży­li, jak wrzu­cił skrzyp­ki swe ma­lut­kie, skrzyp­ki swe wą­ziut­kie do głę­bo­kiej stud­ni, a woda zam­knę­ła się nad nimi smo­li­ście i za­bra­ła je w głę­bi­nę.

 (1.2) Był to wiel­ki, smo­li­ście czar­ny pies, bry­tan, no­szą­cy na karku na­je­żo­ną kol­ca­mi obro­żę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smoła ż., smolistość ż.

 przym. smolisty, smolny

Wiktionary


smolka

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Aloj­zy Smol­ka (1907–1971) – lal­karz, aktor, re­ży­ser, sce­no­graf, dy­rek­tor te­a­tru lalek
  • Fran­ci­szek Jan Smol­ka (1810–1899) – dzia­łacz taj­nych or­ga­ni­za­cji nie­pod­le­gło­ścio­wych, po­li­tyk de­mo­kra­tycz­ny i li­be­ral­ny, dzia­łacz spo­łecz­ny, pre­zy­dent Sejmu Usta­wo­daw­cze­go w Kro­mie­ry­żu i au­striac­kiej ...
  • Fran­ci­szek Jan Smol­ka (1810–1899) – pol­ski praw­nik, pre­zy­dent par­la­men­tu Au­stro-Wę­gier
  • Fran­ci­szek Smol­ka (1883–1947) – pol­ski hi­sto­ryk fi­lo­zo­fii, pa­pi­ro­log
  • Fran­ci­szek Smol­ka (fi­lo­zof) (1883– 1947) – pol­ski pa­pi­ro­log, bi­blio­te­karz i hi­sto­ryk fi­lo­zo­fii, na­u­czy­ciel, zwią­za­ny ze szko­łą lwow­sko-war­szaw­ską
  • Iwona Smol­ka (ur. 1941) – pol­ska pi­sar­ka, kry­tyk li­te­rac­ki
  • Mar­tin Smol­ka (ur. 1959) – cze­ski kom­po­zy­tor
  • Lukáš Smol­ka (ur. 1980) – cze­ski ho­ke­i­sta
  • Sta­ni­sław Smol­ka (1854–1924) – pol­ski hi­sto­ryk, współt­wór­ca i przed­sta­wi­ciel kra­kow­skiej szko­ły hi­sto­rycz­nej, syn Fran­cisz­ka Smol­ki
  • Sta­ni­sław Smol­ka (major) (1882– 1939) – major sa­pe­rów in­ży­nier Woj­ska Pol­skie­go, za­ło­ży­ciel uz­dro­wi­ska Wie­niec-Zdrój
  • Zyg­fryd Bo­na­wen­tu­ra Smol­ka OFM (ur. 1957) – pol­ski te­o­log, pro­fe­sor nauk te­o­lo­gicz­nych, kie­row­nik Ka­te­dry Te­o­lo­gii Dog­ma­tycz­nej Wy­dzia­łu Te­o­lo­gicz­ne­go Uni­wer­sy­te­tu Opol­skie­go

Wikipedia


smolnica

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Smol­ni­ca – przy­sió­łek wsi Tar­no­pol w woj. pod­la­skim, w pow. haj­now­skim, w gmi­nie Na­rew­ka
  • Smol­ni­ca – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. su­wal­skim, w gmi­nie Rutka-Tar­tak
  • Smol­ni­ca – wieś w woj. ślą­skim, w pow. gli­wic­kim, w gmi­nie So­śni­co­wi­ce
  • Smol­ni­ca – osada w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. sza­mo­tul­skim, w gmi­nie Wron­ki
  • Smol­ni­ca – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. zło­tow­skim, w gmi­nie Lipka
  • Smol­ni­ca – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. my­śli­bor­skim, w gmi­nie Dębno
  • Smol­ni­ca – wieś w re­jo­nie kal­wa­ryj­skim na Lit­wie, w po­bli­żu gra­ni­cy z Pol­ską
  • Smol­ni­ca – mi­kro­re­jon Wilna, na Lit­wie, w okrę­gu wi­leń­skim
  • Smol­ni­ca – hi­sto­rycz­na część mia­sta Sta­re­go Sam­bo­ra na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie lwow­skim, w re­jo­nie sam­bor­skim
  • Smol­ni­ca – wieś na Ukra­i­nie na przej­ściu gra­nicz­nym Kro­ścien­ko-Smol­ni­ca
  • Smol­ni­ca (do­pływ Myśli) - stru­ga w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, prawy do­pływ Myśli; nazw obocz­na Kosa

Wikipedia


smolnik

osoba zaj­mu­ją­ca się daw­niej wy­ro­bem lub sprze­da­żą smoły; smo­lak, smo­larz


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Smol­nik – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. lu­bań­skim, w gmi­nie Leśna
  • Smol­nik – część wsi Skrzyn­no woj. łódz­kim, w pow. wie­luń­skim, w gmi­nie Ostró­wek
  • Smol­nik – przy­sió­łek wsi Li­go­ta Prósz­kow­ska woj. opol­skim, w pow. opol­skim, w gmi­nie Prósz­ków
  • Smol­nik – wieś w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. bie­szczadz­kim, w gmi­nie Lu­to­wi­ska
  • Smol­nik – wieś w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. sa­noc­kim, w gmi­nie Ko­mań­cza
  • Smol­nik – osada w woj. po­mor­skim, w pow. sta­ro­gardz­kim, w gmi­nie Ka­li­ska
  • Smol­nik – osada w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. olec­kim, w gmi­nie Świę­taj­no
  • Smol­nik – rów, do­pływ Bia­łej
  • Smol­nik – stru­ga, do­pływ Czar­nej Łady
  • Smol­nik – potok, do­pływ Du­naj­ca
  • Smol­nik – potok, prawy do­pływ Osła­wy
  • Smol­nik – szczyt w Gó­rach Izer­skich

Wikipedia


smolniki

osoba zaj­mu­ją­ca się daw­niej wy­ro­bem lub sprze­da­żą smoły; smo­lak, smo­larz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Lit­wie, w okrę­gu ta­u­ro­skim.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Smol­ni­ki – część mia­sta Sta­wi­ski
  • Smol­ni­ki – ko­lo­nia w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. brod­nic­kim, w gmi­nie Bo­bro­wo
  • Smol­ni­ki – osada wsi Ku­ja­wa w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. brod­nic­kim, w gmi­nie Osiek
  • Smol­ni­ki – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. na­kiel­skim, w gmi­nie Szu­bin
  • Smol­ni­ki – osada leśna w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. na­kiel­skim, w gmi­nie Szu­bin
  • Smol­ni­ki – osada leśna w woj. lu­bu­skim, w pow. mię­dzy­rzec­kim, w gmi­nie Trzciel
  • Smol­ni­ki – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. su­wal­skim, w gmi­nie Rutka-Tar­tak
  • Smol­ni­ki – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. kar­tu­skim, w gmi­nie Sie­ra­ko­wi­ce
  • Smol­ni­ki – część wsi Nie­da­mo­wo w woj. po­mor­skim, w pow. ko­ścier­skim, w gmi­nie Ko­ście­rzy­na
  • Smol­ni­ki – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. sta­ro­gardz­kim, w gmi­nie Lu­bi­cho­wo
  • Smol­ni­ki – osada w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. iław­skim, w gmi­nie Iława
  • Smol­ni­ki – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ko­niń­skim, w gmi­nie Śle­sin

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. smolniczanin m., smolniczanka ż.

 przym. smolnicki

Wiktionary


smolno

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Smol­no – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. to­ruń­skim, w gmi­nie Zła­wieś Wiel­ka
  • Smol­no – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. puc­kim, w gmi­nie Puck
  • Smol­no – osada w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. ostródz­kim, w gmi­nie Mał­dy­ty
  • Smol­no – osada leśna w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ko­ściań­skim, w gmi­nie Śmi­giel
  • Smol­no – nie­o­fic. część wsi Lub­czy­na, w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. go­le­niow­skim, w gmi­nie Go­le­niów
  • Smol­no – je­zio­ro w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie wa­łec­kim, w gmi­nie wiej­skiej Wałcz
  • Smol­no Małe – je­zio­ro w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. wa­łec­kim
  • Smol­no Wiel­kie – je­zio­ro w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. wa­łec­kim
  • Smol­no – wznie­sie­nie we Wzgó­rzach Trzeb­nic­kich, w mi­kro­re­gio­nie Wzgórz Skrzy­piń­skich, ad­mi­ni­stra­cyj­nie w gmi­nie Wołów
  • Smol­no – dawna gmina wiej­ska
  • Smol­no – wieś w ob­wo­dzie lwow­skim
  • Nowe Smol­no, Smol­no Małe, Smol­no Wiel­kie, Smol­na, Smol­ne, Smol­nik, Smol­ni­ki

Wikipedia


smolny

smo­ło­wy, smo­li­sty, smo­la­sty;
1. → smoła;
2. in­ten­syw­nie czar­ny, w ko­lo­rze smoły


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) na­sią­knię­ty smołą, za­wie­ra­ją­cy smołę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) dwa smol­ne łu­czy­wa ogień obej­mo­wał boży, za­że­gnię­tą ża­giew po­da­no dziew­czy­nie, która żywo i zręcz­nie pod stos ją po­dło­ży­ła.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsmɔlnɨ, AS: smolny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smoła ż., smolarnia ż., smolarz m., smoluch m., smolak m.

 przym. smolisty, smołowy, smołowaty

 przysł. smoliście

 czas. smolić, smołować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) smolisty

Wiktionary


smolorz

naz­wi­sko


SJP.pl


smolski

naz­wi­sko


SJP.pl


smolt

młody łosoś albo młoda troć


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) icht. młody łosoś albo młoda troć w okre­sie od roz­po­czę­cia wę­drów­ki ku morzu do pier­wszych dni po­by­tu w przy­brzeż­nych wo­dach mor­skich

Wiktionary

Smolt – sta­dium roz­wo­jo­we ło­so­sia szla­chet­ne­go ("Salmo salar"), który po przej­ściu sta­dium parr roz­po­czy­na wę­drów­kę do morza. Smol­ty zmie­nia­ją ubar­wie­nie ciała na sre­brzy­ste, za­ni­ka­ją im cha­rak­te­ry­stycz­ne dla sta­dium "parr" ciem­ne plamy i zmie­nia­ją się pre­fe­ren­cje po­kar­mo­we – smol­ty żywią się ry­ba­mi. Or­ga­nizm ryby przy­sto­so­wu­je się do życia w wo­dzie sło­nej.

Wikipedia


smoluch

po­tocz­nie:
1. osoba czę­sto us­mo­lo­na, ubru­dzo­na; bru­das;
2. po­gard­li­wie: osoba za­nied­ba­na i nied­ba­ją­ca o czy­stość; kop­ciuch, flej­tuch


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ktoś ubru­dzo­ny sadzą

Wiktionary

Powiązane:

 przym. smolisty, smolny

 rzecz. smoła ż.

Wiktionary


smoluchowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­rian Smo­lu­chow­ski (1872-1917) – pol­ski fizyk
  • Roman Smo­lu­chow­ski (1910-1996) – pol­ski fizyk, syn Ma­ria­na
  • Ta­de­usz Smo­lu­chow­ski (1868-1936) – pol­ski che­mik, wspi­nacz, nar­ciarz, brat Ma­ria­na
  • Wil­helm Smo­lu­chow­ski (1900-1974) – pol­ski wspi­nacz, syn Ta­de­u­sza
  • Smo­lu­chow­ski – kra­ter na Księ­ży­cu
  • (4530) Smo­lu­chow­ski – pla­ne­to­i­da pasa głów­ne­go

Wikipedia


smolęcin

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Smo­lę­cin – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. gry­fic­kim, w gmi­nie Gry­fi­ce
  • Smo­lę­cin – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. po­lic­kim, w gmi­nie Koł­ba­sko­wo

Wikipedia


smombie

[czy­taj: smom­bi] żar­to­bli­wie: osoba uza­leż­nio­na od smart­fo­na


SJP.pl


smoniowice

Smo­nio­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie pro­szo­wic­kim, w gmi­nie Ra­dzie­mi­ce.

Wieś dóbr pre­sty­mo­nial­nych ka­pi­tu­ły ka­te­dral­nej kra­kow­skiej w po­wie­cie pro­szo­wic­kim wo­je­wództ­wa kra­kow­skie­go w końcu XVI wieku.

W la­tach 1954–1961 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Smo­nio­wi­ce, po jej znie­sie­niu w gro­ma­dzie Prze­mę­cza­ny. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa kra­kow­skie­go.

Wikipedia


smoothie

[czy­taj: smufi] orzeź­wia­ją­cy kok­tajl na bazie owo­ców lub wa­rzyw


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) kulin. zmik­so­wa­ny, zimny napój na bazie świe­żych lub mro­żo­nych owo­ców (rza­dziej wa­rzyw) z do­dat­kiem ko­stek lodu o gę­stej, gład­kiej kon­sy­sten­cji

Wiktionary

Smo­ot­hie (wym.) – zmik­so­wa­ny i schło­dzo­ny napój na bazie owo­ców i wa­rzyw, o gę­stej i kre­mo­wej kon­sy­sten­cji.

Naj­czę­ściej przy­go­to­wu­je się je, mik­su­jąc świe­że owoce i wa­rzy­wa z lodem, wodą lub so­kiem owo­co­wym lub wa­rzyw­nym, aż do uzy­ska­nia gład­ko­ści. Do­pu­szcza się także do­da­wa­nie in­nych skład­ni­ków: miodu, przy­praw, orze­chów, soku z cy­try­ny, na­sion chia, sie­mie­nia lnia­ne­go, oleju ko­ko­so­we­go, oleju lnia­ne­go czy też spi­ru­li­ny.

Wikipedia


smoothjazzowy

→ smo­oth jazz [czy­taj: smuf­dże­zo­wy]


SJP.pl


smorawiński

naz­wi­sko


SJP.pl


smorczewo

Smor­cze­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie sie­mia­tyc­kim, w gmi­nie Dro­hi­czyn.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa bia­ło­stoc­kie­go.

Wier­ni ko­ścio­ła rzym­sko­ka­to­lic­kie­go na­le­żą do pa­ra­fii Na­ro­dze­nia Najś­więt­szej Maryi Panny w Ostro­ża­nach.

Wikipedia


smorgonie

mia­sto na Bia­ło­ru­si


SJP.pl

Smor­go­nie ( Смарго́нь "Smar­hoń", Сморго́нь "Smor­goń", Smur­ga­i­nys, ‏סמאַרגאָן‎ "Smar­gon") – mia­sto na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie gro­dzień­skim, sto­li­ca re­jo­nu smor­goń­skie­go, po­ło­żo­ne na hi­sto­rycz­nej Wi­leń­szczyź­nie.

Wikipedia


smorgoński

przy­miot­nik od: Smor­go­nie


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Smor­go­ni, zwią­za­ny ze Smor­go­nia­mi

Wiktionary


smorodina

czar­na po­rzecz­ka


SJP.pl


smorodinówka

na­lew­ka z czar­nych po­rze­czek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. na­lew­ka z czar­nej po­rzecz­ki

Wiktionary

Smo­ro­di­nów­ka (lub "smo­ro­di­nów­ka kre­so­wa") – pół­wy­traw­na na­lew­ka na owo­cach czar­nej po­rzecz­ki, znana ze swo­ich wła­ści­wo­ści lecz­ni­czych. Nazwa po­cho­dzi z Kre­sów Wschod­nich, gdzie czar­na po­rzecz­ka na­zy­wa­na była „smo­ro­di­ną” (z ros. "смородина" - po­rzecz­ka).

Smo­ro­di­nów­kę wyt­wa­rza się za­le­wa­jąc doj­rza­łe owoce czar­nej po­rzecz­ki spi­ry­tu­sem o mocy około 70% z do­dat­kiem cukru. Niek­tó­re prze­pi­sy za­le­ca­ją do­da­tek cy­na­mo­nu, wa­ni­lii, goź­dzi­ków, lub miodu wie­lok­wia­to­we­go.

Wikipedia


smorzando

[czy­taj: smor­can­do] okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: ści­sza­jąc, za­mie­ra­ją­co


SJP.pl

przy­słó­wek

 (1.1) muz. stop­nio­wo ści­sza­jąc do zera z jed­no­czes­nym spo­wal­nia­niem

Wiktionary


smosarski

naz­wi­sko


SJP.pl


smoszewo

Smo­sze­wo – ko­lo­nia w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie no­wod­wor­skim, w gmi­nie Za­kro­czym.

Ad­mio­ni­stra­cyj­nie ko­lo­nia ma sta­tus so­łect­wa.

Pry­wat­na wieś szla­chec­ka po­ło­żo­na była w dru­giej po­ło­wie XVI wieku w po­wie­cie za­kro­czym­skim ziemi za­kro­czym­skiej wo­je­wództ­wa ma­zo­wiec­kie­go.

Wikipedia


smotrawa

by­li­na z ro­dzi­ny zło­żo­nych, ros­ną­ca w gó­rach Eu­ro­py i Azji


SJP.pl


smotrycz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka w ob­wo­dzie chmiel­nic­kim Ukra­i­ny, lewy do­pływ Dnie­stru;

Wiktionary

Smo­trycz ( Смотрич) – rzeka w ob­wo­dzie chmiel­nic­kim Ukra­i­ny, lewy do­pływ Dnie­stru, prze­pły­wa przez Ka­mie­niec Po­dol­ski. Dłu­gość – 169 km, po­wierzch­nia zlew­ni – 1800 km².

Pły­nie przez Wy­ży­nę Po­dol­ską. W swym dol­nym biegu two­rzy wąski, głę­bo­ki, ma­low­ni­czy jar. 10 km po­ni­żej Ka­mień­ca Po­dol­skie­go znaj­du­je się, któ­re­go wa­pien­ne brze­gi się­ga­ją 50 m wy­so­ko­ści.

Wikipedia


smotryszów

Smo­try­szów – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie ra­dom­szczań­skim, w gmi­nie Ko­drąb.

W la­tach 1975–1998 wieś ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa piotr­kow­skie­go.

Za Kró­le­stwa Pol­skie­go ist­nia­ła gmina Smo­try­szów.

Wikipedia


smoushond

[czy­taj: szmałsz­hond] pies rasy hol­land­se smo­us­hond


SJP.pl


smoła

ma­zi­sta sub­stan­cja do kon­ser­wa­cji po­kryć da­cho­wych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ma­zi­sta, zwy­kle czar­na ciecz, pro­dukt od­ga­zo­wa­nia węgla, łup­ków bi­tu­micz­nych, drew­na itp.;

 (1.2) gw-pl|Bu­ko­wi­na. ży­wi­ca

 (1.3) środ. prze­stęp­cze kawa

Wiktionary

Smoła, smoła su­ro­wa – pro­duk­ty od­ga­zo­wa­nia węgla, łup­ków bi­tu­micz­nych lub drew­na, rzad­ko torfu. Skła­da się głów­nie z mie­sza­ni­ny wielu ro­dza­jów wę­glo­wo­do­rów oraz in­nych związ­ków or­ga­nicz­nych, za­wie­ra­ją­cych tlen, azot i siar­kę; po­nad­to niek­tó­re ro­dza­je smoły mogą za­wie­rać pewną ilość gra­fi­tu i fu­le­re­nów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Smoła drzew­na słu­ży­ła kie­dyś do uszczel­nia­nia be­czek, skrzyń, łodzi, ka­dłu­bów okrę­tów.

 (1.1) Za­duch smoły, dzieg­ciu, pro­chu, gał­ga­nów pa­lą­cych się od za­pra­wy ota­czał każdy dom pło­ną­cą at­mos­fe­rą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsmɔwa, AS: smou̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smolarnia ż., smolarz m., smoluch m., smołowanie n., smolenie n.

:: zdrobn. smółka ż.

 czas. smolić ndk., smołować ndk.

 przym. smolisty, smolny, smołowy, smołowaty

 przysł. smoliście

Wiktionary


smołdzinianin

miesz­ka­niec Smoł­dzi­na (wsi w Pol­sce)


SJP.pl


smołdzinianka

miesz­kan­ka Smoł­dzi­na (wsi w Pol­sce)


SJP.pl


smołdzino

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Smoł­dzi­no – wieś w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie kar­tu­skim, w gmi­nie Przod­ko­wo
  • Smoł­dzi­no – wieś w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie słup­skim, w gmi­nie Smoł­dzi­no
  • Smoł­dzi­no – gmina wiej­ska w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie słup­skim
  • Smoł­dzi­no – dawna gro­ma­da w pow. słup­skim
  • Smoł­dzi­no – zlik­wi­do­wa­na sta­cja ko­le­jo­wa w Smoł­dzi­nie, w wo­je­wództ­wie po­mor­skim
  • Smoł­dzi­ny, Smoł­dziń­ski Las, Elek­trow­nia Wodna Smoł­dzi­no, Linia ko­le­jo­wa Sie­cie-Wierz­cho­ci­no – Smoł­dzi­no

Wikipedia


smołdziński

przy­miot­nik od: Smoł­dzi­no


SJP.pl


smołka

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ema­nu­el Smoł­ka (1820–1854) – pol­ski dzia­łacz na­ro­do­wo­ścio­wy i spo­łecz­ny na Gór­nym Ślą­sku
  • Lubow Smoł­ka (ur. 1952) – ukra­iń­ska lek­ko­at­let­ka
  • Smoł­ka – sta­cja ko­le­jo­wa w miej­sco­wo­ści Zwia­hel, w re­jo­nie zwia­hel­skim, w ob­wo­dzie ży­to­mier­skim, na Ukra­i­nie

Wikipedia


smołobeton

masa skła­da­ją­ca się z pia­sku, drob­ne­go żwiru, smoły i as­fal­tu, uży­wa­na do bu­do­wy na­wierzch­ni dro­go­wych


SJP.pl


smołobetonowy

przy­miot­nik od: smo­ło­be­ton


SJP.pl


smołowaty

przy­po­mi­na­ją­cy wy­glą­dem lub kon­sy­sten­cją smołę; smo­li­sty


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przy­po­mi­na­ją­cy smołę kon­sy­sten­cją lub ko­lo­rem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przy­ka­za­nia wy­pi­sa­no na smo­ło­wa­tej ścia­nie sto­do­ły wiel­ki­mi bia­ły­mi li­te­ra­mi (…).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smoła

 przym. smolisty, smolny

Wiktionary


smołować

sma­ro­wać lub na­sy­cać smołą


SJP.pl


smołowcowy

przy­miot­nik od: smo­ło­wiec


SJP.pl


smołowiec

ro­dzaj skały wy­lew­nej, zło­żo­nej pra­wie wy­łącz­nie z ciem­ne­go, naj­czę­ściej zie­lon­ka­we­go szkli­wa wul­ka­nicz­ne­go, pow­sta­łej przez gwał­tow­ne za­sty­gnię­cie lawy z pod­wod­ne­go wy­bu­chu


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Smo­ło­wiec (skała) – jedna ze skał kwa­śnych, uwod­nio­ne szkli­wo wul­ka­nicz­ne.
  • Smo­ło­wiec (as­falt) – pol­ska nazwa as­fal­to­be­to­nu uży­wa­na w XIX wieku.

Wikipedia


smołownia

dawny, pry­mi­tyw­ny warsz­tat, w któ­rym wyt­wa­rza­ło się smołę, dzie­gieć i maź; smo­lar­nia, dzieg­ciar­nia, ma­ziar­nia


SJP.pl


smołowoczerwony

czer­wo­ny o od­cie­niu smo­ło­wym (po­dob­nym do ko­lo­ru smoły)


SJP.pl


smołowy

smol­ny, smo­li­sty, smo­la­sty;
1. → smoła;
2. in­ten­syw­nie czar­ny, w ko­lo­rze smoły


SJP.pl


smreczek

zdrob­nie­nie od: smrek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) reg-pl|Pod­ha­le. gw-pl|Pod­ha­le. nie­wiel­ki smrek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ktoś wy­ko­pał dwa smrecz­ki, po­sa­dzo­ne przez nas na wios­nę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smrek mrz., smreczyna ż.

 war. smrecek mrz.

 przym. smreczynowy, smrekowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) świerczek

Wiktionary


smreczyna

reg.: świerk; świer­ko­wy las


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Pod­ha­le. dendr. świerk

 (1.2) gw-pl|Pod­ha­le. leśn. las świer­ko­wy

Wiktionary

Smre­czy­na ( "Schönau bei Mit­tel­wal­de") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie kłodz­kim, w gmi­nie Mię­dzy­le­sie.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. smreczek mrz., smrek mrz.

 przym. smrekowy, smreczynowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) świerk; gw. Podhale smrek; gw. Śląsk Cieszyński smyrek

 (1.2) świerczyna

Wiktionary


smreczynowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) góry. zwią­za­ny ze smre­czy­ną, do­ty­czą­cy smre­czy­ny

 (1.2) góry. skła­da­ją­cy się ze smre­czy­ny, wy­ko­na­ny z drew­na lub innej czę­ści smre­czy­ny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (2.1) góry. na­le­żą­cy do smre­czy­ny, bę­dą­cy czę­ścią smre­czy­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smrek mrz., smreczek mrz., smreczyna ż.

 przym. smrekowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) świerkowy; góry|smrekowy.

 (1.2) świerkowy; góry|smrekowy.

 (2.1) świerkowy; góry|smrekowy.

Wiktionary


smreczyński

naz­wi­sko


SJP.pl


smrek

gó­ral­ska nazwa świer­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Pod­ha­le. świerk

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Smrek – szczyt w Gó­rach Izer­skich
  • Smrek – szczyt w Gó­rach Zło­tych
  • Smrek – szczyt w Be­ski­dzie Mo­raw­sko-Ślą­skim
  • Smrek – szczyt w grani Ba­rań­ca w Ta­trach
  • smrek – świerk w gwa­rze gó­ral­skiej
  • Smrek – Schro­ni­sko PTTK w Kor­bie­lo­wie obec­nie „Chata Baców”
  • ka­pi­tan Smrek – pse­u­do­nim Ka­zi­mie­rza Marii Rut­kow­skie­go pol­skie­go ma­la­rza
  • Wit Smrek – jeden z pse­u­do­ni­mów Zyg­mun­ta Za­rem­by pol­skie­go po­li­ty­ka so­cja­li­stycz­ne­go, dzia­ła­cza emi­gra­cyj­ne­go, pu­bli­cy­sty
  • Smrek – pse­u­do­nim Jana Sta­chu­ry ofi­ce­ra Woj­ska Pol­skie­go i Armii Kra­jo­wej
  • Wieża wi­do­ko­wa na górze Smrek
  • Smrek Trój­kraj­ny

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na­resz­cie siadł pod smre­kiem, nad lasem już ciem­no było cał­kiem, a ku­rzył śnieg z de­szczem i mgła góry przy­kry­ła.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smreczyna ż.

:: zdrobn. smreczek mrz.

 przym. smrekowy, smreczynowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) świerk; gw. Podhale smreczyna; gw. Śląsk Cieszyński smyrek

Wiktionary


smrekowy

przy­miot­nik od: smrek


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) góry. zwią­za­ny ze smre­kiem, do­ty­czą­cy smre­ka

 (1.2) góry. skła­da­ją­cy się ze smre­ka, wy­ko­na­ny z drew­na lub innej czę­ści smre­ka

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (2.1) góry. na­le­żą­cy do smre­ka, bę­dą­cy czę­ścią smre­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ko­bie­ta miesz­ka na ul. Smre­ko­wej od kilku lat.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smrek mrz., smreczek mrz., smreczyna ż.

 przym. smreczynowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) świerkowy

 (1.2) świerkowy

 (2.1) świerkowy

Wiktionary


smrekun

szkod­nik drzew igla­stych z ro­dzi­ny mszy­co­wa­tych


SJP.pl


smrodek

1. nie­przy­jem­ny za­pach;
2. nie­przy­jem­na at­mos­fe­ra wokół cze­goś lub kogoś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. nie­przy­jem­ny za­pach

 (1.2) pot. nie­przy­jem­na at­mos­fe­ra

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) lek­cew. pejor. o dziec­ku lub mło­dym czło­wie­ku, szcze­gól­nie nie­grzecz­nym

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Tu w Ar­gen­ty­nie to zu­peł­nie tak, jakby być Wło­chem: żad­ne­go pre­sti­żu i smro­dek emi­granc­kiej nędzy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsm̥rɔdɛk, AS: sm̦rodek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smród m., smrodliwość ż., smrodzenie n.

 czas. smrodzić ndk.

 przym. smrodliwy

 przysł. smrodliwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) smród, fetor, odór, swąd

 (2.1) bachor

Wiktionary


smrodliwie

przy­słó­wek

 (1.1) od: smrod­li­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­pa­li­li kilka świe­czek i lampę naf­to­wą, która kop­ci­ła smrod­li­wie, dając je­dy­nie słaby blask.

 (1.1) Brr… było zimno i smrod­li­wie, ka­na­li­za­cja od dawna wy­sia­dła z uwagi na wiel­kie prze­ła­do­wa­nie obozu i ko­bie­ty za­łat­wia­ły swoje po­trze­by wła­śnie pod blok.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sm̥rɔˈdlʲivʲjɛ, AS: sm̦rodlʹivʹi ̯e

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smród m., smrodliwość ż., smrodzenie n.

:: zdrobn. smrodek m.

 czas. smrodzić ndk., nasmrodzić dk.

 przym. smrodliwy

Wiktionary


smrodliwiej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: smrod­li­wie


SJP.pl


smrodliwość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest smrod­li­we; cecha tych, któ­rzy są smrod­li­wi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. smrodliwy

 przysł. smrodliwie

 rzecz. smrodek mrz., smrodzenie n., smród mzw./mrz.

 czas. smrodzić

Wiktionary


smrodliwszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: smrod­li­wy


SJP.pl


smrodliwy

przy­miot­nik

 (1.1) o przy­krym za­pa­chu, woni

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Od kil­ku­na­stu minut pod domem są­sia­da pra­cu­je pot­wor­nie smrod­li­wa i ha­ła­śli­wa szam­biar­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sm̥rɔˈdlʲivɨ, AS: sm̦rodlʹivy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smród m.

:: zdrobn. smrodek m.

 czas. smrodzić ndk., nasmrodzić dk.

 przysł. smrodliwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niepachnący, śmierdzący, cuchnący, capiący

Wiktionary


smrody

sra­luch, sraj­dek, smar­kacz; po­gard­li­wie:
1. młoda osoba, zwła­szcza nie­doj­rza­ła;
2. dziec­ko, zwła­szcza nie­grzecz­ne


SJP.pl


smrodyla

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) reg. pozn. czar­na po­rzecz­ka

Wiktionary


smrodynia

1. re­gio­nal­nie: czar­na po­rzecz­ka;
2. ga­tu­nek drze­wa lub du­że­go krze­wu z ro­dzi­ny ró­żo­wa­tych; cze­rem­cha po­spo­li­ta, trzem­cha, śliwa ko­cierp­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Padus avium|Mill.|ref=tak., ga­tu­nek drze­wa lub du­że­go krze­wu z ro­dzi­ny ró­żo­wa­tych

 (1.2) bot. drze­wo lub krzew z ga­tun­ku smro­dy­nia (1.1)

 (1.3) reg. bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ribes ni­grum|L.|ref=tak., ga­tu­nek krze­wu z ro­dzi­ny agre­sto­wa­tych, w Pol­sce po­spo­li­cie upra­wia­ne­go

 (1.4) reg. bot. krzew z ga­tun­ku smro­dy­nia (1.3)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Związ­ki lotne wy­dzie­la­ne przez kwia­ty smro­dy­ni za­wie­ra­ją dużo bak­te­rio­bój­czych fi­ton­cy­dów.

 (1.2) Psa zna­la­zła przy­wią­za­ne­go do smro­dy­ni przy alej­ce par­ko­wej.

 (1.3) Z owo­ców smro­dy­ni można robić wina.

 (1.4) Dziad­ko­wie mają na dział­ce raję smro­dyń.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smród m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) czeremcha, czeremcha zwyczajna, czeremcha pospolita, śliwa kocierpka, trzemcha, czeremucha

 (1.2) czeremcha

 (1.3) porzeczka, porzeczka czarna, smrodina, smrodyńki

 (1.4) porzeczka, czarna porzeczka

Wiktionary


smrodzenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|smro­dzić.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smród m., smrodek m., smrodliwość ż.

 czas. smrodzić ndk.

 przym. smrodliwy

 przysł. smrodliwie

Wiktionary


smrodziec

gu­mo­ży­wi­ca otrzy­my­wa­na z ko­rze­ni i kłą­czy za­pa­licz­ki le­kar­skiej; czar­cie łajno, asa­fe­ty­da


SJP.pl


smrodzieńcowy

przy­miot­nik od: smro­dzie­niec


SJP.pl


smrodzić

wy­da­wać nie­przy­jem­ny za­pach


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) wy­peł­niać at­mos­fe­rę smro­dem

 (1.2) pot. wy­da­lać przez odbyt cuch­ną­ce gazy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W piw­ni­cy uru­cho­mił swoją bim­brow­nię, czym smro­dzi nam w całym domu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsm̥rɔd͡ʑit͡ɕ, AS: sm̦roʒ́ić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smród m., smrodek m., smrodzieniec m., smrodliwość ż., smrodzenie n.

 przym. smrodliwy

 przysł. smrodliwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) posp. wulg. pierdzieć; puścić bąka, puszczać gazy, reg. śl. dżistać, prukać

Wiktionary


smroków

Smro­ków – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie kra­kow­skim, w gmi­nie Słom­ni­ki.

W roku 2021 we wsi miesz­ka­ło 245 osób, z czego 51,8% sta­no­wi­ły ko­bie­ty, a 48,2% męż­czyź­ni.

Przez Smro­ków prze­cho­dzi linia ko­le­jo­wa nr 8 ze sta­cją Smro­ków.

Wikipedia


smród

1. nie­przy­jem­ny za­pach; odór, fetor;
2. po­tocz­nie: nie­przy­jem­na at­mos­fe­ra wokół cze­goś lub kogoś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przy­kry za­pach

 (1.2) pot. nie­przy­jem­na at­mos­fe­ra

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) pot. pejor. nie­grzecz­ne dziec­ko

 (2.2) pot. pejor. osoba bar­dzo młoda

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie wy­trzy­ma­łem smro­du i wy­sze­dłem.

 (1.1) Czu­jesz ten smród? Okrop­ność!

 (1.2) Za mie­siąc od­cho­dzi na eme­ry­tu­rę i je­szcze na ko­niec mu­siał na­ro­bić smro­du w księ­go­wo­ści.

 (2.1) Co wolno wo­je­wo­dzie, to nie tobie smro­dzie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sm̥rut, AS: sm̦rut

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nasmrodzenie n., podsmradzanie n., przesmradzanie n., smrodliwość ż., smrodynia ż., smrodzenie n., zasmradzanie n., zasmrodzenie n., zesmradzanie n., zesmrodzenie n.

:: zdrobn. smrodek m.

 czas. nasmrodzić dk., podsmradzać ndk., przesmradzać ndk., smrodzić ndk., zasmradzać ndk., zasmrodzić dk., zesmradzać ndk., zesmrodzić dk.

 przym. smrodliwy

 przysł. smrodliwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fetor, odór, swąd; gw. Górny Śląsk sztynks

Wiktionary


sms

[czy­taj: es-em-ES] krót­ka wia­do­mość tek­sto­wa od­bie­ra­na przez te­le­fon ko­mór­ko­wy; ese­mes


SJP.pl

skró­to­wiec, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy lub mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) te­le­kom. zob. SMS.

Wiktionary

SMS (ang. "Short Mes­sa­ge Ser­vi­ce"), krót­ka wia­do­mość tek­sto­wa[] – usłu­ga prze­sy­ła­nia krót­kich wia­do­mo­ści tek­sto­wych (ese­me­sów) w cy­fro­wych sie­ciach te­le­fo­nii ko­mór­ko­wej. Usłu­ga ta jest wpro­wa­dza­na także do sieci te­le­fo­nii sta­cjo­nar­nej.

SMS wy­sy­ła się pod numer abo­nen­ta sieci te­le­fo­nii ko­mór­ko­wej lub sta­cjo­nar­nej.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɛs‿ɛ̃m‿ˈɛs, AS: es‿ẽm‿es

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) SMS, esemes

Wiktionary


sms-owanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|SMS-ować.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. SMS-ować ndk.

Wiktionary


sms-ować

[czy­taj: esemeSOwać] wy­sy­łać krót­kie wia­do­mo­ści tek­sto­we za po­mo­cą te­le­fo­nów ko­mór­ko­wych; ese­me­so­wać


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) pisać i wy­sy­łać SMS

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dy­rek­tor­ka po­wie­dzia­ła, że nie wolno nam SMS-ować w trak­cie lek­cji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɛsɛ̃mɛˈsɔvat͡ɕ, AS: esẽmesovać

Wiktionary

Powiązane:

 skr. SMS m.

 rzecz. SMS-owanie n.

 przym. SMS-owy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) esemesować

Wiktionary


sms-owy

→ SMS [czy­taj: ese­me­so­wy] (ese­mes), np. kon­kurs SMS-owy; ese­me­so­wy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z SMS-em

Wiktionary

Powiązane:

 skr. SMS m.

 czas. SMS-ować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) esemesowy

Wiktionary


smtp

skrót od: Sim­ple Mail Trans­fer Pro­to­col, w in­for­ma­ty­ce: pro­to­kół wy­ko­rzy­sty­wa­ny w In­ter­ne­cie do wy­mia­ny pocz­ty elek­tro­nicz­nej po­mię­dzy ser­we­ra­mi oraz pro­gra­ma­mi pocz­to­wy­mi


SJP.pl


smucić

1. być przy­czy­ną czy­je­goś smut­ku;
2. smu­cić się - mart­wić się


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) być po­wo­dem czy­je­goś smut­ku

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny smu­cić się

 (2.1) od­czu­wać smu­tek w wy­ni­ku czego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie smuć­cie wa­szych ro­dzi­ców tym be­ze­ceń­stwem.

 (2.1) A Wanda, jeśli wy­je­dzie, jej babka bę­dzie smu­cić się ko­lej­ne pół roku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smutas mos., smuteczek mrz., smutek mrz.

 czas. posmutnieć dk., smutnieć ndk., zasmucać ndk., zasmucić dk.

 przym. smutnawy, smutny

 przysł. smutno

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) martwić, przygnębiać, zasmucać

 (2.1) martwić się, zasmucać się

Wiktionary


smug

re­gio­nal­nie: wąski pas łąki, czę­sto pod­mo­kły


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Smug – część wsi Jamno w woj. łódz­kim, w pow. ło­wic­kim, w gmi­nie Ło­wicz
  • Smug – część wsi Rud­ni­ki w woj. łódz­kim, w pow. pod­dę­bic­kim, w gmi­nie Pęcz­niew
  • Smug – część ko­lo­nii Bo­le­sła­wo­wo w woj. po­mor­skim, w pow. człu­chow­skim, w gmi­nie Debrz­no
  • Smug – część wsi Las Wi­niar­ski w woj. świę­to­krzy­skim w pow. bu­skim w gmi­nie Busko-Zdrój
  • Smug – część wsi Wólka Zy­cho­wa w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. ko­nec­kim, w gmi­nie Stą­por­ków
  • Smug – część wsi Pa­ko­sław w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. no­wo­to­my­skim, w gmi­nie Lwó­wek
  • Smug (256,5 m n.p.m.) – wznie­sie­nie Pa­gó­rów Ja­worz­nic­kich, po­ło­żo­ne w woj. ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie chrza­now­skim, w gra­ni­cach mia­sta Li­biąż
  • Smug (136,2 m n.p.m.) – wznie­sie­nie na Po­je­zie­rzu Iń­skim, po­ło­żo­ne w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie star­gardz­kim, w gmi­nie Do­brza­ny
  • Smug – wyspa w Del­cie Świny, w Są­siedzt­wie wyspy Kar­si­bór i Bie­law­ki.
  • Koń­ski Smug, Ka­mien­ny Smug
  • Jakub Smug
  • Smuga, Smugi

Wikipedia


smuga

świa­tło, dym, ogień, itp. w po­sta­ci wy­dłu­żo­nej wstę­gi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wąski pasek dymu, świa­tła, cie­nia, piany lub ognia

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • smuga – wąski pas cze­goś wy­o­dręb­nia­ją­cy się z tła
  • Smuga – część wsi Wie­wió­rów w woj. łódz­kim, w pow. ra­dom­szczań­skim, w gmi­nie Lgota Wiel­ka
  • Smuga – przy­sió­łek wsi Nowe Kar­mon­ki w woj. opol­skim, w pow. ole­skim, w gmi­nie Ra­dłów
  • Smuga – część wsi Oboj­na w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. sta­lo­wo­wol­skim, w gmi­nie Za­le­sza­ny
  • Smuga – część wsi Molna w woj. ślą­skim, w pow. lu­bli­niec­kim, w gmi­nie Cias­na
  • Smuga – część wsi Bęcz­ków w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. kie­lec­kim, w gmi­nie Górno
  • Smuga – część wsi Brze­zin­ki w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. kie­lec­kim, w gmi­nie Ma­słów
  • Smuga – osada w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie gry­fiń­skim, w gmi­nie Trzciń­sko-Zdrój
  • Smuga – osada w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie szcze­ci­nec­kim, w gmi­nie Bar­wi­ce
  • Smuga – prawy do­pływ Czar­ne­go Po­to­ku
  • Smuga – wieś w re­jo­nie brze­skim ob­wo­du brze­skie­go w siel­so­wie­cie Czar­naw­czy­ce
  • Smuga – część wsi Pod­bersz­ty w ob­wo­dzie gro­dzień­skim, w re­jo­nie szczu­czyń­skim

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pły­ną­cy sta­tek zo­sta­wia za sobą kil­wa­ter – smugę zmą­co­nej wody.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsmuɡa, AS: smuga

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smużenie n.

:: zdrobn. smużka ż.

 czas. smużyć

 przym. smugowy

Wiktionary


smugacz

1. do­dat­ko­wy ła­du­nek po­ci­sku ar­ty­le­ryj­skie­go, po­wo­du­ją­cy pow­sta­nie smugi świetl­nej za wy­strze­lo­nym po­ci­skiem;
2. po­cisk wy­po­sa­żo­ny w taki ła­du­nek


SJP.pl

Smu­gacz – ele­ment po­ci­sku, któ­re­go celem jest wyt­wo­rze­nie cią­gną­cej się za po­ci­skiem smugi ognia (w przy­pad­ku po­ci­sków świetl­nych) lub dymu (w przy­pad­ku po­ci­sków smu­go­wych).

Smu­gacz może być czę­ścią za­pal­ni­ka den­ne­go lub odręb­nym ze­spo­łem. Smu­ga­cze po­ci­sków strze­lec­kich i ar­ty­le­ryj­skich są za­pa­la­ne przez gazy pro­cho­we w prze­wo­dzie lufy. Smu­ga­cze po­ci­sków ra­kie­to­wych są naj­czę­ściej za­pa­la­ne elek­trycz­nie pod­czas star­tu.

Wikipedia


smuglewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


smugoszyi

dzię­cioł smu­go­szyi - ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny dzię­cio­ło­wa­tych


SJP.pl


smugowany

1. wie­wiór­ka smu­go­wa­na - ga­tu­nek wie­wiór­ki;
2. prze­drzeź­niacz smu­go­wa­ny, bą­czek smu­go­wa­ny - ga­tun­ki pta­ków


SJP.pl


smugowaty

1. ma­ją­cy kształt smugi;
2. ma­ją­cy wiele smug


SJP.pl


smugowiec

1. ro­dzaj ssa­ków z ro­dzi­ny wie­wiór­ko­wa­tych;
2. kra­śnik smu­go­wiec - motyl z ro­dzi­ny kra­śni­ko­wa­tych


SJP.pl

Smu­go­wiec ("Ta­miops") – ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny wie­wiór­cza­ków (Nan­no­sciu­ri­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny wie­wiór­ko­wa­tych (Sciu­ri­dae).

Wikipedia


smugowy

1. ma­ją­cy kształt smugi; smu­ży­sty;
2. po­cisk smu­go­wy - po­cisk wy­peł­nio­ny ła­dun­kiem wyt­wa­rza­ją­cym dym


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze smugą, do­ty­czą­cy smugi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smużka ż., smuga ż.

Wiktionary


smuklej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: smu­kło


SJP.pl


smuklejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: smu­kły; bar­dziej smu­kły


SJP.pl


smukleniowate

ro­dzi­na słod­ko­wod­nych ryb z rzędu ką­sa­czoksz­tałt­nych


SJP.pl

Smu­kle­nio­wa­te (Le­bia­si­ni­dae) – ro­dzi­na słod­ko­wod­nych ryb ką­sa­czoksz­tałt­nych (Cha­ra­ci­for­mes), obej­mu­ją­ca ponad 50 ga­tun­ków opi­sa­nych na­u­ko­wo oraz wiele nowo od­kry­tych, ocze­ku­ją­cych na opi­sa­nie. Wiele in­ten­syw­nie ubar­wio­nych ga­tun­ków, zwła­szcza z ro­dza­ju "Nan­no­sto­mus" (drob­no­ust­ki i uko­śni­ki) oraz smu­kla­cze i smu­kle­nie, to ryby ak­wa­rio­we.

Wikipedia


smukleć

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wys­mu­kleć)

 (1.1) książk. sta­wać się smu­kłym lub smu­klej­szym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z bły­szczą­ce­go wil­go­cią i mie­nią­ce­go się róż­no­barw­nym żwi­rem spągu wy­ra­sta­ły białe i ró­żo­we sta­lag­mi­ty, krępe i przy­sa­dzi­ste u pod­sta­wy, smu­kle­ją­ce ku górze.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. smukły

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szczupleć, chudnąć

Wiktionary


smuklica

glon mor­ski z typu kras­no­ro­stów


SJP.pl


smuklik

smu­klik sze­ścio­pa­sy, smu­klik rdza­wo­no­gi, smu­klik wiel­ki - błon­ków­ki z ro­dzi­ny smu­kli­ko­wa­tych


SJP.pl

Smu­klik ("Ha­lic­tus") – ro­dzaj pszczół z ro­dzi­ny smu­kli­ko­wa­tych, po­dro­dzi­ny smu­kli­ków wła­ści­wych i ple­mie­nia Ha­lic­ti­ni.

Wikipedia


smuklikowate

o ce­chach smu­kli­ko­wa­tych (ro­dzi­na błon­kó­wek)


SJP.pl

Smu­kli­ko­wa­te (Ha­lic­ti­dae) – ro­dzi­na owa­dów z rzędu błon­kos­krzy­dłych i na­dro­dzi­ny pszczół, obej­mu­ją­ca ponad 4300 opi­sa­nych ga­tun­ków. Roz­sied­lo­na kos­mo­po­li­tycz­nie. Przed­sta­wi­cie­le wy­ka­zu­ją sze­ro­kie spek­trum za­cho­wań: od sa­mot­ni­czych po eu­so­cjal­ne. Gnia­zdu­ją w gle­bie lub mart­wym drew­nie. Wy­róż­nia­ją się bu­do­wą na­rzą­dów gę­bo­wych. Licz­ne ga­tun­ki są waż­ny­mi za­py­la­cza­mi ro­ślin upraw­nych. W za­pi­sie ko­pal­nym znane od wczes­ne­go eo­ce­nu.

Wikipedia


smuklikowaty

o ce­chach smu­kli­ko­wa­tych (ro­dzi­na błon­kó­wek)


SJP.pl


smukwa

owad z rzędu błon­kó­wek


SJP.pl


smukwowate

o ce­chach smuk­wo­wa­tych (ro­dzi­na błon­kó­wek)


SJP.pl


smukwowaty

o ce­chach smuk­wo­wa­tych (ro­dzi­na błon­kó­wek)


SJP.pl


smukło

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób smu­kły

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ich syl­wet­ka na­bie­ra lek­ko­ści, wy­glą­da smu­klej, ko­niec z gar­bie­niem się i kom­plek­sa­mi.

 (1.1) Kiedy mama je na­kła­da­ła, jej pulch­ne nogi wy­glą­da­ły smu­klej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsmukwɔ, AS: smuku̯o

Wiktionary

Powiązane:

 przym. smukły

 rzecz. smukłość ż.

Wiktionary


smukłodziobek

smu­kło­dzio­bek cy­na­mo­no­wy - ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny mu­cho­ty­ra­ni­ko­wa­tych


SJP.pl


smukłonogi

1. oribi smu­kło­no­gi - afry­kań­ska an­ty­lo­pa z ro­dzi­ny wo­ło­wa­tych;
2. zę­bie­łek smu­kło­no­gi - ga­tu­nek owa­do­żer­ne­go ssaka z ro­dzi­ny ry­jów­ko­wa­tych;
3. bie­gus smu­kło­no­gi - ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny be­ka­so­wa­tych


SJP.pl


smukłoszyjkowy

wierz­ba smu­kło­szyj­ko­wa - ga­tu­nek ro­zło­ży­ste­go, roz­ga­łę­zio­ne­go krze­wu, osią­ga­ją­cy do 1,5 m wy­so­ko­ści


SJP.pl


smukłość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co smu­kłe

Wiktionary

Powiązane:

 przym. smukły

 przysł. smukło

 czas. wysmuklić

Wiktionary


smukły

cien­ki, wiot­ki, szczu­pły


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) taki, któ­re­go bu­do­wa lub syl­wet­ka cha­rak­te­ry­zu­je się smu­kło­ścią

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Laura jest smu­kła i de­li­kat­na.

 (1.1) Smu­kła syl­wet­ka i sub­tel­na de­ko­ra­cja tego ne­o­go­tyc­kie­go ko­ścio­ła jest niez­wy­kła.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsmukwɨ, AS: smuku̯y

Wiktionary

Powiązane:

 przym. wysmukły

 rzecz. smukłość

 przysł. smukło

 czas. smukleć, wysmuklić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wiotki, delikatny, zwinny

Wiktionary


smulikowski

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Smu­li­kow­ski (1906-1989) – na­u­czy­ciel, żoł­nierz AK
  • Bo­le­sław Smu­li­kow­ski (1911-1939) – zo­o­log
  • Ju­lian Smu­li­kow­ski (1880-1934) – dzia­łacz so­cja­li­stycz­ny
  • Ka­zi­mierz Smu­li­kow­ski (1900-1987) – ge­o­log

Wikipedia


smulski

→ Smul­sko


SJP.pl

Patrz:

Smulsko

smulsko

→ Smul­sko


SJP.pl

Smul­sko – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie tu­rec­kim, w gmi­nie Przy­ko­na.

Wikipedia

Patrz:

Smulsko

smurd

w Pol­sce do XII w.: kmieć za­leż­ny od księ­cia i zo­bo­wią­za­ny do speł­nia­nia róż­ne­go ro­dza­ju po­sług; smard; smerd; smer­da


SJP.pl


smurf

[czy­taj: smerf] po­stać z kre­sków­ki o nie­bie­skim ko­lo­rze ciała; smerf


SJP.pl


smurfetka

[czy­taj: smer­fet­ka] smer­fet­ka;
1. po­stać płci żeń­skiej z po­pu­lar­nej kre­sków­ki;
2. za­baw­ka bę­dą­ca wy­o­bra­że­niem Smer­fet­ki


SJP.pl


smurfny

[czy­taj: smerf­ny] cha­rak­te­ry­stycz­ny dla smer­fów (smur­fów) oraz kra­i­ny, w któ­rej żyją; smerf­ny, smer­fo­wy, smur­fo­wy


SJP.pl


smurfowy

cha­rak­te­ry­stycz­ny dla smer­fów (smur­fów) oraz kra­i­ny, w któ­rej żyją; smer­fo­wy, smurf­ny, smerf­ny


SJP.pl


smurfy

[czy­taj: smerf] po­stać z kre­sków­ki o nie­bie­skim ko­lo­rze ciała; smerf


SJP.pl


smuszewo

Smu­sze­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie wą­gro­wiec­kim, w gmi­nie Da­ma­sła­wek.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa pil­skie­go.

Na te­re­nie wsi znaj­du­ją się sta­no­wi­ska ar­che­o­lo­gicz­ne obej­mu­ją­ce gro­dzi­sko obron­ne kul­tu­ry łu­życ­kiej oraz śred­nio­wiecz­ny gró­dek z IX w.

Wikipedia


smuta

okres za­mie­szek w pań­stwie mo­skiew­skim w la­tach 1605-13, spo­wo­do­wa­nych wojną do­mo­wą i in­ter­wen­cją pol­ską oraz szwedz­ką w Rosji; smut­no­je wrie­mia


SJP.pl


smutas

po­tocz­nie: osoba cią­gle smu­cą­ca się, nie­ma­ją­ca po­czu­cia hu­mo­ru


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. smut­na osoba

Wiktionary

Powiązane:

 czas. smucić

 rzecz. smuteczek mrz., smutek mrz.

 przym. smutny

Wiktionary


smutasek

zdrob­nie­nie od: smu­tas


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zdrobn. pot. smut­na osoba

Wiktionary

Powiązane:

 przym. smutny

Wiktionary


smutaska

zdrob­nie­nie od: smu­tas


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. smut­na ko­bie­ta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smutek mrz.

Wiktionary


smutać

po­tocz­nie: smu­cić się; smu­tać się


SJP.pl


smuteczek

zdrob­nie­nie od: smu­tek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od zob. smu­tek.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy po­do­ba ci się wiersz o psich smu­tecz­kach?

 (1.1) Mały smu­te­czek wkradł się przez chwil­kę nie­u­wa­gi przez małą cie­niut­ką szpar­kę w moich po­sta­no­wie­niach (…)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smutas mos., smutek mrz., smutność ż.

 czas. smucić ndk., posmutnieć dk., smutnieć ndk., zasmucać ndk., zasmucić dk.

 przym. smutnawy, smutny

 przysł. smutno, smutnie, snutnawo

Wiktionary


smuteczki

zdrob­nie­nie od: smu­tek


SJP.pl


smutek

1. uczu­cie zmart­wie­nia, na­strój przy­gnę­bie­nia, za­ła­ma­nia, me­lan­cho­lii, de­pre­sji;
2. przy­gnę­bia­ją­cy smut­ny na­strój pa­nu­ją­cy gdzieś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) stan uczuć, gdy ktoś jest smut­ny

Wiktionary

Smu­tek – emo­cjo­nal­ny ból po­wią­za­ny z uczu­ciem nie­ko­rzyst­nej sy­tu­a­cji, stra­tą, roz­pa­czą, ża­ło­bą, żalem, bez­rad­no­ścią oraz roz­cza­ro­wa­niem.

Osoba doś­wiad­cza­ją­ca smut­ku może stać się cicha lub le­tar­gicz­na i może wy­co­fy­wać się od in­nych. Przy­kła­dem po­waż­ne­go smut­ku jest de­pre­sja. Płacz czę­sto wska­zu­je na smu­tek.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Od­czu­wam wiel­ki smu­tek z po­wo­du śmier­ci mo­je­go ojca.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsmutɛk, AS: smutek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smutas m., smutaska ż., smucenie n., zasmucenie n., zasmucanie n.

:: zdrobn. smuteczek m.

 czas. smucić ndk., zasmucić dk., zasmucać ndk., posmutnieć dk.

 przym. smutny

 przysł. smutnie, smutno

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) melancholia, przygnębienie; gw. Śląsk Cieszyński lankor

Wiktionary


smutki

zmart­wie­nia, żale, kło­po­ty


SJP.pl


smutnawy

nieco smut­ny, me­lan­cho­lij­ny; smęt­na­wy, po­nu­ra­wy


SJP.pl


smutne

forma przy­miot­ni­ka.

 (1.1) n. lp. D., ż. lm. D. od smut­ny

Wiktionary


smutniak

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) gwara wię­zien­na chleb

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsmutʲɲak, AS: smutʹńak

Wiktionary


smutniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ków: smut­nie, smut­no


SJP.pl


smutniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: smut­ny; bar­dziej smut­ny


SJP.pl


smutnieć

sta­wać się smut­nym


SJP.pl


smutno

przy­słó­wek

 (1.1) ze smut­kiem; nie po­wo­du­jąc ra­do­ści, ale przy­gnę­bie­nie, za­du­mę, żal

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Smut­no to brzmi, praw­da?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smuteczek mrz., smutek mrz., smutność ż.

 przym. smutny

 czas. smucić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nieszczęśliwie, niewesoło; reg. śl. otryntno

Wiktionary


smutność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest smut­ne; cecha tych, któ­rzy są smut­ni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. smutny

 przysł. smutno

 rzecz. smuteczek mrz.

Wiktionary


smutny

1. po­nu­ry, ma­ją­cy zły dzień, nie­szczę­śli­wy, przy­gnę­bio­ny;
2. zas­mu­ca­ją­cy, godny po­ża­ło­wa­nia


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) od­czu­wa­ją­cy smu­tek, po­grą­żo­ny w smut­ku

 (1.3) godny po­ża­ło­wa­nia, da­ją­cy powód do smut­ku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Blady i smut­ny wszedł do po­ko­ju, gdzie zwy­kle palił się na ko­min­ku ogień, a przy nim sia­dy­wa­ła jego chora żona.

 (1.2) Ze smut­ną miną spo­glą­da­ła przez okno i cze­ka­ła na męża.

 (1.3) Nie­do­strze­ga­nie tej smut­nej praw­dy bar­dzo po­waż­nie za­cią­ży­ło na pol­skiej świa­do­mo­ści.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsmutnɨ, AS: smutny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smutek mrz., smuteczek mrz., smutki nmos., smuteczki nmos., smutas mos., smutasek mos., smucenie n., smucenie n., posmucenie n., zasmucenie n., zasmucanie n., smutność ż.

 czas. smucić ndk., posmucić dk., zasmucić dk., zasmucać ndk.

 przym. smutnawy

 przysł. smutnie, smutno

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) bajroniczny, boleściwy, chmurny, elegijny, gorzki, grobowy, hiobowy, karawaniarski, łzawy, markotny, melancholijny, minorowy, nachmurzony, niepogodny, nieszczęśliwy, niewesoły, osowiały, osępiały, pełen smutku, pochmurny, pogrzebowy, pogrążony w smutku, pomarkotniały, ponuracki, ponury, posmutniały, posępny, przybity, przygaszony, przygnębiony, przyklapnięty, skwaszony, skwaśniały, smutnawy, smętnawy, smętny, sposępniały, spsiały, stroskany, sępi, tęskny, werterowski, zachmurzony, zasmucony, zasępiony, zatroskany, załamany, zbolały, zgaszony, zgasły, zgnębiony, zgorzkniały, zgryziony, zmarkotniały, zmartwiony, zniechęcony, złamany, żałobny, żałosny, żałośliwy; chmurny jak noc, kwaśny jak ocet, kwaśny jak ocet siedmiu złodziei, nie w sosie, ponury jak chmura gradowa; daw. frasobliwy

 (1.3) beznadziejny, czarny, godny pożałowania, mroczny, niedobry, nieprzyjemny, opłakany, pesymistyczny, przygnębiający, przykry, tragiczny, zasmucający, zły, żałosny

Wiktionary


smuty

okres za­mie­szek w pań­stwie mo­skiew­skim w la­tach 1605-13, spo­wo­do­wa­nych wojną do­mo­wą i in­ter­wen­cją pol­ską oraz szwedz­ką w Rosji; smut­no­je wrie­mia


SJP.pl


smuż

smu­żyć się -
1. zo­sta­wiać za sobą smugę;
2. o obra­zie te­le­wi­zyj­nym: być za­kłó­co­nym, zam­glo­nym, nie­wy­raź­nym, ze smu­ga­mi za ru­cho­my­mi obra­za­mi


SJP.pl


smużak

mała przy­nę­ta spin­nin­go­wa, uno­szą­ca się na po­wierzch­ni wody


SJP.pl


smużek

1. zdrob­nie­nie od: smuga;
2. gry­zoń z ro­dzi­ny skocz­ków, ży­ją­cy w la­sach, po­dob­ny do myszy, o ciem­nej smu­dze na grzbie­cie


SJP.pl


smużka

1. zdrob­nie­nie od: smuga;
2. gry­zoń z ro­dzi­ny skocz­ków, ży­ją­cy w la­sach, po­dob­ny do myszy, o ciem­nej smu­dze na grzbie­cie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: smuga

Wiktionary

Smuż­ka ("Si­ci­sta") – ro­dzaj ssa­ków z ro­dzi­ny smu­żek (Smint­hi­dae).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈsmuʃka, AS: smuška

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smuga ż., smużenie n.

 czas. smużyć ndk.

 przym. smugowy

Wiktionary


smużkowany

zgło­bik smuż­ko­wa­ny - ga­tu­nek plusk­wia­ka z ro­dzi­ny skocz­ko­wa­tych


SJP.pl


smużkowate

1. po­kry­ty smuż­ka­mi;
2. o ce­chach smuż­ko­wa­tych (ro­dzi­na gry­zo­ni)


SJP.pl


smużkowaty

1. po­kry­ty smuż­ka­mi;
2. o ce­chach smuż­ko­wa­tych (ro­dzi­na gry­zo­ni)


SJP.pl


smużkowy

→ smuż­ka


SJP.pl

Patrz:

smużka

smużny

→ smug


SJP.pl

Patrz:

smug

smużyna

ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ko­me­li­no­wa­tych; ka­li­sja


SJP.pl

Smu­ży­na ("Cal­li­sia" L.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ko­me­li­no­wa­tych. Na­le­ży do niego ok. 20 ga­tun­ków po­cho­dzą­cych z tro­pi­kal­nych ob­sza­rów Ame­ry­ki Środ­ko­wej, Po­łud­nio­wej i po­łud­nio­we­go końca Ame­ry­ki Pół­noc­nej.

Wikipedia


smużysty

ma­ją­cy kształt smugi; smu­go­wy


SJP.pl


smużyć

smu­żyć się -
1. zo­sta­wiać za sobą smugę;
2. o obra­zie te­le­wi­zyj­nym: być za­kłó­co­nym, zam­glo­nym, nie­wy­raź­nym, ze smu­ga­mi za ru­cho­my­mi obra­za­mi


SJP.pl


smycz

1. cien­ki pas skó­rza­ny, z tka­ni­ny skó­ro­po­dob­nej, ewen­tu­al­nie sznur­ka słu­żą­cy do pro­wa­dze­nia zwie­rząt do­mo­wych;
2. pasek, taśma słu­żą­ca do prze­no­sze­nia na szyi drob­nych przed­mio­tów, czę­sto z moż­li­wo­ścią szyb­kie­go od­pię­cia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ta­śmo­wy, ma­te­ria­ło­wy lub skó­rza­ny pasek za­koń­czo­ny z jed­nej stro­ny uchwy­tem (rącz­ką), a z dru­giej ka­ra­biń­czy­kiem pod­cze­pia­nym do obro­ży lub sze­lek zwie­rzę­cia do­mo­we­go (naj­czę­ściej psa) pod­czas wy­pro­wa­dza­nia na spa­cer;

 (1.2) mały pasek za­koń­czo­ny ka­ra­biń­czy­kiem, uchwy­tem lub klip­sem, uży­wa­ny do trzy­ma­nia klu­czy bądź te­le­fo­nu

Wiktionary

Smycz – rze­mień, linka lub sznur mo­co­wa­ny do obro­ży lub sze­lek, naj­czę­ściej psa do­mo­we­go, rza­dziej kota do­mo­we­go lub fret­ki do­mo­wej, w celu pro­wa­dze­nia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Czy wy­pro­wa­dza­nie psa bez smy­czy jest w Pol­sce ka­ral­ne?

 (1.2) Za­wsze jak idę na rower, to mi się smycz przy­da­je, ale nie do te­le­fo­nu, tylko do klu­czy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: smɨt͡ʃ, AS: smyč

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. smyczka ż.

Wiktionary


smyczek

przy­rząd słu­żą­cy do wy­do­by­wa­nia dźwię­ku z niek­tó­rych in­stru­men­tów stru­no­wych (np. skrzy­piec), zbu­do­wa­ny ze sprę­ży­ste­go pręta z na­pię­tym na nim pas­mem wło­sia; smyk


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) muz. ele­ment in­stru­men­tu smycz­ko­we­go w kształ­cie różdż­ki lub łuku, który służy do ręcz­ne­go wzbu­dza­nia wi­bra­cji strun;

 (1.2) hist. wojsk. sza­bla po­cho­dze­nia ta­tar­skie­go lub kir­gi­skie­go o nie­wiel­kiej krzy­wiź­nie ostrza głow­ni

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Smy­czek – ro­dzaj sza­bli
  • Smy­czek – ele­ment in­stru­men­tu smycz­ko­we­go

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈsmɨt͡ʃɛk, AS: smyček

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smyk m., smykanie n., smyknięcie n.

 czas. smykać ndk., smyknąć dk.

 przym. smyczkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) smyk

 (1.2) szabla ormiańska, karabela ormiańska, ormianka, ordynka, czeczuga

Wiktionary


smyczka

zdrob­nie­nie od: smycz


SJP.pl


smyczki

smyki;
1. in­stru­men­ty smycz­ko­we wcho­dzą­ce w skład or­kie­stry;
2. dźwię­ki grane przez smycz­ki - in­stru­men­ty


SJP.pl


smyczkowanie

1. grać smycz­kiem;
2. śro­do­wi­sko­wo: do­da­wać do ja­kie­goś ut­wo­ru mu­zycz­ne­go in­stru­men­ty smycz­ko­we


SJP.pl

Smycz­ko­wa­nie – spo­sób wy­do­by­wa­nia dźwię­ku (ar­ty­ku­la­cji) na in­stru­men­tach smycz­ko­wych za po­mo­cą smycz­ka.

Wikipedia


smyczkować

1. grać smycz­kiem;
2. śro­do­wi­sko­wo: do­da­wać do ja­kie­goś ut­wo­ru mu­zycz­ne­go in­stru­men­ty smycz­ko­we


SJP.pl


smyczkowy

przy­miot­nik od: smy­czek


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przym. od smy­czek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Szkol­ny chór i kwar­tet smycz­ko­wy, skła­da­ją­cy się z ucz­niów wroc­ław­skiej szko­ły mu­zycz­nej, wy­stą­pią na fe­sti­wa­lu z ut­wo­ra­mi Ha­end­la, Gor­czyc­kie­go i Ko­da­ly'ego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: smɨt͡ʃˈkɔvɨ, AS: smyčkovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smyczek mrz.

Wiktionary


smyczowy

→ smycz


SJP.pl

Patrz:

smycz

smyczyk

smy­czyk mrów­kow­nik - ga­tu­nek plusk­wia­ka z ro­dzi­ny smy­czy­ko­wa­tych


SJP.pl


smyczykowate

o ce­chach smy­czy­ko­wa­tych (ro­dzi­na plusk­wia­ków)


SJP.pl

Smy­czy­ko­wa­te (Aly­di­dae) – ro­dzi­na owa­dów z po­drzę­du plusk­wia­ków róż­nos­krzy­dłych.

Wikipedia


smyczykowaty

o ce­chach smy­czy­ko­wa­tych (ro­dzi­na plusk­wia­ków)


SJP.pl


smyczyński

naz­wi­sko


SJP.pl


smyk

1. żar­to­bli­wie: dziec­ko (głów­nie chło­piec); malec, brzdąc, smar­kacz;
2. przy­rząd słu­żą­cy do wy­do­by­wa­nia dźwię­ku z niek­tó­rych in­stru­men­tów stru­no­wych (np. skrzy­piec), zbu­do­wa­ny ze sprę­ży­ste­go pręta z na­pię­tym na nim pas­mem wło­sia; smy­czek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. żart. dziec­ko, zwła­szcza o chłop­cu: malec, brzdąc, szkrab

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • MIP Smyk – pier­wszy pol­ski sa­mo­lot spor­to­wy z cho­wa­nym pod­wo­ziem (1934-1938)
  • PW-5 Smyk – pol­ski szy­bo­wiec
  • Smyk (sieć skle­pów) – pol­ska sieć skle­pów dla dzie­ci
  • Smyk (sa­mo­chód)
  • Dom To­wa­ro­wy Smyk w War­sza­wie
  • Ka­ta­rzy­na Smyk – pol­ska po­li­to­log
  • Ka­ta­rzy­na Smyk – pol­ska ję­zy­koz­naw­czy­ni, fol­klo­ryst­ka

Wikipedia

Wymowa:

IPA: smɨk, AS: smyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smyczek m.

Wiktionary


smykać

po­tocz­nie:
1. biec szyb­ko, ucie­kać, umy­kać;
2. zręcz­nie brać, chwy­tać coś nie­po­strze­że­nie, szyb­ko kraść;
3. osku­by­wać, szczy­pać, rwać coś


SJP.pl


smykała

po­tocz­nie:
1. biec szyb­ko, ucie­kać, umy­kać;
2. zręcz­nie brać, chwy­tać coś nie­po­strze­że­nie, szyb­ko kraść;
3. osku­by­wać, szczy­pać, rwać coś


SJP.pl


smykałka

po­tocz­nie: zdol­ność i za­mi­ło­wa­nie do cze­goś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdol­ność do cze­goś, umie­jęt­ność

 (1.2) gw-pl|War­sza­wa. spryt

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ste­fan nie ma smy­kał­ki do ro­bie­nia in­te­re­sów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: smɨˈkawka, AS: smykau̯ka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) umiejętność, biegłość, wprawa, sprawność; gw. Górny Śląsk grajfka

Wiktionary


smyki

1. żar­to­bli­wie: dziec­ko (głów­nie chło­piec); malec, brzdąc, smar­kacz;
2. przy­rząd słu­żą­cy do wy­do­by­wa­nia dźwię­ku z niek­tó­rych in­stru­men­tów stru­no­wych (np. skrzy­piec), zbu­do­wa­ny ze sprę­ży­ste­go pręta z na­pię­tym na nim pas­mem wło­sia; smy­czek


SJP.pl

Smyki ( Twe­e­nies, 1999–2002) – bry­tyj­ski se­rial te­le­wi­zyj­ny dla dzie­ci. Jego pre­mie­ra od­by­ła się 6 wrze­śnia 1999 roku na an­te­nie BBC Two.

Wikipedia


smykla

naz­wi­sko


SJP.pl


smykowo

Smy­ko­wo (niem. "Schmückwalde"), w la­tach 1945–1992 Szmyk­wałd – wieś/osada w Pol­sce po­ło­żo­na w, w po­wie­cie ostródz­kim, w gmi­nie Ostró­da. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa olsz­tyń­skie­go.

Wikipedia


smykowski

→ Smy­ków


SJP.pl

Patrz:

Smyków

smyków

1. żar­to­bli­wie: dziec­ko (głów­nie chło­piec); malec, brzdąc, smar­kacz;
2. przy­rząd słu­żą­cy do wy­do­by­wa­nia dźwię­ku z niek­tó­rych in­stru­men­tów stru­no­wych (np. skrzy­piec), zbu­do­wa­ny ze sprę­ży­ste­go pręta z na­pię­tym na nim pas­mem wło­sia; smy­czek


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Smy­ków – część mia­sta Boch­nia
  • Smy­ków – część wsi Ostrów Szla­chec­ki w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. bo­cheń­skim, w gmi­nie Boch­nia
  • Smy­ków – część wsi Dębno w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. brze­skim, w gmi­nie Dębno
  • Smy­ków – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. dą­brow­skim, w gmi­nie Rad­goszcz
  • Smy­ków – część wsi Sław­no w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ra­dom­skim, w gmi­nie Wo­la­nów
  • Smy­ków – część wsi Gliny Małe w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. mie­lec­kim, w gmi­nie Bo­ro­wa
  • Smy­ków – część wsi Cho­rze­lów w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. mie­lec­kim, w gmi­nie Mie­lec
  • Smy­ków – część wsi Wierz­cho­wi­ny w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. mie­lec­kim, w gmi­nie Wa­do­wi­ce Górne
  • Smy­ków – wieś w woj. ślą­skim, w pow. czę­sto­chow­skim, w gmi­nie Przy­rów
  • Smy­ków – część wsi Osowa w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. ję­drze­jow­skim, w gmi­nie Sob­ków
  • Smy­ków – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. kie­lec­kim, w gmi­nie Da­le­szy­ce
  • Smy­ków – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. kie­lec­kim, w gmi­nie Raków

Wikipedia


smykówko

Smy­ków­ko (niem. "Klein Schmückwalde") – osada w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie ostródz­kim, w gmi­nie Ostró­da. Przed 1945 ro­kiem miej­sco­wość no­si­ła nazwę Klein Schmückwalde oraz Szmyk­wałd. Wieś po­sia­da­ła PGR, który dawał za­trud­nie­nie jej miesz­kań­com. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa olsz­tyń­skie­go. W osa­dzie nie ma szko­ły. Miej­sco­wość jest po­ło­żo­na przy szla­ku ko­mu­ni­ka­cyj­nym mię­dzy Ostró­dą a Nowym Mia­stem Lu­baw­skim.

Wikipedia


smyrak

naz­wi­sko


SJP.pl


smyranie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|smy­rać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. smyrać ndk.

Wiktionary


smyrać

po­tocz­nie: de­li­kat­nie do­ty­kać wraż­li­wych miejsc na czy­imś ciele; ła­sko­tać, gil­go­tać, gil­gać


SJP.pl


smyrek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. świerk

Wiktionary


smyrna

dawna nazwa mia­sta Izmir


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. Izmir;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Smyr­na (obec­nie Izmir) – mia­sto por­to­we nad Za­to­ką Iz­mir­ską sto­li­ca ilu (pro­win­cji) Izmir
  • Smyr­na – miej­sco­wość w sta­nie De­la­wa­re, w hrab­stwie New Cast­le
  • Smyr­na – mia­sto w sta­nie Ge­or­gia, w hrab­stwie Cobb
  • Smyr­na – mia­sto w sta­nie Maine, w hrab­stwie Aro­o­sto­ok
  • Smyr­na – mia­sto w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie Che­nan­go
  • Smyr­na – wieś w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie Che­nan­go
  • Smyr­na – miej­sco­wość w sta­nie Ka­ro­li­na Po­łud­nio­wa, w hrab­stwie York
  • Smyr­na – miej­sco­wość w sta­nie Ten­nes­see, w hrab­stwie Rut­her­ford
  • Smyr­na (ang. Smyr­na Towns­hip) – gmina w sta­nie Ar­kan­sas, w hrab­stwie Pope
  • Smyr­na (ang. Smyr­na Towns­hip) – gmina w sta­nie In­dia­na, w hrab­stwie Jef­fer­son
  • Smyr­na (ang. Smyr­na Town) – gmina w sta­nie Maine, w hrab­stwie Aro­o­sto­ok
  • Smyr­na (ang. Smyr­na Town) – gmina w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie Che­nan­go

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pier­wszą świą­ty­nię Romy wznie­sio­no w Smyr­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsmɨrna, AS: smyrna

Wiktionary

Powiązane:

 przym. smyrneński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) współcz. Izmir

Wiktionary


smyrneński

przy­miot­nik od: Smyr­na


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) hist. zwią­za­ny ze Smyr­ną, do­ty­czą­cy Smyr­ny (współcz. Izmir)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Smyrna ż.

Wiktionary


smyrnąć

po­tocz­nie: de­li­kat­nie dot­knąć, zwła­szcza wraż­li­we­go miej­sca na czy­imś ciele


SJP.pl


smyrski

naz­wi­sko


SJP.pl


smysł

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) stpol. rozum, umysł

 (1.2) stpol. zmysł

Wiktionary

Wymowa:

IPA: smɨsw̥, AS: smysu̯̦

Wiktionary


smólnik

nazwa kilku wsi w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Smól­nik – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. włoc­ław­skim, w gmi­nie Włoc­ła­wek
  • Smól­nik – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ostro­łęc­kim, w gmi­nie Go­wo­ro­wo
  • Smól­nik – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ko­niń­skim, w gmi­nie Krzy­mów
  • Smól­nik – dawna gro­ma­da w pow. włoc­ław­skim w la­tach 1954-1961
  • Smól­nik – dawna gro­ma­da w pow. włoc­ław­skim w roku 1972
  • Smól­ni­ki, Smol­ni­ki, Smol­nik

Wikipedia


smólsk

wieś w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie włoc­ław­skim


SJP.pl

Smólsk – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie włoc­ław­skim, w gmi­nie Włoc­ła­wek.

Wieś du­chow­na, włas­ność ka­pi­tu­ły włoc­ław­skiej, po­ło­żo­na była w II po­ło­wie XVI wieku w po­wie­cie brze­sko­ku­jaw­skim wo­je­wództ­wa brze­sko­ku­jaw­skie­go. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa włoc­ław­skie­go. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go (III 2011 r.) li­czy­ła 304 miesz­kań­ców. Jest siód­mą co do wiel­ko­ści miej­sco­wo­ścią gminy Włoc­ła­wek.

Wikipedia


smólski

→ Smólsk, → Smól­sko


SJP.pl

Patrz:

Smólsk, → Smólsko

smólsko

→ Smólsk, → Smól­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

Wikipedia

Patrz:

Smólsk, → Smólsko

smółka

1. treść je­li­ta no­wo­rod­ka czło­wie­ka i ssa­ków wy­da­la­na wkrót­ce po uro­dze­niu się;
2. młoda ży­wi­ca drzew igla­stych; sok ko­mór­ko­wy niek­tó­rych ro­ślin po­dob­ny do smoły;
3. ro­śli­na o czer­wo­nych kwia­tach na­le­żą­ca do ro­dzi­ny goź­dzi­ko­wa­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. pier­wsze stol­ce w życiu no­wo­rod­ka;

 (1.2) bot. młoda ży­wi­ca wy­stę­pu­ją­ca na drze­wach igla­stych

 (1.3) bot. sok ko­mór­ko­wy niek­tó­rych ro­ślin ma­ją­cy kon­sy­sten­cję przy­po­mi­na­ją­cą smołę

 (1.4) bot. ro­śli­na o czer­wo­nych kwia­tach i ło­dy­dze pow­le­czo­nej lepką wy­dzie­li­ną, ros­ną­ca na wil­got­nych łą­kach;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • smół­ka (łac. me­co­nium) – w fiz­jo­lo­gii zwie­rząt i czło­wie­ka – pier­wsze w życiu stol­ce, np. w życiu no­wo­rod­ka
  • smół­ka (Vi­sca­ria) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny goź­dzi­ko­wa­tych
  • Blen­da ura­no­wa („smół­ka ura­no­wa”)

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈsmuwka, AS: smuu̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smoła ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) meconium

Wiktionary


smółkowy

→ smół­ka


SJP.pl

Patrz:

smółka

smęcino

Smę­ci­no (do 1945 r. niem. "Schmen­zin") – wieś w pół­noc­no-za­chod­niej Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie bia­ło­gardz­kim, w gmi­nie Ty­cho­wo. W la­tach 1975–1998 wieś na­le­ża­ła do woj. ko­sza­liń­skie­go. We­dług da­nych UM, na dzień 31 grud­nia 2014 roku wieś miała 135 sta­łych miesz­kań­ców.

Wikipedia


smęcić

1. wpra­wiać w me­lan­cho­lij­ny, smęt­ny na­strój;
2. po­tocz­nie: nu­dzić, ma­ru­dzić


SJP.pl


smędzenie

na­rze­ka­nie, ma­ru­dze­nie


SJP.pl


smędzić

rzad­ko: smę­cić


SJP.pl


smęt

1. po­tocz­nie: coś wy­wo­łu­ją­ce­go smu­tek, me­lan­cho­lię, za­du­mę;
2. po­e­tyc­ko: smu­tek


SJP.pl


smętarz

daw­niej: cmen­tarz


SJP.pl


smętek

smu­tek, za­du­ma


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) mit. imię jed­ne­go z dia­błów albo złych du­chów z lu­do­wych opo­wie­ści ka­szub­skich i ma­zur­skich;

Wiktionary

Smę­tek ( Smãtk) – de­mo­nicz­ny dia­beł zło­śli­wie tra­pią­cy ludzi, wy­stę­pu­ją­cy w lu­do­wych le­gen­dach i pie­śniach ka­szub­skich i ma­zur­skich. Naj­praw­do­po­dob­niej po­zo­sta­łość po kul­cie ja­kie­goś bó­stwa lub de­mo­na z cza­sów przed­chrze­ści­jań­skich.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Z głę­bo­kich ostę­pów Smę­tek wy­cho­dził w pu­szczę cie­płą, po­mię­dzy bart­ni­ki, i za­sie­wał wśród nich niez­go­dę, kłót­nię, swar, bitwę na śmierć, ucząc ich swo­i­mi spo­so­by łamać prawa łą­czą­ce ich od pra­wie­ku w spo­łecz­ność.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsmɛ̃ntɛk, AS: smẽntek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smętek m., smęcenie n., zasmęcenie n.

 czas. smęcić ndk., zasmęcić dk.

 przym. smętny

 przysł. smętnie

Wiktionary


smętnawy

rzad­ko: nieco smut­ny, me­lan­cho­lij­ny; smut­na­wy, po­nu­ra­wy


SJP.pl


smętnica

mrów­ka smęt­ni­ca - ga­tu­nek owada z ro­dzi­ny mrów­ko­wa­tych


SJP.pl


smętnie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w spo­sób smęt­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Je­szcze jedną ważną cechą Okrę­tu, my­ślał smęt­nie sier­żant Colon, kiedy opa­da­li w błę­kit­ny półm­rok, było to, że nie dało się wy­brać wody z zęzy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Smętek mos./ż., smętność ż.

 przym. smętny

Wiktionary


smętniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: smęt­nie


SJP.pl


smętniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: smęt­ny


SJP.pl


smętność

1. książ­ko­wo: smu­tek, na­strój za­du­my; me­lan­cho­lia;
2. po­tocz­nie: coś nud­ne­go, nie­przy­cią­ga­ją­ce­go uwagi; mar­ność, by­le­ja­kość, li­chość


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest smęt­ne; cecha tych, któ­rzy są smęt­ni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. smętny

 przysł. smętnie

Wiktionary


smętny

1. wy­wo­łu­ją­cy smu­tek, me­lan­cho­lię, za­du­mę; smut­ny, me­lan­cho­lij­ny;
2. o czło­wie­ku: pełen me­lan­cho­lii, smut­ny; me­lan­cho­lij­ny;
3. po­tocz­nie: zro­bio­ny byle jak, nie­przy­cią­ga­ją­cy uwagi; kiep­ski, marny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) wzbu­dza­ją­cy smu­tek, świad­czą­cy o smut­ku, me­lan­cho­lii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsmɛ̃ntnɨ, AS: smẽntny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smętek m., Smętek m., smęcenie n., smętność ż.

 czas. smęcić, zasmęcić

 przysł. smętnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ponury, posępny, gorzki, smutny

Wiktionary


smętowo

sta­cja ko­le­jo­wa w pół­noc­nej czę­ści Smę­to­wa Gra­nicz­ne­go


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Smę­to­wo – część wsi Stary Brześć, w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. włoc­ław­skim, w gmi­nie Brześć Ku­jaw­ski
  • Smę­to­wo – sta­cja ko­le­jo­wa w Smę­to­wie Gra­nicz­nym
  • Smę­to­wo Chmie­leń­skie – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. kar­tu­skim, w gmi­nie Kar­tu­zy
  • Smę­to­wo Gra­nicz­ne – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. sta­ro­gardz­kim, w gmi­nie Smę­to­wo Gra­nicz­ne
  • Smę­to­wo Leśne – osada wsi Kosy, w woj. po­mor­skim, w pow. kar­tu­skim, w gmi­nie Kar­tu­zy
  • Smę­to­wo Gra­nicz­ne (ujed­noz­nacz­nie­nie)

Wikipedia


smętowski

przy­miot­nik od: Smę­to­wo Gra­nicz­ne


SJP.pl


smętówko

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Smę­tów­ko – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. sta­ro­gardz­kim, w gmi­nie Smę­to­wo Gra­nicz­ne
  • Smę­tów­ko – osada w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. poz­nań­skim, w gmi­nie Stę­szew

Wikipedia


sn

sym­bol cyny, pier­wiast­ka che­micz­ne­go


SJP.pl

skró­to­wiec

 (1.1) = praw. Sąd Naj­wyż­szy

 (1.2) = elektr. śred­nie na­pię­cie

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sąd Naj­wyż­szy Rze­czy­po­spo­li­tej Pol­skiej
  • Sąd Naj­wyż­szy Sta­nów Zjed­no­czo­nych
  • Stron­nict­wo Na­ro­do­we
    • Stron­nict­wo Na­ro­do­we (1928–1947)
    • Stron­nict­wo Na­ro­do­we (emi­gra­cyj­ne)
    • Stron­nict­wo Na­ro­do­we (III Rzecz­po­spo­li­ta)
  • śred­nie na­pię­cie
  • su­per­no­wa
  • SN – an­giel­ska bomba lot­ni­cza z okre­su I wojny świa­to­wej
  • SN – kod przy­pi­sa­ny Se­ne­ga­lo­wi we­dług stan­dar­du ISO 3166-1 alfa-2
  • Cyna, skró­to­wo Sn
  • .sn – do­me­na in­ter­ne­to­wa Se­ne­ga­lu

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) SN usta­wo­wo roz­strzy­ga spory o prawo i dba o zgod­ność z pra­wem orzecz­nict­wa sądów.

Wiktionary


snack-bar

[czy­taj: snek-ba(r)] bar szyb­kiej ob­słu­gi, w któ­rym po­da­je się głów­nie ka­nap­ki lub pro­ste dania; snack bar


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gastr. ro­dzaj bu­fe­tu z go­rą­cy­mi da­nia­mi i prze­ką­ska­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ku­pi­łam chip­sy be­ko­no­we na dwor­cu w snack-barze.

Wiktionary


snacki

[czy­taj: snaki] po­tocz­nie: chrup­ki ku­ku­ry­dzia­ne; snaki


SJP.pl


snadnie

przy­słó­wek

 (1.1) daw. łatwo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) A ja swym ci­chym szep­tem spra­wić umiem snad­nie, że czło­wie­ko­wi łacno słod­ki sen przy­pad­nie…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsnadʲɲɛ, AS: snadʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 przym. snadny

 przysł. snadno

 rzecz. snadność ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. snadno

Wiktionary


snadniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: snad­nie


SJP.pl


snadniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: snad­ny


SJP.pl


snadno

przy­słó­wek

 (1.1) daw. łatwo

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsnadnɔ, AS: snadno

Wiktionary

Powiązane:

 przym. snadny

 przysł. snadnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. snadnie

Wiktionary


snadnomówny

przy­miot­nik

 (1.1) daw. rzad. ma­ją­cy łat­wość mó­wie­nia, chęt­ny do mó­wie­nia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsnadnɔ̃ˈmuvnɨ, AS: snadnõmuvny

Wiktionary


snadność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest snad­ne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. snadny

 przysł. snadnie

Wiktionary


snadny

daw­niej: łatwy, nie­skom­pli­ko­wa­ny; pro­sty, nie­trud­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) stpol. łatwy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsnadnɨ, AS: snadny

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. snadno, snadnie

 rzecz. snadność ż.

Wiktionary


snadź

daw­niej: za­pew­ne, praw­do­po­dob­nie, wi­docz­nie


SJP.pl

par­ty­ku­ła

 (1.1) daw. widać, wi­docz­nie, być może, za­pew­ne, praw­do­po­dob­nie

 (1.2) daw. przy­pad­kiem, cza­sem, broń Boże

 (1.3) daw. rzad. wła­ści­wie, wpraw­dzie, co praw­da

 (1.4) stpol. niby, ja­ko­by

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tym­cza­sem po­wa­lo­ny przez Ar­na­ka czło­wiek odzy­skał przy­tom­ność i snadź groź­ne o na­pa­ści opo­wia­dał hi­sto­rie to­wa­rzy­szom, bo w obo­zie pow­sta­ło pod­nie­ce­nie.

 (1.1) Wi­docz­nie rów­nież usły­sze­li od­le­głe szcze­ka­nie, spoj­rze­li ku pół­no­cy i po­ję­li snadź nie­bez­pie­czeń­stwo, bo po­zo­sta­wia­jąc wszyst­ko, z poś­pie­chem po­bie­gli w stro­nę gaju.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: snat͡ɕ, AS: snać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-4) daw. snać, stpol. snaść, stpol. sna

Wiktionary


snajper

1. osoba wysz­ko­lo­na w pre­cy­zyj­nym strze­la­niu do od­da­lo­nych po­je­dyn­czych celów; strze­lec wy­bo­ro­wy;
2. w spor­cie:
a) za­wod­nik zbo­dy­wa­ją­cy wiele bra­mek dla swo­jej dru­ży­ny;
b) za­wod­nik sku­tecz­nie wrzu­ca­ją­cy piłki do kosza;
3. śro­do­wi­sko­wo: osoba wy­gry­wa­ją­ca auk­cje in­ter­ne­to­we za po­mo­cą au­to­ma­tu do li­cy­to­wa­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) wojsk. strze­lec wy­bo­ro­wy, żoł­nierz przesz­ko­lo­ny do zwal­cza­nia celów od­le­głych i trud­no do­stęp­nych za po­mo­cą po­je­dyn­czych strza­łów ze spe­cjal­ne­go ka­ra­bi­nu;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Snaj­per za­cza­ił się na dachu bu­dyn­ku i zabił ge­ne­ra­ła i jego za­stęp­cę, po czym uciekł nie­za­u­wa­żo­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsnajpɛr, AS: snai ̯per

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. snajperka ż.

 przym. snajperski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) strzelec wyborowy

Wiktionary


snajperka

1. ko­bie­ta wysz­ko­lo­na w pre­cy­zyj­nym strze­la­niu do od­da­lo­nych po­je­dyn­czych celów; strzel­czy­ni wy­bo­ro­wa;
2. po­tocz­nie: ka­ra­bin snaj­per­ski


SJP.pl


snajperski

zwią­za­ny ze snaj­pe­rem lub snaj­per­stwem


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze snaj­pe­rem, do­ty­czą­cy snaj­pe­ra

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. snajper mos.

Wiktionary


snajperstwo

za­ję­cie snaj­pe­ra


SJP.pl


snake

rzeka w USA


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Snake – rzeka w Sta­nach Zjed­no­czo­nych.
  • Snake – gra kom­pu­te­ro­wa.

Wikipedia


snaki

po­tocz­nie: chrup­ki ku­ku­ry­dzia­ne; snac­ki


SJP.pl


snap

za­trza­sko­wy ele­ment łą­cze­nio­wy w mo­de­lu, umoż­li­wia­ją­cy mon­taż bez kleju


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) neol. pot. ser­wis spo­łecz­no­ścio­wy Snap­chat; także. apli­ka­cja tego ser­wi­su

 (1.2) neol. konto użyt­kow­ni­ka w ser­wi­sie Snap­chat; także. nazwa tego konta

 (1.3) neol. zdję­cie, film lub wia­do­mość wy­sła­ny przy uży­ciu ser­wi­su Snap­chat

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sub­net­work Ac­cess Pro­to­col (in­for­ma­ty­ka) – pro­to­kół sie­cio­wy
  • Snap (sport) – ro­dzaj za­gra­nia w fut­bo­lu ame­ry­kań­skim
  • Snap! (mu­zy­ka) – nie­miec­ki ze­spół mu­zycz­ny
  • Snap – sin­gel or­miań­skiej pio­sen­kar­ki Rosy Linn

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ścią­gną­łem sobie wczo­raj snapa.

 (1.2) Po­dasz mi swo­je­go snapa?

 (1.3) Alka wy­sła­ła mi wczo­raj be­ko­we­go snapa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: snap, AS: snap

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. snapowanie n., posnapowanie n.

 czas. snapować ndk., posnapować dk.

Wiktionary


snapback

[czy­taj: snap-bek] czap­ka z dasz­kiem po­sia­da­ją­ca moż­li­wość do­pa­so­wa­nia do roz­mia­ru głowy


SJP.pl


snapchat

[czy­taj: snap­czat] mo­bil­na apli­ka­cja do wy­sy­ła­nia fil­mów i zdjęć


SJP.pl

Snap­chat – apli­ka­cja mo­bil­na słu­żą­ca do wy­sy­ła­nia fil­mów i zdjęć, które można oglą­dać przez okre­ślo­ny czas, do­stęp­na na urzą­dze­nia z sy­ste­ma­mi ope­ra­cyj­ny­mi An­dro­id oraz iOS. W pier­wszym kwar­ta­le 2017 roku glo­bal­na licz­ba użyt­kow­ni­ków ko­rzy­sta­ją­cych co­dzien­nie z apli­ka­cji wy­no­si­ła ponad 166 mln osób na całym świe­cie, a w 3.

Wikipedia


snapchatowy

→ Snap­chat


SJP.pl

Patrz:

Snapchat

snapchatter

[czy­taj: snap­cza­ter] użyt­kow­nik Snap­cha­ta - apli­ka­cji mo­bil­nej do wy­sy­ła­nia fil­mów i zdjęć; snap­cza­ter, sna­po­wicz


SJP.pl


snapchatterka

[czy­taj: snap­cza­ter­ka] użyt­kow­nicz­ka apli­ka­cji mo­bil­nej Snap­chat; sna­po­wicz­ka, snap­cza­ter­ka


SJP.pl


snapować

śro­do­wi­sko­wo: ko­rzy­stać z apli­ka­cji mo­bil­nej Snap­chat


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) neol. pot. wy­sy­łać zdję­cia, filmy i wia­do­mo­ści, z uży­ciem apli­ka­cji Snap­chat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sna­po­wa­łem z Anitą do póź­ne­go wie­czo­ra.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: snaˈpɔvat͡ɕ, AS: snapovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. snap mrz., snapowanie n., posnapowanie n.

 czas. posnapować dk.

Wiktionary


snapowicz

użyt­kow­nik Snap­cha­ta - apli­ka­cji mo­bil­nej do wy­sy­ła­nia fil­mów i zdjęć; snap­cza­ter, snap­chat­ter


SJP.pl


snapowiczka

użyt­kow­nicz­ka apli­ka­cji mo­bil­nej Snap­chat; snap­cza­ter­ka, snap­chat­ter­ka


SJP.pl


snappassa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) neol. funk­cja w apli­ka­cji Snap­chat wska­zu­ją­ca licz­bę dni, przez jaką dwaj użyt­kow­ni­cy nie­przer­wa­nie wy­mie­nia­ją ze sobą snapy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jeśli Ty oraz Twój zna­jo­my nie wy­śle­cie do sie­bie snapa w ciągu 24 go­dzin, utra­cisz snap­pas­sę.

 (1.1) Sym­bo­lem snap­pas­sy jest emo­ti­ko­na z pło­mie­niem.

 (1.1) Wczo­raj do­bi­łem z Kla­u­dią 100 dni snap­pas­sy.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. dni

Wiktionary


snarski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bog­dan Snar­ski – pol­ski le­karz, pro­pa­ga­tor bal­ne­o­lo­gii i za­cho­waw­cze­go le­cze­nia ge­ria­trycz­ne­go, za­ło­ży­ciel pier­wsze­go w Pol­sce sa­na­to­rium ge­ria­trycz­ne­go
  • Da­riusz Snar­ski (ur. 1968) – pol­ski pię­ściarz, olim­pij­czyk
  • Jan Ka­zi­mierz Snar­ski – pod­sto­li bra­sław­ski w XVII wieku
  • Ry­szard Snar­ski ps. „So­ro­ka” (1932–1994) – pol­ski dzia­łacz spo­łecz­ny, pi­sarz, czło­nek Związ­ku Obroń­ców Wol­no­ści w Brze­ściu i in­nych nia­stach BSRR (1946–1948), wię­zień łagru w Wor­ku­cie
  • Sta­ni­sław Snar­ski – sta­ro­sta za­bor­ski
  • To­masz Snar­ski (ur. 1985) – pol­ski ad­wo­kat, na­u­czy­ciel aka­de­mic­ki i poeta
  • Anna Snar­ska – pol­ska le­kar­ka we­te­ry­na­rii

Wikipedia


snaszyca

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gwara. młoda mę­żat­ka

Wiktionary


snażny

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) stpol. śrpol. gor­li­wy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsnaʒnɨ, AS: snažny

Wiktionary


sneakerhead

[czy­taj: sni­ker­hed]
1. ko­lek­cjo­ner ory­gi­nal­nych, eks­klu­zyw­nych butów spor­to­wych;
2. osoba z ob­szer­ną wie­dzą na temat butów spor­to­wych


SJP.pl

Sne­a­ker­he­ad (bu­ciarz, ko­lek­cjo­ner butów) – ter­min okre­śla­ją­cy osobę, która zbie­ra, czy też ko­lek­cjo­nu­je buty, ale przy okaz­ji za­głę­bia się w ich hi­sto­rię, po­sia­da wie­dzę na temat ma­te­ria­łów lub sy­ste­mów amor­ty­za­cji za­sto­so­wa­nych w danym bucie. In­te­re­su­je go de­si­gner two­rzą­cy dany model i chce wie­dzieć, jaka była in­spi­ra­cja przy ich pro­jek­to­wa­niu.

Wikipedia


sneakers

[czy­taj: sni­kers] dam­ski lub męski but na mięk­kiej po­desz­wie, łą­czą­cy styl spor­to­wy i ca­su­a­lo­wy


SJP.pl


sneakersowy

→ sne­a­ker­so­wy [czy­taj: sni­ker­so­wy]


SJP.pl


sneakersy

[czy­taj: sni­ker­sy] ro­dzaj obu­wia na mięk­kiej po­desz­wie, łą­czą­cy styl spor­to­wy i ca­su­a­lo­wy; sni­ker­sy


SJP.pl


snecha

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. sy­no­wa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsnɛxa, AS: sneχa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zdrobn. sneszka

Wiktionary


snekkar

sta­tek wio­sło­wo-ża­glo­wy uży­wa­ny przez wi­kin­gów, ma­ją­cy na drew­nia­nym ka­dłu­bie cha­rak­te­ry­stycz­ną ozdo­bę w po­sta­ci rzeź­by, np. smoka; lang­skip, drak­kar


SJP.pl


snelka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. gw-pl|Górny Śląsk. roz­drob­nio­ne pie­czy­wo roz­mo­czo­ne w wo­dzie lub mleku i po­da­wa­ne jako zupa

Wiktionary


snello

okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: szyb­ko, zwin­nie, żwawo


SJP.pl


sneszka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. sy­no­wa; zdrobn. sne­cha

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsnɛʃka, AS: sneška

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. snecha ż.

Wiktionary


snickers

[czy­taj: sni­kers] marka ba­to­nów


SJP.pl

Snic­kers – baton z nu­ga­tem, orzesz­ka­mi ziem­ny­mi w kar­me­lu i cze­ko­la­dzie pro­du­ko­wa­ny przez Mars. Stwo­rzył go Fran­klin Cla­ren­ce Mars w 1930 roku. Zo­stał naz­wa­ny w ten spo­sób na cześć ulu­bio­ne­go konia ro­dzi­ny Mars w tam­tym okre­sie, który zmarł na dwa mie­sią­ce przed pre­mie­rą ba­to­ni­ka.

Wikipedia


snif

w śro­do­wi­sku nar­ko­ma­nów: wcią­gnię­cie nar­ko­ty­ku przez nos


SJP.pl


sniffer

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) in­form. pro­gram słu­żą­cy do śle­dze­nia ruchu w sieci kom­pu­te­ro­wej

Wiktionary

Snif­fer – pro­gram kom­pu­te­ro­wy lub urzą­dze­nie, któ­re­go za­da­niem jest prze­chwy­ty­wa­nie i ewen­tu­al­nie ana­li­zo­wa­nie da­nych prze­pły­wa­ją­cych w sieci.

Wikipedia


snifować

w śro­do­wi­sku nar­ko­ma­nów: wcią­gać nar­ko­tyk przez nos


SJP.pl


snigga

smu­kły i zwrot­ny ża­glo­wiec jedno- albo dwu­masz­to­wy, wcho­dzą­cy w XV i XVI w. w skład pol­skiej floty; szni­ka


SJP.pl

Snig­ga, szni­ka lub szika (niem. "Schnig­ge") – nie­wiel­ki (do 30 m dłu­go­ści), zwrot­ny i szyb­ki okręt ża­glo­wy z XV–XVI wieku. Miał jeden lub dwa masz­ty z oża­glo­wa­niem re­jo­wym; za­ło­ga mogła li­czyć do 90 ludzi. Snig­gi wy­stę­po­wa­ły we flo­cie pol­skiej, gdań­skiej i krzy­żac­kiej, bio­rąc m.in. udział w bit­wie na Za­le­wie Wi­śla­nym.

Wikipedia


snikers

cia­sto z kar­me­lem, orze­cha­mi i cze­ko­la­dą; snic­kers


SJP.pl


snob

książ­ko­wo:
1. osoba bez­kry­tycz­nie na­śla­du­ją­ca spo­sób bycia przy­ję­ty w gru­pie spo­łecz­nej, która jej im­po­nu­je;
2. osoba lu­bią­ca po­pi­sy­wać się swo­i­mi wia­do­mo­ścia­mi (zwy­kle po­wierz­chow­ny­mi) w ja­kiejś mod­nej dzie­dzi­nie; efek­ciarz, szpa­ner;
3. osoba uwa­ża­ją­ca się za lep­szą od in­nych, po­pi­su­ją­ca się swo­i­mi wia­do­mo­ścia­mi i umie­jęt­no­ścia­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba, która pró­bu­je za­cho­wy­wać się tak, jak ktoś z wyż­szej klasy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie bądź takim sno­bem!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: snɔp, AS: snop

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. snobizm mrz.

:: fż. snobka ż.

 przym. snobistyczny, snobski

 przysł. snobistycznie

 czas. snobizować się ndk., snobować się ndk.

Wiktionary


snobistycznie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób sno­bi­stycz­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. snob mos., snobka ż., snobizm mrz.

 przym. snobistyczny

 czas. snobować się

Wiktionary


snobistyczniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: sno­bi­stycz­nie


SJP.pl


snobistyczny

wła­ści­wy sno­bom, na­ce­cho­wa­ny sno­biz­mem


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się sno­biz­mem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Chyba po raz pier­wszy An­gli­cy wy­zby­li się sno­bi­stycz­nej pow­ścią­gli­wo­ści i oto po­ka­zy­wa­li Lon­dyn no­wo­czes­ny, po­god­ny, barw­ny, hej, nie­mal­że pa­ry­sko ro­ze­śmia­ny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. snobizm mrz., snob mos., snobka ż.

 przysł. snobistycznie

 czas. snobować się

Wiktionary


snobizm

po­sta­wa cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się bez­kry­tycz­nym na­śla­do­wa­niem gu­stów i po­glą­dów, wzo­ro­wa­niem się na tym, co jest uwa­ża­ne za eli­tar­ne i po­zo­wa­niem na znaw­cę ja­kiejś dzie­dzi­ny; snob­stwo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) na­śla­dow­nict­wo ja­kichś wzor­ców, na ogół bez­kry­tycz­ne

Wiktionary

Sno­bizm – po­sta­wa ob­ja­wia­ją­ca się chę­cią za­im­po­no­wa­nia innym oso­bom lub za­de­mon­stro­wa­nia swo­jej wie­dzy na dany temat w celu oka­za­nia swo­jej wyż­szo­ści. Osoby takie czę­sto są na­zy­wa­ne sno­ba­mi, przy­kła­do­wo mogą to być by­wal­cy oper, te­a­trów oraz spek­ta­kli, lecz je­dy­nie w celu za­ma­ni­fe­sto­wa­nia swo­ich za­in­te­re­so­wań czy upo­do­bań, żeby po­ka­zać się jako osoby lep­sze od in­nych lub na­le­żą­ce do elity.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈsnɔbʲism̥, AS: snobʹism̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. snob mos., snobka ż., snobowanie n., snobizowanie n.

 czas. snobizować się, snobować się

 przym. snobistyczny

 przysł. snobistycznie

Wiktionary


snobizować

sno­bi­zo­wać się - kie­ro­wać się sno­biz­mem, za­cho­wy­wać się jak snob; sno­bo­wać się


SJP.pl


snobka

książ­ko­wo:
1. ko­bie­ta bez­kry­tycz­nie na­śla­du­ją­ca spo­sób bycia przy­ję­ty w gru­pie spo­łecz­nej, która jej im­po­nu­je;
2. ko­bie­ta lu­bią­ca po­pi­sy­wać się swo­i­mi wia­do­mo­ścia­mi (zwy­kle po­wierz­chow­ny­mi) w ja­kiejś mod­nej dzie­dzi­nie; efek­cia­ra, efek­ciar­ka, szpa­ner­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta, która pró­bu­je za­cho­wy­wać się tak, jak ktoś z wyż­szej klasy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie bądź taką snob­ką!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. snobizm mrz.

:: fm. snob mos.

 przym. snobistyczny

 przysł. snobistycznie

 czas. snobizować się, snobować się

Wiktionary


snobować

sno­bo­wać się - kie­ro­wać się sno­biz­mem, za­cho­wy­wać się jak snob; sno­bi­zo­wać się


SJP.pl


snobski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze sno­bem, taki jak snob

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. snob mos., snobstwo n.

 czas. snobować się

Wiktionary


snobstwo

1. po­sta­wa cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się bez­kry­tycz­nym na­śla­do­wa­niem gu­stów i po­glą­dów, wzo­ro­wa­niem się na tym, co jest uwa­ża­ne za eli­tar­ne i po­zo­wa­niem na znaw­cę ja­kiejś dzie­dzi­ny; sno­bizm;
2. lu­dzie bez­kry­tycz­nie na­śla­du­ją­cy gusta i po­glą­dy, wzo­ru­ją­cy się na tym, co jest uwa­ża­ne za eli­tar­ne i po­zu­ją­cy na znaw­ców ja­kiejś dzie­dzi­ny


SJP.pl


snochowski

naz­wi­sko


SJP.pl


snoci

par­ty­ku­ła

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ponoć, po­dob­no

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk bezma

Wiktionary


snooker

[czy­taj: snu­ker] po­pu­lar­na od­mia­na bi­lar­du


SJP.pl

Sno­o­ker – gra bi­lar­do­wa spo­pu­la­ry­zo­wa­na pod ko­niec XIX wieku, roz­gry­wa­na na dużym stole do bi­lar­du an­giel­skie­go, z sze­ścio­ma kie­sze­nia­mi. W grze uczest­ni­czą dwie stro­ny (dwóch za­wod­ni­ków lub dwie dru­ży­ny). Cha­rak­te­ry­stycz­nym ele­men­tem sno­o­ke­ra jest to, że gra­cze muszą wbi­jać bile czer­wo­ne na zmia­nę z tzw. bi­la­mi ko­lo­ro­wy­mi. Gra­cze ude­rza­ją kijem białą bilę, która musi ude­rzyć w bilę od­po­wied­nie­go ko­lo­ru.

Wikipedia


snookerowy

→ sno­o­ker [czy­taj: snu­ke­ro­wy]


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze sno­o­ke­rem, do­ty­czą­cy sno­o­ke­ra

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. snooker m.

Wiktionary


snookerzysta

[czy­taj: snu­ke­rzy­sta] osoba gra­ją­ca w sno­o­ke­ra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) sport. neol. za­wod­nik gra­ją­cy w sno­o­ker

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsnukɛˈʒɨsta, AS: snukežysta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. snooker m.

:: fż. snookerzystka ż.

Wiktionary


snookerzystka

→ sno­o­ke­rzy­sta [czy­taj: snu­ke­rzyst­ka]


SJP.pl


snoopy

[czy­taj: snupi] po­stać fik­cyj­na z ko­mik­sów "Fi­stasz­ki", pies rasy be­a­gle


SJP.pl

Zo­bacz też: Sno­o­py (ze­spół mu­zycz­ny).

Sno­o­py – po­stać fik­cyj­na z ame­ry­kań­skich ko­mik­sów pt. "Fi­stasz­ki" (ang. "Pe­a­nuts") stwo­rzo­na przez Char­le­sa M. Schul­za w 1950 roku. Przed­sta­wio­ny jest jako sym­pa­tycz­ny pies rasy be­a­gle, któ­re­go wła­ści­cie­lem jest Char­lie Brown, głów­ny bo­ha­ter "Fi­stasz­ków".

Wikipedia


snop

1. zwią­za­ny pęk zżę­te­go zboża lub słomy;
2. wiąz­ka ja­kichś ro­ślin, łodyg, traw itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) roln. wiąz­ka uło­żo­nych rów­no­le­gle i zwią­za­nych źdźbeł zbóż, traw;

 (1.2) przen. wiąz­ka, stru­mień

 (1.3) wojsk. w ar­ty­le­rii: ze­spół pła­szczyzn strza­łów kilku dział ostrze­li­wu­ją­cych jeden cel

Wiktionary

Snop, sno­pek, zbie­ran­ka – w rol­nict­wie ze­bra­ne, uło­żo­ne rów­no­le­gle i zwią­za­ne źdźbła zbóż, lnu, traw. Sto­so­wa­nie sno­pów ułat­wia­ło tran­sport i prze­cho­wy­wa­nie nie­wy­młó­co­ne­go zboża.

W snopy wią­za­no psze­ni­cę, żyto, owies, len (nie ko­szo­ny, lecz wy­ry­wa­ny ręcz­nie lub ma­szy­no­wo), rza­dziej jęcz­mień i rze­pak.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wrota sto­do­ły były ot­war­te i jakby na prze­kór, wy­glą­da­ło z nich parę sno­pów słomy, wa­bią­cych Śli­ma­ka do drzem­ki.

 (1.2) Nagle snop czer­wo­ne­go ben­gal­skie­go świa­tła pada od stro­ny wej­ścia i oble­wa krwa­wym bla­skiem całą arenę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: snɔp, AS: snop

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Snopków m., Snopki nmos.

:: zdrobn. snopek

 przym. snopowy, snopkowy

Wiktionary


snopczyński

naz­wi­sko


SJP.pl


snopeczek

zdrob­nie­nie od: sno­pek


SJP.pl


snopek

wiąz­ka, wie­cheć słomy lub siana


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mały snop; ze­bra­ne, uło­żo­ne rów­no­le­gle i zwią­za­ne źdźbła zbóż, lnu, traw itp.

 (1.2) he­rald. jeden z sym­bo­li he­ral­dycz­nych

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Snop
  • Sno­pek – herb dy­na­stii Wazów
  • Sno­pek – skała na Wy­ży­nie Ol­ku­skiej, w miej­sco­wo­ści Są­spów w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Krzy­knę­li­śmy Fran­cu­zo­wi, aby wrzu­cał z góry do ja­ski­ni snop­ki za­pa­lo­nej trawy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsnɔpɛk, AS: snopek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. snop mrz.

 przym. snopowy

Wiktionary


snopienie

w elek­try­ce: wy­ła­do­wa­nie elek­trycz­ne za­cho­dzą­ce w po­wie­trzu, pow­sta­ją­ce na sku­tek jo­ni­za­cji uda­ro­wej bli­sko ostrza elek­tro­dy; wy­ła­do­wa­nie sno­pią­ce


SJP.pl


snopkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Snop­kie­wicz – pol­skie naz­wi­sko. Na po­cząt­ku lat 90. XX wieku w Pol­sce no­si­ły je 282 osoby, we­dług no­wszych, in­ter­ne­to­wych opar­ty da­nych licz­ba jest 356. Naz­wi­sko po­cho­dzi od słowa "snop" i jest naj­bar­dziej roz­po­wszech­nio­ne w środ­ko­wo-wschod­niej Pol­sce.

Wikipedia


snopkowski

naz­wi­sko


SJP.pl


snopowiązałka

ma­szy­na rol­ni­cza słu­żą­ca do ko­sze­nia i wią­za­nia zboża w snopy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) roln. ma­szy­na rol­ni­cza słu­żą­ca do za­u­to­ma­ty­zo­wa­ne­go ko­sze­nia zboża, traw na­sien­nych i rze­pa­ku, ukła­da­nia sko­szo­ne­go ma­te­ria­łu w snopy i wią­za­nia ich sznur­kiem;

Wiktionary

Sno­po­wią­zał­ka (rów­nież wią­zał­ka) – ma­szy­na rol­ni­cza słu­żą­ca do za­u­to­ma­ty­zo­wa­ne­go ko­sze­nia zboża, traw na­sien­nych i rze­pa­ku, ukła­da­nia sko­szo­ne­go ma­te­ria­łu w snopy i wią­za­nia ich sznur­kiem. Jest to żni­wiar­ka wy­po­sa­żo­na w urzą­dze­nie do wią­za­nia sno­pów.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌsnɔpɔvʲjɔ̃w̃ˈzawka, AS: snopovʹi ̯õũ̯zau̯ka

Wiktionary


snopowiązałkowy

→ sno­po­wią­zał­ka


SJP.pl

Patrz:

snopowiązałka

snopowy

przy­miot­nik od: snop


SJP.pl


snorkel

wy­pro­wa­dzo­ny ku górze zew­nętrz­ny wlot po­wie­trza do sil­ni­ka


SJP.pl


snorkeling

pły­wa­nie na po­wierzch­ni wody z za­nu­rzo­ną twa­rzą, z uży­ciem płetw oraz maski z rurką


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sport. forma ob­ser­wa­cji życia pod­wod­ne­go, w któ­rej nurek unosi się na po­wierzch­ni wody z za­nu­rzo­ną twa­rzą i wy­po­sa­żo­ny jest w maskę, fajkę umoż­li­wia­ją­cą od­dy­cha­nie oraz płet­wy;

Wiktionary

Snor­ke­ling – naj­prost­sza forma ak­tyw­nej ob­ser­wa­cji życia pod­wod­ne­go. Płet­wo­nu­rek wy­po­sa­żo­ny w maskę, fajkę ( snor­kel) i płet­wy unosi się na po­wierzch­ni wody z za­nu­rzo­ną twa­rzą, ob­ser­wu­jąc to, co dzie­je się pod nim.

Maska nur­ko­wa umoż­li­wia wy­raź­ne wi­dze­nie pod wodą.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zna­ko­mi­tym miej­scem upra­wia­nia snor­ke­lin­gu jest wy­brze­że Chor­wa­cji i Morze Czer­wo­ne w Egip­cie i Iz­ra­e­lu.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) snurkowanie

Wiktionary


snorkelingowy

→ snor­ke­ling


SJP.pl

Patrz:

snorkeling

snowacki

cewka sno­wac­ka - cewka słu­żą­ca do na­wi­ja­nia przę­dzy os­no­wo­wej


SJP.pl


snowacz

ro­bot­nik w fa­bry­ce tkac­kiej zaj­mu­ją­cy się snu­ciem os­no­wy ręcz­nie lub na sno­war­ce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ro­bot­nik w fa­bry­ce tkac­kiej zaj­mu­ją­cy się snu­ciem os­no­wy ręcz­nie lub na sno­war­ce

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsnɔvat͡ʃ, AS: snovač

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. snowarka ż., snucie n.

 czas. snuć ndk.

Wiktionary


snowaczka

ko­bie­ta w fa­bry­ce tkac­kiej zaj­mu­ją­ca się snu­ciem os­no­wy ręcz­nie lub na sno­war­ce


SJP.pl


snowadło

wał obro­to­wy słu­żą­cy do na­wi­ja­nia os­no­wy


SJP.pl


snowarka

ma­szy­na włó­kien­ni­cza do na­wi­ja­nia os­no­wy tkac­kiej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ma­szy­na włó­kien­ni­cza do na­wi­ja­nia os­no­wy tkac­kiej

Wiktionary

Wymowa:

IPA: snɔˈvarka, AS: snovarka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. snowacz m.

Wiktionary


snowarski

naz­wi­sko


SJP.pl


snowboard

[czy­taj: snoł­bord]
1. spe­cjal­na, sze­ro­ka deska do zjeż­dża­nia po śnie­gu; deska snow­bo­ar­do­wa;
2. jazda na ta­kiej desce; snow­bo­ar­ding


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sport. sze­ro­ka deska mo­co­wa­na do butów spe­cjal­ny­mi wią­za­nia­mi i słu­żą­ca do zjeż­dża­nia po śnie­gu;

 (1.2) sport. dy­scy­pli­na spor­tu, po­le­ga­ją­cy na jeź­dzie lub wy­ko­ny­wa­niu ewo­lu­cji na spe­cjal­nej desce;

Wiktionary

Powiązane:

 przym. snowboardowy

 rzecz. snowboardzista m., snowboardzistka ż., snowboarding mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) deska snowboardowa, deska zjazdowa

Wiktionary


snowboarder

[czy­taj: snoł­bor­der] osoba jeż­dżą­ca po śnie­gu na sze­ro­kiej desce mo­co­wa­nej do butów spe­cjal­ny­mi wią­za­nia­mi; snow­bo­ar­dzi­sta


SJP.pl


snowboarderka

[czy­taj: snoł­bor­der­ka] ko­bie­ta jeż­dżą­ca po śnie­gu na sze­ro­kiej desce mo­co­wa­nej do butów spe­cjal­ny­mi wią­za­nia­mi; snow­bo­ar­dzist­ka


SJP.pl


snowboarding

[czy­taj: snoł­bor­ding] jazda po śnie­gu na sze­ro­kiej desce mo­co­wa­nej do butów spe­cjal­ny­mi wią­za­nia­mi; snow­bo­ard


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sport. dy­scy­pli­na spor­tu zi­mo­we­go, po­le­ga­ją­cy na jeź­dzie lub wy­ko­ny­wa­niu ewo­lu­cji na spe­cjal­nej desce;

Wiktionary

Snow­bo­ar­ding – sport zi­mo­wy po­le­ga­ją­cy na jeź­dzie lub wy­ko­ny­wa­niu ma­ne­wrów na desce snow­bo­ar­do­wej. Za po­czą­tek snow­bo­ar­din­gu można uznać rok 1965, kiedy wy­my­ślił „”, choć zjeż­dża­nie po za­śnie­żo­nym stoku na jed­nej desce było prak­ty­ko­wa­ne już wcze­śniej. Dy­scy­pli­na wpro­wa­dzo­na zo­sta­ła do pro­gra­mu Zi­mo­wych Igrzysk Olim­pij­skich w 1998 roku (kon­ku­ren­cje sla­lom gi­gant i half-pipe).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Deskę do snow­bo­ar­din­gu po­ży­czy­łem od ko­le­gi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. snowboard mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) snowboard

Wiktionary


snowboardowy

[czy­taj: snoł­bor­do­wy] zwią­za­ny ze snow­bo­ar­dem, np. sklep snow­bo­ar­do­wy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze snow­bo­ar­dem, do­ty­czą­cy snow­bo­ar­du

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wczo­raj wi­dzia­łem nowe deski w ser­wi­sie snow­bo­ar­do­wym w in­ter­ne­cie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. snowboard m., snowboardzista m., snowboardzistka ż.

Wiktionary


snowboardzista

[czy­taj: snoł­bor­dzi­sta] osoba jeż­dżą­ca po śnie­gu na sze­ro­kiej desce mo­co­wa­nej do butów spe­cjal­ny­mi wią­za­nia­mi; snow­bo­ar­der


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) sport. osoba jeż­dżą­ca na snow­bo­ar­dzie

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • snow­bo­ar­dzi­sta – osoba upra­wia­ją­ca snow­bo­ar­ding
  • Snow­bo­ar­dzi­sta (oryg. Snow­bo­ar­der) – film z 2003 roku, reż. Olias Barco

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌsnɔwbɔrʲˈd͡ʑista, AS: snou̯borʹʒ́ista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. snowboard m.

:: fż. snowboardzistka ż.

 przym. snowboardowy

Wiktionary


snowboardzistka

[czy­taj: snoł­bor­dzist­ka] ko­bie­ta jeż­dżą­ca po śnie­gu na sze­ro­kiej desce mo­co­wa­nej do butów spe­cjal­ny­mi wią­za­nia­mi; snow­bo­ar­der­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sport. ko­bie­ta jeż­dżą­ca na snow­bo­ar­dzie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsnɔwbɔrʲˈd͡ʑistka, AS: snou̯borʹʒ́istka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. snowboard mrz.

:: fm. snowboardzista mos.

 przym. snowboardowy

Wiktionary


snowidowo

Sno­wi­do­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie gro­dzi­skim, w gmi­nie Gro­dzisk Wiel­ko­pol­ski.

Wikipedia


snowkite

[czy­taj: snoł­kajt] zi­mo­wa wer­sja ki­te­sur­fin­gu; snow­ki­ting


SJP.pl


snowkiting

[czy­taj: snoł­kaj­ting] zi­mo­wa wer­sja ki­te­sur­fin­gu; snow­ki­te


SJP.pl

Snow­ki­ting – zi­mo­wa od­mia­na ki­te­sur­fin­gu. Jest to młody, bar­dzo szyb­ko roz­wi­ja­ją­cy się sport łą­czą­cy la­ta­wiec po­cią­go­wy ze snow­bo­ar­dem lub nar­ta­mi. Do upra­wia­nia snow­ki­tin­gu po­trzeb­ny jest wiatr oraz duża ot­war­ta prze­strzeń po­kry­ta śnie­giem lub lodem. Teren może być za­rów­no pła­ski, po­fał­do­wa­ny jak i gó­rzy­sty. La­ta­wiec bę­dą­cy siłą na­pę­do­wą snow­ki­te­ra jest naj­czę­ściej wpię­ty w uprząż i znaj­du­je się zwy­kle w od­le­gło­ści dwu­dzie­stu kilku me­trów. Do ste­ro­wa­nia la­taw­cem służy drą­żek ste­row­ni­czy lub ma­net­ki.

Wikipedia


snowpark

[czy­taj: snoł­park] tor do jazdy na nar­tach lub na snow­bo­ar­dzie przez­na­czo­ny do wy­ko­ny­wa­nia ewo­lu­cji


SJP.pl

Snow­park, park śnież­ny (od ang. "snow" – śnieg) – miej­sce przez­na­czo­ne do upra­wia­nia zi­mo­wych spor­tów ek­stre­mal­nych dla snow­bo­ar­dzi­stów oraz nar­cia­rzy.

Snow­par­ki wy­stę­pu­ją głów­nie na te­re­nach gór­skich bli­sko oś­rod­ków nar­ciar­skich, w któ­rych tem­pe­ra­tu­ra nie prze­kra­cza 0, gdyż przesz­ko­dy usy­pa­ne są ze śnie­gu bądź lodu.

Wikipedia


snowparkowy

→ snow­park [czy­taj: snoł­park]


SJP.pl


snowshoe

[czy­taj: snoł­szu] ame­ry­kań­ska rasa krót­ko­wło­sych kotów o śnież­no­bia­łych ła­pach


SJP.pl


snoza

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pszcz. be­lecz­ka ukła­da­na po­zio­mo w gnieź­dzie, od któ­rej pszczo­ły od­bu­do­wu­ją pla­ster

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • snoza – część ula
  • Snoza – przy­sió­łek wsi w gmi­nie Kal­wa­ria Ze­brzy­dow­ska
  • Snoza – przy­sió­łek wsi w gmi­nie Msza­na Górna
  • Snoza – szczyt w Be­ski­dzie Małym

Wikipedia


snuj

1. skrę­cać nitkę z przę­dzi­wa; prząść;
2. wy­cią­gać nitkę (z kłęb­ka, szpul­ki itp.);
3. o pa­ją­kach lub lar­wach niek­tó­rych owa­dów: two­rzyć pa­ję­czy­nę, oprzęd;
4. two­rzyć os­no­wę ja­kieś tka­ni­ny;
5. two­rzyć (np. plany), wy­my­ślać (np. bajkę);
6. snuć się - cho­dzić bez celu;
7. snuć się - prze­su­wać się wolno w po­wie­trzu (np. o dymie)


SJP.pl


snurek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. osoba upra­wia­ją­ca snor­ke­ling

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pły­nę­li­śmy około 40 minut do pier­wsze­go przy­stan­ku, pier­wszej wyspy, przy ra­fach ko­ra­lo­wych, czyli raju dla snur­ków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsnurɛk, AS: snurek

Wiktionary

Powiązane:

 czas. snurkować

 rzecz. snurkowanie n.

Wiktionary


snurkowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. od­cza­sow­ni­ko­wy od|snur­ko­wać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Muszę przyz­nać, że snur­ko­wa­nie w tym miej­scu przy­pra­wi­ło mnie o szyb­sze bicie serca i było wy­da­rze­niem, któ­re­go z pew­no­ścią nie za­pom­nę do końca życia. (z In­ter­ne­tu)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsnurkɔˈvãɲɛ, AS: snurkovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. snurkować

 rzecz. snurek m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) snorkeling

Wiktionary


snurkować

pły­wać na po­wierzch­ni wody z za­nu­rzo­ną twa­rzą, z uży­ciem płetw oraz maski z rurką


SJP.pl


snus

tytoń w prosz­ku lub sa­szet­kach do umie­szcza­nia pod górną wargą


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) używ­ka na bazie ty­to­niu, za­ży­wa­na do­ust­nie przez umie­szcze­nie jej pod dolną lub górną wargą;

Wiktionary

Nie mylić z: wo­recz­ki ni­ko­ty­no­we.

Snus – po­pu­lar­na w Szwe­cji, Fin­lan­dii i w Nor­we­gii używ­ka, spo­rzą­dza­na na bazie ty­to­niu. Po­sta­cią przy­po­mi­na sprze­da­wa­ną w Pol­sce ta­ba­kę, jed­nak w odróż­nie­niu od niej za­ży­wa­na jest do­ust­nie przez umie­szcze­nie jej za dolną lub górną wargą.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Są tu lu­dzie, któ­rzy biorą/brali naj­moc­niej­sze snusy rzędu 50 mg itd.?.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: snus, AS: snus

Wiktionary


snusiarz

osoba uży­wa­ją­ca snusu


SJP.pl


snusowy

→ snus


SJP.pl

Patrz:

snus

snutka

w haf­ciar­stwie lu­do­wym: ro­dzaj ażu­ro­we­go haftu przy­po­mi­na­ją­ce­go ko­ron­kę


SJP.pl


snutkowy

przy­miot­nik od: snut­ka


SJP.pl


snuć

1. skrę­cać nitkę z przę­dzi­wa; prząść;
2. wy­cią­gać nitkę (z kłęb­ka, szpul­ki itp.);
3. o pa­ją­kach lub lar­wach niek­tó­rych owa­dów: two­rzyć pa­ję­czy­nę, oprzęd;
4. two­rzyć os­no­wę ja­kieś tka­ni­ny;
5. two­rzyć (np. plany), wy­my­ślać (np. bajkę);
6. snuć się - cho­dzić bez celu;
7. snuć się - prze­su­wać się wolno w po­wie­trzu (np. o dymie)


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wys­nuć)

 (1.1) cią­gnąć nić, przę­dzę

 (1.2) (w sto­sun­ku do pla­nów) pla­no­wać, za­mie­rzać

cza­sow­nik zwrot­ny snuć się

 (2.1) bez­ce­lo­wo wa­łę­sać się

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Przez cały mie­siąc snuł plany do­ty­czą­ce za­ło­że­nia firmy.

 (1.2) Au­to­rzy snują wizję spo­łe­czeń­stwa zde­mo­kra­ty­zo­wa­ne­go, wizję awan­su kul­tu­ral­ne­go.

 (2.1) Opo­wia­dał też o psie, który snuł się wśród tu­ry­stów na szczy­cie w po­szu­ki­wa­niu swo­jej pani.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. snowacz mos., snucie n.

Wiktionary


sny

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) M., B., W. lm. od: sen

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­rze­nia senne
  • Sny (Yume), film Ku­ro­sa­wy (1990)
  • Sny (Сны), film Szach­na­za­ro­wa (1993)

Wikipedia


snycerka

ar­ty­stycz­na sztu­ka rzeź­bie­nia w drew­nie, daw­niej także w ka­mie­niu; sny­cer­stwo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. zob. sny­cer­stwo.

 (1.2) pot. rzecz wy­ko­na­na przez sny­ce­rza

Wiktionary

Wymowa:

IPA: snɨˈt͡sɛrka, AS: snycerka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. snycerstwo n., snycerz m.

 przym. snycerski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) snycerstwo

Wiktionary


snycernia

warsz­tat sny­cer­ski


SJP.pl


snycerski

przy­miot­nik od: sny­cerz


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) książk. do­ty­czą­cy sny­cer­stwa lub sny­ce­rza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sztu­ka sny­cer­ska, czyli two­rze­nie, a szcze­gól­nie rzeź­bie­nie mebli drew­nia­nych z za­cho­wa­niem tra­dy­cyj­nych metod, to wciąż cie­szą­cy się ogrom­ną po­pu­lar­no­ścią zawód. (In­ter­net)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: snɨˈt͡sɛrsʲci, AS: snycersʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. snycerstwo n., snycerka ż., snycerz m.

Wiktionary


snycerstwo

ar­ty­stycz­na sztu­ka rzeź­bie­nia w drew­nie, daw­niej także w ka­mie­niu; sny­cer­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) książk. sztu­ka, ar­ty­stycz­ne rze­mio­sło rzeź­bie­nia w drew­nie

Wiktionary

Sny­cer­stwo – stara dzie­dzi­na sztu­ki zdob­ni­czej – sztu­ka rzeź­bie­nia w drew­nie – ro­dzaj rze­mio­sła ar­ty­stycz­ne­go. Daw­niej także w ka­mie­niu.

Sny­cer­stwo w niek­tó­rych okre­sach dzie­jów było przo­du­ją­cą ga­łę­zią rzeź­by. Znane już praw­do­po­dob­nie w gór­nym pa­le­o­li­cie, roz­wi­nę­ło się w sta­ro­żyt­no­ści i we wczes­nym śred­nio­wie­czu.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: snɨˈt͡sɛrstfɔ, AS: snycerstfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. snycerka ż., snycerz m.

 przym. snycerski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) snycerka

Wiktionary


snycerz

rze­mieśl­nik rzeź­bią­cy w drew­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) książk. rze­mieśl­nik lub ar­ty­sta zaj­mu­ją­cy się rzeź­bie­niem w drew­nie, sny­cer­stwem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) w for­mach pro­fe­sjo­nal­nych widać po­słu­gi­wa­nie się przez sny­ce­rza dłu­tem z ły­żecz­ko­wa­tym ostrzem.

 (1.1) Ip­sar­skie mia­sto, jak dłu­tem sny­ce­rza / Ze skał ciem­ne­go łona wy­do­by­te, / Barwy ma szare od tła nie od­bi­te, / I lasem masz­tów na poły scho­wa­ne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsnɨt͡sɛʃ, AS: snyceš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. snycerstwo n., snycerka ż.

 przym. snycerski

Wiktionary


snówek

snó­wek oka­za­ły - pająk z ro­dzi­ny os­nu­wi­ko­wa­tych


SJP.pl


snąć

o ry­bach: tra­cić życie, ginąć


SJP.pl


snębica

cho­ro­bli­wie czę­sto pow­ta­rza­ją­ce się okre­sy rui u samic niek­tó­rych zwie­rząt (głów­nie u krów i kla­czy)


SJP.pl

Snę­bi­ca, nim­fo­ma­nia zwie­rząt, prze­dłu­żo­na ruja – cho­ro­bli­wie czę­sto pow­ta­rza­ją­ce się okre­sy rui u zwie­rząt (głów­nie krów i kla­czy), po­wo­do­wa­na zmia­na­mi hor­mo­nal­ny­mi wy­wo­ła­ny­mi naj­czę­ściej tor­bie­la­mi na jaj­ni­kach. U nie­le­czo­nych zwie­rząt zwy­kle do­cho­dzi do ja­ło­wo­ści.

Wikipedia


snębić

cza­sow­nik

 (1.1) stpol. wy­da­wać za mąż

Wiktionary


so

[czy­taj: es-O]
1. skrót od: słow­nik or­to­gra­ficz­ny;
2. skrót od: Sąd Okrę­go­wy


SJP.pl

skrót

 (1.1) = Księ­ga So­fo­nia­sza

Wiktionary

So – piąty stu­dyj­ny (siód­my w ogóle) album Pe­te­ra Ga­brie­la. Wiele ut­wo­rów z tego al­bu­mu, bar­dziej po­po­wych, stało się hi­ta­mi ra­dio­wy­mi, część po­sia­da ty­po­wy dla Ga­brie­la ek­spe­ry­men­tal­ny cha­rak­ter. Jest to drugi album Ga­brie­la, przy któ­rym pra­co­wał on z ka­na­dyj­skim pro­du­cen­tem Da­nie­lem La­no­is.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈcɕɛ̃ŋɡa ˌsɔfɔ̃ˈɲaʃa, AS: ḱśẽŋga sofõńaša

Wiktionary


so-dimm

skró­to­wiec, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) = in­form. ang. Small Out­li­ne Dual In-line Me­mo­ry Mo­du­le → ma­ło­ga­ba­ry­to­wy moduł pa­mię­ci z obu­stron­ny­mi złą­cza­mi; mniej­szy ro­dzaj pa­mię­ci DIMM, sto­so­wa­ny głów­nie w no­te­bo­o­kach, net­bo­o­kach oraz w niek­tó­rych dru­kar­kach biu­ro­wych;

Wiktionary

SO DIMM ( small out­li­ne dual in-line me­mo­ry mo­du­le) – mniej­szy ro­dzaj pa­mię­ci DIMM, sto­so­wa­ny głów­nie w no­te­bo­o­kach, kom­pu­te­rach ma­ło­ga­ba­ry­to­wych oraz w niek­tó­rych dru­kar­kach biu­ro­wych wy­so­kiej klasy.

Wikipedia


soa

skró­to­wiec w funk­cji rze­czow­ni­ka ro­dza­ju ni­ja­kie­go

 (1.1) = in­form. żart. stan­dar­do­wa od­po­wiedź ad­mi­ni­stra­to­ra (na zgło­szo­ną awa­rię); ma zna­cze­nie pe­jo­ra­tyw­ne i oz­na­cza zaz­wy­czaj nie­chęć ad­mi­ni­stra­to­ra do pod­ję­cia na­pra­wy lub wy­mi­ja­ją­cą od­po­wiedź; także zna­cze­nie: „U mnie dzia­ła”

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ar­chi­tek­tu­ra zo­rien­to­wa­na na usłu­gi () – po­ję­cie zwią­za­ne z sy­ste­ma­mi in­for­ma­tycz­ny­mi
  • So­cie­ty of Ac­tu­a­ries – To­wa­rzy­stwo Ak­tu­a­riu­szy w USA
  • pół­prze­wod­ni­ko­wy wzmac­niacz op­tycz­ny (ang. ) – wzmac­niacz op­tycz­ny, urzą­dze­nie wy­ko­rzy­sty­wa­ne m.in. do wzmac­nia­nia sy­gna­łu w sie­ciach świa­tło­wo­do­wych
  • safe ope­ra­ting area – war­to­ści na­pię­cia i na­tę­że­nie prądu, przy któ­rych urzą­dze­niu nie za­gra­ża usz­ko­dze­nie
  • stan­dar­do­wa od­po­wiedź ad­mi­ni­stra­to­ra (SOA #1) – żar­to­bli­wa od­po­wiedź ad­mi­ni­stra­to­ra na zgło­sze­nia pro­ble­mów przez użyt­kow­ni­ków (żar­gon in­for­ma­tycz­ny)
  • Sy­no­wie Anar­chii (ang. ) – se­rial sen­sa­cyj­ny na­da­wa­ny w la­tach 2008–2014
  • Start of aut­ho­ri­ty – jeden z typów re­kor­dów sy­ste­mu DNS

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie mo­głem po­łą­czyć się z bazą da­nych, a ten le­ni­wy in­for­ma­tyk wy­słał mi tylko SOA w od­po­wie­dzi.

Wiktionary


soave

Soave – miej­sco­wość i gmina we Wło­szech, w re­gio­nie We­ne­cja Eu­ga­nej­ska, w pro­win­cji We­ro­na.

We­dług da­nych na rok 2004 gminę za­miesz­ki­wa­ło 6450 osób, 293,2 os./km².

Wikipedia


sob.

skrót od: so­bo­ta


SJP.pl

skrót

 (1.1) = so­bo­ta

Wiktionary


soba

ja­poń­ski ma­ka­ron z mąki gry­cza­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) spoż. ja­poń­ski cien­ki ma­ka­ron z mąki gry­cza­nej;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • soba – ro­dzaj ma­ka­ro­nu
  • Soba – sta­ro­żyt­ne kró­le­stwo ara­mej­skie
  • Soba – gmina w Hisz­pa­nii
  • Soba – sto­li­ca śred­nio­wiecz­ne­go kró­le­stwa Alo­dii

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈsɔba, AS: soba

Wiktionary


sobaczy

prze­sta­rza­le: wła­ści­wy psu; psi


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przest. lub reg. psi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sobaka ż.

 czas. sobaczyć ndk., obsobaczyć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) psi, pieski

Wiktionary


sobaczyć

kląć, obra­żać kogoś, prze­kli­nać


SJP.pl


sobaka

po­tocz­nie:
1. pies
2. wyz­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. dziś gwara. pies

 (1.2) pot. ro­dzaj wyz­wi­ska

 (1.3) reg-pl|Kresy. suka, pies

Wiktionary

Powiązane:

 przym. sobaczy

 czas. obsobaczyć

Wiktionary


sobaków

So­ba­ków – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie piotr­kow­skim, w gmi­nie Gorz­ko­wi­ce.

W la­tach 1954–1959 wieś była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy So­ba­ków, po jej znie­sie­niu w gro­ma­dzie Gorz­ko­wi­ce.

W la­tach 1975–1998 wieś ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa piotr­kow­skie­go.

Wikipedia


sobakówek

So­ba­kó­wek – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie piotr­kow­skim, w gmi­nie Gorz­ko­wi­ce.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa piotr­kow­skie­go.

Wikipedia


sobala

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jacek So­ba­la – aktor i dzien­ni­karz
  • Le­szek So­ba­la – dzia­łacz ka­to­lic­ki i pań­stwo­wy
  • Mar­cin So­ba­la – sza­bli­sta
  • Szy­mon So­ba­la – gim­na­styk i tre­ner
  • Woj­ciech So­ba­la – siat­karz

Wikipedia


sobalski

naz­wi­sko


SJP.pl


sobanice

So­ba­ni­ce – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie płoń­skim, w gmi­nie Na­ru­sze­wo. W miej­sco­wo­ści znaj­du­je się jed­nost­ka ochot­ni­czej stra­ży po­żar­nej.

W So­ba­ni­cach mie­ści się oś­ro­dek Cen­trum Re­kre­a­cji i Roz­ryw­ki, gdzie są or­ga­ni­zo­wa­ne wy­ciecz­ki in­te­gra­cyj­ne dla dzie­ci i mło­dzie­ży oraz znaj­du­je się sala we­sel­na.

Wikipedia


sobański

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­to­ni So­bań­ski – pol­ski zie­mia­nin
  • Ja­ro­sław Marek So­bań­ski – pol­ski ar­ty­sta ka­ba­re­to­wy
  • Re­mi­giusz So­bań­ski – in­fu­łat, pro­fe­sor nauk praw­nych

Wikipedia


sobczak

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ana­to­lij Sob­czak (1937–2000) – ro­syj­ski praw­nik i po­li­tyk
  • An­drzej Sob­czak (1946–2011) – pol­ski autor i wy­ko­naw­ca ka­ba­re­to­wy
  • Anna Sob­czak (ur. 1963) – pol­ska za­wod­nicz­ka upra­wia­ją­ca szer­mier­kę
  • Ar­nold Sob­czak (ur. 1984) – pol­ski wio­ślarz
  • Bo­gu­sław Sob­czak (ur. 1979) – po­li­tyk pol­ski, poseł
  • Bruno Sob­czak (ur. 1942) – pol­ski ar­ty­sta ma­larz, sce­no­graf
  • Da­riusz Sob­czak (ur. 1968) – pol­ski sa­mo­rzą­do­wiec
  • Fran­ci­szek Sob­czak (1939–2009) – pol­ski szer­mierz
  • Izy­dor Sob­czak (ur. 1933) – pol­ski na­u­czy­ciel aka­de­mic­ki, dr hab. Uni­wer­sy­te­tu Gdań­skie­go
  • Jacek Sob­czak (ur. 1946) – praw­nik pol­ski, sę­dzia Sądu Naj­wyż­sze­go
  • Jacek Sob­czak (ur. 1957) – pol­ski praw­nik i sa­mo­rzą­do­wiec
  • Jan Sob­czak (1932–2013) – hi­sto­ryk pol­ski

Wikipedia


sobczuk

naz­wi­sko


SJP.pl


sobczyk

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Agata Sob­czyk (ur. 1988) – pol­ska eko­no­mist­ka i po­li­tyk
  • Al­do­na Sob­czyk (ur. 1979) – pol­ska biath­lo­nist­ka
  • An­drew Flo­rian Sob­czyk (1915–1981) – ame­ry­kań­ski ma­te­ma­tyk pol­skie­go po­cho­dze­nia
  • An­drzej Sob­czyk (ur. 1948) – pol­ski in­ży­nier me­cha­nik
  • Ar­ka­diusz Sob­czyk (ur. 1965) – pol­ski praw­nik
  • Da­nu­ta Sob­czyk (ur. 1957) – pre­zy­dent Sie­mia­no­wic Ślą­skich
  • Jan Sob­czyk (ur. 1955) – pol­ski fizyk
  • Ge­no­we­fa Sob­czyk (ur. 1947) – pol­ska eko­no­mist­ka
  • Grze­gorz Sob­czyk (ur. 1981) – pol­ski sko­czek nar­ciar­ski
  • Jan Sob­czyk (ur. 1955) – pol­ski fizyk
  • Ja­nusz Sob­czyk (ur. 1961) – pol­ski ar­ty­sta i pro­jek­tant
  • Ju­sty­na Sob­czyk (ur. 1977) – pol­ska re­ży­ser­ka

Wikipedia


sobczyński

naz­wi­sko


SJP.pl


sobecki

naz­wi­sko


SJP.pl


sobek

po­tocz­nie: czło­wiek, któ­re­go ce­chu­je ego­izm, sa­mo­lub­ny, my­ślą­cy tylko o swoim szczę­ściu; sa­mo­lub, ego­ty­sta, ego­cen­tryk, ego­i­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) sa­mo­lub, ego­i­sta

Wiktionary

Sobek, Sebek (gr. Σοῦχος "Su­chos") – w mi­to­lo­gii egip­skiej opie­kun je­zior, wody, pa­tron woj­ska oraz sym­bol siły kró­lew­skiej.

Przed­sta­wia­ny jako czło­wiek z głową kro­ko­dy­la, cza­sem jako kro­ko­dyl z głową so­ko­ła, lwa, byka, ba­ra­na lub sza­ka­la bądź jako kro­ko­dyl [].

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie licz na tego sobka, on się z tobą nie po­dzie­li.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sobkostwo n.

 przym. sobkowski

 zaim. sobie

 partyk. sobie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) samolub

Wiktionary


sobianowice

So­bia­no­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie lu­bel­skim, w gmi­nie Wólka.

Obok miej­sco­wo­ści prze­pły­wa rzeka Cie­mię­ga, która tu koń­czy swój bieg i wpada do By­strzy­cy.

Wieś szla­chec­ka "So­bie­ja­no­wi­ce" leży na Wy­ży­nie Lu­bel­skiej.

Wikipedia


sobiatyno

So­bia­ty­no (nazwa obocz­na: So­bia­tyn) – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie sie­mia­tyc­kim, w gmi­nie Mi­lej­czy­ce.

W cza­sach II Rze­czy­po­spo­li­tej wieś na­zy­wa­ła się So­bia­tyn.

W la­tach 1975–1998 wieś ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa bia­ło­stoc­kie­go.

Wikipedia


sobiborski

→ So­bi­bór


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z So­bi­bo­rem, do­ty­czą­cy So­bi­bo­ru

 (1.2) zwią­za­ny z obo­zem za­gła­dy w So­bi­bo­rze, do­ty­czą­cy obozu za­gła­dy w So­bi­bo­rze

Wiktionary

Patrz:

Sobibór

Przykłady

 (1.1) Pani Bar­ba­ra już nie pra­cu­je w So­bi­bor­skim Parku Kra­jo­bra­zo­wym.

 (1.2) Sy­stem so­bi­bor­ski funk­cjo­no­wał z taką samą bezwz­ględ­no­ścią jak w in­nych obo­zach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sobibór mrz., sobiborzanin mos., sobiborzanka ż.

Wiktionary


sobiborzanin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec So­bi­bo­ru

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pan Józef jest ro­do­wi­tym so­bi­bo­rza­ni­nem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sobibór mrz.

:: fż. sobiborzanka ż.

 przym. sobiborski

Wiktionary


sobiborzanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka So­bi­bo­ru

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pani Do­ro­ta jest ro­do­wi­tą so­bi­bo­rzan­ką.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sobibór mrz.

:: fm. sobiborzanin mos.

 przym. sobiborski

Wiktionary


sobibór

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim;

 (1.2) pot. hist. nie­miec­ki obóz za­gła­dy zlo­ka­li­zo­wa­ny w So­bi­bo­rze (1.1);

Wiktionary

Zo­bacz też: So­bi­bór w in­nych zna­cze­niach tego słowa.

So­bi­bór – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie wło­daw­skim, w gmi­nie Wło­da­wa. Leży nad Bu­giem.

Na te­re­nie wsi ut­wo­rzo­no dwa so­łect­wa "So­bi­bór-Sta­cja" i "So­bi­bór-Wieś". We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go z roku 2011 wieś li­czy­ła 434 miesz­kań­ców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pani Da­nu­ta miesz­ka w So­bi­bo­rze i pra­cu­je w So­bi­bor­skim Parku Kra­jo­bra­zo­wym.

 (1.2) Spora grupa jeń­ców ucie­kła z So­bi­bo­ru w paź­dzier­ni­ku 1943 roku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sobiborzanin mos., sobiborzanka ż.

 przym. sobiborski

Wiktionary


sobiczewski

naz­wi­sko


SJP.pl


sobie

za­i­mek zwrot­ny

 (1.1) …wska­zu­ją­cy na pod­miot jako jed­no­cze­śnie wy­ko­naw­cę i od­bior­cę czyn­no­ści, uży­wa­ny z cza­sow­ni­ka­mi rzą­dzą­cy­mi ce­low­ni­kiem i miej­scow­ni­kiem

 (1.2) …z niek­tó­ry­mi cza­sow­ni­ka­mi two­rzą­cy stro­nę zwrot­ną

par­ty­ku­ła

 (2.1) pot. …pod­kre­śla­ją­ca nie­za­leż­ność dzia­ła­nia da­ne­go obiek­tu przy wy­ko­ny­wa­nia opi­sy­wa­nej czyn­no­ści lub przy­jem­ność z niej pły­ną­cą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­da­ruj sobie odro­bi­nę luk­su­su!

 (1.1) Pro­szę trzy­mać łapy przy sobie! Co pan sobie wy­o­bra­ża?!

 (1.1) Twój na­rze­czo­ny jest strasz­nie nudny – cią­gle mówi tylko o sobie.

 (1.2) Wy­o­braź sobie, że po­tra­fisz latać.

 (2.1) Za­wsze sobie gwiż­dżę, gdy mam dobry humor.

 (2.1) Idę sobie ulicą jak gdyby nigdy nic, a tu nagle rzuca się na mnie ten dziw­ny gość.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsɔbʲjɛ, AS: sobʹi ̯e

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sobek mos.

 zaim. sobą

Wiktionary


sobiebor

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • So­bie­sław (błęd­nie So­bie­bor) – po­stać hi­sto­rycz­na z rodu Sław­ni­ko­wi­ców
  • So­bie­bor – imię mę­skie

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Chcie­li­śmy ci dać na imię So­bie­bor, ale dziad­ko­wie pro­te­sto­wa­li.

Wiktionary


sobiech

naz­wi­sko


SJP.pl


sobiechowski

naz­wi­sko


SJP.pl


sobiecin

So­bie­cin – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie ja­ro­sław­skim, w gmi­nie Ja­ro­sław.

W II Rze­czy­po­spo­li­tej wieś w po­wie­cie ja­ro­sław­skim wo­je­wództ­wa lwow­skie­go. W la­tach 1944–1946 na­cjo­na­li­ści ukra­iń­scy z OUN-UPA za­mor­do­wa­li tutaj 12 Po­la­ków.

Wikipedia


sobiecki

naz­wi­sko


SJP.pl


sobiepan

osoba po­stę­pu­ją­ca sa­mo­wol­nie, two­rzą­ca sama dla sie­bie re­gu­ły po­stę­po­wa­nia, nie­li­czą­ca się z prze­pi­sa­mi i ogól­nie przy­ję­ty­mi za­sa­da­mi


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • So­bie­pan – po­stać z cyklu Opo­wie­ści z Nar­nii
  • Jan So­bie­pan Za­mo­y­ski (1627-1665), or­dy­nat za­moj­ski, wo­je­wo­da, ge­ne­rał

Wikipedia


sobiepanek

zdrob­nie­nie od: so­bie­pan


SJP.pl


sobiepańskość

→ so­bie­pań­ski


SJP.pl

Patrz:

sobiepański

sobiepaństwo

po­stę­po­wa­nie sa­mo­wol­ne, nie­li­cze­nie się z nikim i ni­czym; sa­mo­wo­la, anar­chia, ar­bi­tral­ność


SJP.pl


sobieraj

naz­wi­sko


SJP.pl

So­bie­raj – osada w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim, w po­wie­cie su­lę­ciń­skim, w gmi­nie Lub­nie­wi­ce. Na­le­ży do so­łect­wa Jar­na­tów.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość po­ło­żo­na była w wo­je­wództ­wie go­rzow­skim.

Wikipedia


sobierajski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Cze­sław So­bie­raj­ski – pol­ski po­li­tyk
  • Ma­rian So­bie­raj­ski – pro­fe­sor dok­tor ha­bi­li­to­wa­ny in­ży­nier elek­tro­tech­ni­ki
  • To­masz So­bie­raj­ski – so­cjo­log pol­ski, pu­bli­cy­sta
  • Zenon So­bie­raj­ski – pro­fe­sor zwy­czaj­ny dok­tor nauk fi­lo­zo­ficz­nych
  • So­bie­raj (naz­wi­sko)
  • So­bie­raj

Wikipedia


sobieralski

naz­wi­sko


SJP.pl


sobiesiak

naz­wi­sko


SJP.pl


sobiesierzno

So­bie­sierz­no – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie brod­nic­kim, w gmi­nie Brod­ni­ca.

Wikipedia


sobieski

naz­wi­sko, np. Jan III So­bie­ski (1629-1696), król Pol­ski w la­tach 1674-1696


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jan III So­bie­ski – król Pol­ski
  • Jakub So­bie­ski – pol­ski ma­gnat, oj­ciec Jana III
  • Jakub Lud­wik So­bie­ski – pol­ski kró­le­wicz
  • Marek So­bie­ski – sta­ro­sta kras­no­staw­ski
  • Marek So­bie­ski – wo­je­wo­da lu­bel­ski
  • Ma­rian So­bie­ski – pol­ski et­no­mu­zy­ko­log
  • Sta­ni­sław So­bie­ski – pol­ski na­u­czy­ciel
  • Sta­ni­sław So­bie­ski – pol­ski szlach­cic
  • Wac­ław So­bie­ski – pol­ski hi­sto­ryk
  • Le­e­lee So­bie­ski – ak­tor­ka ame­ry­kań­ska
  • Carol So­bie­ski – ame­ry­kań­ski sce­na­rzy­sta
  • Jean So­bie­ski – fran­cu­ski ma­larz i aktor

Wikipedia


sobieszczak

naz­wi­sko


SJP.pl


sobieszczański

naz­wi­sko


SJP.pl


sobieszczuk

naz­wi­sko


SJP.pl


sobieszczyk

naz­wi­sko


SJP.pl


sobieszek

naz­wi­sko


SJP.pl


sobieszewo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • So­bie­sze­wo – osied­le w dziel­ni­cy Wyspa So­bie­szew­ska
  • Wyspa So­bie­szew­ska – dziel­ni­ca mia­sta
  • So­bie­sze­wo – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. go­le­niow­skim, w gmi­nie Przy­bier­nów
  • So­bie­sze­wo – dawna gro­ma­da

Wikipedia


sobieszowianin

miesz­ka­niec So­bie­szo­wa


SJP.pl


sobieszowianka

miesz­kan­ka So­bie­szo­wa


SJP.pl


sobieszowski

przy­miot­nik od: So­bie­szów


SJP.pl


sobieszyn

1. wieś w Pol­sce;
2. dziel­ni­ca mia­sta Dzier­żo­niów


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • So­bie­szyn – dziel­ni­ca Dzier­żo­nio­wa
  • So­bie­szyn – wieś w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie ryc­kim
  • So­bie­szyn – dawna gro­ma­da

Wikipedia


sobieszyński

przy­miot­nik od: So­bie­szyn


SJP.pl


sobieszów

część mia­sta Je­le­nia Góra


SJP.pl

So­bie­szów (niem. "Herms­dorf am Ky­nast") – część mia­sta Je­le­nia Góra, w la­tach 1962–1976 sa­mo­dziel­ne mia­sto, które w 1963 roku li­czy­ło 5180 miesz­kań­ców. W la­tach 1945–1954 sie­dzi­ba wiej­skiej gminy So­bie­szów.

So­bie­szów po­ło­żo­ny jest wzdłuż stru­mie­nia Wrzo­sów­ka u stóp Choj­ni­ka. Od XIV w. do 1945 wieś sta­no­wi­ła włas­ność ro­dzi­ny Schaff­gots­chów i no­si­ła niem. nazwę "Herms­dorf un­term Ky­nast", w 1946 ad­mi­ni­stra­cyj­nie zat­wier­dzo­no obec­ną nazwę.

Wikipedia


sobiesąd

dawne imię mę­skie


SJP.pl

So­bie­sąd – sta­ro­pol­skie imię mę­skie, zło­żo­ne z czło­nów "Sobie-" i "-sąd" ("są­dzić"). Może oz­na­czać "ten, kto sa­mo­dziel­nie roz­są­dza", "ten, kto po­le­ga na włas­nym osą­dzie".

Wikipedia


sobiesław

imię mę­skie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • So­bie­sław (imię)
  • So­bie­sław I Gdań­ski (ur. ok. 1130, zm. 1177/1179) – na­miest­nik Po­mo­rza Gdań­skie­go, pro­to­pla­sta dy­na­stii So­bie­sła­wi­ców
  • So­bie­sław I Prze­my­śli­da
  • So­bie­sław II Gdań­ski (zm. 1217/1223) – wnuk So­bie­sła­wa I
  • So­bie­sław II Prze­my­śli­da
  • So­bie­sław III (ur. ok. 1235, zm. 11 czerw­ca 1254) – praw­nuk So­bie­sła­wa I
  • So­bie­sław – syn le­gen­dar­ne­go księ­cia pol­skie­go Lesz­ka III

Wikipedia


sobiesława

imię żeń­skie


SJP.pl

So­bie­sła­wa – sta­ro­pol­skie imię żeń­skie, zło­żo­ne z czło­nów "Sobie-" i "-sława" ("sława"). Oz­na­cza "za­cho­wu­ją­ca sławę dla sie­bie" lub "za­pra­co­wu­ją­ca na sławę dla sie­bie". Imię w źró­dłach pol­skich poś­wiad­czo­ne od XIII wieku (1265 rok).

Wikipedia


sobiesławek

zdrob­nie­nie od: So­bie­sław (imię mę­skie)


SJP.pl


sobiesławiny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do So­bie­sła­wy lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


sobiesławka

zdrob­nie­nie od: So­bie­sław (imię mę­skie)


SJP.pl


sobiesławkowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do So­bie­sław­ka lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


sobiesławostwo

So­bie­sław z żoną: So­bie­sła­wo­wie


SJP.pl


sobiesławowie

So­bie­sław z żoną: So­bie­sła­wo­stwo


SJP.pl


sobiesławowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do So­bie­sła­wa lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


sobień

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • So­bień – wieś w woj. łódz­kim, w pow. opo­czyń­skim, w gmi­nie Bia­ła­czów
  • So­bień – wieś w woj. łódz­kim, w pow. zgier­skim, w gmi­nie Alek­san­drów Łódz­ki
  • So­bień – dawna gro­ma­da
  • Zamek So­bień – ruiny śred­nio­wiecz­ne­go zamku nad Sanem
  • Zamek So­bień w Lesku – póź­no­go­tyc­ki zamek w Lesku
  • Re­zer­wat przy­ro­dy Góra So­bień – re­zer­wat przy­ro­dy na te­re­nie gminy Lesko w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w obrę­bie Parku Kra­jo­bra­zo­we­go Gór Słon­nych

Wikipedia


sobieńczyce

So­bień­czy­ce (kaszb. "Sëbieńczëce" lub też "Sobieńczëce", niem. "So­bien­sitz", daw­niej "So­bien­czy­ce", "So­ban­czy­ce", "Szo­bie­ni­ca") – wieś ka­szub­ska w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie puc­kim, w gmi­nie Kro­ko­wa. Ma sta­tus so­łect­wa.

Wieś Klasz­to­ru Cy­ste­rek w Żar­now­cu w po­wie­cie puc­kim wo­je­wództ­wa po­mor­skie­go w II po­ło­wie XVI wieku. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa gdań­skie­go. Znaj­du­je się tu 74-me­tro­wa wieża ra­dio­wa.

Wikipedia


sobieński

przy­miot­nik od: So­bie­nie-Je­zio­ry


SJP.pl


sobik

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Anna Sobik (ur. 1956) – pol­ska ak­tor­ka te­a­tral­na, fil­mo­wa i te­le­wi­zyj­na
  • An­to­ni Sobik (1905–1994) – star­szy po­ste­run­ko­wy Po­li­cji Wo­je­wództ­wa Ślą­skie­go, szer­mierz i tre­ner szer­mier­ki, dwu­krot­ny olim­pij­czyk
  • Ni­ko­dem Sobik (1894–1940) – żoł­nierz armii nie­miec­kiej, współt­wór­ca Pol­skiej Or­ga­ni­za­cji Woj­sko­wej Gór­ne­go Ślą­ska, pow­sta­niec ślą­ski, ofi­cer Woj­ska Pol­skie­go, ofia­ra zbrod­ni ka­tyń­skiej
  • Sobek (ujed­noz­nacz­nie­nie)

Wikipedia


sobin

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sobin – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. pol­ko­wic­kim, w gmi­nie Pol­ko­wi­ce
  • Sobin – część mia­sta Wę­go­rze­wa w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. wę­go­rzew­skim, w gmi­nie Wę­go­rze­wo

Wikipedia


sobisz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • So­bisz – osada w woj. opol­skim, w pow. klucz­bor­skim, w gmi­nie La­so­wi­ce Wiel­kie
  • So­bisz – osada w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie ole­skim, w gmi­nie Oles­no

Wikipedia


sobkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


sobkostwo

po­tocz­nie: my­śle­nie tylko o sobie, dba­nie wy­łącz­nie o sie­bie; sa­mo­lub­stwo, sa­mo­lub­ność, ego­izm, ego­tyzm, ego­cen­tryzm


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) sa­mo­lub­stwo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sob­ko­stwo Grze­go­rza nie przy­spa­rza­ło mu przy­ja­ciół.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sobek mos.

 przym. sobkowski

Wiktionary


sobkowiak

naz­wi­sko


SJP.pl


sobkowianin

miesz­ka­niec Sob­ko­wa (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


sobkowianka

miesz­kan­ka Sob­ko­wa (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


sobkowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


sobkowski

1. przy­miot­nik od: Sob­ków;
2. cha­rak­te­ry­stycz­ny dla sobka, sa­mo­lu­ba, ego­i­stycz­ny


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Sob­ko­wa, zwią­za­ny z Sob­ko­wem

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) sa­mo­lub­ny, ego­i­stycz­ny

 (2.2) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla Sob­ko­wa lub sob­ko­wian, ma­ją­cy cechy lub wła­ści­wo­ści przy­pi­sy­wa­ne Sob­ko­wo­wi lub sob­ko­wia­nom

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sob­kow­ski − pol­skie naz­wi­sko. Na po­cząt­ku lat 90. XX wieku w Pol­sce no­si­ło je 666 osób.
  • Eu­ge­nia Sob­kow­ska (ur. 1926) – pol­ska tech­no­log żyw­no­ści
  • Jerzy Sob­kow­ski (ur. 1929) – pol­ski che­mik
  • Mi­chał Sob­kow­ski (ur. 1962) – pol­ski che­mik
  • Ry­szard Sob­kow­ski (1949–2007) − pol­ski dzien­ni­karz i pu­bli­cy­sta kom­pu­te­ro­wy
  • Re­zer­wat przy­ro­dy Wzgó­rza Sob­kow­skie

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W wy­ni­ku wy­do­by­cia na te­re­nie Wzgó­rza Sob­kow­skie­go pow­sta­ło wy­ro­bi­sko od­kryw­ko­we o po­wierzch­ni około 28 ha.

 (2.1) Sob­kow­skie za­cho­wa­nie Pio­tra nie przy­spo­rzy­ło mu przy­ja­ciół.

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

:: rzecz. Sobków mrz., sobkowianin mos., sobkowianka ż.

 (2.1)

:: rzecz. sobek mos., sobkostwo n.

Wiktionary


sobków

po­tocz­nie: czło­wiek, któ­re­go ce­chu­je ego­izm, sa­mo­lub­ny, my­ślą­cy tylko o swoim szczę­ściu; sa­mo­lub, ego­ty­sta, ego­cen­tryk, ego­i­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto i gmina w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie ję­drze­jow­skim, nad rzeką Nidą

Wiktionary

Sob­ków – mia­sto w Pol­sce, po­ło­żo­ne w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie ję­drze­jow­skim, w gmi­nie Sob­ków. Ma sta­tus so­łect­wa. Sie­dzi­ba gminy Sob­ków.

Uzy­skał lo­ka­cję miej­ską w 1563 roku. Zo­stał po­zba­wio­ny praw miej­skich 13 stycz­nia 1870 i włą­czo­ny do gminy Sob­ków w po­wie­cie ję­drze­jow­skim.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. sobkowianin mos., sobkowianka ż.

 przym. sobkowski

Wiktionary


soblówka

wieś w Pol­sce


SJP.pl

So­blów­ka – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie ży­wiec­kim, w gmi­nie Uj­so­ły. Gra­ni­czy ze Sło­wa­cją, w do­li­nie po­to­ku Cicha. Po­ło­żo­na jest u pod­nó­ża góry Wiel­ka Ry­ce­rzo­wa i Muń­cuł.

Wikipedia


sobociński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Maria So­bo­ciń­ska – pol­ska ak­tor­ka
  • Maria So­bo­ciń­ska – pol­ski żoł­nierz
  • Adam So­bo­ciń­ski – pol­ski urzęd­nik
  • Bo­le­sław So­bo­ciń­ski – pol­ski logik i fi­lo­zof
  • Cze­sław So­bo­ciń­ski – pol­ski ar­chi­tekt
  • Jan So­bo­ciń­ski – pol­ski pił­karz
  • Jerzy So­bo­ciń­ski – pol­ski rzeź­biarz
  • Leon So­bo­ciń­ski – pol­ski pi­sarz
  • Ma­ciej So­bo­ciń­ski – pol­ski re­ży­ser te­a­tral­ny i te­le­wi­zyj­ny, a także sce­no­graf
  • Mi­chał So­bo­ciń­ski – pol­ski ope­ra­tor fil­mo­wy
  • Piotr So­bo­ciń­ski – pol­ski ope­ra­tor fil­mo­wy
  • Piotr So­bo­ciń­ski jr. – pol­ski ope­ra­tor fil­mo­wy

Wikipedia


sobocki

→ So­bót­ka; so­bo­tec­ki, so­bót­kow­ski, so­bót­czań­ski, so­bóc­ki


SJP.pl


sobol

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sobol – sa­mo­chód do­staw­czy pro­du­ko­wa­ny przez Gor­kow­skij Aw­to­mo­bil­nyj Zawod
  • Jan Sobol (ur. 1953) – pił­karz pol­ski, re­pre­zen­tant kraju
  • Jan Sobol (ur. 1984) – cze­ski pił­karz ręcz­ny, re­pre­zen­tant kraju
  • Wac­ław Sobol (1903-1981) – dzia­łacz po­li­tycz­ny, pow­sta­niec ślą­ski
  • Woj­ciech Sobol – współ­za­ło­ży­ciel i były czło­nek ka­ba­re­tu Kacz­ki z Nowej Pacz­ki
  • An­drzej Sobol-Jur­czy­kow­ski (ur. 1951) – tłu­macz li­te­ra­tu­ry hisz­pań­sko­ję­zycz­nej
  • Ilja M. Sobol (ur. 1926) – so­wiec­ki ma­te­ma­tyk li­tew­skie­go po­cho­dze­nia

Wikipedia


sobolak

naz­wi­sko


SJP.pl


sobolczyk

naz­wi­sko


SJP.pl


sobole

futro z so­bo­lich skór


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • So­bo­le – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. ra­dzyń­skim, w gmi­nie Ulan-Ma­jo­rat
  • So­bo­le – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. płoń­skim, w gmi­nie Za­łu­ski
  • So­bo­le – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. olec­kim, w gmi­nie Wie­licz­ki
  • So­bo­le – dawna gro­ma­da
  • So­bo­le – wieś w ob­wo­dzie brze­skim, w re­jo­nie be­re­skim, w siel­so­wie­cie Sieh­nie­wi­cze
  • So­bo­le – wieś w ob­wo­dzie ho­mel­skim, w re­jo­nie bra­hiń­skim, w siel­so­wie­cie Burki
  • So­bo­le – wieś w okrę­gu wi­leń­skim, w re­jo­nie wi­leń­skim, w gmi­nie Nie­men­czyn

Wikipedia


sobolew

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • So­bo­lew – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. ja­wor­skim, w gmi­nie Wą­dro­że Wiel­kie
  • So­bo­lew – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. lu­bar­tow­skim, w gmi­nie Fir­lej
  • So­bo­lew – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. gar­wo­liń­skim, w gmi­nie So­bo­lew
  • So­bo­lew – część wsi Dro­żan­ki w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ra­dom­skim, w gmi­nie Gózd
  • So­bo­lew – gmina wiej­ska w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie gar­wo­liń­skim
  • So­bo­lew – sta­cja ko­le­jo­wa w So­bo­le­wie, w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim
  • So­bo­lew – dawna gro­ma­da w po­wie­cie gar­wo­liń­skim w woj. war­szaw­skim
  • So­bo­lew – dawna gro­ma­da w po­wie­cie lu­bar­tow­skim
  • Alek­siej So­bo­lew – ro­syj­ski snow­bo­ar­dzi­sta
  • An­driej So­bo­lew – ro­syj­ski snow­bo­ar­dzi­sta
  • Ar­ka­dij So­bo­lew – ra­dziec­ki dy­plo­ma­ta
  • Dmi­trij So­bo­lew – ro­syj­ski pa­le­on­to­log i ge­o­log

Wikipedia


sobolewo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • So­bo­le­wo – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. bia­ło­stoc­kim, w gmi­nie Gra­bów­ka
  • So­bo­le­wo – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. su­wal­skim, w gmi­nie Su­wał­ki
  • So­bo­le­wo – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. wy­so­ko­ma­zo­wiec­kim, w gmi­nie Klu­ko­wo
  • So­bo­le­wo – część wsi Ro­ki­ci­ny w woj. po­mor­skim, w pow. by­tow­skim, w gmi­nie Czar­na Dą­brów­ka
  • So­bo­le­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. czarn­kow­sko-trzcia­nec­kim, w gmi­nie Czarn­ków
  • So­bo­le­wo – ko­lo­nia w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. cho­szczeń­skim, w gmi­nie Krzę­cin
  • So­bo­le­wo – dawna gro­ma­da
  • So­bo­le­wo – wieś w Kraju Kam­czac­kim, w re­jo­nie so­bo­lew­skim
  • So­bo­le­wo – wieś w ob­wo­dzie smo­leń­skim, w re­jo­nie mo­na­styr­szczin­skim
  • So­bo­le­wo – przy­sta­nek ko­le­jo­wy w la­sach, w re­jo­nie wysz­nie­wo­łoc­kim, w ob­wo­dzie twer­skim

Wikipedia


sobolewski

przy­miot­nik od: So­bo­lew


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Mi­chał So­bo­lew­ski – sę­dzia i woj­ski dro­hic­ki
  • Ana­staz­ja So­bo­lew­ska – Spra­wied­li­wa wśród Na­ro­dów Świa­ta
  • Anna So­bo­lew­ska
  • An­drzej So­bo­lew­ski (1924–1944) – pow­sta­niec war­szaw­ski
  • An­drzej So­bo­lew­ski (ur. 1951) – fizyk
  • Ed­ward So­bo­lew­ski – kom­po­zy­tor, dy­ry­gent, pe­da­gog
  • Fe­liks So­bo­lew­ski – ujed­noz­nacz­nie­nie
  • Fran­ci­szek So­bo­lew­ski – ujed­noz­nacz­nie­nie
  • Hen­ryk So­bo­lew­ski – ujed­noz­nacz­nie­nie
  • Hi­po­lit So­bo­lew­ski (1911–1997) – pol­ski spe­cja­li­sta z dzie­dzi­ny kon­struk­cji i pro­jek­to­wa­nia pa­ro­wo­zów
  • Igna­cy So­bo­lew­ski (1770–1846) – po­li­tyk
  • Ja­nusz Jerzy So­bo­lew­ski (1921–1944) – pod­po­rucz­nik, pow­sta­niec war­szaw­ski

Wikipedia


soboli

przy­miot­nik od: soból (np. futro so­bo­le); so­bo­lo­wy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z so­bo­lem, do­ty­czą­cy so­bo­la

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (2.1) na­le­żą­cy do so­bo­la

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • So­bo­li – wieś w Chor­wa­cji, w żu­pa­nii pri­mor­sko-gor­skiej, w gmi­nie Čavle
  • So­bo­li – wieś w Rosji, w ob­wo­dzie smo­leń­skim, w re­jo­nie rud­niań­skim, w osied­lu wiej­skim Lu­ba­wicz­sko­je
  • So­bo­li – wieś w Rosji, w ob­wo­dzie smo­leń­skim, w re­jo­nie smo­leń­skim, w wo­ło­kow­skim osied­lu wiej­skim

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. soból m., sobole nmos.

 przym. sobolowy

Wiktionary


sobolowaty

1. po­dob­ny do so­bo­la;
2. koń so­bo­lo­wa­ty - koń maści ry­ża­wej


SJP.pl


sobolowy

przy­miot­nik od: soból (np. futro so­bo­lo­we); so­bo­li


SJP.pl


soborność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. polit. idea zjed­no­cze­nia Ukra­i­ny

 (1.2) rel. za­sa­da ko­le­gial­no­ści za­rzą­dza­nia Ko­ścio­łem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɔˈbɔrnɔɕt͡ɕ, AS: soborność

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sobór m., soborowość ż.

 przym. soborny, soborowy, posoborowy, przedsoborowy

Wiktionary


soborowość

→ so­bo­ro­wy


SJP.pl

Patrz:

soborowy

soborowy

przy­miot­nik od: sobór


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z so­bo­rem, do­ty­czą­cy so­bo­ru

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sobór mrz., soborność ż.

 przym. przedsoborowy, posoborowy

Wiktionary


soborzyce

So­bo­rzy­ce – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie czę­sto­chow­skim, w gmi­nie Dą­bro­wa Zie­lo­na.

Wieś du­chow­na Wszem­bo­rzy­ce, włas­ność opact­wa cy­ster­sów w Ję­drze­jo­wie po­ło­żo­na była w końcu XVI wieku w po­wie­cie ra­dom­szczań­skim wo­je­wództ­wa sie­radz­kie­go.

Wikipedia


sobota

szó­sty dzień ty­god­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) szó­sty dzień ty­god­nia;

 (1.2) zob. so­bo­ty.

Wiktionary

So­bo­ta (', skrót sob.) – dzień ty­god­nia mię­dzy piąt­kiem a nie­dzie­lą.

We­dług normy ISO-8601 jest szó­stym dniem ty­god­nia.

W tra­dy­cji bi­blij­nej – chrze­ści­jań­skiej i ży­dow­skiej, gdzie za pier­wszy dzień ty­god­nia uz­na­wa­na jest nie­dzie­la, so­bo­ta jest siód­mym, ostat­nim dniem ty­god­nia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W so­bo­tę za­wsze od­by­wał się tam targ rolny, na któ­rym swoje to­wa­ry sprze­da­wa­li rol­ni­cy z pod­poz­nań­skich wio­sek. Za­moż­niej­si bam­brzy przy­jeż­dża­li tu swo­i­mi wo­za­mi, które na­tych­miast za­mie­nia­ły się w stra­ga­ny na ko­łach, ofe­ru­ją­ce miesz­kań­com mia­sta drób, jajka, wa­rzy­wa i pyry w wor­kach albo w mniej­szych ilo­ściach na wym­bor­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɔˈbɔta, AS: sobota

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. soboty nmos., szabas m., Sobota ż., Sobótka ż.

:: zdrobn. sobótka ż.

 przym. sobotni, sobótkowy, szabasowy

Wiktionary


sobotecki

→ So­bót­ka; so­boc­ki, so­bóc­ki, so­bót­kow­ski, so­bót­czań­ski


SJP.pl


sobotka

naz­wi­sko


SJP.pl

So­bot­ka – mia­sto w Cze­chach, w kraju hra­dec­kim. We­dług da­nych z 31 grud­nia 2003 po­wierzch­nia mia­sta wy­no­si­ła 1931 ha, a licz­ba jego miesz­kań­ców 2274 osób.

Wikipedia


sobotni

zwią­za­ny z so­bo­tą


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy so­bo­ty; dzie­ją­cy się w so­bo­tę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) […] A w so­bot­nią noc był Luk­sem­burg, chata, szkło […]

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɔˈbɔtʲɲi, AS: sobotʹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sobótka ż., sobota ż.

Wiktionary


sobowo

So­bo­wo – wieś so­łec­ka w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie płoc­kim, w gmi­nie Bru­dzeń Duży.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa płoc­kie­go.

Wikipedia


sobowtór

osoba bar­dzo po­dob­na z wy­glą­du do innej osoby


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba wy­glą­da­ją­ca bar­dzo po­dob­nie do innej;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • so­bow­tór – osoba łu­dzą­co po­dob­na do innej osoby
  • so­bow­tór (Doppelgänger) – isto­ta fik­cyj­na
  • So­bow­tór – film fa­bu­lar­ny reż. Akira Ku­ro­sa­wa
  • So­bow­tór – film fa­bu­lar­ny reż. Ma­u­ri­ce Phil­lips
  • So­bow­tór – film fa­bu­lar­ny reż. Bodo Kox
  • So­bow­tór – bol­ly­wo­odz­ka ko­me­dia z 1998 roku
  • So­bow­tór: po­e­mat pe­ters­bur­ski – no­we­la Fio­do­ra Do­sto­jew­skie­go
  • So­bow­tór pro­fe­so­ra Rawy – po­wieść Al­fre­da Szklar­skie­go

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Otóż ja mam so­bow­tó­ra i to jego wi­dzia­łeś, nie mnie!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɔˈbɔftur, AS: soboftur

Wiktionary


sobowtórka

→ so­bow­tór


SJP.pl

Patrz:

sobowtór

soboń

naz­wi­sko


SJP.pl

Soboń – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie wę­grow­skim, w gmi­nie Wierzb­no. Ma sta­tus so­łect­wa.

Pier­wsza wzmian­ka o miej­sco­wo­ści (w for­mie "Zabon" W. H.) po­cho­dzi z mapy Za­chod­niej (Nowej) Ga­li­cji A. Ma­y­e­ra von Hel­dens­fel­da z lat 1801-1804.

Wikipedia


sobriquet

[czy­taj: sobriKE] z fran­cu­skie­go: przez­wi­sko, przy­do­mek


SJP.pl


sobuś

zdrob­nie­nie od: So­bie­sław (imię mę­skie)


SJP.pl


sobócki

→ So­bót­ka; so­bót­czań­ski, so­boc­ki, so­bot­kow­ski, so­bo­tec­ki


SJP.pl


soból

dra­pież­ne zwie­rzę z ro­dzi­ny ła­si­co­wa­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Mar­tes zi­bel­li­na|ref=tak., az­ja­tyc­kie zwie­rzę fu­ter­ko­we, ssak dra­pież­ny o gę­stym, jed­wa­bi­stym, brą­zo­wym lub czar­nym fu­trze;

 (1.2) wy­pra­wio­na skóra so­bo­la (1.1)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsɔbul, AS: sobul

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sobole nmos.

 przym. sobolowy, soboli

Wiktionary


sobóm

za­i­mek zwrot­ny

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. sobą

Wiktionary


sobór

1. pra­wo­sław­na ka­te­dra i ba­zy­li­ka
2. zgro­ma­dze­nie wszyst­kich bi­sku­pów od­by­wa­ją­ce się pod prze­wod­nict­wem pa­pie­ża


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rel. zgro­ma­dze­nie bi­sku­pów ca­łe­go Ko­ścio­ła;

 (1.2) rel. stała rada bi­sku­pów przy pa­triar­sze w pra­wo­sła­wiu;

 (1.3) hist. zgro­ma­dze­nie przed­sta­wi­cie­li sta­nów w daw­nej Rosji;

 (1.4) rel. więk­sza świą­ty­nia pra­wo­sław­na;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • sobór po­wszech­ny – w Ko­ścio­łach chrze­ści­jań­skich spot­ka­nie bi­sku­pów ca­łe­go Ko­ścio­ła w celu usta­no­wie­nia praw ko­ściel­nych
  • sobór – świą­ty­nia pra­wo­sław­na peł­nią­ca funk­cję ka­te­dry epar­chial­nej lub wy­róż­nia­ją­ca się roz­mia­ra­mi i zna­cze­niem dla kultu
  • świę­ty sobór – w Ko­ście­le pra­wo­sław­nym stała rada bi­sku­pów przy zwierzch­ni­ku (pa­triar­sze, me­tro­po­li­cie, ar­cy­bi­sku­pie) Ko­ścio­ła
  • Sobór Ziem­ski – zgro­ma­dze­nie przed­sta­wi­cie­li sta­nów, głów­nie szlach­ty bo­jar­skiej i du­cho­wień­stwa, w Rosji w XVI–XVII wieku
  • sobór ba­zy­lej­sko-fer­rar­sko-flo­renc­ki – XVII sobór po­wszech­ny Ko­ścio­ła ka­to­lic­kie­go
  • sobór chal­ce­doń­ski – czwar­ty sobór po­wszech­ny bi­sku­pów chrze­ści­jań­skich
  • sobór efe­ski – trze­ci sobór po­wszech­ny, zwo­ła­ny w Efe­zie przez ce­sa­rza Te­o­doz­ju­sza II
  • sobór efe­ski II – sobór po­wszech­ny, zwo­ła­ny w Efe­zie przez ce­sa­rza Te­o­doz­ju­sza II
  • sobór je­ro­zo­lim­ski – ze­bra­nie Ko­ścio­ła, które od­by­ło się około 49 roku w Je­ro­zo­li­mie
  • sobór w Hie­rei – sobór zwo­ła­ny w lutym 754 roku w miej­sco­wo­ści Hie­rea
  • sobór w Kon­stan­cji – sobór po­wszech­ny Ko­ścio­ła ka­to­lic­kie­go zwo­ła­ny przez pi­zań­skie­go an­ty­pa­pie­ża Jana (XXIII)
  • sobór kon­stan­ty­no­po­li­tań­ski I – sobór po­wszech­ny zwo­ła­ny przez ce­sa­rza Te­o­doz­ju­sza I Wiel­kie­go

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nigdy nie ist­nie­je sobór po­wszech­ny, który by nie był jako taki zat­wier­dzo­ny lub przy­najm­niej uz­na­ny przez na­stęp­cę Pio­tra.

 (1.3) W tym kwar­ta­le wy­po­sa­że­nie so­bo­ru zo­sta­ło uzu­peł­nio­ne o nowy iko­no­stas.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. soborowość ż., soborność ż.

 przym. soborowy, przedsoborowy, posoborowy

Wiktionary


sobótczanin

miesz­ka­niec So­bót­ki (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


sobótczanka

miesz­kan­ka So­bót­ki (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


sobótczański

→ So­bót­ka; so­bót­kow­ski, so­boc­ki, so­bóc­ki, so­bo­tec­ki


SJP.pl


sobótka

świę­to lu­do­we w czerw­cu, pod­czas któ­re­go, w nocy, pu­szcza się wian­ki po wo­dzie; ku­pa­ła; ku­pal­noc­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od so­bo­ta

 (1.2) etn. świę­to z okaz­ji let­nie­go prze­si­le­nia Słoń­ca

 (1.3) stos roz­pa­la­ny z okaz­ji so­bót­ki (1.2)

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • So­bót­ka – mia­sto w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. wroc­ław­skim, w gmi­nie So­bót­ka
  • So­bót­ka – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. gru­dziądz­kim, w gmi­nie Ro­góź­no
  • So­bót­ka – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. biel­skim, w gmi­nie Bielsk Pod­la­ski
  • So­bót­ka – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. opa­tow­skim, w gmi­nie Oża­rów
  • So­bót­ka – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. skar­ży­skim, w gmi­nie Bli­żyn
  • So­bót­ka – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. kol­skim, w gmi­nie Dąbie
  • So­bót­ka – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ostrow­skim, w gmi­nie Ostrów Wiel­ko­pol­ski
  • So­bót­ka – w la­tach 1945–1947 nazwa wsi Mosty w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. go­le­niow­skim, w gmi­nie Go­le­niów
  • So­bót­ka – sta­cja ko­le­jo­wa w So­bót­ce (woj. dol­no­ślą­skie)
  • So­bót­ka Za­chod­nia – sta­cja ko­le­jo­wa w So­bót­ce (woj. dol­no­ślą­skie)
  • So­bót­ka – gmina w pow. wroc­ław­skim
  • So­bót­ka – dawna gmina w wo­je­wództ­wie łódz­kim

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. sobota ż., Sobótka ż., Sobota m./ż.

 przym. sobótkowy, sobotni

Wiktionary


sobótki

świę­to lu­do­we w czerw­cu, pod­czas któ­re­go, w nocy, pu­szcza się wian­ki po wo­dzie; ku­pa­ła; ku­pal­noc­ka


SJP.pl


sobótkowski

→ So­bót­ka; so­bót­czań­ski, so­boc­ki, so­bóc­ki, so­bo­tec­ki


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z So­bót­ką, do­ty­czą­cy So­bót­ki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sobótka ż.

Wiktionary


sobótkowy

przy­miot­nik od: so­bót­ka


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy so­bót­ki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sobótka ż., sobota ż.

Wiktionary


sobów

Sobów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie opa­tow­skim, w gmi­nie Oża­rów. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa tar­no­brze­skie­go.

Przez miej­sco­wość prze­bie­ga droga wo­je­wódz­ka nr 755.

Wikipedia


sobą

za­i­mek zwrot­ny

 (1.1) …wska­zu­ją­cy na pod­miot jako jed­no­cze­śnie wy­ko­naw­cę i od­bior­cę czyn­no­ści, uży­wa­ny z cza­sow­ni­ka­mi rzą­dzą­cy­mi na­rzęd­ni­kiem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dru­ży­ny ro­ze­gra­ją ze sobą po jed­nym spot­ka­niu w ra­mach 20 tur­nie­jów gru­po­wych or­ga­ni­zo­wa­nych przez po­szcze­gól­nych uczest­ni­ków.

 (1.1) Mo­że­my ze sobą roz­ma­wiać go­dzi­na­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsɔbɔ̃w̃, AS: sobõũ̯

Wiktionary

Powiązane:

 zaim. sobie

 partyk. sobie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. śl. sobóm

Wiktionary


soc

[czy­taj: soc] zwią­za­ny ze spra­wa­mi spo­łecz­ny­mi, so­cjal­ny­mi


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Se­cu­ri­ty Ope­ra­tions Cen­ter – ze­spół spe­cja­li­stów ds. cy­ber­bez­pie­czeń­stwa, który mo­ni­to­ru­je sy­ste­my te­le­in­for­ma­tycz­ne or­ga­ni­za­cji
  • Po­żyw­ka SOC – po­żyw­ka do mi­kro­bio­lo­gicz­nej ho­dow­li bak­te­rii
  • Cur­tiss SOC Se­a­gull – ame­ry­kań­ski wod­no­sa­mo­lot roz­poz­naw­czy z okre­su II wojny świa­to­wej
  • Sy­stem-on-a-chip – w elek­tro­ni­ce ro­dzaj ukła­dów sca­lo­nych

Wikipedia


soccer

[czy­taj: soke(r)] nazwa eu­ro­pej­skiej piłki noż­nej uży­wa­na w kra­jach an­glo­sa­skich, głów­nie USA, dla odróż­nie­nia od fut­bo­lu ame­ry­kań­skie­go


SJP.pl


soccus

niski trze­wik, san­dał, uży­wa­ny przez ak­to­rów gra­ją­cych w sta­ro­żyt­nych ko­me­diach grec­kich (w prze­ci­wień­stwie do ko­tur­na w tra­ge­dii)


SJP.pl

Soc­cus – ro­dzaj pan­to­fla, niski, lekki trze­wik, uży­wa­ny w sta­ro­żyt­no­ści tylko przez ko­bie­ty i męż­czyzn znie­wie­ścia­łych. Lu­dzie po­waż­ni uży­wa­li zwy­kle wy­so­kich ko­tur­nów.

Soc­cus był za­ra­zem obu­wiem uży­wa­nym w ko­me­dii, gdy ko­turn na­le­żał do ko­stiu­mu au­to­ra tra­gicz­ne­go.

Wikipedia


socha

dawne pry­mi­tyw­ne na­rzę­dzie do orki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) roln. pry­mi­tyw­ne drew­nia­ne na­rzę­dzie słu­żą­ce do orki;

 (1.2) bud. pio­no­wy słup roz­wid­lo­ny u góry, ele­ment kon­struk­cji dachu

Wiktionary

Socha – dawne drew­nia­ne na­rzę­dzie rol­ni­cze sto­so­wa­ne do orki, cha­rak­te­ry­zu­ją­ce się rozd­wo­jo­nym ryl­cem. Nazwa (w ję­zy­kach sło­wiań­skich socha = drze­wo ro­so­cha­te, widły) po­cho­dzi wła­śnie od tego rylca.

W Egip­cie znano sochę od VII wieku p.n.e. W Eu­ro­pie Wschod­niej po­ja­wi­ła się praw­do­po­dob­nie przed śred­nio­wie­czem. Przetr­wa­ła do po­cząt­ku XX wieku, a w niek­tó­rych miej­scach nawet dłu­żej. W Pol­sce wschod­niej za­czę­ła się roz­po­wszech­niać obok pługa i płu­ży­cy (lek­kie­go pługa bez kół) od XVI wieku.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈsɔxa, AS: soχa

Wiktionary


sochacki

naz­wi­sko


SJP.pl

So­chac­ki (forma żeń­ska: So­chac­ka; licz­ba mnoga: So­chac­cy) – pol­skie naz­wi­sko. Na po­cząt­ku lat 90. XX wieku w Pol­sce no­si­ło je 7569 osób.

Wikipedia


sochacz

naz­wi­sko


SJP.pl


sochaczew

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

So­cha­czew – mia­sto w cen­tral­nej Pol­sce, w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim w po­wie­cie so­cha­czew­skim, nad rze­ka­mi Bzurą, Utra­tą i Pisią.

Do 1954 r. sie­dzi­ba wiej­skich gmin Cho­da­ków i Ko­złów Bi­sku­pi. W la­tach 1975–1998 mia­sto ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ło do wo­je­wództ­wa skier­nie­wic­kie­go. Jest sto­li­cą po­wia­tu so­cha­czew­skie­go oraz sie­dzi­bą władz gminy wiej­skiej So­cha­czew.

Wikipedia


sochaczewianin

miesz­ka­niec So­cha­cze­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec So­cha­cze­wa

 (1.2) osoba po­cho­dzą­ca z So­cha­cze­wa, uro­dzo­na w So­cha­cze­wie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sochaczew m.

:: fż. sochaczewianka ż.

 przym. sochaczewski

Wiktionary


sochaczewianka

miesz­kan­ka So­cha­cze­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka So­cha­cze­wa

 (1.2) ko­bie­ta po­cho­dzą­ca z So­cha­cze­wa, uro­dzo­na w So­cha­cze­wie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sochaczew m.

:: fm. sochaczewianin m.

 przym. sochaczewski

Wiktionary


sochaczewski

przy­miot­nik od: So­cha­czew


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z So­cha­cze­wem, do­ty­czą­cy So­cha­cze­wa

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alek­san­der So­cha­czew­ski − pol­ski ma­larz
  • Sta­ni­sław So­cha­czew­ski − pol­ski ofi­cer
  • po­wiat so­cha­czew­ski
  • zie­mia so­cha­czew­ska
  • Ex­press So­cha­czew­ski
  • So­cha­czew­ska Kolej Mu­ze­al­na

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Sochaczew mrz., sochaczewianin m., sochaczewianka ż.

Wiktionary


sochaczne

dawna opła­ta za sprze­daż swo­ich to­wa­rów na tar­go­wi­sku; tar­go­we


SJP.pl


sochaj

naz­wi­sko


SJP.pl


sochan

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Je­re­my So­chan (ur. 2003), pol­ski ko­szy­karz
  • Sta­ni­sław So­chan (ur. 1910), poseł na Sejm PRL V i VI ka­den­cji
  • Zyg­munt So­chan (1909–1998), pol­ski spor­to­wiec, pra­dzia­dek Je­re­mie­go

Wikipedia


sochocin

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

}|-

So­cho­cin – mia­sto w Pol­sce po­ło­żo­ne w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie płoń­skim, w miej­sko-wiej­skiej gmi­nie So­cho­cin. Miej­sco­wość jest sie­dzi­bą gminy So­cho­cin.

Ad­mi­ni­stra­cyj­nie So­cho­cin ma sta­tus so­łect­wa.

Wikipedia


sochocinianin

miesz­ka­niec So­cho­ci­na (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


sochocinianka

miesz­kan­ka So­cho­ci­na (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


sochociński

przy­miot­nik od: So­cho­cin


SJP.pl


sochocki

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jerzy So­choc­ki – pol­ski woj­sko­wy
  • Ju­lian So­choc­ki – pol­ski ma­te­ma­tyk
  • Ry­szard So­choc­ki – pol­ski uczo­ny
  • Zdzi­sław So­choc­ki – pol­ski woj­sko­wy

Wikipedia


sochowy

przy­miot­nik od: socha


SJP.pl


sochoń

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jan So­choń – rzym­sko­ka­to­lic­ki ksiądz, poeta, kry­tyk li­te­rac­ki, te­o­log i fi­lo­zof
  • Mag­da­le­na So­choń – pol­ska lek­ko­at­let­ka

Wikipedia


sociale

[czy­taj: so­cja­le] po­tocz­nie: media spo­łecz­no­ścio­we


SJP.pl


socialmediowy

[czy­taj: so­cjal­me­dio­wy] zwią­za­ny z me­dia­mi spo­łecz­no­ścio­wy­mi; so­cia­lo­wy


SJP.pl


socialowy

[czy­taj: so­cja­lo­wy] po­tocz­nie: zwią­za­ny z me­dia­mi spo­łecz­no­ścio­wy­mi; so­cial­me­dio­wy


SJP.pl


socjal

po­tocz­nie: świad­cze­nie so­cjal­ne; so­cjał


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. pomoc so­cjal­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie przy­jeż­dża­my, żeby że­ro­wać na so­cja­lu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. socjalna ż., socjalność ż., socjalny mos.

 przym. socjalny

 przysł. socjalnie

Wiktionary


socjal.

skrót od: so­cjal­ny


SJP.pl


socjaldarwinistka

→ so­cjal­dar­wi­ni­sta


SJP.pl

Patrz:

socjaldarwinista

socjaldemokracja

1. ruch spo­łecz­no-po­li­tycz­ny zmie­rza­ją­cy do uspo­łecz­nie­nia go­spo­dar­ki ryn­ko­wej, zmniej­sze­nia nie­rów­no­ści spo­łecz­nych, re­a­li­za­cji praw pra­cow­ni­czych i oby­wa­tel­skich w wie­lo­par­tyj­nym sy­ste­mie de­mo­kra­tycz­nym;
2. ogół par­tii po­li­tycz­nych gło­szą­cych te idee


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. polit. ruch spo­łecz­ny, ma­ją­cy na celu bu­do­wę spo­łe­czeń­stwa i ustro­ju so­cja­li­stycz­ne­go po­przez de­mo­kra­tycz­ne re­for­my;

 (1.2) polit. ogół par­tii so­cjal­de­mo­kra­tycz­nych

Wiktionary

Nie mylić z: so­cja­lizm de­mo­kra­tycz­ny.

So­cjal­de­mo­kra­cja – cen­tro­le­wi­co­wy ruch spo­łecz­ny wy­wo­dzą­cy się z ruchu ro­bot­ni­cze­go. Współ­czes­ne par­tie so­cjal­de­mo­kra­tycz­ne opo­wia­da­ją się za rów­no­wa­gą mię­dzy ryn­kiem a pań­stwem, oraz mię­dzy jed­nost­ką a spo­łe­czeń­stwem, czyli za kom­pro­mi­sem mię­dzy uz­na­niem sy­ste­mu ka­pi­ta­li­stycz­ne­go jako na­je­fek­tyw­niej­sze­go me­cha­niz­mu bo­ga­ce­nia się w stre­fie pry­wat­nej, a de­mo­kra­cją i dy­stry­bu­cją tego bo­gact­wa w spo­sób moż­li­wie naj­bar­dziej spra­wied­li­wy, oraz tro­ską o dobra i usłu­gi pu­blicz­ne.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) To wła­śnie ruch ro­bot­ni­czy dał po­czą­tek so­cjal­de­mo­kra­cji.

 (1.2) W zesz­łym ty­god­niu w War­sza­wie odbył się zjazd ma­zo­wiec­kiej so­cjal­de­mo­kra­cji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsɔt͡sʲjaldɛ̃mɔˈkrat͡sʲja, AS: socʹi ̯aldẽmokracʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. socjaldemokratyzm m., socjaldemokrata m., socjaldemokratka ż.

 przym. socjaldemokratyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) socjaldemokratyzm m.

Wiktionary


socjaldemokrata

1. czło­nek par­tii so­cjal­de­mo­kra­tycz­nej;
2. zwo­len­nik so­cjal­de­mo­kra­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) polit. po­li­tyk so­cjal­de­mo­kra­tycz­ny, zwo­len­nik so­cjal­de­mo­kra­cji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jego „prawa ręka”, Wo­ło­dy­myr Hor­bu­lin, ukuł wtedy hasło, że w po­li­ty­ce za­gra­nicz­nej Kucz­ma jest na­cjo­na­li­stą, w wew­nętrz­nej — li­be­ra­łem, a w spo­łecz­nej — so­cjal­de­mo­kra­tą.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. socjaldemokracja ż.

:: fż. socjaldemokratka ż.

 przym. socjaldemokratyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) esdek

Wiktionary


socjaldemokratka

→ so­cjal­de­mo­kra­ta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) polit. po­li­tycz­ka so­cjal­de­mo­kra­tycz­na, zwo­len­nicz­ka so­cjal­de­mo­kra­cji

Wiktionary

Patrz:

socjaldemokrata

Powiązane:

 rzecz. socjaldemokracja ż.

:: fm. socjaldemokrata mos.

 przym. socjaldemokratyczny

Wiktionary


socjaldemokratyczny

→ so­cjal­de­mo­kra­cja, → so­cjal­de­mo­kra­ta, → so­cjal­de­mo­kra­tyzm


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) polit. zwią­za­ny z so­cjal­de­mo­kra­cją lub so­cjal­de­mo­kra­ta­mi

Wiktionary

Patrz:

socjaldemokracja, → socjaldemokrata, → socjaldemokratyzm

Przykłady

 (1.1) Róż­ni­ce ide­o­lo­gicz­ne mię­dzy par­tia­mi cha­dec­ki­mi i so­cjal­de­mo­kra­tycz­ny­mi są zbyt duże, by te par­tie wesz­ły do jed­nej ko­a­li­cji.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. socjaldemokracja ż., socjaldemokrata mos., socjaldemokratka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) esdecki

Wiktionary


socjaldemokratyzm

kie­ru­nek ide­o­lo­gicz­ny, ruch spo­łecz­ny opie­ra­ją­cy się na idei wie­lo­par­tyj­nej de­mo­kra­cji i spra­wied­li­wo­ści spo­łecz­nej


SJP.pl


socjalista

zwo­len­nik so­cja­liz­mu; so­cjał (daw­niej)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) polit. zwo­len­nik so­cja­liz­mu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Skoń­czy­ła pre­sti­żo­we war­szaw­skie gim­naz­jum, do któ­re­go cho­dzi­ła in­te­li­genc­ka mło­dzież o le­wi­co­wych skłon­no­ściach, spo­ty­ka­ła się z so­cja­li­sta­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsɔt͡sʲjaˈlʲista, AS: socʹi ̯alʹista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. socjalizm mrz., socjalizacja ż., socjalizowanie n.

:: fż. socjalistka ż.

 czas. socjalizować ndk.

 przym. socjalistyczny

 przysł. socjalistycznie

Wiktionary


socjalistka

zwo­len­nicz­ka so­cja­liz­mu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) forma żeń­ska od: so­cja­li­sta

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsɔt͡sʲjaˈlʲistka, AS: socʹi ̯alʹistka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. socjalizm mrz., socjalizacja ż., socjalizowanie n.

:: fm. socjalista mos.

 czas. socjalizować

 przym. socjalistyczny

 przysł. socjalistycznie

Wiktionary


socjalistycznie

przy­słó­wek

 (1.1) na spo­sób so­cja­li­stycz­ny, zgod­nie z du­chem so­cja­liz­mu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wśród ro­bot­ni­ków ist­nia­ły grupy sil­nie so­cja­li­stycz­nie za­an­ga­żo­wa­ne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. socjalistyczność ż., socjał mos., socjalista mos., socjalistka ż., socjalizm mrz.

 czas. socjalizować ndk.

 przym. socjalistyczny, przedsocjalistyczny

Wiktionary


socjalistyczność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest so­cja­li­stycz­ne; cecha tych, któ­rzy są so­cja­li­stycz­ni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. socjalistyczny

 przysł. socjalistycznie

Wiktionary


socjalistyczny

→ so­cja­lizm


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z so­cja­liz­mem, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla so­cja­liz­mu

 (1.2) zwią­za­ny z so­cja­liz­mem re­al­nym, do­ty­czą­cy pań­stwa tzw. de­mo­kra­cji lu­do­wej

Wiktionary

Patrz:

socjalizm

Przykłady

 (1.1) Józef Pił­sud­ski miał ważny so­cja­li­stycz­ny epi­zod w swoim ży­cio­ry­sie.

 (1.2) Tylko ustrój so­cja­li­stycz­ny może za­pew­nić stały roz­wój sił wyt­wór­czych kraju, stale ros­ną­cy do­bro­byt i kul­tu­rę spo­łe­czeń­stwa (…) (Sta­tut Pol­skiej Zjed­no­czo­nej Par­tii Ro­bot­ni­czej)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsɔt͡sʲjalʲiˈstɨt͡ʃnɨ, AS: socʹi ̯alʹistyčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. socjał mos., socjalizm m., socjalista m., socjalistka ż., socjalistyczność ż.

 czas. socjalizować ndk.

 przysł. socjalistycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) komunistyczny

Wiktionary


socjalistyka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauk. dzie­dzi­na badań i nauki o ce­lach spo­łe­czeństw i ludz­ko­ści

Wiktionary


socjalizacja

pro­ces kształ­to­wa­nia czło­wie­ka jako ele­men­tu spo­łe­czeń­stwa


SJP.pl

So­cja­li­za­cja ( so­cia­lis = spo­łecz­ny) – pro­ces (oraz re­zul­tat tego pro­ce­su) na­by­wa­nia przez jed­nost­kę sy­ste­mu war­to­ści, norm oraz wzo­rów za­cho­wań (w wy­ni­ku od­dzia­ły­wań oto­cze­nia spo­łecz­ne­go), obo­wią­zu­ją­cych w danej zbio­ro­wo­ści. So­cja­li­za­cja trwa przez całe życie czło­wie­ka, lecz w naj­więk­szym na­si­le­niu wy­stę­pu­je, gdy dziec­ko roz­po­czy­na życie w spo­łe­czeń­stwie.

Wikipedia


socjalizacyjny

zwią­za­ny z so­cja­li­za­cją


SJP.pl


socjalizm

1. ide­o­lo­gia gło­szą­ca dą­że­nie do znie­sie­nia pry­wat­nej włas­no­ści środ­ków pro­duk­cji oraz po­dzia­łów kla­so­wych;
2. ustrój spo­łecz­ny opar­ty na re­a­li­za­cji za­ło­żeń ta­kiej ide­o­lo­gii;
3. na­ro­do­wy so­cja­lizm - na­zizm, hit­le­ryzm;
4. re­al­ny so­cja­lizm - pro­pa­gan­do­wa nazwa ko­mu­niz­mu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) polit. wie­loz­nacz­ne po­ję­cie, od­no­szą­ce się do prób zmniej­sze­nia nie­rów­no­ści spo­łecz­nych i upo­wszech­nie­nia świad­czeń so­cjal­nych, lub pod­da­nia go­spo­dar­ki kon­tro­li spo­łecz­nej (po­przez in­sty­tu­cje pań­stwo­we, sa­mo­rzą­do­we, kor­po­ra­cyj­ne lub spół­dziel­cze);

Wiktionary

So­cja­lizm (łac. "so­cia­lis" – spo­łecz­ny) – sze­ro­kie i wew­nętrz­nie zróż­ni­co­wa­ne spek­trum idei, dok­tryn spo­łecz­no-eko­no­micz­nych oraz ru­chów po­li­tycz­nych, któ­rych wspól­nym celem jest usta­no­wie­nie ładu spo­łecz­ne­go opar­te­go na za­sa­dach rów­no­ści, wspól­no­to­wo­ści, spra­wied­li­wo­ści spo­łecz­nej oraz ra­cjo­nal­ne­go za­rzą­dza­nia go­spo­dar­ką.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) So­cja­lizm za­pew­nia oby­wa­te­lom edu­ka­cję i opie­kę me­dycz­ną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɔˈt͡sʲjalʲism̥, AS: socʹi ̯alʹism̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. socjał mos., socjalista m., socjalistka ż.

 przym. socjalistyczny, przedsocjalistyczny

 przysł. socjalistycznie

 czas. socjalizować ndk.

Wiktionary


socjalizować

1. kształ­to­wać oso­bo­wość, uczyć współ­dzia­łać z in­ny­mi, ak­cep­to­wać normy spo­łecz­ne;
2. zmie­niać włas­ność środ­ków pro­duk­cji z pry­wat­nej na spo­łecz­ną; uspo­łecz­niać;
3. prze­sta­rza­le: skła­niać się, przy­chy­lać ku so­cja­liz­mo­wi


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) pod­da­wać pro­ce­so­wi so­cja­li­za­cji

 (1.2) ekon. zmie­niać włas­ność środ­ków pro­duk­cji z pry­wat­nej na spo­łecz­ną

 (1.3) być en­tuz­ja­stą so­cja­liz­mu

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny so­cja­li­zo­wać się

 (2.1) pod­le­gać pro­ce­so­wi so­cja­li­za­cji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. socjalista mos., socjalizm mrz., socjalistka ż.

 przym. socjalistyczny, socjalny

 przysł. socjalistycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) uspołeczniać

 (1.2) uspołeczniać

 (2.1) udzielać się towarzysko

Wiktionary


socjalliberalizm

Nie mylić z: Li­be­ral­ny so­cja­lizm.

So­cjal­li­be­ra­lizm ( So­cial li­be­ra­lism, So­zial­li­be­ra­lis­mus,

 so­cio­li­be­ra­lis­mo) – zde­fi­nio­wa­na przez Le­o­nar­da Hob­ho­u­se’a dok­try­na po­li­tycz­na. Głosi wol­ność spo­łecz­ną przy jed­no­czes­nym za­cho­wa­niu pew­ne­go stop­nia in­ter­wen­cjo­niz­mu pań­stwo­we­go w me­cha­niz­my wol­ne­go rynku, aby dać za­bez­pie­cze­nie so­cjal­ne naj­bied­niej­szym.

Wikipedia


socjalliberał

osoba wyz­na­ją­ca po­glą­dy li­be­ral­ne z na­ci­skiem na spra­wy so­cjal­ne


SJP.pl


socjalno-ekonomiczny

zwią­za­ny z za­spo­ka­ja­niem po­trzeb eko­no­micz­nych człon­ków ja­kiejś spo­łecz­no­ści


SJP.pl


socjalnobytowy

do­ty­czą­cy życia, ist­nie­nia, za­spo­ko­je­nia po­trzeb ma­te­rial­nych ludzi


SJP.pl


socjalnoubezpieczeniowy

do­ty­czą­cy ubez­pie­cze­nia so­cjal­ne­go


SJP.pl


socjalnousługowy

o po­mie­szcze­niu, bu­dyn­ku itp.: speł­nia­ją­cy pod­sta­wo­we wa­run­ki za­spo­ka­ja­ją­ce so­cjal­ne po­trze­by ludzi


SJP.pl


socjalność

→ so­cjal­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest so­cjal­ne

Wiktionary

Patrz:

socjalny

Powiązane:

 przym. socjalny

 przysł. socjalnie

 rzecz. socjal mrz.

Wiktionary


socjalny

1. do­ty­czą­cy spo­łe­czeń­stwa; spo­łecz­ny;
2. zwią­za­ny z za­spo­ko­je­niem po­trzeb ma­te­rial­nych i kul­tu­ral­nych spo­łe­czeń­stwa


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z za­spo­ko­je­niem po­trzeb by­to­wych człon­ków spo­łe­czeń­stwa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Walka o re­for­my so­cjal­ne pro­wa­dzo­na była prze­de wszyst­kim przez ruch związ­ków za­wo­do­wych, który stop­nio­wo za­an­ga­żo­wał pra­cow­ni­ków nie­wyk­wa­li­fi­ko­wa­nych i pra­cu­ją­ce ko­bie­ty.

 (1.1) Ren­ci­ści i inni be­ne­fi­cjen­ci świad­czeń so­cjal­nych mogą ocze­ki­wać jed­no­ra­zo­wej wol­nej od po­dat­ku kwoty w wy­so­ko­ści 2000 euro.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. socjal mrz., socjalność ż.

 czas. socjalizować, resocjalizować

Wiktionary


socjalszowinizm

So­cjal­szo­wi­nizm – opor­tu­ni­stycz­ny prąd w mię­dzy­na­ro­do­wym ruchu ro­bot­ni­czym, pow­sta­ły w la­tach I wojny świa­to­wej jako ek­stre­mi­stycz­na forma re­wiz­jo­niz­mu. Po­pie­rał on mi­li­tar­ne cele ro­dzi­mej bur­żu­az­ji w woj­nie im­pe­ria­li­stycz­nej. W Niem­czech so­cjal­szo­wi­ni­ści na­wo­ły­wa­li pro­le­ta­riat nie­miec­ki do udzia­łu w woj­nie pod po­zo­rem, że jest to walka z kla­sa­mi pa­nu­ją­cy­mi in­nych kra­jów. W Rosji gło­si­li oni pokój kla­so­wy wew­nątrz kraju pod ha­słem "obro­ny oj­czyz­ny".

Wikipedia


socjał

prze­sta­rza­łe: zwo­len­nik so­cja­liz­mu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. środ. polit. so­cja­li­sta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. socjalista, socjalistka, socjalizm

 przym. socjalistyczny

 przysł. socjalistycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) socjoł

Wiktionary


socjeta

grupa ludzi zaj­mu­ją­ca uprzy­wi­le­jo­wa­ne miej­sce w spo­łe­czeń­stwie; śmie­tan­ka to­wa­rzy­ska, elita


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. naj­bar­dziej uprzy­wi­le­jo­wa­na grupa spo­łecz­na

 (1.2) przest. zwar­ta grupa ludzi, to­wa­rzy­stwo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) w ów­czes­nej War­sza­wie prze­ciw­sta­wia­no je ro­zba­wio­nej so­cje­cie sku­pio­nej wokół pa­ła­cu pod Bla­chą księ­cia Jó­ze­fa Po­nia­tow­skie­go (…).

 (1.2) W sali nie­licz­na, ale wy­bra­na so­cje­ta dam, z szam­be­la­no­wą na czele, ob­sia­dła zwar­tym krę­giem ja­kie­goś fran­cu­skie­go fir­cy­ka (…).

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) elita, śmietanka towarzyska

Wiktionary


socjobiolog

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie so­cjo­bio­lo­gii


SJP.pl


socjobiologia

So­cjo­bio­lo­gia – syn­te­tycz­na dy­scy­pli­na na­u­ko­wa, opar­ta na za­ło­że­niu de­ter­mi­niz­mu bio­lo­gicz­ne­go, któ­rej celem jest wy­ja­śnia­nie za­cho­wań spo­łecz­nych, także za­cho­wań "Homo sa­piens", po­przez roz­pa­try­wa­nie ich w kon­tek­ście dzia­ła­nia do­bo­ru na­tu­ral­ne­go jako me­cha­niz­mu dzia­ła­ją­ce­go na po­zio­mie or­ga­niz­mu lub po­szcze­gól­nych genów (ego­izm ge­ne­tycz­ny).

Wikipedia


socjobiolożka

→ so­cjo­bio­log


SJP.pl

Patrz:

socjobiolog

socjodarwinizm

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) so­cjol. ze­spół te­o­rii opi­su­ją­cych ewo­lu­cję spo­łe­czeństw;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W pew­nym sen­sie so­cjo­dar­wi­nizm sta­no­wi te­o­re­tycz­ną pod­sta­wę eu­ge­ni­ki czy ra­siz­mu.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) darwinizm społeczny

Wiktionary


socjodrama

za­im­pro­wi­zo­wa­ne przed­sta­wie­nie, w któ­rym człon­ko­wie pew­nej grupy osób od­gry­wa­ja wyz­na­czo­ne role, w celu prze­a­na­li­zo­wa­nia albo uz­dro­wie­nia sto­sun­ków pa­nu­ją­cych w tym ze­spo­le


SJP.pl


socjografia

So­cjo­gra­fia - nauka po­moc­ni­cza so­cjo­lo­gii, zaj­mu­ją­ca się opi­sem spo­łe­czeń­stwa i za­cho­dzą­cych w nim zja­wisk. Opie­ra się na zbie­ra­niu du­żych ilo­ści ma­te­ria­łu em­pi­rycz­ne­go, wraz z luź­ny­mi no­tat­ka­mi i ko­men­ta­rza­mi. Opis so­cjo­gra­ficz­ny ma czę­sto cha­rak­ter ek­splo­ra­cyj­ny (do­ty­czy słabo poz­na­nych ob­sza­rów spo­łe­czeń­stwa) i sta­no­wi pod­sta­wę głęb­szych i bar­dziej sy­ste­ma­tycz­nych badań so­cjo­lo­gicz­nych, ba­da­ją­cych okre­ślo­ne hi­po­te­zy.

Wikipedia


socjogram

So­cjo­gram – gra­ficz­na pre­zen­ta­cja sto­sun­ków mię­dzy ludź­mi, więzi spo­łecz­nych lub re­la­cji sym­pa­tii-an­ty­pa­tii, uz­na­nia itp. w gru­pie spo­łecz­nej spo­rzą­dza­na w so­cjo­me­trii.

Wikipedia


socjol.

skrót od: so­cjo­lo­gia, so­cjo­lo­gicz­ny


SJP.pl


socjolekt

cha­rak­te­ry­stycz­na od­mia­na ję­zy­ka ja­kiejś grupy spo­łecz­nej np. język po­tocz­ny, żar­gon ucz­niow­ski


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. dia­lekt o za­się­gu śro­do­wi­sko­wym;

 (1.2) jęz. ze­spół jed­no­stek ję­zy­ko­wych (zwy­kle lek­sy­kal­nych) o po­dło­żu śro­do­wi­sko­wym;

Wiktionary

So­cjo­lekt – od­mia­na ję­zy­ko­wa wła­ści­wa dla danej klasy lub grupy spo­łecz­nej, grupy za­wo­do­wej lub sub­kul­tu­ry. So­cjo­lek­ty, w prze­ci­wień­stwie do dia­lek­tów re­gio­nal­nych, mają po­dło­że nie ge­o­gra­ficz­ne, lecz śro­do­wi­sko­we (spo­łecz­ne). So­cjo­lek­ty by­wa­ją odręb­ne wy­łącz­nie na pła­szczyź­nie lek­sy­ki, lecz są wśród rów­nież takie, które odróż­nia­ją się także gra­ma­ty­ką.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) dialekt środowiskowy, gwara środowiskowa, mowa środowiskowa

 (1.2) slang, gwara środowiskowa, żargon

Wiktionary


socjolingwistka

→ so­cjo­ling­wi­sta


SJP.pl

Patrz:

socjolingwista

socjolingwistyczny

→ so­cjo­ling­wi­sty­ka


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy so­cjo­ling­wi­sty­ki

Wiktionary

Patrz:

socjolingwistyka

Przykłady

 (1.1) Jest to zja­wi­sko szcze­gól­nie in­te­re­su­ją­ce, za­rów­no z punk­tu wi­dze­nia so­cjo­ling­wi­stycz­ne­go, jak i te­o­re­tycz­no-ję­zy­ko­we­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsɔt͡sʲjɔlʲĩŋɡvʲiˈstɨt͡ʃnɨ, AS: socʹi ̯olʹĩŋgvʹistyčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. socjolingwistyka ż.

Wiktionary


socjolingwistyka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jęz. nauka zaj­mu­ją­ca się funk­cjo­no­wa­niem ję­zy­ka w spo­łe­czeń­stwie;

Wiktionary

So­cjo­ling­wi­sty­ka – dział ję­zy­koz­naw­stwa zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem in­te­rak­cji wszyst­kich aspek­tów życia spo­łecz­ne­go (ta­kich jak normy kul­tu­ro­we, ocze­ki­wa­nia oraz kon­tekst ję­zy­ko­wy) z uży­wa­nym ję­zy­kiem. So­cjo­ling­wi­sty­ka różni się od so­cjo­lo­gii ję­zy­ka, po­nie­waż bada wpływ ję­zy­ka na spo­łecz­ność, pod­czas gdy so­cjo­lo­gia sku­pia się na wpły­wie spo­łecz­no­ści na język.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) So­cjo­ling­wi­sty­ka na­ro­dzi­ła się z po­wią­za­nia so­cjo­lo­gii bę­dą­cej nauką o spo­łe­czeń­stwie i ling­wi­sty­ki – nauki o ję­zy­ku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsɔt͡sʲjɔlʲĩŋɡˈvʲistɨka, AS: socʹi ̯olʹĩŋgvʹistyka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. socjolingwista m., socjolingwistka ż.

 przym. socjolingwistyczny

Wiktionary


socjolog

spe­cja­li­sta w za­kre­sie so­cjo­lo­gii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) eduk. spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie so­cjo­lo­gii

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) eduk. spe­cja­list­ka w dzie­dzi­nie so­cjo­lo­gii

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Córka jest so­cjo­lo­giem prawa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɔˈt͡sʲjɔlɔk, AS: socʹi ̯olok

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. socjologia ż., socjologizm m., socjologizowanie n.

:: fż. socjolożka

 czas. socjologizować ndk.

 przym. socjologiczny

 przysł. socjologicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) pot. socjolożka

Wiktionary


socjologia

1. nauka o spo­łe­czeń­stwie;
2. wy­dział lub kie­ru­nek w szko­le wyż­szej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauka o spo­łe­czeń­stwie, zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem struk­tu­ry spo­łe­czeń­stwa, na­stę­pu­ją­cych w nim zmian, praw kie­ru­ją­cych roz­wo­jem spo­łe­czeń­stwa i róż­ne­go ro­dza­ju zja­wisk w nim wy­stę­pu­ją­cych;

Wiktionary

So­cjo­lo­gia – nauka ba­da­ją­ca w sy­ste­ma­tycz­ny spo­sób funk­cjo­no­wa­nie i zmia­ny spo­łe­czeń­stwa.

So­cjo­lo­go­wie ba­da­ją spo­łecz­ne re­gu­ły (normy), pro­ce­sy i struk­tu­ry, które łączą i dzie­lą ludzi, two­rzą lub są prze­ja­wem więzi mię­dzy ludź­mi, a także pro­ces ich zmian.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Poś­ród metod ba­daw­czych so­cjo­lo­gii szcze­gól­ne zna­cze­nie mają ba­da­nia sta­ty­stycz­ne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsɔt͡sʲjɔˈlɔɟja, AS: socʹi ̯oloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. socjolog m., socjolożka ż., socjologizm m., socjologizowanie n.

 czas. socjologizować ndk.

 przym. socjologiczny

 przysł. socjologicznie

Wiktionary


socjologiczny

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z so­cjo­lo­gią lub so­cjo­lo­ga­mi; wła­ści­wy so­cjo­lo­gii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsɔt͡sʲjɔlɔˈɟit͡ʃnɨ, AS: socʹi ̯oloǵičny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. socjolożka ż., socjologizm m., socjologia ż., socjolog m.

 przysł. socjologicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) społeczny

Wiktionary


socjologizm

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kie­ru­nek w so­cjo­lo­gii pow­sta­ły na prze­ło­mie XIX i XX w., który głosi, że spo­łe­czeń­stwo sta­no­wi czyn­nik wyz­na­cza­ją­cy za­rów­no życie psy­chicz­ne, jak i kul­tu­ral­ne jed­no­stek; uz­na­ją­cy zja­wi­ska spo­łecz­ne za pier­wot­ne, eg­zy­sten­cję psy­chicz­ną i kul­tu­ro­wą czło­wie­ka zaś za ich po­chod­ną dla­te­go do ba­da­nia wszel­kich prze­ja­wów życia psy­chicz­ne­go na­le­ży sto­so­wać me­to­dy so­cjo­lo­gicz­ne

Wiktionary

So­cjo­lo­gizm – kie­ru­nek w so­cjo­lo­gii, jedno z od­ga­łę­zień po­zy­ty­wiz­mu.

Ogól­nie so­cjo­lo­gizm okre­śla­ny jest jako te­o­ria, we­dług któ­rej so­cjo­lo­gia jest nauką zdol­ną do sa­mo­dziel­ne­go wy­ja­śnia­nia fak­tów spo­łecz­nych, a nawet bę­dą­ca w sta­nie roz­wią­zać wszel­kie pro­ble­my fi­lo­zo­ficz­ne i mo­ral­ne.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌsɔt͡sʲjɔˈlɔɟism̥, AS: socʹi ̯oloǵism̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. socjolożka ż., socjologia ż., socjolog m.

 przym. socjologiczny

 czas. socjologizować

Wiktionary


socjolożka

→ so­cjo­log


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauk. spe­cja­list­ka w dzie­dzi­nie so­cjo­lo­gii

Wiktionary

Patrz:

socjolog

Powiązane:

 rzecz. socjologia ż., socjologizm mrz., socjologizowanie n.

:: fm. socjolog mos.

 czas. socjologizować ndk.

 przym. socjologiczny

 przysł. socjologicznie

Wiktionary


socjometria

So­cjo­me­tria – me­to­da ba­daw­cza w so­cjo­lo­gii i psy­cho­lo­gii spo­łecz­nej po­le­ga­ją­ca na ba­da­niu struk­tur wła­dzy i ko­mu­ni­ka­cji po­mię­dzy jed­nost­ka­mi w po­pu­la­cji. Prze­waż­nie ba­da­ne są re­la­cje ko­mu­ni­ka­cji jed­no­stek w gru­pie lub re­la­cje wła­dzy i współ­pra­cy. Po­dob­ną do so­cjo­me­trii, lecz bar­dziej ro­zbu­do­wa­ną me­to­dą jest ana­li­za sie­cio­wa.

Wikipedia


socjopata

osoba o za­bu­rze­niach oso­bo­wo­ści po­le­ga­ją­cych na nie­przy­sto­so­wa­niu do życia w spo­łe­czeń­stwie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) psych. med. męż­czyz­na prze­ja­wia­ją­cy psy­cho­pa­tię – oso­bo­wość dys­so­cjal­ną

 (1.2) pot. męż­czyz­na odrzu­ca­ją­cy normy spo­łecz­ne i mo­ral­no­ści, dą­żą­cy do gra­ty­fi­ka­cji i speł­nie­nia włas­nych po­trzeb

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. socjopatia ż., socjopatyczność ż.

:: fż. socjopatka ż.

 przym. socjopatyczny

 przysł. socjopatycznie

Wiktionary


socjopatia

za­bu­rze­nia oso­bo­wo­ści spo­wo­do­wa­ne złymi me­to­da­mi wy­cho­waw­czy­mi i wa­run­ka­mi śro­do­wi­sko­wy­mi, po­le­ga­ją­ce na nie­przy­sto­so­wa­niu się jed­nost­ki do życia w spo­łe­czeń­stwie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) psych. za­bu­rze­nie oso­bo­wo­ści po­dob­ne do psy­cho­pa­tii, prze­ja­wia­ją­ce się nie­re­spek­to­wa­niem pod­sta­wo­wych norm mo­ral­nych oraz wzor­ców za­cho­wań w spo­łe­czeń­stwie;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jedną z cha­rak­te­ry­stycz­nych cech so­cjo­pa­tii jest brak głę­bo­kiej tro­ski o dru­gie­go czło­wie­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsɔt͡sʲjɔˈpatʲja, AS: socʹi ̯opatʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. socjopatyczność ż., socjopata mos., socjopatka ż.

 przym. socjopatyczny

Wiktionary


socjopatka

→ so­cjo­pa­ta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. ko­bie­ta odrzu­ca­ją­ca normy spo­łecz­ne i mo­ral­no­ści, dą­żą­ca do gra­ty­fi­ka­cji i speł­nie­nia włas­nych po­trzeb

Wiktionary

Patrz:

socjopata

Powiązane:

 rzecz. socjopatyczność ż., socjopata mos., socjopatia ż.

Wiktionary


socjopatolog

so­cjo­log zaj­mu­ją­cy się zja­wi­ska­mi pa­to­lo­gicz­ny­mi w spo­łe­czeń­stwie


SJP.pl


socjopatologia

dział so­cjo­lo­gii zaj­mu­ją­cy się zja­wi­ska­mi pa­to­lo­gicz­ny­mi


SJP.pl


socjopatycznie

→ so­cjo­pa­tycz­ny


SJP.pl

Patrz:

socjopatyczny

socjopatyczność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest so­cjo­pa­tycz­ne; cecha tych, któ­rzy są so­cjo­pa­tycz­ni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. socjopatia ż., socjopata m., socjopatka ż.

 przym. socjopatyczny

 przysł. socjopatycznie

Wiktionary


socjopatyczny

zwią­za­ny z so­cjo­pa­tią, od­no­szą­cy się do so­cjo­pa­tii


SJP.pl


socjosfera

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) psych. sfera re­la­cji mię­dzy­ludz­kich, śro­do­wi­sko psy­cho­spo­łecz­ne czło­wie­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsɔt͡sʲjɔˈsfɛra, AS: socʹi ̯osfera

Wiktionary


socjotechnicznie

→ so­cjo­tech­nicz­ny


SJP.pl

Patrz:

socjotechniczny

socjotechniczny

od­no­szą­cy się do so­cjo­tech­ni­ki


SJP.pl


socjotechnik

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie so­cjo­tech­ni­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba sto­su­ją­ca so­cjo­tech­ni­kę

Wiktionary


socjotechnika

ogół metod świa­do­me­go kształ­to­wa­nia za­cho­wań spo­łecz­nych przez okre­ślo­ny sy­stem praw­ny, wy­cho­wa­nie itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauka o spo­so­bach i wy­ni­kach świa­do­me­go wpły­wa­nia na rze­czy­wi­stość spo­łecz­ną

Wiktionary


socjoterapeuta

spe­cja­li­sta w za­kre­sie so­cjo­te­ra­pii


SJP.pl


socjoterapeutka

→ so­cjo­te­ra­pe­u­ta


SJP.pl

Patrz:

socjoterapeuta

socjoterapia

So­cjo­te­ra­pia lub te­ra­pia spo­łecz­na – me­to­da le­cze­nia za­bu­rzeń psy­chicz­nych po­le­ga­ją­ca na wy­ko­rzy­sty­wa­niu od­dzia­ły­wań na­tu­ry spo­łecz­nej.

So­cjo­te­ra­pia jest jedną z form po­mo­cy psy­cho­lo­gicz­nej adre­so­wa­nej do dzie­ci i mło­dzie­ży, prze­ja­wia­ją­cych róż­no­rod­ne za­bu­rze­nia i trud­no­ści w funk­cjo­no­wa­niu psy­cho­spo­łecz­nym. Uru­cha­mia ona czyn­ni­ki po­mo­co­we, które wy­ni­ka­ją za­rów­no z roli sa­me­go so­cjo­te­ra­pe­u­ty jak rów­nież z pro­ce­sów, za­cho­dzą­cych wew­nątrz małej grupy (Jan­ko­wiak, So­ro­ko, 2013).

Wikipedia


socjusz

daw­niej:
1. to­wa­rzysz, kam­rat, kom­pan; kon­fra­ter, ko­mi­li­ton;
2. przy­ja­ciel, dobry ko­le­ga; ku­mo­ter;
3. czło­nek niek­tó­rych or­ga­ni­za­cji ka­to­lic­kich


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. osoba sprzy­mie­rzo­na

Wiktionary

So­cjusz (łac. "so­cius" – to­wa­rzysz, wspól­nik, ko­le­ga, kom­pan, sprzy­mie­rze­niec) – funk­cja asy­sten­ta wspie­ra­ją­ce­go zwierzch­ni­ka za­ko­nu (ma­gi­stra, pro­win­cja­ła, ge­ne­ra­ła), któ­re­mu zwierzch­nik po­wie­rza po­szcze­gól­ne grupy spraw (np. w za­ko­nie do­mi­ni­ka­nów ge­ne­ra­ła za­ko­nu wspie­ra­ją: so­cjusz ds.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) kompan, sprzymierzeniec, towarzysz

Wiktionary


socjuszka

człon­ki­ni niek­tó­rych or­ga­ni­za­cji ka­to­lic­kich


SJP.pl


socrates

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • So­kra­tes – jeden z naj­więk­szych fi­lo­zo­fów grec­kich
  • So­kra­tes Scho­la­styk – bi­zan­tyń­ski hi­sto­ryk Ko­ścio­ła
  • Só­cra­tes – Só­cra­tes Bra­si­le­i­ro Sam­pa­io de Souza Vie­i­ra de Oli­ve­i­ra czyli Só­cra­tes, bra­zy­lij­ski pił­karz
  • José Só­cra­tes – po­li­tyk por­tu­gal­ski
  • So­cra­tes-Eras­mus – pa­kiet pro­gra­mów edu­ka­cyj­nych Ko­mi­sji Eu­ro­pej­skiej
  • So­cra­tes I – pro­gram edu­ka­cyj­ny wraz z pa­kie­tem pro­jek­tów i ini­cja­tyw UE z lat 1995–1999
  • So­cra­tes II – pro­gram edu­ka­cyj­ny wraz z pa­kie­tem pro­jek­tów i ini­cja­tyw UE z lat 2000–2008

Wikipedia


socreal

po­tocz­nie:
1. so­cre­a­lizm;
2. dzie­ło pow­sta­łe w stylu so­cre­a­liz­mu


SJP.pl


socrealista

zwo­len­nik, przed­sta­wi­ciel so­cre­a­liz­mu w sztu­ce


SJP.pl


socrealistka

→ so­cre­a­li­sta


SJP.pl

Patrz:

socrealista

socrealistyczność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co so­cre­a­li­stycz­ne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. socrealistyczny

Wiktionary


socrealistyczny

→ so­cre­a­lizm


SJP.pl

Patrz:

socrealizm

socrealizm

kie­ru­nek w li­te­ra­tu­rze, fil­mie i sztu­kach pla­stycz­nych, ści­śle zwią­za­ny z dok­try­ną sta­li­niz­mu, gło­szą­cy za­an­ga­żo­wa­nie po­li­tycz­ne i ide­o­we sztu­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) liter. szt. film. kie­ru­nek w sztu­ce za­po­cząt­ko­wa­ny w ZSRR w 1934 r., gło­szą­cy za­an­ga­żo­wa­nie po­li­tycz­ne i ide­o­we, na­wią­zu­ją­cy do fi­lo­zo­fii mark­si­stow­skiej;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W la­tach po­wo­jen­nych so­cre­a­lizm stał się obo­wią­zu­ją­cym wzor­cem w kra­jach so­cja­li­stycz­nych; naj­czę­ściej spro­wa­dzał się do pro­duk­cji ten­den­cyj­nych, sztam­po­wych wyt­wo­rów.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. socrealistyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) realizm socjalistyczny

Wiktionary


socynianin

wyz­naw­ca so­cy­nia­niz­mu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. wyz­naw­ca so­cy­nia­niz­mu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsɔt͡sɨ̃ˈɲä̃ɲĩn, AS: socỹńä̃ńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. socynjanin mos., socynianizm m., formy żeńskie: socynianka ż., daw. socynjanka ż., daw. socynistka ż.; daw. socynjanizm m., daw. socynista m.

 przym. socyniański, daw. socynjański

Wiktionary


socynianka

→ so­cy­nia­nin


SJP.pl

Patrz:

socynianin

socyniański

do­ty­czą­cy so­cy­nia­ni­na


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) rel. hist. książk. do­ty­czą­cy dok­tryn Fa­u­sta So­cy­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kry­ty­ka pa­cy­fiz­mu so­cy­niań­skie­go po­ja­wia­ła się też ze stro­ny ko­ścio­łów pro­te­stanc­kich, m.in. na te­re­nie Nie­miec.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsɔt͡sɨ̃ˈɲä̃j̃sʲci, AS: socỹńä̃ĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. socynianizm m., socynjanin mos., socynista mos., socynianin m., socynianka ż.

Wiktionary


socynista

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. rel. so­cy­nia­nin

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsɔt͡sɨ̃ˈɲista, AS: socỹńista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. socynianizm m., socynianin m., socynianka ż., daw. socynjanizm m., daw. socynjanin m., daw. socynjanka ż., daw. socynistka ż.

 przym. socyniański, daw. socynjański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) socynianin, daw. socynjanin

Wiktionary


socynjanin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. rel. dawna pi­sow­nia: so­cy­nia­nin

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsɔt͡sɨ̃ˈnʲjä̃ɲĩn, AS: socỹnʹi ̯ä̃ńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. socynianizm m., socynianin m., socynianka ż., daw. socynjanizm m., daw. socynista m., daw. socynjanka ż., daw. socynistka ż.

 przym. socyniański, daw. socynjański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) socynianin, daw. socynista

Wiktionary


socza

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka prze­pły­wa­ją­ca przez Wło­chy i Sło­we­nię, wy­pły­wa z Alp Ju­lij­skich i ucho­dzi do Za­to­ki We­nec­kiej;

Wiktionary

Socza (sło­weń. "Soča", wł. "Ison­zo") – rzeka prze­pły­wa­ją­ca przez Wło­chy i Sło­we­nię, wy­pły­wa z Alp Ju­lij­skich i ucho­dzi do Za­to­ki We­nec­kiej koło Mon­fal­co­ne. Dłu­gość – około 136 km. Nad Soczą leżą Ko­ba­rid i Nova Go­ri­ca po stro­nie sło­weń­skiej oraz Go­ry­cja i Mon­fal­co­ne po stro­nie wło­skiej.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. soczański

Wiktionary


soczański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) rzad. zwią­za­ny z Soczą, do­ty­czą­cy Soczy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Socza ż.

Wiktionary


soczek

zdrob­nie­nie od: sok


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: sok

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Masz, napij się socz­ku!

 (1.1) Wzią­łeś mu te socz­ki z piw­ni­cy?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sok mrz., soczystość ż., sokownik mrz.

 przym. soczysty, sokowy

 przysł. soczyście

Wiktionary


soczewa

forma skal­na przy­po­mi­na­ją­ca kształ­tem so­czew­kę


SJP.pl


soczewica

jed­no­rocz­na lub dwu­let­nia ro­śli­na z ro­dzi­ny mo­tyl­ko­wa­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Lens|Mill.|ref=tak., ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny bo­bo­wa­tych, upra­wia­nych dla ja­dal­nych na­sion;

 (1.2) bot. ro­śli­na z ro­dza­ju so­cze­wi­ca (1.1)

 (1.3) spoż. na­sio­na so­cze­wi­cy (1.2)

 (1.4) kulin. spoż. danie z so­cze­wi­cy (1.3)

Wiktionary

So­cze­wi­ca ("Lens" Mill.) – ro­dzaj ro­ślin jed­no­rocz­nych z ro­dzi­ny bo­bo­wa­tych. Obej­mu­je 7 ga­tun­ków. W sta­nie dzi­kim rosną one w ob­sza­rze śró­dziem­no­mor­skim, od Wysp Ka­na­ryj­skich do środ­ko­wej Azji, we wschod­niej Afry­ce za­sięg ro­dza­ju sięga stre­fy tro­pi­kal­nej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) (…) wsta­wiam tylko na noc so­cze­wi­cę do mo­cze­nia i na­stęp­ne­go dnia rano w 20 minut przy­go­to­wu­ję obiad (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsɔt͡ʃɛˈvʲit͡sa, AS: sočevʹica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. soczewka ż.

 przym. soczewicowaty, soczewicowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) reg. śl. czoczka; daw. soczowica, soczewka, szocewica, szoczka, soczka

 (1.3) reg. śl. czoczka

 (1.4) reg. śl. czoczka

Wiktionary


soczewicowaty

1. przy­po­mi­na­ją­cy na­sio­na so­cze­wi­cy;
2. plama so­cze­wi­co­wa­ta - ro­dzaj zmia­ny skór­nej


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przy­po­mi­na­ją­cy so­cze­wi­cę

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. soczewica

Wiktionary


soczewicowy

przy­miot­nik od: so­cze­wi­ca


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) za­wie­ra­ją­cy so­cze­wi­cę, od­no­szą­cy się do so­cze­wi­cy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. soczewka ż., soczewica ż.

Wiktionary


soczewka

1. część oka;
2. pro­ste urzą­dze­nie sku­pia­ją­ce lub roz­pra­sza­ją­ce pro­mie­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) opt. przez­ro­czy­sty przy­rząd op­tycz­ny za­ła­mu­ją­cy pro­mie­nie świetl­ne;

 (1.2) anat. część oka za­ła­mu­ją­ca pro­mie­nie świetl­ne;

Wiktionary

So­czew­ka – urzą­dze­nie op­tycz­ne skła­da­ją­ce się z jed­ne­go lub kilku skle­jo­nych razem blo­ków przez­ro­czy­ste­go ma­te­ria­łu (zwy­kle szkła, ale też róż­nych two­rzyw sztucz­nych, żeli, mi­ne­ra­łów, a nawet pa­ra­fi­ny). So­czew­ka jest ogra­ni­czo­na dwie­ma po­wierzch­nia­mi. Przy­najm­niej jedna z nich jest za­krzy­wio­na, to zna­czy jest wy­cin­kiem sfery, po­wierzch­ni wal­co­wej lub pow­sta­łej w wy­ni­ku obro­tu krzy­wej stoż­ko­wej (pa­ra­bo­li, hi­per­bo­li lub elip­sy).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przed za­kła­da­niem so­cze­wek do­kład­nie umyj ręce.

 (1.2) Ela­stycz­na so­czew­ka oka może zmie­niać swój kształt dzię­ki mię­śnio­wi rzę­sko­we­mu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɔˈt͡ʃɛfka, AS: sočefka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. soczewa ż., soczewica ż.

 przym. soczewkowy, soczewicowy, soczewkowaty

Wiktionary


soczewkomat

au­to­mat do sprze­da­ży so­cze­wek


SJP.pl


soczewkowaty

przy­po­mi­na­ją­cy so­czew­kę, po­dob­ny do so­czew­ki


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) taki, który ma kształt so­czew­ki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. soczewka ż., soczewkowatość ż., soczewa ż., soczewkowanie n.

 czas. soczewkować ndk.

 przym. soczewkowy

 przysł. soczewkowato

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dwuwypukły, rzad. lentikularny

Wiktionary


soczewkować

za­krzy­wiać pro­mie­nie świetl­ne w polu gra­wi­ta­cyj­nym ma­syw­ne­go ciała nie­bie­skie­go, pro­wa­dząc do ich sku­pie­nia


SJP.pl


soczewkowy

1. przy­miot­nik od: so­czew­ka;
2. ce­low­nik so­czew­ko­wy - ce­low­nik, któ­re­go układ op­tycz­ny skła­da się z jed­nej lub kilku so­cze­wek


SJP.pl


soczi

mia­sto w Rosji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Rosji, po­ło­żo­ne w Kraju Kras­no­dar­skim, nad Mo­rzem Czar­nym;

Wiktionary

Soczi ( Сочи, სოჭი, orm. Սոչի) – mia­sto – naj­więk­szy letni ku­rort w Rosji – po­ło­żo­ne w Kraju Kras­no­dar­skim, nie­da­le­ko gra­ni­cy z Gruz­ją (Ab­chaz­ja).

Od stro­ny pół­noc­no-wschod­niej mia­sto oto­czo­ne jest przez góry Ka­u­kaz; aglo­me­ra­cja roz­po­ście­ra się nad brze­giem Morza Czar­ne­go, wzdłuż drogi bie­gną­cej z Dżub­gi do Su­chu­mi, na dłu­go­ści 147 km, co czyni je dru­gim pod wzglę­dem dłu­go­ści mia­stem na świe­cie[]. Licz­ba miesz­kań­ców wy­no­si 443 562 (2020), or­ga­ni­za­tor 22. Zi­mo­wych Igrzysk Olim­pij­skich.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈsɔt͡ʃʲi, AS: sočʹi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. soczijski, socziński

Wiktionary


soczijski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Soczi, do­ty­czą­cy Soczi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Trzy ubie­gło­ty­god­nio­we kon­fe­ren­cje: war­szaw­ska, so­czij­ska i mo­na­chij­ska, nie stwo­rzy­ły no­we­go ładu na świe­cie, ale pot­wier­dzi­ły ol­brzy­mią dy­na­mi­kę i kie­ru­nek zmian.

 (1.1) Na pla­cy­kach, wśród usch­nię­tych drze­wek (przy­wie­zio­ne zza gra­ni­cy i sa­dzo­ne w poś­pie­chu, nie przy­ję­ły się na so­czij­skiej gle­bie), tu i ów­dzie ko­lo­ro­we huś­taw­ki i zjeż­dżal­nie dla dzie­ci.

 (1.1) Spa­ra­li­żo­wa­ne zo­sta­ło so­czij­skie lot­ni­sko, nie­czyn­na była kolej, a drogi po­zo­sta­wa­ły za­blo­ko­wa­ne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Soczi n.

 przym. socziński

Wiktionary


socziński

→ Soczi


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Soczi, do­ty­czą­cy Soczi

Wiktionary

Patrz:

Soczi

Przykłady

 (1.1) Do Gru­ziń­skiej SRS włą­czo­no gu­ber­nie ti­fli­ską (= ty­fli­ską), ba­tum­ską i ku­ta­i­ską, okręg su­chum­ski i część okrę­gu so­cziń­skie­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Soczi n.

 przym. soczijski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) soczijski

Wiktionary


soczystość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co jest so­czy­ste

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɔˈt͡ʃɨstɔɕt͡ɕ, AS: sočystość

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sok m., soczek mrz., sokownik mrz.

 przym. soczysty

 przysł. soczyście

Wiktionary


soczystszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: so­czy­sty


SJP.pl


soczysty

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) za­wie­ra­ją­cy dużo soku, pełen soku, płynu

 (1.2) przen. książk. do­sad­ny, ru­basz­ny, nie­przyz­wo­i­ty

 (1.3) przen. in­ten­syw­ny, mocny, wy­ra­zi­sty, do­bit­ny, głę­bo­ki, wy­raź­ny, czy­sty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wy­bie­ra­my do­rod­ne, so­czy­ste owoce, my­je­my i ukła­da­my w sło­i­kach i pa­ste­ry­zu­je­my 20 minut.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɔˈt͡ʃɨstɨ, AS: sočysty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. soczystość ż., sok m., soczek mrz., sokownik m.

 czas. soczyścieć

 przym. sokowy, soczny

 przysł. soczyście, soczysto

Wiktionary


soczyć

cza­sow­nik

 (1.1) stpol. skar­żyć

Wiktionary


soczyński

naz­wi­sko


SJP.pl


soczyście

przy­słó­wek

 (1.1) przen. w spo­sób so­czy­sty, in­ten­syw­nie, wy­ra­zi­ście

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Fur­man, w pełni rozw­ście­czo­ny, so­czy­ście klął na wszyst­kie stro­ny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. soczystość ż., soczek mrz., sok mrz., sokownik mrz.

 czas. soczyścieć

 przym. soczysty, soczny

 przysł. soczysto

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dobitnie, jędrnie, dosadnie, niewybrednie

Wiktionary


soczyściej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: so­czy­ście


SJP.pl


soczyścieć

rzad­ko: sta­wać się so­czy­stym, na­bie­rać so­czy­sto­ści


SJP.pl


soczówka

naz­wi­sko


SJP.pl

So­czów­ka – część wsi Gą­go­lin w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie san­do­mier­skim, w gmi­nie Ło­niów. Nie ma soł­ty­sa, na­le­ży do so­łect­wa Gą­go­lin.

W la­tach 1975–1998 So­czów­ka ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa tar­no­brze­skie­go.

Wikipedia


soda

hand­lo­wa i po­tocz­na nazwa wę­gla­nu sodu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) chem. nazwa zwy­cza­jo­wa wę­gla­nu sodu

 (1.2) chem. nazwa zwy­cza­jo­wa róż­nych in­nych soli so­do­wych

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • soda amo­nia­kal­na – wę­glan sodu
  • soda kal­cy­no­wa­na – nazwa tech­nicz­na bez­wod­ne­go wę­gla­nu sodu
  • soda ka­u­stycz­na – nazwa tech­nicz­na wo­do­rot­len­ku sodu
  • soda kry­sta­licz­na – dzie­się­cio­wod­ny wę­glan sodu
  • soda oczy­szczo­na – wo­do­ro­wę­glan sodu
  • soda ro­dzi­ma – mi­ne­rał skła­da­ją­cy się głów­nie z sody kry­sta­licz­nej
  • soda śnież­na – dwu­wę­glan trój­so­do­wy Na2CO3•NaHCO3
  • soda żrąca – nazwa zwy­cza­jo­wa wo­do­rot­len­ku sodu
  • Soda – pol­ska grupa po­po­wa gra­ją­ca w II po­ło­wie lat 90. XX wieku
  • Soda – album ze­spo­łu Soda, wy­da­ny w 1998 roku
  • woda so­do­wa

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Czy przy wrzo­dzie żo­łąd­ka mogę wypić wodę z sodą?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsɔda, AS: soda

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sód m., sodówka ż., sodownia ż.

:: zdrobn. sodka ż.

 przym. sodowy

 przysł. sodowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) węglan sodu

Wiktionary


sodalicja

bract­wo, sto­wa­rzy­sze­nie re­li­gij­ne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. rel. bract­wo re­li­gij­ne, po­boż­ne sto­wa­rzy­sze­nie

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • So­da­li­cja Ma­riań­ska
  • So­da­li­cja Świę­tej Jad­wi­gi Kró­lo­wej

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przed II wojną świa­to­wą przy pa­ra­fiach ak­tyw­ne były róż­ne­go ro­dza­ju so­da­li­cje, zrze­sze­nia i związ­ki.

 (1.1) Sztan­dar so­da­li­cji stał za­wsze w nawie głów­nej ko­ścio­ła pa­ra­fial­ne­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sodalis mos., sodalistka ż.

 przym. sodalicyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kongregacja, konfraternia

Wiktionary


sodalicyjny

→ so­da­li­cja


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z so­da­li­cją, do­ty­czą­cy so­da­li­cji

Wiktionary

Patrz:

sodalicja

Przykłady

 (1.1) Słowa pie­śni za­czerp­nię­to z przed­wo­jen­ne­go śpiew­ni­ka so­da­li­cyj­ne­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sodalicja ż., sodalis mos., sodalistka ż.

Wiktionary


sodalis

1. czło­nek so­da­li­cji (ka­to­lic­kie­go sto­wa­rzy­sze­nia re­li­gij­ne­go);
2. daw­niej: to­wa­rzysz, ko­le­ga


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. osoba na­le­żą­ca do so­da­li­cji

 (1.2) daw. to­wa­rzysz, kom­pan

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pod­czas pro­ce­sji so­da­li­si no­si­li zwy­kle bal­da­chim.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sodalicja ż.

:: fż. sodalistka ż.

 przym. sodalicyjny

Wiktionary


sodaliska

1. człon­ki­ni so­da­li­cji (ka­to­lic­kie­go sto­wa­rzy­sze­nia re­li­gij­ne­go);
2. daw­niej: sprze­daw­czy­ni wody so­do­wej


SJP.pl


sodalistka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kośc. daw. człon­ki­ni so­da­li­cji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W pro­ce­sji Bo­że­go Ciała nie mogło za­bra­knąć so­da­li­stek z ich wspa­nia­łym sztan­da­rem.

 (1.1) Bab­cia Józia była so­da­list­ką, a dzia­dek Fra­nek ter­cja­rzem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sodalicja ż.

:: fm. sodalis m.

 przym. sodalicyjny

Wiktionary


sodalit

mi­ne­rał z grupy ska­le­niow­ców, gli­no­krze­mian sodu za­wie­ra­ją­cy anion chlo­ru


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miner. rzad­ki mi­ne­rał z gro­ma­dy krze­mia­nów, na­le­żą­cy do grupy ska­le­niow­ców, pod wzglę­dem che­micz­nym bę­dą­cy chlo­ro­krze­mia­nem sodu i glinu

Wiktionary

So­da­lit (ka­mień nie­bie­ski) – mi­ne­rał z gro­ma­dy krze­mia­nów, za­li­cza­ny do ska­le­niow­ców. Na­le­ży do mi­ne­ra­łów rzad­kich, roz­po­wszech­nio­nych tylko w niek­tó­rych re­jo­nach Ziemi.

Nazwa po­cho­dzi od „soda”, na­wią­zu­je do sodu, waż­ne­go skład­ni­ka tego mi­ne­ra­łu oraz gr. "lit­hos" = ka­mień, skała.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Naj­waż­niej­sze złoża so­da­li­tu znaj­du­ją się w Ka­na­dzie, Gren­lan­dii, Bra­zy­lii i Na­mi­bii.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wzór chemiczny: Na₈Al₆Si₆O₂₄Cl₂, zapis mineralogiczny: Na₈(Al₆Si₆O₂₄)Cl₂

Wiktionary


sodalitowy

→ so­da­lit


SJP.pl

Patrz:

sodalit

sodar

przy­rząd do ba­da­nia at­mos­fe­ry (np. pręd­ko­ści wia­tru na róż­nych po­zio­mach) za po­mo­cą roz­pra­sza­nia fal dźwię­ko­wych na fluk­tu­a­cjach po­wie­trza


SJP.pl

Sodar (ang. "sound de­tec­tion and ran­ging") – in­stru­ment ba­da­ją­cy at­mos­fe­rę za po­mo­cą roz­pra­sza­nia fal dźwię­ko­wych na fluk­tu­a­cjach po­wie­trza (tur­bu­len­cja at­mos­fe­rycz­na). In­stru­ment służy do ba­da­nia pręd­ko­ści wia­tru na róż­nych po­zio­mach. Za­wi­ro­wa­nia w małej skali po­ru­sza­ją się ze śred­nim wia­trem i za po­mo­cą ana­li­zy zmia­ny czę­stot­li­wo­ści od­bi­te­go sy­gna­łu można okre­ślić pręd­kość wia­tru od lub do an­te­ny z de­tek­to­rem usta­wio­nych na ziemi (tzw.

Wikipedia


soderbergh

[czy­taj: so­der­berg] naz­wi­sko


SJP.pl


sodka

zdrob­nie­nie od: soda


SJP.pl


sodoku

od­mia­na go­rącz­ki szczu­rzej wy­wo­ła­na za­ka­że­niem śru­bow­cem mniej­szym


SJP.pl


sodoma

So­do­ma i Go­mo­ra; prze­no­śnie:
1. wiel­ka kłót­nia, awan­tu­ra, za­mie­sza­nie;
2. roz­pu­sta, nie­mo­ral­ne za­cho­wa­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) bibl. hist. bi­blij­ne mia­sto ka­na­nej­skie w po­bli­żu Morza Mart­we­go;

Wiktionary

So­do­ma – wspom­nia­ne w Bi­blii głów­ne mia­sto ka­na­nej­skie, po­ło­żo­ne na ni­zi­nie (por. "sze­fe­la"). We­dług Księ­gi Ro­dza­ju (Rdz 10,19) zlo­ka­li­zo­wa­ne było na po­łud­niu kraju. Filon z Alek­san­drii w swo­ich dzie­łach wzmian­ku­je o So­do­mi­tach z Ka­na­a­nu – ob­sza­ru, który póź­niej Sy­ryj­czy­cy okre­śli­li Pa­le­sty­ną.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Miesz­kań­cy So­do­my byli źli, gdyż do­pu­szcza­li się cięż­kich prze­wi­nień wobec Pana.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɔˈdɔ̃ma, AS: sodõma

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sodomita m., sodomitka ż., sodomia ż.

 przym. sodomski

Wiktionary


sodomia

1. za­spa­ka­ja­nie po­trzeb sek­su­al­nych ze zwie­rzę­ta­mi; zo­o­fi­lia;
2. daw­niej: ho­mo­sek­su­a­lizm


SJP.pl

So­do­mia – w ję­zy­ku pol­skim ter­min okre­śla­ją­cy zo­o­fi­lię. Okre­śla­ne są nim też za­cho­wa­nia ho­mo­sek­su­al­ne w kon­tek­ście hi­sto­rycz­nym, po­nie­waż były tak one na­zy­wa­ne w przesz­ło­ści. Ter­min ten miał różne zna­cze­nia w róż­nych okre­sach hi­sto­rycz­nych.

W innym uję­ciu rze­czow­nik „so­do­mi­ci” oz­na­cza miesz­kań­ców So­do­my, bi­blij­ne­go mia­sta le­żą­ce­go nad mo­rzem Mart­wym.

Wikipedia


sodomicki

→ so­do­mi­ta


SJP.pl

Patrz:

sodomita

sodomita

czło­wiek upra­wia­ją­cy so­do­mię; zo­o­fil


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) książk. pejor. czło­wiek od­da­ją­cy się so­do­mii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sodoma ż., Sodomita mos., sodomia ż.

 przym. sodomski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sodomczyk

Wiktionary


sodomitka

ko­bie­ta upra­wia­ją­ca so­do­mię


SJP.pl


sodomski

1. → So­do­ma (mia­sto);
2. grzech so­dom­ski - prak­ty­ka sek­su­al­na uz­na­wa­na w tra­dy­cyj­nej nauce Ko­ścio­ła ka­to­lic­kie­go za "niez­god­ną z na­tu­rą", np. zo­o­fi­lia, ho­mo­sek­su­a­lizm; so­do­mia


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z So­do­mą, do­ty­czą­cy So­do­my

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sodoma ż., sodomia ż., sodomita mos., sodomitka ż.

Wiktionary


sodowany

czy­ścić po­wierzch­nię me­to­dą na­try­sku z uży­ciem ścier­ni­wa, głów­nie sody oczy­szczo­nej


SJP.pl


sodować

czy­ścić po­wierzch­nię me­to­dą na­try­sku z uży­ciem ścier­ni­wa, głów­nie sody oczy­szczo­nej


SJP.pl


sodowiarnia

daw­niej: sklep z na­po­ja­mi orzeź­wia­ją­cy­mi, wodą so­do­wą


SJP.pl


sodowy

1. przy­miot­nik od: sód (np. bro­mek so­do­wy, sa­le­tra so­do­wa)
2. przy­miot­nik od: soda (np. woda so­do­wa)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) chem. do­ty­czą­cy sodu (pier­wiast­ka)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sód m., soda ż., sodówka ż.

Wiktionary


sodozależny

taki, który za­le­ży od wy­stę­po­wa­nia sodu


SJP.pl


sodówa

po­tocz­nie: za­ro­zu­mia­łość po osią­gnię­ciu ja­kie­goś suk­ce­su (zwy­kle w wy­ra­że­niu: so­dó­wa ude­rzy­ła komuś do głowy)


SJP.pl


sodówka

1. po­tocz­nie: woda so­do­wa;
2. daw­niej:
a) budka, w któ­rej sprze­da­je się wodę so­do­wą;
b) ko­bie­ta sprze­da­ją­ca wodę so­do­wą


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Su­a­e­da|Forssk. ex J.F. Gmel.|ref=tak., ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ko­mo­so­wa­tych;

 (1.2) bot. ro­śli­na z ro­dza­ju so­dów­ka (1.1)

 (1.3) pot. spoż. woda so­do­wa

 (1.4) pot. elektr. lampa so­do­wa

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • so­dów­ka – po­tocz­na nazwa lampy so­do­wej
  • so­dów­ka – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ko­mo­so­wa­tych

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. sód n., soda ż., sodka ż.

 przym. sodowy, sodówkowy

Wiktionary


sofa

mięk­ka, niska ka­na­pa zwy­kle z wał­ka­mi za­miast opar­cia i po­rę­czy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mebl. ro­dzaj ni­skiej ka­na­py

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • sofa – ro­dzaj mebla
  • SOFA – pol­ski ze­spół mu­zycz­ny
  • SOFA – akro­nim od Sta­tus of For­ces Agre­e­ment
  • SOFA – skala oceny nie­wy­dol­no­ści na­rzą­dów zwią­za­nej z sepsą
  • Sofa Sur­fers – au­striac­ki ze­spół roc­ko­wy
  • SOFFA – fe­sti­wal fil­mów ama­tor­skich w Olsz­ty­nie

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ta sofa wspa­nia­le wkom­po­no­wa­ła się w nasze miesz­ka­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsɔfa, AS: sofa

Wiktionary


sofcik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od soft

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. soft m.

Wiktionary


soferim

daw­niej:
1. na­u­czy­ciel bi­blij­ne­go prawa i ży­dow­ski in­ter­pre­ta­tor two­rzą­cy ko­men­ta­rze do Tory Moj­że­sza, dzia­ła­ją­cy w la­tach 580-220 p.n.e.;
2. ko­pi­sta i ka­li­graf prze­pi­su­ją­cy Torę i inne do­ku­men­ty re­li­gij­ne na per­ga­mi­no­we zwoje


SJP.pl


soffione

w ge­o­lo­gii: go­rą­ce wy­zie­wy gazów i pary wod­nej, wy­do­sta­ją­ce się z ziemi lub ze szcze­lin skal­nych w oko­li­cach wul­ka­nicz­nych; sof­fio­ni, so­fio­ni, sol­fa­ta­ra


SJP.pl


soffioni

w ge­o­lo­gii: go­rą­ce wy­zie­wy gazów i pary wod­nej, wy­do­sta­ją­ce się z ziemi lub ze szcze­lin skal­nych w oko­li­cach wul­ka­nicz­nych; sof­fio­ne, so­fio­ni, sol­fa­ta­ra


SJP.pl


sofia

sto­li­ca Buł­ga­rii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto, sto­li­ca Buł­ga­rii;

 (1.2) geogr. rzeka na Ma­da­ga­ska­rze;

 (1.3) geogr. re­gion na pół­no­cy Ma­da­ga­ska­ru ze sto­li­cą;

 (1.4) rzad. imię żeń­skie, wa­riant imie­nia Zofia

Wiktionary

Sofia ( София; "sofia" z σοφία zna­czy rów­nież „mą­drość”) – sto­li­ca i naj­więk­sze mia­sto Buł­ga­rii. Po­ło­żo­na w za­chod­niej czę­ści Buł­ga­rii,

w śród­gór­skiej kot­li­nie, u stóp ma­sy­wu Wi­to­szy. Mia­sto leży nad rzeką Bo­jan­ską, która jest lewym do­pły­wem rzeki Iskyr. Sofia sta­no­wi wy­dzie­lo­ny obwód miej­ski, jest po­nad­to oś­rod­kiem ad­mi­ni­stra­cyj­nym ob­wo­du so­fij­skie­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pod ko­niec ty­god­nia po­ja­dę do Sofii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsɔfʲja, AS: sofʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sofijczyk mos., sofijka ż.

 przym. sofijski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. Serdica

 (1.4) Zofia

Wiktionary


soficki

od­no­szą­cy się do so­fi­sty lub so­fiz­mu, wła­ści­wy so­fi­stom


SJP.pl


sofijczyk

miesz­ka­niec Sofii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Sofii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɔˈfʲijt͡ʃɨk, AS: sofʹii ̯čyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sofia ż.

:: fż. sofijka ż.

 przym. sofijski

Wiktionary


sofijka

miesz­kan­ka Sofii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Sofii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɔˈfʲijka, AS: sofʹii ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sofia ż.

:: fm. sofijczyk mos.

 przym. sofijski

Wiktionary


sofijski

przy­miot­nik od: Sofia (sto­li­ca Buł­ga­rii)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do mia­sta Sofia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­dzię­ko­wa­nia chciał­bym skie­ro­wać pod adre­sem dra Ge­or­gi Ni­ko­lo­va z Uni­wer­sy­te­tu So­fij­skie­go, dzię­ki któ­re­mu do­stęp­na mi była naj­no­wsza li­te­ra­tu­ra buł­gar­ska.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɔˈfʲijsʲci, AS: sofʹii ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sofia ż., sofijczyk mos., sofijka ż.

Wiktionary


sofioni

w ge­o­lo­gii: go­rą­ce wy­zie­wy gazów i pary wod­nej, wy­do­sta­ją­ce się z ziemi lub ze szcze­lin skal­nych w oko­li­cach wul­ka­nicz­nych; sof­fio­ne, sof­fio­ni, sol­fa­ta­ra


SJP.pl


sofipol

wieś w Pol­sce


SJP.pl

So­fi­pol – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie bia­ło­stoc­kim, w gmi­nie Gró­dek.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa bia­ło­stoc­kie­go.

Pra­wo­sław­ni miesz­kań­cy wsi na­le­żą do pa­ra­fii św. Anny w Kró­lo­wym Mo­ście, a wier­ni ko­ścio­ła rzym­sko­ka­to­lic­kie­go do pa­ra­fii Najś­więt­sze­go Serca Pana Je­zu­sa w Gród­ku.

Wikipedia


sofista

1. w sta­ro­żyt­nej Gre­cji: fi­lo­zof przy­go­to­wu­ją­cy oby­wa­te­li do życia pu­blicz­ne­go przez na­u­cza­nie re­to­ry­ki, po­li­ty­ki, fi­lo­zo­fii i etyki;
2. w prze­no­śni: czło­wiek do­wo­dzą­cy nie­praw­dzi­wych tez za po­mo­cą po­kręt­nych, fał­szy­wych ar­gu­men­tów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) filoz. fi­lo­zof w sta­ro­żyt­nej Gre­cji, gło­szą­cy względ­ność wszyst­kich war­to­ści i prawd;

 (1.2) hist. sta­roż. wę­drow­ny na­u­czy­ciel grec­ki przy­go­to­wu­ją­cy ucz­niów do życia pu­blicz­ne­go

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɔˈfʲista, AS: sofʹista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sofizmat mrz.

Wiktionary


sofistka

→ so­fi­sta


SJP.pl

Patrz:

sofista

sofistyczny

1. od­no­szą­cy się do so­fi­sty lub so­fi­sty­ki;
2. po­kręt­ny, na­cią­ga­ny, kłam­li­wy


SJP.pl


sofistyka

1. kon­cep­cja fi­lo­zo­ficz­na i dy­dak­tycz­na stwo­rzo­na przez so­fi­stów w sta­ro­żyt­nej Gre­cji;
2. ar­gu­men­ta­cja po­le­ga­ją­ca na sto­so­wa­niu so­fiz­ma­tów;
3. po­słu­gi­wa­nie się po­kręt­ny­mi ar­gu­men­ta­mi w celu udo­wod­nie­nia fał­szy­wej tezy


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • So­fi­ści – nurt fi­lo­zo­ficz­ny i li­te­rac­ki w sta­ro­żyt­no­ści
  • So­fiz­mat – za­wi­ły dowód lo­gicz­ny

Wikipedia


sofistykowany

przy­miot­nik

 (1.1) wy­ra­fi­no­wa­ny, za­a­wan­so­wa­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Całe ste­ro­wa­nie wspie­ra­ne jest przez bar­dzo so­fi­sty­ko­wa­ny soft­wa­re i hard­wa­re. (z In­ter­ne­tu)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsɔfʲistɨkɔˈvãnɨ, AS: sofʹistykovãny

Wiktionary


sofizm

kie­ru­nek fi­lo­zo­ficz­ny w sta­ro­żyt­nej Gre­cji, cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się twier­dze­niem, że wszyst­ko jest względ­ne


SJP.pl


sofizmat

1. ro­zu­mo­wa­nie po­zor­nie po­praw­ne, ale tak na­praw­dę za­wie­ra­ją­ce uta­jo­ne błędy lo­gicz­ne;
2. świa­do­me do­wo­dze­nie nie­praw­dy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) log. jęz. po­zor­nie praw­dzi­we twier­dze­nie, które wpro­wa­dza w błąd, gdyż opie­ra się na błę­dach lo­gicz­nych, wie­loz­nacz­no­ści lub świa­do­mie fał­szy­wym ro­zu­mo­wa­niu;

Wiktionary

So­fiz­mat (z gr. σόφισμα "sóp­his­ma" – wy­bieg, wy­kręt), czyli sztu­ka „wy­krę­ca­nia kota ogo­nem”, jest to nazwa funk­cjo­nu­ją­ca w co najm­niej trzech zna­cze­niach:

Spo­so­bem walki z so­fiz­ma­ta­mi jest uni­ka­nie nie­do­mó­wień i wie­loz­nacz­no­ści, przez sto­so­wa­nie de­fi­ni­cji wszę­dzie tam, gdzie jest to moż­li­we.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Twoje twier­dze­nie, że brak tam oskar­że­nia o ho­mo­fo­bię spo­wo­do­wa­ną jego zda­niem sprzecz­no­ścią wi­ze­run­ku dwóch trzy­ma­ją­cych się za ręce męż­czyzn z dok­try­ną ka­to­lic­ką to zwy­kły so­fiz­mat prze­ja­wia­ją­cy nie tylko brak lo­gicz­ne­go ro­zu­mo­wa­nia ale i w spo­sób oczy­wi­sty sto­ją­cy w sprzecz­no­ści wobec naj­prost­szej wy­kład­ni ję­zy­ko­wej.

 (1.1) Jeśli nawet py­ta­nie: miał czy nie miał Lu­blin wy­bit­niej­szych ar­ty­stów? za­ma­sku­je­my ja­kimś wy­jąt­ko­wo po­ręcz­nym so­fiz­ma­tem, to i tak nie uda się ukryć faktu, że nie­mal wszyst­kie cenne a za­cho­wa­ne dzie­ła ma­lar­stwa, rzeź­by i gra­fi­ki, pow­sta­łe od XV do XVIII wieku, wy­ko­na­li twór­cy z zew­nątrz, spro­wa­dze­ni do mia­sta dla re­a­li­za­cji jed­ne­go za­da­nia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɔˈfʲizmat, AS: sofʹizmat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sofizm mrz., sofista mos., sofistyka ż.

 przym. sofistyczny

 przysł. sofistycznie

Wiktionary


sofka

mała ka­na­pa; zdrob­nie­nie od sofa


SJP.pl


sofokles

So­fo­kles (ok. 496-406 p.n.e.), tra­ge­dio­pi­sarz grec­ki


SJP.pl

So­fo­kles (sta­rogr. Σοφοκλῆς; ur. ok. 496 p.n.e. w Ko­lo­nos, zm. 406 p.n.e. w Ate­nach) – naj­więk­szy obok Ajs­chy­lo­sa i Eu­ry­pi­de­sa tra­gik sta­ro­żyt­nej Gre­cji.

So­fo­kles był także po­li­ty­kiem, do­wód­cą woj­sko­wym i ka­pła­nem. Jego dzia­łal­ność po­li­tycz­na i praca twór­cza przy­pa­da­ją na okres po­mię­dzy twór­czo­ścią Ajs­chy­lo­sa a ży­ciem Eu­ry­pi­de­sa.

Wikipedia


sofoniasz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) bibl. imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

So­fo­niasz ( ‏צְפַנְיָה‎, "Ce­fa­ne­jah") – jeden z 12 pro­ro­ków mniej­szych Sta­re­go Te­sta­men­tu, autor Księ­gi So­fo­nia­sza.

Ży­ją­cy w okre­sie pa­no­wa­nia Joz­ja­sza zgod­nie z au­to­bio­gra­ficz­nym wpro­wa­dze­niem był po­tom­kiem Eze­chia­sza, synem Ku­szie­go. Za­li­cza­ny do pro­ro­ków mniej­szych ze wzglę­du na nie­wiel­kie roz­mia­ry za­cho­wa­nej księ­gi. Poza wie­dzą o tym, że księ­ga zo­sta­ła spi­sa­na przed re­for­mą z okre­su 640–630 p.n.e. bliż­sze dane o pro­ro­ku nie za­cho­wa­ły się. Dzia­łał w tym samym cza­sie co Je­re­miasz i Nahum.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Księ­ga przy­pi­sy­wa­na So­fo­nia­szo­wi ma tylko jeden roz­dział.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. Sofoniaszowy

Wiktionary


sofoniaszowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) przest. gwara. taki, który na­le­ży do So­fo­nia­sza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie­miec­cy eg­ze­ge­ci twier­dzą, iż może to być styl So­fo­nia­szo­wy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sofoniasz mos.

Wiktionary


sofora

ro­śli­na z ro­dzi­ny bo­bo­wa­tych; szu­pin


SJP.pl


sofrolog

wyz­naw­ca, zwo­len­nik lub na­u­czy­ciel so­fro­lo­gii


SJP.pl


sofrologia

pa­ra­na­u­ka o od­no­wie ciała i umy­słu po­przez po­zy­tyw­ne my­śle­nie i uzy­ska­nie wew­nętrz­ne­go spo­ko­ju


SJP.pl

So­fro­lo­gia – tech­ni­ka re­lak­sa­cyj­na (różna od hip­no­zy) i wpły­wa­nia na świa­do­mość, która ma jako cel wpro­wa­dzić rów­no­wa­gę mię­dzy cia­łem a umy­słem. Zo­sta­ła stwo­rzo­na w la­tach 60. XX w. przez ne­u­rop­sy­chia­trę Al­fon­so Ca­y­ce­do Lo­za­no. Za­ło­żył on szko­łę w Ma­dry­cie, aby uczyć tech­nik so­fro­lo­gii

Wikipedia


sofroniusz

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

So­fro­niusz – imię mę­skie po­cho­dze­nia grec­kie­go, zło­żo­ne z ele­men­tów "sōs"- („zdro­wy”) i -"phron" („duch, umysł”). Oz­na­cza czło­wie­ka mą­dre­go, ro­zum­ne­go. Ist­nie­je kilku świę­tych o tym imie­niu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ma­ro­nic­ki mnich miał na imię So­fro­niusz i po­cho­dził z Da­masz­ku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. Sofronia ż.

 przym. Sofroniuszowy

Wiktionary


sofroniuszowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) przest. gwara. taki, który na­le­ży do So­fro­niu­sza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) List So­fro­niu­szo­wy do­tarł do Rzymu po jego śmier­ci.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sofronia ż., Sofroniusz mos.

Wiktionary


sofrozyne

ogół wa­lo­rów wew­nętrz­nych, do któ­rych po­sia­da­nia dą­ży­li wyksz­tał­ce­ni Grecy sta­ro­żyt­ni, np. umiar, opa­no­wa­nie, roz­wa­ga, roz­są­dek


SJP.pl


soft

śro­do­wi­sko­wo: soft­wa­re, opro­gra­mo­wa­nie kom­pu­te­ro­we


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) środ. in­form. soft­wa­re, opro­gra­mo­wa­nie

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Opro­gra­mo­wa­nie
  • Soft – sin­giel na­gra­ny przez grupę Video i Anię Wysz­ko­ni w 2008 roku

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Muszę ścią­gnąć sobie jakiś soft do obrób­ki zdjęć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɔft, AS: soft

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. software m., sofcik mrz.

 przym. softwarowy, softowy

Wiktionary


softball

[czy­taj: soft­bol] gra ze­spo­ło­wa po­dob­na do ba­se­bal­lu, roz­gry­wa­na na mniej­szym bo­i­sku, przy uży­ciu więk­szej piłki oraz lżej­szej i grub­szej pałki


SJP.pl

Soft­ball – gra po­dob­na do ba­se­bal­lu, lecz roz­gry­wa­na na mniej­szym bo­i­sku, więk­szą piłką oraz lżej­szą i cień­szą pałką.

Ry­wa­li­zu­ją ze sobą dwie dru­ży­ny po 9 za­wod­ni­ków. Głów­na część pola gry jest kwa­dra­tem o boku 18,3 m. W na­roż­ni­kach umie­szczo­ne są bazy (jedna z baz to baza do­mo­wa). W grze używa się piłki o ob­wo­dzie bli­sko 30 cm (11 lub 12 cali w za­leż­no­ści od ro­dza­ju roz­gry­wek

Wikipedia


softballista

[czy­taj: soft­bo­li­sta] osoba gra­ją­ca w soft­ball


SJP.pl


softballistka

→ soft­bal­li­sta [czy­taj: soft­bo­list­ka]


SJP.pl


softballowy

→ soft­ball [czy­taj: soft­bo­lo­wy]


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z soft­bal­lem, do­ty­czą­cy soft­bal­lu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. softball m.

Wiktionary


softcore

[czy­taj: soft­kor] ła­god­na por­no­gra­fia przed­sta­wia­ją­ca czyn­no­ści ero­tycz­ne w spo­sób poś­red­ni; soft porno, soft core, mięk­ka por­no­gra­fia


SJP.pl

Soft­co­re – ro­dzaj fo­to­gra­fii, filmu lub gra­fi­ki, który za­wie­ra ele­men­ty por­no­gra­ficz­ne, ale jest mniej do­słow­ny niż kla­sycz­na por­no­gra­fia, zaz­wy­czaj de­fi­nio­wa­ny przez brak wi­docz­nej pe­ne­tra­cji sek­su­al­nej. Soft­co­re zwy­kle przed­sta­wia na­gich lub pół­na­gich ak­to­rów w sy­mu­lo­wa­nych sce­nach ero­tycz­nych i ma na celu wy­wo­ła­nie pod­nie­ce­nia sek­su­al­ne­go u od­bior­cy. Soft­co­re na­le­ży odróż­nić od ero­ty­ki, która ma aspi­ra­cje ar­ty­stycz­ne.

Wikipedia


softshell

[czy­taj: soft-szel] ma­te­riał do szy­cia odzie­ży out­do­o­ro­wej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) włók. ter­mo­ak­tyw­na, wia­tro­od­por­na i w pew­nym stop­niu wo­do­od­por­na tka­ni­na;

 (1.2) pot. odzież. kurt­ka z softs­hel­lu (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Ścież­ką bie­gła dziew­czy­na w tur­ku­so­wym softs­hel­lu.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. softshellowy

Wiktionary


softshellowy

→ softs­hell [czy­taj: soft-sze­lo­wy]


SJP.pl


software

[czy­taj: sof­tłer] opro­gra­mo­wa­nie kom­pu­te­ro­we


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) in­form. opro­gra­mo­wa­nie

 (1.2) książk. przen. myśl tech­nicz­na i or­ga­ni­za­cyj­na

Wiktionary

Powiązane:

 przym. software'owy

 rzecz. soft mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) oprogramowanie

Wiktionary


software'owy

→ soft­wa­re [czy­taj: sof­tłe­ro­wy]; soft­wa­ro­wy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z soft­wa­rem, do­ty­czą­cy soft­wa­re'u

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. software m.

Wiktionary


softwarowy

→ soft­wa­re [czy­taj: sof­tłe­ro­wy]; soft­wa­re'owy


SJP.pl


softy

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ro­dzaj wy­pra­wio­nej skóry byd­lę­cej wy­trzy­ma­łej na pra­nie w wo­dzie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cho­lew­ki z softy nie wy­ma­ga­ją pod­szew­ki.

Wiktionary


sogdiana

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. kra­i­na w Azji Środ­ko­wej le­żą­ca nad rzeką Za­raf­szan, mię­dzy rze­ka­mi Amu-darią i Syr-darią, na pół­noc od Mar­gia­ny i Bak­trii, a na wschód od Fer­ga­ny;

Wiktionary

Sog­dia­na (sta­ro­pers. "Su­gu­da"; gr. Σογδιανή; 粟特, "Sùtè", pers. سغد, "Sōġd") – kra­i­na w Azji Środ­ko­wej le­żą­ca nad rzeką Za­raf­szan, mię­dzy rze­ka­mi Oksos (lub Oksus – obec­nie: Amu-daria) i Jak­sar­tes (ob. Syr-daria), na pół­noc od Mar­gia­ny i Bak­trii, a od wscho­du Fer­ga­na.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. sogdyjski mrz., Sogdyjczyk mos., Sogdyjka ż.

 przym. sogdyjski

Wiktionary


sogdyjski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Sog­dia­ną, do­ty­czą­cy Sog­dia­ny

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język sog­dyj­ski;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sogdiana ż., Sogdyjczyk mos., Sogdyjka ż.

Wiktionary


soho

Soho – cen­tral­na część dziel­ni­cy West End w Lon­dy­nie, w City of West­min­ster, za­my­ka­ją­ca się mię­dzy Ox­ford Stre­et od pół­no­cy, Cha­ring Cross Road od wscho­du, Shaf­tes­bu­ry Ave­nue od po­łud­nia i Re­gent Stre­et od za­cho­du.

W po­bli­żu Soho znaj­du­ją się czte­ry sta­cje metra:

Wikipedia


soi

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D., C., Ms. lp. od: soja

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Filtr o skoń­czo­nej od­po­wie­dzi im­pul­so­wej
  • In­deks oscy­la­cji po­łud­nio­wej
  • Si­li­con on in­su­la­tor
  • Siły Obron­ne Iz­ra­e­la

Wikipedia


soirée

[czy­taj: słaRE] przy­ję­cie lub za­ba­wa to­wa­rzy­ska or­ga­ni­zo­wa­ne wie­czo­rem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) przest. wie­czo­rek to­wa­rzy­ski

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ba­ro­no­wa Gu­sta­wo­wa de Roths­child zwró­ci­ła się do mnie, bym za­grał na soirée za­my­ka­ją­cym sezon i uwa­ża­nym za naj­waż­niej­sze wy­da­rze­nie to­wa­rzy­skie roku.

Wiktionary


soiński

naz­wi­sko


SJP.pl


soja

ro­śli­na upraw­na po­sia­da­ją­ca na­sio­na bo­ga­te w biał­ko i tłuszcz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Gly­ci­ne max|ref=tak., ro­śli­na upraw­na z ro­dzi­ny bo­bo­wa­tych po­sia­da­ją­ca na­sio­na bo­ga­te w biał­ko i tłuszcz;

 (1.2) spoż. ziar­na soi (1.1)

Wiktionary

Soja ("Gly­ci­ne" Willd.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny bo­bo­wa­tych. Obej­mu­je 28 ga­tun­ków. Wy­stę­pu­ją one dziko w Azji Wschod­niej (od Ja­po­nii i Ro­syj­skie­go Da­le­kie­go Wscho­du po Taj­lan­dię, Wiet­nam i Fi­li­pi­ny), poza tym na Nowej Gwi­nei i w Au­stra­lii. Jako upra­wia­ne i dzi­cze­ją­ce roz­prze­strze­nio­ne zo­sta­ły w stre­fie mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej oraz w stre­fie kli­ma­tu umiar­ko­wa­ne­go na pół­ku­li pół­noc­nej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W prze­ci­wień­stwie do tofu, które jest rów­nież wyt­wa­rza­ne z zia­ren soi, tem­peh skła­da się z peł­nych zia­ren i ma moc­niej­szy smak z po­wo­du fer­men­ta­cji.

 (1.2) De­li­kat­nie wę­dzo­ne tofu z eu­ro­pej­skiej soi do­brze sma­ku­je w zu­pach i da­niach wa­rzyw­nych, jako pla­ste­re­ka­ster­ki na chle­bie lub z gril­la.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsɔja, AS: soi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. sojowy

 rzecz. sojowina ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) soja warzywna, soja owłosiona, soja zwyczajna

Wiktionary


sojak

naz­wi­sko


SJP.pl


sojczynek

Soj­czy­nek (nazwa hi­sto­rycz­na: Soj­czy­nek-Nowa Wieś) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie gra­jew­skim, w gmi­nie Gra­je­wo.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa łom­żyń­skie­go.

Wikipedia


sojda

naz­wi­sko


SJP.pl


sojka

ptak z ro­dzi­ny kru­ko­wa­tych; sójka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ornit. sójka

Wiktionary

Sojka – pol­skie naz­wi­sko, w Pol­sce nosi je ok. 6 tys. osób.

Wikipedia


sojonez

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) spoż. neol. we­gań­ski za­mien­nik ma­jo­ne­zu na bazie na­po­ju so­jo­we­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) So­jo­nez to­tal­nie roz­wa­lił moje kubki sma­ko­we, bo w smaku ni­czym nie różni się od tra­dy­cyj­ne­go ma­jo­ne­zu, za­ry­zy­ku­ję, że jest nawet smacz­niej­szy :)

Wiktionary


sojowina

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spoż. we­gań­ski za­mien­nik su­szo­nej wo­ło­wi­ny przy­go­to­wa­ny na bazie tek­stu­ra­tu biał­ka so­jo­we­go

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. soja ż.

 przym. sojowy

Wiktionary


sojowy

przy­miot­nik od: soja (np. mącz­ka so­jo­wa, kot­let so­jo­wy)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zro­bio­ny z soi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kuch­nie az­ja­tyc­kie są bo­ga­te w pro­duk­ty so­jo­we.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɔˈjɔvɨ, AS: soi ̯ovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sojowina ż., soja ż.

Wiktionary


soju

[czy­taj: so­dziu] ko­re­ań­ski słod­ka­wy napój al­ko­ho­lo­wy, na­zy­wa­ny też ko­re­ań­ską wódką


SJP.pl

Soju ( 소주, han­cha: 燒酒) – grupa ko­re­ań­skich na­po­jów al­ko­ho­lo­wych za­li­cza­nych do na­po­jów de­sty­lo­wa­nych. Współ­cze­śnie wy­róż­nia się dwa pod­sta­wo­we typy soju ze wzglę­du na spo­sób pro­duk­cji: soju de­sty­lo­wa­ne oraz soju roz­cień­cza­ne. Pier­wsze pow­sta­je przez de­sty­la­cję prze­fer­men­to­wa­ne­go za­cie­ru, na­to­miast dru­gie z wy­so­ko oczy­szczo­ne­go al­ko­ho­lu roz­cień­cza­ne­go wodą.

Wikipedia


sojusz

po­ro­zu­mie­nie o wspól­nym dzia­ła­niu ma­ją­cym do­pro­wa­dzić do osią­gnię­cia okre­ślo­ne­go celu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) po­ro­zu­mie­nie o wza­jem­nym wspar­ciu w sy­tu­a­cji kon­flik­tu (zwła­szcza zbroj­ne­go);

Wiktionary

So­jusz – układ o wspól­nym dzia­ła­niu, obej­mu­ją­cy dwa lub wię­cej państw, ma­ją­cy do­pro­wa­dzić do osią­gnię­cia za­mie­rzo­ne­go celu. So­jusz obej­mu­ją­cy dwa pań­stwa to so­jusz dwu­stron­ny, trzy to so­jusz trój­stron­ny, wię­cej niż trzy to so­jusz wie­lo­stron­ny. Jako sy­no­ni­my uży­wa­ne są też słowa: alians, ko­a­li­cja, pakt, przy­mie­rze.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jeśli duń­ski król wy­da­wał syna za córkę króla szwedz­kie­go, to było to w sy­tu­a­cji, gdy ist­nia­ła po­trze­ba po­ko­ju i za­wią­zy­wa­nia so­ju­szy.

 (1.1) Po in­waz­ji Rosji na Ukra­i­nę Fin­lan­dia wy­stą­pi­ła o człon­ko­stwo w za­chod­nim so­ju­szu obron­nym NATO. To samo Szwe­cja.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sojusznik m., sojuszniczka ż.

 przym. sojuszniczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) alians, przymierze

Wiktionary


sojusznictwo

bycie so­jusz­ni­kiem


SJP.pl


sojuszniczka

ko­bie­ta, która zo­bo­wią­za­ła się do współ­pra­cy i wza­jem­nej po­mo­cy za­wie­ra­jąc od­po­wied­nią umowę z inną osobą, or­ga­ni­za­cją lub pań­stwem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta, która wspie­ra kogoś w walce, dzia­ła­niu, idei lub jest człon­ki­nią so­ju­szu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sojusz mrz., sojusznik mos.

 przym. sojuszniczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sprzymierzeńczyni, partnerka, wspólniczka

Wiktionary


sojuszniczy

przy­miot­nik

 (1.1) wy­ni­ka­ją­cy z za­war­te­go so­ju­szu, sprzy­mie­rzo­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sojusz m., sojusznik m., sojuszniczka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przyjazny

Wiktionary


sojusznik

osoba, or­ga­ni­za­cja lub pań­stwo, które zo­bo­wią­za­ły się do współ­pra­cy i wza­jem­nej po­mo­cy za­wie­ra­jąc od­po­wied­nią umowę z inną osobą, or­ga­ni­za­cją lub pań­stwem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pań­stwo lub osoba, która zo­bo­wią­zu­je się do współ­pra­cy i udzie­la­nia po­mo­cy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɔˈjuʃʲɲik, AS: soi ̯ušʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sojusz m.

:: fż. sojuszniczka ż.

 przym. sojuszniczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sprzymierzeniec, aliant

Wiktionary


sojuszowy

→ so­jusz


SJP.pl

Patrz:

sojusz

sojuz

po­tocz­nie: Zwią­zek Ra­dziec­ki; Sojuz


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pro­gram Sojuz – ro­syj­ski (do 1991 r. ra­dziec­ki) pro­gram za­ło­go­wych lotów kos­micz­nych
  • Sojuz – po­jazd kos­micz­ny
  • Sojuz – ra­kie­ta nośna
  • Sojuz – ra­dziec­ka sta­cja an­tark­tycz­na
  • Sojuz – or­ga­ni­za­cja ukra­iń­skich stu­den­tów na Bu­ko­wi­nie

Wikipedia


sok

1. płyn wy­ci­śnię­ty z roz­drob­nio­nych owo­ców lub wa­rzyw
2. płyn w or­ga­niz­mach ro­ślin­nych, wyt­wa­rza­ny w pro­ce­sie po­bie­ra­nia dwut­len­ku węgla z at­mos­fe­ry
3. wy­dzie­li­na gru­czo­łów tra­wien­nych w or­ga­niz­mach ludz­kich i zwie­rzę­cych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) napój ro­bio­ny z owo­ców, cza­sem rów­nież z wa­rzyw;

 (1.2) bot. płyn w or­ga­niz­mach ro­ślin

Wiktionary

na­le­ży do­pra­co­wać:

"przed­sta­wio­no sy­tu­a­cję tylko z per­spek­ty­wy – ". Pomóż po­pra­wić.

Sok – pro­dukt otrzy­ma­ny z doj­rza­łych, świe­żych lub prze­cho­wy­wa­nych owo­ców lub wa­rzyw, jed­ne­go lub więk­szej licz­by ga­tun­ków, po­sia­da­ją­cy barwę, smak i za­pach cha­rak­te­ry­stycz­ny dla soku z owo­ców lub wa­rzyw, z któ­rych po­cho­dzą, zdol­ny do fer­men­ta­cji, lecz nies­fer­men­to­wa­ny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nalej mi je­szcze soku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɔk, AS: sok

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sokownik mrz., soczystość ż.

:: zdrobn. soczek mrz.

 przym. soczysty, sokowy

 przysł. soczyście

Wiktionary


sok-ista

pra­cow­nik Stra­ży Ochro­ny Kolei (SOK); so­ki­sta


SJP.pl


sok-istka

pra­cow­ni­ca Stra­ży Ochro­ny Kolei (SOK); so­kist­ka


SJP.pl


sokal

naz­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie lwow­skim

Wiktionary

Sokal ( Сокаль) – mia­sto na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie lwow­skim, w re­jo­nie szep­tyc­kim, do 2020 r. sie­dzi­ba ad­mi­ni­stra­cyj­na re­jo­nu so­kal­skie­go. Sokal leży nad Bu­giem, około 20 km na wschód od gra­ni­cy pol­sko-ukra­iń­skiej. W mie­ście roz­wi­nął się prze­mysł ma­te­ria­łów bu­dow­la­nych, pre­cy­zyj­ny oraz che­micz­ny.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈsɔ.kal

Wiktionary

Powiązane:

 przym. sokalski

Wiktionary


sokalski

→ Sokal (mia­sto na Ukra­i­nie)


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • rejon so­kal­ski – była jed­nost­ka ad­mi­ni­stra­cyj­na Ukra­i­ny, w skła­dzie ob­wo­du lwow­skie­go
  • po­wiat so­kal­ski – była jed­nost­ka ad­mi­ni­stra­cyj­na Pol­ski w wo­je­wództ­wie lwow­skim
  • kor­don so­kal­ski – umow­ny ter­min dla okre­śle­nia gra­ni­cy ad­mi­ni­stra­cyj­nej po­mię­dzy czę­ścią wo­je­wództw II RP
  • An­to­ni So­kal­ski – pol­ski przed­się­bior­ca, dzia­łacz sa­mo­rzą­do­wy i go­spo­dar­czy
  • Jerzy So­kal­ski – pol­ski le­karz sto­ma­to­log
  • Wac­ław An­drzej So­kal­ski – pol­ski in­ży­nier che­mik.
  • Kle­mens Hen­ryk So­kal­ski - czło­nek Pol­skiej Or­ga­ni­za­cji Woj­sko­wej, bo­ha­ter walk o nie­pod­le­głość.

Wikipedia


sokijczycy

ple­mię afry­kań­skie


SJP.pl


sokijczyk

czło­nek ple­mie­nia afry­kań­skie­go; Soko


SJP.pl


sokijka

człon­ki­ni ple­mie­nia afry­kań­skie­go


SJP.pl


sokijski

do­ty­czą­cy Soków (So­kij­czy­ków), cha­rak­te­ry­stycz­ny dla Soków


SJP.pl


sokista

pra­cow­nik Stra­ży Ochro­ny Kolei (SOK); SOK-ista


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) kolej. czło­nek SOK, stra­ży ko­le­jo­wej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) So­ki­ści zła­pa­li na to­rach odu­rzo­ne­go męż­czyz­nę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɔˈcista, AS: soḱista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. sokistka ż.

 skr. SOK

Wiktionary


sokistka

pra­cow­ni­ca Stra­ży Ochro­ny Kolei (SOK); SOK-istka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kolej. funk­cjo­na­riusz­ka SOK, stra­ży ko­le­jo­wej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do prze­dzia­łu wesz­ła so­kist­ka i dwóch po­li­cjan­tów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. sokista mos.

 skr. SOK

Wiktionary


soko

czło­nek ple­mie­nia afry­kań­skie­go; So­kij­czyk


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Soko – grupa wysp w Hong­kon­gu
  • Soko – mia­sto bi­blij­ne w pół­noc­nej Ju­dzie
  • Soko – mia­sto bi­blij­ne na po­łud­niu Judy
  • Soko – pse­u­do­nim fran­cu­skiej pio­sen­kar­ki Stéphanie So­ko­lin­ski
  • SOKO – ju­go­sło­wiań­ska wyt­wór­nia lot­ni­cza
  • Soko – wieś w Bośni i Her­ce­go­wi­nie, w Fe­de­ra­cji Bośni i Her­ce­go­wi­ny, w kan­to­nie tuz­lań­skim, w mie­ście Gračanica
  • Sōkō – chiń­ska ka­no­nier­ka „Ca­o­jiang”, zdo­by­ta przez Ja­poń­czy­ków i prze­mia­no­wa­na

Wikipedia


sokoke

rasa kotów z Afry­ki Wschod­niej


SJP.pl


sokolczyk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) syst. ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ne­o­hie­rax in­si­gnis|Wal­den|ref=tak., ga­tu­nek dra­pież­nych pta­ków z ro­dzi­ny so­ko­ło­wa­tych;

 (1.2) ornit. ptak z ga­tun­ku so­kol­czy­ków (1.1)

Wiktionary

So­kol­czyk, so­ko­lik żół­to­o­ki ("Ne­o­hie­rax in­si­gnis") – ga­tu­nek ptaka dra­pież­ne­go z ro­dzi­ny so­ko­ło­wa­tych (Fal­co­ni­dae). Za­miesz­ku­je Azję Po­łud­nio­wo-Wschod­nią.

Je­dy­ny przed­sta­wi­ciel ro­dza­ju Ne­o­hie­rax. Daw­niej umie­szcza­ny był w ro­dza­ju "Po­li­hie­rax".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na­tu­ral­ny­mi sied­li­ska­mi so­kol­czy­ka są m.in. sa­wan­ny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sokoły lm nm., sokół mos./mzw./mrz.

 przym. sokoli

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sokolik żółtooki

 (1.2) sokolik żółtooki

Wiktionary


sokolec

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • So­ko­lec – część mia­sta Sied­li­szcze
  • So­ko­lec – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. kłodz­kim, w gmi­nie Nowa Ruda
  • So­ko­lec – część wsi Są­spów w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. kra­kow­skim, w gmi­nie Jerz­ma­no­wi­ce-Prze­gi­nia
  • So­ko­lec – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. cho­dzie­skim, w gmi­nie Sza­mo­cin
  • So­ko­lec – część wsi Stare Pa­proc­kie Ho­len­dry w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ko­niń­skim, w gmi­nie Krzy­mów
  • So­ko­lec, obec­nie Nowe So­ko­ły – wieś na Ukra­i­nie, rejon iwan­kow­ski w ob­wo­dzie ki­jow­skim
  • So­ko­lec – wieś rejon du­na­jo­wiec­ki, w ob­wo­dzie pło­ski­row­skim, na Po­do­lu
  • So­ko­lec – wieś rejon haj­syń­ski w ob­wo­dzie win­nic­kim
  • So­ko­lec – wieś rejon ko­zia­tyń­ski w ob­wo­dzie win­nic­kim
  • So­ko­lec – wieś rejon nie­mi­row­ski w ob­wo­dzie win­nic­kim
  • So­ko­lec – wąwóz na Wy­ży­nie Ol­ku­skiej
  • So­ko­lec – szczyt w Ma­gu­rze Oraw­skiej na Sło­wa­cji

Wikipedia


sokolewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


sokoli

→ sokół; so­ko­ło­wy


SJP.pl

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) na­le­żą­cy do so­ko­ła

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (2.1) zwią­za­ny z so­ko­łem, do­ty­czą­cy so­ko­ła

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (3.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla so­ko­ła, ma­ją­cy cechy so­ko­ła

forma rze­czow­ni­ka.

 (4.1) M., W. plu­ral|sokół.

Wiktionary

So­ko­li – wieś w Chor­wa­cji, w żu­pa­nii pri­mor­sko-gor­skiej, w mie­ście Čabar. W 2011 roku li­czy­ła 10 miesz­kań­ców.

Wikipedia

Przykłady

 (3.1) – To już dawno spo­strze­głem gołym okiem – z cie­niem za­ro­zu­mia­ło­ści rzekł bos­man, dumny ze swego so­ko­le­go wzro­ku, co nie­jed­no­krot­nie z na­ci­skiem pod­kre­ślał.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɔˈkɔlʲi, AS: sokolʹi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sokółeczka ż., sokoły nmos., sokołowe nmos., sokołowate nmos., sokolę n., sokolątko n., sokolczyk mzw., sokolnik mos., sokolniczka ż., sokół mzw., sokolnictwo n.

Wiktionary


sokolica

sa­mi­ca so­ko­ła


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • So­ko­li­ca – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. kłodz­kim, w gmi­nie Nowa Ruda
  • So­ko­li­ca – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. bar­to­szyc­kim, w gmi­nie Bar­to­szy­ce
  • So­ko­li­ca – osada w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. bar­to­szyc­kim, w gmi­nie Bar­to­szy­ce
  • So­ko­li­ca – szczyt w Be­ski­dzie Ży­wiec­kim
  • So­ko­li­ca – szczyt w Gó­rach So­wich w Su­de­tach
  • So­ko­li­ca – szczyt w Pie­ni­nach
  • So­ko­li­ca – skała wa­pien­na w Do­li­nie Będ­kow­skiej
  • So­ko­li­ca – dawna gmina wiej­ska w woj. olsz­tyń­skim
  • So­ko­li­ca – rzeka
  • So­ko­li­ca – szczyt w Gó­rach Wschod­nio­serb­skich

Wikipedia


sokolik

zdrob­nie­nie od: sokół


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ornit. dra­pież­ny ptak z ple­mię­e­mie­nia Fal­co­ni­ni w po­dro­dzi­nie so­ko­łów

 (1.2) zdrobn. od: sokół

 (1.3) mały sokół

 (1.4) przen. o chłop­cu, szcze­gól­nie uko­cha­nym

Wiktionary

So­ko­lik (niem. "Forst Berg" lub "Forst­berg", 622 i 642 m n.p.m.) – drugi co do wy­so­ko­ści szczyt w So­ko­lich Gó­rach, w Kot­li­nie Je­le­nio­gór­skiej.

Po­ło­żo­ny jest we wschod­niej czę­ści Kot­li­niy Je­le­nio­gór­skiej, w Gó­rach So­ko­lich, na pół­noc od bliź­nia­czej Krzyż­nej Góry, od któ­rej od­dzie­la go Prze­łącz­ka.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. sokółeczka ż., sokoły nmos., sokolnik mos., sokół mzw., sokolnictwo n., sokolniczka ż.

Wiktionary


sokoliniec

So­ko­li­niec (niem. "Fal­ken­wal­de") – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie cho­szczeń­skim, w gmi­nie Recz. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa go­rzow­skie­go. W roku 2007 wieś li­czy­ła 416 miesz­kań­ców.

Wikipedia


sokoliński

naz­wi­sko


SJP.pl


sokolnicki

→ So­kol­ni­ki


SJP.pl

Patrz:

Sokolniki

sokolnictwo

po­lo­wa­nie przy uży­ciu spe­cjal­nie ukła­da­nych pta­ków: so­ko­łów, ja­strzę­bi i orłów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) łow. sztu­ka ukła­da­nia (tre­su­ry) pta­ków dra­pież­nych oraz łowy od­by­wa­ne przy ich po­mo­cy

Wiktionary

So­kol­nict­wo ("my­śli­stwo pta­sze") – jedna z ga­łę­zi ło­wiect­wa; sztu­ka ukła­da­nia (tre­su­ry) pta­ków dra­pież­nych oraz łowy przy uży­ciu tych pta­ków.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. sokolę n., sokolątko n., sokolnik m., sokolniczka ż., sokół m., sokolik m., sokolniczy m., Sokółka ż., sokolstwo n., sokolnik mos., sokolnia mrz.

 przym. sokolniczy, sokoli, sokolski

Wiktionary


sokolniczka

→ so­kol­nik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się ho­dow­lą i ukła­da­niem pta­ków dra­pież­nych do po­lo­wa­nia oraz po­lo­wa­niem z nimi

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • So­kol­nicz­ka – ko­bie­ta-so­kol­nik
  • So­kol­nicz­ka – po­wieść fan­ta­stycz­na Ma­rion Zim­mer Brad­ley
  • So­kol­nicz­ka – błęd­na nazwa wznie­sie­nia So­ko­licz­ka w gmi­nie Ka­mień Po­mor­ski
  • So­kol­nik, So­kol­ni­ki, So­kól­nik

Wikipedia

Patrz:

sokolnik

Wymowa:

IPA: ˌsɔkɔlʲˈɲit͡ʃka, AS: sokolʹńička

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sokolnik m., sokół m., sokolik m., sokolnictwo n., sokolniczy m., sokolstwo n., sokolątko n., sokolę n.

 przym. sokolniczy, sokoli

Wiktionary


sokolniczy

do­ty­czą­cy so­kol­nict­wa, wła­ści­wy so­kol­ni­ko­wi


SJP.pl


sokolnik

my­śli­wy po­lu­ją­cy z so­ko­łem; osoba ukła­da­ją­ca so­ko­ły do po­lo­wa­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba zaj­mu­ją­ca się ho­dow­lą i ukła­da­niem pta­ków dra­pież­nych do po­lo­wa­nia oraz po­lo­wa­niem z nimi

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • So­kol­nik – my­śli­wy ho­du­ją­cy i ukła­da­ją­cy so­ko­ły i inne ptaki łow­cze
  • So­kol­nik – wieś w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie miń­skim, w gmi­nie Mrozy
  • So­kol­nik – wieś w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie el­blą­skim, w gmi­nie Mły­na­ry
  • So­kol­nik – ga­jów­ka w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie miń­skim, w gmi­nie Ce­głów
  • So­kol­nik – szczyt w Kar­ko­no­szach
  • So­kol­nik – pom­nik w Nowym Jorku
  • So­kol­ni­ki, So­kól­nik

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) So­kol­ni­cy po­lo­wa­li daw­niej głów­nie na ptact­wo i za­ją­ce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɔˈkɔlʲɲik, AS: sokolʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sokół m., sokolik m., sokolnictwo n., sokolniczy m.

:: fż. sokolniczka ż.

 przym. sokolniczy, sokoli

Wiktionary


sokolniki

my­śli­wy po­lu­ją­cy z so­ko­łem; osoba ukła­da­ją­ca so­ko­ły do po­lo­wa­nia


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • So­kol­ni­ki – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. dzier­żo­niow­skim, w gmi­nie Ła­giew­ni­ki
  • So­kol­ni­ki – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. średz­kim, w gmi­nie Uda­nin
  • So­kol­ni­ki – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. wroc­ław­skim, w gmi­nie Kąty Wroc­ław­skie
  • So­kol­ni­ki – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. ino­wroc­ław­skim, w gmi­nie Krusz­wi­ca
  • So­kol­ni­ki – wieś w woj. łódz­kim, w pow. wie­ru­szow­skim, w gmi­nie So­kol­ni­ki
  • So­kol­ni­ki – wieś w woj. łódz­kim, w pow. zgier­skim, w gmi­nie Ozor­ków
  • So­kol­ni­ki – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. gar­wo­liń­skim, w gmi­nie Że­le­chów
  • So­kol­ni­ki – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. płoc­kim, w gmi­nie Dro­bin
  • So­kol­ni­ki – osada w woj. opol­skim, w pow. opol­skim, w gmi­nie Dą­bro­wa
  • So­kol­ni­ki – wieś w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. tar­no­brze­skim, w gmi­nie Go­rzy­ce
  • So­kol­ni­ki – wieś w woj. ślą­skim, w pow. mysz­kow­skim, w gmi­nie Nie­go­wa
  • So­kol­ni­ki – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. gnieź­nień­skim, w gmi­nie Mie­le­szyn

Wikipedia


sokolski

przy­miot­nik od: So­ko­ły


SJP.pl


sokolstwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) sport. sto­wa­rzy­sze­nie so­ko­łów-gim­na­sty­ków;

 (1.2) zbio­ro­wość two­rzo­na przez człon­ków sto­wa­rzy­sze­nia Sokół

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sokolę n., sokolątko n., sokół mos., sokolnik mos., sokolniczka ż., sokolnia ż., sokolnictwo n.

 przym. sokolski

Wiktionary


sokolątko

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zdrobn. od: sokół

 (1.2) młody sokół

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Sa­mi­ca kar­mi­ła so­ko­ląt­ka szczu­rzym ścier­wem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sokolę mzw., sokolnictwo n., sokolniczka ż., sokolnik m., sokolstwo n., sokół mos./mzw., Sokółka ż.

 przym. sokoli

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) sokolę

Wiktionary


sokolę

pis­klę so­ko­ła


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zdrobn. od: sokół

 (1.2) młody sokół

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Sa­miec przy­niósł so­ko­lę­tom szczu­rze ścier­wo.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sokolątko mzw., sokolnictwo n., sokolniczka ż., sokolnik m., sokolstwo n., sokół mos./mzw., Sokółka ż.

 przym. sokoli

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) sokolątko

Wiktionary


sokomat

au­to­mat do wy­ci­ska­nia i sprze­da­ży soku


SJP.pl


sokopijalnia

pi­jal­nia soków


SJP.pl


sokora

drze­wo z ro­dzi­ny wierz­bo­wa­tych (Po­pu­lus nigra), ga­tu­nek to­po­li; to­po­la czar­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Po­pu­lus nigra|L.|ref=tak., to­po­la czar­na, so­ko­rzy­na, ja­sio­kor, to­po­la nad­wi­ślań­ska;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ostat­nio po­sa­dzo­no w na­szym parku kilka sokor.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɔˈkɔra, AS: sokora

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) topola czarna

Wiktionary


sokotra

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geogr. je­meń­ska wyspa na Oce­a­nie In­dyj­skim w po­bli­żu Pół­wy­spu So­ma­lij­skie­go;

 (1.2) geogr. adm. mu­ha­fa­za Je­me­nu obej­mu­ją­ca So­ko­trę (1.1) i przy­le­głe wyspy

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • So­ko­tra – wyspa na Morzu Arab­skim, na­le­żą­ca do Je­me­nu
  • So­ko­tra – ar­chi­pe­lag obej­mu­ją­cy m.in. po­wyż­szą wyspę
  • So­ko­tra – mu­ha­fa­za w Je­me­nie
  • port lot­ni­czy So­ko­tra

Wikipedia

Powiązane:

 przym. sokotrzański

Wiktionary


sokotrański

przy­miot­nik od: So­ko­tra (ar­chi­pe­lag)


SJP.pl


sokotrzański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z So­ko­trą, do­ty­czą­cy So­ko­try

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sokotra ż.

Wiktionary


sokowie

ple­mię afry­kań­skie


SJP.pl


sokowirówka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) urzą­dze­nie słu­żą­ce do me­cha­nicz­ne­go uzy­ski­wa­nia soku z owo­ców lub wa­rzyw

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsɔkɔvʲiˈrufka, AS: sokovʹirufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sokownik mrz.

Wiktionary


sokownik

urzą­dze­nie do pro­duk­cji soku z owo­ców lub wa­rzyw


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. urzą­dze­nie do do­mo­we­go uzy­ski­wa­nia soku z owo­ców lub wa­rzyw pod wpły­wem dzia­ła­nia pary wod­nej;

Wiktionary

So­kow­nik – urzą­dze­nie słu­żą­ce do wyt­wa­rza­nia soków z owo­ców lub wa­rzyw po­przez pod­da­wa­nie owo­ców dzia­ła­niu go­rą­cej pary wod­nej. So­kow­nik może słu­żyć rów­nież do go­to­wa­nia na parze np. ziem­nia­ków, a po­zo­sta­ło­ści owo­ców po uzy­ska­niu soku mogą zo­stać wy­ko­rzy­sta­ne do przy­rzą­dze­nia dżemu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) So­kow­nik pa­ro­wy skła­da się z czte­rech czę­ści: zbior­ni­ka na wodę, po­jem­ni­ka na owoce i wa­rzy­wa, po­jem­ni­ka, do któ­re­go przez gu­mo­wy wężyk z za­ci­skiem od­pro­wa­dza­ny jest sok oraz z po­kry­wy. Cała kon­struk­cja wy­glą­dem przy­po­mi­na trzy usta­wio­ne jeden na dru­gim garn­ki.

 (1.1) Lubię uży­wać so­kow­ni­ka, bo przy­go­to­wa­nych w nim soków nie trze­ba pa­ste­ry­zo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sok m., soczek mrz., sokowirówka ż., soczystość ż., sokownica ż.

 przym. soczysty, sokowy

 przysł. soczyście

Wiktionary


sokowy

przy­miot­nik od: sok


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z so­kiem, do­ty­czą­cy soku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sok m., soczek mrz., sokownik mrz.

 przym. soczysty

Wiktionary


sokołowate

o ce­chach so­ko­ło­wa­tych (ro­dzi­na pta­ków)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Fal­co­ni­dae|Leach|ref=tak., ro­dzi­na pta­ków z rzędu so­ko­ło­wych;

Wiktionary

So­ko­ło­wa­te (Fal­co­ni­dae) – ro­dzi­na pta­ków z rzędu so­ko­ło­wych (Fal­co­ni­for­mes).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sa­mi­ce so­ko­ło­wa­tych są więk­sze od sam­ców.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sokół mzw., sokołowe lm nm., sokoły lm nm., sokółeczka ż., Sokółka ż., Sokółki lm nm.

 przym. sokoli

Wiktionary


sokołowaty

o ce­chach so­ko­ło­wa­tych (ro­dzi­na pta­ków)


SJP.pl


sokołowe

rząd pta­ków ne­o­gna­tycz­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Fal­co­ni­for­mes|Bo­na­par­te|ref=tak., rząd pta­ków z in­fra­gro­ma­dy pta­ków ne­o­gna­tycz­nych;

Wiktionary

So­ko­ło­we (Fal­co­ni­for­mes) – rząd pta­ków z pod­gro­ma­dy pta­ków no­wo­czes­nych Ne­or­nit­hes.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pu­stuł­ka au­stra­lij­ska jest przed­sta­wi­cie­lem so­ko­ło­wych wy­stę­pu­ją­cym na Tas­ma­nii.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sokół mzw., sokołowate lm nm., sokoły lm nm., sokółeczka ż., Sokółka ż., Sokółki lm nm.

 przym. sokoli

Wiktionary


sokołowianin

miesz­ka­niec So­ko­ło­wa (Ma­ło­pol­skie­go lub Pod­la­skie­go)


SJP.pl


sokołowianka

miesz­kan­ka So­ko­ło­wa Ma­ło­pol­skie­go, So­ko­ło­wa Pod­la­skie­go


SJP.pl


sokołowo

1. nazwa kil­ku­na­stu wsi w Pol­sce;
2. mia­sto w Bośni i Her­ce­go­wi­nie;
3. wieś na Bia­ło­ru­si;
4. wieś na Ukra­i­nie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • So­ko­ło­wo – mia­sto w Bośni i Her­ce­go­wi­nie
  • So­ko­ło­wo – wieś w ob­wo­dzie brze­skim, w re­jo­nie ża­bi­nec­kim, w siel­so­wie­cie Chmie­le­wo
  • So­ko­ło­wo – wieś w ob­wo­dzie wi­teb­skim, w re­jo­nie głę­boc­kim
  • So­ko­ło­wo – dawny ma­ją­tek i ko­lo­nia w ob­wo­dzie wi­teb­skim, w re­jo­nie po­staw­skim, w siel­so­wie­cie Juńki
  • So­ko­ło­wo – wieś w ob­wo­dzie wi­teb­skim, w re­jo­nie mior­skim, w siel­so­wie­cie Mi­ko­ła­je­wo
  • So­ko­ło­wo – wieś w ob­wo­dzie Bur­gas
  • So­ko­ło­wo – wieś w ob­wo­dzie Do­bricz
  • So­ko­ło­wo – wieś w ob­wo­dzie Ga­bro­wo
  • So­ko­ło­wo – wieś w ob­wo­dzie Ło­wecz
  • So­ko­ło­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. brod­nic­kim, w gmi­nie Bart­nicz­ka.
  • So­ko­ło­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. go­lub­sko-do­brzyń­skim, w gmi­nie Golub-Do­brzyń
  • So­ko­ło­wo – ko­lo­nia w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. ra­dzie­jow­skim, w gmi­nie Bytoń

Wikipedia


sokołowski

przy­miot­nik od: So­ko­łów Ma­ło­pol­ski, So­ko­łów Pod­la­ski


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alek­san­der So­ko­łow­ski (pow­sta­niec stycz­nio­wy)
  • Alek­san­der So­ko­łow­ski (żoł­nierz BCh)
  • Alek­san­der So­ko­łow­ski (bi­skup)
  • Al­fred So­ko­łow­ski
  • An­drzej So­ko­łow­ski
    • An­drzej So­ko­łow­ski (1858–1935)
    • An­drzej So­ko­łow­ski (pił­karz ręcz­ny)
    • An­drzej Jan So­ko­łow­ski (ur. 1941) – me­cha­nik, dzia­łacz opo­zy­cji de­mo­kra­tycz­nej w okre­sie PRL
  • Artur So­ko­łow­ski
  • Au­gust So­ko­łow­ski
    • Au­gust So­ko­łow­ski (hi­sto­ryk) (1846 – 1921)
    • Au­gust So­ko­łow­ski (pow­sta­niec) (1820 – po 1910)

Wikipedia


sokołowsko

przy­miot­nik od: So­ko­łów Ma­ło­pol­ski, So­ko­łów Pod­la­ski


SJP.pl

So­ko­łow­sko (niem. "Görbersdorf") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie wał­brzy­skim, w gmi­nie Mie­ro­szów, w Gó­rach Su­chych w Su­de­tach Środ­ko­wych. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go (2011-03) li­czy­ło 944 miesz­kań­ców i jest naj­więk­szą wsią gminy Mie­ro­szów.

Wikipedia


sokołowszczański

przy­miot­nik od: So­ko­łow­sko


SJP.pl


sokołowy

1. → sokół; so­ko­li;
2. o ce­chach so­ko­ło­wych (rząd pta­ków)


SJP.pl


sokoły

1. ptak dra­pież­ny z ro­dzi­ny so­ko­ło­wa­tych, uży­wa­ny daw­niej w Pol­sce na po­lo­wa­niach jako ptak łow­czy;
2. prze­no­śnie: osoba bar­dzo dziel­na, od­waż­na, do­sko­na­le ra­dzą­ca sobie w każ­dej sy­tu­a­cji; kozak, zuch, śmia­łek, chwat


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Fal­co­ni­nae|Leach|ref=tak., po­dro­dzi­na pta­ków z ro­dzi­ny so­ko­ło­wa­tych;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: sokół

Wiktionary

So­ko­ły (Fal­co­ni­nae) – po­dro­dzi­na pta­ków z ro­dzi­ny so­ko­ło­wa­tych (Fal­co­ni­dae).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Z re­gu­ły so­ko­ły nie bu­du­ją gniazd.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sokolik mzw., sokolczyk mzw., sokół mos./mzw./mrz.

 przym. sokoli

Wiktionary


sokołów

1. ptak dra­pież­ny z ro­dzi­ny so­ko­ło­wa­tych, uży­wa­ny daw­niej w Pol­sce na po­lo­wa­niach jako ptak łow­czy;
2. prze­no­śnie: osoba bar­dzo dziel­na, od­waż­na, do­sko­na­le ra­dzą­ca sobie w każ­dej sy­tu­a­cji; kozak, zuch, śmia­łek, chwat


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • So­ko­łów – część mia­sta Łódź
  • So­ko­łów – część mia­sta Ry­chwał
  • So­ko­łów – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. no­wo­sol­skim, w gmi­nie Ko­żu­chów
  • So­ko­łów – wieś w woj. łódz­kim, w pow. opo­czyń­skim, w gmi­nie Pa­ra­dyż
  • So­ko­łów – wieś w woj. łódz­kim, w pow. sie­radz­kim, w gmi­nie Go­szcza­nów
  • So­ko­łów – wieś w woj. łódz­kim, w pow. sie­radz­kim, w gmi­nie Sie­radz
  • So­ko­łów – wieś w woj. łódz­kim, w pow. skier­nie­wic­kim, w gmi­nie Bo­li­mów
  • So­ko­łów – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. go­sty­niń­skim, w gmi­nie Go­sty­nin
  • So­ko­łów – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. prusz­kow­skim, w gmi­nie Mi­cha­ło­wi­ce
  • So­ko­łów – osada w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. gry­fic­kim, w gmi­nie Gry­fi­ce
  • So­ko­łów – dawna gmina wiej­ska w po­wie­cie stryj­skim wo­je­wództ­wa sta­ni­sła­wow­skie­go II Rze­czy­po­spo­li­te
  • So­ko­łów – dawna gro­ma­da w po­wie­cie go­sty­niń­skim

Wikipedia


sokołówek

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • So­ko­łó­wek – wieś w woj. łódz­kim, w pow. kut­now­skim, w gmi­nie Żych­lin
  • So­ko­łó­wek – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. wo­ło­miń­skim, w gmi­nie Dą­brów­ka
  • So­ko­łó­wek – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. cie­cha­now­skim, w gmi­nie Cie­cha­nów
  • So­ko­łó­wek – znie­sio­na część wsi So­ko­ło­wo w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie włoc­ław­skim, w gmi­nie Izbi­ca Ku­jaw­ska
  • So­ko­łó­wek – dawna gro­ma­da

Wikipedia


sokołówka

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • So­ko­łów­ka – część mia­sta Po­la­ni­ca-Zdrój
  • So­ko­łów­ka – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. bił­go­raj­skim, w gmi­nie Fram­pol
  • So­ko­łów­ka – część wsi Skor­czy­ce, w woj. lu­bel­skim, w pow. kra­śnic­kim, w gmi­nie Urzę­dów
  • So­ko­łów­ka – ko­lo­nia w woj. łódz­kim, w pow. to­ma­szow­skim, w gmi­nie Że­lech­li­nek
  • So­ko­łów­ka – część wsi Wólka Ba­chań­ska, w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ko­zie­nic­kim, w gmi­nie Gnie­wo­szów
  • So­ko­łów­ka – część wsi So­bie­nie Bi­sku­pie, w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ot­woc­kim, w gmi­nie So­bie­nie-Je­zio­ry
  • So­ko­łów­ka – część wsi Ja­cen­tów, w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. ko­nec­kim, w gmi­nie Ra­do­szy­ce
  • So­ko­łów­ka – część wsi Krzy­żów­ki, w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ka­li­skim, w gmi­nie Koź­mi­nek
  • So­ko­łów­ka – osada leśna w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie kro­to­szyń­skim, w gmi­nie Kro­to­szyn
  • So­ko­łów­ka – rzeka w Łodzi
  • So­ko­łów­ka – szczyt w Be­ski­dzie Małym
  • So­ko­łów­ka – dawna gmina w wo­je­wództ­wie lwow­skim

Wikipedia


sokrat

imię mę­skie


SJP.pl


sokratejski

cha­rak­te­ry­stycz­ny dla So­kra­te­sa; so­kra­tycz­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z So­kra­te­sem (fi­lo­zo­fem), do­ty­czą­cy So­kra­te­sa, na­wią­zu­ją­cy do So­kra­te­sa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sokrates m., sokratyzm m.

 przym. Sokratesowy

Wiktionary


sokrates

1. So­kra­tes (469-399 p.n.e.), fi­lo­zof grec­ki;
2. So­kra­tes Scho­la­styk (ok. 380-ok. 440), hi­sto­ryk bi­zan­tyj­ski


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

 (1.2) hist. filoz. sta­ro­żyt­ny, grec­ki fi­lo­zof;

Wiktionary

So­kra­tes, Σωκράτης (ur. 469 p.n.e. w Ate­nach, zm. 399 p.n.e. tamże) – grec­ki fi­lo­zof sta­ro­żyt­ny, na­u­czy­ciel Pla­to­na, jedna z naj­waż­niej­szych po­sta­ci fi­lo­zo­fii za­chod­niej. Obok Pla­to­na i Ary­sto­te­le­sa za­li­cza­ny do naj­wy­bit­niej­szych fi­lo­zo­fów sta­ro­żyt­no­ści.

Fi­lo­zo­fo­wie przed wy­stą­pie­niem So­kra­te­sa to przed­sta­wi­cie­le fi­lo­zo­fii przed­so­kra­tej­skiej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) So­kra­tes, któ­re­go w celi prze­cież licz­nie od­wie­dza­no, sie­dział na pewno w tej z ko­ry­ta­rzem. Kiedy spo­glą­dał przez kraty, miał przed sobą akro­pol­skie wzgó­rze, a na nim Par­te­non.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɔˈkratɛs, AS: sokrates

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sokratyzm m.

 przym. sokratejski, Sokratesowy

Wiktionary


sokratesowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do So­kra­te­sa lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


sokratyczny

cha­rak­te­ry­stycz­ny dla So­kra­te­sa; so­kra­tej­ski


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) wła­ści­wy po­glą­dom So­kra­te­sa i jego fi­lo­zo­fii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sokratyzm mrz.

 przysł. sokratycznie

Wiktionary


sokratyzm

dok­try­na fi­lo­zo­ficz­na; skraj­ny mo­ra­lizm po­łą­czo­ny z in­te­lek­tu­a­liz­mem


SJP.pl

So­kra­tyzm – nurt fi­lo­zo­ficz­ny opar­ty na fi­lo­zo­fii So­kra­te­sa (469-399 p.n.e.). So­kra­tyzm za­kła­dał skraj­ny mo­ra­lizm po­łą­czo­ny ze skraj­nym in­te­lek­tu­a­liz­mem. We­dług so­kra­tyz­mu celem czło­wie­ka jest cnota, wie­dza zaś ge­ne­ral­nym środ­kiem.

Wikipedia


sokule

1. nazwa dwóch wsi w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim;
2. wieś w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • So­ku­le – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. bial­skim, w gmi­nie Dre­lów
    • So­ku­le – przy­sta­nek ko­le­jo­wy w tej miej­sco­wo­ści
  • So­ku­le – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. ra­dzyń­skim, w gmi­nie Ką­ko­lew­ni­ca Wschod­nia
  • So­ku­le – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ży­rar­dow­skim, w gmi­nie Wi­skit­ki

Wikipedia


sokulski

→ So­ku­le


SJP.pl

Patrz:

Sokule

sokólski

przy­miot­nik od: So­kół­ka; so­kó­łec­ki


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z So­kół­ką, do­ty­czą­cy So­kół­ki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sokółka ż., Sokółczanin mos., Sokółczanka ż.

 przym. sokółecki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sokółecki

Wiktionary


sokólsko

przy­miot­nik od: So­kół­ka; so­kó­łec­ki


SJP.pl

So­kól­sko ( Fal­ken­ste­in) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim, w po­wie­cie strze­lec­ko-dre­zde­nec­kim, w gmi­nie Strzel­ce Kra­jeń­skie.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa go­rzow­skie­go.

W miej­sco­wo­ści był przy­sta­nek ko­le­jo­wy So­kól­sko.

Wikipedia


sokół

1. ptak dra­pież­ny z ro­dzi­ny so­ko­ło­wa­tych, uży­wa­ny daw­niej w Pol­sce na po­lo­wa­niach jako ptak łow­czy;
2. prze­no­śnie: osoba bar­dzo dziel­na, od­waż­na, do­sko­na­le ra­dzą­ca sobie w każ­dej sy­tu­a­cji; kozak, zuch, śmia­łek, chwat


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ornit. ptak dra­pież­ny o sil­nej bu­do­wie ciała, wą­skich i krót­kich skrzy­dłach, moc­nym ha­ko­wa­tym dzio­bie oraz ostrych szpo­nach;

 (1.2) hist. wojsk. ma­ło­ka­li­bro­we dzia­ło z XVII-XVIII wieku

 (1.3) lotn. śmi­gło­wiec typu „Sokół”;

 (1.4) mot. pol­ski mo­to­cykl marki „Sokół”;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) hist. czło­nek Pol­skie­go To­wa­rzy­stwa Gim­na­stycz­ne­go „Sokół”

 (2.2) przen. dziel­ny, od­waż­ny czło­wiek

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • sokół – ptak z ro­dzi­ny so­ko­ło­wa­tych
  • Sokół – część mia­sta Gor­li­ce
  • Sokół – część wsi Za­ol­szy­nie w woj. lu­bel­skim, pow. łu­kow­skim, w gmi­nie Trze­bie­szów
  • Sokół – wieś w woj. łódz­kim, w pow. kut­now­skim, w gmi­nie Krzy­ża­nów
  • Sokół – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. gar­wo­liń­skim, w gmi­nie So­bo­lew
  • Sokół – przy­sió­łek wsi Grę­bów w woj. pod­kar­pac­kim, pow. tar­no­brze­skim, w gmi­nie Grę­bów
  • Sokół – część wsi Ma­cie­jo­wi­ce w woj. świę­to­krzy­skim, pow. bu­skim, w gmi­nie Gnoj­no
  • Sokół – wieś w ob­wo­dzie iwa­no­fran­kiw­skim w re­jo­nie ha­lic­kim
  • Sokół – wieś w ob­wo­dzie lwow­skim, w re­jo­nie ka­mio­nec­kim
  • Sokół – wieś w ob­wo­dzie win­nic­kim, w re­jo­nie czer­ni­wiec­kim
  • Sokół – wieś w ob­wo­dzie wo­łyń­skim, w re­jo­nie ko­wel­skim
  • Sokół – wznie­sie­nie w Gó­rach So­wich

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sokół jest pta­kiem dra­pież­nym.

 (1.1) Blan­ka po­lu­je z so­ko­łem jak jej matka i babka.

 (1.3) Cze­chy za­ku­pi­ły dzie­sięć so­ko­łów ze Świd­ni­ka.

 (1.4) Sil­ni­ki do so­ko­łów pro­du­ko­wa­no w Ustro­niu.

 (2.1) Po po­łud­niu na salę przy­cho­dzą so­ko­li z Wa­do­wic.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsɔkuw, AS: sokuu̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sokolik mzw., sokolę n., sokolątko n., sokolczyk mzw., sokolnictwo n., sokolnik mos., sokolniczka ż., sokolstwo n., sokołowate lm nm., sokołowe lm nm., sokoły lm nm., sokółeczka ż., Sokółka ż., Sokółki lm nm.

 przym. sokoli

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. raróg

 (2.2) junak, mołojec, chwat, kozak

Wiktionary


sokółczanin

miesz­ka­niec So­kół­ki


SJP.pl


sokółczanka

miesz­kan­ka So­kół­ki


SJP.pl


sokółecki

→ So­kół­ka; so­kól­ski


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z So­kół­ką, do­ty­czą­cy So­kół­ki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sokółka ż., Sokółczanin m., Sokółczanka ż.

 przym. sokólski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sokólski

Wiktionary


sokółeczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) syst. ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Spi­ziap­te­ryx cir­cum­cinc­ta|Kaup|ref=tak., ga­tu­nek dra­pież­nych pta­ków z ro­dzi­ny so­ko­ło­wa­tych;

 (1.2) ornit. ptak z ga­tun­ku so­kó­łe­czek (1.1)

Wiktionary

So­kó­łecz­ka, so­ko­lik pla­mi­sty ("Spi­ziap­te­ryx cir­cum­cinc­ta") – ga­tu­nek dra­pież­ne­go ptaka z ro­dzi­ny so­ko­ło­wa­tych (Fal­co­ni­dae), za­miesz­ku­ją­ce­go Ame­ry­kę Po­łud­nio­wą.

Gnia­zdu­je w opu­szczo­nych lub za­ję­tych zbio­ro­wych gnia­zdach mnich lub w sta­rych gnia­zdach ka­mion­ków brą­zo­wych. Sa­mi­ca skła­da 2–4 jaja w ko­lo­rze ochry z ciem­nym plam­ko­wa­niem. Kar­mie­niem pis­kląt zaj­mu­ją się oboje ro­dzi­ce. Pis­klę­ta są opie­rzo­ne po około mie­sią­cu od wy­klu­cia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sied­li­skiem so­kó­łe­czek są suche lasy sub­tro­pi­kal­ne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sokolik mzw., sokolczyk mzw., sokoły lm nm., sokół mos./mzw./mrz.

 przym. sokoli

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sokolik plamisty

 (1.2) sokolik plamisty

Wiktionary


sokółka

mia­sto w wo­je­wództ­wie pod­la­skim


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto we wschod­niej Pol­sce;

Wiktionary

So­kół­ka – mia­sto w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, sie­dzi­ba po­wia­tu so­kól­skie­go i gminy miej­sko-wiej­skiej So­kół­ka.

Prawa miej­skie na­da­ne zo­sta­ły So­kół­ce w roku 1609. Mia­sto kró­lew­skie eko­no­mii gro­dzień­skiej po­ło­żo­ne było w końcu XVIII wieku w po­wie­cie gro­dzień­skim wo­je­wództ­wa troc­kie­go I Rze­czy­po­spo­li­tej. W la­tach 1975–1998 mia­sto ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ło do wo­je­wództ­wa bia­ło­stoc­kie­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) So­kół­ka była wsią ko­ron­ną, któ­rej miesz­kań­cy zo­bo­wią­za­ni byli do ho­dow­li so­ko­łów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sokołowe nmos., sokołowate nmos., sokolę n., sokolątko n., Sokółczanin mos., Sokółczanka ż., sokół mzw., sokolnictwo n.

 przym. sokólski, sokółecki

Wiktionary


sol

jed­nost­ka mo­ne­tar­na Peru (1 sol = 100 cen­ta­vos)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) muz. nazwa sol­mi­za­cyj­na jed­ne­go z dźwię­ków;

 (1.2) astr. doba mar­sjań­ska;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) monet. Peru;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sol – w mi­to­lo­gii nor­dyc­kiej bo­gi­ni Słoń­ca
  • Sol – w mi­to­lo­gii rzym­skiej bóg Słoń­ca
  • sol – okre­śle­nie doby mar­sjań­skiej (24 go­dzi­ny i 39 minut)
  • sol – jed­nost­ka mo­ne­tar­na Peru
  • Sol – ukra­iń­ski kanał te­le­wi­zyj­ny
  • Sol – ła­ciń­ska nazwa Słoń­ca
  • Sol – chiń­ska marka sa­mo­cho­dów elek­trycz­nych
  • sol – nazwa sol­mi­za­cyj­na dźwię­ku mu­zycz­ne­go G
  • Sol – sta­cja metra w Ma­dry­cie
  • Sol An­ge­li­ka – jedna z bo­ha­te­rek Sagi o Lu­dziach Lodu
  • Sol In­vic­tus – rzym­ski bóg Słoń­ca
  • Sol In­vic­tus – ze­spół mu­zycz­ny

Wikipedia

Wymowa:

IPA: sɔl, AS: sol

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) G

Wiktionary


sola

ryba at­lan­tyc­ka z rzędu pła­stug; po­desz­wi­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) icht. pła­ska ryba z ocza­mi po pra­wej stro­nie;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sola – mia­sto w Nor­we­gii
  • Sola – mia­sto w Va­nu­a­tu
  • Sola – sta­cja ko­le­jo­wa na Ukra­i­nie
  • Sola – sin­gel Fran­ce­sci Mi­chie­lin
  • Sola – sin­gel J Bal­vi­na
  • Sola – sin­gel Becky G
  • Sola – sin­gel Luisa Fon­sie­go
  • sola wek­sel – wek­sel włas­ny, ro­dzaj pa­pie­ru war­to­ścio­we­go
  • sola, sola zwy­czaj­na (Solea solea) – ga­tu­nek ryby mor­skiej
  • Solà – stro­na ujed­noz­nacz­nia­ją­ca

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈsɔla, AS: sola

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podeszwica

Wiktionary


solak

naz­wi­sko


SJP.pl

Solak – wieś w Ar­me­nii, w pro­win­cji Ko­tajk. W 2011 roku li­czy­ła 2240 miesz­kań­ców.

Wikipedia


solana

bar­dzo cie­pły wil­got­ny wiatr wie­ją­cy na hisz­pań­skim wy­brze­żu


SJP.pl

So­la­na – jed­nost­ka osad­ni­cza w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Flo­ry­da, w hrab­stwie Char­lot­te.

Wikipedia


solandra

1. ga­tu­nek ryby z ro­dzi­ny ma­kre­lo­wa­tych;
2. ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny psian­ko­wa­tych


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • so­lan­dra (Acant­ho­cy­bium so­lan­dri) – ga­tu­nek ryby z ro­dzi­ny ma­kre­lo­wa­tych
  • so­lan­dra (So­lan­dra) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny psian­ko­wa­tych (np. so­lan­dra wiel­ka)

Wikipedia


solanina

sil­nie tru­ją­cy gli­ko­zyd, wy­stę­pu­ją­cy w pę­dach ro­ślin psian­ko­wa­tych


SJP.pl

So­la­ni­na – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, tok­sycz­ny gli­ko­al­ka­lo­id zbu­do­wa­ny z tri­sa­cha­ry­du so­la­trio­zy i gli­ko­zy­du so­la­ni­dy­ny. W znacz­nym stę­że­niu wy­stę­pu­je w pę­dach ro­ślin psian­ko­wa­tych.

Spo­ży­ta, np. z kieł­ku­ją­cy­mi ziem­nia­ka­mi, może spo­wo­do­wać po­waż­ne za­tru­cia po­kar­mo­we.

Wikipedia


solanka

1. wodny rozt­wór soli; źró­dło sło­nej wody
2. bułka po­sy­pa­na z wierz­chu solą
3. ro­śli­na z ro­dzi­ny ko­mo­so­wa­tych ros­ną­ca w po­bli­żu sło­nych wód
4. woda o mi­ne­ra­li­za­cji ogól­nej po­wy­żej 15 g/l


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) chem. woda na­tu­ral­nych zbior­ni­ków o dużym stę­że­niu soli

 (1.2) chem. na­tu­ral­ny rozt­wór soli, z któ­re­go po­zy­sku­je się sól ku­chen­ną

 (1.3) chem. woda mi­ne­ral­na z dużą za­war­to­ścią chlor­ku sodu;

 (1.4) spoż. rozt­wór soli uży­wa­ny do kon­ser­wa­cji żyw­no­ści

 (1.5) bot. ro­śli­na z ga­tun­ku nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Sal­so­la kali|L.|ref=tak., z ro­dzi­ny szar­ła­to­wa­tych

 (1.6) przest. spoż. ro­dzaj bułki po­sy­pa­nej z wierz­chu solą

 (1.7) kulin. tra­dy­cyj­na zupa chłop­ska z te­re­nów Ukra­i­ny i Rosji;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • So­lan­ka – wieś woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. kę­trzyń­skim, w gmi­nie Sro­ko­wo
  • So­lan­ka – dawna gro­ma­da
  • So­lan­ka – potok, do­pływ Odry
  • So­lan­ka – rzeka, górny bieg Soły (od uj­ścia Czer­nej)
  • so­lan­ka – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ko­mo­so­wa­tych
    • so­lan­ka bez­bron­na
    • so­lan­ka kol­czy­sta
    • so­lan­ka Rich­te­ra
  • so­lan­ka – ro­dzaj wody mi­ne­ral­nej
  • – stę­żo­ny wodny rozt­wór soli, prze­waż­nie ka­mien­nej
  • so­lan­ka – zupa, tra­dy­cyj­ne ro­syj­skie danie

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Groź­ne dla śro­do­wi­ska mogą być wy­pły­wy so­la­nek ze złóż cechsz­tyń­skich, po­ło­żo­nych sto­sun­ko­wo płyt­ko pod dnem.

 (1.1) W sa­li­nie pro­du­ku­ją sól po­przez od­pa­ro­wa­nie wody z so­lan­ki mor­skiej.

 (1.4) Sam przy­go­to­wu­jesz so­lan­kę pe­klow­ni­czą dla swo­jej rzeź­ni?

 (1.7) W jed­nej z ka­to­wic­kich re­sta­u­ra­cji po­da­li nam praw­dzi­wą ukra­iń­ską so­lan­kę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. solnictwo n., soliwka ż., sól ż., solniczka ż., solarka ż., solenie n., zasolenie n., posolenie n., przesolenie n., przesalanie n., dosolenie n., dosalanie n.

 czas. solankować ndk., solić ndk., posolić dk., przesolić dk., przesalać ndk., dosolić dk., dosalać n.

 przym. solankowy, solny, słony, solarski

 przysł. słono

Wiktionary

Synonimy:

 (1.5) solanka kolczysta

Wiktionary


solankomierz

przy­rząd do po­mia­ru stę­że­nia soli w so­lan­ce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przy­rząd do po­mia­ru stę­że­nia soli ku­chen­nej w so­lan­ce

Wiktionary


solankowiec

ja­jo­ży­wo­rod­ny sko­ru­piak sło­no­wod­ny, uży­wa­ny w ak­wa­ry­sty­ce jako po­karm; so­lo­wiec, sło­na­czek


SJP.pl


solankowy

przy­miot­nik od: so­lan­ka


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z so­lan­ką

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. solanka ż., soliwka ż., sól ż., solniczka ż., solarka ż., solenie n., zasolenie n., posolenie n., przesolenie n., przesalanie n., dosolenie n., dosalanie n.

 czas. solankować ndk., solić ndk., posolić dk., przesolić dk., przesalać ndk., dosolić dk., dosalać n.

 przym. solny, słony, solarski

 przysł. słono

Wiktionary


solano

bar­dzo cie­pły wil­got­ny wiatr wie­ją­cy na hisz­pań­skim wy­brze­żu


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • so­la­no – nazwa cie­płe­go wia­tru w Hisz­pa­nii
  • So­la­no – miej­sco­wość w Ar­gen­ty­nie, w par­ti­do Al­mi­ran­te Brown
  • So­la­no – miej­sco­wość i gmina w Ko­lum­bii w de­par­ta­men­cie Caquetá

Wikipedia


solar

po­tocz­nie:
1. urzą­dze­nie wy­ko­rzy­stu­ją­ce ener­gię sło­necz­ną;
2. urzą­dze­nie do opa­la­nia się, emi­tu­ją­ce pro­mie­nie po­dob­ne do sło­necz­nych; so­la­ra;
3. opa­la­nie się w so­la­rium; so­la­ra;
4. so­la­rium; so­la­ra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. pot. ko­lek­tor sło­necz­ny

Wiktionary

Solar, wła­ści­wie Karol Po­ziem­ski (ur. 29 paź­dzier­ni­ka 1989 w War­sza­wie), znany rów­nież jako Sło­necz­ny Solar i Bo­ga­ty Zio­mek Tomba – pol­ski raper, fre­e­sty­le’owiec. Dwu­krot­ny fi­na­li­sta Wiel­kiej Bitwy War­szaw­skiej (2008, 2009), ini­cja­tor akcji Hot16Chal­len­ge i Hot16Chal­len­ge2. Karol Po­ziem­ski znany jest prze­de wszyst­kim z wy­stę­pów w du­e­cie z Ma­te­u­szem „Bia­ła­sem” Ka­ra­siem. Pro­wa­dzi także so­lo­wą dzia­łal­ność ar­ty­stycz­ną.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Razem z są­sia­dem za­ło­ży­li­śmy sobie so­la­ry na dachu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsɔlar, AS: solar

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. solara ż.

 przym. solarny

Wiktionary


solara

po­tocz­nie:
1. urzą­dze­nie wy­ko­rzy­stu­ją­ce ener­gię sło­necz­ną;
2. urzą­dze­nie do opa­la­nia się, emi­tu­ją­ce pro­mie­nie po­dob­ne do sło­necz­nych; so­la­ra;
3. opa­la­nie się w so­la­rium; so­la­ra;
4. so­la­rium; so­la­ra


SJP.pl


solarczyk

naz­wi­sko


SJP.pl


solarek

1. po­jazd po­sy­pu­ją­cy na­wierzch­nię solą;
2. po­tocz­nie o so­la­rium


SJP.pl


solaris

marka au­to­bu­sów, au­to­ka­rów i tro­lej­bu­sów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) mot. au­to­bus, tro­lej­bus lub tram­waj marki So­la­ris

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • So­la­ris – od­mia­na wi­no­ro­śli
  • So­la­ris – po­wieść Sta­ni­sła­wa Lema
  • So­la­ris – film z 1968 roku, w re­ży­se­rii Bo­ri­sa Ni­ren­bur­ga
  • So­la­ris – film z 1972 roku, w re­ży­se­rii An­drie­ja Tar­kow­skie­go
  • So­la­ris – film z 2002 roku, w re­ży­se­rii Ste­ve­na So­der­berg­ha
  • So­la­ris – gwia­zda w gwia­zdo­zbio­rze Pe­ga­za
  • So­la­ris – syn­chro­tron zbu­do­wa­ny przez Na­ro­do­we Cen­trum Pro­mie­nio­wa­nia Syn­chro­tro­no­we­go
  • Pro­jekt So­la­ris – pol­ski pro­jekt na­u­ko­wy, ma­ją­cy na celu po­szu­ki­wa­nie eg­zo­pla­net w ukła­dach gwiazd pod­wój­nych
  • So­la­ris – sy­stem ope­ra­cyj­ny
  • So­la­ris – gra kom­pu­te­ro­wa na plat­for­mę Atari 2600
  • So­la­ris – pol­ski ze­spół mu­zycz­ny disco polo
  • So­la­ris – pol­skie wy­daw­nict­wo książ­ko­we

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wczes­nym ran­kiem pętlę au­to­bu­so­wą przy ul. Wo­ro­ni­cza opu­ści­ło kil­ka­na­ście żółto-czer­wo­nych so­la­ri­sów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɔˈlarʲis, AS: solarʹis

Wiktionary


solarium

1. miej­sce przez­na­czo­ne do ką­pie­li sło­necz­nych;
2. miej­sce przez­na­czo­ne do opa­la­nia się pro­mie­nia­mi ul­tra­fio­le­to­wy­mi;
3. daw­niej: naj­prost­szy zegar sło­necz­ny; gno­mon


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) kos­met. sta­no­wi­sko, ka­bi­na do opa­la­nia się świa­tłem innym niż sło­necz­ne

 (1.2) kos­met. ga­bi­net kos­me­tycz­ny świad­czą­cy usłu­gi z uży­ciem so­la­rium (1.1)

 (1.3) książk. wy­dzie­lo­ne, ustron­ne miej­sce na­sło­necz­nio­ne, z moż­li­wo­ścią opa­la­nia się nago

 (1.4) daw. wszel­kie miej­sce przy­do­mo­we przez­na­czo­ne do ko­rzy­sta­nia z ką­pie­li sło­necz­nych: kryty ganek, al­ta­na, taras

 (1.5) daw. zegar sło­necz­ny

 (1.7) daw. czynsz grun­to­wy

Wiktionary

So­la­rium (łac. "so­la­rius" „sło­necz­ny” od "sol" „Słoń­ce”) – punkt usłu­go­wy udo­stęp­nia­ją­cy od­płat­nie urzą­dze­nia do opa­la­nia się, za po­mo­cą pro­mie­ni UV. So­la­rium jest to urzą­dze­nie elek­trycz­ne, zbu­do­wa­ne z lamp UV (nisko bądź wy­so­ko­ci­śnie­nio­wych), które emi­tu­ją dawkę pro­mie­nio­wa­nia po­dob­ną do tej, jaką wyt­wa­rza słoń­ce (głów­nie UV-A i UV-B oraz świa­tło wi­dzial­ne).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: sɔˈlarʲjũm, AS: solarʹi ̯ũm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. solarka

 przym. solarny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. solarka

Wiktionary


solarka

1. po­jazd po­sy­pu­ją­cy na­wierzch­nię solą;
2. po­tocz­nie o so­la­rium


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. ma­szy­na roz­pro­wa­dza­ją­ca w zimie sól na uli­cach

 (1.2) daw. ko­bie­ta, która sprze­da­je sól

 (1.3) pot. so­la­rium

 (1.4) pot. slang. młoda dziew­czy­na o skó­rze nad­mier­nie opa­lo­nej na so­la­rium

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɔˈlarka, AS: solarka

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1-2)

:: rzecz. sól ż., solenie n.

 (1.3-4)

:: rzecz. solarium n.

:: przym. solarny

Wiktionary


solarnia

miej­sce, w któ­rym soli się mięso


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • so­lar­nia – po­mie­szcze­nie, w któ­rym prze­my­sło­wo soli się pro­duk­ty żyw­no­ścio­we
  • So­lar­nia – wieś w woj. opol­skim, w pow. kę­dzie­rzyń­sko-ko­ziel­skim, w gmi­nie Bie­ra­wa
  • So­lar­nia – wieś w woj. ślą­skim, w pow. lu­bli­niec­kim, w gmi­nie Pa­won­ków
  • So­lar­nia – część wsi Or­non­to­wi­ce w pow. mi­ko­łow­skim, w gmi­nie Or­non­to­wi­ce

Wikipedia


solarny

1. sło­necz­ny;
2. zwią­za­ny z kul­tem słoń­ca w pier­wot­nych re­li­giach Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej i sta­ro­żyt­ne­go Wscho­du


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze słoń­cem, do­ty­czą­cy słoń­ca (jako zja­wi­ska lub obiek­tu astro­no­micz­ne­go)

 (1.2) do­ty­czą­cy kultu słoń­ca

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɔˈlarnɨ, AS: solarny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. solar m., solarium n., solarka ż., solaryzacja ż.

 czas. solaryzować ndk.

 przym. solaryzacyjny

Wiktionary


solarpunk

[czy­taj: so­lar­pank] nurt este­tycz­ny i ide­o­wy łą­czą­cy za­a­wan­so­wa­ną tech­no­lo­gię, ener­gię od­na­wial­ną i życie w zgo­dzie z na­tu­rą


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) liter. sf. ro­dzaj fan­ta­sty­ki na­u­ko­wej, który przed­sta­wia op­ty­mi­stycz­ną wizję przysz­ło­ści świa­ta, który roz­wi­ja się w spo­sób zrów­no­wa­żo­ny w opar­ciu o ener­gię sło­necz­ną, z po­sza­no­wa­niem przy­ro­dy, bez nie­rów­no­ści spo­łecz­nych

Wiktionary

So­lar­punk – ruch li­te­rac­ki i ar­ty­stycz­ny, który dzia­ła na rzecz urze­czy­wist­nie­nia zrów­no­wa­żo­nej przysz­ło­ści, w trak­cie któ­rej ludz­ka spo­łecz­ność bę­dzie żyła w har­mo­nii z na­tu­rą. Słowo „solar” re­pre­zen­tu­je ener­gię sło­necz­ną jako od­na­wial­ne źró­dło ener­gii i op­ty­mi­stycz­ną wizję przysz­ło­ści, na­to­miast „punk” na­wią­zu­je do kontr­kul­tu­ro­we­go, post­ka­pi­ta­li­stycz­ne­go i de­ko­lo­nial­ne­go en­tuz­jaz­mu dla two­rze­nia ta­kiej przysz­ło­ści.

Wikipedia


solarski

→ so­larz, → so­lar­stwo


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy so­lar­stwa lub so­la­rza

Wiktionary

Patrz:

solarz, → solarstwo

Powiązane:

 rzecz. solanka ż., sól ż., solarstwo n., solarz m., solarka ż., solenie n., solniczka ż.

 czas. solić, przesalać

 przym. solankowy

Wiktionary


solarygraf

urzą­dze­nie za­pi­su­ją­ce zmia­ny na­tę­że­nia cał­ko­wi­te­go pro­mie­nio­wa­nia sło­necz­ne­go


SJP.pl


solaryjny

→ so­la­rium


SJP.pl

Patrz:

solarium

solarymetr

przy­rząd do po­mia­ru na­tę­że­nia pro­mie­nio­wa­nia sło­necz­ne­go


SJP.pl

So­la­ry­metr – ro­dzaj przy­rzą­du po­mia­ro­we­go, który służy do po­mia­ru na­tę­że­nia cał­ko­wi­te­go pro­mie­nio­wa­nia sło­necz­ne­go. Ten przy­rząd po­mia­ro­wy dzia­ła w opar­ciu o zja­wi­ska ter­mo­e­lek­trycz­ne.

Wikipedia


solaryzacja

1. za­mie­nia­nie się sil­nie naś­wiet­lo­ne­go ne­ga­ty­wu w po­zy­tyw pod­czas ro­bie­nia zdję­cia;
2. wy­sta­wia­nie na chwi­lę ne­ga­ty­wu w cza­sie wy­wo­ły­wa­nia na jasne świa­tło w celu uzy­ska­nia ek­spre­syj­nych obra­zów


SJP.pl

So­la­ry­za­cją na­zy­wa­my zja­wi­sko czę­ścio­we­go lub cał­ko­wi­te­go od­wró­ce­nia obra­zu ne­ga­ty­wo­we­go na po­zy­ty­wo­wy, wy­stę­pu­ją­ce w za­kre­sie znacz­nie zwięk­szo­ne­go naś­wiet­le­nia niek­tó­rych ma­te­ria­łów ha­lo­ge­nos­re­bro­wych.

Przy­czy­ną so­la­ry­za­cji są za­rod­ki o bar­dzo dużej licz­bie ato­mów sre­bra, które pow­sta­ły wsku­tek bar­dzo in­ten­syw­ne­go naś­wiet­le­nia. Za­rod­ki te unie­moż­li­wia­ją wy­wo­ła­nie krysz­ta­łów.

Wikipedia


solaryzować

w fo­to­gra­fii: pod­da­wać ne­ga­tyw fo­to­gra­ficz­ny krót­kotr­wa­łe­mu oś­wiet­le­niu w trak­cie wy­wo­ły­wa­nia w celu uzy­ska­nia ek­spre­syj­nych obra­zów; sto­so­wać so­la­ry­za­cję


SJP.pl


solarz

1. ro­bot­nik trud­nią­cy się so­le­niem ryb, mięsa lub skór;
2. daw­niej: ku­piec hand­lu­ją­cy solą; sol­nik, pra­soł


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Igna­cy So­larz, ps. Chrzest­ny (1891–1940) – pol­ski pe­da­gog, dzia­łacz ruchu lu­do­we­go i spół­dziel­cze­go, za­ło­ży­ciel Związ­ku Mło­dzie­ży Wiej­skiej RP i uni­wer­sy­te­tów lu­do­wych
  • Ja­nusz So­larz (ur. 1955) – pol­ski me­ne­dżer bran­ży zdro­wot­nej, na­u­czy­ciel aka­de­mic­ki i urzęd­nik pań­stwo­wy, z wyksz­tał­ce­nia praw­nik, w la­tach 1997–1999 pod­se­kre­tarz stanu w Mi­ni­ster­stwie Zdro­wia i Opiek...
  • Jerzy So­larz (1930–1984) – pol­ski gim­na­styk, olim­pij­czyk z Hel­si­nek 1952
  • Mar­cin Woj­ciech So­larz (ur. 1974) – pol­ski ge­o­graf, ge­o­po­li­tyk, ba­dacz sto­sun­ków mię­dzy­na­ro­do­wych, pro­fe­sor dok­tor ha­bi­li­to­wa­ny nauk ści­słych i przy­rod­ni­czych, na­u­czy­ciel aka­de­mic­ki, pro­dzie­kan ds. os...
  • Lech Ed­ward So­larz (1937–2017) – pol­ski spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie me­cha­ni­ki sto­so­wa­nej, pro­fe­sor zwy­czaj­ny Woj­sko­wej Aka­de­mii Tech­nicz­nej im. Ja­ro­sła­wa Dą­brow­skie­go w War­sza­wie (WAT), puł­kow­nik WP w st...
  • Piotr So­larz (ur. 1971) – pol­ski po­li­to­log, wy­kła­dow­ca, dok­tor ha­bi­li­to­wa­ny nauk spo­łecz­nych, pro­fe­sor Aka­de­mii Eko­no­micz­no-Hu­ma­ni­stycz­na w War­sza­wie oraz Wyż­szej Szko­ły Za­rzą­dza­nia Per­so­ne­lem w Warsz...
  • Ri­chard So­larz (ur. 1953) – pol­ski re­ży­ser, ope­ra­tor fil­mo­wy
  • Step­hen Jos­hua So­larz (1940–2010) – ame­ry­kań­ski po­li­tyk, wie­lo­let­ni czło­nek Kon­gre­su, zwią­za­ny z Par­tią De­mo­kra­tycz­ną
  • Woj­ciech So­larz (ur. 1979) – pol­ski aktor te­a­tral­ny i fil­mo­wy, re­ży­ser i sce­na­rzy­sta
  • Woj­ciech So­larz (ur. 1934) – pol­ski re­ży­ser i sce­na­rzy­sta
  • Wła­dy­sław So­larz (1919–2006) – żoł­nierz lu­do­we­go Woj­ska Pol­skie­go
  • Sta­ni­sław So­larz CSsR (1894–1974) – pol­ski re­demp­to­ry­sta, dy­rek­tor se­mi­na­rium w To­ru­niu, po woj­nie pro­boszcz pa­ra­fii św. Krzy­ża w Bra­nie­wie. Pro­pa­ga­tor kultu Matki Bożej Nie­u­sta­ją­cej Po­mo­cy, pod­czas w...

Wikipedia


solastalgia

uczu­cie smut­ku, tęs­kno­ty lub nie­po­ko­ju wy­wo­ła­ne zmia­na­mi śro­do­wi­ska na­tu­ral­ne­go w miej­scu, które uważa się za dom


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) psych. smu­tek i nie­po­kój od­czu­wa­ny w związ­ku z dra­stycz­ny­mi zmia­na­mi za­cho­dzą­cy­mi w śro­do­wi­sku na­tu­ral­nym

Wiktionary

So­la­stal­gia (lub smu­tek kli­ma­tycz­ny) – ne­o­lo­gizm okre­śla­ją­cy cier­pie­nie psy­chicz­ne wy­wo­ła­ne doś­wiad­cza­ny­mi zmia­na­mi kli­ma­tycz­ny­mi w miej­scu życia osoby dot­knię­tej tym uczu­ciem. Od­czu­wa­nie so­la­stal­gii zwią­za­ne jest z po­czu­ciem stra­ty i tęs­kno­ty z po­wo­du ne­ga­tyw­nej zmia­ny.

Wikipedia


solberg

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • David (Ri­chard) Sol­berg
  • Erna Sol­berg
  • Hen­ning Sol­berg
  • Ma­gnar Sol­berg
  • Pet­ter Sol­berg
  • Tho­mas Sol­berg Eide
  • Heidi Sol­berg Tve­i­tan
  • (Ka­tri­ne) „Trine” Sol­berg-Hat­te­stad
  • Sol­berg (gmina Örnsköldsvik)
  • Brun­ne i Sol­berg

Wikipedia


solczanin

1. miesz­ka­niec Solca nad Wisłą;
2. miesz­ka­niec Solca Ku­jaw­skie­go


SJP.pl


solczanka

1. miesz­kan­ka Solca nad Wisłą;
2. miesz­kan­ka Solca Ku­jaw­skie­go


SJP.pl


sold

dawna mo­ne­ta wło­ska, dwu­dzie­sta część lira


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) monet. hist. dawna drob­na mo­ne­ta wło­ska;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɔlt, AS: solt

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) soldo

Wiktionary


soldateska

1. grupa mi­li­ta­ry­stów bę­dą­ca przy wła­dzy;
2. rządy mi­li­ta­ry­stów;
3. po­gard­li­wie: żoł­nie­rze po­stę­pu­ją­cy niez­god­nie z za­sa­da­mi ho­no­ru żoł­nier­skie­go; żoł­dact­wo, żoł­da­cy, żoł­nier­stwo


SJP.pl


soldo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) monet. hist. dawna drob­na mo­ne­ta wło­ska;

Wiktionary

Soldo (także sol­di­no) – srebr­na mo­ne­ta wło­ska od­po­wia­da­ją­ca sze­lą­go­wi, wpro­wa­dzo­na jako pół­grosz w Me­dio­la­nie przez ce­sa­rza Hen­ry­ka VI Ho­hen­sta­u­fa pod ko­niec XII w. W 1332 r. zo­sta­ła wpro­wa­dzo­na w We­ne­cji przez Fran­ce­sca Dan­do­la i emi­to­wa­na do roku 1797, czyli do końca ist­nie­nia Re­pu­bli­ki We­nec­kiej.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈsɔldɔ, AS: soldo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sold

Wiktionary


soldy

dawna mo­ne­ta wło­ska, dwu­dzie­sta część lira


SJP.pl


sole

1. zwią­zek che­micz­ny zło­żo­ny z ka­tio­nu me­ta­lu (ewen­tu­al­nie amo­no­we­go) i anio­nu resz­ty kwa­so­wej
2. zwy­cza­jo­wa nazwa chlor­ku sodu, po­pu­lar­nej przy­pra­wy do po­traw


SJP.pl

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) M., B. i W. lm. od: sól

Wiktionary

Sole – związ­ki che­micz­ne bę­dą­ce pro­duk­ta­mi re­ak­cji kwasu z za­sa­dą, w wy­ni­ku któ­rej la­bil­ne atomy wo­do­ru kwasu (wszyst­kie lub ich część) zo­sta­ją za­stą­pio­ne in­ny­mi ato­ma­mi lub gru­pa­mi o ła­dun­ku do­dat­nim.

Sole skła­da­ją się z ujem­ne­go anio­nu (tak zwa­nej resz­ty kwa­so­wej) i do­dat­nie­go ka­tio­nu. Ich ogól­ny wzór to #PATRZ, gdzie:

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈsɔlɛ, AS: sole

Wiktionary


soleae

do­mo­we san­da­ły no­szo­ne w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie


SJP.pl


solec

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Solec – część ko­lo­nii Głu­sko Duże-Ko­lo­nia w woj. lu­bel­skim, w pow. opol­skim, w gmi­nie Karcz­mi­ska
  • Solec – wieś w woj. łódz­kim, w pow. opo­czyń­skim, w gmi­nie Pa­ra­dyż
  • Solec – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. go­sty­niń­skim, w gmi­nie Go­sty­nin
  • Solec – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. pia­se­czyń­skim, w gmi­nie Góra Kal­wa­ria
  • Solec – wieś w woj. opol­skim, w pow. prud­nic­kim, w gmi­nie Biała
  • Solec – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. sta­szow­skim, w gmi­nie Szy­dłów
  • Solec – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. średz­kim, w gmi­nie Krzy­ko­sy
  • Solec – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. wolsz­tyń­skim, w gmi­nie Prze­męt
  • Solec – góra w Ma­sy­wie Śnież­ni­ka, w Su­de­tach Wschod­nich, na gra­ni­cy pol­sko-cze­skiej
  • Solec (ju­ry­dy­ka) – war­szaw­ska ju­ry­dy­ka, obec­nie Solec (osied­le)
  • Solec – osied­le i ob­szar MSI w war­szaw­skiej dziel­ni­cy Śród­mie­ście
  • ulica Solec w War­sza­wie

Wikipedia


solec-zdrój

Solec-Zdrój (do 1974 "Solec") – wieś uz­dro­wi­sko­wa w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie bu­skim, w gmi­nie Solec-Zdrój. Ma sta­tus so­łect­wa.

Miej­sco­wość jest sie­dzi­bą gminy Solec-Zdrój. Leży na ła­god­nym wznie­sie­niu na skra­ju Wy­ży­ny Ma­ło­pol­skiej i Kot­li­ny San­do­mier­skiej nad rzeką Rzo­ską, 17 km na po­łud­nio­wy wschód od Buska-Zdro­ju.

Wikipedia


solecki

przy­miot­nik od: Solec, Solec Ku­jaw­ski, Solec nad Wisłą, Solec-Zdrój


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Sol­cem, do­ty­czą­cy Solca

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej So­lec­ki – pol­ski ge­o­log
  • Bo­gu­sław So­lec­ki – pol­ski dzien­ni­karz i ko­men­ta­tor spor­to­wy
  • Do­mi­nik So­lec­ki – pol­ski fut­sa­li­sta
  • Łu­kasz So­lec­ki – rzym­sko­ka­to­lic­ki du­chow­ny i wy­kła­dow­ca
  • Wik­tor So­lec­ki – pol­ski in­ży­nier włó­kien­nik

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Solec m.

Wiktionary


solecyzm

prze­sta­rza­le: błąd skład­nio­wy


SJP.pl

So­le­cyzm ( so­lo­e­cis­mus z gr. "so­lo­i­kis­mós") – błąd ję­zy­ko­wy, który po­le­ga na po­łą­cze­niu po­praw­nych for­mal­nie wy­ra­zów w nie­po­praw­ną kon­struk­cję skład­nio­wą (np. "Uży­wam dłu­go­pis. Jan jest bar­dzo żo­na­ty.").

Wikipedia


solecznicki

→ So­lecz­ni­ki


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy So­lecz­nik na Wi­leń­szczyź­nie

Wiktionary

Patrz:

Soleczniki

Przykłady

 (1.1) Na ziemi so­lecz­nic­kiej Po­la­cy sta­no­wią 80 pro­cent miesz­kań­ców.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Solcza ż., Soleczniki nmos.

Wiktionary


soleczniki

1. mia­sto na Lit­wie;
2. So­lecz­ni­ki Małe − wieś na Lit­wie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Lit­wie, w okrę­gu wi­leń­skim.

Wiktionary

So­lecz­ni­ki, Wiel­kie So­lecz­ni­ki ( Šalčininkai) – mia­sto na Lit­wie, w Dzu­kii, 45 km na po­łud­nie od Wilna, nad Sol­czą. Leży przy gra­ni­cy z Bia­ło­ru­sią. Lud­ność: 6,8 tys. miesz­kań­ców (2023). Sie­dzi­ba re­jo­nu so­lecz­nic­kie­go.

Znane jest już od XIII wieku. Prawa miej­skie otrzy­ma­ło w 1956 r. So­lecz­ni­ki to jedno z więk­szych sku­pisk Po­la­ków na Lit­wie.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. soleczniczanin m., soleczniczanka ż.

 przym. solecznicki

Wiktionary


solejka

drob­no pli­so­wa­na spód­ni­ca klo­szo­wa


SJP.pl


solenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|solić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɔˈlɛ̃ɲɛ, AS: solẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. solić, przesalać

 rzecz. solanka ż., solniczka ż., sól ż.

 przym. solny, solarski, solankowy

Wiktionary


solenizant

osoba świę­tu­ją­ca swoje imie­ni­ny lub uro­dzi­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) książk. osoba, która ob­cho­dzi swoje imie­ni­ny lub uro­dzi­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wszy­scy zło­ży­li ży­cze­nia so­le­ni­zan­to­wi i wy­pi­li jego zdro­wie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsɔlɛ̃ˈɲizãnt, AS: solẽńizãnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. solenizantka

 przym. solenny

 czas. solenizować

Wiktionary


solenizantka

→ so­le­ni­zant


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta, która ob­cho­dzi swoje uro­dzi­ny lub imie­ni­ny

Wiktionary

Patrz:

solenizant

Przykłady

 (1.1) Dzi­siej­szy­mi so­le­ni­zant­ka­mi są Lu­cy­na i Wła­dy­sła­wa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsɔlɛ̃ɲiˈzãntka, AS: solẽńizãntka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. solenizant m.

 czas. solenizować

Wiktionary


solenizowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|so­le­ni­zo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. solenizować ndk.

Wiktionary


solenizować

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) daw. świę­to­wać, ob­cho­dzić uro­czy­ście

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po obie­dzie za­sia­dał z ojcem na ganku i strze­la­li do ja­skó­łek z gul­dy­nek, każdy celny strzał so­le­ni­zu­jąc pu­cha­rem wę­grzy­na.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. solenizowanie n., solenizacja, solenizant, solenizantka, solenność

 przym. solenny

 przysł. solennie

Wiktionary


solenniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: so­len­nie


SJP.pl


solenniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: so­len­ny


SJP.pl


solenność

do­kład­ność, sta­ran­ność


SJP.pl


solenny

1. po­waż­ny, pod­nio­sły, uro­czy­sty, np. so­len­ne przy­rze­cze­nie;
2. obo­wiąz­ko­wy i rze­tel­ny;
3. żar­to­bli­wie: znacz­ny, wiel­ki, np. so­len­ne głup­stwo


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) książk. trak­to­wa­ny po­waż­nie, wy­po­wia­da­ny ofi­cjal­nie, uro­czy­sty

 (1.2) książk. taki, na któ­rym można po­le­gać, rze­tel­ny

 (1.3) daw. pod­nio­sły, pa­te­tycz­ny

 (1.4) daw. żart. wiel­ki, znacz­nych roz­mia­rów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ta so­len­na przy­się­ga miała, rzecz jasna, zo­stać na­gra­na i stać się czę­ścią ko­lej­ne­go pro­gra­mu Si­bre­la ob­na­ża­ją­ce­go ku­li­sy księ­ży­co­wej mi­sty­fi­ka­cji.

 (1.2) Za­cho­dzi­łem wczes­ny­mi po­po­łud­nia­mi i ro­bi­łem so­len­ny prze­gląd kan­dy­da­tek.

 (1.3) Czę­sto bywa w mu­ze­um "la­u­ro­wo i ciem­no", do­mi­nu­je smu­tek i so­len­na po­wa­ga.

 (1.4) O go­dzi­nie szó­stej rano lu­dzie […] udali się do Ba­żan­tar­ni, gdzie zjed­li so­len­ny obiad, a póź­niej pół nocy spę­dzi­li na tań­cach i za­ba­wie […]

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. solenizant mos., solenność

 przysł. solennie

 czas. solenizować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) uroczysty, oficjalny

 (1.2) pilny, sumienny, rzetelny, przykładny

 (1.3) podniosły, patetyczny

Wiktionary


solenoid

cewka ut­wo­rzo­na przez prze­wód elek­trycz­ny zwi­nię­ty w linię śru­bo­wą


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fiz. każda cewka in­duk­cyj­na bez rdze­nia;

 (1.2) biol. jedna z czę­ści skła­do­wych chro­mo­so­mów;

Wiktionary

So­le­no­id – cewka po­wietrz­na (bez rdze­nia ma­gne­tycz­ne­go) o jed­nej war­stwie uz­wo­je­nia, słu­żą­ca do wyt­wa­rza­nia jed­no­rod­ne­go pola ma­gne­tycz­ne­go.

Sto­so­wa­ny jest tam, gdzie wy­ma­ga­ne są nie­wiel­kie in­duk­cyj­no­ści lub wy­so­kie na­pię­cia.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌsɔlɛ̃ˈnɔjit, AS: solẽnoi ̯it

Wiktionary


solenoidalny

→ so­le­no­id


SJP.pl

Patrz:

solenoid

solfatara

miej­sce na po­wierzch­ni ziemi, z któ­re­go wy­do­by­wa­ją się gazy za­wie­ra­ją­ce związ­ki siar­ki


SJP.pl

Zo­bacz też: Sol­fa­ta­ra (po­wieść).

Sol­fa­ta­ra – ro­dzaj eks­ha­la­cji wul­ka­nicz­nych umiar­ko­wa­nie go­rą­cych (o tem­pe­ra­tu­rze 100–300 °C). Skła­da­ją się głów­nie z prze­grza­nej pary wod­nej, dwut­len­ku węgla i siar­ko­wo­do­ru, z któ­re­go wy­trą­ca się nie­raz duża ilość siar­ki. Zaz­wy­czaj to­wa­rzy­szą wul­ka­nom drze­mią­cym i wy­ga­sa­ją­cym. Czę­sto trak­to­wa­ne jako od­mia­na fu­ma­ro­li.

Wikipedia


solfatary

eks­ha­la­cje wul­ka­nicz­ne


SJP.pl


solfedżio

nauka czy­ta­nia nut gło­sem, głów­nie z za­sto­so­wa­niem sol­mi­za­cji; sol­feg­gio; sol­feż


SJP.pl


solfeggio

nauka czy­ta­nia nut gło­sem, głów­nie z za­sto­so­wa­niem sol­mi­za­cji; sol­feż; sol­fe­dżio


SJP.pl


solferino

miej­sco­wość i gmina we Wło­szech


SJP.pl

Sol­fe­ri­no – miej­sco­wość i gmina we Wło­szech, w re­gio­nie Lom­bar­dia, w pro­win­cji Man­tua.

W 1859 ro­ze­gra­ła się tu wiel­ka bitwa. Jej tra­gicz­ny bi­lans do­pro­wa­dził do pow­sta­nia Czer­wo­ne­go Krzy­ża.

We­dług da­nych na rok 2004 gminę za­miesz­ki­wa­ło 2308 osób, 177,5 os./km².

Wikipedia


solfeż

nauka czy­ta­nia nut gło­sem, głów­nie z za­sto­so­wa­niem sol­mi­za­cji; sol­feg­gio; sol­fe­dżio


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) muz. nauka mu­zy­kal­no­ści przez gło­śne czy­ta­nie nut;

Wiktionary

Sol­feż (wł. "sol­feg­gio") – nauka i me­to­da czy­ta­nia nut gło­sem, przed­miot na­u­cza­nia prak­tycz­ne­go w szkol­nict­wie mu­zycz­nym.

Nazwa po­cho­dzi od ćwi­czeń wo­kal­nych opar­tych na sol­mi­za­cji. W XVIII w. sol­fe­żem na­zy­wa­no rów­nież ćwi­cze­nia in­stru­men­tal­ne do­sko­na­lą­ce umie­jęt­ność czy­ta­nia nut, póź­niej nazwa obej­mo­wa­ła wszyst­kie me­to­dy na­u­cza­nia śpie­wu z nut, w celu wy­czu­le­nia słu­chu, wy­ro­bie­nia pew­no­ści i czy­sto­ści in­to­na­cji i tra­fia­nia dźwię­ków gło­sem oraz po­głę­bia­nia ogól­nej mu­zy­kal­no­ści.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈsɔlfɛʃ, AS: solfeš

Wiktionary


solfeżowy

przy­miot­nik od: sol­feż


SJP.pl


solfuga

dra­pież­ny pa­ję­czak, za­miesz­ku­ją­cy ob­sza­ry suche i cie­płe


SJP.pl


solfugi

rząd pa­ję­cza­ków obej­mu­ją­cy ponad 1000 ga­tun­ków dra­pież­nych zwie­rząt lą­do­wych


SJP.pl

Sol­fu­gi, sol­pu­gi (So­li­fu­gae) – rząd pa­ję­cza­ków, obej­mu­je ponad 1000 ga­tun­ków dra­pież­nych zwie­rząt lą­do­wych za­miesz­ku­ją­cych ob­sza­ry tro­pi­kal­ne (poza Au­stra­lią, gdzie nie wy­stę­pu­ją). Wy­róż­nia­ją się spoś­ród pa­ję­cza­ków wy­glą­dem zew­nętrz­nym, który przy­czy­nił się do pow­sta­nia róż­nych mitów na ich temat.

Wikipedia


soli

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D., C., Ms., W. lp. oraz D. lm. od: sól

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 3. os. lp. ter. od: solić

Wiktionary


solianka

ro­syj­ska lub ukra­iń­ska zupa ugo­to­wa­na na mięs­nym, ryb­nym bądź grzy­bo­wym ro­so­le z do­dat­kiem aro­ma­tycz­nych przy­praw zio­ło­wych; so­lan­ka


SJP.pl


solicytant

daw­niej: pe­tent; so­li­cy­ta­tor, so­li­cy­tor


SJP.pl


solicytator

daw­niej: pe­tent; so­li­cy­tor, so­li­cy­tant


SJP.pl


solicytor

daw­niej: pe­tent; so­li­cy­ta­tor, so­li­cy­tant


SJP.pl


solicytowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|so­li­cy­to­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. solicytować ndk.

Wiktionary


solicytować

cza­sow­nik

 (1.1) stpol. do­ma­gać się

 (1.2) stpol. nie­po­ko­ić

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsɔlʲit͡sɨˈtɔvat͡ɕ, AS: solʹicytovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. solicytowanie n.

Wiktionary


solid

1. złota mo­ne­ta rzym­ska i bi­zan­tyj­ska;
2. śred­nio­wiecz­na mo­ne­ta pol­ska równa 12 de­na­rom


SJP.pl

Solid (łac. "so­li­dus" – mocny, trwa­ły, niewz­ru­szo­ny) – złota mo­ne­ta rzym­ska o masie 4,55 grama (1/72 funta), wpro­wa­dzo­na w la­tach 309–311 w za­chod­niej czę­ści ce­sar­stwa rzym­skie­go przez Kon­stan­ty­na I, która za­stą­pi­ła au­re­us.

Do XI wieku bita w ce­sar­stwie bi­zan­tyj­skim, od 1092 r.

Wikipedia


solidarnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób so­li­dar­ny, bra­ter­sko

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W re­zul­ta­cie uzy­ska­no w Bu­ka­resz­cie obiet­ni­cę, że Ru­mu­nia bę­dzie wy­stę­po­wać w po­ro­zu­mie­niu i so­li­dar­nie z Pol­ską, po­dob­nie jak z Cze­cho­sło­wa­cją i Ju­go­sła­wią, dla obro­ny wspól­nych in­te­re­sów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. solidarność ż., solidaruch m., solidaryca ż.

 czas. solidaryzować się

 przym. solidarny

Wiktionary


solidarniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: so­li­dar­nie


SJP.pl


solidarniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: so­li­dar­ny


SJP.pl


solidarnościowiec

czło­nek So­li­dar­no­ści (zwią­zek za­wo­do­wy)


SJP.pl


solidarnościowy

przy­miot­nik od: So­li­dar­ność (ruch spo­łecz­no po­li­tycz­ny i zwią­zek za­wo­do­wy)


SJP.pl


solidarnościówka

po­tocz­nie: de­mon­stra­cja so­li­dar­no­ścio­wa, wyraz so­li­dar­no­ści z kimś


SJP.pl


solidarność

wspól­no­ta dzia­ła­nia po­dyk­to­wa­na wspól­ny­mi in­te­re­sa­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­czu­cie wspól­no­ty i go­to­wość nie­sie­nia innym po­mo­cy wy­ni­ka­ją­ce ze zgod­no­ści po­glą­dów i dążeń

 (1.2) praw. wspó­łod­po­wie­dzial­ność za dzia­ła­nia lub ich za­nie­cha­nie

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • so­li­dar­ność – po­ję­cie z za­kre­su so­cjo­lo­gii
  • Nie­za­leż­ny Sa­mo­rząd­ny Zwią­zek Za­wo­do­wy „So­li­dar­ność”
    • Nie­za­leż­ny Sa­mo­rząd­ny Zwią­zek Za­wo­do­wy Rol­ni­ków In­dy­wi­du­al­nych „So­li­dar­ność”
    • Akcja Wy­bor­cza So­li­dar­ność
    • Ruch Spo­łecz­ny AWS
    • Ko­mi­tet Oby­wa­tel­ski „So­li­dar­ność”
    • So­li­dar­ność Wal­czą­ca
    • Grupy Oporu „So­li­dar­ni” RKW Ma­zo­wsze NSZZ „So­li­dar­ność”
    • Ty­god­nik So­li­dar­ność
    • So­li­dar­ność (sta­tek)
    • So­li­dar­ność 80
    • So­li­dar­ność – gra kom­pu­te­ro­wa

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) So­li­dar­ność klasy ro­bot­ni­czej drogą w świet­la­ną przysz­łość!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsɔlʲiˈdarnɔɕt͡ɕ, AS: solʹidarność

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. solidarnościowiec m., solidaruch m., solidaryca ż., Solidarność ż.

 czas. solidaryzować się ndk.

 przym. solidarny, solidarnościowy

 przysł. solidarnie

Wiktionary


solidarny

przy­miot­nik

 (1.1) wy­ka­zu­ją­cy się so­li­dar­no­ścią

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wynik wy­bo­rów budzi na­dzie­je i ocze­ki­wa­nia na nową, bar­dziej so­li­dar­ną po­li­ty­kę.

 (1.1) Bar­dzo pra­gnę spo­łe­czeń­stwa wol­ne­go i so­li­dar­ne­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. solidarność ż., solidaruch mos., solidaryca ż.

 przysł. solidarnie

 czas. solidaryzować się

Wiktionary


solidaruch

lek­ce­wa­żą­co o człon­ku NSZZ So­li­dar­ność


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) po­gard. polit. czło­wiek wy­wo­dzą­cy się z So­li­dar­no­ści, so­li­dar­no­ścio­wiec

Wiktionary

Patrz:

solidaruch

Przykłady

 (1.1) Dzię­ki so­li­da­ru­chom roz­pie­przo­no to pań­stwo tak, że nie pro­du­ku­je ni­cze­go i żyje na po­życz­kach. (z In­ter­ne­tu)

 (1.1) Pow­sta­ły po­dział na so­li­da­ru­chów i ko­mu­chów jest zbyt na­tu­ral­nym i głę­bo­kim, by móc za­sy­pać i zlik­wi­do­wać na dzień dzi­siej­szy wy­stę­pu­ją­ce po­dzia­ły. (z In­ter­ne­tu)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsɔlʲiˈdarux, AS: solʹidaruχ

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. solidarnościowiec m., solidarność ż., solidaryca ż.

 czas. solidaryzować się

 przym. solidarny, solidarnościowy

 przysł. solidarnie

Wiktionary


solidarucha

lek­ce­wa­żą­co o człon­ku NSZZ So­li­dar­ność


SJP.pl

Patrz:

solidaruch

solidaryca

cha­rak­te­ry­stycz­na czcion­ka wy­stę­pu­ją­ca w logo NSZZ So­li­dar­ność


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) krój liter po­dob­ny do kształ­tu logo NSZZ "So­li­dar­ność";

Wiktionary

So­li­da­ry­ca – cha­rak­te­ry­stycz­ne li­ter­nict­wo wy­stę­pu­ją­ce w logo NSZZ „So­li­dar­ność”, au­tor­stwa Kry­sty­ny Ja­ni­szew­skiej oraz Je­rze­go Ja­ni­szew­skie­go, stu­den­tów gdań­skiej PWSSP. Kształt liter miał sym­bo­li­zo­wać tłum ludzi wspie­ra­ją­cych się naw­za­jem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Naj­więk­sze dzien­ni­ki ogól­no­pol­skie oraz ga­ze­ty re­gio­nal­ne 4 czerw­ca uka­za­ły się z ty­tu­ła­mi na­pi­sa­ny­mi so­li­da­ry­cą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsɔlʲidaˈrɨt͡sa, AS: solʹidaryca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. solidarność ż., solidarnościowiec m., solidaruch m.

 czas. solidaryzować się

 przym. solidarny, solidarnościowy

 przysł. solidarnie

Wiktionary


solidarysta

zwo­len­nik so­li­da­ryz­mu


SJP.pl


solidarystyczny

→ so­li­da­ryzm


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z so­li­da­ryz­mem

Wiktionary

Patrz:

solidaryzm

solidaryzm

kie­ru­nek spo­łecz­no-po­li­tycz­ny pow­sta­ły w dru­giej po­ło­wie XIX wieku, gło­szą­cy ideę wspól­no­ty in­te­re­sów wszyst­kich ludzi nie­za­leż­nie od ich po­zy­cji spo­łecz­nej


SJP.pl

So­li­da­ryzm – kie­ru­nek spo­łecz­no-po­li­tycz­ny z prze­ło­mu XIX i XX w. gło­szą­cy na­tu­ral­ną so­li­dar­ność, ro­zu­mia­ną jako wspól­no­tę in­te­re­sów róż­nych grup i warstw spo­łecz­nych w pań­stwie, nie­za­leż­ną od ich sta­tu­su eko­no­micz­ne­go lub za­wo­do­we­go i zwią­za­nych z nimi róż­nic in­te­re­sów.

Wikipedia


solidnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób so­lid­ny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɔˈlʲidʲɲɛ, AS: solʹidʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. solidność ż.

 przym. solidny

Wiktionary


solidniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: so­lid­nie


SJP.pl


solidniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: so­lid­ny


SJP.pl


solidność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest so­lid­ne; cecha tych, któ­rzy są so­lid­ni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. solidny

 przysł. solidnie

Wiktionary


solidny

1. trwa­ły, mocny, ma­syw­ny;
2. taki, któ­re­mu można za­u­fać; ucz­ci­wy, rze­tel­ny;
3. wni­kli­wy, do­głęb­ny, grun­tow­ny;
4. ma­ją­cy wiel­kie roz­mia­ry; po­kaź­ny, zna­czą­cy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) o sil­nej bu­do­wie, struk­tu­rze

 (1.2) o oso­bie, pra­cow­ni­ku, in­sty­tu­cji: su­mien­ny, do­kład­ny, godny za­u­fa­nia, do­brze wy­peł­nia­ją­cy swoje obo­wiąz­ki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɔˈlʲidnɨ, AS: solʹidny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. solidność ż.

 przysł. solidnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) rzetelny

Wiktionary


solidogen

zwią­zek che­micz­ny otrzy­ma­ny w wy­ni­ku kon­den­sa­cji for­mal­de­hy­du z to­lu­i­dy­ną, pod­no­szą­cy trwa­łość bar­wie­nia tka­nin


SJP.pl


solidoid

linia na wy­kre­sach ukła­dów rów­no­wa­gi przed­sta­wia­ją­ca:
a) przy chło­dze­niu stopu - tem­pe­ra­tu­ry końca prze­mia­ny w sta­nie sta­łym;
b) przy na­grze­wa­niu - tem­pe­ra­tu­ry po­cząt­ku tej prze­mia­ny


SJP.pl


soliflukcja

mor­fo­lo­gicz­ny pro­ces kształ­tu­ją­cy stoki na ob­sza­rach po­lar­nych i wy­so­ko­gór­skich w stre­fie cie­płej, po­le­ga­ją­cy na wol­nych ru­chach ma­so­wych wierzch­niej war­stwy grun­tu


SJP.pl

So­li­fluk­cja (spływ po­wierzch­nio­wy) – jeden z pro­ce­sów mor­fo­lo­gicz­nych mo­de­lu­ją­cych stoki w ob­sza­rach o kli­ma­cie zim­nym, w wa­run­kach pe­ry­gla­cjal­nych (ob­sza­ry po­lar­ne, wy­so­kie góry). Zja­wi­sko to po­le­ga na po­wol­nym (do kilku cm na rok) peł­za­niu wierzch­niej war­stwy grun­tu.

Wikipedia


soliflukcyjny

→ so­li­fluk­cja


SJP.pl

Patrz:

soliflukcja

soligorsk

mia­sto na Bia­ło­ru­si


SJP.pl

So­li­gorsk ( Салігорск, "Sa­li­horsk", Солигорск) – mia­sto na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie miń­skim, na po­łud­nie od Słuc­ka, nad Zbior­ni­kiem So­li­gor­skim na Słu­czy (lewy do­pływ Pry­pe­ci). Jest cen­trum ad­mi­ni­stra­cyj­nym re­jo­nu so­li­gor­skie­go. W 2019 licz­ba miesz­kań­ców wy­no­si­ła 106 289.

Wikipedia


soligorski

→ So­li­gorsk (mia­sto na Bia­ło­ru­si)


SJP.pl


solilokwium

mo­no­log sce­nicz­ny za­wie­ra­ją­cy re­flek­sje i roz­my­śla­nia po­sta­ci dra­ma­tu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) teatr. mo­no­log sce­nicz­ny, sto­so­wa­ny w dra­ma­cie;

Wiktionary

So­li­lok­wium albo so­li­lo­qu­ium (etym. łac. "solus loqui", mówić sa­me­mu) – sce­nicz­na roz­mo­wa z samym sobą, mo­no­log nie­wy­po­wie­dzia­nych roz­my­ślań i re­flek­sji, któ­rych celem jest okre­śle­nie włas­nej po­sta­wy. Sto­so­wa­ny naj­czę­ściej w dra­ma­cie.

Za wzór tej formy uz­na­wa­ne są "So­li­lo­qu­ia" św. Au­gu­sty­na.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌsɔlʲiˈlɔkfʲjũm, AS: solʹilokfʹi ̯ũm

Wiktionary

Powiązane:

 przym. solilokwialny

 przysł. solilokwialnie

Wiktionary


soliman

naz­wi­sko


SJP.pl


solina

wieś w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, oś­ro­dek tu­ry­stycz­no-wy­po­czyn­ko­wy


SJP.pl

So­li­na – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie le­skim, w gmi­nie So­li­na. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa kro­śnień­skie­go. Do 30 grud­nia 1999 So­li­na była sie­dzi­bą gminy So­li­na (sie­dzi­ba prze­nie­sio­na do Po­lań­czy­ka). We­dług da­nych z 2011 roku miej­sco­wość za­miesz­ki­wa­ło 426 osób.

Wikipedia


solingen

[czy­taj: ZOlinien] mia­sto w Niem­czech


SJP.pl

So­lin­gen (lim. "So­lich") – mia­sto na pra­wach po­wia­tu w za­chod­niej czę­ści Nie­miec, w kraju związ­ko­wym Na­dre­nia Pół­noc­na-West­fa­lia, w re­jen­cji Düsseldorf, na po­łud­nie od Za­głę­bia Ruhry. Leży na obrze­żu gó­rzy­ste­go re­gio­nu Ber­gis­ches Land, w któ­rym jest dru­gim co do wiel­ko­ści mia­stem (za gra­ni­czą­cym z nim Wup­per­ta­lem).

Wikipedia


solion

przy­rząd elek­tro­che­micz­ny wy­ko­rzy­stu­ją­cy zja­wi­ska elek­trycz­ne za­cho­dzą­ce w elek­tro­li­tach


SJP.pl


solionowy

przy­miot­nik od: so­lion


SJP.pl


solipsysta

wyz­naw­ca, zwo­len­nik so­lip­syz­mu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zwo­len­nik so­lip­syz­mu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. solipsyzm mrz.

 przym. solipsystyczny

Wiktionary


solipsystka

→ so­lip­sy­sta


SJP.pl

Patrz:

solipsysta

solipsystyczny

do­ty­czą­cy so­lip­syz­mu, zwią­za­ny z so­lip­syz­mem


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z so­lip­syz­mem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ci lu­dzie są znani nie ze swych po­glą­dów, do­ko­nań, a choć­by błę­dów i po­ra­żek, ale z tego, że są znani – z co­dzien­nych wy­stę­pów na temat do­wol­ny, a naj­chęt­niej so­lip­sy­stycz­ny (kiedy te­ma­tem są oni sami).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. solipsyzm m., solipsysta m.

Wiktionary


solipsyzm

po­gląd fi­lo­zo­ficz­ny, skraj­na po­stać ide­a­liz­mu su­biek­tyw­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) filoz. po­gląd fi­lo­zo­ficz­ny, we­dług któ­re­go ist­nie­je tylko osoba przyz­na­ją­ca się do niego, zaś cała rze­czy­wi­stość jest wy­łącz­nie czę­ścią jej umy­słu;

Wiktionary

So­lip­syzm (od solus – je­dy­ny, "ipse" – sam) – po­gląd su­biek­tyw­no-ide­a­li­stycz­ny gło­szą­cy, że ist­nie­je tylko jed­nost­ko­wy pod­miot poz­na­ją­cy, cała zaś rze­czy­wi­stość jest je­dy­nie zbio­rem jego su­biek­tyw­nych wra­żeń – wszyst­kie obiek­ty, lu­dzie, etc., któ­rych doś­wiad­cza jed­nost­ka, są tylko czę­ścia­mi jej umy­słu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jeśli so­lip­sy­sta nie wie­rzy w ist­nie­nie in­nych ludzi, po co głosi so­lip­syzm?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. solipsysta mos.

 przym. solipsystyczny

Wiktionary


solirodek

so­li­ro­dek ziel­ny - ga­tu­nek ro­śli­ny z ro­dzi­ny szar­ła­to­wa­tych; so­li­ród ziel­ny


SJP.pl


soliród

ro­śli­na z ro­dzi­ny ko­mo­so­wa­tych


SJP.pl

So­li­ród ("Sa­li­cor­nia") – ro­dzaj ro­ślin za­li­cza­ny w za­leż­no­ści od uję­cia sy­ste­ma­tycz­ne­go do ro­dzi­ny ko­mo­so­wa­tych lub szar­ła­to­wa­tych. Wy­róż­nia­nych jest w jego obrę­bie ok. 50 ga­tun­ków. Wy­stę­pu­ją one na wszyst­kich kon­ty­nen­tach (z wy­jąt­kiem An­tark­ty­dy), głów­nie wzdłuż wy­brze­ży oraz na śród­lą­do­wych sol­ni­skach. W Pol­sce ro­śnie na po­je­dyn­czych sta­no­wi­skach jeden ga­tu­nek – so­li­ród ziel­ny "S. eu­ro­pa­ea".

Wikipedia


solista

1. osoba śpie­wa­ją­ca sa­mo­dziel­nie, solo;
2. śpie­wak; wo­ka­li­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) muz. muzyk wy­ko­nu­ją­cy utwór mu­zycz­ny lub śpie­wa­ją­cy po­je­dyn­czo

 (1.2) muz. muzyk wy­ko­nu­ją­cy wir­tu­o­zer­skie par­tie ut­wo­ru w to­wa­rzy­stwie or­kie­stry lub chóru

 (1.3) cho­re­ogr. naj­wyż­szej klasy tan­cerz wy­ko­nu­ją­cy głów­ne role w spek­ta­klu ba­le­to­wym

 (1.4) sport. w łyż­wiar­stwie i wrot­kar­stwie fi­gu­ro­wym, za­wod­nik, który star­tu­je w kon­ku­ren­cji jazdy in­dy­wi­du­al­nej

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • so­li­sta – osoba gra­ją­ca mu­zy­kę lub śpie­wa­ją­ca po­je­dyn­czo
  • so­li­sta – osoba tań­czą­ca po­je­dyn­czo
  • so­li­sta – w łyż­wiar­stwie i wrot­kar­stwie fi­gu­ro­wym, za­wod­nik, który star­tu­je w kon­ku­ren­cji jazdy in­dy­wi­du­al­nej
  • So­li­sta – film z 2009 roku w re­ży­se­rii Joego Wrigh­ta

Wikipedia

Wymowa:

IPA: sɔˈlʲista, AS: solʹista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. solówka ż., solo n.

:: fż. solistka ż.

 przym. solowo

 przysł. solo

Wiktionary


solistka

→ so­li­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. ar­tyst­ka, która wy­stę­pu­je bądź sama, bądź z or­kie­strą, ale w par­tiach so­lo­wych

Wiktionary

Patrz:

solista

Wymowa:

IPA: sɔˈlʲistka, AS: solʹistka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. solówka ż.

:: fm. solista mos.

 przym. solowy

 przysł. solo, solowo

Wiktionary


solistyczny

wy­ko­ny­wa­ny przez jed­ne­go ar­ty­stę; so­lo­wy


SJP.pl


solistówka

wieś w Pol­sce


SJP.pl

So­li­stów­ka – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie au­gu­stow­skim, w gmi­nie Bar­głów Ko­ściel­ny.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa su­wal­skie­go.

Wikipedia


soliter

1. ta­sie­miec ma­ją­cy na głów­ce dwa wień­ce ha­czy­ków, osią­ga­ją­cy do 8 me­trów dłu­go­ści, pa­so­ży­tu­ją­cy w je­li­cie cien­kim czło­wie­ka; ta­sie­miec uz­bro­jo­ny;
2. drze­wo lub krzew ros­ną­ce po­je­dyn­czo, w od­da­le­niu od in­nych, róż­nią­ce się od nich np. kształ­tem lub ko­lo­rem, szcze­gól­nie po­pu­lar­ne w ogro­dach ba­ro­ko­wych;
3. prze­sta­rza­łe: ka­mień szla­chet­ny opra­wio­ny po­je­dyn­czo lub w oto­cze­niu mniej­szych ka­mie­ni tego sa­me­go ga­tun­ku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) med. zool. ta­sie­miec, pa­so­żyt w prze­wo­dzie po­kar­mo­wym czło­wie­ka i zwie­rząt;

 (1.2) jubil. duży ka­mień szla­chet­ny (naj­czę­ściej bry­lant, dia­ment) w opra­wie, nie­kie­dy oto­czo­ny drob­ny­mi tego sa­me­go ro­dza­ju

 (1.3) ogrod. bot. sa­mot­ne drze­wo (krzew) w ot­war­tym te­re­nie, peł­nią­ce funk­cję de­ko­ra­cyj­ną;

 (1.4) urb. ar­chit. wolno sto­ją­cy bu­dy­nek, zwy­kle pla­no­wo wkom­po­no­wa­ny w oto­cze­nie;

 (1.5) sa­mot­nik, jed­no­o­so­bo­wa gra lo­gicz­na, ro­dzaj ła­mi­głów­ki

 (1.6) gastr. jed­no­o­so­bo­wa za­sta­wa w ser­wi­sie śnia­da­nio­wym

 (1.7) przest. karc. pa­sjans

 (1.8) daw. od­lu­dek

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ta­sie­miec uz­bro­jo­ny
  • opraw­ny duży ka­mień szla­chet­ny
  • sa­mot­ne drze­wo
  • bu­dy­nek wolno sto­ją­cy
  • ro­dzaj ła­mi­głów­ki

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Nie uszło jej uwagi, że miał na palcu so­li­te­ra ogrom­ne­go, który świe­cił jak gwia­zda.

 (1.7) Wie­czo­ra­mi, prze­sia­du­jąc w ba­wial­ni, za je­dy­ną swą roz­ryw­kę miała kła­dze­nie so­li­te­ra.

 (1.8) Z nikim się nigdy bli­żej nie za­da­jąc, w pełni za­słu­żył na miano so­li­te­ra.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) samotnik, syngielton

Wiktionary


soliterowy

→ so­li­ter


SJP.pl

Patrz:

soliter

soliton

im­puls op­tycz­ny wyt­wa­rza­ny przez mo­du­la­tor la­se­ro­wy i trans­mi­to­wa­ny przez me­dium świa­tło­wo­do­we


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fiz. sa­mo­pod­trzy­mu­ją­ca się fala, za­cho­wu­ją­ca kształt i po­ru­sza­ją­ca się ze stałą pręd­ko­ścią

Wiktionary

Zo­bacz też: So­li­ton (wyt­wór­nia mu­zycz­na).

W ma­te­ma­ty­ce i fi­zy­ce so­li­ton to sa­mo­pod­trzy­mu­ją­ca się odo­sob­nio­na fala wy­wo­ła­na przez efek­ty nie­li­nio­we wy­stę­pu­ją­ce w ma­te­ria­le, w któ­rym fala ta się roz­cho­dzi. So­li­to­ny to­wa­rzy­szą wielu zja­wi­skom fi­zycz­nym; po­ja­wia­ją się też jako roz­wią­za­nia nie­li­nio­wych cząst­ko­wych rów­nań róż­nicz­ko­wych.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: sɔˈlʲitɔ̃n, AS: solʹitõn

Wiktionary


solitonowy

→ so­li­ton


SJP.pl

Patrz:

soliton

soliwka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. mała becz­ka zwę­ża­ją­ca się ku górze i ku do­ło­wi słu­żą­ca do prze­wo­zu owo­ców

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. solanka, sól

 czas. solić, przesalać

 przym. solankowy

Wiktionary


soliwoda

naz­wi­sko


SJP.pl


solić

1. do­da­wać soli do po­traw, po­sy­py­wać solą w celu uzy­ska­nia po­żą­da­ne­go smaku;
2. na­cie­rać, po­sy­py­wać solą lub za­le­wać jej rozt­wo­rem celem za­kon­ser­wo­wa­nia pro­duk­tów spo­żyw­czych


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) przy­pra­wiać po­tra­wy solą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tłuszcz się so­li­ło, po­ły­ka­ło i za­stę­po­wał ca­ło­dzien­ne wy­ży­wie­nie.

 (1.1) Wa­rzy­wa so­li­my, do­da­je­my 1/2 szklan­ki wody i go­tu­je­my 15 do 20 minut.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsɔlʲit͡ɕ, AS: solʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. solnictwo n., soliwka ż., sól ż., solanka ż., solniczka ż., solarka ż., solenie n., zasolenie n., posolenie n., przesolenie n., przesalanie n., dosolenie n., dosalanie n.

 czas. zasolić, posolić dk., przesolić dk., przesalać ndk., dosolić dk., dosalać n.

 przym. solny, słony, solarski, solankowy

 przysł. słono

Wiktionary


soliński

przy­miot­nik od: So­li­na


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z So­li­ną, do­ty­czą­cy So­li­ny

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alek­san­der So­liń­ski (1914–1989) – pol­ski dzia­łacz har­cer­ski, na­u­czy­ciel, wy­cho­waw­cza mło­dzie­ży, uczest­nik pow­sta­nia war­szaw­skie­go
  • Jacek So­liń­ski (ur. 1957) – pol­ski gra­fik, ma­larz, pu­bli­cy­sta pla­stycz­ny i wy­daw­ca
  • Krzysz­tof So­liń­ski (1950–2006) – pol­ski poeta
  • Le­szek So­liń­ski (1926–2005) – pol­ski hi­sto­ryk sztu­ki i ma­larz
  • Syl­we­ster So­liń­ski (ur. 1986) – pol­ski ho­ke­i­sta
  • Woj­ciech So­liń­ski – pol­ski fi­lo­log, dr hab. nauk hu­ma­ni­stycz­nych, pro­fe­sor nadz­wy­czaj­ny In­sty­tu­tu Fi­lo­lo­gii Pol­skiej Wy­dzia­łu Fi­lo­lo­gicz­ne­go Uni­wer­sy­te­tu Wroc­ław­skie­go
  • Zbior­nik So­liń­ski wła­ści­wie Je­zio­ro So­liń­skie – zbior­nik re­ten­cyj­ny po­ło­żo­ny w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim w po­bli­żu miej­sco­wo­ści So­li­na

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Solina ż.

Wiktionary


solka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Ru­mu­nii w okrę­gu su­czaw­skim na Bu­ko­wi­nie;

Wiktionary

Solka (rum. "Solca") – mia­sto w okrę­gu su­czaw­skim na ru­muń­skiej Bu­ko­wi­nie. We­dług da­nych sza­cun­ko­wych na rok 2011 liczy 2188 miesz­kań­ców.

W mie­ście stoi cer­kiew Świę­tych Pio­tra i Pawła. Na po­łud­nio­wy wschód od mia­sta po­ło­żo­na jest miej­sco­wość Ka­czy­ka, o 5 km na po­łud­nie zaś Nowy So­lo­niec. Na pół­no­cy leży Lich­ten­berg (gra­ni­czą­cy z Gli­tem, rum. Clit) – miej­sce osied­le­nia się i śmier­ci Ja­ku­ba Szeli, 6 km na za­chód leży Ar­bo­re.

Wikipedia


sollecitando

okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: przy­na­gla­jąc, przy­spie­sza­jąc


SJP.pl


solluks

lampa lecz­ni­cza emi­tu­ją­ca pro­mie­nie pod­czer­wo­ne; so­luks, sol­luks


SJP.pl


sollux

lampa lecz­ni­cza emi­tu­ją­ca pro­mie­nie pod­czer­wo­ne; so­luks, sol­luks


SJP.pl


solmizacja

w mu­zy­ce: sy­stem sy­la­bo­we­go oz­na­cze­nia stop­ni gamy wpro­wa­dzo­ny w IX wieku przez Guida z Arez­zo; nazwy sylab: do, re, mi, fa, sol, la, si od­po­wia­da­ją sied­miu dźwię­kom sze­re­gu li­te­ro­we­go: c, d, e, f, g, a, h


SJP.pl


solmizacyjny

zwią­za­ny z sol­mi­za­cją


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z sol­mi­za­cją, do­ty­czą­cy sol­mi­za­cji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. solmizacja ż., solmizowanie n.

 czas. solmizować ndk.

Wiktionary


solmizować

daw­niej: czy­tać nuty, śpie­wa­jąc


SJP.pl


solnica

daw­niej: na­czy­nie do prze­cho­wy­wa­nia soli; sol­nicz­ka


SJP.pl

Sol­ni­ca – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie no­wod­wor­skim, w gmi­nie Nowy Dwór Gdań­ski. Leży na ob­sza­rze Żuław Wi­śla­nych przy dro­dze kra­jo­wej nr 7. Ma sta­tus so­łect­wa.

Wieś zo­sta­ła za­ło­żo­na ok. XVII-XVIII wieku przez osad­ni­ków olę­der­skich na ob­sza­rze Wiel­kich Żuław Mal­bor­skich. Wieś ko­mor­nict­wa zew­nętrz­ne­go El­blą­ga w XVII i XVIII wieku.

Wikipedia


solnictwo

dział prze­my­słu zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem wy­stę­po­wa­nia oraz ek­splo­a­ta­cją i prze­rób­ką soli; ha­lur­gia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) nauk. górn. dział nauki obej­mu­ją­cy wy­do­by­cie i wy­ko­rzy­sta­nie soli ko­pal­nia­nej

Wiktionary

Sol­nict­wo (ha­lur­gia) – dział gór­nict­wa zwią­za­ny z wy­stę­po­wa­niem, ek­splo­a­ta­cją i prze­rób­ką soli, głów­nie ka­mien­nej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gdy oka­za­ło się, że to za­ję­cie przy­no­si zyski, sol­nict­wo stało się ich głów­nym źró­dłem utrzy­ma­nia. Od ne­o­li­tu aż do no­wo­żyt­no­ści ten, kto miał do­stęp do soli, był bo­ga­ty.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. solniczka ż., sól ż., solanka ż., słoność ż.

 czas. przesalać, solić ndk., dosolić dk.

 przym. solny

 przysł. słono

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) halurgia

Wiktionary


solniczka

na­czy­nie do prze­cho­wy­wa­nia soli


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nie­wiel­ki zam­knię­ty po­jem­nik do prze­cho­wy­wa­nia soli, z ot­wor­ka­mi, przez które po­sy­pu­je się solą po­tra­wy;

 (1.2) nie­wiel­ki po­jem­nik w for­mie mi­secz­ki lub pu­deł­ka, przez­na­czo­ny spe­cjal­nie do prze­cho­wy­wa­nia soli

 (1.3) przest. anat. dołek sta­wo­wy, fovea ar­ti­cu­la­ris, w któ­rym tkwi głów­ka kości udo­wej

 (1.4) pot. środ. ak­wa­rium sło­no­wod­ne

Wiktionary

Sol­nicz­ka – małe na­czy­nie do prze­cho­wy­wa­nia soli ku­chen­nej. Naj­czę­ściej na­czy­nie jest szkla­ne, krysz­ta­ło­we, pla­sti­ko­we lub me­ta­lo­we. Ist­nie­ją za­sad­ni­czo dwa spo­so­by do­zo­wa­nia soli. Pier­wot­nie sol­nicz­ki były ot­war­ty­mi na­czy­nia­mi (ang. salt cel­lar), z któ­rych sól po­bie­ra­na była pal­ca­mi bądź spe­cjal­ną ły­żecz­ką.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1-2) Na stole na­kry­tym do obia­du, obok za­sta­wy po­sta­wio­no krysz­ta­ło­wą sol­nicz­kę i ser­wet­nik.

 (1.1-2) Kto po­prze­sta­je na małym, sol­nicz­ką / ojców świe­ci mię­dzy stołu da­ra­mi, / ma sen spo­koj­ny, do­brej myśli brud­na / chci­wość nie pla­mi­ća­mi.

 (1.4) Ku­pi­łem nowy ba­niak 500 l na sol­nicz­kę z taką ob­sa­dą ryb: ze­bra­so­ma fla­ve­scens, he­pa­tus, po­ko­lec bia­ło­bro­dy, trzy błaz­ny, dzie­sięć chro­mi­sów, sa­la­rias oraz ja­kieś małe babki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɔlʲˈɲit͡ʃka, AS: solʹńička

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sól ż., solanka ż., solenie n., solnictwo n., zasolenie n., salserka ż.

:: zgrub. solnica ż.

 czas. solić, dosolić, posolić, przesolić, przysolić, przesalać

 przym. solny, solankowy, słony, posolony, przesolony, słonawy, zasolony, solarski

 przysł. słono

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) solnica, salserka

 (1.3) panewka

 (1.4) akwarium morskie

Wiktionary


solnik

mie­szan­ka soli i in­nych skład­ni­ków, słu­żą­ca jako do­da­tek do pasz dla bydła i zwie­rzy­ny le­śnej; li­zaw­ka


SJP.pl

Sol­nik (259 m) – wzgó­rze w Kra­ko­wie, w Dziel­ni­cy VIII Dęb­ni­ki. Cza­sa­mi na­zy­wa­ne jest Górką Ko­strzew­ską. Cią­gnie się od osied­la Ko­strze w kie­run­ku pół­noc­no-wschod­nim do Wisły. U jego po­łud­nio­wo-wschod­nich pod­nó­ży znaj­du­je się osied­le Py­cho­wi­ce i ulica Ty­niec­ka, u pół­noc­no-za­chod­nich osied­le Bo­dzów. W po­dzia­le fi­zycz­no­ge­o­gra­ficz­nym Pol­ski znaj­du­je się w me­zo­re­gio­nie Po­most Kra­kow­ski.

Wikipedia


solnisko

prze­sy­co­ny solą grunt


SJP.pl


solniskowy

przy­miot­nik od: sol­ni­sko


SJP.pl


solno

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Solno – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. bar­to­szyc­kim, w gmi­nie Bar­to­szy­ce
  • Solno – osada w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. bia­ło­gardz­kim, w gmi­nie Ty­cho­wo

Wikipedia


solno-jodowy

za­wie­ra­ją­cy sól i jod


SJP.pl


solnogród

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. Sal­zburg, mia­sto w Au­strii;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zanim zde­cy­do­wał się na wybór ka­rie­ry woj­sko­wej przez dwa se­me­stry stu­dio­wał "ge­o­dez­ję i wyż­szą ma­te­ma­ty­kę" w filii Uni­wer­sy­te­tu Wie­deń­skie­go w Sol­no­gro­dzie.

 (1.1) Bi­sku­pi nie­miec­cy zni­szczy­li sło­wiań­ską li­tur­gię, a na miej­sce Me­to­de­go zo­stał ar­cy­bi­sku­pem jego za­cię­ty wróg, który Pan­no­nię (=Pa­no­nię) i Mo­ra­wy pow­tór­nie pod­dał zwierzch­nict­wu ko­ściel­ne­mu Sol­no­gro­du.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. solnogrodzki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Salzburg

Wiktionary


solność

→ solny


SJP.pl

Patrz:

solny

solny

z soli, słony


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z solą, do­ty­czą­cy soli

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Żupą solną, tak jak ko­pal­nia­mi krusz­ców, za­rzą­dzał żup­nik.

 (1.1) Sta­ni­sław Ba­ra­basz po­cho­dził z ro­dzi­ny zwią­za­nej z bo­cheń­skim prze­my­słem sol­nym, o wiel­kich tra­dy­cjach pa­trio­tycz­nych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. solnictwo n., sól ż., solanka ż., solniczka ż., solarka ż., solenie n., zasolenie n., posolenie n.

 czas. dosolić, przesalać, solić ndk., posolić dk., zasolić dk.

 przym. słony, solankowy, słonawy

 przysł. słono, słonawo

Wiktionary


solo

1. utwór albo jego część, przez­na­czo­ne do wy­ko­ny­wa­nia przez jed­ne­go ar­ty­stę;
2. wy­stęp jed­ne­go ar­ty­sty


SJP.pl

przy­słó­wek

 (1.1) sam, sama

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (2.1) muz. utwór lub jego frag­ment wy­ko­ny­wa­ny przez tylko jed­ne­go ar­ty­stę

 (2.2) pot. bójka

forma rze­czow­ni­ka.

 (3.1) W. lp. od: sola

Wiktionary

Solo (z wł. "solo", ‘sam’):

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Śpie­wa­łem solo na kon­cer­cie.

 (2.2) Marek ma dzi­siaj solo z Piotr­kiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsɔlɔ, AS: solo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. solistka ż., solista mos.

 przym. solistyczny, solowy

Wiktionary


soloch

naz­wi­sko


SJP.pl


solodajny

do­star­cza­ją­cy soli; ob­fi­tu­ją­cy w sól


SJP.pl


solomierz

przy­rząd do po­mia­ru stę­że­nia rozt­wo­rów wod­nych soli ku­chen­nej; ha­li­metr


SJP.pl


solomit

hand­lo­wa nazwa płyt izo­la­cyj­nych wy­ra­bia­nych ze słomy; Sło­mit


SJP.pl


solon

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) hist. sta­ro­żyt­ny poeta, mąż stanu i pra­wo­daw­ca ateń­ski ży­ją­cy na prze­ło­mie VII i VI w. p.n.e.;

 (1.2) imię|pol­ski|m.

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (2.1) geogr. to­po­nim, nazwa kilku miej­sco­wo­ści i gmin w Sta­nach Zjed­no­czo­nych

Wiktionary

Solon (gr.kl. Σόλων "Sólōn"; ok. 635 – ok. 560 p.n.e.) – ateń­ski mąż stanu, poeta i pra­wo­daw­ca, który przy­czy­nił się w zna­czą­cy spo­sób do roz­wo­ju ustro­ju de­mo­kra­tycz­ne­go.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈsɔlɔ̃n, AS: solõn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Soloi n., Soleiczyk m., solecyzm m., Solonka ż.

 czas. solecyzować

 przym. soloński

Wiktionary


solonka

pół­przet­wór (otrzy­my­wa­ny np. ze świe­żych ja­rzyn lub grzy­bów) utr­wa­lo­ny za po­mo­cą soli


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) etn. przed­sta­wi­ciel­ka ewen­kij­skiej grupy et­nicz­nej za­miesz­ku­ją­cej w Chi­nach na ob­sza­rze m.in. Mon­go­lii Wew­nętrz­nej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. Solon mos.

Wiktionary


solonośny

za­wie­ra­ją­cy sól


SJP.pl


soloprzedsiębiorca

osoba pro­wa­dzą­ca jed­no­o­so­bo­wą dzia­łal­ność go­spo­dar­czą bez za­trud­nia­nia pra­cow­ni­ków


SJP.pl


solorz

naz­wi­sko


SJP.pl


solothurn

[czy­taj: ZOloturn] So­lu­ra;
1. mia­sto w Szwaj­ca­rii;
2. kan­ton w Szwaj­ca­rii


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • So­lot­hurn – nie­miec­ka nazwa kan­to­nu So­lu­ra
  • So­lot­hurn – nie­miec­ka nazwa mia­sta So­lu­ra
    • So­lot­hurn – sta­cja ko­le­jo­wa w So­lu­rze
  • So­lot­hurn – nie­miec­ka nazwa okrę­gu (Be­zirk) So­lu­ra
  • So­lot­hurn-Le­bern – nie­miec­ka nazwa jed­nost­ki ad­mi­ni­stra­cyj­nej (Amtei) w kan­to­nie So­lu­ra
  • FC So­lot­hurn – szwaj­car­ski klub pił­kar­ski
  • Sta­dion FC So­lot­hurn – sta­dion w Szwaj­ca­rii
  • So­lot­hur­ner Li­te­ra­tur­pre­is
  • So­lu­ra
  • Waf­fen­fa­brik So­lot­hurn

Wikipedia


solowarstwo

dział prze­my­słu zaj­mu­ją­cy się wa­rze­niem soli; wa­rzel­nict­wo


SJP.pl


solowate

ro­dzi­na ryb z rzędu flą­droksz­tałt­nych


SJP.pl

So­lo­wa­te (So­le­i­dae) – ro­dzi­na ryb flą­droksz­tałt­nych (Ple­u­ro­nec­ti­for­mes). Niek­tó­re ga­tun­ki mają duże zna­cze­nie go­spo­dar­cze.

Wikipedia


solowaty

o ce­chach so­lo­wa­tych (ro­dzi­na ryb)


SJP.pl


solowiec

ja­jo­ży­wo­rod­ny sko­ru­piak sło­no­wod­ny, uży­wa­ny w ak­wa­ry­sty­ce jako po­karm; sło­na­czek, so­lan­ko­wiec


SJP.pl


solowy

1. w mu­zy­ce, cho­re­o­gra­fii: wy­ko­ny­wa­ny przez jed­ne­go ar­ty­stę lub przez­na­czo­ny do ta­kie­go wy­ko­na­nia; solo (np. wy­stęp so­lo­wy);
2. w spor­cie:
a) przez­na­czo­ny do wy­ko­na­nia dla za­wod­ni­ka star­tu­ją­ce­go w kon­ku­ren­cji in­dy­wi­du­al­nej, wy­ko­ny­wa­ny przez ta­kie­go za­wod­ni­ka (np. kon­ku­ren­cja so­lo­wa);
b) ro­ze­gra­ny przez jed­ne­go z za­wod­ni­ków danej dru­ży­ny, nie­za­leż­nie od niej, in­dy­wi­du­al­nie (np. so­lo­wy popis)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) wy­ko­ny­wa­ny lub przez­na­czo­ny do wy­ko­na­nia przez jedną osobę

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. solo n., solistka ż.

 przym. solo

 przysł. solo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. solo

Wiktionary


soloński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) hist. zwią­za­ny z po­sta­cią ateń­skie­go po­li­ty­ka i pra­wo­daw­cy So­lo­na albo do­ty­czą­cy roz­wią­zań ustro­jo­wych jakie wpro­wa­dził

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Solon mos.

Wiktionary


solski

przy­miot­nik od: Soła (rzeka)


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Sol­ski (1895-1940) – major pie­cho­ty Woj­ska Pol­skie­go
  • Bo­gu­sław Sol­ski – ar­chi­tekt i rzeź­biarz
  • An­drzej Sol­ski (ur. 1969) – pol­ski siat­karz
  • Le­szek Sol­ski (1935-2010) – pol­ski dzia­łacz Ro­dzin Ka­tyń­skich
  • Lud­wik Sol­ski (1855-1954) – pol­ski aktor
  • Sta­ni­sław Sol­ski (1622-1701) – pol­ski ma­te­ma­tyk, ar­chi­tekt i je­zu­i­ta
  • Wac­ław Sol­ski (1897-1990) – pol­ski pi­sarz
  • Sol­ska

Wikipedia


solstycja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. let­nie lub zi­mo­we prze­si­le­nie dnia z nocą

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɔlˈstɨt͡sʲja, AS: solstycʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. solstycjum

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) solstycjum

Wiktionary


solstycjum

let­nie lub zi­mo­we prze­si­le­nie dnia z nocą


SJP.pl


soltanto

okre­śle­nie mu­zycz­ne: je­dy­nie, tylko


SJP.pl


solti

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Georg Solti – dy­ry­gent wę­gier­ski
  • (6974) Solti – pla­ne­to­i­da

Wikipedia


solubilizacja

zdol­ność roz­pu­szcza­nia or­ga­nicz­nych sub­stan­cji nie­roz­pu­szczal­nych w wo­dzie przez roz­cień­czo­ne wodne rozt­wo­ry sub­stan­cji po­wierzch­nio­wo czyn­nych


SJP.pl

So­lu­bi­li­za­cja – pro­ces zwięk­sza­nia roz­pu­szczal­no­ści sub­stan­cji za po­mo­cą tzw. poś­red­ni­ków roz­pu­szcza­nia czyli "so­lu­bi­li­za­to­rów". Ze wzglę­du na ro­dzaj so­lu­bi­li­za­to­rów i me­cha­nizm ich dzia­ła­nia można wy­róż­nić dwa typy so­lu­bi­li­za­cji: hy­dro­tro­po­wą i mi­ce­lar­ną.

Wikipedia


solubilizować

zwięk­szać roz­pu­szczal­ność sub­stan­cji za po­mo­cą poś­red­ni­ków roz­pu­szcza­nia


SJP.pl


solucja

1. śro­do­wi­sko­wo: in­struk­cja przej­ścia gry kom­pu­te­ro­wej;
2. daw­niej: roz­wią­za­nie, roz­wi­kła­nie cze­goś


SJP.pl

So­lu­cja (z ang. "so­lu­tion" – roz­wią­za­nie) – tekst za­wie­ra­ją­cy opis, jak ukoń­czyć grę kom­pu­te­ro­wą. Tekst so­lu­cji skła­da się naj­czę­ściej ze zdań roz­ka­zu­ją­cych opi­su­ją­cych ko­lej­ne czyn­no­ści. W tek­ście są za­war­te naj­czę­ściej spo­so­by roz­wią­za­nia za­ga­dek w grze lub wy­mie­nio­ne są od­po­wied­nie czyn­no­ści do­pro­wa­dza­ją­ce do po­su­nię­cia fa­bu­ły na­przód.

Wikipedia


soluks

lampa lecz­ni­cza emi­tu­ją­ca pro­mie­nie pod­czer­wo­ne; sol­lux, sol­luks


SJP.pl


soluna

model sa­mo­cho­du marki To­y­o­ta


SJP.pl


solura

So­lot­hurn;
1. mia­sto w Szwaj­ca­rii;
2. kan­ton w Szwaj­ca­rii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w pół­noc­no-za­chod­niej Szwaj­ca­rii, w kan­to­nie So­lu­ra (1.2), nad rzeką Aare;

 (1.2) geogr. adm. nie­miec­ko­ję­zycz­ny kan­ton w pół­noc­no-za­chod­niej Szwaj­ca­rii;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • So­lu­ra – kan­ton
  • So­lu­ra – okręg (Be­zirk) w kan­to­nie So­lu­ra
  • So­lu­ra – mia­sto w kan­to­nie So­lu­ra, w okrę­gu So­lu­ra
  • So­lu­ra-Le­bern – jed­nost­ka ad­mi­ni­stra­cyj­na (Amtei) w kan­to­nie So­lu­ra
  • So­lot­hurn

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­dob­nie w So­lu­rze czy Ba­zy­lei – język fran­cu­ski stał się po­wszech­nie znany (w So­lu­rze re­zy­do­wał am­ba­sa­dor fran­cu­ski, zaj­mu­ją­cy się m.in. wer­bun­kiem żoł­nie­rzy, Ba­zy­lea zaś le­ża­ła bli­sko gra­ni­cy i była sil­nie po­wią­za­na z Fran­cją wię­za­mi go­spo­dar­czy­mi).

 (1.1) 15 paź­dzier­ni­ka - W So­lu­rze w Szwaj­ca­rii zmarł Ta­de­usz Ko­ściusz­ko (ur. 1746).

Wiktionary

Powiązane:

 przym. solurski

Wiktionary


solurski

przy­miot­nik od: So­lu­ra (1. mia­sto w Szwaj­ca­rii;
2. kan­ton w Szwaj­ca­rii)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z So­lu­rą, do­ty­czą­cy So­lu­ry

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wspom­nie­nia prze­ka­za­ły nam so­lur­ski wi­ze­ru­nek Ko­ściusz­ki - jak z sen­ty­men­tal­ne­go al­bu­mu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Solura ż.

Wiktionary


solut

1. w po­li­gra­fii: zwy­kły skład tek­sto­wy w wier­szach, druk o wier­szach peł­nych, bez przerw
2. w che­mii: sub­stan­cja roz­pu­szczo­na


SJP.pl


solver

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mat. in­form. funk­cja w kal­ku­la­to­rach na­u­ko­wych i pro­gra­mach kom­pu­te­ro­wych umoż­li­wia­ją­ca roz­wią­zy­wa­nie rów­nań;

Wiktionary

Sol­ver – funk­cja w kal­ku­la­to­rach na­u­ko­wych lub pro­gra­mach kom­pu­te­ro­wych umoż­li­wia­ją­ca roz­wią­zy­wa­nie rów­nań.

Wikipedia


solwat

po­łą­cze­nie jonów lub czą­ste­czek sub­stan­cji roz­pu­szczo­nej z czą­stecz­ka­mi roz­pu­szczal­ni­ka, pow­sta­łe w wy­ni­ku sol­wa­ta­cji


SJP.pl


solwatacja

od­dzia­ły­wa­nie jonów sub­stan­cji roz­pu­szczo­nych z czą­stecz­ka­mi roz­pu­szczal­ni­ka


SJP.pl

Sol­wa­ta­cja – pro­ces ota­cza­nia czą­ste­czek roz­pu­szcza­ne­go związ­ku che­micz­ne­go przez czą­stecz­ki roz­pu­szczal­ni­ka.

Sol­wa­ta­cja wy­stę­pu­je zwy­kle w roz­pu­szczal­ni­kach sil­nie po­lar­nych, zwła­szcza gdy roz­pu­szcza­ny zwią­zek też ma silne włas­no­ści po­lar­ne lub po­sia­da wią­za­nia jo­no­we.

Wikipedia


solwatacyjny

→ sol­wa­ta­cja


SJP.pl

Patrz:

solwatacja

solwatochromia

prze­su­nię­cie pasm ab­sorp­cji w wid­mie elek­tro­no­wym pod wpły­wem roz­pu­szczal­ni­ka


SJP.pl


solwent

śro­do­wi­sko­wo: roz­pu­szczal­nik


SJP.pl


solwentnafta

pro­dukt de­sty­la­cji smoły wę­glo­wej, zło­żo­ny głów­nie z ksy­le­nów i wyż­szych ho­mo­lo­gów


SJP.pl


solwentowy

druk sol­wen­to­wy - jedna z tech­nik dru­kar­skich


SJP.pl


solwoliza

re­ak­cja pod­wój­nej wy­mia­ny za­cho­dzą­ca po­mię­dzy sub­stan­cją roz­pu­szczo­ną a roz­pu­szczal­ni­kiem, który pełni funk­cję dru­gie­go re­a­gen­ta; lio­li­za


SJP.pl

Sol­wo­li­za – re­ak­cja che­micz­na, w wy­ni­ku któ­rej dany zwią­zek che­micz­ny znaj­du­ją­cy się w rozt­wo­rze re­a­gu­je z roz­pu­szczal­ni­kiem (np. typu ROH), (od­po­wied­nio #PATRZ) lub (od­po­wied­nio #PATRZ). Zaz­wy­czaj ter­min ten od­no­si się do re­ak­cji, w któ­rych czą­stecz­ka roz­pu­szczal­ni­ka dzia­ła jako czyn­nik nu­kle­o­fi­lo­wy.

Wikipedia


solwowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|sol­wo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. solwować ndk.

Wiktionary


solwować

cza­sow­nik do­ko­na­ny

 (1.1) daw. roz­wią­zać, za­wie­sić, odro­czyć

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɔlˈvɔvat͡ɕ, AS: solvovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. solwowanie n.

Wiktionary


solywka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. zob. so­liw­ka.

Wiktionary


solówa

zgru­bie­nie od: so­lów­ka


SJP.pl


solóweczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: so­lów­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pio­sen­kę koń­czy im­po­nu­ją­ca so­ló­wecz­ka na ham­mon­dzie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. solista mos., solistka ż., solówka ż.

Wiktionary


solówka

1. utwór wy­ko­ny­wa­ny solo;
2. par­tia so­lo­wa, wy­stęp so­lo­wy;
3. sa­mo­chód cię­ża­ro­wy lub mo­to­cykl bez przy­cze­py;
4. mło­dzie­żo­wo: bójka jeden na jed­ne­go; solo, rand­ka;
5. daw­niej: becz­ka do soli;
6. daw­niej: sos pow­sta­ły po za­so­le­niu mięsa, śle­dzi itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) środ. muz. cho­re­ogr. wy­stęp so­lo­wy, utwór lub jego frag­ment wy­ko­ny­wa­ny solo

 (1.2) środ. mot. mo­to­cykl bez kosza

 (1.3) środ. mot. sa­mo­chód cię­ża­ro­wy bez przy­cze­py lub na­cze­py; także. tram­waj jed­no­wa­go­no­wy

 (1.4) daw. gw-pl|Kra­ków. becz­ka do roz­wo­że­nia owo­ców

 (1.5) młodz. bójka jeden na jed­ne­go

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɔˈlufka, AS: solufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. solista mos., solistka ż.

:: zdrobn. solóweczka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. zdrobn. solóweczka

 (1.2) pot. zdrobn. solóweczka

 (1.3) pot. zdrobn. solóweczka; neutr. ciągnik, ciągnik siodłowy

 (1.5) solo

Wiktionary


solówkowy

→ so­lów­ka


SJP.pl

Patrz:

solówka

som

wa­lu­ta Kir­gi­sta­nu (1 som = 100 tyiyn)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) monet. wa­lu­ta Kir­gi­sta­nu;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: soma

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • som – wa­lu­ta Kir­gi­sta­nu
  • Som – wieś na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie ho­mel­skim, w re­jo­nie lel­czyc­kim
  • Som – mia­sto w pół­noc­nych In­diach w środ­ko­wej czę­ści stanu Uttar Pra­desh
  • Som – miej­sco­wość na Wę­grzech
  • „Som” – ro­syj­ski ni­szczy­ciel z po­cząt­ku XX wieku

Wikipedia

Przykłady

skład­nia.

ko­lo­ka­cje.

 (1.1) som kir­gi­ski

sy­no­ni­my.

an­to­ni­my.

hi­pe­ro­ni­my.

hi­po­ni­my.

ho­lo­ni­my.

me­ro­ni­my.

po­krew­ne.

 przym. so­mo­wy

fra­ze­o­lo­gia.

ety­mo­lo­gia.

uwagi.

 

tłu­ma­cze­nia.

* ba­skij­ski: (1.1) som

* kir­gi­ski: (1.1) сом

* li­tew­ski: (1.1) somas m.

* ro­syj­ski: (1.1) сом m.

* ukra­iń­ski: (1.1) сом m.

źró­dła.

== som (język ba­skij­ski.) ==

wy­mo­wa.

zna­cze­nia.

rze­czow­nik

 (1.1) monet. som

od­mia­na.

przy­kła­dy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɔ̃m, AS: sõm

Wiktionary

Powiązane:

 przym. somowy

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

 przym. somowy

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

 

tłumaczenia.

* baskijski: (1.1) som

* kirgiski: (1.1) сом

* litewski: (1.1) somas m.

* rosyjski: (1.1) сом m.

* ukraiński: (1.1) сом m.

źródła.

== som (język baskijski.) ==

wymowa.

znaczenia.

rzeczownik

 (1.1) monet. som

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary


soma

1. ofia­ra bó­stwom w hin­du­iz­mie;
2. ciało or­ga­niz­mów z wy­jąt­kiem ko­mó­rek roz­rod­czych;
3. ha­lu­cy­no­gen­ny sok wy­tła­cza­ny z niez­na­nej ro­śli­ny w sta­ro­żyt­nych In­diach, ma­ją­cy za­pew­niać siłę i nie­śmier­tel­ność


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Soma – mia­sto w Gam­bii
  • Soma – mia­sto w Ja­po­nii
  • Soma – mia­sto w Tur­cji
  • soma – ro­śli­na z któ­rej wyt­wa­rza­no napój ry­tu­al­ny w sta­ro­żyt­nych In­diach
  • soma – ry­tu­al­ny napój we­dyj­ski
  • Soma – we­dyj­ski bóg
  • soma – we­dług ajur­we­dy jedna z trzech sił od­dzia­łu­ją­cych z cza­kra­mi w ludz­kim ciele
  • soma – ciało or­ga­niz­mów z wy­jąt­kiem ko­mó­rek roz­rod­czych (so­ma­tycz­ny – dot. ciała), np. ciało ko­mór­ki, ciało ludz­kie), fi­zycz­ny wy­miar czło­wie­ka, przed­miot nauk i badań me­dy­cy­ny kon­wen­cjo­nal­nej (zob. m...
  • soma – fik­cyj­na używ­ka w po­wie­ści Nowy wspa­nia­ły świat au­tor­stwa A. Hux­le­ya
  • Soma Qu­a­li­ty Re­cor­dings – szkoc­ka wyt­wór­nia mu­zycz­na
  • Soma – ne­kro­po­lia kró­lew­ska w daw­nej Alek­san­drii, nieg­dyś miej­sce po­chów­ku Alek­san­dra Ma­ce­doń­skie­go
  • Soma – gra kom­pu­te­ro­wa

Wikipedia


somali

język So­ma­lij­czy­ków


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) jęz. język so­ma­lij­ski

Wiktionary

So­ma­li (so­ma­lij­ski: Daw­la­da De­e­ga­an­ka So­o­ma­a­li­da Ito­o­biya, arab­ski: الدولة الاثيوبية المنطقة الصومالية) – re­gion ad­mi­ni­stra­cyj­ny we wschod­niej Etio­pii, obej­mu­ją­cy te­ry­to­rium za­miesz­ka­ne przez So­ma­lij­czy­ków (tzw. Oga­den). Re­gion gra­ni­czy z Dżi­bu­ti na pół­no­cy, Kenią na po­łud­niu, So­ma­lią na wscho­dzie i po­łud­niu oraz z re­gio­nem Oro­mia na za­cho­dzie. Sto­li­cą re­gio­nu jest Dżi­dżi­ga.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Somalia ż., Somalijczyk mos., Somalijka ż., somalijski mrz.

 przym. somalijski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) (język) somalijski, somalijszczyzna

Wiktionary


somalia

So­ma­lij­ska Re­pu­bli­ka De­mo­kra­tycz­na; pań­stwo w Afry­ce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. polit. pań­stwo w Afry­ce ze sto­li­cą w Mo­ga­di­szu;

Wiktionary

So­ma­lia ( So­o­ma­a­liya; ‏الصومال‎, "As-Sumal, Aş-Şūmāl"), Fe­de­ral­na Re­pu­bli­ka So­ma­lii (somal. "Jam­hu­u­riy­ad­da Fe­de­ra­al­ka So­o­ma­a­liya"; arab. جمهورية الصومال الفدرالية, trb. "Jumhūrīyat aṣ-Ṣūmāl al-Fidirālīyah") – pań­stwo w pół­noc­no-wschod­niej czę­ści Afry­ki po­ło­żo­ne na Pół­wy­spie So­ma­lij­skim (zwa­nym „Ro­giem Afry­ki”). Przy­le­ga do Oce­a­nu In­dyj­skie­go i Za­to­ki Adeń­skiej. Na pół­noc­nym za­cho­dzie gra­ni­czy z Dżi­bu­ti, na za­cho­dzie z Etio­pią, zaś na po­łud­nio­wym za­cho­dzie z Kenią.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wy­po­sa­ży­li­śmy w krany z bie­żą­cą wodą salę za­bie­go­wą w pla­ców­ka­a­ców­ce dla przysz­łych matek w Punt­lan­dzie w So­ma­lii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɔ̃ˈmalʲja, AS: sõmalʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. somalijski m., Somalijczyk m., Somalijka ż., Somali, somali

 przym. somalijski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Republika Somalijska, ofic. Federalna Republika Somalii

Wiktionary


somalijczyk

oby­wa­tel So­ma­lii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) oby­wa­tel So­ma­lii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsɔ̃maˈlʲijt͡ʃɨk, AS: sõmalʹii ̯čyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Somalia ż., somalijski mrz.

:: fż. Somalijka ż.

 przym. somalijski

Wiktionary


somalijka

oby­wa­tel­ka So­ma­lii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) oby­wa­tel­ka So­ma­lii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsɔ̃maˈlʲijka, AS: sõmalʹii ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. somali n., somalijski mrz., Somalia ż.

:: fm. Somalijczyk mos.

 przym. somalijski

Wiktionary


somalijski

zwią­za­ny z So­ma­lią


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do pań­stwa So­ma­lia

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język urzę­do­wy So­ma­lii;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsɔ̃maˈlʲijsʲci, AS: sõmalʹii ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. somali n., Somalia ż., Somalijczyk mos., Somalijka ż.

Wiktionary


somaliland

is­lam­ska re­pu­bli­ka we wschod­niej Afry­ce nad Za­to­ką Adeń­ską, nie­uz­na­wa­na przez więk­szość spo­łecz­no­ści mię­dzy­na­ro­do­wej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. polit. nie­uz­na­wa­na re­pu­bli­ka we wschod­niej Afry­ce;

Wiktionary

So­ma­li­land (Re­pu­bli­ka So­ma­li­lan­du, So­o­ma­a­li­land, ‏Ard as-Sūmāl‎, So­ma­li­land) – is­lam­ska re­pu­bli­ka, nie­uz­na­wa­na przez więk­szość spo­łecz­no­ści mię­dzy­na­ro­do­wej (je­dy­nym kra­jem, który uznał So­ma­li­land jest Iz­ra­el), le­żą­ca we wschod­niej Afry­ce nad Za­to­ką Adeń­ską. So­ma­li­land ogło­sił se­ce­sję od So­ma­lii w 1991 roku i od tam­tej pory zdo­łał zbu­do­wać funk­cjo­nu­ją­cy or­ga­nizm pań­stwo­wy z de­mo­kra­tycz­nie wy­bie­ra­nym pre­zy­den­tem i par­la­men­tem. Gra­ni­czy z Dżi­bu­ti, Etio­pią i Punt­lan­dem – inną czę­ścią So­ma­lii.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) So­ma­li­land jest de facto nie­pod­le­głym pań­stwem w Afry­ce Wschod­niej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsɔ̃maˈlʲilãnt, AS: sõmalʹilãnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Somalilandczyk mos., Somalilandka ż.

 przym. somalilandzki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Republika Somalilandu

Wiktionary


somalilandzki

→ So­ma­li­land


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z So­ma­li­lan­dem, do­ty­czą­cy So­ma­li­lan­du

Wiktionary

Patrz:

Somaliland

Powiązane:

 rzecz. Somaliland mrz., Somalilandczyk mos., Somalilandka ż.

Wiktionary


soman

bo­jo­wy śro­dek tru­ją­cy


SJP.pl

Soman ("flu­o­ro­me­ty­lo­fos­fo­nian O-pi­na­ko­lu", sym­bol NATO: GD) – fos­fo­ro­or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, sil­nie tok­sycz­ny bo­jo­wy śro­dek tru­ją­cy, z grupy pa­ra­li­tycz­no-drgaw­ko­wych.

Soman jest be­zbarw­ną cie­czą o sła­bym za­pa­chu kam­fo­ry, szyb­ko pa­ru­ją­cą w tem­pe­ra­tu­rze po­ko­jo­wej. Soman nie roz­pu­szcza się w wo­dzie i jest sil­nie tru­ją­cy. Do za­tru­cia so­ma­nem do­cho­dzi w wy­ni­ku wdy­cha­nia jego par oraz wni­ka­nia par i kro­pel przez skórę. Dawka śmier­tel­na dla czło­wie­ka wy­no­si kilka mi­li­gra­mów.

Wikipedia


somatoid

1. krysz­tał o za­o­krą­glo­nych ścia­nach i za­krzy­wio­nych kra­wę­dziach;
2. bryła przy­po­mi­na­ją­ca taki krysz­tał


SJP.pl


somatoidalny

taki, który ma kształt so­ma­to­i­du, krysz­ta­łu o za­o­krą­glo­nych ścia­nach i za­krzy­wio­nych kra­wę­dziach


SJP.pl


somatologia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) biol. an­trop. nauka o bu­do­wie ciała czło­wie­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsɔ̃matɔˈlɔɟja, AS: sõmatoloǵi ̯a

Wiktionary


somatotropina

hor­mon wzro­sto­wy wyt­wa­rza­ny w przed­nim pła­cie przy­sad­ki móz­go­wej; chon­dro­tro­pi­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bio­chem. fizj. hor­mon pep­ty­do­wy pro­du­ko­wa­ny przez przed­ni płat przy­sad­ki móz­go­wej, który od­gry­wa klu­czo­wą rolę w re­gu­la­cji wzro­stu, me­ta­bo­liz­mu i re­ge­ne­ra­cji tka­nek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) U dzie­ci i mło­dzie­ży so­ma­to­tro­pi­na sty­mu­lu­je wzrost kości dłu­gich, pro­wa­dząc do zwięk­sze­nia wzro­stu.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hormon wzrostu, hormon somatotropowy

Wiktionary


somatyczność

→ so­ma­tycz­ny


SJP.pl

Patrz:

somatyczny

somatyczny

do­ty­czą­cy ciała, od­no­szą­cy się do cie­les­no­ści, fi­zycz­no­ści; cie­les­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy somy – ciała

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przy sil­nym wie­trze fe­no­wym [...] wielu ludzi wy­ka­zu­je wy­raź­ne re­ak­cje za­rów­no psy­chicz­ne, jak i so­ma­tycz­ne (fi­zycz­ne).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. soma ż., somatyka ż.

 przysł. somatycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fizyczny, cielesny

Wiktionary


somatyka

praca z cia­łem w kon­tek­ście zdro­wia psy­chicz­ne­go i emo­cjo­nal­ne­go


SJP.pl


somatyzacja

wy­ra­ża­nie i sy­gna­li­zo­wa­nie za po­mo­cą ciała pro­ble­mów psy­chicz­nych, mo­ral­nych czy spo­łecz­nych


SJP.pl

So­ma­ty­za­cja – objaw lub za­bu­rze­nie z grupy ner­wic. Cha­rak­te­ry­zu­je się obec­no­ścią do­le­gli­wo­ści su­ge­ru­ją­cych obec­ność cho­ro­by so­ma­tycz­nej (po­zap­sy­chia­trycz­nej) przy rów­no­czes­nym braku in­nych prze­sła­nek cho­ro­bo­wych w ba­da­niach la­bo­ra­to­ryj­nych, obra­zo­wych i ba­da­niu fi­zy­kal­nym. W rze­czy­wi­sto­ści są one wy­ra­zem za­bu­rzeń au­to­no­micz­ne­go ukła­du ner­wo­we­go, zwią­za­nych z nie­uś­wia­do­mio­nym lę­kiem i na­pię­ciem.

Wikipedia


somatyzacyjny

→ so­ma­ty­za­cja


SJP.pl

Patrz:

somatyzacja

somatyzm

po­gląd fi­lo­zo­ficz­ny uz­na­ją­cy ist­nie­nie je­dy­nie ciała


SJP.pl


somatyzować

wy­ra­żać za po­mo­cą ciała pro­ble­my psy­chicz­ne, mo­ral­ne lub spo­łecz­ne


SJP.pl


sombre

de­li­kat­ne roz­ja­śnie­nie wło­sów da­ją­ce efekt na­tu­ral­nych re­flek­sów


SJP.pl


sombrero

ro­dzaj ka­pe­lu­sza z sze­ro­kim ron­dem, prze­pa­sa­ny wstąż­ką lub sznu­rem; no­szo­ny w Hisz­pa­nii i kra­jach Ame­ry­ki Ła­ciń­skiej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) odzież. etn. mięk­ki ka­pe­lusz z sze­ro­kim ron­dem po­cho­dze­nia hisz­pań­skie­go, no­szo­ny w kra­jach Ame­ry­ki Ła­ciń­skiej i Hisz­pa­nii;

Wiktionary

Som­bre­ro (hisz. "som­bre­ro" ka­pe­lusz) to wy­so­ki ka­pe­lusz sło­mia­ny lub fil­co­wy z mięk­kim, sze­ro­kim ron­dem. Był uży­wa­ny w Hisz­pa­nii w XV i XVI wieku. Stam­tąd tra­fił do hisz­pań­skich ko­lo­nii w Ame­ry­ce Środ­ko­wej i Po­łud­nio­wej. Sta­no­wi na­ro­do­we na­kry­cie głowy Mek­sy­ka­nów i Chi­lij­czy­ków.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: sɔ̃mˈbrɛrɔ, AS: sõmbrero

Wiktionary


somianecki

przy­miot­nik od: So­mian­ka


SJP.pl


somianka

wieś w Pol­sce


SJP.pl

So­mian­ka – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie wysz­kow­skim, w gmi­nie So­mian­ka. Ma sta­tus so­łect­wa.

Miej­sco­wość jest sie­dzi­bą gminy So­mian­ka.

Wikipedia


sominy

wieś ka­szub­ska


SJP.pl

So­mi­ny (ka­szub. "Sominë", niem. "Som­min") – wieś ka­szub­ska w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie by­tow­skim, w gmi­nie Stu­dzie­ni­ce. Leży na Po­je­zie­rzu By­tow­skim, na pół­noc­nym brze­gu je­zio­ra So­miń­skie­go na obrze­żach Za­bor­skie­go Parku Kra­jo­bra­zo­we­go.

Wikipedia


somit

część za­rod­ka krę­gow­ców; mio­mer; pę­che­rzyk me­zo­der­mal­ny


SJP.pl

So­mi­ty (z gr. σομα = ciało; także mio­me­ry, pracz­ło­ny) – seg­men­tal­ne jed­nost­ki przy­o­sio­wej me­zo­der­my grzbie­to­wej za­rod­ków krę­gow­ców, roz­wi­ja­ją­ce się w pro­ce­sie so­mi­to­ge­ne­zy sy­me­trycz­nie po obu stro­nach cewy ner­wo­wej i stru­ny grzbie­to­wej. So­mi­ty przeksz­tał­ca­ją się w der­ma­to­my, mio­to­my i skle­ro­to­my.

Wikipedia


somma

1. rzeka we Fran­cji;
2. de­par­ta­ment we Fran­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka w Pi­kar­dii, w pół­noc­nej Fran­cji;

 (1.2) geogr. adm. fran­cu­ski de­par­ta­ment po­ło­żo­ny w re­gio­nie Hauts-de-Fran­ce;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Somma – rzeka w Pi­kar­dii, w pół­noc­nej Fran­cji, ucho­dzi do ka­na­łu La Man­che
  • Somma – de­par­ta­ment we Fran­cji
  • Somma Lom­bar­do – gmina w Lom­bar­dii we Wło­szech
  • Pa­scu­al Somma – urug­waj­ski pił­karz
  • A.C. Somma w Som­ma­cam­pa­gna
  • Somme – rzeka we Fran­cji, prze­pły­wa­ją­ca przez te­re­ny de­par­ta­men­tów Saona i Loara oraz Al­lier, prawy do­pływ rzeki Loary

Wikipedia


sommelier

pra­cow­nik re­sta­u­ra­cji bę­dą­cy do­rad­cą w za­kre­sie win


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) enol. spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie eno­lo­gii i de­gu­sta­cji wina

 (1.2) enol. do­rad­ca w za­kre­sie win

 (1.3) enol. wyk­wa­li­fi­ko­wa­ny kel­ner, który spe­cja­li­zu­je się w po­da­wa­niu wina

Wiktionary

Som­me­lier – wy­spe­cja­li­zo­wa­ny kel­ner zaj­mu­ją­cy się do­bo­rem oraz ser­wo­wa­niem win w re­sta­u­ra­cji. Zwy­kle do jego zadań na­le­ży także ko­mu­ni­ka­cja z gość­mi re­sta­u­ra­cji, do­radzt­wo w za­kre­sie wa­lo­rów sen­so­rycz­nych wina czy dobór do danej po­tra­wy. Może być od­po­wie­dzial­ny za za­ma­wia­nie tego trun­ku i ukła­da­nie karty win.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: sɔ̃ˈmɛlʲjɛr, AS: sõmelʹi ̯er

Wiktionary


sommelierka

→ som­me­lier


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) enol. do­rad­czy­ni w za­kre­sie win

Wiktionary

Patrz:

sommelier

sommelierski

→ som­me­lier


SJP.pl

Patrz:

sommelier

sommer

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Elż­bie­ta Som­mer – pol­ska pre­zen­ter­ka po­go­dy
  • Fedor Som­mer – ślą­ski pi­sarz, na­u­czy­ciel
  • Ger­hard Som­mer – nie­miec­ki woj­sko­wy
  • Hans Som­mer – nie­miec­ki kom­po­zy­tor
  • Ju­er­gen Som­mer – ame­ry­kań­ski pił­karz
  • Josef Som­mer – ame­ry­kań­ski aktor fil­mo­wy i te­le­wi­zyj­ny
  • Ju­lius Som­mer – pol­ski ma­te­ma­tyk, wy­kła­dow­ca aka­de­mic­ki
  • Mi­cha­el Som­mer – nie­miec­ki dzia­łacz związ­ko­wy
  • Pa­scal Som­mer – szwaj­car­ski sko­czek nar­ciar­ski
  • Paul Som­mer – ka­to­lic­ki du­chow­ny
  • Piotr Som­mer – pol­ski poeta, ese­i­sta, tłu­macz
  • Ra­y­mond Som­mer – fran­cu­ski kie­row­ca wy­ści­go­wy

Wikipedia


sommerstein

[czy­taj: zo­mersz­tajn] naz­wi­sko


SJP.pl


sommesso

okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: ule­gle, mięk­ko


SJP.pl


somnambuliczka

ko­bie­ta wy­ko­nu­ją­ca we śnie różne czyn­no­ści; lu­na­tycz­ka


SJP.pl


somnambuliczny

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy som­nam­bu­liz­mu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. somnambulizm m., somnambulik m., somnambuliczka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lunatyczny

Wiktionary


somnambulik

wy­ko­nu­ją­cy we śnie różne czyn­no­ści; lu­na­tyk


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) med. osoba wy­ko­nu­ją­ca czyn­no­ści (np. cho­dze­nie, mó­wie­nie) nieś­wia­do­mie pod­czas snu; lu­na­tyk

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsɔ̃mnãmˈbulʲik, AS: sõmnãmbulʹik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. somnambulizm m.

:: fż. somnambuliczka ż.

 przym. somnambuliczny

 przysł. somnambulicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lunatyk

Wiktionary


somnambulizm

wy­ko­ny­wa­nie we śnie róż­nych czyn­no­ści; lu­na­tyzm, sen­no­włóct­wo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) psych. cho­dze­nie lub wy­ko­ny­wa­nie in­nych czyn­no­ści w trak­cie głę­bo­kie­go snu, naj­czę­ściej nieś­wia­do­me;

Wiktionary

Som­nam­bu­lizm, sen­no­włóct­wo (po­tocz­nie lu­na­tyzm) – nie­or­ga­nicz­ne za­bu­rze­nie snu o typie pa­ra­som­nii.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Som­nam­bu­lizm za­li­cza się do za­bu­rzeń snu, czyli pa­ra­som­nii. Wciąż nie są znane jego przy­czy­ny – mogą być to zmia­ny or­ga­nicz­ne w mózgu, urazy i stre­sy, le­kar­stwa, a nawet al­ko­hol.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. somnambulik mos., somnambuliczka ż.

 przym. somnambuliczny

 przysł. somnambulicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lunatyzm, noktambulizm, sennowłóctwo

Wiktionary


somnilokwia

dzie­dzicz­na do­le­gli­wość zwią­za­na z przej­ściem mię­dzy snem a czu­wa­niem, po­le­ga­ją­ca na mó­wie­niu przez sen


SJP.pl


somnolencja

za­bu­rze­nie przy­tom­no­ści najl­żej­sze­go stop­nia, sen­ność pa­to­lo­gicz­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. sen­ność bę­dą­ca pier­wszym sta­dium za­bu­rzeń świa­do­mo­ści m.in. w za­tru­ciach oraz ura­zach mózgu;

Wiktionary

Som­no­len­cja – pa­to­lo­gicz­na sen­ność, po­stać ła­god­nych ilo­ścio­wych za­bu­rzeń świa­do­mo­ści.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌsɔ̃mnɔˈlɛ̃nt͡sʲja, AS: sõmnolẽncʹi ̯a

Wiktionary


somnologia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauk. fizj. dzie­dzi­na nauki zaj­mu­ją­ca się snem – jego fiz­jo­lo­gią, za­bu­rze­nia­mi, prze­bie­giem;

Wiktionary

Som­no­lo­gia (łac. "som­nus" – sen, "logos" – nauka) – dzie­dzi­na nauki zaj­mu­ją­ca się fiz­jo­lo­gią snu, za­cho­wa­nia­mi zwią­za­ny­mi ze snem, na­stęp­stwa­mi braku snu i za­bu­rzeń snu w przy­pad­kach in­dy­wi­du­al­nych oraz kon­sek­wen­cja­mi za­bu­rzeń snu dla ogółu po­pu­la­cji pod wzglę­dem zdro­wia, wy­daj­no­ści, bez­pie­czeń­stwa i ja­ko­ści życia.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. somnolog m., somnolożka ż.

 przym. somnologiczny

Wiktionary


somnologiczny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z som­no­lo­gią, do­ty­czą­cy som­no­lo­gii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. somnologia ż.

Wiktionary


somoni

wa­lu­ta Ta­dży­ki­sta­nu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) monet. wa­lu­ta Ta­dży­ki­sta­nu;

Wiktionary

So­mo­ni (tadż. сомонӣ) – pod­sta­wo­wa jed­nost­ka mo­ne­tar­na w Ta­dży­ki­sta­nie, dzie­li się na 100 di­ra­mów. Naz­wa­na na cześć ta­dżyc­kie­go bo­ha­te­ra na­ro­do­we­go Is­ma­i­la I Sa­ma­ni­dy.

30 paź­dzier­ni­ka 2000 roku so­mo­ni za­stą­pi­ło do­tych­cza­so­wą jed­nost­kę roz­li­cze­nio­wą, sto­so­wa­ną w Ta­dży­ki­sta­nie – rubla ta­dżyc­kie­go, we­dług prze­licz­ni­ka 1 so­mo­ni za 1000 rubli ta­dżyc­kich. Wy­mia­na trwa­ła do 1 kwiet­nia 2001 roku.

Wikipedia


somonino

Zo­bacz też: So­mo­ni­no w in­nych zna­cze­niach tej nazwy.

So­mo­ni­no, do­dat­ko­wa nazwa w ję­zy­ku ka­szub­skim Somònino, (niem. "Sem­lin") – wieś ka­szub­ska w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie kar­tu­skim, w gmi­nie So­mo­ni­no. Leży nad Ra­du­nią i przy dro­dze wo­je­wódz­kiej nr 224. Sie­dzi­ba gminy So­mo­ni­no i pla­ców­ki ochot­ni­czej stra­ży po­żar­nej. Ma sta­tus so­łect­wa.

Wikipedia


somoniński

przy­miot­nik od: So­mo­ni­no


SJP.pl


somosierra

prze­łęcz w Hisz­pa­nii; Sa­mo­sier­ra


SJP.pl

So­mo­sier­ra (w pol­skiej hi­sto­rio­gra­fii także cza­sa­mi Sa­mo­sier­ra) – prze­łęcz na wys. 1444 m n.p.m. w Hisz­pa­nii, w Gó­rach Ayl­lon, bę­dą­cych za­chod­nią od­no­gą Gu­a­dar­ra­my. Ważny szlak tran­spor­to­wy – droga kra­jo­wa A-1 (E-5) i linia ko­le­jo­wa na tra­sie Ma­dryt – Bur­gos.

Wikipedia


sompoleński

przy­miot­nik od: Som­pol­no


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Som­pol­na, zwią­za­ny z Som­pol­nem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sompolno n., sompolnianin m., sompolnianka ż.

Wiktionary


sompolinek

Som­po­li­nek – wieś so­łec­ka w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie ko­niń­skim, w gmi­nie Som­pol­no.

Wikipedia


sompolnianin

miesz­ka­niec Som­pol­na (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


sompolnianka

miesz­kan­ka Som­pol­na (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


sompolno

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

Nie mylić z: Są­pol­no.

Som­pol­no – mia­sto w woj. wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie ko­niń­skim, na lewym brze­gu No­te­ci, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Som­pol­no.

We­dług da­nych z 31 grud­nia 2010 mia­sto li­czy­ło 3624 miesz­kań­ców.

Wikipedia


somsiad

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. młodz. są­siad

Wiktionary


son

jed­nost­ka gło­śno­ści od­po­wia­da­ją­ca 40 de­cy­be­lom przy czę­stot­li­wo­ści dźwię­ku 1 kHz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fiz. jed­nost­ka gło­śno­ści od­po­wia­da­ją­ca 40 de­cy­be­lom przy czę­stot­li­wo­ści dźwię­ku 1 kHz

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Son – miej­sco­wość i gmina
  • Son – rzeka
  • Son – miej­sco­wość
  • Son – nie­miec­ka nazwa gminy Isone
  • Son Gagl – re­to­ro­mań­ska nazwa kan­to­nu St. Gal­len
  • son – jed­nost­ka miary gło­śno­ści dźwię­ku
  • son – ku­bań­ski styl mu­zycz­ny
  • sŏn – ko­re­ań­ska tra­dy­cja bud­dyj­ska

Wikipedia

Wymowa:

IPA: sɔ̃n, AS: sõn

Wiktionary


sonant

fonem bę­dą­cy na po­gra­ni­czu spół­gło­ski i sa­mo­gło­ski: r, l, ł, m, n, j; spół­gło­ska pó­łot­war­ta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. spół­gło­ska mo­gą­ca two­rzyć sy­la­bę;

Wiktionary

So­nant, ina­czej spół­gło­ska sy­la­bicz­na – spół­gło­ska zgło­skot­wór­cza, two­rzą­ca sy­la­bę. So­nan­ta­mi są zwy­kle spół­gło­ski no­so­we i płyn­ne. Współ­cze­śnie nie wy­stę­pu­ją w ję­zy­ku pol­skim, ale są dosyć czę­ste w in­nych ję­zy­kach.

W szer­szym uję­ciu so­nan­ta­mi (so­no­ran­ta­mi, re­zo­nan­ta­mi) są na­zy­wa­ne gło­ski wy­ma­wia­ne bez tur­bu­lent­ne­go prze­pły­wu po­wie­trza przez na­rzą­dy gło­so­we – spół­gło­ski so­nor­ne ([], [], [], [], [], [], []), pół­sa­mo­gło­ski ([], []) i sa­mo­gło­ski. Prze­ciw­sta­wia­ne są im ob­stru­en­ty.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈsɔ̃nãnt, AS: sõnãnt

Wiktionary

Powiązane:

 przym. sonantyczny

Wiktionary


sonante

okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: dźwięcz­nie, brzmią­co


SJP.pl


sonantyczny

przy­miot­nik od: so­nant


SJP.pl


sonar

urzą­dze­nie słu­żą­ce do wy­kry­wa­nia obiek­tów znaj­du­ją­cych się pod wodą


SJP.pl

Sonar ( Sound Na­vi­ga­tion And Ran­ging – na­wi­ga­cja dźwię­ko­wa i po­miar od­le­gło­ści) – urzą­dze­nie uży­wa­ją­ce dłu­gich, śred­nich lub krót­kich fal dźwię­ko­wych do na­wi­ga­cji, ko­mu­ni­ka­cji, de­tek­cji, okre­śla­nia po­zy­cji, śle­dze­nia oraz kla­sy­fi­ka­cji ru­cho­mych i nie­ru­cho­mych obiek­tów za­nu­rzo­nych, znaj­du­ją­cych się na po­wierzch­ni cie­czy bądź w po­wie­trzu.

Wikipedia


sonarowy

→ sonar


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) hy­drol. zwią­za­ny z so­na­rem, do­ty­czą­cy so­na­ru; wyt­wo­rzo­ny przez sonar

Wiktionary

Patrz:

sonar

Powiązane:

 rzecz. sonar mrz.

Wiktionary


sonarzysta

czło­nek za­ło­gi stat­ku ob­słu­gu­ją­cy sonar


SJP.pl


sonata

cy­klicz­ny utwór skła­da­ją­cy się naj­czę­ściej z czte­rech odręb­nych czę­ści, przez­na­czo­ny na in­stru­ment solo lub z to­wa­rzy­sze­niem for­te­pia­nu, rów­nież na ze­spół ka­me­ral­ny, or­kie­strę albo in­stru­ment solo z to­wa­rzy­sze­niem or­kie­stry; cykl so­na­to­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. utwór in­stru­men­tal­ny skła­da­ją­cy się z trzech lub czte­rech kon­tra­stu­ją­cych czę­ści;

Wiktionary

So­na­ta – ga­tu­nek mu­zy­ki in­stru­men­tal­nej, zwy­kle, choć nie za­wsze, ma­ją­cy bu­do­wę wie­lo­czę­ścio­wą i przez­na­czo­ny dla jed­ne­go wy­ko­naw­cy, duetu albo nie­wiel­kie­go ze­spo­łu ka­me­ral­ne­go. Nazwa "so­na­ta" po­cho­dzi od wło­skie­go cza­sow­ni­ka "su­o­na­re" lub "so­na­re", oz­na­cza­ją­ce­go „brzmieć”, „dźwię­czeć” albo „grać”.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) So­na­ty Ha­yd­na to mi­strzo­stwo kla­sy­cyz­mu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɔ̃ˈnata, AS: sõnata

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sonatina ż.

 przym. sonatowy

Wiktionary


sonatina

pro­sta w bu­do­wie so­na­ta, naj­czę­ściej w po­god­nej to­na­cji, two­rzo­na w ce­lach dy­dak­tycz­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. krót­ka, pro­sta so­na­ta;

Wiktionary

So­na­ti­na – forma mu­zycz­na, krót­ka, mi­nia­tu­ro­wa so­na­ta, zwy­kle przez­na­czo­na do celów dy­dak­tycz­nych.

Po­sia­da bu­do­wę dwu- lub trzy­czę­ścio­wą, z któ­rej pier­wsza część utrzy­ma­na jest w for­mie so­na­to­wej. Zaz­wy­czaj A + B + C.

Jak wiele ter­mi­nów mu­zycz­nych, so­na­ti­na jest uży­wa­na nie­kon­sek­went­nie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ta so­na­ti­na to ar­cy­dzie­ło kla­sy­cyz­mu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsɔ̃naˈtʲĩna, AS: sõnatʹĩna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sonata

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sonata

Wiktionary


sonatka

zdrob­nie­nie od: so­na­ta


SJP.pl


sonatowy

przy­miot­nik od: so­na­ta


SJP.pl


sonda

1. urzą­dze­nie do ba­da­nia ja­kie­goś śro­do­wi­ska przez za­głę­bia­nie się w nim;
2. ba­da­nie opi­nii pu­blicz­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) so­cjol. ba­da­nie opi­nii pu­blicz­nej

 (1.2) astr. bez­za­ło­go­wy sta­tek kos­micz­ny wy­ko­rzy­sty­wa­ny do ek­splo­ro­wa­nia miejsc w kos­mo­sie, gdzie bez­poś­red­ni do­stęp czło­wie­ka jest nie­moż­li­wy;

 (1.3) mar. ro­dzaj jed­nost­ki pły­wa­ją­cej wy­ko­rzy­sty­wa­nej do ek­splo­ro­wa­nia miejsc głę­bo­ko pod po­zio­mem morza, gdzie bez­poś­red­ni do­stęp czło­wie­ka jest nie­moż­li­wy

 (1.4) med. przy­rząd w po­sta­ci rurki wy­ko­rzy­sty­wa­ny do ba­da­nia prze­wo­du po­kar­mo­we­go lub ukła­du od­de­cho­we­go

 (1.5) przy­rząd w po­sta­ci liny z cię­żar­kiem wy­ko­rzy­sty­wa­ny do po­mia­ru głę­bo­ko­ści ak­we­nu

 (1.6) daw. pręt z trzon­kiem wy­ko­rzy­sty­wa­ny przez straż­ni­ków do szu­ka­nia kon­tra­ban­dy

 (1.7) zob. echo­son­da.

 (1.8) środ. więz. prze­słu­cha­nie

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • jako urzą­dze­nie:
    • sonda – przy­rząd me­dycz­ny
    • sonda kos­micz­na
    • sonda lamb­da – ele­ment ukła­du ste­ru­ją­ce­go sil­ni­kiem spa­li­no­wym
    • sonda – w bio­lo­gii czą­stecz­ka wią­żą­ca się z okre­ślo­ną sub­stan­cją, umoż­li­wia­ją­ca jej wy­kry­cie
    • sonda la­wi­no­wa – urzą­dze­nie umoż­li­wia­ją­ce po­szu­ki­wa­nie osób za­sy­pa­nych la­wi­na­mi
    • sonda grun­to­wa – urzą­dze­nie po­mia­ro­we sto­so­wa­ne w ge­o­lo­gii in­ży­nier­skiej do okre­śla­nia zmien­no­ści wa­run­ków grun­to­wych w po­dło­żu
    • sonda ręcz­na (oło­wian­ka) – lina z ob­ciąż­ni­kiem do po­mia­ru głę­bo­ko­ści
    • echo­son­da – urzą­dze­nie do po­mia­ru głę­bo­ko­ści wody oraz od­le­gło­ści od uno­szą­cych się w niej ciał sta­łych
  • jako pro­ce­du­ra:
    • sonda (son­daż) – w ba­da­niu opi­nii pu­blicz­nej
    • sonda – ele­ment stro­ny WWW

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zgod­nie z sondą Banku Re­zerw Fe­de­ral­nych wy­ni­ka, że 46 proc. Ame­ry­ka­nów nie ma 400 dol. go­tów­ki na po­kry­cie na­głych wy­dat­ków.

 (1.2) Zda­niem spe­cja­li­stów w ciągu naj­bliż­szych kil­ku­dzie­się­ciu lat sil­nik za­sto­so­wa­ny w son­dzie Deep Space 1 bę­dzie ulep­sza­ny – zwięk­szy się jego siła ciągu, a co za tym idzie zdol­ność szyb­sze­go roz­pę­dza­nia po­ja­zdów kos­micz­nych.

 (1.3) Silny prąd przy­den­ny utrud­niał po­waż­nie ste­ro­wa­nie sondą, którą wciąż zno­si­ło na wiel­kie sku­pi­ska pod­wod­nych gła­zów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsɔ̃nda, AS: sõnda

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sondaż m., sondażownia ż.

:: zdrobn. sondka ż.

 przym. sondażowy

 czas. sondować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.4) zgłębnik

 (1.5) ołowianka

Wiktionary


sondaż

me­to­da badań sto­so­wa­na w na­u­kach spo­łecz­nych, gdzie uczest­ni­cy wy­po­wia­da­ją się na okre­ślo­ny w ba­da­niu temat


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ba­da­nie opi­nii pu­blicz­nej

 (1.2) ba­da­nie i po­miar wy­ko­ny­wa­ne za po­mo­cą sondy

Wiktionary

Son­daż – ro­dzaj sta­ty­stycz­nych badań opi­nii pu­blicz­nej, ma­ją­cych na celu esty­ma­cję zmien­nych ilo­ścio­wych, oraz zbiór da­nych ja­ko­ścio­wych, w pró­bie sta­ty­stycz­nej z danej po­pu­la­cji. Jest sto­so­wa­ny do ba­da­nia po­staw i pre­fe­ren­cji w wielu dzie­dzi­nach, m.in. w hand­lu, czy w po­li­to­lo­gii w okre­sie po­prze­dza­ją­cym wy­bo­ry (son­daż wy­bor­czy).

Wikipedia

Powiązane:

 przym. sondażowy

 rzecz. sonda ż.

 czas. sondować

Wiktionary


sondażownia

oś­ro­dek prze­pro­wa­dza­ją­cy ba­da­nia son­da­żo­we; pra­cow­nia son­da­żo­wa


SJP.pl


sondażowy

→ son­daż


SJP.pl

Patrz:

sondaż

sondażyk

zdrob­nie­nie od: son­daż


SJP.pl


sondażysta

osoba prze­pro­wa­dza­ją­ca son­da­że


SJP.pl


sondej

naz­wi­sko


SJP.pl


sondolina

lina słu­żą­ca do opu­szcza­nia sondy na dno mor­skie


SJP.pl


sondowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|son­do­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. sondować

Wiktionary


sondować

1. badać lub mie­rzyć za po­mo­cą sondy;
2. dy­skret­nie pró­bo­wać zdo­być in­for­ma­cje na dany temat;
3. badać za­war­tość żo­łąd­ka przy uży­ciu spe­cjal­nej sondy


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­son­do­wać)

 (1.1) zgłę­biać in­for­ma­cje, prze­pro­wa­dzać son­daż

 (1.2) techn. do­ko­ny­wać po­mia­rów / okre­ślać głę­bo­kość przy po­mo­cy sondy

 (1.3) med. wpro­wa­dzać sondę w celu dia­gno­stycz­nym; dia­gno­stycz­nie pe­ne­tro­wać jamy ciała

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Radar jest skom­pli­ko­wa­nym urzą­dze­niem elek­tro­nicz­nym, w któ­rym można wy­róż­nić od­dziel­ne bloki funk­cjo­nal­ne, re­a­li­zu­ją­ce po­szcze­gól­ne funk­cje zwią­za­ne z wy­sła­niem sy­gna­łu son­du­ją­ce­go oraz od­bio­rem i przet­wa­rza­niem sy­gna­łu echa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sonda ż., sondaż mrz., sondowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) badać

Wiktionary


sondowy

→ sonda


SJP.pl

Patrz:

sonda

sondujący

1. badać lub mie­rzyć za po­mo­cą sondy;
2. dy­skret­nie pró­bo­wać zdo­być in­for­ma­cje na dany temat;
3. badać za­war­tość żo­łąd­ka przy uży­ciu spe­cjal­nej sondy


SJP.pl

Patrz:

sondować

sonecik

zdrob­nie­nie od: sonet


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od sonet

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie sonet, lecz tylko mały so­ne­cik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sonet m.

Wiktionary


sonerila

ro­śli­na ozdob­na z ro­dzi­ny za­czer­nio­wa­tych


SJP.pl

So­ne­ri­la ("So­ne­ri­la" Roxb.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny za­czer­nio­wa­tych. Ro­dzaj liczy ok. 150 ga­tun­ków, z czego trzy to en­de­mi­ty Chin. Przed­sta­wi­cie­le po­cho­dzą ze wschod­niej Azji. Ga­tu­nek ty­po­wy: "So­ne­ri­la ma­cu­la­ta" Roxb.

Wikipedia


sonet

kunsz­tow­na kom­po­zy­cja stro­ficz­na, zło­żo­na z czter­na­stu wer­sów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) liter. wiersz o pew­nej cha­rak­te­ry­stycz­nej, ka­no­nicz­nej bu­do­wie – ści­słej licz­bie wer­sów, okre­ślo­nym ukła­dzie rymów i strof;

Wiktionary

Sonet – kunsz­tow­na kom­po­zy­cja po­e­tyc­kie­go ut­wo­ru li­te­rac­kie­go, zło­żo­na z 14 wer­sów zgru­po­wa­nych w dwóch czte­ro­wier­szach (te­tra­sty­chach), ry­mo­wa­nych zwy­kle "abba abba" i dwóch trój­wier­szach (ter­cy­nach). Pier­wsza zwrot­ka zwy­kle opi­su­je temat, druga od­no­si go do pod­mio­tu wier­sza, a ter­cy­ny za­wie­ra­ją re­flek­sję na jego temat.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Potem po­ko­chał swą ku­zyn­kę, pannę z za­dar­tym no­skiem i na jej cześć na­pi­sał sonet.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsɔ̃nɛt, AS: sõnet

Wiktionary

Powiązane:

 przym. sonetowy

 rzecz. sonecik mrz.

Wiktionary


sonetowy

przy­miot­nik od: sonet


SJP.pl


sonetyczny

→ sonet


SJP.pl

Patrz:

sonet

song

1. ko­micz­na pio­sen­ka ka­ba­re­to­wa;
2. pieśń śpie­wa­na przez po­stać dra­ma­tu, ko­men­tu­ją­ca wy­da­rze­nia;
3. temat za­po­ży­czo­ny przez jazz z mu­zy­ki roz­ryw­ko­wej


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Song – ga­tu­nek pio­sen­ki estra­do­wej
  • Song – dy­na­stia pa­nu­ją­ca w Chi­nach w la­tach 960-1279
  • Song – pań­stwo w sta­ro­żyt­nych Chi­nach, w Okre­sie Wio­sen i Je­sie­ni
  • Song – pier­wsza żona ce­sa­rza Chin Linga

Wikipedia


songowy

przy­miot­nik od: song


SJP.pl


songwriter

[czy­taj: son­graj­ter] autor pio­se­nek, który kom­po­nu­je mu­zy­kę i pisze tek­sty


SJP.pl


songwriterka

→ song­wri­ter [czy­taj: son­graj­ter­ka]


SJP.pl


sonia

ro­syj­skie i pol­skie imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jako pre­zent uro­dzi­no­wy nasza Sonia do­sta­ła zgodę na ta­tu­aż.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsɔ̃ɲja, AS: sõńi ̯a

Wiktionary


soniak

naz­wi­sko


SJP.pl


soniczny

1. dźwię­ko­wy, aku­stycz­ny;
2. szczo­tecz­ka so­nicz­na - ro­dzaj elek­trycz­nej szczo­tecz­ki do zębów opar­tej na tech­no­lo­gii dźwię­ko­wej


SJP.pl


sonik

naz­wi­sko


SJP.pl

Zo­bacz też: osoby o naz­wi­sku Sonik.

Sonik ("Me­ta­tro­pis") – ro­dzaj plusk­wia­ków z po­drzę­du róż­nos­krzy­dłych i ro­dzi­ny smu­kleń­co­wa­tych.

Wikipedia


sonina

wieś w Pol­sce


SJP.pl

So­ni­na – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie łań­cuc­kim, w gmi­nie Łań­cut. Ma sta­tus so­łect­wa.

W miej­sco­wo­ści znaj­du­je się rzym­sko­ka­to­lic­ka pa­ra­fia św. Jana Chrzci­cie­la na­le­żą­ca do de­ka­na­tu Łań­cut I.

Wikipedia


soninke

język urzę­do­wy Mali


SJP.pl

So­nin­ke (także: Sa­ra­ko­le, Se­ra­cu­leh albo Se­ra­hu­li) – lud w Afry­ce Za­chod­niej. Ich struk­tu­ra spo­łecz­na i or­ga­ni­za­cja są ty­po­we jak u ple­mion Mande. Byli za­ło­ży­cie­la­mi śred­nio­wiecz­ne­go Im­pe­rium Ghany (750–1240).

Po kon­tak­cie z mu­zuł­mań­ski­mi kup­ca­mi z pań­stwa Al­mo­ra­wi­dów przy­by­ły­mi z pół­no­cy około roku 1066, szlach­ci­ce So­nin­ke, są­sie­dzi Ta­krur przy­ję­li islam, będąc jedną z najw­cze­śniej­szych sub­sa­ha­ryj­skich grup et­nicz­nych, które za­sto­so­wa­ły się do nauki Ma­ho­me­ta.

Wikipedia


sono-

temat sło­wot­wór­czy

 (1.1) pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych wska­zu­ją­cy na ich zwią­zek zna­cze­nio­wy z dźwię­kiem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsɔ̃nɔ, AS: sõno

Wiktionary


sonochemiczny

→ so­no­che­mia


SJP.pl

Patrz:

sonochemia

sonoforeza

za­sto­so­wa­nie ul­tradź­wię­ków w celu po­bu­dze­nia skóry do szyb­sze­go i efek­tyw­niej­sze­go przyj­mo­wa­nia sub­stan­cji odżyw­czych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kos­met. masaż ul­tradź­wię­ko­wy

Wiktionary


sonograf

urzą­dze­nie słu­żą­ce do re­je­stro­wa­nia sy­gna­łów fo­nicz­nych


SJP.pl


sonogram

obraz ut­wo­rzo­ny przez od­bi­te fale dźwię­ko­we w dia­gno­stycz­nym ba­da­niu ul­tra­so­no­gra­ficz­nym


SJP.pl


sonoluminescencja

So­no­lu­mi­ne­scen­cja – emi­sja krót­kich im­pul­sów świetl­nych w chwi­li za­pa­da­nia się pod wpły­wem ci­śnie­nia aku­stycz­ne­go bą­bel­ków gazu za­wie­szo­nych w cie­czy (ka­wi­ta­cja aku­stycz­na).

Wikipedia


sonometr

urzą­dze­nie słu­żą­ce do po­mia­ru gło­śno­ści dźwię­ku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przy­rząd do mie­rze­nia in­ten­syw­no­ści dźwię­ków

Wiktionary


sonora

1. stan w Mek­sy­ku;
2. nazwa kilku miast w USA;
3. pu­sty­nia w USA


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • So­no­ra – jeden ze sta­nów Mek­sy­ku, przy gra­ni­cy ze Sta­na­mi Zjed­no­czo­ny­mi
  • So­no­ra – pu­sty­nia w Sta­nach Zjed­no­czo­nych i Mek­sy­ku
  • So­no­ra – rzeka w Mek­sy­ku
  • So­no­ra – ro­dzaj kak­tu­sów
  • So­no­ra – ro­dzaj węży z po­dro­dzi­ny Co­lu­bri­nae w ro­dzi­nie po­ło­zo­wa­tych (Co­lu­bri­dae)
  • So­no­ra – mia­sto w sta­nie Ka­li­for­nia, w hrab­stwie Tu­o­lum­ne
  • So­no­ra – mia­sto w sta­nie Ken­tuc­ky, w hrab­stwie Har­din
  • So­no­ra – mia­sto w sta­nie Tek­sas, w hrab­stwie Sut­ton
  • So­no­ra (ang. So­no­ra Towns­hip) – gmina w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie Han­cock
  • So­no­ra – mia­sto i gmina w Bra­zy­lii, w sta­nie Mato Gros­so do Sul

Wikipedia


sonoramente

okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: dźwięcz­nie, brzmią­co; rów­nież w zna­cze­niu: peł­nym dźwię­kiem, peł­nym gło­sem; so­no­re


SJP.pl


sonore

okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: dźwięcz­nie, brzmią­co; rów­nież w zna­cze­niu: peł­nym dźwię­kiem, peł­nym gło­sem; so­no­ra­men­te


SJP.pl


sonorny

spół­gło­ski so­nor­ne - spół­gło­ski dźwięcz­ne (m, m', n, n', ł, l, r) nie­ma­ją­ce od­po­wied­ni­ków bezdź­więcz­nych; spół­gło­ski pó­łot­war­te no­so­we lub płyn­ne


SJP.pl


sonorystyczny

→ so­no­ry­sty­ka


SJP.pl

Patrz:

sonorystyka

sonorystyka

tech­ni­ka kom­po­zy­tor­ska XX w., pod­kre­śla­ją­ca gł. brzmie­nio­we wa­lo­ry ut­wo­ru


SJP.pl


sonoryzm

kie­ru­nek w mu­zy­ce współ­czes­nej, ty­po­wy dla mu­zy­ki pol­skiej w la­tach sześć­dzie­sią­tych


SJP.pl

So­no­ryzm (z łac. "so­no­rus" „dźwięcz­ny” od "sonus" „dźwięk”) – kie­ru­nek w mu­zy­ce współ­czes­nej, za­li­cza­ny do nur­tów dru­giej awan­gar­dy, ty­po­wy prze­de wszyst­kim dla mu­zy­ki pol­skiej w la­tach 60. XX wieku, czę­sto utoż­sa­mia­ny z po­ję­ciem pol­skiej szko­ły kom­po­zy­tor­skiej.

Wikipedia


sonoterapia

me­to­da lecz­ni­cza wy­ko­rzy­stu­ją­ca ul­tradź­wię­ki do miej­sco­we­go od­dzia­ły­wa­nia na głęb­sze war­stwy skóry; fo­no­te­ra­pia


SJP.pl


sontag

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alan Son­tag – ame­ry­kań­ski bry­dży­sta
  • An­drzej Son­tag – pol­ski lek­ko­at­le­ta
  • Julia Son­tag – nie­miec­ka ak­tor­ka
  • Hen­riet­te Son­tag – nie­miec­ka śpie­wacz­ka
  • Susan Son­tag – ame­ry­kań­ska pi­sar­ka
  • Sonn­tag

Wikipedia


sony

jed­nost­ka gło­śno­ści od­po­wia­da­ją­ca 40 de­cy­be­lom przy czę­stot­li­wo­ści dźwię­ku 1 kHz


SJP.pl

Sony Group Cor­po­ra­tion (jap. ソニー株式会社 Sonī Ka­bus­hi­ki-ga­is­ha) – ja­poń­ski pro­du­cent elek­tro­ni­ki użyt­ko­wej i za­ra­zem jeden z naj­więk­szych świa­to­wych pro­du­cen­tów w tej bran­ży, za­ło­żo­ny 7 maja 1946 roku przez Ma­sa­ru Ibukę i Akio Mo­ri­tę w Tokio jako "Tokyo Com­mu­ni­ca­tion In­du­stry" (jap. 東京通信工業 "Tōkyō Tsūshin Kōgyō"). Sony jest no­to­wa­ne na gieł­dach to­kij­skiej (TSE) i no­wo­jor­skiej (NYSE). War­tość ryn­ko­wa sza­co­wa­na jest na 132 mld do­la­rów.

Wikipedia


sop

[czy­taj: sop] skrót od:
1. Służ­ba Ochro­ny Pań­stwa;
2. Straż Ochro­ny Przy­ro­dy;
3. stre­fa ogra­ni­czo­ne­go po­sto­ju;
4. spół­dziel­nia oszczęd­no­ścio­wo-po­życz­ko­wa;
5. Stra­na občianskeho po­ro­zu­me­nia - Par­tia Po­ro­zu­mie­nia Oby­wa­tel­skie­go, sło­wac­ka par­tia po­li­tycz­na


SJP.pl

Zo­bacz też: SOP.

Sop – wieś w Chor­wa­cji, w żu­pa­nii za­grzeb­skiej, w gmi­nie Rug­vi­ca. W 2011 roku li­czy­ła 404 miesz­kań­ców.

Wikipedia


sopata

naz­wi­sko


SJP.pl


sopel

za­marz­nię­ty na­ciek wodny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) po­dłuż­ny ka­wa­łek lodu zwi­sa­ją­cy z brze­gu dachu, z ga­łę­zi itp.;

 (1.2) bot. spoż. hand­lo­wa nazwa rzodk­wi ja­poń­skiej (nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Rap­ha­nus sa­ti­vus|var=lon­gi­pin­na­tus|ref=Rap­ha­nus sa­ti­vus var. lon­gi­pin­na­tus.), przy­po­mi­na­ją­cej sopel (1.1)

Wiktionary

Sople – ga­le­ria zdjęć

Sopel – lód w for­mie na­cie­ku zwi­sa­ją­ce­go z kra­wę­dzi dachu, ga­łę­zi lub in­ne­go po­dob­ne­go miej­sca. Pow­sta­je naj­czę­ściej wów­czas, kiedy tem­pe­ra­tu­ra po­wie­trza wy­no­si nieco po­ni­żej 0 °C, a pro­mie­nio­wa­nie sło­necz­ne po­wo­du­je ogrze­wa­nie się śnie­gu lub lodu le­żą­ce­go na po­ła­ci dachu bądź na ga­łę­ziach drze­wa i w re­zul­ta­cie – jego top­nie­nie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Cała wieś była za­sy­pa­na śnie­giem, a z da­chów zwi­sa­ły ogrom­ne sople lodu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsɔpɛl, AS: sopel

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sopleniec m.

:: zdrobn. sopelek m.

 przym. soplowy, sopelkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) rzodkiew japońska, daikon

Wiktionary


sopelek

zdrob­nie­nie od: sopel


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: sopel

 (1.2) mały sopel

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na mro­zie świę­te­mu mi­ko­ła­jo­wi robią się so­pel­ki na bro­dzie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɔˈpɛlɛk, AS: sopelek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sopel m., sopleniec m.

 przym. soplowy, sopelkowy

Wiktionary


sopelkowy

→ so­pe­lek


SJP.pl

Patrz:

sopelek

sophia

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sop­hia – mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Wir­gi­nia Za­chod­nia, w hrab­stwie Ra­le­igh
  • Sop­hia – dawna nazwa Niu­la­ki­ty, naj­bar­dziej wy­su­nię­tej na po­łud­nie wyspy w Tu­va­lu
  • Sop­hia – hu­ma­no­i­dal­ny robot
  • Sop­hia – ja­poń­ski ze­spół mu­zycz­ny
  • Zofia
  • Sofia

Wikipedia


sophrosyne

[czy­taj: so­fro­sy­ne] ogół wa­lo­rów wew­nętrz­nych, do któ­rych po­sia­da­nia dą­ży­li wyksz­tał­ce­ni Grecy sta­ro­żyt­ni, np. umiar, opa­no­wa­nie, roz­wa­ga, roz­są­dek; so­fro­zy­ne


SJP.pl

Soph­ro­sy­ne ( σωφροσύνη) – cnota mo­ral­na w etyce sta­ro­żyt­nej, oz­na­cza­ją­ca umiar­ko­wa­nie, sa­mo­kon­tro­lę, sa­mo­o­gra­ni­cze­nie, sa­mo­wie­dzę, pa­no­wa­nie nad sobą, roz­wa­gę. Czę­sto prze­ciw­sta­wia­no ją hy­bris, po­le­ga­ją­cej na nad­mier­nej dumie, aro­gan­cji, prze­kra­cza­niu wła­ści­wej miary.

Wikipedia


sopieszyno

wieś w Pol­sce


SJP.pl

So­pie­szy­no (do­dat­ko­wa nazwa w j. ka­szub. Sopieszëno) – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie wej­he­row­skim, w gmi­nie Wej­he­ro­wo. Leży na pół­noc­no-wschod­nim obrze­żu Trój­miej­skie­go Parku Kra­jo­bra­zo­we­go i Ob­sza­ru Chro­nio­ne­go Na­tu­ra 2000 przy tra­sie drogi wo­je­wódz­kiej nr 224.

Wikipedia


sopiłka

ukra­iń­ski lu­do­wy in­stru­ment dęty drew­nia­ny, ro­dzaj fletu pro­ste­go


SJP.pl


sopiński

naz­wi­sko


SJP.pl


sopka

sa­mot­nie po­ło­żo­ne wy­so­kie wznie­sie­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stpol. wzgó­rze, pa­gó­rek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsɔpka, AS: sopka

Wiktionary


soplaczek

strzę­po­tek so­pla­czek - ga­tu­nek mo­ty­la z ro­dzi­ny po­łud­nic


SJP.pl


sopleniec

na­ciek kry­sta­licz­ny w po­sta­ci sopla zwi­sa­ją­ce­go ze stro­pu ja­ski­ni; sta­lak­tyt


SJP.pl


soplica

ro­dzaj z ro­dzi­ny ara­u­ka­rio­wa­tych, obej­mu­ją­cy około 20 ga­tun­ków wiecz­nie zie­lo­nych, dłu­go­wiecz­nych drzew igla­stych, ros­ną­cych w la­sach tro­pi­kal­nych i sub­tro­pi­kal­nych od In­do­chin po Fidżi; aga­tis


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • so­pli­ca – jedna z nazw ro­dza­ju drzew aga­tis z ro­dzi­ny ara­u­ka­rio­wa­tych
  • So­pli­ca – naz­wi­sko pol­skie herbu Korz­bok
  • So­pli­co­wie – ro­dzi­na fik­cyj­nych po­sta­ci z po­e­ma­tu Pan Ta­de­usz: Ta­de­usz So­pli­ca, Jacek So­pli­ca i Sę­dzia So­pli­ca
  • Se­we­ryn So­pli­ca – fik­cyj­ny bo­ha­ter zbio­ru gawęd Hen­ry­ka Rze­wu­skie­go pt. Pa­miąt­ki JPana Se­we­ry­na So­pli­cy, cze­śni­ka par­naw­skie­go
  • So­pli­ca – pse­u­do­nim m.in. Wa­le­re­go Sław­ka i Ka­je­ta­na Ste­fa­no­wi­cza
  • So­pli­ca – pol­ska wódka

Wikipedia


soplicowo

Zo­bacz też: So­pli­co­wo.

So­pli­co­wo ( Сапліцы, "Sa­pli­cy", Сапліцы, "Sa­pli­cy") – dawna wieś. Te­re­ny, na któ­rych le­ża­ła, znaj­du­ją się obec­nie na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie gro­dzień­skim, w re­jo­nie ko­re­lic­kim, w siel­so­wie­cie Rajca.

Wikipedia


soplowaty

przy­po­mi­na­ją­cy sopel, po­dob­ny do sopla


SJP.pl


soplowy

przy­miot­nik od: sopel


SJP.pl


soplówka

ro­dzaj grzy­bów z ro­dzi­ny so­plów­ko­wa­tych


SJP.pl


soplówkowate

o ce­chach so­plów­ko­wa­tych (ro­dzi­na grzy­bów)


SJP.pl

So­plów­ko­wa­te ("He­ri­cia­ce­ae" Donk) – ro­dzi­na grzy­bów z rzędu go­łąb­kow­ców ("Rus­su­la­les").

Wikipedia


soplówkowaty

o ce­chach so­plów­ko­wa­tych (ro­dzi­na grzy­bów)


SJP.pl


sopocianin

miesz­ka­niec So­po­tu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec So­po­tu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsɔpɔˈt͡ɕä̃ɲĩn, AS: sopoćä̃ńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sopot mrz.

:: fż. sopocianka ż.

 przym. sopocki

Wiktionary


sopocianka

miesz­kan­ka So­po­tu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka So­po­tu

 (1.2) ko­bie­ta po­cho­dzą­ca z So­po­tu, uro­dzo­na w So­po­cie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy siat­kar­ki z Atomu Trefl Sopot są so­po­cian­ka­mi?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsɔpɔˈt͡ɕãnka, AS: sopoćãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sopot mrz.

:: fż. sopocianin mos.

 przym. sopocki

Wiktionary


sopocki

przy­miot­nik od: Sopot


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy So­po­tu, zwią­za­ny z So­po­tem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɔˈpɔt͡sʲci, AS: sopocʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sopot mrz., sopocianin mos., sopocianka ż.

Wiktionary


sopor

stan znacz­ne­go ogra­ni­cze­nia ak­tyw­no­ści psy­cho­ru­cho­wej; odręt­wie­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) med. cho­ro­bli­we odręt­wie­nie, nie­kie­dy po­prze­dza­ją­ce śpiącz­kę;

Wiktionary

Sopor, stan półś­piącz­ki ("przedś­piącz­ka", "odręt­wie­nie") – stan ilo­ścio­we­go za­bu­rze­nia świa­do­mo­ści.

Chory w so­po­rze po­zo­sta­je w pa­to­lo­gicz­nie głę­bo­kim śnie, re­a­gu­je je­dy­nie na ból oraz bodź­ce słu­cho­we (po­tra­fi nie­kie­dy po­wie­dzieć np. swoje naz­wi­sko), jest nie­zdol­ny do wy­ko­na­nia czyn­no­ści bar­dziej zło­żo­nych. Sopor po­ja­wia się w przy­pad­kach za­truć, ura­zów głowy, cięż­kich cho­rób ogól­no­u­stro­jo­wych.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈsɔpɔr, AS: sopor

Wiktionary


sopot

mia­sto w pół­noc­nej Pol­sce nad Za­to­ką Gdań­ską, po­mię­dzy Gdań­skiem i Gdy­nią


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gwara. zdrój, źró­dło; miej­sce, z któ­re­go wy­pły­wa woda

Wiktionary

Sopot ( Sopòt lub też Sopòtë, Copòtë, Copòt; Zop­pot) – mia­sto na pra­wach po­wia­tu w pół­noc­nej Pol­sce nad Za­to­ką Gdań­ską (Morze Bał­tyc­kie), po­ło­żo­ne na Po­brze­żu Gdań­skim, mię­dzy Gdań­skiem a Gdy­nią, z któ­ry­mi two­rzy Trój­mia­sto, w obrę­bie aglo­me­ra­cji trój­miej­skiej. Jest najm­niej­szym pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści mia­stem na pra­wach po­wia­tu w Pol­sce oraz najm­niej­szym pod tym samym wzglę­dem mia­stem, któ­re­go or­ga­nem wła­dzy wy­ko­naw­czej jest pre­zy­dent (a nie bur­mistrz).

Wikipedia


sopoćko

So­poć­ko – pol­skie naz­wi­sko, w Pol­sce nosi je mniej niż 200 osób.

Wikipedia


sopran

wy­so­ki głos żeń­ski (lub męski - wy­stę­pu­ją­cy bar­dzo rzad­ko)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) muz. naj­wyż­szy głos żeń­ski lub chło­pię­cy;

 (1.2) pot. in­stru­ment z taką barwą dźwię­ku

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) pot. osoba z takim gło­sem

Wiktionary

So­pran (od sopra z supra „ponad”) – naj­wyż­szy głos żeń­ski. Zwy­kle obej­mu­je skalę – w mu­zy­ce chó­ral­nej – od c1 do a2. Od so­li­stek wy­ma­ga się zaz­wy­czaj c3, rza­dziej cis3, d3 czy es3, a od niek­tó­rych ro­dza­jów głosu nawet dźwię­ków e3 czy f3. Rów­nież o so­list­kach dy­spo­nu­ją­cym tym typem głosu cza­sa­mi mówi się po pro­stu "so­pran".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ewa gra na pia­ni­nie i śpie­wa pię­knym so­pra­nem.

 (2.1) Hra­bia po­dzi­wiał prze­bo­jo­wą arię so­pra­na.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsɔprãn, AS: soprãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sopranistka ż., sopranista m.

:: zdrobn. sopranik m.

 przym. sopranowy

Wiktionary


sopranik

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) zdrobn. cichy i de­li­kat­ny so­pran

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sopran mzw./mrz.

Wiktionary


sopranista

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) muz. chło­piec lub ka­strat, który śpie­wa so­pra­nem

 (1.2) muz. muzyk, który gra na in­stru­men­cie wy­da­ją­cym dźwię­ki zbli­żo­ne do so­pra­nu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Trud­no zna­leźć so­pra­ni­stę, bo tak wy­so­kim gło­sem śpie­wa­ją głów­nie ko­bie­ty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsɔprãˈɲista, AS: soprãńista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sopran m.

:: fż. sopranistka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sopran

Wiktionary


sopranistka

→ so­pra­ni­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta, która śpie­wa so­pra­nem

Wiktionary

Patrz:

sopranista

Przykłady

 (1.1) Głos tej so­pra­nist­ki obej­mu­je czte­ry ok­ta­wy!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsɔprãˈɲistka, AS: soprãńistka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sopran, sopranista

 przym. sopranowy

Wiktionary


sopranowy

przy­miot­nik od: so­pran


SJP.pl


sopron

So­pron ( Ödenburg, Šoproň) – mia­sto i re­gion na Wę­grzech. Licz­ba lud­no­ści So­pro­nu w 2011 roku wy­nio­sła ponad 60,7 tys.

Mia­sto po­ło­żo­ne jest bli­sko gra­ni­cy z Au­strią, na pół­noc od Alp Wę­gier­skich i po­łud­nie od Je­zio­ra Ne­zy­der­skie­go. Po­łą­czo­ne jest li­nia­mi ko­le­jo­wy­mi z Wied­niem, Bu­da­pesz­tem i Bra­ty­sła­wą. Znane jest z do­brych win. Lo­kal­nym spe­cja­łem są wina "tra­mi­ni" i "So­pro­ni Kékfrankos".

Wikipedia


soproński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z So­pro­nem, do­ty­czą­cy So­pro­nu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sopron mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rzad. szoproński

Wiktionary


sor

szpi­tal­ny od­dział ra­tun­ko­wy, w któ­rym udzie­la­na jest pomoc oso­bom w sta­nie na­głe­go za­gro­że­nia zdro­wot­ne­go


SJP.pl

skró­to­wiec w funk­cji rze­czow­ni­ka ro­dza­ju mę­sko­rze­czo­we­go

 (1.1) = med. szpi­tal­ny od­dział ra­tun­ko­wy;

 (1.2) = eduk. wojsk. Szko­ła Ofi­ce­rów Re­zer­wy;

 (1.3) = roln. spół­dziel­czy oś­ro­dek rolny

 (1.4) = roln. sta­cja ochro­ny ro­ślin

 (1.5) = rad. sta­cja ob­słu­gi ra­dio­tech­nicz­nej

Wiktionary

Sor – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Ok­sy­ta­nia, w de­par­ta­men­cie Ariège.

We­dług da­nych na rok 1990 gminę za­miesz­ki­wa­ło 28 osób, a gę­stość za­lud­nie­nia wy­no­si­ła 26 osób/km² (wśród 3020 gmin re­gio­nu Midi-Pyrénées Sor pla­su­je się na 1035. miej­scu pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści, na­to­miast pod wzglę­dem po­wierzch­ni na miej­scu 1751.).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: sɔr, AS: sor

Wiktionary


sorabista

spe­cja­li­sta w za­kre­sie so­ra­bi­sty­ki


SJP.pl


sorabistka

→ so­ra­bi­sta


SJP.pl

Patrz:

sorabista

sorabistyczny

→ so­ra­bi­sty­ka


SJP.pl

Patrz:

sorabistyka

sorabistyka

nauka zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem ję­zy­ka, li­te­ra­tu­ry, kul­tu­ry i hi­sto­rii Łu­ży­czan (Ser­bów łu­życ­kich)


SJP.pl

So­ra­bi­sty­ka – dy­scy­pli­na zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem ję­zy­ka, li­te­ra­tu­ry, kul­tu­ry i dzie­jów Ser­bów Łu­życ­kich. Sta­no­wi część sla­wi­sty­ki.

So­ra­bi­sty­ka wy­kła­da­na jest na Uni­wer­sy­te­cie War­szaw­skim, Lwow­skim, Lip­skim a naj­dłu­żej na Uni­wer­sy­te­cie Ka­ro­la w Pra­dze. Za spra­wą Adol­fa Černego stu­dia so­ra­bi­stycz­ne roz­po­czę­to w 1901 r. na Wy­dzia­le Fi­lo­zo­ficz­nym Uni­wer­sy­te­tu Ka­ro­la. Jego prace kon­ty­nu­o­wał Josef Páta. W 1933 r. po­wo­ła­no do życia Ka­te­drę So­ra­bi­sty­ki.

Wikipedia


sorabizm

wyraz, zwrot lub kon­struk­cja skład­nio­wa wzo­ro­wa­ne na ję­zy­ku łu­życ­kim albo z niego prze­ję­te


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. wyraz, zwrot, forma gra­ma­tycz­na za­po­ży­czo­na do ja­kie­goś ję­zy­ka z ję­zy­ka dol­no­łu­życ­kie­go lub gór­no­łu­życ­kie­go;

Wiktionary

So­ra­bizm ( So­ra­bes „Łu­ży­cza­nie”) – ele­ment ję­zy­ko­wy (wyraz, zwrot lub kon­struk­cja zda­nio­wa) za­po­ży­czo­na z ję­zy­ków łu­życ­kich lub na nim wzo­ro­wa­na.

Ze wzglę­du na nie­wiel­ką licz­bę użyt­kow­ni­ków obyd­wu ję­zy­ków łu­życ­kich (gór­no­łu­życ­kie­go i dol­no­łu­życ­kie­go) oraz ogra­ni­czo­ny ob­szar bez­poś­red­nich kon­tak­tów łu­życ­ko-in­no­ję­zycz­nych, ogól­na licz­ba so­ra­biz­mów jest względ­nie mała.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: sɔˈrabʲism̥, AS: sorabʹism̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sorabistyka ż., sorabista mos., sorabistka ż.

 przym. sorabistyczny

Wiktionary


soralium

(zwy­kle w licz­bie mno­giej) organ rozm­na­ża­nia się we­ge­ta­tyw­ne­go u po­ro­stów, wyt­wa­rza­ją­cy so­re­dia


SJP.pl


sorani

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) jęz. język z grupy irań­skiej, two­rzą­cy wraz z kur­man­dżi oraz kil­ko­ma in­ny­mi po­krew­ny­mi ję­zy­ka­mi i dia­lek­ta­mi tzw. ma­kro­ję­zyk kur­dyj­ski;

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) środkowokurdyjski

Wiktionary


sorbaria

krzew z ro­dzi­ny ró­żo­wa­tych


SJP.pl


sorbat

sub­stan­cja po­chła­nia­na w pro­ce­sie sorp­cji


SJP.pl


sorbent

sub­stan­cja po­chła­nia­ją­ca w pro­ce­sie sorp­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. sub­stan­cja po­chła­nia­ją­ca w pro­ce­sie sorp­cji

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsɔrbɛ̃nt, AS: sorbẽnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sorpcja ż., sorbowanie n., adsorbent m., absorbent m., sorbat m., adsorbat m., absorbat m., adsorber mrz., adsorpcja ż.

 czas. sorbować ndk., adsorbować ndk., absorbować ndk.

 przym. sorpcyjny, adsorpcyjny, absorpcyjny

Wiktionary


sorbentowy

→ sor­bent


SJP.pl

Patrz:

sorbent

sorbet

ro­dzaj orzeź­wia­ją­ce­go de­se­ru, ro­bio­ne­go z po­sło­dzo­nej wody z zam­ro­żo­ny­mi owo­ca­mi (naj­czę­ściej so­kiem lub purée), ewen­tu­al­nie winem i li­kie­rem


SJP.pl

Sor­bet – ro­dzaj orzeź­wia­ją­ce­go mro­żo­ne­go de­se­ru, ro­bio­ne­go z po­sło­dzo­nej wody z prze­wa­gą zam­ro­żo­nych owo­ców (naj­czę­ściej so­kiem lub purée), ewen­tu­al­nie winem lub li­kie­rem. Po­cho­dze­nie sor­be­tu przy­pi­su­je się na­po­jo­wi z Azji (Iran) o naz­wie, ro­bio­ne­mu z po­sło­dzo­ne­go soku owo­co­we­go i wody. Ter­min „sor­bet” po­cho­dzi od tu­rec­kie­go şerbat lub şerbet, szar­bat.

Wikipedia


sorbetowy

→ sor­bet


SJP.pl

Patrz:

sorbet

sorbinian

1. sól kwasu sor­bi­no­we­go;
2. sor­bi­nian po­ta­su - śro­dek kon­ser­wu­ją­cy do­da­wa­ny głów­nie do wy­pie­ków i na­po­jów ga­zo­wa­nych


SJP.pl


sorbinowy

kwas sor­bi­no­wy - or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy nie­na­sy­co­nych kwa­sów kar­bok­sy­lo­wych; kwas sor­bo­wy


SJP.pl


sorbit

mie­sza­ni­na fer­ry­tu i ce­men­ty­tu pow­sta­ją­ca w sta­lach sto­po­wych, cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się wy­so­ką wy­trzy­ma­ło­ścią i pla­stycz­no­ścią


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • sor­bit – skład­nik stali
  • sor­bit – sor­bi­tol, or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny
  • sor­bent – sub­stan­cja po­chła­nia­ją­ca inną sub­stan­cję

Wikipedia


sorbitol

biały, bez­won­ny, kry­sta­licz­ny pro­szek o słod­kim smaku, sze­ro­ko roz­po­wszech­nio­ny w świe­cie ro­ślin­nym, wy­stę­pu­ją­cy m.in. w owo­cach ja­rzę­bi­ny i kras­no­ro­stach; sor­bit (daw­niej)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. spoż. biały, kry­sta­licz­ny pro­szek na­tu­ral­nie wy­stę­pu­ją­cy w ja­rzę­bi­nach, uży­wa­ny jako sło­dzik;

Wiktionary

Sor­bi­tol (sor­bit), C6H8(OH)6 – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy cu­kro­li, al­ko­hol hek­sa­hy­drok­sy­lo­wy. Be­zbarw­na sub­stan­cja kry­sta­licz­na o słod­kim smaku, do­brze roz­pu­szczal­na w wo­dzie. Otrzy­my­wa­ny jest po­przez re­duk­cję glu­ko­zy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Żując za dużo, na­ra­żasz swój żo­łą­dek na spore nie­przy­jem­no­ści. Guma do żucia roz­luź­nia nerwy i mię­śnie, po­ma­ga rów­nież w walce z próch­ni­cą. Jed­nak, we­dług sto­ma­to­lo­gów, takie dzia­ła­nie ma tylko guma bez cukru - jej żucie mię­dzy po­sił­ka­mi wy­dat­nie zmniej­sza ry­zy­ko próch­ni­cy. Je­dy­nym pro­ble­mem jest za­war­ty w niej sło­dzik - sor­bi­tol.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. sorbit, E420, C6H8(OH)6

Wiktionary


sorbitolowy

→ sor­bi­tol


SJP.pl

Patrz:

sorbitol

sorbona

uni­wer­sy­tet pa­ry­ski zaw­dzię­cza­ją­cy swą nazwę daw­ne­mu mianu wy­dzia­łu te­o­lo­gicz­ne­go tego uni­wer­sy­te­tu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. ze­spół bu­dyn­ków w Dziel­ni­cy Ła­ciń­skiej Pa­ry­ża, daw­niej sie­dzi­ba Uni­wer­sy­te­tu Pa­ry­skie­go;

 (1.2) pot. Uni­wer­sy­tet Pa­ry­ski;

Wiktionary

Sor­bo­na ( "La Sor­bon­ne") − ze­spół bu­dyn­ków w Dziel­ni­cy Ła­ciń­skiej (V) Pa­ry­ża, pow­sta­ły jako ko­le­gium na daw­nym Uni­wer­sy­te­cie Pa­ry­skim, obec­nie mie­szczą­cy sze­reg in­sty­tu­cji ba­daw­czych i edu­ka­cyj­nych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sor­bo­na po­ło­żo­na jest w Dziel­ni­cy Ła­ciń­skiej.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. sorboński

Wiktionary


sorbować

po­chła­niać, ab­sor­bo­wać (związ­ki che­micz­ne)


SJP.pl


sorbowy

kwas sor­bo­wy - or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy nie­na­sy­co­nych kwa­sów kar­bok­sy­lo­wych; kwas sor­bi­no­wy


SJP.pl


sorboza

mo­no­sa­cha­ryd, sub­stan­cja kry­sta­licz­na o słod­kim smaku, roz­pu­szczal­na w wo­dzie, uży­wa­na do pro­duk­cji wi­ta­mi­ny C


SJP.pl

Sor­bo­za – cu­kier pro­sty, na­le­żą­cym do ketoz, ke­to­hek­so­za. Zwią­zek wy­stę­pu­je w znacz­nych ilo­ściach w owo­cach "Sor­bus au­cu­pa­ria" oraz w łu­pi­nach owo­ców "Pas­si­flo­ra edu­lis". W owo­cach tych ro­ślin pełni rolę ma­te­ria­łu za­pa­so­we­go. Sor­bo­zę zna­le­zio­no także u niek­tó­rych po­ro­stów

Wikipedia


sorboński

przy­miot­nik od: Sor­bo­na


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Sor­bo­ną, do­ty­czą­cy Sor­bo­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sorbona ż.

Wiktionary


sordes

ro­dzaj pte­ro­za­u­ra z ro­dzi­ny ram­fo­ryn­chów


SJP.pl

Sor­des ("Sor­des pi­lo­sus") – pte­ro­za­ur z ro­dzi­ny ram­fo­ryn­chów (Rhamp­hor­hyn­chi­dae); jego nazwa zna­czy "dia­beł". Nazwę zaw­dzię­cza swo­je­mu wy­glą­do­wi.

Żył w okre­sie póź­nej jury (ok. 162–148 mln lat temu) na te­re­nach Azji. Dłu­gość ciała ok. 60 cm, roz­pię­tość skrzy­deł ok. 40–50 cm, cię­żar ok. 200 g. Jego szcząt­ki zna­le­zio­no w Ka­zach­sta­nie (w oko­li­cach mia­sta Szym­kent).

Wikipedia


sordino

przy­rząd do ści­sza­nia i zmia­ny barwy dźwię­ków w in­stru­men­tach mu­zycz­nych; tłu­mik, sor­dy­na, sur­dy­na


SJP.pl


sordyl

naz­wi­sko


SJP.pl


sordyna

przy­rząd do ści­sza­nia i zmia­ny barwy dźwię­ków w in­stru­men­tach mu­zycz­nych; tłu­mik, sor­di­no, sur­dy­na


SJP.pl


sorea

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) miej­sco­wość wy­stę­pu­ją­ca w Pi­śmie Świę­tym Sta­re­go Te­sta­men­tu;

Wiktionary

Sorea – (hbr: צרעה), co zna­czy Szer­szeń, miej­sco­wość wy­stę­pu­ją­ca w Pi­śmie Świę­tym Sta­re­go Te­sta­men­tu, jako gra­nicz­na ple­mie­nia Judy (Joz 15:33) i Dana (Joz 19:41), za­li­cza­na na pod­sta­wie Sdz 13:25 i 18:2 do dzie­dzict­wa tego ostat­nie­go. W Bi­blii wy­stę­pu­je wraz z są­sied­nim Esz­ta­ol.

Wikipedia


soredium

(zwy­kle w licz­bie mno­giej) po­je­dyn­cza ko­mór­ka glonu ople­cio­na strzęp­ka­mi grzy­bów, roz­sy­py­wa­na przez po­ro­sty w pro­ce­sie rozm­na­ża­nia bezpł­cio­we­go; ur­wi­stek


SJP.pl


sorek

ssak z rzędu owa­do­żer­nych; ry­jów­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|No­tio­so­rex|Coues|ref=tak., ssak z po­dro­dzi­ny ry­jó­wek;

Wiktionary

Sorek ("No­tio­so­rex") – ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny ry­jó­wek (So­ri­ci­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny ry­jów­ko­wa­tych (So­ri­ci­dae).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Współ­cze­śnie ma­leń­ki żar­łocz­ny sorek wy­stę­pu­je tylko w Ame­ry­ce.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sorki nmos.

Wiktionary


sorento

model sa­mo­cho­du marki Kia


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • So­ren­to (Il­li­no­is)
  • Kia So­ren­to
  • Sor­ren­to

Wikipedia


sorgo

ro­śli­na tra­wia­sta po­cho­dzą­ca z Afry­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Sorg­hum|ref=tak., ro­śli­na tra­wia­sta po­cho­dzą­ca z Afry­ki, licz­nie upra­wia­na w bied­nych kra­jach jako zboże;

Wiktionary

Sorgo ("Sorg­hum") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny wiech­li­no­wa­tych. Obej­mu­je 18–20 ga­tun­ków. Szcze­gól­nie dużo pro­ble­mów tak­so­no­micz­nych przy­spa­rza "Sorg­hum bi­co­lor", któ­re­go od­mia­ny i pod­ga­tun­ki były po­wo­dem opi­sy­wa­nia licz­nych, odręb­nych ga­tun­ków. Ro­śli­ny tego ro­dza­ju wy­stę­pu­ją w stre­fie kli­ma­tów cie­płych i go­rą­cych Sta­re­go Świa­ta (tylko jeden en­de­micz­ny ga­tu­nek ro­śnie w Mek­sy­ku), sta­no­wiąc jedną z naj­waż­niej­szych ro­ślin zbo­żo­wych tych re­gio­nów świa­ta.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈsɔrɡɔ, AS: sorgo

Wiktionary

Powiązane:

 przym. sorgowy

Wiktionary


sorgowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z sor­giem, do­ty­czą­cy sorga; zro­bio­ny z sorga; za­wie­ra­ją­cy sorgo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sorgo n.

Wiktionary


soria

wy­so­ko­ga­tun­ko­wa wełna me­ry­no­sów


SJP.pl

Soria – mia­sto w pół­noc­no-środ­ko­wej Hisz­pa­nii w re­gio­nie Ka­sty­lia i León na wy­so­ko­ści ok. 1100 m n.p.m. Jest sto­li­cą pro­win­cji o tej samej naz­wie. Około 39 tys. miesz­kań­ców. Soria jest najm­niej­szą sto­li­cą pro­win­cji w Hisz­pa­nii, roz­cią­ga się wzdłuż brze­gów rzeki Duero. W mie­ście znaj­du­je się wiele ko­ścio­łów, wszyst­kie z brą­zo­we­go ka­mie­nia i więk­szo­ści po­cho­dzą­cych z XII wieku.

Wikipedia


sorites

soryt;
1. w fi­lo­zo­fii grec­kiej: dowód nie­moż­no­ści usta­le­nia, ile zia­ren można odjąć od stosu, by po­zo­sta­ła resz­ta nadal była sto­sem zia­ren;
2. w lo­gi­ce:
a) sy­lo­gizm o licz­bie prze­sła­nek więk­szej niż dwie; łań­cusz­nik;
b) łań­cuch sy­lo­giz­mów, w któ­rym opu­szcza się wnio­ski poś­red­nie i prze­cho­dzi do wnio­sku koń­co­we­go; łań­cusz­nik


SJP.pl


sorka

w gwa­rze ucz­niow­skiej: na­u­czy­ciel­ka, pro­fe­sor­ka


SJP.pl


sorki

w gwa­rze ucz­niow­skiej: na­u­czy­ciel­ka, pro­fe­sor­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|No­tio­so­ri­ci­ni|Re­u­mer|ref=tak., ple­mię ssa­ków z po­dro­dzi­ny ry­jó­wek;

wy­krzy­knik

 (2.1) pot. forma wy­ra­że­nia żalu, także. z ko­no­ta­cją sar­kaz­mu

forma rze­czow­ni­ka.

 (3.1) M., B. i W. lm. od: sorek

Wiktionary

Sorki (No­tio­so­ri­ci­ni) – ple­mię ssa­ków z po­dro­dzi­ny ry­jó­wek (So­ri­ci­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny ry­jów­ko­wa­tych (So­ri­ci­dae).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wiel­ko­so­rek za­li­cza­ny jest do sor­ków.

 (2.1) Sorki, że się spóź­ni­łam.

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

:: rzecz. sorek mzw.

 (2.1)

:: wykrz. sorry

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) war. sorry

Wiktionary


sorkonos

ro­dzaj ssa­ków z ro­dzi­ny ryj­ko­no­so­wa­tych


SJP.pl

Sor­ko­nos ("Rhyn­cho­cy­on") – ro­dzaj ssa­ków z pię­cio­ma ga­tun­ka­mi na­le­żą­cy do po­dro­dzi­ny i ro­dzi­ny ryj­ko­no­so­wa­tych (Ma­cro­sce­li­di­dae). Zwie­rzę­ta te mają dłu­gie i gięt­kie pyski, dłu­gie uszy, brą­zo­wy, nie­kie­dy pa­sko­wa­ny grzbiet, coraz cień­szy dy­stal­nie ogon, róż­nią się od sie­bie uma­szcze­niem.

Wikipedia


sorkwicianin

miesz­ka­niec Sork­wit (wsi w Pol­sce)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Sork­wit

 (1.2) osoba po­cho­dzą­ca z Sork­wit, uro­dzo­na w Sork­wi­tach

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Cho­ciaż nie je­stem sork­wi­cia­ni­nem od uro­dze­nia, to jed­nak bar­dzo do­brze znam pro­ble­my Sork­wit i dla­te­go kan­dy­du­ję na wójta na­szej gminy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sorkwity nmos.

:: fż. sorkwicianka ż.

 przym. sorkwicki

Wiktionary


sorkwicianka

miesz­kan­ka Sork­wit (wsi w Pol­sce)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Sork­wit

 (1.2) ko­bie­ta po­cho­dzą­ca z Sork­wit, uro­dzo­na w Sork­wi­tach

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sorkwity nmos.

:: fm. sorkwicianin mos.

 przym. sorkwicki

Wiktionary


sorkwicki

→ Sork­wi­ty


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Sork­wi­ta­mi, do­ty­czą­cy Sork­wit

Wiktionary

Patrz:

Sorkwity

Powiązane:

 rzecz. Sorkwity nmos., sorkwicianin m., sorkwicianka ż.

Wiktionary


sorkwity

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Sork­wi­ty (niem. "Sor­qu­it­ten") – wieś ma­zur­ska w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie mrą­gow­skim, w gmi­nie Sork­wi­ty.

Wieś leży przy dro­dze ek­spre­so­wej S16 i linii ko­le­jo­wej Olsz­tyn–Czer­won­ka–Mrą­go­wo–Ełk, na któ­rej jest przy­sta­nek ko­le­jo­wy Sork­wi­ty.

Wikipedia


sornat

naz­wi­sko


SJP.pl


soroban

ja­poń­skie li­czy­dło


SJP.pl

So­ro­ban (jap. 算盤 lub 十露盤 so­ro­ban) – ja­poń­ska od­mia­na li­czy­dła, od­po­wied­nik eu­ro­pej­skie­go aba­ku­sa.

Skła­da się naj­czę­ściej z 23 lub 27 linii prze­cię­tych po­przecz­ną belką. W jed­nej linii znaj­du­ją się 4 ko­ra­li­ki po­ni­żej belki i 1 ko­ra­lik po­wy­żej niej. Obli­czeń do­ko­nu­je się po­przez prze­su­wa­nie ko­ra­li­ków do lub od belki po­przecz­nej.

Wikipedia


sorocki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z So­ro­ka­mi, do­ty­czą­cy Sorok

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Soroki nmos.

Wiktionary


soroczyński

naz­wi­sko


SJP.pl


sorok

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. czter­dzie­ści (40) sztuk skór; wiąz­ka tyluż

Wiktionary


soroka

naz­wi­sko


SJP.pl


soroki

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w pół­noc­no-wschod­niej czę­ści Moł­da­wii, przy­stań nad Dnie­strem;

Wiktionary

So­ro­ki ( So­ro­ca) – mia­sto w pół­noc­no-wschod­niej czę­ści Moł­da­wii, przy­stań nad Dnie­strem, 28 362 miesz­kań­ców (2006); prze­mysł elek­tro­tech­nicz­ny, spo­żyw­czy oraz odzie­żo­wy. Sto­li­ca re­jo­nu So­ro­ca. Jedno z naj­star­szych miast Moł­da­wii. Mia­sto po­wszech­nie uwa­ża­ne za sto­li­cę moł­daw­skich Romów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ka­mień z Coşauţi jest sze­ro­ko znany i ce­nio­ny w Moł­da­wii – po­słu­żył do wznie­sie­nia for­te­cy w po­bli­skich So­ro­kach, cerk­wi Trzech Hie­rar­chów w Jas­sach czy ki­szy­niow­skie­go Łuku Trium­fal­ne­go.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. sorocki

Wiktionary


sorokowiec

dawna mo­ne­ta au­striac­ka


SJP.pl


sororat

mał­żeń­stwo za­war­te z sio­strą zmar­łej żony


SJP.pl

So­ro­rat (z łac. "soror" – sio­stra) – zwy­czaj na­ka­zu­ją­cy po­ślu­bie­nie przez męż­czyz­nę sio­stry lub sióstr (zaz­wy­czaj ko­lej­no) swo­jej żony (lub na­rze­czo­nej), jeśli jest ona bez­płod­na, albo po jej śmier­ci. Prak­ty­ko­wa­ne m.in. przez Busz­me­nów, Ho­ten­to­tów, He­re­rów i Fonów. So­ro­ra­tem na­zy­wa­ne cza­sa­mi jest mał­żeń­stwo po­li­gy­nicz­ne z dwie­ma lub wię­cej sio­stra­mi.

Wikipedia


soros

[czy­taj: SZOrosz albo SOros] naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ti­va­dar Soros
  • Ge­or­ge Soros
  • (3652) Soros

Wikipedia


sorpcja

pro­ces ad­sorp­cji lub ab­sorp­cji, albo oba te pro­ce­sy za­cho­dzą­ce jed­no­cze­śnie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) chem. ogól­ne po­ję­cie obej­mu­ją­ce pro­ce­sy: ad­sorp­cji i ab­sorp­cji

Wiktionary

Sorp­cja – po­chła­nia­nie jed­nej sub­stan­cji (gazów, par cie­czy, par sub­stan­cji sta­łych i ciał roz­pu­szczo­nych w cie­czach), zwa­nej sor­ba­tem, przez inną sub­stan­cję (ciało po­ro­wa­te), zwaną sor­ben­tem.

Pro­ce­som sorp­cyj­nym czę­sto to­wa­rzy­szą inne, jak po­wierzch­nio­we wy­trą­ca­nie się trud­no roz­pu­szczal­nych soli (wła­ści­wo­ści rozt­wo­ru przy gra­ni­cy faz są czę­sto inne niż w głębi rozt­wo­ru, na przy­kład może być zmie­nio­na prze­ni­kal­ność die­lek­trycz­na).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈsɔrpt͡sʲja, AS: sorpcʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. adsorber mrz., adsorbent mrz., adsorbat mrz., sorbowanie n., sorbent mrz., adsorpcja, absorpcja, persorpcja, desorpcja, absorber, absorpcyjność, absorbat, absorbent m.

 czas. absorbować, adsorbować

 przym. sorpcyjny, adsorpcyjny

Wiktionary


sorpcyjny

→ sorp­cja


SJP.pl

Patrz:

sorpcja

sorrento

mia­sto we Wło­szech


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. miej­sco­wość i gmina we Wło­szech, w re­gio­nie Kam­pa­nia, w pro­win­cji Ne­a­pol;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sor­ren­to – mia­sto w sta­nie Wik­to­ria, w Hrab­stwie Mor­ning­ton Pe­nin­su­la
  • Sor­ren­to – miej­sco­wość i gmina w re­gio­nie Kam­pa­nia, w pro­win­cji Ne­a­pol
  • Sor­ren­to – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Flo­ry­da, w hrab­stwie Lake
  • Sor­ren­to – miej­sco­wość w sta­nie Lu­iz­ja­na, w pa­ra­fii Ascen­sion
  • Sor­ren­to – mia­sto w sta­nie Maine, w hrab­stwie Han­cock
  • Sor­ren­to (ang. Sor­ren­to Town) – gmina w sta­nie Maine, w hrab­stwie Han­cock
  • Sor­ren­to – Mor­ski Ge­ne­rał z Ry­ce­rze Zo­dia­ku
  • Sor­ren­to – album stu­dyj­ny Bov­skiej wy­da­ny w 2020 roku

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Naj­czę­ściej za­ma­wia­li­śmy sobie „Wróć do Sor­ren­to". Włosi grali tę pio­sen­kę pię­knie i bar­dzo na­stro­jo­wo, pow­ta­rza­li ją wie­lo­krot­nie, a mimo to ni­ko­mu się nie znu­dzi­ła, tym bar­dziej że Sor­ren­to le­ża­ło w po­bli­żu i rze­czy­wi­ście było ma­low­ni­cze oraz ro­man­tycz­ne.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. sorrentyński

Wiktionary


sorrentyński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Sor­ren­to, do­ty­czą­cy Sor­ren­to

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Brzeg sor­ren­tyń­ski od Mety aż do Capo di Monte sza­rzał ur­wi­stą, po­gię­tą i po­szar­pa­ną ścia­ną skal­ną, na któ­rej zie­le­nił się pas ogro­dów po­ma­rań­czo­wych i bie­la­ły grupy domów.

 (1.1) Przed nim leży przy­lą­dek Mi­ze­ne, wy­brze­że sor­ren­tyń­skie i cała part­he­no­pej­ska (=par­te­no­pej­ska) za­to­ka — owe brze­gi od­le­głe, w któ­rych wi­do­ku da­rem­nie przed wie­ka­mi szu­kał uko­je­nia Ty­be­riusz.

 (1.1) Wy­lą­do­wa­li­śmy nad ranem i dość fan­ta­stycz­nym we­hi­ku­łem uda­li­śmy się do «al­ber­go» „Pa­ra­di­so", po­ło­żo­ne­go na samym cyplu sor­ren­tyń­skie­go pół­wy­spu.

 (1.1) Ko­re­spon­den­cja i przy­jaźń mię­dzy Gor­kim a Cho­da­sje­wi­czem ury­wa­ją się gwał­tow­nie w lipcu-sierp­niu 1925 roku z tak bła­he­go po­wo­du, że dziś można go śmia­ło uznać za zwy­kły pre­tekst ze stro­ny sor­ren­tyń­skie­go współ­re­dak­to­ra Bie­sje­dy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sorrento n.

Wiktionary


sorry

[czy­taj: sory] po­tocz­nie: prze­pra­szam; sorki, sorka


SJP.pl

wy­krzy­knik

 (1.1) pot. forma wy­ra­że­nia żalu, czę­sto z ko­no­ta­cją sar­kaz­mu

Wiktionary

Sorry – drugi sin­gel pro­mu­ją­cy album Ma­don­ny "Con­fes­sions on a Dance Floor".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sorry, ale tak nie bę­dzie­my się bawić!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsɔrɨ, AS: sory

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. sorki

Wiktionary


sort

po­tocz­nie: ga­tu­nek, ro­dzaj, ja­kość


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. ga­tu­nek lub ro­dzaj, od­mia­na cze­goś, ja­kość

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • sort – po­le­ce­nie w sy­ste­mie Unix
  • Sort – mia­sto w Hisz­pa­nii

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kup tru­skaw­ki na tort, ale takie naj­lep­sze­go sortu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɔrt, AS: sort

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sortownia ż., sortowanie n., sortownik m., sortownica ż.

 czas. sortować ndk., posortować dk.

 przym. sortowalny, niesortowalny

Wiktionary


sorta

prze­sta­rza­le: sort, ga­tu­nek, ja­kość


SJP.pl


sorter

urzą­dze­nie do dzie­le­nia, se­gre­go­wa­nia, sor­to­wa­nia cze­goś


SJP.pl

Sor­ter (ko­la­tor) – ma­szy­na li­czą­co-ana­li­tycz­na dzie­lą­ca pa­kiet kart dziur­ko­wa­nych na grupy, na pod­sta­wie za­pi­sa­nych na kar­tach da­nych (naj­czę­ściej na 12 grup, zgod­nie z licz­bą wier­szy na stan­dar­do­wej kar­cie Hol­le­rit­ha).

Wikipedia


sortie

[czy­taj: sorTI] fu­trza­ne okry­cie ko­bie­ce wkła­da­ne na strój wie­czo­ro­wy


SJP.pl


sortomierz

przy­rząd uży­wa­ny do mie­rze­nia dłu­go­ści włó­kien


SJP.pl


sortowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) po­rząd­ko­wa­nie, ukła­da­nie w okre­ślo­nej ko­lej­no­ści

 (1.2) dzie­le­nie na grupy we­dług przy­ję­tych kry­te­riów

Wiktionary

Sor­to­wa­nie – jeden z pod­sta­wo­wych pro­ble­mów in­for­ma­ty­ki, po­le­ga­ją­cy na upo­rząd­ko­wa­niu zbio­ru da­nych wzglę­dem pew­nych cech cha­rak­te­ry­stycz­nych każ­de­go ele­men­tu tego zbio­ru. Szcze­gól­nym przy­pad­kiem jest sor­to­wa­nie wzglę­dem war­to­ści każ­de­go ele­men­tu, np. sor­to­wa­nie liczb, słów itp.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mój ulu­bio­ny edy­tor tek­stu ma funk­cję al­fa­be­tycz­ne­go sor­to­wa­nia wier­szy.

 (1.2) Pan Sonky wy­raź­nie sto­so­wał me­to­dę sor­to­wa­nia do­ku­men­tów zwaną „połóż to gdzieś”.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. sortować

 rzecz. sortownia ż., sort mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) segregowanie

Wiktionary


sortować

ukła­dać coś w okre­ślo­nym po­rząd­ku; po­rząd­ko­wać


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) dzie­lić na grupy we­dług przy­ję­tych kry­te­riów

 (1.2) ukła­dać w ko­lej­no­ści we­dług pew­nej ros­ną­cej lub ma­le­ją­cej war­to­ści

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɔrˈtɔvat͡ɕ, AS: sortovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sortowanie n., sortownia ż., sortownik m., sortownica ż., sort m.

 czas. posortować, wysortować, przesortować

 przym. sortowniczy

Wiktionary


sortownia

po­mie­szcze­nie, w któ­rym sor­tu­je się coś, np. su­row­ce, wy­ro­by


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­mie­szcze­nie w fa­bry­ce, za­kła­dzie, ko­pal­ni itp., w któ­rym sor­tu­je się wy­ro­by lub to­wa­ry

Wiktionary

Sor­tow­nia – dział przed­się­bior­stwa (ko­pal­ni, za­kła­du wyt­wór­cze­go, za­kła­du uty­li­za­cji od­pa­dów, pocz­ty, firmy ku­rier­skiej itp), w któ­rym roz­dzie­lo­ne (sor­to­wa­ne) są wy­ro­by, ma­te­ria­ły, od­pa­dy, prze­sył­ki itp we­dług usta­lo­nych kry­te­riów.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: sɔrˈtɔvʲɲa, AS: sortovʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 czas. sortować

 rzecz. sortowanie n., sort m.

Wiktionary


sortownica

urzą­dze­nie do sor­to­wa­nia; sor­tow­nik


SJP.pl


sortowniczka

→ sor­tow­nik


SJP.pl

Patrz:

sortownik

sortownik

urzą­dze­nie do sor­to­wa­nia; sor­tow­ni­ca


SJP.pl


sorty

po­tocz­nie: ga­tu­nek, ro­dzaj, ja­kość


SJP.pl

Sorty ( Сорты) – wieś (die­riew­nia) w Rosji, w ob­wo­dzie ir­kuc­kim, w re­jo­nie za­ła­riń­skim. W 2021 li­czy­ła 574 miesz­kań­ców.

Wikipedia


sortyment

klasa, ka­te­go­ria, ro­dzaj


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • sor­ty­ment – mar­ke­ting
  • sor­ty­ment – ana­li­za si­to­wa
  • sor­ty­ment – jed­no­rod­ny zbiór przed­mio­tów, ma­te­ria­łów od­po­wia­da­ją­cych okre­ślo­nym wy­ma­ga­niom (w odróż­nie­niu od asor­ty­men­tu mo­gą­ce­go być zbio­rem nie­jed­no­rod­nym), np. sor­ty­ment drew­na

Wikipedia


sortymentowy

przy­miot­nik od: sor­ty­ment


SJP.pl


sortymentysta

księ­garz sprze­da­ją­cy książ­ki o róż­no­rod­nej te­ma­ty­ce, róż­nych au­to­rów i wy­daw­nictw


SJP.pl


sorus

(zwy­kle w licz­bie mno­giej) sku­pie­nie za­rod­ni na li­ściu pa­pro­ci; kupka


SJP.pl


soryt

so­ri­tes;
1. w fi­lo­zo­fii grec­kiej: dowód nie­moż­no­ści usta­le­nia, ile zia­ren można odjąć od stosu, by po­zo­sta­ła resz­ta nadal była sto­sem zia­ren;
2. w lo­gi­ce:
a) sy­lo­gizm o licz­bie prze­sła­nek więk­szej niż dwie; łań­cusz­nik;
b) łań­cuch sy­lo­giz­mów, w któ­rym opu­szcza się wnio­ski poś­red­nie i prze­cho­dzi do wnio­sku koń­co­we­go; łań­cusz­nik


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • soryt (zo­o­lo­gia) – forma roz­wo­jo­wa gąbek mor­skich
  • soryt (lo­gi­ka) – łań­cuch sy­lo­giz­mów
  • soryt (fi­lo­zo­fia) – nie­przez­wy­cię­żal­na apo­ria

Wikipedia


soryusz

naz­wi­sko


SJP.pl


sorzycha

so­rzy­cha ziem­na - ja­dal­na ro­śli­na strącz­ko­wa, upra­wia­na w tro­pi­kach


SJP.pl


sos

za­wie­si­sty płyn spo­rzą­dza­ny jako do­da­tek do róż­nych po­traw


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) spoż. kulin. gęsty, za­wie­si­sty płyn o róż­nych sma­kach, przy­rzą­dza­ny jako do­da­tek do po­traw;

Wiktionary

Sos (fr. "sauce") – gęsty płyn, two­rzo­ny na bazie róż­nych skład­ni­ków, na­da­ją­cych mu od­mien­ne smaki (ostry, ła­god­ny, kwa­śny, słod­ki, umami), sto­so­wa­ny jako do­da­tek do: mięs, ryb, ma­ka­ro­nów, węd­lin, sa­ła­tek, de­se­rów, ka­na­pek itd. W kon­sy­sten­cji luź­niej­szy od kremu. Sosy dzie­lą się na: go­rą­ce, zimne i ma­jo­ne­zo­we. Ist­nie­je też inny po­dział, wy­wo­dzą­cy się z kuch­ni fran­cu­skiej, kla­sy­fi­ku­ją­cy sosy jako po­chod­ne jed­ne­go z pię­ciu sosów ba­zo­wych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wczo­raj na obiad mie­li­śmy kot­let scha­bo­wy oraz ziem­nia­ki z sosem grzy­bo­wym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɔs, AS: sos

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sosjerka ż.

:: zdrobn. sosik m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. śl. zółza

Wiktionary


sosabowski

naz­wi­sko


SJP.pl


soseneczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mała sosna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sosna ż., sosenka ż., sosnowe n., sosnówka ż., sośnina ż., sosnóweczka ż., sosnowiak mzw., sosnowate nmos., Sosnowica ż., Sosnowiec mrz.

 przym. sosnowy

 przysł. sosnowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sosenka

Wiktionary


sosenka

1. mała sosna;
2. wzór, np. na tka­ni­nie, przy­po­mi­na­ją­cy układ igieł sosny; jo­deł­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: sosna

 (1.2) mała sosna

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • So­sen­ka – wieś na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie miń­skim, w re­jo­nie stoł­pec­kim, w siel­so­wie­cie Ru­bie­że­wi­cze
  • So­sen­ka – dawna le­śni­czów­ka na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie miń­skim, w re­jo­nie wi­lej­skim, w siel­so­wie­cie Ilia
  • So­sen­ka – wieś na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie miń­skim, w re­jo­nie wi­lej­skim, w siel­so­wie­cie Krzy­we Sioło

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Cały dzień sa­dzi­li­śmy małe so­sen­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sosnówka ż., soseneczka ż., sośnina ż., sosnowate nmos., sosna ż.

 przym. sosnowy

Wiktionary


sosenkowo

So­sen­ko­wo – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie płoń­skim, w gmi­nie Na­ru­sze­wo.

W skład so­łect­wa "So­sen­ko­wo" wscho­dzi także osada So­sen­ko­wo-Osied­le.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa cie­cha­now­skie­go.

Wikipedia


sosieński

przy­miot­nik od: Sośno


SJP.pl


sosik

zdrob­nie­nie od: sos


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: sos

 (1.2) pot. pieszcz. lub żart. sos

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Sło­necz­ko, weź­miesz sobie je­szcze so­si­ku?

 (1.2) Na obiad przy­go­tu­je­my udko z kur­cza­ka, ziem­nia­ki z so­si­kiem i su­ró­wecz­kę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sos mrz., sosjerka ż.

Wiktionary


sosin

naz­wi­sko


SJP.pl


sosiński

naz­wi­sko


SJP.pl


sosjereczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: so­sjer­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sosjerka ż.

Wiktionary


sosjerka

na­czy­nie, w któ­rym po­da­je się sos


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gastr. na­czy­nie z dziób­kiem lub dwoma, przez­na­czo­ne do po­da­wa­nia sosu;

Wiktionary

So­sjer­ka – ro­dzaj na­czy­nia, ele­ment za­sta­wy sto­ło­wej, przez­na­czo­na do po­da­wa­nia sosów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Czy mógł­byś podać mi so­sjer­kę?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɔˈsʲjɛrka, AS: sosʹi ̯erka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sos m.

:: zdrobn. sosjereczka ż.

Wiktionary


soski

naz­wi­sko


SJP.pl


sosna

1. świa­tło­lub­ne drze­wo lub krzew z ro­dzi­ny sos­no­wa­tych (Pinus), obej­mu­ją­ce około 80 ga­tun­ków
2. drew­no tego drze­wa; so­śni­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dendr. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Pinus|L.|ref=tak., drze­wo lub krzew igla­sty z ro­dzi­ny sos­no­wa­tych;

 (1.2) drew­no sos­no­we

Wiktionary

Sosna ("Pinus" L. 1753) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny sos­no­wa­tych ("Pi­na­ce­ae" Lindl.) obej­mu­ją­cy nie­mal 115 ga­tun­ków drzew i krze­wów. Wy­stę­pu­ją prze­waż­nie w stre­fie kli­ma­tu umiar­ko­wa­ne­go pół­ku­li pół­noc­nej, choć niek­tó­re ga­tun­ki rosną rów­nież w stre­fach cie­plej­szych (tu jed­nak zwy­kle w gó­rach).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ponad 43 hek­ta­ry nie­mal 50-let­nich brzóz, to­po­li, olch i sosen może pójść pod topór.

 (1.2) To są meble z sosny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsɔsna, AS: sosna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sośnina ż., sosnówka ż., sosnóweczka ż., sosnowiak m., sosnowate nmos., Sosnowiec m.

:: zdrobn. sosenka ż., soseneczka ż.

 przym. sosnowy

 przysł. sosnowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bajraczek, bajrak, bożeszka, choinka, choja, chojak, chojar, chojka, chojna, chwoja, jagła, kwik, majak, majok, smrek, sośnia, soś

 (1.2) sośnina

Wiktionary


sosnka

wil­czom­lecz sosn­ka - ga­tu­nek ro­śli­ny z ro­dzi­ny wil­czom­le­czo­wa­tych


SJP.pl

Sosn­ka ( Kieferhäuser) – część wsi Mała Ka­mie­ni­ca w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie kar­ko­no­skim, w gmi­nie Stara Ka­mie­ni­ca.

W la­tach 1975–1998 Sosn­ka ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa je­le­nio­gór­skie­go.

Wikipedia


sosnkowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ka­zi­mierz Sosn­kow­ski – pol­ski ge­ne­rał
  • Jerzy Sosn­kow­ski – pol­ski ar­chi­tekt
  • Ge­ne­rał Sosn­kow­ski

Wikipedia


sosnogrom

drze­wo z ro­dzi­ny cy­pry­so­wa­tych, jedno z naj­więk­szych drzew igla­stych; sek­wo­ja


SJP.pl


sosnowate

ro­dzi­na drzew i krze­wów z rzędu sos­now­ców


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) dendr. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Pi­na­ce­ae|Lindl.|ref=tak., ro­dzi­na drzew i krze­wów na­le­żą­ca do rzędu sos­now­ców;

Wiktionary

Sos­no­wa­te ("Pi­na­ce­ae" Lind­ley 1836) – ro­dzi­na drzew i krze­wów na­le­żą­ca do rzędu sos­now­ców ("Pi­na­les"). Jest jedną z ro­dzin umie­szcza­nych wśród ro­ślin na­go­na­sien­nych. Sos­no­wa­te obej­mu­ją 224, 225 lub 231 ga­tun­ków sku­pio­nych w 11 ro­dza­jach. Wy­stę­pu­ją one prze­de wszyst­kim na ob­sza­rach chłod­nych i umiar­ko­wa­nych pół­ku­li pół­noc­nej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jodła ko­re­ań­ska na­le­ży do sos­no­wa­tych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sosnówka ż., soseneczka ż., sosna ż., sosenka ż.

Wiktionary


sosnowaty

o ce­chach sos­no­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


sosnowce

1. ga­tu­nek chrzą­szcza z ro­dzi­ny ryj­kow­ców, szkod­nik sosen i świer­ków;
2. przed­sta­wi­ciel rzędu ro­ślin na­go­na­sien­nych; szpil­ko­wiec


SJP.pl

Sos­now­ce ("Pi­na­les" Du­mort.) – rząd ro­ślin na­go­na­sien­nych. Spo­sób jego de­fi­nio­wa­nia jest bar­dzo różny w za­leż­no­ści od au­to­ra sy­ste­mu kla­sy­fi­ka­cyj­ne­go, przy czym naj­więk­sze pro­ble­my spra­wi­ło od­kry­cie praw­do­po­dob­ne­go bli­skie­go po­kre­wień­stwa ro­dzi­ny sos­no­wa­tych ("Pi­na­ce­ae") z gnio­to­wy­mi ("Gne­top­si­da").

Wikipedia


sosnowczanin

1. miesz­ka­niec Sos­now­ca; Sos­no­wi­cza­nin;
2. miesz­ka­niec Sos­nów­ka (wsi w Pol­sce);
3. miesz­ka­niec Sos­nów­ki (wielu wsi w Pol­sce)


SJP.pl


sosnowczanka

1. miesz­kan­ka Sos­now­ca; Sos­no­wi­czan­ka;
2. miesz­kan­ka Sos­nów­ka (wsi w Pol­sce);
3. miesz­kan­ka Sos­nów­ki (wielu wsi w Pol­sce)


SJP.pl


sosnowica

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sos­no­wi­ca – część wsi Za­cheł­mie w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. kar­ko­no­skim, w gmi­nie Pod­gó­rzyn
  • Sos­no­wi­ca – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. par­czew­skim, w gmi­nie Sos­no­wi­ca
  • Sos­no­wi­ca – ko­lo­nia w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ra­dom­skim, w gmi­nie Za­krzew
  • Sos­no­wi­ca – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. zwo­leń­skim, w gmi­nie Zwo­leń
  • Sos­no­wi­ca – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ży­rar­dow­skim, w gmi­nie Mszczo­nów
  • Sos­no­wi­ca – wznie­sie­nie w Gó­rach Świę­to­krzy­skich
  • Sos­no­wi­ca – wzgó­rze w po­łud­nio­wo-za­chod­niej Pol­sce, na Po­gó­rzu Wał­brzy­skim
  • Sos­no­wi­ca – dawna gro­ma­da w woj. lu­bel­skim
  • Sos­no­wi­ca-Dwór

Wikipedia


sosnowicki

przy­miot­nik od: Sos­no­wi­ca


SJP.pl


sosnowiczanin

miesz­ka­niec Sos­now­ca (mia­sta w Pol­sce); Sos­now­cza­nin


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Sos­now­ca

 (1.2) osoba po­cho­dzą­ca z Sos­now­ca, uro­dzo­na w Sos­now­cu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsɔsnɔvʲiˈt͡ʃãɲĩn, AS: sosnovʹičãńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sosnowiec mrz.

:: fż. sosnowiczanka ż.

 przym. sosnowiecki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) sosnowczanin

Wiktionary


sosnowiczanka

miesz­kan­ka Sos­now­ca (mia­sta w Pol­sce); Sos­now­czan­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Sos­now­ca

 (1.2) ko­bie­ta po­cho­dzą­ca z Sos­now­ca, uro­dzo­na w Sos­now­cu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsɔsnɔvʲiˈt͡ʃãnka, AS: sosnovʹičãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sosnowiec mrz., sosnowczanin mos., sosnowczanka ż.

:: fm. sosnowiczanin mos.

 przym. sosnowiecki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) sosnowczanka

Wiktionary


sosnowiec

1. ga­tu­nek chrzą­szcza z ro­dzi­ny ryj­kow­ców, szkod­nik sosen i świer­ków;
2. przed­sta­wi­ciel rzędu ro­ślin na­go­na­sien­nych; szpil­ko­wiec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie ślą­skim;

 (1.2) geogr. to­po­nim, nazwa kilku miej­sco­wo­ści w Pol­sce

 (1.3) geogr. szczyt w Pol­sce, w Kar­ko­no­szach;

 (1.4) geogr. spe­cjal­ny ob­szar chro­nio­ny sied­lisk Do­li­ny Środ­ko­we­go Wie­prza w Pol­sce, w gmi­nie Mi­le­jów, mię­dzy Lu­bli­nem a Cheł­mem

Wiktionary

Sos­no­wiec – mia­sto na pra­wach po­wia­tu w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie ślą­skim. Po­ło­żo­ne na Wy­ży­nie Ślą­skiej, sta­no­wią­cej część Wy­ży­ny Ślą­sko-Kra­kow­skiej. Naj­lud­niej­sze mia­sto Za­głę­bia Dą­brow­skie­go – re­gio­nu sta­no­wią­ce­go część za­chod­niej Ma­ło­pol­ski. Mia­sto ulo­ko­wa­ne nad Czar­ną Przem­szą i Białą Przem­szą oraz ich do­pły­wa­mi Bry­ni­cą i Bobr­kiem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sos­no­wiec jest miej­sco­wo­ścią wartą wi­zy­ty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɔsˈnɔvʲjɛt͡s, AS: sosnovʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sosnówka ż., soseneczka ż., sosnowiczanin mos., sosnowiczanka ż., sosna ż., sośnina ż.

 przym. sosnowiecki, podsosnowiecki, sosnowy

Wiktionary


sosnowiecki

przy­miot­nik od: Sos­no­wiec


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Sos­now­ca, zwią­za­ny z Sos­now­cem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsɔsnɔˈvʲjɛt͡sʲci, AS: sosnovʹi ̯ecʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sosnowiec mrz., sosnowiczanin mos., sosnowiczanka ż., sosnowczanin mos., sosnowczanka ż.

Wiktionary


sosnowiórka

ro­dzaj ssaka z po­dro­dzi­ny wie­wió­rek


SJP.pl

Sos­no­wiór­ka ("Ta­mia­sciu­rus") – ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny wie­wió­rek (Sciu­ri­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny wie­wiór­ko­wa­tych (Sciu­ri­dae).

Wikipedia


sosnowo

przy­miot­nik od: sosna


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sos­no­wo – osied­le Wła­dy­sła­wo­wa
  • Sos­no­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. ry­piń­skim, w gmi­nie Ro­go­wo
  • Sos­no­wo – osada leśna w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. ry­piń­skim, w gmi­nie Ro­go­wo
  • Sos­no­wo – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. cie­cha­now­skim, w gmi­nie Opi­no­gó­ra Górna
  • Sos­no­wo – część wsi Li­po­wo w woj. pod­la­skim, w pow. au­gu­stow­skim, w gmi­nie Bar­głów Ko­ściel­ny
  • Sos­no­wo – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. au­gu­stow­skim, w gmi­nie Szta­bin
  • Sos­no­wo – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. gry­fiń­skim, w gmi­nie Banie
  • Sos­no­wo – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. ło­be­skim, w gmi­nie Resko
  • Sos­no­wo – (ros. Сосно́во; fin. Rautu) – wieś na Przes­my­ku Ka­rel­skim, od 1944 roku w gra­ni­cach Rosji.
  • Sos­no­wo – mia­stecz­ko w okrę­gu ma­riam­pol­skim w re­jo­nie Ma­riam­pol
  • Sos­no­wo – dawna gmina na Su­wal­szczyź­nie, ist­nie­ją­ca w la­tach 1919–1950
  • Sos­no­wo – dawny ma­ją­tek w ob­wo­dzie gro­dzień­skim, w re­jo­nie ostro­wiec­kim, w siel­so­wie­cie Ryteń.

Wikipedia


sosnowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Sos­now­ski (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • Al­bert Sos­now­ski (ur. 1979) – bok­ser
  • An­drzej Sos­now­ski (ur. 1959) – poeta, tłu­macz
  • An­to­ni Sos­now­ski (ur. 1946) – po­li­tyk, in­ży­nier
  • Bar­tosz Sos­now­ski (1983-2021) – muzyk
  • Bo­gu­sław Sos­now­ski (ur. 1939) – eko­no­mi­sta
  • Dio­ni­zy Sos­now­ski – pol­ski par­ty­zant
  • Dmi­trij Sos­now­ski (1886-1953) – bo­ta­nik
  • Igna­cy Sos­now­ski (1897-1937) – ofi­cer, funk­cjo­na­riusz
  • Jan Sos­now­ski (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • Ja­nusz Sos­now­ski (ur. 1947) – sce­no­graf
  • Jerzy Sos­now­ski (ujed­noz­nacz­nie­nie)

Wikipedia


sosnowy

przy­miot­nik od: sosna


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) skła­da­ją­cy się z sosny

 (1.2) wy­ko­na­ny z drew­na lub innej czę­ści sosny

 (1.3) bę­dą­cy czę­ścią sosny

 (1.4) od­no­szą­cy się do sosny, ma­ją­cy zwią­zek z sosną

Wiktionary

Sos­no­wy – ko­lo­nia w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie łom­żyń­skim, w gmi­nie Zbój­na.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa łom­żyń­skie­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Od­po­czy­wa­li na skra­ju sos­no­we­go lasu, roz­cią­gnię­ci na wznak.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɔsˈnɔvɨ, AS: sosnovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. soseneczka ż., sosna ż., sosenka ż., sosnówka ż., sośniak mrz., sośnina ż., Sosnowiec mrz.

Wiktionary


sosnówecki

przy­miot­nik od: Sos­nów­ka


SJP.pl


sosnóweczka

zwój­ka sos­nó­wecz­ka - motyl, szkod­nik lasów sos­no­wych


SJP.pl


sosnówka

ptak z ro­dzi­ny sikor, za­miesz­ku­ją­cy głów­nie lasy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Parus ater|Lin­na­e­us|ref=tak., ptak z ro­dzi­ny sikor; zob. si­ko­ra sos­nów­ka.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • sos­nów­ka (Pe­ri­pa­rus ater) – ptak z ro­dzi­ny sikor (Pa­ri­dae)
  • Sos­nów­ka – część mia­sta Ko­był­ka
  • Sos­nów­ka – część mia­sta Piła
  • Sos­nów­ka – część mia­sta Wałcz
  • Sos­nów­ka – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. kar­ko­no­skim, w gmi­nie Pod­gó­rzyn
  • Sos­nów­ka – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. ole­śnic­kim, w gmi­nie Twar­do­gó­ra
  • Sos­nów­ka – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. gru­dziądz­kim, w gmi­nie Gru­dziądz
  • Sos­nów­ka – osada w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. wą­brze­skim, w gmi­nie Ryńsk
  • Sos­nów­ka – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. bial­skim, w gmi­nie Sos­nów­ka
  • Sos­nów­ka – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. lu­bar­tow­skim, w gmi­nie Abra­mów
  • Sos­nów­ka – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. ryc­kim, w gmi­nie Kło­czew
  • Sos­nów­ka – część wsi Ur­szu­lin w woj. lu­bel­skim, w pow. ryc­kim, w gmi­nie No­wod­wór

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nogi sos­nó­wek są oło­wia­no­sza­re.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɔsˈnufka, AS: sosnufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sosna ż., sosenka ż., soseneczka ż., sosnowe n., sośnina ż., sosnóweczka ż., sosnowiak mzw., sosnowate nmos., Sosnowica ż., Sosnowiec mrz.

 przym. sosnowy

 przysł. sosnowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sikora sosnówka

Wiktionary


sosowy

→ sos


SJP.pl

Patrz:

sos

sospirando

okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: wzdy­cha­jąc, ża­ło­śnie, płacz­li­wie


SJP.pl


sosrąb

w bu­dow­nict­wie drew­nia­nym, zwła­szcza na Pod­ha­lu: gruba, zwy­kle zdo­bio­na belka stro­po­wa bie­gną­ca wzdłuż ca­łe­go pu­ła­pu dla pod­trzy­ma­nia go; sos­ręb, sie­strzan, sio­strzan, tra­garz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) etn. bud. w bu­dow­nict­wie drew­nia­nym, zwła­szcza na Pod­ha­lu: gruba belka stro­po­wa bie­gną­ca wzdłuż ca­łe­go pu­ła­pu i pod­trzy­mu­ją­ca go, czę­sto o wa­lo­rach ozdob­nych;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsɔsrɔ̃mp, AS: sosrõmp

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sosrąbik

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sosręb, przest. stragarz, przest. siostrzan, przest. siestrzan, daw. tram, daw. podciąg, daw. siestrzoń, daw. reg. siostrzeń, daw. reg. sostroń, daw. reg. sostruń, daw. reg. siostrzeniec, daw. reg. siestrzeniec, daw. reg. siostrzamb

Wiktionary


sosrąbik

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) etn. bud. mała bocz­na belka stro­po­wa opar­ta na sos­rę­bie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɔsˈrɔ̃mbʲik, AS: sosrõmbʹik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sosrąb

Wiktionary


sosręb

w bu­dow­nict­wie drew­nia­nym, zwła­szcza na Pod­ha­lu: gruba, zwy­kle zdo­bio­na belka stro­po­wa bie­gną­ca wzdłuż ca­łe­go pu­ła­pu dla pod­trzy­ma­nia go; sos­rąb, sie­strzan, sio­strzan, tra­garz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) etn. bud. zob. sos­rąb.

Wiktionary

Sos­ręb, sos­rąb, sie­strzan, tra­garz, stra­garz, pod­ciąg – głów­na belka w stro­pie drew­nia­nym. Bie­gnie w kie­run­ku po­przecz­nym pod bel­ka­mi stro­po­wy­mi. Zaz­wy­czaj ma więk­szy prze­krój.

W przesz­ło­ści sos­ręb czę­sto peł­nił funk­cję ozdob­ną. Umie­szcza­no na nim datę wznie­sie­nia bu­dyn­ku, opa­try­wa­no go gmer­kiem cie­śli, lub naz­wi­skiem wła­ści­cie­la, bywał też po­kry­ty or­na­men­tem albo zdo­bio­ny sen­ten­cja­mi i ży­cze­nia­mi.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈsɔsrɛ̃mp, AS: sosrẽmp

Wiktionary


sosrębik

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) etn. bud. zob. sos­rą­bik.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɔsˈrɛ̃mbʲik, AS: sosrẽmbʹik

Wiktionary


sostej

mięk­ki doj­rze­wa­ją­cy ser z mleka ow­cze­go, wy­ra­bia­ny na Wę­grzech


SJP.pl


sostenuto

okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: pow­ścią­gli­wie, pow­trzy­mu­jąc


SJP.pl

So­ste­nu­to (wł. „spo­koj­nie”, „pow­strzy­mu­jąc (tempo)”) – okre­śle­nie ek­spre­sji i tempa wy­ko­na­nia ut­wo­ru mu­zycz­ne­go su­ge­ru­ją­ce spo­wol­nie­nie na­stro­ju – nie­ko­niecz­nie tempa.

Wikipedia


sosulski

naz­wi­sko


SJP.pl


sosyska

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) reg. pozn. - mała pa­rów­ka

Wiktionary


soszka

1. na­rzę­dzie rol­ni­cze; ra­deł­ko;
2. gwa­ro­wo: mała gałąź roz­wid­lo­na na końcu


SJP.pl


sosznik

część sochy do spulch­nia­nia roli; so­śnik


SJP.pl


soszyce

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • So­szy­ce – wieś w woj. łódz­kim, w pow. raw­skim, w gmi­nie Rawa Ma­zo­wiec­ka
  • So­szy­ce – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. by­tow­skim, w gmi­nie Czar­na Dą­brów­ka
  • So­szy­ca

Wikipedia


soszyński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Grze­gorz So­szyń­ski − pol­ski bok­ser za­wo­do­wy wagi pół­cięż­kiej
  • Igna­cy Zenon So­szyń­ski − pol­ski przed­się­bior­ca
  • Igor So­szyń­ski − pol­ski astro­nom, pro­fe­sor nauk fi­zycz­nych
  • Jacek So­szyń­ski − pol­ski hi­sto­ryk me­die­wi­sta i tłu­macz
  • Jan So­szyń­ski − pol­ski woj­sko­wy, pow­sta­niec war­szaw­ski
  • Ja­ro­sław So­szyń­ski − pol­ski pił­karz, gra­ją­cy na po­zy­cji na­past­ni­ka
  • Jerzy So­szyń­ski-Osto­ja – pol­ski ma­larz, pseud. Ge­or­ges d'Osto­ya
  • Krzysz­tof So­szyń­ski − pol­ski za­wod­nik mie­sza­nych sztuk walki
  • Szcze­pan So­szyń­ski − pre­zbi­ter ka­to­lic­ki

Wikipedia


sot

naz­wi­sko


SJP.pl

Sot (cyr. Сот) – wieś w Ser­bii, w Woj­wo­di­nie, w okrę­gu srem­skim, w gmi­nie Šid. W 2011 roku li­czy­ła 679 miesz­kań­ców.

Wikipedia


sotada

daw­niej: pa­lin­drom


SJP.pl


sotadicum

[czy­taj: so­ta­di­kum] utwór wier­szo­wa­ny czy­ta­ny na dwa spo­so­by: wprost lub każdy wers od pra­wej stro­ny do lewej


SJP.pl


soter

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

 (1.2) hist. przy­do­mek wład­ców hel­le­ni­stycz­nych

Wiktionary

Soter ( Σωτήρ) – grec­kie imię mę­skie. Oz­na­cza „Zbaw­cę”, „Zba­wi­cie­la”. W ła­ci­nie od­po­wia­da­ją­ce imię to Sal­wa­tor. W chrze­ści­jań­stwie od­no­szo­no Σωτήρ do Je­zu­sa.

Po­pu­lar­ny przy­do­mek wład­ców hel­le­ni­stycz­nych, np. An­tioch I Soter czy Pto­le­me­usz I Soter. W Pol­sce wcze­śniej imię Soter nie wy­stę­po­wa­ło.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Spór za­ła­go­dzo­no za pon­ty­fi­ka­tu So­te­ra.

 (1.2) An­tio­cho­wi I So­te­ro­wi udało się osta­tecz­nie roz­pra­wić z re­be­lian­ta­mi.

Wiktionary


sotericum

[czy­taj: so­te­ri­kum] gra­tu­la­cyj­ny utwór skie­ro­wa­ny do osoby, któ­rej udało się uni­knąć ja­kie­goś nie­szczę­ścia


SJP.pl


soteriolog

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie so­te­rio­lo­gii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) nauk. teol. spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie so­te­rio­lo­gii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­sia­da­my kilka ksią­żek tego wło­skie­go so­te­rio­lo­ga.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. soteriologia ż.

 przym. soteriologiczny, soteryczny

Wiktionary


soteriologia

1. wy­stę­pu­ją­ca w wielu re­li­giach i mi­to­lo­giach wiara w zbaw­czą ofia­rę bó­stwa dla od­ku­pie­nia czło­wie­ka;
2. dok­try­na te­o­lo­gicz­na o od­ku­pie­niu świa­ta przez Chry­stu­sa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. re­li­gij­ne prześ­wiad­cze­nie o zbaw­czej roli bó­stwa

 (1.2) teol. nauka o zba­wie­niu;

Wiktionary

So­te­rio­lo­gia (z σωτήρ "soter" – zbaw­ca, λόγος "logos" – słowo) – dział te­o­lo­gii chrze­ści­jań­skiej (w ka­to­li­cyz­mie dział te­o­lo­gii dog­ma­tycz­nej), któ­re­go przed­mio­tem jest zba­wie­nie oraz Jezus Chry­stus jako Zbaw­ca. W bud­dyz­mie wy­stę­pu­je w ma­ha­ja­nie tłu­ma­czą­cej pro­ces re­a­li­za­cji stanu Buddy do­stęp­ny „czu­ją­cym isto­tom”, np. we­dług dok­try­ny jo­ga­cza­ra.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Jako me­to­dę na­u­ko­wą w so­te­rio­lo­gii, sto­su­je się me­to­dy wła­ści­we dla nauk te­o­lo­gicz­nych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsɔtɛrʲjɔˈlɔɟja, AS: soterʹi ̯oloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. soteriolog m.

 przym. soteriologiczny, soteryczny

Wiktionary


soteriologiczny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) rel. teol. zwią­za­ny z so­te­rio­lo­gią, do­ty­czą­cy so­te­rio­lo­gii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ksiądz pro­fe­sor po­je­chał na kon­gres so­te­rio­lo­gicz­ny do Rzymu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. soteriologia ż., soteriolog m.

 przym. soteryczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rzad. soteryczny

Wiktionary


sotern

ga­tu­nek fran­cu­skie­go bia­łe­go wina


SJP.pl


soteryczny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) rzad. teol. zwią­za­ny z so­te­rio­lo­gią, do­ty­czą­cy so­te­rio­lo­gii

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) teol. chro­nią­cy przed po­tę­pie­niem, zba­wia­ją­cy

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Jezus wy­bie­ra śmierć, po­nie­waż w Jego świa­do­mo­ści śmierć sama w sobie ma sens so­te­rycz­ny, zbaw­czy. Po­le­ga on na tym, że śmierć jest po­mo­stem przy­spo­sa­bia­ją­cym w spo­sób na­tu­ral­ny czło­wie­ka idą­ce­go po nim do no­we­go życia, że śmierć jest tamą kie­ru­ją­cą spie­nio­ny nurt wody w okre­ślo­nym, z góry wy­bra­nym kie­run­ku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. soteriolog mos., soteriologia ż.

 przym. soteriologiczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) soteriologiczny

 (2.1) zbawczy

Wiktionary


sotho

[czy­taj: soto]
1. grupa ję­zy­ków z ro­dzi­ny bantu, uży­wa­nych w Zim­bab­we, Bots­wa­nie i Le­sot­ho;
2. język urzę­do­wy Le­sot­ho i RPA


SJP.pl


sotion

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) hist. grec­ki pe­ry­pa­te­tyk, dok­so­graf, hi­sto­ryk z Alek­san­drii w Egip­cie;

 (1.2) rzad. imię|pol­ski|m.

Wiktionary

So­tion ( Σωτίων) z Alek­san­drii – grec­ki pe­ry­pa­te­tyk, dok­so­graf i hi­sto­ryk, któ­re­go dzia­łal­ność przy­pa­da­ła na pier­wszą po­ło­wę II wieku p.n.e. (ok. 200–170 p.n.e.).

Jego prace, w tym naj­waż­niej­sza "Suk­ce­sje fi­lo­zo­fów" ( ∆ιαδοχαΐ των φιλοσόφων Phi­lo­sop­hon dia­do­chai), sta­no­wi­ły ważne źró­dło in­for­ma­cji dla Dio­ge­ne­sa La­er­tio­sa i Ate­na­jo­sa z Na­u­kra­tis. Plu­tarch opi­su­jąc śmierć Bu­ce­fa­ła i Pe­ri­ta­sa w "Ży­wo­cie Alek­san­dra" rów­nież po­wo­łu­je się na So­tio­na.

Wikipedia


sotnia

1. konny po­dod­dział Ko­za­ków li­czą­cy około 100 osób;
2. Czar­na sot­nia - an­ty­re­wo­lu­cyj­na, mo­nar­chi­stycz­na bo­jów­ka ro­syj­ska


SJP.pl

Sot­nia (ros. "сотня" – setka, se­ci­na) – po­dod­dział woj­ska; nazwa po­cho­dzą­ca od li­czeb­no­ści (100 żoł­nie­rzy).

Wikipedia


sotnik

daw­niej: do­wód­ca sotni w armii ko­zac­kiej


SJP.pl


sotnikówna

daw­niej: córka sot­ni­ka


SJP.pl


sotniowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z sot­nią, do­ty­czą­cy sotni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sotnia ż.

Wiktionary


soto

1. grupa ludów afry­kań­skich miesz­ka­ją­cych w gó­rach Le­sot­ho i w RPA;
2. mia­sto na wy­spie Curaçao


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) jedna z dwóch głów­nych szkół ja­poń­skie­go bud­dyz­mu zen;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Soto – miej­sco­wość (pla­ats) w dy­stryk­cie Ban­da­bou, w kraju au­to­no­micz­nym Curaçao
  • Ga­briel Soto – mek­sy­kań­ski aktor i model
  • Jeff Scott Soto – ame­ry­kań­ski wo­kla­i­sta
  • Jorge Soto
  • Steve Soto – ame­ry­kań­ski gi­ta­rzy­sta i wo­ka­li­sta
  • Ta­li­sa Soto – ame­ry­kań­ska ak­tor­ka
  • Vic­to­ria Leigh Soto – ame­ry­kań­ska na­u­czy­ciel­ka
  • Soto – grupa et­nicz­na w Afry­ce Po­łud­nio­wej
  • soto – język z grupy bantu
  • Soto – sta­cja metra w Los An­ge­les
  • Sōtō – ja­poń­ska szko­ła bud­dyj­ska
  • De Soto

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈsɔtɔ, AS: soto

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) inna pisownia: sōtō

Wiktionary


sottie

ro­dzaj fran­cu­skiej farsy sa­ty­rycz­nej


SJP.pl


sotyjczyk

oby­wa­tel Le­so­to; Le­so­tyj­czyk


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) oby­wa­tel Le­sot­ho

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɔˈtɨjt͡ʃɨk, AS: sotyi ̯čyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lesotho n., Lesotyjczyk m., Lesotyjka ż.

:: fż. Sotyjka ż.

 przym. lesotyjski, sotyjski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Lesotyjczyk

Wiktionary


sotyjka

oby­wa­tel­ka Le­so­to; Le­so­tyj­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) oby­wa­tel­ka Le­sot­ho

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɔˈtɨjka, AS: sotyi ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lesotho, Lesotyjczyk, Lesotyjka, Sotyjczyk

 przym. lesotyjski, sotyjski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Lesotyjka

Wiktionary


sotyjski

przy­miot­nik od: Le­so­to; le­so­tyj­ski


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do pań­stwa Le­sot­ho

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɔˈtɨjsʲci, AS: sotyi ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sotyjka, Sotyjczyk, Lesotyjka, Lesotyjczyk, Lesotho

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lesotyjski

Wiktionary


sou

[czy­taj: su] dawna drob­na mo­ne­ta fran­cu­ska ma­ją­ca war­tość 1/20 fran­ka; su


SJP.pl


soubise

[czy­taj: suBIZ] sos ce­bu­lo­wy, naj­czę­ściej o ko­lo­rze bia­łym lub brą­zo­wym


SJP.pl

So­u­bi­se – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Nowa Ak­wi­ta­nia, w de­par­ta­men­cie Cha­ren­te-Ma­ri­ti­me.

We­dług da­nych na rok 1990 gminę za­miesz­ki­wa­ło 1220 osób, a gę­stość za­lud­nie­nia wy­no­si­ła 112 osób/km² (wśród 1467 gmin re­gio­nu Po­i­tou-Cha­ren­tes So­u­bi­se pla­su­je się na 238. miej­scu pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści, na­to­miast pod wzglę­dem po­wierzch­ni na miej­scu 787.).

Wikipedia


souchong

czar­na, mocno fer­men­to­wa­na kawa chiń­ska


SJP.pl


soul

[czy­taj: sołl] styl w mu­zy­ce roz­ryw­ko­wej wy­wo­dzą­cy się ze śpie­wów re­li­gij­nych czar­nej lud­no­ści Ame­ry­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) muz. ga­tu­nek mu­zy­ki roz­ryw­ko­wej wy­wo­dzą­cy się z afro­a­me­ry­kań­skiej tra­dy­cji go­spel i rhythm and blues, uksz­tał­to­wa­ny w Sta­nach Zjed­no­czo­nych w la­tach 50. XX wieku, cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się emo­cjo­nal­nym, ek­spre­syj­nym śpie­wem oraz wy­raź­nym ryt­mem;

Wiktionary

Soul (wy­mo­wa IPA: //, z ang. „dusza”) – po­pu­lar­ny ga­tu­nek mu­zy­ki roz­ryw­ko­wej pow­sta­ły w Sta­nach Zjed­no­czo­nych pod ko­niec lat 50. i na po­cząt­ku lat 60. XX wieku. Łączy w sobie ele­men­ty mu­zy­ki go­spel czar­no­skó­rych, rhythm and blu­e­sa, a czę­sto rów­nież jazzu.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. soulowość ż.

 przym. soulowy

 przysł. soulowo

Wiktionary


soulas

[czy­taj: sula] w li­te­ra­tu­rze: ga­tu­nek po­ez­ji pro­wan­sal­skiej, we­so­ła, ra­dos­na pieśń li­rycz­na, śpie­wa­na przez tru­ba­du­rów


SJP.pl


soulowy

→ soul [czy­taj: soł­lo­wy]; soul


SJP.pl


sound

w mu­zy­ce jaz­zo­wej i roc­ko­wej: spo­sób kształ­to­wa­nia dźwię­ku, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla da­ne­go so­li­sty albo ze­spo­łu


SJP.pl

Sound – osada w An­glii, w hrab­stwie ce­re­mo­nial­nym Ches­hi­re, w dy­stryk­cie (uni­ta­ry aut­ho­ri­ty) Ches­hi­re East. Leży 29 km na po­łud­nio­wy wschód od mia­sta Che­ster i 238 km na pół­noc­ny za­chód od Lon­dy­nu. Miej­sco­wość liczy 233 miesz­kań­ców i 88 do­mostw (2004).

Wikipedia


soundbar

[czy­taj: sałnd­bar] kom­pak­to­wy ze­staw do odt­wa­rza­nia dźwię­ku; belka dźwię­ko­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) elek­tron. ro­dzaj gło­śni­ka o bar­dzo sze­ro­kiej i wą­skiej obu­do­wie;

Wiktionary

So­und­bar – przy­staw­ka umie­szcza­na naj­czę­ściej nad lub pod ekra­nem te­le­wi­zo­ra. Do­kład­niej jest to zin­te­gro­wa­ny sy­stem audio, nie­wy­ma­ga­ją­cy od użyt­kow­ni­ka żad­nej wie­dzy na temat pla­no­wa­nia roz­mie­szcze­nia ele­men­tów na­gło­śnie­nia. Zaj­mu­je on zde­cy­do­wa­nie mniej miej­sca niż pełny ze­staw kina do­mo­we­go. So­und­ba­ry mo­że­my po­dzie­lić na dwa ro­dza­je. Pier­wszy z nich to so­und­ba­ry pro­ste, zaś dru­gie to so­und­ba­ry za­gię­te de­dy­ko­wa­ne do te­le­wi­zo­rów z wy­gię­tym ekra­nem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jeśli mie­li­by­śmy gdzieś umiej­sco­wić so­und­ba­ry, zna­la­zły­by się one po­mię­dzy zwy­kły­mi, wbu­do­wa­ny­mi w te­le­wi­zo­ry gło­śni­ka­mi a ze­sta­wa­mi kina do­mo­we­go.

Wiktionary


soundtrack

[czy­taj: sałnd­trak] mu­zy­ka ze ścież­ki dźwię­ko­wej ja­kie­goś filmu


SJP.pl


souplesse

[czy­taj: SUples] chwyt za­pa­śni­czy ma­ją­cy na celu prze­rzu­ce­nie prze­ciw­ni­ka za sie­bie; su­ples


SJP.pl


south

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • South – płyta He­at­her Nova
  • South – ze­spół roc­ko­wy z Wiel­kiej Bry­ta­nii
  • South (ang. South Towns­hip) – gmina w sta­nie Iowa, w hrab­stwie Ma­di­son
  • South (ang. South Towns­hip) – gmina w sta­nie Mis­so­u­ri, w hrab­stwie Dade

Wikipedia


southampton

[czy­taj: sałf­hamp­ten]
1. mia­sto por­to­we i dy­strykt na po­łud­niu An­glii;
2. ka­na­dyj­ska wyspa na pół­noc­nym skra­ju Za­to­ki Hud­so­na;
3. dziel­ni­ca Ber­mu­dów;
4. mia­sto w USA


SJP.pl

So­ut­hamp­ton – mia­sto por­to­we i dy­strykt ("uni­ta­ry aut­ho­ri­ty") w po­łud­nio­wej An­glii (Wiel­ka Bry­ta­nia), w hrab­stwie ce­re­mo­nial­nym Hamps­hi­re, po­ło­żo­ne nad uj­ściem rzek Test i It­chen do estu­a­rium So­ut­hamp­ton Water (od­no­ga cie­śni­ny So­lent, kanał La Man­che). W 2001 roku mia­sto li­czy­ło 234 224 miesz­kań­ców, a w 2021 – 246 620 miesz­kań­ców.

Wikipedia


souvenir

[czy­taj: su­we­nir]
1. po­da­ru­nek, upo­mi­nek pa­miąt­ko­wy; su­we­nir;
2. wspom­nie­nie, pa­mięć o kimś lub o czymś


SJP.pl

So­u­ve­nir – pier­wszy sin­gel an­giel­skie­go ze­spo­łu OMD, po­cho­dzą­cy z trze­cie­go al­bu­mu stu­dyj­ne­go "Ar­chi­tec­tu­re & Mo­ra­li­ty". Sin­gel wy­da­no 4 sierp­nia 1981 za poś­red­nict­wem wyt­wór­ni DinDisc.

Wikipedia


souvlaki

[czy­taj: suwLAki] po­pu­lar­na po­tra­wa grec­ka w po­sta­ci szasz­ły­ka wie­przo­we­go, dro­bio­we­go lub ba­ra­nie­go; suv­la­ki, su­fla­ki


SJP.pl


sowa

ptak z rzędu o tej samej naz­wie, cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się dużą głową, ocza­mi osa­dzo­ny­mi fron­tal­nie, oto­czo­ny­mi pro­mie­ni­ście uło­żo­ny­mi pió­ra­mi, sil­nie za­krzy­wio­nym dzio­bem i ob­fi­tym upie­rze­niem; w Pol­sce wy­stę­pu­ją­cy w wielu ga­tun­kach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ornit. dra­pież­ny ptak z rzędu nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Stri­gi­for­mes|ref=tak., o dużej gło­wie i oczach umie­szczo­nych z przo­du, po­lu­ją­cy nocą;

 (1.2) reg. mykol. czu­baj­ka kania

 (1.3) pot. osoba cho­dzą­ca bar­dzo późno spać

 (1.4) środ. uczn. osoba w oku­la­rach

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • sowa – ptak
  • sowa – po­tocz­ne okre­śle­nie grzy­ba czu­baj­ka kania
  • Sowa – mgła­wi­ca pla­ne­tar­na
  • Sowa – tur­nia w Do­li­nie Ko­ście­li­skiej w Ta­trach
  • Sowa – przy­sió­łek wsi So­ko­lec w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. kłodz­kim, w gmi­nie Nowa Ruda
  • Sowa – część wsi Ka­zi­mie­rze­wo w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ko­niń­skim, w gmi­nie Wierz­bi­nek
  • Sowa – mia­sto w Bots­wa­nie, w Dy­stryk­cie Cen­tral
  • Sowa – po­e­mat Ta­ra­sa Szew­czen­ki
  • Sowa – po­stać wy­stę­pu­ją­ca w obu czę­ściach przy­gód Ku­bu­sia Pu­chat­ka au­tor­stwa A.A. Milne’a
  • Alek­san­der Sowa
  • An­drzej Sowa (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • Ewa Sowa

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na ga­łę­zi dębu po­hu­ku­ją dwie sowy.

 (1.1) Po­nie­waż sowy są da­le­kowz­rocz­ne, to nie widzą ni­cze­go wy­raź­nie w od­le­gło­ści kilku cen­ty­me­trów od swo­ich oczu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsɔva, AS: sova

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sowa ż., sowy nmos., Sowiniec mrz., sówkowate nmos., Sówka ż., osowienie n.

:: zdrobn. sówka ż.

 czas. osowieć dk.

 przym. sowi, sówkowy, sówkowaty

 przysł. sowio

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk ojla

 (1.3) nocny marek

Wiktionary


sowar

[czy­taj: seuA:r] w In­diach - ka­wa­le­rzy­sta albo po­li­cjant konny


SJP.pl


sowała

naz­wi­sko


SJP.pl


sowchoz

pań­stwo­we go­spo­dar­stwo rolne w Związ­ku Ra­dziec­kim


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pań­stwo­we go­spo­dar­stwo rolne w ZSRR

Wiktionary

Sow­choz ( совхоз, od "советское хозяйство, so­wiet­sko­je chaz­jaj­stwo"; радгосп, od "радянське господарство", "rad­janś­ke ho­spo­dar­stwo") – pań­stwo­we go­spo­dar­stwo rolne, cha­rak­te­ry­stycz­ne dla go­spo­dar­ki ZSRR, gdzie wszyst­kie środ­ki pro­duk­cji i wyt­wo­rzo­ne pro­duk­ty sta­no­wi­ły włas­ność pań­stwa.

Wikipedia


sowchozowy

przy­miot­nik od: sow­choz


SJP.pl


sowchoźnik

osoba pra­cu­ją­ca w sow­cho­zie - pań­stwo­wym go­spo­dar­stwie rol­nym w Związ­ku Ra­dziec­kim


SJP.pl


sowczyce

Sow­czy­ce (niem. "Schoffschütz") – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie ole­skim, w gmi­nie Oles­no.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość na­le­ża­ła ad­mi­ni­stra­cyj­nie do wo­je­wództ­wa czę­sto­chow­skie­go.

W miej­sco­wo­ści jest sta­cja ko­le­jo­wa Sow­czy­ce.

Wikipedia


soweto

So­we­to – ze­spół gmin miej­skich w Po­łud­nio­wej Afry­ce, w pro­win­cji Ga­u­teng, w po­łud­nio­wo-za­chod­niej czę­ści Jo­han­nes­bur­ga. Około 1,7 mln miesz­kań­ców. (2008). Obec­nie pełni głów­nie funk­cje miesz­ka­nio­we dla lud­no­ści czar­nej. Czwar­te co do wiel­ko­ści mia­sto kraju.

Wikipedia


sowi

zwią­za­ny z sową; cha­rak­te­ry­stycz­ny dla sowy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z sową, do­ty­czą­cy sowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (2.1) na­le­żą­cy do sowy

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (3.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla sowy, po­dob­ny do sowy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsɔvʲi, AS: sovʹi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sówki nmos., sownik mzw., sowa ż., sówka ż., osowienie n.

 czas. osowieć dk.

 przysł. sowio

Wiktionary


sowica

ro­dzaj pta­ków z ro­dzi­ny pu­szczy­ko­wa­tych


SJP.pl

So­wi­ca – je­zio­ro wy­to­pi­sko­we na Po­je­zie­rzu Dzierz­goń­sko-Mo­rą­skim, po­ło­żo­ne w gmi­nie Pra­bu­ty, w po­wie­cie kwi­dzyń­skim, w woj. po­mor­skim.

Wikipedia


sowiciej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: so­wi­cie


SJP.pl


sowie

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) C., Ms. lp. od: sowa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsɔvʲjɛ, AS: sovʹi ̯e

Wiktionary


sowieciarz

po­tocz­nie: zwo­len­nik ide­o­lo­gii Związ­ku Ra­dziec­kie­go


SJP.pl


sowieck

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto po­ło­żo­ne w ob­wo­dzie kró­le­wiec­kim, u uj­ścia Tylży do Niem­na;

Wiktionary

So­wieck, Tylża ( Советск, "So­wietsk"; Til­sit; lit. "Tilžė;" ros. hist. Тылжа, "Tilża") – mia­sto w Rosji, w ob­wo­dzie kró­le­wiec­kim, w miej­skim okrę­gu So­wieck, po­ło­żo­ne u uj­ścia rzeki Tylży do Niem­na, przy gra­ni­cy z Litwą. W 2020 roku li­czy­ło ok. 39 tys. miesz­kań­ców.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. sowiecki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Tylża

Wiktionary


sowiecki

ra­dziec­ki;
1. zwią­za­ny z or­ga­ni­za­cją wła­dzy pań­stwo­wej w Związ­ku Ra­dziec­kim, np. ustrój so­wiec­ki;
2. na­le­żą­cy do Związ­ku Ra­dziec­kie­go, do­ty­czą­cy tego pań­stwa, np. prze­mysł so­wiec­ki


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ra­dziec­ki, do­ty­czą­cy Związ­ku Ra­dziec­kie­go (Związ­ku So­cja­li­stycz­nych Re­pu­blik Ra­dziec­kich)

 (1.2) do­ty­czą­cy mia­sta So­wieck

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­zo­sta­li dwaj mieli na­zy­wa­li się Wolf­gang (na cześć pew­ne­go kom­po­zy­to­ra) i Hans (na cześć pew­ne­go ofi­ce­ra Ab­weh­ry, który oka­zał się być pol­skim szpie­giem na usłu­gach so­wiec­kie­go wy­wia­du).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɔˈvʲjɛt͡sʲci, AS: sovʹi ̯ecʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sowietyzm m., Sowiet m., Sowietka ż., Sowiety nmos., sowietyzacja ż., Sowieta mos., Sowieck mrz.

 czas. sowietyzować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) radziecki; pogard. kacapski, bolszewicki

 (1.2) hist. tylżycki

Wiktionary


sowieckość

ze­spół cech ty­po­wych dla Związ­ku Ra­dziec­kie­go; ra­dziec­kość


SJP.pl


sowiet

rada de­le­ga­tów ro­bot­ni­czych, chłop­skich lub żoł­nier­skich w okre­sie re­wo­lu­cji paź­dzier­ni­ko­wej w Rosji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. oby­wa­tel Związ­ku Ra­dziec­kie­go

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Rada (So­wiet) – organ w ZSRR
  • So­wiet – oby­wa­tel Związ­ku Ra­dziec­kie­go; naj­czę­ściej w zna­cze­niu „żoł­nierz”

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈsɔvʲjɛt, AS: sovʹi ̯et

Wiktionary

Powiązane:

 przym. sowiecki

 rzecz. Sowietka ż., Sowiety nmos., sowietyzacja ż., Sowieta mos.

 czas. sowietyzować

Wiktionary


sowieta

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Związ­ku Ra­dziec­kie­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Trzej ame­ry­kań­scy tem­po­na­u­ci zo­sta­li wy­sła­ni o setki lat w przysz­łość – pra­wie dwa razy dalej niż So­wie­ci w zesz­ło­rocz­nej misji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɔˈvʲjɛta, AS: sovʹi ̯eta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sowiet m., sowieckość ż., sowieta m., sowiet m.

:: fż. Sowietka ż.

 przym. sowiecki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Sowiet, obywatel radziecki

Wiktionary


sowietka

lek­ce­wa­żą­co o Ro­sjan­ce; So­wiet­ka, ruska (Ruska), ka­cap­ka


SJP.pl


sowietolog

spe­cja­li­sta w za­kre­sie so­wie­to­lo­gii (krem­li­no­lo­gii); krem­li­no­log


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) eduk. polit. spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie so­wie­to­lo­gii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na­tu­ral­nie, w każ­dym kraju ko­mu­ni­stycz­nym ist­nie­ją różne czyn­ni­ki wpły­wa­ją­ce na roz­wój wy­da­rzeń, które so­wie­to­log musi brać pod uwagę.

 (1.1) Pol­ski so­wie­to­log prze­by­wał na Ukra­i­nie, na Ka­u­ka­zie i w Mosk­wie. W cza­sie po­by­tu „cią­gle nie był pewny oso­bi­ste­go bez­pie­czeń­stwa" — pi­sa­ła póź­niej H. Su­kien­nic­ka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sowietologia ż.

 przym. sowietologiczny

Wiktionary


sowietologia

dzie­dzi­na nauk po­li­tycz­nych zaj­mu­ją­ca się za­gad­nie­nia­mi zwią­za­ny­mi z ustro­jem ko­mu­ni­stycz­nym, w szcze­gól­no­ści pro­ble­ma­mi po­li­tycz­no-ustro­jo­wy­mi Związ­ku Ra­dziec­kie­go; krem­li­no­lo­gia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) eduk. wie­dza o ZSRR;

Wiktionary

So­wie­to­lo­gia, krem­li­no­lo­gia – dział hi­sto­rii i po­li­to­lo­gii obej­mu­ją­cy ca­łoksz­tałt wie­dzy o ZSRR. W in­nych kra­jach sto­su­je się czę­ściej ter­min krem­li­no­lo­gia (Kreml sy­no­ni­mem wła­dzy), co pod­kre­śla, że obiek­tem badań jest Rosja także po upad­ku ZSRR.

Mul­ti­dy­scy­pli­nar­na dzie­dzi­na nauki zaj­mu­ją­ca się z de­fi­ni­cji fe­no­me­nem Związ­ku So­wiec­kie­go (i jego państw sa­te­li­tar­nych), ana­li­zą po­wyż­sze­go fe­no­me­nu w kon­tek­ście so­cjo­lo­gii, so­cjo­tech­ni­ki wła­dzy, ma­te­ma­tycz­nej te­o­rii gier, te­o­rii eko­no­mii i fi­nan­sów etc.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. sowietolog mos.

 przym. sowietologiczny

Wiktionary


sowietologiczny

→ so­wie­to­lo­gia


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z so­wie­to­lo­gią

Wiktionary

Patrz:

sowietologia

Powiązane:

 rzecz. sowietologia ż., sowietolog mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kremlinologiczny

Wiktionary


sowietożerca

za­cię­ty, nie­prze­jed­na­ny wróg so­wie­tów i ZSRR


SJP.pl


sowiety

or­ga­ni­za­cja po­li­tycz­na w cza­sie re­wo­lu­cji paź­dzier­ni­ko­wej w Rosji, zło­żo­na z de­le­ga­tów ro­bot­ni­czych, chłop­skich i żoł­nier­skich


SJP.pl


sowietyzacja

1. na­rzu­ca­nie przez ZSRR pań­stwom od niego za­leż­nym włas­nych form ustro­jo­wych i dok­tryn ide­o­lo­gicz­nych;
2. okre­śle­nie prze­mian za­cho­dzą­cych w men­tal­no­ści zbio­ro­wej i jed­nost­ko­wej w spo­łe­czeń­stwach kra­jów ko­mu­ni­stycz­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. polit. na­rzu­ca­nie ra­dziec­kie­go sy­ste­mu po­li­tycz­ne­go przez Zwią­zek Ra­dziec­ki kra­jom od niego za­leż­nym

Wiktionary

So­wie­ty­za­cja (z od: "cовет" ("so­wiet")) – rada; "So­wiet­ska­ja Ros­si­ja" – Rosja So­wiec­ka, "So­wiet­skij Sojuz" – ZSRR, Zwią­zek So­wiec­ki) – na­rzu­ce­nie siłą mi­li­tar­ną ustro­ju so­wiec­kie­go: Ukra­i­nie (1919–20), Azer­bej­dża­no­wi (1920), Ar­me­nii (1920), Gruz­ji (1921), Mon­go­lii (1924), na­stęp­nie oku­po­wa­nym i anek­to­wa­nym wschod­nim te­re­nom Pol­ski (1939), Lit­wie, Łot­wie i Esto­nii (1940), wresz­cie po II woj­nie świa­to­wej kra­jom bloku wschod­nie­go uza­leż­nio­nym przez ZSRR.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌsɔvʲjɛtɨˈzat͡sʲja, AS: sovʹi ̯etyzacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sowietyzm m., Sowiet m., Sowietka ż.

 przym. sowiecki

Wiktionary


sowietyzacyjny

→ so­wie­ty­za­cja


SJP.pl

Patrz:

sowietyzacja

sowietyzm

1. ze­spół cech i za­cho­wań wła­ści­wych so­wie­tom;
2. ide­o­lo­gia ko­mu­ni­stycz­na w wer­sji ist­nie­ją­cej w ZSRR;
3. prze­ję­ty wyraz lub fraza ty­po­wa dla ję­zy­ka ro­syj­skie­go epoki ZSRR bądź na nim wzo­ro­wa­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) polit. okre­śle­nie sy­ste­mu po­li­tycz­ne­go i eko­no­micz­ne­go stwo­rzo­ne­go w Związ­ku So­wiec­kim

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pa­trzy­my dzi­siaj wszy­scy na to, jak się roz­kła­da i chyli do upad­ku so­wie­tyzm. Sy­stem po­li­tycz­ny i eko­no­micz­ny stwo­rzo­ny w Związ­ku So­wiec­kim i na­rzu­co­ny, prze­waż­nie siłą, wielu kra­jom świa­ta.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sowietyzacja ż.

 przym. sowiecki

Wiktionary


sowietyzować

pod­da­wać wpły­wom so­wiec­kim, roz­sze­rzać wpły­wy so­wiec­kie, na­da­wać cze­muś cechy ty­po­wo so­wiec­kie


SJP.pl


sowina

nazwa kilku wsi w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • So­wi­na – przy­sió­łek wsi Lud­wi­ko­wi­ce Kłodz­kie, w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. kłodz­kim, w gmi­nie Nowa Ruda
  • So­wi­na – wieś w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. ja­siel­skim, w gmi­nie Ko­ła­czy­ce
  • So­wi­na – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ple­szew­skim, w gmi­nie Ple­szew
  • So­wi­na – dawna gro­ma­da w pow. ja­siel­skim
  • So­wi­na Błot­na
  • Sowin

Wikipedia


sowiniec

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • So­wi­niec – osada leśna w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. tu­chol­skim, w gmi­nie Cek­cyn
  • So­wi­niec – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. to­ma­szow­skim, w gmi­nie Jar­czów
  • So­wi­niec – część wsi Góry w woj. łódz­kim, w pow. pod­dę­bic­kim, w gmi­nie Unie­jów
  • So­wi­niec – część wsi Ko­ryt­no w woj. łódz­kim, w pow. ra­dom­szczań­skim, w gmi­nie Ma­sło­wi­ce
  • So­wi­niec – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. poz­nań­skim, w gmi­nie Mo­si­na
  • So­wi­niec – osada leśna w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. cho­szczeń­skim, w gmi­nie Krzę­cin
  • So­wi­niec – naj­wyż­sze wzgó­rze na te­re­nie Kra­ko­wa
  • So­wi­niec – szczyt w Gó­rach Izer­skich
  • So­wi­niec – cza­so­pis­mo

Wikipedia


sowinko

So­win­ko (niem. "Neu Zowen") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie ko­sza­liń­skim, w gmi­nie Po­la­nów. Wieś jest sie­dzi­bą so­łect­wa "So­win­ka" w któ­re­go skład wcho­dzi rów­nież miej­sco­wość Ko­ścier­nicz­ka.

We­dług da­nych z 1 stycz­nia 2011 roku wieś li­czy­ła 129 miesz­kań­ców.

Wikipedia


sowio

przy­słó­wek

 (1.1) na spo­sób sowi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sownik mzw., sowa ż., sówka ż.

 przym. sowi

Wiktionary


sowiogórski

przy­miot­nik

 (1.1) przym. od Góry Sowie

 (1.2) przym. od Sowia Góra

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsɔvʲjɔˈɡursʲci, AS: sovʹi ̯ogursʹḱi

Wiktionary


sowiooki

po­e­tyc­ko: ma­ją­cy mądre, duże oczy, po­dob­ne do oczu sowy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który ma oczy po­dob­ne do oczu sowy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsɔvʲjɔˈːci, AS: sovʹi ̯•oḱi

Wiktionary


sowitszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: so­wi­ty


SJP.pl


sowity

książ­ko­wo: bar­dzo ob­fi­ty, szczo­dry, bo­ga­ty; suty, znacz­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) książk. bar­dzo znacz­ny, ob­fi­ty, bo­ga­ty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ty­sią­ce gór­ni­ków zo­sta­ło z pracy zwol­nio­nych, za co zresz­tą otrzy­ma­li so­wi­te re­kom­pen­sa­ty.

 (1.1) Błysk chci­wo­ści w oczach Ty­bur­cju­sza zdra­dzał obiet­ni­cę so­wi­tej na­gro­dy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɔˈvʲitɨ, AS: sovʹity

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. sowicie

Wiktionary


sowizdrzalski

wła­ści­wy so­wiz­drza­ło­wi, taki jak w li­te­ra­tu­rze, któ­rej bo­ha­te­rem był so­wiz­drzał - uo­so­bie­nie lu­do­wej mą­dro­ści i hu­mo­ru; hu­mo­ry­stycz­ny, żar­to­bli­wy, bła­zeń­ski


SJP.pl


sowizdrzalstwo

rzad­ko: ogół cech wła­ści­wych so­wiz­drza­ło­wi - żar­tow­ni­sio­wi uo­sa­bia­ją­ce­mu lu­do­wą mą­drość i humor


SJP.pl


sowizdrzał

1. żar­tow­niś wy­stę­pu­ją­cy w li­te­ra­tu­rze lu­do­wej od XVI wieku, po­pu­lar­nej w całej Eu­ro­pie;
2. osoba trzpio­to­wa­ta, nie­po­waż­na; trzpiot, żar­tow­niś, we­so­łek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. żar­tow­niś cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się prze­śmiew­czą i nie­po­kor­ną po­sta­wą wobec wy­so­ko po­sta­wio­nych osób oraz wobec ofi­cjal­nych norm spo­łecz­no-kul­tu­ro­wych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na ulicy Fok­sal, która ścią­ga­ła trun­ko­wych z ca­łe­go mia­sta, można było spot­kać Lolka An­to­nie­wi­cza, gi­gan­tycz­ne­go pi­ja­ka i so­wiz­drza­ła.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɔˈvʲizḍʒaw, AS: sovʹizḍžau̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sowizdrzalstwo n.

 przym. sowizdrzalski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dowcipniś, figlarz, filut, wesołek

Wiktionary


sowiński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • So­wiń­ski – pol­skie naz­wi­sko. We­dług da­nych z 27.01.2022 roku. Naz­wi­sko to no­si­ło 13 401 Pol­skich oby­wa­te­li.
  • Artur So­wiń­ski – pol­ski za­wod­nik mie­sza­nych sztuk walki
  • Igna­cy Loga-So­wiń­ski (ur. 20 stycz­nia 1914 w Van­ke­witz, Niem­cy, zm. 10 grud­nia 1992) – dzia­łacz związ­ko­wy w okre­sie PRL.
  • Józef Lon­gin So­wiń­ski herbu Kra­kow­czyk (ur. 15 marca 1777, zm. 6 wrze­śnia 1831) – pol­ski ge­ne­rał, do­wód­ca obro­ny re­du­ty na Woli w War­sza­wie w 1831.
  • Le­o­nard So­wiń­ski (ur. 7 li­sto­pa­da 1831 w Be­re­zów­ce, zm. 23 grud­nia 1887 w Stat­ko­wi­cach na Wo­ły­niu) – pol­ski poeta, hi­sto­ryk li­te­ra­tu­ry i tłu­macz, dzia­łacz po­li­tycz­ny.
  • Le­o­nard So­wiń­ski (gra­fik) – pol­ski gra­fik, pro­jek­tant ban­kno­tów pra­cu­ją­cy w PWPW w War­sza­wie.
  • Marek So­wiń­ski (ur. 21 lu­te­go 1985) – pol­ski ho­ke­i­sta.
  • To­masz So­wiń­ski (ur. 28 stycz­nia 1965 w Gru­dzią­dzu) – pol­ski po­li­tyk, były wo­je­wo­da po­mor­ski.
  • To­masz So­wiń­ski (ur. 12 marca 1981 w Go­rzo­wie Wiel­ko­pol­skim) – pol­ski fizyk te­o­re­tyk, po­pu­la­ry­za­tor nauki.
  • Woj­ciech So­wiń­ski (ur. 1805 we wsi Łu­ka­szów­ka na Po­do­lu, zm. 1880), kom­po­zy­tor.
  • Zyg­munt So­wiń­ski (ur. 26 grud­nia 1892 w Za­wier­ciu, zm. 7 marca 1945) – dzia­łacz spo­łecz­ny i go­spo­dar­czy, poseł na Sejm II Rze­czy­po­spo­li­tej
  • So­wiń­ska

Wikipedia


sownik

ro­dzaj no­wog­wi­nej­skich pta­ków z ro­dzi­ny sow­ni­ków


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ornit. owa­do­żer­ny ptak z ro­dzi­ny zmierzch­ni­ków pro­wa­dzą­cy nocny tryb życia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dłu­gość ciała sow­ni­ka wy­no­si 18–30 cm.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sowa ż., sowniki lm nm., sownikowe lm nm., sowy lm nm., sówka ż., sówkowate lm nm.

 przym. sowi, sówkowy, sówkowaty

 przysł. sowio

Wiktionary


sownikowe

rząd pta­ków ne­o­gna­tycz­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ae­got­he­li­for­mes|ref=tak., rząd pta­ków z in­fra­gro­ma­dy pta­ków ne­o­gna­tycz­nych;

Wiktionary

Sow­ni­ko­we (Ae­got­he­li­for­mes) – mo­no­ty­po­wy rząd pta­ków z in­fra­gro­ma­dy pta­ków ne­o­gna­tycz­nych (Ne­o­gnat­hae).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do rzędu sow­ni­ko­wych na­le­ży jedna ro­dzi­na.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sownik mzw., sowniki lm nm.

Wiktionary


sownikowy

o ce­chach sow­ni­ko­wych (rząd pta­ków)


SJP.pl


sowno

nazwa kilku wsi w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sowno – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, pow. gry­fic­kim, gm. Płoty
  • Sowno – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, pow. ko­sza­liń­skim, gm. Sia­nów
  • Sowno – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, pow. star­gardz­kim, gm. Star­gard
  • Sowno – dawna gmina wiej­ska w pow. no­wo­gardz­kim
  • Sowno – dawna gro­ma­da w pow. star­gardz­kim
  • Sowno – przy­sta­nek ko­le­jo­wy w Sow­nie, w pow. gry­fic­kim

Wikipedia


sowula

naz­wi­sko


SJP.pl


sowy

ptak z rzędu o tej samej naz­wie, cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się dużą głową, ocza­mi osa­dzo­ny­mi fron­tal­nie, oto­czo­ny­mi pro­mie­ni­ście uło­żo­ny­mi pió­ra­mi, sil­nie za­krzy­wio­nym dzio­bem i ob­fi­tym upie­rze­niem; w Pol­sce wy­stę­pu­ją­cy w wielu ga­tun­kach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Stri­gi­for­mes|ref=tak., rząd pta­ków z in­fra­gro­ma­dy pta­ków ne­o­gna­tycz­nych;

Wiktionary

Sowy (Stri­gi­for­mes) – rząd pta­ków z in­fra­gro­ma­dy pta­ków ne­o­gna­tycz­nych (Ne­o­gnat­hae). Obej­mu­je ga­tun­ki dra­pież­ne, które przy­sto­so­wa­ły się do po­lo­wa­nia w dzień i o zmro­ku, choć niek­tó­re ga­tun­ki pro­wa­dzą nocny tryb jak "Tyto alba", "Strix ne­bu­lo­sa" i Strix aluco to więk­szość ga­tun­ków mo­że­my za­li­czyć do sów o ak­tyw­no­ści dzien­nej, a do­kład­nie zmro­ko­wej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Upie­rze­nie sów ma zwy­kle ma­sku­ją­cy wzór, w ko­lo­ry­sty­ce sza­rej lub brą­zo­wej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sownik mzw., sowa ż.

Wiktionary


soyka

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Soyka – Sta­ni­sław Sojka, muzyk
  • Piotr Soyka – okrę­to­wiec i przed­się­bior­ca

Wikipedia


sozant

imię mę­skie


SJP.pl


sozański

naz­wi­sko


SJP.pl


sozolog

spe­cja­li­sta w za­kre­sie so­zo­lo­gii


SJP.pl


sozologia

nauka zaj­mu­ją­ca się pro­ble­ma­mi ochro­ny przy­ro­dy i jej za­so­bów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauk. nauka i dy­scy­pli­na stu­diów o ochro­nie śro­do­wi­ska przy­rod­ni­cze­go przed de­struk­cyj­nym wpły­wem cy­wi­li­za­cji;

Wiktionary

So­zo­lo­gia (gr. sódzo=ochra­niam, só­dze­in=ochra­niać + lógos=nauka) – nauka o czyn­nej ochro­nie śro­do­wi­ska na­tu­ral­ne­go, nauka zaj­mu­ją­ca się pro­ble­ma­mi ochro­ny śro­do­wi­ska, przy­czy­na­mi i na­stęp­stwa­mi nie­ko­rzyst­nych zmian w struk­tu­rze i funk­cjo­no­wa­niu ukła­dów przy­rod­ni­czych (eko­lo­gicz­nych), zmian wy­ni­ka­ją­cych z roz­wo­ju cy­wi­li­za­cji oraz spo­so­ba­mi za­po­bie­ga­nia im i ła­go­dze­nia ich skut­ków.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Coraz wię­cej do po­wie­dze­nia ma współ­cze­śnie so­zo­lo­gia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsɔzɔˈlɔɟja, AS: sozoloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sozolog m., sozolożka ż.

 przym. sozologiczny

 przysł. sozologicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ochrona środowiska

Wiktionary


sozologicznie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób so­zo­lo­gicz­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sozologia ż.

Wiktionary


sozologiczny

zwią­za­ny z so­zo­lo­gią - nauką zaj­mu­ją­cą się pro­ble­ma­mi ochro­ny przy­ro­dy i jej za­so­bów


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy so­zo­lo­gii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sozologia ż.

Wiktionary


sozopol

mia­sto w Buł­ga­rii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. buł­gar­ski ku­rort nad Mo­rzem Czar­nym;

Wiktionary

So­zo­pol ( Созопол, "So­zo­poł", Σωζόπολις, Süzebolu) – buł­gar­skie mia­sto po­ło­żo­ne 30 ki­lo­me­trów na po­łud­nie od Bur­ga­su na po­łud­nio­wym wy­brze­żu buł­gar­skie­go Morza Czar­ne­go; w ob­wo­dzie Bur­gas. Sie­dzi­ba ad­mi­ni­stra­cyj­na gminy So­zo­pol. We­dług da­nych Na­ro­do­we­go In­sty­tu­tu Sta­ty­stycz­ne­go w Buł­ga­rii z 31 grud­nia 2011 mia­sto li­czy­ło 4285 miesz­kań­ców. Mia­sto hi­sto­rycz­nie było waż­nym oś­rod­kiem hand­lo­wym; współ­cze­śnie jest zna­nym ku­ror­tem.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. sozopolski

Wiktionary


sozopolski

przy­miot­nik od: So­zo­pol (mia­sto w Buł­ga­rii)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z So­zo­po­lem, do­ty­czą­cy So­zo­po­la

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sozopol mrz.

Wiktionary


sozotechnika

środ­ki i dzia­ła­nia tech­nicz­ne, które mają na celu ochro­nę przy­ro­dy przed ni­szczy­ciel­skim dzia­ła­niem prze­my­słu


SJP.pl


soćko

naz­wi­sko


SJP.pl


soła

rzeka, prawy do­pływ Wisły


SJP.pl

Soła – rzeka w po­łud­nio­wej Pol­sce. Prze­pły­wa ko­lej­no przez: Kot­li­nę Ży­wiec­ką, Be­skid Mały, Po­gó­rze Ślą­skie oraz Kot­li­nę Oś­wię­cim­ską i jest pier­wszym dużym pra­wo­brzeż­nym do­pły­wem Wisły. Dłu­gość 88,9 km, po­wierzch­nia do­rze­cza bli­sko 1,4 tys. km². Śred­ni prze­pływ 18,8 m³ na se­kun­dę, prze­pływ mi­ni­mal­ny 1 m³/s, prze­pływ mak­sy­mal­ny za­re­je­stro­wa­ny w 1958 roku w Tres­nej 1382 m³/s. Po­ten­cjał po­wo­dzio­wy Soły jest bar­dzo po­waż­ny i zaj­mu­je ona dru­gie miej­sce po Du­naj­cu wśród kar­pac­kich do­pły­wów Wisły.

Wikipedia


soława

rzeka w Niem­czech; Sala


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka w Tu­ryn­gii, w Niem­czech, lewy do­pływ Łaby;

Wiktionary

So­ła­wa ( Saale) – rzeka w Niem­czech (Tu­ryn­gia). Lewy do­pływ Łaby (uj­ście po­wy­żej Mag­de­bur­ga).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na te­re­nie Sak­so­nii mię­dzy rze­ka­mi Werrą a So­ła­wą wy­stę­pu­ją z kolei szkie­le­to­we po­chów­ki o sto­sun­ko­wo skrom­nym, ty­po­wo sło­wiań­skim wy­po­sa­że­niu w ka­błącz­ki, pa­cior­ki szkla­ne, noże oraz ce­ra­mi­kę sło­wiań­ską (…).

Wiktionary

Powiązane:

 przym. soławski, nadsoławski

Wiktionary


soławski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z So­ła­wą, do­ty­czą­cy So­ła­wy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Soława ż.

 przym. nadsoławski

Wiktionary


sołdacki

przy­miot­nik od: soł­dat


SJP.pl


sołdactwo

1. po­gard­li­wie: żoł­nie­rze, zwła­szcza ro­syj­scy; soł­da­ci;
2. daw­niej: spo­sób bycia wła­ści­wy żoł­da­kom; żoł­dact­wo, sol­da­te­ska


SJP.pl


sołdat

po­gard­li­wie: żoł­nierz, szcze­gól­nie ro­syj­ski


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) po­gard. żoł­nierz, zwła­szcza ro­syj­ski

 (1.2) żoł­dak

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bo ten soł­dat, co przy­je­chał do Mag­da­le­ny, to miał wę­dzo­ny bo­czek… Potem się oni zam­knę­li z tem bocz­kiem, z Mag­da­le­ną i z soł­da­tem, i też nie od­na­wia­li miesz­ka­nia, bo zro­bi­ło się cóś za ciem­no.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsɔwdat, AS: sou̯dat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sołdacisko n., sołdactwo n.

 przym. sołdacki

Wiktionary


sołdatka

po­gard­li­wie: żoł­nier­ka, szcze­gól­nie ro­syj­ska


SJP.pl


sołecki

→ soł­tys; soł­ty­si, soł­ty­so­wy, soł­ty­sow­ski


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z so­łect­wem, do­ty­czą­cy so­łect­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sołectwo n., sołtys m., sołtyska ż., sołtysowa ż., sołtysówna ż., sołtysik m., Sołtysowice nmos., sołtysówka ż., Sołtysówka ż.

Wiktionary


sołectwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) adm. jed­nost­ka po­moc­ni­cza gminy obej­mu­ją­ca jedną lub kilka wsi;

Wiktionary

So­łect­wo – jed­nost­ka po­moc­ni­cza gminy we współ­czes­nej Pol­sce, cha­rak­te­ry­stycz­na głów­nie dla ob­sza­rów wiej­skich. Ob­szar, za­kres dzia­ła­nia so­łect­wa i jego or­ga­nów okre­śla rada gminy w sta­tu­cie so­łect­wa.

We­dług stanu z dnia 31 grud­nia 2024 roku w Pol­sce było 40 824 so­łectw.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. sołtys m., sołtyska ż., sołtysowa ż., sołtysówna ż., sołtysostwo n., sołtysówka ż., sołtysowanie n., Sołtysiak m.

 czas. sołtysować ndk., sołtysić ndk.

 przym. sołtysowski, sołtysowy, sołtysi, sołecki

Wiktionary


sołeczno

So­łecz­no – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie wrze­siń­skim, w gmi­nie Wrze­śnia.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa poz­nań­skie­go

W po­bli­żu miej­sco­wo­ści znaj­du­je się Miej­sce Ob­słu­gi Po­dróż­nych (MOP So­łecz­no) dla ja­dą­cych Au­to­stra­dą A2 w kie­run­ku Poz­na­nia.

Wikipedia


sołedar

mia­sto na Ukra­i­nie


SJP.pl

So­łe­dar ( Соледар) – mia­sto na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie do­niec­kim, w re­jo­nie bach­muc­kim, sie­dzi­ba hro­ma­dy.

Sta­cja ko­le­jo­wa. Mia­sto gór­nict­wa soli ka­mien­nej.

Wikipedia


sołek

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Marek Sołek
  • Oś­ro­dek Kul­tu­ral­ny Sołek
  • Sołek – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w woj. łódz­kim, w opo­czyń­skim, w gmi­nie Opocz­no
  • Sołek – wzgó­rze w Czę­sto­cho­wie
  • sołek – sta­ro­pol­skie okre­śle­nie spich­le­rza

Wikipedia


sołokija

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka wschod­niej Pol­sce i na za­cho­dzie Ukra­i­ny, do­pływ Bugu;

Wiktionary

Zo­bacz też: So­ło­ki­ja w in­nych zna­cze­niach tej nazwy.

So­ło­ki­ja ( Солокія "So­ło­ki­ja") – rzeka w po­łud­nio­wo-wschod­niej Pol­sce i na za­cho­dzie Ukra­i­ny, w do­rze­czu Wisły, do­pływ Bugu.

Dłu­gość – 71 km, po­wierzch­nia zlew­ni – 939 km². Źró­dła w Pol­sce, na pół­noc od To­ma­szo­wa Lu­bel­skie­go, na pół­noc­nych sto­kach Roz­to­cza.

Wikipedia


sołonczak

gleba te­re­nów su­chych, za­wie­ra­ją­ca w gór­nych war­stwach dużo łatwo roz­pu­szczal­nych soli, głów­nie soli ka­mien­nej


SJP.pl


sołowiecki

→ Wyspy So­ło­wiec­kie


SJP.pl

Patrz:

Wyspy Sołowieckie

sołowiej

naz­wi­sko


SJP.pl

So­ło­wiej – dawny za­ścia­nek na Lit­wie, w okrę­gu wi­leń­skim, w re­jo­nie igna­liń­skim, w gmi­nie Cej­ki­nie.

Wikipedia


sołowiow

naz­wi­sko


SJP.pl


sołowjow

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ana­to­lij So­łow­jow (ur. 1948) – ra­dziec­ki kos­mo­na­u­ta
  • Le­o­nid So­łow­jow (1906-1962) – ra­dziec­ki pi­sarz i sce­na­rzy­sta
  • Sier­giej So­łow­jow (1820-1879) – ro­syj­ski hi­sto­ryk
  • Wła­di­mir Sier­gie­je­wicz So­łow­jow (1853-1900) – ro­syj­ski my­śli­ciel, te­o­log, poeta i pu­bli­cy­sta
  • Wła­di­mir Alek­san­dro­wicz So­łow­jow (ur. 1946) – ra­dziec­ki kos­mo­na­u­ta
  • Wła­di­mir Ru­dol­fo­wicz So­łow­jow (ur. 1963) – ro­syj­ski dzien­ni­karz ra­dio­wy
  • Ni­ko­łaj Ni­ko­ła­je­wicz So­łow­jow (1931-2007) – ra­dziec­ki za­pa­śnik.
  • Pa­wieł Alek­san­dro­wicz So­łow­jow (1917-1996) – ra­dziec­ki kon­struk­tor sil­ni­ków lot­ni­czych

Wikipedia


sołowow

naz­wi­sko


SJP.pl


sołtyków

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Soł­ty­ków – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ra­dom­skim, w gmi­nie Ska­ry­szew
  • Soł­ty­ków – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. skar­ży­skim, w gmi­nie Bli­żyn
  • Soł­ty­ków – przy­sta­nek ko­le­jo­wy w Soł­ty­ko­wie, w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim

Wikipedia


sołtys

prze­wod­ni­czą­cy so­łect­wa; w Śred­nio­wie­czu osoba do­ko­nu­ją­ca lo­ka­cji osad na pra­wie nie­miec­kim


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) adm. organ wy­ko­naw­czy w so­łect­wie, przed­sta­wi­ciel lo­kal­nej spo­łecz­no­ści

 (1.2) hist. przed­sta­wi­ciel fe­u­da­ła sto­ją­cy na czele wsi lo­ko­wa­nej na pra­wie nie­miec­kim

Wiktionary

Soł­tys (pier­wot­nie od łac. scho­la­sti­cus, z niem. "Schuld­he­iss", "Schult­he­iss", "Schultheiß", "Schol­tis", "Schul­te(s)" i "Schulz(e)", "sę­dzia", "ten, który wska­zu­je win­ne­go"; forma ła­ciń­ska "scul­te­tus", "solt­he­tus") – przed­sta­wi­ciel lo­kal­nej spo­łecz­no­ści, prze­waż­nie wiej­skiej. Jego rola po­czą­wszy od śred­nio­wie­cza ule­ga­ła po­waż­nym zmia­nom. Od 1990 roku w Pol­sce jest or­ga­nem wy­ko­naw­czym so­łect­wa, a or­ga­nem na­drzęd­nym wobec soł­ty­sa jest wójt, któ­re­go kom­pe­ten­cje obej­mu­ją całą gminę.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Li­go­cie wczo­raj wy­bra­no no­we­go soł­ty­sa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sołtyska ż., sołtysowa ż., sołtysówna ż., sołtysostwo n., sołtysówka ż., sołtysowanie n., sołectwo n.

 czas. sołtysować ndk., sołtysić ndk.

 przym. sołtysowski, sołtysi, sołtysowy, sołecki

Wiktionary


sołtysek

naz­wi­sko


SJP.pl


sołtysi

→ soł­tys; soł­ty­sow­ski, soł­ty­so­wy


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Soł­ty­si – potok, do­pływ Bie­lan­ki
  • Soł­ty­si – potok, do­pływ Po­ni­czan­ki
  • Soł­ty­si – potok, do­pływ Sied­licz­ki

Wikipedia


sołtysiak

naz­wi­sko


SJP.pl


sołtysik

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Soł­ty­sik – pol­ski dzien­ni­karz ra­dio­wy i te­le­wi­zyj­ny
  • An­to­ni Soł­ty­sik – rzym­sko­ka­to­lic­ki du­chow­ny i dzien­ni­karz
  • Bar­ba­ra Soł­ty­sik – pol­ska ak­tor­ka te­a­tral­na i fil­mo­wa
  • Ber­nard Soł­ty­sik – pol­ski kom­po­zy­tor, aran­żer i pe­da­gog
  • Marek Soł­ty­sik – pol­ski pi­sarz, ese­i­sta, sce­na­rzy­sta, kry­tyk sztu­ki, gra­fik i ma­larz
  • Le­szek Soł­ty­sik – pol­ski że­glarz, ka­pi­tan jach­to­wy, na­u­czy­ciel że­glar­stwa
  • To­masz Soł­ty­sik – pol­ski na­u­czy­ciel i pe­da­gog, fi­lo­log kla­sycz­ny i po­li­tyk
  • Wła­dy­sław Soł­ty­sik – pol­ski na­u­czy­ciel i woj­sko­wy
  • Zbi­gniew Soł­ty­sik – pol­ski pił­karz i tre­ner

Wikipedia


sołtysiński

naz­wi­sko


SJP.pl


sołtyska

naz­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) żona soł­ty­sa

Wiktionary

Powiązane:

 przym. sołecki, sołtysowy

 rzecz. sołectwo n., sołtys mos.

Wiktionary


sołtysostwo

urząd spra­wo­wa­ny przez soł­ty­sa; soł­ty­stwo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) hist. grunt, zie­mia, do któ­rej był przy­wią­za­ny urząd soł­ty­sa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sołectwo n., sołtys mos.

 przym. sołtysowy

Wiktionary


sołtysowa

mał­żon­ka soł­ty­sa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) żona soł­ty­sa

Wiktionary

Powiązane:

 przym. sołecki, sołtysowy

 rzecz. sołectwo n., sołtys mos.

Wiktionary


sołtysować

spra­wo­wać urząd soł­ty­sa


SJP.pl


sołtysowski

→ soł­tys; soł­ty­si, soł­ty­so­wy


SJP.pl


sołtysowy

→ soł­tys; soł­ty­si, soł­ty­sow­ski


SJP.pl

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) taki, który na­le­ży do soł­ty­sa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Moja mie­dza za­czy­na się tuż za soł­ty­so­wą.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sołtys m., sołtyska ż., sołtysowa ż., sołtysówna ż., sołtysostwo n., sołtysówka ż., sołtysowanie n., Sołtysiak m., sołectwo n.

 czas. sołtysować ndk., sołtysić ndk.

 przym. sołtysowski, sołtysi

Wiktionary


sołtystwo

prze­sta­rza­łe: urząd spra­wo­wa­ny przez soł­ty­sa; soł­ty­so­stwo


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Soł­ty­stwo – część wsi Żarki w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. chrza­now­skim, w gmi­nie Li­biąż
  • Soł­ty­stwo – część wsi Stasz­ków­ka w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. gor­lic­kim, w gmi­nie Mo­szcze­ni­ca
  • Soł­ty­stwo – część wsi Pi­sa­rzo­wa w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. li­ma­now­skim, w gmi­nie Li­ma­no­wa
  • Soł­ty­stwo – część wsi Za­mie­ście w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. li­ma­now­skim, w gmi­nie Tym­bark
  • Soł­ty­stwo – część wsi Trze­trze­wi­na w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. no­wo­są­dec­kim, w gmi­nie Cheł­miec
  • Soł­ty­stwo – część wsi Po­la­ny w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. no­wo­są­dec­kim, w gmi­nie Kry­ni­ca-Zdrój
  • Soł­ty­stwo – część wsi Cza­czów w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. no­wo­są­dec­kim, w gmi­nie Ła­bo­wa
  • Soł­ty­stwo – część wsi Stań­ko­wa w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. no­wo­są­dec­kim, w gmi­nie Ło­so­si­na Dolna
  • Soł­ty­stwo – część wsi Dłu­go­łę­ka-Świer­kla w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. no­wo­są­dec­kim, w gmi­nie Po­de­gro­dzie
  • Soł­ty­stwo – część wsi Odro­wąż w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. no­wo­tar­skim, w gmi­nie Czar­ny Du­na­jec
  • Soł­ty­stwo – część wsi Pie­niąż­ko­wi­ce w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. no­wo­tar­skim, w gmi­nie Czar­ny Du­na­jec
  • Soł­ty­stwo – część wsi Ra­tu­łów w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. no­wo­tar­skim, w gmi­nie Czar­ny Du­na­jec

Wikipedia


sołtysówka

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) dom soł­ty­sa

Wiktionary

So­ty­sów­ka – potok, prawy do­pływ Fi­lip­czań­skie­go Po­to­ku.

Zlew­nia po­to­ku obej­mu­je do­lin­kę na za­chod­nich sto­kach Zgo­rze­li­sko­we­go Dzia­łu na Po­gó­rzu Bu­ko­wiń­skim w miej­sco­wo­ści Małe Ciche w gmi­nie Po­ro­nin. Do­lin­ka ta opada na za­chód spod za­ko­la Drogi Os­wal­da Bal­ze­ra, w miej­scu, gdzie od­ga­łę­zia się od niej na po­łud­nie droga na po­la­nę Zgo­rze­li­sko.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. sołecki, sołtysowy

 rzecz. sołectwo n., sołtys mos.

Wiktionary


sołtysówna

daw­niej: córka soł­ty­sa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) córka soł­ty­sa

Wiktionary

Powiązane:

 przym. sołecki, sołtysowy

 rzecz. sołectwo n., sołtys mos.

Wiktionary


sołuniec

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. miesz­ka­niec So­łu­nia (Sa­lo­nik)

Wiktionary


sołuń

daw­niej: Sa­lo­ni­ki (mia­sto w Gre­cji)


SJP.pl


sołuński

→ Sołuń (daw­niej: Sa­lo­ni­ki)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) hist. zwią­za­ny z So­łu­niem, do­ty­czą­cy So­łu­nia (współcz. Sa­lo­ni­ki)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sołuń mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) współcz. salonicki

Wiktionary


sołżenicyn

naz­wi­sko


SJP.pl


sońka

zdrob­nie­nie od: Sonia


SJP.pl

Sońka – po­wieść Igna­ce­go Kar­po­wi­cza opu­bli­ko­wa­na w 2014 roku. Jej akcja roz­gry­wa się na Pod­la­siu. Jej bo­ha­ter­ką jest nie­pi­śmien­na chłop­ka, Sonia, która w mło­do­ści miała ro­mans z żoł­nie­rzem SS. Po la­tach spo­ty­ka ją modny re­ży­ser te­a­tral­ny z War­sza­wy i po­sta­na­wia prze­ro­bić jej hi­sto­rię na spek­takl.

Wikipedia


sońsk

Sońsk – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie cie­cha­now­skim, sie­dzi­ba władz gminy Sońsk.

W la­tach 1954–1972 wieś była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Sońsk.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa cie­cha­now­skie­go.

Wikipedia


soński

przy­miot­nik od: Sońsk


SJP.pl


sośnia

Zo­bacz też: So­śnia w in­nych zna­cze­niach tej nazwy.

So­śnia – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie gra­jew­skim, w gmi­nie Ra­dzi­łów.

W la­tach 1975–1998 wieś ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa łom­żyń­skie­go.

Wikipedia


sośniak

lasek sos­no­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. za­gaj­nik sos­no­wy, młode sosny

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • So­śniak – osada w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. zgo­rze­lec­kim, w gmi­nie Pieńsk
  • So­śniak – osada w woj. po­mor­skim, w pow. kar­tu­skim, w gmi­nie Przod­ko­wo
  • So­śniak – potok, do­pływ Czer­won­ki
  • Sośni, So­śnia, So­śnie, So­śnia­ków­ka, So­śni­ca, So­śni­ce, So­śni­co­wi­ce, So­śni­na, So­śni­ny

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za pa­gór­kiem po­ro­śnię­tym so­śnia­kiem za­czy­na­ły się grun­ty hra­bie­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sosna ż.

 przym. sosnowy

Wiktionary


sośnianin

miesz­ka­niec Sośna (wsi w Pol­sce)


SJP.pl


sośnianka

miesz­kan­ka Sośna (wsi w Pol­sce)


SJP.pl


sośniański

→ So­śnie (wieś w Pol­sce); so­śnień­ski


SJP.pl


sośnica

drze­wo igla­ste z ro­dzi­ny cy­pry­so­wa­tych (Scia­do­pi­tys ver­ti­cil­la­ta), po­cho­dzą­ce z Ja­po­nii


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • So­śni­ca – część mia­sta Gli­wi­ce
  • So­śni­ca – część mia­sta Woź­ni­ki
  • So­śni­ca – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. wroc­ław­skim, w gmi­nie Kąty Wroc­ław­skie
  • So­śni­ca – osada leśna w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie by­tow­skim, w gmi­nie Tu­cho­mie
  • So­śni­ca – wieś w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. ja­ro­sław­skim, w gmi­nie Ra­dym­no
  • So­śni­ca – osada w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. bra­niew­skim, w gmi­nie Wil­czę­ta
  • So­śni­ca – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ple­szew­skim, w gmi­nie Do­brzy­ca
  • So­śni­ca – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. draw­skim, w gmi­nie Wierz­cho­wo
  • So­śni­ca (361 m n.p.m.) – wznie­sie­nie w Gó­rach Świę­to­krzy­skich, po­ło­żo­ne w woj. świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie kie­lec­kim, w gmi­nie Za­gnańsk
  • So­śni­ca (39 m n.p.m.) – wznie­sie­nie na Rów­ni­nie Gry­fic­kiej, po­ło­żo­ne w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie gry­fic­kim, w gmi­nie Kar­ni­ce
  • So­śni­ca (302 m n.p.m.) – wznie­sie­nie na Wzgó­rzach Li­po­wych
  • So­śni­ca – dawna gro­ma­da w po­wie­cie ja­ro­sław­skim

Wikipedia


sośnicki

naz­wi­sko


SJP.pl

Patrz:

Sośnica

sośnicowice

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w po­łud­nio­wej Pol­sce, w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie gli­wic­kim;

Wiktionary

}|-

So­śni­co­wi­ce (do­dat­ko­wa nazwa w j. niem. Kieferstädtel, Bo­ro­vi­ce) – mia­sto w po­łud­nio­wej Pol­sce, w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie gli­wic­kim, sie­dzi­ba władz gminy miej­sko-wiej­skiej So­śni­co­wi­ce.

We­dług da­nych z 31 grud­nia 2023 r. mia­sto miało 1958 miesz­kań­ców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W po­ło­wie XIX wieku w So­śni­co­wi­cach do­mi­no­wa­ła lud­ność pol­ska.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sośnicowiczanin m., sośnicowiczanka ż.

 przym. sośnicowicki, podsośnicowicki

Wiktionary


sośnicowicki

przy­miot­nik od: So­śni­co­wi­ce


SJP.pl


sośnicowiczanin

miesz­ka­niec So­śni­co­wic (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


sośnicowiczanka

miesz­kan­ka So­śni­co­wic (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


sośnierz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej So­śnierz (ur. 1951) – pol­ski le­karz i po­li­tyk, w la­tach 2006–2007 pre­zes Na­ro­do­we­go Fun­du­szu Zdro­wia
  • Do­bro­mir So­śnierz (ur. 1976) – pol­ski in­for­ma­tyk i po­li­tyk, wi­ce­pre­zes par­tii Wol­no­ściow­cy
  • Ed­ward So­śnierz (1938 – 2015) – pol­ski na­u­czy­ciel
  • Sła­wo­mir So­śnierz (ur. 1952) – pol­ski aktor te­a­tral­ny i fil­mo­wy

Wikipedia


sośnieński

→ So­śnie (wieś w Pol­sce); so­śniań­ski


SJP.pl


sośnik

część sochy do spulch­nia­nia roli; sosz­nik


SJP.pl

Zo­bacz też: So­śnik – inne wznie­sie­nia.

So­śnik (daw­niej niem. "Kie­fer­busch'l") – nie­wiel­kie wznie­sie­nie na wy­so­ko­ści 580–690 m n.p.m. znaj­du­ją­ca się w Ma­sy­wie Śnież­ni­ka w Su­de­tach, na te­re­nie Śnież­nic­kie­go Parku Kra­jo­bra­zo­we­go, któ­re­go gra­ni­ca bie­gnie u jego pod­nó­ża.

Wikipedia


sośnina

1. las sos­no­wy; cho­i­na
2. ga­łę­zie sosny
3. drew­no sosny; sosna


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) las lub za­gaj­nik sos­no­wy

 (1.2) drew­no z sosny

 (1.3) świe­żo ścię­te ga­łę­zie sosny

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • so­śni­na:
  • So­śni­na – przy­sió­łek wsi Dwor­ki w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. kłodz­kim, w gmi­nie Nowa Ruda
  • So­śni­na – osada leśna w woj. lu­bel­skim, w pow. to­ma­szow­skim, w gmi­nie Ła­szczów
  • So­śni­na – część wsi Wło­sie­ni­ca w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. oś­wię­cim­skim, w gmi­nie Oś­wię­cim
  • So­śni­na – część wsi Chło­pi­ce w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. ja­ro­sław­skim, w gmi­nie Chło­pi­ce
  • So­śni­na – część wsi Wietrz­no w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. kro­śnień­skim, w gmi­nie Dukla
  • So­śni­na – część wsi Gied­la­ro­wa w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. le­żaj­skim, w gmi­nie Le­żajsk
  • So­śni­na – część wsi Nowe Sioło w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. lu­ba­czow­skim, w gmi­nie Cie­sza­nów
  • So­śni­na – część wsi Dą­brów­ki w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. łań­cuc­kim, w gmi­nie Czar­na
  • So­śni­na – część wsi Za­bo­rów w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. strzy­żow­skim, w gmi­nie Czu­dec
  • So­śni­na – część wsi Lubla w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. strzy­żow­skim, w gmi­nie Frysz­tak
  • So­śni­na – przy­sió­łek wsi Krę­żo­ły w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. ję­drze­jow­skim, w gmi­nie Wo­dzi­sław

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) A w tych bo­rach olsz­tyń­skich • do­brze z psami wę­dro­wać. • A w tych ja­rach olsz­tyń­skich • so­śni­na i dą­bro­wa.

 (1.2) Po co mam dawać na ko­ściół do no­wych drzwi deski dę­bo­we, kiedy i so­śni­na wy­star­czy?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. soseneczka ż., sosna ż., sosenka ż., sosnówka ż., sosnowiak m., Sośnina ż., Sosnowiec m.

 przym. sosnowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) sosna

Wiktionary


sośninka

wieś w Pol­sce


SJP.pl

So­śnin­ka – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie gar­wo­liń­skim, w gmi­nie Ła­ska­rzew.

W la­tach 1975−1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa sied­lec­kie­go.

Po­pu­la­cja So­śnin­ki (wraz z Onu­fry­no­wem) wy­no­si ok.

Wikipedia


sośno

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Sośno – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie sę­po­leń­skim, w gmi­nie Sośno na tra­sie za­wie­szo­nej linii ko­le­jo­wej nr 240 Więc­bork – Pruszcz-Ba­gie­ni­ca.

Wikipedia


sośwa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka w ob­wo­dzie swier­dłow­skim Rosji, prawy do­pływ Tawdy

 (1.2) geogr. hy­dron. zob. Sośwa Pół­noc­na.

Wiktionary


soż

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka na Bia­ło­ru­si i w Rosji, lewy do­pływ Dnie­pru;

Wiktionary

Soż (biał., ros., ukr. Сож, "Sož") – rzeka na Bia­ło­ru­si i w Rosji, lewy do­pływ Dnie­pru. Dłu­gość 648 km.

Soż prze­pły­wa przez Homel, dru­gie pod wzglę­dem wiel­ko­ści mia­sto Bia­ło­ru­si, gdzie śred­nie na­tę­że­nie prze­pły­wu rzeki wy­no­si 207 m³/s. Po­wierzch­nia do­rze­cza wy­no­si 42 100 km². Niek­tó­re do­pły­wy:

Wikipedia


sp

skrót od:
1. szko­ła pod­sta­wo­wa;
2. Ordo Cle­ri­co­rum Re­gu­la­rium Pa­u­pe­rum Ma­tris Dei Scho­la­rum Pia­rum - zakon pi­ja­rów; SchP;
3. Służ­ba Pol­sce - dawna or­ga­ni­za­cja pa­ra­mi­li­tar­na


SJP.pl

skró­to­wiec, rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki lub żeń­ski

 (1.1) = hist. Po­wszech­na Or­ga­ni­za­cja „Służ­ba Pol­sce”

skró­to­wiec, rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) = eduk. szko­ła pod­sta­wo­wa

skró­to­wiec, rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski (rzad. ni­ja­ki)

 (3.1) = eduk. wojsk. szko­ła pod­cho­rą­żych

skró­to­wiec, rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (4.1) = hist. polit. Stron­nict­wo Pracy

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Par­tia So­cja­li­stycz­na (Ho­lan­dia) – ho­len­der­ska par­tia po­li­tycz­na
  • Ordo Cle­ri­co­rum Re­gu­la­rium Pa­u­pe­rum Ma­tris Dei Scho­la­rum Pia­rum
  • Po­wszech­na Or­ga­ni­za­cja „Służ­ba Pol­sce” – pol­ska pań­stwo­wa mło­dzie­żo­wa or­ga­ni­za­cja pa­ra­mi­li­tar­na, ut­wo­rzo­na 25 lu­te­go 1948
  • Skarb Pań­stwa – pod­miot cy­wil­no­praw­nych (w tym ma­jąt­ko­wych) praw pań­stwa, z re­gu­ły osoba praw­na re­pre­zen­tu­ją­ca pań­stwo jako wła­ści­cie­la ma­jąt­ku
  • Straż po­żar­na – zor­ga­ni­zo­wa­na for­ma­cja zaj­mu­ją­ca się pre­wen­cją i walką z po­ża­ra­mi oraz po­zo­sta­ły­mi za­gro­że­nia­mi (in­ny­mi niż prze­stęp­czość) dla zdro­wia i życia ludz­kie­go
  • SP – Stron­nict­wo Pa­trio­tycz­ne lub obóz re­form – nie­for­mal­ne ugru­po­wa­nie po­li­ty­ków, sku­pia­ją­ce dzia­ła­czy dą­żą­cych do prze­pro­wa­dze­nia re­form w cza­sie Sejmu Wiel­kie­go (1788–1792)
  • Stron­nict­wo Pracy (II RP) – pol­ska cha­dec­ka par­tia po­li­tycz­na dzia­ła­ją­ca w II RP, na emi­gra­cji (od 1939 do 1990) oraz w pier­wszych la­tach Pol­ski Lu­do­wej (1945–1950)
  • Stron­nict­wo Pracy (III RP) – mała pol­ska pra­wi­co­wa, cha­dec­ka par­tia po­li­tycz­na, dzia­ła­ją­ca pod róż­ny­mi naz­wa­mi i z przer­wa­mi od 1989
  • So­li­dar­na Pol­ska – ini­cja­ty­wa po­li­tycz­na by­łych dzia­ła­czy PiS sku­pio­nych wokół Zbi­gnie­wa Zio­bry, a od 24 marca 2012 pol­ska pra­wi­co­wa par­tia po­li­tycz­na
  • Spra­wied­li­wa Pol­ska – klub po­sel­ski o cha­rak­te­rze pra­wi­co­wym funk­cjo­nu­ją­cy w Sej­mie VII ka­den­cji, za­ło­żo­ny 11 lipca 2014
  • SP – skrót od Szko­ła Pod­sta­wo­wa
  • Sa­u­su­mos pajėgos (Lie­tu­vos kariuomenės Sa­u­su­mos pajėgos)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ju­na­cy SP – w więk­szo­ści mło­dzież z ubo­gich wsi, po­zba­wio­na per­spek­tyw ży­cio­wych – sta­no­wi­li tanią siłę ro­bo­czą, wy­ko­rzy­sty­wa­ną przy bu­do­wie dróg, linii ko­le­jo­wych czy ko­pa­niu rowów me­lio­ra­cyj­nych.

 (2.1) Sy­tu­a­cja w SP nr 35 jest spe­cy­ficz­na. Są tam ucz­nio­wie z ro­dzin nie­bo­ga­tych, wie­lo­dziet­nych, czę­sto dot­knię­tych bez­ro­bo­ciem. Po­mię­dzy nimi a dzieć­mi z „dzie­wiąt­ki”, gdzie ma być gim­naz­jum, od dawna ist­nie­ją an­ta­go­niz­my.

 (2.1) Już w roku szkol­nym 1997/98 w SP w Górz­nie, w ra­mach przed­mio­tu tech­ni­ka, pro­wa­dzo­ne były za­ję­cia kom­pu­te­ro­we w celu wpro­wa­dze­nia ele­men­tów in­for­ma­ty­ki. W tym roku szkol­nym za­miast tech­ni­ki w kla­sie VIII jest in­for­ma­ty­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɛs‿ˈpɛ, AS: es‿pe

Wiktionary


sp.

skrót od: spół­ka (od­czy­ty­wa­ny jako cały wyraz); ska; s-ka


SJP.pl

skrót

 (1.1) = praw. spół­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na­daw­cą pro­gra­mu Twoje Radio jest spół­ka Twoje Radio sp. z o.o. z sie­dzi­bą w Star­gar­dzie.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) s-ka

Wiktionary


sp.j.

skrót od: spół­ka jawna


SJP.pl


sp.k.

skrót

 (1.1) = spół­ka ko­man­dy­to­wa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jakie skład­ni­ki po­win­na za­wie­rać umowa sp.k.?

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sp.kom.

Wiktionary


sp.p.

skrót

 (1.1) praw. = spół­ka part­ner­ska

Wiktionary


spa

1. za­bie­gi pie­lę­gna­cyj­ne ma­ją­ce na celu odś­wie­że­nie i na­wil­że­nie skóry
2. wanna z hy­dro­ma­sa­żem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) kos­met. za­bie­gi pie­lę­gna­cyj­ne na­wil­ża­ją­ce i odży­wia­ją­ce skórę

 (1.2) kos­met. kos­me­ty­ki pie­lę­gnu­ją­ce skórę, uży­wa­ne pod­czas spe­cjal­nych za­bie­gów

 (1.3) książk. oś­ro­dek z za­bie­ga­mi pie­lę­gnu­ją­cy­mi skórę

 (1.4) cen­trum od­no­wy bio­lo­gicz­nej

 (1.5) techn. wanna z hy­dro­ma­sa­żem

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Spa – mia­sto w Bel­gii, w Re­gio­nie Wa­loń­skim, w pro­win­cji Liège, w okrę­gu Ver­viers
    • Spa – sta­cja ko­le­jo­wa w Spa
  • Spa – wieś w Ir­lan­dii, w hrab­stwie Kerry
  • Spa – wieś w Wiel­kiej Bry­ta­nii, w Ir­lan­dii Pół­noc­nej, w hrab­stwie Down
  • spa – dzia­łal­ność uz­dro­wi­sko­wa lub ku­rort
  • „Spa” – bel­gij­ski tra­ło­wiec z lat 50. XX wieku
  • Spa-La Sauvenière – lot­ni­sko w Bel­gii
  • Ball­ston Spa
  • Cir­cu­it de Spa-Fran­cor­champs
  • Dro­it­wich Spa
  • Hotel spa
  • Kon­fe­ren­cja w Spa

Wikipedia

Przykłady

 (1.4) Ma­riol­ka zgu­bi­ła w spa bran­so­let­kę z masy per­ło­wej.

 (1.5) Sie­dzia­łam w spa całą go­dzi­nę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spa, AS: spa

Wiktionary

Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

 skr. etym|łac|sanus per aquam., kojarzone z nazwą belgijskiego uzdrowiska Spa

uwagi.

 (1.4) inna pisownia SPA

tłumaczenia.

* fiński: (1.3) kylpylä; (1.4) kylpylä

źródła.

== spa (język angielski.) ==

wymowa.

 RP. IPA|spɑː.

 GA. IPA|spɑ.

 audioUS|En-us-spa.oga.

 audioAU|En-au-spa.ogg.

znaczenia.

rzeczownik policzalny

 (1.1) uzdrowisko

odmiana.

 (1.1) lp. spa; lm. spas

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

 (1.1) terapia

 (1.5) wanna

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

 skr. etym|łac|sanus per aquam., kojarzone z nazwą belgijskiego uzdrowiska Spa

uwagi.

 (1.4) inna pisownia SPA

tłumaczenia.

* fiński: (1.3) kylpylä; (1.4) kylpylä

źródła.

== spa (język angielski.) ==

wymowa.

 RP. IPA|spɑː.

 GA. IPA|spɑ.

 audioUS|En-us-spa.oga.

 audioAU|En-au-spa.ogg.

znaczenia.

rzeczownik policzalny

 (1.1) uzdrowisko

odmiana.

 (1.1) lp. spa; lm. spas

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary


spacelab

[czy­taj: spejs­lab] za­ło­go­we la­bo­ra­to­rium kos­micz­ne, umie­szcza­ne na wa­ha­dłow­cu Co­lum­bia


SJP.pl

Spa­ce­lab było to la­bo­ra­to­rium wie­lo­krot­ne­go użyt­ku wy­sy­ła­ne w prze­strzeń kos­micz­ną na po­kła­dzie wa­ha­dłow­ca. Poz­wa­la­ło na­u­kow­com wy­ko­ny­wać ek­spe­ry­men­ty zwią­za­ne z mi­kro­gra­wi­ta­cją na or­bi­cie oko­ło­ziem­skiej. Skła­da­ło się z kilku po­łą­czo­nych kom­po­nen­tów, mię­dzy in­ny­mi mo­du­łu ci­śnie­nio­we­go i palet zew­nętrz­nych.

Wikipedia


spacer

prze­chadz­ka, cho­dze­nie bez kon­kret­ne­go celu lub dla przy­jem­no­ści


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) nie­spiesz­ne cho­dze­nie bez kon­kret­ne­go celu, dla przy­jem­no­ści

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • spa­cer – prze­chadz­ka, cho­dze­nie bez kon­kret­ne­go celu i dla przy­jem­no­ści
  • Spa­cer – sin­gel duetu z 1979
  • Spa­cer – mi­nial­bum pol­skie­go ra­pe­ra Tede oraz Szyny
  • Spa­cer – obraz Marca Cha­gal­la z 1917 roku
  • Spa­cer kos­micz­ny
  • Spa­cer far­me­ra, spa­cer drwa­la i spa­cer busz­me­na – kon­ku­ren­cje na za­wo­dach si­ła­czy
  • Spa­cer po chro­mo­so­mie – zwrot uży­wa­ny w ge­ne­ty­ce
  • Spa­cer d’Er­lo­na
  • Spa­cer więź­niów (we­dług Dorégo) – obraz Vin­cen­ta van Gogha
  • Spa­cer po linie – ame­ry­kań­ski dra­mat bio­gra­ficz­ny z 2005 roku
  • Spa­cer w chmu­rach – ame­ry­kań­sko-mek­sy­kań­ski me­lo­dra­mat z 1995 roku
  • Spa­cer po sta­rym mie­ście w By­to­miu – szlak tu­ry­stycz­ny

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wczo­raj byłem z bab­cią na spa­ce­rze po oko­li­cy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspat͡sɛr, AS: spacer

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spacerówka ż., spacerniak m., spacerowicz m., spacerowiczka ż., spacerowanie n., pospacerowanie n.

:: zdrobn. spacerek m.

 czas. spacerować, pospacerować, przespacerować się

 przym. spacerowy

 przysł. spacerowo, spacerkiem

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przechadzka

Wiktionary


spacerek

zdrob­nie­nie od: spa­cer


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: spa­cer

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ja­cu­siu, pa­mię­taj, że po po­wro­cie ze spa­cer­ku trze­ba za­wsze umyć rącz­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spacer m., spacerniak m., spacerówka ż., spacerowanie n., pospacerowanie n., przespacerowanie n., spacerowicz m., spacerowiczka ż.

 czas. spacerować ndk., pospacerować dk., przespacerować się dk.

 przym. spacerowy

 przysł. spacerkiem, spacerowo

Wiktionary


spacerkiem

przy­słó­wek

 (1.1) idąc po­wo­li

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) N. lp. od: spa­ce­rek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) My z bab­cią pój­dzie­my spa­cer­kiem przez park.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spacer mrz., spacerek mrz.

 czas. pospacerować

Wiktionary


spacerniaczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od spa­cer­niak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spacerniak m.

Wiktionary


spacerniak

dzie­dzi­niec wię­zien­ny, przez­na­czo­ny do spa­ce­rów więź­niów; spa­cer­nik, spa­ce­row­nik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) środ. więz. wy­bieg dla więź­niów przez­na­czo­ny do spa­ce­rów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) My­ślał, że bę­dzie miał tam cho­ciaż spa­cer­niak, a pu­szcza­li go tylko na bal­kon.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spacer m., spacerek m., spacernik m., spacerowicz m., spacerowiczka ż., spacerówka ż., spacerowanie n.

:: rzecz. spacerniaczek m.

 czas. pospacerować, spacerować ndk.

 przym. spacerowy

 przysł. spacerowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) spacernik

Wiktionary


spacernik

dzie­dzi­niec w wię­zie­niu, przez­na­czo­ny dla spa­ce­rów dla więź­niów; spa­cer­niak, spa­ce­row­nik


SJP.pl


spacerowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spa­ce­ro­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spacer mrz., spacerowiczka ż., spacerówka ż., spacerniak mrz., spacerowicz mos., spacerek mrz.

 czas. pospacerować

Wiktionary


spacerować

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. po­spa­ce­ro­wać)

 (1.1) cho­dzić w celu re­kre­a­cji, nie­ko­niecz­nie zmie­rza­jąc do okre­ślo­ne­go miej­sca

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pro­boszcz czę­sto spa­ce­ru­je z psem wzdłuż Wisły.

 (1.1) Kilku spa­ce­ru­ją­cych ucie­kło po­spiesz­nie z parku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌspat͡sɛˈrɔvat͡ɕ, AS: spacerovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spacer mrz., spacerek mrz., spacerniak mrz., spacerówka ż., spacerowicz mos., spacerowiczka ż.

 czas. pospacerować dk.

 przym. spacerowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przechadzać się

Wiktionary


spacerowicz

osoba lu­bią­ca spa­ce­ro­wać, spa­ce­ru­ją­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba, która spa­ce­ru­je

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wzdłuż ca­łe­go wału spa­ce­ro­wi­cze mogą po­dzi­wiać róż­no­rod­ność kra­jo­bra­zów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌspat͡sɛˈrɔvʲit͡ʃ, AS: spacerovʹič

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spacer m., spacerek m., spacerniak m., spacerówka ż., spacerowanie n., pospacerowanie n.

:: fż. spacerowiczka ż.

 czas. spacerować ndk., pospacerować dk.

 przym. spacerowy

Wiktionary


spacerowiczka

→ spa­ce­ro­wicz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta, która prze­cha­dza się dla przy­jem­no­ści

Wiktionary

Patrz:

spacerowicz

Wymowa:

IPA: ˌspat͡sɛrɔˈvʲit͡ʃka, AS: spacerovʹička

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spacer m., spacerówka ż., spacerniak m., spacerowanie n., pospacerowanie n., zdrobn. spacerek m.

:: fm. spacerowicz m.

 czas. spacerować, pospacerować

 przym. spacerowy

 przysł. spacerowo

Wiktionary


spacerownik

1. dzie­dzi­niec wię­zien­ny przez­na­czo­ny do spa­ce­rów więź­niów; spa­cer­nik, spa­cer­niak;
2. prze­wod­nik po mie­ście z opi­sa­mi tras spa­ce­ro­wych


SJP.pl


spacerowy

przy­miot­nik od: spa­cer


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przym. od spa­cer

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ta po­pu­lar­na trasa spa­ce­ro­wa, nieg­dyś na­zy­wa­na po pro­stu Drogą do Skocz­ni, je­szcze przed pa­ro­ma laty w dni za­wo­dów uczę­szcza­na bar­dzo tłum­nie, dziś rza­dziej już gro­ma­dzi ki­bi­ców nar­ciar­stwa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌspat͡sɛˈrɔvɨ, AS: spacerovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spacerniak mrz., spacer mrz., spacerówka ż., spacerek, spacerowicz, spacerowiczka

 czas. spacerować, pospacerować

Wiktionary


spacerówka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wózek do spa­ce­rów z małym dziec­kiem, które po­tra­fi już sie­dzieć

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌspat͡sɛˈrufka, AS: spacerufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spacer m., spacerniak m., spacerowicz m., spacerowiczka ż., spacerowanie n., spacerek mrz.

 czas. spacerować, pospacerować

 przym. spacerowy

 przysł. spacerowo

Wiktionary


spachacz

spa­chacz zie­lo­na­wy - ga­tu­nek śred­niej wiel­ko­ści pa­ją­ka z ro­dzi­ny spa­cha­czo­wa­tych


SJP.pl


spachaczowate

o ce­chach spa­cha­czo­wa­tych (ro­dzi­na pa­ją­ków)


SJP.pl

Spa­cha­czo­wa­te (Spa­ras­si­dae) – ro­dzi­na du­żych pa­ją­ków z grupy Ara­ne­o­morp­hae. Wy­stę­pu­ją głów­nie w tro­pi­kach, je­dy­nym przed­sta­wi­cie­lem w Eu­ro­pie jest wy­stę­pu­ją­cy także w Pol­sce spa­chacz zie­lo­na­wy. Spa­cha­czo­wa­te ce­chu­ją się spła­szczo­nym cia­łem i bar­dzo dłu­gi­mi od­nó­ża­mi umoż­li­wia­ją­cy­mi im osią­ga­nie du­żych pręd­ko­ści i po­ru­sza­nie się przo­dem, bo­kiem lub tyłem po po­wierzch­niach za­rów­no po­zio­mych, jak i pio­no­wych.

Wikipedia


spachaczowaty

o ce­chach spa­cha­czo­wa­tych (ro­dzi­na pa­ją­ków)


SJP.pl


spaciać

żar­to­bli­wie: spać; spać­kać, lulać, kimać, śpio­chać


SJP.pl


spacja

1. kla­wisz na kla­wia­tu­rze kom­pu­te­ra słu­żą­cy do wpi­sy­wa­nia od­stę­pów mię­dzy wy­ra­za­mi;
2. od­stęp mię­dzy wy­ra­za­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­ligr. od­stęp mię­dzy wy­dru­ko­wa­ny­mi lub wyś­wiet­lo­ny­mi wy­ra­za­mi

 (1.2) in­form. kla­wisz słu­żą­cy do wsta­wia­nia spa­cji (1.1)

 (1.3) druk. ju­stu­nek drob­ny słu­żą­cy do roz­dzie­la­nia wy­ra­zów lub spa­cjo­wa­nia liter

 (1.4) po­ligr. do­dat­ko­wy od­stęp mię­dzy li­te­ra­mi

Wiktionary

Spa­cja – od­stęp po­mię­dzy dwoma wy­ra­za­mi lub li­te­ra­mi (spa­cjo­wa­nie) w tek­ście; w fon­tach znak o okre­ślo­nej sze­ro­ko­ści, nie­po­sia­da­ją­cy jed­nak re­pre­zen­ta­cji gra­ficz­nej.

W ze­cer­stwie spa­cja na­le­ży do drob­ne­go ma­te­ria­łu ju­stun­ko­we­go, jest to ma­te­riał ze­cer­ski bez oczka, na­zy­wa­ny rów­nież śle­pym – nie two­rzy on od­bit­ki w druku. Spa­cje słu­ży­ły do roz­dzie­la­nia wy­ra­zów lub do ich spa­cjo­wa­nia. [].

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈspat͡sʲja, AS: spacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spacjowanie

 czas. spacjować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) odstępnik

Wiktionary


spacyfikowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spa­cy­fi­ko­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pacyfka ż., pacyfa ż., pacyfikowanie n., pacyfista mos., pacyfistka ż., pacyfizm m.

 czas. pacyfikować, spacyfikować dk.

Wiktionary


spacyfikować

stłu­mić wy­stą­pie­nia prze­ciw­ko wła­dzy przy uży­ciu siły, do­ko­nać pa­cy­fi­ka­cji


SJP.pl

cza­sow­nik do­ko­na­ny

 (1.1) do­ko­nać pa­cy­fi­ka­cji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spacyfikowanie n., pacyfka ż., pacyfizm mrz., pacyfistka ż., pacyfista mos., pacyfa ż., pacyfikacja ż., pacyfikowanie n.

 czas. pacyfikować ndk.

Wiktionary


spacystor

tran­zy­stor o spe­cjal­nej kon­struk­cji, w któ­rej elek­tro­dy emi­te­ra i mo­du­la­to­ra znaj­du­ją się w ob­sza­rze złą­cza p-n ko­lek­to­ra, co po­wo­du­je znacz­ne przyś­pie­sze­nie prze­pły­wu no­śni­ków prądu z emi­te­ra do ko­lek­to­ra


SJP.pl


spaczenie

wy­pa­czyć;
1. spo­wo­do­wać wy­krzy­wie­nie, wy­gię­cie cze­goś; wy­krzy­wić, zde­for­mo­wać, odksz­tał­cić;
2. prze­no­śnie: spo­wo­do­wać, że coś stało się nie­pra­wi­dło­we, od­bie­ga od normy; zde­pra­wo­wać, zde­mo­ra­li­zo­wać, znie­pra­wić;
3. prze­no­śnie: przed­sta­wić coś niez­god­nie z rze­czy­wi­sto­ścią


SJP.pl


spaczyć

wy­pa­czyć;
1. spo­wo­do­wać wy­krzy­wie­nie, wy­gię­cie cze­goś; wy­krzy­wić, zde­for­mo­wać, odksz­tał­cić;
2. prze­no­śnie: spo­wo­do­wać, że coś stało się nie­pra­wi­dło­we, od­bie­ga od normy; zde­pra­wo­wać, zde­mo­ra­li­zo­wać, znie­pra­wić;
3. prze­no­śnie: przed­sta­wić coś niez­god­nie z rze­czy­wi­sto­ścią


SJP.pl


spaczyński

naz­wi­sko


SJP.pl


spad

1. na­chy­le­nie ja­kieś pła­szczyz­ny;
2. owoc, który spadł z drze­wa; pa­dał­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) druk. po­ligr. ob­szar druku, który wy­cho­dzi poza kra­wędź osta­tecz­nej pu­bli­ka­cji;

 (1.2) ogrod. owoc, który spadł z drze­wa

 (1.3) książk. pła­szczyz­na uło­żo­na uko­śnie w sto­sun­ku do po­zio­mu

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Spad – po­ję­cie w hy­dro­tech­ni­ce
  • Spad – wo­do­spad
  • Spad dru­kar­ski
  • Société pour l’avia­tion et ses dérivés – fran­cu­ska wyt­wór­nia lot­ni­cza

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za re­kla­mę na spad uz­na­je­my taką, któ­rej przy­najm­niej jedna kra­wędź jest toż­sa­ma z kra­wę­dzią cza­so­pis­ma.

 (1.3) Po wy­cię­ciu ot­wo­ru w dachu trze­ba było za­mon­to­wać tzw. wie­niec czyli wy­rów­na­nie spadu dachu do po­zio­mu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spat, AS: spat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opad mrz.

 czas. spadać

 przym. spadzisty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) nachylenie, pochyłość

Wiktionary


spadanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spa­dać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W VI wieku Jan Fi­lo­pon zak­we­stio­no­wał fi­zy­kę Ary­sto­te­le­sa, pi­sząc m.in. o spa­da­niu ciał – prze­wi­dział tak słabą za­sa­dę rów­no­waż­no­ści.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spaˈdãɲɛ, AS: spadãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spadek m.

 czas. spadać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) spadek

Wiktionary


spadać

1. opu­szczać się szyb­ko z góry na dół; opa­dać; zla­ty­wać;
2. sta­wać się czy­imś udzia­łem;
3. two­rzyć po­chy­łość;
4. po­tocz­nie: ucie­kać skądś; wy­cho­dzić


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. spaść)

 (1.1) le­cieć bez­wład­nie w dół

 (1.2) ude­rzać, tra­fiać

 (1.3) do­ty­kać, ob­cią­żać, ogar­niać kogoś

 (1.4) zmniej­szać się

 (1.5) two­rzyć po­chy­łość

 (1.6) pot. od­cho­dzić, od­cze­piać się, zo­sta­wić kogoś w spo­ko­ju

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Je­sie­nią li­ście spa­da­ją z drzew.

 (1.2) – Co się stało? – Zegar na nią spadł!

 (1.3) Od wczo­raj spa­da­ją na mnie same nie­szczę­ścia.

 (1.4) Od dłuż­sze­go czasu spada bez­ro­bo­cie.

 (1.5) Droga do szczy­tu góry stop­nio­wo spada w kie­run­ku je­zio­ra.

 (1.6) Spa­daj! Wku­rzasz mnie!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspadat͡ɕ, AS: spadać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spad m., spadek mrz., pad m., opad mrz., spadanie n., spadnięcie n., spadkowicz mos.

 przym. spadkowy, spadzisty

Wiktionary


spadek

1. prze­mie­szcze­nie się z góry na dół, ruch ciała pod wpły­wem gra­wi­ta­cji;
2. zmniej­sze­nie war­to­ści;
3. na­chy­le­nie te­re­nu;
4. suk­ce­sja, dzie­dzi­czo­ny ma­ją­tek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) praw. włas­ność zo­sta­wia­na przez kogoś po śmier­ci dla ja­kiejś osoby;

 (1.2) ob­ni­że­nie po­zio­mu ziemi (grun­tu, drogi itp.)

 (1.3) ob­ni­ża­nie się po­zio­mu, war­to­ści itp.; upa­dek, re­gres

Wiktionary

Spa­dek (łac. "he­re­di­tas") – ogół praw i obo­wiąz­ków na­le­żą­cych do spad­ko­daw­cy w chwi­li jego śmier­ci i prze­cho­dzą­cych na jego na­stęp­ców praw­nych (spad­ko­bier­ców) w dro­dze dzie­dzi­cze­nia. Za ele­men­ty spad­ku są uz­na­wa­ne także stany fak­tycz­ne wpły­wa­ją­ce na sy­tu­a­cję praw­ną osoby, czyli np. po­sia­da­nie rze­czy, zwie­rząt, ek­spek­ta­ty­wy na­by­cia praw.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W spad­ku do­stał miesz­ka­nie po ciot­ce.

 (1.2) Do wy­pad­ku dosz­ło na lek­kim spad­ku drogi.

 (1.3) Przy­czy­ną ru­nię­cia si­lo­su była jego wcze­śniej­sza im­ploz­ja spo­wo­do­wa­na gwał­tow­nym spad­kiem ci­śnie­nia wew­nętrz­ne­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspadɛk, AS: spadek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spadanie n., opad mrz., upadek mrz., spadkowicz mos.

 przym. spadkowy, spadzisty

 czas. spadać ndk.

Wiktionary


spadkobierca

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) praw. osoba fi­zycz­na lub praw­na, na którą prze­cho­dzi spa­dek po kimś

 (1.2) przen. osoba, która kon­ty­nu­u­je ja­kieś dzie­ło, spra­wę lub tra­dy­cję

Wiktionary

na­le­ży do­pra­co­wać:

"przed­sta­wio­no sy­tu­a­cję tylko z per­spek­ty­wy – ". Pomóż po­pra­wić.

Spad­ko­bier­ca – pod­miot, na który prze­cho­dzi ogół praw i obo­wiąz­ków osoby zmar­łej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Spad­ko­bier­ca na­by­wa spa­dek z chwi­lą śmier­ci spad­ko­daw­cy.

 (1.2) To­to­na­ko­wie na­le­żą do bez­poś­red­nich spad­ko­bier­ców kul­tu­ry ol­mec­kiej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌspatkɔˈbʲjɛrt͡sa, AS: spatkobʹi ̯erca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spadkobranie n.

:: fż. spadkobierczyni ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sukcesor, dziedzic

 (1.2) sukcesor

Wiktionary


spadkobierczyni

ko­bie­ta, która odzie­dzi­czy­ła spa­dek; suk­ce­sor­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta, na którą prze­cho­dzi spa­dek po kimś

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌspatkɔbʲjɛrˈt͡ʃɨ̃ɲi, AS: spatkobʹi ̯erčỹńi

Wiktionary

Powiązane:

 zob. spadkobierca.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dziedziczka, sukcesorka

Wiktionary


spadkobiorca

daw­niej: spad­ko­bier­ca, suk­ce­sor


SJP.pl


spadkodawca

osoba po­zo­sta­wia­ją­ca spa­dek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) praw. osoba po­zo­sta­wia­ją­ca spa­dek

Wiktionary

Spad­ko­daw­ca (łac. "te­sta­tor", "de cuius") jest osobą fi­zycz­ną, któ­rej prawa i obo­wiąz­ki ma­jąt­ko­we o cha­rak­te­rze cy­wil­no­praw­nym stają się z chwi­lą śmier­ci tej osoby spad­kiem, a więc wy­o­dręb­nio­ną masą ma­jąt­ko­wą, pod­da­ną prze­pi­som prawa spad­ko­we­go, która prze­cho­dzi z tą chwi­lą na jedną lub kilka osób, zwa­nych spad­ko­bier­ca­mi. Usta­nie osób praw­nych i in­nych jed­no­stek or­ga­ni­za­cyj­nych okre­śla­ją wła­ści­we prze­pi­sy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Z chwi­lą śmier­ci spad­ko­daw­cy na­stę­pu­je ot­war­cie spad­ku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌspatkɔˈdaft͡sa, AS: spatkodafca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. spadkodawczyni ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) testator

Wiktionary


spadkodawczyni

ko­bie­ta po­zo­sta­wia­ją­ca spa­dek


SJP.pl


spadkomierz

przy­rząd do po­mia­ru kąta na­chy­le­nia po­wierzch­ni w te­re­nie wzglę­dem po­zio­mu; po­chy­ło­mierz, ekli­metr, kli­no­metr, po­chyl­nik


SJP.pl


spadkowicz

1. dru­ży­na spor­to­wa lub osoba, która spa­dła do niż­szej ligi po za­koń­cze­niu se­zo­nu;
2. firma no­tu­ją­ca spa­dek war­to­ści swo­ich akcji na gieł­dzie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) sport. dru­ży­na spor­to­wa lub za­wod­nik, który na sku­tek złych wy­ni­ków w se­zo­nie zo­stał prze­nie­sio­ny do niż­szej klasy roz­gry­wek lub któ­re­mu grozi takie prze­nie­sie­nie

 (1.2) pot. fi­nans. firma, która w danym mo­men­cie no­tu­je spa­dek war­to­ści swo­ich akcji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z dru­gim spad­ko­wi­czem, z Ra­dzion­ko­wa, mysz­ko­wia­nie grać będą, rów­nież na włas­nym bo­i­sku, w po­ło­wie wrze­śnia.

 (1.2) Wśród spad­ko­wi­czów zna­lazł się także Elek­trim, który ob­ni­żył swój kurs o 1,9 proc.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spadek m.

 czas. spadać

 przym. spadkowy

Wiktionary


spadkowiczka

za­wod­nicz­ka, która spa­dła do niż­szej ligi po za­koń­cze­niu se­zo­nu


SJP.pl


spadkownica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fiz. urzą­dze­nie uży­wa­ne do de­mon­stra­cji ruchu jed­no­staj­nie przy­spie­szo­ne­go, zbu­do­wa­ne z blocz­ka, na któ­rym za­wie­szo­ne na nici są dwa ob­ciąż­ni­ki o zna­nych ma­sach;

Wiktionary


spadkowy

przy­miot­nik od: spa­dek


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze spad­kiem, do­ty­czą­cy spad­ku

 (1.2) zmniej­sza­ją­cy swoją li­czeb­ność, war­tość

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przy­ję­cie spad­ku z do­bro­dziej­stwem in­wen­ta­rza wiąże się rów­nież z ko­niecz­no­ścią spo­rzą­dze­nia in­wen­ta­rza spad­ko­we­go, w któ­rym za­war­te zo­sta­ną in­for­ma­cje na temat przed­mio­tów na­le­żą­cych do spad­ku.

 (1.2) Cho­ciaż ga­tu­nek ten ma duże zdol­no­ści adap­ta­cyj­ne do zmia­ny ha­bi­ta­tu, jed­nak uważa się, że trend li­czeb­no­ści po­pu­la­cji jest spad­ko­wy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spadek mrz., spadkowicz mos.

 przysł. spadkowo

 czas. spadać

Wiktionary


spadnięcie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spaść.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spadʲˈɲɛ̇̃ɲt͡ɕɛ, AS: spadʹńė̃ńće

Wiktionary

Powiązane:

 czas. spaść, spadać

Wiktionary


spadochron

urzą­dze­nie roz­wi­ja­ją­ce się w cza­szę, zmniej­sza­ją­ce pręd­kość ruchu ciała w po­wie­trzu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) urzą­dze­nie z moc­ne­go ma­te­ria­łu, które pod wpły­wem ciągu po­wie­trza ot­wie­ra się w for­mie pa­ra­so­la i służy do ha­mo­wa­nia pręd­ko­ści opa­da­nia lub prze­mie­szcza­nia się ciał

 (1.2) środ. uczn. ple­cak z książ­ka­mi

 (1.3) środ. więz. ro­zbój po­le­ga­ją­cy na na­kry­ciu głowy ofie­rze i po­bi­ciu jej

Wiktionary

Zo­bacz też: "Spa­do­chron" – album mu­zycz­ny Meli Ko­te­luk.

Spa­do­chron – sta­tek po­wietrz­ny, który wy­ko­rzy­stu­jąc opór po­wie­trza do zmniej­sze­nia pręd­ko­ści opa­da­nia w at­mos­fe­rze, poz­wa­la na bez­piecz­ne wy­lą­do­wa­nie pod­wie­szo­ne­go skocz­ka, sprzę­tu lub ła­dun­ku.

Spa­do­chro­ny ze wzglę­du na przez­na­cze­nie dzie­li się na: ra­tow­ni­cze, de­san­to­we, tre­nin­go­we, wy­czy­no­we, za­pa­so­we, to­wa­ro­we oraz spe­cjal­ne (np. spa­do­chro­ny ha­mu­ją­ce).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Znów śniło mu się, że cza­sza spa­do­chro­nu się nie ot­wo­rzy­ła.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spaˈdɔxrɔ̃n, AS: spadoχrõn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spadochroniarstwo n., spadochroniarz m., spadochroniarka ż.

:: zdrobn. spadochronik m.

 przym. spadochronowy, spadochroniarski

Wiktionary


spadochroniarka

→ spa­do­chro­niarz


SJP.pl

Patrz:

spadochroniarz

spadochroniarnia

po­mie­szcze­nie przez­na­czo­ne do prze­cho­wy­wa­nia sprzę­tu spa­do­chro­niar­skie­go


SJP.pl

Spa­do­chro­niar­nia – po­mie­szcze­nie, w któ­rym prze­cho­wu­je się, kon­ser­wu­je i przy­go­to­wu­je do skoku sprzęt spa­do­chro­no­wy.

Wikipedia


spadochroniarski

do­ty­czą­cy spa­do­chro­nia­rza, spa­do­chro­niar­stwa


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy spa­do­chro­niar­stwa, spa­do­chro­nia­rzy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spadochroniarstwo n., spadochron m., spadochroniarz m.

Wiktionary


spadochroniarstwo

Spa­do­chro­niar­stwo – sport po­le­ga­ją­cy na wy­ko­ny­wa­niu sko­ków spa­do­chro­no­wych, w któ­rych oce­nie pod­le­ga ele­ment skła­do­wy skoku, za­leż­nie od dy­scy­pli­ny, na przy­kład wy­ko­ny­wa­nie akro­ba­cji w swo­bod­nym spa­da­niu, wy­ko­na­nie akro­ba­cji na ot­war­tej cza­szy lub pre­cyz­ja lą­do­wa­nia.

Wikipedia


spadochroniarz

1. sko­czek spa­do­chro­no­wy, spor­to­wo lub za­wo­do­wo upra­wia­ją­cy skoki ze spa­do­chro­nem;
2. w gwa­rze ucz­niow­skiej, prze­no­śnie: uczeń pow­ta­rza­ją­cy klasę; re­pe­tent, dru­go­rocz­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) lotn. sko­czek spa­do­chro­no­wy, żoł­nierz lub spor­to­wiec upra­wia­ją­cy skoki ze spa­do­chro­nem

 (1.2) przen. środ. uczn. uczeń pow­ta­rza­ją­cy klasę

 (1.3) przen. polit. po­li­tyk, który star­tu­je w wy­bo­rach w innym, niż ma­cie­rzy­sty, okrę­gu wy­bor­czym

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • spa­do­chro­niarz (sko­czek spa­do­chro­no­wy) – każda osoba do­ko­nu­ją­ca skoku ze spa­do­chro­nem (np. w ce­lach ra­tun­ko­wych)
  • spa­do­chro­niarz – żoł­nierz wojsk po­wietrz­no­de­san­to­wych
  • spa­do­chro­niarz – spor­to­wiec upra­wia­ją­cy spa­do­chro­niar­stwo

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Spa­do­chro­niarz opada ru­chem pro­sto­li­nio­wym jed­no­staj­nym.

 (1.2) W na­szej kla­sie jest czte­rech spa­do­chro­nia­rzy.

 (1.3) Po­li­tycz­ny spa­do­chro­niarz nie ma łat­we­go życia w nowym okrę­gu wy­bor­czym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌspadɔxˈrɔ̃ɲaʃ, AS: spadoχrõńaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spadochron m., spadochroniarstwo n.

:: fż. spadochroniarka ż.

 przym. spadochroniarski, spadochronowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skoczek spadochronowy

Wiktionary


spadochronik

1. zdrob­nie­nie od: spa­do­chron;
2. część spa­do­chro­nu słu­żą­ca do wy­cią­ga­nia całej cza­szy z po­krow­ca


SJP.pl


spadochronowy

przy­miot­nik od: spa­do­chron


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy spa­do­chro­nu, wy­ko­ny­wa­ny za po­mo­cą spa­do­chro­nu, po­słu­gu­ją­cy się spa­do­chro­nem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ga­bry­sia jest en­tuz­jast­ką sko­ków spa­do­chro­no­wych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌspadɔxrɔ̃ˈnɔvɨ, AS: spadoχrõnovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spadochron m., spadochronik m., spadochroniarstwo n., spadochroniarz m., spadochroniarka ż.

Wiktionary


spadowy

przy­miot­nik od: spad


SJP.pl


spadziodajne

za­wie­ra­ją­cy spadź, do­star­cza­ją­cy spa­dzi


SJP.pl


spadziodajny

za­wie­ra­ją­cy spadź, do­star­cza­ją­cy spa­dzi


SJP.pl


spadziowy

przy­miot­nik od: spadź


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pszcz. kulin. po­cho­dzą­cy ze spa­dzi

 (1.2) pszcz. do­ty­czą­cy spa­dzi, zwią­za­ny ze spa­dzią

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Miód spa­dzio­wy po­sia­da prze­waż­nie za­bar­wie­nie ciem­no­bru­nat­ne, aro­mat słaby lekko ko­rzen­ny lub ży­wicz­ny. Ma za­sto­so­wa­nie w le­cze­niu scho­rzeń gór­nych dróg od­de­cho­wych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spadź

 przym. spadziodajny

Wiktionary


spadzisty

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) na­chy­lo­ny pod dużym kątem do po­zio­mej pła­szczyz­ny

 (1.2) daw. chy­lą­cy się, po­chy­lo­ny

 (1.3) daw. opa­da­ją­cy, spa­da­ją­cy, wi­szą­cy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wresz­cie zna­leź­li się przed kuź­nią. Drze­ma­ła w ciem­no­ści, czar­na i zam­knię­ta na głu­cho, pod sze­ro­kim oka­pem spa­dzi­ste­go dachu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spad mrz., spadek mrz., spadzistość ż.

 czas. spadać ndk., spaść dk.

 przysł. spadzisto, spadziście

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stromy

Wiktionary


spadówa

mło­dzie­żo­wo: wy­krzy­knik na­ka­zu­ją­cy komuś bezz­włocz­ne od­da­le­nie się skądś; spa­dów­ka, wy­no­cha, precz, won, pa­szoł won


SJP.pl

wy­krzy­knik

 (1.1) pot. posp. grub. gwał­tow­ne wy­ra­że­nie na­ka­zu od­da­le­nia się lub za­bra­nia ja­kiejś rze­czy; także wy­ra­że­nie nie­chę­ci lub sprze­ci­wu; bywa uży­wa­ne żar­to­bli­wie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Spa­dó­wa! I wię­cej się tu nie po­ka­zuj­cie, dur­nie!

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) precz, sio, pot. spadaj / spadajcie, won, wynocha, wypad

Wiktionary


spadówka

mło­dzie­żo­wo: wy­krzy­knik na­ka­zu­ją­cy komuś bezz­włocz­ne od­da­le­nie się skądś; spa­dó­wa, wy­no­cha, precz, won, pa­szoł won


SJP.pl


spadły

w od­nie­sie­niu do zwie­rzy­ny łow­nej: chudy


SJP.pl

forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) imie­słów przy­miot­ni­ko­wy przesz­ły od: spaść

przy­miot­nik

 (2.1) łow. o zwie­rzy­nie łow­nej: chudy

Wiktionary


spadź

gęsta, słod­ka ciecz wy­stę­pu­ją­ca na li­ściach i ga­łąz­kach niek­tó­rych drzew, sta­no­wią­ca skład­nik mio­dów spa­dzio­wych; rosa mio­do­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gęsta, słod­ka ciecz skła­da­ją­ca się z wy­dzie­li­ny mszyc i czerw­ców oraz soków ro­ślin­nych, wy­stę­pu­ją­ca na li­ściach i ga­łąz­kach niek­tó­rych drzew;

Wiktionary

Spadź – słod­ka ciecz wy­stę­pu­ją­ca w po­sta­ci kro­pel na igłach i ga­łę­ziach świer­ka, mo­drze­wia i jodły oraz na li­ściach niek­tó­rych drzew li­ścia­stych, m.in. dębu i lipy. Skła­da się z soków ro­ślin­nych, wy­pły­wa­ją­cych z ko­mó­rek usz­ko­dzo­nych przez mszy­ce, czerw­ce lub mio­dów­ki (i inne owady ssące ży­wią­ce się so­ka­mi ro­ślin­ny­mi) oraz z płyn­nych od­cho­dów tych owa­dów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Spadź zbie­ra­na jest przez pszczo­ły.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spat͡ɕ, AS: spać

Wiktionary

Powiązane:

 przym. spadziowy, spadziodajny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rosa miodowa

Wiktionary


spaghetteria

[czy­taj: spa­ge­te­ria] punkt ga­stro­no­micz­ny, w któ­rym sprze­da­je się spag­het­ti oraz inne po­tra­wy mącz­ne


SJP.pl


spaghetti

[czy­taj: spa­get­ti] cien­ki, wło­ski ma­ka­ron w kształ­cie nitek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) spoż. wło­ski, długi, cien­ki ma­ka­ron;

 (1.2) kulin. po­tra­wa ze spag­het­ti (1.1)

Wiktionary

Spag­het­ti – ro­dzaj dłu­gie­go, cien­kie­go ma­ka­ro­nu, pod­sta­wa dań tra­dy­cyj­nej kuch­ni wło­skiej. W ję­zy­ku pol­skim słowo to bywa rów­nież uży­wa­ne w od­nie­sie­niu do po­traw z tego ma­ka­ro­nu.

Ty­po­we danie skła­da się z por­cji świe­żo ugo­to­wa­ne­go ma­ka­ro­nu wy­mie­sza­ne­go z od­po­wied­nim sosem i op­cjo­nal­nie po­sy­pa­ne­go serem (we Wło­szech naj­czę­ściej par­me­za­nem lub pe­co­ri­no).

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Zrób wresz­cie coś in­ne­go na obiad, niż cią­gle tylko to spag­het­ti.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spaˈɡɛttʲi, AS: spagettʹi

Wiktionary


spah

żoł­nierz cięż­kiej jazdy tu­rec­kiej; spa­his


SJP.pl


spahis

żoł­nierz cięż­kiej jazdy tu­rec­kiej; spah


SJP.pl


spajak

długi strug cie­siel­ski do obrób­ki dłu­gich ele­men­tów drew­nia­nych


SJP.pl


spajalność

po­dat­ność ma­te­ria­łu na spa­ja­nie


SJP.pl


spajanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spa­jać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spoiwo n., niespajanie n., spojenie n., spójnik mrz., spoistość ż., spójność ż.

 czas. spajać ndk.

Wiktionary


spajać

1. łą­czyć przed­mio­ty przy uży­ciu od­po­wied­nich sub­stan­cji; scze­piać;
2. two­rzyć ca­łość z wielu ele­men­tów; łą­czyć;
3. czy­nić pi­ja­nym; upi­jać, spi­jać;
4. spa­jać się (rzad­kie) - łą­czyć się, być spa­ja­nym; upi­jać się, spi­jać się


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) trwa­le łą­czyć ze sobą różne ele­men­ty

 (1.2) jed­no­czyć kogoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy­tel­nik jest po­tęż­nym, choć be­zi­mien­nym czyn­ni­kiem roz­wo­ju li­te­ra­tu­ry, spaja ele­men­ty no­wa­tor­skie z tra­dy­cją, za­nied­ba­ny i nie­kul­tu­ral­ny opóź­nia roz­wój sztu­ki, cie­ka­wy, chłon­ny i in­te­li­gent­ny sprzy­ja roz­wo­jo­wi ta­len­tów.

 (1.2) Mi­łość wię­cej serc roz­dzie­la, niż spaja.

 (1.2) Myśl daw­nej Pol­ski wią­za­ła i spa­ja­ła, bra­ta­ła.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spoiwo n., spojenie n., spajanie n., spoidło n., spojówka ż., spójnik mrz., spoistość ż., spójność ż.

 czas. spoić dk.

 przym. spójny

Wiktionary


spak

naz­wi­sko


SJP.pl


spakietyzować

po­łą­czyć w pa­kie­ty


SJP.pl


spakowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spa­ko­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pakowacz mos., paczka ż., pakowanie n., wpakowanie n., paka ż.

 przym. opakowaniowy

 czas. spakować

Wiktionary


spakowany

wło­żyć ja­kieś przed­mio­ty do wa­liz­ki, tecz­ki itp.; też: zro­bić z cze­goś pacz­kę


SJP.pl


spakować

wło­żyć ja­kieś przed­mio­ty do wa­liz­ki, tecz­ki itp.; też: zro­bić z cze­goś pacz­kę


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. pa­ko­wać)

 (1.1) zro­bić z cze­goś pacz­kę; uło­żyć coś w czymś ułat­wia­ją­cym prze­tran­spor­to­wa­nie

cza­sow­nik zwrot­ny prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. pa­ko­wać się)

 (2.1) spa­ko­wać (1.1) swoje rze­czy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Spa­ko­wa­łem swoje rze­czy do kar­to­nów i znio­słem do sa­mo­cho­du.

 (2.1) Spa­ko­wa­ła się bły­ska­wicz­nie. Tak na­praw­dę nie­wie­le miała do pa­ko­wa­nia. Nie zżyła się z tym As­chaf­fen­bur­giem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. paker mos./mrz., pakowacz mos., spakowanie n., paka ż.

 przym. opakowaniowy, napakowany

 czas. pakować, rozpakowywać, wypakowywać

Wiktionary


spalacja

w fi­zy­ce ją­dro­wej: ro­zbi­cie jądra ato­mo­we­go na frag­men­ty w wy­ni­ku bom­bar­do­wa­nia pro­to­na­mi o bar­dzo dużej ener­gii; kru­sze­nie jądra ato­mo­we­go


SJP.pl

Spa­la­cja lub kru­sze­nie (kru­sze­nie jądra ato­mo­we­go; ang. "spal­la­tion") to w fi­zy­ce ją­dro­wej pro­ces, w któ­rym cięż­kie jądro ato­mo­we emi­tu­je kilka nu­kle­o­nów w wy­ni­ku zde­rze­nia (bom­bar­do­wa­nia) pro­to­na­mi o bar­dzo dużej ener­gii (więk­szej od setek keV). W wy­ni­ku tego pro­ce­su masa ato­mo­wa bom­bar­do­wa­ne­go jądra zmniej­sza się.

Wikipedia


spalacyjny

→ spa­la­cja


SJP.pl

Patrz:

spalacja

spalacz

spa­lacz tłu­szczu - pre­pa­rat na od­chu­dza­nie


SJP.pl


spalanie

1. gwał­tow­ne ut­le­nia­nie prze­bie­ga­ją­ce z wy­dzie­le­niem świa­tła i cie­pła;
2. ni­szcze­nie cze­goś ogniem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spa­lać.

Wiktionary

Spa­la­nie – eg­zo­ter­micz­na re­ak­cja che­micz­na prze­bie­ga­ją­ca mię­dzy ma­te­ria­łem pal­nym lub pa­li­wem a ut­le­nia­czem, z wy­dzie­le­niem cie­pła i świa­tła. Pa­li­wa i ut­le­nia­cze mogą wy­stę­po­wać w trzech sta­nach sku­pie­nia: ga­zo­wym, cie­kłym i sta­łym. Po­wszech­nie do­stęp­nym ut­le­nia­czem ga­zo­wym jest tlen za­war­ty w po­wie­trzu. Ut­le­nia­cze cie­kłe i stałe są sto­so­wa­ne w sil­ni­kach ra­kie­to­wych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Me­zy­ty­len jest rów­nież głów­nym miej­skim lot­nym związ­kiem or­ga­nicz­nym (LZO), który pow­sta­je w wy­ni­ku spa­la­nia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spaˈlãɲɛ, AS: spalãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. palić, spalać ndk., spalić dk.

 rzecz. spalina ż., spalenie n., palenie n., palnik mrz., spaliny

Wiktionary


spalarka

urzą­dze­nie do spa­la­nia cze­goś, np. nie­czy­sto­ści, liści


SJP.pl


spalarniany

→ spa­lar­nia


SJP.pl

Patrz:

spalarnia

spalarniowy

→ spa­lar­nia


SJP.pl

Patrz:

spalarnia

spalatalizować

nadać mięk­kość gło­sce


SJP.pl


spalać

1. ni­szczyć, paląc;
2. mocno opa­lać;
3. ni­szczyć środ­ka­mi che­micz­ny­mi;
4. zu­ży­wać jako pa­li­wo;
5. ut­le­niać sub­stan­cje po­kar­mo­we;
6. daw­niej o broni: wy­pa­lać;
7. spa­lać się:
a) pło­nąć;
b) opa­lać się mocno;
c) ut­le­niać się;
d) de­kon­spi­ro­wać się


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. spa­lić)

 (1.1) nie­do­ko­na­ny od|spa­lić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspalat͡ɕ, AS: spalać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wypalać, rozpalać, spalić, palić

 rzecz. spalinówka ż., spalinowiec mrz., spalina ż., spalanie n., palnik mrz., spaliny

Wiktionary


spalenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spa­lić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spaˈlɛ̃ɲɛ, AS: spalẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. spalić, palić

 rzecz. palenie n., spalanie n., palnik mrz., spaliny

Wiktionary


spaleniec

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) lud. isto­ta pół­de­mo­nicz­na; po­ku­tu­ją­ca dusza spraw­cy pod­pa­le­nia

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Spa­le­niec – część wsi Hadle Kań­czuc­kie, w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. prze­wor­skim, w gmi­nie Ja­wor­nik Pol­ski
  • Spa­le­niec – grzbiet na Do­li­ną ku Dziu­rze w Ta­trach
  • Spa­le­niec – potok, do­pływ Ka­mie­ni­cy
  • Spa­le­niec – potok, do­pływ Ło­pu­szan­ki

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) podżegnik, podpalacz, pożognik

Wiktionary


spalenisko

miej­sce po ogni­sku lub po­ża­rze; po­go­rze­li­sko, po­ża­rzy­sko, po­pie­li­sko, zgli­szcze


SJP.pl


spaleniskowy

→ spa­le­ni­sko


SJP.pl

Patrz:

spalenisko

spalice

Spa­li­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie ole­śnic­kim, w gmi­nie Ole­śni­ca.

Wikipedia


spalina

po­tocz­nie: sil­nik spa­li­no­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. sil­nik spa­li­no­wy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spalanie n., spaliny nmos., spalinowiec mrz., spalinówka ż.

 czas. spalać ndk., spalić dk.

 przym. spalinowy

Wiktionary


spaliniak

po­tocz­nie: po­jazd na­pę­dza­ny sil­ni­kiem spa­li­no­wym


SJP.pl


spalinowiec

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. mot. po­jazd spa­li­no­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mia­sto zde­cy­do­wa­ło, że do cen­trum bę­dzie można wje­chać kla­sycz­nym śmier­dzą­cym spa­li­now­cem, jed­nak trze­ba bę­dzie za to za­pła­cić.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spalinówka ż., spalina ż., spaliny nmos.

 czas. spalać ndk., spalić dk.

 przym. spalinowy

Wiktionary


spalinowy

→ spa­li­ny, np. sil­nik spa­li­no­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) dzia­ła­ją­cy w opar­ciu o spa­la­nie pa­li­wa

 (1.2) przym. od spa­li­ny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌspalʲĩˈnɔvɨ, AS: spalʹĩnovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spalinówka ż., spalinowiec mrz., spalina ż., spaliny

 czas. palić

Wiktionary


spalinowóz

po­jazd z na­pę­dem spa­li­no­wym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) lo­ko­mo­ty­wa z na­pę­dem spa­li­no­wym;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌspalʲĩˈnɔvus, AS: spalʹĩnovus

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lokomotywa spalinowa

Wiktionary


spaliny

po­tocz­nie: sil­nik spa­li­no­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) mie­sza­ni­na gazów pow­sta­ła w efek­cie spa­la­nia pa­li­wa;

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=żeń­ski.

 (2.1) plu­ral|spa­li­na.

Wiktionary

Spa­li­ny, gazy spa­li­no­we – mie­sza­ni­na gazów pow­sta­ją­cych w pro­ce­sie spa­la­nia pa­li­wa (sta­łe­go, cie­kłe­go lub ga­zo­we­go), np. węgla ka­mien­ne­go, węgla bru­nat­ne­go, ropy naf­to­wej, ben­zy­ny, gazu ziem­ne­go, bio­pa­liw.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­ja­zdy te nie speł­nia­ły obo­wią­zu­ją­cych wów­czas norm czy­sto­ści spa­lin, jed­nak ich re­je­stra­cja była moż­li­wa dzię­ki spe­cjal­nej de­cyz­ji mi­ni­stra tran­spor­tu, który zwol­nił tę serię po­ja­zdów z obo­wiąz­ku uzy­ska­nia ho­mo­lo­ga­cji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spaˈlʲĩnɨ, AS: spalʹĩny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spalinowiec mrz., spalina ż., spalinówka ż., spalanie n., spalenie n.

 czas. spalić dk., spalać ndk., palić ndk.

 przym. spalinowy, palny

Wiktionary


spalinówka

po­tocz­nie: sa­mo­chód lub urzą­dze­nie o na­pę­dzie spa­li­no­wym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. urzą­dze­nie z na­pę­dem spa­li­no­wym

 (1.2) kolej. lo­ko­mo­ty­wa z sil­ni­kiem spa­li­no­wym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Są­siad spa­li­nów­ką kosi traw­nik.

 (1.2) Po­ciąg cią­gnę­ły dwie spa­li­nów­ki aż do Mrą­go­wa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spalina ż., spaliny nmos., spalinowiec mrz.

 czas. spalać ndk., spalić dk.

 przym. spalinowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) war. lokomotywa spalinowa, spalinowóz

Wiktionary


spalić

1. zni­szczyć, paląc;
2. mocno opa­lić;
3. zni­szczyć środ­ka­mi che­micz­ny­mi;
4. zużyć jako pa­li­wo;
5. ut­le­nić sub­stan­cje po­kar­mo­we;
6. w spor­cie: zna­leźć się na spa­lo­nym;
7. daw­niej o broni: wy­pa­lić;
8. spa­lić się:
a) spło­nąć;
b) opa­lić się mocno;
c) ut­le­nić się;
d) zde­kon­spi­ro­wać się


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. spa­lać)

 (1.1) pod­dać coś dzia­ła­niu ognia, zni­szczyć ogniem

 (1.2) kulin. zbyt mocno przy­piec

 (1.3) zni­szczyć coś żrącą sub­stan­cją, zbyt in­ten­syw­ną ek­splo­a­ta­cją (o urzą­dze­niach elek­trycz­nych)

 (1.4) mot. techn. zużyć jako pa­li­wo

 (1.5) sport. (w niek­tó­rych grach ze­spo­ło­wych) podać piłkę do in­ne­go za­wod­ni­ka swo­jej dru­ży­ny w chwi­li, gdy mię­dzy nim a bram­ką prze­ciw­ni­ka nie ma żad­ne­go za­wod­ni­ka dru­ży­ny prze­ciw­nej

 (1.6) zep­suć naj­czę­ściej dow­cip­ną opo­wieść po­przez po­my­le­nie tre­ści, przedw­czes­ne zdra­dze­nie za­koń­cze­nia, lub nie­wła­ści­wie uka­za­nie pu­en­ty

 (1.7) środ. zde­kon­spi­ro­wać, zdra­dzić miej­sce czy­je­goś po­by­tu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przed wy­po­wie­dze­niem wojny am­ba­sa­dor spa­lił wszyst­kie ważne do­ku­men­ty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspalʲit͡ɕ, AS: spalʹić

Wiktionary

Powiązane:

 aspekt niedokonany spalać

 czas. palić, rozpalać, wypalić dk., wypalać ndk.

 rzecz. spalinówka ż., spalinowiec mrz., spalina ż., palenie n., spalanie n., palnik mrz., spalenie n., spalony, spalenizna, spalarnia, spaliny

 przym. spalony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-3) pot. zjarać

 (1.1) puścić z dymem

 (1.2) przypalić

Wiktionary


spalony

1. taki, który zo­stał zni­szczo­ny ogniem; spie­czo­ny, wy­su­szo­ny; usz­ko­dzo­ny;
2. w wa­run­kach kon­spi­ra­cji: od­kry­ty, roz­poz­na­ny, zde­ma­sko­wa­ny przez wła­dze;
3. po­tocz­nie o czło­wie­ku prze­gra­nym, który nie ma już żad­nych szans, moż­li­wo­ści po­lep­sze­nia swo­jej sy­tu­a­cji;
4. po­zy­cja spa­lo­na - po­zy­cja po­wo­du­ją­ca unie­waż­nie­nie za­gra­nia za­wod­ni­ka i przyz­na­nie rzutu wol­ne­go stro­nie prze­ciw­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sport. sy­tu­a­cja, pod­czas któ­rej za­wod­nik dru­ży­ny ata­ku­ją­cej w mo­men­cie po­da­nia znaj­du­je się bli­żej bram­ki niż wszy­scy za­wod­ni­cy dru­ży­ny prze­ciw­nej

przy­miot­nik

 (2.1) zni­szczo­ny po­przez ogień

 (2.2) slang. odu­rzo­ny ma­ri­hu­a­ną

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • spa­lo­ny (fut­bol ame­ry­kań­ski)
  • spa­lo­ny (hokej na lo­dzie)
  • spa­lo­ny (piłka nożna)
  • spa­lo­ny (skok w dal)
  • spa­lo­ny (rugby le­a­gue)
  • spa­lo­ny (rugby union)
  • spa­lo­ny (la­cros­se)
  • Spa­lo­ny (film)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sę­dzia nie uznał gola, gdyż strze­lec w mo­men­cie po­da­nia był na spa­lo­nym.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. spalić, palić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ofsajd

 (2.2) zjarany

Wiktionary


spalski

przy­miot­nik od: Spała, osada w wo­je­wództ­wie łódz­kim


SJP.pl


spam

nie­po­żą­da­na in­for­ma­cja prze­sy­ła­na za poś­red­nict­wem pocz­ty elek­tro­nicz­nej lub pu­bli­ko­wa­na na gru­pach dy­sku­syj­nych, fo­rach itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) in­form. niech­cia­ne lub nie­po­trzeb­ne wia­do­mo­ści elek­tro­nicz­ne;

Wiktionary

Spam ( spam „mie­lon­ka”) – niech­cia­ne lub nie­po­trzeb­ne wia­do­mo­ści elek­tro­nicz­ne. Naj­bar­dziej roz­po­wszech­nio­ny jest spam za poś­red­nict­wem pocz­ty elek­tro­nicz­nej oraz w Use­ne­cie. Część użyt­kow­ni­ków doś­wiad­cza spamu w ko­mu­ni­ka­to­rach (np. ICQ czy Gadu-Gadu lub Mes­sen­ge­rze), a także w SMS-ach. Zwy­kle (choć nie za­wsze) jest wy­sy­ła­ny ma­so­wo.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: spãm, AS: spãm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spamer m., spamowanie n.

 czas. spamować ndk., zaspamować dk.

Wiktionary


spambot

pro­gram kom­pu­te­ro­wy do au­to­ma­tycz­ne­go roz­sy­ła­nia niech­cia­nych wia­do­mo­ści


SJP.pl

Spam­bot – okre­śle­nie za­u­to­ma­ty­zo­wa­nych pro­gra­mów kom­pu­te­ro­wych (botów) za­pro­jek­to­wa­nych do roz­sy­ła­nia spamu. Pro­gra­my te mogą dzia­łać na róż­nych plat­for­mach i ata­ko­wać m.in. fora dy­sku­syj­ne, ko­mu­ni­ka­to­ry i skrzyn­ki pocz­to­we. Za­leż­nie od zło­żo­no­ści są w sta­nie re­je­stro­wać fik­cyj­ne konta słu­żą­ce do roz­sy­ła­nia spamu, czy też łamać za­bez­pie­cze­nia, z któ­ry­mi się zet­kną (np. CAPTCHA).

Wikipedia


spamer

osoba wy­sy­ła­ją­ca niech­cia­ne wia­do­mo­ści w in­ter­ne­cie; spam­mer, spa­mo­wicz


SJP.pl


spamerka

ko­bie­ta wy­sy­ła­ją­ca niech­cia­ne wia­do­mo­ści w in­ter­ne­cie; spa­mo­wicz­ka


SJP.pl


spamerski

1. za­wie­ra­ją­cy spam;
2. zaj­mu­ją­cy się roz­sy­ła­niem spamu, po­moc­ny przy roz­sy­ła­niu spamu


SJP.pl


spamerstwo

roz­sy­ła­nie nie­po­żą­da­nych in­for­ma­cji do wielu użyt­kow­ni­ków In­ter­ne­tu; spam­ming, spa­mo­wa­nie


SJP.pl


spamiętanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spa­mię­tać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. spamiętać dk.

 rzecz. pamięciówka ż.

Wiktionary


spamiętywanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spa­mię­ty­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. spamiętywać ndk.

Wiktionary


spamiętywać

za­cho­wy­wać w pa­mię­ci; za­pa­mię­ty­wać


SJP.pl


spammer

[czy­taj: spa­mer] osoba wy­sy­ła­ją­ca niech­cia­ne wia­do­mo­ści w in­ter­ne­cie; spa­mer, spa­mo­wicz


SJP.pl


spamming

[czy­taj: spa­ming] roz­sy­ła­nie nie­po­żą­da­nych in­for­ma­cji do wielu użyt­kow­ni­ków in­ter­ne­tu; spa­mer­stwo, spa­mo­wa­nie


SJP.pl


spamowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spa­mo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spam m., spamer m., spamerka ż., zaspamowanie n.

 czas. spamować ndk., zaspamować dk.

 przym. spamowy

Wiktionary


spamowicz

osoba wy­sy­ła­ją­ca niech­cia­ne wia­do­mo­ści w in­ter­ne­cie; spam­mer, spa­mer


SJP.pl


spamowiczka

ko­bie­ta wy­sy­ła­ją­ca niech­cia­ne wia­do­mo­ści w in­ter­ne­cie; spa­mer­ka


SJP.pl


spamowy

→ spam


SJP.pl

Patrz:

spam

spanakopita

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. pla­cek szpi­na­ko­wy – tra­dy­cyj­ny grec­ki, z cia­sta filo, prze­kła­da­ny szpi­na­kiem, cza­sem rów­nież serem feta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Naj­lep­szą spa­na­ko­pi­tę ja­dłem w Sa­lo­ni­kach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌspãnakɔˈpʲita, AS: spãnakopʹita

Wiktionary


spandau

Span­dau, Ber­lin-Span­dau (dol­no­łuż. "Span­da­wa") – dziel­ni­ca ("Ort­ste­il") Ber­li­na w okrę­gu ad­mi­ni­stra­cyj­nym Span­dau, dawne mia­sto. Od 1 paź­dzier­ni­ka 1920 w gra­ni­cach mia­sta. Liczy ok. 36 tys. miesz­kań­ców.

Wikipedia


spandeksowy

→ span­dex


SJP.pl

Patrz:

spandex

spandendo

okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: po­więk­sza­jąc, roz­wi­ja­jąc (dy­na­mi­kę lub tempo)


SJP.pl


spandex

ela­stycz­ne włó­kno syn­te­tycz­ne; ela­stan, lycra


SJP.pl

Span­dex (lycra, ela­stan i in.) – ela­stycz­ne włó­kno syn­te­tycz­ne (ela­sto­mer po­liu­re­ta­no­wy), wy­na­le­zio­ne w 1958 r. przez Jo­sep­ha Shi­ver­sa w la­bo­ra­to­riach DuPont i przez długi czas pro­du­ko­wa­ne i roz­pro­wa­dza­ne przez tego pro­du­cen­ta.

"Lycra" jest za­strze­żo­nym zna­kiem to­wa­ro­wym przed­się­bior­stwa In­vi­sta (daw­niej część DuPont).

Wikipedia


spangolit

mi­ne­rał kry­sta­li­zu­ją­cy w ukła­dzie try­go­nal­nym, któ­re­go nazwa po­cho­dzi od naz­wi­ska od­kryw­cy (Nor­man Spang)


SJP.pl

Span­go­lit – rzad­ki mi­ne­rał z klasy siar­cza­nów.

Wikipedia


spaniały

przy­miot­nik

 (1.1) daw. wy­róż­nia­ją­cy się po­nad­prze­cięt­ny­mi ce­cha­mi lub wyż­szej ja­ko­ści, pię­kny, oka­za­ły

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jest to widok spa­nia­ły od Mio­dziu­sia stro­ny.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wspaniały, cudowny, rewelacyjny, niezwykły

Wiktionary


spanie

miej­sce, gdzie można spać; po­sła­nie; le­go­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spać.

 (1.2) po­sła­nie; miej­sce, w któ­rym można spać

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspãɲɛ, AS: spãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. spać ndk., zaspać dk.

 rzecz. śpiący mos., sypialnia ż.

 ims. śpiący

 przym. śpiący

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. pozn. nyny

Wiktionary


spaniel

rasa psów apor­tu­ją­cych; coc­ker spa­niel


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) kynol. rasa psów my­śliw­skich lub po­ko­jo­wych o fa­li­stej sier­ści i dłu­gich wi­szą­cych uszach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Żyła długo opo­wia­dał mi o swoim spa­nie­lu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspãɲɛl, AS: spãńel

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. spanielka ż.

:: zdrobn. spanielek m.

Wiktionary


spanielek

zdrob­nie­nie od: spa­niel


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zdrobn. od: spa­niel

Wiktionary

Spa­nie­lek – jed­no­masz­to­wy, pol­ski jacht peł­no­mor­ski (slup).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Syn go­spo­da­rzy chciał sprze­dać ma­łe­go spa­niel­ka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spaniel mzw., spanielka ż.

Wiktionary


spanielka

sa­mi­ca psa my­śliw­skie­go lub po­ko­jo­we­go o fa­li­stej sier­ści i zwi­sa­ją­cych uszach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kynol. suka rasy spa­niel

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) U Ho­no­ra­ty w kojcu wi­dzia­łam dwie spa­niel­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spanielek m.

:: fm. spaniel m.

Wiktionary


spanikowany

wpaść w pa­ni­kę, prze­stra­szyć się


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) ogar­nię­ty na­głym, nie­po­ha­mo­wa­nym stra­chem utrud­nia­ją­cym ra­cjo­nal­ne dzia­ła­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Spa­ni­ko­wa­na dziew­czy­na wy­bie­gła z wrza­skiem na ulicę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. panika ż.

 czas. panikować ndk., spanikować ndk.

Wiktionary


spanikować

wpaść w pa­ni­kę, prze­stra­szyć się


SJP.pl


spaniolowie

lud­ność ży­dow­ska wy­pę­dzo­na z Hisz­pa­nii i Por­tu­ga­lii w la­tach 1492-97; Se­far­dyj­czy­cy


SJP.pl


spanker

ża­giel sztor­mo­wy sta­wia­ny na be­zan­masz­cie, usta­wia­ją­cy dwu­masz­to­wy jacht dzio­bem do wia­tru


SJP.pl


spanking

ak­tyw­ność sek­su­al­na po­le­ga­ją­ca na da­wa­niu klap­sów


SJP.pl

Span­king – za­cho­wa­nie po­le­ga­ją­ce na za­da­wa­niu ude­rzeń bądź klap­sów, naj­czę­ściej w po­ślad­ki, ma­ją­ce na celu pod­nie­ce­nie sek­su­al­ne oboj­ga part­ne­rów. Klap­sy mogą być za­da­wa­ne za­rów­no dło­nią, jak i spe­cjal­ny­mi pa­let­ka­mi lub do­wol­ny­mi przed­mio­ta­mi, ta­ki­mi jak pasek czy szczot­ka do wło­sów. Span­king wią­za­ny jest z grupą za­cho­wań typu BDSM, może mieć rów­nież formę po­ni­że­nia sek­su­al­ne­go.

Wikipedia


spanko

po­tocz­nie:
1. krót­ki okres spa­nia; drzem­ka;
2. miej­sce przez­na­czo­ne do spa­nia


SJP.pl


spapranie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spa­prać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niespapranie n., paprok mos.

 czas. spaprać dk.

Wiktionary


spaprać

zro­bić coś źle, nie­po­rząd­nie, nied­ba­le


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) do­ko­na­ny od|pa­prać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To wy­glą­da tak, jak­by­śmy mieli już spra­wę na za­koń­cze­niu, pro­szę ja cie­bie, Fred, a oni wleź­li i wszyst­ko spa­pra­li? – za­py­tał ostroż­nie puł­kow­nik, który wresz­cie doj­rzał cały sens wy­po­wie­dzi swo­je­go pod­wład­ne­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. paprok mos., spapranie n.

Wiktionary


spapugować

po­tocz­nie: pow­tó­rzyć coś po kimś bez­myśl­nie; zmał­po­wać


SJP.pl


sparabolizować

nadać ut­wo­ro­wi li­te­rac­kie­mu cechy pa­ra­bo­li - opo­wie­ści mo­ral­no-dy­dak­tycz­nej; za­le­go­ry­zo­wać, zme­ta­fo­ry­zo­wać


SJP.pl


sparafrazować

wy­ra­zić lub opo­wie­dzieć in­ny­mi sło­wa­mi


SJP.pl


sparaliżować

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. pa­ra­li­żo­wać)

 (1.1) med. wy­wo­łać pa­ra­liż

 (1.2) po­zba­wić moż­li­wo­ści dzia­ła­nia

 (1.3) psych. ode­brać zdol­ność jas­ne­go dzia­ła­nia umy­słu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. paraliż mrz., sparaliżowanie n., paralityk mos., paralizator mrz.

 czas. paraliżować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) obezwładnić, porazić

Wiktionary


sparametryzować

w mo­de­lach kom­pu­te­ro­wych: za­stą­pić war­to­ści upro­szczo­ny­mi pa­ra­me­tra­mi


SJP.pl


sparcelować

do­ko­nać po­dzia­łu grun­tu na mniej­sze dział­ki, par­ce­le


SJP.pl


sparceta

ro­śli­na z ro­dzi­ny bo­bo­wa­tych; espar­ce­ta


SJP.pl

Spar­ce­ta ("Ono­bry­chis") – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny bo­bo­wa­tych. Obej­mu­je ok. 205 ga­tun­ków. Wy­stę­pu­ją one w Azji (poza stre­fą tro­pi­kal­ną), w Eu­ro­pie i w pół­noc­nej Afry­ce. Naj­więk­sze zróż­ni­co­wa­nie osią­ga w Azji cen­tral­nej i po­łud­nio­wo-za­chod­niej (w Tur­cji 46 ga­tun­ków).

Wikipedia


sparciały

o tka­ni­nie, skó­rze, gumie: taki, który stra­cił ela­stycz­ność


SJP.pl


spardek

po­kład środ­ko­wej nad­bu­do­wy stat­ku


SJP.pl

Spar­dek ( qu­ar­ter­deck) – po­wierzch­nia po­kła­du stat­ku znaj­du­ją­ca się na nad­bu­dów­ce lub po­mo­ście wy­sta­ją­cych ponad po­kład głów­ny jed­nost­ki.

Na XVIII wiecz­nych ża­glow­cach była to niż­sza część ach­ter­de­ku, gdzie zwy­kle prze­by­wa­li ofi­ce­ro­wie i ster­ni­cy, lub – w jed­nost­kach o kon­struk­cji bez­kasz­te­lo­wej – po­kład górny roz­cią­ga­ją­cy się od stewy dzio­bo­wej do ru­fo­wej. Póź­niej za­czę­to na­zy­wać tak po­kład nad­bu­do­wy środ­ko­wej.

Wikipedia


sparganoza

cho­ro­ba pa­so­żyt­ni­cza czło­wie­ka, wy­wo­ły­wa­na przez larwy pew­ne­go ga­tun­ku ta­siem­ca


SJP.pl

Spar­ga­no­za – cho­ro­ba za­kaź­na ssa­ków dra­pież­nych po­wo­do­wa­na przez ta­siem­ce z ro­dza­ju "Spi­ro­me­tra eri­na­ce­ie­u­ro­pa­ei" i po­krew­ne.

Z jaj wy­da­la­nych z kałem przez ży­wi­cie­li osta­tecz­nych (koty, psy i inne ssaki dra­pież­ne) wy­lę­ga­ją się larwy, zja­da­ne przez sko­ru­pia­ki z ro­dza­ju "Cyc­lops", które stają się po­ży­wie­niem dla dal­szych ży­wi­cie­li poś­red­nich (żaby, węże itp.), a te zja­da­ne są przez ży­wi­cie­li osta­tecz­nych ta­siem­ca.

Wikipedia


sparing

roz­gryw­ka spor­to­wa o cha­rak­te­rze tre­nin­go­wym; spar­ring


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sport. roz­gryw­ka lub walka o cha­rak­te­rze tre­nin­go­wym;

Wiktionary

Spa­ring (ang. "spar­ring") – walka tre­nin­go­wa lub kon­trol­na w celu spraw­dze­nia formy za­wod­ni­ka. Można rów­nież użyć tego okre­śle­nia do naz­wa­nia spot­ka­nia to­wa­rzy­skie­go dwóch dru­żyn, ma­ją­ce­go cha­rak­ter szko­le­nio­wy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pol­ska i Mek­syk są w gru­pie 11 uczest­ni­ków mun­dia­lu, któ­rzy oba spa­rin­gi ro­ze­gra­ją z in­ny­mi zak­wa­li­fi­ko­wa­ny­mi już re­pre­zen­ta­cja­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. sparingować ndk.

 przym. sparingowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. sparring

Wiktionary


sparingować

w spor­cie: brać udział w spa­rin­gu; spa­ro­wać


SJP.pl


sparingowy

przy­miot­nik od: spa­ring (spar­ring); spar­rin­go­wy


SJP.pl


sparingpartner

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) sport. part­ner do spa­rin­gu

Wiktionary


sparingpartnerka

za­wod­nicz­ka to­czą­ca z inną za­wod­nicz­ką walkę tre­nin­go­wą; spar­ring­part­ner­ka


SJP.pl


spark

model sa­mo­cho­du marki Chev­ro­let


SJP.pl


sparmania

ozdob­na ro­śli­na do­nicz­ko­wa; je­żat­ka; lipka po­ko­jo­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zob. lipka po­ko­jo­wa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sparˈmãɲja, AS: sparmãńi ̯a

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lipka pokojowa, jeżatka

Wiktionary


sparodiować

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. pa­ro­dio­wać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|pa­ro­dio­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. parodia ż.

Wiktionary


sparowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spa­ro­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. para ż., wparowanie n.

Wiktionary


sparować

1. ode­przeć, od­pa­ro­wać ude­rze­nie prze­ciw­ni­ka;
2. po­łą­czyć, sko­ja­rzyć zwie­rzę­ta w pary w ce­lach roz­rod­czych;
3. pod­dać coś dzia­ła­niu pary


SJP.pl


sparring

[czy­taj: spa­ring] roz­gryw­ka spor­to­wa o cha­rak­te­rze tre­nin­go­wym; spa­ring


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sport. roz­gryw­ka lub walka o cha­rak­te­rze tre­nin­go­wym

Wiktionary

Powiązane:

 przym. sparringowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. sparing

Wiktionary


sparringowy

przy­miot­nik od: spar­ring (spa­ring); spa­rin­go­wy


SJP.pl


sparringpartnerka

za­wod­nicz­ka to­czą­ca z inną za­wod­nicz­ką walkę tre­nin­go­wą; spa­ring­part­ner­ka


SJP.pl


sparsowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) in­form. do­ko­na­nie ana­li­zy skład­nio­wej ciągu zna­ków w celu usta­le­nia jej struk­tu­ry

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. parser mrz., parsowanie n.

 czas. parsować ndk., sparsować dk.

Wiktionary


sparsować

w in­for­ma­ty­ce: za­na­li­zo­wać ciąg zna­ków w celu usta­le­nia jego struk­tu­ry


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. par­so­wać)

 (1.1) in­form. do­ko­nać ana­li­zy skład­nio­wej ciągu zna­ków w celu usta­le­nia jego struk­tu­ry i dal­sze­go przet­wa­rza­nia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sparˈsɔvat͡ɕ, AS: sparsovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. parser mrz., parsowanie n., sparsowanie n.

 czas. parsować ndk.

Wiktionary


sparta

1. mia­sto w Gre­cji;
2. sta­ro­żyt­ne pań­stwo-mia­sto; La­ce­de­mon


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. sta­ro­żyt­ne mia­sto-pań­stwo w po­łud­nio­wej Gre­cji;

 (1.2) geogr. mia­sto w po­łud­nio­wej Gre­cji, na Pe­lo­po­ne­zie

 (1.3) geogr. to­po­nim, nazwa kil­ku­na­stu miej­sco­wo­ści i gmin w USA

 (1.4) mitgr. mi­to­lo­gicz­na na­ja­da i kró­lo­wa, córka Eu­ro­ta­sa i Klety;

Wiktionary

Nie mylić z: Spar­ta (mia­sto współ­czes­ne).

Ta stro­na do­ty­czy sta­ro­żyt­ne­go polis. Zo­bacz też: inne zna­cze­nia tego słowa.

Spar­ta ( Σπάρτα) – polis sta­ro­żyt­nej Gre­cji po­ło­żo­ne nad rzeką Eu­ro­tas w La­ko­nii, na po­łud­nio­wo-wschod­nim Pe­lo­po­ne­zie. Sto­li­ca La­ce­de­mo­nu ( Λακεδαίμων).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za twór­cę Spar­ty, jako bytu po­li­tycz­ne­go, uważa się pra­wo­daw­cę Li­kur­ga.

 (1.2) Dzi­siej­szą Spar­tę za­miesz­ku­je ponad 18 tys. miesz­kań­ców.

 (1.3) Z tego po­wo­du fil­mow­cy wy­bra­li miej­sco­wość Spar­ta w sta­nie Il­li­no­is, jed­nak brak plan­ta­cja­an­ta­cji ba­weł­ny spra­wił, że za­rów­no fil­mow­cy jak i ak­to­rzy mu­sie­li prze­nieść się na krót­ko do Ten­nes­see.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsparta, AS: sparta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Spartanin mos., Spartanka ż., spartanin mos., spartanka ż., spartiata mos.

 przym. spartański, spartiacki

 przysł. spartańsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Lacedemon

Wiktionary


spartaczyć

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. par­ta­czyć)

 (1.1) zro­bić coś byle jak, nie­u­dol­nie, źle

Wiktionary

Powiązane:

 czas. partaczyć ndk.

 rzecz. spartaczenie n., partaczenie n., partaczka ż., partacz mos., partanina ż., partactwo n.

 przym. partacki

 przysł. partacko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sfuszerować, sknocić, spartolić

Wiktionary


spartak

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Spar­tak – ra­dziec­ki ni­szczy­ciel z okre­su po I woj­nie świa­to­wej (póź­niej­szy estoń­ski „Wam­bo­la”)
  • Spar­tak (sta­cja metra) – nie­czyn­na sta­cja mo­skiew­skie­go metra
  • Škoda 440 Spar­tak – sa­mo­chód oso­bo­wy
  • Let L-21 Spar­tak – cze­cho­sło­wac­ki sa­mo­lot
  • Spar­tak – wieś w Rosji, w Basz­kor­to­sta­nie, w re­jo­nie jer­mie­kie­jew­skim
  • Spar­tak – wieś w Rosji, w ob­wo­dzie sa­ra­tow­skim, w re­jo­nie fio­do­row­skim
  • Spar­tak – wieś na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie do­niec­kim, w re­jo­nie do­niec­kim.
  • Spar­tak – sta­cja ko­le­jo­wa na Ukra­i­nie
  • Spar­tak Wła­dy­ka­u­kaz (Spar­tak Or­dżo­ni­ki­dze)
  • Spar­tak Trna­wa – cze­cho­sło­wac­ki
  • Spar­tak Iwano-Fran­kiwsk – ukra­iń­ski
  • FK Spar­tak Su­bo­ti­ca

Wikipedia


spartakiada

za­wo­dy roz­gry­wa­ne w róż­nych dy­scy­pli­nach spor­to­wych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sport. hist. za­wo­dy spor­to­we or­ga­ni­zo­wa­ne w kra­jach so­cja­li­stycz­nych na sze­ro­ką skalę, pro­mu­ją­ce sport i jego ma­so­wy cha­rak­ter;

Wiktionary

Spar­ta­kia­da (ros., od łac. imie­nia "Spar­ta­cus", które nosił gla­dia­tor-pow­sta­niec Spar­ta­kus) – forma ma­so­wych za­wo­dów spor­to­wych, któ­rej głów­nym celem było roz­po­wszech­nia­nie spor­tu. Po­cząt­ko­wo spar­ta­kia­dy od­by­wa­ły się w Związ­ku Ra­dziec­kim, a po II woj­nie świa­to­wej or­ga­ni­zo­wa­no je rów­nież w in­nych kra­jach bloku wschod­nie­go. Utoż­sa­mia­no je tam z ro­bot­ni­czy­mi za­wo­da­mi spor­to­wy­mi.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. spartakiadowy

Wiktionary


spartakiadowy

przy­miot­nik od: spar­ta­kia­da


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) sport. zwią­za­ny ze spar­ta­kia­dą, do­ty­czą­cy spar­ta­kia­dy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spartakiada ż.

Wiktionary


spartakus

rzym­ski nie­wol­nik; przy­wód­ca naj­więk­sze­go pow­sta­nia nie­wol­ni­ków w 73-71 p.n.e


SJP.pl

Spar­ta­kus (gr. Σπάρτακος "Spártakos", łac. "Spar­ta­cus"; zm. 71 p.n.e.) – nie­wol­nik, gla­dia­tor rzym­ski, z po­cho­dze­nia praw­do­po­dob­nie Trak. Przy­wód­ca naj­więk­sze­go i naj­groź­niej­sze­go w hi­sto­rii Rzymu pow­sta­nia nie­wol­ni­ków, od jego imie­nia na­zy­wa­ne­go pow­sta­niem Spar­ta­ku­sa.

Wikipedia


spartalać

po­tocz­nie:
1. robić coś nie­u­dol­nie, psuć; kno­cić, fu­sze­ro­wać, par­ta­czyć, par­to­lić;
2. mar­no­wać, nie wy­ko­rzy­sty­wać cze­goś na­le­ży­cie


SJP.pl


spartan

1. wczes­no­zi­mo­wa od­mia­na ja­bło­ni;
2. owoc tej od­mia­ny ja­bło­ni


SJP.pl

Ja­błoń do­mo­wa 'Spar­tan' – od­mia­na upraw­na (kul­ty­war) ja­bło­ni do­mo­wej ("Malus do­me­sti­ca" 'Spar­tan'), na­le­żą­ca do od­mian wczes­no­zi­mo­wych. Od­mia­na zo­sta­ła otrzy­ma­na przez R.C Pal­me­ra w "Fe­de­ral Agri­cul­tu­re Re­se­arch Sta­tion in Sum­mer­land" w Bry­tyj­skiej Ko­lum­bii (Ka­na­da) w roku 1936 po­przez skrzy­żo­wa­nie od­mian 'McIntosh' i Yel­low New­ton.

Wikipedia


spartanin

prze­no­śnie: męż­czyz­na ży­ją­cy we­dług su­ro­wych reguł


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Spar­ty; osoba z tego mia­sta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sparta ż., Spartanin mos., Spartanka ż., spartiata mos.

:: fż. spartanka ż.

 przym. spartański, spartiacki

Wiktionary


spartanka

prze­no­śnie: ko­bie­ta ży­ją­ca we­dług su­ro­wych reguł


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Spar­ty; ko­bie­ta z tego mia­sta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sparta ż., Spartanin mos., Spartanka ż., spartiata mos.

:: fm. spartanin mos.

 przym. spartański, spartiacki

Wiktionary


spartański

1. przy­miot­nik od:
a) Spar­ta (sta­ro­żyt­ne pań­stwo-mia­sto; La­ce­de­mon); la­ce­de­moń­ski;
b) Spar­ta (mia­sto w Gre­cji);
2. za­har­to­wa­ny, su­ro­wy, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla spar­ta­ni­na - osoby pro­wa­dzą­cej su­ro­wy tryb życia


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy Spar­ty, zwią­za­ny ze Spar­tą

 (1.2) cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się su­ro­wo­ścią, wiel­ką pro­sto­tą, skrom­no­ścią

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Po prze­pro­wadz­ce na wieś za­czą­łem pro­wa­dzić spar­tań­ski tryb życia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sparˈtãj̃sʲci, AS: spartãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sparta ż., Spartanin mos., spartanin mos., spartiata mos., Spartanka ż., spartanka ż.

 przysł. spartańsko, po spartańsku

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) ascetyczny, prosty, prymitywny, surowy, twardy, zahartowany

Wiktionary


spartańskość

→ spar­tań­ski


SJP.pl

Patrz:

spartański

sparteina

Spar­te­i­na – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, al­ka­lo­id z grupy lu­pi­na­nu, wy­o­dręb­nia­ny z ro­ślin na­le­żą­cych do ro­dzi­ny łu­bi­nu, zło­to­ka­pu, żar­now­ca, ja­now­ca oraz "Sa­ra­tam­nus".

Spar­te­i­na ma dwa cen­tra chi­ral­ne i może wy­stę­po­wać w for­mie czte­rech dia­ste­re­o­i­zo­me­rów (po­nad­to, ze wzglę­du na asy­me­trię wie­lo­pier­ście­nio­we­go szkie­le­tu czą­stecz­ki, każdy dia­ste­re­o­i­zo­mer może wy­stę­po­wać w dwóch for­mach enan­cjo­me­rycz­nych, co daje łącz­nie 8 dia­ste­re­o­i­zo­me­rów).

Wikipedia


sparteria

wy­ro­by ple­cio­ne; ple­cion­ka


SJP.pl


sparteryjny

przy­miot­nik od: spar­te­ria


SJP.pl


spartiata

w sta­ro­żyt­nej Spar­cie: peł­no­praw­ny oby­wa­tel, użyt­kow­nik dział­ki ziemi pań­stwo­wej upra­wia­nej na jego rzecz przez he­lo­tów; spar­tia­ta od uro­dze­nia pod­le­gał sta­łej kon­tro­li pań­stwa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. peł­no­praw­ny oby­wa­tel spar­tań­ski

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sparta ż., spartanin mos., spartanka ż.

 przym. spartański

Wiktionary


spartolić

po­tocz­nie: zep­suć, za­wa­lić jakąś spra­wę lub pracę; spar­ta­czyć


SJP.pl


spartycjonować

w in­for­ma­ty­ce: po­dzie­lić (dysk twar­dy) na par­ty­cje


SJP.pl


spartyna

ro­dzaj traw z ro­dzi­ny wiech­li­no­wa­tych


SJP.pl

Spar­ty­na ("Spar­ti­na" Schreb.) – ro­dzaj ro­ślin wie­lo­let­nich z ro­dzi­ny wiech­li­no­wa­tych ("Po­a­ce­ae") wy­o­dręb­nia­ny w niek­tó­rych uję­ciach sy­ste­ma­tycz­nych, zwła­szcza hi­sto­rycz­nych. We współ­czes­nych ba­zach tak­so­no­micz­nych nie­wy­róż­nia­ny – za­li­cza­ne tu ga­tun­ki włą­cza­ne są do ro­dza­ju po­ro­ni­ca "Spo­ro­bo­lus".

Wikipedia


sparysoma

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) icht. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Spa­ri­so­ma|Swa­in­son|ref=tak., mor­ska ryba oko­nioksz­tałt­na z ro­dzi­ny ska­ru­so­wa­tych;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bio­lo­gia roz­ro­du spa­ry­som jest słabo poz­na­na.

Wiktionary


sparzać

de­zyn­fe­ko­wać lub zmie­niać wła­ści­wo­ści danej rze­czy, pod­da­jąc dzia­ła­niu bar­dzo go­rą­cej wody albo pary


SJP.pl


sparzenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spa­rzyć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. sparzyć, parzyć

 przym. parzelniczy, parzydełkowy

Wiktionary


sparzyć

usz­ko­dzić ciało, do­ty­ka­jąc go czymś go­rą­cym


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. pa­rzyć)

 (1.1) usz­ko­dzić ciało, do­ty­ka­jąc je czymś go­rą­cym

 (1.2) kulin. zalać lub opłu­kać coś wrząt­kiem

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny spa­rzyć się (ndk. pa­rzyć się)

 (2.1) doz­nać po­pa­rze­nia, po­draż­nić skórę i mieć ob­ja­wy po­pa­rze­nia lub takie, jak po dot­knię­ciu go­rą­cej rze­czy

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny spa­rzyć się (ndk. brak)

 (3.1) przen. doz­nać za­wo­du, za­wieść się na czymś lub na kimś

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Na­le­ży spa­rzyć po­mi­do­ry i na­stęp­nie po­kro­ić je w kost­kę.

 (1.2) Jajka przed uży­ciem na­le­ży spa­rzyć, opłu­ku­jąc wrząt­kiem.

 (3.1) Nie tylko ty spa­rzy­łeś się na swoim przy­ja­cie­lu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspaʒɨt͡ɕ, AS: spažyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sparzenie n.

 czas. parzyć

 przym. parzelniczy, parzydełkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) oparzyć, poparzyć

 (3.1) rozczarować się

Wiktionary


spasanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ekol. bez­poś­red­nie zja­da­nie or­ga­niz­mów ży­wych

 (1.2) roln. kar­mie­nie / tu­cze­nie zwie­rząt

 (1.3) roln. część pro­duk­cji rol­ni­czej zu­ży­ta w go­spo­dar­stwie rol­nym jako pasza dla zwie­rząt w danym okre­sie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spaślak m., spasienie n., wypasacz mos.

 czas. spasać ndk., spaść dk.

 przym. spasiony, wypasiony

Wiktionary


spasać

1. użyt­ko­wać jako paszę; skar­miać;
2. tu­czyć kar­miąc ob­fi­cie


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. spaść)

 (1.1) zu­żyt­ko­wać jako paszę

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spasanie n., spaślak mzw./mos.

Wiktionary


spasienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spaść.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spaˈɕɛ̇̃ɲɛ, AS: spaśė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. spaść

 rzecz. spasanie n.

Wiktionary


spasiony

spa­śny;
1. o zwie­rzę­ciu: do­brze utu­czo­ny, wy­pa­sio­ny;
2. po­tocz­nie o czło­wie­ku: gruby, otyły, tłu­sty


SJP.pl


spaski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) ru­sy­cyzm uży­wa­ny w po­ję­ciach od­no­szą­cych się Zba­wi­cie­la (Chry­stu­sa)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cer­kiew zwana Spa­ską jest bu­dow­lą trój­na­wo­wą, wznie­sio­ną na pla­nie zbli­żo­nym do kwa­dra­tu, z trze­ma wie­lo­bocz­nie zam­knię­ty­mi ap­sy­da­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Spas

Wiktionary


spasowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spa­so­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. spasować dk.

 rzecz. pas n.

Wiktionary


spasować

1. do­pa­so­wać do sie­bie czę­ści cze­goś obra­bia­jąc je;
2. omi­nąć swoją ko­lej­kę w grze, li­cy­ta­cji;
3. zre­zy­gno­wać, pod­dać się


SJP.pl


spasowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bro­ni­sław Spa­sow­ski (1843–1923), pow­sta­niec stycz­nio­wy
  • Ro­mu­ald Spa­sow­ski (1921–1995), dy­plo­ma­ta, am­ba­sa­dor
  • Wła­dy­sław Spa­sow­ski (1877–1941), fi­lo­zof mark­si­stow­ski, pe­da­gog, dzia­łacz ko­mu­ni­stycz­ny

Wikipedia


spasowywać

po­tocz­nie: do­kład­nie do­pa­so­wy­wać do sie­bie


SJP.pl


spasteryzować

zni­szczyć bak­te­rie i inne drob­no­u­stro­je w pro­duk­tach spo­żyw­czych i far­ma­ce­u­tycz­nych, pod­grze­wa­jąc taki pro­dukt do okre­ślo­nej tem­pe­ra­tu­ry; za­pa­ste­ry­zo­wać


SJP.pl


spasticol

[czy­taj: spa­sti­kol] nazwa hand­lo­wa leku o dzia­ła­niu roz­kur­czo­wym, za­wie­ra­ją­ce­go wy­ciąg z li­ścia po­krzy­ku i pa­pa­we­ry­nę


SJP.pl


spastwić

spa­stwić się - rzad­ko: okrut­nie się z kimś obejść; na­pa­stwić się


SJP.pl


spastyczność

okre­so­we sztyw­nie­nie mię­śni


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest spa­stycz­ne

Wiktionary

Spa­stycz­ność ( spa­sti­ci­ty, z gr. "spa­sti­cos" „po­cią­ga­nie, wcią­ga­nie”) – nie­pra­wi­dło­we, nad­mier­ne na­pię­cie mię­śni (hi­per­to­nia), prze­ja­wia­ją­ce się opo­rem przy bier­nym roz­cią­ga­niu mię­śni, o na­si­le­niu zmien­nym w za­leż­no­ści od kie­run­ku i szyb­ko­ści bier­ne­go ruchu. Pow­sta­je na sku­tek usz­ko­dze­nia oś­rod­ko­we­go ukła­du ner­wo­we­go – np. w prze­bie­gu udaru, móz­go­we­go po­ra­że­nia dzie­cię­ce­go lub urazu.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. spastyczny

 przysł. spastycznie

 rzecz. spastyka ż.

Wiktionary


spastyczny

wy­wo­ła­ny przez kurcz, ma­ją­cy kur­cze


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) med. kur­czo­wy, wy­wo­ła­ny przez spazm

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do­le­gli­wo­ścią, która po­ja­wia się coraz czę­ściej i któ­rej to­wa­rzy­szą spa­stycz­ne, czyli na­pa­do­we bóle brzu­cha, jest tzw. ze­spół je­li­ta nad­wraż­li­we­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spastyczność ż., spastyka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skurczowy

Wiktionary


spastyka

za­bu­rze­nie ru­cho­we ob­ja­wia­ją­ce się nad­mier­nym na­pię­ciem i sztyw­no­ścią mię­śni; spa­stycz­ność


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. utrzy­mu­ją­cy się stan zwięk­szo­ne­go na­pię­cia mię­śni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spastyczność

 przym. spastyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) spastyczność, stan spastyczny

Wiktionary


spaszt

pro­sto­pa­dła ścia­na skały


SJP.pl


spasły

utu­czo­ny, gruby


SJP.pl


spat

mi­ne­rał uży­wa­ny do wy­ro­bu przy­rzą­dów op­tycz­nych; szpat is­landz­ki


SJP.pl


spatchować

[czy­taj: spa­czo­wać] w in­for­ma­ty­ce: uak­tu­al­nić pro­gram kom­pu­te­ro­wy, sto­su­jąc patch (łatkę, po­praw­kę)


SJP.pl


spatif

[czy­taj: spa­tif] skrót od: Sto­wa­rzy­sze­nie Pol­skich Ar­ty­stów Te­a­tru i Filmu


SJP.pl

skró­to­wiec, rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy (rzad. ni­ja­ki)

 (1.1) = teatr. film. Sto­wa­rzy­sze­nie Pol­skich Ar­ty­stów Te­a­tru i Filmu

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • SPATiF (Sto­wa­rzy­sze­nie Pol­skich Ar­ty­stów Te­a­tru i Filmu) – pol­skie sto­wa­rzy­sze­nie ar­ty­stycz­ne
  • Re­sta­u­ra­cja SPATiF – re­sta­u­ra­cja-klub w Łodzi
  • Klub SPATiF – klub mu­zycz­ny w War­sza­wie
  • Klub SPATiF – klub mu­zycz­ny w So­po­cie

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈspatʲif, AS: spatʹif

Wiktionary


spatologizować

uczy­nić pa­to­lo­gicz­nym


SJP.pl


spatrywać

po­tocz­nie: od­pi­sy­wać od kogoś roz­wią­za­ne za­da­nie szkol­ne; ścią­gać, od­pa­try­wać, od­ga­piać, zga­piać


SJP.pl


spatrzyć

1. pa­trząc, od­na­leźć; wy­pa­trzyć;
2. po­tocz­nie: od­pi­sać od kogoś roz­wią­za­ne za­da­nie szkol­ne; ścią­gnąć, od­pa­trzyć, od­ga­pić, zga­pić


SJP.pl


spatynować

po­kryć przed­miot pa­ty­ną w celu po­sta­rze­nia go


SJP.pl


spauperyzowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spa­u­pe­ry­zo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pauperyzowanie n., pauperyzm m., pauper m.

 czas. spauperyzować (się) dk., pauperyzować (się) ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zubożenie

Wiktionary


spauperyzować

uczy­nić coś lub kogoś zbied­nia­łym, zu­bo­ża­łym


SJP.pl


spauzować

zro­bić pauzę, przer­wę; za­pa­u­zo­wać


SJP.pl


spaw

1. miej­sce ze­spa­wa­ne; spo­i­na;
2. jed­no­ra­zo­wa czyn­ność spa­wa­nia; spaw­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. miej­sce wy­ko­na­nia po­łą­cze­nia przez spa­wa­nie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spaf, AS: spaf

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spawanie n., zespawanie n., spawacz m., spawaczka ż., spawarka ż., spawalnictwo n., spawalność ż.

 czas. spawać ndk., zespawać dk.

 przym. spawalniczy

Wiktionary


spawacz

osoba wy­spe­cja­li­zo­wa­na w spa­wa­niu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ro­bot­nik zaj­mu­ją­cy się spa­wa­niem

Wiktionary

Spa­wacz, spa­wacz­ka – ro­bot­nik zaj­mu­ją­cy się spa­wa­niem. Łączy czę­ści i ele­men­ty kon­struk­cyj­ne wy­ko­na­ne ze stali, że­li­wa, me­ta­li nie­że­laz­nych i ich sto­pów po­przez spa­wa­nie elek­tro­dą to­pli­wą w osło­nie gazów che­micz­nie obo­jęt­nych (argon, hel) lub mie­sza­nek ga­zo­wych (dwut­le­nek węgla lub jego mie­sza­ni­ny z ar­go­nem) przez spa­wa­nie au­to­ma­tycz­ne lub spa­wa­nie ga­zo­we ręcz­ne oraz spa­wa­nie łu­kiem elek­trycz­nym.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈspavat͡ʃ, AS: spavač

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spaw m., spawarka ż., spawareczka ż., spawanie n., zespawanie n., pospawanie n., wspawanie n., odspawanie n., spawalność ż., spawalnictwo n.

:: fż. spawaczka ż.

 czas. spawać ndk., zespawać dk., pospawać dk., wspawać dk., odspawać dk.

 przym. spawalniczy, spawalny

Wiktionary


spawaczka

→ spa­wacz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się spa­wa­niem

Wiktionary

Patrz:

spawacz

Powiązane:

 rzecz. spaw mrz., spawacz mos., spawalność ż.

Wiktionary


spawadełko

urzą­dze­nie do spa­wa­nia drob­nych czę­ści


SJP.pl


spawalnictwo

dział tech­no­lo­gii zaj­mu­ją­cy się łą­cze­niem me­ta­li przez zgrze­wa­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) dzie­dzi­na tech­ni­ki zwią­za­na z trwa­łym łą­cze­niem me­ta­li

Wiktionary

Spa­wal­nict­wo – dział tech­no­lo­gii obej­mu­ją­cy pro­ce­sy łą­cze­nia me­ta­li i sto­pów oraz two­rzyw sztucz­nych w wy­ni­ku skon­cen­tro­wa­ne­go do­pro­wa­dze­nia cie­pła do miej­sca, gdzie ma pow­stać złą­cze, i wyt­wo­rze­nie spo­i­ny, zgrze­i­ny lub lu­to­wi­ny.

Do za­sad­ni­czych pro­ce­sów spa­wal­ni­czych na­le­żą: spa­wa­nie, zgrze­wa­nie i lu­to­wa­nie. Spa­wal­nict­wo obej­mu­je rów­nież tzw. pro­ce­sy po­krew­ne spa­wa­niu: na­pa­wa­nie, lu­to­spa­wa­nie, na­try­ski­wa­nie ciepl­ne, har­to­wa­nie (po­wierzch­nio­we) oraz kle­je­nie i cię­cie ter­micz­ne.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. spaw mrz., spawacz mos., spawalność ż.

 przym. spawalniczy

Wiktionary


spawalniczka

→ spa­wal­nik; spa­wacz­ka


SJP.pl


spawalniczy

do­ty­czą­cy spa­wal­nict­wa, spa­wa­nia


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) techn. zwią­za­ny ze spa­wal­nict­wem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spawalnictwo n., spawanie n., spaw mrz., spawacz mos., spawalność ż.

 czas. spawać ndk.

Wiktionary


spawalnik

spa­wacz


SJP.pl


spawalność

przy­dat­ność ma­te­ria­łu do two­rze­nia złącz me­to­dą spa­wa­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest spa­wal­ne

Wiktionary

Spa­wal­ność – po­dat­ność ma­te­ria­łu lub grupy ma­te­ria­łów do two­rze­nia złącz spa­wal­ni­czych speł­nia­ją­cych wy­mo­gi kon­struk­cyj­ne i tech­no­lo­gicz­ne.

Ter­min ten de­fi­niu­je się też jako ze­spół wła­ści­wo­ści fi­zy­ko-che­micz­nych i me­ta­lur­gicz­nych wpły­wa­ją­cych na po­dat­ność do two­rze­nia się złącz (na­po­in). Spa­wal­ność jest to zdol­ność ma­te­ria­łu do uzy­ska­nia okre­ślo­nych włas­no­ści me­cha­nicz­nych po spa­wa­niu (bez skłon­no­ści do kru­che­go pę­ka­nia).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. spaw m., spawarka ż., spawareczka ż., spawanie n., zespawanie n., pospawanie n., wspawanie n., odspawanie n., spawacz m., spawalnictwo n., spawaczka ż.

 czas. spawać ndk., zespawać dk., pospawać dk., wspawać dk., odspawać dk.

 przym. spawalniczy, spawalny

Wiktionary


spawalny

da­ją­cy się spa­wać, na­da­ją­cy się do spa­wa­nia


SJP.pl


spawanie

łą­czyć przed­mio­ty, zwła­szcza me­ta­lo­we, przez sto­pie­nie przy­le­ga­ją­cych do sie­bie po­wierzch­ni lub za po­mo­cą do­dat­ko­we­go spo­i­wa, krzep­ną­ce­go po wy­sty­gnię­ciu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spa­wać.

Wiktionary

Spa­wa­nie – pro­ces trwa­łe­go łą­cze­nia ma­te­ria­łów to­pli­wych, głów­nie me­ta­li i sto­pów, przez sto­pie­nie brze­gów łą­czo­nych ele­men­tów bez wy­wie­ra­nia do­ci­sku, z do­da­wa­niem lub bez do­da­wa­nia spo­i­wa.

Roz­róż­nia się spa­wa­nie: elek­trycz­ne (łu­ko­we, elek­tro­no­we, elek­tro­żuż­lo­we), alu­mi­no­ter­micz­ne, ga­zo­we, la­se­ro­we i wiąz­ką pro­mie­ni świetl­nych.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: spaˈvãɲɛ, AS: spavãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. spawać

 rzecz. spaw mrz., spawacz mos., spawalność ż.

 przym. spawalniczy

Wiktionary


spawarka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. urzą­dze­nie do spa­wa­nia

Wiktionary

Spa­war­ka – urzą­dze­nie słu­żą­ce do spa­wa­nia ręcz­ne­go lub au­to­ma­tycz­ne­go.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. spaw mrz., spawacz mos., spawalność ż.

 czas. spawać

Wiktionary


spawać

łą­czyć przed­mio­ty, zwła­szcza me­ta­lo­we, przez sto­pie­nie przy­le­ga­ją­cych do sie­bie po­wierzch­ni lub za po­mo­cą do­dat­ko­we­go spo­i­wa, krzep­ną­ce­go po wy­sty­gnię­ciu


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) techn. łą­czyć coś tech­ni­ką spa­wa­nia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspavat͡ɕ, AS: spavać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spaw mrz., spawanie n., spawacz mos., spawarka ż., spawalność ż.

 czas. zespawać dk., odspawać dk.

 przym. spawalniczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk szwajsować

Wiktionary


spawka

jed­no­ra­zo­wa czyn­ność spa­wa­nia; spaw


SJP.pl


spawn

po­stać z ko­mik­sów Todda McFarlane'a


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Spawn – ame­ry­kań­ska seria ko­mik­so­wa
  • Spawn – se­rial ani­mo­wa­ny na pod­sta­wie ko­mik­su Spawn
  • Spawn – ame­ry­kań­ski film z 1997 na pod­sta­wie ko­mik­su Spawn
  • Spawn (The Album) – ścież­ka mu­zycz­na filmu Spawn
  • Spaw­ning – miej­sce umie­szcza­nia przed­mio­tów lub gra­czy w grach kom­pu­te­ro­wych

Wikipedia


spawęk

pa­ję­czak cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się wy­dłu­żo­ny­mi, cie­niut­ki­mi od­nó­ża­mi; no­go­głaszcz­ko­wiec


SJP.pl


spawęki

pa­ję­czak cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się wy­dłu­żo­ny­mi, cie­niut­ki­mi od­nó­ża­mi; no­go­głaszcz­ko­wiec


SJP.pl

Spa­wę­ki, no­go­głaszcz­kow­ce (Pe­di­pal­pi) – wy­róż­nia­ny przez część au­to­rów tak­son pa­ję­cza­ków o nie­pew­nym mo­no­fi­le­tyz­mie. Na­le­ży tu około 500 opi­sa­nych ga­tun­ków za­sied­la­ją­cych głów­nie stre­fę tro­pi­kal­ną i sub­tro­pi­kal­ną.

Wikipedia


spazm

bez­wied­ne nad­mier­ne skur­cze mię­śni po­przecz­nie prąż­ko­wa­nych lub gład­kich; kurcz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) med. nagłe, bez­wied­ne, bo­les­ne, znacz­ne na­pię­cie mię­śnia lub grupy mię­śni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spazmy nmos.

 czas. spazmować ndk.

 przym. spazmatyczny

 przysł. spazmatycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kurcz, skurcz

Wiktionary


spazmatyczka

→ spaz­ma­tyk


SJP.pl

Patrz:

spazmatyk

spazmatycznie

przy­słó­wek

 (1.1) gwał­tow­nie, w po­łą­cze­niu z łka­niem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spazm mrz., spazmatyczność ż., spazmy lm. nmos.

 przym. spazmatyczny

Wiktionary


spazmatyczniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: spaz­ma­tycz­nie


SJP.pl


spazmatyczność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest spaz­ma­tycz­ne; cecha tych, któ­rzy są spaz­ma­tycz­ni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. spazmatyczny

 przysł. spazmatycznie

Wiktionary


spazmatyczny

1. ma­ją­cy cha­rak­ter ataku ner­wo­we­go; drgaw­ko­wy, kon­wul­syj­ny, spaz­mo­dycz­ny;
2. o pła­czu: gło­śny, po­łą­czo­ny z łka­niem


SJP.pl


spazmatyk

prze­sta­rza­le: osoba cier­pią­ca na spaz­my, drgaw­ki, kon­wul­sje


SJP.pl


spazmodyczny

ma­ją­cy cha­rak­ter ataku ner­wo­we­go; drgaw­ko­wy, kon­wul­syj­ny, spaz­ma­tycz­ny


SJP.pl


spazmofilia

na­pa­dy drga­wek, skur­cze mię­śni wy­stę­pu­ją­ce wsku­tek wzmo­żo­nej po­bud­li­wo­ści ner­wo­wo-mię­śnio­wej; tę­życz­ka; te­ta­nia


SJP.pl


spazmolitycznie

→ spaz­mo­li­tycz­ny


SJP.pl

Patrz:

spazmolityczny

spazmolityczny

→ spaz­mo­fi­lia


SJP.pl

Patrz:

spazmofilia

spazmolityk

lek dzia­ła­ją­cy zwiot­cza­ją­co na mię­śnie gład­kie; lek spaz­mo­li­tycz­ny, lek roz­kur­czo­wy


SJP.pl


spazmować

gwał­tow­nie pła­kać, łka­jąc


SJP.pl


spazmowy

daw­niej: spaz­ma­tycz­ny - kur­czo­wy, drgaw­ko­wy, kon­wul­syj­ny


SJP.pl


spazmy

gwał­tow­ny płacz


SJP.pl


spać

1. być po­grą­żo­nym we śnie;
2. trwać w bez­ru­chu, w ciszy


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) fizj. być w sta­nie snu, cha­rak­te­ry­zu­ją­cym się spo­wol­nio­ny­mi funk­cja­mi or­ga­niz­mu i ob­ni­żo­nym po­zio­mem świa­do­mo­ści

 (1.2) za­trzy­mać się na noc

 (1.3) eufem. nie żyć

 (1.4) eufem. mieć sto­su­nek płcio­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) On spał dzi­siaj bar­dzo długo.

 (1.1) Wtedy to Pan spra­wił, że męż­czyz­na po­grą­żył się w głę­bo­kim śnie, i gdy spał wyjął jedno z jego żeber, a miej­sce to za­peł­nił cia­łem.

 (1.2) Mamo, czy mogę dzi­siaj spać u Ża­ne­ty?

 (1.4) Ta dziew­czy­na to chyba spała już ze wszyst­ki­mi chłop­ca­mi w kla­sie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spat͡ɕ, AS: spać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. śpiący mos., spanie n., spanko n., sypialnia ż., usypiacz m., śpioch m., śpioszki n.

 czas. zaspać dk., sypiać ndk., usypiać ndk., uśpić dk., pospać ndk., wyspać się dk., wysypiać się ndk., odespać dk., zasnąć dk., zasypiać ndk.

 przym. śpiący

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. kimać, lulać, pot. chrapać

 (1.2) nocować

 (1.3) spoczywać

Wiktionary


spaćkać

po­tocz­nie:
1. źle coś po­ma­lo­wać;
2. spać­kać się -
a) stać się paćką; roz­pać­kać się;
b) zep­suć się; schrza­nić się, sko­pać się, zsy­fić się


SJP.pl


spała

część pnia ros­ną­ce­go drze­wa, oko­ro­wa­na na czer­wo­no


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) leśn. oko­ro­wa­na na czer­wo­no część pnia drze­wa

 (1.2) leśn. część pnia drze­wa pod­da­wa­na ży­wi­co­wa­niu

 (1.3) leśn. na­cię­cie na pniu drze­wa wy­ko­na­ne w celu po­zy­ska­nia ży­wi­cy

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 3. os. lp. ż. przesz. cza­sow­ni­ka spać

Wiktionary

}|-

Spała – osada let­ni­sko­wa w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie to­ma­szow­skim, w gmi­nie Ino­włódz.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Do­brym miej­scem na po­zy­ska­nie smo­la­ka są też stare spały ży­wi­czar­skie, któ­rych drew­no jest bar­dzo prze­ży­wi­czo­ne.

Wiktionary


spałaszować

po­tocz­nie: zjeść dużo i łap­czy­wie; wsu­nąć, wtran­żo­lić, wsza­mać, wpa­ła­szo­wać, opędz­lo­wać


SJP.pl


spałek

ka­wa­łek drew­na słu­żą­cy do roz­pa­la­nia ogni­ska


SJP.pl


spałowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. po­bi­cie kogoś pałką

Wiktionary

Spa­ło­wa­nie – ob­dzie­ra­nie zę­ba­mi kory z drzew przez niek­tó­re zwie­rzę­ta – pa­rzy­sto­ko­pyt­ne ssaki prze­żu­wa­ją­ce.

Po­wo­dem spa­ło­wa­nia jest za­po­trze­bo­wa­nie zwie­rząt na skład­ni­ki po­kar­mo­we za­war­te w korze drzew. W la­sach eu­ro­pej­skich naj­czę­ściej spa­łu­ją: jeleń i łoś, rza­dziej da­niel i mu­flon. Spoś­ród zwie­rząt nie­łow­nych spa­łu­je żubr. Naj­czę­ściej spa­ło­wa­ny­mi ro­dza­ja­mi drzew są: sosna, dąb, je­sion, świerk i jodła. Spały mogą wy­stę­po­wać na drze­wach sto­ją­cych lub ścię­tych.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. pałowanie n., pałka ż., wypałowanie n.

 czas. spałować dk., wypałować dk., pałować ndk.

 przym. pałeczkowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wypałowanie

Wiktionary


spałować

po­tocz­nie: zbić pałką; wy­pa­ło­wać


SJP.pl


spałowy

przy­miot­nik od: spała


SJP.pl


spaślaczek

po­tocz­nie: ko­bie­ta otyła; tłu­ścio­cha, tłu­ściosz­ka, grub­cia, gru­ba­ska


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zdrobn. od spa­ślak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spaślak m.

Wiktionary


spaślaczka

po­tocz­nie: ko­bie­ta otyła; tłu­ścio­cha, tłu­ściosz­ka, grub­cia, gru­ba­ska


SJP.pl


spaślak

po­tocz­nie: osoba otyła; gru­bas, tłu­ścioch, grub­cio


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. czło­wiek otyły

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) pot. spa­sio­ne zwie­rzę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Patrz jak le­ziesz, spa­śla­ku!

 (2.1) My­śli­wi upo­lo­wa­li spo­re­go spa­śla­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspaɕlak, AS: spaślak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spasanie n.

:: zdrobn. spaślaczek m.

 czas. spasać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zob. grubas.

Wiktionary


spaślok

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gru­bas

Wiktionary


spaśne

spa­sio­ny;
1. o zwie­rzę­ciu: do­brze utu­czo­ny, wy­pa­sio­ny;
2. po­tocz­nie o czło­wie­ku: gruby, otyły, tłu­sty


SJP.pl


spaśny

spa­sio­ny;
1. o zwie­rzę­ciu: do­brze utu­czo­ny, wy­pa­sio­ny;
2. po­tocz­nie o czło­wie­ku: gruby, otyły, tłu­sty


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) przest. pot. (także. pejor.) o czło­wie­ku: otyły

 (1.2) przest. o zwie­rzę­ciu ho­dow­la­nym: ma­ją­cy dużo tłu­szczu pod­skór­ne­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Ka­pe­la nad­wor­na, pod prze­wo­dem wy­bla­dłe­go Wło­cha, brzmia­ła z chóru wiel­kie­go sa­lo­nu i co dzień we­so­ło pan Wo­je­wo­da, z dwo­rem swoim, zja­dał ca­łe­go wołu tucz­ne­go, spa­śne­go wie­prza, trzy korce żyta chle­bem — dru­gie tyle psze­ni­cy w ko­ła­czach, klu­skach i mar­ce­pa­nach, wy­pi­jał becz­kę wina, ba­rył­kę wódki (…)

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pasać ndk.

 rzecz. wypas mrz., pasterka ż., wypasacz mos., pasanie n., spaśne n.

 przym. wypasiony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) otyły, gruby

 (1.2) tuczny, wypasiony, tłusty

Wiktionary


spaść

1. zu­żyt­ko­wać coś, np. siano, jako paszę; skar­mić;
2. spaść się - pot. utyć, przy­brać na wadze


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. spa­dać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|spa­dać.

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. spa­sać)

 (2.1) środ. roln. do­ko­na­ny od|spa­sać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sam Wi­tołd, cho­ciaż go piszą wiel­kim knia­ziem, rzą­dzi prze­cie Litwą z ra­mie­nia Ja­gieł­ły i jest tylko wiel­ko­rząd­cą, za­słu­ga więc spad­nie na króla.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spaɕt͡ɕ, AS: spaść

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) rzecz. spad m., spadek m., spadanie n., spadnięcie n.

 (2.1) rzecz. spaślak m., spasanie n., spasienie n.

Wiktionary


spaźnianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spaź­niać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niespaźnianie n.

 czas. spaźniać ndk.

Wiktionary


spaźniać

spaź­niać się - re­gio­nal­nie: spóź­niać się


SJP.pl


spd

[czy­taj: es-pe-DE] skrót od:
1. So­cjal­de­mo­kra­tycz­na Par­tia Nie­miec (nie­miec­kie: So­zial­de­mo­kra­tis­che Par­tei De­utsch­lands) - naj­star­sza nie­miec­ka par­tia po­li­tycz­na (za­ło­żo­na w 1875 roku);
2. Stron­nict­wo Pol­skich De­mo­kra­tów (1943-1944)


SJP.pl

skró­to­wiec

 (1.1) = kolar. sy­stem pe­da­łów za­trza­sko­wych opra­co­wa­ny przez firmę Shi­ma­no, skła­da­ją­cy się z pe­da­łów z me­cha­niz­mem za­trza­sko­wym i me­ta­lo­wych blo­ków przy­krę­ca­nych do po­de­szew butów ko­lar­skich, umoż­li­wia­ją­cy wpi­na­nie i wy­pi­na­nie buta z pe­da­łu

 (1.2) = polit. So­cjal­de­mo­kra­tycz­na Par­tia Nie­miec;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pe­da­ły SPD wy­ma­ga­ją butów ze spe­cjal­ny­mi ot­wo­ra­mi w po­desz­wach, w któ­rych mon­tu­je się za­trza­ski.

Wiktionary


speakeasy

[czy­taj: spi­kiz-i] kok­tajl bar dla wy­bra­nych klien­tów, ce­chu­ją­cy się ory­gi­nal­no­ścią, ka­me­ral­no­ścią i wy­jąt­ko­wą at­mos­fe­rą; bar spe­a­ke­a­sy


SJP.pl


speaker

[czy­taj: spi­ker] spi­ker;
1. osoba za­po­wia­da­ją­ca po­szcze­gól­ne po­zy­cje pro­gra­mu w radiu lub te­le­wiz­ji, od­czy­tu­ją­ca przy­go­to­wa­ne tek­sty lub w inny po­dob­ny spo­sób pra­cu­ją­ca gło­sem;
2. prze­wod­ni­czą­cy izby niż­szej par­la­men­tu w kra­jach an­glo­sa­skich


SJP.pl


speakerka

spi­ker­ka;
1. pra­cow­nicz­ka radia lub TV od­czy­tu­ją­ca tek­sty, za­po­wia­da­ją­ca pro­gram; osoba wy­gła­sza­ją­ca ko­men­tarz w fil­mie, po­da­ją­ca in­for­ma­cję przez me­ga­fon itp.
2. pot. za­ję­cie spi­ke­ra
3. środ. po­mie­szcze­nie, w któ­rym pra­cu­je spi­ker


SJP.pl


spearman

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych w sta­nie Tek­sas, w hrab­stwie Hans­ford

Wiktionary

Spe­ar­man – mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Tek­sas, w hrab­stwie Hans­ford. W 2000 roku li­czy­ło 3 021 miesz­kań­ców. Miej­sce na­ro­dzin Rexa Linna.

Wikipedia


spears

naz­wi­sko


SJP.pl


spec

po­tocz­nie: fa­cho­wiec, znaw­ca; szpec, fach­man, fa­chu­ra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. fa­cho­wiec, spe­cja­li­sta

Wiktionary

Spec (ang. "The Ref") – ame­ry­kań­ska ko­me­dia kry­mi­nal­na z 1994 roku w re­ży­se­rii Teda Demme'a.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na­zy­wał się spe­cem od kom­pu­te­rów, ale tego wi­ru­sa nie umiał usu­nąć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spɛt͡s, AS: spec

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fachowiec, specjalista

Wiktionary


spec.

specj.; skrót od:
1. spe­cja­li­sta;
2. spe­cja­li­za­cja;
3. spe­cjal­ność;
4. spe­cja­li­stycz­ny; spe­cja­list.;
5. spe­cjal­ny


SJP.pl

skrót

 (1.1) = spe­cja­li­sta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jak po­in­for­mo­wał mł. spec. Kamil Suł­kow­ski ze Stra­ży Miej­skiej w Olsz­ty­nie, w 2021 roku straż­ni­cy in­ter­we­nio­wa­li w spra­wie za­nie­czy­szczo­nych ulic 24 razy [...]

Wiktionary


specgrupa

po­tocz­nie o gru­pie spe­cja­li­stów w danej dzie­dzi­nie


SJP.pl


specj.

spec.; skrót od:
1. spe­cja­li­sta;
2. spe­cja­li­za­cja;
3. spe­cjal­ność;
4. spe­cja­li­stycz­ny; spe­cja­list.;
5. spe­cjal­ny


SJP.pl


specjacja

1. pro­ces pow­sta­wa­nia ga­tun­ków; pro­ces ga­tun­kot­wór­czy;
2. wy­stę­po­wa­nie róż­nych fi­zycz­nych i che­micz­nych form pier­wiast­ka w tym samym śro­do­wi­sku


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • spe­cja­cja che­micz­na – wy­stę­po­wa­nie w ba­da­nym obiek­cie tego sa­me­go pier­wiast­ka che­micz­ne­go w róż­nych po­sta­ciach
  • spe­cja­cja bio­lo­gicz­na – pro­ces pow­sta­wa­nia no­wych ga­tun­ków.
    • spe­cja­cja ra­dia­cyj­na – zwięk­sze­nie licz­by ga­tun­ków przez wy­o­dręb­nie­nie się no­we­go ga­tun­ku z ga­tun­ku już ist­nie­ją­ce­go
    • spe­cja­cja fi­le­tycz­na – przeksz­tał­ce­nie się jed­ne­go ga­tun­ku w inny.
    • in­tro­gre­sja – po­łą­cze­nie się dwóch ga­tun­ków w jeden w wy­ni­ku wie­lo­krot­ne­go krzy­żo­wa­nia mie­szań­ców
    • spe­cja­cja al­lo­pa­trycz­na – gdy przy­czy­ną spe­cja­cji jest ba­rie­ra ge­o­gra­ficz­na
    • spe­cja­cja pa­ra­pa­trycz­na – gdy nie ma peł­nej izo­la­cji, ale je­dy­nie czę­ścio­wa (np. ze wzglę­du na od­le­głość)
    • spe­cja­cja sym­pa­trycz­na – gdy spe­cja­cja wy­stę­pu­je na tym samym ob­sza­rze, w wy­ni­ku ba­rier ana­to­micz­nych, etio­lo­gicz­nych, se­zo­no­wych i in­nych.
  • dobór na­tu­ral­ny
  • dobór sta­bi­li­zu­ją­cy

Wikipedia


specjacyjny

→ spe­cja­cja


SJP.pl

Patrz:

specjacja

specjalia

akta do­ty­czą­ce szcze­gó­ło­wych spraw zwią­za­nych z ja­kimś pro­ce­sem lub osobą; ge­ne­ra­lia


SJP.pl


specjalik

zdrob­nie­nie od: spe­cjał


SJP.pl


specjalist.

skrót od: spe­cja­li­stycz­ny; spec., specj.


SJP.pl


specjalista

osoba po­sia­da­ją­ca szcze­gól­ną wie­dzę lub doś­wiad­cze­nie w danej dzie­dzi­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba, która się w czymś spe­cja­li­zu­je, ma grun­tow­ną, dużą wie­dzę w ja­kiejś dzie­dzi­nie

 (1.2) med. le­karz, który zaj­mu­je się okre­ślo­nym dzia­łem me­dy­cy­ny; który ukoń­czył do­dat­ko­we stu­dia po­dy­plo­mo­we

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Spe­cja­li­sta – czło­wiek odz­na­cza­ją­cy się grun­tow­ną zna­jo­mo­ścią ja­kiejś dzie­dzi­ny. Po­wszech­nie znany także jako fa­cho­wiec, ek­spert.
  • Spe­cja­li­sta – czło­nek gieł­dy zo­bo­wią­za­ny do za­ku­pu lub sprze­da­ży na włas­ny ra­chu­nek akcji wyz­na­czo­nej spół­ki w celu rów­no­wa­że­nia po­py­tu i po­da­ży
  • Spe­cja­li­sta – film z 1994 roku

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Me­ce­nas Ko­wal­ski to zna­ko­mi­ty spe­cja­li­sta od prawa kar­ne­go.

 (1.2) AWF ma za za­da­nie kształ­cić na­u­czy­cie­li wy­cho­wa­nia fi­zycz­ne­go, tre­ne­rów, spe­cja­li­stów w za­kre­sie re­ha­bi­li­ta­cji ru­cho­wej, re­kre­a­cji i tu­ry­sty­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌspɛt͡sʲjaˈlʲista, AS: specʹi ̯alʹista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. specjalizacja ż., specjalistyka ż.

:: fż. specjalistka ż.

 czas. wyspecjalizować, specjalizować się, specjalizować ndk.

 przym. specjalistyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ekspert, fachowiec, profesjonalista, zawodowiec, znawca; pot. fachura, fachman, macher, rzemiecha, spec, szpenio; przest. profesjonał

Wiktionary


specjalistka

ko­bie­ta po­sia­da­ją­ca szcze­gól­ną wie­dzę lub doś­wiad­cze­nie w danej dzie­dzi­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta, która spe­cja­li­zu­je się w czymś, ma grun­tow­ną, dużą wie­dzę w ja­kiejś dzie­dzi­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Była wów­czas spe­cja­list­ką kra­jo­wą w za­kre­sie po­łoż­nict­wa i gi­ne­ko­lo­gii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌspɛt͡sʲjaˈlʲistka, AS: specʹi ̯alʹistka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. specjalność ż., specjalizacja ż.

:: fż. specjalista mos.

 przym. specjalistyczny

 czas. specjalizować się, wyspecjalizować, specjalizować

Wiktionary


specjalistyczny

do­ty­czą­cy spe­cja­li­za­cji lub spe­cja­li­sty; spe­cjal­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy spe­cja­li­sty, fa­cho­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ta me­to­da wy­ma­ga spe­cja­li­stycz­ne­go, bar­dzo dro­gie­go sprzę­tu i du­że­go doś­wiad­cze­nia chi­rur­ga.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. specjalista m., specjalistka ż., specjalizacja ż., specjalność ż.

 czas. specjalizować się, specjalizować ndk., wyspecjalizować dk.

 przysł. specjalistycznie, specjalnie

 przym. specjalny

Wiktionary


specjalistyka

po­tocz­nie:
1. dział lub przy­chod­nia świad­czą­ca usłu­gi spe­cja­li­stycz­ne;
2. wąska dzie­dzi­na spe­cja­li­za­cji


SJP.pl


specjalizacja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pro­ces wy­o­dręb­nia­nia się funk­cji, kom­pe­ten­cji, zadań

 (1.2) zdo­by­wa­nie bie­gło­ści w danej dzie­dzi­nie, do­dat­ko­wej wie­dzy i umie­jęt­no­ści

 (1.3) eduk. wąska dzie­dzi­na wie­dzy i umie­jęt­no­ści

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Spe­cja­li­za­cją na­sze­go der­ma­to­lo­ga jest wy­syp­ka po­ło­go­wa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. specjalista m., specjalistka ż., specjalność ż., specjał m.

 czas. specjalizować, wyspecjalizować, specjalizować się ndk., wyspecjalizować się

 przym. specjalistyczny, specjalizacyjny, specjalny

 przysł. specjalistycznie, specjalnie

Wiktionary


specjalizacyjny

przy­miot­nik od: spe­cja­li­za­cja


SJP.pl


specjalizant

le­karz od­by­wa­ją­cy szko­le­nie spe­cja­li­za­cyj­ne


SJP.pl


specjalizować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­spe­cja­li­zo­wać)

 (1.1) ukie­run­ko­wy­wać na wy­bra­ny ob­szar

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny spe­cja­li­zo­wać się (dk. wy­spe­cja­li­zo­wać się)

 (2.1) na­by­wać szcze­gól­nych umie­jęt­no­ści lub wie­dzy w okre­ślo­nej dzie­dzi­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czę­sto od­no­sił wra­że­nie, że Le­o­nard, który pchnął in­te­lekt na nie­od­kry­te dotąd wy­ży­ny, zna­lazł tam duże i spe­cja­li­zo­wa­ne złoża głu­po­ty.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. specjalizacja ż., specjalista m., specjalistka ż., specjalność ż.

 czas. wyspecjalizować dk.

 przym. specjalistyczny, specjalizacyjny

 przysł. specjalistycznie

Wiktionary


specjalnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób wy­jąt­ko­wy, spe­cjal­ny, nie­prze­cięt­ny

 (1.2) umyśl­nie, z okre­ślo­ny za­mia­rem, ce­lo­wo, traf­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Słowo „za­łat­wio­ne” za­ak­cen­to­wał spe­cjal­nie mocno, żeby Szwarc nie po­my­ślał sobie, że w ręku ma byle co.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spɛˈt͡sʲjalʲɲɛ, AS: specʹi ̯alʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. specjalność ż., specjalizacja ż.

 przym. specjalny, specjalistyczny

 przysł. niespecjalnie

Wiktionary


specjalniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: spe­cjal­ny; bar­dziej spe­cjal­ny


SJP.pl


specjalnościowy

do­ty­czą­cy spe­cjal­no­ści


SJP.pl


specjalność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dzie­dzi­na, która jest przed­mio­tem czy­jejś pracy za­wo­do­wej

 (1.2) czyn­ność lub wyrób wy­ko­ny­wa­ne z wy­jąt­ko­wą bie­gło­ścią

 (1.3) od­przym. cecha tego, co jest spe­cjal­ne; cecha tych, któ­rzy są spe­cjal­ni

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • spe­cjal­ność na­u­ko­wa
  • spe­cjal­ność za­wo­do­wa
  • spe­cjal­ność w har­cer­stwie
  • spe­cjal­ność kuch­ni
  • spe­cjal­ność w dru­ży­nie spor­to­wej, np. w piłce noż­nej
  • Gwa­ran­to­wa­na Tra­dy­cyj­na Spe­cjal­ność

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Od­po­wie­dzial­ny za ochro­nę da­nych to nowa spe­cjal­ność w in­for­ma­ty­ce

 (1.2) Dzi­siaj spró­bu­je­my spe­cjal­no­ści szefa kuch­ni.

 (1.3) Spe­cjal­ność i wy­jąt­ko­wość żen­ty­cy zo­sta­ła do­ce­nio­na rów­nież obec­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spɛˈt͡sʲjalnɔɕt͡ɕ, AS: specʹi ̯alność

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. specjał m., specjalista m., specjalistka ż., specjalizacja ż., specjalizowanie n., wyspecjalizowanie n.

 czas. specjalizować się, specjalizować ndk., wyspecjalizować dk.

 przym. specjalny, specjalistyczny

 przysł. specjalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) specjalizacja

Wiktionary


specjalny

1. do­ty­czą­cy, na­le­żą­cy do jed­ne­go wy­bra­ne­go przed­mio­tu, typu, jed­nej osoby;
2. szcze­gól­ny, odręb­ny;
3. pe­da­go­gi­ka spe­cjal­na - nauka o wy­cho­wa­niu i na­u­cza­niu dzie­ci upo­śle­dzo­nych umy­sło­wo lub fi­zycz­nie oraz spra­wia­ją­cych szcze­gól­ne pro­ble­my wy­cho­waw­cze


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do wy­bra­ne­go przed­mio­tu, za­gad­nie­nia lub osoby

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) ma­ją­cy szcze­gól­ne, wy­jąt­ko­we wła­ści­wo­ści

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pier­wszy skru­ta­tor wyj­mu­je po jed­nej kart­ce z urny i wpi­su­je naz­wi­sko kan­dy­da­ta, na któ­re­go od­da­no głos, na spe­cjal­nej kar­cie.

 (2.1) Al­ko­hol wpro­wa­dza mnie za­wsze w spe­cjal­ny na­strój.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spɛˈt͡sʲjalnɨ, AS: specʹi ̯alny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. specjalizacja ż., specjalność ż., specjał m.

 przym. specjalistyczny

 przysł. specjalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) szczególny, wyjątkowy

Wiktionary


specjals

śro­do­wi­sko­wo: żoł­nierz sił spe­cjal­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) wojsk. pot. żoł­nierz sił spe­cjal­nych

Wiktionary


specjał

książ­ko­wo: coś bar­dzo smacz­ne­go; py­cho­ta, py­szo­ta, przys­mak, sma­ko­łyk, ra­ry­tas, de­li­ka­tes


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bar­dzo smacz­na lub wy­szu­ka­na po­tra­wa

Wiktionary

PPHU „Spe­cjał” sp. z o.o. – pol­skie przed­się­bior­stwo z sie­dzi­bą w War­sza­wie, sta­no­wią­ce "Grupę Ka­pi­ta­ło­wą „Spe­cjał”", w któ­rej skład wcho­dzą spół­ki zaj­mu­ją­ce się sprze­da­żą hur­to­wą i de­ta­licz­ną oraz dzia­łal­no­ścią ochro­niar­ską.

Głów­ną dzia­łal­no­ścią jed­nost­ki do­mi­nu­ją­cej jest han­del hur­to­wy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ma­rio­la przy­go­to­wa­ła dla nas licz­ne spe­cja­ły à la kuch­nia kre­so­wa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspɛt͡sʲjaw, AS: specʹi ̯au̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. specjalność ż., specjalizacja n.

 przym. specjalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) delikates, pychota, pyszota, przysmak, rarytas, smakołyk, ambrozja, cymes, delicja, frykas, mecyja

Wiktionary


specjały

książ­ko­wo: coś bar­dzo smacz­ne­go; py­cho­ta, py­szo­ta, przys­mak, sma­ko­łyk, ra­ry­tas, de­li­ka­tes


SJP.pl


specka

po­tocz­nie: spe­cja­list­ka; fach­man­ka, fa­chu­ra


SJP.pl


speckomisja

ko­mi­sja po­wo­ła­na spe­cjal­nie do zba­da­nia ja­kiejś spra­wy


SJP.pl


specnaz

po­tocz­ne okre­śle­nie woj­sko­wych sił spe­cjal­nych by­łe­go ZSRR oraz Rosji


SJP.pl

Woj­ska / Siły Spe­cjal­ne­go Przez­na­cze­nia ( Войска / Силы специа́льного назначе́ния, "Woj­ska / Siły spie­cy­al­no­go naz­na­cze­ni­ja"), po­tocz­nie Spec­naz ( Спецназ, "Spiec­naz") – ogól­ne i po­pu­lar­ne okre­śle­nie sił spe­cjal­nych Związ­ku Ra­dziec­kie­go oraz Rosji i in­nych państw WNP. Or­ga­ni­za­cyj­ną zwierzch­ność nad woj­ska­mi tego typu w Si­łach Zbroj­nych ZSRR peł­nił VIII Za­rząd Głów­ne­go Za­rzą­du Wy­wia­dow­cze­go Szt. Gen. Sił Zbr. ZSRR.

Wikipedia


specnazowski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze Spec­na­zem, do­ty­czą­cy Spec­na­zu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Specnaz mrz.. specnaz mrz.

Wiktionary


specoddział

śro­do­wi­sko­wo: od­dział do zadań spe­cjal­nych


SJP.pl


specoperacja

po­tocz­nie: spe­cjal­na ope­ra­cja (woj­sko­wa)


SJP.pl


specpluton

plu­ton woj­ska lub po­li­cji do zadań spe­cjal­nych


SJP.pl


specprzydział

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. spe­cjal­ny przy­dział

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Opór prze­czył też na­szej oso­bi­stej ko­rzy­ści: pro­win­cjo­nal­ny uni­wer­sy­tet w tym okre­sie ni­cze­go nie mógł nam obie­cać prócz wiej­skiej szko­ły w głu­chej oko­li­cy i ską­pej pen­sji; uczel­nie NKWD da­wa­ły per­spek­ty­wę spec­przy­dzia­łów i pod­wój­nych, po­trój­nych za­rob­ków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spɛt͡sˈpʃɨd͡ʑaw, AS: specpšyʒ́au̯

Wiktionary


specsanatorium

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. spe­cjal­ne sa­na­to­rium

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy od tego prze­drost­ka „spec” nie za­czy­na­ją się nasze na­ju­lu­bień­sze, na­jin­tym­niej­sze wy­ra­zy (spec­wy­dział, spe­cza­da­nie, spec­łącz­ność, spec­przy­dział, spec­sa­na­to­rium)?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌspɛt͡ssãnaˈtɔrʲjũm, AS: specsãnatorʹi ̯ũm

Wiktionary


specsłużba

jed­nost­ka po­li­cji lub woj­ska pro­wa­dzą­ca dzia­ła­nia wy­wia­dow­cze i kontr­wy­wia­dow­cze


SJP.pl


specsłużby

jed­nost­ki po­li­cji i woj­ska pro­wa­dzą­ce dzia­ła­nia wy­wia­dow­cze i kontr­wy­wia­dow­cze; służ­by spe­cjal­ne


SJP.pl


spectrum

[czy­taj: spek­trum] spek­trum
1. upo­rząd­ko­wa­ny zbiór ja­kichś zja­wisk, pojęć itp. roz­pa­try­wa­ny w ca­ło­ści;
2. za­kres lub za­sięg ja­kie­goś zja­wi­ska;
3. widmo op­tycz­ne


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • „Spec­trum” – seria wy­daw­ni­cza wy­daw­nict­wa Muza
  • Spec­trum – album Billy'ego Cob­ha­ma, wyd. 1973
  • Spec­trum – album Steve'a Howe'a, wyd. 2005
  • Spec­trum – album Ce­da­ra Wal­to­na, wyd. 1968
  • Spec­trum – album grupy Ziyo, wyd. 1998
  • „Spec­trum” – sin­gel grupy Flo­ren­ce and the Ma­chi­ne, wyd. 2012
  • ZX Spec­trum
  • Spec­trum Cen­ter – hala spor­to­wa w ame­ry­kań­skim mie­ście Char­lot­te w Ka­ro­li­nie Pół­noc­nej

Wikipedia


specustawa

spe­cjal­na usta­wa uchwa­lo­na w celu roz­wią­za­nia do­raź­ne­go pro­ble­mu, za­gad­nie­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) urz. usta­wa do­raź­nie re­gu­lu­ją­ca okre­ślo­ną kwe­stię ze wzglę­du na nie­e­fek­tyw­ność lub nie­wy­star­czal­ność ogól­ne­go pra­wo­daw­stwa w pew­nej dzie­dzi­nie;

Wiktionary

Spe­cu­sta­wa – po­tocz­ne okre­śle­nie ustaw re­gu­lu­ją­cych w spo­sób szcze­gól­ny kon­kret­ną dzie­dzi­nę, zwy­kle ze wzglę­du na nie­e­fek­tyw­ność re­gu­la­cji ogól­nych lub pro­ce­sów ad­mi­ni­stra­cyj­nych w danym ob­sza­rze. Akt nor­ma­tyw­ny, który na pe­wien czas wy­łą­cza obo­wią­zy­wa­nie (sto­so­wa­nie) obo­wią­zu­ją­cych prze­pi­sów. Uchwa­la­na w takim samym try­bie jak inne usta­wy, lecz ma pier­wszeń­stwo przed in­ny­mi usta­wa­mi. Np. na czas Euro 2012 w celu zwięk­sze­nia bez­pie­czeń­stwa.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przy­go­to­wa­no też i wdro­żo­no spe­cu­sta­wę o or­ga­ni­za­cji Euro 2012, która ułat­wia in­we­sto­wa­nie i za­rzą­dza­nie tym przed­sięw­zię­ciem.

Wiktionary


specwydział

wy­dział do zadań spe­cjal­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. spe­cjal­ny wy­dział

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) III. Roz­pa­trze­nie spraw i pod­ję­cie de­cyz­ji po­wie­rzyć troj­ce w skła­dzie: to­wa­rzy­sze Mier­ku­łow, Ko­bu­łow, Basz­ta­kow (na­czel­nik 1. Spec­wy­dzia­łu Spe­cjal­ne­go NKWD ZSRR).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spɛt͡sˈfɨd͡ʑaw, AS: specfyʒ́au̯

Wiktionary


specyficznie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób spe­cy­ficz­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kuś­ty­kał, spe­cy­ficz­nie sta­wia­jąc prawą stopę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. specyfikacja ż., specyficzność ż., specyfika ż.

 przym. specyficzny

Wiktionary


specyficzniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: spe­cy­ficz­nie


SJP.pl


specyficzniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: spe­cy­ficz­ny; bar­dziej spe­cy­ficz­ny


SJP.pl


specyficzność

szcze­gól­ny i nie­pow­ta­rzal­ny cha­rak­ter cze­goś; swo­i­stość, spe­cy­fi­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zob. spe­cy­fi­ka.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na czym po­le­ga­ła spe­cy­ficz­ność tej po­sta­ci?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. specyfika ż.

 przym. specyficzny

 przysł. specyficznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) odrębność, specyfika, swoistość, szczególność

Wiktionary


specyficzny

1. wła­ści­wy wy­łącz­nie danej oso­bie, rze­czy lub zja­wi­sku; cha­rak­te­ry­stycz­ny, swo­i­sty;
2. o oso­bie, przed­mio­cie lub zja­wi­sku: ma­ją­cy cechy nie­pow­ta­rzal­ne


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ty­po­wy je­dy­nie dla ja­kiejś osoby, rze­czy, okre­so­wi czasu albo miej­scu (lub ich gru­pie)

 (1.2) wy­róż­nia­ją­cy się na tle in­nych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ta wy­mo­wa jest spe­cy­ficz­na dla ję­zy­ków z pół­no­cy.

 (1.2) Na stu­diach za­czę­ła się sty­kać z ludź­mi o spe­cy­ficz­nych po­glą­dach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌspɛt͡sɨˈfʲit͡ʃnɨ, AS: specyfʹičny

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. specyficznie

 rzecz. specyfikacja ż., specyfika, specyficzność

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) właściwy, charakterystyczny

 (1.2) nietypowy, dziwny

Wiktionary


specyfik

lek w sta­nie go­to­wym, sprze­da­wa­ny w ap­te­ce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) farm. sub­stan­cja dzia­ła­ją­ca lecz­ni­czo na or­ga­nizm

 (1.2) pot. spre­pa­ro­wa­na sub­stan­cja

 (1.3) przen. żart. spo­sób na coś

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od spe­cy­fi­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Le­czy­ła się ja­kimś spe­cy­fi­kiem zro­bio­nym z głogu.

 (1.2) Pro­szę mi za­pro­po­no­wać dobry pol­ski spe­cy­fik na ko­ma­ry.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. specyfikacja ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lek, lekarstwo

 (1.2) preparat, środek

 (1.3) remedium

Wiktionary


specyfika

szcze­gól­ny i nie­pow­ta­rzal­ny cha­rak­ter cze­goś; swo­i­stość, spe­cy­ficz­ność


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ze­spół cech wy­róż­nia­ją­cych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do ta­kich miejsc na­le­ży Nad­mor­ski Park Kra­jo­bra­zo­wy, który ze wzglę­du na spe­cy­fi­kę ge­o­gra­ficz­ną (tzw. wą­skie gar­dło wę­drów­ko­we oraz pół­noc­no­bał­tyc­ki ko­ry­tarz mi­gra­cyj­ny) jest jed­nym z waż­niej­szych miejsc wę­dró­wek, od­po­czyn­ku i zi­mo­wa­nia licz­nych ga­tun­ków pta­ków.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. specyfikacja ż., specyficzność ż.

 przym. specyficzny

 przysł. specyficznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) odrębność, specyficzność, swoistość, szczególność

Wiktionary


specyfikacja

1. do­ku­ment wy­sta­wio­ny przez do­staw­cę to­wa­rów, do­łą­czo­ny do prze­sył­ki i okre­śla­ją­cy jego war­tość;
2. do­kład­ny wykaz za­ku­pio­nych to­wa­rów;
3. uję­cie wszel­kich kosz­tów zwią­za­nych z obro­tem przed­się­bior­stwa;
4. daw­niej: wy­li­cze­nie, wy­szcze­gól­nie­nie ja­kichś ele­men­tów ca­ło­ści;
5. w in­for­ma­ty­ce: szcze­gó­ło­we okre­śle­nie za­da­nia do wy­ko­na­nia w for­mie opro­gra­mo­wa­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hand. szcze­gó­ło­wy spis in­for­ma­cji za­war­ty w do­ku­men­cie do­łą­cza­nym do to­wa­ru

 (1.2) hand. do­kład­ny wykaz za­ku­pio­nych to­wa­rów

 (1.3) hand. wy­szcze­gól­nie­nie kosz­tów pro­duk­cji i hand­lu do­ty­czą­cych obro­tu da­ne­go przed­się­bior­stwa

 (1.4) przest. wy­mie­nie­nie ele­men­tów pew­nej ca­ło­ści

 (1.5) przest. spe­cja­li­za­cja

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. specyfik mrz., specyfika ż.

 czas. specyfikować ndk.

 przym. specyficzny

 przysł. specyficznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.4) wyliczenie, wyszczególnienie

 (1.5) specjalność

Wiktionary


specyfikacyjny

→ spe­cy­fi­ka­cja


SJP.pl

Patrz:

specyfikacja

specyfikować

kon­kre­ty­zo­wać ogól­ną in­for­ma­cję, zwy­kle w punk­tach; wy­szcze­gól­niać


SJP.pl


specyzm

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) filoz. dy­skry­mi­na­cja, wy­zysk lub nie­rów­ne trak­to­wa­nie ze wzglę­du na przy­na­leż­ność ga­tun­ko­wą;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Różne ro­dza­je dy­skry­mi­na­cji (sek­sizm, he­te­ro-sek­sizm, ra­sizm, kla­sizm, age­izm, able­izm oraz spe­cyzm) wy­wo­dzą się z tych sa­mych, fał­szy­wych za­ło­żeń sto­ją­cych u pod­staw kul­tu­ry pa­triar­chal­nej.

 (1.1) Drugi nurt w po­sta­ci spe­cyz­mu za­kła­da z kolei, że źró­dłem mo­ral­ne­go an­tro­po­cen­tryz­mu jest po­czu­cie wspól­no­ty wy­ni­ka­ją­ce z przy­na­leż­no­ści do ga­tun­ku homo sa­piens.

 (1.1) Jed­nym z klu­czo­wych czyn­ni­ków zro­zu­mie­nia ak­cep­ta­cji klien­tów wzglę­dem au­to­ma­ty­za­cji jest po­ziom ich spe­cyz­mu, czyli prze­ko­na­nia o wyż­szo­ści ludzi nad in­ny­mi ga­tun­ka­mi i tech­no­lo­gią – do­wied­li na­u­kow­cy z pol­sko-ame­ry­kań­skie­go ze­spo­łu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspɛt͡sɨsm̥, AS: specysm̦

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) antyspecyzm

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szowinizm gatunkowy, dyskryminacja gatunkowa, gatunkizm, gatunkowizm

Wiktionary


speczadanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. spe­cjal­ne za­da­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy od tego prze­drost­ka „spec” nie za­czy­na­ją się nasze na­ju­lu­bień­sze, na­jin­tym­niej­sze wy­ra­zy (spec­wy­dział, spe­cza­da­nie, spec­łącz­ność, spec­przy­dział, spec­sa­na­to­rium)?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌspɛd͡zzaˈdãɲɛ, AS: speʒzadãńe

Wiktionary


speczespół

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. spe­cjal­ny ze­spół

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W PKA po­wo­ła­no spe­cze­spół ro­bo­czy roz­pa­tru­ją­cy od­wo­ła­nia, wspo­ma­ga­ją­cy pracę pre­zy­dium i ze­spo­łu bran­żo­we­go […].

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spɛd͡zˈzɛspuw, AS: speʒzespuu̯

Wiktionary


specłączność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. spe­cjal­na łącz­ność

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy od tego prze­drost­ka „spec” nie za­czy­na­ją się nasze na­ju­lu­bień­sze, na­jin­tym­niej­sze wy­ra­zy (spec­wy­dział, spe­cza­da­nie, spec­łącz­ność, spec­przy­dział, spec­sa­na­to­rium)?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spɛt͡sˈwɔ̃n͇t͡ʃnɔɕt͡ɕ, AS: specu̯õṇčność

Wiktionary


spedalanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spe­da­lać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niespedalanie n.

 czas. spedalać ndk.

Wiktionary


spedalić

wul­gar­nie:
1. uczy­nić ge­jow­skim;
2. spe­da­lić się - za­cho­wać się jak gej, stać się gejem


SJP.pl


spedalony

wul­gar­nie: taki, który stał się pe­da­łem, wła­ści­wy pe­da­ło­wi


SJP.pl


spedycja

wszel­kie czyn­no­ści wy­ko­ny­wa­ne pod­czas prze­sy­ła­nia i od­bie­ra­nia to­wa­rów


SJP.pl

Spe­dy­cja – dzia­łal­ność po­le­ga­ją­ca na or­ga­ni­zo­wa­niu prze­wo­zu to­wa­ru.

Do wy­o­dręb­nie­nia dzia­łal­no­ści spe­dy­cyj­nej, w ra­mach dzia­ła­ją­ce­go sy­ste­mu tran­spor­to­we­go przy­czy­ni­ły się dwie prze­słan­ki:

Spe­dy­tor – osoba praw­na lub fi­zycz­na (przed­się­bior­ca), któ­rej celem dzia­ła­nia jest or­ga­ni­zo­wa­nie prze­wo­zu ła­dun­ków.

Wikipedia


spedycyjny

przy­miot­nik od: spe­dy­cja


SJP.pl


spedytor

1. przed­się­bior­stwo zaj­mu­ją­ce się prze­wo­zem i do­sta­wą to­wa­rów;
2. poś­red­nik hand­lo­wy trud­nią­cy się za­wo­do­wo prze­wo­zem lub poś­red­nict­wem w prze­wo­zie i w wy­sy­ła­niu to­wa­rów; do­star­czy­ciel; prze­woź­nik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) transp. osoba lub firma or­ga­ni­zu­ją­ca i na­dzo­ru­ją­ca tran­sport to­wa­rów, poś­red­ni­czą­ca mię­dzy na­daw­cą a prze­woź­ni­kiem;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spedycja ż.

:: fż. spedytorka ż.

 przym. spedycyjny

Wiktionary


spedytorka

poś­red­nicz­ka hand­lo­wa trud­nią­ca się za­wo­do­wo prze­wo­zem lub poś­red­nict­wem w prze­wo­zie i w wy­sy­ła­niu to­wa­rów


SJP.pl


speech

po­tocz­nie: prze­mó­wie­nie; spicz


SJP.pl


speed

[czy­taj: spid] slan­go­wa nazwa am­fe­ta­mi­ny; spid


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Speed – mia­sto w sta­nie Kan­sas, w hrab­stwie Phil­lips
  • Speed – miej­sco­wość w sta­nie Ka­ro­li­na Pół­noc­na, w hrab­stwie Ed­ge­com­be
  • speed – slan­go­wa nazwa am­fe­ta­mi­ny, me­tam­fe­ta­mi­ny oraz in­nych sub­stan­cji psy­cho­ak­tyw­nych
  • Speed – ja­poń­ski girls­band
  • Speed – po­łud­nio­wo­ko­re­ań­ski bo­ys­band
  • Speed – sta­lo­wa wodna ko­lej­ka gór­ska w parku roz­ryw­ki Ener­gy­lan­dia
  • Speed: Nie­bez­piecz­na szyb­kość (ang. Speed) – ame­ry­kań­ski film sen­sa­cyj­ny

Wikipedia


speedball

[czy­taj: spid­bol]
1. mie­szan­ka lub ze­staw dwóch sub­stan­cji nar­ko­tycz­nych, z któ­rych jedna po­bu­dza cen­tral­ny układ ner­wo­wy, a druga (opio­id) dzia­ła de­pre­syj­nie;
2. od­mia­na pa­int­bal­la


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Speed-ball (spe­ed­ball) – sport z wy­ko­rzy­sta­niem pi­łecz­ki i ra­kiet
  • Spe­ed­ball – od­mia­na gry pa­int­ball
  • Speed ball – od­mia­na bi­lar­du, znana rów­nież pod nazwą speed pool
  • Spe­ed­ball – mie­szan­ka lub ze­staw dwóch sub­stan­cji nar­ko­tycz­nych
  • Spe­ed­ball – seria gier kom­pu­te­ro­wych
  • Spe­ed­ball – gra kom­pu­te­ro­wa wy­da­na w 1988 roku

Wikipedia


speedballowy

→ spe­ed­ball [czy­taj: spid­bo­lo­wy]


SJP.pl


speedcuber

[czy­taj: spidk­ju­ber] osoba ukła­da­ją­ca kost­ki prze­strzen­ne (np. kost­kę Ru­bi­ka) na czas


SJP.pl


speedcuberka

[czy­taj: spidk­ju­ber­ka] ko­bie­ta ukła­da­ją­ca kost­ki prze­strzen­ne (np. kost­kę Ru­bi­ka) na czas


SJP.pl


speedcubing

[czy­taj: spidk­ju­bing] ukła­da­nie ko­stek prze­strzen­nych (np. kost­ki Ru­bi­ka) na czas


SJP.pl

Spe­ed­cu­bing (znane rów­nież jako spe­ed­sol­ving) – dy­scy­pli­na po­le­ga­ją­ca na jak naj­szyb­szym uło­że­niu kost­ki Ru­bi­ka i in­nych ła­mi­głó­wek lo­gicz­nych z jej ro­dzi­ny.

Wikipedia


speedcubingowy

→ spe­ed­cu­bing [czy­taj: spidk­ju­bin­go­wy]


SJP.pl


speedmetalowy

→ speed metal [czy­taj: spid me­ta­lo­wy]


SJP.pl


speedrower

[czy­taj: spi­dro­wer] ro­dzaj dy­scy­pli­ny ko­lar­skiej wzo­ro­wa­nej na spor­cie żuż­lo­wym; żużel na ro­we­rach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kolar. sport. sport ko­lar­ski wzo­ro­wa­ny na spor­cie żuż­lo­wym;

Wiktionary

Spe­e­dro­wer (ang. "cycle spe­ed­way"), w Pol­sce po­tocz­nie "żużel na ro­we­rach" – sport ko­lar­ski wzo­ro­wa­ny na spor­cie żuż­lo­wym, w któ­rym za­wod­ni­cy ści­ga­ją się ze star­tu wspól­ne­go po owal­nym torze z sypką na­wierzch­nią. Czyn­nie upra­wia­ny jest w Wiel­kiej Bry­ta­nii, Pol­sce i Au­stra­lii. Za­wo­dy spe­e­dro­we­ro­we roz­gry­wa­no także w Sta­nach Zjed­no­czo­nych i Ho­lan­dii, a pier­wsze kroki w spe­e­dro­we­rze sta­wia­no też w Szwe­cji oraz Ja­po­nii.

Wikipedia


speedrowerowy

→ spe­e­dro­wer


SJP.pl

Patrz:

speedrower

speedrun

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) środ. gry­komp. próba ukoń­cze­nia gry lub jej czę­ści w jak naj­krót­szym cza­sie;

Wiktionary

Spe­e­drun – roz­gry­wa­nie w ca­ło­ści albo we frag­men­tach (tzw. seg­men­tach) danej gry kom­pu­te­ro­wej z za­mia­rem jak naj­szyb­sze­go jej ukoń­cze­nia. Sto­so­wa­ny naj­czę­ściej w ce­lach roz­ryw­ko­wych lub ry­wa­li­za­cyj­nych. Do tego ter­mi­nu zwy­kle nie za­li­cza się gier pier­wot­nie za­pro­jek­to­wa­nych do bicia re­kor­dów (np. gry wy­ści­go­we). Spe­e­drun jest też pre­zen­ta­cją umie­jęt­no­ści da­ne­go gra­cza – w In­ter­ne­cie pu­bli­ko­wa­ne są ich wy­ni­ki.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Czeka nas 5 dni wy­peł­nio­nych emo­cjo­nu­ją­cy­mi spe­e­dru­na­mi, a wszyst­ko to w szla­chet­nym celu!

Wiktionary

Powiązane:

 czas. speedrunować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przebieg

Wiktionary


speedway

[czy­taj: spi­dłej] wy­ści­gi mo­to­cy­klo­we na torze żuż­lo­wym; żużel


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Spe­ed­way – sport żuż­lo­wy
  • Spe­ed­way – mia­sto w USA, w sta­nie In­dia­na, w hrab­stwie Ma­rion
  • Spe­ed­way – album stu­dyj­ny El­vi­sa Pres­le­ya

Wikipedia


speedwayowiec

[czy­taj: spi­dłe­jo­wiec] za­wod­nik bio­rą­cy udział w wy­ści­gach mo­to­cy­klo­wych na żużlu; żuż­lo­wiec


SJP.pl


speedwayowy

→ spe­ed­way [czy­taj: spi­dłe­jo­wy]; żuż­lo­wy


SJP.pl


speer

naz­wi­sko nie­miec­kie


SJP.pl


spektakl

przed­sta­wie­nie te­a­tral­ne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przed­sta­wie­nie te­a­tral­ne, ba­le­to­we, ope­ro­we itp.

 (1.2) przen. popis, efek­tow­ne przed­sta­wie­nie

Wiktionary

Spek­takl lub wi­do­wi­sko te­a­tral­ne ( spec­tac­le, spec­ta­cu­lum) – utwór dra­ma­tycz­ny lub inne dzie­ło sztu­ki te­a­tral­nej ode­gra­ne przez ak­to­rów przed zgro­ma­dzo­ną w tym celu pu­blicz­no­ścią. Wi­do­wi­sko te­a­tral­ne sta­no­wi efekt po­łą­cze­nia róż­nych sztuk – li­te­ra­tu­ry (w wy­pad­ku przed­sta­wie­nia dra­ma­tu), sztu­ki ak­tor­skiej, mu­zy­ki (zwła­szcza w przed­sta­wie­niach mu­zycz­nych, jak opera lub ope­ret­ka), cho­re­o­gra­fii (zwła­szcza w przy­pad­ku wi­do­wisk ba­le­to­wych).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Am­bit­ny, sek­sow­ny, in­klu­zyw­ny, pełen ener­gii, ży­wio­ło­wy, bun­tow­ni­czy, a cza­sem cha­o­tycz­ny, niez­ręcz­ny i prze­sad­nie na­pa­ko­wa­ny, 135-mi­nu­to­wy spek­takl odz­wier­cied­lał cechy, które de­fi­niu­ją ka­rie­rę Ma­don­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspɛktakl̥, AS: spektakl̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spektakularność ż.

:: zdrobn. spektaklik m.

 przym. spektakularny, spektaklowy

 przysł. spektakularnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) inscenizacja, widowisko

 (1.2) show

Wiktionary


spektaklowy

przy­miot­nik od: spek­takl


SJP.pl


spektakularnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób spek­ta­ku­lar­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spektakl mrz., spektakularność ż.

 przym. spektakularny

Wiktionary


spektakularny

wi­do­wi­sko­wy, ro­bią­cy wra­że­nie


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) spra­wia­ją­cy duże wra­że­nie lub zwra­ca­ją­cy na sie­bie uwagę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Prze­łom wojny i po­ko­ju przy­niósł Pol­sce niez­wy­kle dra­ma­tycz­ną i spek­ta­ku­lar­ną lek­cję hi­sto­rii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌspɛktakuˈlarnɨ, AS: spektakularny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spektakularność ż., spektakl mrz.

 przysł. spektakularnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) widowiskowy, pokazowy, efektowny, fenomenalny, niezwykły, olśniewający, oszałamiający, niespodziewany, wyjątkowy

Wiktionary


spektator

widz;
1. osoba oglą­da­ją­ca przed­sta­wie­nie, spek­takl;
2. osoba przy­glą­da­ją­ca się cze­muś; widz, ob­ser­want, ob­ser­wa­tor


SJP.pl


spektatorka

→ spek­ta­tor


SJP.pl

Patrz:

spektator

spektatorski

→ spek­ta­tor


SJP.pl

Patrz:

spektator

spektr

tyle co: spek­trum; za­kres (np. usług)


SJP.pl


spektralnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób spek­tral­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spektrum n.

Wiktionary


spektralny

od­no­szą­cy się do widma, znaj­du­ją­cy się w wid­mie; wid­mo­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z wid­mem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spektrum n.

Wiktionary


spektrofotometr

przy­rząd uży­wa­ny do po­mia­ru roz­kła­du na­tę­żeń w wid­mie pro­mie­nio­wa­nia elek­tro­ma­gne­tycz­ne­go


SJP.pl


spektrofotometria

Spek­tro­fo­to­me­tria – tech­ni­ka po­mia­ro­wa po­le­ga­ją­ca na ilo­ścio­wym po­mia­rze trans­mi­sji lub od­bi­cia świa­tła przez prób­kę. Od po­ło­wy XX wieku sta­no­wi głów­ne na­rzę­dzie spek­tro­sko­pii ab­sorp­cyj­nej i od­bi­cio­wej w bli­skim nad­fio­le­cie i świet­le wi­dzial­nym, a daw­niej rów­nież w pod­czer­wie­ni, znaj­du­jąc sze­ro­kie za­sto­so­wa­nie w che­mii ana­li­tycz­nej, bio­lo­gii, me­dy­cy­nie i ba­da­niach ma­te­ria­ło­wych.

Wikipedia


spektrograf

urzą­dze­nie do otrzy­my­wa­nia i fo­to­gra­fo­wa­nia widm op­tycz­nych


SJP.pl

Spek­tro­graf – przy­rząd do otrzy­my­wa­nia i trwa­łej re­je­stra­cji widma przy­kła­do­wo pro­mie­nio­wa­nia elek­tro­ma­gne­tycz­ne­go. Jest od­mia­ną spek­tro­me­tru, który re­je­stru­je ana­li­zo­wa­ne widmo. Ze wzglę­du na to że wszyst­kie (poza szkol­ny­mi) spek­tro­me­try re­je­stru­ją widma, po­dział na spek­tro­me­try, spek­tro­sko­py, spek­tro­gra­fy za­ni­ka i używa się okre­śle­nia spek­tro­metr.

Wikipedia


spektrogram

Spek­tro­gram – wy­kres widma am­pli­tu­do­we­go sy­gna­łu dla każ­dej chwi­li for­mu­la_1 dla któ­rej sy­gnał jest okre­ślo­ny.

Kon­stru­u­je się go dzie­ląc cały sy­gnał na czę­ści, dla któ­rych obli­czo­ne am­pli­tu­dy skła­do­wych har­mo­nicz­nych są war­to­ścia­mi spek­tro­gra­mu. Ar­gu­men­ta­mi są więc czę­stot­li­wość i czas.

Wikipedia


spektroheliograf

urzą­dze­nie uzy­wa­ne do fo­to­gra­fo­wa­nia Słoń­ca w pro­mie­nio­wa­niu o wy­bra­nej dłu­go­ści fali


SJP.pl

Spek­tro­he­lio­graf – astro­no­micz­ny in­stru­ment op­tycz­ny do re­je­stra­cji obra­zu Słoń­ca w wą­skim prze­dzia­le widma elek­tro­ma­gne­tycz­ne­go. Spek­tro­he­lio­graf jest zmo­dy­fi­ko­wa­nym spek­tro­he­lio­sko­pem, a za­re­je­stro­wa­ne przez niego obra­zy to spek­tro­he­lio­gra­my.

Spek­tro­he­lio­graf skon­stru­o­wa­li, w la­tach 1889-1894, nie­za­leż­nie od sie­bie, Ge­or­ge El­le­ry Hale w Ame­ry­ce i Henri-Ale­xan­dre Des­lan­dres we Fran­cji.

Wikipedia


spektroheliogram

Spek­tro­he­lio­gram – za­re­je­stro­wa­ny obraz wy­cin­ka tar­czy sło­necz­nej w wą­skim prze­dzia­le widma elek­tro­ma­gne­tycz­ne­go otrzy­ma­ny przez spek­tro­he­lio­graf. Przy­kła­da­mi mo­no­chro­ma­tycz­nych obra­zów Słoń­ca są: spek­tro­he­lio­gram wap­nio­wy lub spek­tro­he­lio­gram wo­do­ro­wy.

Wikipedia


spektrohelioskop

Spek­tro­he­lio­skop – astro­no­micz­ny in­stru­ment op­tycz­ny do ob­ser­wa­cji Słoń­ca w wą­skim prze­dzia­le widma elek­tro­ma­gne­tycz­ne­go.

Spek­tro­he­lio­skop zbu­do­wa­ny jest z te­le­sko­pu i spek­tro­gra­fu szcze­li­no­we­go o dużej roz­dziel­czo­ści. W miej­scu, w któ­rym otrzy­mu­je się widmo, umie­szcza się drugą szcze­li­nę, która wy­ci­na frag­ment o bar­dzo wą­skim prze­dzia­le dłu­go­ści fali, od­po­wia­da­ją­cym sze­ro­ko­ści po­je­dyn­czej linii wid­mo­wej lub jego czę­ści.

Wikipedia


spektrometr

przy­rząd uży­wa­ny do po­mia­ru współ­czyn­ni­ka za­ła­ma­nia świa­tła w róż­nych ma­te­ria­łach op­tycz­nych oraz do po­mia­ru dłu­go­ści fali w wid­mie op­tycz­nym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fiz. przy­rząd do po­mia­ru widma elek­tro­ma­gne­tycz­ne­go, w szcze­gól­no­ści op­tycz­ne­go;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) J. Fra­un­ho­fer, kie­ru­jąc swój spek­tro­metr w stro­nę Słoń­ca (r. 1814), stwier­dził, że na tle ca­łe­go widma cią­głe­go roz­szcze­pio­ne­go świa­tła, od fio­le­tu do czer­wie­ni, wy­stę­pu­je kil­ka­set ciem­nych prąż­ków.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) spektroskop

Wiktionary


spektrometria

dział spek­tro­sko­pii zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem po­mia­rów dłu­go­ści fali elek­tro­ma­gne­tycz­nej w wid­mach op­tycz­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fiz. dział spek­tro­sko­pii zaj­mu­ją­cy się po­mia­ra­mi dłu­go­ści fali pro­mie­nio­wa­nia elek­tro­ma­gne­tycz­ne­go w wid­mach op­tycz­nych oraz na­tę­że­nia pro­mie­nio­wa­nia o róż­nych dłu­go­ściach fali;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌspɛktrɔ̃ˈmɛtrʲja, AS: spektrõmetrʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. spektrometryczny

Wiktionary


spektroskop

przy­rząd roz­szcze­pia­ją­cy pro­mie­nio­wa­nie i umoż­li­wia­ją­cy ob­ser­wa­cję otrzy­ma­ne­go widma


SJP.pl

Spek­tro­skop – przy­rząd słu­żą­cy do prze­pro­wa­dza­nia zdal­nej ana­li­zy po­przez ba­da­nie widma od­po­wia­da­ją­ce­go okre­ślo­ne­mu ro­dza­jo­wi pro­mie­nio­wa­nia (np. pro­mie­nio­wa­nie świetl­ne, rent­ge­now­skie, aku­stycz­ne).

Spek­tro­skop op­tycz­ny – przy­rząd słu­żą­cy do otrzy­my­wa­nia i ana­li­zo­wa­nia widm pro­mie­nio­wa­nia świetl­ne­go (od pod­czer­wie­ni do nad­fio­le­tu).

Wikipedia


spektroskopia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fiz. chem. ana­li­za emi­to­wa­ne­go bądź ab­sor­bo­wa­ne­go pro­mie­nio­wa­nia elek­tro­ma­gne­tycz­ne­go;

Wiktionary

Spek­tro­sko­pia, spek­tro­me­tria – nauka o pow­sta­wa­niu i in­ter­pre­ta­cji widm, uzy­ska­nych w wy­ni­ku od­dzia­ły­wań wszel­kich ro­dza­jów pro­mie­nio­wa­nia na ma­te­rię ro­zu­mia­ną jako zbio­ro­wi­sko ato­mów i czą­ste­czek. Spek­tro­sko­pia jest też czę­sto ro­zu­mia­na jako ogól­na nazwa wszel­kich tech­nik ana­li­tycz­nych po­le­ga­ją­cych na ge­ne­ro­wa­niu i in­ter­pre­ta­cji widm (po­pu­lar­nych w ana­li­zie che­micz­nej, np. ko­lo­ry­me­tria, spek­tro­fo­to­me­tria).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. spektroskop mrz.

 przym. spektroskopowy

Wiktionary


spektroskopowo

przy­słó­wek

 (1.1) z uży­ciem spek­tro­sko­pu

Wiktionary


spektroskopowy

przy­miot­nik od: spek­tro­skop


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) fiz. chem. do­ty­czą­cy spek­tro­sko­pii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spektroskopia ż.

Wiktionary


spektrum

spec­trum [czy­taj: spek­trum]
1. upo­rząd­ko­wa­ny zbiór ja­kichś zja­wisk, pojęć itp. roz­pa­try­wa­ny w ca­ło­ści;
2. za­kres lub za­sięg ja­kie­goś zja­wi­ska;
3. widmo op­tycz­ne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) fiz. roz­kład wiel­ko­ści fi­zycz­nej w funk­cji ener­gii lub czę­stot­li­wo­ści, dłu­go­ści fali, itp.; ; ;

 (1.2) mat. zbiór wszyst­kich war­to­ści włas­nych danej ma­cie­rzy kwa­dra­to­wej lub, ogól­niej, ope­ra­to­ra li­nio­we­go; ;

 (1.3) zbiór wielu zja­wisk czy pojęć, które roz­cią­ga­ją się od jed­nej war­to­ści skraj­nej do dru­giej

 (1.4) psych. jed­nost­ka (lub zbiór pojęć) poj­mo­wa­na lub do­strze­ga­na jako ca­łość

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • barwy pro­ste (spek­tral­ne)
  • Spek­trum – pro­gram po­pu­lar­no­na­u­ko­wy, poś­wię­co­ny nauce i tech­ni­ce.
  • Spek­trum – cze­ska sta­cja te­le­wi­zyj­na do­ku­men­tal­na.
  • gamut
  • prze­strzeń barw
  • spek­tro­skop
  • Spek­trum – hala wi­do­wi­sko­wa w Oslo.
  • Spek­trum – wie­żo­wiec w War­sza­wie, daw­niej TP S.A. Tower (była sie­dzi­ba TP).
  • widmo aku­stycz­ne
  • widmo op­tycz­ne
  • widmo (spek­tro­sko­pia)
  • widmo (ma­te­ma­ty­ka)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ostat­nio zmie­rzo­ne spek­trum było bar­dzo za­szu­mio­ne i nie uży­li­śmy go do ana­li­zy.

 (1.2) Zna­leźć spek­trum ma­cie­rzy dia­go­nal­nej jest try­wial­nie – to ele­men­ty sto­ją­ce na prze­kąt­nej.

 (1.3) Przed nami po­ja­wi­ło się całe spek­trum moż­li­wo­ści.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspɛktrũm, AS: spektrũm

Wiktionary

Powiązane:

 przym. spektralny

 przysł. spektralnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) widmo

Wiktionary


spekulacja

1. prze­pro­wa­dza­nie ry­zy­kow­nych tran­sak­cji obli­czo­nych na szyb­ki, duży zysk; spe­ku­lanct­wo;
2. te­o­re­tycz­ne do­cie­ka­nie nie­o­pie­ra­ją­ce się na doś­wiad­cze­niu, nie­da­ją­ce się spraw­dzić


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) my­śle­nie oder­wa­ne od rze­czy­wi­sto­ści, nie­da­ją­ce się spraw­dzić

 (1.2) ekon. nie­ucz­ci­we przed­sięw­zię­cie, wy­ku­py­wa­nie i ods­prze­daż z dużym zy­skiem to­wa­rów, na które popyt prze­wyż­sza podaż

Wiktionary

Spe­ku­la­cja – jeden z mo­ty­wów tran­sak­cji kupna-sprze­da­ży. Celem spe­ku­la­cji jest osią­gnię­cie okre­ślo­ne­go do­cho­du (zysku) po­przez wy­ko­rzy­sta­nie prze­wi­dy­wa­nych zmian ce­no­wych. Przed­mio­ta­mi tran­sak­cji tych są naj­czę­ściej in­stru­men­ty fi­nan­so­we, dobra ma­te­rial­ne lub nie­ru­cho­mo­ści.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. spekulant m., spekulantka ż., spekulowanie n.

 czas. spekulować

 przym. spekulacyjny, spekulancki, spekulatywny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) domysł, domniemanie, dedukcja, dociekanie, dywagacja, roztrząsanie

Wiktionary


spekulacje

1. prze­pro­wa­dza­nie ry­zy­kow­nych tran­sak­cji obli­czo­nych na szyb­ki, duży zysk; spe­ku­lanct­wo;
2. te­o­re­tycz­ne do­cie­ka­nie nie­o­pie­ra­ją­ce się na doś­wiad­cze­niu, nie­da­ją­ce się spraw­dzić


SJP.pl

Spe­ku­la­cje – wy­da­na w roku 1985 an­to­lo­gia ame­ry­kań­skich opo­wia­dań scien­ce fic­tion, pod re­dak­cją Isa­a­ca Asi­mo­va i Alice La­u­ran­ce, w prze­kła­dzie Bog­da­na Ba­ra­na.

An­to­lo­gia za­wie­ra opo­wia­da­nia na­pi­sa­ne spe­cjal­nie na za­mó­wie­nie re­dak­to­rów. Książ­kę wy­da­ło Wy­daw­nict­wo Li­te­rac­kie w ra­mach serii wy­daw­ni­czej "Fan­ta­sty­ka i Groza".

Wikipedia


spekulacyjny

przy­miot­nik od: spe­ku­la­cja


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) ekon. zwią­za­ny ze spe­ku­la­cją, do­ty­czą­cy spe­ku­la­cji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spekulant mos., spekulantka ż., spekulacja ż., spekulanctwo n., spekulowanie n.

 czas. spekulować ndk.

 przym. spekulancki, spekulatywny

 przysł. spekulacyjnie

Wiktionary


spekulancki

do­ty­czą­cy spe­ku­lan­ta


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze spe­ku­lan­tem, do­ty­czą­cy spe­ku­lan­ta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spekulant mos., spekulantka ż., spekulacja ż., spekulanctwo n., spekulowanie n.

 czas. spekulować

 przym. spekulacyjny

 przysł. spekulacyjnie

Wiktionary


spekulanctwo

prze­pro­wa­dza­nie ry­zy­kow­nych tran­sak­cji obli­czo­nych na szyb­ki, duży zysk; spe­ku­la­cja


SJP.pl


spekulant

czło­wiek po­szu­ku­ją­cy okaz­ji do szyb­kich, in­trat­nych tran­sak­cji, trud­nią­cy się ope­ra­cja­mi hand­lo­wy­mi (nie za­wsze ucz­ci­wy­mi)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek ku­pu­ją­cy coś po ni­skiej cenie z za­mia­rem sprze­da­ży po wyż­szej;

Wiktionary

Zo­bacz też: Spe­ku­lant (po­wieść).

Spe­ku­lant – osoba za­ra­bia­ją­ca na wa­ha­niach cen. Sku­pu­je ona dany pro­dukt, li­cząc, że jego cena wzro­śnie w danym okre­sie, co z kolei daje moż­li­wość jego ods­prze­da­ży i za­ro­bie­nia na róż­ni­cy cen.

Sta­no­wi za­po­ży­czo­ny w XIX w. ger­ma­nizm przetr­wa­ły do dzi­siaj w pol­szczyź­nie, jako ne­ga­tyw­nie war­to­ściu­ją­ce okre­śle­nie zja­wi­ska ze sfery ak­tyw­no­ści go­spo­dar­czej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) — Cóż to — za­pe­rzył się — moich krew­nych uwa­żasz pani za spe­ku­lan­tów?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spɛˈkulãnt, AS: spekulãnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spekulacja ż., spekulanctwo n., spekulowanie n.

:: fż. spekulantka ż.

 czas. spekulować

 przym. spekulancki, spekulacyjny

 przysł. spekulacyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) paskarz, kombinator

Wiktionary


spekulantka

→ spe­ku­lant


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta ku­pu­ją­ca coś po ni­skiej cenie z za­mia­rem sprze­da­ży po wyż­szej

Wiktionary

Patrz:

spekulant

Powiązane:

 rzecz. spekulowanie n., spekulant mos., spekulacja ż.

 przym. spekulacyjny, spekulancki

 czas. spekulować

Wiktionary


spekulatywność

→ spe­ku­la­tyw­ny


SJP.pl

Patrz:

spekulatywny

spekulatywny

1. nie­li­czą­cy się z doś­wiad­cze­niem i prak­ty­ką, opar­ty na my­śle­niu ab­strak­cyj­nym i spe­ku­la­cji;
2. oder­wa­ny od rze­czy­wi­sto­ści, ab­strak­cyj­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy przy­pu­szczeń, do­my­słów lub roz­wa­żań bez opar­cia w pew­nych fak­tach

 (1.2) ekon. zwią­za­ny z ry­zy­kow­nym in­we­sto­wa­niem w celu osią­gnię­cia szyb­kie­go zysku

 (1.3) filoz. opar­ty na czy­sto in­te­lek­tu­al­nych roz­wa­ża­niach, bez po­par­cia w prak­ty­ce; oder­wa­ny od rze­czy­wi­sto­ści

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spekulacja ż.

 przym. spekulacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) war. spekulacyjny

 (1.1) domyślny

 (1.2) ryzykowny

 (1.3) abstrakcyjny

Wiktionary


spekulowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) hand. wy­ku­py­wa­nie to­wa­rów a na­stęp­nie ich od­prze­daż z nad­mier­nym zy­skiem

 (1.2) my­śle­nie w spo­sób spe­ku­la­tyw­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spekulacja ż., spekulant m., spekulantka ż., przespekulowanie n.

 czas. spekulować ndk., przespekulować dk.

 przym. spekulacyjny, spekulancki

 przysł. spekulacyjnie

Wiktionary


spekulować

1. pro­wa­dzić dzia­łal­ność, po­le­ga­ją­cą na tanim sku­pie i dro­giej sprze­da­ży to­wa­rów lub usług;
2. snuć przy­pu­szcze­nia


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) hand. bank. ku­po­wać coś i sprze­da­wać dro­żej w celu za­rob­ko­wym

 (1.2) książk. przen. roz­gry­wać coś, kom­bi­no­wać by uzy­skać ko­rzy­ści

 (1.3) książk. filoz. my­śleć bez opie­ra­nia się na doś­wiad­cze­niu lub w oder­wa­niu od życia

 (1.4) przest. roz­trzą­sać w my­ślach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Banki spe­ku­lu­ją obli­ga­cja­mi i pa­pie­ra­mi war­to­ścio­wy­mi.

 (1.1) Wuj Hen­ryk przed laty spe­ku­lo­wał na kur­sie do­la­ra, ale mówi, że się nie opła­ca­ło.

 (1.2) Byli i tacy moj­że­szo­wi, któ­rzy spe­ku­lo­wa­li na nie­szczę­ściu swych ziom­ków.

 (1.3) Dzien­ni­ka­rze spe­ku­lu­ją i te­o­re­ty­zu­ją nad wy­bo­rem na­stęp­cy świę­te­go Pio­tra.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spekulowanie n., spekulacja ż., spekulanctwo n., spekulant mos., spekulantka ż.

 przym. spekulancki, spekulacyjny

 przysł. spekulatywnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kombinować

 (1.4) zachodzić w głowę, snuć domysły

Wiktionary


speleo-

temat sło­wot­wór­czy

 (1.1) pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych wska­zu­ją­cy na ich zwią­zek zna­cze­nio­wy z ja­ski­nia­mi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spɛˈlɛɔ, AS: speleo

Wiktionary


speleofauna

ogół zwie­rząt za­miesz­ku­ją­cych ja­ski­nie


SJP.pl

Spe­le­o­fa­u­na – fauna ja­skiń, ele­ment fauny wód po­dziem­nych (sty­gal) – sty­go­nu oraz fauna lą­do­wa za­miesz­ku­ją­ca ja­ski­nie, groty i twory an­tro­po­ge­nicz­ne takie jak sztol­nie, ko­pal­nie. Spe­le­o­fa­u­na przy­sto­so­wa­na jest do życia w śro­do­wi­sku cał­ko­wi­te­go lub czę­ścio­we­go braku świa­tła i dużą wil­got­no­ścią (po­mi­ja­jąc hy­dro­bion­ty ży­ją­ce w wo­dach ja­skiń). Ga­tun­ki za­miesz­ku­ją­ce ja­ski­nie orien­ta­cję prze­strzen­ną zaw­dzię­cza­ją wy­spe­cja­li­zo­wa­nym na­rzą­dom zmy­słu, innym niż wzrok, np. dotyk, echo­lo­ka­cja.

Wikipedia


speleoflora

ogół ro­ślin wy­stę­pu­ją­cych głów­nie w ja­ski­niach


SJP.pl


speleolog

spe­cja­li­sta zaj­mu­ją­cy się bu­do­wą i po­cho­dze­niem ja­skiń; ja­ski­nioz­naw­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) nauk. na­u­ko­wiec zaj­mu­ją­cy się spe­le­o­lo­gią

 (1.2) osoba ek­splo­ru­ją­ca ja­ski­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wraz z in­ny­mi spe­le­o­lo­ga­mi od­krył kilka ja­skiń w An­dach.

 (1.2) W jej skle­pie, oprócz al­pi­ni­stów, za­o­pa­tru­ją się też spe­le­o­lo­dzy ama­to­rzy i w ogóle am­bit­niej­si tu­ry­ści gór­scy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. speleologia ż.

 przym. speleologiczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) grotołaz

Wiktionary


speleologia

1. dział ge­o­lo­gii zaj­mu­ją­cy się bu­do­wą i po­cho­dze­niem ja­skiń; ja­ski­nioz­naw­stwo;
2. od­kry­wa­nie i pe­ne­tra­cja ja­skiń


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geol. nauka o ja­ski­niach;

Wiktionary

Spe­le­o­lo­gia ( spe­la­e­um z σπήλαιον „ja­ski­nia” i -λογία od λόγος „mowa, nauka”) – nauka o ja­ski­niach. Przed­mio­ta­mi za­in­te­re­so­wa­nia spe­le­o­lo­gii są m.in.: ge­ne­za i roz­wój ja­skiń, cechy śro­do­wi­ska przy­rod­ni­cze­go ja­skiń (mi­kro­kli­mat, sto­sun­ki wodne, przy­ro­da oży­wio­na – flora i fauna itp.), pro­ble­my ochro­ny i in. Ja­ski­nie są rów­nież obiek­tem za­in­te­re­so­wa­nia in­nych nauk, m.in.: ge­o­lo­gii, hy­dro­ge­o­lo­gii, pa­le­on­to­lo­gii, ar­che­o­lo­gii, tu­ryz­mu.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌspɛlɛɔˈlɔɟja, AS: speleoloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. speleolog mos.

 przym. speleologiczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jaskinioznawstwo

Wiktionary


speleologiczny

przy­miot­nik od: spe­le­o­lo­gia


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) geol. zwią­za­ny ze spe­le­o­lo­gią, do­ty­czą­cy spe­le­o­lo­gii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. speleologia ż., speleolog mos.

Wiktionary


speleolożka

→ spe­le­o­log


SJP.pl

Patrz:

speleolog

speleonim

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. nazwa włas­na groty, ja­ski­ni, ko­pal­ni lub in­ne­go po­dziem­nych obiek­tów tego typu

Wiktionary


spellchecker

[czy­taj: spel­cze­ker] pro­gram kom­pu­te­ro­wy do wy­szu­ki­wa­nia i po­pra­wia­nia błę­dów za­pi­su; ko­rek­tor


SJP.pl


speluna

miej­sce scha­dzek ludzi z tak zwa­ne­go mar­gi­ne­su spo­łecz­ne­go; me­li­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zgrub. od spe­lun­ka

 (1.2) ma­tecz­nik mar­gi­ne­su spo­łecz­ne­go

 (1.3) licha knaj­pa

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Wie­czo­ra­mi, po okra­dze­niu po­dróż­nych, wra­ca­li do spe­lu­ny w przyd­wor­co­wej ka­mie­ni­cy.

 (1.3) Na­tych­miast oto­czy­ły go opary wy­la­nych trun­ków i mart­wych ma­rzeń, ty­po­we dla ta­kich spe­lun. Ru­szył w stro­nę baru.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spelunka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) melina

Wiktionary


spelunka

lokal, w któ­rym się zwy­kle spo­ty­ka­ją ele­men­ty prze­stęp­cze; ob­skur­na knaj­pa, spe­lu­na, me­li­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) prze­stęp­czy ma­tecz­nik

 (1.2) licha knaj­pa

 (1.3) daw. ja­ski­nia

 (1.4) daw. nora

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Grog kupił w jed­nej z nad­brzeż­nych spe­lu­nek.

 (1.2) W spe­lun­kach, tam, gdzie gran­da wódkę piła, i Sta­siek pił, choć serce z bólu łka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zgrub. speluna ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) pot. posp. mordownia

Wiktionary


spelunkowy

przy­miot­nik od: spe­lun­ka


SJP.pl


spenalizować

uczy­nić ka­ral­nym, wpi­sać do sy­ste­mu kar prze­wi­dzia­nych w ko­dek­sie kar­nym


SJP.pl


spencer

1. krót­ka dwu­rzę­do­wa kurt­ka;
2. daw­niej: ubiór męski przy­po­mi­na­ją­cy frak z ob­cię­ty­mi po­ła­mi,
3. daw­niej: dam­ski kaf­ta­nik no­szo­ny na sukni


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Spen­cer – mia­sto w sta­nie Idaho, w hrab­stwie Clark
  • Spen­cer – miej­sco­wość w sta­nie In­dia­na, w hrab­stwie Owen
  • Spen­cer – mia­sto w sta­nie Iowa, w hrab­stwie Clay
  • Spen­cer – mia­sto w sta­nie Mas­sa­chu­setts, w hrab­stwie Wor­ce­ster
  • Spen­cer – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Mas­sa­chu­setts, w hrab­stwie Wor­ce­ster
  • Spen­cer – wieś w sta­nie Ne­bra­ska, w hrab­stwie Boyd
  • Spen­cer – wieś w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie Tioga
  • Spen­cer – mia­sto w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie Tioga
  • Spen­cer – mia­sto w sta­nie Ka­ro­li­na Pół­noc­na, w hrab­stwie Rowan
  • Spen­cer – wieś w sta­nie Ohio, w hrab­stwie Me­di­na
  • Spen­cer – mia­sto w sta­nie Okla­ho­ma, w hrab­stwie Okla­ho­ma
  • Spen­cer – mia­sto w sta­nie Da­ko­ta Po­łud­nio­wa, w hrab­stwie McCook

Wikipedia


spencerek

zdrob­nie­nie od: spen­cer


SJP.pl


spencerowski

[czy­taj: spen­se­row­ski] przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Spen­ce­ra lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


spendować

daw­niej: łożyć na coś pie­nią­dze; wy­dat­ko­wać


SJP.pl


spengler

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Os­wald (Ar­nold Gott­fried) Spen­gler
  • Ni­ko­la­us Mi­cha­el Spen­gler, ma­larz nie­miec­ki za­trud­nio­ny
  • Pu­char Spen­gle­ra ( Spen­gler Cup)

Wikipedia


speniać

mło­dzie­żo­wo: wy­stra­szyć się, stchó­rzyć; wy­dy­gać, ze­stra­chać się, za­stra­chać się, wy­stra­chać się


SJP.pl


speranca

obce imię żeń­skie


SJP.pl


sperczyński

naz­wi­sko


SJP.pl


sperdendosi

okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: za­ni­ka­jąc, przy­ci­sza­jąc


SJP.pl


sperka

daw­niej: sło­ni­na; szper­ka, spyr­ka, szpyr­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spoż. wę­dzo­na sło­ni­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do ka­wał­ka wi­szą­cej sper­ki przy­la­ty­wa­ły si­ko­ry.

 (1.1) Włosy mu po­ro­sły «w orle pióra», paz­nog­cie «w dzi­kie szpo­ny», cho­dził teraz w prze­po­co­nej suk­ma­nie, żarł chci­wie ra­zo­wiec ze sper­ką i żło­pał go­rza­łę z taką na­iw­no­ścią, jakby to była woda so­do­wa z so­kiem po­rzecz­ko­wym.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szperka, szpyrka; reg. śl. szpyrka

Wiktionary


sperlać

po­kry­wać, ob­sy­py­wać kro­pla­mi; zra­szać


SJP.pl


sperlonga

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. miej­sco­wość i gmina we Wło­szech, w po­łud­nio­wym La­cjum, w pro­win­cji La­ti­na;

Wiktionary

Sper­lon­ga – miej­sco­wość i gmina we Wło­szech, w po­łud­nio­wym La­cjum, w pro­win­cji La­ti­na. Mia­sto po­ło­żo­ne na wy­brze­żu Morza Tyr­reń­skie­go na tra­sie Ter­ra­ci­na – Gaeta. We­dług da­nych na rok 2004 gminę za­miesz­ki­wa­ło 3091 osób, gę­stość za­lud­nie­nia wy­no­si 171,7 os./km².

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nocą 28 grud­nia prze­pra­wił się przez rzecz­kę S. Ana­sta­sia kpt. Szna­y­der z dwie­ma kom­pa­nia­mi i ran­kiem ru­szył na Sper­lon­gę. Mia­stecz­ko to le­ża­ło nad mo­rzem, na wy­so­kim ska­li­stym wznie­sie­niu i oto­czo­ne było ba­gna­mi, ka­na­ła­mi i za­ro­śla­mi. Tylko nie­wiel­kie te­re­ny koło mia­sta były upraw­ne. Toteż 1257 miesz­kań­ców Sper­lon­gi żyło głów­nie z ry­bo­łów­stwa, po­lo­wa­nia i kon­tra­ban­dy. Nie trud­ni­li się oni jed­nak ro­zbo­jem i ucho­dzi­li za ludzi spo­koj­nych. Sto­ją­cy tu gar­ni­zon ne­a­po­li­tań­ski na wia­do­mość o zbli­ża­niu się Po­la­ków cof­nął się (…)

Wiktionary


sperma

płyn za­wie­ra­ją­cy plem­ni­ki, wyt­wa­rza­ny przez na­rzą­dy roz­rod­cze męż­czyzn i sam­ców zwie­rząt; na­sie­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fizj. płyn, w któ­rym plem­ni­ki wy­do­sta­ją się z ciała samca;

Wiktionary

Sper­ma, na­sie­nie – płyn­na wy­dzie­li­na, na którą skła­da­ją się pro­duk­ty jąder, pę­che­rzy­ków na­sien­nych, na­ją­drzy, gru­czo­łów opusz­ko­wo-cew­ko­wych oraz gru­czo­łu kro­ko­we­go. Jest wy­rzu­ca­na przez cewkę mo­czo­wą pod­czas eja­ku­la­cji (wy­try­sku). Ma barwę bli­ską ko­lo­ro­wi mleka.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przed ban­kiem sper­my usta­wi­ła się ko­lej­ka mło­dych męż­czyzn chcą­cych za­ro­bić na od­da­niu na­sie­nia.

 (1.1) Sper­ma szczu­płych męż­czyzn jest nie tylko wyż­szej ja­ko­ści, ale także jest jej wię­cej niż u oty­łych. U panów z nad­wa­gą wzra­sta ry­zy­ko usz­ko­dzeń DNA plem­ni­ków.

 (1.1) Panu się sper­ma rzu­ci­ła na mózg, to jasne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspɛrma, AS: sperma

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spermatozoid mrz., aspermia ż.

 przym. spermowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nasienie, ejakulat

Wiktionary


spermacet

pół­płyn­na sub­stan­cja wy­peł­nia­ją­ca prze­strze­nie ja­mi­ste w przed­niej czę­ści głowy ka­sza­lo­ta; ol­brot


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. zool. pół­płyn­na sub­stan­cja wy­stę­pu­ją­ca w gło­wie ka­sza­lo­ta;

Wiktionary

Sper­ma­cet, ol­brot (łac. "ce­ta­ce­um") – pół­płyn­na sub­stan­cja wy­stę­pu­ją­ca w gło­wie ka­sza­lo­ta, w zbior­ni­ku nad pra­wym prze­wo­dem no­so­wym. Skła­da się głów­nie z estrów pal­mi­ty­ny i al­ko­ho­lu ce­ty­lo­we­go.

Swą pół­płyn­ną kon­sy­sten­cję sper­ma­cet za­cho­wu­je tylko wew­nątrz ży­we­go zwie­rzę­cia (w tem­pe­ra­tu­rze jego ciała), na­to­miast po zet­knię­ciu z po­wie­trzem za­sty­ga.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­dob­nie jak ambrę czy sper­ma­cet, wie­lo­ryb­ni­cy po­zy­ski­wa­li tran z ciał wie­lo­ry­bów.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. spermacetowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) olbrot

Wiktionary


spermacetowy

1. → sper­ma­cet;
2. ka­sza­lot sper­ma­ce­to­wy - ga­tu­nek ssaka mor­skie­go; pot­wal


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) spo­rzą­dzo­ny ze sper­ma­ce­tu

 (1.2) zwią­za­ny ze sper­ma­ce­tem, do­ty­czą­cy sper­ma­ce­tu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spermacet mrz.

Wiktionary


spermacja

w zo­o­tech­ni­ce: wyt­wa­rza­nie sper­my przez samce zwie­rząt


SJP.pl


spermacjum

nie­po­sia­da­ją­cy wici plem­nik niek­tó­rych ro­ślin, ga­me­ta męska bez moż­li­wo­ści czyn­ne­go ruchu


SJP.pl

Sper­ma­cjum – nie­u­wi­cio­na ga­me­ta męska. W odróż­nie­niu od ty­po­wych plem­ni­ków, nie mając wici, sper­ma­cja nie są zdol­ne do ak­tyw­ne­go ruchu lub mogą w nie­wiel­kim za­kre­sie wy­ko­ny­wać ruchy peł­za­ko­wa­te lub śliz­go­we. U kras­no­ro­stów sper­ma­cja wyt­wa­rza­ne są w plem­niach (zwy­kle na końcu nici). Po uwol­nie­niu do wody wy­dzie­la­ją poza ko­mór­kę po­li­sa­cha­ry­dy, two­rząc wy­pust­ki ułat­wia­ją­ce dry­fo­wa­nie i przy­le­ga­nie do włost­ka ga­me­ty żeń­skiej (kar­po­go­nium).

Wikipedia


spermatocyt

w bio­lo­gii: nie­doj­rza­ła ko­mór­ka roz­rod­cza męska sta­no­wią­ca formę przej­ścio­wą w pro­ce­sie two­rze­nia plem­ni­ków


SJP.pl


spermatofagia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) odży­wia­nie się na­sio­na­mi in­ne­go ga­tun­ku

Wiktionary


spermatofor

pa­kiet plem­ni­ków, który sa­miec prze­ka­zu­je sa­mi­cy pod­czas godów; wyt­wa­rza­ny m.in. przez skor­pio­ny, śli­ma­ki, niek­tó­re ryby


SJP.pl

Sper­ma­to­for, plem­nio­mie­szek – wyt­wa­rza­ny przez samca u niek­tó­rych ga­tun­ków zwie­rząt pa­kiet plem­ni­ków oto­czo­nych osłon­ką, który prze­ka­zy­wa­ny jest sa­mi­cy pod­czas godów. Sper­ma­to­fo­ry wyt­wa­rza­ne są przez pier­ście­ni­ce (pi­jaw­ki) mię­cza­ki, sta­wo­no­gi (owady, sko­ru­pia­ki, pa­recz­ni­ki), płazy, niek­tó­re ryby.

Wikipedia


spermatogeneza

w bio­lo­gii: pro­ces two­rze­nia się i doj­rze­wa­nia plem­ni­ków w mę­skim gru­czo­le roz­rod­czym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fizj. pro­ces two­rze­nia plem­ni­ków w ją­drach

Wiktionary

Sper­ma­to­ge­ne­za (sper­mo­ge­ne­za) – pro­ces pow­sta­wa­nia i doj­rze­wa­nia plem­ni­ków – gamet mę­skich, który od­by­wa się w ją­drach – go­na­dach mę­skich.

Dzię­ki niemu ko­mór­ki ma­cie­rzy­ste (sper­ma­to­go­nia) roz­wi­ja­ją się w doj­rza­łe plem­ni­ki. Pro­ces ten roz­po­czy­na się w okre­sie pok­wi­ta­nia i ma trzy fazy: sper­ma­to­go­nio­ge­ne­zę (po­dzia­ły mi­to­tycz­ne), sper­ma­to­cy­to­ge­ne­zę (po­dzia­ły me­jo­tycz­ne) oraz sper­mio­ge­ne­zę (prze­o­bra­że­nie sper­ma­tyd w plem­ni­ki). Za­cho­dzi on w ka­na­li­kach na­sien­nych jądra.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. spermatozoid mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) spermogeneza

Wiktionary


spermatogonia

w bio­lo­gii: pier­wot­na ko­mór­ka roz­rod­cza męska u zwie­rząt i czło­wie­ka, z któ­rej pow­sta­ją plem­ni­ki; sper­ma­to­go­nia


SJP.pl


spermatogonium

w bio­lo­gii: pier­wot­na ko­mór­ka roz­rod­cza męska u zwie­rząt i czło­wie­ka, z któ­rej pow­sta­ją plem­ni­ki; sper­ma­to­go­nia


SJP.pl

Sper­ma­to­go­nium (l.mn. sper­ma­to­go­nia), męska ko­mór­ka prapł­cio­wa – di­plo­i­dal­na ko­mór­ka ma­cie­rzy­sta plem­ni­ków, która pow­sta­je w cza­sie em­brio­ge­ne­zy z go­no­cy­tów (pier­wot­nych ko­mó­rek płcio­wych) i wy­ście­la ka­na­li­ki na­sien­ne jąder. Pod­le­ga sper­ma­to­ge­ne­zie pod­czas doj­rze­wa­nia płcio­we­go, w wy­ni­ku któ­rej z niek­tó­rych z nich pow­sta­ną, na dro­dze mi­to­zy, sper­ma­to­cy­ty.

Wikipedia


spermatozoa

plem­ni­ki


SJP.pl


spermatozoid

plem­nik zwie­rząt, czło­wie­ka i niek­tó­rych ro­ślin; sper­ma­to­zo­on


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) biol. med. plem­nik, męska ko­mór­ka roz­rod­cza – u ludzi, zwie­rząt i niek­tó­rych ro­ślin

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mi­to­chon­drial­ny DNA jest dzie­dzi­czo­ne tylko po matce, po­nie­waż głów­ka sper­ma­to­zo­i­du nie za­wie­ra mi­to­chon­driów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌspɛrmatɔˈzɔjit, AS: spermatozoi ̯it

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sperma ż., spermatogeneza ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) plemnik

Wiktionary


spermatozoon

plem­nik zwie­rząt, czło­wie­ka i niek­tó­rych ro­ślin; sper­ma­to­zo­id


SJP.pl


spermatyda

męska ha­plo­i­dal­na ko­mór­ka płcio­wa, z któ­rej pow­sta­je plem­nik; nie­doj­rza­ły plem­nik


SJP.pl


spermatyzacja

Sper­ma­ty­za­cja – jeden ze spo­so­bów rozm­na­ża­nia płcio­we­go. Po­le­ga na po­łą­cze­niu się ha­plo­i­dal­ne­go za­rod­ni­ka typu sper­ma­cjum ze strzęp­ką ha­plo­i­dal­nej grzyb­ni. Może na­stą­pić tylko wtedy, gdy za­rod­nik i grzyb­nia na­le­żą do róż­nych typów płcio­wych oz­na­cza­nych jako (+) i (–). W wy­ni­ku kon­tak­tu sper­ma­cjum z grzyb­nią na­stę­pu­je plaz­mo­ga­mia, ka­rio­ga­mia do­pie­ro po dłuż­szej przer­wie. Tego typu rozm­na­ża­nie wy­stę­pu­je u pod­staw­cza­ków z rzędu rdzow­ców ("Puc­ci­nia­les") oraz u wielu wor­kow­ców.

Wikipedia


spermiarski

→ sper­miarz


SJP.pl

Patrz:

spermiarz

spermiarstwo

pe­jo­ra­tyw­nie: brak oby­cia w kon­tak­tach z ko­bie­ta­mi, po­łą­czo­ny z uza­leż­nie­niem od por­no­gra­fii i ma­stur­ba­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) slang. obraź. ogół sper­mia­rzy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spermiarz m.

 czas. spermić ndk.

Wiktionary


spermiarz

pe­jo­ra­tyw­nie: męż­czyz­na nie­o­by­ty w kon­tak­tach z ko­bie­ta­mi, zwy­kle uza­leż­nio­ny od por­no­gra­fii i ma­stur­ba­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) slang. obraź. męż­czyz­na cią­gle my­ślą­cy o sek­sie, który przez jed­no­czes­ny brak in­tym­nych re­la­cji z ko­bie­ta­mi wy­ka­zu­je pod­dań­czą po­sta­wę wobec nich

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) prze­gryw może być sper­mia­rzem, ale nie za­wsze nim jest. Są prze­gry­wy z ho­no­rem, które nie sper­mią do l0ch sic. tak jak robią to sper­mia­rze.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spermiarstwo mrz.

 przym. spermiarski

 czas. spermić

 przysł. spermiarsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kukold, białorycerz, pantoflarz

Wiktionary


spermidyna

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy po­lia­min, chro­nią­cy DNA plem­ni­ków przed kwa­so­wym śro­do­wi­skiem po­chwy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bio­chem. or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy po­lia­min, ochra­nia DNA plem­ni­ków przed kwa­so­wym śro­do­wi­skiem po­chwy, re­gu­lu­je lak­ta­cję ssa­ków;

Wiktionary

Sper­mi­dy­na – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny na­le­żą­cy do po­lia­min.

Bio­lo­gicz­ną rolą sper­mi­dy­ny jest ochro­na DNA plem­ni­ków przed kwa­so­wym śro­do­wi­skiem po­chwy, które mo­gło­by spo­wo­do­wać jego de­na­tu­ra­cję, gdyż same są za­sa­do­we. Po­nad­to sper­mi­dy­na wraz z pu­tre­scy­ną i sper­mi­ną, re­gu­lu­je lak­ta­cję ssa­ków.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do tej pory wy­ka­za­no, że po­da­wa­nie sper­mi­dy­ny wy­dłu­ża życie myszy o trzy­dzie­ści pro­cent.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌspɛrmʲiˈdɨ̃na, AS: spermʹidỹna

Wiktionary


spermina

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy po­lia­min, pow­sta­ją­cy ze sper­mi­dy­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bio­chem. or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy po­lia­min, bie­rze udział w me­ta­bo­liz­mie wszyst­kich ko­mó­rek or­ga­niz­mów eu­ka­rio­tycz­nych, wcho­dzi w skład sper­my;

Wiktionary

Sper­mi­na – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy po­lia­min. Zwią­zek ten bie­rze udział w me­ta­bo­liz­mie wszyst­kich ko­mó­rek or­ga­niz­mów eu­ka­rio­tycz­nych.

Pow­sta­je ze sper­mi­dy­ny. Można ją od­na­leźć w sze­ro­kiej gamie tka­nek i or­ga­niz­mów, jest także nie­zbęd­nym czyn­ni­kiem wzro­sto­wym dla niek­tó­rych bak­te­rii. Wy­stę­pu­je w for­mie po­li­ka­tio­no­wej we wszyst­kich war­to­ściach pH.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Krysz­ta­ły fos­fo­ra­nu sper­mi­ny zo­sta­ły po raz pier­wszy opi­sa­ne przez An­to­na van Le­e­u­ven­ho­e­ka w 1678 roku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spɛrˈmʲĩna, AS: spermʹĩna

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gerontyna, muskulamina, neurydyna

Wiktionary


spermiogeneza

etap sper­ma­to­ge­ne­zy, w któ­rym sper­ma­ty­dy przeksz­tał­ca­ją się w doj­rza­łe plem­ni­ki


SJP.pl


spermiogram

ba­da­nie ja­ko­ści i ilo­ści na­sie­nia


SJP.pl


spermowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze sper­mą, do­ty­czą­cy sper­my

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sperma ż.

Wiktionary


spermutować

usta­wić ele­men­ty da­ne­go zbio­ru skoń­czo­ne­go w okre­ślo­ny spo­sób


SJP.pl


spersonalizować

1. do­sto­so­wać coś (np. urzą­dze­nia, usłu­gi, ofer­ty) do po­trzeb in­dy­wi­du­al­ne­go użyt­kow­ni­ka, np. sper­so­na­li­zo­wać in­for­ma­cje;
2. trwa­le na­nieść dane oso­bo­we na do­ku­ment, np. sper­so­na­li­zo­wać pasz­port;
3. nadać cze­muś cha­rak­ter oso­bi­sty, na­sta­wio­ny na po­sza­no­wa­nie dru­giej osoby, np. sper­so­na­li­zo­wać życie w ro­dzi­nie;
4. po­wią­zać pewne fakty i pro­ble­my z daną osobą za­miast ująć je ogól­nie, np. sper­so­na­li­zo­wać obiet­ni­cę


SJP.pl


spersonifikować

1. nadać cechy ludz­kie zwie­rzę­tom, przed­mio­tom lub zja­wi­skom; uper­so­ni­fi­ko­wać;
2. uczy­nić umow­nym zna­kiem idei, rze­czy, osoby itp.; uper­so­ni­fi­ko­wać, uo­so­bić;
3. zo­stać naj­lep­szym lub ty­po­wym re­pre­zen­tan­tem ja­kichś cech, po­glą­dów lub war­to­ści; uper­so­ni­fi­ko­wać, uo­so­bić;
4. do­sto­so­wać do po­trzeb lub ocze­ki­wań od­bior­cy; sper­so­na­li­zo­wać


SJP.pl


speryfrazować

za­sto­so­wać pe­ry­fra­zę (omó­wie­nie, za­bieg sty­li­stycz­ny po­le­ga­ją­cy na za­stą­pie­niu kon­kret­nej nazwy cze­goś przez cha­rak­te­ry­sty­kę, opis lub me­ta­fo­rę)


SJP.pl


sperylit

mi­ne­rał, ar­se­nek pla­ty­ny


SJP.pl


spessartyn

mi­ne­rał z grupy gra­na­tów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miner. mi­ne­rał z gro­ma­dy krze­mia­nów, za­li­cza­ny do grupy gra­na­tów;

Wiktionary

Spes­sar­tyn – mi­ne­rał z gro­ma­dy krze­mia­nów, jest od­mia­ną man­ga­no­wo-gli­no­wą gra­na­tu. Na­le­ży do grupy mi­ne­ra­łów rzad­kich.

Nazwa po­cho­dzi od Spes­sart w Ba­wa­rii w Niem­czech, gdzie mi­ne­rał ten od­kry­to po raz pier­wszy.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: spɛsˈːartɨ̃n, AS: spe•sartỹn

Wiktionary


spessartyt

mag­mo­wa skała ży­ło­wa z grupy lam­pro­fi­rów


SJP.pl


speszony

wpro­wa­dzić w za­kło­po­ta­nie, po­zba­wić pew­no­ści sie­bie


SJP.pl


speszyć

wpro­wa­dzić w za­kło­po­ta­nie, po­zba­wić pew­no­ści sie­bie


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. pe­szyć)

 (1.1) do­ko­na­ny od|pe­szyć.

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny spe­szyć się (ndk. pe­szyć się)

 (2.1) do­ko­na­ny od|pe­szyć się.

Wiktionary


spetować

cza­sow­nik do­ko­na­ny

 (1.1)  pot. zga­sić pa­pie­ro­sa

Wiktionary


spetryfikowany

utr­wa­lo­ny w pew­nej for­mie; za­kon­ser­wo­wa­ny


SJP.pl


spełnialność

w ma­te­ma­ty­ce: cecha ele­men­tów speł­nial­nych


SJP.pl


spełnialny

zdol­ny do bycia speł­nio­nym


SJP.pl


spełnianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|speł­niać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. spełniać ndk.

Wiktionary


spełniać

1. wy­wią­zy­wać się z obiet­ni­cy lub przy­rze­cze­nia;
2. mieć wy­ma­ga­ne cechy, włas­no­ści, kom­pe­ten­cje itp.


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. speł­nić)

 (1.1) robić to, czego wy­ma­ga­ją obo­wiąz­ki, obiet­ni­ce, czy­jeś po­le­ce­nia

 (1.2) być zgod­nym z wy­ma­ga­nia­mi

 (1.3) mat. po pod­sta­wie­niu do formy zda­nio­wej (np. rów­na­nia), dawać w wy­ni­ku praw­dę

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny speł­niać się (dk. speł­nić się)

 (2.1) urze­czy­wist­niać się

 (2.2) re­a­li­zo­wać się, czuć sa­tys­fak­cję ze swo­jej pracy, roli, sta­no­wi­ska

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do­brze speł­nia swoje obo­wiąz­ki.

 (1.2) Ta część nie speł­nia wy­mo­gów spe­cy­fi­ka­cji tech­nicz­nej.

 (1.2) Twoja karta gra­ficz­na nie speł­nia mi­ni­mal­nych wy­ma­gań „Wieś­ka”.

 (1.3) Rów­na­nie kwa­dra­to­we jest speł­nia­ne przez co naj­wy­żej dwa pier­wiast­ki.

 (2.1) Oby za­wsze speł­nia­ły się wszyst­kie twoje ży­cze­nia.

 (2.2) Świet­nie się speł­nia w roli ojca.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspɛwʲɲät͡ɕ, AS: speu̯ʹńäć

Wiktionary

Powiązane:

 dk. spełnić

 rzecz. spełnianie n., spełnienie n.

 przym. spełniony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) czynić zadość, zadośćuczynić, ziszczać, urzeczywistniać, wykonywać, wywiązywać się z czegoś, wypełniać, realizować, ziszczać

Wiktionary


spełnienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|speł­nić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spɛwʲˈɲɛ̇̃ɲɛ, AS: speu̯ʹńė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. spełnić dk., spełniać ndk.

Wiktionary


spełniony

taki, który się speł­nił, urze­czy­wist­nił


SJP.pl


spełnić

1. wy­wią­zać się z obiet­ni­cy lub przy­rze­cze­nia;
2. nabyć wy­ma­ga­ne cechy, włas­no­ści, kom­pe­ten­cje itp.


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. speł­niać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|speł­niać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdyby nie ta książ­ka, nigdy nie opu­ścił­by Ta­ko­da­ny i nie zna­lazł­by się na Ya­vi­nie 4, by speł­nić swój sen o bo­ha­ter­skich czy­nach na rzecz So­ju­szu Re­be­lian­tów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspɛwʲɲit͡ɕ, AS: speu̯ʹńić

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pełnić, spełniać

 rzecz. spełnienie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zrealizować

Wiktionary


spełznięty

taki, który spełz­nął (zo­stał od­bar­wio­ny przez słoń­ce); spełź­nię­ty, speł­zły; spło­wia­ły


SJP.pl


spełznąć

1. pełz­nąc zejść z cze­goś, zsu­nąć się;
2. daw­niej: minąć, upły­nąć bez po­żą­da­nych re­zul­ta­tów


SJP.pl


spełzły

taki, który spełzł (zo­stał od­bar­wio­ny przez słoń­ce); spełź­nię­ty, spełz­nię­ty; spło­wia­ły


SJP.pl


spełźnięty

taki, który spełz­nął (zo­stał od­bar­wio­ny przez słoń­ce); spełz­nię­ty, speł­zły; spło­wia­ły


SJP.pl


spf

skrót od: sun pro­tec­tion fac­tor - wskaź­nik ochro­ny prze­ciw­sło­necz­nej


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sen­der Po­li­cy Fra­me­work – pro­to­kół pocz­ty elek­tro­nicz­nej
  • Shor­test Path First – Al­go­rytm Dijk­stry
  • Sun Pro­tec­tion Fac­tor – oz­na­cze­nie fil­tru prze­ciw­sło­necz­ne­go
  • - prak­tycz­ny współ­czyn­nik efek­tyw­no­ści ener­ge­tycz­nej pompy cie­pła

Wikipedia


sphotoshopować

[czy­taj: sfo­to­szo­po­wać] obro­bić zdję­cie lub film w pro­gra­mie gra­ficz­nym; sfo­to­szo­po­wać, wy­fo­to­szo­po­wać, wyp­ho­tos­ho­po­wać


SJP.pl


spi

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) = praw. sąd pier­wszej in­stan­cji

Wiktionary

spi (z sam­ples per inch – pró­bek na cal) – jed­nost­ka roz­dziel­czo­ści ska­ne­rów okre­śla­ją­ca czę­stość wy­ko­ny­wa­nych prób­ko­wań obra­zu, która jest wy­ko­ny­wa­na przez przet­wor­ni­ki urzą­dze­nia re­je­stru­ją­ce­go.

Do okre­śle­nia roz­dziel­czo­ści dru­ka­rek, plo­te­rów, naś­wiet­la­rek wy­ko­rzy­stu­je się pa­ra­metr dpi.

Wikipedia


spianato

okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: z pro­sto­tą, czy­sto, równo, spo­koj­nie


SJP.pl

przy­słó­wek

 (1.1) muz. równo, bez pa­to­su

Wiktionary


spiccato

[czy­taj: spik­ka­to] tech­ni­ka gry na in­stru­men­tach stru­no­wych, po­le­ga­ją­ca na wy­do­by­wa­niu dźwię­ków przy po­mo­cy lek­kich odbić smycz­ka od stru­ny; sal­ta­to


SJP.pl

Spic­ca­to (wym. spik­ka­to; wł. ury­wa­jąc) jest tech­ni­ką ar­ty­ku­la­cji w grze na in­stru­men­tach smycz­ko­wych i po­le­ga na spe­cjal­nie ostrym i krót­kim po­cią­ga­niu smycz­kiem przy każ­dej nucie ze zmia­ną kie­run­ku smycz­ka; ina­czej jest to ostre stac­ca­to. Jest to rów­no­cze­śnie jeden z ro­dza­jów tech­ni­ki smycz­ko­wa­nia.

Wikipedia


spicetka

po­tocz­nie: człon­ki­ni ze­spo­łu Spice Girls


SJP.pl


spichlerz

bu­dy­nek przez­na­czo­ny do prze­cho­wy­wa­nia za­pa­sów żyw­no­ścio­wych; spichrz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) roln. bu­dy­nek słu­żą­cy za ma­ga­zyn zbóż

Wiktionary

Spich­lerz ("spichrz", "śpich­lerz", "ele­wa­tor zbo­żo­wy") – jedno- lub kil­ku­kon­dy­gna­cyj­na bu­dow­la przez­na­czo­na do prze­cho­wy­wa­nia ma­te­ria­łów syp­kich, głów­nie zia­ren zbóż – luzem lub w wor­kach, cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się zwar­tą bryłą, stro­my­mi da­cha­mi, trój­kąt­ny­mi szczy­ta­mi i nie­wiel­ki­mi okna­mi.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈspʲixlɛʃ, AS: spʹiχleš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spichrz m.

:: zdrobn. spichlerzyk m.

 przym. spichlerzowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) spichrz, daw. swironek, gwara. świren, świernia

Wiktionary


spichlerzowy

przy­miot­nik od: spich­lerz


SJP.pl


spichlerzyk

zdrob­nie­nie od: spich­lerz


SJP.pl


spichrz

bu­dy­nek przez­na­czo­ny do prze­cho­wy­wa­nia za­pa­sów żyw­no­ścio­wych; spich­lerz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ar­chit. bu­dy­nek, w któ­rym prze­cho­wu­je się ziar­na zbóż;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spʲixʃ, AS: spʹiχš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spichlerz m.

 przym. spichrzowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. spichlerz

Wiktionary


spichrzanka

omac­ni­ca spi­chrzan­ka - ćma z ro­dzi­ny omac­ni­co­wa­tych, szkod­nik do­mo­wy; mól spo­żyw­czy, mól ku­chen­ny


SJP.pl


spichrzel

spi­chrzel su­ry­nam­ski - ga­tu­nek chrzą­szcza z ro­dzi­ny spi­chrze­lo­wa­tych


SJP.pl


spichrzelowate

o ce­chach spi­chrze­lo­wa­tych (ro­dzi­na chrzą­szczy)


SJP.pl

Spi­chrze­lo­wa­te ("Sil­va­ni­dae") – ro­dzi­na chrzą­szczy z po­drzę­du wie­lo­żer­nych.

Wikipedia


spichrzelowaty

o ce­chach spi­chrze­lo­wa­tych (ro­dzi­na chrzą­szczy)


SJP.pl


spichrzeniowy

po­le­ga­ją­cy na od­kła­da­niu się sub­stan­cji w żywym or­ga­niz­mie


SJP.pl


spichrzowy

przy­miot­nik od: spichrz


SJP.pl


spicz

po­tocz­nie: prze­mó­wie­nie; spe­ech


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. żart. krót­kie prze­mó­wie­nie lub mowa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przy­nie­sio­no wino, i ka­pi­tan wypił na­przód za moje zdro­wie sto­jąc, wy­ją­kną­wszy ro­dzaj spi­czu przed wy­chy­le­niem kie­lisz­ka.

 (1.1) W krót­ką przer­wę wdar­łem się ze spi­czem o Kirku Do­u­gla­sie, który nie dość, że aktor, to je­szcze znaw­ca sztu­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spiker mos., spikerka ż.

 przym. spikerski

Wiktionary


spiczak

daw­niej:
1. jed­no­rocz­ny jeleń, któ­re­go pier­wsze po­ro­że nie ma odnóg; szpi­czak;
2. na­rzę­dzie o spi­cza­stym za­koń­cze­niu


SJP.pl

Spi­czak ("Brze­ziń­ski I, Spi­czak-Brze­ziń­ski I, Spi­czek, Za­ba­wa od­mien­ny") – ka­szub­ski herb szla­chec­ki, od­mia­na herbu Za­ba­wa.

Wikipedia


spiczasto

przy­słó­wek

 (1.1) ostro, z ostrym, wą­skim za­koń­cze­niem, w kształ­cie szpi­ca

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spʲiˈt͡ʃastɔ, AS: spʹičasto

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szpic m.

 przym. szpiczasty, spiczasty

 przysł. szpiczasto

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szpiczasto

Wiktionary


spiczastogłowy

ma­ją­cy spi­cza­stą głowę


SJP.pl


spiczastonosy

ma­ją­cy spi­cza­sty nos


SJP.pl


spiczasty

zwę­ża­ją­cy się na końcu w szpic; szpi­cza­sty; śpi­cza­sty


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy ostre, wą­skie za­koń­cze­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przy for­te­pia­nie sie­dział wy­so­ki pan o szla­chet­nej twa­rzy oko­lo­nej spi­cza­stą, si­wie­ją­cą bród­ką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spʲiˈt͡ʃastɨ, AS: spʹičasty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szpic m., szpica ż., szpikulec m., szpilka ż.

 przysł. szpiczasto, spiczasto

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szpiczasty, ostry

Wiktionary


spiczyn

Spi­czyn – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na na Wy­so­czyź­nie Lu­bar­tow­skiej, w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie łę­czyń­skim, w gmi­nie Spi­czyn. Leży nad rzeką By­strzy­cą (do­pływ Wie­prza), przy dro­dze wo­je­wódz­kiej nr 829

Miej­sco­wość jest so­łect­wem, sie­dzi­bą gminy Spi­czyn. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go Lud­no­ści i Miesz­kań z roku 2011 wieś miała 688 miesz­kań­ców.

Wikipedia


spiczyński

przy­miot­nik od: Spi­czyn


SJP.pl


spid

slan­go­wa nazwa am­fe­ta­mi­ny; speed


SJP.pl


spider

[czy­taj: spaj­der] śro­do­wi­sko­wo: ot­war­te nad­wo­zie dwu­o­so­bo­we­go sa­mo­cho­du spor­to­we­go; ro­ad­ster, spy­der


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • spi­der – ro­dzaj nad­wo­zia
  • spi­der – przy­rząd sno­o­ke­ro­wy
  • Spi­der – kra­ter ude­rze­nio­wy w Au­stra­lii
  • Fiat 124 Spi­der – sa­mo­chód spor­to­wy
  • Alfa Romeo Spi­der – sa­mo­chód spor­to­wy klasy kom­pak­to­wej pro­du­ko­wa­ny przez wło­ską markę Alfa Romeo w la­tach 1966−2010

Wikipedia


spider-man

[czy­taj: SPAJdermen] su­per­bo­ha­ter ob­da­rzo­ny wsku­tek ugry­zie­nia przez ra­dio­ak­tyw­ne­go pa­ją­ka ta­ki­mi mo­ca­mi jak wiel­ka siła, zwin­ność, szyb­kość, umie­jęt­ność cho­dze­nia po ścia­nach oraz pa­ję­czy zmysł ostrze­ga­ją­cy przed nie­bez­pie­czeń­stwem; po­sia­da też na prze­gu­bach rąk urzą­dze­nia do wy­strze­li­wa­nia sub­stan­cji przy­po­mi­na­ją­cej pa­ję­czą sieć


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) liter. film. fik­cyj­na po­stać ko­mik­so­wa i fil­mo­wa;

Wiktionary

(z ang. „czło­wiek pająk”), pełne imię i naz­wi­sko: Peter Ben­ja­min Par­ker – fik­cyj­na po­stać (su­per­bo­ha­ter) znany z ko­mik­sów wy­da­wa­nych przez Mar­vel Co­mics. Zo­sta­ła stwo­rzo­na przez sce­na­rzy­stę Stana Lee, ry­sow­ni­ka Steve’a Ditko, a także Jacka Kirby’ego. Po­stać ta po raz pier­wszy po­ja­wi­ła się w "Ama­zing Fan­ta­sy" (vol.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do­ryw­czo za­ra­bia w re­dak­cji jako do­cho­dzą­cy fo­to­re­por­ter, który ma wy­łącz­ność na zdję­cia Spi­der-Mana, czyli sa­me­go sie­bie.

Wiktionary


spiderman

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) liter. film. fik­cyj­na po­stać ko­mik­so­wa i fil­mo­wa;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W ki­nach można zo­ba­czyć ko­lej­ną część przy­gód Spi­der­ma­na – Czło­wie­ka Pa­ją­ka.

Wiktionary


spidować

po­tocz­nie: spi­do­wać się - brać nar­ko­ty­ki


SJP.pl


spiec

1. pie­kąc zbyt długo, wy­su­szyć lub za­ru­mie­nić coś za bar­dzo;
2. zbyt mocno opa­lić na słoń­cu


SJP.pl


spiechowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


spieczenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spiec.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. spiec dk., spiekać ndk., piec ndk.

 rzecz. spiekanie n., piec m., pieczenie n.

 przym. piekarski

Wiktionary


spieczony

1. pie­kąc zbyt długo, wy­su­szyć lub za­ru­mie­nić coś za bar­dzo;
2. zbyt mocno opa­lić na słoń­cu


SJP.pl


spiegando

okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: roz­wi­ja­jąc, coraz gło­śniej


SJP.pl


spiek

pro­dukt spie­ka­nia


SJP.pl


spieka

po­tocz­nie: spie­ko­ta


SJP.pl


spiekalniczka

pra­cow­ni­ca spie­kal­ni


SJP.pl


spiekalniczy

zwią­za­ny z pro­ce­sem spie­ka­nia


SJP.pl


spiekalnik

ro­bot­nik w spie­kal­ni


SJP.pl


spiekalny

o ka­wał­kach węgla, rudy itp.: da­ją­cy się zle­pić w więk­sze bryły pod wpły­wem wy­so­kiej tem­pe­ra­tu­ry


SJP.pl


spiekanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spie­kać.

Wiktionary

Spie­ka­nie (prosz­ków ce­ra­micz­nych lub me­ta­licz­nych) – zja­wi­sko za­cho­dzą­ce sa­mo­rzut­nie wraz z pod­nie­sie­niem tem­pe­ra­tu­ry, któ­re­go kie­ru­nek jest usta­lo­ny przez spa­dek en­tal­pii swo­bod­nej, to­wa­rzy­szą­cy zmniej­sze­niu się roz­wi­nię­cia po­wierzch­ni swo­bod­nych ukła­du.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. piec mrz., spieczenie n., spiekota ż.

 czas. piec

 przym. piekarski

Wiktionary


spiekany

1. zbyt mocno opa­lać się na słoń­cu;
2. zle­piać się pod wpły­wem wy­so­kiej tem­pe­ra­tu­ry


SJP.pl


spiekać

1. zbyt mocno opa­lać się na słoń­cu;
2. zle­piać się pod wpły­wem wy­so­kiej tem­pe­ra­tu­ry


SJP.pl


spiekota

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) me­te­o­rol. dot­kli­wy upał przy dużym na­sło­necz­nie­niu

Wiktionary

Spie­ko­ta – album ze­spo­łu De Mono z 2012 roku za­wie­ra­ją­cy co­ve­ry pol­skich prze­bo­jów z lat 60. i 70. utrzy­ma­ne w stylu reg­gae. W na­gra­niach go­ścin­nie udział wzię­li Ma­ri­ka, Ju­nior Stress, Dawid Por­tasz oraz Che­e­ba.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pa­mię­tasz te dłu­gie mar­sze na spie­ko­cie, kiedy nie­raz pi­li­śmy wodę z ka­łu­ży; albo ten po­chód przez bagno, w któ­rym za­mo­czy­li­śmy ła­dun­ki; albo te noc­le­gi w la­sach i na po­lach, kiedy jeden dru­gie­mu spy­chał głowę z tor­ni­stra i ukrad­kiem ścią­gał płaszcz słu­żą­cy za wspól­ną koł­drę?

 (1.1) Mam już dość tej spie­ko­ty!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spʲjɛˈkɔta, AS: spʹi ̯ekota

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spiekanie n., spiekłość ż.

 czas. spiec dk., spiekać ndk.

 przym. spiekany, spiekły

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gorąc, gorąco, patelnia, skwar, ukrop, upał, war, żar; reg. hyca; reg. śl. hica

Wiktionary


spiekowy

przy­miot­nik do: spiek


SJP.pl


spiekły

wy­su­szo­ny i po­pę­ka­ny od go­rą­ca


SJP.pl


spielberg

[czy­taj: spil­berg] naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Spiel­berg – mia­sto w kraju związ­ko­wym Sty­ria, w po­wie­cie Mur­tal
  • Anne Spiel­berg (ur. 1949) – ame­ry­kań­ska sce­na­rzyst­ka, sio­stra Ste­ve­na
  • Ar­nold Spiel­berg (ur. 1917) – ame­ry­kań­ski in­ży­nier, oj­ciec Ste­ve­na
  • Chri­sti­ne Spiel­berg (ur. 1941) – nie­miec­ka lek­ko­at­let­ka
  • La­ri­sa Spiel­berg (ur. 1980) – ame­ry­kań­ska łyż­wiar­ka fi­gu­ro­wa
  • Robin Spiel­berg (ur. 1962) – ame­ry­kań­ska pia­nist­ka
  • Sasha Spiel­berg (ur. 1990) – ame­ry­kań­ska ak­tor­ka, córka Ste­ve­na
  • Ste­ven Spiel­berg (ur. 1946) – ame­ry­kań­ski re­ży­ser, sce­na­rzy­sta i pro­du­cent fil­mo­wy
  • Wil­helm Spiel­berg (1826–1890) – nie­miec­ki po­li­tyk
  • (25930) Spiel­berg – pla­ne­to­i­da
  • Spil­berg
  • Spiel­berg­horn

Wikipedia


spielbergowski

[czy­taj: spil­ber­gow­ski] taki jak u Spiel­ber­ga, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla fil­mów Spiel­ber­ga


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) film. zwią­za­ny z twór­czo­ścią re­ży­se­ra Ste­ve­na Spiel­ber­ga

Wiktionary


spieniacz

przy­rząd do two­rze­nia piany z mleka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. kulin. urzą­dze­nie słu­żą­ce do ro­bie­nia piany, np. z mleka lub kawy

 (1.2) chem. sub­stan­cja, która do­da­na do płynu wyt­wa­rza pianę

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspʲjɛ̇̃ɲat͡ʃ, AS: spʹi ̯ė̃ńač

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spienianie n., piana ż., pianka, spienienie n., spieniarka ż.

 czas. spieniać ndk., spienić dk.

 przym. pianowy, pienisty, piankowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) spieniarka

 (1.2) środek pianotwórczy

Wiktionary


spienianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spie­niać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niespienianie n., pianka ż., spieniacz mrz.

 czas. spieniać ndk.

Wiktionary


spieniać

za­pie­niać;
1. czy­nić coś pie­nią­cym się;
2. po­kry­wać po wierz­chu pianą;
3. po­tocz­nie: zło­ścić; wku­rzać, wner­wiać, wpie­niać;
4. spie­niać się -
a) po­kry­wać się pianą;
b) po­tocz­nie: zło­ścić się; pie­nić się, wpie­niać się


SJP.pl


spienić

wyt­wo­rzyć pianę z cze­goś


SJP.pl


spieprzanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spie­przać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spʲjɛˈpʃãɲɛ, AS: spʹi ̯epšãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. spieprzać

Wiktionary


spieprzać

wul­gar­nie: ucie­kać, czmy­chać, zmy­kać


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) pot. ucie­kać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Spie­przaj pan!

 (1.1) Ktoś nas zo­ba­czył, spie­prza­my stąd!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspʲjɛpʃat͡ɕ, AS: spʹi ̯epšać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spieprzanie n.

 czas. pieprzyć, spieprzyć dk.

 przym. pieprznięty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) uciekać, pot. spływać, pot. spylać, pot. zmywać się, wulg. spierdalać

Wiktionary


spieprzenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spie­przyć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. spieprzyć

 rzecz. pieprz mrz.

Wiktionary


spieprzyć

1. po­tocz­nie: zep­suć coś lub zro­bić coś byle jak;
2. po­tocz­nie: uciec skądś;
3. spie­przyć się - spaść z wy­so­ko­ści


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) pot. źle coś wy­ko­nać

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni

 (2.1) do­ko­na­ny od|spie­przać. (ucie­kać)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie ro­zu­miem, jak mo­głeś to spie­przyć!

 (1.1) - Czemu nie ma mu­zy­ki? - Pew­nie radio się spie­przy­ło.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspʲjɛpʃɨt͡ɕ, AS: spʹi ̯epšyć

Wiktionary

Powiązane:

 czas. spieprzać, pieprzyć

 przym. pieprznięty

 rzecz. pieprz mrz., spieprzenie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zepsuć, zawalić, pot. sknocić, wulg. spierdolić

Wiktionary


spieralny

da­ją­cy się usu­nąć przez pra­nie


SJP.pl


spierać

pio­rąc usu­wać brud lub plamy z ma­te­ria­łu, pio­rąc od­bar­wiać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. sprać)

 (1.1) usu­wać nie­czy­sto­ści, farbę, kolor z tka­ni­ny po­przez pra­nie

 (1.2) bić dot­kli­wie

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny spie­rać się (dk. sprać się)

 (2.1) pod­da­wać się usu­wa­niu brudu, pla­ma­am, farby, ko­lo­ru

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny spie­rać się (dk. brak)

 (3.1) pro­wa­dzić spór

Wiktionary

Powiązane:

 (1-2)

:: rzecz. spieranie n., spranie n.

:: przym. spieralny

 (3.1)

:: rzecz. spieranie się n., spór mrz.

:: przym. sporny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) odpierać

 (1.2) bić, tłuc, walić

 (2.1) schodzić

 (3.1) dyskutować, kłócić się, kruszyć kopie, sprzeczać się, prowadzić / toczyć / wieść spór

Wiktionary


spierdalanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spier­da­lać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌspʲjɛrdaˈlãɲɛ, AS: spʹi ̯erdalãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spierdolenie n.

 czas. zapierdalać, pierdolić, spierdalać ndk., spierdolić dk.

Wiktionary


spierdalać

wul­gar­nie: ucie­kać


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. spier­do­lić)

 (1.1) wulg. po­spiesz­nie od­da­lać się z ja­kie­goś miej­sca

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mam ci tylko do po­wie­dze­nia dwa słowa: spier­da­laj, skur­wy­sy­nie!

 (1.1) Jak im świs­ną­łem tą ło­pa­tą przed nosem, to spier­da­la­li, aż się ku­rzy­ło.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spʲjɛrˈdalat͡ɕ, AS: spʹi ̯erdalać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spierdalanie n., spierdolenie n.

 czas. spierdolić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) posp. spieprzać, spierdzielać; neutr. uciekać

Wiktionary


spierdasić

po­tocz­nie: zro­bić coś źle lub nie­u­dol­nie; spie­przyć, spier­dzie­lić, spier­do­lić


SJP.pl


spierdaszać

po­tocz­nie: robić coś źle lub nie­u­dol­nie; spie­przać, spier­dzie­lać


SJP.pl


spierdolenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spier­do­lić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌspʲjɛrdɔˈlɛ̃ɲɛ, AS: spʹi ̯erdolẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spierdalanie n.

 czas. zapierdalać, pierdolić, spierdalać ndk., spierdolić dk.

Wiktionary


spierdolina

wul­gar­nie:
1. coś nie­u­da­ne­go; knot, nie­wy­pał;
2. osoba nie­ra­dzą­ca sobie z czymś


SJP.pl


spierdolić

zje­bać; wul­ga­ryzm o wielu zna­cze­niach, m.in.:
1. zni­szczyć, zep­suć, spar­ta­czyć;
2. uciec;
3. zrzu­cić (kogoś skądś);
4. spier­do­lić się:
a) spaść;
b) pierd­nąć


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni

 (1.1) wulg. do­ko­na­ny od|spier­da­lać.

cza­sow­nik prze­chod­ni

 (2.1) wulg. zep­suć

 (2.2) wulg. zro­bić źle

 (2.3) wulg. zrzu­cić, zepch­nąć; prze­wró­cić

 (2.4) wulg. uciec

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Te kurwy spier­do­li­ły mi kompa!

 (2.2) Ten po­je­ba­niec znów to­tal­nie spier­do­lił spra­wę.

 (2.3) Wi­dzia­łeś, jak ten koleś spier­do­lił sta­ru­chę z ławki?

 (2.4) Na szczę­ście udało się nam spier­do­lić przed po­li­cją.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spʲjɛrˈdɔlʲit͡ɕ, AS: spʹi ̯erdolʹić

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pierdolić, wpierdolić, wypierdolić, podpierdolić, zapierdolić, dopierdolić, spierdalać, zapierdalać

 rzecz. spierdalanie n., spierdolenie

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) zepsuć

Wiktionary


spierdzielanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) posp. od­cza­sow­ni­ko­wy od|spier­dzie­lać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niespierdzielanie n., spierdzielenie n.

 czas. spierdzielać ndk., spierdzielić dk.

Wiktionary


spierdzieć

po­tocz­nie: spier­dzieć się - za­nie­czy­ścić po­wie­trze ga­za­mi tra­wien­ny­mi


SJP.pl


spierwiastkować

obli­czyć pier­wia­stek danej licz­by


SJP.pl


spierzchać

o skó­rze, war­gach itp.: sta­wać się szorst­kim


SJP.pl


spierzchnięty

o skó­rze: szorst­ki, chro­po­wa­ty; spierz­chły


SJP.pl


spierzchły

o skó­rze: szorst­ki, chro­po­wa­ty; spierzch­nię­ty


SJP.pl


spierścieniać

daw­niej: skrę­cać, zwi­jać


SJP.pl


spierścienić

daw­niej: skrę­cić, zwi­nąć


SJP.pl


spieszczanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spie­szczać.

Wiktionary


spieszczać

1. na­da­wać gło­so­wi pie­szczot­li­we brzmie­nie;
2. uży­wać słów w for­mie zdrob­nia­łej, pie­szczot­li­wej;
3. daw­niej: roz­pie­szczać


SJP.pl


spieszczenie

1. nadać gło­so­wi pie­szczot­li­we brzmie­nie;
2. użyć słowa w for­mie zdrob­nia­łej, pie­szczot­li­wej;
3. daw­niej: roz­pie­ścić


SJP.pl

Spie­szcze­nie – wyraz na­da­ją­cy pie­szczot­li­wą formę wy­po­wie­dzi oraz okre­śla­ją­cy sto­su­nek osoby mó­wią­cej do przed­mio­tu/osoby na­zy­wa­nej. W funk­cji spie­szczeń by­wa­ją uży­wa­ne czę­sto zdrob­nie­nia. Ist­nie­ją jed­nak także osob­ne for­ma­cje hi­po­kry­stycz­ne two­rzo­ne za po­mo­cą spe­cjal­nych su­fik­sów przy znacz­nych zwy­kle mo­dy­fi­ka­cjach pod­sta­wy sło­wot­wór­czej.

Wikipedia


spieszenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spie­szyć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spʲjɛˈʃɛ̃ɲɛ, AS: spʹi ̯ešẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. spieszyć, śpieszyć

 rzecz. spieszność ż.

Wiktionary


spiesznie

przy­słó­wek

 (1.1) zob. śpiesz­nie.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Roz­mów­czy­ni drep­ta­ła więc spiesz­nie dłu­gim ko­ry­ta­rzem w kie­run­ku kuch­ni, która mie­ści­ła się przy końcu służ­bo­we­go skrzy­dła domu.

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. śpiesznie, śpieszno, spieszno

 czas. śpieszyć

 rzecz. spieszność ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) śpieszno, spieszno

Wiktionary


spieszniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ków: spiesz­nie, spiesz­no


SJP.pl


spieszniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: spiesz­ny


SJP.pl


spieszno

przy­słó­wek

 (1.1) z wiel­ką chę­cią, z poś­pie­chem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W pier­wszą nie­dzie­lę po Wnie­bow­zię­ciu Gór­no­ślą­zacz­kom spiesz­no do Pie­kar.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spieszność ż.

 przym. spieszny

 przysł. spiesznie, śpiesznie

Wiktionary


spieszność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest spiesz­ne; cecha tych, któ­rzy są spiesz­ni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pośpiech m., spieszenie n., pospieszenie n., przyspieszenie n., przyspieszanie n., pospieszny mrz.

 czas. śpieszyć, spieszyć ndk., pospieszyć dk., przyspieszyć dk., przyspieszać ndk.

 przym. spieszny, pospieszny

 przysł. spiesznie, pospiesznie, śpiesznie, spieszno

Wiktionary


spieszny

szyb­ki, pręd­ki, po­spiesz­ny; śpiesz­ny


SJP.pl


spieszyn

Spie­szyn – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie biel­skim, w gmi­nie Brańsk.

W 1921 roku wieś li­czy­ła 38 domów i 227 miesz­kań­ców, w tym 172 ka­to­li­ków i 51 pra­wo­sław­nych oraz 4 wyz­na­nia moj­że­szo­we­go. wszy­scy miesz­kań­cy za­de­kla­ro­wa­li pol­ską przy­na­leż­ność na­ro­do­wą.

Wikipedia


spieszyć

uczy­nić kogoś pie­szym


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) inna forma cza­sow­ni­ka → śpie­szyć

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (2.1) wojsk. uczy­nić kogoś pie­szym, naj­czę­ściej o kon­nych lub me­cha­nicz­nych od­dzia­łach woj­ska

cza­sow­nik zwrot­ny spie­szyć się

 (3.1) inna forma cza­sow­ni­ka → śpie­szyć się

 (3.2) wojsk. o żoł­nie­rzu: stać się pie­szym, zsia­da­jąc z konia lub wy­sia­da­jąc z po­ja­zdu me­cha­nicz­ne­go

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Wszyst­kie pułki roz­poz­naw­cze zo­sta­ły spie­szo­ne i dzia­ła­ły jak pie­cho­ta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspʲjɛʃɨt͡ɕ, AS: spʹi ̯ešyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spieszność ż., pieszy m., spieszenie

 przym. pieszy

 czas. pospieszać, pospieszyć, śpieszyć

Wiktionary


spietrasić

cza­sow­nik

 (1.1) gw-pl|Kresy. po­stą­pić źle, prze­skro­bać coś

Wiktionary


spietrać

prze­stra­szyć się


SJP.pl


spieścić

1. nadać gło­so­wi pie­szczot­li­we brzmie­nie;
2. użyć słowa w for­mie zdrob­nia­łej, pie­szczot­li­wej;
3. daw­niej: roz­pie­ścić


SJP.pl


spigot

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. dwu­stron­na śruba, nie­kie­dy o róż­nych gwin­tach i peł­nią­ca rolę adap­te­ra

Wiktionary


spijanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spi­jać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. picie n., pijus mos.

Wiktionary


spijać

1. upi­jać wierzch­nią część płynu;
2. upa­jać kogoś al­ko­ho­lem


SJP.pl


spik

ko­mu­ni­ka­tor in­ter­ne­to­wy


SJP.pl

Spik – po­rzu­co­ny ko­mu­ni­ka­tor in­ter­ne­to­wy Wir­tu­al­nej Pol­ski, na­stęp­ca wpkon­tak­tu.

Głów­nym spon­so­rem prac nad roz­wo­jem pro­gra­mu była Te­le­ko­mu­ni­ka­cja Pol­ska S.A. Pro­gram Spik prze­stał być roz­wi­ja­ny 24 kwiet­nia 2009 r. Po­mi­mo to w na­stęp­nym roku nadal za­li­cza­ny był do naj­po­pu­lar­niej­szych ko­mu­ni­ka­to­rów w kraju, dla­te­go też pro­gra­mi­ści Wir­tu­al­nej Pol­ski nadal utrzy­my­wa­li funk­cjo­nal­ność pro­gra­mu, udo­stęp­nia­jąc od­po­wied­nie po­praw­ki, a ostat­nia wer­sja pro­gra­mu wy­da­na zo­sta­ła w dniu 31 lipca 2012 r.

Wikipedia


spikać

po­tocz­nie: mówić po an­giel­sku


SJP.pl


spiker

spe­a­ker;
1. osoba za­po­wia­da­ją­ca po­szcze­gól­ne po­zy­cje pro­gra­mu w radiu lub te­le­wiz­ji, od­czy­tu­ją­ca przy­go­to­wa­ne tek­sty lub w inny po­dob­ny spo­sób pra­cu­ją­ca gło­sem;
2. prze­wod­ni­czą­cy izby niż­szej par­la­men­tu w kra­jach an­glo­sa­skich


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba za­po­wia­da­ją­ca pro­gra­my w radio lub te­le­wiz­ji lub czy­ta­ją­ca przy­go­to­wa­ne tek­sty

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • spi­ker (spe­a­ker) – pre­zen­ter
  • spi­ker (spe­a­ker) – prze­wod­ni­czą­cy par­la­men­tu:
    • Spi­ker Izby Gmin Wiel­kiej Bry­ta­nii
    • Spi­ker Izby Re­pre­zen­tan­tów Sta­nów Zjed­no­czo­nych
    • okre­śle­nie prze­wod­ni­czą­ce­go par­la­men­tu w j. ro­syj­skim (), ukra­iń­skim () i bia­ło­ru­skim ()
  • spi­ker pro tem­po­re (spe­a­ker pro tem­po­re) – za­stęp­ca prze­wod­ni­czą­ce­go par­la­men­tu sta­no­we­go w Sta­nach Zjed­no­czo­nych
  • na­ti­ve spe­a­ker – ro­dzi­my użyt­kow­nik da­ne­go ję­zy­ka
  • PC spe­a­ker – gło­śnik kom­pu­te­ro­wy

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈspʲikɛr, AS: spʹiker

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spicz m.

:: fż. spikerka ż.

 przym. spikerski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) prezenter

Wiktionary


spikerka

spe­a­ker­ka;
1. pra­cow­nicz­ka radia lub TV od­czy­tu­ją­ca tek­sty, za­po­wia­da­ją­ca pro­gram; osoba wy­gła­sza­ją­ca ko­men­tarz w fil­mie, po­da­ją­ca in­for­ma­cję przez me­ga­fon itp.
2. pot. za­ję­cie spi­ke­ra
3. środ. po­mie­szcze­nie, w któ­rym pra­cu­je spi­ker


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta za­po­wia­da­ją­ca pro­gra­my w radio lub te­le­wiz­ji albo czy­ta­ją­ca przy­go­to­wa­ne tek­sty

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spʲiˈkɛrka, AS: spʹikerka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spicz m.

:: fm. spiker m.

 przym. spikerski

Wiktionary


spikerować

wy­ko­ny­wać zawód spi­ke­ra


SJP.pl


spikerski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze spi­ke­rem, do­ty­czą­cy spi­ke­ra

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spiker mos., spikerka ż., spicz mrz.

Wiktionary


spikerstwo

1. za­ję­cie spi­ke­ra;
2. sta­no­wi­sko spi­ke­ra - prze­wod­ni­czą­ce­go izby niż­szej par­la­men­tu w kra­jach an­glo­sa­skich


SJP.pl


spiknąć

1. do­pro­wa­dzić do spot­ka­nia kogoś z kimś;
2. spi­knąć się - sprzy­mie­rzyć się z kimś prze­ciw­ko komuś; spąch­nąć się


SJP.pl


spikować

skie­ro­wać sa­mo­lot pio­no­wo w dół


SJP.pl


spikselizować

znieksz­tał­cić obraz cy­fro­wy lub obraz wideo, uka­zu­jąc po­szcze­gól­ne pik­se­le, zwy­kle w celu unie­moż­li­wie­nia roz­poz­na­nia okre­ślo­nych szcze­gó­łów; spik­se­lo­wać, za­pik­se­lo­wać, za­pik­se­li­zo­wać, wy­pik­se­lo­wać, wy­pik­se­li­zo­wać


SJP.pl


spikselować

znieksz­tał­cić obraz cy­fro­wy lub obraz wideo, uka­zu­jąc po­szcze­gól­ne pik­se­le, zwy­kle w celu unie­moż­li­wie­nia roz­poz­na­nia okre­ślo­nych szcze­gó­łów; spik­se­li­zo­wać, za­pik­se­lo­wać, za­pik­se­li­zo­wać, wy­pik­se­lo­wać, wy­pik­se­li­zo­wać


SJP.pl


spilit

mag­mo­wa skała


SJP.pl

Spi­lit – wy­lew­na (ba­zalt) lub ży­ło­wa (dia­baz) skała mag­mo­wa two­rzą­ca się pod­czas erup­cji pod­mor­skich. Skała jest pro­duk­tem pod­mor­skie­go wul­ka­niz­mu, pod­da­nym trans­for­ma­cji po­przez pro­ce­sy pne­u­ma­to­li­zy lub pro­ce­sy hy­dro­ter­mal­ne w śro­do­wi­sku wody mor­skiej. Wy­stę­pu­je razem z ke­ra­to­fi­rem.

Wikipedia


spilśniać

1. wią­zać włó­kna weł­nia­ne lub sierść w zwar­tą masę przez dzia­ła­nie wody i tem­pe­ra­tu­ry; fo­lo­wać, fo­lu­szo­wać;
2. zgę­ścić włó­kna masy pa­pier­ni­czej na drga­ją­cym sicie pa­pier­ni­cy;
3. spil­śniać się:
a) o włó­knach i tka­ni­nach weł­nia­nych: sta­wać się zbi­tym; fo­lo­wać się;
b) o masie pa­pier­ni­czej: gęst­nieć na sicie pa­pier­ni­cy


SJP.pl


spin

1. wła­ści­wy dla danej cząst­ki (np. elek­tro­nu, atomu) mo­ment pędu, zwią­za­ny z jej obro­tem wokół włas­nej osi;
2. spo­sób przed­sta­wia­nia in­for­ma­cji ma­ją­cy nadać im ko­rzyst­ną dla na­daw­cy in­ter­pre­ta­cję


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fiz. włas­ny mo­ment pędu cząst­ki;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. plu­ral|spina.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • spin (w fi­zy­ce) – włas­ny mo­ment pędu (mo­ment) danej cząst­ki w ukła­dzie, w któ­rym cząst­ka spo­czy­wa,
  • spin (w pu­blic re­la­tions/so­cjo­tech­ni­ce) – pe­jo­ra­tyw­ne okre­śle­nie mocno znieksz­tał­co­ne­go por­tre­tu rze­czy­wi­sto­ści.
  • spin (w jeź­dziect­wie) – ele­ment jazdy w stylu we­stern
  • Spin – ame­ry­kań­ski ma­ga­zyn mu­zycz­ny, ISSN 0886-3032
  • Spin – po­wieść z ga­tun­ku fan­ta­sty­ki na­u­ko­wej au­tor­stwa Ro­ber­ta Charl­sa Wil­so­na
  • Spin – sin­gel ame­ry­kań­skie­go ze­spo­łu Li­fe­ho­u­se

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bo­zo­ny mają spin cał­ko­wi­ty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spʲĩn, AS: spʹĩn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. spinowy

Wiktionary


spina

łą­czyć ze sobą (klam­rą, spi­na­czem, mo­stem itp.)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) slang. młodz. nagłe zde­ner­wo­wa­nie

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 3. os. lp. ter. od: spi­nać

Wiktionary

Spina – długi, niski i sze­ro­ki mur roz­dzie­la­ją­cy tory w cyrku rzym­skim. Wokół niego od­by­wa­ły się wy­ści­gi ryd­wa­nów. Wy­gląd muru opi­sa­ny na pod­sta­wie mo­za­i­ki z Bar­ce­lo­ny przed­sta­wiał się na­stę­pu­ją­co: na pod­mu­ro­wa­niu znaj­do­wa­ły się oł­ta­rze bóstw, po­są­gi, małe bu­dow­le kul­to­we albo de­ko­ra­cyj­ne (np.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈspʲĩna, AS: spʹĩna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spinka ż., spinanie n., spięcie n.

 czas. spinać ndk., spiąć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) spinka

Wiktionary


spinacz

pra­cow­nik kolei zaj­mu­ją­cy się spi­na­niem wa­go­nów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) biur. wy­gię­ty ka­wa­łek drutu słu­żą­cy do złą­cza­nia kar­tek pa­pie­ru;

 (1.2) gw-pl|Łódź. wsu­wa­na spin­ka do wło­sów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) kolej. pra­cow­nik kolei zaj­mu­ją­cy się spi­na­niem wa­go­nów

Wiktionary

Zo­bacz też: żabka (spin­ka).

Spi­nacz, spi­nacz biu­ro­wy – ka­wa­łek od­po­wied­nio wy­gię­te­go drutu, słu­żą­cy zwy­kle do utrzy­my­wa­nia razem pliku kar­tek pa­pie­ru. Spi­na­cze mogą być rów­nież pla­sti­ko­we, jed­nak po­dat­ne są na zła­ma­nia i nie mają ta­kiej ela­stycz­no­ści, jak dru­cia­ne.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Od­cze­ka­łam na lot­ni­sku swoje i do­sta­łam praw­dzi­wą wizę za je­dy­ne 60 do­la­rów, przy­cze­pio­ną do pasz­por­tu spi­na­cza­mi biu­ro­wy­mi.

 (1.2) Aby fry­zu­ra trzy­ma­ła się, fryz­jer­ka mu­sia­ła użyć aż czter­dzie­stu spi­na­czy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspʲĩnat͡ʃ, AS: spʹĩnač

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spineczka ż., spinka ż., spinanie n.

 czas. spinać ndk., spiąć dk., upiąć ndk., upinać ndk.

 przym. spięty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) spinacz biurowy

 (1.2) neutr. wsuwka; gw. Poznań szpanga

Wiktionary


spinaczowy

→ spi­nacz


SJP.pl

Patrz:

spinacz

spinaker

trój­kąt­ny ża­giel na jach­tach spor­to­wych


SJP.pl

Spi­na­ker (ang. "spin­na­ker", cza­sa­mi my­lo­ny z la­ta­czem) – duży wy­pu­kły ża­giel sto­so­wa­ny na stat­kach (głów­nie spor­to­wych) o oża­glo­wa­niu sko­śnym.

Nazwa po­cho­dzi praw­do­po­dob­nie od nazwy jach­tu "Sphinx", na któ­rym za­sto­so­wa­no ten ża­giel po raz pier­wszy.

Wikipedia


spinakerbom

drą­żek do usta­wia­nia spi­na­ke­ra przy wie­trze z tyłu


SJP.pl

Spi­na­ker­bom (spi-bom) – ru­cho­me drzew­ce słu­żą­ce do mo­co­wa­nia na­wietrz­ne­go rogu hal­so­we­go spi­na­ke­ra. Pod­czas że­glu­gi bez spi­na­ke­ra de­mon­to­wa­ny i prze­cho­wy­wa­ny na po­kła­dzie. Spi­na­ker­bom jest utrzy­my­wa­ny w pła­szczyź­nie pio­no­wej przez to­pe­nan­tę, która służy do jego uno­sze­nia, oraz przez ob­cią­gacz spi­na­ker­bo­mu, który służy do jego opu­szcza­nia.

Wikipedia


spinanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spi­nać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. spinać ndk.

 rzecz. spinka ż., spinacz mos./mrz.

Wiktionary


spinać

łą­czyć ze sobą (klam­rą, spi­na­czem, mo­stem itp.)


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. spiąć)

 (1.1) łą­czyć za po­mo­cą spi­na­cza, kla­mer­ki

 (1.2) zwią­zy­wać coś, za­ci­skać, ob­krę­ca­jąc sznu­rem, rze­mie­niem

 (1.3) łą­czyć dwa miej­sca ze sobą

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spinanie n., spinacz mrz., spięcie n., spinka ż., spineczka ż., upinanie n., upięcie n., spina ż.

 czas. zapinać, spiąć ndk., upinać ndk., upiąć dk., piąć ndk.

Wiktionary


spineczka

zdrob­nie­nie od: spin­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: spin­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spinka ż., spinanie n., spięcie n., spinacz m.

 czas. spinać ndk., spiąć dk.

Wiktionary


spinel

mi­ne­rał, pod­wój­ny, izo­mor­ficz­ny tle­nek me­ta­li dwu­war­to­ścio­wych i trój­war­to­ścio­wych; rów­nież grupa tych mi­ne­ra­łów o zbli­żo­nym skła­dzie che­micz­nym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geol. miner. mi­ne­rał za­wie­ra­ją­cy tlen­ki me­ta­li, wy­stę­pu­ją­cy w wielu barw­nych od­mia­nach;

 (1.2) jubil. ka­mień szla­chet­ny z osz­li­fo­wa­ne­go spi­ne­lu (1.1)

Wiktionary

Spi­nel (spi­nel wła­ści­wy) – mi­ne­rał z gro­ma­dy tlen­ków, za­li­cza­ny do grupy spi­ne­li. Na­le­ży do grupy mi­ne­ra­łów rzad­kich. Pod wzglę­dem che­micz­nym jest to pod­wój­ny tle­nek ma­gne­zu i glinu.

Naz­wa­ny w 1779 roku przez Jeana De­me­ste od ła­ciń­skie­go "spi­nel­la" = „mały cierń”, na­wią­zu­jąc do jego ostrych ośmio­ścien­nych krysz­ta­łów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Spi­nel może mieć wiele róż­nych barw, lecz naj­bar­dziej po­pu­lar­ny jest spi­nel czer­wo­ny, przez wiele lat uz­na­wa­ny za rubin.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspʲĩnɛl, AS: spʹĩnel

Wiktionary

Powiązane:

 przym. spinelowy

Wiktionary


spinelowy

przy­miot­nik od: spi­nel


SJP.pl


spingować

śro­do­wi­sko­wo: spraw­dzić ja­kość po­łą­cze­nia do urzą­dze­nia w sieci; za­pin­go­wać


SJP.pl


spining

spin­ning; w ry­bact­wie:
1. ro­dzaj wędki ze śred­niej dłu­go­ści wę­dzi­skiem i długą żyłką na­wi­ja­ną na ko­ło­wro­tek; spin­ner, spin­nin­gów­ka;
2. me­to­da po­ło­wu ryb za po­mo­cą wędki ze sztucz­ną przy­nę­tą na końcu żyłki, po­le­ga­ją­ca na ener­gicz­nym wy­rzu­ca­niu żyłki na dużą od­le­głość i po­wol­nym zwi­ja­niu jej na ko­ło­wro­tek


SJP.pl


spiningować

łowić ryby po­przez ener­gicz­ne wy­rzu­ca­nie żyłki na dużą od­le­głość i po­wol­ne zwi­ja­nie jej na ko­ło­wro­tek; spin­nin­go­wać


SJP.pl


spiningowy

zwią­za­ny ze spi­nin­giem; spin­nin­go­wy


SJP.pl


spinka

drob­ny przed­miot do spi­na­nia cze­goś, np. bie­liz­ny, wło­sów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) czę­sto zdo­bio­ny przed­miot do spi­na­nia cze­goś, np. wło­sów, kra­wa­ta, koł­nie­rzy­ka lub man­kie­tu

 (1.2) posp. slang. spi­na­nie się, na­pię­cie, ner­wo­wość

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • spin­ka – ina­czej: oczep (w bu­dow­nict­wie)
  • spin­ka (Ric­ke­nel­la) – ro­dzaj grzy­bów
  • spin­ka – ina­czej spi­nacz biu­ro­wy
  • co­dzien­ny uży­tek:
    • żabka (spin­ka za­ci­sko­wa ze sprę­żyn­ką) – kilka zna­czeń
    • spin­ki do man­kie­tów – spin­ka do spi­na­nia man­kie­tu rę­ka­wa ko­szu­li
    • spin­ka do kra­wa­ta lub musz­ki
    • spin­ka do wło­sów

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Pa­no­wie, po co ta spin­ka? Za dużo kasy za­in­we­sto­wa­li­ście, czy jak?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspʲĩnka, AS: spʹĩnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spinacz mrz., spinanie n., spięcie n., spineczka ż., upinanie n., upięcie n., spina ż.

 czas. spinać ndk., spiąć ndk., upinać ndk., upiąć dk., piąć ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) napięcie, nerwowość, stres

Wiktionary


spinkarz

w daw­nej Pol­sce: rze­mieśl­nik wy­ra­bia­ją­cy spin­ki, brosz­ki, sprzącz­ki z me­ta­lu


SJP.pl


spinner

w ry­bact­wie: ro­dzaj wędki ze śred­niej dłu­go­ści wę­dzi­skiem i długą żyłką na­wi­ja­ną na ko­ło­wro­tek; spi­ning, spin­ning, spin­nin­gów­ka


SJP.pl


spinning

[czy­taj: spi­ning]
1. ro­dzaj wędki ze śred­niej dłu­go­ści wę­dzi­skiem i długą żyłką na­wi­ja­ną na ko­ło­wro­tek; spi­ning, spin­ner, spin­nin­gów­ka;
2. me­to­da po­ło­wu ryb za po­mo­cą wędki ze sztucz­ną przy­nę­tą na końcu żyłki; spi­ning;
3. gru­po­wa jazda na ro­we­rach sta­cjo­nar­nych w rytm gło­śnej mu­zy­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ryb. me­to­da węd­ko­wa­nia po­le­ga­ją­ca na usta­wicz­nym rzu­ca­niu i wy­bie­ra­niu sztucz­nej przy­nę­ty;

 (1.2) ryb. wędka do spin­nin­gu (1.1)

 (1.3) sport. tre­ning na sta­cjo­nar­nym ro­we­rze

Wiktionary

Spin­ning – me­to­da spor­to­we­go i ama­tor­skie­go po­ło­wu ryb przy uży­ciu wędki, ko­ło­wrot­ka i sztucz­nej przy­nę­ty po­le­ga­ją­ca na na­prze­mien­nym za­rzu­ca­niu jej i ścią­ga­niu za po­mo­cą wę­dzi­ska i ko­ło­wrot­ka. Węd­karz może wy­ko­ny­wać także wa­bią­ce ruchy wę­dzi­skiem tak, aby ruch przy­nę­ty jak naj­bar­dziej przy­po­mi­nał ruch cho­rej, lub ran­nej ryby.

Wikipedia


spinningista

węd­karz ło­wią­cy ryby na spin­ning; spin­nin­go­wiec


SJP.pl


spinningistka

→ spin­nin­gi­sta


SJP.pl

Patrz:

spinningista

spinningować

[czy­taj: spi­nin­go­wać] łowić ryby po­przez ener­gicz­ne wy­rzu­ca­nie żyłki na dużą od­le­głość i po­wol­ne zwi­ja­nie jej na ko­ło­wro­tek; spi­nin­go­wać


SJP.pl


spinningowiec

węd­karz ło­wią­cy ryby na spin­ning; spin­nin­gi­sta


SJP.pl


spinningowy

przy­miot­nik od: spin­ning; spi­nin­go­wy


SJP.pl


spinningówka

w ry­bact­wie: ro­dzaj wędki ze śred­niej dłu­go­ści wę­dzi­skiem i długą żyłką na­wi­ja­ną na ko­ło­wro­tek; spi­ning, spin­ning, spin­ner


SJP.pl


spino

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) W. lp. od: spina

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspʲĩnɔ, AS: spʹĩno

Wiktionary


spinor

obiekt ge­o­me­trycz­ny w prze­strze­ni li­nio­wej bę­dą­cy uo­gól­nie­niem ten­so­ra


SJP.pl

Spi­nor – obiekt ge­o­me­trycz­ny o spe­cy­ficz­nych włas­no­ściach trans­for­ma­cyj­nych. Spi­no­ry trans­for­mu­ją się wzglę­dem re­pre­zen­ta­cji spi­no­ro­wej (ułam­ko­wej) grupy przeksz­tał­ceń.

Wikipedia


spinorowy

przy­miot­nik od: spi­nor


SJP.pl


spinowy

do­ty­czą­cy mo­men­tu pędu


SJP.pl


spinozaur

ro­dzaj du­że­go di­no­za­u­ra ga­dzio­mied­nicz­ne­go z po­drzę­du te­ro­po­dów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. pa­le­ont. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Spi­no­sa­u­rus|ref=tak., ro­dzaj di­no­za­u­ra ga­dzio­mied­ni­cze­go z ro­dzi­ny Spi­no­sa­u­ri­dae;

 (1.2) zool. zwie­rzę z ro­dza­ju spi­no­za­ur (1.1)

Wiktionary

Spi­no­za­ur ("Spi­no­sa­u­rus" – „kol­cza­sty ja­szczur”) – ro­dzaj te­ro­po­da z ro­dzi­ny spi­no­za­u­rów (Spi­no­sa­u­ri­dae) ży­ją­ce­go na te­re­nie obec­nej Afry­ki Pół­noc­nej od albu do ce­no­ma­nu, od około 107 do 94,5 mi­lio­nów lat temu. Pier­wsze ska­mie­nia­ło­ści spi­no­za­u­ra zo­sta­ły od­kry­te w Egip­cie w 1910 roku i opi­sa­ne przez nie­miec­kie­go pa­le­on­to­lo­ga Ern­sta Stro­me­ra.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Cha­rak­te­ry­stycz­ną cechą spi­no­za­u­ra są wy­so­kie wy­rost­ki kol­czy­ste krę­go­słu­pa.

Wiktionary


spinozaury

ro­dzaj du­że­go di­no­za­u­ra ga­dzio­mied­nicz­ne­go z po­drzę­du te­ro­po­dów


SJP.pl

Spi­no­za­u­ry (Spi­no­sa­u­ri­dae) – ro­dzi­na du­żych te­ro­po­dów z grupy te­ta­nu­rów (Te­ta­nu­rae).

Bu­do­wa ich szczęk i zębów poz­wa­la są­dzić, że ich głów­nym po­ży­wie­niem były ryby, cho­ciaż mogły po­lo­wać też na inne di­no­za­u­ry. War­tość izo­to­pu tlenu δ18Op za­war­te­go w zę­bach Spi­no­sa­u­ri­dae od­po­wia­da obec­nej u współ­wy­stę­pu­ją­cych z nimi żółwi i kro­ko­dy­lo­mor­fów, jest jed­nak niż­sza niż u in­nych te­ro­po­dów, co do­wo­dzi, że spi­no­za­u­ry­dy pro­wa­dzi­ły ziem­no­wod­ny tryb życia, a nie je­dy­nie po­lo­wa­ły w wo­dzie.

Wikipedia


spinozjański

taki jak u Spi­no­zy, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla Spi­no­zy; spi­no­zow­ski


SJP.pl


spinozowski

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Spi­no­zy lub z nim zwią­za­ny; Spi­noz­jań­ski


SJP.pl


spintaryskop

przy­rząd do ob­ser­wa­cji i li­cze­nia czą­stek alfa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. techn. przy­rząd uży­wa­ny daw­niej do ob­ser­wa­cji po­je­dyn­czych emi­sji czą­stek alfa przez ma­te­riał ra­dio­ak­tyw­ny, skła­da­ją­cy się z ekra­nu po­kry­te­go flu­o­re­scen­cyj­ną sub­stan­cją oraz so­czew­ki po­więk­sza­ją­cej;

Wiktionary

Spin­ta­ry­skop – przy­rząd skła­da­ją­cy się z ekra­nu flu­o­re­scen­cyj­ne­go i so­cze­wek, słu­żą­cy do ob­ser­wa­cji i li­cze­nia pro­mie­ni alfa. Naj­prost­sza po­stać licz­ni­ka scyn­ty­la­cyj­ne­go. Skon­stru­o­wa­ny w 1903 przez Wil­lia­ma Cro­o­ke­sa.

Na ekra­nie po­kry­tym siarcz­kiem cynku ob­ser­wu­je się pod mi­kro­sko­pem i liczy bły­ski wy­wo­ła­ne przez po­szcze­gól­ne cząst­ki alfa, które wy­sy­ła­ne są przez ba­da­ny pre­pa­rat alfa-pro­mie­niot­wór­czy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Prze­mi­nie­my wszy­scy, któ­rzy do­strze­ga­my dziś scyn­ty­la­cje, zni­kną nasi na­stęp­cy i na­stęp­cy na­szych na­stęp­ców, przej­dą stu­le­cia, zanim wy­czer­pie się odro­bi­na radu umie­szczo­na na końcu igły spin­ta­ry­sko­pu, zanim z łona swego prze­sta­nie wy­rzu­cać he­lo­we po­ci­ski.

Wiktionary


spintroniczny

→ spin­tro­ni­ka


SJP.pl

Patrz:

spintronika

spintronika

dzie­dzi­na wy­ko­rzy­stu­ją­ca włas­no­ści spinu elek­tro­nów w elek­tro­ni­ce


SJP.pl

Spin­tro­ni­ka (elek­tro­ni­ka spi­no­wa, ma­gne­tro­ni­ka) jest od­mia­ną elek­tro­ni­ki. Pod­czas gdy w tra­dy­cyj­nych ukła­dach sca­lo­nych no­śni­kiem in­for­ma­cji są zmia­ny w prze­pły­wie prądu, w spin­tro­ni­ce brany jest pod uwagę rów­nież spin elek­tro­nu.

W kon­wen­cjo­nal­nych ukła­dach elek­tro­nicz­nych ele­men­tem ak­tyw­nym (czyn­nym) jest na ogół ła­du­nek elek­tro­nu, cho­ciaż w niek­tó­rych przy­pad­kach spin elek­tro­nu od­gry­wa pewną rolę jako źró­dło fer­ro­ma­gne­tyz­mu, to jed­nak rola ta jest dru­go­rzęd­na.

Wikipedia


spionizować

w me­dy­cy­nie: spo­wo­do­wać przy­bra­nie po­zy­cji pio­no­wej


SJP.pl


spionować

uczy­nić pio­no­wym, do­pro­wa­dzić do po­zy­cji pio­no­wej; wy­pio­no­wać


SJP.pl


spiorunować

1. bar­dzo za­sko­czyć;
2. gniew­nie skry­ty­ko­wać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. pio­ru­no­wać)

 (1.1) wpra­wić kogoś w stan na­głe­go osłu­pie­nia, szoku lub pa­ra­li­żu emo­cjo­nal­ne­go; wy­wrzeć na kimś wstrzą­sa­ją­ce wra­że­nie (czę­sto przy uży­ciu za­ska­ku­ją­cej in­for­ma­cji)

 (1.2) rzad. skie­ro­wać pod czy­imś adre­sem gwał­tow­ną, gniew­ną kry­ty­kę; lżyć kogoś, gło­śno wy­ra­żać pre­ten­sje

 (1.3) daw. w od­nie­sie­niu do pio­ru­na: ude­rzyć w kogoś lub coś, razić wy­ła­do­wa­niem at­mos­fe­rycz­nym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) P. Ja­ku­bow­ska przy­no­si wie­ści o Stasi, które mnie spio­ru­no­wa­ły. Do sa­me­go wie­czo­ra wciąż ktoś przy­cho­dził, aż w gło­wie się kręci…

 (1.2) Przy­ja­cie­le chcie­li mi za­o­szczę­dzić wio­sło­wa­nia […], aleć ja, żar­to­bli­wie za­pe­rzo­ny, szpet­nie ich spio­ru­no­wa­łem i po­zo­sta­łem przy wio­śle jak oni.

 (1.3) Spio­ru­no­wa­ne Trzy Ko­ro­ny. Sie­dem osób po­ra­żo­nych.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) obezwładnić, porazić, sparaliżować, zszokować, zmrozić

 (1.2) zwymyślać, zrugać, zgromić, zbesztać; pot. opieprzyć

Wiktionary


spira

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto na pra­wach po­wia­tu w Niem­czech, po­ło­żo­ne nad Renem w kraju związ­ko­wym Na­dre­nia-Pa­la­ty­nat;

Wiktionary

Spira ( Spe­y­er) – mia­sto na pra­wach po­wia­tu w Niem­czech, po­ło­żo­ne nad Renem w kraju związ­ko­wym Na­dre­nia-Pa­la­ty­nat. Jedno z naj­star­szych miast Nie­miec, na po­cząt­ku swo­je­go ist­nie­nia no­si­ło nazwę "Ci­vi­tas Ne­me­tum".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ka­te­dra w Spi­rze jest ko­ścio­łem gro­bo­wym dy­na­stii sa­lic­kiej i dla­te­go jest znana jako ka­te­dra ce­sar­ska.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. spirski

Wiktionary


spiracić

po­tocz­nie: nie­le­gal­nie sko­pio­wać lub ścią­gnąć z in­ter­ne­tu np. film, grę, utwór mu­zycz­ny


SJP.pl


spiral

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D. plu­ral|spi­ra­la.

Wiktionary

Spi­ral – pię­cio­o­so­bo­wa grupa mu­zycz­na gra­ją­ca mu­zy­kę z po­gra­ni­cza post-rocka, dream popu oraz cięż­szych od­mian mu­zy­ki. Ze­spół pow­stał w 2004 roku w Rze­szo­wie. W ich mu­zy­ce sły­chać fa­scy­na­cję ta­ki­mi nur­ta­mi jak: post-rock, metal pro­gre­syw­ny, trip hop, czy mu­zy­ka elek­tro­nicz­na. Ze­spół znany jest z tego, że w po­szu­ki­wa­niu no­wych spo­so­bów prze­ka­zu chęt­nie ek­spe­ry­men­tu­je.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈspʲiral, AS: spʹiral

Wiktionary


spirala

1. krzy­wa okrą­ża­ją­ca ro­zbież­nie (lub zbież­nie) jakiś punkt;
2. przed­miot w kształ­cie ta­kiej krzy­wej;
3. fi­gu­ra w akro­ba­cji lot­ni­czej;
4. śro­dek an­ty­kon­cep­cyj­ny dla ko­biet


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mat. krzy­wa pła­ska, która okrą­ża­jąc wie­lo­krot­nie punkt, jed­no­cze­śnie od­da­la się od niego

 (1.2) coś po­dob­ne­go do spi­ra­li (1.1)

 (1.3) hy­dra­ul. urzą­dze­nie do udraż­nia­nia ka­na­li­za­cji w for­mie dłu­giej, sta­lo­wej sprę­ży­ny z korbą

 (1.4) elektr. opor­nik zwi­nię­ty w he­li­sę w któ­rym za­cho­dzi prze­mia­na ener­gii elek­trycz­nej w cie­pło

 (1.5) sy­tu­a­cja cią­głe­go, nie­bez­piecz­ne­go wzrost np. prze­mo­cy, zbro­jeń

 (1.6) lotn. fi­gu­ra wyż­sze­go pi­lo­ta­żu, która po­le­ga na ruchu sa­mo­lo­tu po linii śru­bo­wej ze stop­nio­wym zmniej­sza­niem wy­so­ko­ści;

 (1.7) pot. do­ma­cicz­na wkład­ka an­ty­kon­cep­cyj­na

 (1.8) sport. ele­ment łyż­wiar­stwa fi­gu­ro­we­go, w któ­rym za­wod­nik je­dzie na jed­nej nodze, z drugą wy­so­ko unie­sio­ną;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • – ro­dzaj krzy­wej
    • spi­ra­la Ar­chi­me­de­sa
    • spi­ra­la Cornu, ina­czej spi­ra­la Eu­le­ra lub klo­to­i­da
    • spi­ra­la pa­ra­bo­licz­na Fer­ma­ta
    • spi­ra­la hi­per­bo­licz­na
    • spi­ra­la lo­ga­ryt­micz­na
  • Spi­ra­la Ulama – gra­ficz­na me­to­da przed­sta­wia­nia liczb pier­wszych
  • Spi­ra­la – album grupy mu­zycz­nej Ap­te­ka
  • Filmy:
    • Spi­ra­la (film 1978) – film Krzysz­to­fa Za­nus­sie­go z 1978 roku
    • Spi­ra­la (film 1998) – (jap. らせん, ang. Rasen), se­qu­el filmu The Ring: Krąg w re­ży­se­rii Jôji Iida, na pod­sta­wie po­wie­ści Kōjiego Su­zu­ki
    • Spi­ra­la (film 2000) − ja­poń­ski hor­ror w re­ży­se­rii Hi­gu­chin­sky

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pocz­wór­ne dzia­ło frach­tow­ca wy­pa­li­ło i zdję­ło prze­ciw­ni­ków – dwóch obró­ci­ło w pył, a trze­cie­go, tego zmo­dy­fi­ko­wa­ne­go, po­sła­ło po spi­ra­li w ot­war­tą prze­strzeń.

 (1.2) Skręć drut w spi­ra­lę.

 (1.5) Stu­dent­ka nie po­tra­fi­ła wy­do­stać się ze spi­ra­li dłu­gów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spʲiˈrala, AS: spʹirala

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. spiralka ż.

 przym. spiralny

 przysł. spiralnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) żmijka

 (1.5) eskalacja

Wiktionary


spiralizer

urzą­dze­nie albo jego ele­ment, które poz­wa­la na kro­je­nie w spi­ra­lę


SJP.pl


spiralizować

zmie­niać w spi­ra­lę, kroić wa­rzy­wa w kształt spi­ral­ny


SJP.pl


spiralka

zdrob­nie­nie od: spi­ra­la


SJP.pl


spiralnie

przy­słó­wek

 (1.1) two­rząc kształt spi­ra­li

 (1.2) od­by­wa­jąc się po spi­ra­li

 (1.3) cha­rak­te­ry­zu­jąc się cią­głym wzro­stem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wej­ście zdo­bi­ły spi­ral­nie skrę­co­ne ko­lu­mien­ki.

 (1.2) Iskry z ogni­ska spi­ral­nie wi­ro­wa­ły ku gwiaź­dzi­ste­mu niebu.

 (1.3) Kosz­ty przy­go­to­wa­nia za­wo­dów spi­ral­nie rosną od około 50 lat.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spirala ż.

 przym. spiralny

Wiktionary


spiralny

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który ma kształt spi­ra­li

 (1.2) pot. taki, który ma kształt kor­ko­cią­gu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spʲiˈralnɨ, AS: spʹiralny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spirala ż., spiralka ż., spirulina ż.

 przysł. spiralnie

Wiktionary


spiralować

łą­czyć stro­ny ka­len­da­rza spi­ra­lą


SJP.pl


spiralowy

→ spi­ra­la; spi­ral­ny


SJP.pl


spiramycyna

an­ty­bio­tyk o dzia­ła­niu bak­te­rio­sta­tycz­nym i bak­te­rio­bój­czym, sto­so­wa­ny w bak­te­ryj­nych i wi­ru­so­wych za­ka­że­niach dróg od­de­cho­wych


SJP.pl

Spi­ra­my­cy­na, ro­wa­my­cy­na – an­ty­bio­tyk z grupy ma­kro­li­dów sto­so­wa­ny m.in. w le­cze­niu tok­so­plaz­mo­zy i li­ste­rio­zy, dzia­ła­ją­cy bak­te­rio­sta­tycz­nie lub bak­te­rio­bój­czo. Wszyst­kie an­ty­bio­ty­ki na­le­żą­ce do tej grupy blo­ku­ją syn­te­zę biał­ka. Spi­ra­my­cy­na może wy­ka­zy­wać opor­ność krzy­żo­wą z ery­tro­my­cy­ną.

Wikipedia


spiran

zwią­zek or­ga­nicz­ny o bu­do­wie dwu­pier­ście­nio­wej, któ­re­go pier­ście­nie po­łą­czo­ne są za po­mo­cą jed­ne­go atomu węgla


SJP.pl


spirant

spół­gło­ska szcze­li­no­wa, np. pol­skie: F, S, Z, Ż, H


SJP.pl


spirantyczny

→ spi­rant


SJP.pl

Patrz:

spirant

spirantyzacja

W ję­zy­koz­naw­stwie: prze­cho­dze­nie spół­gło­sek zwar­tych w szcze­li­no­we, np. [t] do [s]


SJP.pl

Spi­ran­ty­za­cja – pro­ces fo­ne­tycz­ny zmie­nia­ją­cy spół­gło­ski zwar­te w szcze­li­no­we.

Wikipedia


spiratować

po­tocz­nie: po­dro­bić pro­duk­ty ob­ję­te pra­wem au­tor­skim


SJP.pl


spiratron

mi­kro­fa­lo­wa lampa wzmac­nia­ją­ca, w któ­rej za­cho­dzi od­dzia­ły­wa­nie mię­dzy falą elek­tro­ma­gne­tycz­ną roz­cho­dzą­cą się wzdłuż linii opóź­nia­ją­cej a wiąz­ką elek­tro­no­wą o kształ­cie cy­lin­dra


SJP.pl


spirea

ta­wu­ła; krzew z ro­dzi­ny ró­żo­wa­tych


SJP.pl


spiritoso

okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: z werwą, z oży­wie­niem


SJP.pl


spiritual

[czy­taj: spiRIczuel] ga­tu­nek mu­zycz­ny bli­ski go­spe­lo­wi, obej­mu­ją­cy pie­śni re­li­gij­ne wy­wo­dzą­ce się ze śpie­wów Mu­rzy­nów z po­łud­nia USA


SJP.pl


spirituals

[czy­taj: spi­ri­czu­elz] pie­śni re­li­gij­ne Mu­rzy­nów ame­ry­kań­skich, bę­dą­ce in­spi­ra­cją dla twór­ców jazzu; negro spi­ri­tu­als


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • negro spi­ri­tu­als – pie­śni two­rzo­ne przez czar­no­skó­rych nie­wol­ni­ków w USA
  • white spi­ri­tu­als – także White Go­spel, ro­dzaj pie­śni
  • Spi­ri­tu­als and Go­spel Sin­gers – pol­ska grupa wo­kal­na
  • Spi­ri­tu­als Sin­gers Band – pol­ska grupa wo­kal­na
  • Christ­mas Spi­ri­tu­als – album Odet­ty Hol­mes
  • Songs, Sto­ries & Spi­ri­tu­als – album Johna Pa­ti­tuc­cie­go
  • Spi­ri­tu­als – album Da­vi­da Mur­ra­ya z 1988 roku
  • Sings Spi­ri­tu­als – album B.B. Kinga z 1960 roku
  • Fa­vo­ri­te Spi­ri­tu­als – album The Ames Brot­hers z 1952 roku

Wikipedia


spiro

rura zwi­ja­na spi­ral­nie z bla­chy, uży­wa­na w in­sta­la­cjach wen­ty­la­cyj­nych i kli­ma­ty­za­cyj­nych


SJP.pl

Spiro – mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Okla­ho­ma, w hrab­stwie Le Flore.

Wikipedia


spirochet

typ bak­te­rii o po­dłuż­nych, sil­nie skrę­co­nych kształ­tach; krę­tek


SJP.pl


spirograf

1. przy­rząd do kre­śle­nia spi­ral i skom­pli­ko­wa­nych krzy­wych ma­te­ma­tycz­nych;
2. przy­rząd do mie­rze­nia ob­ję­to­ści od­de­cho­wej płuc


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Spi­ro­graf urzą­dze­nie do kre­śle­nia spi­ral
  • Spi­ro­graf przy­rząd (zbior­nik o zmien­nej po­jem­no­ści) do po­mia­rów ob­ję­to­ści od­de­cho­wej płuc oraz do spo­rzą­dza­nia od­po­wied­nie­go wy­kre­su (spi­ro­gra­mu), istot­ne­go dla dia­gno­sty­ki scho­rzeń dróg od­de­cho­wych.

Wikipedia


spirografia

ba­da­nie ob­ję­to­ści od­de­cho­wej płuc


SJP.pl


spirograficzny

→ spi­ro­gra­fia


SJP.pl

Patrz:

spirografia

spirogram

gra­ficz­na pre­zen­ta­cja wy­ni­ku po­mia­ru ob­ję­to­ści od­de­cho­wej płuc (spi­ro­gra­fii)


SJP.pl

Spi­ro­gram – gra­ficz­na pre­zen­ta­cja wy­ni­ku po­mia­ru spi­ro­me­trycz­ne­go (spi­ro­me­tria). Wy­ni­ki ba­da­nia urzą­dze­niem, zwa­nym spi­ro­gra­fem (w upro­szcze­niu, po­tocz­nie mówi się o spi­ro­me­trze), za­pi­sy­wa­ne są zaz­wy­czaj na pa­pie­rze, czę­sto w po­sta­ci od­po­wied­nie­go wy­kre­su i war­to­ści licz­bo­wych od­po­wia­da­ją­cych naj­waż­niej­szym pa­ra­me­trom od­de­cho­wym ba­da­nej osoby.

Wikipedia


spirol

po­tocz­nie: spi­ry­tus; spi­ryt


SJP.pl


spirometr

urzą­dze­nie uży­wa­ne do po­mia­ru ob­ję­to­ści płuc


SJP.pl

Spi­ro­metr (daw­niej także "od­de­cho­mierz") – urzą­dze­nie po­mia­ro­we słu­żą­ce do ba­da­nia po­jem­no­ści płuc. Re­je­stru­je ob­ję­tość i pręd­kość po­wie­trza wdy­cha­ne­go i wy­dy­cha­ne­go.

Wikipedia


spirometria

ba­da­nie okre­śla­ją­ce wy­dol­ność od­de­cho­wą


SJP.pl

Spi­ro­me­tria – ba­da­nie czyn­no­ścio­we ukła­du od­de­cho­we­go, pod­czas któ­re­go mie­rzy się ob­ję­to­ści i po­jem­no­ści płuc oraz prze­pły­wy po­wie­trza znaj­du­ją­ce­go się w płu­cach i os­krze­lach w róż­nych fa­zach cyklu od­de­cho­we­go. Ba­da­nie wy­ko­nu­je się przy po­mo­cy urzą­dze­nia zwa­ne­go spi­ro­me­trem. Spi­ro­me­tria jest wy­ko­ny­wa­na w celu roz­poz­na­wa­nia oraz kon­tro­li prze­bie­gu i efek­tów le­cze­nia cho­rób ukła­du od­de­cho­we­go, mię­dzy in­ny­mi astmy os­krze­lo­wej i przew­le­kłej ob­tu­ra­cyj­nej cho­ro­by płuc (POChP).

Wikipedia


spironolakton

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) farm. lek od­wad­nia­ją­cy, oszczę­dza­ją­cy potas, z grupy an­ta­go­ni­stów al­do­ste­ro­nu;

Wiktionary

Spi­ro­no­lak­ton ( spi­ro­no­lac­to­num) – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, syn­te­tycz­ny ste­ro­id, kon­ku­ren­cyj­ny an­ta­go­ni­sta al­do­ste­ro­nu w ka­na­li­ku dal­szym ne­fro­nu. Na­le­ży do diu­re­ty­ków oszczę­dza­ją­cych potas. Blo­ke­ry re­cep­to­ra al­do­ste­ro­no­we­go, takie jak spi­ro­no­lak­ton i eple­re­non, poz­wa­la­ją zmniej­szyć stę­że­nie al­do­ste­ro­nu we krwi i ogra­ni­czyć nie­ko­rzyst­ne dzia­ła­nia al­do­ste­ro­nu u cho­rych z nad­ci­śnie­niem i nad­mier­nie ak­ty­wo­wa­nym ukła­dem RAA.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Moja cio­cia, która prze­by­ła w tam­tym roku zawał serca, przyj­mu­je spi­ro­no­lak­ton z po­wo­du nie­wy­dol­no­ści serca.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌspʲirɔ̃nɔˈlaktɔ̃n, AS: spʹirõnolaktõn

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nazwy handlowe: Spironol, Verospiron

Wiktionary


spirski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze Spirą, do­ty­czą­cy Spiry

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Spira ż.

Wiktionary


spirt

po­tocz­nie: spi­ry­tus; spi­ryt


SJP.pl


spirula

nie­du­ży mię­czak z mórz stre­fy zwrot­ni­ko­wej i podz­wrot­ni­ko­wej


SJP.pl

Spi­ru­la ("Spi­ru­la spi­ru­la") – sze­ro­ko roz­prze­strze­nio­ny ga­tu­nek dzie­się­cior­ni­cy, je­dy­ny współ­cze­śnie ży­ją­cy przed­sta­wi­ciel rzędu Spi­ru­li­da i ro­dzi­ny spi­ru­lo­wa­tych (Spi­ru­li­dae).

Wikipedia


spirulina

zwy­cza­jo­wa nazwa sinic, sto­so­wa­nych jako su­ple­ment diety, skład­nik żyw­no­ści, kos­me­ty­ków i po­kar­mów dla ryb ak­wa­rio­wych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) farm. spoż. pre­pa­rat z sinic z ro­dza­ju Arth­ro­spi­ra w for­mie prosz­ku lub ta­ble­tek sto­so­wa­ny jako su­ple­ment diety;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Spi­ru­li­na Tur­pin ex Go­mont, 1893 – ro­dzaj sinic z rzędu trzę­si­dłow­ców,
  • Spi­ru­li­na Pom­peckj 1912 – po­drząd dzie­się­cior­nic z rzędu Spi­ru­li­da,
  • spi­ru­li­na – su­ple­ment diety sto­so­wa­ny w die­te­ty­ce oraz jako do­da­tek pa­szo­wy w ak­wa­ry­sty­ce.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌspʲiruˈlʲĩna, AS: spʹirulʹĩna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spirala ż., spiralka ż.

 przym. spiralny, spirulinowy

Wiktionary


spirulinowy

→ spi­ru­li­na


SJP.pl

Patrz:

spirulina

spirydion

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pod­czas igrzysk Spi­ry­dio­no­wi udało się za­grać w meczu z Nor­we­gią.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. Spirydon

Wiktionary


spirylla

drob­no­u­strój ma­ją­cy kształt luźno skrę­co­nej spi­ra­li; spi­ryl­lum, śru­bo­wiec


SJP.pl


spiryllum

drob­no­u­strój ma­ją­cy kształt luźno skrę­co­nej spi­ra­li; spi­ryl­la, śru­bo­wiec


SJP.pl


spiryt

po­tocz­nie: spi­ry­tus; spirt


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. spi­ry­tus

Wiktionary


spirytualia

na­po­je al­ko­ho­lo­we


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) spoż. na­po­je al­ko­ho­lo­we

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na­po­je, w tym spi­ry­tu­a­lia, na­bę­dziesz w są­sied­niej, czyn­nej całą dobę, budce.

 (1.1) Zresz­tą od pew­ne­go czasu w tym chłod­nie­ją­cym po­wie­trzu snuł się de­li­kat­ny za­pa­szek spi­ry­tu­a­liów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spirytus m.

Wiktionary


spirytualista

zwo­len­nik spi­ry­tu­a­liz­mu - kie­run­ku fi­lo­zo­ficz­ne­go


SJP.pl


spirytualistka

→ spi­ry­tu­a­li­sta


SJP.pl

Patrz:

spirytualista

spirytualistyczny

→ spi­ry­tu­a­lizm


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny ze spi­ry­tu­a­liz­mem, do­ty­czą­cy spi­ry­tu­a­liz­mu

Wiktionary

Patrz:

spirytualizm

Wymowa:

IPA: ˌspʲirɨtuwalʲiˈstɨt͡ʃnɨ, AS: spʹirytuu̯alʹistyčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spirytualizm m., spirytualista m., spirytualistka ż.

 przysł. spirytualistycznie

Wiktionary


spirytualium

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) spoż. napój al­ko­ho­lo­wy

Wiktionary


spirytualizm

po­gląd fi­lo­zo­ficz­ny, me­ta­fi­zycz­ny; po­stu­lo­wa­nie ist­nie­nia je­dy­nie sub­stan­cji du­cho­wych


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • spi­ry­tu­a­lizm – kie­ru­nek fi­lo­zo­ficz­ny
  • spi­ry­tu­a­lizm – ruch re­li­gij­ny

Wikipedia


spirytualny

1. du­cho­wy, nie­ma­te­rial­ny;
2. daw­niej: od­no­szą­cy się do al­ko­ho­lu; spi­ry­tu­so­wy


SJP.pl


spirytuał

czło­nek odła­mu za­ko­nu fran­cisz­ka­nów


SJP.pl


spirytuałowie

czło­nek odła­mu za­ko­nu fran­cisz­ka­nów


SJP.pl


spirytus

po­pu­lar­na nazwa wy­so­ko­pro­cen­to­we­go (głów­nie 95-pro­cen­to­we­go) wod­ne­go rozt­wo­ru al­ko­ho­lu ety­lo­we­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) spoż. chem. wy­so­ko­pro­cen­to­wy rozt­wór wodny al­ko­ho­lu ety­lo­we­go;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Eta­nol i jego rozt­wo­ry:
    • spi­ry­tus su­ro­wy
    • spi­ry­tus rek­ty­fi­ko­wa­ny
    • spi­ry­tus bez­wod­ny (al­ko­hol ab­so­lut­ny)
    • spi­ry­tus ska­żo­ny (de­na­tu­rat)
  • Pre­pa­ra­ty far­ma­ce­u­tycz­ne opar­te na spi­ry­tu­sie:
    • spi­ry­tus sa­li­cy­lo­wy – rozt­wór kwasu sa­li­cy­lo­we­go
    • spi­ry­tus myd­la­ny – rozt­wór mydła po­ta­so­we­go
    • spi­ry­tus mrów­cza­ny – rozt­wór kwasu mrów­ko­we­go
  • spi­ry­tus drzew­ny (me­ta­nol)
  • napój al­ko­ho­lo­wy
  • bim­ber

Wikipedia

Wymowa:

IPA: spʲiˈrɨtus, AS: spʹirytus

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spirytualia nmos.

:: zdrobn. spirytusik mrz.

 przym. spirytusowy

Wiktionary


spirytusik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od spi­ry­tus

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pięć­dzie­siąt­ka to nie spi­ry­tus, lecz tylko mały spi­ry­tu­sik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spirytus m.

Wiktionary


spirytusowo-wiśniowy

1. o smaku spi­ry­tu­su i wiśni;
2. zro­bio­ny na pod­sta­wie spi­ry­tu­su i wiśni


SJP.pl


spirytusowy

przy­miot­nik od: spi­ry­tus


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze spi­ry­tu­sem, do­ty­czą­cy spi­ry­tu­su

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spirytus mrz.

Wiktionary


spirytysta

zwo­len­nik, wyz­naw­ca spi­ry­tyz­mu


SJP.pl


spirytystka

ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się spi­ry­tyz­mem


SJP.pl


spirytystyczny

→ spi­ry­tyzm


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze spi­ry­tyz­mem, do­ty­czą­cy spi­ry­tyz­mu

Wiktionary

Patrz:

spirytyzm

Powiązane:

 rzecz. spirytyzm mrz., spirytysta mos., spirytystka ż.

Wiktionary


spirytyzm

1. kult du­chów bę­dą­cy eta­pem w roz­wo­ju re­li­gii;
2. po­gląd uz­na­ją­cy ist­nie­nie du­chów i dusz zmar­łych oraz moż­li­wość ob­co­wa­nia z nimi, naj­czę­ściej przy po­mo­cy me­diów


SJP.pl

Ten ar­ty­kuł opi­su­je te­o­rie, me­to­dy lub czyn­no­ści niez­god­ne ze współ­czes­ną wie­dzą na­u­ko­wą.

Spi­ry­tyzm – dok­try­na stwo­rzo­na w po­ło­wie XIX wieku przez fran­cu­skie­go na­u­kow­ca Hi­po­li­ta Ri­va­i­la (pod pse­u­do­ni­mem Allan Kar­dec), gło­szą­ca ist­nie­nie w każ­dym czło­wie­ku „czyn­ni­ka my­ślą­ce­go”, który po śmier­ci odłą­cza się od ciała fi­zycz­ne­go i wcie­la przez re­in­kar­na­cję w ko­lej­ne isto­ty.

Wikipedia


spis

1. re­jestr, lista, wykaz;
2. spo­rzą­dza­nie re­je­stru; spi­sy­wa­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) lista, za­wie­ra­ją­ca wy­li­cze­nie cze­goś, zbiór cze­goś

 (1.2) spo­rzą­dza­nie wy­ka­zu, listy, re­je­stru; spi­sy­wa­nie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spʲis, AS: spʹis

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spisywanie n., spisanie n., pisanina ż.

 czas. spisywać ndk., spisać dk.

 przym. spisowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lista, wykaz, rejestr, zestawienie, katalog, ewidencja, indeks, katalog

Wiktionary


spisa

broń drzew­co­wa pie­cho­ty, uży­wa­na prze­ciw­ko ka­wa­le­rii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. wojsk. długa kłu­ją­ca broń drzew­co­wa o małym gro­cie, uży­wa­na przez pie­szych i kon­nych Ko­za­ków w XVI–XIX wieku, od­mia­na eu­ro­pej­skiej piki;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pułki pły­nę­ły za puł­ka­mi, konni Za­po­roż­cy zbroj­ni w dłu­gie spisy, pie­szy lud z sa­mo­pa­ła­mi i fale chłop­stwa zbroj­ne­go w kosy, cepy i widły.

 (1.1) Do mia­sta […] wjeż­dża­li ko­za­cy na ko­niach. Ogrom­ni, cien­cy w pasie, w cza­pach o czer­wo­nych den­kach, ze spi­sa­mi w kul­ba­ce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspʲisa, AS: spʹisa

Wiktionary


spisak

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mi­chał Spi­sak (1914–1965) – pol­ski kom­po­zy­tor
  • Paweł Spi­sak (ur. 1981) – pol­ski jeź­dziec, za­wod­nik WKKW

Wikipedia


spisanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spi­sać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. spisać dk.

 rzecz. spis m., spisywanie n., pisanie n., pisanina ż.

Wiktionary


spisać

1. spo­rzą­dzić listę
2. prze­pi­sać, ścią­gnąć od kogoś
3. uło­żyć tekst pi­sa­ny ze wspom­nień, ma­te­ria­łów
4. spi­sać się - spraw­dzić się, odz­na­czyć się, za­cho­wać się w spo­sób za­słu­gu­ją­cy na po­chwa­łę (w uży­ciu iro­nicz­nym - na na­ga­nę)


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. spi­sy­wać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|spi­sy­wać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do­ku­ment zo­stał spi­sa­ny w śred­nio­wie­czu, ok. 1250 roku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspʲisat͡ɕ, AS: spʹisać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spis m., spisanie n., spisywanie n., pisanie n., pisanina ż.

Wiktionary


spisek

tajne i nie­le­gal­ne po­ro­zu­mie­nie mię­dzy spi­skow­ca­mi; sprzy­się­że­nie; zmowa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) tajne po­ro­zu­mie­nie po­mię­dzy grupą osób (spi­skow­ców), ma­ją­cych wspól­ny cel

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • spi­sek – tajne po­ro­zu­mie­nie grupy osób dla osią­gnię­cia ja­kie­goś celu
  • Spi­sek – po­wieść hi­sto­rycz­na Wła­dy­sła­wa Lecha Ter­lec­kie­go
  • Spi­sek – pol­ski ze­spół wo­kal­no-in­stru­men­tal­ny za­ło­żo­ny w 1976
  • Spi­sek – ame­ry­kań­ski film sen­sa­cyj­ny z 1993 roku
  • Spi­sek – cze­sko-ka­na­dyj­ski dra­mat s-f z 1996 roku
  • Spi­sek – ame­ry­kań­ski film sen­sa­cyj­ny z 1997 roku
  • Spi­sek – ame­ry­kań­ska ko­me­dia kry­mi­nal­na z 2002 roku
  • Spi­sek – ame­ry­kań­ski dra­mat hi­sto­rycz­ny z 2010 roku
  • Spi­sek – bel­gij­sko-fran­cu­sko-nie­miec­ki film sen­sa­cyj­ny z 2011 roku
  • Spi­sek – album kom­pi­la­cyj­ny za­wie­ra­ją­cy in­stru­men­tal­ne na­gra­nia ra­dio­we ze­spo­łu Spi­sek

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wy­kry­to spi­sek słu­żą­cy oba­le­niu wła­dzy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspʲisɛk, AS: spʹisek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spiskowiec m., spiskowanie n., pisanina ż.

 czas. spiskować

 przym. spiskowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) knowanie, sprzysiężenie, zmowa; daw. komplot

Wiktionary


spisewnik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. no­tat­nik, ze­szyt

Wiktionary


spiski

przy­miot­nik od: Spisz


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze Spi­szem, do­ty­czą­cy Spi­sza, po­cho­dzą­cy ze Spi­sza

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) M. B. W. lm. od spi­sek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Spisz m., Spiszak m., Spiszanka ż.

Wiktionary


spiskolog

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba zaj­mu­ją­ca się roz­pa­try­wa­niem wy­da­rzeń pod wzglę­dem ich rze­ko­mej za­leż­no­ści od spi­sków wpły­wo­wych grup, zwła­szcza w uję­ciu pse­u­do­hi­sto­rycz­nym lub pse­u­do­na­u­ko­wym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) No cóż — dla spi­sko­lo­ga każde wy­da­rze­nie w dzie­jach jest przez kogoś za­pla­no­wa­ne i opła­co­ne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spiskologia ż.

 przym. spiskologiczny

 przysł. spiskologicznie

Wiktionary


spiskologia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) skłon­ność do roz­pa­try­wa­nia wy­da­rzeń pod wzglę­dem ich rze­ko­mej za­leż­no­ści od spi­sków wpły­wo­wych grup, zwła­szcza w uję­ciu pse­u­do­hi­sto­rycz­nym lub pse­u­do­na­u­ko­wym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Obec­nie w spi­sko­lo­gii pa­nu­je ten­den­cja uni­fi­ka­cyj­na — trak­to­wa­nie wszyst­kich tych grup łącz­nie, jako jedno gi­gan­tycz­ne kon­sor­cjum zła.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spiskolog m.

 przym. spiskologiczny

 przysł. spiskologicznie

Wiktionary


spiskowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spi­sko­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. spiskować

 rzecz. spisek m., spiskowiec m., pisanina ż.

 przym. spiskowy

Wiktionary


spiskować

cza­sow­nik

 (1.1) knuć, pla­no­wać spi­sek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cią­gle ktoś spi­sku­je, a rząd spa­ra­li­żo­wa­ny jest stałą groź­bą prze­wro­tu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spisek m., spiskowiec m., spiskowanie n., pisanina ż.

 przym. spiskowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) knować

Wiktionary


spiskowiec

1. osoba za­mie­sza­na w spi­sek - tajne po­ro­zu­mie­nie w celu osią­gnię­cia ja­kie­goś celu;
2. czło­nek taj­nej or­ga­ni­za­cji dzia­ła­ją­cej prze­ciw­ko ist­nie­ją­cej wła­dzy; dzia­łacz kon­spi­ra­cyj­ny, kon­spi­rant, kon­spi­ra­tor


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) uczest­nik spi­sku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Car na­ka­że wyrż­nąć wszyst­kich wi­leń­skich spi­skow­ców.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spisek m., spiskowanie n., pisanina ż.

 czas. spiskować ndk.

 przym. spiskowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) konspirator

Wiktionary


spiskowy

przy­miot­nik od: spi­sek


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) wła­ści­wy spi­sko­wi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Stąd funk­cjo­no­wać tu mogły je­dy­nie tajne or­ga­ni­za­cje spi­sko­we, naj­czę­ściej o krót­kotr­wa­łym ży­wo­cie, tro­pio­ne przez po­li­cję.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spisek m., spiskowiec m., spiskowanie n., pisanina ż.

 czas. spiskować

Wiktionary


spisowy

przy­miot­nik od: spis


SJP.pl


spisywanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spi­sy­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niespisywanie n., spisanie n., spis m., spisywacz m., pisanie n., pisanina ż.

 czas. spisywać ndk., spisać dk.

Wiktionary


spisywać

1. spo­rzą­dzać listę
2. prze­pi­sy­wać, ścią­gać od kogoś
3. ukła­dać tekst pi­sa­ny ze wspom­nień, ma­te­ria­łów
4. spi­sy­wać się - spraw­dzać się, odz­na­czać się, za­cho­wy­wać się w spo­sób za­słu­gu­ją­cy na po­chwa­łę (w uży­ciu iro­nicz­nym - na na­ga­nę)


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. spi­sać)

 (1.1) spo­rzą­dzać za­pi­ski lub listę

 (1.2) od­pi­sy­wać od innej osoby w cza­sie testu

 (1.3) odt­wa­rzać w for­mie pi­sa­nej jakąś hi­sto­rię ze wspom­nień i źró­deł ma­te­rial­nych

 (1.4) wpro­wa­dzać kogoś do po­li­cyj­ne­go re­je­stru

cza­sow­nik zwrot­ny spi­sy­wać się

 (2.1) za­cho­wy­wać się w spo­sób godny po­chwa­ły

 (2.2) iron. za­cho­wy­wać się w spo­sób godny na­ga­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­czę­to spi­sy­wać po­stu­la­ty i jed­no­cze­śnie pod­ję­to de­cyz­ję po­zo­sta­nia na górze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spʲiˈsɨvat͡ɕ, AS: spʹisyvać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spis m., spisywanie n., pisanie n., pisanina ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) notować, rejestrować, robić notatki

 (1.2) przepisywać, ściągać

 (1.3) dokumentować, opisywać

Wiktionary


spisz

1. spo­rzą­dzić listę
2. prze­pi­sać, ścią­gnąć od kogoś
3. uło­żyć tekst pi­sa­ny ze wspom­nień, ma­te­ria­łów
4. spi­sać się - spraw­dzić się, odz­na­czyć się, za­cho­wać się w spo­sób za­słu­gu­ją­cy na po­chwa­łę (w uży­ciu iro­nicz­nym - na na­ga­nę)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) etn. geogr. re­gion et­no­gra­ficz­ny na po­łud­niu Pol­ski i w środ­ko­wej Sło­wa­cji;

Wiktionary

Spisz ( Sce­pu­sium, Spiš, Zips, Sze­pes) – re­gion hi­sto­rycz­ny, po­ło­żo­ny w Cen­tral­nych i Wew­nętrz­nych Kar­pa­tach Za­chod­nich, w do­rze­czu gór­ne­go Po­pra­du, gór­ne­go Hor­na­du oraz w czę­ści do­rze­cza Du­naj­ca (na wschód od Biał­ki). Na pół­noc­nym za­cho­dzie Spisz są­sia­du­je z Pod­ha­lem, na pół­no­cy z zie­mią są­dec­ką, na wscho­dzie z Sza­ry­szem, na po­łud­niu z Abo­vem i Ge­me­rem, na po­łud­nio­wym za­cho­dzie z Lip­to­wem (zo­bacz: Re­gio­ny Sło­wa­cji).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Naj­star­sze ślady czło­wie­ka na Spi­szu po­cho­dzą z pa­le­o­li­tu.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. spiski

Wiktionary


spiszak

miesz­ka­niec Spi­szu (kra­i­ny hi­sto­rycz­nej w Pol­sce i Sło­wa­cji)


SJP.pl


spiszanka

miesz­kan­ka Spi­szu (kra­i­ny hi­sto­rycz­nej w Pol­sce i Sło­wa­cji)


SJP.pl


spitalanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spi­ta­lać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niespitalanie n.

 czas. spitalać ndk.

Wiktionary


spitalać

mło­dzie­żo­wo: ucie­kać; zmy­kać, zwie­wać, wiać, spie­przać


SJP.pl


spitfire

[czy­taj: SPITfajer] typ bry­tyj­skie­go sa­mo­lo­tu my­śliw­skie­go uży­wa­ne­go pod­czas II wojny świa­to­wej


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Su­per­ma­ri­ne Spit­fi­re – bry­tyj­ski my­śli­wiec z okre­su II wojny świa­to­wej
  • HMCS „Spit­fi­re” – au­stra­lij­ski okręt wo­jen­ny
  • JSL Spit­fi­re – współ­czes­ny bry­tyj­ski pi­sto­let sa­mo­pow­ta­rzal­ny
  • HMS „Spit­fi­re” – trzy bry­tyj­skie okrę­ty o naz­wie Spit­fi­re
  • USS „Spit­fi­re” – czte­ry okrę­ty ame­ry­kań­skie o naz­wie Spit­fi­re
  • Triumph Spit­fi­re – sa­mo­chód bry­tyj­ski
  • Spit­fi­re Ae­ro­dro­me – lot­ni­sko w Pe­drick­town w sta­nie New Jer­sey, w Sta­nach Zjed­no­czo­nych
  • „Spit­fi­re” – sin­gel ze­spo­łu Pro­di­gy
  • Spit­fi­re – album Por­te­ra Ro­bin­so­na
  • The Spit­fi­re Col­lec­tion – album grupy Te­sta­ment
  • Duron – jedno z jąder pro­ce­so­rów Duron
  • Spit­fi­re Re­cords – wyt­wór­nia pły­to­wa

Wikipedia


spitolić

w gwa­rze ucz­niow­skiej:
1. zep­suć, usz­ko­dzić, po­gor­szyć; spar­ta­czyć, spar­to­lić;
2. uciec, um­knąć


SJP.pl


spitsbergen

[czy­taj: Szpic­ber­gen, Spic­ber­gen albo Szpidz­ber­gen] naj­więk­sza wyspa nor­we­ska w ar­chi­pe­la­gu Sval­bard; Szpic­berg


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wyspa na Oce­a­nie Ark­tycz­nym, na pół­noc od Nor­we­gii;

 (1.2) geogr. przest. ar­chi­pe­lag na Oce­a­nie Ark­tycz­nym, na pół­noc od Nor­we­gii;

Wiktionary

Spits­ber­gen – naj­więk­sza wyspa Nor­we­gii, po­ło­żo­na w ar­chi­pe­la­gu Sval­bard, na Morzu Ark­tycz­nym. Po­wierzch­nia ok. 39 tys. km², gó­rzy­sta (do 1717 m n.p.m.), w dużej mie­rze po­kry­ta lo­dow­ca­mi. Od­kry­ta w 1596 roku przez Wil­le­ma Ba­rent­sa. Po­pu­la­cja wyspy sza­co­wa­na jest na około 2,5 tys.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wy­daw­cy mapy oz­na­czy­li Górę Ko­per­ni­ka na Spits­ber­ge­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ʃpʲid͡zˈbɛrɡɛ̃n, AS: špʹiʒbergẽn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. spitsbergeński, szpicbergeński

Wiktionary


spitsbergeński

→ Spits­ber­gen [czy­taj: szpic­ber­geń­ski]; szpic­ber­ski, szpic­ber­geń­ski


SJP.pl


spity

pi­ja­ny


SJP.pl


spizela

ro­dzaj pta­ków z ro­dzi­ny pa­só­wek


SJP.pl


spizgany

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) wulg. slang. odu­rzo­ny nar­ko­ty­ka­mi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pizganie n., spizganie n.

 czas. pizgać ndk., spizgać się dk.

Wiktionary


spizgać

mło­dzie­żo­wo: spiz­gać się - spić się, upić się; nach­lać się, na­rą­bać się, na­wa­lić się, za­pruć się


SJP.pl


spiąć

po­łą­czyć ja­kieś rze­czy, dwie czę­ści cze­goś za po­mo­cą kla­mer­ki, szpil­ki, itp.


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. spi­nać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|spi­nać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spʲjɔ̇̃ɲt͡ɕ, AS: spʹi ̯o̊̃ńć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spinka ż., spięcie n., spinacz mos./mrz.

 czas. spinać ndk.

Wiktionary


spić

1. wypić górną war­stwę ja­kie­goś płynu (np. spić śmie­ta­nę z mleka);
2. po­tocz­nie: do­pro­wa­dzić kogoś do stanu zam­ro­cze­nia al­ko­ho­lo­we­go; spoić


SJP.pl


spięcie

po­łą­czyć ja­kieś rze­czy, dwie czę­ści cze­goś za po­mo­cą kla­mer­ki, szpil­ki, itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) elektr. pot. zwar­cie

 (1.2) pot. krót­ka scy­sja

 (1.3) techn. łą­cze­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przy­czy­ną po­ża­ru było spię­cie w czter­dzie­stym dru­gim ob­wo­dzie.

 (1.2) Ko­lej­ne już pu­blicz­ne spię­cie pre­zy­den­ta z pre­mie­rem musi bu­dzić za­że­no­wa­nie wy­bor­ców.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɛ, AS: spʹi ̯ė̃ńće

Wiktionary

Powiązane:

 czas. spiąć, zapinać, spinać

 rzecz. spinka ż., spineczka ż., spina ż.

Wiktionary


spiętrować

1. usta­wić jedno na dru­gim;
2. daw­niej: spię­trzyć


SJP.pl


spiętrzenie

1. uło­żyć coś jedno na dru­gim, coraz wyżej;
2. spo­wo­do­wać pod­nie­sie­nie się po­zio­mu płynu w ja­kimś zbior­ni­ku


SJP.pl


spiętrzeniowy

do­ty­czą­cy spię­trze­nia


SJP.pl


spiętrzyć

1. uło­żyć coś jedno na dru­gim, coraz wyżej;
2. spo­wo­do­wać pod­nie­sie­nie się po­zio­mu płynu w ja­kimś zbior­ni­ku


SJP.pl


spięty

po­łą­czyć ja­kieś rze­czy, dwie czę­ści cze­goś za po­mo­cą kla­mer­ki, szpil­ki, itp.


SJP.pl

Spię­ty – pro­jekt mu­zycz­ny Hu­ber­ta Do­ba­czew­skie­go, wo­ka­li­sty, gi­ta­rzy­sty i li­de­ra ze­spo­łu Lao Che. So­lo­wa dzia­łal­ność ar­ty­stycz­na pro­wa­dzo­na rów­no­le­gle z pracą w ma­cie­rzy­stym ze­spo­le, a na­stęp­nie w peł­nym wy­mia­rze po za­wie­sze­niu dzia­łal­no­ści Lao Che w 2019 roku.

Wikipedia


spiłowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spi­ło­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌspʲiwɔˈvãɲɛ, AS: spʹiu̯ovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. spiłować

Wiktionary


spiłować

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) przy­tę­pić ostre kra­wę­dzie za po­mo­cą pil­ni­ka

 (1.2) ściąć lub obro­bić za po­mo­cą piły

 (1.3) reg. pozn. wy­trzy­mać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nad­miar ściąć me­ta­lo­wą cy­kli­ną lub spi­ło­wać rasz­plą (oczy­wi­ście za­bez­pie­cza­jąc kra­wę­dzie – ja na­kle­jam taśmę kle­ją­cą na rasz­plę tak, aby taśma była nad kra­wę­dzia­mi, a pil­nik nad śliz­giem).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spʲiˈwɔvat͡ɕ, AS: spʹiu̯ovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piła ż., piłka ż., spiłowanie n., spiłowywanie n.

 czas. piłować ndk., spiłowywać ndk.

Wiktionary


spiż

1. stop mie­dzi, cyny i cynku, czę­sto z do­dat­kiem np. oło­wiu, uży­wa­ny do wy­ro­bu czę­ści ma­szyn, od­le­wa­nia dzwo­nów oraz w rze­mio­śle ar­ty­stycz­nym;
2. przed­miot z ta­kie­go stopu, np. dzwon, ar­ma­ta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. stop mie­dzi z cyną, cyn­kiem i oło­wiem;

 (1.2) wyrób ze spiżu (1.1)

Wiktionary

Spiż – stop mie­dzi z cyną, cyn­kiem i oło­wiem, cza­sem za­li­cza­ny do brą­zów. Za­wie­ra wię­cej cyny (11%) niż brąz cy­no­wy (do 9%). Za­war­to­ści cynku i oło­wiu sta­no­wią od­po­wied­nio w gra­ni­cach 2–7% i 2–6%. Jest od­por­ny na ko­roz­ję i ście­ra­nie.

Znany już w sta­ro­żyt­no­ści, sto­so­wa­ny był do wy­ro­bu broni siecz­nej, po­dob­nie jak inne stopy mie­dzi, z uwagi na to, że jest dość twar­dy (65–74 HB wobec 96–650 HB dla stali).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: spʲiʃ, AS: spʹiš

Wiktionary

Powiązane:

 przym. spiżowy

Wiktionary


spiżarenka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nie­wiel­ka spi­żar­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spiżarnia ż., spiżarka ż.

Wiktionary


spiżarka

śpi­żar­nia, spi­żar­nia;
1. po­mie­szcze­nie do­mo­we na pro­duk­ty spo­żyw­cze;
2. prze­no­śnie: za­pa­sy żyw­no­ści zgro­ma­dzo­ne w domu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­mie­szcze­nie przy­ku­chen­ne do prze­cho­wy­wa­nia żyw­no­ści

 (1.2) szaf­ka na żyw­ność

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tylko wezmę mleko ze spi­żar­ki.

 (1.2) Drzwicz­ki od spi­żar­ki za­sta­łam ot­war­te.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spiżarnia ż., spiżarenka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) spiżarnia

Wiktionary


spiżarnia

śpi­żar­nia, spi­żar­ka;
1. po­mie­szcze­nie do­mo­we na pro­duk­ty spo­żyw­cze;
2. prze­no­śnie: za­pa­sy żyw­no­ści zgro­ma­dzo­ne w domu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bud. po­mie­szcze­nie do­mo­we na pro­duk­ty żyw­no­ścio­we

 (1.2) przen. za­pa­sy do­mo­we

Wiktionary

Spi­żar­nia – po­mie­szcze­nie, w któ­rym prze­cho­wu­je się żyw­ność i po­tra­wy do spo­ży­cia. Do prze­cho­wy­wa­nia żyw­no­ści służą półki lub re­ga­ły, a do ochro­ny przed szkod­ni­ka­mi skrzyn­ki, kosze, ka­mion­ki do owo­ców i wa­rzyw. W spi­żar­niach prze­cho­wu­je się np. sma­lec i masło, za­kon­ser­wo­wa­ne przet­wo­ry, mięso i mleko, soki owo­co­we, jajka, chleb, wy­su­szo­ne grzy­by i inne pro­duk­ty.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Spi­żar­nia za­peł­nio­na jest je­dze­niem po brze­gi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spʲiˈʒarʲɲa, AS: spʹižarʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 przym. spiżarniany

 rzecz. spiżarka ż., spiżarenka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) piwnica, komórka, magazyn; gw. Śląsk Cieszyński szpajska

Wiktionary


spiżarnianka

za­dar­li­ca spi­żar­nian­ka - mały motyl z ro­dzi­ny omac­nic, któ­re­go gą­sie­ni­ce że­ru­ją w ma­ga­zy­nach spo­żyw­czych


SJP.pl


spiżarniany

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze spi­żar­nią, do­ty­czą­cy spi­żar­ni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spiżarnia ż.

Wiktionary


spiżarniowy

→ spi­żar­nia; spi­żar­nia­ny


SJP.pl


spiżowy

przy­miot­nik od: spiż


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) zro­bio­ny ze spiżu, za­wie­ra­ją­cy spiż

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (2.1) zwią­za­ny ze spi­żem, od­no­szą­cy się do spiżu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mia­sto wy­sta­wi­ło mu spi­żo­wy mo­nu­ment.

 (2.1) Spot­ka­li się na rogu Sien­kie­wi­cza i Spi­żo­wej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spiż mrz.

Wiktionary


spiżówka

błyszcz­ka spi­żów­ka - ga­tu­nek mo­ty­la z ro­dzi­ny sów­ko­wa­tych


SJP.pl


spk

skrót

 (1.1) = spoko

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • SPK – Sto­wa­rzy­sze­nie Pol­skich Kom­ba­tan­tów
  • SPK – Su­wal­ski Park Kra­jo­bra­zo­wy
  • SPK – au­stra­lij­ski ze­spół mu­zycz­ny

Wikipedia


splagiatować

przy­wła­szczyć sobie cudzy utwór lub jego część; spla­gio­wać


SJP.pl


splagiować

prze­sta­rza­le: przy­wła­szczyć sobie cudzy utwór lub jego część; spla­gia­to­wać


SJP.pl


splajn

w ma­te­ma­ty­ce: funk­cja skle­ja­na


SJP.pl


splajtowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|splaj­to­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsplajtɔˈvãɲɛ, AS: splai ̯tovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. splajtować

Wiktionary


splajtować

po­tocz­nie: stać się nie­wy­pła­cal­nym; zban­kru­to­wać


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. plaj­to­wać)

 (1.1) pot. o fir­mie, przed­się­bior­stwie, za­kła­dzie: upaść, zban­kru­to­wać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pra­co­wa­łem w kilku miej­scach, w każ­dym ko­lej­nym było bar­dziej ża­ło­śnie niż w po­przed­nim. Za­rob­ki rzędu 700 zł., banda bu­ra­ków, któ­rzy na każ­dym kroku pa­trzy­li jakby tu po­ka­zać swoją wyż­szość nad in­ny­mi. Gdy się już do tego dzia­do­stwa przyz­wy­cza­i­łem, firma splaj­to­wa­ła i to był ko­niec.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: splajˈtɔvat͡ɕ, AS: splai ̯tovać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. plajtować ndk.

 rzecz. splajtowanie n., plajta

Wiktionary


splamić

1. za­bru­dzić
2. zhań­bić


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. pla­mić)

 (1.1) do­ko­na­ny oda­mić.

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny spla­mić się (ndk. pla­mić się)

 (2.1) do­ko­na­ny oda­mić się.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plama ż.

Wiktionary


splanchnologia

nauka o na­rzą­dach jamy brzusz­nej i klat­ki pier­sio­wej


SJP.pl

Splanch­no­lo­gia (gr. "splanch­non" – wnętrz­no­ści, "logos" – słowo, nauka) – nauka o trze­wiach, dział ana­to­mii zaj­mu­ją­cy się opi­sem i bu­do­wą or­ga­nów wew­nętrz­nych ukła­du po­kar­mo­we­go, od­de­cho­we­go i mo­czo­wo-płcio­we­go.

Wikipedia


splasować

w siat­ków­ce: skie­ro­wać piłkę w locie opa­da­ją­cym w kie­run­ku za­mie­rzo­ne­go miej­sca


SJP.pl


splatanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spla­tać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niesplatanie n., splot mrz.

 czas. splatać ndk.

Wiktionary


splatanka

ple­cion­ka


SJP.pl


splatać

cza­sow­nik

 (1.1) łą­czyć ze sobą nitki, włó­kna albo sznur­ki, prze­kła­da­jąc we­dług pew­ne­go wzoru

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsplatat͡ɕ, AS: splatać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. splot m., splatanie n., splecenie n.

 czas. spleść, pleść, zaplatać, zapleść, wyplatać, wypleść, upleść

 przym. splotowy

Wiktionary


splatynować

po­tocz­nie: zdo­być wszyst­kie osią­gnię­cia w grze, uzy­sku­jąc pla­ty­no­we tro­fe­um


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) środ. gry­komp. zdo­być pla­ty­no­wy­a­ty­no­we tro­fe­um – na­gro­dę za wy­ko­na­nie wszyst­kich zadań w grze

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Aby spla­ty­no­wać Ra­gna­rok wy­ma­ga­ne jest od­czy­ta­nie in­skryp­cji wy­ry­tych w ka­mie­niu, od­na­le­zie­nie zwo­jów oraz skra­dzio­nych skar­bów.

Wiktionary


spleen

[czy­taj: splin] uczu­cie przy­gnę­bie­nia, znie­chę­ce­nia, apa­tii; splin


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) stan po­czu­cia bez­na­dziej­no­ści i apa­tii

Wiktionary

Sple­en, splin – stan przy­gnę­bie­nia, apa­tii i nudy wy­wo­ła­ny po­czu­ciem bez­na­dziej­no­ści życia, chan­dra.

Nazwa po­cho­dzi od an­giel­skie­go "sple­en" do­słow­nie oz­na­cza­ją­ce­go 'śle­dzio­nę', po­nie­waż scho­rze­nia śle­dzio­ny łą­czo­no z ta­ki­mi uczu­cia­mi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wia­do­mość ta odra­zu na­peł­ni­ła mię sple­e­nem, trze­ba było bo­wiem zre­zy­gno­wać ze snu, a kto wie, może nawet i z drzem­ki.

 (1.1) Kazik cho­dził smut­ny, mó­wiąc, że sple­en go zżera.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przygnębienie

Wiktionary


spleja

re­gio­nal­nie: pło - ko­żuch ro­ślin tor­fo­wi­sko­wych uno­szą­cy się na je­zio­rze, które ulega przeksz­tał­ca­niu w tor­fo­wi­sko lub trzę­sa­wi­sko


SJP.pl


splenalgia

w me­dy­cy­nie: ból śle­dzio­ny


SJP.pl


splendor

1. świet­ność, wspa­nia­łość, prze­pych;
2. za­szczyt, honor;
3. blask, jas­ność


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) oz­na­ki świet­no­ści lub bo­gact­wa

 (1.2) doz­na­wa­ny przez kogoś za­szczyt lub honor

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Splen­dor – po­wieść Vla­di­mi­ra Na­bo­ko­va
  • Splen­dor – ame­ry­kań­ski film z 1935 w re­ży­se­rii El­liot­ta Nu­gen­ta
  • Splen­dor – wło­ski film z 1989 w re­ży­se­rii Et­to­re­go Scoli
  • Splen­dor – ame­ry­kań­ski film z 1999 w re­ży­se­rii Greg­ga Ara­kie­go
  • Splen­dor – na­gra­dza­na gra plan­szo­wa

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈsplɛ̃ndɔr, AS: splẽndor

Wiktionary

Powiązane:

 przym. splendorowy

Wiktionary


splenektomia

ope­ra­cyj­ne usu­nię­cie śle­dzio­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. za­bieg cał­ko­wi­te­go lub czę­ścio­we­go usu­nię­cia śle­dzio­ny;

Wiktionary

Sple­nek­to­mia – czę­ścio­we lub cał­ko­wi­te usu­nię­cie śle­dzio­ny. Wska­za­nia­mi bezwz­ględ­ny­mi do jej wy­ko­na­nia może być uraz lub pę­knię­cie śle­dzio­ny, tor­biel, ro­pień, no­wot­wór, a względ­ny­mi mię­dzy in­ny­mi cho­ro­by he­ma­to­lo­gicz­ne (jak bia­łacz­ka czy czer­wie­ni­ca praw­dzi­wa) czy niek­tó­re cho­ro­by za­kaź­ne.

Wikipedia


splenomegalia

po­więk­sze­nie śle­dzio­ny wy­stę­pu­ją­ce m.in. w cho­ro­bach krwi, ukła­du chłon­ne­go i w za­bu­rze­niach krą­że­nia krwi


SJP.pl

Sple­no­me­ga­lia – po­więk­sze­nie śle­dzio­ny, zwy­kle w prze­bie­gu róż­nych cho­rób ukła­do­wych. Sple­no­me­ga­lia okre­śla po­więk­sze­nie masy na­rzą­du ponad 350 g. Czę­sto pro­wa­dzi do hi­per­sple­niz­mu. Część przy­pad­ków po­więk­sze­nia śle­dzio­ny prze­bie­ga z rów­no­czes­nym po­więk­sze­niem wą­tro­by (he­pa­to­me­ga­lią); sy­tu­a­cję taką okre­śla się jako he­pa­to­sple­no­me­ga­lię.

Wikipedia


splewka

ro­dzaj pa­so­żyt­ni­cze­go sko­ru­pia­ka


SJP.pl

Splew­ka (Ar­gu­lus) - ro­dzaj sko­ru­pia­ków bę­dą­cych pa­so­ży­ta­mi zew­nętrz­ny­mi ryb słod­ko­wod­nych. Na­le­żą do pod­gro­ma­dy tar­cze­nic.

Splew­ki są spła­szczo­ne grzbie­to-brzusz­nie. Ich ciało po­kry­te jest dużym tar­czo­wa­tym ka­ra­pak­sem. Tułów skła­da się z 4 seg­men­tów.

Wikipedia


splewki

ro­dzaj pa­so­żyt­ni­cze­go sko­ru­pia­ka


SJP.pl


spleśniały

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który sple­śniał

Wiktionary


spleść

po­łą­czyć (nici, sznu­ry, pasma wło­sów, witki) krzy­żu­jąc wie­lo­krot­nie, zwy­kle two­rząc po­dłuż­ny kształt o re­gu­lar­nym wzo­rze


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. spla­tać)

 (1.1) po­łą­czyć ele­men­ty prze­kła­da­jąc jeden przez drugi; wy­ko­nać coś, ple­śćo­tąc

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny spleść się (ndk. spla­tać się)

 (2.1) ulec złą­cze­niu jeden z dru­gim po­przez wza­jem­ne prze­ło­że­nie swo­ich czę­ści

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. splecenie n., plecień mrz.

 czas. splatać

Wiktionary


splicki

przy­miot­nik od: Split


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze Spli­tem, do­ty­czą­cy Spli­tu, po­cho­dzą­cy ze Spli­tu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Split mrz.

Wiktionary


splin

uczu­cie apa­tii, przy­gnę­bie­nia; sple­en; chan­dra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) książk. uczu­cie bez­na­dziej­no­ści, przy­gnę­bie­nie, apa­tia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wznio­sę toast, by twój splin zni­knął wcze­śniej niż mój zapas win. (W. Wa­glew­ski: [http://vimeo.com/gro­ups/kon­cer­ty/vi­de­os/3554714 Dziób ping­wi­na])

Wiktionary

Wymowa:

IPA: splʲĩn, AS: splʹĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. splennik m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przygnębienie, chandra, dół

Wiktionary


splis

ina­czej splot że­glar­ski


SJP.pl


splisować

1. uło­żyć w plisy, fałdy np. na su­kien­ce;
2. złą­czyć dwie liny splo­tem (spli­sem)


SJP.pl


split

ope­ra­cja wy­mia­ny akcji spół­ki, po­le­ga­ją­ca na zmniej­sze­niu ich war­to­ści no­mi­nal­nej i jed­no­cze­śnie zwięk­sze­niu ich licz­by bez zmia­ny ka­pi­ta­łu ak­cyj­ne­go; po­dział akcji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto por­to­we w Chor­wa­cji;

Wiktionary

Split ( Spa­la­to) – mia­sto w po­łud­nio­wo-za­chod­niej czę­ści Chor­wa­cji, sto­li­ca żu­pa­nii splic­ko-dal­ma­tyń­skiej, sie­dzi­ba mia­sta Split. Jest po­ło­żo­ny w Dal­ma­cji, nad Mo­rzem Adria­tyc­kim, na nie­wiel­kim pół­wy­spie. W 2011 roku li­czy­ło 167 121 miesz­kań­ców.

Jest dru­gim co do wiel­ko­ści mia­stem kraju pod wzglę­dem licz­by miesz­kań­ców.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: splʲit, AS: splʹit

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. splicianin mos., splicianka ż.

 przym. splicki

Wiktionary


spliter

filtr elek­tro­nicz­ny do roz­dzie­la­nia sy­gna­łów; zwrot­ni­ca elek­trycz­na, split­ter


SJP.pl


splitowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spli­to­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niesplitowanie n.

 czas. splitować ndk.

Wiktionary


splitować

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) roz­dzie­lać coś na frag­men­ty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. splitowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rozszczepiać, dzielić, fragmentować

Wiktionary


splitter

[czy­taj: spli­ter] filtr elek­tro­nicz­ny do roz­dzie­la­nia sy­gna­łów; zwrot­ni­ca elek­trycz­na, spli­ter


SJP.pl


splocik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od splot

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. splot m.

Wiktionary


splot

1. wynik spla­ta­nia;
2. spo­sób prze­pla­ta­nia nici os­no­wy i wątku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) anat. po­łą­cze­nie ner­wów

 (1.2) ze­spół po­łą­czo­nych ze sobą ele­men­tów; to co zo­sta­ło sple­cio­ne

 (1.3) mat. ro­dzaj dzia­ła­nia okre­ślo­ne­go dla dwóch funk­cji, kon­wo­lu­cja;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • splot ogól­nie
    • splot płó­cien­ny
    • splot atła­so­wy
    • splot ryp­so­wy
    • splot pa­na­mo­wy
  • splot w ana­li­zie ma­te­ma­tycz­nej
  • splot w te­o­rii grup
  • splot w te­o­rii wę­złów
  • splot w ana­to­mii
  • splot w ko­lej­nict­wie
  • splot liny
  • splot im­mu­no­glo­bu­li­no­wy

Wikipedia

Wymowa:

IPA: splɔt, AS: splot

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plecionka ż., plecenie n., splatanie n., zaplatanie n., splecenie n., pleciuga ż., plecień mrz., splocik mrz.

 czas. pleść dk., splatać ndk., zaplatać ndk., zapleść dk.

 przym. splotowy, plecionkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) konwolucja, mnożenie splotowe

Wiktionary


splotka

1. gwa­ro­wo: ta­siem­ka albo wstąż­ka do wpla­ta­nia w war­kocz; uplot­ka
2. daw­niej: war­kocz, ple­cion­ka
3. lina jed­noz­wi­ta bę­dą­ca czę­ścią skła­do­wą liny dwuz­wi­tej


SJP.pl


splotowy

przy­miot­nik od: splot


SJP.pl


splugawiać

plu­ga­wić;
1. okry­wać hańbą, znie­wa­żać, po­zba­wiać god­no­ści nie­przyz­wo­i­ty­mi, nie­mo­ral­ny­mi i bu­dzą­cy­mi wstręt dzia­ła­nia­mi;
2. bez­cze­ścić, pro­fa­no­wać;
3. za­nie­czy­szczać coś, po­wo­du­jąc, że wy­wo­łu­je to obrzy­dze­nie; czy­nić plu­ga­wym


SJP.pl


splunąć

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. splu­wać)

 (1.1) wy­rzu­cić z ust ślinę bądź coś, co się tam znaj­du­je

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­ru­szył war­ga­mi, jakby za­mie­rzał splu­nąć na po­dło­gę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spluwa ż., spluwaczka ż., splunięcie n., spluwanie n.

 czas. pluć, spluwać ndk.

Wiktionary


spluralizowany

wy­ra­ża­ją­cy wiele po­staw, po­glą­dów, zróż­ni­co­wa­ny pod ja­kimś wzglę­dem


SJP.pl


spluralizować

1. wpro­wa­dzić plu­ra­lizm w życiu spo­łecz­nym;
2. splu­ra­li­zo­wać się - stać się plu­ra­li­stycz­nym


SJP.pl


spluwa

pot. pi­sto­let, re­wol­wer


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. broń krót­ka palna (np. pi­sto­let, re­wol­wer)

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pluć, splunąć

 rzecz. spluwaczka ż.

Wiktionary


spluwaczka

nie­wiel­kie na­czy­nie, do któ­re­go można splu­wać, naj­czę­ściej wy­peł­nio­ne od­ka­ża­ją­cym rozt­wo­rem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) na­czy­nie przez­na­czo­ne do splu­wa­nia do niego;

Wiktionary

Splu­wacz­ka (daw. "kra­szu­ar­ka", "ka­szel­nicz­ka") – na­czy­nie, do któ­re­go można wy­pluć nad­miar śliny z ust.

Splu­wacz­ki uży­wa­no od dru­giej po­ło­wy XVIII wieku do pier­wszej wojny świa­to­wej w miej­scach pu­blicz­nych oraz w do­mach pry­wat­nych. Sta­wia­no je zwy­kle przy drzwiach, ka­na­pach i fo­te­lach.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) (…) fleg­ma, rzygi, smar­ki, pety i inne reszt­ki or­ga­nicz­ne były wszę­dzie, tylko nie tam, gdzie być po­win­ny, czyli w miej­scach dla nich przez­na­czo­nych — w to­a­le­cie, śmiet­nicz­ce, splu­wacz­ce czy po­piel­nicz­ce.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spluwa ż., spluwanie n., splunięcie n.

 czas. spluwać ndk., splunąć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. kraszuarka, kaszelniczka

Wiktionary


spluwać

wy­rzu­cać z ust ślinę lub fleg­mę


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. splu­nąć)

 (1.1) nie­do­ko­na­ny od|splu­nąć.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Donia splu­wa­ła raz po raz char­ka­jąc z głębi gar­dła gęstą fleg­mą.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pluć, splunąć

 rzecz. spluwaczka ż.

Wiktionary


splątanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|splą­tać.

Wiktionary

Splą­ta­nie, stan splą­ta­nia, ze­spół splą­ta­nio­wy, de­zo­rien­ta­cja, amen­cja ( amen­tia), ze­spół amen­tyw­ny – za­bu­rze­nia świa­do­mo­ści o etio­lo­gii eg­zo­gen­nej prze­ja­wia­ją­ce się głę­bo­ki­mi zmia­na­mi świa­do­mo­ści. Zwy­kle jest to prze­jaw cięż­kiej dys­funk­cji mózgu. Wy­stę­pu­je w prze­bie­gu nie­wy­dol­no­ści krą­że­nia móz­go­we­go, in­fek­cjach, za­tru­ciach, za­bu­rze­niach me­ta­bo­licz­nych (cu­krzy­ca, usz­ko­dze­nie wą­tro­by, nerek), cza­sem jako po­wi­kła­nie prze­bie­gu psy­choz en­do­gen­nych (mania, ka­ta­to­nia).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. niesplątanie n., plątanina ż.

 czas. splątać ndk.

Wiktionary


splątek

sta­dium po­ko­le­nia płcio­we­go msza­ków, roz­wi­ja­ją­ce się zwy­kle z za­rod­ni­ka; pro­to­ne­ma


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. wczes­na, sa­mo­żyw­na po­stać po­ko­le­nia roz­rod­cze­go msza­ków (ga­me­to­fi­tu), wy­ra­sta­ją­ca z za­rod­ni­ków lub rozm­nó­żek pod po­sta­cią ple­cha­e­chy i da­ją­ca bez­poś­red­ni po­czą­tek do­ro­słej ro­śli­nie;

 (1.2) daw. bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Sym­plo­ca|ref=tak.

Wiktionary

Splą­tek, pro­to­ne­ma – twór cha­rak­te­ry­stycz­ny dla msza­ków sta­no­wią­cy mło­do­cia­ną fazę roz­wo­ju ga­me­to­fi­tu. Wy­ra­sta z ha­plo­i­dal­ne­go (ma­ją­ce­go po­je­dyn­czy ze­spół chro­mo­so­mów) za­rod­ni­ka, ewen­tu­al­nie w wy­ni­ku apo­ga­mii z czę­ści ga­me­to­fi­tu od­dzie­lo­nej od ro­śli­ny ma­cie­rzy­stej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Z za­rod­ni­ka mchu roz­wi­ja się sil­nie roz­ga­łę­zio­ny splą­tek, z któ­re­go wy­ra­sta­ją na­stęp­nie licz­ne ga­me­to­fi­ty.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) protonema

Wiktionary


spobożniały

za­cząć wie­rzyć w Boga i żyć zgod­nie z za­sa­da­mi wiary


SJP.pl


spobożnieć

za­cząć wie­rzyć w Boga i żyć zgod­nie z za­sa­da­mi wiary


SJP.pl


spocenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spo­cić.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niespocenie n., pot mrz.

 czas. spocić ndk.

 przym. napotny

Wiktionary


spoceniec

lek­ce­wa­żą­co: osoba zbyt­nio za­an­ga­żo­wa­na w jakąś czyn­ność, np. grę lub ry­wa­li­za­cję, czę­sto kosz­tem za­ba­wy; spo­cuch, try­hard


SJP.pl


spochmurnienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spoch­mur­nieć.

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. pochmurno, chmurnie

Wiktionary


spocik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od spot

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie spot, lecz tylko mały spo­cik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spot m.

Wiktionary


spocić

1. spo­wo­do­wać wy­dzie­le­nie przez kogoś, coś (zwie­rzę) potu, po­kry­cie się potem, zwła­szcza przez zmu­sze­nie do wy­sił­ku; zgrzać;
2. spo­cić się - okryć się potem, zgrzać się


SJP.pl


spock

[czy­taj: spok] naz­wi­sko


SJP.pl

Spock – fik­cyj­na po­stać, bo­ha­ter se­ria­lu, (sezon 2), Star Trek: Stran­ge New Worlds oraz dzie­wię­ciu fil­mów peł­no­me­tra­żo­wych Star Trek: pier­wszych sze­ściu, opar­tych na ory­gi­nal­nej serii, jak rów­nież trzech fil­mów naj­no­wszej serii, za­po­cząt­ko­wa­nej przez Star Trek (XI).

Wikipedia


spocony

1. spo­wo­do­wać wy­dzie­le­nie przez kogoś, coś (zwie­rzę) potu, po­kry­cie się potem, zwła­szcza przez zmu­sze­nie do wy­sił­ku; zgrzać;
2. spo­cić się - okryć się potem, zgrzać się


SJP.pl


spocuch

lek­ce­wa­żą­co:
1. ktoś spo­co­ny, prze­po­co­ny;
2. osoba, która prze­sad­nie się stara, an­ga­żu­je; spo­ce­niec, try­hard


SJP.pl


spoczko

po­tocz­nie: par­ty­ku­ła wy­ra­ża­ją­ca poz­wo­le­nie na coś lub apro­ba­tę; nie ma spra­wy, w po­rząd­ku, okej, spoko, spox


SJP.pl

wy­krzy­knik

 (1.1) pot. spo­koj­nie, za­cho­waj spo­kój, nie de­ner­wuj się (de­ry­wat od „spoko”)

par­ty­ku­ła

 (2.1) pot. w po­rząd­ku, do­brze, zgoda (de­ry­wat od „spoko”)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) – Ko­cha­nie, jak było w pracy? – A, spocz­ko nuda, roz­wa­li­łem dziś Bo­e­in­ga, poza tym luzik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spokojny, pokój mrz., spokój m., spokojność ż., spokojnik m., spokojnica ż., uspokojenie n., uspokajanie n., uspokajacz m., uspokoiciel m., uspokoicielka ż., zaspokojenie n., zaspokajanie n., zaspokajacz m.

 czas. spokoić ndk., uspokoić dk., uspokajać ndk., zaspokoić dk., zaspokajać ndk.

 przym. spokojny, spokojniutki, spokojniuteńki, spokojniuchny, spokojniusieńki, uspokajający, uspokojony, zaspokajalny, spokojno

 przysł. spokojnie, spokojno, spokojniutko, spokojniuteńko, spokojniuchno, spokojniusieńko, uspokajająco

 wykrz. spokojnie, spox, spoko

 partyk. spoko

 ims. uspokojony, uspokajający

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) OK, kk

Wiktionary


spocznij

1. siąść lub po­ło­żyć się, aby na­brać sił, odetch­nąć, od­po­cząć
2. zo­stać gdzieś umie­szczo­nym, po­ło­żo­nym


SJP.pl

wy­krzy­knik

 (1.1) wojsk. ko­men­da zwal­nia­ją­ca ze sta­nia na bacz­ność

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spoczynek m.

 czas. spocząć dk., spoczywać dk.

Wiktionary


spocznik

pła­szczyz­na prze­dzie­la­ją­ca biegi scho­do­we w po­zio­mie kon­dy­gna­cji; po­dest


SJP.pl


spocznikowy

przy­miot­nik od: spocz­nik


SJP.pl


spoczynek

czas od­po­czyn­ku, wytch­nie­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) stan bez­czyn­no­ści celem na­bra­nia sił po pracy

 (1.2) stan snu, któ­re­go celem jest re­ge­ne­ra­cja

 (1.3) okres eme­ry­tu­ry

 (1.4) pot. stan po śmier­ci

 (1.5) biol. stan mniej­szej ak­tyw­no­ści ustro­ju lub jego czę­ści

 (1.6) fiz. stan, w któ­rym ciało nie zmie­nia po­ło­że­nia

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Spo­czy­nek – wieś na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie brze­skim, w re­jo­nie ba­ra­no­wic­kim, w siel­so­wie­cie Żam­czuż­ny
  • Spo­czy­nek – wieś w Pol­sce, w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. alek­san­drow­skim, w gmi­nie Ko­neck
  • spo­czy­nek (zja­wi­sko bio­lo­gicz­ne)
  • spo­czy­nek – brak ruchu

Wikipedia

Powiązane:

 czas. spoczywać, spocząć

 wykrz. spocznij

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bezczynność, odpoczynek, relaks, wypoczynek, wytchnienie

 (1.2) sen, spanie

 (1.3) emerytura

Wiktionary


spoczynkowy

przy­miot­nik od: spo­czy­nek


SJP.pl


spoczywanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spo­czy­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. począć

Wiktionary


spoczywać

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) być czy­imś obo­wiąz­kiem

 (1.2) podn. być po­cho­wa­nym, mieć miej­sce swo­je­go po­chów­ku

 (1.3) fiz. o przed­mio­cie: leżeć nie­ru­cho­mo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na niej spo­czy­wa cała od­po­wie­dzial­ność.

 (1.2) Po­dob­nie jak w przy­pad­ku po­zo­sta­łych mo­nar­chów (z wy­jąt­kiem grobu Ka­zi­mie­rza Wiel­kie­go), na­gro­bek sta­no­wi swo­je­go ro­dza­ju ke­no­ta­fium – ciało Ka­zi­mie­rza Ja­giel­loń­czy­ka, nie spo­czy­wa we wnę­trzu tumby, ale po­cho­wa­ne jest pod po­sadz­ką ka­pli­cy.

 (1.2) Tu spo­czy­wa nasz pier­wszy wład­ca.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spoczynek m.

 czas. począć, spocząć dk.

 wykrz. spocznij

Wiktionary


spocząć

1. siąść lub po­ło­żyć się, aby na­brać sił, odetch­nąć, od­po­cząć
2. zo­stać gdzieś umie­szczo­nym, po­ło­żo­nym


SJP.pl

cza­sow­nik do­ko­na­ny

 (1.1) książk. usiąść gdzieś aby od­po­cząć

 (1.2) książk. zna­leźć się w ja­kimś okre­ślo­nym miej­scu

 (1.3) zo­stać po­cho­wa­nym w ja­kimś miej­scu po śmier­ci

 (1.4) książk. o sta­nie, wła­ści­wo­ści lub od­po­wie­dzial­no­ści która za­czę­ła kogoś do­ty­czyć albo zo­sta­ła mu po­wie­rzo­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po po­wro­cie do domu spo­czął na krze­śle i jął roz­my­ślać.

 (1.2) Wtem jakaś dłoń spo­czę­ła na moim ra­mie­niu i pod­niósł­szy głowę uj­rza­łem księ­cia Kon­stan­ty­na.

 (1.3) Wła­śnie tam na tym cmen­ta­rzu chciał spo­cząć.

 (1.4) Cała od­po­wie­dzial­ność za ten pro­jekt spo­czę­ła na nim.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spoczynek

 wykrz. spocznij

 czas. spoczywać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) usiąść

 (1.2) znaleźć się

 (1.3) zostać pogrzebanym, zostać pochowanym

Wiktionary


spoczęcie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spo­cząć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. począć

Wiktionary


spod

przy­i­mek łą­czą­cy się z rze­czow­ni­ka­mi (lub wy­ra­za­mi o ich funk­cji) w do­peł­nia­czu; * forma "spode" moż­li­wa tylko w tra­dy­cyj­nych po­łą­cze­niach: spode mnie, spode łba


SJP.pl

przy­i­mek

 (1.1) z miej­sca po­ni­żej cze­goś

 (1.2) z miej­sca w po­bli­żu np. mia­sta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jacuś wy­szedł spod stołu i się za­śmiał.

 (1.2) Józef po­cho­dzi spod War­sza­wy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spɔt, AS: spot

Wiktionary


spodarka

Spo­dar­ka – dolna część in­stru­men­tu ge­o­de­zyj­ne­go, umoż­li­wia sta­bil­ne za­mo­co­wa­nie in­stru­men­tu ge­o­de­zyj­ne­go do sta­ty­wu ge­o­de­zyj­ne­go oraz po­zio­mo­wa­nie i cen­tro­wa­nie in­stru­men­tu ge­o­de­zyj­ne­go.

Wy­po­sa­żo­na jest w trzy gnia­zda, w któ­rych za­mo­co­wa­ne są śruby ustaw­cze, słu­żą­ce do po­zio­mo­wa­nia in­stru­men­tu (w niek­tó­rych ni­we­la­to­rach śruby te za­stą­pio­ne są dwoma obra­ca­ny­mi pier­ście­nia­mi kli­no­wy­mi).

Wikipedia


spode

przy­i­mek

 (1.1) forma obocz­na przy­im­ka spod

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspɔdɛ, AS: spode

Wiktionary


spodeczek

zdrob­nie­nie od: spo­dek


SJP.pl


spodek

ta­lerz nie­wiel­kiej śred­ni­cy, przez­na­czo­ny zaz­wy­czaj jako pod­staw­ka pod fi­li­żan­kę lub szklan­kę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mały ta­le­rzyk uży­wa­ny jako pod­staw­ka pod fi­li­żan­kę lub szklan­kę;

 (1.2) zwar­tość lub po­jem­ność spod­ka (1.1)

 (1.3) pot. la­ta­ją­cy ta­lerz, UFO;

 (1.4) gw-pl|Poz­nań. długi ma­te­rac z pie­rza, pier­nat

Wiktionary

Spo­dek – ta­lerz o nie­wiel­kiej śred­ni­cy, słu­żą­cy zaz­wy­czaj jako pod­staw­ka pod fi­li­żan­kę lub szklan­kę.

Naj­czę­ściej jest do­bie­ra­ny w ra­mach tego sa­me­go kom­ple­tu za­sta­wy sto­ło­wej, wów­czas spo­dek wy­ko­na­ny jest z tego sa­me­go ma­te­ria­łu, co na­czy­nie, do któ­re­go jest przez­na­czo­ny: do szklan­ki – ze szkła, do por­ce­la­no­wej fi­li­żan­ki – z por­ce­la­ny. Jeśli jest zdo­bio­ny (ma­lo­wa­ny, cza­sem na­ci­na­ny), to naj­czę­ściej w ten sam spo­sób, co szklan­ka lub fi­li­żan­ka.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kotek łap­czy­wie pił mleko ze spod­ka.

 (1.1) Za­tor­skie­mu z wra­że­nia tak drgnę­ły ręce, że upu­ścił spo­dek, który roz­prys­nął się na po­dło­dze.

 (1.2) Naj­pierw wypił cały spo­dek wody! Nie mo­głam w to uwie­rzyć! Jak taki mały sko­ru­piak może tak dużo wypić?

 (1.3) Ty chyba nie oglą­da­łeś nigdy fil­mów SF. Jak nad­la­tu­je spo­dek, to pier­wsze co się dzie­je, to prze­sta­je dzia­łać elek­tro­ni­ka ;-)

 (1.3) Wi­dzi­my ziem­ski kra­jo­braz, nad­la­tu­je spo­dek. Jakaś isto­ta wy­pi­ja ciem­ny płyn, po czym ulega roz­kła­do­wi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspɔdɛk, AS: spodek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spód mrz.

:: zdrobn. spodeczek mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podstawka, talerzyk

 (1.3) latający spodek, UFO, NOL

Wiktionary


spodenki

zdrob­nie­nie od: spod­nie; spo­deń­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) zdrobn. od: spod­nie

 (1.2) zdrobn. małe spod­nie, ma­łe­go roz­mia­ru

 (1.3) krót­kie spod­nie – się­ga­ją­ce do kolan lub ud

Wiktionary

Spo­den­ki – ele­ment gar­de­ro­by no­szo­ny na wy­so­ko­ści mied­ni­cy, opla­ta­ją­cy talię i za­kry­wa­ją­cy górną część nóg, cza­sa­mi się­ga­ją­cy do kolan, ale nie za­kry­wa­ją­cy całej dłu­go­ści nogi. Z an­giel­skie­go na­zy­wa się je "shorts", po­nie­waż są skró­co­ną wer­sją spod­ni, jed­nak­że w ję­zy­ku pol­skim po­dob­ne słowo szor­ty sto­su­je się ra­czej na okre­śle­nie bar­dzo krót­kich spo­de­nek.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Wy­sta­wę oglą­da opa­lo­ny męż­czyz­na w dżin­so­wych spo­den­kach i ob­ci­słym siat­ko­wym pod­ko­szul­ku, z job kil­le­rem na szczu­płej szyi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spɔˈdɛ̃nʲci, AS: spodẽnʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spodniska nmos., spód mrz., spodnie lm nm.

 przym. spodni

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) szorty; gw. Górny Śląsk badki, batki, gaćki

Wiktionary


spodenkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


spodenkowy

→ spo­den­ki


SJP.pl

Patrz:

spodenki

spodeń

forma ścią­gnię­ta

 (1.1) = spod niego

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) daw. D. lm. od: spod­nie

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Sukno na frak, majt­ki (bo tu spo­deń nie noszą) […].

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspɔdɛ̃ɲ, AS: spodẽń

Wiktionary


spodeńki

zdrob­nie­nie od: spod­nie; spo­den­ki


SJP.pl


spodium

wę­giel kost­ny


SJP.pl


spodkowy

→ spo­dek


SJP.pl

Patrz:

spodek

spodni

znaj­du­ją­cy się na spo­dzie cze­goś, pod spo­dem cze­goś; dolny, niż­szy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) bę­dą­cy na spo­dzie, bę­dą­cy pod spo­dem cze­goś, bę­dą­cy pod czymś

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: spod­nie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspɔdʲɲi, AS: spodʹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spodniska nmos., spódniczka ż., spód mrz., spodnie lm nm., spodziectwo n., spodenki lm nm., spódnica ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niższy

Wiktionary


spodniak

śro­do­wi­sko­wo: spod­nia deska skrzy­ni wozu; pod­den­ni­ca, den­ni­ca


SJP.pl


spodniarka

→ spod­niarz


SJP.pl

Patrz:

spodniarz

spodniarz

kra­wiec szy­ją­cy spod­nie


SJP.pl


spodnie

znaj­du­ją­cy się na spo­dzie cze­goś, pod spo­dem cze­goś; dolny, niż­szy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) odzież. kraw. dolna część odzie­ży wierzch­niej okry­wa­ją­ca nogi;

forma przy­miot­ni­ka.

 (2.1) nmos. lm. od: spod­ni

Wiktionary

Spod­nie – wierzch­nia część ubra­nia osła­nia­ją­ca ciało od pasa w dół, z no­gaw­ka­mi. No­szo­ne są za­rów­no jako ele­ment dwu- lub trzy­czę­ścio­we­go gar­ni­tu­ru, jak i sa­mo­dziel­nie. Daw­niej były wy­łącz­nie ele­men­tem ubrań mę­skich aż do lat 20. XX w., kiedy eman­cy­pa­cja ko­biet po­cią­gnę­ła za sobą sze­reg prze­mian oby­cza­jo­wych i re­wo­lu­cję oby­cza­jo­wą. Współ­cze­śnie są ele­men­tem ubrań za­rów­no ko­bie­cych, jak i mę­skich.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W dzi­siej­szych cza­sach rów­nież ko­bie­ty noszą spod­nie i nie budzi to wcale sen­sa­cji.

 (1.1) Od pię­ciu dni je­stem sło­mia­nym wdow­cem i chwi­lo­wo miesz­kam sam, więc jak to się stało, że idąc spać po­ło­ży­łem wie­czo­rem oku­la­ry koło łóżka, a rano zna­la­złem je w no­gaw­ce nie­no­szo­nych spod­ni pię­tro niżej?

 (2.1) Na spod­nie war­stwy bi­tu­micz­nych po­kryć da­cho­wych sto­su­je się czę­sto papę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspɔdʲɲɛ, AS: spodʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spód mrz., spódnica ż., spódniczka ż.

:: zdrobn. spodenki nmos. lm.

 przym. spodni

Wiktionary


spodnik

1. dolna część cier­ne­go sto­ja­ka me­ta­lo­we­go;
2. daw­niej: szata spod­nia no­szo­na pod spód­ni­cą lub su­knią


SJP.pl


spodniobuty

spod­nie po­łą­czo­ne z bu­ta­mi, uży­wa­ne przez węd­ka­rzy i my­śli­wych; wo­de­ry, wa­de­ry


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) po­łą­cze­nie ka­lo­szy i wo­do­od­por­nych spod­ni

Wiktionary


spodniowy

→ spod­nie


SJP.pl

Patrz:

spodnie

spodniska

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) zgru­bie­nie od|spod­nie.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za ot­wo­rze­niem drzwi od sieni wszedł sza­farz, człek już osę­dzi­wia­ły, zie­lo­ną miał kurt­kę na sobie, i szare ob­wi­słe spod­ni­ska, które w cho­le­wy wcho­dzi­ły.

 (1.1) On [oj­ciec] był ka­wa­le­rzy­stą: buty miał z cho­le­wa­mi […], spod­ni­ska na pasek, czap­ka okrą­gła, kurt­ka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spodnik mrz., spodniarz mos., spodnica ż., spodniak mrz., spodniarstwo n., spodniara ż., spodnium n./mrz., spódnica ż., spódniczyna ż., spódniczkarz mos., spodenki nmos. lm., spodeńki nmos. lm.

:: fż. spodniarka ż., spódniczarka ż.

:: zdrobn. spodniczka ż., spódniczka ż., spódniczynka ż., spodenki nmos. lm., spodeńki nmos. lm.

:: zgrub. spodniczysko n., spódniczysko n., spódnik mrz.

 przym. spodni, spodniowy, spodniczny, spodniarski, spódnicowy, spódnicowaty, spódniczasty, spódniczny

 przysł. spodniowo, spódnicowato, spódnicowo

Wiktionary


spodnium

strój dam­ski, po­łą­cze­nie ża­kie­tu oraz dłu­gich spod­ni


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) strój ko­bie­cy skła­da­ją­cy się z ża­kie­tu i spod­ni

Wiktionary

Spod­nium – ro­dzaj dam­skie­go stro­ju, pier­wot­nie skła­da­ją­ce­go się z ża­kie­tu i dłu­gich spod­ni, obec­nie czę­sto ro­zu­mia­ny jako ele­ganc­ki kom­bi­ne­zon. W mo­dzie dam­skiej spod­nium po­ja­wi­ło się w XX wieku jako dwu­czę­ścio­wy gar­ni­tur, sym­bo­li­zu­ją­cy m.in. eman­cy­pa­cję i rów­no­u­praw­nie­nie ko­biet. Z bie­giem lat ter­min „spod­nium” uległ roz­sze­rze­niu i obec­nie od­no­si się także do jed­no­czę­ścio­wych kom­bi­ne­zo­nów, które łączą spod­nie z górą w for­mie bluz­ki.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. spodniska nmos.

Wiktionary


spodouste

pod­gro­ma­da ryb na­le­żą­ca do chrzęst­nosz­kie­le­to­wych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. icht. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Elas­mo­bran­chii|Bo­na­par­te|ref=tak., pod­gro­ma­da dra­pież­nych ryb chrzęst­nosz­kie­le­to­wych, głów­nie mor­skich;

Wiktionary

Spo­do­u­ste, blasz­kos­krzel­ne (Elas­mo­bran­chii, z gr. "elas­ma" – blasz­ka, "bran­chia" – skrze­la) – pod­gro­ma­da dra­pież­nych ryb chrzęst­nosz­kie­le­to­wych (Chon­dricht­hy­es), obej­mu­ją­ca około 950 ga­tun­ków, w więk­szo­ści mor­skich.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W tkan­kach spo­do­u­stych utrzy­my­wa­ne jest wy­so­kie stę­że­nie mocz­ni­ka, który także jest wy­da­la­nym me­ta­bo­li­tem bia­łek.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ustny

Wiktionary


spodousty

o ce­chach spo­do­u­stych (ro­dzi­na ryb mor­skich)


SJP.pl


spodowy

→ spód


SJP.pl

Patrz:

spód

spodumen

mi­ne­rał z grupy pi­rok­se­nów, krze­mian litu i glinu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miner. mi­ne­rał z gro­ma­dy krze­mia­nów;

Wiktionary

Spo­du­men – mi­ne­rał z gro­ma­dy krze­mia­nów, za­li­cza­ny do grupy pi­rok­se­nów. Na­le­ży do mi­ne­ra­łów rzad­kich, roz­po­wszech­nio­nych tylko w niek­tó­rych re­jo­nach Ziemi.

Nazwa po­cho­dzi od "gr. spo­dos = po­piół (spo­dios = szary"), na­wią­zu­jąc do sza­rej, przy­po­mi­na­ją­cej po­piół barwy tego mi­ne­ra­łu; "gr. spo­du­men­tos = spo­pie­lo­ny (spo­do­ust­ha = obró­cić się w po­piół)", na­wią­zu­je z kolei do wy­glą­du pro­duk­tu pra­że­nia spo­du­me­nu w pło­mie­niu dmu­chaw­ki.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: spɔˈdũmɛ̃n, AS: spodũmẽn

Wiktionary


spodziać

daw­niej, dziś re­gio­nal­nie: prze­wi­dzieć, przy­pu­ścić, spo­strzec się


SJP.pl


spodziectwo

ro­dzaj wro­dzo­nej wady prą­cia i cewki mo­czo­wej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) med. wada wro­dzo­na po­le­ga­ją­ca na lo­ka­li­za­cji uj­ścia cewki mo­czo­wej na brzusz­nej stro­nie prą­cia;

Wiktionary

Spo­dziect­wo (łac. "hy­po­spa­dia­sis", "hy­po­spa­dia", z gr. ηυπο = na dole + σπαδōν = roz­cię­cie, szcze­li­na, ang. "hy­po­spa­dias") – wada wro­dzo­na po­le­ga­ją­ca na lo­ka­li­za­cji uj­ścia cewki mo­czo­wej na brzusz­nej stro­nie prą­cia. W szer­szym i no­wo­cze­śniej­szym uję­ciu de­fi­nio­wa­ne jest jako hi­po­plaz­ja brzusz­nej czę­ści prą­cia, w kie­run­ku dal­szym (dy­stal­nie) od miej­sca po­dzia­łu ciała gąb­cza­ste­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Spo­dziect­wu czę­sto to­wa­rzy­szy wnę­tro­stwo i prze­pu­kli­na pa­chwi­no­wa sko­śna.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spɔˈd͡ʑɛt͡stfɔ, AS: spoʒ́ectfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spód mrz.

 przym. spodni

Wiktionary


spodziewanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spo­dzie­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. spodziewać ndk.

Wiktionary


spodziewany

taki, któ­re­go ktoś się spo­dzie­wa, ocze­ki­wa­ny


SJP.pl


spodzień

żar­to­bli­wie, iro­nicz­nie: spod­nie


SJP.pl


spodzik

zdrob­nie­nie od: spód


SJP.pl


spoganieć

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. po­ga­nieć)

 (1.1) rzad. rel. wró­cić do po­gań­stwa, stać się po­ga­ni­nem

 (1.2) rzad. rel. za­tra­cić re­li­gij­ny cha­rak­ter

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W nim to wi­dzie­li­śmy wzór i model uro­bie­nia wew­nętrz­ne­go, jak i apo­stol­stwa w spo­ga­nia­łym ów­czes­nym świe­cie, tak nam żywo przy­po­mi­na­ją­cym czasy obec­ne i sto­sun­ki współ­czes­ne.

 (1.2) Sto­li­ca już pra­wie cał­kiem zdą­ży­ła spo­ga­nieć.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poganin mos., poganka ż., pogaństwo n.

 czas. poganieć ndk.

 przym. pogański

 przysł. pogańsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. spogańszczeć

 (1.2) daw. spogańszczeć

Wiktionary


spoganizowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) uczy­nie­nie po­gań­skim

 (1.2) rel. za­tra­ce­nie chrze­ści­jań­skie­go cha­rak­te­ru

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poganizm mrz., poganizowanie n.

 czas. poganizować ndk., poganizować się ndk., spoganizować dk., spoganizować się dk.

 przym. pogański

 przysł. pogańsko

Wiktionary


spoganizować

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. po­ga­ni­zo­wać)

 (1.1) rzad. uczy­nić po­gań­skim

 (1.2) rel. po­zba­wić chrze­ści­jań­skie­go cha­rak­ter

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny spo­ga­ni­zo­wać się (ndk. po­ga­ni­zo­wać się)

 (2.1) rzad. stać się po­gań­skim

 (2.2) rel. wy­zbyć się chrze­ści­jań­skie­go cha­rak­te­ru

Wiktionary

Przykłady

 (2.2) Lud­ność wyspy spo­ga­ni­zo­wa­ła się dosyć szyb­ko, nie mając łącz­no­ści z Ko­ścio­łem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poganizowanie n., spoganizowanie n.

 czas. poganizować ndk., poganizować się ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) zdechrystianizować

 (2.2) zdechrystianizować się

Wiktionary


spoglądanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spo­glą­dać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌspɔɡlɔ̃nˈdãɲɛ, AS: spoglõndãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. spoglądać, spojrzeć

 rzecz. spojrzenie n., spoglądnięcie n.

Wiktionary


spoglądać

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. spo­gląd­nąć, spoj­rzeć)

 (1.1) zob. spoj­rzeć.

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny spo­glą­dać się (dk. spoj­rzeć się)

 (2.1) zob. spoj­rzeć się.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Król spo­glą­dał na woj­ska z wy­so­kie­go pa­gór­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spɔɡˈlɔ̃ndat͡ɕ, AS: spoglõndać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spojrzenie n., spoglądanie n., spoglądnięcie n.

 czas. oglądać ndk., spoglądnąć dk.

Wiktionary


spoglądnięcie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) skie­ro­wa­nie wzro­ku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ma­te­u­szo­we spo­gląd­nię­cia znad książ­ki zo­sta­ły za­u­wa­żo­ne przez Ka­ro­li­nę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spoglądanie n.

 czas. spoglądać ndk., spoglądnąć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) spojrzenie

Wiktionary


spoidło

coś, co spaja, łączy; złą­cze, le­pi­szcze


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) coś co spaja

Wiktionary

Powiązane:

 czas. spajać, spoić

Wiktionary


spoiler

spoj­ler;
1. klapa na skrzyd­le sa­mo­lo­tu, zmniej­sza­ją­ca siłę nośną i po­więk­sza­ją­ca opór czo­ło­wy;
2. osło­na przy nad­wo­ziu sa­mo­cho­du zmniej­sza­ją­ca opór po­wie­trza;
3. nie­po­żą­da­na in­for­ma­cja do­ty­czą­ca szcze­gó­łów fa­bu­ły filmu, ut­wo­ru li­te­rac­kie­go itp.


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • spo­i­ler – w lot­nict­wie: ele­ment me­cha­ni­za­cji skrzy­dła
  • spo­i­ler – w mo­to­ry­za­cji: owiew­ki, od­chy­la­cze opły­wu, skrzy­dła nad­wo­zia po­ja­zdu dro­go­we­go, ma­ją­ce po­lep­szyć jego włas­no­ści ae­ro­dy­na­micz­ne
  • spo­i­ler – nie­po­żą­da­na in­for­ma­cja o szcze­gó­łach za­koń­cze­nia ut­wo­ru li­te­rac­kie­go, te­a­tral­ne­go lub fil­mo­we­go

Wikipedia


spoilerować

zdra­dzać ele­ment fa­bu­ły książ­ki, filmu, se­ria­lu itp.; spoj­le­ro­wać, spo­i­lo­wać, spoj­lo­wać


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny (dk. za­spo­i­le­ro­wać)

 (1.1) slang. zdra­dzać treść filmu lub książ­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie chcę spo­i­le­ro­wać, ale w na­stęp­nym od­cin­ku oni znowu będą razem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌspɔjlɛˈrɔvat͡ɕ, AS: spoi ̯lerovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spoiler mrz.

 czas. zaspoilerować dk., spojlerować ndk., zaspojlerować dk., spoilować ndk., zaspoilować dk., spojlować ndk., zaspojlować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) spojlerować, spoilować, spojlować

Wiktionary


spoilerowy

→ spo­i­ler [czy­taj: spoj­le­ro­wy]; spoj­le­ro­wy


SJP.pl


spoilować

zdra­dzać ele­ment fa­bu­ły książ­ki, filmu, se­ria­lu itp.; spoj­le­ro­wać, spo­i­le­ro­wać, spoj­lo­wać


SJP.pl


spoina

1. miej­sce zet­knię­cia się w mu­rach po­szcze­gól­nych ce­gieł, ka­mie­ni itp. wraz z ma­te­ria­łem łą­czą­cym te ele­men­ty
2. miej­sce ze­spa­wa­ne; spaw


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bud. wy­peł­nio­na za­pra­wą szcze­li­na mię­dzy płyt­ka­mi ce­ra­micz­ny­mi, ce­gła­mi lub in­ny­mi ma­te­ria­ła­mi bu­dow­la­ny­mi

 (1.2) techn. miej­sce po­łą­cze­nia dwóch ze­spa­wa­nych me­ta­lo­wych frag­men­tów kon­struk­cji

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Spo­i­na – fuga (bu­dow­nict­wo)
  • Spo­i­na – po­łą­cze­nia spa­wa­ne

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na ko­niec spo­i­nę wy­rów­nu­je­my czy­stą i gład­ką szpa­tuł­ką mo­cząc ją w de­ter­gen­cie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spoiwo n., spójnik mrz.

 przym. spójny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fuga

 (1.2) spaw

Wiktionary


spoinowanie

na­da­wać ele­men­tom zew­nętrz­nym, spo­i­nom żą­da­ny kształt; fu­go­wać


SJP.pl

Spo­i­no­wa­nie (fu­go­wa­nie) – sta­no­wi pro­ces wy­peł­nia­nia prze­strze­ni po­mię­dzy płyt­ka­mi ce­ra­micz­ny­mi, ka­mien­ny­mi, bądź szkla­ny­mi.

Do wy­peł­nia­nia tych szcze­lin służą masy do spo­i­no­wa­nia.

Wikipedia


spoinować

na­da­wać ele­men­tom zew­nętrz­nym, spo­i­nom żą­da­ny kształt; fu­go­wać


SJP.pl


spoinowy

przy­miot­nik od: spo­i­na


SJP.pl


spointować

[czy­taj: spu­en­to­wać] za­koń­czyć wy­po­wiedź lub utwór li­te­rac­kich po­in­tą; spu­en­to­wać


SJP.pl


spoistość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co spo­i­ste; cecha har­mo­nij­nej ca­ło­ści

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) się­gnął do myśli fran­cu­skie­go kla­sy­ka (…), który twier­dził, że spo­i­stość spo­łecz­na opie­ra się na na­śla­dow­nict­wie. Ist­nie­ją dwie pod­sta­wo­we formy na­śla­dow­nict­wa: oby­czaj i moda.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spajanie n., spojenie n., spoiwo n.

 czas. spoić dk., spajać ndk.

 przym. spoisty

Wiktionary


spoisty

1. skła­da­ją­cy się z czą­stek ści­śle złą­czo­nych ze sobą;
2. two­rzą­cy jed­no­li­tą, har­mo­nij­ną ca­łość


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zbity w ca­łość; nie da­ją­cy się łatwo roz­dzie­lić

 (1.2) przen. do­brze zor­ga­ni­zo­wa­ny w kon­tek­ście myśli i tre­ści

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gleba spo­i­sta do­brze trzy­ma wodę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spoiwo n., spoistość ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jednolity, spójny, ścisły, zbity, zwarty

 (1.2) zwarty, zwięzły

Wiktionary


spoiwo

1. uży­wa­ny w spa­wal­nict­wie ma­te­riał przez­na­czo­ny do ut­wo­rze­nia spo­i­ny;
2. ma­te­riał spa­ja­ją­cy skład­ni­ki pew­nej ca­ło­ści;
3. czyn­nik sca­la­ją­cy jakąś grupę, spo­łecz­ność;
4. skład­nik mas for­mier­skich i rdze­nio­wych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ma­te­riał łą­czą­cy skład­ni­ki ca­ło­ści

 (1.2) podn. czyn­nik łą­czą­cy daną grupę

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • spo­i­wo ma­lar­skie
  • spo­i­wo farby dru­ko­wej
  • spo­i­wo bu­dow­la­ne
    • spo­i­wo po­wietrz­ne (wapno), spo­i­wo hy­dra­u­licz­ne (ce­ment port­landz­ki, wapno hy­dra­u­licz­ne)
    • spo­i­wo mi­ne­ral­ne (spo­i­wo ma­gnez­jo­we, spo­i­wo an­hy­dry­to­we)
  • spo­i­wo – zo­bacz: le­pi­szcze (tech­ni­ka)
  • spo­i­wo spa­wal­ni­cze – zo­bacz też: po­łą­cze­nie spa­wa­ne
  • spo­i­wo for­mier­skie
  • na­tu­ral­ne spo­i­wo skal­ne
  • inne hasła roz­po­czy­na­ją­ce się od spo­i­wo
  • Spo­i­wo (ze­spół)

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. spoistość ż., spajanie n., spoina ż., spojenie n., spojówka ż.

 czas. spajać ndk., spoić dk.

 przym. spoisty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lepiszcze

Wiktionary


spoić

1. złą­czyć przed­mio­ty przy uży­ciu od­po­wied­nich sub­stan­cji; scze­pić;
2. stwo­rzyć ca­łość z wielu ele­men­tów; po­łą­czyć;
3. uczy­nić pi­ja­nym; upić, spić;
4. spoić się (rzad­kie) - złą­czyć się, zo­stać spo­jo­nym; upić się, spić się


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. spa­jać)

 (1.1) po­łą­czyć ele­men­ty w pewną ca­łość

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. spa­jać, poić)

 (2.1) pot. do­pro­wa­dzić kogoś do upi­cia się

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny spoić się (ndk. spa­jać się)

 (3.1) ulec po­łą­cze­niu w jedno

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny spoić się (ndk. spa­jać się, poić się)

 (4.1) pot. do­pro­wa­dzić sie­bie do stanu upo­je­nia al­ko­ho­lo­we­go

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spójność ż., spójnik mrz., spoidło n., spoiwo n., spojenie n., spoistość ż.

 czas. spajać

 przym. spójny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) połączyć, scalić

 (2.1) upić

 (3.1) połączyć się, scalić się

 (4.1) nachlać się, narąbać się, spić się, uchlać się, upić się

Wiktionary


spojenie

1. złą­czyć przed­mio­ty przy uży­ciu od­po­wied­nich sub­stan­cji; scze­pić;
2. stwo­rzyć ca­łość z wielu ele­men­tów; po­łą­czyć;
3. uczy­nić pi­ja­nym; upić, spić;
4. spoić się (rzad­kie) - złą­czyć się, zo­stać spo­jo­nym; upić się, spić się


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spoić.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) I wła­śnie cechą istot­ną dra­ma­tów po­e­tyc­kich ta­kich jak: „Sa­mu­el Zbo­row­ski", „Dzia­dy", „Nie-Boska" wy­da­je się struk­tu­ral­ne spo­je­nie ele­men­tów re­al­nych z fan­ta­stycz­ny­mi — czy ina­czej mó­wiąc: ziem­skich z nad­przy­ro­dzo­ny­mi […]

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niespajanie n., spajanie n., spoiwo n., spójnik mrz., spoistość ż., spójność ż.

 czas. spajać ndk., spoić dk.

 przym. spójny

Wiktionary


spojler

spo­i­ler;
1. klapa na skrzyd­le sa­mo­lo­tu, zmniej­sza­ją­ca siłę nośną i po­więk­sza­ją­ca opór czo­ło­wy;
2. osło­na przy nad­wo­ziu sa­mo­cho­du zmniej­sza­ją­ca opór po­wie­trza;
3. nie­po­żą­da­na in­for­ma­cja do­ty­czą­ca szcze­gó­łów fa­bu­ły filmu, ut­wo­ru li­te­rac­kie­go itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) film. liter. uwaga ujaw­nia­ją­ca komuś istot­ne frag­men­ty fa­bu­ły książ­ki lub filmu, psu­ją­ca w ten spo­sób przy­jem­ność ich czy­ta­nia lub oglą­da­nia;

 (1.2) mot. ele­ment nad­wo­zia po­ja­zdu, który po­lep­sza włas­no­ści ae­ro­dy­na­micz­ne;

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Do­da­nie spoj­le­ra wy­dłu­ży­ło sa­mo­chód o 10 cm (=dzie­sięć cen­ty­me­trów).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spojlerowanie n.

 czas. spojlerować ndk.

Wiktionary


spojlerować

zdra­dzać ele­ment fa­bu­ły książ­ki, filmu, se­ria­lu itp.; spo­i­le­ro­wać, spo­i­lo­wać, spoj­lo­wać


SJP.pl


spojlerowy

→ spoj­ler; spo­i­le­ro­wy


SJP.pl


spojlować

zdra­dzać ele­ment fa­bu­ły książ­ki, filmu, se­ria­lu itp.; spoj­le­ro­wać, spo­i­le­ro­wać, spo­i­lo­wać


SJP.pl


spojrzenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) skie­ro­wa­nie oczu na coś, chwi­la pa­trze­nia w ja­kimś kie­run­ku, na coś lub kogoś

 (1.2) punkt wi­dze­nia, po­gląd

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Lubię jej głę­bo­kie spoj­rze­nie.

 (1.2) Jego spoj­rze­nie na po­li­ty­kę wy­da­je się ra­dy­kal­ne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spɔjˈʒɛ̃ɲɛ, AS: spoi ̯žẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spoglądanie n.

 czas. spojrzeć dk., spoglądać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. rzut okiem

 (1.2) pogląd, stanowisko, przekonanie, punkt widzenia

Wiktionary


spojrzeć

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. spo­glą­dać)

 (1.1) książk. zwró­cić wzrok na coś lub na kogoś, zer­knąć, rzu­cić okiem

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny spoj­rzeć się (ndk. spo­glą­dać się)

 (2.1) pot. spoj­rzeć (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ależ on spoj­rzał na Ju­sty­nę!

 (1.1) […] z góry, po przez szczy­ty drzew, za­glą­da­ły błę­kit­ne i białe ka­wał­ki obło­ków, jakby cie­ka­we spoj­rzeć w tę głąb cie­ni­stą, […] w któ­rej spo­mię­dzy trawy wyk­wi­tał blady nie­śmier­tel­nik żółty, pod­no­si­ły się dzwon­ki li­lio­we albo śród mchu pą­so­wia­ły lśnią­ce grona żu­ra­win.

 (1.1) Ktoś za­pu­kał do drzwi, więc spoj­rza­łem w wiz­jer i zo­ba­czy­łem po­li­cjan­ta.

 (1.1) Nam strze­lać nie ka­za­no. – Wstą­pi­łem na dzia­ło • I spój­rza­łem na pole; dwie­ście armat grzmia­ło.

 (1.1) Kiedy spoj­rza­łem do karty, zo­rien­to­wa­łem się, że tra­fi­łem do re­sta­u­ra­cji we­ge­ta­riań­skiej.

 (1.1) Przy mu­zy­ce łat­wiej było wy­wo­łać w sobie to morze rze­czy, spoj­rzeć w słod­ką ot­chłań spraw niez­na­nych.

 (1.1) Led­wie tych słów do­mó­wi­ła, kiedy jakiś sze­lest ją prze­stra­szył; z lę­kiem spoj­rza­ła ku oknu i cof­nę­ła się do drzwi na­słu­chu­jąc.

 (1.1) Spójrz, ta bliz­na to pa­miąt­ka po ope­ra­cji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspɔjʒɛt͡ɕ, AS: spoi ̯žeć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spojrzenie n., spoglądanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) popatrzeć, wejrzeć, zajrzeć, zerknąć

Wiktionary


spojrzonko

zdrob­nie­nie od: spoj­rze­nie


SJP.pl


spojówka

błona ślu­zo­wa po­kry­wa­ją­ca wew­nętrz­ną po­wierzch­nię po­wiek i czę­ścio­wo przed­nią część gałki ocz­nej; łącz­ni­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) anat. przed­nia część gałki ocz­nej; błona ślu­zo­wa po­kry­wa­ją­ca wew­nętrz­ną część po­wiek i przed­nią część biał­ków­ki;

Wiktionary

Spo­jów­ka ( tu­ni­ca con­junc­ti­va) – na­rząd do­dat­ko­wy oka.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: spɔˈjufka, AS: spoi ̯ufka

Wiktionary

Powiązane:

 czas. spajać ndk.

 przym. spojówkowy, spójny

 rzecz. spójnik mrz., spoiwo n.

Wiktionary


spojówkowy

przy­miot­nik od: spo­jów­ka


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) anat. zwią­za­ny ze spo­jów­ką, do­ty­czą­cy spo­jów­ki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spójnik mrz., spojówka ż.

Wiktionary


spoko

po­tocz­nie:
1. par­ty­ku­ła wy­ra­ża­ją­ca poz­wo­le­nie na coś lub apro­ba­tę; nie ma spra­wy, w po­rząd­ku, okej, spocz­ko, spox;
2. oce­nia­ny po­zy­tyw­nie; fajny, dobry


SJP.pl

wy­krzy­knik

 (1.1) pot. spo­koj­nie, za­cho­waj spo­kój, nie de­ner­wuj się

par­ty­ku­ła

 (2.1) pot. przyz­wo­le­nie lub apro­ba­ta; tak (pot­wier­dze­nie), w po­rząd­ku, do­brze, zgoda

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dro­dzy Kon­su­men­ci, obie­cu­je­my, że na ży­cze­nie spo­łe­czeń­stwa, zmie­ni­my Eu­ro­pę w zie­lo­ną kra­i­nę z czy­stym po­wie­trzem. A żyw­ność? Spoko, gdzieś się kupi.

 (2.1) Jak ci minął dzień? Spoko!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspɔkɔ, AS: spoko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spokojny, pokój mrz., spokój m., spokojność ż., spokojnik m., spokojnica ż., uspokojenie n., uspokajanie n., uspokajacz m., uspokoiciel m., uspokoicielka ż., zaspokojenie n., zaspokajanie n., zaspokajacz m.

 czas. spokoić ndk., uspokoić dk., uspokajać ndk., zaspokoić dk., zaspokajać ndk.

 przym. spokojny, spokojniutki, spokojniuteńki, spokojniuchny, spokojniusieńki, uspokajający, uspokojony, zaspokajalny, spokojno

 przysł. spokojnie, spokojno, spokojniutko, spokojniuteńko, spokojniuchno, spokojniusieńko, uspokajająco

 wykrz. spokojnie, spox, spoczko

 partyk. spoczko

 ims. uspokojony, uspokajający

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) spokojna twoja rozczochrana

 (2.1) OK, kk

Wiktionary


spokoić

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) daw. uspo­ka­jać, uśmie­rzać, uci­szać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spokojny, spokój m., spokojność ż., spokojnik m., spokojnica ż., uspokojenie n., uspokajanie n., uspokajacz m., uspokoiciel m., uspokoicielka ż., zaspokojenie n., zaspokajanie n., zaspokajacz m.

 czas. uspokoić dk., uspokajać ndk., zaspokoić dk., zaspokajać ndk.

 przym. spokojny, spokojniutki, spokojniuteńki, spokojniuchny, spokojniusieńki, uspokajający, uspokojony, zaspokajalny, spokojno

 przysł. spokojnie, spokojno, spokojniutko, spokojniuteńko, spokojniuchno, spokojniusieńko, uspokajająco

 wykrz. spokojnie, spox, spoko, spoczko

 partyk. spoko, spoczko

 ims. uspokojony, uspokajający

Wiktionary


spokojnica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. ko­bie­ta spo­koj­na, ła­god­na

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spokojny, spokój m., spokojność ż., spokojnik m., uspokojenie n., uspokajanie n., uspokajacz m., uspokoiciel m., uspokoicielka ż., zaspokojenie n., zaspokajanie n., zaspokajacz m.

 czas. spokoić ndk., uspokoić dk., uspokajać ndk., zaspokoić dk., zaspokajać ndk.

 przym. spokojny, spokojniutki, spokojniuteńki, spokojniuchny, spokojniusieńki, uspokajający, uspokojony, zaspokajalny, spokojno

 przysł. spokojnie, spokojno, spokojniutko, spokojniuteńko, spokojniuchno, spokojniusieńko, uspokajająco

 wykrz. spokojnie, spox, spoko, spoczko

 partyk. spoko, spoczko

 ims. uspokojony, uspokajający

Wiktionary


spokojnie

przy­słó­wek

 (1.1) ze spo­ko­jem, w opa­no­wa­ny spo­sób, bez nad­mier­nych emo­cji

 (1.2) bez wy­da­rzeń, które mo­gły­by za­kłó­cić spo­kój

 (1.3) mo­no­ton­nie, jed­no­staj­nie

 (1.4) bez pro­ble­mu, z łat­wo­ścią, na pewno

wy­krzy­knik

 (2.1) na­wo­ły­wa­nie do spo­ko­ju

Wiktionary

Spo­koj­nie – trze­ci album Kultu, wy­da­ny w 1988. Na pły­cie zna­la­zły się prze­bo­je ra­dio­we „Do Ani” i „Arah­ja”. Na re­e­dy­cji CD do­da­no utwór „Czar­ne słoń­ca” – na­gra­ną przez ze­spół pio­sen­kę do filmu o tym samym ty­tu­le, do któ­rej pow­stał rów­nież te­le­dysk z frag­men­ta­mi filmu. Album jest uz­na­wa­ny za jedno z naj­więk­szych do­ko­nań ze­spo­łu. Okład­kę za­pro­jek­to­wał Jacek Pa­łu­cha[]. "Spo­koj­nie" jest pier­wszą pol­ską płytą kom­pak­to­wą z mu­zy­ką, wy­da­ną w Pol­sce (Pol­ton, CDPL-001).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Spo­koj­nie wyjął re­wol­wer, przy­ło­żył sobie do skro­ni i na­cis­nął spust.

 (1.2) W na­tu­rze spo­koj­nie było, cicho, nie­kie­dy tylko li­stek zwię­dły, oder­wa­ny od drze­wa pier­wszym pod­mu­chem je­sie­ni, uno­sił się w po­wie­trzu sam jeden i smęt­nie opa­dał na zie­mię.

 (1.2) Czas upły­wał nam spo­koj­nie i le­ni­wie.

 (1.3) Drze­wa szu­mia­ły spo­koj­nie.

 (1.4) Spo­koj­nie zdą­żysz, masz je­szcze go­dzi­nę czasu.

 (2.1) Spo­koj­nie! Nic się nie stało!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spɔˈkɔjɲɛ, AS: spokoi ̯ńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pokój mrz., spokojny, spokój m., spokojność ż., spokojnik m., spokojnica ż., uspokojenie n., uspokajanie n., uspokajacz m., uspokoiciel m., uspokoicielka ż., zaspokojenie n., zaspokajanie n., zaspokajacz m.

 czas. spokoić ndk., uspokoić dk., uspokajać ndk., zaspokoić dk., zaspokajać ndk.

 przym. spokojny, spokojniutki, spokojniuteńki, spokojniusieńki, spokojniuchny, uspokajający, uspokojony, zaspokajalny, spokojno

 przysł. spokojno, spokojniutko, spokojniuteńko, spokojniuchno, spokojniusieńko, uspokajająco

 wykrz. spox, spoko, spoczko

 partyk. spoko, spoczko

 ims. uspokojony, uspokajający

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bez pośpiechu, bez nerwów, na zimno, na spokojnie, ostrożnie, pomału, powoli, przezornie, roztropnie, rozważnie, z wolna, z namysłem, z zimną krwią

 (1.4) bez problemu, bezproblemowo, gładko, pomyślnie

Wiktionary


spokojniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: spo­koj­nie


SJP.pl


spokojniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: spo­koj­ny


SJP.pl


spokojnik

daw­niej: osoba lu­bią­ca spo­kój, ży­ją­ca w spo­ko­ju


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. czło­wiek ży­ją­cy w spo­ko­ju, lu­bią­cy spo­kój

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spokojny, spokój m., spokojność ż., spokojnica ż., uspokojenie n., uspokajanie n., uspokajacz m., uspokoiciel m., uspokoicielka ż., zaspokojenie n., zaspokajanie n., zaspokajacz m.

 czas. spokoić ndk., uspokoić dk., uspokajać ndk., zaspokoić dk., zaspokajać ndk.

 przym. spokojny, spokojniutki, spokojniuteńki, spokojniuchny, spokojniusieńki, uspokajający, uspokojony, zaspokajalny, spokojno

 przysł. spokojnie, spokojno, spokojniutko, spokojniuteńko, spokojniuchno, spokojniusieńko, uspokajająco

 wykrz. spokojnie, spox, spoko, spoczko

 partyk. spoko, spoczko

 ims. uspokojony, uspokajający

Wiktionary


spokojniuchno

przy­słó­wek

 (1.1) bar­dzo spo­koj­nie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spokojny, spokój m., spokojność ż., spokojnik m., spokojnica ż., uspokojenie n., uspokajanie n., uspokajacz m., uspokoiciel m., uspokoicielka ż., zaspokojenie n., zaspokajanie n., zaspokajacz m.

 czas. spokoić ndk., uspokoić dk., uspokajać ndk., zaspokoić dk., zaspokajać ndk.

 przym. spokojny, spokojniutki, spokojniuteńki, spokojniusieńki, spokojniuchny, uspokajający, uspokojony, zaspokajalny, spokojno

 przysł. spokojnie, spokojno, spokojniutko, spokojniuteńko, spokojniusieńko, uspokajająco

 wykrz. spox, spoko, spoczko, spokojnie

 partyk. spoko, spoczko

 ims. uspokajający, uspokojony

Wiktionary


spokojniuchny

przy­miot­nik

 (1.1) bar­dzo spo­koj­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spokojny, spokój m., spokojność ż., spokojnik m., spokojnica ż., uspokojenie n., uspokajanie n., uspokajacz m., uspokoiciel m., uspokoicielka ż., zaspokojenie n., zaspokajanie n., zaspokajacz m.

 czas. spokoić ndk., uspokoić dk., uspokajać ndk., zaspokoić dk., zaspokajać ndk.

 przym. spokojny, spokojniutki, spokojniuteńki, spokojniusieńki, uspokajający, uspokojony, zaspokajalny, spokojno

 przysł. spokojnie, spokojno, spokojniutko, spokojniuteńko, spokojniuchno, spokojniusieńko, uspokajająco

 wykrz. spokojnie, spox, spoko, spoczko

 partyk. spoko, spoczko

 ims. uspokojony, uspokajający

Wiktionary


spokojniusieńki

przy­miot­nik

 (1.1) bar­dzo spo­koj­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spokojny, spokój m., spokojność ż., spokojnik m., spokojnica ż., uspokojenie n., uspokajanie n., uspokajacz m., uspokoiciel m., uspokoicielka ż., zaspokojenie n., zaspokajanie n., zaspokajacz m.

 czas. spokoić ndk., uspokoić dk., uspokajać ndk., zaspokoić dk., zaspokajać ndk.

 przym. spokojny, spokojniutki, spokojniuteńki, spokojniuchny, uspokajający, uspokojony, zaspokajalny, spokojno

 przysł. spokojnie, spokojno, spokojniutko, spokojniuteńko, spokojniuchno, spokojniusieńko, uspokajająco

 wykrz. spokojnie, spox, spoko, spoczko

 partyk. spoko, spoczko

 ims. uspokojony, uspokajający

Wiktionary


spokojniusieńko

przy­słó­wek

 (1.1) bar­dzo spo­koj­nie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spokojny, spokój m., spokojność ż., spokojnik m., spokojnica ż., uspokojenie n., uspokajanie n., uspokajacz m., uspokoiciel m., uspokoicielka ż., zaspokojenie n., zaspokajanie n., zaspokajacz m.

 czas. spokoić ndk., uspokoić dk., uspokajać ndk., zaspokoić dk., zaspokajać ndk.

 przym. spokojny, spokojniutki, spokojniuteńki, spokojniusieńki, spokojniuchny, uspokajający, uspokojony, zaspokajalny, spokojno

 przysł. spokojnie, spokojno, spokojniutko, spokojniuchno, spokojniuteńko, uspokajająco

 wykrz. spox, spoko, spoczko, spokojnie

 partyk. spoko, spoczko

 ims. uspokojony, uspokajający

Wiktionary


spokojniuteńki

zdrob­nie­nie od: spo­koj­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) bar­dzo spo­koj­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na pozór był spo­koj­niu­teń­ki, ale w nim wrza­ło. Za­pu­kał raz — nic. Drugi — cicho, za trze­cim panna Fi­li­pi­na — Kto tam?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌspɔkɔjɲuˈtɛ̃ɲci, AS: spokoi ̯ńutẽńḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spokojny, spokój m., spokojność ż., spokojnik m., spokojnica ż., uspokojenie n., uspokajanie n., uspokajacz m., uspokoiciel m., uspokoicielka ż., zaspokojenie n., zaspokajanie n., zaspokajacz m.

 czas. spokoić ndk., uspokoić dk., uspokajać ndk., zaspokoić dk., zaspokajać ndk.

 przym. spokojny, spokojniutki, spokojniuchny, spokojniusieńki, uspokajający, uspokojony, zaspokajalny, spokojno

 przysł. spokojnie, spokojno, spokojniutko, spokojniuteńko, spokojniuchno, spokojniusieńko, uspokajająco

 wykrz. spokojnie, spox, spoko, spoczko

 partyk. spoko, spoczko

 ims. uspokojony, uspokajający

Wiktionary


spokojniuteńko

→ spo­koj­niu­teń­ki


SJP.pl

przy­słó­wek

 (1.1) bar­dzo spo­koj­nie

Wiktionary

Patrz:

spokojniuteńki

Powiązane:

 rzecz. spokojny, spokój m., spokojność ż., spokojnik m., spokojnica ż., uspokojenie n., uspokajanie n., uspokajacz m., uspokoiciel m., uspokoicielka ż., zaspokojenie n., zaspokajanie n., zaspokajacz m.

 czas. spokoić ndk., uspokoić dk., uspokajać ndk., zaspokoić dk., zaspokajać ndk.

 przym. spokojny, spokojniutki, spokojniuteńki, spokojniusieńki, spokojniuchny, uspokajający, uspokojony, zaspokajalny, spokojno

 przysł. spokojnie, spokojno, spokojniutko, spokojniuchno, spokojniusieńko, uspokajająco

 wykrz. spox, spoko, spoczko, spokojnie

 partyk. spoko, spoczko

 ims. uspokajający, uspokojony

Wiktionary


spokojniutki

zdrob­nie­nie od: spo­koj­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zdrobn. od: spo­koj­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mam in­dy­ki, mam per­licz­ki. Ale per­licz­ki jak per­licz­ki. Spo­koj­niut­kie, struch­la­łe, jakby za­gu­bio­ne mię­dzy innym ptact­wem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌspɔkɔjˈɲutʲci, AS: spokoi ̯ńutʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spokojny, pokój mrz., spokój m., spokojność ż., spokojnik m., spokojnica ż., uspokojenie n., uspokajanie n., uspokajacz m., uspokoiciel m., uspokoicielka ż., zaspokojenie n., zaspokajanie n., zaspokajacz m.

 czas. spokoić ndk., uspokoić dk., uspokajać ndk., zaspokoić dk., zaspokajać ndk.

 przym. spokojny, spokojniuteńki, spokojniuchny, spokojniusieńki, uspokajający, uspokojony, zaspokajalny, spokojno

 przysł. spokojnie, spokojno, spokojniutko, spokojniuteńko, spokojniuchno, spokojniusieńko, uspokajająco

 wykrz. spokojnie, spox, spoko, spoczko

 partyk. spoko, spoczko

 ims. uspokojony, uspokajający

Wiktionary


spokojniutko

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) bar­dzo spo­koj­nie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spokojny, pokój mrz., spokój m., spokojność ż., spokojnik m., spokojnica ż., uspokojenie n., uspokajanie n., uspokajacz m., uspokoiciel m., uspokoicielka ż., zaspokojenie n., zaspokajanie n., zaspokajacz m.

 czas. spokoić ndk., uspokoić dk., uspokajać ndk., zaspokoić dk., zaspokajać ndk.

 przym. spokojny, spokojniutki, spokojniuteńki, spokojniuchny, spokojniusieńki, uspokajający, uspokojony, zaspokajalny, spokojno

 przysł. spokojnie, spokojno, spokojniuteńko, spokojniuchno, spokojniusieńko, uspokajająco

 wykrz. spokojnie, spox, spoko, spoczko

 partyk. spoko, spoczko

 ims. uspokojony, uspokajający

Wiktionary


spokojno

przy­słó­wek

 (1.1) daw. spo­koj­nie

 (1.2) daw. praw. nie doz­na­jąc przer­wy lub in­nych przesz­kód w po­sia­da­niu nie­ru­cho­mo­ści

przy­miot­nik

 (2.1) gwara. kie­lec­ka spo­koj­ny

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Jak się ku­po­wa­ło krowę, to było ważne, żeby była spo­koj­no, ła­skóm­no, żeby za dójki się dała zła­pać, nie­łech­cy­wo.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spokojny, spokój m., spokojność ż., spokojnik m., spokojnica ż., uspokojenie n., uspokajanie n., uspokajacz m., uspokoiciel m., uspokoicielka ż., zaspokojenie n., zaspokajanie n., zaspokajacz m.

 czas. spokoić ndk., uspokoić dk., uspokajać ndk., zaspokoić dk., zaspokajać ndk.

 przym. spokojny, spokojniutki, spokojniuteńki, spokojniusieńki, spokojniuchny, uspokajający, uspokojony, zaspokajalny

 przysł. spokojnie, spokojniutko, spokojniuteńko, spokojniuchno, spokojniusieńko, uspokajająco

 wykrz. spox, spoko, spoczko, spokojnie

 partyk. spoko, spoczko

 ims. uspokojony, uspokajający

Wiktionary

Synonimy:

 gwara. kaszubska spœkojno

Wiktionary


spokojność

→ spo­koj­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. daw. po­czu­cie bez­pie­czeń­stwa, brak obaw, lęków

 (1.2) przest. opa­no­wa­nie, rów­no­wa­ga wew­nętrz­na

 (1.3) przest. życie bez wojny, po­ko­jo­we wa­run­ki życia

 (1.4) przest. za­ci­sze, ustron­ność, cisza, mil­cze­nie

Wiktionary

Spo­koj­ność – dawny za­ścia­nek. Te­re­ny, na któ­rych leżał, znaj­du­ją się obec­nie na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie wi­teb­skim, w re­jo­nie szar­kow­szczyń­skim, w siel­so­wie­cie Bil­dziu­gi.

Wikipedia

Patrz:

spokojny

Powiązane:

 rzecz. spokojny, spokój m., spokojnik m., spokojnica ż., uspokojenie n., uspokajanie n., uspokajacz m., uspokoiciel m., uspokoicielka ż., zaspokojenie n., zaspokajanie n., zaspokajacz m.

 czas. spokoić ndk., uspokoić dk., uspokajać ndk., zaspokoić dk., zaspokajać ndk.

 przym. spokojny, spokojniutki, spokojniuteńki, spokojniuchny, spokojniusieńki, uspokajający, uspokojony, zaspokajalny, spokojno

 przysł. spokojnie, spokojno, spokojniutko, spokojniuteńko, spokojniuchno, spokojniusieńko, uspokajająco

 wykrz. spokojnie, spox, spoko, spoczko

 partyk. spoko, spoczko

 ims. uspokojony, uspokajający

Wiktionary


spokojny

przy­miot­nik

 (1.1) nie­doz­na­ją­cy i nie­po­ka­zu­ją­cy sil­nych uczuć

 (1.2) pełen ciszy, spo­ko­ju, nie­burz­li­wy

 (1.3) o morzu, wo­dzie: niez­mą­co­ny

 (1.4) umiar­ko­wa­ny, nie­rzu­ca­ją­cy się w oczy

 (1.5) upły­wa­ją­cy w zgo­dzie, bez kło­po­tów

 (1.6) prze­bie­ga­ją­cy bez więk­szych emo­cji

rze­czow­nik

 (2.1) pot. czło­wiek nie­doz­na­ją­cy i nie­po­ka­zu­ją­cy sil­nych uczuć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Adam jest bar­dzo spo­koj­ny – nigdy się z nikim nie kłóci.

 (1.2) Obaj bar­dzo lu­bi­li te spo­koj­ne go­dzi­ny, pełne roz­mów i lek­tu­ry, kiedy nie trze­ba było zło­ścić się, słu­chać krzy­żu­ją­cych się okrzy­ków i pod­po­rząd­ko­wy­wać się sprzecz­nym de­cyz­jom.

 (1.3) Ka­pi­tan po­wie­dział, że morze jest dzi­siaj wy­jąt­ko­wo spo­koj­ne.

 (1.4) Lubię ubie­rać się w spo­koj­nych ko­lo­rach. Nie prze­pa­dam za ja­skra­wo­ścia­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spɔˈkɔjnɨ, AS: spokoi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pokój mrz., spokój m., spokojność ż., spokojnik m., spokojnica ż., uspokojenie n., uspokajanie n., uspokajacz m., uspokoiciel m., uspokoicielka ż., zaspokojenie n., zaspokajanie n., zaspokajacz m.

 czas. spokoić ndk., uspokoić dk., uspokajać ndk., zaspokoić dk., zaspokajać ndk.

 przym. spokojniutki, spokojniuteńki, spokojniuchny, spokojniusieńki, uspokajający, uspokojony, zaspokajalny, spokojno

 przysł. spokojnie, spokojno, spokojniutko, spokojniuteńko, spokojniuchno, spokojniusieńko, uspokajająco

 wykrz. spokojnie, spox, spoko, spoczko

 partyk. spoko, spoczko

 ims. uspokajający, uspokojony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) opanowany, bezkonfliktowy, łagodny, pokojowy, stoicki, zrównoważony

 (1.2) opanowany, cichy, niegłośny

 (1.3) cichy, stonowany

 (1.4) stonowany, zrównoważony, jednostajny, matowy

 (1.5) niekłopotliwy

 (1.5) niekłopotliwy, opanowany

Wiktionary


spokorniały

za­cząć przyj­mo­wać coś z po­ko­rą; zna­cze­nio­wy od­po­wied­nik idio­mu "po­ło­żyć uszy po sobie"


SJP.pl


spokornieć

za­cząć przyj­mo­wać coś z po­ko­rą; zna­cze­nio­wy od­po­wied­nik idio­mu "po­ło­żyć uszy po sobie"


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. po­kor­nieć)

 (1.1) do­ko­na­ny od|po­kor­nieć.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pokora ż.

 czas. pokornieć ndk.

 przym. pokorny

 przysł. pokornie

Wiktionary


spokrewnienie

sto­su­nek za­cho­dzą­cy mię­dzy człon­ka­mi jed­nej ro­dzi­ny; po­sia­da­nie wspól­ne­go przod­ka; ko­li­ga­cja, agna­cja, po­kre­wień­stwo, po­wi­no­wact­wo, po­bra­tym­stwo


SJP.pl


spokrewniony

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy wspól­ne po­cho­dze­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na balu nie za­bra­knie spo­krew­nio­nych z nami mło­dzień­ców z wyż­szych sfer.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pokrewieństwo n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pokrewny

Wiktionary


spokój

1. stan rów­no­wa­gi psy­chicz­nej; zimna krew, opa­no­wa­nie;
2. cisza, brak ha­ła­sów;
3. stan, w któ­rym nie ma wojny; pokój, zgoda;
4. wew­nętrz­ny bło­go­stan


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rów­no­wa­ga psy­chicz­na; brak gnie­wu, zde­ner­wo­wa­nia

 (1.2) stan po­zba­wio­ny kłót­ni, za­tar­gów, kon­flik­tów, sprze­czek

 (1.3) cisza, brak ha­ła­su, ru­mo­rów

Wiktionary

Spo­kój – pol­ski te­le­wi­zyj­ny film oby­cza­jo­wy z 1976 roku w re­ży­se­rii Krzysz­to­fa Kie­ślow­skie­go, na­krę­co­ny we­dług włas­ne­go sce­na­riu­sza. Bo­ha­te­rem filmu jest ro­bot­nik (Jerzy Stuhr), który po wyj­ściu z wię­zie­nia pró­bu­je usta­bi­li­zo­wać swoje życie. Za uka­za­nie straj­ku ro­bot­ni­cze­go, wobec któ­re­go głów­ny bo­ha­ter za­cho­wu­je obo­jęt­ność, film otrzy­mał zakaz roz­po­wszech­nia­nia do 1980 roku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) W na­szym domu pa­nu­je spo­kój i har­mo­nia.

 (1.3) Spo­kój tego ma­łe­go mia­stecz­ka jest za­chwy­ca­ją­cy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspɔkuj, AS: spokui ̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spokojny, pokój m., spokojność ż., spokojnik m., spokojnica ż., uspokojenie n., uspokajanie n., uspokajacz m., uspokoiciel m., uspokoicielka ż., zaspokojenie n., zaspokajanie n., zaspokajacz m.

 czas. spokoić ndk., uspokoić dk., uspokajać ndk., zaspokoić dk., zaspokajać ndk.

 przym. spokojny, spokojniutki, spokojniuteńki, spokojniuchny, spokojniusieńki, uspokajający, uspokojony, zaspokajalny, spokojno

 przysł. spokojnie, spokojno, spokojniutko, spokojniuteńko, spokojniuchno, spokojniusieńko, uspokajająco

 wykrz. spokojnie, spox, spoko, spoczko

 partyk. spoko, spoczko

 ims. uspokojony, uspokajający

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) harmonia, zimna krew, równowaga, opanowanie, równowaga, zrównoważenie

 (1.2) pokój

 (1.3) łagodność

Wiktionary


spolegliwie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób wzbu­dza­ją­cy za­u­fa­nie

 (1.2) pot. z ule­gło­ścią, ze skłon­no­ścią do kom­pro­mi­su

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do tej pory le­ut­nant po­stę­po­wał spo­le­gli­wie i nawet wy­ty­po­wa­no go do awan­su.

 (1.2) Ka­pel­mistrz spo­le­gli­wie wy­ko­ny­wał po­le­ce­nia dy­rek­to­ra opery.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spolegliwość ż.

 przym. spolegliwy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przyzwoicie, wiarygodnie, rzetelnie

 (1.2) potulnie, ulegle, zgodnie

Wiktionary


spolegliwiej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: spo­le­gli­wie


SJP.pl


spolegliwość

→ spo­le­gli­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co jest spo­le­gli­we; cecha tego, kto jest spo­le­gli­wy i na kim można po­le­gać;

 (1.2) pot. cecha kogoś, kto łatwo ustę­pu­je i pod­po­rząd­ko­wu­je się innym

Wiktionary

Spo­le­gli­wość – pew­ność, moż­li­wość po­le­ga­nia na kimś. Ktoś spo­le­gli­wy jest osobą, na któ­rej można po­le­gać, na kim można się oprzeć. To ktoś tros­kli­wy, opie­kuń­czy, godny za­u­fa­nia. Po­tocz­nie słowo to jest uży­wa­ne prze­de wszyst­kim w sen­sie "ule­gło­ści" lub "pod­po­rząd­ko­wy­wa­nia się innym", i to dru­gie zna­cze­nie rów­nież ma apro­ba­tę nor­ma­tyw­ną (na po­zio­mie normy użyt­ko­wej).

Wikipedia

Patrz:

spolegliwy

Wymowa:

IPA: ˌspɔlɛɡˈlʲivɔɕt͡ɕ, AS: spoleglʹivość

Wiktionary

Powiązane:

 czas. polegać ndk.

 przym. spolegliwy

 przysł. spolegliwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niezawodność, przyzwoitość, rzetelność, słowność

 (1.2) kompromisowość, ustępliwość, uległość, ugodowość

Wiktionary


spolegliwszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: spo­le­gli­wy


SJP.pl


spolegliwy

1. taki, na któ­rym można po­le­gać; pewny;
2. po­tocz­nie: taki, który łatwo ustę­pu­je i pod­po­rząd­ko­wu­je się innym


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) godny za­u­fa­nia; taki, na któ­rym można po­le­gać

 (1.2) pot. skłon­ny do kom­pro­mi­su, ule­gły

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pan To­masz za­wsze był spo­le­gli­wym i miłym na­u­czy­cie­lem.

 (1.2) Kryś­ka jest zbyt spo­le­gli­wa wobec ko­le­ża­nek z pracy, daje sobie wci­skać ich ro­bo­tę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌspɔlɛɡˈlʲivɨ, AS: spoleglʹivy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spolegliwość ż.

 przysł. spolegliwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pewny, zaufany, niezawodny, przyzwoity, rzetelny, słowny

 (1.2) zgodny, kompromisowy, uległy, ustępliwy, ugodowy

Wiktionary


spoletański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze Spo­le­to, do­ty­czą­cy Spo­le­to

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przy tym do­li­na spo­le­tań­ska – przy­najm­niej wi­dzia­na z Asyżu jakby wy­ły­sia­ła – przy­najm­niej za­tra­ci­ła swój wiej­ski cha­rak­ter.

 (1.1) Kiedy in­dziej pędzi Fran­ci­szek na koniu przez do­li­nę spo­le­tań­ską, ma­rząc o ry­cer­skiej sła­wie. Lecz oto wy­ła­nia się zza za­krę­tu opu­chła syl­wet­ka trę­do­wa­te­go. Na­tu­ral­ny wstręt wstrząs­nął mło­dym Fran­cisz­kiem.

 (1.1) Za­prze­cze­nie wia­ro­god­no­ści tran­sump­tów krzy­żac­kich przez Włod­ko­wi­ca wpra­wi­ło w nie­ma­ły kło­pot peł­no­moc­ni­ka Za­ko­nu w Rzy­mie. Po­pro­sił on więc bi­sku­pa spo­le­tań­skie­go, który w 1419 r. wraz z dru­gim de­le­ga­tem pa­pie­skim wydał wyrok ko­rzyst­ny dla Za­ko­nu, o zaś­wiad­cze­nie wobec kar­dy­na­łów, że wi­dział na włas­ne oczy ory­gi­na­ły do­ku­men­tów przed­sta­wio­nych w tran­sump­tach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Spoleto n.

Wiktionary


spoleto

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. miej­sco­wość i gmina we Wło­szech, w re­gio­nie Um­bria, w pro­win­cji Pe­ru­gia;

Wiktionary

Spo­le­to (łac. "Spo­le­tium") – miej­sco­wość i gmina we Wło­szech, w re­gio­nie Um­bria, w pro­win­cji Pe­ru­gia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kró­lu­je na wzgó­rzu ponad nie­ob­ję­tą okiem do­li­ną Spo­le­ta, owło­sio­ną winem, cy­pry­sem i oliw­ką. Ol­brzy­mia ta do­li­na była za rzym­skich cza­sów je­zio­rem któ­re­go brze­gi się­ga­ły od Spo­le­ta do Pe­ru­gii.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. spoletański

Wiktionary


spolia

1. w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie: zdo­by­cze wo­jen­ne, łupy
2. w śred­nio­wie­czu - spa­dek po du­chow­nym
3. daw­niej: nazwa zdo­by­czy wo­jen­nych, za­wie­sza­nych w ko­ście­le


SJP.pl


spoliczkować

ude­rzyć w twarz


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. po­licz­ko­wać)

 (1.1) ude­rzyć w po­li­czek, w twarz ot­war­tą dło­nią

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌspɔlʲit͡ʃˈkɔvat͡ɕ, AS: spolʹičkovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spoliczkowanie n., policzek mrz.

Wiktionary


spolitechnizować

stech­ni­cy­zo­wać; rzad­ko:
1. po­sze­rzyć w spo­łe­czeń­stwie zna­jo­mość za­gad­nień, osią­gnięć i za­sto­so­wań współ­czes­nej tech­ni­ki;
2. uwz­ględ­nić w pro­gra­mach szkol­nych przed­mio­ty tech­nicz­ne


SJP.pl


spolityzować

nadać cze­muś cha­rak­ter po­li­tycz­ny


SJP.pl


spolium

ele­ment ar­chi­tek­to­nicz­ny użyty wtór­nie z innej bu­dow­li


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ar­chit. star­szy ele­ment ar­chi­tek­to­nicz­ny, np. ko­lum­na, ka­mien­ny detal, wy­ko­rzy­sta­ny w nowym bu­dyn­ku;

 (1.2) bi­bliot. frag­ment star­szej księ­gi wy­ko­rzy­sta­nej na nowo jako ma­te­riał

Wiktionary

Spo­lium (łac., l.mn. spo­lia; łu­pie­stwo, ob­dzie­ra­nie, łup, zdo­bycz) – po­now­ne wy­ko­rzy­sta­nie star­sze­go, za­byt­ko­we­go ele­men­tu w nowym, np. ar­chi­tek­to­nicz­ne­go (ko­lum­ny, ka­mien­ne­go de­ta­lu itp.) w nowym bu­dyn­ku. Bar­dzo po­wszech­ne było sto­so­wa­nie an­tycz­nych ko­lumn we wczes­no­chrze­ści­jań­skich ba­zy­li­kach[].

Wikipedia


spolonizowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) uczy­nie­nie pol­skim

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ple­mio­na te ule­gły spo­lo­ni­zo­wa­niu w XI wieku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. repolonizacja ż., Polonia ż., polonizacja ż., polonizowanie n., polonica nmos., polonistka ż.

 czas. polonizować ndk., spolonizować dk.

 przym. polonizacyjny

Wiktionary


spolonizować

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. po­lo­ni­zo­wać)

 (1.1) kult. na­rzu­cić pol­skość, przy­mu­sić kogoś do zo­sta­nia Po­la­kiem, zmie­nić coś na pol­skie

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny spo­lo­ni­zo­wać się (ndk. po­lo­ni­zo­wać się)

 (2.1) stać się Po­la­kiem, na­brać cech pol­skich

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W ciągu wie­ków szlach­ta spo­lo­ni­zo­wa­ła lud­ność wiej­ską swo­ich fol­war­ków.

 (2.1) Człon­ko­wie ro­dzi­ny spo­lo­ni­zo­wa­li się, miesz­ka­jąc od dwóch wie­ków w Kra­ko­wie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. repolonizacja ż., polonizowanie n., polonistka ż., spolonizowanie n., Polonia ż., polonica lm nm., polonika lm nm., polonizacja ż., polonizator mos.

 czas. polonizować ndk.

 przym. polonizacyjny, polonistyczny, polonijny, polonizatorski

 przysł. polonizatorsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) spolszczyć

 (2.1) spolszczyć się

Wiktionary


spolszczać

1. na­da­wać cze­muś cechy pol­skie;
2. na­rzu­cać komuś kul­tu­rę pol­ską;
3. prze­kła­dać na język pol­ski


SJP.pl


spolszczały

1. na­da­wać cze­muś cechy pol­skie;
2. na­rzu­cać komuś kul­tu­rę pol­ską;
3. prze­kła­dać na język pol­ski


SJP.pl


spolszczenie

prze­kład na język pol­ski


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spol­szczeć.

 (1.2) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spol­szczyć.

 (1.3) to, co zo­sta­ło spol­szczo­ne, prze­kład na język pol­ski

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spɔlʃˈt͡ʃɛ̃ɲɛ, AS: spolščẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. polszczyć, spolszczać ndk., spolszczeć dk., spolszczyć dk.

 rzecz. polszczenie n., Polaczek mos., polskość ż., Polak mos., Polska ż., polski mrz.

 przym. polski

Wiktionary


spolszczeć

pod­dać się wpły­wom kul­tu­ry pol­skiej, stać się Po­la­kiem, na­brać cech cha­rak­te­ry­stycz­nych dla Pol­ski; spol­szczyć się


SJP.pl


spolszczyć

1. nadać cze­muś cechy pol­skie;
2. na­rzu­cić komuś kul­tu­rę pol­ską;
3. prze­ło­żyć na język pol­ski


SJP.pl

cza­sow­nik do­ko­na­ny

 (1.1) nadać cze­muś cechy pol­skie

 (1.2) na­rzu­cić komuś pol­ską kul­tu­rę

 (1.3) prze­ło­żyć tekst na język pol­ski

 (1.4) nadać wy­ra­zo­wi pol­skie brzmie­nie

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny spol­szczyć się

 (2.1) na­brać pol­skich cech

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspɔlʃt͡ʃɨt͡ɕ, AS: spolščyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. polszczenie n., spolszczenie n., Polaczek mos., polskość ż., Polak mos., Polska ż., polski mrz.

 przym. polskawy, polski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) spolonizować

 (1.2) spolonizować

 (2.1) spolonizować się

Wiktionary


spomiędzy

przy­i­mek

 (1.1) …który in­for­mu­je, że z miej­sca po­ło­żo­ne­go mię­dzy ja­ki­miś obiek­ta­mi wy­su­nę­ła się, wyj­rza­ła lub wysz­ła rzecz lub osoba, o któ­rej mowa

 (1.2) …który in­for­mu­je, że to, o czym mowa w zda­niu, do­ty­czy pew­nej wy­róż­nio­nej czę­ści zbio­ru

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdy koks spa­lił się cał­kiem, za­czął spo­mię­dzy nich bu­chać z prze­raź­li­wym hu­kiem wiel­ki pło­mień, długi, drga­ją­cy.

 (1.1) Wąż wodny gonił drob­ną rybkę, uno­sząc kłęb­ki mułu spo­mię­dzy ka­mie­ni.

Wiktionary


spomodz

cza­sow­nik

 (1.1) daw. wspo­móc

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspɔ̃mɔt͡s, AS: spõmoc

Wiktionary


spompować

po­tocz­nie:
1. na­pom­po­wać, po­więk­szyć, np. mię­śnie;
2. spom­po­wać się - oddać mocz w spo­sób nie­kon­tro­lo­wa­ny; po­siu­siać się, zmo­czyć się, zsi­kać się


SJP.pl


spompowywać

po­tocz­nie: pom­po­wać, po­więk­szać (np. mię­śnie)


SJP.pl


spona

daw­niej:
1. klam­ra, spin­ka, za­pię­cie;
2. ostry pazur dra­pież­ne­go ptaka; szpon


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stpol. szpon

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Spona (film)
  • Spona – ele­ment koła garn­car­skie­go – jeden z drąż­ków łą­czą­cych na stałe tar­czę ro­bo­czą z tar­czą pędną koła garn­car­skie­go. Spony cał­ko­wi­cie za­ni­kły w XIX wieku, a słowo wysz­ło z uży­cia.
  • Spona igli­co­wa – zamek do awa­ryj­ne­go za­blo­ko­wa­nia zwrot­ni­cy.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈspɔ̃na, AS: spõna

Wiktionary


sponad

przy­i­mek okre­śla­ją­cy miej­sca znaj­du­ją­ce się nad czymś albo nad kimś; znad


SJP.pl

Spo­nad – tom wier­szy Ju­lia­na Przy­bo­sia wy­da­ny w 1930.

Tom zo­stał stwo­rzo­ny we współ­pra­cy z Wła­dy­sła­wem Strze­miń­skim, który opra­co­wał szatę gra­ficz­ną, dzię­ki czemu tom jest czo­ło­wym przy­kła­dem współ­pra­cy twór­czej po­e­tów i ma­la­rzy. Wersy ut­wo­rów two­rzą pio­no­we i po­zio­me ge­o­me­trycz­ne ukła­dy o róż­nej wiel­ko­ści liter.

Wikipedia


spondej

stopa wier­szo­wa o dwóch sy­la­bach dłu­gich


SJP.pl

Spon­dej ( spon­de­us, σπονδεῖος) – stopa me­trycz­na zło­żo­na z dwóch sylab dłu­gich (w wier­szach ilo­cza­so­wych) lub ak­cen­to­wa­nych (w wier­szach ak­cen­tu­a­cyj­nych). Nazwa po­cho­dzi od wy­ra­zu σπονδή (oz­na­cza­ją­ce­go li­ba­cję), ma­ją­ce­go ten wła­śnie układ sylab; po­nad­to śpie­wa­ne pod­czas li­ba­cji pie­śni skła­da­ły się wła­śnie ze spon­de­jów, przez co miały po­wol­ny i uro­czy­sty cha­rak­ter.

Wikipedia


spondyliatra

spe­cja­li­sta od cho­rób krę­go­słu­pa


SJP.pl


spondyloza

zmia­ny zwy­rod­nie­nio­we w krę­go­słu­pie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cho­ro­ba zwy­rod­nie­nio­wa krę­go­słu­pa

Wiktionary


spongina

sub­stan­cja or­ga­nicz­na two­rzą­ca razem z krze­mion­ką szkie­let gąbki zwy­czaj­nej


SJP.pl

Spon­gi­na – biał­ko bu­du­ją­ce szkie­let niek­tó­rych gąbek. Szkie­le­ty tych or­ga­niz­mów po oczy­szcze­niu były sto­so­wa­ne jako gąbki do ką­pie­li.

Wikipedia


sponginowy

przy­miot­nik od: spon­gi­na


SJP.pl


spongioblast

ko­mór­ka, z któ­rej two­rzą się ko­mór­ki gle­jo­we ukła­du ner­wo­we­go w trak­cie roz­wo­ju pło­do­we­go


SJP.pl


spongiolit

osa­do­wa skała po­cho­dze­nia or­ga­nicz­ne­go


SJP.pl

Spon­gio­lit – skała osa­do­wa, krze­mion­ko­wa zbu­do­wa­na głów­nie z opalu i chal­ce­do­nu..

Spon­gio­li­ty są osa­da­mi mor­ski­mi na­le­żą­cy­mi do grupy skał or­ga­no­ge­nicz­nych. Pow­sta­ły w wy­ni­ku se­dy­men­ta­ci du­żych ilo­ści spi­kul (igieł) gąbek i sce­men­to­wa­nia le­pi­szczem krze­mion­ko­wym (opa­lo­wo-chal­ce­do­no­wym).

Wikipedia


spongioza

1. szcze­gól­ny ro­dzaj ko­roz­ji że­li­wa sza­re­go wy­stę­pu­ją­cy w urzą­dze­niach chło­dzo­nych wodą, naj­czę­ściej przy braku tlenu i przy du­żych stę­że­niach wo­do­ru;
2. gąb­cza­stość isto­ty sza­rej, zmia­na mor­fo­lo­gicz­na wy­stę­pu­ją­ca w cho­ro­bach zwy­rod­nie­nio­wych mózgu


SJP.pl


spongocel

Spon­go­cel, jama pa­ra­ga­stral­na – wew­nętrz­na jama gąbek, zwana pa­ra­ga­stral­ną dla odróż­nie­nia od jamy pra­je­li­ta tkan­kow­ców.

Spon­go­cel łączy się ze śro­do­wi­skiem zew­nętrz­nym licz­ny­mi po­ra­mi, któ­ry­mi woda na­pły­wa do wew­nątrz, oraz przez osku­lum, któ­rę­dy woda wy­pły­wa. W typie askon spon­go­cel wy­sła­ny jest cho­a­no­cy­ta­mi. W typie sykon ogra­ni­czo­ny jest do ka­na­łów pro­mie­ni­stych, a w typie le­u­kon wy­stę­pu­je tylko w ko­mo­rach.

Wikipedia


sponiewieranie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spo­nie­wie­rać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. poniewierać, sponiewierać dk.

Wiktionary


sponiewierać

1. po­trak­to­wać kogoś lub coś po­gard­li­wie, źle się z kimś lub czymś obejść; zgnę­bić, upo­ko­rzyć, znie­wa­żyć;
2. po­tocz­nie: spo­wo­do­wać zmę­cze­nie; zmę­czyć;
3. spo­nie­wie­rać się -
a) na­ru­szyć włas­ną god­ność; po­ni­żyć się;
b) po­tocz­nie: zmę­czyć się


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) książk. bar­dzo kogoś upo­ko­rzyć, znie­wa­żyć

 (1.2) książk. spra­wić, że ktoś lub coś jest w bar­dzo złym sta­nie, kon­dy­cji; zmal­tre­to­wać, zni­szczyć

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny spo­nie­wie­rać się

 (2.1) pot. upić się do nie­przy­tom­no­ści, do­pro­wa­dzić się pi­jań­stwem do złego stanu

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Ale Ma­niek się wczo­raj spo­nie­wie­rał, cie­ka­we, jak tra­fił do domu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌspɔ̃ɲɛˈvʲjɛrat͡ɕ, AS: spõńevʹi ̯erać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sponiewieranie n., poniewierka ż.

 czas. poniewierać ndk.

Wiktionary


sponson

1. nie­wiel­ki wy­kusz obron­ny wy­su­nię­ty poza ścia­nę bu­dow­li, wy­po­sa­żo­ny w strzel­ni­ce i słu­żą­cy do obro­ny bocz­nej obiek­tu;
2. bocz­ny wy­stęp lub po­sze­rze­nie kon­struk­cji po­ja­zdu, przez­na­czo­ne do mon­ta­żu uz­bro­je­nia albo zwięk­sze­nia sta­bil­no­ści


SJP.pl

Spon­son – ele­ment kon­struk­cyj­ny w po­sta­ci wy­stę­pu, wy­brzu­sze­nia, ry­za­li­tu, słu­żą­cy do umie­szcza­nia uz­bro­je­nia lub po­pra­wia­nia sta­bil­no­ści kon­struk­cji po­ja­zdu.

Wikipedia


sponsor

1. osoba lub in­sty­tu­cja fi­nan­su­ją­ca w ca­ło­ści lub w czę­ści ja­kieś przed­sięw­zię­cie, czę­sto w za­mian za re­kla­mo­wa­nie włas­nej dzia­łal­no­ści;
2. osoba utrzy­mu­ją­ca ko­chan­kę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba, która fi­nan­su­je ja­kieś przed­sięw­zię­cie, wy­da­rze­nie kul­tu­ral­ne itp.

 (1.2) pot. ktoś, kto fun­du­je, sta­wia coś, naj­czę­ściej al­ko­hol

 (1.3) pot. o męż­czyź­nie, który ma utrzy­man­kę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nasza mi­strzy­ni igrzysk pa­ra­o­lim­pij­skich ma spon­so­ra. Ko­re­ań­ska firma wes­prze fi­nan­so­wo tre­nin­gi 19-let­niej re­pre­zen­tant­ki Pol­ski. (z In­ter­ne­tu)

 (1.1) Po wyj­ściu na jaw nie­wy­god­nych fak­tów spon­so­rzy za­krę­ci­li kurek z do­ta­cja­mi.

 (1.2) – Ryś­ko­wi uro­dził się syn. – No to mamy na dzi­siej­szy wie­czór spon­so­ra.

 (1.3) Kaśka ma ja­kie­goś bo­ga­te­go spon­so­ra, stąd te jej wszyst­kie nowe ciu­chy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspɔ̃w̃sɔr, AS: spõũ̯sor

Wiktionary

Powiązane:

 czas. sponsorować ndk.

 rzecz. sponsoring m., sponsorówka ż.

:: fż. sponsorka ż.

 przym. sponsorski, sponsoringowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mecenas

Wiktionary


sponsorat

fi­nan­so­wa­nie przez po­stron­ną osobę lub in­sty­tu­cję ja­kie­goś przed­sięw­zię­cia, zwy­kle kul­tu­ral­ne­go lub spor­to­we­go; spon­so­ring


SJP.pl


sponsoring

fi­nan­so­wa­nie przez po­stron­ną osobę lub in­sty­tu­cję ja­kie­goś przed­sięw­zię­cia, zwy­kle kul­tu­ral­ne­go lub spor­to­we­go; spon­so­rat


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) bycie spon­so­rem

 (1.2) fi­nan­so­wa­nie wy­dat­ków w za­mian za usłu­gi sek­su­al­ne

Wiktionary

Spon­so­ring (rów­nież spon­so­ro­wa­nie) – forma pro­mo­cji. Jego isto­tą są sko­ja­rze­nia, dzię­ki któ­rym po­zy­tyw­ny obraz spon­so­ro­wa­ne­go prze­no­si się na spon­so­ra.

Znak spon­so­ra naj­czę­ściej to­wa­rzy­szy im­pre­zom lub dzia­ła­niu spon­so­ro­wa­nych in­sty­tu­cji. W przy­pad­ku pro­duk­tów, któ­rych re­kla­ma jest ogra­ni­czo­na prze­pi­sa­mi praw­ny­mi (np.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Spon­sor w spon­so­rin­gu różni się od al­fon­sa w su­te­ner­stwie tylko mo­no­po­lem na usłu­gi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sponsor m., sponsorka ż., sponsorówka ż.

 czas. sponsorować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sponsorowanie, mecenat

Wiktionary


sponsoringowy

przy­miot­nik od: spon­so­ring


SJP.pl


sponsorka

ko­bie­ta wrę­cza­ją­ca pie­nią­dze na cel cha­ry­ta­tyw­ny lub ko­bie­ta pła­cą­ca utrzy­man­ko­wi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta, która fi­nan­su­je ja­kieś przed­sięw­zię­cie, wy­da­rze­nie kul­tu­ral­ne itp.

 (1.2) pot. ko­bie­ta, która fun­du­je, sta­wia coś

 (1.3) slang. ko­bie­ta, na ogół star­sza i za­moż­na, która wy­da­je pie­nią­dze na znacz­nie młod­szą osobę w ce­lach ro­man­tycz­nych lub sek­su­al­nych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Spon­sor­ka po­sta­no­wi­ła po­zo­stać ano­ni­mo­wa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spɔ̃w̃ˈsɔrka, AS: spõũ̯sorka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sponsoring mrz., sponsorówka ż.

:: fm. sponsor mos.

 czas. sponsorować ndk.

 przym. sponsorski, sponsoringowy

Wiktionary


sponsorowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spon­so­ro­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. sponsorować ndk.

 przym. sponsorski

Wiktionary


sponsorowany

1. fi­nan­so­wać coś z włas­nych środ­ków, czę­sto w za­mian za re­kla­mo­wa­nie włas­nej dzia­łal­no­ści;
2. po­tocz­nie:
a) po­ma­gać komuś fi­nan­so­wo;
b) mieć utrzy­man­kę lub utrzy­man­ka


SJP.pl


sponsorować

1. fi­nan­so­wać coś z włas­nych środ­ków, czę­sto w za­mian za re­kla­mo­wa­nie włas­nej dzia­łal­no­ści;
2. po­tocz­nie:
a) po­ma­gać komuś fi­nan­so­wo;
b) mieć utrzy­man­kę lub utrzy­man­ka


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) książk. fi­nan­so­wać ja­kieś przed­sięw­zię­cie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Coraz wię­cej firm chce spon­so­ro­wać sport.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌspɔ̃w̃sɔˈrɔvat͡ɕ, AS: spõũ̯sorovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sponsor m., sponsorka ż., sponsoring m., sponsorowanie n., sponsorówka ż.

 przym. sponsorski, sponsoringowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fundować, finansować

Wiktionary


sponsorski

→ spon­sor


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze spon­so­rem, do­ty­czą­cy spon­so­ra, spon­so­ro­wa­nia

Wiktionary

Patrz:

sponsor

Powiązane:

 rzecz. sponsorówka ż., sponsor mos., sponsorowanie n., sponsorka ż.

 czas. sponsorować ndk., zasponsorować dk.

Wiktionary


sponsorstwo

za­ję­cie spon­so­ra; spon­so­ring


SJP.pl


sponsorówka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. posp. ko­bie­ta, która żyje ze spon­so­rin­gu, jest na utrzy­ma­niu bo­ga­te­go męż­czyz­ny lub kilku męż­czyzn w za­mian za świad­czo­ne usłu­gi sek­su­al­ne, cza­sem też to­wa­rzy­skie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Spon­sor stanu wol­ne­go po to ma spon­so­rów­kę, żeby mu nie za­tru­wa­ła przy­jem­no­ści ję­cze­niem o ślu­bach. (z In­ter­ne­tu)

 (1.1) Niek­tó­re spon­so­rów­ki, żeby nie czuć się jak pro­sty­tut­ki, nie biorą pie­nię­dzy, a tylko pre­zen­ty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌspɔ̃w̃sɔˈrufka, AS: spõũ̯sorufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sponsor, sponsorka, sponsoring

 czas. sponsorować

 przym. sponsoringowy, sponsorski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) utrzymanka

Wiktionary


sponsowiały

przy­miot­nik

 (1.1) dawna pi­sow­nia słowa: spą­so­wia­ły

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌspɔ̃w̃sɔˈvʲjawɨ, AS: spõũ̯sovʹi ̯au̯y

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pąs, pąsowienie, daw. pons, daw. ponsowienie, gwara. ponsówka

 przym. spąsowiały, pąsowy, daw. ponsowy, daw. ponso, gwara. pąksowy, gwara. pęksowy

 przysł. pąsowo, daw. ponsowo

 czas. pąsowieć, spąsowieć, daw. ponsowieć, daw. sponsowieć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) spąsowiały

Wiktionary


sponsowienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spon­so­wieć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. sponsowieć

Wiktionary


sponsowieć

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni

 (1.1) dawna pi­sow­nia słowa: spą­so­wieć

Wiktionary

Wymowa:

IPA: spɔ̃w̃ˈsɔvʲjɛ̇t͡ɕ, AS: spõũ̯sovʹi ̯ėć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sponsowienie n., pąs, pąsowienie, daw. pons, daw. ponsowienie, gwara. ponsówka

 przym. spąsowiały, pąsowy, daw. ponsowy, daw. sponsowiały, daw. ponso, gwara. pąksowy, gwara. pęksowy

 przysł. pąsowo, daw. ponsowo

 czas. pąsowieć, spąsowieć, daw. ponsowieć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) spąsowieć

Wiktionary


spontan

mło­dzie­żo­wo:
1. im­pul­syw­na, na­tych­mia­sto­wa, nie­za­pla­no­wa­na de­cyz­ja lub dzia­ła­nie;
2. stan bez­tro­ski, w któ­rym po­dej­mu­je się odru­cho­we, nie­za­pla­no­wa­ne de­cyz­je i dzia­ła­nia; luz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) slang. coś bez przy­go­to­wa­nia (np. spot­ka­nie)

Wiktionary

Spon­tan – czwar­ty sin­gel pol­skie­go pio­sen­ka­rza Mi­cha­ła Szczy­gła z jego de­biu­tanc­kie­go al­bu­mu stu­dyj­ne­go, za­ty­tu­ło­wa­ne­go "Tak jak chcę". Sin­gel zo­stał wy­da­ny 28 sierp­nia 2020.

Kom­po­zy­cja zna­la­zła się na 7. miej­scu listy AirPlay – Top, naj­czę­ściej odt­wa­rza­nych ut­wo­rów w pol­skich roz­gło­śniach ra­dio­wych. Na­gra­nie otrzy­ma­ło w Pol­sce sta­tus pod­wój­nie pla­ty­no­we­go sin­gla, prze­kra­cza­jąc licz­bę 40 ty­się­cy sprze­da­nych kopii.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ostat­nia im­pre­za to był czy­sty spon­tan.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspɔ̃ntãn, AS: spõntãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spontaniczność ż.

 przym. spontaniczny

 przysł. spontanicznie

Wiktionary


spontanicznie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób spon­ta­nicz­ny, bez głęb­sze­go prze­my­śle­nia, odru­cho­wo, emo­cjo­nal­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bli­sko 10 ty­się­cy osób uda­rem­ni­ło prze­marsz ne­o­na­zi­stów uli­ca­mi Ber­li­na, blo­ku­jąc spon­ta­nicz­nie trasę de­mon­stra­cji skraj­nej pra­wi­cy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌspɔ̃ntãˈɲit͡ʃʲɲɛ, AS: spõntãńičʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spontaniczność ż., spontan mrz.

 przym. spontaniczny

Wiktionary


spontaniczniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: spon­ta­nicz­nie


SJP.pl


spontaniczniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: spon­ta­nicz­ny; bar­dziej spon­ta­nicz­ny


SJP.pl


spontaniczność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ży­wio­ło­we, odru­cho­we za­cho­wa­nie, nie­prze­my­śla­ne, nie­przy­go­to­wa­ne, wy­my­ślo­ne na po­cze­ka­niu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌspɔ̃ntãˈɲit͡ʃnɔɕt͡ɕ, AS: spõntãńičność

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spontan m.

 przym. spontaniczny

 przysł. spontanicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) żywiołowość, odruchowość, autentyczność; młodz. spontan

Wiktionary


spontaniczny

ży­wio­ło­wy, sa­mo­rzut­ny, odru­cho­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) dzia­ła­ją­cy odru­cho­wo, bez in­nych wpły­wów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spontaniczność ż., spontan mrz.

 przysł. spontanicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) automatyczny, naturalny, nieprzymuszony, odruchowy, samoistny, samorzutny, żywiołowy

Wiktionary


spoofer

[czy­taj: spu­fer] osoba pod­szy­wa­ją­ca się pod kogoś w celu oszu­ka­nia lub wy­łu­dze­nia in­for­ma­cji


SJP.pl


spoofing

[czy­taj: spu­fing] pod­szy­wa­nie się pod kogoś lub coś w celu oszu­ka­nia lub wy­łu­dze­nia in­for­ma­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) te­le­kom. in­form. tech­ni­ka ha­ker­ska po­le­ga­ją­ca na pod­szy­wa­niu się pod inny ele­ment sy­ste­mu, in­ne­go użyt­kow­ni­ka;

Wiktionary

Spo­o­fing (ang. "spoof" – na­cią­ga­nie, pod­szy­wa­nie) – grupa ata­ków na sy­ste­my te­le­in­for­ma­tycz­ne po­le­ga­ją­ca na pod­szy­wa­niu się pod inny ele­ment tego sa­me­go sy­ste­mu. Efekt ten osią­ga­ny jest po­przez umie­szcza­nie w sieci pre­pa­ro­wa­nych pa­kie­tów da­nych lub nie­po­praw­ne uży­wa­nie pro­to­ko­łów.

Wikipedia


spoofingowy

[czy­taj: spu­fin­go­wy] po­le­ga­ją­cy na pod­szy­wa­niu się pod inne urzą­dze­nie lub in­ne­go użyt­kow­ni­ka sieci te­le­in­for­ma­tycz­nej w celu uzy­ska­nia ko­rzy­ści ma­jąt­ko­wych


SJP.pl


spooling

[czy­taj: spu­ling] w in­for­ma­ty­ce: prze­kła­da­nie do bu­fo­ra in­for­ma­cji o wy­ko­ny­wa­nych przez apli­ka­cję za­da­niach; bu­fo­ro­wa­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) in­form. zapis na dysku da­nych ode­bra­nych z urzą­dze­nia wej­ścio­we­go i prze­cho­wy­wa­nie ich do czasu przy­ję­cia przez urzą­dze­nie wyj­ścio­we;

Wiktionary

Spo­o­ling (roz­wi­ja­ny jako "se­qu­en­tial pe­rip­he­ral ope­ra­tion on-line") – tryb re­a­li­zo­wa­nia ope­ra­cji wej­ścia-wyj­ścia w od­nie­sie­niu do urzą­dzeń o do­stę­pie wy­łącz­nym. Cała za­war­tość stru­mie­nia jest bu­fo­ro­wa­na zanim zo­sta­nie prze­sła­na w miej­sce do­ce­lo­we.

Spo­o­ling poz­wa­la za­pew­nić in­te­gral­ność da­nych wy­sy­ła­nych do urzą­dzeń pra­cu­ją­cych w spo­sób sek­wen­cyj­ny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tech­ni­ka spo­o­lin­gu jest wy­ko­rzy­sty­wa­na nie tylko w przy­pad­ku dru­ka­rek. Wy­ko­rzy­stu­je się ją rów­nież do in­nych ope­ra­cji wej­ścia-wyj­ścia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈspulʲĩŋk, AS: spulʹĩŋk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spooler m.

 przym. spoolingowy

Wiktionary


spooneryzm

[czy­taj: spu­ne­ryzm] spu­ne­ryzm, me­ta­gram;
1. mi­mo­wol­ne prze­sta­wie­nie gło­ski lub gło­sek w wy­ra­zie, da­ją­ce czę­sto efekt ko­micz­ny;
2. prze­sta­wie­nie takie do­ko­na­ne świa­do­mie i w ten spo­sób, aby wy­ni­kłe z niego formy były ist­nie­ją­cy­mi wy­ra­za­mi


SJP.pl


spopielacieć

stać się po­pie­la­tym


SJP.pl


spopielanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spo­pie­lać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niespopielanie n., spopielenie n.

 czas. spopielać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kremowanie

Wiktionary


spopielarnia

bu­dy­nek przez­na­czo­ny do pa­le­nia ludz­kich zwłok; kre­ma­to­rium


SJP.pl


spopielenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) forma po­chów­ku, po­le­ga­ją­ca na spa­le­niu ciała do formy po­pio­łu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. popielisko n., popiołek mrz., popiół mrz., spopielanie n.

Wiktionary


spopielić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. spo­pie­lać)

 (1.1) książk. obró­cić w po­piół po­przez spa­le­nie

 (1.2) książk. uczy­nić (naj­czę­ściej barwą) po­dob­nym do po­pio­łu

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny spo­pie­lić się (ndk. spo­pie­lać się)

 (2.1) książk. obró­cić się w po­piół

 (2.2) książk. stać się po­dob­nym do po­pio­łu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mi­nę­ło za­led­wie kilka ty­god­ni, odkąd Im­pe­rium spo­pie­li­ło Kos­ha­gę, kła­dąc kres woj­nie, którą to­czo­no na ro­dzi­mym świe­cie męż­czyz­ny tak długo, jak się­gnąć pa­mię­cią.

 (1.2) (…) żar let­nie­go dnia spo­pie­lił wszyst­kie ko­lo­ry.

 (2.1) Płat­ki po­pio­łu były błę­kit­no­bia­łe, po­dob­ne do kwia­to­wych, i za najm­niej­szym dot­knię­ciem ula­ty­wa­ły w po­wie­trze. W in­nych miej­scach drew­no spo­pie­li­ło się w pro­szek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. popiół mrz., popioły nmos., popiołek mrz., popielniczka ż., popielisko n., popielnica ż.

Wiktionary


spopod

przy­i­mek o zna­cze­niu po­dob­nym do przy­im­ka "spod", uwy­dat­nia roz­le­głość przed­mio­tów


SJP.pl


spopularyzowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|spo­pu­la­ry­zo­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌspɔpularɨzɔˈvãɲɛ, AS: spopularyzovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 przym. popularny, popularyzatorski, popularyzacyjny

 czas. popularyzować (się) ndk., spopularyzować (się) dk.

 rzecz. popularyzowanie ndk., popularyzatorstwo, popularyzator, popularyzatorka, popularność, popularyzacja

 przysł. popularnie

Wiktionary


spopularyzować

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. po­pu­la­ry­zo­wać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|po­pu­la­ry­zo­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌspɔpularɨˈzɔvat͡ɕ, AS: spopularyzovać

Wiktionary

Powiązane:

 przym. popularny, popularyzatorski, popularyzacyjny

 czas. popularyzować (się) ndk.

 rzecz. popularyzowanie ndk., spopularyzowanie dk., popularyzatorstwo, popularyzator, popularyzatorka, popularność, popularyzacja

 przysł. popularnie

Wiktionary


spora

1. ko­mór­ka słu­żą­ca do bezpł­cio­we­go rozm­na­ża­nia się ro­ślin niż­szych
2. sta­dium cyklu roz­wo­jo­we­go spo­row­ców


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) biol. za­rod­nik

 (1.2) biol. przetr­wal­nik

forma przy­miot­ni­ka.

 (2.1) M. i W. lp. ż. od: spory

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • spora – za­rod­nik
  • en­do­spo­ra – przetr­wal­nik

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈspɔra, AS: spora

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sporysz m.

Wiktionary


sporady

ar­chi­pe­lag na Morzu Egej­skim


SJP.pl

Spo­ra­dy – nazwa od­no­szą­ca się do dwóch ar­chi­pe­la­gów wysp grec­kich na Morzu Egej­skim, zna­nych pod nazwą Spo­ra­dy Po­łud­nio­we i Spo­ra­dy Pół­noc­ne.

Wikipedia


sporadycznie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób spo­ra­dycz­ny, bar­dzo rzad­ko

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nasz szef chwa­li pra­cow­ni­ków tylko spo­ra­dycz­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌspɔraˈdɨt͡ʃʲɲɛ, AS: sporadyčʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sporadyczność

 przym. sporadyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) czasami, prawie nigdy, niekiedy, incydentalnie

Wiktionary