salwinia

ro­dzaj pa­pro­ci wod­nych


SJP.pl

Sal­wi­nia, wiąśl ("Sal­vi­nia") – ro­dzaj pa­pro­ci wod­nych na­le­żą­cy do ro­dzi­ny sal­wi­nio­wa­tych ("Sal­vi­nia­ce­ae"). Na­le­ży do niego ok. 10–12 ga­tun­ków. Wy­stę­pu­ją w wo­dach na wszyst­kich kon­ty­nen­tach z wy­jąt­kiem ob­sza­rów pod wpły­wem kli­ma­tu chłod­ne­go i po­lar­ne­go. Naj­wię­cej ga­tun­ków wy­stę­pu­je w stre­fie tro­pi­kal­nej kon­ty­nen­tów ame­ry­kań­skich i Afry­ki.

Wikipedia


salwiniowate

ro­dzi­na wod­nych pa­pro­ci; wią­ślo­wa­te


SJP.pl

Sal­wi­nio­wa­te, wią­ślo­wa­te ("Sal­vi­nia­ce­ae") – ro­dzi­na wod­nych pa­pro­ci. Obej­mu­je dwa ro­dza­je: sal­wi­nia ("Sal­vi­nia") i azol­la ("Azol­la") z 16 ga­tun­ka­mi (cza­sem ten drugi ro­dzaj wy­o­dręb­nia­ny jest w osob­ną, mo­no­ty­po­wą ro­dzi­nę "Azol­la­ce­ae"). Na­le­żą tu ro­śli­ny wodne, swo­bod­nie uno­szą­ce się na po­wierzch­ni wody, nie­mal kos­mo­po­li­tycz­ne.

Wikipedia


salwiniowaty

o ce­chach sal­wi­nio­wa­tych (ro­dzi­na pa­pro­ci)


SJP.pl


salwiniowe

pod­kla­sa pa­pro­ci róż­no­za­rod­ni­ko­wych, obej­mu­ją­ca drob­ne i bar­dzo drob­ne (kilka cen­ty­me­trów) ro­śli­ny pły­wa­ją­ce na po­wierzch­ni wody


SJP.pl


salwiusz

imię mę­skie


SJP.pl

Sal­wiusz – imię mę­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go, ge­ne­tycz­nie wtór­ne co­gno­men ut­wo­rzo­ne od pier­wot­ne­go "Sal­vus, Sal­vius", co oz­na­cza „po­cho­dzą­cy od Sal­vu­sa, z rodu Sal­vu­sa”.

W Pol­sce imię rzad­kie. W kwiet­niu 1994 roku wy­stę­po­wa­ło czte­rech męż­czyzn o tym imie­niu w bazie da­nych PESEL.

Wikipedia


salwiuszostwo

Sal­wiusz z żoną; Sal­wiu­szo­wie


SJP.pl


salwiuszowie

imię mę­skie


SJP.pl


salwiuszowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Sal­wiu­sza lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


salwowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|sal­wo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. salwować ndk.

Wiktionary


salwować

pod­nio­śle:
1. ra­to­wać (ura­to­wać), oca­lać (oca­lić);
2. sal­wo­wać się - ra­to­wać (ura­to­wać) sie­bie sa­me­go


SJP.pl


salwowski

naz­wi­sko


SJP.pl


salwowy

→ salwa


SJP.pl

Patrz:

salwa

salzburczyk

[czy­taj: zalc­bur­czyk] miesz­ka­niec Sal­zbur­ga (mia­sta w Au­strii)


SJP.pl


salzburg

[czy­taj: zalc­burg]
1. kraj związ­ko­wy w Au­strii;
2. mia­sto w Au­strii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w pół­noc­no-za­chod­niej Au­strii, sto­li­ca kraju związ­ko­we­go Sal­zburg (1.2);

 (1.2) geogr. adm. kraj związ­ko­wy w środ­ko­wej Au­strii

Wiktionary

Sal­zburg ( Salc­burk, hist. "Sol­noh­rad"; pol. hist. "Sol­no­gród") – mia­sto sta­tu­tar­ne w Au­strii, sto­li­ca kraju związ­ko­we­go Sal­zburg. Po­ło­żo­ne w po­bli­żu gra­ni­cy z Niem­ca­mi w Al­pach, nad rzeką Sal­zach, na wy­so­ko­ści 424 m n.p.m. 156 619 miesz­kań­ców (1 stycz­nia 2023), czwar­te pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści mia­sto w Au­strii.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈzald͡zburk, AS: zalʒburk

Wiktionary

Powiązane:

 przym. salzburski, salcburski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. Solnogród

Wiktionary


salzburka

[czy­taj: zalc­bur­ka] miesz­kan­ka Sal­zbur­ga (mia­sta w Au­strii)


SJP.pl


salzburski

[czy­taj: zalc­bur­ski] przy­miot­nik od: Sal­zburg


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Sal­zbur­giem, do­ty­czą­cy Sal­zbur­ga

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Salzburg mrz.

Wiktionary


sam

po­tocz­nie: sklep sa­mo­ob­słu­go­wy


SJP.pl

za­i­mek przy­miot­ny

 (1.1) bez ni­ko­go / ni­cze­go in­ne­go, bę­dą­cy je­dy­ny

 (1.2) pod­kre­śle­nie: wła­śnie ten, a nie inny

 (1.3) wła­śnie taki (a nie inny)

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) pot. hand. sklep sa­mo­ob­słu­go­wy

 (2.2) środ. mot. po­jazd wy­ko­na­ny sa­mo­dziel­nie;

za­i­mek

 (3.1) stpol. dziś gw-pl|Górny Śląsk. tu

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sam (han­del)
  • Sam (mo­to­ry­za­cja)
  • Sam (ma­skot­ka)
  • Sam − edy­tor tek­stu na­pi­sa­ny przez Roba Pike
  • Sam − mę­skie an­glo­sa­skie zdrob­nie­nie od imie­nia Sa­mu­el, także stare per­skie imię mę­skie (sam oz­na­cza 'śmierć', bądź 'ogień')
  • Sam − żeń­skie an­glo­sa­skie zdrob­nie­nia od imie­nia Sa­mu­e­la czy Sa­man­ta
  • Sam − po­wieść Adama Ka­miń­skie­go wy­da­na w 2006 roku
  • Sam (właśc. Sam­wi­se Gam­gee) − bo­ha­ter po­wie­ści J.R.R. Tol­kie­na
  • Sam – bo­ha­ter mi­to­lo­gii irań­skiej, zwany rów­nież Sam Ke­re­sasp, Ke­re­sasp czy Gar­szasp
  • Wuj Sam
  • SAM (Sur­fa­ce-To-Air mis­si­le) − ra­kie­to­wy sy­stem obro­ny po­wietrz­nej zie­mia-po­wie­trze
  • SAM − S-ade­no­zy­lo­me­tio­ni­na, zwią­zek che­micz­ny

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie po­win­no się zo­sta­wiać ma­łych dzie­ci sa­mych w domu.

 (1.2) Mam au­to­graf sa­me­go mi­strza świa­ta!

 (1.2) Sam Wi­tołd, cho­ciaż go piszą wiel­kim knia­ziem, rzą­dzi prze­cie Litwą z ra­mie­nia Ja­gieł­ły i jest tylko wiel­ko­rząd­cą, za­słu­ga więc spad­nie na króla.

 (1.3) Mor­der­ca zo­sta­je ujaw­nio­ny na samym końcu książ­ki.

 (2.1) Po­sze­dłem do samu po bułki.

 (2.2) Dzień dobry, chciał­bym za­re­je­stro­wać sama.

 (3.1) Kajś sam żech wi­dzioł nu­del­ku­la.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sãm, AS: sãm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. samieństwo n., supersam m., samodzielność ż., samotność ż., samosia ż.

 przym. samotny, samodzielny, samiutki, samiusieńki, samiuteńki, samiutenieńki

 przysł. samotnie, samodzielnie

Wiktionary

Synonimy:

 (3.1) tukej

Wiktionary


sama

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stpol. pot. mał­żon­ka

forma za­im­ka.

 (2.1) forma żeń­ska od: sam

Wiktionary

Sama – rzeka w za­chod­niej Pol­sce, lewy do­pływ Warty. Pły­nie na Po­je­zie­rzu Poz­nań­skim, w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Hra­biow­stwo, na któ­rych po­cze­kać mu­sia­no, zja­wi­li się wkrót­ce. Sama była mil­czą­ca bar­dzo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsãma, AS: sãma

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jejmość, acani, aspani

Wiktionary


samadhi

stan ciała i umy­słu, w któ­rym moż­li­we jest roz­poz­na­nie praw­dzi­wej na­tu­ry czło­wie­ka i świa­ta; w jodze kla­sycz­nej jest to ostat­ni, ósmy sto­pień ćwi­czeń psy­cho­fi­zycz­nych


SJP.pl

Samādhi (nie mylić z ma­ha­sa­mad­hi) (skt समाधि, chiń. san­ma­de 三摩提 lub san­mei 三昧, kor. sa­ma­di 사마디 lub sam­mae 삼매, jap. さんまい, wiet. "tam-ma-địa") – w re­li­giach dhar­micz­nych oz­na­cza me­dy­ta­cyj­ne po­chło­nię­cie, stan osią­ga­ny dzię­ki wytr­wa­łej prak­ty­ce me­dy­ta­cji (np. zazen lub innej), po­le­ga­ją­cy na głę­bo­kiej kon­cen­tra­cji nie­za­kłó­co­nej zew­nętrz­ny­mi bodź­ca­mi. Sa­mad­hi nie po­le­ga na izo­la­cji od świa­ta, tylko na takim zjed­no­cze­niu z nim, które wolne jest od lgnię­cia do zja­wisk.

Wikipedia


samagowo

Sa­ma­go­wo (niem. "Sa­ban­gen") – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie olsz­tyń­skim, w gmi­nie Olsz­ty­nek, przy szo­sie Olsz­ty­nek – Łukta, około 7 km na pół­noc od Olsz­tyn­ka.

W la­tach 1975–1998 wieś ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa olsz­tyń­skie­go.

Wikipedia


samanciny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Sa­man­ty lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


samanta

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

Wiktionary

Sa­man­ta – imię żeń­skie o se­mic­kim – ara­mej­skim – po­cho­dze­nia. Zna­czyć mogło "słu­cha­ją­ca", ale inne źró­dła su­ge­ru­ją zwią­zek z imie­niem mę­skim Sa­mu­el. Imię ma sto­sun­ko­wo krót­ką hi­sto­rię. Po­je­dyn­cze wy­pad­ki wy­stą­pie­nia tego imie­nia od­kry­to w kro­ni­kach ro­dzin z Nowej An­glii z XVIII wieku.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: sãˈmãnta, AS: sãmãnta

Wiktionary


samantha

[czy­taj: sa­man­ta] obce imię żeń­skie


SJP.pl


samar

pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu Sm


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu Sm i licz­bie ato­mo­wej 62;

Wiktionary

Samar (Sm, łac. "sa­ma­rium") – pier­wia­stek che­micz­ny, lan­ta­no­wiec. Nazwa po­cho­dzi od sa­mar­ski­tu (Y,Ce,U,Fe)3(Nb,Ta,Ti)5O16 – mi­ne­ra­łu, z któ­re­go zo­stał wy­i­zo­lo­wa­ny w 1879 r. przez fran­cu­skie­go che­mi­ka Paula Lecoq de Bo­is­ba­u­dra­na.

Samar wy­stę­pu­je w sko­ru­pie ziem­skiej w ilo­ści 7,9 ppm. Zo­stał od­kry­ty w 1853 r. przez szwaj­car­skie­go che­mi­ka Jeana Char­les’a Ga­lis­sard de Ma­ri­gna­ca pod­czas ana­li­zy spek­tro­sko­po­wej dy­dy­mu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jakie wła­ści­wo­ści che­micz­ne ma samar?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsãmar, AS: sãmar

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. samarskit m.

 przym. samarowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. Sm

Wiktionary


samara

po­tocz­nie: duży brzuch


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gwara. więz. brzuch

 (1.2) slang. mały pla­sti­ko­wy wo­re­czek z zam­knię­ciem stru­no­wym słu­żą­cy do prze­cho­wy­wa­nia i prze­no­sze­nia nar­ko­ty­ków

Wiktionary

Sa­ma­ra (ros. Самара, w la­tach 1935–1991 Kuj­by­szew, cy­ry­li­ca: Куйбышев) – mia­sto w Rosji, port rzecz­ny nad Wołgą. Sto­li­ca ob­wo­du sa­mar­skie­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Sa­ma­ra to bar­dzo zły po­jem­nik na prze­cho­wy­wa­nie zioła, bo „od­dy­cha” i zioło ob­sy­cha, traci za­pach…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sãˈmara, AS: sãmara

Wiktionary


samaranch

[czy­taj: SAmarancz] naz­wi­sko


SJP.pl


samarczyk

miesz­ka­niec Sa­ma­ry


SJP.pl


samaria

1. sta­ro­żyt­na kra­i­na na Bli­skim Wscho­dzie;
2. sta­ro­żyt­ne mia­sto, dziś sta­no­wi­sko ar­che­o­lo­gicz­ne w Iz­ra­e­lu;
3. wąwóz i wio­ska na Kre­cie w Gre­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) hist. bibl. kra­i­na hi­sto­rycz­na na ob­sza­rze Iz­ra­e­la i Au­to­no­mii Pa­le­styń­skiej, mię­dzy Ga­li­leą a Judeą;

 (1.2) hist. sta­ro­żyt­ne mia­sto po­ło­żo­ne w Sa­ma­rii (1.1); współ­cze­śnie ruiny;

 (1.3) geogr. wąwóz po­ło­żo­ny w po­łud­nio­wo-za­chod­niej czę­ści Krety w pa­śmie Gór Bia­łych;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sa­ma­ria – sta­ro­żyt­na kra­i­na na Bli­skim Wscho­dzie
  • Sa­ma­ria – sta­ro­żyt­ne mia­sto, dziś sta­no­wi­sko ar­che­o­lo­gicz­ne w Iz­ra­e­lu
  • Sa­ma­ria – wąwóz na Kre­cie w Gre­cji
  • Sa­ma­ria – wieś na Kre­cie w wą­wo­zie Sa­ma­ria
  • Judea i Sa­ma­ria

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Chry­stus wę­dro­wał przez Sa­ma­rię ze swymi ucz­nia­mi.

 (1.2) Au­to­ka­rem do­trze­cie do ruin Sa­ma­rii je­szcze przed po­łud­niem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sãˈmarʲja, AS: sãmarʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

:: rzecz. Samarytanin mos., samarytanin mos., Samarytanka ż., samarytanka ż., samarytanizm mrz.

:: przym. samaryjski, samarytański

Wiktionary


samarka

śro­do­wi­sko­wo: fo­lio­wa to­reb­ka z zam­knię­ciem stru­no­wym, głów­nie do prze­cho­wy­wa­nia nar­ko­ty­ków


SJP.pl


samarkanda

mia­sto w Uzbe­ki­sta­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Uzbe­ki­sta­nie;

Wiktionary

Sa­mar­kan­da ( Sa­mar­qand, Самарқанд, ‏سمرقند‎, Самарканд) – mia­sto w Uzbe­ki­sta­nie, w Azji Środ­ko­wej, ok. 540 tys. miesz­kań­ców (2019). Jedno z naj­lud­niej­szych miast Uzbe­ki­sta­nu i sto­li­ca wi­la­je­tu sa­mar­kandz­kie­go. Ważny oś­ro­dek prze­my­sło­wy i na­u­ko­wy (6 szkół wyż­szych). W 2001 roku mia­sto zo­sta­ło wpi­sa­ne na listę świa­to­we­go dzie­dzict­wa UNESCO.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Alek­san­der Wiel­ki zdo­był Sa­mar­kan­dę w IV wieku p.n.e.

 (1.1) Carat zsy­łał Po­la­ków do Sa­mar­kan­dy w okre­sie pow­stań.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. samarkandczyk mos.

 przym. samarkandzki

Wiktionary


samarkandczyk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Sa­mar­kan­dy; osoba z tego mia­sta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Aż wresz­cie [Timur - przyp.] wró­cił do swej wspa­nia­łej sto­li­cy. Po­wi­ta­ły go tłumy sa­mar­kand­czy­ków.

 (1.1) Jak wy­ni­ka z przy­to­czo­nych frag­men­tów in­for­ma­to­rzy okre­śla­ją sie­bie, po pier­wsze jako miesz­kań­ców mia­sta w ogóle, po dru­gie - jako tasz­kent­czy­ków lub sa­mar­kand­czy­ków.

 (1.1) Pre­zy­dent zręcz­nie wy­ko­rzy­sty­wał też cią­gle funk­cjo­nu­ją­cą kon­ku­ren­cję mię­dzy oś­rod­ka­mi re­gio­nal­ny­mi, np. mię­dzy fer­gań­czy­ka­mi a sa­mar­kand­czy­ka­mi (z tego dru­gie­go wy­wo­dzi się Ka­ri­mow; z tym kla­nem są też w so­ju­szu tasz­kent­czy­cy).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Samarkanda ż.

 przym. samarkandzki

Wiktionary


samarkandzki

przy­miot­nik od: Sa­mar­kan­da


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Sa­mar­kan­dą, do­ty­czą­cy Sa­mar­kan­dy, po­cho­dzą­cy z Sa­mar­kan­dy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. samarkandczyk mos., Samarkanda ż.

Wiktionary


samarowy

→ samar


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy sa­ma­ru

Wiktionary

Patrz:

samar

Powiązane:

 rzecz. samar m.

Wiktionary


samarski

przy­miot­nik od: Sa­ma­ra


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy Sa­ma­ry albo po­cho­dzą­cy z niej (mia­sta)

 (1.2) wy­ko­ny­wa­ny, wyt­wa­rza­ny na spo­sób taki jak w Sa­ma­rze

 (1.3) do­ty­czą­cy Sa­ma­ry (rzeki)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Samara ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. kujbyszewski

Wiktionary


samarskit

mi­ne­rał ra­dio­ak­tyw­ny


SJP.pl


samaryjski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Sa­ma­rii, zwią­za­ny z Sa­ma­rią

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wy­ko­nał go rze­mieśl­nik, / lecz nie jest on bo­giem; / w ka­wał­ki się roz­le­ci cie­lec sa­ma­ryj­ski.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Samaria ż.

Wiktionary


samarytanie

prze­no­śnie o czło­wie­ku li­to­ści­wym, nio­są­cym pomoc innym (zwła­szcza cho­rym)


SJP.pl

Sa­ma­ry­ta­nie, Szom­ro­nim, Sza­me­rim ( ‏שומרונים‎, ‏سامريون‎), sami czę­sto okre­śla­ją się Bene Is­ra­el, Żydzi na­da­li im miano Kutim – grupa et­nicz­no-re­li­gij­na, ge­ne­tycz­nie i ję­zy­ko­wo se­mic­ka, zaś wyz­na­nio­wo abra­ha­micz­na, ży­ją­ca od sta­ro­żyt­no­ści na te­re­nie dzi­siej­sze­go Iz­ra­e­la.

Wikipedia


samarytanin

prze­no­śnie o czło­wie­ku li­to­ści­wym, nio­są­cym pomoc innym (zwła­szcza cho­rym)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) bibl. przen. czło­wiek pełen mi­ło­sier­dzia, śpie­szą­cy z po­mo­cą cho­rym i po­trze­bu­ją­cym

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Samaria ż., Samarytanin m., Samarytanka ż.

:: fż. samarytanka ż.

 przym. samarytański

Wiktionary


samarytanka

1. ko­bie­ta po­ma­ga­ją­ca cho­rym i sła­bym;
2. za­kon­ni­ca, człon­ki­ni Zgro­ma­dze­nia sióstr be­ne­dyk­ty­nek sa­ma­ry­ta­nek;
3. żeń­ski sto­pień har­cer­ski


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) etn. bibl. miesz­kan­ka sta­ro­żyt­nej Sa­ma­rii

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sa­ma­ry­tan­ka – po­stać bi­blij­na
  • Sa­ma­ry­tan­ka – pol­ska mo­to­rów­ka sa­ni­tar­na
  • Sa­ma­ry­tan­ka – sto­pień har­cer­ski
  • „Sa­ma­ry­tan­ka” – cza­so­pis­mo Ko­ścio­ła Zie­lo­noś­wiąt­ko­we­go w RP
  • Sa­ma­ry­tan­ka – po­łud­nio­wo ko­re­ań­ski film z 2003 roku

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jezus po­pro­sił Sa­ma­ry­tan­kę o wodę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Samaria ż., samarytanin m., samarytanka ż., samarytanizm m.

:: fm. Samarytanin m.

 przym. samarytański

Wiktionary


samarytański

1. taki, jak u sa­ma­ry­ta­ni­na, wła­ści­wy sa­ma­ry­ta­ni­no­wi; mi­ło­sier­ny
2. do­ty­czą­cy Sa­ma­ry­tan, wła­ści­wy Sa­ma­ry­ta­nom


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Sa­ma­ry­ta­na­mi albo Sa­ma­rią

 (1.2) przen. mi­ło­sier­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Samaria ż., Samarytanin mos., Samarytanka ż., samarytanin mos.

Wiktionary


samaweda

jedna z czte­rech Wed, sta­no­wią­ca zbiór śpie­wów, pie­śni ry­tu­al­nych i hym­nów do Somy


SJP.pl

Sa­ma­we­da – jedna z czte­rech sam­hit ("zbio­rów") wcho­dzą­cych w skład Wed; jej stro­fy śpie­wał w trak­cie speł­nia­nia ofia­ry ud­ga­tar (ka­płan bio­rą­cy udział w ofie­rze we­dyj­skiej, „kan­tor”). Pow­sta­ła ok. XI wieku p.n.e.

Sa­ma­we­da to w znacz­nej mie­rze zbiór nie­o­ry­gi­nal­ny: więk­szość strof za­czerp­nię­to wprost z Ryg­we­dy (głów­nie man­da­li ósmej i dzie­wią­tej).

Wikipedia


samba

1. ta­niec to­wa­rzy­ski w szyb­kim tem­pie, wy­wo­dzą­cy się z Bra­zy­lii;
2. mu­zy­ka do tego tańca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cho­re­ogr. szyb­ki ta­niec bra­zy­lij­ski;

 (1.2) muz. mu­zy­ka do samby (1.1)

Wiktionary

Samba – bra­zy­lij­ski ta­niec lu­do­wy i za­ra­zem ga­tu­nek mu­zycz­no-ta­necz­ny po­cho­dze­nia afry­kań­skie­go. Wy­stę­pu­je w licz­nych od­mia­nach form wy­ko­naw­czych: może być wy­ko­ny­wa­na ze­spo­ło­wo przez grupy śpie­wa­ją­ce i tań­czą­ce, przez pary w kon­tek­ście sa­lo­no­wym albo so­lo­wo.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈsãmba, AS: sãmba

Wiktionary


sambal

przy­pra­wa lub ostry sos, po­pu­lar­ne w In­do­nez­ji i Ma­lez­ji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) kulin. ostry in­do­ne­zyj­ski sos chili;

Wiktionary

Sam­bal – in­do­ne­zyj­ski sos chili, po­da­wa­ny do wielu po­traw jako danie uzu­peł­nia­ją­ce (tzw. "side dish"). Jest gęst­szy niż mek­sy­kań­ska "salsa".

Naj­czę­ściej sto­so­wa­ne ro­dza­je chili obej­mu­ją:

Wikipedia


sambar

ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny je­le­ni


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. danie kuch­ni po­łud­nio­wo­in­dyj­skiej, bez­mięs­na zupa na bazie so­cze­wi­cy i miąż­szu z owo­ców ta­ma­ryn­dow­ca z do­dat­kiem kom­po­zy­cji przy­praw;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • sam­bar – po­tra­wa
  • sam­bar – ro­dzaj ssa­ków

Wikipedia


sambenito

sukno z ot­wo­rem na głowę no­szo­ne przez po­kut­ni­ków


SJP.pl

Sam­be­ni­to (z hiszp., etym. od "San Be­ni­to" Świę­ty Be­ne­dykt) – ubiór ze zgrzeb­ne­go płót­na, przyw­dzie­wa­ny przez po­kut­ni­ków oraz ska­za­nych przez ink­wi­zy­cję w celu ich upo­ko­rze­nia, po­dob­ny do szka­ple­rza.

Su­knie ko­lo­ru żół­te­go w czer­wo­ne krzy­że (Krzyż świę­te­go An­drze­ja) przez­na­czo­ne były dla ża­łu­ją­cych grzesz­ni­ków, któ­rzy mogli je nosić nawet aż do śmier­ci. Su­knie z ma­lo­wi­dła­mi de­mo­nicz­ny­mi no­si­li ska­za­ni na stos.

Wikipedia


sambia

1. kra­i­na hi­sto­rycz­na w Pru­sach;
2. pół­wy­sep na Morzu Bał­tyc­kim


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) hist. geogr. kra­i­na hi­sto­rycz­na w Pru­sach, obec­nie w Fe­de­ra­cji Ro­syj­skiej;

 (1.2) geogr. Pół­wy­sep Sam­bij­ski;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sam­bia – kra­i­na hi­sto­rycz­na
  • Sam­bia – pół­wy­sep na Morzu Bał­tyc­kim
  • Sam­bia – lud pa­pu­a­ski

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈsãmbʲja, AS: sãmbʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. sambijski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) Półwysep Sambijski

Wiktionary


sambijski

przy­miot­nik od: Sam­bia


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Sam­bią, do­ty­czą­cy Sam­bii (kra­i­ny hi­sto­rycz­nej lub pół­wy­spu)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sambia ż.

Wiktionary


sambo

ro­syj­ska sztu­ka walki, od­mia­na walki wręcz, za­wie­ra­ją­ca ele­men­ty za­pa­sów i judo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ro­syj­ska sztu­ka walki;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sambo – ro­syj­ska sztu­ka walki
  • Sambo – „trzy skar­by” w bud­dyz­mie
  • Sambo – ste­re­o­typ Afro­a­me­ry­ka­ni­na w fol­klo­rze ame­ry­kań­skim

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈsãmbɔ, AS: sãmbo

Wiktionary


sambodrom

plat­for­ma, na któ­rej tań­czy się sambę pod­czas kar­na­wa­łu w Rio de Ja­ne­i­ro


SJP.pl


sambor

mia­sto na Ukra­i­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (2.1) geogr. adm. mia­sto w za­chod­niej Ukra­i­nie;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sam­bor – imię mę­skie
  • Sam­bor I (1150–1205) – ksią­żę po­mor­ski
  • Sam­bor II (zm. 1277/1278) – ksią­żę lu­bi­szew­sko-tczew­ski
  • Sam­bor – ga­tu­nek piwa
  • Sam­bor – herb szla­chec­ki
  • Sam­bor – mia­sto
  • Sam­bor – dawna gmina wiej­ska w po­wie­cie sam­bor­skim wo­je­wództ­wa lwow­skie­go II Rze­czy­po­spo­li­tej, z sie­dzi­bą w Sam­bo­rze
  • Sam­bor – hro­ma­da te­ry­to­rial­na w re­jo­nie sam­bor­skim ob­wo­du lwow­skie­go
  • Sam­bor – sta­cja ko­le­jo­wa w Sam­bo­rze, w ob­wo­dzie lwow­ski

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Samborsko n., Samborszczyzna ż., Samborzec m., Samborowo n., Samborówko n., samborzanin m.

 przym. samborski, Samborowy

Wiktionary


samborowice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sam­bo­ro­wi­ce – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. strze­liń­skim, w gmi­nie Prze­wor­no
  • Sam­bo­ro­wi­ce – wieś w woj. ślą­skim, w pow. ra­ci­bor­skim, w gmi­nie Pie­tro­wi­ce Wiel­kie

Wikipedia


samborowo

Sam­bo­ro­wo (niem. "Berg­frie­de") – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie ostródz­kim, w gmi­nie Ostró­da

Wieś leży nad rze­ka­mi: Drwę­cą i Po­bu­rzan­ką oraz czę­ścio­wo nad Je­zio­rem Drwęc­kim, przy dro­dze kra­jo­wej nr 16 (Ogrod­ni­ki – Dolna Grupa) i linii ko­le­jo­wej Ostró­da – Iława.

Wikipedia


samborski

→ Sam­bor (mia­sto na Ukra­i­nie)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Sam­bo­ra, zwią­za­ny z Sam­bo­rem, po­cho­dzą­cy z Sam­bo­ra

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Po­wiat sam­bor­ski (Ga­li­cja) – jed­nost­ka ad­mi­ni­stra­cyj­na Ga­li­cji
  • Po­wiat sam­bor­ski (II Rzecz­po­spo­li­ta) – jed­nost­ka ad­mi­ni­stra­cyj­na II RP, w skła­dzie woj. lwow­skie­go
  • Rejon sam­bor­ski – jed­nost­ka ad­mi­ni­stra­cyj­na Ukra­i­ny, w skła­dzie ob­wo­du lwow­skie­go
  • An­to­ni Sam­bor­ski – pol­ski rol­nik i po­li­tyk
  • Bo­gu­sław Sam­bor­ski – pol­ski aktor
  • Ta­de­usz Sam­bor­ski – pol­ski po­li­tyk, dzien­ni­karz, dy­plo­ma­ta i dzia­łacz kre­so­wy
  • To­masz Sam­bor­ski – pol­ski pre­zen­ter te­le­wi­zyj­ny, dzien­ni­karz mu­zycz­ny
  • Wo­ło­dy­myr Sam­bor­ski – ukra­iń­ski pił­karz

Wikipedia

Wymowa:

IPA: sãmˈbɔrsʲci, AS: sãmborsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Samborszczyzna ż., Sambor mos./mrz., Samborczanin mos., Samborczanka ż.

Wiktionary


samborszczyzna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. kra­i­na obej­mu­ją­ca oko­li­ce Sam­bo­ra, obec­nie na Ukra­i­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W 1415 r. Sam­bor­szczyz­na wró­ci­ła pod pa­no­wa­nie kró­lów pol­skich.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sambor m.

 przym. samborski

Wiktionary


samborza

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stpol. wie­życz­ka nad bramą

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sãmˈbɔʒa, AS: sãmboža

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szymborza

Wiktionary


samborze

mia­sto na Ukra­i­nie


SJP.pl

Sam­bo­rze – w daw­nej Pol­sce pię­ter­ka po obu stro­nach bramy wja­zdo­wej, przez­na­czo­ne na miesz­ka­nie wrot­nych stró­żów, do któ­re­go scho­dy pro­wa­dzi­ły po wew­nętrz­nej stro­nie pod­wó­rza. Nie­kie­dy sam­bo­rza takie były uz­bro­jo­ne.

Sam­bo­rza – wieża obron­na nad bramą wja­zdo­wą.

Wikipedia


samborzec

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Sam­bo­rzec – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie san­do­mier­skim, sie­dzi­ba gminy Sam­bo­rzec. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa tar­no­brze­skie­go.

Hi­sto­rycz­nie po­ło­żo­ny jest w Ma­ło­pol­sce, w ziemi san­do­mier­skiej.

Wikipedia


samborzecki

przy­miot­nik od: Sam­bo­rzec


SJP.pl


sambowy

→ samba


SJP.pl

Patrz:

samba

sambra

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka we Fran­cji i Bel­gii, lewy do­pływ Mozy;

Wiktionary

Sam­bra (fr. "Sam­bre") – rzeka we Fran­cji i Bel­gii, lewy do­pływ Mozy o dłu­go­ści 193 km i po­wierzch­ni do­rze­cza 2740 km².

Rzeka wy­pły­wa ze źró­deł na za­chod­nim krań­cu Ar­de­nów, pły­nie przez ob­szar bel­gij­skie­go za­głę­bia wę­glo­we­go, a do Mozy ucho­dzi koło Namur. Sam­bra jest po­łą­czo­na ka­na­ła­mi ze Skal­dą (Kanał Char­le­roi – Bruk­se­la) i Sek­wa­ną (Kanał Sam­bra – Oise).

Wikipedia


sambuca

[czy­taj: sam­bu­ka] li­kier wło­ski anyż­ko­wo-owo­co­wo-zio­ło­wy, pro­du­ko­wa­ny z kopru wło­skie­go, anyżu i kwia­tów bzu czar­ne­go


SJP.pl

Sam­bu­ca – be­zbarw­ny, po­cho­dzą­cy z Włoch li­kier anyż­ko­wo-owo­co­wo-zio­ło­wy, za­wie­ra­ją­cy zaz­wy­czaj od 38 do 40% al­ko­ho­lu. Jest pro­du­ko­wa­ny na bazie kwia­tów czar­ne­go bzu (wł. "Sam­bu­co"), anyżu gwiaź­dzi­ste­go, kopru wło­skie­go, lu­kre­cji oraz soków.

Sam­bu­ca wy­ko­rzy­sty­wa­na jest czę­sto do przy­go­to­wy­wa­nia kok­taj­li al­ko­ho­lo­wych.

Wikipedia


sambucus

[czy­taj: sam­bu­kus] krzew lub małe drze­wo z ro­dzi­ny prze­wiert­nio­wa­tych; bez


SJP.pl


samcche

rze­czow­nik, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. zob. Mes­che­tia.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Meschetia

Wiktionary


samcche-dżawachetia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) hist. geogr. jed­nost­ka ad­mi­ni­stra­cyj­na w po­łud­nio­wej Gruz­ji;

Wiktionary

Samc­che-Dża­wa­che­tia ( სამცხე-ჯავახეთი, zwana też Mes­che­tią) – re­gion w po­łud­nio­wej Gruz­ji, ze sto­li­cą w Achal­ci­che. Samc­che-Dża­wa­che­tia obej­mu­je sześć pro­win­cji: Achal­ci­che, Adi­ge­ni, Aspin­dza, Bor­dżo­mi, Achal­ka­la­ki i Ni­noc­min­da. Re­gion gra­ni­czy z Gurią i Ime­re­tią od pół­no­cy, Dolną Kart­lią i Wew­nętrz­ną Kart­lią od pół­noc­ne­go wscho­du, Ar­me­nią i Tur­cją od po­łud­nia, Adża­rią od za­cho­du. Przez re­gion prze­pły­wa ru­ro­cią­giem ropa naf­to­wa z Baku do Ce­y­han oraz gaz ziem­ny z Azer­bej­dża­nu do Tur­cji.

Wikipedia


samcowy

po­tocz­nie: zwią­za­ny z męż­czyz­ną nad­mier­nie in­te­re­su­ją­cym się sek­sem; sam­czy


SJP.pl


samczość

1. to, co jest cha­rak­te­ry­stycz­ne dla praw­dzi­we­go męż­czyz­ny: spraw­ność fi­zycz­na i sek­su­al­na; ma­chis­mo, mę­skość;
2. ze­spół cech cha­rak­te­ry­stycz­nych dla samca - zwie­rzę­cia płci mę­skiej


SJP.pl


samczy

1. → sa­miec;
2. po­tocz­nie: zwią­za­ny z męż­czyz­ną nad­mier­nie in­te­re­su­ją­cym się sek­sem; sam­co­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy cechy samca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. samczyk mzw., samiec mzw./mos.

Wiktionary


samczyk

sa­miec ma­łych zwie­rząt


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zdrobn. od: sa­miec

 (1.2) sa­miec ma­łych zwie­rząt

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ku­pi­łem parkę gu­pi­ków: sam­czy­ka i sa­micz­kę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsãmt͡ʃɨk, AS: sãmčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. samiec m., samczość ż., samiczka ż.

 przym. samczy

Wiktionary


same

za­i­mek przy­miot­ny

 (1.1) lm. nmos. zob. sam.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Same – mia­sto
  • Same – mia­sto
  • Same – die­cez­ja w Tan­za­nii
  • Same – port lot­ni­czy w Ti­mo­rze Wschod­nim
  • SAME – wło­ski pro­du­cent trak­to­rów
  • Samme

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈsãmɛ, AS: sãme

Wiktionary


samek

1. zdrob­nie­nie od: Sa­mu­el (imię mę­skie);
2. naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jan Samek (1930-2007), hi­sto­ryk
  • Jan Samek (1937-1991), pilot, mo­de­larz
  • Elż­bie­ta Samek-Cza­pla – pol­ska ar­tyst­ka i ar­chi­tekt­ka

Wikipedia


samhainofobia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. psych. cho­ro­bli­wy lęk przed Hal­lo­we­en

Wiktionary


samica

okre­śle­nie osob­ni­ka płci żeń­skiej u zwie­rząt, tzn. ta­kie­go or­ga­niz­mu zwie­rzę­ce­go, który wyt­wa­rza ko­mór­ki ja­jo­we


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zool. zwie­rzę płci żeń­skiej

Wiktionary

Sa­mi­ca (♀), ina­czej or­ga­nizm żeń­ski – or­ga­nizm, który pro­du­ku­je nie­po­ru­sza­ją­ce się ko­mór­ki ja­jo­we. Z wy­jąt­kiem rzad­kich scho­rzeń, więk­szość ssa­ków płci żeń­skiej, w tym sa­mi­ce ludzi, ma dwa chro­mo­so­my X. Cechy cha­rak­te­ry­stycz­ne dla samic róż­nią się w za­leż­no­ści od ga­tun­ku, przy czym niek­tó­re ga­tun­ki za­wie­ra­ją do­brze zde­fi­nio­wa­ne cechy żeń­skie, takie jak obec­ność wy­róż­nia­ją­cych się gru­czo­łów mlecz­nych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sa­mi­cę kota na­zy­wa się kotką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sãˈmʲit͡sa, AS: sãmʹica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zdrobn. samiczka ż.

:: fm. samiec m.

 przym. samiczy

Wiktionary


samice

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) M., B. i W. lm. od: sa­mi­ca

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sa­mi­ce – wieś w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie skier­nie­wic­kim, w gmi­nie Skier­nie­wi­ce
  • Sa­mi­ce – osada leśna w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie skier­nie­wic­kim, w gmi­nie Skier­nie­wi­ce
  • sa­mi­ca

Wikipedia

Wymowa:

IPA: sãˈmʲit͡sɛ, AS: sãmʹice

Wiktionary


samiczka

zdrob­nie­nie od: sa­mi­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. sa­mi­ca

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ku­pi­łem parkę gu­pi­ków: sam­czy­ka i sa­micz­kę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sãˈmʲit͡ʃka, AS: sãmʹička

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zgrub. samica, fm. samczyk

 przym. samiczy

Wiktionary


samiczy

→ sa­mi­ca


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy cechy sa­mi­cy

Wiktionary

Patrz:

samica

Powiązane:

 rzecz. samiczka ż., samica ż.

Wiktionary


samiec

po­gard­li­wie o męż­czyź­nie, zwła­szcza lu­bież­nym, na­mięt­nym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. zwie­rzę płci mę­skiej

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) po­gard. męż­czyz­na

Wiktionary

Sa­miec (♂), ina­czej or­ga­nizm męski – or­ga­nizm, który pro­du­ku­je ruch­li­we ko­mór­ki roz­rod­cze - plem­ni­ki. U ssa­ków płeć męska jest de­ter­mi­no­wa­na obec­no­ścią chro­mo­so­mu Y, pod­czas gdy brak tego chro­mo­so­mu wa­run­ku­je płeć żeń­ską; jeśli jed­nak obec­ny na nim gen SRY jest nie­ak­tyw­ny, or­ga­nizm wyksz­tał­ca cechy ty­po­wo żeń­skie (ze­spół Swy­e­ra).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sa­miec konia to ogier.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsãmʲjɛt͡s, AS: sãmʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. samczość ż.

:: zdrobn. samczyk m.

:: fż. samica ż.

 przym. samczy

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) macho

Wiktionary


samiel

lo­kal­na nazwa su­che­go, po­ry­wi­ste­go wia­tru wie­ją­ce­go na Sa­ha­rze i czę­sto wy­wo­łu­ją­ce­go burze pia­sko­we; cham­sin, ham­sin, samum


SJP.pl


samieństwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) przest. rzad. ona­nizm, ma­stur­ba­cja, czyn­ność au­to­e­ro­tycz­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kur­kie­wicz usi­ło­wał wpro­wa­dzić pol­skie słow­nict­wo w za­sa­dzie na wszyst­ko. Mamy więc sa­mień­stwo (ma­stur­ba­cję, nie od samca, ale od ro­bie­nia cze­goś sa­me­mu) (…)

Wiktionary

Powiązane:

 przym. sam

 zaim. sam

 rzecz. sam mrz.

Wiktionary


samijski

do­ty­czą­cy Samos, wyspy na Morzu Egej­skim


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Samos, do­ty­czą­cy Samos

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Samos mrz./ż.

Wiktionary


samin

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Samin – osada w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. brod­nic­kim, w gmi­nie Bart­nicz­ka
  • Samin – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. brod­nic­kim, w gmi­nie Bart­nicz­ka
  • Samin – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. ostródz­kim, w gmi­nie Dą­brów­no
  • Sa­mi­nek

Wikipedia


samisen

trzy­stru­no­wy ja­poń­ski in­stru­ment mu­zycz­ny; sha­mi­sen, sza­mi­sen


SJP.pl


samiuchny

zdrob­nie­nie od: sam; sa­miu­teń­ki, sa­miu­sień­ki, sa­miut­ki, sa­miuś­ki


SJP.pl


samiusieńki

zdrob­nie­nie od: sam; sa­miu­teń­ki, sa­miut­ki, sa­miuś­ki, sa­miuch­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pot. zdrobn. od: sam

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsãmʲjüˈɕɛ̇̃ɲci, AS: sãmʹi ̯üśė̃ńḱi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. sam

 rzecz. sam mrz., samosia ż.

 zaim. sam

Wiktionary


samiusz

imię mę­skie


SJP.pl


samiutenieńki

zdrob­nie­nie od: sa­miut­ki


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pot. zdrobn. od: sam

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsãmʲjutɛ̃ˈɲɛ̇̃ɲci, AS: sãmʹi ̯utẽńė̃ńḱi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. sam

 rzecz. sam mrz., samosia ż.

 zaim. sam

Wiktionary


samiuteńki

zdrob­nie­nie od: sam; sa­miu­sień­ki, sa­miut­ki, sa­miuś­ki, sa­miuch­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pot. zdrobn. od: sam

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsãmʲjuˈtɛ̃ɲci, AS: sãmʹi ̯utẽńḱi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. sam, samiutki

 rzecz. sam mrz., samosia ż.

 zaim. sam

Wiktionary


samiutki

zdrob­nie­nie od: sam; sa­miu­teń­ki, sa­miu­sień­ki, sa­miuś­ki, sa­miuch­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zdrobn. od: sam

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sãˈmʲjutʲci, AS: sãmʹi ̯utʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. sam, samiuteńki, samotny

 rzecz. sam mrz., samosia ż.

 zaim. sam

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) samiuśki

Wiktionary


samiuśki

zdrob­nie­nie od: sam; sa­miu­teń­ki, sa­miut­ki, sa­miu­sień­ki, sa­miuch­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pot. zdrobn. od: sam

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Góral spod sa­miuś­kich Pie­nin i fli­sak ku­si­li opo­wie­ścia­mi o atrak­cjach oko­lic Je­zio­ra Czorsz­tyń­skie­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sãˈmʲjüɕci, AS: sãmʹi ̯üśḱi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. samotny

Wiktionary


samizdat

[czy­taj: samizDAT]
1. za­bro­nio­na przez wła­dze pu­bli­ka­cja, wy­da­wa­na na te­re­nie by­łe­go Związ­ku Ra­dziec­kie­go i w kra­jach by­łe­go bloku ko­mu­ni­stycz­ne­go;
2. śro­do­wi­sko­wo: al­ko­hol nie­le­gal­nie pę­dzo­ny; sa­mo­gon, bim­ber, księ­ży­ców­ka, krza­ków­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. w ZSRR: nie­le­gal­na pu­bli­ka­cja, wy­da­wa­na bez zgody władz;

 (1.2) pot. przen. każde inne an­ty­rzą­do­we cza­so­pis­mo wy­da­wa­ne spo­łecz­nie bez do­peł­nie­nia for­mal­no­ści

Wiktionary

Sa­mi­zdat ( самиздат, od sa­mo­die­ja­tiel­no­je izda­tiel­stwo – wy­daw­nict­wo sa­mo­dziel­ne) – okre­śle­nie zwal­cza­nej przez wła­dze tzw. li­te­ra­tu­ry dru­gie­go obie­gu, pow­sta­ją­cej poza za­się­giem cen­zu­ry w ZSRR od końca lat 50. XX w.

Nazwą tą okre­śla się też nie­kie­dy po­dob­ne pu­bli­ka­cje wy­da­wa­ne w in­nych kra­jach bloku wschod­nie­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ro­sja­nie za­pre­zen­to­wa­li ma­szy­no­pi­so­wy sa­mi­zdat so­wiec­ki, licz­ne fo­to­gra­fie więź­niów po­li­tycz­nych za­o­pa­trzo­ne w opis ich spraw i wy­ro­ków.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. samizdatowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bibuła

Wiktionary


samizdatowy

przy­miot­nik od: sa­mi­zdat


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z sa­mi­zda­ta­mi, czyli wy­daw­nict­wa­mi dru­gie­go obie­gu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dzień przed kla­so­wym spot­ka­niem sie­dzia­łem w domu, stem­plu­jąc okład­ki sa­mi­zda­to­we­go cza­so­pis­ma (…).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. samizdat mrz.

Wiktionary


samlino

Sam­li­no ( Zem­lin) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie ka­mień­skim, w gmi­nie Gol­cze­wo, przy dro­dze wo­je­wódz­kiej nr 106 Rzew­no­wo - Star­gard - Py­rzy­ce.

We­dług da­nych z 1 stycz­nia 2021 roku wieś li­czy­ła 188 miesz­kań­ców.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa szcze­ciń­skie­go.

Wikipedia


samnici

sta­ro­żyt­ne ple­mio­na


SJP.pl

Sam­ni­ci (łac. "Sam­ni­tes") – jeden z ludów ital­skich z grupy osko-um­bryj­skiej, za­miesz­ku­ją­cy środ­ko­wą i po­łud­nio­wą część Ape­ni­nów (Sam­nium), two­rzą­cy luźną fe­de­ra­cję o cha­rak­te­rze woj­sko­wym. Głów­nym mia­stem Sam­ni­tów było Ma­le­ven­tum, prze­mia­no­wa­ne póź­niej przez Rzy­mian na Be­ne­went.

Wikipedia


samnicki

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy Sam­ni­tów lub Sam­nium

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Samnita, Samnium

Wiktionary


samnita

przed­sta­wi­ciel jed­ne­go z daw­nych ludów ital­skich za­miesz­ku­ją­cych Sam­nium, część środ­ko­wej Ita­lii


SJP.pl


samo-

prze­dro­stek

 (1.1) two­rzą­cy wy­ra­zy, w któ­rych głów­na cecha wy­stę­pu­je jako je­dy­na

 (1.2) two­rzą­cy wy­ra­zy, w któ­rych głów­na cecha jest uzy­ski­wa­na bez po­mo­cy cze­goś / kogoś in­ne­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) samochód • samodziel­ny • samolot • samonośny • samoobro­na • samoob­słu­ga • samosiej­ka • samowar • samowzbud­ny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsãmɔ, AS: sãmo

Wiktionary

Powiązane:

 przym. samotny

Wiktionary


samoa

1. Wyspy Że­gla­rzy; ar­chi­pe­lag na Oce­a­nie Spo­koj­nym;
2. (do 1997 Samoa Za­chod­nie) Nie­za­leż­ne Pań­stwo Samoa; pań­stwo w Oce­a­nii;
3. Samoa Ame­ry­kań­skie, za­mor­skie te­ry­to­rium Sta­nów Zjed­no­czo­nych w Oce­a­nii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. polit. wy­spiar­skie pań­stwo w Oce­a­nii ze sto­li­cą w Apia;

 (1.2) geogr. pot. ar­chi­pe­lag Wysp Samoa w Oce­a­nii;

Wiktionary

Samoa (, pełna ofi­cjal­na nazwa: Nie­za­leż­ne Pań­stwo Samoa) – pań­stwo w Oce­a­nii, obej­mu­ją­ce za­chod­nią część Wysp Samoa (po­zo­sta­łe sta­no­wią te­ry­to­rium Sta­nów Zjed­no­czo­nych jako Samoa Ame­ry­kań­skie). Do 1997 znane było jako Samoa Za­chod­nie.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: sãˈmɔa, AS: sãmoa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Samoańczyk mos., Samoanka ż., samoański mrz.

 przym. samoański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Niezależne Państwo Samoa; hist. Samoa Zachodnie, Samoa Niemieckie

 (1.2) Wyspy Samoa

Wiktionary


samoagresja

agre­sja skie­ro­wa­na prze­ciw­ko sa­me­mu sobie


SJP.pl


samoakceptacja

ak­cep­to­wa­nie sa­me­go sie­bie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) psych. ak­cep­to­wa­nie sa­me­go sie­bie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mając pro­ble­my z sa­mo­ak­cep­ta­cją, Ce­li­na po­sta­no­wi­ła pójść z tym do psy­cho­lo­ga.

Wiktionary


samoanaliza

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) roz­pa­try­wa­nie swo­ich czy­nów, prze­żyć i emo­cji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czło­wiek, od­da­ją­cy się na­mięt­no­ści sa­mo­a­na­li­zy kry­tycz­nej i roz­pa­tru­ją­cy z nie­do­wie­rza­niem w lu­strze swój pro­fil tro­glo­dy­ty, nie może jed­nak ucho­dzić za zu­peł­nie zrów­no­wa­żo­ne­go zew­nętrz­nie.

Wiktionary


samoanka

1. miesz­kan­ka Samoa Ame­ry­kań­skie­go;
2. oby­wa­tel­ka Samoa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) oby­wa­tel­ka Samoa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsãmɔˈãŋka, AS: sãmoãŋka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Samoa n., samoański mrz.

:: fm. Samoańczyk mos.

 przym. samoański

Wiktionary


samoańczyk

1. miesz­ka­niec Samoa Ame­ry­kań­skie­go;
2. oby­wa­tel Samoa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) oby­wa­tel Samoa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsãmɔˈãj̃n͇t͡ʃɨk, AS: sãmoãĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Samoa n., samoański mrz.

:: fż. Samoanka ż.

 przym. samoański

Wiktionary


samoański

przy­miot­nik od: Samoa, Samoa Ame­ry­kań­skie, Samoa Za­chod­nie


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Samoa, do­ty­czą­cy Samoa

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (2.1) na­le­żą­cy do Samoa, bę­dą­cy jego włas­no­ścią

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (3.1) jęz. język urzę­do­wy Samoa;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsãmɔˈãj̃sʲci, AS: sãmoãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Samoańczyk mos., Samoanka ż., Samoa n.

Wiktionary


samobadanie

sa­mo­ba­dać się - badać sa­me­go sie­bie


SJP.pl


samobadać

sa­mo­ba­dać się - badać sa­me­go sie­bie


SJP.pl


samobalansować

rów­no­wa­żyć się sa­mo­dziel­nie, au­to­ma­tycz­nie utrzy­my­wać rów­no­wa­gę


SJP.pl


samobiczowanie

sa­mo­bi­czo­wać się:
1. przy­pi­sy­wać sobie winę za coś, za­rzu­cać sobie coś złego;
2. prze­no­śnie: ujaw­niać szer­sze­mu gronu włas­ne wady, błędy i braki, kry­tycz­nie mówić o sobie samym


SJP.pl


samobiczować

sa­mo­bi­czo­wać się:
1. przy­pi­sy­wać sobie winę za coś, za­rzu­cać sobie coś złego;
2. prze­no­śnie: ujaw­niać szer­sze­mu gronu włas­ne wady, błędy i braki, kry­tycz­nie mówić o sobie samym


SJP.pl


samobieżność

→ sa­mo­bież­ny


SJP.pl

Patrz:

samobieżny

samobieżny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) techn. (o ma­szy­nach itp.) taki, który się po­ru­sza sa­mo­dziel­nie, za po­mo­cą włas­ne­go sil­ni­ka

Wiktionary


samobij

cza­ro­dziej­ski kij, który na roz­kaz wła­ści­cie­la sam bił, ude­rzał; kij sa­mo­bij


SJP.pl


samobitnia

Sa­mo­bit­nia była to po­wszech­nie sto­so­wa­na ochro­na pszczół, ży­ją­cych w barci, przed niedź­wie­dziem. Był to po­tęż­ny kloc drew­na lub ka­mień za­wie­szo­ny na sznu­rze– przy barci. Kiedy niedź­wiedź od­chy­lał go, chcąc do­stać się do środ­ka barci, kloc bez­wład­nie wra­cał na miej­sce i ude­rzał go w głowę. Nie­kie­dy bart­ni­cy wbi­ja­li w zie­mię pod drze­wem za­o­strzo­ne u góry, drew­nia­ne pale, na które na­dzie­wał się spa­da­ją­cy z drze­wa niedź­wiedź.

Wikipedia


samobój

po­tocz­nie:
1. gol strze­lo­ny włas­ne­mu bram­ka­rzo­wi; bram­ka sa­mo­bój­cza;
2. dzia­ła­nie po­wo­du­ją­ce nie­od­wra­cal­ne stra­ty lub szko­dy dla osoby dzia­ła­ją­cej; sa­mo­bój­stwo;
3. ce­lo­we spo­wo­do­wa­nie swo­jej śmier­ci; sa­mo­bój­stwo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) sport. pot. bram­ka sa­mo­bój­cza

 (1.2) przen. pot. sy­tu­a­cja, w któ­rej spraw­ca zda­rze­nia sam sobie szko­dzi

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) daw. sa­mo­bój­stwo

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Ten ro­mans z Anką to był sa­mo­bój. Żona się do­wie­dzia­ła i spa­ko­wa­ła mi wa­liz­ki.

 (2.1) Zbrzy­dło mi życie, co jest wiecz­nym nie­po­ko­jem, po­sta­no­wi­łem dziś je skoń­czyć sa­mo­bo­jem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. samobójstwo n., samobójca m., samobójczyni ż.

 przym. samobójczy

Wiktionary


samobójca

ten, kto do­ko­nał sa­mo­bój­stwa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba pró­bu­ją­ca zabić samą sie­bie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­mach ter­ro­ry­stycz­ny prze­pro­wa­dzi­ło dwóch sa­mo­bój­ców.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsãmɔˈbujt͡sa, AS: sãmobui ̯ca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. samobójstwo n.

:: fż. samobójczyni

 przym. samobójczy

 przysł. samobójczo

Wiktionary


samobójczy

zwią­za­ny z sa­mo­bój­stwem


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy sa­mo­bój­stwa lub sa­mo­bój­cy, ma­ją­cy na celu sa­mo­bój­stwo

 (1.2) gro­żą­cy nie­bez­pie­czeń­stwem, bar­dzo śmia­ły, ry­zy­kow­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W Azer­bej­dża­nie wskaź­ni­ki śmier­ci sa­mo­bój­czej są ponad sześć­dzie­się­cio­krot­nie niż­sze niż spo­wo­do­wa­nej za­bój­stwem, w Ar­me­nii ponad je­de­na­sto­krot­nie, w Mek­sy­ku zaś - bli­sko sied­mio­krot­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsãmɔˈbujt͡ʃɨ, AS: sãmobui ̯čy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. samobójca m., samobójczyni ż., samobójstwo n., samobój m.

 przym. przedsamobójczy

 przysł. samobójczo

Wiktionary


samobójczyni

ko­bie­ta sa­mo­bój­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta ce­lo­wo za­bi­ja­ją­ca samą sie­bie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. samobójca m., samobójstwo n., samobój mzw.

 przym. samobójczy

Wiktionary


samobójstwo

za­mie­rzo­ne ode­bra­nie sobie życia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) za­bi­cie sa­me­go sie­bie;

 (1.2) przen. dzia­ła­nie na włas­ną szko­dę

Wiktionary

Sa­mo­bój­stwo – ce­lo­we ode­bra­nie sobie życia.

Przy­czy­ny sa­mo­bójstw są wie­lo­ra­kie. Czę­sto wy­ni­ka ono z uczu­cia smut­ku, które w wielu przy­pad­kach jest re­zul­ta­tem za­bu­rzeń psy­chicz­nych, ta­kich jak de­pre­sja, za­bu­rze­nia afek­tyw­ne dwu­bie­gu­no­we, schi­zo­fre­nia, al­ko­ho­lizm lub inne uza­leż­nie­nie od środ­ków odu­rza­ją­cych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ko­bie­ty bę­dą­ce celem Pa­ki­stań­czy­ków czę­sto umie­ra­ły w nie­wo­li lub po­peł­nia­ły sa­mo­bój­stwo, pod­czas gdy inne pró­bo­wa­ły uciecz­ki do Indii.

 (1.1) Nie­le­czo­na de­pre­sja może pro­wa­dzić nawet do sa­mo­bój­stwa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsãmɔˈbujstfɔ, AS: sãmobui ̯stfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. samobójca m., samobójczyni ż., samobój m.

 przym. samobójczy, przedsamobójczy

 przysł. samobójczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. samobój

Wiktionary


samochcąc

daw­niej: z włas­nej woli, do­bro­wol­nie


SJP.pl


samochodnie

→ sa­mo­chod­ny


SJP.pl

Patrz:

samochodny

samochodny

rzad­ko: po­ru­sza­ją­cy się za po­mo­cą włas­ne­go sil­ni­ka; sa­mo­bież­ny, sa­mo­jezd­ny


SJP.pl


samochodowiec

po­tocz­nie: wła­ści­ciel sa­mo­cho­du


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sta­tek przy­sto­so­wa­ny do prze­wo­zu sa­mo­cho­dów

Wiktionary

Sa­mo­cho­do­wiec ( car car­rier lub pure car car­rier) – sta­tek przez­na­czo­ny do prze­wo­zu sa­mo­cho­dów.

Po­nie­waż sa­mo­cho­dy jako ła­du­nek zaj­mu­ją dużo prze­strze­ni przy sto­sun­ko­wo nie­wiel­kiej masie, prze­wo­że­nie więk­szej ich licz­by na ty­po­wych stat­kach drob­ni­co­wych po­wo­do­wa­ło małe wy­ko­rzy­sty­wa­nie no­śno­ści, a co za tym idzie, ge­ne­ro­wa­ło duże kosz­ty.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. samochód mrz., samochodzik mrz., samochodówka ż.

Wiktionary


samochodownictwo

dział tech­ni­ki zaj­mu­ją­cy się po­ja­zda­mi me­cha­nicz­ny­mi


SJP.pl


samochodowy

→ sa­mo­chód


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z sa­mo­cho­dem, do­ty­czą­cy sa­mo­cho­du

Wiktionary

Patrz:

samochód

Wymowa:

IPA: ˌsãmɔxɔˈdɔvɨ, AS: sãmoχodovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. samochód mrz., samochodzik mrz., samochodówka ż.

Wiktionary


samochodoza

nad­mier­ne prze­mie­szcza­nie się sa­mo­cho­da­mi na ja­kimś ob­sza­rze


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) prze­sy­ce­nie ob­sza­rów miej­skich sa­mo­cho­da­mi

Wiktionary


samochodziara

→ sa­mo­cho­dziarz


SJP.pl

Patrz:

samochodziarz

samochodziarz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) mi­ło­śnik sa­mo­cho­dów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. samochód mrz., samochodzik mrz., samochodówka ż.

Wiktionary


samochodzik

1. po­tocz­nie: za­baw­ka w kształ­cie sa­mo­cho­du; re­so­rak;
2. zdrob­nie­nie od: sa­mo­chód


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: sa­mo­chód

 (1.2) sa­mo­chód-za­baw­ka

Wiktionary

Sa­mo­cho­dzik – za­baw­ka lub model w for­mie zmi­nia­tu­ry­zo­wa­ne­go sa­mo­cho­du (zaz­wy­czaj w roz­mia­rze od kilku do kil­ku­dzie­się­ciu cen­ty­me­trów).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sko­czył­byś twoim sa­mo­cho­dzi­kiem po na­po­je do hur­tow­ni?

 (1.2) Może zo­sta­wi­łeś sa­mo­cho­dzik w pia­skow­ni­cy?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsãmɔˈxɔd͡ʑik, AS: sãmoχoʒ́ik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. samochód mrz., samochodzina ż., samochodzisko n., samochodowiec mos., samochodziarz mos., samochodownictwo n., samochodówka ż.

 przym. samochodowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) auteczko, autko

 (1.2) autko

Wiktionary


samochodzikowy

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy sa­mo­cho­dzi­ku

Wiktionary


samochodzisko

zgru­bie­nie od: sa­mo­chód


SJP.pl


samochodówka

po­tocz­nie:
1. tech­ni­kum sa­mo­cho­do­we;
2. kom­pu­te­ro­wa gra sa­mo­cho­do­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. eduk. za­sad­ni­cza szko­ła za­wo­do­wa lub tech­ni­kum sa­mo­cho­do­we

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. samochód m., samochodzik m., samochodzina ż., samochodzisko n., samochodownictwo n., samochodowiec m., samochodziarz m.

 przym. samochodowy

Wiktionary


samochwalca

osoba lu­bią­ca się chwa­lić; sa­mo­chwa­lec, sa­mo­chwał, sa­mo­chwa­ła, chwa­li­pię­ta


SJP.pl


samochwalczy

→ sa­mo­chwal­stwo, → sa­mo­chwal­ca


SJP.pl

Patrz:

samochwalstwo, → samochwalca

samochwalec

osoba lu­bią­ca się chwa­lić; sa­mo­chwal­ca, sa­mo­chwał, sa­mo­chwa­ła, chwa­li­pię­ta


SJP.pl


samochwalenie

chwa­le­nie sa­me­go sie­bie; au­to­re­kla­ma


SJP.pl


samochwalstwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) książk. za­chwa­la­nie sie­bie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kie­dyś za­pła­ci za to swoje sa­mo­chwal­stwo.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. samochwała m./ż., samochwalca m., samochwał m.

 przym. samochwalczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bufonada, chełpliwość, chwalipięctwo, fanfaronada, gaskonada, pyszałkowatość

Wiktionary


samochwał

męż­czyz­na lu­bią­cy się chwa­lić; sa­mo­chwa­lec, sa­mo­chwa­ła, sa­mo­chwal­ca, chwa­li­pię­ta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) książk. pejor. męż­czyz­na lu­bią­cy się chwa­lić, ro­bią­cy to prze­sad­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie ufaj temu. kto się chwa­li, że nigdy nie obla­tu­je go strach. Ten, kto tak mówi, to albo sa­mo­chwał, albo czło­wiek po­zba­wio­ny wy­o­braź­ni.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. samochwalstwo n., samochwała mos./ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bufon, fanfaron, reklamiarz, samochwała; pot. chwalipięta; przest. samochwalca

Wiktionary


samochwała

męż­czyz­na lu­bią­cy się chwa­lić; sa­mo­chwa­lec, sa­mo­chwał, sa­mo­chwal­ca, chwa­li­pię­ta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy lub żeń­ski

 (1.1) pejor. osoba, która chwa­li samą sie­bie, prze­sad­nie pod­kre­śla włas­ne za­le­ty, osią­gnię­cia lub umie­jęt­no­ści i czę­sto robi to w spo­sób uwa­ża­ny za nie­sto­sow­ny lub za­ro­zu­mia­ły

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. samochwalca mos., samochwalstwo n., samochwał mos.

 przym. samochwalczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bufon, chwalipięta, fanfaron, przechwalacz, war. samochwał, samochwalca

Wiktionary


samochód

po­jazd lą­do­wy, czte­ro­ko­ło­wy uży­wa­ny do prze­wo­zu ludzi i to­wa­rów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mot. transp. po­jazd me­cha­nicz­ny, wy­po­sa­żo­ny w koła, mo­gą­cy po­ru­szać się dzię­ki wbu­do­wa­ne­mu sil­ni­ko­wi, słu­żą­cy do prze­wo­zu ludzi lub to­wa­rów;

Wiktionary

Na tę stro­nę wska­zu­je „Auto”. Zo­bacz też: auto – ga­tu­nek te­a­tral­ny.

Sa­mo­chód, au­to­mo­bil, w skró­cie auto – ro­dzaj ko­ło­we­go po­ja­zdu sil­ni­ko­we­go, słu­żą­ce­go do prze­wo­zu osób lub ła­dun­ków. We­dług pol­skie­go prawa po­jazd sa­mo­cho­do­wy to po­jazd sil­ni­ko­wy, któ­re­go kon­struk­cja umoż­li­wia jazdę z pręd­ko­ścią prze­kra­cza­ją­cą 25 ki­lo­me­trów na go­dzi­nę (z wy­jąt­kiem cią­gni­ka rol­ni­cze­go).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wo­la­ła­bym po­je­chać nad morze sa­mo­cho­dem niż po­cią­giem.

 (1.1) Latem prze­jeż­dża­jąc przez Go­wa­rze­wo zo­ba­czy­łem ze­zło­mo­wa­ny sa­mo­chód i nie­o­patrz­nie po­wie­dzia­łem, że taki model chciał­bym mieć, a już na­stęp­ne­go dnia auto było wy­ku­pio­ne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sãˈmɔxut, AS: sãmoχut

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. samochodowiec mos./mrz., samochodownictwo n., samochodówka ż., samochodziarz mos., samochodzina ż.

:: zdrobn. samochodzik mrz.

:: zgrub. samochodzisko n.

 przym. samochodny, samochodowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) auto, czterokołowiec, dwuślad, dwuśladowiec, limuzyna, maszyna, wóz; lekcew. samochodzina; pot. bryczka, bryka, fura, gablota; przest. automobil, samojazd; zdrobn. samochodzik; zgrub. samochodzisko

Wiktionary


samoczwart

daw­niej: w to­wa­rzy­stwie trzech osób; we czwo­ro, we czte­rech


SJP.pl


samoczynnie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w spo­sób sa­mo­czyn­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Drzwi ot­wie­ra­ją się sa­mo­czyn­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sa.mɔˈt͡ʂɨn.ɲɛ

Wiktionary

Powiązane:

 przym. samoczynny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) automatycznie, samodzielnie, samoistnie

Wiktionary


samoczynność

→ sa­mo­czyn­ny


SJP.pl

Patrz:

samoczynny

samoczynny

przy­miot­nik

 (1.1) dzia­ła­ją­cy sa­mo­czyn­nie, bez udzia­łu czło­wie­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsãmɔˈt͡ʃɨ̃nːɨ, AS: sãmočỹ•ny

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. samoczynnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) automatyczny

Wiktionary


samodestrukcja

do­pro­wa­dza­nie do włas­ne­go zni­szcze­nia, roz­pa­du; au­to­de­struk­cja


SJP.pl


samodestrukcyjny

→ sa­mo­de­struk­cja


SJP.pl

Patrz:

samodestrukcja

samodiagnoza

sa­mo­dziel­ne roz­poz­na­nie u sie­bie cho­ro­by, pro­ble­mu lub in­ne­go stanu; au­to­dia­gno­za


SJP.pl


samodoskonalenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|sa­mo­do­sko­na­lić.

Wiktionary


samodrugi

przy­miot­nik

 (1.1) przest. sa­mow­tór

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsãmɔˈdruɟi, AS: sãmodruǵi

Wiktionary


samodurstwo

bez­myśl­ny upór, py­szał­ko­wa­tość


SJP.pl


samodyjczycy

lud za­miesz­ku­ją­cy Sy­be­rię; Sa­mo­je­dzi (daw­niej)


SJP.pl


samodyjczyk

czło­nek ludu sy­be­ryj­skie­go


SJP.pl


samodyjka

człon­ki­ni ludu sy­be­ryj­skie­go


SJP.pl


samodyjski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) daw. zob. sa­mo­jedz­ki.

Wiktionary


samodyscyplina

dy­scy­pli­na na­rzu­co­na sa­me­mu sobie; dy­scy­pli­na wew­nętrz­na


SJP.pl


samodział

tka­ni­na weł­nia­na lub lnia­na ut­ka­na na ręcz­nym warsz­ta­cie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) włók. tka­ni­na z wełny lub lnu tkana na ręcz­nym kro­śnie

 (1.2) środ. prze­stęp­cze bim­ber

Wiktionary

Sa­mo­dział – tkana na ręcz­nym kro­śnie tka­ni­na; jest to ma­te­riał wy­ko­na­ny z szorst­kie­go, ela­stycz­ne­go, po­ro­wa­te­go weł­nia­ne­go lub lnia­ne­go włó­kna, z po­ły­skiem o dia­go­nal­nej struk­tu­rze. Może to być także splot płó­cien­ny z przę­dzy zgrzeb­nej, nie­bar­wio­nej, co daje wy­gląd ręcz­nie tka­ne­go. Ma­te­riał jest wy­ko­rzy­sty­wa­ny na spor­to­wą odzież, ma­ry­nar­ki, gar­ni­tu­ry, pła­szcze, i dam­skie ko­stiu­my.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. samodzielność ż., samodziałek m., samodziałka ż.

 przym. samodziałowy

Wiktionary


samodziałający

daw­niej: sa­mo­czyn­ny, au­to­ma­tycz­ny


SJP.pl


samodziałowy

przy­miot­nik od: sa­mo­dział


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zro­bio­ny, uszy­ty z sa­mo­dzia­łu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. samodział m.

Wiktionary


samodzielnie

przy­słó­wek

 (1.1) bez cu­dzej po­mo­cy, o włas­nych si­łach

 (1.2) sa­mot­nie, bez in­nych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nasz synek po­tra­fi już sa­mo­dziel­nie cho­dzić.

 (1.2) Ba­le­ty mogą być wy­sta­wia­ne sa­mo­dziel­nie lub jako część opery.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsãmɔˈd͡ʑɛlʲɲɛ, AS: sãmoʒ́elʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sam mrz., samodzielność ż., samosia ż.

 przym. samodzielny, sam

 zaim. sam

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) we własnym zakresie

Wiktionary


samodzielniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: sa­mo­dziel­nie


SJP.pl


samodzielniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: sa­mo­dziel­ny


SJP.pl


samodzielność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nie­za­leż­ność, unie­za­leż­nie­nie

 (1.2) rzad. cecha tego co zo­sta­ło sa­mo­dziel­nie wy­ko­na­ne

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sta­wia­my na sa­mo­dziel­ność na­szych wy­cho­wan­ków.

 (1.1) Obec­nie 95% ge­par­dów grzy­wia­stych ginie nie osią­gną­wszy sa­mo­dziel­no­ści.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. samodział mrz., sam mrz., samosia ż.

 czas. samodzielnieć ndk.

 przym. samodzielny

 przysł. samodzielnie

 zaim. sam

Wiktionary


samodzielny

przy­miot­nik

 (1.1) ra­dzą­cy sobie bez cu­dzej po­mo­cy

 (1.2) od­dziel­ny, wy­łą­czo­ny z resz­ty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie wiem, kiedy ten twój syn chce stać się w końcu sa­mo­dziel­ny, skoro w ogóle nie ma za­mia­ru iść do pracy.

 (1.2) Pro­gram był po­cząt­ko­wo do­łą­cza­ny do sy­ste­mu ope­ra­cyj­ne­go, ale z cza­sem stał się tak po­pu­lar­ny, że za­czął być sprze­da­wa­ny jako sa­mo­dziel­ny pro­dukt.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsãmɔˈd͡ʑɛlnɨ, AS: sãmoʒ́elny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. samosia ż., sam mrz., samodzielność ż.

 przysł. samodzielnie

 przym. sam

 zaim. sam

Wiktionary


samodzierżawca

1. mo­nar­cha ab­so­lut­ny; sa­mo­wład­ca;
2. daw­niej: je­dy­ny dzier­żaw­ca


SJP.pl


samodzierżawie

1. wła­dza ab­so­lut­na w car­skiej Rosji; sa­mo­władzt­wo;
2. po­tocz­nie: ab­so­lu­tyzm, ty­ra­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) hist. polit. wła­dza ab­so­lut­na w car­skiej Rosji;

Wiktionary

Sa­mo­dzier­ża­wie ( самодержавие, "sa­mo­dier­ża­wi­je" lub единодержавие, "je­di­no­dier­ża­wi­je"; tł. bez­poś­red­nie: "sa­mo­władzt­wo, je­dy­no­władzt­wo"), car­ska au­to­kra­cja, carat, ca­ryzm – ter­min okre­śla­ją­cy rządy carów ro­syj­skich, wpro­wa­dzo­ny w Rosji rów­no­le­gle z ty­tu­łem car­skim w dru­giej po­ło­wie XV wieku, po za­war­ciu mał­żeń­stwa wiel­kie­go księ­cia mo­skiew­skie­go z bra­ta­ni­cą ostat­nie­go ce­sa­rza bi­zan­tyj­skie­go i za­ra­zem ostat­nią dzie­dzicz­ką bi­zan­tyj­skie­go tronu Zofią Pa­le­o­log w 1472 roku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Im­pe­rium Ro­syj­skim pa­no­wa­ło „sa­mo­dzier­ża­wie”, czyli mo­nar­chia ab­so­lut­na.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. samodzierca m., samodzierżca m., samodzierstwo n., samodzierż m., samodzierczość ż., samodzierżstwo n.

 przym. samodzierczy, samodzierżczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) carat, autokracja, samowładztwo, daw. samodzierstwo, daw. rzad. samodzierżstwo

Wiktionary


samodzierżca

mo­nar­cha ab­so­lut­ny; sa­mo­wład­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) wład­ca ab­so­lut­ny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsãmɔˈd͡ʑɛrʃt͡sa, AS: sãmoʒ́eršca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. samodzierżawie, samodzierca, samodzierstwo, samodzierż, samodzierżczość, samodzierżstwo

 przym. samodzierczy, samodzierżczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) samowładca, daw. samodzierż, daw. rzad. samodzierca

Wiktionary


samodzierżczyni

→ sa­mo­dzierż­ca


SJP.pl

Patrz:

samodzierżca

samoedukacja

sa­mo­dziel­na edu­ka­cja


SJP.pl


samoeliminacja

dzia­ła­nie uczest­ni­ka pew­nej grupy zmie­rza­ją­ce do wy­klu­cze­nia go z tej grupy


SJP.pl


samoewakuacja

sa­mo­dziel­ne opu­szcze­nie za­gro­żo­ne­go miej­sca


SJP.pl


samofascynacja

za­in­te­re­so­wa­nie, czę­sto nad­mier­ne, włas­ną osobą i wszyst­kim co do­ty­czy włas­nej osoby


SJP.pl


samofinansowanie

po­kry­wa­nie wszel­kich wy­dat­ków przed­się­bior­stwa uzy­ski­wa­ny­mi w toku jego funk­cjo­no­wa­nia wpły­wa­mi


SJP.pl

Sa­mo­fi­nan­so­wa­nie – oz­na­cza fi­nan­so­wa­nie wy­dat­ków przed­się­bior­stwa ze źró­deł wew­nętrz­nych (włas­nych), a nie ze źró­deł zew­nętrz­nych (tj. po­przez za­dłu­ża­nie się u in­nych pod­mio­tów).

Do źró­deł wew­nętrz­nych fi­nan­so­wa­nia przed­się­bior­stwa można za­li­czyć np. zyski za­trzy­ma­ne, od­pi­sy amor­ty­za­cyj­ne, roz­wią­za­nie re­zerw ce­lo­wych, środ­ki uzy­ska­ne ze zby­cia zbęd­ne­go ma­jąt­ku przed­się­bior­stwa.

Wikipedia


samofinansować

sa­mo­fi­nan­so­wać się - fi­nan­so­wać swoją dzia­łal­ność z włas­nych pie­nię­dzy


SJP.pl


samogon

po­tocz­nie: wódka lub spi­ry­tus wyt­wa­rza­ne nie­le­gal­nie pry­mi­tyw­nym, do­mo­wym spo­so­bem; bim­ber, sa­mi­zdat, księ­ży­ców­ka, krza­ków­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. nie­le­gal­nie pę­dzo­ny napój al­ko­ho­lo­wy o wy­so­kiej za­war­to­ści al­ko­ho­lu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sãˈmɔɡɔ̃n, AS: sãmogõn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przedgon mrz., samogonka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) samogonka, bimber, księżycówka, krzakówka, siwucha; eufem. żart. koniak pędzony nocą / KPN; reg. pozn. berbelucha

Wiktionary


samogoniarnia

miej­sce nie­le­gal­nej pro­duk­cji al­ko­ho­lu


SJP.pl


samogonka

po­tocz­nie: wódka lub spi­ry­tus wyt­wa­rza­ne pry­mi­tyw­nym, do­mo­wym spo­so­bem; sa­mo­gon


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zob. sa­mo­gon.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. samogon mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) samogon, bimber, księżycówka, krzakówka, siwucha; eufem. żart. koniak pędzony nocą / KPN; reg. pozn. berbelucha

Wiktionary


samogonowy

przy­miot­nik od: sa­mo­gon


SJP.pl


samograj

1. po­tocz­nie: in­stru­ment sa­mo­gra­ją­cy albo apa­rat odt­wa­rza­ją­cy dźwię­ki
2. w pro­ble­mi­sty­ce sza­cho­wej: prze­ci­wień­stwo zugz­wan­gu
3. prze­no­śnie: rola w sztu­ce da­ją­ca ak­to­ro­wi pole do po­pi­su


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. in­stru­ment mu­zycz­ny lub me­cha­nizm, sa­mo­dziel­nie wyt­wa­rza­ją­cy dźwię­ki

 (1.2) pot. coś łat­we­go do wy­ko­na­nia lub osią­gnię­cia, szyb­ko przy­no­szą­ce­go efekt

 (1.3) pot. rola te­a­tral­na lub fil­mo­wa łatwa do za­gra­nia

 (1.4) pot. temat w li­te­ra­tu­rze, fil­mie, sztu­ce itp. atrak­cyj­ny i łatwy do przed­sta­wie­nia

Wiktionary


samogwałciciel

ktoś, kto za­spo­ka­ja popęd płcio­wy bez udzia­łu part­ne­ra, ona­ni­zu­je się


SJP.pl


samogwałt

po­draż­nia­nie włas­nych na­rzą­dów płcio­wych w celu za­spo­ko­je­nia po­trzeb sek­su­al­nych; ip­sa­cja, ona­nizm, ona­nia, ma­stur­ba­cja


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przest. za­spo­ka­ja­nie po­pę­du płcio­we­go po­przez sty­mu­la­cję włas­nych na­rzą­dów płcio­wych

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) med. ipsacja, med. seks. masturbacja, med. seks. onanizm, eufem. robienie sobie dobrze

Wiktionary


samogłoska

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jęz. gło­ska ot­war­ta, któ­rej obec­ność ko­niecz­na jest do ut­wo­rze­nia sy­la­by;

Wiktionary

Sa­mo­gło­ska – gło­ska, przy pow­sta­wa­niu któ­rej uczest­ni­czą je­dy­nie wię­za­dła gło­so­we, a stru­mień po­wie­trza swo­bod­nie prze­pły­wa przez kanał gło­so­wy. Sa­mo­gło­ski cha­rak­te­ry­zu­ją się re­gu­lar­nym roz­kła­dem ener­gii aku­stycz­nej, mają wy­raź­ną struk­tu­rę for­man­to­wą, która de­cy­du­je o ich bar­wie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Je­szcze w XVIII stu­le­ciu utrzy­my­wa­no sa­mo­gło­skę „e” w ce­low­ni­ko­wo-miej­scow­ni­ko­wych po­sta­ciach „żenie”, „sie­strze” – tak jak w de­kli­na­cji mę­skiej do nie­daw­na mó­wi­ło się np. „o od­dzie­le”, a w ni­ja­kiej – „o zwier­cied­le”.

 (1.1) Roz­ma­wia­li po pol­sku, on mówił z za­baw­nym ak­cen­tem, prze­cią­gał niek­tó­re sa­mo­gło­ski, za­czy­na­jąc zda­nia ze szwedz­kim na­my­słem […].

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsãmɔˈɡwɔska, AS: sãmogu̯oska

Wiktionary

Powiązane:

 przym. samogłoskowy

Wiktionary


samogłoskowy

przy­miot­nik od: sa­mo­gło­ska


SJP.pl


samogłów

ryba z ro­dzi­ny sa­mo­gło­wo­wa­tych, praw­do­po­dob­nie naj­więk­sza ryba kost­nosz­kie­le­to­wa, osią­ga­ją­ca do 333 cm dłu­go­ści i 2,3 tony wagi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) icht. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Mola mola|Lin­na­e­us|ref=tak., ga­tu­nek mor­skiej ryby ro­zdym­koksz­tałt­nej z ro­dzi­ny sa­mo­gło­wo­wa­tych;

 (1.2) icht. ryba z ga­tun­ku sa­mo­głów (1.1)

Wiktionary

Sa­mo­głów, mola ("Mola mola") – ga­tu­nek mor­skiej ryby ro­zdym­koksz­tałt­nej z ro­dzi­ny sa­mo­gło­wo­wa­tych (Mo­li­dae).

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Po­dob­nie jak u in­nych ro­zdym­koksz­tałt­nych na­rzą­dy wew­nętrz­ne sa­mo­gło­wów mogą za­wie­rać ne­u­ro­tok­sy­ny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. samogłowowate nmos.

 przym. samogłowowaty

Wiktionary


samohamowność

Sa­mo­ha­mow­ność – wła­ści­wość ukła­dów me­cha­nicz­nych po­le­ga­ją­ca na moż­li­wo­ści na­pę­dze­nia go tylko z jed­nej stro­ny.

Przy­kła­dem może być po­łą­cze­nie śruba-na­kręt­ka, w któ­rym układ może być na­pę­dza­ny tylko po­przez przy­ło­że­nie mo­men­tu siły obra­ca­ją­ce­go na­kręt­kę, przy­ło­że­nie siły na­ci­sku pró­bu­ją­ce­go prze­su­nąć na­kręt­kę nie spo­wo­du­je jej prze­su­nię­cia.

Wikipedia


samohartowność

Sa­mo­har­tow­ność – zdol­ność niek­tó­rych ma­te­ria­łów do har­to­wa­nia pod­czas po­wol­ne­go chło­dze­nia w po­wie­trzu. Włas­ność wy­ko­rzy­sty­wa­na np. przy obrób­ce ciepl­nej wal­ców wal­ca­rek.

Wikipedia


samoidentyfikacja

okre­śle­nie włas­nej toż­sa­mo­ści, przy­na­leż­no­ści do danej kul­tu­ry, re­li­gii lub or­ga­ni­za­cji, itp.; au­to­i­den­ty­fi­ka­cja


SJP.pl


samoindukcja

po­ja­wia­nie się wtór­ne­go zmien­ne­go pola elek­tro­ma­gne­tycz­ne­go wokół cewki elek­trycz­nej (so­le­no­i­du) przy prze­pły­wie przez nią zmien­ne­go prądu elek­trycz­ne­go lub gdy jest ona umie­szczo­na w zmien­nym polu elek­tro­ma­gne­tycz­nym


SJP.pl

Sa­mo­in­duk­cja (in­duk­cja włas­na) – zja­wi­sko elek­tro­ma­gne­tycz­ne, jest szcze­gól­nym przy­pad­kiem zja­wi­ska in­duk­cji elek­tro­ma­gne­tycz­nej. Sa­mo­in­duk­cja wy­stę­pu­je, gdy siła elek­tro­mo­to­rycz­na wyt­wa­rza­na jest w tym samym ob­wo­dzie, w któ­rym pły­nie prąd po­wo­du­ją­cy in­duk­cję, pow­sta­ją­ca siła elek­tro­mo­to­rycz­na prze­ciw­sta­wia się zmia­nom na­tę­że­nia prądu elek­trycz­ne­go.

Wikipedia


samoironia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rzad. zob. au­to­i­ro­nia.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. samoironiczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) autoironia

Wiktionary


samoironiczny

przy­miot­nik

 (1.1) rzad. iro­nicz­ny wobec sa­me­go sie­bie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. samoironia ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) autoironiczny

Wiktionary


samoistnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób sa­mo­ist­ny, nie­za­leż­nie od cze­goś in­ne­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ze­spół opóź­nio­nej fazy snu (…) naj­czę­ściej wy­stę­pu­je u ludzi mło­dych, rzad­ko roz­po­czy­na się po 30 r.ż., może sa­mo­ist­nie ustą­pić wraz z wie­kiem.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. samoistny

 czas. istnieć, zaistnieć

 rzecz. samoistność ż.

Wiktionary


samoistniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: sa­mo­ist­nie


SJP.pl


samoistniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: sa­mo­ist­ny


SJP.pl


samoistnienie

ist­nie­nie nie­za­leż­ne od cze­go­kol­wiek in­ne­go


SJP.pl


samoistność

w fi­lo­zo­fii: ist­nie­nie przez sie­bie; ase­i­tas


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co sa­mo­ist­ne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. samoistny

 przysł. samoistnie

Wiktionary


samoistny

1. ist­nie­ją­cy, pow­sta­ły nie­za­leż­nie od cze­goś in­ne­go;
2. two­rzą­cy odręb­ną ca­łość, niez­wią­za­ny z ni­czym


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ist­nie­ją­cy sam z sie­bie; pow­sta­ły nie­za­leż­nie od przy­czyn zew­nętrz­nych

 (1.2) bę­dą­cy odręb­ną ca­ło­ścią, niez­wią­za­ną z ni­czym

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. samoistność ż.

 przysł. samoistnie

 czas. istnieć, zaistnieć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) samorzutny, spontaniczny, idiopatyczny

 (1.2) niezależny, oddzielny, odrębny, osobny

Wiktionary


samoizolacyjny

→ sa­mo­i­zo­la­cja; au­to­i­zo­la­cyj­ny


SJP.pl


samoizolować

sa­mo­i­zo­lo­wać się - pod­da­wać się izo­la­cji z włas­nej woli


SJP.pl


samojazd

daw­niej, przed I wojną świa­to­wą: sa­mo­chód; au­to­mo­bil


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przest. sa­mo­chód – ter­min sto­so­wa­ny przed pier­wszą wojną świa­to­wą

Wiktionary


samojebka

wul­gar­nie: zdję­cie zro­bio­ne sa­me­mu sobie; sel­fie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wulg. fo­to­gra­fia zro­bio­na sa­me­mu sobie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Anka wrzu­ci­ła na fejsa ko­lej­ną sa­mo­jeb­kę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. samojebstwo n., samojeb m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) selfie, selfik, fota / fotka z rąsi

Wiktionary


samojed

ro­syj­ska rasa psa za­przę­go­we­go


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sa­mo­je­dzi – naród, ina­czej Nień­cy
  • sa­mo­jed – rasa psów

Wikipedia


samojeda

ro­syj­ska rasa psa za­przę­go­we­go


SJP.pl


samojeden

daw­niej: sam jeden, je­dy­ny


SJP.pl


samojedka

daw­niej: Sa­mo­dyj­ka (człon­ki­ni ludu sy­be­ryj­skie­go)


SJP.pl


samojedzi

dawna nazwa Sa­mo­dyj­czy­ków, sy­be­ryj­skie­go ludu


SJP.pl

Sa­mo­je­dzi, także ludy sa­mo­dyj­skie – zbior­cza nazwa kilku au­toch­to­nicz­nych na­ro­dów za­miesz­ku­ją­cych pół­noc­no-za­chod­nią Sy­be­rię (Rosja). Po­słu­gu­ją się ję­zy­ka­mi z grupy sa­mo­jedz­kiej, na­le­żą­cej do ro­dzi­ny ural­skiej. Ludy te mają włas­ne okrę­gi au­to­no­micz­ne: Nie­niec­ki i Ja­mal­sko-Nie­niec­ki.

Wikipedia


samojedzki

do­ty­czą­cy Sa­mo­je­dów (ludu sy­be­ryj­skie­go), cha­rak­te­ry­stycz­ny dla Sa­mo­je­dów


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Sa­mo­je­da­mi, do­ty­czą­cy Sa­mo­je­dów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Samojeda ż., Samojedka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. samodyjski

Wiktionary


samojedź

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stpol. lu­do­żer­ca, ka­ni­bal

Wiktionary


samojezdność

→ sa­mo­jezd­ny


SJP.pl

Patrz:

samojezdny

samokaranie

w psy­cho­lo­gii: ka­ra­nie sa­me­go sie­bie; ma­so­chizm


SJP.pl


samokierowanie

sa­mo­kie­ro­wać się - o tor­pe­dach, po­ci­skach itp.: kie­ro­wać się sa­mo­czyn­nie; sa­mo­na­pro­wa­dzać się


SJP.pl


samokierować

sa­mo­kie­ro­wać się - o tor­pe­dach, po­ci­skach itp.: kie­ro­wać się sa­mo­czyn­nie; sa­mo­na­pro­wa­dzać się


SJP.pl


samokontrola

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kon­tro­lo­wa­nie włas­nych dzia­łań; kon­tro­la nad sobą

Wiktionary

Sa­mo­kon­tro­la (sa­mo­dy­scy­pli­na) – umie­jęt­ność kon­tro­lo­wa­nia swo­ich emo­cji i za­cho­wań.

Ba­da­nia z wy­ko­rzy­sta­niem re­zo­nan­su czyn­no­ścio­we­go ludz­kie­go mózgu po­ka­zu­ją, że sa­mo­kon­tro­la jest zwią­za­na z pew­nym ob­sza­rem grzbie­to­wo-bocz­nej czę­ści kory przed­czo­ło­wej, na­le­żą­cej do płata czo­ło­we­go. Ob­szar ten jest odręb­ny od tych od­po­wie­dzial­nych za czyn­no­ści za­mie­rzo­ne, po­strze­ga­nie in­ten­cji czy do­ko­ny­wa­nie wy­bo­rów.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) autokontrola

Wiktionary


samokontrolny

→ sa­mo­kon­tro­la


SJP.pl

Patrz:

samokontrola

samokreować

sa­mo­kre­o­wać się - kre­o­wać włas­ny wi­ze­ru­nek, kre­o­wać sa­me­go sie­bie


SJP.pl


samokrytycyzm

kry­tycz­na, obiek­tyw­na ocena sie­bie sa­me­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) książk. umie­jęt­ność kry­tycz­ne­go i obiek­tyw­ne­go oce­nia­nia sie­bie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Te­re­sie bra­ku­je sa­mo­kry­ty­cyz­mu, uważa, że wszyst­ko robi naj­le­piej i że nigdy się nie myli.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsãmɔkrɨˈtɨt͡sɨsm̥, AS: sãmokrytycysm̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. samokrytyka ż.

 przym. samokrytyczny

 przysł. samokrytycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) autokrytycyzm

Wiktionary


samokrytycznie

przy­słó­wek

 (1.1) kry­tycz­nie w sto­sun­ku do sa­me­go sie­bie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. samokrytycyzm mrz., samokrytyka ż.

 przym. samokrytyczny

Wiktionary


samokrytyczny

kry­tycz­ny wobec sa­me­go sie­bie


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) zdol­ny do kry­tycz­nej oceny sa­me­go sie­bie

 (1.2) wy­ra­ża­ją­cy taką ocenę, na­ce­cho­wa­ny sa­mo­kry­ty­cyz­mem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Oczy­wi­ście, że mam w sobie cechy, któ­rych u in­nych ludzi nie lubię, ale to chyba do­brze, że je­stem wobec sie­bie na tyle sa­mo­kry­tycz­na, by wie­dzieć, że robię coś źle…

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. samokrytyka ż., samokrytycyzm m., samokrytyczność ż.

 przysł. samokrytycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) rzad. autokrytyczny

Wiktionary


samokrytyka

1. kry­ty­cyzm wobec sie­bie;
2. pu­blicz­ne przyz­na­nie się do swo­ich błę­dów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przyz­na­nie się do błę­dów, naj­czę­ściej pu­blicz­ne

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ogól­na de­fi­ni­cja sa­mo­kry­ty­ki, sfor­mu­ło­wa­na przez sa­me­go Sta­li­na, brzmia­ła na­stę­pu­ją­co: sa­mo­kry­ty­ka - „ucz­ci­wa, jawna, bol­sze­wic­ka" sa­mo­kry­ty­ka to „szcze­gól­na me­to­da wy­cho­wa­nia kadr par­tyj­nych i w ogóle klasy ro­bot­ni­czej w duchu re­wo­lu­cyj­ne­go roz­wo­ju", „po­tęż­ny oręż w walce o so­cja­lizm".

 (1.1) Otóż za Ko­ła­kow­skim przyj­mu­ję, że „wy­róż­nia­ją­cą cechą kul­tu­ry eu­ro­pej­skiej w jej for­mie doj­rza­łej jest jej zdol­ność do kwe­stio­no­wa­nia samej sie­bie, zdol­ność do per­ma­nent­nej sa­mo­kry­ty­ki”.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. samokrytycyzm m., samokrytyczność ż.

 przym. samokrytyczny

 przysł. samokrytycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) autokrytyka, samobiczowanie

Wiktionary


samokształcenie

umie­jęt­ność wpły­wu na włas­ny roz­wój, przej­mo­wa­nie za­da­nia roz­wi­ja­nia i kształ­to­wa­nia kwa­li­fi­ka­cji we włas­nym za­kre­sie; au­to­e­du­ka­cja, sa­mo­wy­cho­wa­nie


SJP.pl

Nie mylić z: sa­mo­wy­cho­wa­nie.

Sa­moksz­tał­ce­nie – sa­mo­uct­wo; osią­ga­nie wyksz­tał­ce­nia po­przez dzia­łal­ność, któ­rej cele, treść, wa­run­ki i środ­ki usta­la sam pod­miot.

W pro­ce­sie sa­moksz­tał­ce­nia jego cele dy­na­mi­zu­ją się; osią­gną­wszy wyż­szy sto­pień świa­do­mo­ści, uczeń do­ko­nu­je czę­sto ich prze­war­to­ścio­wa­nia i do­sko­na­le­nia.

Wikipedia


samokształceniowiec

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) środ. or­ga­ni­za­tor sa­moksz­tał­ce­nia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. samokształcenie

 przym. samokształceniowy

Wiktionary


samokształcić

rzad­ko: sa­moksz­tał­cić się - sa­mo­dziel­nie zdo­by­wać wie­dzę


SJP.pl


samokształcący

rzad­ko: sa­moksz­tał­cić się - sa­mo­dziel­nie zdo­by­wać wie­dzę


SJP.pl


samokupstwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) daw. hand. wy­łącz­ne prawo do hand­lu czymś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cof­nię­to za to wy­da­ne w roku zesz­łym poz­wo­le­nie na wolną sprze­daż soli za opła­tą cła na gra­ni­cy na pół­noc od Łę­czy­cy i So­cha­cze­wa, a usta­no­wio­no sa­mo­kup­stwo.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. samokupiec m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) współcz. monopol; daw. jednokupstwo

Wiktionary


samol

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bo­gu­sław Samol – ge­ne­rał broni Woj­ska Pol­skie­go
  • Syl­we­ster Samol – wo­je­wo­da je­le­nio­gór­ski

Wikipedia


samoleczenie

sa­mo­le­czyć się - le­czyć się sa­me­mu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) sa­mo­dziel­ne le­cze­nie sa­me­go sie­bie

Wiktionary


samolecznictwo

le­cze­nie sa­me­go sie­bie; odzy­ski­wa­nie zdro­wia bez po­mo­cy le­karstw


SJP.pl


samolewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


samolikwidator

Sa­mo­lik­wi­da­tor – urzą­dze­nie, które ma za za­da­nie wy­wo­łać wy­buch po­ci­sku (gło­wi­cy, tor­pe­dy) po pew­nym cza­sie lotu, w wy­pad­ku gdyby po­cisk nie tra­fił w cel, wyj­dzie spod kon­tro­li, albo w przy­pad­ku za­kłó­ceń i awa­rii.

Sa­mo­lik­wi­da­to­ry są sto­so­wa­ne głów­nie w po­ci­skach ar­ty­le­rii prze­ciw­lot­ni­czej i lot­ni­czej, a także w po­ci­skach ra­kie­to­wych typu „zie­mia-po­wie­trze” i „po­wie­trze-po­wie­trze”, „głę­bi­na wodna-zie­mia” i „woda-po­wie­trze”.

Wikipedia


samolikwidujący

taki, który roz­wią­zu­je przed­się­bior­stwo, or­ga­ni­za­cję itp. z włas­nej ini­cja­ty­wy


SJP.pl


samolocik

1. zdrob­nie­nie od: sa­mo­lot;
2. za­baw­ka dzie­cię­ca przed­sta­wia­ją­ca sa­mo­lot


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: sa­mo­lot

 (1.2) sa­mo­lot-za­baw­ka

 (1.3) po­zy­cja gim­na­stycz­na na jed­nej nodze, z roz­po­star­ty­mi ra­mio­na­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na wy­ciecz­kę po­le­cie­li­śmy sa­mo­lo­ci­kiem.

 (1.2) Jacuś do­stał sa­mo­lo­cik pod cho­in­kę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsãmɔˈlɔt͡ɕik, AS: sãmoloćik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. samolot m.

 przym. samolocikowy, samolotowy

Wiktionary


samolot

ma­szy­na la­ta­ją­ca z skrzy­dła­mi o jed­nym do trzech pła­tów (par skrzy­deł); służy jako tran­sport lub jako ma­szy­na bo­jo­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) lotn. sta­tek po­wietrz­ny wy­po­sa­żo­ny we włas­ny napęd, ma­ją­cy skrzy­dła, które two­rzą siłę nośną;

 (1.2) pot. fotel gi­ne­ko­lo­gicz­ny

Wiktionary

Sa­mo­lot – za­ło­go­wy bądź bez­za­ło­go­wy sta­tek po­wietrz­ny cięż­szy od po­wie­trza (ae­ro­dy­na), utrzy­mu­ją­cy się w po­wie­trzu dzię­ki sile no­śnej wyt­wa­rza­nej za po­mo­cą nie­ru­cho­mych, w da­nych wa­run­kach, wzglę­dem stat­ku skrzy­deł. Ciąg po­trzeb­ny do utrzy­ma­nia pręd­ko­ści w locie po­zio­mym wyt­wa­rza­ny jest przez jeden lub wię­cej sil­ni­ków.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bar­dzo boję się po­dró­ży sa­mo­lo­tem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sãˈmɔlɔt, AS: sãmolot

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. samolocik m.

 przym. samolotowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. aeroplan; gw. Górny Śląsk fliger; poet. stalowy ptak

Wiktionary


samolotolot

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) okre­śle­nie licz­by lotów wy­ko­na­nych przez daną jed­nost­kę or­ga­ni­za­cyj­ną

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dwa­na­ście sa­mo­lo­tów dy­wiz­jo­nu w ciągu trzech dni wy­ko­na­ło osiem­dzie­siąt sa­mo­lo­to­lo­tów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsãmɔlɔˈtɔlɔt, AS: sãmolotolot

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. samolot mrz.

Wiktionary


samolotowy

przy­miot­nik od: sa­mo­lot


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z sa­mo­lo­tem, do­ty­czą­cy sa­mo­lo­tu

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (2.1) na­le­żą­cy do sa­mo­lo­tu, bę­dą­cy czę­ścią sa­mo­lo­tu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsãmɔlɔˈtɔvɨ, AS: sãmolotovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. samolot m.

:: zdrobn. samolocik m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lotniczy

Wiktionary


samolub

czło­wiek my­ślą­cy tylko o swoim szczę­ściu, lek­ce­wa­żą­cy po­trze­by in­nych ludzi; ego­i­sta, ego­ty­sta, ego­cen­tryk, sobek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ego­i­sta my­ślą­cy tylko o sobie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie przej­muj się tym sa­mo­lu­bem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. samolubstwo n., samolubność ż.

:: fż. samolubka ż.

:: zdrobn. samolubek m.

 przym. samolubny

 przysł. samolubnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sobek, egoista

Wiktionary


samolubek

1. ko­bie­ta my­ślą­ca tylko o swoim szczę­ściu, lek­ce­wa­żą­ca po­trze­by in­nych ludzi; ego­ist­ka, ego­tyst­ka, ego­cen­trycz­ka;
2. po­tocz­nie: sel­fie (zdję­cie zro­bio­ne sa­me­mu sobie); sel­fi­czek, sel­fia­czek, sel­fik, sel­fiak, self­ka


SJP.pl


samolubka

1. ko­bie­ta my­ślą­ca tylko o swoim szczę­ściu, lek­ce­wa­żą­ca po­trze­by in­nych ludzi; ego­ist­ka, ego­tyst­ka, ego­cen­trycz­ka;
2. po­tocz­nie: sel­fie (zdję­cie zro­bio­ne sa­me­mu sobie); sel­fi­czek, sel­fia­czek, sel­fik, sel­fiak, self­ka


SJP.pl


samolubnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób sa­mo­lub­ny, ego­i­stycz­nie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. samolubność ż., samolubstwo n., samolub m., samolubek m., samolubka ż.

 przym. samolubny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) egoistycznie

Wiktionary


samolubniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: sa­mo­lub­nie


SJP.pl


samolubność

my­śle­nie tylko o sobie, dba­nie wy­łącz­nie o sie­bie; sa­mo­lub­stwo, sob­ko­stwo, ego­izm, ego­tyzm, ego­cen­tryzm


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest sa­mo­lub­ne; cecha tych, któ­rzy są sa­mo­lub­ni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. samolubny

 przysł. samolubnie

 rzecz. samolub mos., samolubstwo n.

Wiktionary


samolubny

ego­i­stycz­ny;
1. my­ślą­cy tylko o swoim szczę­ściu, lek­ce­wa­żą­cy po­trze­by in­nych ludzi;
2. świad­czą­cy o ta­kich ce­chach, np. sa­mo­lub­ne za­cho­wa­nie


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla sa­mo­lu­ba

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bolek jest sa­mo­lub­ny, nigdy nie myśli o ko­le­gach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. samolubstwo n., samolubność ż., samolub m., samolubek m., samolubka ż.

 przysł. samolubnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) egoistyczny

Wiktionary


samolubstwo

prze­sta­rza­łe: my­śle­nie tylko o sobie, dba­nie wy­łącz­nie o sie­bie; sob­ko­stwo, sa­mo­lub­ność, ego­izm, ego­tyzm, ego­cen­tryzm


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ego­izm, sob­ko­stwo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przez swoje sa­mo­lub­stwo po­zba­wił się wielu przy­ja­ciół.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. samolub mos., samolubek mos., samolubka ż., samolubność ż.

 przym. samolubny

 przysł. samolubnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) miłość własna

Wiktionary


samomat

w pro­ble­mi­sty­ce: ro­dzaj za­da­nia sza­cho­we­go, w któ­rym białe zmu­sza­ją czar­ne do dania mata bia­łe­mu kró­lo­wi, po­mi­mo że czar­ne bro­nią się przed tym wszel­ki­mi moż­li­wy­mi spo­so­ba­mi


SJP.pl

W tym ar­ty­ku­le użyto no­ta­cji al­ge­bra­icz­nej w celu opi­sa­nia sza­cho­wych po­su­nięć.

Sa­mo­mat – za­da­nie w kom­po­zy­cji sza­cho­wej, w któ­rym za­wsze za­czy­na­ją białe, po­le­ga­ją­ce na wy­mu­sze­niu ta­kiej gry czar­nych, która do­pro­wa­dzi do dania mata bia­łym w ści­śle okre­ślo­nej licz­bie po­su­nięć (po­mi­mo za­sto­so­wa­nia naj­lep­szej moż­li­wej obro­ny).

Wikipedia


samomiłość

śro­do­wi­sko­wo: za­spo­ka­ja­nie po­pę­du płcio­we­go w po­je­dyn­kę


SJP.pl


samon

za­ło­ży­ciel pier­wsze­go sło­wiań­skie­go pań­stwa, zm. 658


SJP.pl

Samon, także Samo (zm. ok. 658) – wład­ca pier­wsze­go pot­wier­dzo­ne­go przez źró­dła pi­sa­ne bezs­przecz­nie sło­wiań­skie­go or­ga­niz­mu pań­stwo­we­go, zwa­ne­go pań­stwem Sa­mo­na.

Je­dy­nym war­to­ścio­wym źró­dłem wprost trak­tu­ją­cym o dzie­jach Sa­mo­na jest Kro­ni­ka Fre­de­ga­ra. Więk­szość in­for­ma­cji o wład­cy zo­sta­ło wyw­nio­sko­wa­nych na pod­sta­wie ana­li­zy tejże kro­ni­ki, ale przez zni­ko­mą ilość ma­te­ria­łu po­rów­naw­cze­go wiele z nich wciąż po­zo­sta­je w sfe­rze hi­po­tez.

Wikipedia


samonagrzać

rzad­ko: sa­mo­na­grzać się - sa­mo­czyn­nie na­grzać się w wy­ni­ku re­ak­cji che­micz­nych


SJP.pl


samonagrzewanie

rzad­ko: sa­mo­na­grze­wać się - sa­mo­czyn­nie na­grze­wać się w wy­ni­ku re­ak­cji che­micz­nych


SJP.pl


samonagrzewać

rzad­ko: sa­mo­na­grze­wać się - sa­mo­czyn­nie na­grze­wać się w wy­ni­ku re­ak­cji che­micz­nych


SJP.pl


samonakręcający

o ze­gar­kach au­to­ma­tycz­nych: taki, który sam się na­krę­ca, wy­ko­rzy­stu­jąc ruch ręki użyt­kow­ni­ka do na­pę­dza­nia me­cha­niz­mu


SJP.pl


samonakładacz

Sa­mo­na­kła­dacz – urzą­dze­nie lub me­cha­nizm po­da­ją­cy ar­ku­sze do ma­szy­ny dru­ku­ją­cej.

Wikipedia


samonaprawa

sa­mo­czyn­ne na­pra­wia­nie się lub re­ge­ne­ra­cja


SJP.pl


samonaprawialny

taki, który sam się na­pra­wia


SJP.pl


samonaprowadzający

sa­mo­na­pro­wa­dzać się - o tor­pe­dach, po­ci­skach itp.: na­pro­wa­dzać się sa­mo­czyn­nie


SJP.pl


samonaprowadzanie

sa­mo­na­pro­wa­dzać się - o tor­pe­dach, po­ci­skach itp.: na­pro­wa­dzać się sa­mo­czyn­nie


SJP.pl

Sa­mo­na­pro­wa­dza­nie – sa­mo­czyn­ne kie­ro­wa­nie się po­ci­sku na cel (sa­mo­lot, okręt, ra­kie­ta), po­le­ga­ją­ce na au­to­ma­tycz­nym wy­kry­wa­niu celu, okre­śla­niu jego po­ło­że­nia i uru­cha­mia­niu ukła­du ste­ru­ją­ce­go po­wo­du­ją­ce­go spot­ka­nie po­ci­sku z celem albo wy­buch po­ci­sku w od­le­gło­ści za­pew­nia­ją­cej zni­szcze­nie celu. Sa­mo­na­pro­wa­dza­nie sto­su­je się naj­czę­ściej w po­ci­skach ra­kie­to­wych: lot­ni­czych klasy po­wie­trze - po­wie­trze, po­wie­trze - woda i zie­mia - po­wie­trze.

Wikipedia


samonaprowadzać

sa­mo­na­pro­wa­dzać się - o tor­pe­dach, po­ci­skach itp.: na­pro­wa­dzać się sa­mo­czyn­nie


SJP.pl


samonaprowadzić

sa­mo­na­pro­wa­dzić się - o tor­pe­dach, po­ci­skach itp.: na­pro­wa­dzić się sa­mo­czyn­nie


SJP.pl


samonapędzający

sa­mo­na­pę­dza­ją­cy się - taki, który sam się na­pę­dza


SJP.pl


samonapędzanie

sa­mo­na­pę­dzać się - na­pę­dzać się sa­mo­czyn­nie


SJP.pl


samonapędzać

sa­mo­na­pę­dzać się - na­pę­dzać się sa­mo­czyn­nie


SJP.pl


samonapędzić

sa­mo­na­pę­dzić się - na­pę­dzić się sa­mo­czyn­nie


SJP.pl


samonastawiać

sa­mo­na­sta­wiać się - na­sta­wiać się sa­mo­czyn­nie


SJP.pl


samonastawić

sa­mo­na­sta­wić się - na­sta­wić się sa­mo­czyn­nie


SJP.pl


samoniszczycielski

przy­miot­nik

 (1.1) ni­szczą­cy sam sie­bie, szko­dzą­cy sam sobie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) autodestrukcyjny

Wiktionary


samoniszczący

taki, który sam ni­szczy (się)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ni­szczą­cy sam sie­bie, dzia­ła­ją­cy na swą szko­dę

 (1.2) po­tra­fią­cy do­ko­nać za­pla­no­wa­ne­go sa­moz­ni­szcze­nia

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) autodestrukcyjny, samoniszczycielski

Wiktionary


samonośność

→ sa­mo­no­śny


SJP.pl

Patrz:

samonośny

samonośny

utrzy­mu­ją­cy włas­ny cię­żar bez do­dat­ko­wych pod­pór lub kon­struk­cji no­śnych


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) mot. o nad­wo­ziu sa­mo­cho­du: nie­po­sia­da­ją­ce ramy; takie, w któ­rym szkie­let, po­szy­cie i po­dło­ga sta­no­wią ca­łość prze­no­szą­cą siły dzia­ła­ją­ce na po­jazd

 (1.2) kraw. o biu­sto­no­szu, poń­czo­chach itp.: trzy­ma­ją­ce się sa­mo­dziel­nie ciała; nie­wy­ma­ga­ją­ce do­dat­ko­we­go mo­co­wa­nia, pod­wią­zek, pa­sków itp.

Wiktionary


samoobrona

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. obro­na sa­me­go sie­bie

 (1.2) książk. od­par­cie bez­poś­red­nie­go za­ma­chu na dobro włas­ne

 (1.3) wojsk. obro­na kraju or­ga­ni­zo­wa­na przez lud­ność cy­wil­ną

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • sa­mo­o­bro­na po­wszech­na – po­wszech­ny obo­wią­zek obro­ny pań­stwa
  • sa­mo­o­bro­na (walka)
  • Sa­mo­o­bro­na lu­do­wa – for­ma­cja ut­wo­rzo­na w Ga­li­cji w 1848 z lud­no­ści ru­skiej
  • Sa­mo­o­bro­ny kre­so­we – pol­skie ochot­ni­cze for­ma­cje woj­sko­we w la­tach 1918–1919
  • Pol­ska sa­mo­o­bro­na na Wo­ły­niu – zgru­po­wa­nia pol­skiej lud­no­ści cy­wil­nej i od­dzia­łów Armii Kra­jo­wej na Wo­ły­niu w la­tach 1943–1944
  • par­tia Sa­mo­o­bro­na Rzecz­po­spo­li­tej Pol­skiej (w la­tach 1992–2000 dzia­ła­ją­ca jako Przy­mie­rze Sa­mo­o­bro­na)
  • par­tia Sa­mo­o­bro­na (w la­tach 2010–2011 dzia­ła­ją­ca jako Nasz Dom Pol­ska – Sa­mo­o­bro­na An­drze­ja Lep­pe­ra)
  • par­tia Sa­mo­o­bro­na Na­ro­du Pol­skie­go (2005–2006, od 2006 dzia­ła­ją­ca jako Obro­na Na­ro­du Pol­skie­go)
  • par­tia Sa­mo­o­bro­na Ruch Spo­łecz­ny (2006–2007)
  • par­tia Sa­mo­o­bro­na-Odro­dze­nie (2007–2008)
  • Zwią­zek Za­wo­do­wy Rol­nict­wa „Sa­mo­o­bro­na”
  • Ja­poń­skie Siły Sa­mo­o­bro­ny – ja­poń­ska „armia”

Wikipedia


samoobserwacja

in­tro­spek­cja, wni­knię­cie w głąb sie­bie


SJP.pl


samoobsługa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) w skle­pach, ba­rach itp.: ob­słu­gi­wa­nie sa­me­go sie­bie

Wiktionary

Sa­mo­ob­słu­ga – sy­stem sprze­da­ży sto­so­wa­ny w niek­tó­rych skle­pach, a także na niek­tó­rych sta­cjach ben­zy­no­wych i pla­ców­kach ga­stro­no­micz­nych (głów­nie w ba­rach), po­le­ga­ją­cy na prze­nie­sie­niu na klien­ta czę­ści czyn­no­ści zwią­za­nych z wy­bo­rem i tran­spor­tem wy­bra­ne­go pro­duk­tu.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. samoobsługowość ż.

 przym. samoobsługowy

 przysł. samoobsługowo

Wiktionary


samoobsługiwać

książ­ko­wo: sa­mo­ob­słu­gi­wać się - ob­słu­gi­wać się sa­me­mu (w skle­pie, w barze, w środ­kach ko­mu­ni­ka­cji itp.)


SJP.pl


samoobsługowość

→ sa­mo­ob­słu­go­wy


SJP.pl

Patrz:

samoobsługowy

samoobsługowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) o skle­pie, usłu­gach itp.: taki, który nie wy­ma­ga per­so­ne­lu ob­słu­gu­ją­ce­go

 (1.2) o czło­wie­ku nie­peł­no­spraw­nym: taki, który nie wy­ma­ga po­mo­cy w co­dzien­nych czyn­no­ściach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Lubię sa­mo­ob­słu­go­we skle­py, bo mogę prze­bie­rać w to­wa­rach.

 (1.2) Po re­ha­bi­li­ta­cji Tadek jest już cał­ko­wi­cie sa­mo­ob­słu­go­wy, choć wciąż jeź­dzi na wózku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsãmɔːpswuˈɡɔvɨ, AS: sãm•opsu̯ugovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. samoobsługa ż., samoobsługowość ż.

 przysł. samoobsługowo

Wiktionary


samoocena

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) psych. oce­nia­nie, po­strze­ga­nie sa­me­go sie­bie; ogól­na po­sta­wa do sie­bie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) De­ner­wu­je nas, jak niską sa­mo­o­ce­nę pre­zen­tu­je Wik­tor, prze­cież ma tyle atu­tów.

Wiktionary


samooczyszczanie

pro­ces sa­mo­ist­ne­go oczy­szcza­nia się wody z za­nie­czy­szczeń or­ga­nicz­nych


SJP.pl


samooczyszczać

rzad­ko o wo­dach: sa­mo­o­czy­szczać się - oczy­szczać się w wy­ni­ku na­tu­ral­nych pro­ce­sów fi­zycz­nych oraz bio­lo­gicz­nych re­ak­cji roz­kła­du nad­mia­ru sub­stan­cji or­ga­nicz­nych


SJP.pl


samooczyszczenie

pro­ces sa­mo­ist­ne­go oczy­szcze­nia się wody z za­nie­czy­szczeń or­ga­nicz­nych


SJP.pl


samooczyścić

rzad­ko o wo­dach: sa­mo­o­czy­ścić się - oczy­ścić się w wy­ni­ku na­tu­ral­nych pro­ce­sów fi­zycz­nych oraz bio­lo­gicz­nych re­ak­cji roz­kła­du nad­mia­ru sub­stan­cji or­ga­nicz­nych


SJP.pl


samoodnawiający

sa­mo­od­na­wia­ją­cy się - taki, który sam się od­na­wia; sa­mo­od­na­wial­ny, sa­mo­re­ge­ne­ru­ją­cy się


SJP.pl


samoodnawialny

taki, który sam się od­na­wia; sa­mo­od­na­wia­ją­cy się, sa­mo­re­ge­ne­ru­ją­cy się


SJP.pl


samoodnawiać

rzad­ko: sa­mo­od­na­wiać się - od­na­wiać się sa­mo­czyn­nie


SJP.pl


samoodnowa

od­na­wia­nie się, re­ge­ne­ra­cja


SJP.pl


samoodnowienie

rzad­ko: sa­mo­od­no­wić się - od­no­wić się sa­mo­czyn­nie


SJP.pl


samoodnowić

rzad­ko: sa­mo­od­no­wić się - od­no­wić się sa­mo­czyn­nie


SJP.pl


samoodtwarzający

rzad­ko: sa­mo­odt­wa­rzać się - odt­wa­rzać się sa­mo­czyn­nie


SJP.pl


samoodtwarzanie

rzad­ko: sa­mo­odt­wa­rzać się - odt­wa­rzać się sa­mo­czyn­nie


SJP.pl


samoodtwarzać

rzad­ko: sa­mo­odt­wa­rzać się - odt­wa­rzać się sa­mo­czyn­nie


SJP.pl


samoodtworzenie

rzad­ko: sa­mo­odt­wo­rzyć się - odt­wo­rzyć się sa­mo­czyn­nie


SJP.pl


samoodtworzyć

rzad­ko: sa­mo­odt­wo­rzyć się - odt­wo­rzyć się sa­mo­czyn­nie


SJP.pl


samoofiara

ofia­ra z sa­me­go sie­bie


SJP.pl


samoograniczający

sa­mo­o­gra­ni­czać się - ogra­ni­czać sa­me­go sie­bie


SJP.pl


samoograniczać

sa­mo­o­gra­ni­czać się - ogra­ni­czać sa­me­go sie­bie


SJP.pl


samoograniczyć

sa­mo­o­gra­ni­czyć się - ogra­ni­czyć sa­me­go sie­bie


SJP.pl


samookaleczać

sa­mo­o­ka­le­czać się - oka­le­czać sa­me­go sie­bie; oka­le­czać się


SJP.pl


samookaleczenie

usz­ko­dze­nie włas­ne­go ciała lub nad­we­rę­że­nie zdro­wia, do­ko­ny­wa­ne w celu uni­knię­cia ja­kichś obo­wiąz­ków lub do­peł­nie­nia na­ka­zów ry­tu­al­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ce­lo­we oka­le­cze­nie sa­me­go / samej sie­bie;

Wiktionary

Sa­mo­o­ka­le­cze­nie, sa­mo­usz­ko­dze­nie, sa­moz­ra­nie­nie ( self-harm, self-in­ju­ry, self-in­flic­ted vio­len­ce) – zja­wi­sko o wielu naz­wach i de­fi­ni­cjach, które można skró­to­wo okre­ślić jako ce­lo­we zra­nie­nie się.

Sa­mo­o­ka­le­cza­nie jest de­fi­nio­wa­ne w różny spo­sób i róż­nie na­zy­wa­ne w róż­nych kra­jach i przez róż­nych ba­da­czy. W efek­cie me­ta­a­na­li­zy i po­rów­na­nia mię­dzy kra­ja­mi i ba­da­nia­mi są zna­czą­co utrud­nio­ne. W samej Pol­sce na opis sa­moz­ra­nień sto­su­je się co najm­niej 27 róż­nych ter­mi­nów na­u­ko­wych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dy­żur­ny pie­lę­gniarz za­marł ze zgro­zy na widok blizn po sa­mo­o­ka­le­cze­niach na prze­dra­mio­nach pa­cjent­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsãmɔːkalɛˈt͡ʃɛ̃ɲɛ, AS: sãm•okalečẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. samookaleczanie n.

 czas. samookaleczać się ndk., samookaleczyć się dk.

Wiktionary


samookaleczyć

sa­mo­o­ka­le­czyć się - oka­le­czyć sa­me­go sie­bie


SJP.pl


samookreślający

sa­mo­o­kre­ślać się - okre­ślać sa­me­go sie­bie


SJP.pl


samookreślać

sa­mo­o­kre­ślać się - okre­ślać sa­me­go sie­bie


SJP.pl


samookłamywać

sa­mo­o­kła­my­wać się - okła­my­wać sa­me­go sie­bie, spy­chać nie­wy­god­ną dla sie­bie praw­dę do podś­wia­do­mo­ści; sa­mo­o­szu­ki­wać się


SJP.pl


samoopalacz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kos­met. sub­stan­cja na­da­ją­ca skó­rze opa­lo­ny wy­gląd, utrzy­mu­ją­ca kolor przez kilka dni

Wiktionary

Sa­mo­o­pa­lacz – śro­dek kos­me­tycz­ny ma­ją­cy na celu na­da­nie skó­rze brą­zo­we­go od­cie­nia bez naś­wiet­la­nia skóry pro­mie­nia­mi UV.

Sa­mo­o­pa­lacz imi­tu­je efekt na­tu­ral­nej opa­le­niz­ny, którą można uzy­skać bez udzia­łu słoń­ca, nie pro­wa­dzi jed­nak do pow­sta­wa­nia me­la­ni­ny, na­tu­ral­ne­go barw­ni­ka pow­sta­ją­ce­go w skó­rze pod wpły­wem pro­mie­nio­wa­nia UV. Dla­te­go też ten ro­dzaj za­bar­wie­nia nie chro­ni przed dzia­ła­niem pro­mie­ni sło­necz­nych i skóra wy­ma­ga ochro­ny przed słoń­cem pre­pa­ra­ta­mi z fil­tra­mi ochron­ny­mi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Naj­le­piej dzień przed apli­ka­cją sa­mo­o­pa­la­cza wy­ko­nać pe­e­ling ca­łe­go ciała.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsãmɔːˈpalat͡ʃ, AS: sãm•opalač

Wiktionary

Powiązane:

 przym. samoopalający

 rzecz. samopodpalenie n., samospalenie n.

Wiktionary


samoopalający

przy­miot­nik

 (1.1) kos­met. po­wo­du­ją­cy sztucz­ny efekt opa­le­niz­ny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsãmɔːpalaˈjɔ̃nt͡sɨ, AS: sãm•opalai ̯õncy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. samoopalacz

Wiktionary


samoopanowanie

sa­mo­o­pa­no­wać się - po­ha­mo­wać swoje wzbu­rze­nie, wzru­sze­nie itp.; opa­no­wać się


SJP.pl


samoopanować

sa­mo­o­pa­no­wać się - po­ha­mo­wać swoje wzbu­rze­nie, wzru­sze­nie itp.; opa­no­wać się


SJP.pl


samoopieka

ogól­ne dba­nie o sie­bie


SJP.pl


samoopodatkować

sa­mo­o­po­dat­ko­wać się - do­bro­wol­nie ob­cią­żyć się okre­ślo­ny­mi wpła­ta­mi pie­nięż­ny­mi na rzecz bu­dże­tu pań­stwa lub da­ne­go fun­du­szu ce­lo­we­go


SJP.pl


samoopróżniacz

w tech­ni­ce: to­wa­ro­wy wagon ko­le­jo­wy z ot­wie­ra­ny­mi bo­ka­mi, umoż­li­wia­ją­cy­mi szyb­kie wy­ła­do­wa­nie prze­wo­żo­ne­go to­wa­ru


SJP.pl


samoopłacalność

moż­li­wość utrzy­ma­nia się z do­cho­du uzy­ska­ne­go dzię­ki włas­nej dzia­łal­no­ści


SJP.pl


samoorganizacja

Sa­mo­or­ga­ni­za­cja, sa­mo­po­rząd­ko­wa­nie (ang. "self-or­ga­ni­sa­tion", "self-as­sem­bly") – zja­wi­ska, w któ­rych ele­men­ty ukła­du zło­żo­ne­go ule­ga­ją spon­ta­nicz­ne­mu upo­rząd­ko­wa­niu; two­rze­nie się zor­ga­ni­zo­wa­nych struk­tur prze­strzen­nych lub ko­re­la­cji w prze­strze­ni i cza­sie pod wpły­wem od­dzia­ły­wań za­cho­dzą­cych po­mię­dzy ele­men­ta­mi ukła­du, oraz mię­dzy ukła­dem a jego oto­cze­niem.

Wikipedia


samoorganizować

sa­mo­or­ga­ni­zo­wać się - or­ga­ni­zo­wać się sa­mo­czyn­nie


SJP.pl


samooskarżenie

Sa­mo­o­skar­że­nie – do­bro­wol­ne za­wia­do­mie­nie or­ga­nów ści­ga­nia o po­peł­nie­niu przez sie­bie okre­ślo­ne­go prze­stęp­stwa. Ze wzglę­du na trud­ność w oce­nie praw­dzi­wo­ści, wy­ma­ga usta­le­nia przy­czyn. Sta­no­wi źró­dło pier­wszych in­for­ma­cji o prze­stęp­stwie, o któ­rym organ ści­ga­nia do tej pory nie wie­dział lub przy­pi­sy­wał je komuś in­ne­mu.

Wikipedia


samoostrzenie

au­to­ma­tycz­ne ostrze­nie się pod­czas nor­mal­ne­go użyt­ko­wa­nia


SJP.pl


samoostrzący

taki, który sam się ostrzy


SJP.pl


samooszukiwanie

sa­mo­o­szu­ki­wa­nie się - oszu­ki­wa­nie sa­me­go sie­bie


SJP.pl


samooszukiwać

sa­mo­o­szu­ki­wać się - okła­my­wać sa­me­go sie­bie, spy­chać nie­wy­god­ną dla sie­bie praw­dę do podś­wia­do­mo­ści; sa­mo­o­kła­my­wać się


SJP.pl


samopas

bez opie­ki lub bez kon­tro­li


SJP.pl

przy­słó­wek

 (1.1) bez opie­ki, bez kon­tro­li

 (1.2) w po­je­dyn­kę, sa­mot­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ro­dzi­ce na cały dzień pu­szcza­ją dzie­ci sa­mo­pas, a potem dzi­wią się, gdy do­cho­dzi do tra­ge­dii.

 (1.2) Wy­bra­łem się sa­mo­pas na spa­cer po uz­dro­wi­sku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sãˈmɔpas, AS: sãmopas

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) w pojedynkę, samotnie

Wiktionary


samopaska

daw­niej: la­dacz­ni­ca, nie­rząd­ni­ca


SJP.pl


samopał

ro­dzaj daw­nej ro­syj­skiej rusz­ni­cy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) daw. wojsk. pry­mi­tyw­na, długa ręcz­na broń palna, uży­wa­na w XVI-XVII wieku w Eu­ro­pie Wschod­niej; ro­dzaj rusz­ni­cy;

 (1.2) łow. pu­łap­ka sa­mo­strzel­na uru­cha­mia­na przy­pad­ko­wo me­cha­niz­mem spu­sto­wym

 (1.3) techn. urzą­dze­nie do od­stra­sza­nia zwie­rzy­ny ni­szczą­cej nocą pola upraw­ne, od czasu do czasu strze­la­ją­ce ślepą amu­ni­cją

Wiktionary

Sa­mo­pał (z самопал) – sta­ro­pol­skie po­tocz­ne okre­śle­nie dłu­giej ręcz­nej broni pal­nej, uży­wa­nej od XVI do XVII wieku na Ukra­i­nie i w Rosji. Ter­min ten jest nie­pre­cy­zyj­ny i od­no­sił się do zróż­ni­co­wa­nych kon­struk­cji broni strze­lec­kiej.

Współ­cze­śnie mia­nem sa­mo­pa­łu okre­śla się rów­nież broń palną usta­wia­ną przez kłu­sow­ni­ków w lesie na ścież­kach (przes­my­kach) zwie­rzy­ny. Sa­mo­pał strze­la po po­trą­ce­niu przez zwie­rzy­nę drutu lub sznu­ra uru­cha­mia­ją­ce­go spust.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Od­po­wia­daj, wraży synu, a nie, to z sa­mo­pa­łu za­py­tam!

 (1.2) Tylko w lutym zło­wił sa­mo­pa­łem pięć sztuk zwie­rzy­ny pło­wej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. samopodpalenie n., samospalenie n.

Wiktionary


samopielęgnacja

dba­nie o sie­bie, włas­ne zdro­wie i wy­gląd


SJP.pl


samopis

apa­rat, przy­rząd sa­mo­pi­szą­cy


SJP.pl


samopięć

przy­słó­wek li­czeb­ni­ko­wy

 (1.1) daw. tylko w pięć osób

Wiktionary


samopnący

ro­śli­na sa­mop­ną­ca - rzad­ko: ro­śli­na o wy­dłu­żo­nych gięt­kich pę­dach wy­ma­ga­ją­cych pod­pór; ro­śli­na pnąca, pną­cze


SJP.pl


samopoczucie

stan psy­chicz­ny lub fi­zycz­ny od­czu­wa­ny bez­poś­red­nio przez daną osobę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) na­strój, humor

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsãmɔpɔˈt͡ʃut͡ɕɛ, AS: sãmopočuće

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) forma

Wiktionary


samopodgrzewający

taki, który sam się pod­grze­wa


SJP.pl


samopodpalenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) czyn pod­pa­le­nia włas­ne­go ma­jąt­ku, np. domu, plo­nów

 (1.2) rzad. zob. sa­mo­spa­le­nie. (sa­mo­bój­stwo)

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Sa­mo­pod­pa­le­nie Bo­u­a­zi­zie­go przed rzą­do­wym bu­dyn­kiem było de­spe­rac­ką i roz­pacz­li­wą formą za­pro­te­sto­wa­nia prze­ciw fa­tal­nym per­spek­ty­wom mło­dych ludzi w Tu­nez­ji.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. samozapłon m., samozapalność ż., samopalność ż., samopalenie n., samospalenie n., samoopalanie n., samoopalacz m., samopał m.

 przym. samozapalny, samopalny

Wiktionary


samopodtrzymujący

taki, który sam pod­trzy­mu­je (się)


SJP.pl


samopodświetlać

sa­mo­podś­wiet­lać się - podś­wiet­lać się sa­mo­czyn­nie


SJP.pl


samopodświetlić

sa­mo­podś­wiet­lić się - podś­wiet­lić się sa­mo­czyn­nie


SJP.pl


samopomoc

Sa­mo­po­moc – pomoc wza­jem­na, we włas­nym za­kre­sie, tzn. bez ocze­ki­wa­nia na wspar­cie in­sty­tu­cjo­nal­ne, np. pomoc są­siedz­ka. Także po­przez do­bro­wol­ne zrze­sze­nie udzie­la­ją­ce swym człon­kom po­mo­cy np. bank czasu, kasa za­po­mo­go­wo-po­życz­ko­wa.

Sa­mo­po­moc po­le­ga na przy­wró­ce­niu, włas­nym dzia­ła­niem pod­mio­tu upraw­nio­ne­go, stanu zgod­ne­go z tre­ścią przy­słu­gu­ją­ce­go mu prawa pod­mio­to­we­go lub chro­nio­ne­go pra­wem stanu fak­tycz­ne­go (zob.

Wikipedia


samopompujący

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) taki, który sa­mo­czyn­nie na­peł­nia się po­wie­trzem

Wiktionary


samoponiżanie

po­ni­ża­nie sie­bie sa­me­go


SJP.pl


samoponiżać

sa­mo­po­ni­żać się - po­ni­żać sa­me­go sie­bie


SJP.pl


samoponiżenie

rzad­ko: po­ni­że­nie sa­me­go sie­bie; sa­mo­u­ni­że­nie


SJP.pl


samoponiżyć

sa­mo­po­ni­żyć się - po­ni­żyć sa­me­go sie­bie


SJP.pl


samopotępiać

sa­mo­po­tę­piać się - po­tę­piać sa­me­go sie­bie


SJP.pl


samopotępić

sa­mo­po­tę­pić się - po­tę­pić sa­me­go sie­bie


SJP.pl


samopowtarzalny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) ła­du­ją­cy au­to­ma­tycz­nie ko­lej­ny po­cisk

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jako pier­wszy do pro­duk­cji tra­fił ka­ra­bin sa­mo­pow­ta­rzal­ny SKS.

Wiktionary


samopowtórzyć

sa­mo­pow­tó­rzyć się - pow­tó­rzyć się sa­mo­czyn­nie


SJP.pl


samopoziomowanie

au­to­ma­tycz­ne utrzy­my­wa­nie po­zio­mu przed­mio­tu lub urzą­dze­nia


SJP.pl


samopoziomujący

taki, który sam się po­zio­mu­je


SJP.pl


samopoznanie

poz­na­nie sa­me­go sie­bie, swo­jej oso­bo­wo­ści, psy­chi­ki, swo­ich moż­li­wo­ści itp.; sa­mo­ro­zu­mie­nie


SJP.pl


samopoświęcenie

poś­wię­ca­nie swo­je­go czasu i za­so­bów dla dobra in­nych osób


SJP.pl


samoprezentacja

pre­zen­ta­cja sa­me­go sie­bie, włas­nych do­ko­nań


SJP.pl


samoprzylepny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) przy­le­pia­ją­cy się bez sma­ro­wa­nia kle­jem

Wiktionary

Powiązane:

 przym. lepki

 rzecz. lepidło n., lepiszcze n.

Wiktionary


samoprząśnica

ro­dzaj przę­dzar­ki do sa­mo­czyn­ne­go wy­ro­bu cien­kiej przę­dzy


SJP.pl


samopsza

psze­ni­ca jed­no­ziar­no­wa; dziś pra­wie nie­u­pra­wia­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. roln. ro­śli­na z ga­tun­ku psze­ni­ca sa­mop­sza, nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Tri­ti­cum mo­no­coc­cum|ref=tak., jedna z naj­star­szych udo­mo­wio­nych, upra­wia­na już 7000 lat p.n.e.

Wiktionary


samopublikacja

1. pu­bli­ko­wa­nie dzie­ła na­kła­dem włas­nym au­to­ra; sa­mo­pu­bli­ko­wa­nie, self-pu­blis­hing;
2. dzie­ło opu­bli­ko­wa­ne w ten spo­sób


SJP.pl


samopublikowanie

pu­bli­ko­wa­nie dzie­ła na­kła­dem włas­nym au­to­ra; sa­mo­pu­bli­ka­cja, self-pu­blis­hing


SJP.pl


samopublikowany

opu­bli­ko­wa­ny na­kła­dem włas­nym au­to­ra


SJP.pl


samopylność

zdol­ność ro­ślin do za­py­la­nia się włas­nym pył­kiem; au­to­ga­mia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest sa­mo­pyl­ne

Wiktionary

Sa­mo­pyl­ność, sa­mo­za­py­le­nie – forma au­to­ga­mii wy­stę­pu­ją­ca u ro­ślin na­sien­nych. Po­le­ga na za­py­le­niu słup­ka pył­kiem po­cho­dzą­cym z prę­ci­ków z tego sa­me­go kwia­tu, lub in­nych kwia­tów, ale ros­ną­cych na tej samej ro­śli­nie. W wy­ni­ku tego pro­ce­su nie na­stę­pu­je wy­mia­na ma­te­ria­łu ge­ne­tycz­ne­go.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. samopylny

 przysł. samopylnie

Wiktionary


samopłonność

Sa­mo­płon­ność, sa­mo­ste­ryl­ność – jeden z me­cha­niz­mów za­po­bie­ga­ją­cych sa­mo­za­py­le­niu się – za­py­le­niu słup­ka kwia­tów przez pyłek po­cho­dzą­cy z tej samej ro­śli­ny. Dla więk­szo­ści ro­ślin takie sa­mo­za­py­le­nie jest bo­wiem nie­po­żą­da­ne, gdyż pro­wa­dzi do zmniej­sze­nia róż­no­rod­no­ści ge­no­wej osob­ni­ków po­tom­nych.

Wikipedia


samopłonny

o ro­śli­nie: nie­za­py­la­ją­cy się włas­nym pył­kiem; sa­mo­ste­ryl­ny


SJP.pl


samoraj

naz­wi­sko


SJP.pl


samorealizacja

Sa­mo­re­a­li­za­cja, sa­mo­u­rze­czy­wist­nia­nie, sa­mo­ak­tu­a­li­za­cja – w psy­cho­lo­gii to stałe dą­że­nie do re­a­li­za­cji swo­je­go po­ten­cja­łu, roz­wi­ja­nia ta­len­tów i moż­li­wo­ści, pro­ces sta­wa­nia się „tym, kim się chce być” (a nie tym, kim się jest), dą­że­niem do wew­nętrz­nej spój­no­ści, jed­no­ści z samym sobą, speł­nie­nia swo­je­go przez­na­cze­nia lub po­wo­ła­nia.

Wikipedia


samorealizować

po­tocz­nie: sa­mo­re­a­li­zo­wać się - re­a­li­zo­wać, urze­czy­wist­niać włas­ne za­mie­rze­nia, plany ży­cio­we, ar­ty­stycz­ne itp.; speł­niać się


SJP.pl


samoregenerowanie

sa­mo­re­ge­ne­ro­wać się - re­ge­ne­ro­wać się sa­mo­czyn­nie


SJP.pl


samoregenerować

sa­mo­re­ge­ne­ro­wać się - re­ge­ne­ro­wać się sa­mo­czyn­nie


SJP.pl


samoregenerujący

sa­mo­re­ge­ne­ru­ją­cy się - taki, który sa­mo­dziel­nie się od­na­wia; sa­mo­od­na­wial­ny, sa­mo­od­na­wia­ją­cy się


SJP.pl


samoregulacyjny

→ sa­mo­re­gu­la­cja


SJP.pl

Patrz:

samoregulacja

samoregulować

1. o urzą­dze­niu: re­gu­lo­wać ja­kieś pa­ra­me­try bez in­ge­ren­cji czło­wie­ka;
2. sa­mo­re­gu­lo­wać się - re­gu­lo­wać się sa­mo­czyn­nie


SJP.pl


samoregulujący

1. o urzą­dze­niu: re­gu­lo­wać ja­kieś pa­ra­me­try bez in­ge­ren­cji czło­wie­ka;
2. sa­mo­re­gu­lo­wać się - re­gu­lo­wać się sa­mo­czyn­nie


SJP.pl


samorejestrować

sa­mo­re­je­stro­wać się - re­je­stro­wać się sa­mo­czyn­nie


SJP.pl


samorejestrujący

sa­mo­re­je­stro­wać się - re­je­stro­wać się sa­mo­czyn­nie


SJP.pl


samoreplikujący

taki, który sam się po­wie­la


SJP.pl


samorodek

brył­ka me­ta­lu, zwła­szcza szla­chet­ne­go, zna­le­zio­na w pia­sku, mule itp.; nug­get, ro­dzi­mek


SJP.pl


samorodność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest sa­mo­rod­ne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. samorodek m.

 przym. samorodny

 przysł. samorodnie

Wiktionary


samorodny

przy­miot­nik

 (1.1) wy­ni­ka­ją­cy z na­tu­ry

 (1.2) taki, który ni­ko­go nie na­śla­du­je

 (1.3) nie­po­sia­da­ją­cy wyksz­tał­ce­nia w danej dzie­dzi­nie, choć w niej dzia­ła­ją­cy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. samorodek mrz., samorodność ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) naturalny, wrodzony

 (1.2) oryginalny

 (1.3) spontaniczny

Wiktionary


samorodztwo

sa­mo­rzut­ne pow­sta­nie niż­szych or­ga­niz­mów z nie­or­ga­nicz­nej lub or­ga­nicz­nej ma­te­rii nie­o­ży­wio­nej; sa­mo­rództ­wo, abio­ge­ne­za, au­to­go­nia


SJP.pl


samorozpakowujący

taki, który sam roz­pa­ko­wu­je (się)


SJP.pl


samorozpoznanie

zdol­ność roz­poz­na­wa­nia sie­bie jako odręb­nej jed­nost­ki


SJP.pl


samorozpuszczanie

roz­kład ko­mó­rek i tka­nek or­ga­niz­mu pod wpły­wem włas­nych en­zy­mów hy­dro­li­tycz­nych; au­to­li­za, sa­mo­tra­wie­nie


SJP.pl


samorozpuszczać

rzad­ko: sa­mo­roz­pu­szczać się - roz­pu­szczać się sa­mo­czyn­nie


SJP.pl


samorozpuścić

rzad­ko: sa­mo­roz­pu­ścić się - roz­pu­ścić się sa­mo­czyn­nie


SJP.pl


samorozumienie

ro­zu­mie­nie sa­me­go sie­bie, swo­jej oso­bo­wo­ści, psy­chi­ki, swo­ich moż­li­wo­ści itp.; sa­mo­poz­na­nie


SJP.pl


samorozwiązanie

roz­wią­za­nie się par­tii lub sejmu w dro­dze włas­nej uchwa­ły


SJP.pl


samorozwiązać

roz­wią­zać się sa­mo­dziel­nie, z włas­nej de­cyz­ji


SJP.pl


samorozwojowo

→ sa­mo­roz­wo­jo­wy


SJP.pl

Patrz:

samorozwojowy

samorozwojowy

→ sa­mo­roz­wój


SJP.pl

Patrz:

samorozwój

samoruch

daw­niej: au­to­mat (ma­szy­na)


SJP.pl


samorzecznictwo

pu­blicz­ne wy­po­wia­da­nie się w imie­niu swoim lub swo­jej grupy, bro­niąc jej praw, in­te­re­sów itp.


SJP.pl


samorzeczniczka

→ sa­mo­rzecz­nik


SJP.pl

Patrz:

samorzecznik

samorzeczniczy

wy­po­wia­da­ją­cy się pu­blicz­nie w imie­niu swoim lub swo­jej grupy, bro­niąc jej praw, in­te­re­sów itp.


SJP.pl


samorzecznik

osoba, która pu­blicz­nie wy­po­wia­da się w imie­niu swoim lub swo­jej grupy, bro­niąc jej praw, in­te­re­sów itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba au­ty­stycz­na lub nie­peł­no­spraw­na, która mówi we włas­nym imie­niu o swo­ich pra­wach i po­trze­bach

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. samorzecznictwo n.

Wiktionary


samorzutny

przy­miot­nik

 (1.1) med. nauk. techn. za­cho­dzą­cy bez zew­nętrz­nej przy­czy­ny

Wiktionary


samorząd

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) adm. sa­mo­dziel­ne i nie­za­leż­ne wy­ko­ny­wa­nie pew­nych funk­cji o cha­rak­te­rze ad­mi­ni­stra­cyj­nym przez okre­ślo­ny or­ga­nizm spo­łecz­ny

 (1.2) grupa osób dzia­ła­ją­cych lub pra­cu­ją­cych w sa­mo­rzą­dzie (1.1)

Wiktionary

Sa­mo­rząd – usta­lo­ny praw­nie za­kres kom­pe­ten­cji do sa­mo­dziel­ne­go de­cy­do­wa­nia o spra­wach okre­ślo­nej spo­łecz­no­ści, wy­ko­ny­wa­nie funk­cji uzu­peł­nia­ją­cych w sto­sun­ku władz np. szko­ły, za­kła­du pro­duk­cyj­ne­go, władz pań­stwo­wych.

Po­ję­cie "sa­mo­rzą­du" wy­wo­dzi się z niem: "Selbst­ver­wal­tung" (sa­mo­dziel­ny za­rząd, sa­mo­rząd), uży­wa­ne­go dla okre­śle­nia lo­kal­nej ad­mi­ni­stra­cji pu­blicz­nej nie spra­wo­wa­nej przez pań­stwo. Zna­nym te­o­re­ty­kiem sa­mo­rzą­du w nauce nie­miec­kiej był XIX-wiecz­ny uczo­ny Ru­dolf von Gne­ist.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kon­tro­la ta obej­mu­je rów­nież orze­ka­nie o zgod­no­ści z usta­wa­mi uchwał or­ga­nów sa­mo­rzą­du te­ry­to­rial­ne­go i aktów nor­ma­tyw­nych te­re­no­wych or­ga­nów ad­mi­ni­stra­cji rzą­do­wej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. samorządowiec m., samorządność ż.

 przym. samorządowy, samorządny

 przysł. samorządnie

Wiktionary


samorządny

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy włas­ny sa­mo­rząd, rzą­dzą­cy się sam

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. samorząd mrz., samorządowiec mos.

 przym. samorządowy

Wiktionary


samorządowczyni

→ sa­mo­rzą­do­wiec


SJP.pl

Patrz:

samorządowiec

samorządowiec

czło­nek sa­mo­rzą­du, pra­cow­nik in­sty­tu­cji sa­mo­rzą­do­wej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. osoba peł­nią­ca jakąś funk­cję w sa­mo­rzą­dzie (naj­czę­ściej te­ry­to­rial­nym)

 (1.2) pot. ktoś po­pie­ra­ją­cy idee sa­mo­rząd­no­ści

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Więk­szość sa­mo­rzą­dow­ców zło­ży­ła już oś­wiad­cze­nia ma­jąt­ko­we.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsãmɔʒɔ̃nˈdɔvʲjɛt͡s, AS: sãmožõndovʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. samorząd m., samorządność ż.

 przym. samorządowy, samorządny

Wiktionary


samorządowość

→ sa­mo­rzą­do­wy


SJP.pl

Patrz:

samorządowy

samorządowy

przy­miot­nik od: sa­mo­rząd


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) adm. zwią­za­ny z sa­mo­rzą­dem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) 23 czerw­ca br. przed­sta­wi­cie­le Po­li­cji i władz sa­mo­rzą­do­wych uro­czy­ście ot­wo­rzy­li od­no­wio­ny gmach chełm­żyń­skie­go ko­mi­sa­ria­tu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. samorząd m., samorządca mos., samorządność ż., samorządowiec mos., samorządztwo n.

 przym. samorządny

 przysł. samorządnie

Wiktionary


samorządówka

po­tocz­nie: praca w ad­mi­ni­stra­cji sa­mo­rzą­do­wej


SJP.pl


samoróbka

po­tocz­nie: rzecz wy­ko­na­na przez ama­to­ra do­mo­wym spo­so­bem


SJP.pl


samorództwo

we­dług po­pu­lar­ne­go w sta­ro­żyt­no­ści i śred­nio­wie­czu po­glą­du: sa­mo­rzut­ne pow­sta­nie niż­szych or­ga­niz­mów z nie­or­ga­nicz­nej lub or­ga­nicz­nej ma­te­rii nie­o­ży­wio­nej (np. much ze zgni­łe­go mięsa, żab z mułu rzecz­ne­go); abio­ge­ne­za, au­to­go­nia


SJP.pl


samos

wino de­se­ro­we pro­du­ko­wa­ne na grec­kiej wy­spie Samos


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. grec­ka wyspa na Morzu Egej­skim, u wy­brze­ży Azji Mniej­szej;

 (1.2) geogr. adm. miej­sco­wość por­to­wa w Gre­cji;

Wiktionary

Samos (gr. "Σάμος") – grec­ka wyspa na Morzu Egej­skim, u wy­brze­ży Azji Mniej­szej, w ad­mi­ni­stra­cji zde­cen­tra­li­zo­wa­nej Wyspy Egej­skie, w re­gio­nie Wyspy Egej­skie Pół­noc­ne, w jed­nost­ce re­gio­nal­nej Samos, w gmi­nie Samos. Głów­ną miej­sco­wo­ścią wyspy jest Samos.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na grec­kiej wy­spie Samos uro­dził się fi­lo­zof Epi­kur.

 (1.2) Ku­pi­my ryb w Samos i po­pro­si­my go­spo­da­rzy, by nam je us­ma­ży­li.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsãmɔs, AS: sãmos

Wiktionary

Powiązane:

 przym. samijski

Wiktionary


samosa

in­dyj­ski pie­ro­żek na­dzie­wa­ny wa­rzy­wa­mi, mię­sem lub serem, sma­żo­ny w głę­bo­kim tłu­szczu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. tra­dy­cyj­na po­tra­wa in­dyj­ska, trój­kąt­ny pie­ro­żek sma­żo­ny na głę­bo­kim oleju;

Wiktionary

Sa­mo­sa ( समोसा) – po­tra­wa kuch­ni in­dyj­skiej; prze­ką­ska w po­sta­ci trój­kąt­ne­go pie­roż­ka sma­żo­ne­go na głę­bo­kim oleju. Jako na­dzie­nie służą naj­czę­ściej ostro przy­pra­wio­ne wa­rzy­wa, mięso kur­cza­ka lub ser panir.

Wikipedia


samosia

żar­to­bli­wie: sa­mo­dziel­na, re­zo­lut­na dziew­czy­na; zosia sa­mo­sia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) żart. o zbyt re­zo­lut­nej i sa­mo­dziel­nej dziew­czyn­ce

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sãˈmɔɕa, AS: sãmośa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sam, supersam m., samodzielność ż., samotność ż.

 przym. sam, samotny, samodzielny, samiutki, samiusieńki, samiuteńki, samiutenieńki

 przysł. samotnie, samodzielnie

 zaim. sam

Wiktionary


samosiejka

ro­śli­na, która wy­ro­sła z na­sie­nia za­sia­ne­go w ziemi bez in­ge­ren­cji czło­wie­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. ro­śli­na, która wy­ro­sła z na­sio­na opa­dłe­go z drze­wa, krze­wu itp.

 (1.2) pot. tytoń upra­wia­ny nie­le­gal­nie na włas­ny uży­tek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. samosiew mrz., samosiewka ż., samosiewność ż.

 przym. samosiewny

Wiktionary


samosierra

prze­łęcz w Hisz­pa­nii; So­mo­sier­ra


SJP.pl


samosiew

Sa­mo­siew – pro­ces sa­mo­ist­ne­go roz­sie­wa­nia się na­sion, w wy­ni­ku któ­re­go może pow­stać nalot. Na­sio­na mogą być prze­no­szo­ne na kilka spo­so­bów.

Wikipedia


samosiewność

spo­sób roz­sie­wa­nia dia­spor (np. na­sion, za­rod­ni­ków) za po­mo­cą me­cha­niz­mów wew­nętrz­nych ro­śli­ny, bez udzia­łu czyn­ni­ków zew­nętrz­nych; au­to­cho­ria


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. sa­mo­czyn­ne roz­sie­wa­nie dia­spor przez ro­śli­nę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do­sko­na­łym przy­kła­dem sa­mo­siew­no­ści jest np. bal­lo­cho­ria.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sa.mɔˈɕɛv.nɔɕt͡ɕ

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. samosiejka ż., samosiew mrz., samosiewka ż.

 przym. samosiewny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) autochoria

Wiktionary


samosiewny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) bot. pow­sta­ły z sa­mo­sie­wu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. samosiejka ż., samosiew mrz., samosiewka ż., samosiewność ż.

Wiktionary


samosioł

rdzen­ni miesz­kań­cy oko­lic Czar­no­by­la, któ­rzy po ka­ta­stro­fie w 1986 r. nie­le­gal­nie po­wró­ci­li do swo­ich domów lub od­mó­wi­li ewa­ku­a­cji


SJP.pl


samospalenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) sa­mo­bój­stwo przez spa­le­nie się żyw­cem, naj­czę­ściej po­peł­nia­ne de­mon­stra­cyj­nie na znak pro­te­stu;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) 8 wrze­śnia 1968 r. w cza­sie Cen­tral­nych Do­ży­nek na sto­łecz­nym Sta­dio­nie X-lecia sa­mo­spa­le­nia do­ko­nał Ry­szard Si­wiec, b. żoł­nierz AK.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsãmɔspaˈlɛ̃ɲɛ, AS: sãmospalẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. samozapłon m., samozapalność ż., samopalność ż., samopalenie n., samopodpalenie n., samoopalanie n., samoopalacz m., samopał m.

 przym. samozapalny, samopalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rzad. samopodpalenie

Wiktionary


samospawalny

o me­ta­lach: spa­wa­ją­cy się bez uży­cia spo­i­wa


SJP.pl


samospełniający

rzad­ko: sa­mo­speł­niać się - speł­niać włas­ne ma­rze­nia, aspi­ra­cje


SJP.pl


samospełniać

rzad­ko: sa­mo­speł­niać się - speł­niać włas­ne ma­rze­nia, aspi­ra­cje


SJP.pl


samospełnienie

za­do­wo­le­nie z sie­bie i swo­ich suk­ce­sów


SJP.pl


samospełnić

rzad­ko: sa­mo­speł­nić się - speł­nić włas­ne ma­rze­nia, aspi­ra­cje


SJP.pl


samospis

sa­mo­dziel­ne po­da­nie da­nych do spisu po­wszech­ne­go, zaz­wy­czaj przez in­ter­net, bez udzia­łu urzęd­ni­ka


SJP.pl


samosprzężony

równy swemu sprzę­że­niu ze­spo­lo­ne­mu, np. ma­cierz sa­mos­przę­żo­na; her­mi­tow­ski


SJP.pl


samospłacalny

taki, który zwra­ca kosz­ty po­nie­sio­ne przy jego bu­do­wie lub za­ku­pie


SJP.pl


samospłata

Sa­mos­pła­ta – jest to źró­dło fi­nan­so­wa­nia pod­mio­tów go­spo­dar­czych bę­dą­ce od­wrot­no­ścią pro­ce­su sa­mo­fi­nan­so­wa­nia (fi­nan­so­wa­nia wew­nętrz­ne­go włas­ne­go).

Przed­się­bior­stwa sto­su­ją­ce w swo­jej dzia­łal­no­ści sa­mos­pła­tę uzy­sku­ją okre­ślo­ne dobro, a na­stęp­nie dzię­ki jego ek­splo­a­ta­cji jest w sta­nie wy­ge­ne­ro­wać środ­ki pie­nięż­ne na spła­tę zo­bo­wią­za­nia.

Wikipedia


samostabilizacja

zdol­ność sa­mo­czyn­ne­go po­wro­tu ukła­du do rów­no­wa­gi


SJP.pl


samostanowienie

prawo na­ro­du do sta­no­wie­nia o swoim losie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) de­cy­do­wa­nie o włas­nym losie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Uz­na­nie prawa do sa­mo­sta­no­wie­nia kra­jów arab­skich, za­rów­no w wy­mia­rze po­li­tycz­nym, jak i kul­tu­ro­wym, po­win­no pro­wa­dzić do po­ko­jo­we­go wspó­łist­nie­nia tych kra­jów z pań­stwa­mi Za­cho­du.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsãmɔstãnɔˈvʲjɛ̇̃ɲɛ, AS: sãmostãnovʹi ̯ė̃ńe

Wiktionary


samostanowić

rzad­ko: sta­no­wić o włas­nym losie


SJP.pl


samostart

1. sa­mo­czyn­ny start - po­czą­tek ja­kie­goś dzia­ła­nia; au­to­start;
2. śro­do­wi­sko­wo: pre­pa­rat ułat­wia­ją­cy start sil­ni­ka sa­mo­cho­do­we­go


SJP.pl


samoster

Sa­mo­ster – urzą­dze­nie me­cha­nicz­ne utrzy­mu­ją­ce jacht ża­glo­wy (rzad­ko jacht mo­to­ro­wy) na sta­łym kur­sie wzglę­dem wia­tru po­zor­ne­go. Pier­wot­nie sto­so­wa­ne było w mo­de­lar­stwie.

Pro­blem z sa­mo­ste­row­no­ścią jach­tów utrud­niał że­glu­gę sa­mot­nym że­gla­rzom od za­ra­nia dzie­jów.

Wikipedia


samosterowanie

ste­ro­wać sa­mo­czyn­nie


SJP.pl


samosterować

ste­ro­wać sa­mo­czyn­nie


SJP.pl


samosterujący

ste­ro­wać sa­mo­czyn­nie


SJP.pl


samosterylny

o ro­śli­nie: nie­za­py­la­ją­cy się włas­nym pył­kiem; sa­mo­płon­ny


SJP.pl


samostrzał

1. kusza;
2. broń, z któ­rej pada strzał, gdy zwie­rzę po­trą­ci drut po­łą­czo­ny z me­cha­niz­mem spu­sto­wym


SJP.pl


samoswój

wy­ra­ża­ją­cy na­strój swoj­sko­ści, sa­mo­rod­ny, swo­i­sty


SJP.pl


samosz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka w pół­noc­no-za­chod­niej Ru­mu­nii i w pół­noc­no-wschod­nich Wę­grzech, lewy do­pływ Cisy, pow­sta­je z po­łą­cze­nia Ma­łe­go Sa­mo­szu i Wiel­kie­go Sa­mo­szu;

Wiktionary

Sa­mosz (węg. "Sza­mos", rum. "Someș", niem. "So­mesch" lub "Sa­mosch", łac. "Samus") – rzeka w pół­noc­no-za­chod­niej Ru­mu­nii i w pół­noc­no-wschod­nich Wę­grzech, lewy do­pływ Cisy w zle­wi­sku Morza Czar­ne­go. Dłu­gość – 297 km (246 km w Ru­mu­nii, 51 km na Wę­grzech), po­wierzch­nia zlew­ni – 15 882 km² (15 217 km² w Ru­mu­nii, 665 km² na Wę­grzech). Do dłu­go­ści Sa­mo­szu do­li­cza się czę­sto dłu­gość Ma­łe­go lub Wiel­kie­go Sa­mo­szu, stąd ro­zbież­no­ści w da­nych.

Wikipedia


samosąd

sa­mo­wol­ne uka­ra­nie kogoś z po­mi­nię­ciem po­stę­po­wa­nia są­do­we­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sa­mo­wol­ne osą­dze­nie i uka­ra­nie kogoś za prze­stęp­stwo bez po­stę­po­wa­nia są­do­we­go;

Wiktionary

Sa­mo­sąd, lincz (ang. "lynch") – sa­mo­wol­ne osą­dze­nie i uka­ra­nie dom­nie­ma­ne­go prze­stęp­cy przez osoby do tego nie­u­praw­nio­ne, po­mi­ja­jąc po­stę­po­wa­nie są­do­we.

Za przy­kład sa­mo­są­du może po­słu­żyć spon­ta­nicz­ne wy­ko­na­nie kary śmier­ci przez tłum krót­ko po wzbu­dza­ją­cym silne emo­cje zda­rze­niu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wśród ludzi dy­spo­nu­ją­cych środ­ka­mi i siłą nag­min­nie do­cho­dzi­ło do sa­mo­są­dów, które nawet przez sto­ją­cych na stra­ży prawa kró­lów trak­to­wa­ne były jak nor­mal­ne zja­wi­sko.

Wiktionary


samosłyszalność

sły­sze­nie włas­ne­go głosu w słu­chaw­ce te­le­fo­nu


SJP.pl

Sa­mo­sły­szal­ność (lub efekt lo­kal­ny) – efekt wy­stę­pu­ją­cy w apa­ra­cie te­le­fo­nicz­nym po­le­ga­ją­cy na sły­sze­niu włas­ne­go głosu w słu­chaw­ce te­le­fo­nu. Spo­wo­do­wa­ne jest tym, że prąd wy­pły­wa­ją­cy z mi­kro­fo­nu apa­ra­tu tra­fia do słu­chaw­ki.

Do eli­mi­na­cji zja­wi­ska lo­kal­ne­go wy­ko­rzy­stu­je się układ an­ty­lo­kal­ny np. w po­sta­ci most­ka zrów­no­wa­żo­ne­go, który roz­dzie­la sy­gnał na­da­wa­ny od od­bie­ra­ne­go.

Wikipedia


samotka

sa­mot­ka mar­chwian­ka - ga­tu­nek błon­ków­ki z ro­dzi­ny le­piar­ko­wa­tych


SJP.pl

Sa­mot­ka ("Hy­la­e­us") – ro­dzaj pszczół sa­mot­nych z ro­dzi­ny le­piar­ko­wa­tych (Col­le­ti­dae).

Wikipedia


samotna

ko­bie­ta sa­mot­na, nie­ma­ją­ca bli­skich, opu­szczo­na


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sa­mot­na – skała w gru­pie Skał Mi­row­skich na Wy­ży­nie Czę­sto­chow­skiej
  • Sa­mot­na – skała w miej­sco­wo­ści Mie­ro­szów w Su­de­tach
  • Sa­mot­na – skała wspi­nacz­ko­wa w Po­dzam­czu

Wikipedia


samotnia

1. miej­sce nie­za­miesz­ka­łe, od­lud­ne, w któ­rym ktoś prze­by­wa w sa­mot­no­ści; pu­stel­nia, od­lu­dzie, ustro­nie, bez­lu­dzie;
2. życie sa­mot­ne, odo­sob­nio­ne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miej­sce po­zba­wio­ne obec­no­ści in­nych ludzi

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pu­stel­nia – miej­sce odo­sob­nie­nia
  • Schro­ni­sko PTTK „Sa­mot­nia” – schro­ni­sko tu­ry­stycz­ne w Kar­ko­no­szach
  • Sa­mot­nia – przy­sió­łek wsi Jur­ko­wi­ce w Pol­sce, po­ło­żo­ny w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie sta­szow­skim, w gmi­nie Bo­go­ria
  • Sa­mot­nia – utwór Char­le­sa Dic­ken­sa
    • Sa­mot­nia – film-ekra­ni­za­cja z 1920 roku,
    • Sa­mot­nia – film-ekra­ni­za­cja z 1922 roku,
    • Sa­mot­nia – mi­ni­se­rial-ekra­ni­za­cja z 1959 roku,
    • Sa­mot­nia – mi­ni­se­rial-ekra­ni­za­cja z 1985 roku,
    • Sa­mot­nia – mi­ni­se­rial-ekra­ni­za­cja z 2005 roku,
    • Sa­mot­nia – słu­cho­wi­sko radia BBC.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. samotność ż.

 przym. samotny

Wiktionary


samotnica

ko­bie­ta ży­ją­ca w sa­mot­no­ści, stro­nią­ca od ludzi; sa­mot­nicz­ka, mi­zan­trop­ka


SJP.pl


samotnictwo

życie w odo­sob­nie­niu, z dala od ludzi; sa­mot­ni­ko­stwo, mi­zan­tro­pia, sa­mot­ność, od­ludzt­wo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) cecha sa­mot­ni­ka, stro­nie­nie od ludzi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. samotność ż., samotnik m.

Wiktionary


samotniczek

ko­bie­ta ży­ją­ca w sa­mot­no­ści, stro­nią­ca od ludzi; sa­mot­ni­ca, mi­zan­trop­ka


SJP.pl

Sa­mot­ni­czek ("Bru­ce­pat­ter­so­nius") – ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny ba­weł­nia­ków (Sig­mo­don­ti­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny cho­mi­ko­wa­tych (Cri­ce­ti­dae).

Wikipedia


samotniczka

ko­bie­ta ży­ją­ca w sa­mot­no­ści, stro­nią­ca od ludzi; sa­mot­ni­ca, mi­zan­trop­ka


SJP.pl


samotniczość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest sa­mot­ni­cze; cecha tych, któ­rzy są sa­mot­ni­czy

Wiktionary

Powiązane:

 przym. samotniczy

 przysł. samotniczo

Wiktionary


samotniczy

cha­rak­te­ry­stycz­ny dla sa­mot­ni­ka - osoby stro­nią­cej od ludzi, np. sa­mot­ni­czy tryb życia; pu­stel­ni­czy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z sa­mot­ni­kiem, od­no­szą­cy się do sa­mot­ni­ka

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) odo­sob­nio­ny, sa­mot­ny

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Paweł wiódł sa­mot­ni­czy tryb życia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. samotniczość ż., samotnik m.

 przysł. samotniczo

 przym. samotny

Wiktionary


samotnie

przy­słó­wek

 (1.1) w odo­sob­nie­niu, w sa­mot­no­ści, bez to­wa­rzy­stwa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Le­o­nid Te­li­ga opły­nął sa­mot­nie Zie­mię na drew­nia­nym jach­cie "Opty" w la­tach 1967-1969.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sãˈmɔtʲɲɛ, AS: sãmotʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. samotność ż., sam mrz., samosia ż., samotnik mos./mzw.

 przym. samotny, sam

 zaim. sam

Wiktionary


samotniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: sa­mot­nie


SJP.pl


samotniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: sa­mot­ny


SJP.pl


samotnieć

sta­wać się sa­mot­nym


SJP.pl


samotnik

1. osoba ży­ją­ca w sa­mot­no­ści, stro­nią­ca od ludzi; od­lu­dek, mi­zan­trop;
2. śro­do­wi­sko­wo: że­glarz mor­ski pły­wa­ją­cy sa­mot­nie;
3. slan­go­wo: zło­dziej kie­szon­ko­wy krad­ną­cy bez wspól­ni­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek sa­mot­ny, uni­ka­ją­cy to­wa­rzy­stwa in­nych

 (1.2) żegl. że­glarz pły­wa­ją­cy sa­mot­nie

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Trin­ga ochro­pus|ref=tak., ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny be­ka­so­wa­tych;

 (2.2) zool. zwie­rzę, które żyje poza sta­dem

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • sa­mot­nik (Trin­ga ochro­pus) – ptak wę­drow­ny z ro­dzi­ny be­ka­so­wa­tych
  • sa­mot­nik – osoba uni­ka­ją­ca kon­tak­tów z in­ny­mi
  • sa­mot­nik – gra lo­gicz­na
  • Sa­mot­nik – sztu­ka te­a­tral­na au­tor­stwa Ro­ber­ta An­der­so­na
  • Sa­mot­nik – fran­cu­ski film z 1975
  • Sa­mot­nik – sin­gel bia­ło­ru­skie­go ze­spo­łu pun­kroc­ko­we­go N.R.M.
  • Sa­mot­nik – część wsi Glin­nik w woj. łódz­kim, w pow. zgier­skim, w gmi­nie Zgierz
  • Sa­mot­nik – skała po­ło­żo­na w po­łud­nio­wo-za­chod­niej Pol­sce, w Su­de­tach, w Gó­rach Zło­tych

Wikipedia

Wymowa:

IPA: sãˈmɔtʲɲik, AS: sãmotʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. samotność ż., samotnictwo n.

:: fż. samotniczka ż., samotnica ż.

 przym. samotny, samotniczy

 przysł. samotnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) odludek, pot. dzik, borsuk, pustelnik, samson

 (2.1) stalugwa, brodziec samotny

Wiktionary


samotnikostwo

życie w odo­sob­nie­niu, z dala od ludzi; sa­mot­nict­wo, mi­zan­tro­pia, sa­mot­ność, od­ludzt­wo


SJP.pl


samotno

przy­słó­wek

 (1.1) przest. zob. sa­mot­nie.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po za­cho­dzie zro­bi­ło się im sa­mot­no i po­nu­ro.

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. samotnie

 rzecz. samotność ż.

Wiktionary


samotność

1. od­czu­wa­ny stan braku to­wa­rzy­stwa bli­skiej osoby, opu­szcze­nia przez in­nych;
2. życie w odo­sob­nie­niu, z dala od ludzi; sa­mot­nict­wo, sa­mot­ni­ko­stwo, mi­zan­tro­pia, od­ludzt­wo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) życie w odo­sob­nie­niu, z dala od in­nych ludzi

 (1.2) uczu­cie braku bli­skich osób

Wiktionary

Sa­mot­ność – su­biek­tyw­ny, emo­cjo­nal­ny stan od­czu­wa­nia izo­la­cji spo­łecz­nej i po­czu­cia od­cię­cia od in­nych. Po­ja­wia się i za­ni­ka, gdy zmie­nia się sy­tu­a­cja ży­cio­wa. W przy­pad­ku sa­mot­no­ści chro­nicz­nej jest doś­wiad­cza­na bez wzglę­du na oko­licz­no­ści.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) O Boże, po sied­miu la­tach sa­mot­no­ści, okręt tak bli­sko!

 (1.2) Przy kie­lisz­ku wal­czy­ła ze swą sa­mot­no­ścią.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sãˈmɔtnɔɕt͡ɕ, AS: sãmotność

Wiktionary

Powiązane:

 przym. samotny, sam

 przysł. samotnie, samotno

 rzecz. samotnik m., samotnia ż., sam mrz., samosia ż., samotnictwo n., osamotnienie n.

 zaim. sam

Wiktionary


samotny

1. ży­ją­cy z dala od ludzi, po­zba­wio­ny to­wa­rzy­stwa i bli­sko­ści in­nych, nie­ma­ją­cy ro­dzi­ny, przy­ja­ciół;
2. znaj­du­ją­cy się gdzieś cał­kiem sam, zdany tylko na sie­bie;
3. dzie­ją­cy się, spę­dza­ny, od­by­wa­ny bez obec­no­ści in­nych;
4. nie­ma­ją­cy w nikim wspar­cia, dzie­ją­cy się bez wspar­cia in­nych;
5. nie­ma­ją­cy żony lub nie­ma­ją­ca męża;
6. znaj­du­ją­cy się na od­lu­dziu; ustron­ny, odo­sob­nio­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który jest sam, żyje sa­mot­nie

 (1.2) od­by­wa­ją­cy się bez to­wa­rzy­stwa

 (1.3) wy­lud­nio­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Za­wsze bałam się cho­ro­by, mo­men­tu, w któ­rym będę słaba, bez­sil­na, bez­rad­na i sa­mot­na.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sãˈmɔtnɨ, AS: sãmotny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sam m., samotność ż., osamotnienie n., samotnienie n., samotnik m., samotniczka ż., samotnia ż., samosia ż.

 czas. osamotnić dk., samotnieć ndk.

 przym. sam, samiutki, samiuśki, samotniczy

 przysł. samotnie, samotniczo

 zaim. sam

 temsłow. samo-

Wiktionary


samotok

prze­no­śnik wał­ko­wy do tran­spor­tu wy­ro­bów wal­co­wa­nych


SJP.pl


samotracki

→ Sa­mo­tra­ka


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Sa­mo­tra­ką, do­ty­czą­cy Sa­mo­tra­ki

Wiktionary

Patrz:

Samotraka

Powiązane:

 rzecz. Samotraka ż.

Wiktionary


samotraka

grec­ka wyspa na Morzu Trac­kim


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wyspa grec­ka na Morzu Trac­kim;

 (1.2) geogr. adm. gmina w Gre­cji;

 (1.3) geogr. mia­sto w Gre­cji

Wiktionary

Sa­mo­tra­ka (gr. Σαμοθράκη – trb. "Sa­mo­tra­ki"); w kon­tek­ście okre­su kla­sycz­ne­go także Sa­mo­tra­ke, Samothrákē – wyspa grec­ka na Morzu Trac­kim (pół­noc­na część Morza Egej­skie­go); w ad­mi­ni­stra­cji zde­cen­tra­li­zo­wa­nej Ma­ce­do­nia-Tra­cja, w re­gio­nie Ma­ce­do­nia Wsch. i Tra­cja, w jed­nost­ce re­gio­nal­nej Ewros, w gmi­nie Sa­mo­tra­ka; o po­wierzch­ni 178 km², gó­rzy­sta – wzno­szą­ca się na 1611 m n.p.m.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nike z Sa­mo­tra­ki, zna­le­zio­na w 1863 r., jest jedną z naj­słyn­niej­szych i naj­bar­dziej roz­poz­na­wal­nych rzeźb na świe­cie.

 (1.3) Diana miesz­ka w Sa­mo­tra­ce od 1975 roku.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. samotracki

Wiktionary


samotrawienie

roz­kład ko­mó­rek i tka­nek or­ga­niz­mu pod wpły­wem włas­nych en­zy­mów hy­dro­li­tycz­nych; au­to­li­za, sa­mo­roz­pu­szcza­nie


SJP.pl


samotrzask

pu­łap­ka do chwy­ta­nia zwie­rząt i pta­ków, za­my­ka­ją­ca się au­to­ma­tycz­nie; po­trzask


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sa­mo­trzask – wieś w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie wę­grow­skim, w gmi­nie Ło­chów
  • Sa­mo­trzask – osada leśna w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie wę­grow­skim, w gmi­nie Ło­chów

Wikipedia


samotrzeci

daw­niej: bę­dą­cy w to­wa­rzy­stwie dwóch osób, jeden z trzech


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) daw. bę­dą­cy w to­wa­rzy­stwie dwóch osób, jeden z trzech

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kir­kor sa­mo­trze­ci / Chwy­ta dło­nią ko­nio­wi kró­lew­skie­mu cugle, / Krzy­cząc: srogi ty­ra­nie! trze­ma za­bój­stwa­mi / Do­sze­dłeś aż do tronu: idź w pie­kło!

 (1.1) Świę­to­pełk sa­mo­trze­ci schro­nił się do zamku Ki­jow­skie­go, woj­sko zaś jego czę­ścią wy­gi­nę­ło, czę­ścią do­sta­ło się do nie­wo­li.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsãmɔˈṭʃɛt͡ɕi, AS: sãmoṭšeći

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. samotrzeć

Wiktionary


samotrzeć

daw­niej: we trzech, we troje


SJP.pl

przy­słó­wek li­czeb­ni­ko­wy

 (1.1) daw. tylko w trzy osoby; we trzech, we troje; sam z dwoma in­ny­mi oso­ba­mi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. samotrzeci

Wiktionary


samouctwo

sa­mo­dziel­ne (bez po­mo­cy na­u­czy­cie­li, a cza­sa­mi nawet po­dręcz­ni­ków) zdo­by­wa­nie wie­dzy


SJP.pl


samouczek

po­dręcz­nik do sa­mo­dziel­nej nauki ja­kie­goś przed­mio­tu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) po­dręcz­nik przy­sto­so­wa­ny do sa­mo­dziel­ne­go ucze­nia się

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsãmɔˈwut͡ʃɛk, AS: sãmou̯uček

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. samouk m.

Wiktionary


samouczenie

pro­ces ucze­nia się sa­mo­dziel­nie


SJP.pl


samouczkowy

→ sa­mo­u­czek


SJP.pl

Patrz:

samouczek

samouczący

taki, który sam uczy (się)


SJP.pl


samoudręczanie

drę­cze­nie sa­me­go sie­bie; sa­mo­u­drę­cze­nie, sa­mo­u­drę­ka


SJP.pl


samoudręczenie

drę­cze­nie sa­me­go sie­bie; sa­mo­u­drę­cza­nie, sa­mo­u­drę­ka


SJP.pl


samoudręka

drę­cze­nie sa­me­go sie­bie; sa­mo­u­drę­cza­nie, sa­mo­u­drę­cze­nie


SJP.pl


samouk

osoba uczą­ca się cze­goś bez po­mo­cy na­u­czy­cie­la; au­to­dy­dak­ta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ktoś, kto uczy się sa­mo­dziel­nie, bez po­mo­cy na­u­czy­cie­la

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sãˈmɔwuk, AS: sãmou̯uk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. samouczek m., samouctwo n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) autodydakta

Wiktionary


samoukaranie

do­bro­wol­ne pod­da­nie się karze


SJP.pl


samouleczalny

o cho­ro­bie: taka, która sa­mo­czyn­nie mija, bez po­mo­cy leków; au­to­te­ra­pe­u­tycz­ny


SJP.pl


samoulepszać

o niek­tó­rych sto­pach me­ta­li: sa­mo­u­lep­szać się - sa­mo­rzut­nie zwięk­szać twar­dość i wy­trzy­ma­łość


SJP.pl


samoulepszyć

o niek­tó­rych sto­pach me­ta­li: sa­mo­u­lep­szyć się - sa­mo­rzut­nie zwięk­szyć twar­dość i wy­trzy­ma­łość


SJP.pl


samoumartwiać

sa­mo­u­mart­wiać się - umart­wiać sa­me­go sie­bie


SJP.pl


samoumartwienie

sa­mo­u­mart­wić się - umart­wić sa­me­go sie­bie


SJP.pl


samoumartwić

sa­mo­u­mart­wić się - umart­wić sa­me­go sie­bie


SJP.pl


samounicestwiać

sa­mo­u­ni­ce­stwiać się - uni­ce­stwiać sa­me­go sie­bie


SJP.pl


samounicestwienie

rzad­ko: uni­ce­stwie­nie sa­me­go sie­bie; au­to­de­struk­cja


SJP.pl


samounicestwić

sa­mo­u­ni­ce­stwić się - uni­ce­stwić sa­me­go sie­bie


SJP.pl


samouniżenie

rzad­ko: uni­że­nie sa­me­go sie­bie; sa­mo­po­ni­że­nie


SJP.pl


samoutlenianie

rzad­ko: sa­mo­ut­le­niać się - ut­le­niać się sa­mo­czyn­nie


SJP.pl


samoutleniać

rzad­ko: sa­mo­ut­le­niać się - ut­le­niać się sa­mo­czyn­nie


SJP.pl


samoutlenienie

rzad­ko: sa­mo­ut­le­nić się - ut­le­nić się sa­mo­czyn­nie


SJP.pl


samoutlenić

rzad­ko: sa­mo­ut­le­nić się - ut­le­nić się sa­mo­czyn­nie


SJP.pl


samoutwardzalny

za­wie­ra­ją­cy ut­war­dzacz


SJP.pl


samouwielbienie

za­chwyt nad sobą, uwiel­bie­nie sa­me­go sie­bie; au­to­fi­lia, nar­cyzm


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) uwiel­bie­nie sa­me­go sie­bie lub za­chwyt nad sobą

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsãmɔwuvʲjɛlˈbʲjɛ̇̃ɲɛ, AS: sãmou̯uvʹi ̯elbʹi ̯ė̃ńe

Wiktionary


samouwolnienie

uciecz­ka z miej­sca odo­sob­nie­nia (wię­zie­nia, aresz­tu, kon­wo­ju)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) praw. sa­mo­wol­ne, nie­le­gal­ne opu­szcze­nie za­kła­du kar­ne­go przez ska­za­ne­go;

Wiktionary

Sa­mo­u­wol­nie­nie (pot. uciecz­ka z wię­zie­nia) – prze­stęp­stwo skie­ro­wa­ne prze­ciw­ko wy­mia­ro­wi spra­wied­li­wo­ści, po­le­ga­ją­ce na sa­mo­wol­nym, nie­le­gal­nym opu­szcze­niu za­kła­du kar­ne­go przez ska­za­ne­go (lub uka­ra­ne­go) orze­cze­niem sądu na karę po­zba­wie­nia wol­no­ści (karę aresz­tu lub aresz­tu woj­sko­we­go).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Oprócz do­tych­cza­so­we­go za­rzu­tu pa­ser­stwa, zo­sta­ną mu po­sta­wio­ne za­rzu­ty sa­mo­u­wol­nie­nia i po­słu­gi­wa­nia się cu­dzym do­wo­dem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wolność m., uwalnianie n., uwolnienie n.

 czas. uwalniać ndk., uwolnić dk.

 przym. wolny

Wiktionary


samowar

me­ta­lo­we na­czy­nie do pa­rze­nia her­ba­ty, po­pu­lar­ne w Rosji i Ira­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. urzą­dze­nie do przy­go­to­wy­wa­nia her­ba­ty – ze zbior­ni­kiem do go­to­wa­nia wody, kra­ni­kiem i miej­scem do pod­grze­wa­nia czaj­nicz­ka;

Wiktionary

Sa­mo­war (ros. "самовар") – urzą­dze­nie do przy­go­to­wy­wa­nia her­ba­ty, cha­rak­te­ry­stycz­ne szcze­gól­nie dla Rosji, Azer­bej­dża­nu i Iranu. Kla­sycz­na kon­struk­cja skła­da się ze zbior­ni­ka na wodę, przez który prze­cho­dzi pio­no­wo rura na wę­giel drzew­ny, z rusz­tem u dołu. W dol­nej czę­ści zbior­ni­ka sa­mo­wa­ra znaj­du­je się kra­nik do spu­szcza­nia wody, a u góry miej­sce na czaj­ni­czek na esen­cję. Znane w świe­cie wyt­wór­nie sa­mo­wa­rów znaj­du­ją się w Tule, Mosk­wie i Pe­ters­bur­gu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) (…) a potem przez ja­kieś sie­nie i ko­ry­ta­rze do­tar­li­śmy do ob­szer­ne­go po­ko­ju, gdzie wokół stołu, na któ­rym stał dy­mią­cy sa­mo­war, zgro­ma­dzi­ła się ro­dzi­na ro­syj­skich po­tom­ków (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sãˈmɔvar, AS: sãmovar

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. samowarek m.

 przym. samowarowy

Wiktionary


samowarek

zdrob­nie­nie od: sa­mo­war


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: sa­mo­war

 (1.2) mały sa­mo­war

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. samowar mrz.

 przym. samowarowy

Wiktionary


samowarowy

→ sa­mo­war


SJP.pl

Patrz:

samowar

samoweryfikacja

spraw­dza­nie sie­bie sa­me­go; sa­mo­o­ce­na


SJP.pl


samowiedny

daw­niej: ma­ją­cy sa­mo­wie­dzę, świa­do­my


SJP.pl


samowiedza

w psy­cho­lo­gii: wie­dza o samym sobie; sa­mo­poz­na­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) psych. wie­dza zdo­by­ta pod­czas na­by­wa­nia doś­wia­dzeń i poz­na­wa­nia sa­me­go sie­bie;

Wiktionary

Sa­mo­wie­dza – w psy­cho­lo­gii to ze­spół prze­ko­nań i war­to­ści od­no­szą­cych się do włas­ne­go funk­cjo­no­wa­nia oso­bi­ste­go jed­nost­ki, a także psy­cho­lo­gicz­ne po­ję­cie włas­ne­go "ja" z ce­cha­mi cha­rak­te­ru, które wpły­wa­ją na my­śle­nie, uczu­cia, dzia­ła­nia.

Wie­dza o sobie samym (sa­mo­wie­dza) wraz z wie­dzą o świe­cie na­tu­ral­nym i wie­dzą o lu­dziach two­rzy wie­dzę in­dy­wi­du­al­ną.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sa­mo­wie­dza o doś­wiad­cze­niu to­ta­li­tar­nym, które nas prze­cież uksz­tał­to­wa­ło, ni­ko­mu dziś nie jest po­trzeb­na, boć prze­cież nikt tu ko­mu­nie nie uległ i wszy­scy z nią wal­czy­li.

 (1.1) Zwy­kło się sa­mo­wie­dzę poety, jego pro­gram ar­ty­stycz­ny – re­a­li­zo­wa­ny po­ez­ją, okre­ślać sło­wem: po­e­ty­ka.

Wiktionary


samowity

prze­sta­rza­łe: na­tu­ral­ny, przy­ro­dzo­ny


SJP.pl


samowiązałka

ma­szy­na rol­ni­cza do au­to­ma­tycz­ne­go wią­za­nia sno­pów


SJP.pl


samowola

1. po­stę­po­wa­nie tylko we­dług włas­nej woli, igno­ro­wa­nie czy­ichś na­ka­zów, prawa; swa­wo­la, sa­mo­wol­ność;
2. czyn bę­dą­cy wy­ni­kiem ta­kiej po­sta­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­stę­po­wa­nie je­dy­nie we­dług włas­nej woli, bez li­cze­nia się z in­ny­mi czy lek­ce­wa­żąc prawo

 (1.2) czyn wy­ra­ża­ją­cy sa­mo­wo­lę (1.1)

Wiktionary

Sa­mo­wo­la ( Самоволя) – wieś na Ukra­i­nie w re­jo­nie wło­dzi­mier­skim ob­wo­du wo­łyń­skie­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zo­bacz, jak po­przez sa­mo­wo­lę pol­skiej szlach­ty nasz kraj prze­cho­dził w nie­byt.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. samowolność ż.

:: zdrobn. samowolka ż.

 przym. samowolny

 przysł. samowolnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nieposłuszeństwo, anarchia, niezdyscyplinowanie, samowolność, sobiepaństwo, swawola, woluntaryzm

 (1.2) nieposłuszeństwo

Wiktionary


samowolka

1. po­tocz­nie: po­stę­po­wa­nie wy­łącz­nie we­dług włas­nej woli, bez li­cze­nia się z za­ka­za­mi i obo­wią­zu­ją­cym pra­wem; sa­mo­wo­la;
2. efekt po­stę­po­wa­nia niez­god­ne­go z za­sa­da­mi


SJP.pl


samowolnie

przy­słó­wek

 (1.1) z włas­nej tylko woli, nie li­cząc się z in­ny­mi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. samowola ż., samowolka ż., samowolność ż.

 przym. samowolny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) arbitralnie, własnowolnie, przest. swawolnie

Wiktionary


samowolniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: sa­mo­wol­nie


SJP.pl


samowolność

po­stę­po­wa­nie tylko we­dług włas­nej woli, igno­ro­wa­nie czy­ichś na­ka­zów, prawa; swa­wo­la, sa­mo­wo­la


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest sa­mo­wol­ne; cecha tych, któ­rzy są sa­mo­wol­ni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. samowolny

 przysł. samowolnie

 rzecz. samowola ż.

Wiktionary


samowolny

książ­ko­wo:
1. po­stę­pu­ją­cy tylko we­dług włas­nej woli, dzia­ła­ją­cy wbrew za­ka­zom i prze­pi­som; nie­po­słusz­ny, nie­zdy­scy­pli­no­wa­ny;
2. bę­dą­cy wy­ra­zem sa­mo­wo­li, np. sa­mo­wol­ny czyn


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) po­stę­pu­ją­cy we­dług włas­nej woli, nie li­cząc się z in­ny­mi, z prze­pi­sa­mi

 (1.2) świad­czą­cy o sa­mo­wol­nej (1.1) po­sta­wie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. samowola ż., samowolka ż., samowolność ż.

 przysł. samowolnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) arbitralny, niesubordynowany, niezdyscyplinowany, sobiepański, własnowolny

 (1.2) arbitralny, bezprawny, niesubordynowany, sobiepański, woluntarystyczny, własnowolny

Wiktionary


samowspółczucie

życz­li­we i ro­zu­mie­ją­ce po­dej­ście do sa­me­go sie­bie w trud­nych chwi­lach


SJP.pl

Sa­mow­spół­czu­cie (ang. "self-com­pas­sion") – po­ję­cie bliź­nia­cze do współ­czu­cia (bycie po­ru­szo­nym cier­pie­niem dru­giej osoby), lecz kie­ro­wa­ne do sa­me­go sie­bie, za­miast in­nych. Jest to ak­cep­ta­cja na prze­ży­wa­nie włas­ne­go bólu (za­miast wy­par­cia) oraz mo­ty­wa­cja do zła­go­dze­nia go, aby po­pra­wić włas­ny do­bro­stan.

Wikipedia


samowtór

daw­niej: w to­wa­rzy­stwie jed­nej osoby; we dwoje, we dwóch


SJP.pl


samowychowanie

umie­jęt­ność wpły­wu na włas­ny roz­wój, przej­mo­wa­nie za­da­nia roz­wi­ja­nia i kształ­to­wa­nia kwa­li­fi­ka­cji we włas­nym za­kre­sie; sa­moksz­tał­ce­nie, au­to­e­du­ka­cja


SJP.pl

Sa­mo­wy­cho­wa­nie – sa­mo­rzut­na praca czło­wie­ka nad uksz­tał­to­wa­niem włas­ne­go po­glą­du na świat, włas­nych po­staw, cech cha­rak­te­ru i włas­nej oso­bo­wo­ści – sto­sow­nie do za­ło­żo­nych kry­te­riów, wzo­rów oraz ide­a­łów. Roz­wi­ja­nie w pro­ce­sie wy­cho­wa­nia ro­dzin­ne­go czy szkol­ne­go mo­ty­wa­cji po­bu­dza­ją­cej dzie­ci i mło­dzież do pracy nad sobą jest dzia­ła­niem, które zwie­lo­krot­nia wpływ wy­cho­waw­czy ro­dzi­ny i szko­ły.

Wikipedia


samowyleczenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) sa­mo­ist­ne ustą­pie­nie ob­ja­wów cho­ro­bo­wych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W przy­pad­ku krę­czu uło­że­nio­we­go zaz­wy­czaj na­stę­pu­je sa­mo­wy­le­cze­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyleczenie n.

Wiktionary


samowylewajka

w że­glar­stwie: przy­rząd do sa­mo­czyn­ne­go usu­wa­nia wody z jach­tu, dzia­ła­ją­cy pod­czas jego ruchu na za­sa­dzie ssa­nia


SJP.pl


samowyrób

po­zy­ska­nie drew­na kosz­tem na­byw­cy


SJP.pl


samowystarczalność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest sa­mo­wy­star­czal­ne; cecha tych, któ­rzy są sa­mo­wy­star­czal­ni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. samowystarczalny

 przysł. samowystarczalnie

Wiktionary


samowystarczalny

za­spo­ka­ja­ją­cy włas­ne po­trze­by bez po­mo­cy in­nych


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) mo­gą­cy sam za­spo­ko­ić wszyst­kie swe po­trze­by

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) — Je­ste­śmy cał­ko­wi­cie sa­mo­wy­star­czal­ni - mówi z dumą Giao Che Nat. — Lu­dzie pra­cu­ją w ko­o­pe­ra­ty­wach — mamy spół­dziel­nie: ry­bac­ką, pie­kar­ską, sto­lar­ską, re­sta­u­ra­cyj­ną.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. samowystarczalność ż.

Wiktionary


samowywołujący

sa­mo­wy­wo­łu­ją­cy się - taki, który sam się wy­wo­łu­je, np. sa­mo­wy­wo­łu­ją­cy się po­la­ro­id


SJP.pl


samowyzwalacz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fot. me­cha­nizm lub funk­cjo­nal­ność opro­gra­mo­wa­nia apa­ra­tu fo­to­gra­ficz­ne­go poz­wa­la­ją­ca na wyz­wo­le­nie spu­stu sa­mo­czyn­nie po okre­ślo­nym cza­sie;

Wiktionary

Sa­mo­wyz­wa­lacz – urzą­dze­nie zaz­wy­czaj wbu­do­wa­ne w kla­sycz­ny apa­rat fo­to­gra­ficz­ny lub ele­ment opro­gra­mo­wa­nia cy­fro­we­go apa­ra­tu fo­to­gra­ficz­ne­go, poz­wa­la­ją­ce na usta­wie­nie war­to­ści opóź­nie­nia mo­men­tu wyz­wo­le­nia mi­gaw­ki. Sa­mo­wyz­wa­la­cza używa się po unie­ru­cho­mie­niu wy­ce­lo­wa­ne­go apa­ra­tu, zwy­kle przy po­mo­cy mon­ta­żu na sta­ty­wie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bez sta­ty­wu nie za­re­je­stru­je­my też ujęć do stwo­rze­nia pa­no­ra­my z praw­dzi­we­go zda­rze­nia, nie mó­wiąc już o wy­go­dzie ko­rzy­sta­nia z pod­no­sze­nia lu­stra i sa­mo­wyz­wa­la­cza.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. samowyzwalanie n., samowyzwolenie n.

 czas. samowyzwalać ndk., samowyzwolić dk.

 przym. samowyzwoleńczy

Wiktionary


samowyzwalać

rzad­ko: sa­mo­wyz­wa­lać się - wyz­wa­lać się sa­mo­czyn­nie


SJP.pl


samowyzwolenie

rzad­ko: sa­mo­wyz­wo­lić się - wyz­wo­lić się sa­mo­czyn­nie


SJP.pl


samowyzwolić

rzad­ko: sa­mo­wyz­wo­lić się - wyz­wo­lić się sa­mo­czyn­nie


SJP.pl


samowzbudny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) fiz. ma­ją­cy wła­ści­wość spon­ta­nicz­ne­go wyt­wa­rza­nia drgań, nie­za­leż­nie od dzia­ła­nia zew­nętrz­nych czyn­ni­ków

Wiktionary


samowładca

wład­ca nie­o­gra­ni­czo­ny, ab­so­lut­ny; au­to­kra­tor, au­to­kra­ta, je­dy­no­wład­ca, jed­no­wład­ca


SJP.pl


samowładczy

→ sa­mo­wład­ca


SJP.pl

Patrz:

samowładca

samowładczyni

wład­czy­ni nie­o­gra­ni­czo­na, ab­so­lut­na


SJP.pl


samowładny

przy­miot­nik

 (1.1) przest. ma­ją­cy nie­o­gra­ni­czo­ną wła­dzę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Trze­ba skoń­czyć z sa­mo­wład­ną ty­ra­nią, wpro­wa­dzić mo­nar­chię kon­sty­tu­cyj­ną, a po niej de­mo­kra­cję…

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. samowładca mos., samowładczyni ż., samowładztwo n., samowładza ż., samowładność ż.

 przym. samowładczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. samowładczy; despotyczny

Wiktionary


samowładza

nie­o­gra­ni­czo­na wła­dza jed­nej osoby, spra­wo­wa­na bez kon­tro­li i po­dzia­łu kom­pe­ten­cji


SJP.pl


samowładztwo

forma rzą­dów, w któ­rej nie­o­gra­ni­czo­na wła­dza na­le­ży do jed­ne­go czło­wie­ka i jest spra­wo­wa­na poza ja­ką­kol­wiek kon­tro­lą spo­łecz­ną; je­dy­no­władzt­wo, ab­so­lu­tyzm, au­to­kra­tyzm, au­to­kra­cja, au­tar­chia (rza­dziej)


SJP.pl


samozachwyt

za­chwy­ca­nie się samym sobą


SJP.pl


samozaciskający

sa­mo­czyn­nie się za­ci­ska­ją­cy; sa­mo­za­ci­sko­wy


SJP.pl


samozaciskowy

sa­mo­czyn­nie się za­ci­ska­ją­cy; sa­mo­za­ci­ska­ją­cy


SJP.pl


samozadowolenie

za­do­wo­le­nie z sa­me­go sie­bie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) za­do­wo­le­nie z sa­me­go sie­bie

Wiktionary


samozadowolony

za­do­wo­lo­ny z sie­bie


SJP.pl


samozagrzać

sa­mo­za­grzać się - za­grzać się sa­mo­czyn­nie przez na­gro­ma­dzo­ną sub­stan­cję or­ga­nicz­ną, czę­sto przy udzia­le bak­te­rii


SJP.pl


samozagrzewać

sa­mo­za­grze­wać się - za­grze­wać się sa­mo­czyn­nie przez na­gro­ma­dzo­ną sub­stan­cję or­ga­nicz­ną, czę­sto przy udzia­le bak­te­rii


SJP.pl


samozagłada

zni­szcze­nie sa­me­go sie­bie


SJP.pl


samozamykacz

urzą­dze­nie sto­so­wa­ne do sa­mo­czyn­ne­go za­my­ka­nia się drzwi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) urzą­dze­nie do przy­my­ka­nia drzwi przez me­cha­nizm sprę­ży­no­wy

Wiktionary


samozamykający

taki, który za­my­ka się au­to­ma­tycz­nie, sa­mo­czyn­nie


SJP.pl


samozamykanie

sa­mo­czyn­ne za­my­ka­nie


SJP.pl


samozaopatrzać

sa­mo­za­o­pa­trzać się - za­o­pa­try­wać sa­me­go sie­bie


SJP.pl


samozaopatrzenie

sa­mo­za­o­pa­trzyć się - za­o­pa­trzyć sa­me­go sie­bie


SJP.pl


samozaopatrzyć

sa­mo­za­o­pa­trzyć się - za­o­pa­trzyć sa­me­go sie­bie


SJP.pl


samozaoranie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) slang. sy­tu­a­cja, w któ­rej uczest­nik dy­sku­sji używa ar­gu­men­tów kom­pro­mi­tu­ją­cych jego sa­me­go, lub sta­no­wi­sko, które re­pre­zen­tu­je

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. orka ż., oranie n., zaoranie n.

 czas. zaorywać, zaorać dk., orać ndk.

 przym. orkowy, zaorany

Wiktionary


samozaorany

po­tocz­nie: taki, który się sa­mo­za­o­rał (skom­pro­mi­to­wał się)


SJP.pl


samozaorać

po­tocz­nie: sa­mo­za­o­rać się - skom­pro­mi­to­wać się, po­sta­wić się w złym świet­le


SJP.pl


samozapalający

sa­mo­za­pa­lać się - za­pa­lać się sa­mo­czyn­nie


SJP.pl


samozapalanie

sa­mo­za­pa­lać się - za­pa­lać się sa­mo­czyn­nie


SJP.pl


samozapalać

sa­mo­za­pa­lać się - za­pa­lać się sa­mo­czyn­nie


SJP.pl


samozapalenie

sa­mo­za­pa­lić się - za­pa­lić się sa­mo­czyn­nie


SJP.pl


samozapalić

sa­mo­za­pa­lić się - za­pa­lić się sa­mo­czyn­nie


SJP.pl


samozapalny

za­pa­la­ją­cy się sa­mo­czyn­nie


SJP.pl


samozaparcie

upór, nie­u­stę­pli­wość w dą­że­niu do celu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wy­rze­cze­nie się spraw oso­bi­stych, poś­wię­ce­nie ich dla ja­kich wyż­szych celów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Praw­dzi­wa to­le­ran­cja wy­ma­ga wy­sił­ku i pracy. Można nawet po­wie­dzieć wię­cej — i sa­mo­za­par­cia.

 (1.1) Przy­kład praw­dzi­we­go bo­ha­ter­stwa i sa­mo­za­par­cia daje Szmidt. Od pier­wszej chwi­li aż do ostat­niej za­wsze pa­mię­ta o wszyst­kich, nigdy o sobie.

 (1.1) W sło­wach, znaj­dzie się wiele ludzi, któ­rzy na­du­ży­wa­ją szum­nie ty­tu­łu przy­ja­ciół ludu, lecz skoro zstą­pi­my w za­kres ofia­ry i sa­mo­za­par­cia, nie są to za­wsze ci sami lu­dzie, któ­rzy tak do­brze ro­zu­mie­ją obo­wiąz­ki i god­ność.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wytrwałość

Wiktionary


samozapisujący

sa­mo­za­pi­sy­wać się - za­pi­sy­wać się sa­mo­czyn­nie


SJP.pl


samozapisywać

sa­mo­za­pi­sy­wać się - za­pi­sy­wać się sa­mo­czyn­nie


SJP.pl


samozapylający

u niek­tó­rych ro­ślin: sa­mo­za­py­lać się - za­py­lać się włas­nym pył­kiem


SJP.pl


samozapylanie

u niek­tó­rych ro­ślin: sa­mo­za­py­lać się - za­py­lać się włas­nym pył­kiem


SJP.pl


samozapylać

u niek­tó­rych ro­ślin: sa­mo­za­py­lać się - za­py­lać się włas­nym pył­kiem


SJP.pl


samozapylenie

u niek­tó­rych ro­ślin: sa­mo­za­py­lić się - za­py­lić się włas­nym pył­kiem


SJP.pl


samozapylić

u niek­tó­rych ro­ślin: sa­mo­za­py­lić się - za­py­lić się włas­nym pył­kiem


SJP.pl


samozapylony

o niek­tó­rych ro­śli­nach: za­py­lo­ny włas­nym pył­kiem


SJP.pl


samozapłodnienie

za­płod­nie­nie ko­mór­ki ja­jo­wej przez plem­nik po­cho­dzą­cy z tego sa­me­go or­ga­niz­mu


SJP.pl


samozapłon

Sa­mo­za­płon – sa­mo­rzut­ne za­po­cząt­ko­wa­nie pro­ce­su spa­la­nia bez za­i­ni­cjo­wa­nia go za po­mo­cą ognia lub iskry. Tem­pe­ra­tu­ra, przy któ­rej dana sub­stan­cja ulega sa­mo­za­pło­no­wi to tem­pe­ra­tu­ra sa­mo­za­pło­nu.

Przy­kła­dy sa­mo­za­pło­nu na­stę­pu­ją­ce­go bez pod­grze­wa­nia mie­sza­nin.

Wikipedia


samozapłonowy

→ sa­mo­za­płon


SJP.pl

Patrz:

samozapłon

samozaspokojenie

po­draż­nia­nie włas­nych na­rzą­dów płcio­wych w celu za­spo­ko­je­nia po­trzeb sek­su­al­nych; ma­stur­ba­cja, sa­mog­wałt, ip­sa­cja, ona­nizm


SJP.pl


samozatopienie

Sa­mo­za­to­pie­nie – akt zni­szcze­nia lub po­waż­ne­go usz­ko­dze­nia jed­nost­ki pły­wa­ją­cej przez włas­ną za­ło­gę, po­le­ga­ją­cy na umoż­li­wie­niu do­sta­nia się wody do wnę­trza ka­dłu­ba.

Do­ko­nu­je się go przez ot­war­cie za­wo­rów den­nych lub wy­ko­na­nie wyrwy w ka­dłu­bie, np. przy po­mo­cy ma­te­ria­łów wy­bu­cho­wych, ewen­tu­al­nie także zni­szcze­nie wy­po­sa­że­nia i me­cha­niz­mów lub pod­pa­le­nie.

Wikipedia


samozatracenie

za­tra­ce­nie sa­me­go sie­bie


SJP.pl


samozatrucie

za­tru­cie or­ga­niz­mu


SJP.pl


samozatrudnienie

sy­tu­a­cja, w któ­rej osoba roz­po­czy­na dzia­łal­ność go­spo­dar­czą na włas­ny ra­chu­nek, na włas­ne ry­zy­ko i na włas­ną od­po­wie­dzial­ność


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pod­ję­cie dzia­łal­no­ści go­spo­dar­czej przez osobę fi­zycz­ną na włas­ny ra­chu­nek i od­po­wie­dzial­ność;

Wiktionary

Sa­mo­za­trud­nie­nie – sy­tu­a­cja, w któ­rej osoba fi­zycz­na po­dej­mu­je dzia­łal­ność go­spo­dar­czą na włas­ny ra­chu­nek, włas­ną od­po­wie­dzial­ność i na włas­ne ry­zy­ko.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Włas­na dzia­łal­ność go­spo­dar­cza na­zy­wa­na bywa cza­sem „sa­mo­za­trud­nie­niem”, cho­ciaż pol­skie prawo nie za­wie­ra de­fi­ni­cji tego po­ję­cia. W prak­ty­ce mia­nem tym okre­śla się jed­no­o­so­bo­wą dzia­łal­ność go­spo­dar­czą, jed­no­o­so­bo­wą firmę czy przed­się­bior­stwo, przy czym osoba po­dej­mu­ją­ca tego ro­dza­ju dzia­łal­ność czyni to na włas­ny ra­chu­nek i ry­zy­ko.

 (1.1) Sa­mo­za­trud­nie­nie jako dobry po­mysł na swoje życie upa­tru­je już 26,5 proc. an­kie­to­wa­nych.

Wiktionary


samozatrudniona

po­dej­mu­ją­cy dzia­łal­ność go­spo­dar­czą na włas­ny ra­chu­nek, na włas­ne ry­zy­ko i na włas­ną od­po­wie­dzial­ność


SJP.pl


samozatrudniony

osoba roz­po­czy­na­ją­ca dzia­łal­ność go­spo­dar­czą na włas­ny ra­chu­nek, na włas­ne ry­zy­ko i na włas­ną od­po­wie­dzial­ność


SJP.pl


samozbierający

w rol­nict­wie: taki, który sa­mo­czyn­nie zbie­ra plony


SJP.pl


samozbiór

udo­stęp­nia­nie przez rol­ni­ka lub sa­dow­ni­ka swo­jej plan­ta­cji kon­su­men­tom, któ­rzy włas­no­ręcz­nie zbie­ra­ją owoce i wa­rzy­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) idea ku­po­wa­nia pło­dów rol­nych po­przez sa­mo­dziel­ny zbiór z pola

Wiktionary


samozerwalność

miara wy­trzy­ma­ło­ści włó­kien i przędz na zer­wa­nie; sa­moz­ryw


SJP.pl

Sa­mo­zer­wal­ność, sa­moz­ryw – jedna z miar wy­trzy­ma­ło­ści ma­te­ria­łów, de­fi­nio­wa­na jako dłu­gość swo­bod­nie zwi­sa­ją­ce­go od­cin­ka tego ma­te­ria­łu, przy któ­rej na­stę­pu­je jego zer­wa­nie pod włas­nym cię­ża­rem. Jed­nost­ką miary jest ki­lo­metr.

Dla pa­pie­ru jej war­tość za­le­ży od dłu­go­ści i wy­trzy­ma­ło­ści włó­kien, oraz od zwar­to­ści struk­tu­ry wy­ro­bu.

Wikipedia


samoznaczący

wyraz sa­moz­na­czą­cy (au­to­se­man­tycz­ny) - wyraz zna­cze­nio­wo sa­mo­dziel­nie in­for­mu­ją­cy o obiek­tach wy­stę­pu­ją­cych w rze­czy­wi­sto­ści


SJP.pl


samozniszczalny

ule­ga­ją­cy zni­szcze­niu sa­mo­czyn­nie


SJP.pl


samozniszczenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zni­szcze­nie sie­bie sa­me­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sondy zwia­dow­cze po usz­ko­dze­niu za­wsze uru­cha­mia­ły me­cha­nizm sa­moz­ni­szcze­nia.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) autodestrukcja

Wiktionary


samozryw

miara wy­trzy­ma­ło­ści włó­kien i przędz na zer­wa­nie; sa­mo­zer­wal­ność


SJP.pl


samozwaniec

osoba bez­praw­nie przej­mu­ją­ca wła­dzę; uzur­pa­tor


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) książk. osoba, która przy­wła­szcza sobie bez­praw­nie jakiś tytuł, god­ność albo sta­no­wi­sko

Wiktionary

Sa­moz­wa­niec – osoba przy­wła­szcza­ją­ca sobie jakiś tytuł lub god­ność.

Zja­wi­sko znane jest w róż­nych kul­tu­rach, m.in. jako po­da­wa­nie się za „praw­dzi­we­go” wład­cę lub za świę­te­go.

Szcze­gól­ne­go roz­ma­chu zja­wi­sko to na­bra­ło od cza­sów Smuty w Rosji, sta­jąc się zja­wi­skiem cha­rak­te­ry­stycz­nym dla kul­tu­ry i men­tal­no­ści ro­syj­skiej.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. samozwaństwo n., Samozwaniec m./ż.

:: fż. samozwanka ż.

 przym. samozwańczy

 przysł. samozwańczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) uzurpator

Wiktionary


samozwańczy

bez­praw­nie przy­wła­szcza­ją­cy sobie jakiś tytuł albo prawa


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy sa­moz­wań­ców, wła­ści­wy sa­moz­wań­com, bę­dą­cy sa­moz­wań­cem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. samozwaniec mos.

Wiktionary


samoładowanie

sa­mo­ła­do­wać się - ła­do­wać się sa­mo­czyn­nie


SJP.pl


samoładować

sa­mo­ła­do­wać się - ła­do­wać się sa­mo­czyn­nie


SJP.pl


samołapka

pu­łap­ka do sa­mo­czyn­ne­go chwy­ta­nia zwie­rząt


SJP.pl


samołówka

stałe lub prze­no­śne urzą­dze­nie w po­sta­ci ba­se­nu, skrzy­ni albo od­po­wied­nio roz­pię­tej tka­ni­ny sie­cio­wej, słu­żą­ce do odło­wu ryb w cza­sie spu­szcza­nia wody ze stawu; odłów­ka


SJP.pl


samoświadomość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) świa­do­mość sie­bie, włas­nych doz­nań, emo­cji, po­trzeb, myśli, swo­ich moż­li­wo­ści;

Wiktionary

Sa­moś­wia­do­mość – świa­do­mość sa­me­go sie­bie, zda­wa­nie sobie spra­wy z doś­wiad­cza­nych ak­tu­al­nie doz­nań, emo­cji, po­trzeb, myśli, swo­ich moż­li­wo­ści czy ogra­ni­czeń, au­to­kon­cen­tra­cja uwagi. Jest to także poj­mo­wa­nie, „idea sa­me­go sie­bie”.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌsãmɔɕfʲjaˈdɔ̃mɔɕt͡ɕ, AS: sãmośfʹi ̯adõmość

Wiktionary


samoświadomy

ma­ją­cy świa­do­mość sa­me­go sie­bie


SJP.pl


samożywność

spo­sób odży­wia­nia się or­ga­niz­mów (niek­tó­rych bak­te­rii, ro­ślin zie­lo­nych i glo­nów) po­le­ga­ją­cy na po­bie­ra­niu ze śro­do­wi­ska związ­ków nie­or­ga­nicz­nych i przeksz­tał­ca­nie ich w związ­ki or­ga­nicz­ne; au­to­tro­fizm, au­to­tro­fia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) biol. odży­wia­nie się or­ga­niz­mów pro­sty­mi związ­ka­mi mi­ne­ral­ny­mi, tj. dwut­len­kiem węgla i wodą, przy wy­ko­rzy­sta­niu ener­gii po­bie­ra­nej ze śro­do­wi­ska

Wiktionary

Powiązane:

 przym. samożywny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) autotrofizm, autotrofia

Wiktionary


samożywny

o ro­śli­nach zie­lo­nych, niek­tó­rych bak­te­riach i glo­nach: wyt­wa­rza­ją­cy nie­zbęd­ne do życia sub­stan­cje or­ga­nicz­ne ze związ­ków nie­or­ga­nicz­nych; au­to­tro­ficz­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) biol. odży­wia­ją­cy się pro­sty­mi związ­ka­mi mi­ne­ral­ny­mi, tj. dwut­len­kiem węgla i wodą, przy wy­ko­rzy­sta­niu ener­gii po­bie­ra­nej ze śro­do­wi­ska;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. samożywność ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) autotroficzny

Wiktionary


sampan

mała pła­sko­den­na łódź wio­sło­wa lub ża­glo­wa, uży­wa­na we wschod­niej Azji; szam­pun


SJP.pl

Sam­pan – łódź lub mały sta­tek, zwy­kle o kon­struk­cji drew­nia­nej, przez­na­czo­ny do że­glu­gi rzecz­nej i przy­brzeż­nej we wschod­niej Azji, czę­sto­kroć słu­żą­cy rów­nież za miej­sce za­miesz­ka­nia użyt­ku­ją­cej go ro­dzi­ny. Wyraz „sam­pan” po­cho­dzi z j. chiń­skie­go (舢板 "shānbǎn") i oz­na­cza łódź.

Wikipedia


sampel

dźwięk za­pi­sa­ny cy­fro­wo wy­ko­rzy­sty­wa­ny w two­rze­niu mu­zy­ki przy uży­ciu kom­pu­te­ra lub sam­ple­ra, zwy­kle po­je­dyn­czy dźwięk in­stru­men­tu mu­zycz­ne­go (np. trąb­ki, tam­bu­ry­nu), do­wol­nie przet­wo­rzo­ny frag­ment in­ne­go ut­wo­ru mu­zycz­ne­go lub inny od­po­wied­ni od­głos (np. kla­śnię­cie); sam­ple


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) muz. cy­fro­wo za­pi­sa­na fraza mu­zycz­na lub od­głos wy­ko­rzy­sty­wa­na w sam­plin­gu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sampling m., samplowanie n., sampler m.

 czas. samplować ndk.

 przym. samplingowy

Wiktionary


sample

[czy­taj: sampl] dźwięk za­pi­sa­ny cy­fro­wo wy­ko­rzy­sty­wa­ny w two­rze­niu mu­zy­ki przy uży­ciu kom­pu­te­ra lub sam­ple­ra, zwy­kle po­je­dyn­czy dźwięk in­stru­men­tu mu­zycz­ne­go (np. trąb­ki, tam­bu­ry­nu), do­wol­nie przet­wo­rzo­ny frag­ment in­ne­go ut­wo­ru mu­zycz­ne­go lub inny od­po­wied­ni od­głos (np. kla­śnię­cie); sam­pel


SJP.pl

SAMPLE – wyraz mne­mo­tech­nicz­ny ułat­wia­ją­cy pro­wa­dze­nie wy­wia­du ra­tow­ni­cze­go. Roz­wi­ja­jąc ten skrót nawet w ogrom­nym stre­sie zwią­za­nym z pro­wa­dzo­ny­mi dzia­ła­nia­mi, ra­tow­nik ko­rzy­sta­jąc z kon­struk­cji wy­ra­zu roz­wi­ja zna­cze­nie ko­lej­nych liter. Wy­wiad ten obej­mu­je ze­bra­nie in­for­ma­cji bądź usta­le­nie fak­tów o za­ist­nia­łym zda­rze­niu np. przy­czy­nach za­cho­ro­wa­nia, me­cha­niz­mach wy­wo­łu­ją­cych uraz czy też osza­co­wa­nie siły po­wo­du­ją­cej obra­że­nia, itp.

Wikipedia


sampler

1. urzą­dze­nie do za­pi­sy­wa­nia pró­bek mu­zycz­nych, poz­wa­la­ją­ce na ich edy­cję i odt­wa­rza­nie;
2. w mar­ke­tin­gu: prób­ka ja­kie­goś to­wa­ru, ma­ją­ca za­chę­cić do jego kupna


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) muz. elek­tro­nicz­ny in­stru­ment mu­zycz­ny, re­je­stru­ją­cy i odt­wa­rza­ją­cy cy­fro­we prób­ki (sam­ple) róż­nych dźwię­ków;

Wiktionary

Sam­pler – in­stru­ment mu­zycz­ny z grupy elek­tro­fo­nów elek­tro­nicz­nych, od­gry­wa­ją­cy wcze­śniej na­gra­ne prób­ki dźwię­ków (ang. "sam­ples") in­stru­men­tów aku­stycz­nych, in­nych dźwię­ków mu­zycz­nych lub nie­mu­zycz­nych dźwię­ków wy­ko­rzy­sty­wa­nych w mu­zy­ce. Uży­wa­ny w sam­plin­gu.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈsãmplɛr, AS: sãmpler

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sampel mrz.

Wiktionary


sampling

two­rze­nie mu­zy­ki przy uży­ciu sam­pli


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • sam­pling – po­ję­cie mu­zycz­ne
  • sam­pling – po­ję­cie ar­che­o­lo­gicz­ne
  • sam­pling – po­ję­cie z za­kre­su re­kla­my
  • sam­pling – wa­ru­nek Cre­a­ti­ve Com­mons

Wikipedia


samplingowy

→ sam­pling


SJP.pl

Patrz:

sampling

samplowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|sam­plo­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsãmplɔˈvãɲɛ, AS: sãmplovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. samplować

 rzecz. sampel mrz.

Wiktionary


samplować

umie­szczać po­cię­te frag­men­ty ut­wo­rów mu­zycz­nych w innym ut­wo­rze


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) umie­szczać po­cię­te frag­men­ty ut­wo­rów mu­zycz­nych za­pi­sa­ne w po­sta­ci cy­fro­wej w jed­nym ut­wo­rze

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ten wir­tu­oz in­stru­men­tów kla­wi­szo­wych i zna­ko­mi­ty śpie­wak w ji­dysz woli jed­nak sam­plo­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sãmˈplɔvat͡ɕ, AS: sãmplovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sampling m., samplowanie n., sampel mrz.

Wiktionary


samplowy

→ sam­pel


SJP.pl

Patrz:

sampel

sampras

naz­wi­sko


SJP.pl


samsa

Samsa (kaz. самса, kirg. самса, ujg. سامسا, uzb. "somsa", turkm. "somsa", tadż. самбӯса) - pie­czo­ne pie­roż­ki o do­wol­nym (kwa­dra­to­wym, trój­kąt­nym lub za­o­krą­glo­nym) kształ­cie z far­szem, po­sy­pa­ne se­za­mem. Danie jest bar­dzo po­pu­lar­ne w Azji Środ­ko­wej.

Jako na­dzie­nie do samsy może słu­żyć: drob­no po­sie­ka­ne mięso z ce­bu­lą, dynia, grzy­by, jajka, so­cze­wi­ca, ziem­nia­ki i inne wa­rzy­wa z przy­pra­wa­mi.

Wikipedia


samsara

w hin­du­iz­mie i bud­dyz­mie: wę­drów­ka dusz; san­sa­ra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. (w hin­du­iz­mie, bud­dyz­mie i dżi­niz­mie) ko­ło­wrót na­ro­dzin i śmier­ci (re­in­kar­na­cji);

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sam­sa­ra – album pol­skie­go ze­spo­łu Czan
  • Sam­sa­ra – album ame­ry­kań­skie­go ze­spo­łu Ya­ku­za
  • Sam­sa­ra – film do­ku­men­tal­ny Rona Fric­ke z 2011 roku
  • san­sa­ra – po­ję­cie z fi­lo­zo­fii in­dyj­skiej, w tym z fi­lo­zo­fii tra­dy­cji hin­du­i­stycz­nych i bud­dyj­skich

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nir­wa­na to wyz­wo­le­nie z sam­sa­ry.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sãmˈsara, AS: sãmsara

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) alternatywne pisownie: sansara, saṃsāra

Wiktionary


samsel

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ed­ward Sam­sel – pol­ski bi­skup rzym­sko­ka­to­lic­ki
  • Karol Sam­sel – pol­ski po­lo­ni­sta i poeta
  • Roman Sam­sel – dzien­ni­karz i ko­re­spon­dent za­gra­nicz­ny

Wikipedia


samshu

[czy­taj: sam­szu] chiń­ska od­mia­na sake


SJP.pl


samsieczynek

Sam­sie­czy­nek – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie na­kiel­skim, w gmi­nie Mro­cza nad Je­zio­rem Wiel­kim.

Na prze­ciw­le­głym brze­gu je­zio­ra znaj­du­je się duży ro­dzin­ny ogród dział­ko­wy "ROD Dą­brów­ka" z do­mi­nu­ją­cą funk­cją wy­po­czyn­ko­wą (cho­ciaż dział­ko­wi­cze upra­wia­ją rów­nież wa­rzy­wa i owoce). W la­tach 80 XX wieku teren ten znaj­do­wał się w za­rzą­dzie ZNTK Pa­te­rek.

Wikipedia


samson

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gwara. osoba sa­mot­na, stro­nią­ca od in­nych

Wiktionary

Sam­son (hebr. Szim­szon, שִׁמְשׁוֹן, co po­cho­dzi od słowa "sze­mesz" – „słoń­ce”, lub "sza­men" – „silny”, „si­łacz”; arab. شمشون, wym. Szam­szun) – ostat­ni z Sę­dziów opi­sa­nych w sta­ro­te­sta­men­to­wej "Księ­dze Sę­dziów" r. 13-16. Trze­ci zaś li­cząc od końca dla sta­ro­żyt­ne­go Iz­ra­e­la; po nim sę­dzia­mi byli Heli i Sa­mu­el.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mu­zy­ka grała, tań­co­wa­ły wszyst­kie, ba­wi­ły się, to cóż, jak ten sam­son miała stać w kącie, młoda prze­cież, zdro­wa i za­ba­wy jej po­trze­ba.

 (1.1) Żył odtąd praw­dzi­wie jak ten sam­son, ani się do czło­wie­ka nie odez­wał, ani do są­sia­da nie wy­szedł.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) odludek, samotnik, borsuk

Wiktionary


samsonostwo

Sam­son z żoną; Sam­so­no­wie


SJP.pl


samsonowicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Sam­so­no­wicz (1922-1944) – po­rucz­nik Armii Kra­jo­wej
  • Ar­nold Sam­so­no­wicz (ur. 1949) – poeta
  • Hen­ryk Sam­so­no­wicz (1930-2021) – hi­sto­ryk, rek­tor UW
  • Igna­cy Sam­so­no­wicz (1902-1956) – pu­bli­cy­sta i dzia­łacz spo­łecz­ny
  • Jan Sam­so­no­wicz (1944-1983) – dzia­łacz
  • Jan Sam­so­no­wicz (1888-1959) – ge­o­log
  • Mi­chał Sam­so­no­wicz (ur. 1998) – ko­szy­karz
  • Zdzi­sław Sam­so­no­wicz (1944-1983) – in­ży­nier me­cha­nik

Wikipedia


samsonowie

Sam­son z żoną; Sam­so­no­stwo


SJP.pl


samsonowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Sam­so­na lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


samsun

Sam­sun (w sta­ro­żyt­no­ści Samp­so­un­ta i Ami­sos) – mia­sto w pół­noc­nej Tur­cji, nad Mo­rzem Czar­nym, oś­ro­dek ad­mi­ni­stra­cyj­ny ilu Sam­sun. W 2014 li­czył 1 269 989 miesz­kań­ców.

W mie­ście roz­wi­nął się prze­mysł spo­żyw­czy, drzew­ny oraz che­micz­ny.

W po­bli­żu port lot­ni­czy Sam­sun-Çarşamba.

Wikipedia


samsung

marka elek­tro­ni­ki i firma


SJP.pl

Sam­sung Group (zapis sty­li­zo­wa­ny: SΛMSUNG; kor. 삼성 "Sam­se­ong" – „trzy gwia­zdy”) – jedno z naj­więk­szych po­łud­nio­wo­ko­re­ań­skich przed­się­biorstw (cze­bo­li) zrze­sza­ją­ce przed­się­bior­stwa pro­duk­cyj­ne i usłu­go­we dzia­ła­ją­ce w wielu bran­żach, oraz in­sty­tu­cje fi­nan­so­we.

Wikipedia


samsungowski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z firmą Sam­sung

Wiktionary


samszyce

Sam­szy­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie ra­dzie­jow­skim, w gmi­nie Osię­ci­ny.

Wikipedia


samuel

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) bibl. po­stać bi­blij­na;

 (1.2) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sa­mu­el – imię mę­skie
  • Sa­mu­el – po­stać bi­blij­na
  • Sa­mu­el Peak – góra
  • Sa­mu­el – gmina
  • Sa­mu­el – wło­ski pio­sen­karz
  • Sa­mu­el – du­chow­ny Etiop­skie­go Ko­ścio­ła Or­to­dok­syj­ne­go
  • Sa­mu­el (ur. 1951) – du­chow­ny Kop­tyj­skie­go Ko­ścio­ła Or­to­dok­syj­ne­go
  • Sa­mu­el (Sy­me­on My­sław­ski, 1731-1795/1796) – bi­skup Ro­syj­skie­go Ko­ścio­ła Pra­wo­sław­ne­go
  • Sa­mu­el (1661-1723) – pra­wo­sław­ny pa­triar­cha Alek­san­drii
  • Sa­mu­el (Sawa Маširević, 1803-1870) – serb­ski bi­skup pra­wo­sław­ny
  • Sa­mu­el (Welde Sa­mu­el Te­ke­ste Ber­han, ur. 1962) – du­chow­ny Etiop­skie­go Ko­ścio­ła Or­to­dok­syj­ne­go

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wziął więc Sa­mu­el róg z oliwą i na­ma­ścił go poś­rod­ku jego braci.

 (1.2) Po po­łud­niu idzie­my z Sa­mu­e­lem po­grać w kosza.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sãˈmuwɛl, AS: sãmuu̯el

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Samuela ż.

:: zdrobn. Samuelek mos.

Wiktionary


samuela

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=mę­sko­o­so­bo­wy.

 (2.1) D., B. lp. od: Sa­mu­el

Wiktionary

Sa­mu­e­la – żeń­ski od­po­wied­nik imie­nia Sa­mu­el. Wy­wo­dzi się od he­braj­skich słów oz­na­cza­ją­cych „imię Boże” lub niech „Bóg wy­słu­cha”.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wie­czo­rem Sa­mu­e­li ka­za­no po­ga­sić wszyst­kie świa­tła.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Samuel m.

Wiktionary


samuelek

zdrob­nie­nie od: Sa­mu­el (imię mę­skie)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. Sa­mu­el

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Samuel mos.

Wiktionary


samuelostwo

Sa­mu­el z żoną; Sa­mu­e­lo­wie


SJP.pl


samuelowie

Sa­mu­el z żoną; Sa­mu­e­lo­stwo


SJP.pl


samuelowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Sa­mu­e­la lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


samulak

naz­wi­sko


SJP.pl


samulski

naz­wi­sko


SJP.pl


samum

lo­kal­na nazwa su­che­go, po­ry­wi­ste­go wia­tru wie­ją­ce­go na Sa­ha­rze i czę­sto wy­wo­łu­ją­ce­go burze pia­sko­we; cham­sin, ham­sin, sa­miel


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) me­te­o­rol. gwał­tow­ny, suchy i go­rą­cy po­łud­nio­wy wiatr wie­ją­cy na pu­sty­niach Afry­ki Pół­noc­nej i Pół­wy­spu Arab­skie­go oraz w ich są­siedzt­wie;

Wiktionary

Samum (z arab. "samma" = ‘truć’) – gwał­tow­ny, suchy i go­rą­cy po­łud­nio­wy wiatr wie­ją­cy na pu­sty­niach Afry­ki Pół­noc­nej i Pół­wy­spu Arab­skie­go oraz w ich są­siedzt­wie. Sa­mu­my wy­wo­łu­ją burze py­ło­we i pia­sko­we.

Wy­stę­pu­ją naj­czę­ściej w okre­sie od kwiet­nia do czerw­ca. Zaz­wy­czaj krót­kotr­wa­ły, trwa 12-20 minut. Wy­stę­pu­je przed na­dej­ściem fron­tu chłod­ne­go. Nie­sie bar­dzo duże ilo­ści pia­sku i pyłu. W trak­cie sa­mu­mu tem­pe­ra­tu­ra sil­nie wzra­sta (do 50 °C), zaś wil­got­ność spada do około 10%.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈsãmũm, AS: sãmũm

Wiktionary


samur

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka w Rosji, w po­łud­nio­wym Da­ge­sta­nie, ucho­dzą­ca do Morza Ka­spij­skie­go;

Wiktionary

Samur (ros.: Самур) – rzeka w Rosji, w po­łud­nio­wym Da­ge­sta­nie, czę­ścio­wo na gra­ni­cy z Azer­bej­dża­nem. Jej dłu­gość wy­no­si 213 km; do­rze­cze zaj­mu­je po­wierzch­nię 7330 km².

Źró­dła znaj­du­ją się na zbo­czach góry Guton w łań­cu­chu Wiel­kie­go Ka­u­ka­zu. Rzeka pły­nie głę­bo­ką, wąską do­li­ną mię­dzy Gó­ra­mi Sa­mur­ski­mi i pas­mem Kia­biak; w dol­nym biegu do­li­na roz­sze­rza się a ko­ry­to roz­dzie­la się na od­no­gi.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. samurski

Wiktionary


samura

do­ro­sła sa­mi­ca świni do­mo­wej lub dzika; ma­cio­ra; locha


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) łow. sa­mi­ca dzika

Wiktionary


samurai

w fe­u­dal­nej Ja­po­nii: czło­nek szla­chec­kiej war­stwy ry­cer­skiej; bushi


SJP.pl

„Sa­mu­rai” – czwar­ty sin­gel oraz utwór bry­tyj­skie­go ze­spo­łu Juno Re­ac­tor wy­da­ny 10 wrze­śnia 1996 roku w Sta­nach Zjed­no­czo­nych przez wyt­wór­nię Hyp­no­tic (wy­da­nie CD). Sin­gel po­cho­dzi z trze­cie­go al­bu­mu Juno Re­ac­tor - "Be­y­ond the In­fi­ni­te", skła­da się na niego 5 ut­wo­rów: ty­tu­ło­wy "Sa­mu­rai" w wer­sji ory­gi­nal­nej i zre­mik­so­wa­nej, re­mik­sy ut­wo­rów "Feel the Uni­ver­se" i "Ma­gne­tic" oraz b-side "La­by­rinth".

Wikipedia


samuraj

w fe­u­dal­nej Ja­po­nii: czło­nek szla­chec­kiej war­stwy ry­cer­skiej; bushi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. ry­cerz ja­poń­ski, czło­nek niż­szej szlach­ty ja­poń­skiej;

Wiktionary

Sa­mu­raj (jap. 侍 sa­mu­rai; „wo­jow­nik”) – pier­wot­nie świta słu­żą­ca naj­wyż­szym do­stoj­ni­kom ja­poń­skim, także gwar­dia ce­sar­ska ("gosho-za­mu­rai"); dzie­dzicz­na szlach­ta woj­sko­wa; kasta wo­jow­ni­ków, która utrzy­my­wa­ła się od XII wieku do Re­sta­u­ra­cji Meiji w 1868 roku. Udział sa­mu­ra­jów w po­pu­la­cji kraju wy­no­sił co naj­wy­żej 10%.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: sãˈmuraj, AS: sãmurai ̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. samurajskość ż.

:: fż. samurajka ż.

 przym. samurajski

 przysł. samurajsko

Wiktionary


samurajka

→ sa­mu­raj


SJP.pl

Patrz:

samuraj

samurajski

do­ty­czą­cy sa­mu­ra­ja


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z sa­mu­ra­ja­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­dob­ne­go prze­ży­cia może do­star­czyć sza­bla sa­mu­raj­ska, per­fek­cja tak ab­so­lut­na w dzie­dzi­nie broni bia­łej, że jest jed­no­cze­śnie per­fek­cją este­tycz­ną.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. samuraj m.

Wiktionary


samurski

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Sa­mu­rem (rzeką w Rosji)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Samur mrz.

Wiktionary


samże

wzmoc­nio­ne "sam"


SJP.pl


san

marka au­to­bu­sów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) obec­nie nie­u­ży­wa­na li­te­ra al­fa­be­tu grec­kie­go;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) mot. au­to­bus lub cię­ża­rów­ka marki San

Wiktionary

San ( Сян, trb. "San") – rzeka w po­łud­nio­wo-wschod­niej Pol­sce, pra­wo­brzeż­ny do­pływ Wisły. Dłu­gość – 457,76 km. Na od­cin­ku 54 km jest rzeką gra­nicz­ną mię­dzy Pol­ską a Ukra­i­ną. Po­wierzch­nia zlew­ni – 16 861 km² (14 390 km² w Pol­sce, 2471 km² na Ukra­i­nie).

Wikipedia

Przykłady

skład­nia.

ko­lo­ka­cje.

sy­no­ni­my.

an­to­ni­my.

hi­pe­ro­ni­my.

hi­po­ni­my.

ho­lo­ni­my.

me­ro­ni­my.

po­krew­ne.

fra­ze­o­lo­gia.

ety­mo­lo­gia.

 (1.1) etym|gr|σαν.

 (2.1) etymn|pol|San.

uwagi.

tłu­ma­cze­nia.

* an­giel­ski: (1.1) san

* no­wo­grec­ki: (1.1) σαν n.

* sta­ro­grec­ki: (1.1) σάν

źró­dła.

== san (język an­giel­ski.) ==

li­te­ra|Ϻϻ|san (1.1).

wy­mo­wa.

 audioUS|En-us-san.ogg.

 audio|LL-Q1860 (eng)-Wo­den­ca­fe-san.wav.

zna­cze­nia.

rze­czow­nik

 (1.1) san (obec­nie nie­u­ży­wa­na li­te­ra al­fa­be­tu grec­kie­go)

 (1.2) przest. pot. sa­na­to­rium

od­mia­na.

przy­kła­dy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sãn, AS: sãn

Wiktionary

Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

 (1.1) etym|gr|σαν.

 (2.1) etymn|pol|San.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) san

* nowogrecki: (1.1) σαν n.

* starogrecki: (1.1) σάν

źródła.

== san (język angielski.) ==

litera|Ϻϻ|san (1.1).

wymowa.

 audioUS|En-us-san.ogg.

 audio|LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-san.wav.

znaczenia.

rzeczownik

 (1.1) san (obecnie nieużywana litera alfabetu greckiego)

 (1.2) przest. pot. sanatorium

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

 (1.1) etym|gr|σαν.

 (2.1) etymn|pol|San.

uwagi.

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) san

* nowogrecki: (1.1) σαν n.

* starogrecki: (1.1) σάν

źródła.

== san (język angielski.) ==

litera|Ϻϻ|san (1.1).

wymowa.

 audioUS|En-us-san.ogg.

 audio|LL-Q1860 (eng)-Wodencafe-san.wav.

znaczenia.

rzeczownik

 (1.1) san (obecnie nieużywana litera alfabetu greckiego)

 (1.2) przest. pot. sanatorium

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

Wiktionary


san-stefański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) hist. zwią­za­ny z San-Ste­fa­no (miej­scem za­war­cia po­ko­ju w 1878 roku, współcz. Yeşilköy w Stam­bu­le)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W po­cząt­kach r. 1878, kiedy świat po­li­tycz­ny zaj­mo­wał się po­ko­jem san-ste­fań­skim, wy­bo­rem no­we­go pa­pie­ża, albo szan­sa­mi eu­ro­pej­skiej wojny (…)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. San-Stefano n.

Wiktionary


san.-epid.

skrót od: sa­ni­tar­no-epi­de­mio­lo­gicz­ny (czy­ta­ny jako całe, od­mien­ne wy­ra­że­nie)


SJP.pl


sana

sto­li­ca Re­pu­bli­ki Je­me­nu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. sto­li­ca Je­me­nu;

Wiktionary

Sana ( ‏صنعاء‎, "Ṣanʿāʾ") – sto­li­ca Je­me­nu, po­ło­żo­na w za­chod­niej czę­ści kraju, w kot­li­nie na wy­so­ko­ści 2100–2300 m oto­czo­nej wy­so­ki­mi szczy­ta­mi, sie­dzi­ba ad­mi­ni­stra­cyj­na mu­ha­fa­zy Sana. W 2004 roku li­czy­ła ok. 1,7 mln miesz­kań­ców.

Sana jest za­li­cza­na do naj­star­szych miast na świe­cie[]. Najw­cze­śniej­sze in­skryp­cje wspo­mi­na­ją­ce mia­sto da­to­wa­ne są na I wiek.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sana jest za­li­cza­na do naj­star­szych miast na świe­cie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsãna, AS: sãna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sanajczyk mos., sanajka ż., sanijczyk mos., sanijka ż.

 przym. sanajski, sanijski

Wiktionary


sanacja

1. uz­dro­wie­nie;
2. w II RP: obóz zwo­len­ni­ków Jó­ze­fa Pił­sud­skie­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. pol. obóz zwo­len­ni­ków Jó­ze­fa Pił­sud­skie­go, któ­rzy po­par­li do­ko­na­ny przez niego prze­wrót ma­jo­wy w 1926 r.;

 (1.2) hist. pol. okres rzą­dów Jó­ze­fa Pił­sud­skie­go po prze­wro­cie ma­jo­wym

 (1.3) książk. uz­dro­wie­nie cze­goś, np. sto­sun­ków po­li­tycz­nych i życia pu­blicz­ne­go, w ja­kimś kraju

Wiktionary

Sa­na­cja ( sa­na­tio, „uz­dro­wie­nie”) – po­tocz­na nazwa obozu rzą­dzą­ce­go w II Rze­czy­po­spo­li­tej w la­tach 1926–1939, pow­sta­łe­go i funk­cjo­nu­ją­ce­go po­cząt­ko­wo pod prze­wod­nict­wem Jó­ze­fa Pił­sud­skie­go (zm. 1935); nazwa pow­sta­ła w związ­ku z gło­szo­nym przez ten obóz ha­słem „sa­na­cji mo­ral­nej” życia pu­blicz­ne­go (pań­stwa i spo­łe­czeń­stwa), wy­su­wa­nym w toku przy­go­to­wań i w okre­sie prze­wro­tu ma­jo­we­go (1926).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. sanator m.

 przym. sanacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) odnowa

Wiktionary


sanacyjny

zwią­za­ny z sa­na­cją


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) hist. polit. zwią­za­ny z sa­na­cją (obo­zem zwo­len­ni­ków Pił­sud­skie­go)

 (1.2) książk. zwią­za­ny z sa­na­cją (od­no­wą)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sanacja ż., sanator m.

Wiktionary


sanajczyk

miesz­ka­niec Sany (sto­li­cy Je­me­nu)


SJP.pl


sanajka

miesz­kan­ka Sany (sto­li­cy Je­me­nu)


SJP.pl


sanajski

→ Sana (sto­li­ca Je­me­nu lub miej­sco­wość we Fran­cji); sa­nij­ski


SJP.pl


sanak

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Józef Sanak (1917–2008) – du­chow­ny rzym­sko­ka­to­lic­ki
  • Ka­ta­rzy­na Sanak-Kos­mow­ska (ur. 1984) – te­o­re­tycz­ka mar­ke­tin­gu
  • Marek Sanak (ur. 1958) – ge­ne­tyk i bio­log mo­le­ku­lar­ny
  • Marek Sanak – ope­ra­tor fil­mo­wy
  • Mie­czy­sław Sanak (1897–1977) – woj­sko­wy

Wikipedia


sanakiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


sananka

miesz­kan­ka Sany (sto­li­cy Je­me­nu); Sa­nij­ka


SJP.pl


sanator

przed­sta­wi­ciel sa­na­cji - obozu zwo­len­ni­ków Jó­ze­fa Pił­sud­skie­go w Pol­sce mię­dzy­wo­jen­nej


SJP.pl


sanatorium

za­kład lecz­nict­wa zam­knię­te­go, po­ło­żo­ny naj­czę­ściej w miej­sco­wo­ści uz­dro­wi­sko­wej, przez­na­czo­ny dla re­kon­wa­le­scen­tów oraz przew­le­kle cho­rych, wy­ma­ga­ją­cych re­ha­bi­li­ta­cji lub utr­wa­le­nia wy­ni­ków le­cze­nia szpi­tal­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) med. za­kład lecz­ni­czy dla przew­le­kle cho­rych i re­kon­wa­le­scen­tów

Wiktionary

Sa­na­to­rium – za­kład lecz­nict­wa uz­dro­wi­sko­we­go wy­ko­rzy­stu­ją­cy wa­lo­ry re­kre­a­cyj­ne, przy­rod­ni­cze i na­tu­ral­ne, takie jak: wody mi­ne­ral­ne, wody ter­mal­ne, bo­ro­wi­na, ozon, radon, sole mi­ne­ral­ne oraz inne czyn­ni­ki bio­fi­zycz­ne śro­do­wi­ska wy­wie­ra­ją­ce ko­rzyst­ny wpływ na or­ga­nizm czło­wie­ka.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Byłem w róż­nych sa­na­to­riach łącz­nie sześć razy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsãnaˈtɔrʲjũm, AS: sãnatorʹi ̯ũm

Wiktionary

Powiązane:

 przym. sanatoryjny

 przysł. sanatoryjnie

Wiktionary


sanatorski

zwią­za­ny z sa­na­to­rem, przed­sta­wi­cie­lem sa­na­cji - obozu zwo­len­ni­ków Jó­ze­fa Pił­sud­skie­go w Pol­sce mię­dzy­wo­jen­nej


SJP.pl


sanatoryjny

zwią­za­ny z sa­na­to­rium - za­kła­dem lecz­nict­wa zam­knię­te­go; uz­dro­wi­sko­wy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z sa­na­to­rium, do­ty­czą­cy sa­na­to­rium

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sanatorium n.

Wiktionary


sanańczyk

miesz­ka­niec Sany (sto­li­cy Je­me­nu); Sa­nij­czyk


SJP.pl


sanctus

z ła­ci­ny: świę­ty (w skró­cie: s.)


SJP.pl

Sanc­tus (łac. "świę­ty") – akla­ma­cja w czę­ści dru­giej li­tur­gii ła­ciń­skiej mszy wier­nych, wy­ko­ny­wa­na po pre­fa­cji.

łac. "Sanc­tus, Sanc­tus, Sanc­tus Do­mi­nus, Deus Sa­ba­oth. Pleni sunt caeli et terra glo­ria tua. Ho­san­na in ex­cel­sis."

pl. "Świę­ty, Świę­ty, Świę­ty Pan, Bóg Za­stę­pów. Pełne są nie­bio­sa i zie­mia chwa­ły Two­jej. Ho­san­na na wy­so­ko­ści."

Wikipedia


sancygniów

San­cy­gniów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie piń­czow­skim, w gmi­nie Dzia­ło­szy­ce. Ma sta­tus so­łect­wa. Leży przy DW768.

Wikipedia


sand

chiń­ski no­wo­żyt­ny sport walki, opar­ty na tra­dy­cyj­nych chiń­skich sztu­kach walki


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sand – miej­sco­wość
  • Sand – dziel­ni­ca gminy Willstätt w kraju związ­ko­wym Ba­de­nia-Wir­tem­ber­gia, w po­wie­cie Or­te­nau
  • Sand am Main – gmina w kraju związ­ko­wym Ba­wa­ria, w po­wie­cie Haßberge
  • Sand – miej­sco­wość w pro­win­cji Hed­mark
  • Sand – miej­sco­wość w pro­win­cji Ro­ga­land
  • Sand – rzeka
  • Sand – miej­sco­wość
  • Ön i Sand – miej­sco­wość
  • Ebbe Sand – duń­ski pił­karz
  • Ge­or­ge Sand – fran­cu­ska pi­sar­ka
  • José Sand – ar­gen­tyń­ski pił­karz
  • Ma­u­ri­ce Sand – fran­cu­ski gra­fik

Wikipedia


sanda

chiń­ski no­wo­żyt­ny sport walki, opar­ty na tra­dy­cyj­nych chiń­skich sztu­kach walki


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sanda – mia­sto w Ja­po­nii, w pre­fek­tu­rze Hyōgo
  • Sanda – miej­sco­wość w Szwe­cji, na Got­lan­dii
  • Sanda – chiń­ski sport walki
  • Sanda – manga au­tor­stwa Paru Ita­ga­ki

Wikipedia


sandacz

ryba dra­pież­na z ro­dzi­ny oko­nio­wa­tych, o ubar­wie­niu sza­rym w nie­bie­skie pręgi, ży­ją­ca głów­nie w du­żych czy­stych je­zio­rach i rze­kach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) icht. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|San­der lu­cio­per­ca|ref=tak., duża, ho­dow­la­na ryba dra­pież­na za­miesz­ku­ją­ca zle­wi­ska mórz eu­ro­pej­skich;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) – Dla mnie – barszcz. Potem może być ka­wa­łek san­da­cza… No, ka­wa­łek sarny i kom­pot…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsãndat͡ʃ, AS: sãndač

Wiktionary

Powiązane:

 przym. sandaczowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. sądak

Wiktionary


sandaczowy

przy­miot­nik od: san­dacz


SJP.pl


sandalin

drze­wo lub krzew z ro­dzi­ny bo­bo­wa­tych; pte­ro­kar­pus


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Pte­ro­car­pus|ref=tak., ro­dzaj tro­pi­kal­ne­go drze­wa lub krze­wu z ro­dzi­ny mo­tyl­ko­wa­tych do­star­cza­ją­ce­go war­to­ścio­we­go drew­na i soku

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pterokarpus

Wiktionary


sandarak

drze­wo igla­ste z ro­dzi­ny cy­pry­so­wa­tych; ży­wicz­lin; cy­przyk czte­ro­kla­po­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. ży­wi­ca na­tu­ral­na uży­wa­na do wy­ro­bu wer­nik­sów, po­zy­ski­wa­na głów­nie z cy­przy­ka czte­ro­kla­po­we­go;

Wiktionary

San­da­rak – mięk­ka ży­wi­ca na­tu­ral­na.

San­da­rak wy­stę­pu­je w kilku ro­dza­jach w za­leż­no­ści od po­cho­dze­nia:

oraz w kilku od­mia­nach w za­leż­no­ści od ja­ko­ści hand­lo­wej:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Go­to­wy obraz po­krył wer­nik­sem ży­wicz­no-ole­jo­wym spo­rzą­dzo­nym z oleju lnia­ne­go, san­da­ra­ku i ma­styk­su.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. sandarakowy

Wiktionary


sandarakowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z san­da­ra­kiem, do­ty­czą­cy san­da­ra­ku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sandarak mrz.

Wiktionary


sandauer

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam San­da­u­er − pol­ski fizyk i dzia­łacz spo­łecz­ny
  • Artur San­da­u­er − pol­ski kry­tyk li­te­rac­ki, ese­i­sta i tłu­macz

Wikipedia


sandał

but skła­da­ją­cy się z po­desz­wy i pa­sków lub rze­my­ków


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) obuw. ro­dzaj ot­war­te­go obu­wia skła­da­ją­ce­go się z po­desz­wy i rze­mie­ni, które utrzy­mu­ją go na sto­pie;

 (1.2) bot. zob. san­da­ło­wiec.

 (1.3) pot. aro­ma­tycz­ne drew­no z drze­wa san­da­łow­ca

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Suną się z tru­dem ze stop­nia na sto­pień krwa­we jej san­da­ły, bez­wład­nie w ręku zwisa ocię­ża­ły miecz.

 (1.3) Z wszyst­kich won­nych za­pa­chów – san­da­łu, ta­ga­ry, błę­kit­ne­go lo­to­su i ja­śmi­nu – aro­mat cnoty jest naj­słod­szy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsãndaw, AS: sãndau̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. sandałek

 przym. sandałowy

Wiktionary


sandałek

ro­dzaj buta


SJP.pl


sandałki

ro­dzaj buta


SJP.pl


sandałowate

ro­dzi­na ro­ślin z rzędu san­da­łow­ców; san­da­łow­co­wa­te


SJP.pl


sandałowaty

o ce­chach san­da­ło­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


sandałowcowate

ro­dzi­na ro­ślin z rzędu san­da­łow­ców; san­da­ło­wa­te


SJP.pl

San­da­łow­co­wa­te ("San­ta­la­ce­ae" R.Br.) – ro­dzi­na ro­ślin z rzędu san­da­łow­ców ("San­ta­la­les"). Do nie­daw­na do ro­dzi­ny za­li­cza­no 36 ro­dza­jów, spoś­ród któ­rych we flo­rze Pol­ski wy­stę­pu­ją tylko 3 ga­tun­ki na­le­żą­ce do ro­dza­ju le­niec ("The­sium" L.). W świet­le badań z XXI wieku ro­dzi­na obej­mu­je 44 ro­dza­je two­rzą­ce 8 linii roz­wo­jo­wych o nie­jas­nych po­wią­za­niach fi­lo­ge­ne­tycz­nych, wśród któ­rych znaj­du­je się też klad "Vi­scum", daw­niej wy­łą­cza­ny w odręb­ną ro­dzi­nę je­mio­ło­wa­tych "Vi­sca­ce­ae".

Wikipedia


sandałowcowaty

o ce­chach san­da­łow­co­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


sandałowiec

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|San­ta­lum|ref=tak., wiecz­nie zie­lo­ne drze­wo z ro­dzi­ny san­da­łow­co­wa­tych, wy­stę­pu­ją­ce od Ma­lez­ji po Au­stra­lię i Ha­wa­je

Wiktionary

San­da­ło­wiec ("San­ta­lum" L.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny san­da­łow­co­wa­tych. Na­le­ży do niego 16 ga­tun­ków wy­stę­pu­ją­cych na ni­zi­nach Au­stra­lii, Azji Po­łud­nio­wo-Wschod­niej i wy­spach Pa­cy­fi­ku.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌsãndaˈwɔvʲjɛt͡s, AS: sãndau̯ovʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sandałowcowate lm., sandał m.

 przym. sandałowy

Wiktionary


sandałowy

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy san­da­łow­ca

 (1.2) odzież. do­ty­czą­cy san­da­łów, przez­na­czo­ny do san­da­łów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sandał m., sandałowiec m.

Wiktionary


sandały

but skła­da­ją­cy się z po­desz­wy i pa­sków lub rze­my­ków


SJP.pl

San­da­ły – ro­dzaj ot­war­te­go obu­wia skła­da­ją­ce­go się z po­desz­wy i pa­sków lub rze­my­ków, które utrzy­mu­ją san­dał na sto­pie. Nie­kie­dy jeden z pa­sków prze­cho­dzi po­mię­dzy dużym pal­cem a na­stęp­nym.

Wikipedia


sandboarding

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) roz­ryw­ka po­le­ga­ją­ca na zjeż­dża­niu deską po pia­szczy­stej po­wie­rza­ni, np. wydmy;

Wiktionary

Sand­bo­ar­ding – po­pu­lar­na atrak­cja tu­ry­stycz­na w Peru i niek­tó­rych in­nych kra­jach Ame­ry­ki Ła­ciń­skiej, po­le­ga­ją­ca na zjeź­dzie na spe­cjal­nie przy­go­to­wa­nej desce z pia­szczy­stych wydm.

Wikipedia


sandboksowy

→ sand­box


SJP.pl

Patrz:

sandbox

sandbox

1. wy­i­zo­lo­wa­ne śro­do­wi­sko kom­pu­te­ro­we umoż­li­wia­ją­ce bez­piecz­ne te­sto­wa­nie lub uru­cha­mia­nie pro­gra­mów, skryp­tów czy pli­ków bez ry­zy­ka usz­ko­dze­nia sy­ste­mu lub sieci;
2. gra kom­pu­te­ro­wa ofe­ru­ją­ca ot­war­ty świat bez sztyw­ne­go sce­na­riu­sza i dużą swo­bo­dę dzia­ła­nia


SJP.pl

Sand­box, gra sand­bok­so­wa – ter­min okre­śla­ją­cy model pro­jek­to­wa­nia gier kom­pu­te­ro­wych, cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się wy­so­kim po­zio­mem swo­bo­dy dzia­ła­nia gra­cza oraz ot­war­tą struk­tu­rą roz­gryw­ki. Ter­min ten bywa utoż­sa­mia­ny z ot­war­tym świa­tem, lecz sta­no­wią one odręb­ne po­ję­cia: ot­war­ty świat od­no­si się do ge­o­gra­fii i braku ba­rier w prze­mie­szcza­niu się, na­to­miast sand­box de­fi­niu­je głę­bię sy­ste­mów i me­cha­nik, które wcho­dząc ze sobą w in­te­rak­cje, two­rzą dy­na­micz­ne i nie­prze­wi­dy­wal­ne sy­tu­a­cje.

Wikipedia


sandecki

naz­wi­sko


SJP.pl


sandegyk

ko­re­ań­skie wi­do­wi­ska ma­sko­we wy­wo­dzą­ce się z tra­dy­cyj­nych ce­re­mo­nii sza­mań­skich


SJP.pl


sander

naz­wi­sko


SJP.pl

San­der – ro­dzaj dra­pież­nych ryb słod­ko­wod­nych z ro­dzi­ny oko­nio­wa­tych (Per­ci­dae).

Wikipedia


sanders

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • San­ders – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Ari­zo­na, w hrab­stwie Apa­che
  • San­ders – mia­sto w sta­nie Ken­tuc­ky, w hrab­stwie Car­roll
  • San­ders (ang. San­ders Towns­hip) – gmina w sta­nie Min­ne­so­ta, w hrab­stwie Pen­ning­ton
  • hrab­stwo San­ders (ang. San­ders Co­un­ty) – w sta­nie Mon­ta­na
  • Ber­nie San­ders – po­li­tyk ame­ry­kań­ski
  • Har­land San­ders – ame­ry­kań­ski przed­się­bior­ca, za­ło­ży­ciel sieci KFC
  • Cor­rie San­ders – bok­ser po­łud­nio­wo­a­fry­kań­ski
  • Pha­ro­ah San­ders – ame­ry­kań­ski muzyk jaz­zo­wy
  • Ru­pert San­ders – bry­tyj­ski re­ży­ser
  • Ge­or­ge San­ders – bry­tyj­ski aktor
  • Troy San­ders – ame­ry­kań­ski muzyk me­ta­lo­wy
  • Rick San­ders – ame­ry­kań­ski za­pa­śnik

Wikipedia


sanderson

naz­wi­sko


SJP.pl

San­der­son – jed­nost­ka osad­ni­cza w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Tek­sas, sie­dzi­ba ad­mi­ni­stra­cyj­na hrab­stwa Ter­rell.

Wikipedia


sandhi

w gra­ma­ty­ce: zmia­ny fo­ne­tycz­ne za­cho­dzą­ce w gło­skach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) jęz. zmia­ny za­cho­dzą­ce w gło­skach (upo­dob­nie­nia) na gra­ni­cach mor­fe­mów (wew­nętrz­ne) lub wy­ra­zów (zew­nętrz­ne);

Wiktionary

Sand­hi – za­sa­dy fo­no­lo­gicz­ne, które do­ty­czą zmian na prze­ło­mie mor­fe­mów lub słów. Zwy­kle służą ułat­wie­niu wy­mo­wy. Można po­dzie­lić je na wew­nętrz­ne (za­cho­dzą­ce wew­nątrz wy­ra­zu) i zew­nętrz­ne (za­cho­dzą­ce na prze­ło­mie wy­ra­zów). Ter­min po­cho­dzi pier­wot­nie z gra­ma­ty­ki san­skryc­kiej (wyraz संधि "saṃdhi" oz­na­cza „łą­cze­nie”).

Wikipedia


sanding

1. wy­gła­dza­nie pa­pie­rem ścier­nym, szli­fo­wa­nie;
2. po­sy­py­wa­nie dróg pia­skiem, pia­sko­wa­nie


SJP.pl


sandinista

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) polit. czło­nek ni­ka­ra­gu­ań­skie­go ruchu spo­łecz­ne­go w dru­giej po­ło­wie XX wieku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zdję­cia, wy­ko­na­ne wów­czas przez szpie­gow­ski sprzęt, były do­wo­dem współ­pra­cy san­di­ni­stów z mafią i zo­sta­ły opu­bli­ko­wa­ne przez licz­ne ame­ry­kań­skie dzien­ni­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sandinizm mrz.

 przym. sandinowski, sandinistowski

Wiktionary


sandinistka

→ san­di­ni­sta


SJP.pl

Patrz:

sandinista

sandinistowski

→ san­di­ni­ści, → san­di­ni­sta; san­di­now­ski


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) polit. zwią­za­ny z san­di­ni­sta­mi, san­di­niz­mem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W Ni­ka­ra­gui do san­di­ni­stow­skie­go rządu wesz­ło trzech du­chow­nych, na co nie było zgody ze stro­ny Wa­ty­ka­nu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sandinista mos., sandinizm mrz.

 przym. sandinowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sandinowski

Wiktionary


sandinizm

dok­try­na, po­glą­dy san­di­ni­stów - ruchu spo­łecz­no-po­li­tycz­ne­go w Ni­ka­ra­gui w dru­giej po­ło­wie XX wieku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) polit. ide­o­lo­gia an­ty­im­pe­ria­li­stycz­na cha­rak­te­ry­stycz­na dla kra­jów Ame­ry­ki Ła­ciń­skiej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wa­ty­kan prze­ciw­ny był san­di­niz­mo­wi w każ­dym wy­da­niu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sandinista mos.

 przym. sandinowski, sandinistowski

Wiktionary


sandinowski

→ san­di­ni­ści, → san­di­ni­sta; san­di­ni­stow­ski


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z san­di­niz­mem, od­no­szą­cy się do san­di­niz­mu

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla san­di­niz­mu lub san­di­ni­stów, ma­ją­cy cechy lub wła­ści­wo­ści przy­pi­sy­wa­ne san­di­niz­mo­wi lub san­di­ni­stom

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W Ni­ka­ra­gui le­wi­co­wi chrze­ści­ja­nie po­pie­ra­li San­di­now­ski Front Wyz­wo­le­nia Na­ro­do­we­go, w wy­ni­ku czego w le­wi­co­wym rzą­dzie po oba­le­niu dyk­ta­tu­ry So­mo­zy zna­la­zło się trzech du­chow­nych rzym­sko­ka­to­lic­kich.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sandinista mos., sandinizm mrz.

 przym. sandinistowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sandinistowski

 (2.1) sandinistowski

Wiktionary


sandisk

ame­ry­kań­ska firma i marka


SJP.pl

San­disk Cor­po­ra­tion – ame­ry­kań­ska kor­po­ra­cja zaj­mu­ją­ca się pro­jek­to­wa­niem, pro­duk­cją oraz roz­wo­jem roz­wią­zań pa­mię­ci ma­so­wej flash oraz opro­gra­mo­wa­nia. Roz­wią­za­nia SanDisk, sta­no­wią trzon w wielu naj­więk­szych świa­to­wych cen­trach przet­wa­rza­nia da­nych i osa­dzo­ne są w za­a­wan­so­wa­nych smart­fo­nach, ta­ble­tach i kom­pu­te­rach.

Wikipedia


sandman

ame­ry­kań­ska seria ko­mik­so­wa


SJP.pl

Sand­man (ang. "The Sand­man") – ame­ry­kań­ska seria ko­mik­so­wa, na­pi­sa­na przez Neila Ga­i­ma­na i wy­da­na przez DC Co­mics w 75 od­cin­kach w la­tach 1989–1996, a na­stęp­nie prze­dru­ko­wa­na w 10 to­mach zbior­czych (w Pol­sce wy­da­na przez Eg­mont Pol­ska w la­tach 2002–2007; więk­szość tomów zo­sta­ła po­dzie­lo­na w pol­skim wy­da­niu na dwie czę­ści). W 2021 roku wy­daw­nict­wo Eg­mont roz­po­czę­ło do­druk wszyst­kich 10 tomów wraz z no­wy­mi okład­ka­mi.

Wikipedia


sandomierka

ro­dzaj psze­ni­cy


SJP.pl


sandomierski

przy­miot­nik od: San­do­mierz, San­do­mier­skie (San­do­mier­szczyz­na)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy San­do­mie­rza, zwią­za­ny z San­do­mie­rzem, po­cho­dzą­cy z San­do­mie­rza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na san­do­mier­skim rynku od kilku dni trwa­ją na­gra­nia do po­pu­lar­ne­go se­ria­lu te­le­wi­zyj­ne­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsãndɔ̃ˈmʲjɛrsʲci, AS: sãndõmʹi ̯ersʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sandomierz mrz., sandomierzanin mos., sandomierzanka ż., Sandomierszczyzna ż., Sandomierskie n., Sandomierzanin mos., Sandomierzanka ż.

Wiktionary


sandomierskie

przy­miot­nik od: San­do­mierz, San­do­mier­skie (San­do­mier­szczyz­na)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. re­gion w po­łud­nio­wej Pol­sce wokół San­do­mie­rza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W San­do­mier­skiem pod­to­pi­ło sporo go­spo­darstw.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sandomierz mrz., sandomierzanin mos., sandomierzanka ż., Sandomierszczyzna ż., Sandomierzanin mos., Sandomierzanka ż.

 przym. sandomierski

Wiktionary


sandomierszczyzna

kra­i­na wokół San­do­mie­rza


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. kra­i­na wokół San­do­mie­rza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mamy małą dział­kę i domek na San­do­mier­szczyź­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sandomierz mrz., Sandomierskie n., sandomierzanin mos., sandomierzanka ż., Sandomierzanin mos., Sandomierzanka ż.

 przym. sandomierski

Wiktionary


sandomierz

mia­sto w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, nad Wisłą;

Wiktionary

}|-

San­do­mierz – mia­sto w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie san­do­mier­skim, po­ło­żo­ne nad Wisłą, na sied­miu wzgó­rzach (stąd na­zy­wa­ne cza­sem „małym Rzy­mem”). San­do­mierz jest usy­tu­o­wa­ny na Ni­zi­nie Nad­wi­ślań­skiej i roz­cią­ga się od Wy­ży­ny San­do­mier­skiej po Rów­ni­nę Tar­no­brze­ską.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W San­do­mie­rzu roz­gry­wa się akcja po­pu­lar­ne­go se­ria­lu te­le­wi­zyj­ne­go „Oj­ciec Ma­te­usz”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sãnˈdɔ̃mʲjɛʃ, AS: sãndõmʹi ̯eš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sandomierzanin mos., sandomierzanka ż., Sandomierszczyzna ż., Sandomierskie n., Sandomierzanin mos., Sandomierzanka ż., sandomierka ż.

 przym. sandomierski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) slang. San Domingo, Sandomingo

Wiktionary


sandomierzanin

miesz­ka­niec San­do­mie­rza


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec San­do­mie­rza

 (1.2) osoba po­cho­dzą­ca z San­do­mie­rza, uro­dzo­na w San­do­mie­rzu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsãndɔ̃mʲjɛˈʒãɲĩn, AS: sãndõmʹi ̯ežãńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sandomierz m.

:: fż. sandomierzanka ż.

 przym. sandomierski

Wiktionary


sandomierzanka

miesz­kan­ka San­do­mie­rza


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka San­do­mie­rza

 (1.2) ko­bie­ta po­cho­dzą­ca z San­do­mie­rza, uro­dzo­na w San­do­mie­rzu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsãndɔ̃mʲjɛˈʒãnka, AS: sãndõmʹi ̯ežãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sandomierszczyzna ż., Sandomierz mrz., Sandomierzanin mos., Sandomierzanka ż.

:: fm. sandomierzanin mos.

 przym. sandomierski

Wiktionary


sandr

bar­dzo pła­ski, roz­le­gły sto­żek na­pły­wo­wy pow­sta­ły w wy­ni­ku dzia­łal­no­ści wód po­lo­dow­co­wych, zbu­do­wa­ny ze żwi­rów i pia­sków; zandr; pia­szczy­sko


SJP.pl

Sandr – roz­le­gły, bar­dzo pła­ski sto­żek na­pły­wo­wy zbu­do­wa­ny ze żwi­rów i pia­sków osa­dzo­nych i wy­płu­ka­nych przez wody po­cho­dzą­ce z top­nie­nia lą­do­lo­du. Pow­sta­je pod­czas re­gre­sji lub po­sto­ju lą­do­lo­du na jego przed­po­lu.

San­dry zbu­do­wa­ne są z ma­te­ria­łu pia­szczy­ste­go i żwi­ro­we­go uło­żo­ne­go war­stwa­mi, jedna nad drugą (po­dob­nie jak rzecz­ne ła­wi­ce pia­szczy­ste). Sta­no­wią zwy­kle po­kry­wy o znacz­nej po­wierzch­ni (do kilku ty­się­cy km²).

Wikipedia


sandra

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

 (1.2) zdrobn. Alek­san­dra

 (1.3) zdrobn. Ka­san­dra

 (1.4) astr. pla­ne­to­i­da o nu­me­rze ka­ta­lo­go­wym 1760;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • San­dra – imię żeń­skie
  • San­dra – nie­miec­ka pio­sen­kar­ka pop i euro disco
  • San­dra – pol­ski mie­sięcz­nik o ro­bót­kach ręcz­nych
  • San­dra – wieś w Esto­nii, w pro­win­cji Vil­jan­di, w gmi­nie Suure-Jaani

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) San­dra ma w domu cho­mi­ka.

 (1.4) San­dra po­ru­sza się w ob­sza­rze mię­dzy or­bi­ta­mi Marsa i Jo­wi­sza, czyli w pasie głów­nym pla­ne­to­id.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsãndra, AS: sãndra

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Aleksandra ż., Kasandra ż.

:: zdrobn. Sandrunia ż., Sandrusia ż.

 przym. Sandrzyn

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. Sandrunia, Sandrusia

Wiktionary


sandro

imię żeń­skie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • San­dro Cha­ves de Assis Rosa (ur. 1973) – bra­zy­lij­ski pił­karz, za­wod­nik m.in. Po­go­ni Szcze­cin
  • San­dro (San­dro de Souza Yo­ko­ta, ur. 1975) – bra­zy­lij­ski pił­karz
  • San­dro (San­dro Car­do­so dos San­tos, ur. 1980) – bra­zy­lij­ski pił­karz
  • San­dro Ra­nie­ri Guimarães Cor­de­i­ro (ur. 1989) – bra­zy­lij­ski pił­karz, za­wod­nik Qu­e­ens Park Ran­gers
  • San­dro (ur. 1993) – nie­miec­ki pio­sen­karz szla­gie­rów
  • San­dro – po­stać z serii gier He­ro­es of Might and Magic

Wikipedia


sandrowy

przy­miot­nik od: sandr (zandr); zan­dro­wy


SJP.pl


sandwich

[czy­taj: san­dłicz] ka­nap­ka z dwóch zło­żo­nych razem ka­wał­ków chle­ba lub bułki; sand­wicz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) slang. kulin. zob. ka­nap­ka.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sand­wich – mia­sto w An­glii, w hrab­stwie Kent
    • Sand­wich – sta­cja ko­le­jo­wa w San­wich
  • Sand­wich – mia­sto w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie DeKalb
  • Sand­wich – mia­sto w sta­nie New Hamps­hi­re, w hrab­stwie Car­roll
  • Sand­wich – mia­sto w sta­nie Mas­sa­chu­setts, w hrab­stwie Barn­sta­ble
  • Sand­wich – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Mas­sa­chu­setts, w hrab­stwie Barn­sta­ble
  • Sand­wich (ang. Sand­wich Towns­hip) – gmina w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie DeKalb
  • Sand­wich (ang. Sand­wich Town) – gmina w sta­nie Mas­sa­chu­setts, w hrab­stwie Barn­sta­ble
  • Sand­wich (ang. Sand­wich Town) – gmina w sta­nie New Hamps­hi­re, w hrab­stwie Car­roll
  • Earl of Sand­wich – tytuł no­szo­ny przez głowę jed­nej z linii rodu Mon­ta­gu
  • John Mon­ta­gu, Earl of Sand­wich (ur. 1718, zm. 1792) – bry­tyj­ski ary­sto­kra­ta i po­li­tyk, był wy­na­laz­cą trój­kąt­nej ka­nap­ki z paru warstw chle­ba zna­nej jako sand­wich.
  • Sand­wich Is­lands – star­sza nazwa Wysp Ha­waj­skich

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈsãndwʲit͡ʃ, AS: sãndu̯ʹič

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kanapka, burger, sandwicz

Wiktionary


sandwichman

[czy­taj: san­dłicz­men] czło­wiek cho­dzą­cy po uli­cach z pla­ka­ta­mi re­kla­mo­wy­mi na pier­siach i ple­cach


SJP.pl


sandwichowy

→ sand­wich [czy­taj: san­dłi­czo­wy]; sand­wi­czo­wy


SJP.pl


sandwicz

ka­nap­ka z dwóch zło­żo­nych razem ka­wał­ków chle­ba lub bułki; sand­wich


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) spoż. zło­żo­na pod­wój­nie ka­nap­ka z węd­li­ną i/lub serem

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) przest. rzad. czło­wiek ob­no­szą­cy po mie­ście dwu­stron­ne re­kla­my na ple­cy­e­cach i na pier­siach

 (2.2) żart. osoba ob­cią­żo­na obo­wiąz­kiem opie­ko­wa­nia się za­rów­no włas­ny­mi dzieć­mi, jak i ro­dzi­ca­mi w po­desz­łym wieku

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Stryj Antka wtedy, na bez­ro­bo­ciu, za­ra­biał dość mi­zer­nie w cha­rak­te­rze ulicz­ne­go sand­wi­cza, go­dzi­na­mi no­sząc na sobie jakąś skle­po­wą re­kla­mę.

Wiktionary


sandwiczeria

[czy­taj: san­dłi­cze­ria] bar, w któ­rym ser­wu­je się sand­wi­cze


SJP.pl


sandwiczowy

→ sand­wicz; sand­wi­cho­wy


SJP.pl


sandżacki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z San­dża­kiem (kra­i­ną w Ser­bii i Czar­no­gó­rze)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sandżak mrz.

Wiktionary


sandżak

w daw­nej Tur­cji część wi­la­je­tu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) hist. geogr. kra­i­na hi­sto­rycz­na na po­gra­ni­czu Ser­bii i Czar­no­gó­ry;

Wiktionary

San­dżak ( "Санџак" / Sandžak, "San­cak") – re­gion ge­o­gra­ficz­no-hi­sto­rycz­ny na po­gra­ni­czu Ser­bii i Czar­no­gó­ry. Głów­nym mia­stem jest Novi Pazar. Re­gion jest za­miesz­ka­ny przez licz­ną mniej­szość bosz­niac­ką.

San­dżak to rów­nież nazwa po­tocz­na dzi­siej­sze­go okrę­gu w Ser­bii – "Rasz­ka".

Wikipedia

Powiązane:

 przym. sandżacki

Wiktionary


sanecki

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ce­za­ry Sa­nec­ki – pol­ski na­u­czy­ciel aka­de­mic­ki
  • Marek Sa­nec­ki – pol­ski le­karz

Wikipedia


saneczkarka

ko­bie­ta upra­wia­ją­ca sa­necz­kar­stwo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sport. forma żeń­ska od: sa­necz­karz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czo­ło­we sa­necz­kar­ki nie są za­do­wo­lo­ne ze skró­ce­nia trasy na olim­pij­skim torze w Whist­ler.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsãnɛt͡ʃˈkarka, AS: sãnečkarka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sanny ż., saneczkarz, sań, sanna, sankarz, sankada, sanie, saneczkarstwo, sanki, saneczki

 przym. saneczkarski, sankowy, sanny

 czas. saneczkować

Wiktionary


saneczkarski

do­ty­czą­cy sa­necz­kar­stwa, sa­necz­ka­rza


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) sport. do­ty­czą­cy sa­necz­kar­stwa, sa­necz­ka­rza

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsãnɛt͡ʃˈkarsʲci, AS: sãnečkarsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sanki nmos., saneczki nmos., sanie nmos., saneczkarstwo n., saneczkarz m., saneczkarka ż.

 przym. saneczkowy

Wiktionary


saneczkarstwo

dy­scy­pli­na spor­to­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) sport. dy­scy­pli­na za­li­cza­na do spor­tów zi­mo­wych, po­le­ga­ją­ca na zjeż­dża­niu san­ka­mi z toru sztucz­ne­go lub na­tu­ral­ne­go;

Wiktionary

Sa­necz­kar­stwo lub ina­czej sport sa­necz­ko­wy – jedna z dy­scy­plin za­li­cza­nych do spor­tów zi­mo­wych. Wy­ści­gi na san­kach spor­to­wych są roz­gry­wa­ne na to­rach sztucz­nych lub na­tu­ral­nych, w kon­ku­ren­cji ko­biet i męż­czyzn, in­dy­wi­du­al­nie i w dwój­kach. O zwy­cię­stwie de­cy­du­je łącz­ny czas prze­ja­zdów, tzw. śliz­gów. Zaz­wy­czaj są to dwa śliz­gi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pier­wsze mi­strzo­stwa Pol­ski w sa­necz­kar­stwie od­by­ły się w 1930 roku w Kry­ni­cy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsãnɛt͡ʃˈkarstfɔ, AS: sãnečkarstfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sanki nmos., saneczki nmos., sanie nmos., saneczkarz m., saneczkarka ż., sankarz m., sanna ż., sań nmos./ż.

 przym. saneczkarski, saneczkowy, sankowy, sanny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) saneczki, sport saneczkowy

Wiktionary


saneczkarz

osoba upra­wia­ją­ca sa­necz­kar­stwo; sa­necz­ko­wicz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) sport. za­wod­nik upra­wia­ją­cy sa­necz­kar­stwo

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sãˈnɛt͡ʃkaʃ, AS: sãnečkaš

Wiktionary

Powiązane:

 przym. saneczkarski, sankowy, sanny

 rzecz. sań nmos./ż., sanna ż., sankarz m., sankada ż., sanie nmos., saneczkarstwo, sanki, saneczki

:: fż. saneczkarka

 czas. saneczkować

Wiktionary


saneczki

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) zdrobn. od: sanki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ka­rol­ku, za­pom­nij o sa­necz­kach, masz tem­pe­ra­tu­rę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. saneczkarz mos., saneczkarstwo n., saneczkarka ż., sanie lm nm., sanki lm nm.

 przym. saneczkarski, sankowy

Wiktionary


saneczkować

1. po­tocz­nie: jeź­dzić na sa­necz­kach;
2. o zwie­rzę­ciu: ocie­rać tylną czę­ścią ciała o po­dło­że


SJP.pl


saneczkowicz

rzad­ko: osoba upra­wia­ją­ca sa­necz­kar­stwo; sa­necz­karz


SJP.pl


saneczkowy

przy­miot­nik od: sa­necz­ki


SJP.pl


sanepid

sta­cja sa­ni­tar­no-epi­de­mio­lo­gicz­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) urz. sta­cja sa­ni­tar­no-epi­de­mio­lo­gicz­na;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jutro mamy mieć kon­tro­lę z sa­ne­pi­du.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sãˈnɛpʲit, AS: sãnepʹit

Wiktionary


sanepidowski

→ sa­ne­pid


SJP.pl

Patrz:

sanepid

sanetra

naz­wi­sko


SJP.pl


sanforyzacja

San­fo­ry­za­cja (wy­kur­cza­nie, de­ka­ty­za­cja) – jeden z pro­ce­sów wy­kań­cza­nia tka­nin (m.in. ba­weł­nia­nych, lnia­nych).

Wikipedia


sanger

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • San­ger – mia­sto w sta­nie Ka­li­for­nia, w hrab­stwie Fres­no
  • San­ger – mia­sto w sta­nie Tek­sas, w hrab­stwie Den­ton
  • Mar­ga­ret San­ger

Wikipedia


sangha

[czy­taj: sang­cha lub sanga] w bud­dyz­mie: gmina re­li­gij­na lub wspól­no­ta za­kon­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wspól­no­ta mni­chów bud­dyj­skich lub świec­kich wyz­naw­ców bud­dyz­mu;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • sang­ha – wspól­no­ta bud­dyj­ska
  • Sang­ha – rzeka w Afry­ce
  • Sang­ha – re­gion w Re­pu­bli­ce Konga
  • Sanga – grupa et­nicz­na z De­mo­kra­tycz­nej Re­pu­bli­ki Konga

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Poza In­dia­mi swój wiel­ki rozk­wit prze­ży­ła ma­ha­ja­na w Chi­nach i Ja­po­nii. We­dług tra­dy­cji chiń­skiej, bud­dyzm tra­fił do tego kraju w II wieku z Azji Cen­tral­nej, a w 355 roku zez­wo­lo­no Chiń­czy­kom na wstę­po­wa­nie do sangh.

Wiktionary


sango

język urzę­do­wy Re­pu­bli­ki Środ­ko­wo­a­fry­kań­skiej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) jęz. jeden z ję­zy­ków urzę­do­wych w Re­pu­bli­ce Środ­ko­wo­a­fry­kań­skiej;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ję­zy­kiem sango mówią ry­ba­cy znad Uban­gi.

Wiktionary


sangria

napój po­pu­lar­ny w Hisz­pa­nii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. tra­dy­cyj­ny hisz­pań­ski chłod­ny napój o krwi­sto­czer­wo­nej bar­wie, przy­go­to­wy­wa­ny z wina i owo­ców wzmac­nia­nych moc­niej­szym al­ko­ho­lem;

Wiktionary

Sangría – tra­dy­cyj­ny hisz­pań­ski napój al­ko­ho­lo­wy. Pro­du­ko­wa­na jest z wina z do­dat­kiem owo­ców, soków owo­co­wych, lodu oraz wzmac­nia­czy sma­ko­wych w po­sta­ci róż­nych wi­nia­ków lub in­nych trun­ków.

Nazwa sangría (z hisz­pań­skie­go: krwa­wie­nie) zo­sta­ła na­da­na temu trun­ko­wi ze wzglę­du na jego głę­bo­ki czer­wo­ny kolor. Po­cho­dzi ze wschod­nie­go wy­brze­ża hisz­pań­skie­go (re­gion Wa­len­cji), skąd roz­prze­strze­ni­ła się na całym Pół­wy­spie Ibe­ryj­skim.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈsãŋɡrʲja, AS: sãŋgrʹi ̯a

Wiktionary


sangwina

1. czer­wo­no­bru­nat­na kred­ka uży­wa­na do szki­ców i ry­sun­ków;
2. ry­su­nek, szkic wy­ko­na­ny tą kred­ką


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mięk­ka, czer­wo­no-brą­zo­wa kred­ka uży­wa­na do szki­co­wa­nia lub ry­so­wa­nia;

 (1.2) ry­su­nek wy­ko­na­ny sang­wi­ną (1.1)

 (1.3) tech­ni­ka pla­stycz­ny­a­stycz­na wy­ko­rzy­stu­ją­ca sang­wi­nę (1.1)

Wiktionary

Sang­wi­na – czer­wo­no­bru­nat­na kred­ka uży­wa­na do two­rze­nia szki­ców lub ry­sun­ków. Nazwa po­cho­dzi od ła­ciń­skie­go okre­śle­nia krwi ("san­gu­is, -inis"). Mia­nem tym okre­śla się rów­nież tech­ni­kę ry­sun­ko­wą, jak i ry­su­nek wy­ko­na­ny tą tech­ni­ką.

Jest to mięk­ka kred­ka zro­bio­na z glin­ki z że­la­zo­wym czer­wo­nym barw­ni­kiem

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ar­ty­ści uży­wa­ją sang­wi­ny już od cza­sów re­ne­san­su.

 (1.2) Naj­słyn­niej­sza sang­wi­na Le­o­nar­da, „Czło­wiek wi­tru­wiań­ski”, znaj­du­je się w zbio­rach Luwru.

 (1.3) Moją ulu­bio­ną tech­ni­ką ry­sun­ko­wą jest niez­mien­nie sang­wi­na.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sãŋɡˈvʲĩna, AS: sãŋgvʹĩna

Wiktionary

Powiązane:

 przym. sangwinowy

Wiktionary


sangwinaria

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|San­gu­i­na­ria ca­na­den­sis|L.|ref=tak., by­li­na o gru­bym kłą­czu wy­stę­pu­ją­ca w Ame­ry­ce Pół­noc­nej;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Blasz­ka li­ścio­wa sang­wi­na­rii jest dło­nia­sto wręb­na.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sangwinaria kanadyjska, krwiowiec kanadyjski, krwiowiec

Wiktionary


sangwiniczka

→ sang­wi­nik


SJP.pl

Patrz:

sangwinik

sangwiniczny

wła­ści­wy sang­wi­ni­ko­wi; bez­tro­ski, to­wa­rzy­ski, en­tuz­ja­stycz­ny


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) od­po­wied­ni sang­wi­ni­ko­wi; po­ryw­czy i zmien­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W tej wizji zmi­li­ta­ry­zo­wa­ne­go chrze­ści­jań­stwa nie ma miej­sca na ja­ką­kol­wiek od­mien­ność sty­lów. Na prze­kór po­dob­nym pro­po­zy­cjom, w kręgu Apo­sto­łów Je­zu­sa było miej­sce dla scep­tycz­ne­go To­ma­sza, sang­wi­nicz­ne­go Pio­tra, wier­ne­go Jana.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sangwinizm mrz., sangwinik mos., sangwiniczka ż., sangwiniczność ż.

 przysł. sangwinicznie

Wiktionary


sangwinik

czło­wiek żywy, po­ryw­czy i zmien­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) psych. czło­wiek żywy, po­ryw­czy i zmien­ny

Wiktionary

Sang­wi­nik (łac. "san­gu­is" – krew) – jeden z tem­pe­ra­men­tów wy­róż­nia­nych w te­o­rii hu­mo­ral­nej. Wią­za­ny był z prze­wa­gą wpły­wu krwi na typ kon­sty­tu­cyj­ny czło­wie­ka. Wraz z roz­wo­jem te­o­rii hu­mo­ral­nej od sta­ro­żyt­no­ści do śred­nio­wie­cza i wy­róż­nia­ne­go w niej po­dzia­łu na czte­ry ele­men­ty, jako ko­lej­ne po­wią­za­nia po­da­wa­no dzie­ciń­stwo, wios­nę, po­wie­trze (jako jeden z ży­wio­łów), serce, po­ra­nek, czer­wień, smak słod­ki.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: sãŋɡˈvʲĩɲik, AS: sãŋgvʹĩńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sangwinizm mrz.

:: fż. sangwiniczka ż.

 przym. sangwiniczny

Wiktionary


sangwinizm

uspo­so­bie­nie ty­po­we dla sang­wi­ni­ka: duża ruch­li­wość i wraż­li­wość na ota­cza­ją­cy świat


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) tem­pe­ra­ment sang­wi­ni­ka;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sang­wi­nizm (…) u Gal­lów ujaw­niał się prze­de­wszyst­kiem w spo­so­bie pro­wa­dze­nia wojny.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. sangwiniczny

 rzecz. sangwinik mos.

Wiktionary


sangwinowy

przy­miot­nik

 (1.1) wy­ko­na­ny sang­wi­ną

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sangwina ż.

Wiktionary


sanhedryn

ży­dow­ska naj­wyż­sza rada re­li­gij­na, są­dow­ni­cza i po­li­tycz­na dzia­ła­ją­ca w sta­ro­żyt­nej Judei; póź­niej nazwa ko­le­giów ra­bi­nac­kich


SJP.pl

San­he­dryn ( ‏סַנְהֶדְרִין‎, συνέδριον "Sy­ne­drion" od "συν" „współ-” i "έδρα" „(po)sie­dze­nie”), ina­czej Wy­so­ka Rada lub Wiel­ki San­he­dryn (hebr. "San­he­drin Ha-Gdola") – naj­wyż­sza ży­dow­ska in­sty­tu­cja re­li­gij­na i są­dow­ni­cza w sta­ro­żyt­nej Judei, wspom­nia­na w źró­dłach po raz pier­wszy w 203 p.n.e.

Wikipedia


sanhita

jedna z czte­rech czę­ści Wed (hymny do bóstw, mod­lit­wy, za­klę­cia, for­mu­ły)


SJP.pl


sanice

Sa­ni­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim, w po­wie­cie żar­skim, w gmi­nie Prze­wóz.

Wikipedia


sanidyn

rzad­ki mi­ne­rał z grupy ska­le­ni, jedna z trzech (oprócz or­to­kla­zu i mi­kro­kli­nu) od­mian po­li­mor­ficz­nych ska­le­nia po­ta­so­we­go, nie­kie­dy wy­ka­zu­je efek­ty op­tycz­ne cha­rak­te­ry­stycz­ne dla ka­mie­ni księ­ży­co­wych, wy­stę­pu­je w ska­łach wy­lew­nych m.in. ry­o­li­tach, tra­chi­tach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miner. rzad­ki mi­ne­rał z grupy krze­mia­nów, KAlSi3O8;

Wiktionary

Sa­ni­dyn – mi­ne­rał z grupy krze­mia­nów, rzad­ki. Jest to jedna z trzech (oprócz or­to­kla­zu i mi­kro­kli­nu) od­mian po­li­mor­ficz­nych ska­le­nia po­ta­so­we­go.

Nazwa mi­ne­ra­łu po­cho­dzi od gr. "sanis" = ta­blicz­ka, płyt­ka lub deska oraz "idos" = wi­dzieć, na­wią­zu­jąc do ta­blicz­ko­we­go po­kro­ju mi­ne­ra­łu.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. sanidynowy

Wiktionary


sanie

1. po­jazd za­przę­ga­ny w konie, w kra­jach pół­noc­nych w reny lub psy, po­ru­sza­ją­cy się po śnie­gu;
2. urzą­dze­nie na pło­zach słu­żą­ce do prze­mie­szcza­nia jach­tu na wodę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) po­jazd na pło­zach, za­przę­gnię­ty naj­czę­ściej w zwie­rzę­ta po­cią­go­we;

 (1.2) żegl. urzą­dze­nie na pło­zach słu­żą­ce do ścią­ga­nia jach­tu na wodę

Wiktionary

Sanie – po­jazd za­przę­go­wy na pło­zach, słu­żą­cy do po­ru­sza­nia się po śnie­gu lub lo­dzie. Sanie są zaz­wy­czaj cią­gnię­te przez konie lub cią­gni­ki me­cha­nicz­ne i za­sad­ni­czo służą do tran­spor­tu. Małe sanie uży­wa­ne do za­ba­wy lub spor­tów zi­mo­wych to sanki.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dzie­ci z przy­jem­no­ścią ko­rzy­sta­ły z bez­płat­nych prze­jaż­dżek sa­nia­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsãɲɛ, AS: sãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sań nmos./ż., sanki, sankarz, saneczki, saneczkarz, saneczkarka, saneczkarstwo, sankada, sanna

 przym. sanny, saneczkarski, sankowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. sanki, reg. srąbek, reg. srąbik, reg. szrumbek

Wiktionary


saniewski

naz­wi­sko


SJP.pl


sanijczyk

miesz­ka­niec Sany (sto­li­cy Je­me­nu); Sa­nań­czyk


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Sany

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sãˈɲijt͡ʃɨk, AS: sãńii ̯čyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sana ż., sanajczyk mos.

:: fż. sanijka ż., sanajka ż.

 przym. sanijski, sanajski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sanajczyk

Wiktionary


sanijka

miesz­kan­ka Sany (sto­li­cy Je­me­nu); Sa­nan­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Sany

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sãˈɲijka, AS: sãńii ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sana ż., sanajka ż.

:: fm. sanijczyk mos., sanajczyk mos.

 przym. sanijski, sanajski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sanajka

Wiktionary


sanijski

→ Sana (sto­li­ca Je­me­nu lub miej­sco­wość we Fran­cji); sa­naj­ski


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do mia­sta Sana

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sãˈɲijsʲci, AS: sãńii ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sana ż., sanijczyk mos., sanijka ż., sanajczyk mos., sanajka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sanajski

Wiktionary


saniowy

→ sanie


SJP.pl

Patrz:

sanie

sanitaria

urzą­dze­nia sa­ni­tar­ne


SJP.pl


sanitariat

1. urzą­dze­nie sa­ni­tar­ne (np. wanna, umy­wal­ka, sedes);
2. po­mie­szcze­nie sa­ni­tar­ne (np. ubi­ka­cja, ła­zien­ka)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) urz. po­mie­szcze­nie pu­blicz­ne peł­nią­ce funk­cje ła­zien­ki i za­wie­ra­ją­ce prysz­ni­ce, to­a­le­ty, itp.

 (1.2) urz. re­gio­nal­ny od­dział jed­nost­ki stan sa­ni­tar­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) mi­ni­ster bu­dow­nict­wa Ju­lian To­kar­ski po­szedł krok dalej i wy­my­ślił, na wzór ra­dziec­ki, miesz­ka­nia ze wspól­ny­mi dla kilku ro­dzin sa­ni­ta­ria­ta­mi i kuch­nia­mi.

 (1.1) Za mało jest tam dba­ło­ści o czy­stość i sa­ni­ta­ria­tów na tak wiel­ką licz­bę ludzi

 (1.2) (…) jeden plu­to­no­wy z sa­ni­ta­ria­tu nas ostrzygł i wy­go­lił, gdzie tylko był jaki kła­czek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sanitarka ż., sanitariusz mos., sanitariuszka ż.

 przym. sanitarny

Wiktionary


sanitariusz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) med. pra­cow­nik me­dycz­ny spra­wu­ją­cy czyn­no­ści po­moc­ni­cze pod­czas opie­ki nad cho­ry­mi;

 (1.2) wojsk. żoł­nierz, któ­re­go za­da­niem jest udzie­la­nie pier­wszej po­mo­cy ran­nym żoł­nie­rzom pod­czas dzia­łań wo­jen­nych

Wiktionary

Sa­ni­ta­riusz – pra­cow­nik opie­ki zdro­wot­nej wy­ko­nu­ją­cy pod­sta­wo­we, nie­za­strze­żo­ne dla in­nych za­wo­dów me­dycz­nych czyn­no­ści w za­kła­dach opie­ki zdro­wot­nej.

Do 8 wrze­śnia 2006 r. sa­ni­ta­riusz był człon­kiem ze­spo­łu wy­ja­zdo­we­go w ka­ret­ce po­go­to­wia i współ­pra­co­wał z le­ka­rzem, bywał przy tym rów­no­cze­śnie kie­row­cą ka­ret­ki i no­szo­wym.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌsãɲiˈtarʲjuʃ, AS: sãńitarʹi ̯uš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sanitariat m., sanitaria nmos., sanitarka ż.

:: fż. sanitariuszka ż.

 przym. sanitarny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lekcew. łapiduch

Wiktionary


sanitariuszka

→ sa­ni­ta­riusz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. pra­cow­ni­ca me­dycz­ny spra­wu­ją­ca czyn­no­ści po­moc­ni­cze pod­czas opie­ki nad cho­ry­mi;

 (1.2) wojsk. ko­bie­ta w służ­bie woj­sko­wej, któ­rej za­da­niem jest udzie­la­nie pier­wszej po­mo­cy ran­nym żoł­nie­rzom pod­czas dzia­łań wo­jen­nych

Wiktionary

Patrz:

sanitariusz

Przykłady

 (1.2) Ko­bie­ty uczest­ni­czy­ły w pow­sta­niu stycz­nio­wym, peł­niąc funk­cje łącz­ni­czek, zwia­dow­czyń, ku­rie­rek, adiu­tan­tek, sa­ni­ta­riu­szek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsãɲitarʲˈjuʃka, AS: sãńitarʹi ̯uška

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sanitariat m., sanitaria nmos., sanitarka ż.

:: fm. sanitariusz m.

 przym. sanitarny

Wiktionary


sanitarka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. po­jazd sa­ni­tar­ny, zwy­kle woj­sko­wy, do tran­spor­to­wa­nia cho­rych i ran­nych

 (1.2) gw-pl|Bu­ko­wi­na. pie­lę­gniar­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsãɲiˈtarka, AS: sãńitarka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sanitariusz m., sanitariuszka ż., sanitariat m., sanitaryzacja ż.

 czas. sanityzować ndk.

 przym. sanitarny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) karetka

 (1.2) asistenta

Wiktionary


sanitarnohigieniczny

do­ty­czą­cy hi­gie­ny sa­ni­tar­nej


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do hi­gie­ny sa­ni­tar­nej, do­ty­czą­cy jej

Wiktionary


sanitarny

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z utrzy­ma­niem hi­gie­ny i zdro­wia

 (1.2) do­ty­czą­cy służ­by zdro­wia i opie­ki nad cho­ry­mi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sanitariat m., sanitariusz m., sanitariuszka ż., sanitarka ż.

Wiktionary


sanitarysta

zwo­len­nik sa­ni­ta­ryz­mu


SJP.pl


sanitarystka

→ sa­ni­ta­ry­sta


SJP.pl

Patrz:

sanitarysta

sanitaryzacja

wszyst­kie za­bie­gi po­le­ga­ją­ce na me­cha­nicz­nym usu­wa­niu drob­no­u­stro­jów cho­ro­bot­wór­czych ze śro­do­wi­ska


SJP.pl


sanitaryzm

dzia­ła­nia po­le­ga­ją­ce na wpro­wa­dza­niu re­stryk­cji na­kie­ro­wa­nych na ochro­nę zdro­wia, choć de facto ogra­ni­cza­ją­cych wol­ność oby­wa­te­li


SJP.pl


sanityzacja

pro­ces de­zyn­fek­cji i oczy­szcza­nia po­wierzch­ni lub śro­do­wi­ska z mi­kro­or­ga­niz­mów


SJP.pl

Sa­ni­ty­za­cja – pro­ces dą­żą­cy do eli­mi­na­cji moż­li­wie dużej licz­by mi­kro­or­ga­niz­mów na przed­mio­tach co­dzien­ne­go użyt­ku, po­wierzch­niach pła­skich itp. w go­spo­dar­stwie do­mo­wym i miej­scach pu­blicz­nych. Sa­ni­ty­za­cję prze­pro­wa­dza się za po­mo­cą zwy­kłych środ­ków my­ją­cych.

Wikipedia


sanka

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sanka – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. kra­kow­skim, w gmi­nie Krze­szo­wi­ce
  • Sanka – potok, prawy do­pływ rzeki Stra­dom­ka
  • Sanka – potok, lewy do­pływ rzeki Wisła

Wikipedia


sankada

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) prze­jażdż­ka san­ka­mi dla przy­jem­no­ści, dla za­ba­wy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sãŋˈkada, AS: sãŋkada

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sań nmos./ż., sankarz m., sanie nmos., sanki, saneczkarz, saneczkarka, sanna

 przym. saneczkowy, sankowy, sanny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kulig, szlichtada

Wiktionary


sankarz

1. osoba po­wo­żą­ca sa­nia­mi;
2. osoba wyt­wa­rza­ją­ca sanie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. rze­mieśl­nik zaj­mu­ją­cy się wy­ra­bia­niem sań, sanek

 (1.2) przest. osoba wo­żą­ca ludzi sa­nia­mi w ce­lach za­rob­ko­wych

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsãŋkaʃ, AS: sãŋkaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sań nmos./ż., sanie, sanki, sankada, sanna, saneczkarz, saneczkarka, saneczkarstwo

 przym. sanny, sankowy

Wiktionary


sankcja

część normy praw­nej, okre­śla­ją­ca sku­tek na­ru­sze­nia dy­spo­zy­cji tej normy w wa­run­kach okre­ślo­nych jej hi­po­te­zą; nie­kie­dy uz­na­wa­na za odręb­ną normę (tzw. sank­cjo­nu­ją­cą)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) praw. polit. okre­ślo­na normą praw­ną kon­sek­wen­cja na­ru­sze­nia prawa

 (1.2) praw. na­da­nie mocy praw­nej da­ne­mu ak­to­wi przez wyż­szą in­stan­cję

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • sank­cja spo­łecz­na
  • sank­cje w pra­wie
  • sank­cja (ele­ment normy praw­nej)
  • sank­cje mię­dzy­na­ro­do­we
  • sank­cje go­spo­dar­cze
  • sank­cja ad­mi­ni­stra­cyj­na
  • sank­cja prag­ma­tycz­na

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Od­na­le­zie­nie no­we­go domu wy­da­wa­ło się nie­mal nie­moż­li­we, bo im­pe­rial­ni za­gro­zi­li pu­blicz­nie, że każdy cy­wi­li­zo­wa­ny świat, który za­pew­ni schro­nie­nie czy moż­li­wość bez­piecz­ne­go prze­lo­tu jed­nost­kom So­ju­szu, pad­nie ofia­rą wy­ni­szcza­ją­cych sank­cji i oku­pa­cji.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. sankcjonować

Wiktionary


sankcje

część normy praw­nej, okre­śla­ją­ca sku­tek na­ru­sze­nia dy­spo­zy­cji tej normy w wa­run­kach okre­ślo­nych jej hi­po­te­zą; nie­kie­dy uz­na­wa­na za odręb­ną normę (tzw. sank­cjo­nu­ją­cą)


SJP.pl


sankcjonowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|sank­cjo­no­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsãŋkt͡sʲjɔ̃nɔˈvãɲɛ, AS: sãŋkcʹi ̯õnovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. sankcjonować

Wiktionary


sankcjonować

1. karać za na­ru­sze­nie prawa lub prze­pi­sów mię­dzy­na­ro­do­wych;
2. udzie­lać sank­cji; upra­wo­moc­niać, zat­wier­dzać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) praw. au­to­ry­ta­tyw­nie zat­wier­dzać, na­da­wać moc praw­ną lub urzę­do­wą

 (1.2) apro­bo­wać, przyz­wa­lać na coś, uz­na­wać za do­pu­szczal­ne

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsãŋkt͡sʲjɔ̃ˈnɔvat͡ɕ, AS: sãŋkcʹi ̯õnovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sankcja ż., sankcjonowanie n.

 czas. usankcjonować dk.

Wiktionary


sankcyjność

→ sank­cyj­ny


SJP.pl

Patrz:

sankcyjny

sankcyjny

→ sank­cja


SJP.pl

Patrz:

sankcja

sankhia

in­dyj­ski sy­stem fi­lo­zo­ficz­ny uz­na­ją­cy au­to­ry­tet Wed, te­o­re­tycz­na pod­sta­wa jogi


SJP.pl


sankhja

naj­star­szy z fi­lo­zo­ficz­no-re­li­gij­nych sy­ste­mów in­dyj­skich sta­no­wią­cy za­ple­cze kla­sycz­nej jogi


SJP.pl

Sankh­ja ( सांख्य, sāṁkhya) – du­a­li­stycz­ny, or­to­dok­syj­ny, to zna­czy uz­na­ją­cy au­to­ry­tet wed, sy­stem fi­lo­zo­fii in­dyj­skiej. We­dług Sankh­ji świat pow­stał w wy­ni­ku współ­dzia­ła­nia dwóch zasad: ducha – "pu­ru­sza" i ma­te­rii – "pra­kry­ti" Isto­tą jak każ­de­go kla­sycz­ne­go sy­ste­mu in­dyj­skie­go jest nauka o wyz­wo­le­niu. Kie­ru­nek ten okre­śla kon­dy­cje czło­wie­ka i na­u­cza w jaki spo­sób zdo­być zro­zu­mie­nie wyz­wa­la­ją­ce.

Wikipedia


sanki

po­jazd na pło­zach uży­wa­ny głów­nie przez dzie­ci do zjeż­dża­nia z pa­gór­ków, a także przez spor­tow­ców w za­wo­dach sa­necz­kar­skich


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) zdrobn. od: sanie

 (1.2) małe sanie do za­przę­gu

 (1.3) sport. nie­wiel­ki po­jazd do spor­to­we­go lub re­kre­a­cyj­ne­go zjeż­dża­nia z góry po śnie­gu

 (1.4) techn. część ma­szy­ny lub przy­rzą­du wy­ko­nu­ją­ca ruch śliz­go­wy

 (1.5) środ. fot. zob. go­rą­ca stop­ka.

 (1.6) slang. areszt tym­cza­so­wy

Wiktionary

Sanki – sprzęt wy­po­sa­żo­ny w płozy, prze­waż­nie słu­żą­cy do po­ru­sza­nia się po śnie­gu lub lo­dzie. Uży­wa­ne zaz­wy­czaj do za­ba­wy lub spor­tów zi­mo­wych. Duże sanki to sanie.

Spe­cjal­ne­go ro­dza­ju sanek spor­to­wych używa się do spor­tów zi­mo­wych, np. wy­ści­gów sa­necz­kar­skich.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Para koni, za­przę­żo­na do pro­stych for­nal­skich sanek, stała już przed ni­skie­mi drzwia­mi.

 (1.3) Dzie­ci zjeż­dża­ły z pa­gór­ka na san­kach.

 (1.6) (…) Wy­cią­ga­ją mnie z klat­ki, stra­szą pój­dziesz za krat­ki / Za­po­wia­da­ją sanki bez rymów i szklan­ki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsãnʲci, AS: sãnʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sanny ż., sań nmos., sanna ż., sankarz m., saneczkarstwo n., sankada ż., saneczkarz mos., saneczkarka ż., sanie nmos., zdrobn. saneczki

 rzecz. sanie, sań, saneczkarstwo, saneczkarz, sankarz, sanna, sankada, nartosanki

 czas. sankować, saneczkować

 przym. sankowy, saneczkarski, sanny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) reg. pozn. rodle

Wiktionary


sankiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


sankiulota

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. po­gard. re­wo­lu­cjo­ni­sta fran­cu­ski wy­wo­dzą­cy się z pa­ry­skich rze­mieśl­ni­ków i ro­bot­ni­ków;

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. sankiulot

Wiktionary


sankiulotka

→ san­kiu­lo­ta


SJP.pl

Patrz:

sankiulota

sankować

rzad­ko: jeź­dzić na san­kach; san­ko­wać się


SJP.pl


sankowski

naz­wi­sko


SJP.pl


sankowy

→ sanki


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z san­ka­mi

 (1.2) zob. ha­mu­lec san­ko­wy.

Wiktionary

Patrz:

sanki

Wymowa:

IPA: sãŋˈkɔvɨ, AS: sãŋkovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sanny ż., sanki nmos., saneczki nmos., sanie nmos., sankarz m., saneczkarz m., saneczkarka ż., saneczkarstwo n., sanna ż., sankada ż.

 czas. sankować

 przym. saneczkowy, sanny

Wiktionary


sanktpetersburski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Sankt Pe­ters­bur­giem, do­ty­czą­cy Sankt Pe­ters­bur­ga

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sankt Petersburg mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) petersburski

Wiktionary


sanktuarium

1. miej­sce prze­cho­wy­wa­nia przed­mio­tów kultu re­li­gij­ne­go;
2. w prze­no­śni: miej­sce, gdzie się znaj­du­je coś cen­ne­go, ma­ją­ce­go szcze­gól­ne zna­cze­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) rel. oto­czo­ny czcią obiekt re­li­gij­ny bę­dą­cy miej­scem prze­cho­wy­wa­nia świę­tych przed­mio­tów lub re­lik­wii oraz spra­wo­wa­nia kultu;

 (1.2) przen. miej­sce szcze­gól­nie ważne, bo­ga­te w pe­wien walor

Wiktionary

Sank­tu­a­rium (od łac. "sanc­tu­a­rium" z "sanc­tus" „świę­ty”) – miej­sce uz­na­wa­ne za świę­te, czę­sto iden­ty­fi­ko­wa­ne ze świą­ty­nią, bu­dow­lą wznie­sio­ną na miej­scu uz­na­wa­nym za świę­te.

Wy­stę­pu­je w wielu re­li­giach. Za jedno z naj­star­szych sank­tu­a­riów w Eu­ro­pie uz­na­wa­na jest mo­nu­men­tal­na bu­dow­la w Sto­ne­hen­ge.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do sank­tu­a­rium ostro­bram­skie­go zmie­rza­ją tłumy piel­grzy­mów.

 (1.2) Su­mie­nie jest naj­taj­niej­szym oś­rod­kiem i sank­tu­a­rium czło­wie­ka, gdzie prze­by­wa on sam z Bo­giem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsãŋktuˈwarʲjũm, AS: sãŋktuu̯arʹi ̯ũm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sanktuaryjny

 przym. sanktuaryjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) świątynia

Wiktionary


sanktuaryjny

→ sank­tu­a­rium


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z sank­tu­a­rium, do­ty­czą­cy sank­tu­a­rium

Wiktionary

Patrz:

sanktuarium

Przykłady

 (1.1) Pa­no­wie ze służ­by sank­tu­a­ryj­nej po­mo­gli ko­bie­cie wstać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sanktuarium n.

Wiktionary


sanmarynka

miesz­kan­ka San Ma­ri­no (sto­li­cy San Ma­ri­no)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka San Ma­ri­no (sto­li­cy pań­stwa San Ma­ri­no)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsãnmaˈrɨ̃nka, AS: sãnmarỹnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. San Marino, Sanmaryńczyk, Sanmarynka

:: fm. Sanmaryńczyk

 przym. sanmaryński

Wiktionary


sanmaryńczyk

miesz­ka­niec San Ma­ri­no (sto­li­cy San Ma­ri­no)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec San Ma­ri­no (sto­li­cy pań­stwa San Ma­ri­no)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsãnmaˈrɨ̃j̃n͇t͡ʃɨk, AS: sãnmarỹĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. San Marino n., Sanmaryńczyk m., Sanmarynka ż.

:: fż. sanmarynka ż.

 przym. sanmaryński

Wiktionary


sanmaryński

przy­miot­nik od: San Ma­ri­no


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do pań­stwa San Ma­ri­no

 (1.2) od­no­szą­cy się do mia­sta San Ma­ri­no

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsãnmaˈrɨ̃j̃sʲci, AS: sãnmarỹĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sanmaryńczyk mos., sanmaryńczyk mos., Sanmarynka ż., sanmarynka ż., San Marino n.

Wiktionary


sanna

1. jazda sa­nia­mi;
2. droga usła­na śnie­giem, po któ­rej można jeź­dzić sa­nia­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. jeż­dże­nie sa­nia­mi

 (1.2) książk. droga usła­na śnie­giem, po któ­rej można jeź­dzić sa­nia­mi

forma przy­miot­ni­ka.

 (2.1) lp. ż. daw. zob. sanny.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sanna – wieś w Szko­cji
  • Sanna – rzeka, do­pływ Wisły
  • Sanna – stru­ga, do­pływ Łęgu
  • Sanna – rzeka, do­pływ Innu
  • szwedz­kie zdrob­nie­nie od Zu­zan­ny
  • Elż­bie­ta Sanna
  • Sanna Stén – fiń­ska wio­ślar­ka
  • Sanna Marin – fiń­ska po­li­tyk, pre­mier Fin­lan­dii (w la­tach 2019-2023)
  • Sanna Niel­sen – szwedz­ka pio­sen­kar­ka
  • Sanna Ny­as­si – gam­bij­ski pił­karz

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Re­ży­ser prosi, by pow­tó­rzyć uję­cie, to ma być ra­dos­na sanna, a nie ża­łob­ny marsz.

 (1.1) A ta sanna do Mi­tru­nów, pod­czas któ­rej on ją ca­ło­wał!…

 (1.2) Co­rocz­nie bo­wiem w za­pu­sty, gdy sanna do­pi­sa­ła a mło­dzież nie była na woj­nie, w każ­dej pra­wie oko­li­cy czy po­wie­cie urzą­dza­no kulig, który za­stę­po­wał niez­na­ne wów­czas je­szcze za­ba­wy kar­na­wa­ło­we miej­skie.

 (1.2) Śnie­gi u nas duże i sanna dobra, ale że spa­dły na nie za­marz­nię­tą zie­mię, jest obawa, aby ozi­mi­ny nie wy­prza­ły.

 (1.2) Sami zaś wpa­ko­wa­wszy się na sanki albo gdy sanny nie było, na ko­la­ski, ka­re­ty, wózki (…), jak kto mógł, ja­cha­li do są­sia­da po­bliż­sze­go ani pro­sze­ni od niego, ani prze­strzegł­szy go, żeby się im nie skrył albo nie uje­chał z domu.

 (2.1) Mi­łość go­rą­ca, sanna droga, kro­gul­cze pole – nie­dłu­go trwa­ją – jak mówi przy­sło­wie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsãnːa, AS: sã•na

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sanny ż., sanie, sań, sankada, sanki, sankarz, saneczkarz, saneczkarka, saneczkarstwo

 przym. sanny, sankowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sankada, szlichtada, kulig, kulik

Wiktionary


sannicki

→ San­ni­ki


SJP.pl

Patrz:

Sanniki

sanniczanin

miesz­ka­niec San­nik (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


sanniczanka

miesz­kan­ka San­nik (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


sanniki

mia­sto i gmina w Pol­sce


SJP.pl

San­ni­ki – mia­sto w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie go­sty­niń­skim, w gmi­nie San­ni­ki, któ­rej jest sie­dzi­bą. Uzy­ska­ły sta­tus mia­sta z dniem 1 stycz­nia 2018.

Ad­mi­ni­stra­cyj­nie San­ni­ki mają sta­tus so­łect­wa.

Miej­sco­wość jest po­ło­żo­na na Rów­ni­nie Kut­now­skiej, jest lo­kal­nym oś­rod­kiem ob­słu­gi re­gio­nu i wę­złem dro­go­wym, sty­ka­ją się tu drogi wo­je­wódz­kie nr 577, nr 583, nr 584 oraz droga po­wia­to­wa do Słu­bic.

Wikipedia


sannjasin

wg hin­du­iz­mu: czło­wiek, który wy­rzekł się świa­ta, asce­ta


SJP.pl


sanny

przy­miot­nik

 (1.1) daw. zwią­za­ny z sa­nia­mi: od­by­wa­ją­cy się sa­nia­mi, na­da­ją­cy się do jazdy sa­nia­mi

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) D. lp. zob. sanna.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Trze­ba cze­kać san­nej drogi.

 (1.1) (…) wszyst­kich było ich coś oprócz wo­zo­wych ludzi, wozów san­nych z le­gu­mi­ną i to­wa­ra­mi, około 40.

 (2.1) Moi mili ba­ran­ko­wie, po­je­dzie­cie dziś czo­łem bić, potem zaś umó­wi­li­śmy się z dziew­czy­ną, że do Mi­tru­nów wszy­scy wy­ru­szy­my, aby sanny w la­sach zażyć i tę trze­cią ma­jęt­ność oba­czyć.

 (2.1) Sami zaś wpa­ko­wa­wszy się na sanki albo gdy sanny nie było, na ko­la­ski, ka­re­ty, wózki (…), jak kto mógł, ja­cha­li do są­sia­da po­bliż­sze­go ani pro­sze­ni od niego, ani prze­strzegł­szy go, żeby się im nie skrył albo nie uje­chał z domu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsãnːɨ, AS: sã•ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sanna, sanie, sań, sanki, sankada, sankarz, saneczkarz, saneczkarka, saneczkarstwo

 przym. sankowy

Wiktionary


sanocki

przy­miot­nik od: Sanok


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Sa­no­kem, do­ty­czą­cy Sa­no­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sanok m., San m., Sanoczek m., sanoczanin m., sanoczanka ż.

 przym. podsanocki

Wiktionary


sanoczanin

miesz­ka­niec Sa­no­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Sa­no­ka

 (1.2) osoba po­cho­dzą­ca z Sa­no­ka, uro­dzo­na w Sa­no­ku

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsãnɔˈt͡ʃãɲĩn, AS: sãnočãńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. San mrz., Sanok m.

:: fż. sanoczanka ż.

 przym. sanocki

Wiktionary


sanoczanka

miesz­kan­ka Sa­no­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Sa­no­ka

 (1.2) ko­bie­ta po­cho­dzą­ca z Sa­no­ka, uro­dzo­na w Sa­no­ku

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsãnɔˈt͡ʃãnka, AS: sãnočãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sanok m.

:: fm. sanoczanin m.

 przym. sanocki

Wiktionary


sanofi-aventis

eu­ro­pej­ski kon­cern far­ma­ce­u­tycz­ny


SJP.pl


sanok

mia­sto w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. po­wia­to­we mia­sto w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim;

 (1.2) geogr. adm. gmina wiej­ska w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, z sie­dzi­bą władz w Sa­no­ku (1.1)

 (1.3) geogr. potok w Rosji i na Ukra­i­nie, pra­wo­brzeż­ny do­pływ Wors­kli­cy;

Wiktionary

Sanok (także: Kró­lew­skie Wolne Mia­sto Sanok, Sa­no­chia) – mia­sto po­wia­to­we w Pol­sce w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim. Po­ło­żo­ne w do­li­nie Sanu, w Kot­li­nie Sa­noc­kiej, w Eu­ro­re­gio­nie Kar­pac­kim. Wcho­dzi w skład po­wia­tu sa­noc­kie­go, jest także sie­dzi­bą gminy wiej­skiej Sanok, jed­nak do niej nie na­le­ży.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Sa­no­ku ZOMO spa­ło­wa­ło ludzi, któ­rzy szli na pa­trio­tycz­ną ma­ni­fe­sta­cję do jed­ne­go z ko­ścio­łów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsãnɔk, AS: sãnok

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. San m., sanoczanin m., sanoczanka ż.

:: zdrobn. Sanoczek m.

 przym. sanocki, podsanocki

Wiktionary


sanować

prze­sta­rza­le: uz­dra­wiać, po­pra­wiać pa­nu­ją­ce wa­run­ki


SJP.pl


sanowy

→ San (rzeka)


SJP.pl


sans-souci

[czy­taj: są suS-I] pałac na Haiti


SJP.pl

Sans-Souci – dawna kró­lew­ska re­zy­den­cja Hen­rie­go Chri­stop­he'a w oko­li­cach mia­sta Milot w pół­noc­nym Haiti. Jej ruiny wraz z po­bli­ską twier­dzą Ci­ta­del­le La Ferrière wpi­sa­no w 1982 roku na listę świa­to­we­go dzie­dzict­wa UNESCO.

Bu­dy­nek pa­ła­cu, wznie­sio­ny w 1812 roku, miał w za­ło­że­niu twór­ców do­rów­nać splen­do­rem Wer­sa­lo­wi we Fran­cji. Bu­dow­la zo­sta­ła zni­szczo­na przez trzę­sie­nie ziemi w 1842 roku i nigdy jej już nie od­bu­do­wa­no. Obec­nie kom­pleks ruin czę­ścio­wo po­ro­śnię­ty jest już tro­pi­kal­nym lasem.

Wikipedia


sansalwadorczyk

miesz­ka­niec San Sal­wa­do­ru


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec San Sal­va­do­ru

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsãw̃salvaˈdɔrt͡ʃɨk, AS: sãũ̯salvadorčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. San Salvador mrz.

:: fż. sansalwadorka ż.

 przym. sansalwadorski

Wiktionary


sansalwadorka

miesz­kan­ka San Sal­wa­do­ru


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka San Sal­va­do­ru

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsãw̃salvaˈdɔrka, AS: sãũ̯salvadorka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Salwadorka ż., Salwadorczyk mos., San Salvador mrz.

:: fm. sansalwadorczyk mos.

 przym. sansalwadorski

Wiktionary


sansalwadorski

przy­miot­nik od: San Sal­wa­dor


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do mia­sta San Sal­va­dor

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsãw̃salvaˈdɔrsʲci, AS: sãũ̯salvadorsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Salwadorczyk mos., sansalwadorczyk mos., Salwadorka ż., sansalwadorka ż., San Salvador mrz.

Wiktionary


sansara

w hin­du­iz­mie i bud­dyz­mie: wę­drów­ka dusz; sam­sa­ra


SJP.pl

Saṅsāra lub saṃsāra (pali, sans.: संसार, tel.: సంసారం; chiń.: trad. 輪迴, upr. 轮回, pi­ny­in "lún huí", jap.: 輪廻 "rinne") – w hin­du­iz­mie, dźi­niz­mie i bud­dyz­mie ter­min do­słow­nie oz­na­cza "nie­u­stan­ne wę­dro­wa­nie", czyli ko­ło­wrót na­ro­dzin i śmier­ci, cykl re­in­kar­na­cji, któ­re­mu od niez­mie­rzo­ne­go okre­su pod­le­ga­ją wszyst­kie żywe isto­ty włącz­nie z isto­ta­mi bo­ski­mi (dewy).

Wikipedia


sansewiera

do­nicz­ko­wy kwiat z ro­dzi­ny aga­wo­wa­tych o dłu­gich li­ściach przy­po­mi­na­ją­cych mie­cze


SJP.pl


sansewieria

San­se­wie­ria, wę­żow­ni­ca ("San­se­vie­ria" Thunb.) – ro­dzaj ro­ślin wy­róż­nia­ny w niek­tó­rych, zwła­szcza daw­niej­szych sy­ste­mach kla­sy­fi­ka­cyj­nych. Współ­cze­śnie włą­cza­ny do ro­dza­ju dra­ce­na ("Dra­ca­e­na"). W tra­dy­cyj­nym uję­ciu obej­mo­wał około 70 ga­tun­ków, obej­mu­ją­cy su­cho­lub­ne ro­śli­ny ziel­ne i krze­wia­ste su­ku­len­ty. Oj­czyz­ną więk­szo­ści ga­tun­ków jest Afry­ka rów­ni­ko­wa i po­łud­nio­wa, a także Azja tro­pi­kal­na i Pół­wy­sep Arab­ski. Nazwa ła­ciń­ska zo­sta­ła na­da­na na cześć (1710-1771), księ­cia San Se­ve­ro we Wło­szech.

Wikipedia


sanskr.

skrót od: san­skryt, san­skryc­ki


SJP.pl


sanskrycki

przy­miot­nik od: san­skryt


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z san­skry­tem, do­ty­czą­cy san­skry­tu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Język san­skryc­ki jest naj­bo­gat­szy ze wszyst­kich. Kiedy w ję­zy­kach no­wo­żyt­nych czę­sto na kilka wy­o­bra­żeń służy jeden wyraz, w san­skry­cie wszyst­kie od­cie­nie i na­gię­cia każ­de­go wy­o­bra­że­nia mają osob­ne wy­ra­zy. Ztąd też wedle uczo­nych, ję­zy­ki nasze są nie­ja­ko mo­za­i­ką z cze­rep­ków roz­ru­szo­nej mowy in­dyj­skiej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sãw̃sˈkrɨt͡sʲci, AS: sãũ̯skrycʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sanskryt m.

Wiktionary


sanskryt

język sta­ro­in­dyj­ski, głów­ny język cy­wi­li­za­cji aryj­skiej w In­diach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. język li­te­rac­ki sta­ro­żyt­nych, śred­nio­wiecz­nych i wczes­no­no­wo­żyt­nych Indii;

Wiktionary

San­skryt (de­wa­na­ga­ri: संस्कृतम् saṃskṛtam; sa.msk.rtā bhā.sā, od sa.m+k.r: ze­sta­wiać, skła­dać; bhā.sā: język; "język upo­rząd­ko­wa­ny", w prze­ci­wień­stwie do ję­zy­ków na­tu­ral­nych pra­kry­tów, tzn. lu­do­wych o "nie­u­po­rząd­ko­wa­nej" gra­ma­ty­ce) – język li­te­rac­ki sta­ro­żyt­nych, śred­nio­wiecz­nych i wczes­no­no­wo­żyt­nych Indii.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) San­skryt jest nadal uży­wa­ny w ce­re­mo­niach re­li­gij­nych hin­du­iz­mu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsãw̃skrɨt, AS: sãũ̯skryt

Wiktionary

Powiązane:

 przym. sanskrycki

Wiktionary


sanskrytolog

spe­cja­li­sta w za­kre­sie san­skry­to­lo­gii


SJP.pl


sanskrytologia

dzie­dzi­na nauki zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem li­te­ra­tu­ry san­skryc­kiej


SJP.pl


sanskrytologiczny

→ san­skry­to­lo­gia


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z san­skry­to­lo­gią, do­ty­czą­cy san­skry­to­lo­gii

Wiktionary

Patrz:

sanskrytologia

Powiązane:

 rzecz. sanskrytologia ż., sanskrytolog mos.

Wiktionary


sanskrytolożka

→ san­skry­to­log


SJP.pl

Patrz:

sanskrytolog

sansovino

naz­wi­sko


SJP.pl


santali

język ple­mie­nia San­ta­lów, jeden z ję­zy­ków urzę­do­wych Indii


SJP.pl


santalowie

lud za­miesz­ku­ją­cy Indie, Ban­gla­desz, Nepal i Bhu­tan


SJP.pl

San­ta­lo­wie (sat. ᱦᱚᱲ ᱦᱚᱯᱚᱱ, de­wa­na­ga­ri संताल, সাওতাল, San­tals) – lud z grupy Munda, po­słu­gu­ją­cy się ję­zy­kiem san­ta­li, za­miesz­ku­ją­cy głów­nie te­re­ny in­dyj­skich sta­nów Bihar, Ben­gal Za­chod­ni, Orisa, Mad­hya Pra­desh i Asam, mniej­sze sku­pi­ska żyją także na przy­le­głych ob­sza­rach Bhu­ta­nu, Ban­gla­de­szu i Ne­pa­lu. W 1993 roku li­czeb­ność San­ta­lów się­ga­ła 5,4 mln osób.

Wikipedia


santana

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Car­los San­ta­na – muzyk
  • Ubal­do San­ta­na – rzym­sko­ka­to­lic­ki ar­cy­bi­skup
  • San­ta­na – mia­sto i gmina w Bra­zy­lii, w sta­nie Bahia
  • San­ta­na – mia­sto w Bra­zy­lii w sta­nie Amapá
  • San­ta­na – miej­sco­wość w de­par­ta­men­cie Boyacá w Ko­lum­bii
  • San­ta­na – miej­sco­wość w gmi­nie Fi­gu­e­i­ra da Foz w Por­tu­ga­lii
  • San­ta­na – mia­sto i gmina na Ma­de­rze w Por­tu­ga­lii
  • San­ta­na – miej­sco­wość w gmi­nie Por­tel w Por­tu­ga­lii
  • San­ta­na – mia­sto na Wy­spach Świę­te­go To­ma­sza i Ksią­żę­cej
  • San­ta­na – ze­spół mu­zycz­ny Car­lo­sa San­ta­ny
  • San­ta­na Motor S.A. – hisz­pań­ska firma pro­du­ku­ją­ca sa­mo­cho­dy te­re­no­we
  • San­ta­na – album grupy roc­ko­wej San­ta­na

Wikipedia


santander

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • San­tan­der – mia­sto i duży port w pół­noc­nej Hisz­pa­nii
    • San­tan­der – sta­cja ko­le­jo­wa w San­tan­de­rze
    • Port lot­ni­czy San­tan­der
    • Ra­cing San­tan­der – klub spor­to­wy
  • Kan­ta­bria, daw­niej San­tan­der – wspól­no­ta au­to­no­micz­na w Hisz­pa­nii za­wie­ra­ją­ca jedną pro­win­cję o tej samej naz­wie
  • San­tan­der – de­par­ta­ment Ko­lum­bii
  • San­tan­der de Qu­i­li­chao – mia­sto w Ko­lum­bii w de­par­ta­men­cie Cauca
  • San­tan­der – jed­nost­ka osad­ni­cza na Fi­li­pi­nach, w pro­win­cji Cebu
  • Banco San­tan­der – naj­więk­szy bank w Hisz­pa­nii
    • San­tan­der Bank Pol­ska
    • San­tan­der Con­su­mer Bank
    • Co­lec­ción San­tan­der

Wikipedia


santeria

syn­kre­tycz­na re­li­gia wyz­na­wa­na głów­nie na Kubie


SJP.pl

Santería (inne nazwy: Lu­cu­mi, Lu­ku­mi lub Regla de Ocha) – syn­kre­tycz­na afro­a­me­ry­kań­ska re­li­gia po­cho­dze­nia afry­kań­skie­go, obec­na głów­nie na Kubie, Haiti, Do­mi­ni­ka­nie czy w Sta­nach Zjed­no­czo­nych. Wyksz­tał­ci­ła się w hisz­pań­skim im­pe­rium ko­lo­nial­nym wśród po­tom­ków z za­chod­niej Afry­ki. Na San­te­rię duży wpływ miał Ko­ściół ła­ciń­ski, z któ­rym syn­kre­ty­zu­je się wyz­na­wa­ne ori­sze. Świę­tym ję­zy­kiem re­li­gii jest lu­cu­mi, miks ję­zy­ków z Jo­ru­by.

Wikipedia


santi

Santi – drugi stu­dyj­ny album ame­ry­kań­skiej grupy roc­ko­wej The Aca­de­my Is... na­gra­ny w 2007 roku.

Wikipedia


santiago

1. sto­li­ca Chile;
2. obce imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. sto­li­ca Chile;

Wiktionary

San­tia­go (po­tocz­nie "San­tia­go de Chile") – sto­li­ca Chile po­ło­żo­na w środ­ko­wej czę­ści kraju, na przed­gó­rzu an­dyj­skim nad rzeką Ma­po­cho, ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­żą­ca do re­gio­nu Me­tro­po­li­ta­na. San­tia­go jest naj­więk­szym mia­stem kraju, miesz­ka tam jedna trze­cia lud­no­ści pań­stwa, około 6,76 mln miesz­kań­ców (we­dług da­nych z 2020 roku).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mam na imię Al­wa­rez i po­cho­dzę z San­tia­go.

 (1.1) Am­ba­sa­dor nie­miec­ki w San­tia­go na­ci­skał, żeby Ho­nec­ke­ra wydać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sãnˈtʲjaɡɔ, AS: sãntʹi ̯ago

Wiktionary


santim

zdaw­ko­wa mo­ne­ta ło­tew­ska


SJP.pl


santocki

przy­miot­nik od: San­tok


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z San­to­kiem, do­ty­czą­cy San­to­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Santok m.

Wiktionary


santoczanin

miesz­ka­niec San­to­ka


SJP.pl


santoczanka

miesz­kan­ka San­to­ka


SJP.pl


santok

wieś w Pol­sce


SJP.pl

San­tok ( Zan­toch) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim, w po­wie­cie go­rzow­skim, w gmi­nie San­tok.

Miej­sco­wość jest sie­dzi­bą gminy San­tok. Znaj­du­je się tutaj przy­stań wodna, przy­stan­ki PKP i PKS, skle­py róż­nych branż, oś­ro­dek zdro­wia i dom kul­tu­ry. We wsi znaj­du­je się Mu­ze­um Grodu San­tok – Od­dział Mu­ze­um Lu­bu­skie­go im. Jana De­ker­ta w Go­rzo­wie Wiel­ko­pol­skim. Przez San­tok pro­wa­dzą tu­ry­stycz­ne szla­ki pie­sze, ro­we­ro­we i wodne.

Wikipedia


santolina

ro­dzaj su­cho­lub­nych ro­ślin z ro­dzi­ny astro­wa­tych


SJP.pl

San­to­li­na ("San­to­li­na" L.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny astro­wa­tych. Obej­mu­je 26 ga­tun­ków. Za­sięg ro­dza­ju obej­mu­je za­chod­nią część ba­se­nu Morza Śró­dziem­ne­go, za­chod­nią Eu­ro­pę po Wiel­ką Bry­ta­nię i Niem­cy na pół­no­cy oraz Ukra­i­nę i rejon Ka­u­ka­zu. Jako in­tro­du­ko­wa­ne i dzi­cze­ją­ce ga­tun­ki z tego ro­dza­ju rosną w róż­nych kra­jach Eu­ro­py, Afry­ki i na obu kon­ty­nen­tach ame­ry­kań­skich.

Wikipedia


santon

1. świę­ty w kra­jach mu­zuł­mań­skich;
2. der­wisz uwa­ża­ny przez lud za świę­te­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geol. czwar­ty wiek póź­nej okre­su ge­o­lo­gicz­ne­go kredy;

 (1.2) w po­łud­nio­wej Fran­cji: mała, gli­nia­na fi­gur­ka zwy­kle przed­sta­wia­ją­ca świę­te­go do szop­ki lub lu­do­we po­sta­cie

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) rel. świę­ty w kra­jach mu­zuł­mań­skich, zwy­kle der­wisz uwa­ża­ny za świę­te­go przez lud

Wiktionary

San­ton (ang. "San­to­nian")

Stra­to­typ dol­nej gra­ni­cy san­to­nu nie jest je­szcze zat­wier­dzo­ny. Gra­ni­ca opie­ra się na pier­wszym wy­stą­pie­niu małża "Cla­do­ce­ra­mus un­du­la­to­pli­ca­tus".

Nazwa po­cho­dzi od miej­sco­wo­ści Sa­in­tes w za­chod­niej Fran­cji.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈsãntɔ̃n, AS: sãntõn

Wiktionary


santonina

zwią­zek or­ga­nicz­ny, bę­dą­cy po­chod­ną naf­ta­le­nu, sto­so­wa­ny jako śro­dek prze­ciw glist­ni­cy


SJP.pl


santorba

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gwara kon­spi­ra­cyj­no-par­ty­zanc­ka: torba sa­ni­tar­na

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sãnˈtɔrba, AS: sãntorba

Wiktionary


santorski

naz­wi­sko


SJP.pl


santoryn

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wul­ka­nicz­na wyspa na Morzu Egej­skim;

 (1.2) geogr. ar­chi­pe­lag na Morzu Egej­skim, część Cy­klad

Wiktionary

San­to­ryn ( Σαντορίνη, "San­to­ri­ni"), Thira (gr. Θήρα, "Tira") – wul­ka­nicz­na wyspa na Morzu Egej­skim, two­rzą­ca z kil­ko­ma mniej­szy­mi wy­spa­mi nie­wiel­ki ar­chi­pe­lag o tej samej naz­wie, bę­dą­cy czę­ścią grec­kie­go ar­chi­pe­la­gu Cy­klad.

Po­ło­żo­na jest 175 km na po­łud­nio­wy wschód od wy­brze­ża Gre­cji i 110 km na pół­noc od wy­brze­ża Krety.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pię­kne chwi­le spę­dzi­li­śmy na San­to­ry­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Santorini n., santoryn m., Santorin m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Thira; turyst. Santorini; przest. Santorin m.

Wiktionary


santos

mia­sto w Bra­zy­lii


SJP.pl

San­tos (wym.) – mia­sto w po­łud­nio­wo-wschod­niej Bra­zy­lii, w sta­nie São Paulo, nad Oce­a­nem At­lan­tyc­kim, na przy­brzeż­nej wy­spie São Vi­cen­te oraz czę­ścio­wo na kon­ty­nen­cie. Około 413 tys. miesz­kań­ców (2009).

W mie­ście roz­wi­nął się prze­mysł spo­żyw­czy oraz sa­mo­cho­do­wy.

Wikipedia


santoski

→ San­tos (mia­sto w Bra­zy­lii)


SJP.pl


santosyjczyk

miesz­ka­niec San­to­su (mia­sta w Bra­zy­lii)


SJP.pl


santosyjka

miesz­kan­ka San­to­su (mia­sta w Bra­zy­lii)


SJP.pl


santpaulia

ozdob­na ro­śli­na do­nicz­ko­wa z ro­dzi­ny ostro­jo­wa­tych; fio­łek afry­kań­ski, sę­po­lia, sa­int­pa­u­lia


SJP.pl


santur

in­dyj­ski in­stru­ment stru­no­wy, chor­do­fon ma­ją­cy 70 strun


SJP.pl

San­tur (de­wa­na­ga­ri: संतूर "santūr") – in­dyj­ski in­stru­ment stru­no­wy, praw­do­po­dob­nie wy­wo­dzą­cy się od per­skie­go in­stru­men­tu o tej samej naz­wie, zwią­za­ny jest także z dawną in­dyj­ską lut­nią, na­zy­wa­ną śata-tan­tri vina.

Jest to chor­do­fon, na któ­rym gra się przy uży­ciu dwóch drew­nia­nych pałek. Ma 70 strun. Kasz­mir­ska wer­sja ma bar­dziej pro­sto­kąt­ny kształt i zaz­wy­czaj 72 stru­ny. San­tur trze­ba stro­ić do każ­de­go ut­wo­ru.

Wikipedia


santuri

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. (lub san­tur) in­stru­ment stru­no­wy, chor­do­fon po­cho­dzą­cy z Indii;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Od czasu, gdy na­u­czy­łem się grać na san­tu­ri, sta­łem się innym czło­wie­kiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sãnˈturʲi, AS: sãnturʹi

Wiktionary


sanwitalia

san­wi­ta­lia ro­ze­sła­na - ga­tu­nek ro­śli­ny ozdob­nej z ro­dzi­ny astro­wa­tych, po­cho­dzą­cej z Ame­ry­ki


SJP.pl

San­wi­ta­lia, po­le­gnat­ka ("San­vi­ta­lia") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny astro­wa­tych. Obej­mu­je 6 ga­tun­ków. Ro­śli­ny te wy­stę­pu­ją w więk­szo­ści w Ame­ry­ce Pół­noc­nej na ob­sza­rze od Gwa­te­ma­li po po­łud­nio­wo-za­chod­nie Stany Zjed­no­czo­ne (od Ka­li­for­nii po Tek­sas). Jeden ga­tu­nek ("S. ver­si­co­lor") ro­śnie w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej na ob­sza­rze Bo­li­wii i pół­noc­nej Ar­gen­ty­ny.

Wikipedia


sanza

in­stru­ment mu­zycz­ny z grupy idio­fo­nów szar­pa­nych, słu­żą­cy do akom­pa­nia­men­tu przy śpie­wie, uży­wa­ny w Afry­ce, zwła­szcza w Kongo; canca


SJP.pl

Sanza – miej­sco­wość i gmina we Wło­szech, w re­gio­nie Kam­pa­nia, w pro­win­cji Sa­ler­no.

We­dług da­nych na rok 2004 gminę za­miesz­ki­wa­ło 3007 osób, 23,9 os./km².

Wikipedia


saola

saola wiet­nam­ska - leśny bawół wy­stę­pu­ją­cy w Wiet­na­mie i La­o­sie


SJP.pl


saona

rzeka we Fran­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka we wschod­niej czę­ści Fran­cji, prawy do­pływ Ro­da­nu;

Wiktionary

Na tę stro­nę wska­zu­je „Saône”. Zo­bacz też: Saône – mia­sto we Fran­cji, Saona – wyspa Do­mi­ni­ka­ny.

Saona ( Saône) – rzeka we wschod­niej czę­ści Fran­cji. Dłu­gość – 480 km, po­wierzch­nia zlew­ni – 30 tys. km². Prawy do­pływ Ro­da­nu.

Źró­dła Saony znaj­du­ją się u pod­nó­ża Wo­ge­zów. Jest dzie­wią­tą co do dłu­go­ści rzeką Fran­cji. Saonę dzie­li się tra­dy­cyj­nie na trzy czę­ści: "Haute" (Górna), "Pe­ti­te" (Mała) i "Gran­de" (Wiel­ka) Saône.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) U uj­ścia Saony do Ro­da­nu leży Lyon.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. saoński

Wiktionary


saoński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Saoną, do­ty­czą­cy Saony

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na dru­gim z tych dwu szla­ków prze­wo­zo­wych, w Dijon, zna­le­zio­no na­gro­bek ja­kie­goś «na­u­tae» sa­oń­skie­go, do­wo­dzą­cy, że zmar­ły zaj­mo­wał nie tylko tran­spor­tem rzecz­nym, lecz rów­nież lą­do­wym (…).

 (1.1) Sta­no­wi­ska gru­pu­ją się w kilku sku­pi­skach te­ry­to­rial­nych: pe­ri­gordz­kim, pół­noc­no­pi­re­nej­skim, pi­re­nej­sko-kan­ta­bryj­skim, ro­dań­sko-sa­oń­skim, nad­lo­ar­skim, bel­gij­skim i na­dreń­skim.

 (1.1) Z kwe­stią po­li­tycz­ną wiążą się licz­ne in­te­re­sy hand­lo­we. Fran­cja chce mieć wolną że­glu­gę na Du­na­ju i Se­re­cie. Pa­row­ce sa­oń­skie i ro­dań­skie przy­pro­wa­dza­ne są do Ga­ła­cza uwsp..

 (1.1) Uro­czy­sta po­wa­ga wiała nad wspa­nia­łą pa­no­ra­mą do­li­ny sa­oń­skiej. Spo­kój uko­je­nia pły­nął z niej do serca ludz­kie­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Saona ż.

Wiktionary


sap

1. (zwy­kle w licz­bie mno­giej) pod­mo­kła, mało żyzna gleba pia­sko­wa, wy­stę­pu­ją­ca na sto­kach wzgórz z wo­da­mi wy­sią­ka­ją­cy­mi; sapa;
2. rzad­ko: od­głos wy­da­wa­ny przez czło­wie­ka (lub zwie­rzę) od­dy­cha­ją­ce­go z tru­dem; sa­pa­nie


SJP.pl

wy­krzy­knik

 (1.1) ono­ma­to­pe­ja imi­tu­ją­ca cięż­kie od­dy­cha­nie

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sap – mi­nial­bum ze­spo­łu mu­zycz­ne­go Alice in Cha­ins z 1992
  • Le Sap – miej­sco­wość we Fran­cji
  • Sap – wieś na Sło­wa­cji w po­wie­cie Dunajská Stre­da

Wikipedia

Wymowa:

IPA: sap, AS: sap

Wiktionary


sapa

1. (zwy­kle w licz­bie mno­giej) mało żyzna, pod­mo­kła gleba pia­sko­wa, wy­stę­pu­ją­ca na sto­kach wzgórz z wo­da­mi wy­sią­ka­ją­cy­mi; sap;
2. rów ko­pa­ny pod ogniem nie­przy­ja­cie­la, umoż­li­wia­ją­cy po­dej­ście do obiek­tów obron­nych;
3. ryba z ro­dzi­ny kar­pio­wa­tych, spo­krew­nio­na z le­szczem; kle­piec


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sapa (Bal­le­rus sapa) – ryba słod­ko­wod­na z ro­dzi­ny kar­pio­wa­tych.
  • Sapa lub Sa Pa – mia­sto w pół­noc­nym Wiet­na­mie, w pro­win­cji Lao Cai, w re­gio­nie Pół­noc­ny Za­chód.
  • SAPA – agen­cja pra­so­wa z RPA

Wikipedia


sapanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|sapać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. sapać

 rzecz. sapka ż.

Wiktionary


sapard

SAPARD (ang. "Spe­cial Ac­ces­sion Pro­gram­me for Agri­cul­tu­re and Rural De­ve­lop­ment") – unij­ny pro­gram fi­nan­so­we­go wspie­ra­nia pro­gra­mów do­sto­so­wy­wa­nia rol­nict­wa do go­spo­dar­ki ryn­ko­wej w kra­jach sto­wa­rzy­szo­nych, ocze­ku­ją­cych na człon­ko­stwo w Unii Eu­ro­pej­skiej. Pow­stał w 1999 roku, w celu udzie­le­nia po­mo­cy kra­jom kan­dy­du­ją­cym w przy­go­to­wa­niach do wzię­cia udzia­łu we Wspól­nej Po­li­ty­ce Rol­nej.

Wikipedia


sapać

od­dy­chać cięż­ko, przez nos, wy­da­jąc cha­rak­te­ry­stycz­ne od­gło­sy


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. sap­nąć)

 (1.1) od­dy­chać cięż­ko, wy­da­jąc cha­rak­te­ry­stycz­ne od­gło­sy

 (1.2) o lo­ko­mo­ty­wie pa­ro­wej: wy­da­wać cha­rak­te­ry­stycz­ny od­głos przy wy­pu­szcza­niu pary

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny sapać się (dk. brak)

 (2.1) slang. pod­ska­ki­wać, rzu­cać się

 (2.2) slang. mieć pre­ten­sje o coś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sapanie n., sapnięcie n., sapka ż.

 czas. sapnąć dk.

 przym. sapiący

Wiktionary


sapała

od­dy­chać cięż­ko, przez nos, wy­da­jąc cha­rak­te­ry­stycz­ne od­gło­sy


SJP.pl


sapałówka

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Sa­pa­łów­ka (niem. "Ostau", do 1938 "Sa­pal­len") – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie goł­dap­skim, w gmi­nie Banie Ma­zur­skie.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa su­wal­skie­go.

Wikipedia


saper

1. żoł­nierz zaj­mu­ją­cy się roz­mi­no­wy­wa­niem i mi­no­wa­niem;
2. żoł­nierz wojsk in­ży­nie­ryj­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) wojsk. żoł­nierz lub funk­cjo­na­riusz zaj­mu­ją­cy się ma­te­ria­ła­mi wy­bu­cho­wy­mi i ich roz­bra­ja­niem, a także ro­bo­ta­mi in­ży­nie­ryj­ny­mi;

Wiktionary

Saper – osoba zaj­mu­ją­ca się za­wo­do­wo ma­te­ria­ła­mi wy­bu­cho­wy­mi, szcze­gól­nie ich roz­bra­ja­niem. Ist­nie­ją spe­cjal­ne for­ma­cje roz­bra­ja­nia nie­bez­piecz­nych ma­te­ria­łów w woj­sku oraz w po­li­cji. For­ma­cją gru­pu­ją­cą sa­pe­rów w armii są po­dod­dzia­ły wojsk in­ży­nie­ryj­nych.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈsapɛr, AS: saper

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. saperka ż.

 przym. saperski

 przysł. sapersko

Wiktionary


saperek

po­tocz­nie: but z krót­ką cho­lew­ką no­szo­ny przez sa­pe­rów; sa­per­ka


SJP.pl


saperka

krót­ka ło­pa­ta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) krót­ka ło­pat­ka woj­sko­wa

 (1.2) gwara. wojsk. sa­per­ski but z krót­ką, sze­ro­ką cho­le­wą

Wiktionary

Sa­per­ka (także: ło­pat­ka, ło­pat­ka pie­cho­ty) – zmi­nia­tu­ry­zo­wa­na forma ło­pa­ty, cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się małą kon­chą (czę­scią ro­bo­czą) oraz krót­kim sty­li­skiem. Na­rzę­dzie przez­na­czo­ne głów­nie do prac ziem­nych, nie­kie­dy wy­ko­rzy­sty­wa­ne rów­nież jako broń.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: saˈpɛrka, AS: saperka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. saper m.

 przym. saperski

 przysł. sapersko

Wiktionary


saperki

krót­ka ło­pa­ta


SJP.pl


saperski

przy­miot­nik od: saper


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z sa­pe­rem, do­ty­czą­cy sa­pe­ra

Wiktionary

Wymowa:

IPA: saˈpɛrsʲci, AS: sapersʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. saper m., saperka ż.

 przysł. sapersko

Wiktionary


sapeta

naz­wi­sko


SJP.pl


sapieha

naz­wi­sko, m.in. Adam Sa­pie­ha (1867-1951) - kar­dy­nał pol­ski


SJP.pl


sapiencjalny

od­no­szą­cy się do mą­dro­ści


SJP.pl


sapieżanka

od­mia­na gru­szy


SJP.pl

Sa­pie­żan­ka ( Сапіжанка) – wieś na Ukra­i­nie. Na­le­ży do re­jo­nu lwow­skie­go (wcze­śniej do re­jo­nu ka­mio­nec­kie­go) w ob­wo­dzie lwow­skim i liczy 604 miesz­kań­ców.

W II Rze­czy­po­spo­li­tej do 1934 roku wieś sta­no­wi­ła sa­mo­dziel­ną gminę jed­nost­ko­wą w po­wie­cie ka­mio­nec­kim w woj.

Wikipedia


sapieżyński

przy­miot­nik od: Sa­pie­ha


SJP.pl


sapioseksualista

osoba od­czu­wa­ją­ca po­ciąg sek­su­al­ny do osób z po­nad­prze­cięt­nym ilo­ra­zem in­te­li­gen­cji


SJP.pl


sapioseksualizm

po­ciąg sek­su­al­ny do osób z po­nad­prze­cięt­nym ilo­ra­zem in­te­li­gen­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) seks. pre­fe­ren­cja sek­su­al­na, w któ­rej głów­ną rolę zaj­mu­je in­te­lekt

Wiktionary

Powiązane:

 przym. sapioseksualny

Wiktionary


sapioseksualny

zwią­za­ny z po­cią­giem sek­su­al­nym do osób z po­nad­prze­cięt­nym ilo­ra­zem in­te­li­gen­cji


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy sa­pio­sek­su­a­liz­mu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sapioseksualizm mrz.

Wiktionary


sapir

[czy­taj: SEpir] naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Anna Brech­ta Sapir Abu­la­fia
  • Ed­ward Sapir
    • Hi­po­te­za Sa­pi­ra-Whor­fa
  • Isaj Da­wi­do­wicz Sapir
  • Pin­chas Sapir

Wikipedia


sapiący

od­dy­chać cięż­ko, przez nos, wy­da­jąc cha­rak­te­ry­stycz­ne od­gło­sy


SJP.pl


sapiński

naz­wi­sko


SJP.pl


sapka

cięż­ki od­dech u no­wo­rod­ka i nie­mow­lę­cia spo­wo­do­wa­ne obrzę­kiem błony ślu­zo­wej nosa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cięż­ki sa­pią­cy od­dech u nie­mow­lę­cia naj­czę­ściej spo­wo­do­wa­ny ostrym wi­ru­so­wym nie­ży­tem nosa

 (1.2) rzad. sa­pa­nie

 (1.3) daw. katar

Wiktionary

Sapka – ro­dzaj bar­dzo cięż­kie­go od­de­chu u no­wo­rod­ka oraz nie­mow­lę­cia. Utrud­nie­nie od­dy­cha­nia jest tutaj spo­wo­do­wa­ne obrzę­kiem błony ślu­zo­wej nosa. Sapka może do­pro­wa­dzić do wielu cięż­kich cho­rób bądź być ob­ja­wem cho­rób wro­dzo­nych (np. kiły).

Sapka to pro­blem wy­ni­ka­ją­cy z nie­droż­no­ści nosa, który jest na­tu­ral­nym fil­trem za­trzy­mu­ją­cym za­nie­czy­szcze­nia, bak­te­rie i wi­ru­sy znaj­du­ją­ce się w po­wie­trzu.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈsapka, AS: sapka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sapnięcie n., sapanie n.

 czas. sapać, sapnąć

Wiktionary


sapkowski

naz­wi­sko


SJP.pl


sapliwy

taki, który przy­po­mi­na sa­pa­nie - dźwięk po­dob­ny do gło­śne­go od­de­chu, np. sa­pli­we westch­nie­nie, sa­pli­we dźwię­ki


SJP.pl


sapmi

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) li­te­ra, która wy­stę­po­wa­ła w niek­tó­rych przed­kla­sycz­nych wa­rian­tach al­fa­be­tu grec­kie­go. W grec­kim sy­ste­mie licz­bo­wym oz­na­cza licz­bę 900;

Wiktionary


sapnięcie

cięż­ko odetch­nąć, wy­da­jąc przy tym cha­rak­te­ry­stycz­ny od­głos


SJP.pl


sapnąć

cięż­ko odetch­nąć, wy­da­jąc przy tym cha­rak­te­ry­stycz­ny od­głos


SJP.pl


sapodilla

tro­pi­kal­ne drze­wo z ro­dzi­ny są­czyń­co­wa­tych, o ja­dal­nych owo­cach i cen­nym, wy­trzy­ma­łym drew­nie ce­nio­nym w prze­my­śle me­blar­skim; są­czy­niec, pig­wi­ca


SJP.pl


saponat

w che­mii: sztucz­ny śro­dek pio­rą­cy


SJP.pl


saponifikacja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) chem. re­ak­cja che­micz­na po­mię­dzy łu­giem a kwa­sa­mi tłu­szczo­wy­mi

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • prze­o­bra­że­nie tłu­szczo­wo-wo­sko­we
  • zmyd­la­nie

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) zmydlanie

Wiktionary


saponina

ro­ślin­ny zwią­zek or­ga­nicz­ny, wy­ko­rzy­sty­wa­ny w pro­duk­cji środ­ków pio­rą­cych i w lecz­nict­wie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bio­chem. zwią­zek che­micz­ny na­le­żą­cy do gli­ko­zy­dów;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cie­cie­rzy­ca za­wie­ra sa­po­ni­ny oraz kwas fi­to­wy, czyli sub­stan­cje chro­nią­ce ko­mór­ki przed czyn­ni­ka­mi ra­kot­wór­czy­mi.

Wiktionary


saponinowy

→ sa­po­ni­na


SJP.pl

Patrz:

saponina

saponit

uwod­nio­ny gli­no­krze­mian ma­gne­zo­wy, przy­po­mi­na­ją­cy w do­ty­ku mydło


SJP.pl

Sa­po­nit ( sapo, "sa­po­nic" „mydło”) – mi­ne­rał ila­sty z grupy smek­ty­tów, barwy bia­łej, żół­ta­wo­bia­łej, czer­wo­na­wo­bia­łej, nie­bie­ska­wo­bia­łej lub zie­lo­na­wo­bia­łej. Twar­dość 1,5–2, układ kry­sta­lo­gra­ficz­ny jed­no­sko­śny. Odz­na­cza się ma­to­wym po­ły­skiem i pla­stycz­no­ścią.

Wikipedia


sapota

ro­śli­na z ro­dzi­ny są­czyń­co­wa­tych, drze­wo owo­co­we osią­ga­ją­ce wy­so­kość do 30 me­trów; sa­po­ta wła­ści­wa


SJP.pl


sapowaty

o gle­bie, grun­cie itp.: ba­gni­sty, pod­mo­kły, wil­got­ny


SJP.pl


sapowice

Sa­po­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie poz­nań­skim, w gmi­nie Stę­szew.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa poz­nań­skie­go.

Wieś po­ło­żo­na jest 5 km na za­chód od Stę­sze­wa, na wschod­nim brze­gu Je­zio­ra Stry­kow­skie­go, przy dro­dze Stry­ko­wo – Buk.

Wikipedia


sapowisko

pod­mo­kły stok pia­szczy­ste­go wzgó­rza


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) stpol. mo­kra­dło

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sapisko

Wiktionary


sapphire

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sapp­hi­re Tech­no­lo­gy – przed­się­bior­stwo z Hong­kon­gu
  • Sapp­hi­re – album Johna Mar­ty­na
  • Sapp­hi­re – sin­gel Eda She­e­ra­na
  • Sapp­hi­re (ur. 1950) – ame­ry­kań­ska pi­sar­ka i po­et­ka
  • Sapp­hi­re – mia­sto w Au­stra­lii

Wikipedia


sapporo

mia­sto w Ja­po­nii


SJP.pl

Sap­po­ro (jap. 札幌市 "Sap­po­ro-shi") – piąte co do wiel­ko­ści mia­sto Ja­po­nii, naj­więk­sze mia­sto wyspy Hok­ka­i­do i sto­li­ca tejże pre­fek­tu­ry. Oś­ro­dek spor­tów zi­mo­wych, go­spo­darz Fe­sti­wa­lu Śnie­gu. W mie­ście znaj­du­ją się 4 uni­wer­sy­te­ty pu­blicz­ne, kil­ka­na­ście pry­wat­nych uczel­ni wyż­szych, muzea i chra­my shintō. Mia­sto ma po­wierzch­nię 1 121,26 km². W 2020 r. miesz­ka­ło w nim 1 973 395 osób, w 967 372 go­spo­dar­stwach do­mo­wych (w 2010 r. 1 913 545 osób, w 884 750 go­spo­dar­stwach do­mo­wych).

Wikipedia


saprob

or­ga­nizm cu­dzo­żyw­ny (ro­ślin­ny i zwie­rzę­cy) ży­ją­cy głów­nie wśród roz­kła­da­ją­cych się szcząt­ków or­ga­nicz­nych, np. w ściół­ce le­śnej, gle­bie i mule; sa­pro­biont


SJP.pl


saprobiont

or­ga­nizm cu­dzo­żyw­ny (ro­ślin­ny i zwie­rzę­cy) ży­ją­cy głów­nie wśród roz­kła­da­ją­cych się szcząt­ków or­ga­nicz­nych, np. w ściół­ce le­śnej, gle­bie i mule; sa­prob


SJP.pl

Sa­pro­biont – or­ga­nizm cu­dzo­żyw­ny, ży­ją­cy w roz­kła­da­ją­cej się ma­te­rii or­ga­nicz­nej, którą się odży­wia.

W jed­nym z ujęć sa­pro­bion­ty (sa­pro­by) to do­wol­ne or­ga­niz­my ży­ją­ce w roz­kła­da­ją­cej się ma­te­rii or­ga­nicz­nej, przy czym oli­go­sa­pro­bion­ty żyją wśród ma­te­rii słabo ro­zło­żo­nej, po­li­sa­pro­bion­ty bar­dzo ro­zło­żo­nej, a me­zo­sa­pro­bion­ty w sta­nie poś­red­nim.

Wikipedia


saprobowość

wskaź­nik sa­pro­bo­wo­ści - wskaź­nik za­nie­czy­szcze­nia wód mart­wą ma­te­rią or­ga­nicz­ną lub pro­duk­ta­mi jej gnil­ne­go roz­kła­du


SJP.pl


saprobowy

→ sa­prob


SJP.pl

Patrz:

saprob

saprofag

zwie­rzę odży­wia­ją­ce się roz­kła­da­ją­cy­mi się szcząt­ka­mi ro­ślin­ny­mi lub zwie­rzę­cy­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ekol. zwie­rzę odży­wia­ją­ce się mart­wą ma­te­rią or­ga­nicz­ną;

Wiktionary

Sa­pro­fag, szcząt­ko­jad (gr. "sa­pros" – zgni­ły, "phageín" – jeść, po­że­rać) – cu­dzo­żyw­ny or­ga­nizm zwie­rzę­cy odży­wia­ją­cy się mart­wy­mi lub roz­kła­da­ją­cy­mi się szcząt­ka­mi in­nych or­ga­niz­mów. Są to drob­ne zwie­rzę­ta, głów­nie bez­krę­gow­ce, wy­stę­pu­ją­ce w wo­dach i mu­łach na dnie zbior­ni­ków wod­nych, w gle­bie i ściół­ce le­śnej. Sa­pro­fa­gi na­le­żą do or­ga­niz­mów sa­pro­bion­tycz­nych.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. saprofagiczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szczątkojad

Wiktionary


saprofit

or­ga­nizm cu­dzo­żyw­ny ży­wią­cy się mart­wą ma­te­rią or­ga­nicz­ną; sa­pro­trof


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ekol. ro­śli­na odży­wia­ją­ca się mart­wą ma­te­rią or­ga­nicz­ną (dzię­ki mi­ko­ry­zie)

 (1.2) ekol. daw. or­ga­nizm niez­wie­rzę­cy odży­wia­ją­cy się mart­wą ma­te­rią or­ga­nicz­ną

Wiktionary

Powiązane:

 przym. saprofitowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) myko-heterotrof, MHP

 (1.2) roztocze

Wiktionary


saprofityczny

→ sa­pro­fit


SJP.pl

Patrz:

saprofit

saprofityzm

forma współ­ży­cia or­ga­niz­mów dwu róż­nych ga­tun­ków, po­le­ga­ją­ca na za­spo­ko­je­niu po­trzeb jed­nych or­ga­niz­mów przez śmierć in­nych


SJP.pl


saprokol

zgęst­nia­ły szlam gnil­ny (sa­pro­pel)


SJP.pl


sapropel

ciem­ny muł gnil­ny zbior­ni­ków wod­nych


SJP.pl

Sa­pro­pel (z gr. "sa­prós" – zgni­ły, "pēlós" – błoto; "szlam gnil­ny") – muł denny sta­rze­ją­cych się lub za­nie­czy­szczo­nych zbior­ni­ków wod­nych, ciem­ny od siarcz­ków że­la­za, bo­ga­ty w sub­stan­cje or­ga­nicz­ne roz­kła­da­ne przez drob­no­u­stro­je.

Pow­sta­je wsku­tek roz­kła­du szcząt­ków or­ga­nicz­nych w wa­run­kach bezt­le­no­wych, z udzia­łem sa­pro­bion­tów. Wy­dzie­la­ją­ce się przy roz­kła­dzie gazy, m.in. dwut­le­nek węgla, siar­ko­wo­dór i metan oraz brak tlenu unie­moż­li­wia­ją życie zwie­rząt i ro­ślin w szla­mie gnil­nym.

Wikipedia


sapropelit

ił wę­glo­wy ze szcząt­ków niż­szych or­ga­niz­mów ro­ślin­nych i zwie­rzę­cych


SJP.pl


sapropelitowy

→ sa­pro­pe­lit


SJP.pl

Patrz:

sapropelit

sapropelowy

przy­miot­nik od: sa­pro­pel


SJP.pl


sapropteryna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) farm. syn­te­tycz­na te­tra­hy­dro­biop­te­ry­na sto­so­wa­na przy le­cze­niu nie­do­bo­ru te­tra­hy­dro­biop­te­ry­ny i fe­ny­lo­ke­to­nu­rii

Wiktionary

Sa­prop­te­ry­na (łac. "sa­prop­te­ri­num") – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, syn­te­tycz­ny od­po­wied­nik na­tu­ral­nie wy­stę­pu­ją­cej w or­ga­niz­mie te­tra­hy­dro­biop­te­ry­ny (BH4), sto­so­wa­ny w le­cze­niu fe­ny­lo­ke­to­nu­rii i hi­per­fe­ny­lo­a­la­ni­ne­mii spo­wo­do­wa­nej nie­do­bo­rem te­tra­hy­dro­biop­te­ry­ny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pod­czas przyj­mo­wa­nia sa­prop­te­ry­ny mogą wy­stą­pić bóle głowy oraz wod­ni­sty nie­żyt nosa.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) 6R-tetrahydrobiopteryna, 6R-BH4; nazwa handlowa: Kuvan

Wiktionary


saprotrof

or­ga­nizm cu­dzo­żyw­ny po­bie­ra­ją­cy ener­gię z mart­wych szcząt­ków or­ga­nicz­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) biol. or­ga­nizm odży­wia­ją­cy się mart­wą ma­te­rią or­ga­nicz­ną;

Wiktionary

Sa­pro­tro­fy, roz­to­cza, mi­kro­kon­su­men­ci (z gr. sa­prós – zgni­ły) – cu­dzo­żyw­ne or­ga­niz­my po­bie­ra­ją­ce ener­gię z mart­wych szcząt­ków or­ga­nicz­nych, roz­kła­da­jąc je do związ­ków pro­stych. Są re­pre­zen­to­wa­ne przez licz­ne drob­no­u­stro­je (bak­te­rie, grzy­by sa­pro­tro­ficz­ne).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Będąc sa­pro­tro­fem, grzyb ten przy­czy­nia się do ni­szcze­nia drew­nia­nych kon­struk­cji.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) roztocz, roztocze

Wiktionary


saprotroficzny

czer­pią­cy po­karm z ma­te­rii or­ga­nicz­nej za­war­tej w mart­wych or­ga­niz­mach lub ich reszt­kach


SJP.pl


sapsago

twar­dy zie­lo­ny ser z mleka zbie­ra­ne­go


SJP.pl


saqaliba

rze­czow­nik, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) hist. od VII/VIII w., zbior­cza nazwa sło­wiań­skich na­jem­ni­ków i nie­wol­ni­ków w śred­nio­wiecz­nym świe­cie arab­skim;

 (1.2) in­for­ma­cje do­stęp­ne w źró­dłach arab­skich od­no­szą­ce się do kul­tu­ry ma­te­rial­nej, spo­łecz­nej i du­cho­wej Sło­wian

 (1.3) hist. od X/XI w. zbior­cza nazwa na­jem­ni­ków, urzęd­ni­ków i nie­wol­ni­ków arab­skich o róż­nym po­cho­dze­niu et­nicz­nym głów­nie Ger­ma­nów, Sło­wian, Nor­ma­nów, Fran­ków i Hisz­pa­nów z pół­no­cy, któ­rzy tra­fi­li do wschod­nich re­gio­nów An­da­luz­ji – Al­me­ria, Denia oraz na Ba­le­a­ry

Wiktionary

Sa­qa­li­ba, Sa­ka­li­ba (#PATRZ

, lp. Siq­lab) – zbior­cza nazwa sło­wiań­skich na­jem­ni­ków i nie­wol­ni­ków w śred­nio­wiecz­nym świe­cie arab­skim. Wyraz ten naj­pew­niej po­cho­dzi od grec­kie­go wy­ra­zu okre­śla­ją­ce­go Sło­wian – "Sklabēnoi". Sa­qa­li­bo­wie na­le­że­li do naj­cen­niej­szych dóbr ek­spor­to­wych Sło­wiań­szczyz­ny, a han­del nimi an­ga­żo­wa­ło się wiele kró­lestw i ludów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie­kie­dy prze­wo­żą oni swe to­wa­ry na wiel­błą­dach z Gur­ga­nu do Bag­da­du, gdzie za tłu­ma­czy służą im rze­zań­cy as-Sa­qa­li­ba (sło­wiań­scy).

 (1.2) Co się tyczy as-Sa­qa­li­ba, to jest to grupa ludów, z któ­rych część wyz­na­je chrze­ści­jań­stwo, część zaś jest po­gań­ska.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. saqlabski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Słowianie, Sklawinowie, Al-Saklab, Sakaliba, Rusowie

Wiktionary


sar

1. skrót od: Spe­ci­fic Ab­sorp­tion Rate, współ­czyn­nik cha­rak­te­ry­zu­ją­cy szyb­kość, z jaką po­chła­nia­ne jest pro­mie­nio­wa­nie elek­tro­ma­gne­tycz­ne przez ciało czło­wie­ka;
2. skrót od: Se­arch and Re­scue, ra­tow­nict­wo mor­skie, gór­skie oraz w wa­run­kach bo­jo­wych;
3. skrót od: Synt­he­tic Aper­tu­re Radar, radar obra­zu­ją­cy


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • se­arch and re­scue – ra­tow­nict­wo mor­skie, gór­skie oraz w wa­run­kach bo­jo­wych
  • Mor­ska Służ­ba Po­szu­ki­wa­nia i Ra­tow­nict­wa – (ang. se­arch and re­scue) po­tocz­nie służ­ba ra­tow­nict­wa mor­skie­go
  • synt­he­tic aper­tu­re radar – radar obra­zu­ją­cy, radar z syn­te­tycz­ną aper­tu­rą
  • SAR – współ­czyn­nik ab­sorp­cji swo­i­stej
  • Kod ISO 4217 dla wa­lu­ty rial sa­u­dyj­ski
  • Sar su­per­gru­pa w sy­ste­ma­ty­ce bio­lo­gicz­nej na­le­żą­ca do do­me­ny eu­ka­rion­tów
  • SAR – Stu­denc­ka Agen­cja Ra­dio­wa sta­cja ra­dio­wa, dzia­ła­ją­ca w aka­de­mi­kach Po­li­tech­ni­ki Gdań­skiej z tra­dy­cja­mi się­ga­ją­cy­mi 1957 roku

Wikipedia


sara

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) bibl. po­stać bi­blij­na, żona pa­triar­chy Abra­ha­ma;

 (1.2) imię|pol­ski|ż.;

Wiktionary

Sara (hebr. שָׂרָה, spo­krew­nio­ne z babil. "Szar­ra­tu" – „księż­nicz­ka”, po­stać wy­so­kiej rangi) – po­stać bi­blij­na, bo­ha­ter­ka Księ­gi Ro­dza­ju, córka Te­ra­cha, żona Abra­ha­ma, matka Iza­a­ka. Pier­wot­nie jej imię brzmia­ło Sarai (hebr. שָׂרָי), we­dług Księ­gi Ro­dza­ju (Rdz 17,15) Bóg zmie­nił je na Sara w ra­mach przy­mie­rza za­war­te­go po tym, jak jej nie­wol­ni­ca Hagar do­cze­ka­ła się z jej mężem syna Iz­ma­e­la.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bóg bo­wiem dot­knął nie­płod­no­ścią wszyst­kie łona w domu Abi­me­le­ka za Sarę, żonę Abra­ha­ma.

 (1.2) Ta młoda Ży­dów­ka na­zy­wa­ła się Sara i ucie­kła z getta przed samym pow­sta­niem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsara, AS: sara

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. Sarcia ż., Sarunia ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) zdrobn. Sarcia, Sarunia

Wiktionary


sarabanda

1. sta­ro­hisz­pań­ski ta­niec o żywym tem­pie
2. forma sty­li­zo­wa­na tego tańca wcho­dzą­ca w skład suity ba­ro­ko­wej jako trze­cia stała jej część


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cho­re­ogr. żywy ta­niec hisz­pań­ski;

Wiktionary

Sa­ra­ban­da – po­wol­ny ta­niec dwor­ski, po­cho­dze­nia praw­do­po­dob­nie per­skie­go, roz­po­wszech­nio­ny w Hisz­pa­nii od pocz. XVI w., tań­czo­ny także w An­glii i Fran­cji. Ze wzglę­du na prze­sy­co­ne ero­ty­ką pozy tań­czą­cych, po­zo­sta­wał przez wiele lat tań­cem za­bro­nio­nym w ka­to­lic­kiej Hisz­pa­nii.

Wikipedia


saracen

śred­nio­wiecz­na mo­ne­ta arab­ska


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. wyz­naw­ca Is­la­mu

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sa­ra­ce­ni
  • sa­ra­cen – śred­nio­wiecz­na mo­ne­ta
  • FV603 Sa­ra­cen – bry­tyj­ski tran­spor­ter opan­ce­rzo­ny

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W tej chwi­li Sa­ra­ce­no­wie po­ję­li, że nic im już nie po­zo­sta­je, tylko pod­dać się albo um­rzeć.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. saracen mos., saracenia ż., saraceńskość ż.

:: fż. Saracenka ż.

 przym. saraceński

 przysł. saraceńsko

Wiktionary


saraceni

w sta­ro­żyt­no­ści: ko­czow­ni­cze ple­mio­na arab­skie ży­ją­ce na ste­pach pół­noc­no-za­chod­niej Ara­bii i Pół­wy­spu Sy­naj­skie­go


SJP.pl

Sa­ra­ce­ni ( Σαρακηνοí, "Sarakēnoí", ‏شرقيين‎ "szar­kij­jin", „lu­dzie ze wscho­du”) – ko­czow­ni­cze ple­mio­na arab­skie, ży­ją­ce w pół­noc­no-za­chod­niej Ara­bii i na pół­wy­spie Synaj. W śred­nio­wie­czu okre­śle­nie "Sa­ra­ce­ni" obej­mo­wa­ło wszyst­kich Ara­bów (póź­niej także wszyst­kich wyz­naw­ców is­la­mu), zwła­szcza:

Wikipedia


saracenia

owa­do­żer­na ro­śli­na ziel­na z ro­dzi­ny kap­tur­ni­co­wa­tych, o lej­ko­wa­tych lub dzwon­ko­wa­tych li­ściach przeksz­tał­co­nych w or­ga­ny pu­łap­ko­we, ros­ną­ca na ba­gnach we wschod­niej czę­ści Ame­ry­ki Pół­noc­nej; kap­tur­ni­ca


SJP.pl


saracenka

w sta­ro­żyt­no­ści: Arab­ka ży­ją­ca na ste­pach pół­noc­no-za­chod­niej Ara­bii i Pół­wy­spu Sy­naj­skie­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. wyz­naw­czy­ni Is­la­mu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dla­te­go też chcę wam opo­wie­dzieć o pew­nej Sa­ra­cen­ce, która, na swe nie­szczę­ście, wiel­ką pię­kno­ścią ce­lo­wa­ła.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. saracen mos., saracenia ż., saraceńskość ż.

:: fm. Saracen mos.

 przym. saraceński

 przysł. saraceńsko

Wiktionary


saraceński

przy­miot­nik od: Sa­ra­cen


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) hist. zwią­za­ny z Sa­ra­ce­na­mi, do­ty­czą­cy Sa­ra­ce­nów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Saracen mos., Saracenka ż.

Wiktionary


saradela

pa­stew­na ro­śli­na z ro­dzi­ny mo­tyl­ko­wa­tych; se­ra­de­la


SJP.pl


sarafan

ro­syj­ski strój ko­bie­cy roz­po­wszech­nio­ny w Eu­ro­pie w XVII-XVIII w.


SJP.pl

Sa­ra­fan (ros. Сарафан) – ro­dzaj dłu­giej sukni, czę­sto bez rę­ka­wów, z wy­so­ką talią, roz­sze­rza­nej ku do­ło­wi, zaś z przo­du zaz­wy­czaj roz­pi­na­nej lub roz­cię­tej. Sa­ra­fan był roz­po­wszech­nio­ny w cen­tral­nej i wschod­niej Eu­ro­pie w XVII–XVIII stu­le­ciach. W Rosji stro­je te były no­szo­ne przez chłop­ki z re­gio­nów cen­tral­nych i pół­noc­nych oraz Po­woł­ża. Słowo „sa­ra­fan" po­cho­dzi z ję­zy­ka per­skie­go.

Wikipedia


saragoski

przy­miot­nik od: Sa­ra­gos­sa


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Sa­ra­gos­są, do­ty­czą­cy Sa­ra­gos­sy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Saragossa ż.

Wiktionary


saragossa

mia­sto w Hisz­pa­nii; Za­ra­go­za


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w pół­noc­no-wschod­niej Hisz­pa­nii;

Wiktionary

Sa­ra­gos­sa ( Za­ra­go­za) – mia­sto w pół­noc­no-wschod­niej Hisz­pa­nii, w środ­ko­wym biegu Ebro. Sto­li­ca Ara­go­nii<, znana z ma­u­re­tań­skie­go pa­ła­cu i ba­ro­ko­wej ka­te­dry.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Stu­dio­wa­łem na uni­wer­sy­te­cie w Sa­ra­gos­sie w la­tach dzie­więć­dzie­sią­tych.

 (1.1) Po­cho­dzę z Sa­ra­gos­sy, ale od lat miesz­kam w Bar­ce­lo­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsaraˈɡɔsːa, AS: sarago•sa

Wiktionary

Powiązane:

 przym. saragoski

Wiktionary


saragosyjczyk

miesz­ka­niec Sa­ra­gos­sy (mia­sta w Hisz­pa­nii)


SJP.pl


saragosyjka

miesz­kan­ka Sa­ra­gos­sy (mia­sta w Hisz­pa­nii)


SJP.pl


saraj

seraj;
1. w kra­jach mu­zuł­mań­skich: pałac suł­ta­na;
2. w tra­dy­cyj­nym domu mu­zuł­mań­skim: wy­dzie­lo­na część miesz­kal­na, przez­na­czo­na dla ko­biet; harem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) bibl. po­stać bi­blij­na, żona pa­triar­chy Abra­ha­ma

 (1.2) rzad. imię|pol­ski|ż.

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (2.1) hist. geogr. nazwa dwóch miast (Stary Saraj i Nowy Saraj) bę­dą­cych naj­waż­niej­szy­mi oś­rod­ka­mi Zło­tej Ordy;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Saraj – pier­wot­ne imię Sary, żony Abra­ha­ma
  • Saraj Berke – sto­li­ca Zło­tej Ordy
  • Saraj – mia­sto w Ma­ce­do­nii
  • Saraj – dawna osada na Lit­wie

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Te­rach, wzią­wszy z sobą swego syna Abra­ma, Lota - syna Ha­ra­na, czyli swego wnuka, i Saraj, swą sy­no­wą, żonę Abra­ma, wy­ru­szył z nimi z Ur chal­dej­skie­go, aby się udać do kraju Ka­na­an.

 (2.1) Wład­cy mo­skiew­scy przej­mo­wa­li też z Sa­ra­ju ro­zbu­do­wa­ny ce­re­mo­niał dwor­ski, mocno kon­tra­stu­ją­cy z pro­sty­mi oby­cza­ja­mi daw­nej Rusi.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Sara

Wiktionary


sarajewianin

miesz­ka­niec Sa­ra­je­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Sa­ra­je­wa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsarajɛˈvʲjä̃ɲĩn, AS: sarai ̯evʹi ̯ä̃ńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sarajewo n.

:: fż. sarajewianka ż.

 przym. sarajewski

Wiktionary


sarajewianka

miesz­kan­ka Sa­ra­je­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Sa­ra­je­wa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsarajɛˈvʲjãnka, AS: sarai ̯evʹi ̯ãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sarajewo n.

:: fm. sarajewianin mos.

 przym. sarajewski

Wiktionary


sarajewo

sto­li­ca Bośni i Her­ce­go­wi­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. sto­li­ca Bośni i Her­ce­go­wi­ny;

Wiktionary

Sa­ra­je­wo ( Sa­ra­je­vo, Сарајево IPA:, Sa­ra­y­bos­na) – sto­li­ca Bośni i Her­ce­go­wi­ny za­miesz­ka­na przez 275 tys. osób (2013). Sa­ra­je­wo są­sia­du­je od wscho­du z Sa­ra­je­wem Wschod­nim (ok. 60 tys. miesz­kań­ców), for­mal­ną sto­li­cą Re­pu­bli­ki Serb­skiej. Sie­dzi­ba kan­to­nu sa­ra­jew­skie­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W 1984 r. w Sa­ra­je­wie od­by­ły się XIV Zi­mo­we Igrzy­ska Olim­pij­skie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsaraˈjɛvɔ, AS: sarai ̯evo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sarajewianin mos., sarajewianka ż.

 przym. sarajewski

Wiktionary


sarajewski

przy­miot­nik od: Sa­ra­je­wo (sto­li­ca Bośni i Her­ce­go­wi­ny)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do mia­sta Sa­ra­je­wo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nawet ten, któ­re­mu się udało od­nieść suk­ces fi­nan­so­wy, jadąc uli­ca­mi Wied­nia w nowym BMW, słu­cha no­stal­gicz­nych me­lo­dy­jek z sa­ra­jew­skie­go ba­za­ru.

 (1.1) Prze­wa­ża­ła więc opi­nia, że mor­der­stwo sa­ra­jew­skie bę­dzie miało wpływ na sto­sun­ki au­striac­ko-serb­skie, ale nie po­cią­gnie za sobą ja­kichś wstrzą­sów mię­dzy­na­ro­do­wych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsaraˈjɛfsʲci, AS: sarai ̯efsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sarajewo n., sarajewianin mos., sarajewianka ż.

Wiktionary


saramago

naz­wi­sko


SJP.pl


saramak

naz­wi­sko


SJP.pl


saramakański

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. język sa­ra­ma­kań­ski;

Wiktionary


saramonowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


saran

ro­dzaj ma­te­ria­łu sto­so­wa­ny m.in. do wy­ro­bu sieci ry­bac­kich


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Saran – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji, w de­par­ta­men­cie Lo­i­ret w Re­gio­nie Cen­tral­nym
  • Saran – mia­sto w Ka­zach­sta­nie
  • saran – folia do pa­ko­wa­nia i włó­kno syn­te­tycz­ne

Wikipedia


saranda

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. por­to­we mia­sto w po­łud­nio­wej Al­ba­nii;

Wiktionary

Sa­ran­da ( Sarandë, Sa­ran­da, sta­roż. "On­ches­mus", gr. Άγιοι Σαράντα, "Áyii Saránda", wł. "Santi Qu­a­ran­ta") – mia­sto w po­łud­nio­wej Al­ba­nii, sto­li­ca okrę­gu Sa­ran­da w ob­wo­dzie Wlora. Jest po­ło­żo­ne nad Mo­rzem Joń­skim, u pół­noc­ne­go krań­ca za­to­ki o tej samej naz­wie, na wprost grec­kiej wyspy Korfu. Au­toch­to­nicz­na lud­ność grec­ka sta­no­wi ok. 10% po­pu­la­cji, a mia­sto jest jed­nym z dwóch głów­nych (obok Gjirokastër) oś­rod­ków kon­cen­tra­cji Gre­ków w Al­ba­nii.

Wikipedia


sarangi

in­dyj­ski in­stru­ment po­dob­ny do skrzy­piec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) muz. in­dyj­ski in­stru­ment stru­no­wy;

Wiktionary

Sa­ran­gi – in­stru­ment stru­no­wy wy­wo­dzą­cy się z sub­kon­ty­nen­tu in­dyj­skie­go. Skła­da się z 3 lub 4 strun głów­nych, wy­ko­na­nych z ko­zich jelit, oraz kil­ku­na­stu (do kil­ku­dzie­się­ciu) sta­lo­wych strun re­zo­nan­so­wych. Sa­ran­gi są znane a całym ob­sza­rze Indii, Ne­pa­lu i Pa­ki­sta­nu, lecz sta­no­wią szcze­gól­nie ważny in­stru­ment w mu­zy­ce hin­du­stań­skiej po­pu­lar­nej na pół­no­cy Pół­wy­spu In­dyj­skie­go.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: saˈrãŋʲɟi, AS: sarãŋʹǵi

Wiktionary


sarapis

egip­ski bóg; Se­ra­pis


SJP.pl


sarapulski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Sa­ra­pu­łem, do­ty­czą­cy Sa­ra­pu­łu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sarapuł mrz.

Wiktionary


sarapuł

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w Rosji, w Ud­mur­cji, po­ło­żo­ne nad Kamą;

Wiktionary

Sa­ra­puł (ros. Сарапул) – mia­sto w Rosji (Ud­mur­cja), nad Kamą; 94 tys. mieszk. (2021); prze­mysł zbro­je­nio­wy, ma­szy­no­wy, elek­tro­nicz­ny, elek­tro­nicz­ny, skó­rza­ny, odzie­żo­wy, drzew­ny, spo­żyw­czy; port rzecz­ny; mu­ze­um.

W 1738 zo­stał przy­dzie­lo­ny do pro­win­cji Osin­skiej pro­win­cji Ufa. Od 1780 r., jako mia­sto po­wia­to­we, wcho­dził w skład gu­ber­ni Wiac­kiej. W 1937 zo­stał przy­łą­czo­ny do Ud­murc­kiej Au­to­no­micz­nej So­cja­li­stycz­nej Re­pu­bli­ki Ra­dziec­kiej

Wikipedia

Powiązane:

 przym. sarapulski

Wiktionary


saraswati

Sa­ras­wa­ti (san­skryt: सरस्वती) – jest jedną z trzech naj­waż­niej­szych bogiń w świe­cie hin­du­iz­mu; imio­na po­zo­sta­łych to Laksz­mi i Par­wa­ti – two­rzą one „trój­po­sta­cio­wość” bogiń ("Tri­de­wi"), sta­no­wiąc nie­ja­ko od­po­wiedź na męską "Tri­mur­ti", zło­żo­ną z Brah­my, Wisz­nu i Sziwy.

Wikipedia


saratoga

mia­sto, hrab­stwo i gmina w USA


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sa­ra­to­ga – mia­sto w sta­nie Ka­li­for­nia, w hrab­stwie Santa Clara
  • Sa­ra­to­ga – miej­sco­wość w sta­nie In­dia­na, w hrab­stwie Ran­dolph
  • Sa­ra­to­ga – miej­sco­wość w sta­nie Ka­ro­li­na Pół­noc­na, w hrab­stwie Wil­son
  • Sa­ra­to­ga – mia­sto w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie Sa­ra­to­ga
  • Sa­ra­to­ga – miej­sco­wość w sta­nie Wy­o­ming, w hrab­stwie Car­bon
  • Sa­ra­to­ga – miej­sco­wość w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie Wood
  • Sa­ra­to­ga (ang. Sa­ra­to­ga Towns­hip) – gmina w sta­nie Ar­kan­sas, w hrab­stwie Ho­ward
  • Sa­ra­to­ga (ang. Sa­ra­to­ga Towns­hip) – gmina w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie Grun­dy
  • Sa­ra­to­ga (ang. Sa­ra­to­ga Towns­hip) – gmina w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie Mars­hall
  • Sa­ra­to­ga (ang. Sa­ra­to­ga Towns­hip) – gmina w sta­nie Iowa, w hrab­stwie Ho­ward
  • Sa­ra­to­ga (ang. Sa­ra­to­ga Towns­hip) – gmina w sta­nie Min­ne­so­ta, w hrab­stwie Wi­no­na
  • Sa­ra­to­ga (ang. Sa­ra­to­ga Towns­hip) – gmina w sta­nie Ne­bra­ska, w hrab­stwie Holt

Wikipedia


saratow

mia­sto w Rosji; Sa­ra­tów


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sa­ra­tów – mia­sto w Rosji
  • Sa­ra­tow – ro­syj­ski okręt wo­jen­ny za­to­pio­ny w 2022 r.

Wikipedia


saratowianin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Sa­ra­to­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Saratów m.

:: fż. saratowianka ż.

 przym. saratowski

Wiktionary


saratowianka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Sa­ra­to­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Saratów mrz.

:: fm. saratowianin mos.

 przym. saratowski

Wiktionary


saratowski

→ Sa­ra­tow, → Sa­ra­tów (mia­sto w Rosji)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Sa­ra­to­wem, do­ty­czą­cy Sa­ra­to­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Saratów mrz., saratowianin mos., saratowianka ż.

Wiktionary


saratów

mia­sto w Rosji; Sa­ra­tow


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w Fe­de­ra­cji Ro­syj­skiej, sto­li­ca obwód sa­ra­tow­skie­go;

Wiktionary

Zo­bacz też: okręt wo­jen­ny Sa­ra­tow.

Sa­ra­tów ( Саратов, "Sa­ra­tow") – mia­sto w Rosji, port rzecz­ny nad Wołgą. Liczy 838 tys. miesz­kań­ców (2020). Ze­spół miej­ski obej­mu­je 1,115 mln miesz­kań­ców. Sto­li­ca ob­wo­du sa­ra­tow­skie­go. W la­tach 1797–1928 sto­li­ca gu­ber­ni sa­ra­tow­skiej Im­pe­rium Ro­syj­skie­go i Ro­syj­skiej FSRR.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: saˈratuf, AS: saratuf

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. saratowianin m., saratowianka ż.

 przym. saratowski

Wiktionary


sarawak

stan w Ma­lez­ji


SJP.pl

Sa­ra­wak (jawi: سراواك) – naj­więk­szy stan Ma­lez­ji po­ło­żo­ny w pół­noc­nej czę­ści wyspy Bor­neo, gra­ni­czy z Bru­nei, In­do­nez­ją i sta­nem Sabah. Sto­li­cą stanu jest mia­sto Ku­ching, po­ło­żo­ne w za­chod­niej czę­ści. Stan obej­mu­je ob­szar ok. 124 450 km², a za­miesz­ku­je go ok. 2 176 800 osób (stan na rok 2000).

Wikipedia


sarańsk

mia­sto w Rosji, sto­li­ca Mord­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Rosji, nad rzeką Insar, sto­li­ca Re­pu­bli­ki Mor­do­wii;

Wiktionary

Sa­rańsk ( Саранск, erz. Саран ош, moksz. Саранск ошсь) – sto­li­ca Re­pu­bli­ki Mord­wiń­skiej – jed­ne­go z pod­mio­tów Fe­de­ra­cji Ro­syj­skiej, około 320 tys. miesz­kań­ców (2020). Mia­sto dzie­li się na trzy dziel­ni­ce – Ok­tiabr­ską, Le­nin­ską i Pro­le­tar­ską, prze­pły­wa przez nie rzeka Insar. Ko­mu­ni­ka­cja pu­blicz­na opar­ta jest na sieci au­to­bu­so­wej i tro­lej­bu­so­wej.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. sarański

Wiktionary


sarański

przy­miot­nik od: Sa­rańsk


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Sa­rań­skiem, do­ty­czą­cy Sa­rań­ska

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sarańsk mrz.

Wiktionary


sarbiewski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bal­ta­zar Sar­biew­ski – pol­ski szlach­cic i urzęd­nik pań­stwo­wy
  • Ma­ciej Ka­zi­mierz Sar­biew­ski (1595–1640) – pol­ski du­chow­ny rzym­sko­ka­to­lic­ki, poeta i te­o­re­tyk li­te­ra­tu­ry
  • Sta­ni­sław Sar­biew­ski (zm. 1662) – pol­ski szlach­cic i urzęd­nik pań­stwo­wy

Wikipedia


sarbin

imię mę­skie


SJP.pl

Sar­bin (462 m n.p.m.) – wznie­sie­nie w po­łud­nio­wo-za­chod­niej Pol­sce, w Gó­rach Su­chych, w Su­de­tach Środ­ko­wych.

Wznie­sie­nie nad do­li­ną rzeki Ści­naw­ka na po­łud­nio­wy za­chód od wsi Bło­go­ci­ce.

Wikipedia


sarbina

imię żeń­skie


SJP.pl


sarbininy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Sar­bi­ny lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


sarbinostwo

Sar­bin z żoną; Sar­bi­no­wie


SJP.pl


sarbinowie

Sar­bin z żoną; Sar­bi­no­stwo


SJP.pl


sarbinowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sar­bi­no­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. żniń­skim, w gmi­nie Żnin
  • Sar­bi­no­wo – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. strze­lec­ko-dre­zde­nec­kim, w gmi­nie Do­bie­gniew
  • Sar­bi­no­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. go­styń­skim, w gmi­nie Po­niec
  • Sar­bi­no­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. poz­nań­skim, w gmi­nie Swa­rzędz
  • Sar­bi­no­wo – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. ko­sza­liń­skim, w gmi­nie Miel­no
  • Sar­bi­no­wo – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. my­śli­bor­skim, w gmi­nie Dębno; miej­sce bitwy pod Sar­bi­no­wem (1758)
  • Sar­bi­no­wo – osada w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. my­śli­bor­skim, w gmi­nie My­śli­bórz
  • Sar­bi­no­wo – dawna gro­ma­da w po­wie­cie cho­jeń­skim
  • Sar­bi­no­wo – dawna gro­ma­da w po­wie­cie go­styń­skim
  • Sar­bi­no­wo – dawna gro­ma­da w po­wie­cie ko­sza­liń­skim
  • Sar­bi­no­wo – dawna gro­ma­da w po­wie­cie poz­nań­skim
  • Sar­bi­no­wo – nie­czyn­ny wą­sko­to­ro­wy przy­sta­nek ko­le­jo­wy w Sar­bi­no­wie Dru­gim, w po­wie­cie żniń­skim

Wikipedia


sarbinowski

przy­miot­nik od: Sar­bi­no­wo, Sar­bi­no­wo Dru­gie


SJP.pl


sarbinowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Sar­bi­na lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


sarbsko

je­zio­ro na Wy­brze­żu Sło­wiń­skim


SJP.pl

Sarb­sko (kasz. []) – je­zio­ro przy­brzeż­ne na Wy­brze­żu Sło­wiń­skim we wschod­niej czę­ści otu­li­ny Sło­wiń­skie­go Parku Na­ro­do­we­go. Leży około 1 km od Morza Bał­tyc­kie­go.

Naj­więk­sza dłu­gość je­zio­ra to 6,6 km, sze­ro­kość 1,2 km. Liczy 651,7 ha po­wierzch­ni. Głę­bo­kość do 3,2 m - wy­stę­pu­je kryp­to­de­pre­sja. Brzeg po­łud­nio­wy niski, pół­noc­ny wy­so­ki (wydmy osią­ga­ją do 22 m wy­so­ko­ści), za­le­sio­ny. Przez Sarb­sko prze­pły­wa rzeka Chełst, bę­dą­ca do­pły­wem Łeby.

Wikipedia


sarcia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż. zdrobn. Sara

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Icek za­ko­chał się w Sarci od pier­wsze­go wej­rze­nia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sara ż., Sarunia ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Sara; zdrobn. Sarunia

Wiktionary


sard

mi­ne­rał, od­mia­na chal­ce­do­nu


SJP.pl

Sard (także: Sar­der) – gem­mo­lo­gicz­na nazwa bru­nat­nej, pół­przez­ro­czy­stej od­mia­ny chal­ce­do­nu. Nazwa po­cho­dzi od Sar­di­ku – sta­ro­żyt­nej miej­sco­wo­ści w Azji Mniej­szej sły­ną­cej z obrób­ki tych ka­mie­ni i wy­ro­bu wspa­nia­łej bi­żu­te­rii.

Od­mia­na chal­ce­do­nu - słabo przez­ro­czy­sta; brą­zo­wo­czer­wo­na lub brą­zo­wa (za­bar­wie­nie wy­wo­ła­ne jest wrost­ka­mi związ­ków że­la­za, prze­waż­nie li­mo­ni­tu). War­stew­ki są bar­dzo de­li­kat­ne. Nie ma wy­raź­ne­go roz­gra­ni­cze­nia z kar­ne­o­lem, z któ­rym razem wy­stę­pu­je i ma po­dob­ne za­sto­so­wa­nie.

Wikipedia


sarda

dra­pież­na ryba z ro­dzi­ny ma­kre­lo­wa­tych; bo­ni­to; pe­la­mi­da


SJP.pl

Sarda (łac. "Sar­da­nen­sis") – sto­li­ca hi­sto­rycz­nej die­cez­ji w Dal­ma­cji Su­pe­rio­re, su­fra­ga­nia rów­nież hi­sto­rycz­nej ar­chi­die­cez­ji Doc­lea w re­jo­nie Epir, współ­cze­śnie miej­sco­wość Szko­dra w Al­ba­nii. Obec­nie ka­to­lic­kie bi­skup­stwo ty­tu­lar­ne.

Wikipedia


sardana

1. ze­spo­ło­wy ta­niec ka­ta­loń­ski w me­trum 6/8;
2. mu­zy­ka do tego tańca


SJP.pl

Sar­da­na - na­ro­do­wy ta­niec ka­ta­loń­ski, sym­bol so­li­dar­no­ści i jed­no­ści Ka­ta­loń­czy­ków.

Tan­ce­rze po­wol­nie cho­dząc trzy­ma­ją się za ręce two­rząc koło. Pom­ni­ki przed­sta­wia­ją­ce tań­czą­cych znaj­du­ją się w Bar­ce­lo­nie, Llo­ret de Mar i Ca­lel­li.

Obec­nie tańce Sar­da­ny w Ka­ta­lo­nii od­by­wa­ją się co­ty­god­nio­wo w so­bo­ty, na­to­miast w Llo­ret de Mar miesz­kań­cy tań­czą Sar­da­nę także w okre­sie lo­kal­ne­go świę­ta Św.

Wikipedia


sardanapal

Sar­da­na­pal − po­stać wzmian­ko­wa­na w "Hi­sto­rii per­skiej" grec­kie­go hi­sto­ry­ka Ktez­ja­sza, uwa­ża­na przez niego za ostat­nie­go króla Asy­rii. Dzie­ło to wpraw­dzie za­gi­nę­ło, ale opo­wieść o Sar­da­na­pa­lu za­cho­wa­ła się u Dio­do­ra Sy­cy­lij­skie­go (II 27), który opie­rał się na prze­ka­zie Ktez­ja­sza. W prze­ka­zie tym Sar­da­na­pal przed­sta­wia­ny jest jako znie­wie­ścia­ły i de­ka­denc­ki wład­ca, który swymi dzia­ła­nia­mi do­pro­wa­dza do upad­ku pań­stwa.

Wikipedia


sardanapalowy

daw­niej: luk­su­so­wy, pełen zbyt­ku


SJP.pl


sardar

ser­dar;
1. ary­sto­kra­ta w Pa­ki­sta­nie, Af­ga­ni­sta­nie i In­diach
2. na­czel­ny do­wód­ca w Tur­cji i w Egip­cie


SJP.pl


sardela

ryba mor­ska z ro­dzi­ny śle­dzio­wa­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) icht. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|En­gra­u­lis|ref=tak., mała ryba mor­ska ży­ją­ca w ła­wi­cach po­ła­wia­na w ce­lach spo­żyw­czych;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mnie coś nio­sło. Na Zla­ri­nie to była sar­de­la­da, czyli uro­czy­stość pie­cze­nia sar­de­li i ko­niec wojny na Bał­ka­nach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sarˈdɛla, AS: sardela

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sardelada ż.

 przym. sardelowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) anchois

Wiktionary


sardelka

zdrob­nie­nie od: sar­de­la


SJP.pl


sardelowate

ro­dzi­na ryb z rzędu śle­dzioksz­tałt­nych


SJP.pl

Sar­de­lo­wa­te (En­gra­u­li­dae) – ro­dzi­na nie­wiel­kich, pe­la­gicz­nych ryb na­le­żą­cych do ryb pro­mie­nio­płet­wych z rzędu śle­dzioksz­tałt­nych (Clu­pe­i­for­mes), bli­sko spo­krew­nio­na ze śle­dzio­wa­ty­mi, od któ­rych różni się bu­do­wą pyska. Wiele ga­tun­ków ła­wi­co­wych, zwła­szcza sar­de­la pe­ru­wiań­ska i sar­de­la eu­ro­pej­ska, ma duże zna­cze­nie go­spo­dar­cze, po­ło­wy sar­de­lo­wa­tych się­ga­ją 25% wśród wszyst­kich śle­dzioksz­tałt­nych.

Wikipedia


sardelowaty

o ce­chach sar­de­lo­wa­tych (ro­dzi­na ryb)


SJP.pl


sardelowy

→ sar­de­la


SJP.pl

Patrz:

sardela

sardoniczny

książ­ko­wo: szy­der­czy, zło­śli­wy, sar­ka­stycz­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) książk. iro­nicz­ny, zło­śli­wy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sardynia ż.

Wiktionary


sardonik

mi­ne­rał, od­mia­na chal­ce­do­nu; sar­do­nyks


SJP.pl


sardonyks

mi­ne­rał, od­mia­na chal­ce­do­nu; sar­do­nik


SJP.pl

Sar­do­nyks (sar­do­nik) – gem­mo­lo­gicz­na, wie­lo­barw­na, prześ­wie­ca­ją­ca od­mia­na agatu; odz­na­cza się wy­stę­po­wa­niem na­prze­mian­le­głych, pła­skich, biało-bru­nat­no­czer­wo­nych pasów (wstęg) o róż­nej gru­bo­ści.

Nazwa po­cho­dzi od mia­sta Sar­dis w Azji Mniej­szej, gdzie zo­stał zna­le­zio­ny (gr. "sar­dios" = ka­mień z Sar­dis i gr. "onyx" = paz­no­kieć (pazur, ra­ci­ca) – i na­wią­zu­je do wy­glą­du, twar­do­ści i ostrych kra­wę­dzi odłu­pa­nych ka­wał­ków tego mi­ne­ra­łu.

Wikipedia


sardyna

ryba mor­ska, ce­nio­na dla smacz­ne­go mięsa


SJP.pl


sardynia

wyspa na Morzu Śró­dziem­nym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. duża wło­ska wyspa na Morzu Śró­dziem­nym;

 (1.2) geogr. adm. re­gion ad­mi­ni­stra­cyj­ny we Wło­szech obej­mu­ją­cy Sar­dy­nię (1.1) i przy­le­głe wyspy

Wiktionary

Sar­dy­nia ( Sar­de­gna, Sar­di­gna) – ska­li­sta wyspa, druga pod wzglę­dem po­wierzch­ni na Morzu Śró­dziem­nym (po Sy­cy­lii). Wraz z po­bli­ski­mi wy­spa­mi two­rzy re­gion ad­mi­ni­stra­cyj­ny we Wło­szech.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jutro po­pły­nie­my pro­mem na Sar­dy­nię.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sarˈdɨ̃ɲja, AS: sardỹńi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sardyńczyk mos., Sardynka ż., sardynka ż., sardyński mrz.

 przym. sardyński, sardoniczny

Wiktionary


sardynianka

miesz­kan­ka Sar­dy­nii (wyspy na Morzu Śró­dziem­nym); Sar­dyn­ka


SJP.pl


sardynka

ryba mor­ska z At­lan­ty­ku, Morza Czar­ne­go i Śró­dziem­ne­go; ce­nio­na dla smacz­ne­go mięsa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) icht. wspól­na nazwa dla ma­łych ryb mor­skich po­ła­wia­nych w ce­lach spo­żyw­czych;

 (1.2) kulin. danie lub pro­dukt spo­żyw­czy z sar­dy­nek (1.1)

Wiktionary

Sar­dyn­ka, sar­dy­na, pil­chard – zbior­cze nazwy grupy ja­dal­nych ryb z ro­dzi­ny śle­dzio­wa­tych (Clu­pe­i­dae), po­cząt­ko­wo od­no­szo­ne do sar­dyn­ki eu­ro­pej­skiej ("Sar­di­na pil­char­dus"), z cza­sem ob­ję­ły inne, bli­sko z nią spo­krew­nio­ne i bar­dzo po­dob­ne ga­tun­ki. Obec­nie nazwy "sar­dyn­ki", "sar­dy­ny" lub "pil­char­dy" sto­so­wa­ne są dla ryb z ro­dza­jów:

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Myślę, że naj­le­piej by­ło­by za­cząć od ja­kiejś nie­win­nej prze­ką­ski w ro­dza­ju sar­dy­nek w oli­wie, które ubło­ży­wszy z lekka pod­nie­bie­nie nie ode­bra­ły­by ape­ty­tu do dań na­stęp­nych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sarˈdɨ̃nka, AS: sardỹnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sardyńczyk mos., sardynela ż., Sardynia ż., Sardynka ż.

 przym. sardynkowy

Wiktionary


sardynki

ryba mor­ska z At­lan­ty­ku, Morza Czar­ne­go i Śró­dziem­ne­go; ce­nio­na dla smacz­ne­go mięsa


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sar­dyn­ka – okre­śle­nie grupy ja­dal­nych ryb
  • Sar­dyn­ki – wło­ski ruch pro­te­stu

Wikipedia


sardynkowy

przy­miot­nik od: sar­dyn­ka


SJP.pl


sardyńczyk

miesz­ka­niec Sar­dy­nii (wyspy na Morzu Śró­dziem­nym)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Sar­dy­nii lub osoba płci mę­skiej po­cho­dzą­ca z Sar­dy­nii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie je­stem Sar­dyń­czy­kiem, ale miesz­kam na Sar­dy­nii od dwóch lat.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sarˈdɨ̃j̃n͇t͡ʃɨk, AS: sardỹĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sardynia ż., sardynka ż., sardyński mrz.

:: fż. Sardynka ż.

 przym. sardyński

Wiktionary


sardyński

przy­miot­nik od: Sar­dy­nia


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla Sar­dy­nii, zwią­za­ny z Sar­dy­nią, wy­wo­dzą­cy się z Sar­dy­nii

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język sar­dyń­ski;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do­dat­ko­wo o odręb­no­ści kul­tu­ro­wej i et­nicz­nej rdzen­nych miesz­kań­ców wyspy świad­czy język sar­dyń­ski, któ­rym po­słu­gu­ją się na co dzień.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sarˈdɨ̃j̃sʲci, AS: sardỹĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sardynia ż., Sardyńczyk mos., Sardynka ż.

Wiktionary


sardyńskojęzyczny

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który po­słu­gu­je się ję­zy­kiem sar­dyń­skim

 (1.2) taki, któ­re­go miesz­kań­cy po­słu­gu­ją się ję­zy­kiem sar­dyń­skim

 (1.3) spi­sa­ny, stwo­rzo­ny w ję­zy­ku sar­dyń­skim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sarˈdɨ̃j̃skɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: sardỹĩ ̯skoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary


sarema

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geogr. estoń­ska wyspa na Morzu Bał­tyc­kim;

Wiktionary

Sa­re­ma daw­niej zwana Ozy­lią ( Sa­a­re­maa, i Ösel, Øsel, Osi­lia, Э́зель – "Ezel") – naj­więk­sza wyspa na­le­żą­ca do Esto­nii, po­ło­żo­na na Bał­ty­ku na po­łud­nie od wej­ścia do Za­to­ki Fiń­skiej, od­gra­dza­ją­ca Za­to­kę Ryską od peł­ne­go morza. Od Hiumy od­dzie­lo­na jest cie­śni­ną Soela väin, od sta­łe­go lądu Cie­śni­ną Ir­beń­ską. Jest naj­więk­szą wyspą Pro­win­cji Saare. Jej po­wierzch­nia wy­no­si 2673 km² (91,5% po­wierzch­ni pro­win­cji), a licz­ba lud­no­ści 31,4 tys. (94,1%).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: saˈrɛ̃ma, AS: sarẽma

Wiktionary

Powiązane:

 przym. saremski

Wiktionary


saremski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Sa­re­mą, do­ty­czą­cy Sa­re­my

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sarema ż.

Wiktionary


sareneczka

zdrob­nie­nie od: sa­ren­ka


SJP.pl


sarenka

zdrob­nie­nie od: sarna


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: sarna

 (1.2) mała sarna

 (1.3) pot. żart. mały pies o dłu­gich, chu­dych ła­pach

Wiktionary

Sa­ren­ka – stru­ga, lewy do­pływ Bugu o dłu­go­ści 10,65 km i po­wierzch­ni zlew­ni 84,95 km².

Stru­ga pły­nie w gmi­nie Sar­na­ki w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim. Prze­pły­wa przez Sar­na­ki, Fra­no­pol i Bużkę.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: saˈrɛ̃nka, AS: sarẽnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sarna ż., sarnina ż.

 przym. sarni

Wiktionary


sarepski

przy­miot­nik od: Sa­rep­ta (miej­sco­wość w Rosji)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Sa­rep­tą, nie­ist­nie­ją­cym obec­nie mia­stem w Rosji (współ­cze­śnie przed­mie­ścia Woł­go­gra­du)

 (1.2) zwią­za­ny z Sa­rep­tą, sta­ro­żyt­nym mia­stem fe­nic­kim w obec­nym Li­ba­nie

 (1.3) zwią­za­ny z gor­czy­cą sa­rep­ską

Wiktionary

Wymowa:

IPA: saˈrɛpsʲci, AS: sarepsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sarepta ż.

Wiktionary


sarepta

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) sta­ro­żyt­ne mia­sto fe­nic­kie w obec­nym Li­ba­nie, w po­bli­żu współ­czes­nej wsi Sa­ra­fand;

 (1.2) nie­ist­nie­ją­ce obec­nie mia­sto w Rosji, współ­cze­śnie przed­mie­ścia Woł­go­gra­du

Wiktionary

Sa­rep­ta – sta­ro­żyt­ne mia­sto fe­nic­kie w obec­nym Li­ba­nie, po­ło­żo­ne 12 km na po­łud­nie od Sy­do­nu i 23 km na pół­noc od Tyru. Ruiny mia­sta znaj­du­ją się na samym wy­brze­żu, nieco dalej w głębi lądu znaj­du­je się wio­ska Sa­ra­fand. Mia­sto wy­mie­nia­ne jest w in­skryp­cjach asy­ryj­skich jako Sa­rip­tan, a egip­skich jako Zar­pu­ta.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: saˈrɛpta, AS: sarepta

Wiktionary

Powiązane:

 przym. sarepski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Serepta Sydońska

Wiktionary


sargas

ro­dzaj bru­nat­ni­cy wy­stę­pu­ją­cej głów­nie w Morzu Sar­gas­so­wym; gro­no­rost, mo­rzy­pło, sar­ga­so, sar­gas­so


SJP.pl

Sar­gas ("Theta Scor­pii", "θ Sco") – jedna z ja­śniej­szych gwiazd w gwia­zdo­zbio­rze Skor­pio­na, od­le­gła od Słoń­ca o około 270 lat świetl­nych.

Wikipedia


sargaso

ro­dzaj bru­nat­ni­cy wy­stę­pu­ją­cej głów­nie w Morzu Sar­gas­so­wym; gro­no­rost, mo­rzy­pło, sar­gas, sar­gas­so


SJP.pl


sargasowy

do­ty­czą­cy sar­gass, glo­nów z ro­dza­ju bru­nat­nic; sar­gas­so­wy


SJP.pl


sargasso

ro­dzaj bru­nat­ni­cy wy­stę­pu­ją­cej głów­nie w Morzu Sar­gas­so­wym; gro­no­rost, mo­rzy­pło, sar­gas, sar­ga­so


SJP.pl


sargassowy

do­ty­czą­cy sar­gass, glo­nów z ro­dza­ju bru­nat­nic; sar­ga­so­wy


SJP.pl


sargon

imię me­zo­po­tam­skich wład­ców pań­stwa aka­dyj­skie­go i asy­ryj­skie­go


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sar­gon Wiel­ki (Aka­dyj­ski)
  • Sar­gon I (Asy­ryj­ski)
  • Sar­gon II (Asy­ryj­ski)

Wikipedia


sargus

ro­śli­no­żer­na ryba z ro­dzi­ny praż­mo­wa­tych


SJP.pl

Sar­gus ("Di­plo­dus sar­gus") – ga­tu­nek mor­skiej ryby z ro­dzi­ny praż­mo­wa­tych (Spa­ri­dae).

Wikipedia


sari

su­knia ko­bie­ca po­pu­lar­na w In­diach, Sri Lance i In­do­nez­ji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) tra­dy­cyj­ny in­dyj­ski strój ko­bie­cy;

Wiktionary

Sari (także pi­sa­ne saree) – tra­dy­cyj­na część gar­de­ro­by za­kła­da­na przez ko­bie­ty na sub­kon­ty­nen­cie in­dyj­skim. Ta część gar­de­ro­by jest znana pod róż­ny­mi naz­wa­mi w roz­ma­i­tych ję­zy­kach in­dyj­skich: w hindi, gu­ja­ra­ti i ma­rat­hi znane jest jako sari, w kan­na­da jako seere, te­lu­gu jako che­e­ra i w tamil jako po­da­vai.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈsarʲi, AS: sarʹi

Wiktionary


sarin

zwią­zek fos­fo­ro­or­ga­nicz­ny, bo­jo­wy śro­dek pa­ra­li­żu­ją­cy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. wojsk. bo­jo­wy śro­dek tru­ją­cy ma­ją­cy dzia­ła­nie pa­ra­li­żu­ją­ce;

Wiktionary

Sarin (flu­o­ro­me­ty­lo­fos­fo­nian izo­pro­py­lu) – sil­nie tok­sycz­ny fos­fo­ro­or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy fos­fo­nia­nów, sto­so­wa­ny jako bo­jo­wy śro­dek tru­ją­cy, za­li­cza­ny do grupy środ­ków pa­ra­li­tycz­no-drgaw­ko­wych.

Sarin to be­zbarw­na, bez­won­na ciecz, łatwo mie­sza­ją­ca się z wodą i roz­pu­szczal­ni­ka­mi or­ga­nicz­ny­mi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) O 9:30 nad­szedł pier­wszy ko­mu­ni­kat, że przy­czy­ną za­tru­cia mógł być sarin.

Wiktionary


sarinda

in­dyj­ski in­stru­ment smycz­ko­wy


SJP.pl

Sa­rin­da – ben­gal­ski in­stru­ment smycz­ko­wy, przy­po­mi­na­ją­cy skrzyp­ce. Ma jedno pudło re­zo­nan­so­we z trze­ma stru­na­mi. Pudło re­zo­nan­so­we ma głę­bo­kie wy­cię­cia po bo­kach, ułat­wia­ją­ce ope­ro­wa­nie smycz­kiem.

Wikipedia


sarisa

długa włócz­nia pie­cho­ty ma­ce­doń­skiej; sa­ris­sa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. wojsk. włócz­nia sta­ro­żyt­nej pie­cho­ty ma­ce­doń­skiej, długa na 4-6 m, skła­da­na na po­ło­wy łą­czo­ne me­ta­lo­wą tu­le­ją;

Wiktionary

Sa­ri­sa, sa­ry­sa (stgr. σάρισα) – długa włócz­nia ma­ce­doń­skiej pie­cho­ty, uży­wa­na póź­niej w ar­miach hel­le­ni­stycz­nych.

Pod ko­niec pier­wszej po­ło­wy IV wieku p.n.e. wpro­wa­dzo­na do uz­bro­je­nia cięż­koz­broj­nej pie­cho­ty (pe­dze­taj­rów) przez króla Fi­li­pa II.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. sarissa ż., sarysa ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sarissa, sarysa

Wiktionary


sarissa

długa włócz­nia pie­cho­ty ma­ce­doń­skiej; sa­ri­sa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. wojsk. zob. sa­ri­sa.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sa­ris­sa – długa włócz­nia pie­cho­ty doby hel­le­ni­stycz­nej sta­no­wią­ca pod­sta­wę do two­rze­nia fa­lan­gi typu ma­ce­doń­skie­go
  • Sa­ris­sa – pro­jekt Open So­ur­ce za­pew­nia­ją­cy wspól­ną plat­for­mę ope­ra­cji na XML przez różne prze­glą­dar­ki in­ter­ne­to­we

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. sarisa ż., sarysa ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sarisa, sarysa

Wiktionary


sarkanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|sar­kać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sarˈkãɲɛ, AS: sarkãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. sarkać, sarknąć

Wiktionary


sarkasta

czło­wiek chęt­nie po­słu­gu­ją­cy się sar­kaz­mem


SJP.pl


sarkastycznie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób sar­ka­stycz­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sarkazmik mrz., sarkazm m., sarkastyczność ż.

 przym. sarkastyczny

Wiktionary


sarkastyczniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: sar­ka­stycz­nie


SJP.pl


sarkastyczność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest sar­ka­stycz­ne; cecha tych, któ­rzy są sar­ka­stycz­ni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. sarkastyczny

 przysł. sarkastycznie

Wiktionary


sarkastyczny

iro­nicz­ny, drwią­cy, kpią­cy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zło­śli­wy, do­cin­ko­wy, szcze­ry do bólu, pełen sar­kaz­mu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsarkaˈstɨt͡ʃnɨ, AS: sarkastyčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sarkazmik mrz., sarkazm m., sarkastyczność ż.

 przysł. sarkastycznie

Wiktionary


sarkazm

szcze­gól­nie zło­śli­wa iro­nia; szy­der­stwo, kpina, drwi­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zło­śli­wy, pe­sy­mi­stycz­ny spo­sób wy­ra­ża­nia się o rze­czy­wi­sto­ści, spo­tę­go­wa­na iro­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przyz­wy­cza­je­nie do iro­nii, tak samo jak przyz­wy­cza­je­nie do sar­kaz­mu, psuje zresz­tą cha­rak­ter, stop­nio­wo na­da­je mu cechy wyż­szo­ści, ra­du­ją­cej się z cu­dzej krzyw­dy…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsarkasm̥, AS: sarkasm̦

Wiktionary

Powiązane:

 przym. sarkastyczny

 przysł. sarkastycznie

 rzecz. sarkazmik mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szyderstwo, drwina, książk. persyflaż

Wiktionary


sarkazmik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od sar­kazm

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pan baron zro­zu­miał sar­kaz­mik pana Kon­stan­te­go (…)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sarkazm m.

 przym. sarkastyczny

 przysł. sarkastycznie

Wiktionary


sarkać

1. od­no­sić się nie­u­przej­mie; bur­czeć, mru­czeć, fukać;
2. gło­śno na­rze­kać; uty­ski­wać


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) nie­do­ko­na­ny od|sar­knąć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsarkat͡ɕ, AS: sarkać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sarknięcie n., sarkanie n.

 czas. sarknąć dk.

Wiktionary


sarknięcie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|sar­knąć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sarʲcˈɲɛ̇̃ɲt͡ɕɛ, AS: sarʹḱńė̃ńće

Wiktionary

Powiązane:

 czas. sarknąć, sarkać

Wiktionary


sarknąć

1. odez­wać się w spo­sób nie­u­przej­my; bur­knąć, mru­knąć, fu­knąć;
2. wy­ra­zić nie­za­do­wo­le­nie z cze­goś


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. sar­kać)

 (1.1) na­rze­kać, wy­ra­żać nie­za­do­wo­le­nie, uty­ski­wać

 (1.2) nie­mi­ło się odez­wać, od­bur­knąć

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsarknɔ̃ɲt͡ɕ, AS: sarknõńć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sarknięcie n., sarkanie n.

 czas. sarkać ndk.

Wiktionary


sarkodowe

pod­typ pier­wot­nia­ków (Sar­co­di­na), obej­mu­ją­cy ko­rze­nio­nóż­ki i pro­mie­nio­nóż­ki; za­ro­dzio­we


SJP.pl

Sar­ko­do­we, za­ro­dzio­we (Sar­co­di­na) – wy­róż­nia­na cza­sem (w ran­dze typu lub pod­ty­pu) grupa pier­wot­nia­ków. Obej­mu­je ko­rze­nio­nóż­ki oraz pro­mie­nio­nóż­ki.

Po­ru­sza­ją się za po­mo­cą ni­by­nó­żek. Ich ciało może być okry­te plaz­mo­le­mą bądź cien­ką pel­li­ku­lą. U niek­tó­rych ga­tun­ków ciało może chro­nić sko­rup­ka.

Wikipedia


sarkofag

gro­bo­wiec w kształ­cie ozdob­nej trum­ny, znany od cza­sów sta­ro­żyt­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdo­bio­na trum­na w kształ­cie skrzy­ni, naj­czę­ściej wy­ko­na­na z ka­mie­nia;

 (1.2) ekol. zwie­rzę odży­wia­ją­ce się nie­ży­wy­mi, lecz je­szcze nie roz­kła­da­ją­cy­mi się or­ga­niz­ma­mi;

 (1.3) techn. ma­syw­na, szczel­na obu­do­wa nie­czyn­ne­go re­ak­to­ra ato­mo­we­go

Wiktionary

Sar­ko­fag (gr. "σαρκoφάγος / sar­kop­ha­gos"; z gr. "σάρξ / sarx" – 1. „mięso”, 2. „ciało” + gr. "φαγειν / pha­ge­in" – „zjeść, poż­reć”) – zdo­bio­na trum­na w kształ­cie skrzy­ni ce­ra­micz­nej lub ka­mien­nej, de­ko­ro­wa­na tech­ni­ką ma­lar­ską lub rzeź­biar­ską, znana od cza­sów sta­ro­żyt­nych.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: sarˈkɔfak, AS: sarkofak

Wiktionary

Powiązane:

 przym. sarkofagowy

Wiktionary


sarkofagi

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) M., B., W. plu­ral|sar­ko­fag.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsarkɔˈfaɟi, AS: sarkofaǵi

Wiktionary


sarkofagowy

przy­miot­nik od: sar­ko­fag


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z sar­ko­fa­giem, do­ty­czą­cy sar­ko­fa­gu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sarkofag mrz.

Wiktionary


sarkoidoza

cho­ro­ba ukła­du od­por­no­ścio­we­go cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się pow­sta­wa­niem ziar­ni­nia­ków (ma­łych gru­dek za­pal­nych), które nie pod­le­ga­ją mart­wi­cy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. uo­gól­nio­na cho­ro­ba ziar­ni­nia­ko­wa, naj­czę­ściej zaj­mu­ją­ca węzły chłon­ne wnę­ko­we i płuca

Wiktionary

Sar­ko­i­do­za, cho­ro­ba Bes­nie­ra-Bo­ec­ka-Scha­u­man­na ( sar­co­i­do­sis) – cho­ro­ba ukła­du od­por­no­ścio­we­go cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się pow­sta­wa­niem ziar­ni­nia­ków (ma­łych gru­dek za­pal­nych), które nie pod­le­ga­ją mart­wi­cy. Prak­tycz­nie każdy organ może być nią dot­knię­ty, cho­ciaż naj­czę­ściej po­ja­wia się w wę­złach chłon­nych i płu­cach. Ob­ja­wy mogą się po­ja­wić nagle, ale naj­czę­ściej po­stę­pu­ją stop­nio­wo. W obra­zie rent­ge­now­skim płuc sar­ko­i­do­za może przy­po­mi­nać gruź­li­cę lub chło­nia­ka.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na sar­ko­i­do­zę cho­ru­ją prze­de wszyst­kim lu­dzie po­ni­żej 40 roku życia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsarkɔjiˈdɔza, AS: sarkoi ̯idoza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sarkoid

 przym. sarkoidalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) choroba Besniera-Boecka-Schaumanna

Wiktionary


sarkolemma

błona ko­mór­ko­wa ko­mó­rek mię­śnio­wych; sar­ko­le­ma


SJP.pl


sarkoma

no­wot­wór zło­śli­wy roz­wi­ja­ją­cy się z nie­na­błon­ko­wej tkan­ki (np. łącz­nej, mię­śnio­wej), ce­chu­ją­cy się szyb­kim wzro­stem i wcze­śnie da­ją­cy prze­rzu­ty; mię­sak


SJP.pl


sarkomer

jed­nost­ka czyn­no­ścio­wa mię­śnia po­przecz­nie prąż­ko­wa­ne­go


SJP.pl

Sar­ko­mer (mion, z gr. σάρξ "sarks" "mięso, ciało", μέρος "meros" "część"; μῦς "mys" "mię­sień") – pod­sta­wo­wa jed­nost­ka czyn­no­ścio­wa mię­śnia po­przecz­nie prąż­ko­wa­ne­go oraz pod­sta­wo­wa jed­nost­ka kurcz­li­wa bu­du­ją­cą mio­fi­bry­le.

Przyj­mu­je się, że sar­ko­mer leży po­mię­dzy prąż­ka­mi (li­nia­mi) Z, które re­gu­lar­nie pow­ta­rza­ją się w mię­śniu. Zbu­do­wa­ne są z α-ak­ty­ni­ny i des­mi­ny. Obej­mu­je on jeden cały prą­żek ani­zo­tro­po­wy oraz są­sia­du­ją­ce z nim dwie po­łów­ki prąż­ka izo­tro­po­we­go.

Wikipedia


sarkopenia

utra­ta masy mię­śnio­wej i funk­cji mię­śni szkie­le­to­wych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. zanik masy mię­śnio­wej wraz ze spad­kiem siły mię­śni;

Wiktionary

Sar­ko­pe­nia ("sar­co­pa­e­nia" z grec. "σάρξ" „sárx” ciało, mię­śnie; "πενῐ́ᾱ" „penia” utra­ta, ubó­stwo) – zwią­za­ny z wie­kiem ze­spół cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się utra­tą masy mię­śnio­wej i funk­cji mię­śni szkie­le­to­wych. Cho­ro­ba ta naj­czę­ściej dia­gno­zo­wa­na jest u osób star­szych, jed­nak może wy­stę­po­wać w przy­pad­ku in­nych cho­rób niez­wią­za­nych z wie­kiem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) U osób unie­ru­cho­mio­nych w łóżku po­ja­wia się pro­blem szyb­ko po­stę­pu­ją­cej sar­ko­pe­nii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsarkɔˈpɛ̃ɲa, AS: sarkopẽńa

Wiktionary

Powiązane:

 przym. sarkopeniczny

Wiktionary


sarkopeniczny

→ sar­ko­pe­nia


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) med. zwią­za­ny z sar­ko­pe­nią

Wiktionary

Patrz:

sarkopenia

Powiązane:

 rzecz. sarkopenia ż.

Wiktionary


sarkoplazma

Sar­ko­plaz­ma – cy­to­plaz­ma ko­mór­ki mię­śnio­wej.

Wy­peł­nio­na jest pęcz­ka­mi mio­fi­bry­li z re­gu­lar­nie uło­żo­ny­mi fi­la­men­ta­mi. Pęcz­ki oto­czo­ne są bło­na­mi sia­tecz­ki sar­ko­plaz­ma­tycz­nej (od sia­tecz­ki śród­plaz­ma­tycz­nej). Po­mię­dzy pę­che­rzy­ki tej sia­tecz­ki wni­ka­ją ka­na­li­ki T, które łączą się z błoną cy­to­plaz­ma­tycz­ną włó­kna.

Wikipedia


sarkozy

naz­wi­sko obce


SJP.pl


sarmaci

1. szlach­cic pol­ski, zwła­szcza z XVII i XVIII wieku, bę­dą­cy zwo­len­ni­kiem daw­nych po­glą­dów i oby­cza­jów; Sar­ma­ta;
2. żar­to­bli­wie: Polak sta­rej daty, sta­ro­mod­ny; Sar­ma­ta


SJP.pl

Sar­ma­ci lub Sa­u­ro­ma­ci ( Sar­ma­tae, "Sa­u­ro­ma­tae"; Σαρμάται, Σαυρομάται) – nazwa irań­skich ludów ko­czow­ni­czo-pa­ster­skich. Sar­ma­ci byli spo­krew­nie­ni ze Scy­ta­mi.

Wikipedia


sarmacja

kra­ton w obrę­bie Eu­ro­py Wschod­niej


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sar­ma­cja:
    • Sar­ma­cja – kra­ton w obrę­bie Eu­ro­py Wschod­niej
    • s/s Sar­ma­cja – pa­ro­wiec
    • To­wa­rzy­stwo Że­glu­go­we „Sar­ma­cja” – pol­ski ar­ma­tor z okre­su mię­dzy­wo­jen­ne­go
    • Sar­ma­cja Bę­dzin – klub pił­kar­ski
  • Sar­ma­tia:
    • Sar­ma­tia (kor­po­ra­cja aka­de­mic­ka) – pol­ska kor­po­ra­cja aka­de­mic­ka za­ło­żo­na w Sankt Pe­ters­bur­gu
    • Sar­ma­tia – album Jacka Kacz­mar­skie­go (1994)
  • Sar­ma­ci – nazwa irań­skich ludów ko­czow­ni­czo-pa­ster­skich
    • Sar­ma­cja eu­ro­pej­ska – po­ję­cie ge­o­gra­ficz­ne
    • Sar­ma­cja – pla­no­wa­na pod­czas wojen mar­ko­mań­skich pro­win­cja rzym­ska (na te­re­nach Ja­zy­gów)
  • sar­ma­tyzm – for­ma­cja kul­tu­ro­wa w I Rze­czy­po­spo­li­tej

Wikipedia


sarmacki

do­ty­czą­cy pol­skiej szlach­ty, która wy­wo­dzi­ła swe po­chodz­nie od sta­ro­żyt­nych Sar­ma­tów


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) hist. od­no­szą­cy się do irań­skie­go ludu Sar­ma­tów

 (1.2) hist. od­no­szą­cy się do sar­ma­tyz­mu lub jego przed­sta­wi­cie­li

 (1.3) żart. poet. pol­ski

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sarmacja ż., Sarmata m., Sarmatka ż., sarmata m., sarmatka ż., sarmatyzm m., sarmackość ż.

 przysł. sarmacko

Wiktionary


sarmackość

→ sar­mac­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest sar­mac­kie; cecha tych, któ­rzy są sar­mac­cy

Wiktionary

Patrz:

sarmacki

Powiązane:

 przym. sarmacki

 przysł. sarmacko

 rzecz. Sarmata mos., Sarmatka ż., sarmatyzm mrz.

Wiktionary


sarmat

pię­tro młod­sze­go mio­ce­nu


SJP.pl


sarmata

1. szlach­cic pol­ski, zwła­szcza z XVII i XVIII wieku, bę­dą­cy zwo­len­ni­kiem daw­nych po­glą­dów i oby­cza­jów; Sar­ma­ta;
2. żar­to­bli­wie: Polak sta­rej daty, sta­ro­mod­ny; Sar­ma­ta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. czło­nek irań­skie­go ludu, za­miesz­ku­ją­ce­go w sta­ro­żyt­no­ści te­re­ny Eu­ro­py Wschod­niej;

 (1.2) hist. pol­ski szlach­cic, przed­sta­wi­ciel sar­ma­tyz­mu

 (1.3) żart. poet. Polak

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pra­ro­dzi­ca­mi na­sze­go na­ro­du ochrz­czo­no Sar­ma­tów.

 (1.2) Taki jest Rzym, takie jest pa­pie­stwo, ty pro­sto­dusz­ny, pod­la­ski Sar­ma­to…

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sarmatyzm m., sarmackość ż.

:: fż. Sarmatka ż., sarmatka ż.

 przysł. sarmacko

 przym. sarmacki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) sarmata

Wiktionary


sarmatka

→ sar­ma­ta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. człon­ki­ni irań­skie­go ludu Sar­ma­tów, za­miesz­ku­ją­cych w sta­ro­żyt­no­ści te­re­ny Eu­ro­py Wschod­niej;

 (1.2) hist. pol­ska szlach­cian­ka, przed­sta­wi­ciel­ka sar­ma­tyz­mu

 (1.3) żart. poet. Polka

Wiktionary

Patrz:

sarmata

Powiązane:

 rzecz. sarmata m., sarmatka ż., sarmatyzm m., sarmackość ż.

:: fm. Sarmata m.

 przym. sarmacki

 przysł. sarmacko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) sarmatka

Wiktionary


sarmatyzm

1. styl życia, oby­cza­je i ide­o­lo­gia pol­skiej szlach­ty XVII i XVIII w.;
2. sta­roś­wiec­ka oby­cza­jo­wość, sta­rosz­la­chec­ka ru­basz­ność, pro­sto­ta i krew­kość


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. ba­ro­ko­wa for­ma­cja kul­tu­ro­wa do­mi­nu­ją­ca w I Rze­czy­po­spo­li­tej od końca XVI w. do dru­giej po­ło­wy XVIII w., ce­chu­ją­ca się tra­dy­cjo­na­liz­mem, re­li­gij­no­ścią i po­glą­dem o szcze­gól­nym miej­scu Pol­ski w Eu­ro­pie i jej do­sko­na­ło­ści;

Wiktionary

Sar­ma­tyzm – utr­wa­lo­ne przez dzia­ła­czy pol­skie­go oś­wie­ce­nia okre­śle­nie ide­o­lo­gii przy­ję­tej i pro­pa­go­wa­nej przez szlach­tę pol­ską od końca XVI do dru­giej po­ło­wy XVIII wieku. Opie­ra­ła się ona na prze­ko­na­niu, że miesz­kań­cy Rzecz­po­spo­li­tej Oboj­ga Na­ro­dów po­cho­dzą od Sar­ma­tów – sta­ro­żyt­ne­go ludu za­miesz­ku­ją­ce­go po­cząt­ko­wo te­re­ny mię­dzy dolną Wołgą a Donem.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: sarˈmatɨsm̥, AS: sarmatysm̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sarmata m., Sarmatka ż., sarmata m., sarmatka ż., sarmackość ż.

 przym. sarmacki

 przysł. sarmacko

Wiktionary


sarna

1. ssak z ro­dzi­ny je­le­nio­wa­tych
2. po­tocz­nie: kol­czak da­chów­ko­wa­ty (grzyb)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ca­pre­o­lus|J.E.Gray|ref=tak., ro­dzaj ssaka pa­rzy­sto­ko­pyt­ne­go;

 (1.2) mykol. pot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Sar­co­don., sar­niak;

Wiktionary

Sarna ("Ca­pre­o­lus") – ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny saren (Ca­pre­o­li­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny je­le­nio­wa­tych (Cer­vi­dae).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sarny są odła­wia­ne dla mięsa i skór.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsarna, AS: sarna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sarnina ż.

:: zdrobn. sarenka ż.

 przym. sarni

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) koza, siuta

 (1.2) kolczak

Wiktionary


sarnacki

przy­miot­nik od: Sar­na­ki (wieś w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim)


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Łu­kasz Sar­nac­ki – pol­ski per­ku­si­sta
  • Ma­ciej Sar­nac­ki – pol­ski ju­do­ka

Wikipedia


sarnak

naz­wi­sko


SJP.pl


sarnaki

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Sar­na­ki – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie ło­sic­kim, w gmi­nie Sar­na­ki, nad stru­gą Sa­ren­ką. Sie­dzi­ba gminy Sar­na­ki, rzym­sko­ka­to­lic­kie­go de­ka­na­tu Sar­na­ki oraz nad­le­śnict­wa Sar­na­ki. Daw­niej mia­sto, uzy­ska­ło prawo mag­de­bur­skie w 1754 roku, po­ło­żo­ne było w ziemi miel­nic­kiej w wo­je­wództ­wie pod­la­skim. Prawa miej­skie do 13 stycz­nia 1870 roku. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa bial­sko­pod­la­skie­go.

Wikipedia


sarnapa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stpol. ży­ra­fa

Wiktionary


sarnecki

naz­wi­sko


SJP.pl


sarnetki

Sar­net­ki – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie sej­neń­skim, w gmi­nie Giby.

Wieś kró­lew­ska eko­no­mii gro­dzień­skiej po­ło­żo­na była w końcu XVIII wieku w po­wie­cie gro­dzień­skim wo­je­wództ­wa troc­kie­go. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa su­wal­skie­go.

Wikipedia


sarneński

→ Sarny (mia­sto na Ukra­i­nie)


SJP.pl


sarni

przy­miot­nik od: sarna; na­le­żą­cy do sarny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla sarny; do­ty­czą­cy, od­no­szą­cy się do sarny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsarʲɲi, AS: sarʹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sarna ż., sarenka ż., sarnię n., sarnina ż.

Wiktionary


sarnia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Ka­na­dzie;

 (1.2) geogr. stru­ga w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, do­pływ Regi;

Wiktionary

Sar­nia – mia­sto w Ka­na­dzie, w pro­win­cji On­ta­rio, w hrab­stwie Lamb­ton.

Po­wierzch­nia Sar­nii to 164,62 km². We­dług da­nych spisu po­wszech­ne­go z roku 2001 Sar­nia li­czy­ła 70 876 miesz­kań­ców (430,54 os./km²).

Cen­trum prze­my­słu pe­tro­che­micz­ne­go. Ropę naf­to­wą od­kry­to w po­bli­skiej Pe­tro­lii w la­tach 50.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Sarni mie­ści się pe­tro­che­mia.

 (1.2) Nad Sar­nią leżą Bia­ło­bo­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsarʲɲa, AS: sarʹńa

Wiktionary


sarniak

1. młoda sarna; sar­nię;
2. do­ro­sły sa­miec sarny; ko­zioł;
3. gruby śrut uży­wa­ny daw­niej w po­lo­wa­niach na sarny;
4. na­rośl kost­na na zew­nętrz­nej stro­nie stawu sko­ko­we­go konia;
5. spróch­nia­ły sęk; sęk ta­bacz­ny;
6. ro­dzaj grzy­bów z ro­dzi­ny kol­cow­ni­co­wa­tych;
7. sar­niak pam­pa­so­wy - ga­tu­nek ssaka pa­rzy­sto­ko­pyt­ne­go z ro­dzi­ny je­le­nio­wa­tych; jeleń pam­pa­so­wy


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • sar­niak (Sar­co­don) – ro­dzaj grzy­ba z ro­dzi­ny kol­cow­ni­co­wa­tych (Ban­ke­ra­cea)
  • Sar­niak – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. chełm­skim, w gmi­nie Le­śnio­wi­ce
  • Sar­niak – osada w woj. po­mor­skim, w pow. by­tow­skim, w gmi­nie Bytów
  • Sar­niak – część mia­sta Czar­ne w woj. po­mor­skim, w pow. człu­chow­skim, w gmi­nie Czar­ne
  • Sar­niak – dawna gro­ma­da

Wikipedia


sarnik

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Sar­nik ( Reh­feld) – osada so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie cho­szczeń­skim, w gmi­nie Peł­czy­ce. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa go­rzow­skie­go. W roku 2007 osada li­czy­ła 366 miesz­kań­ców.

Wikipedia


sarnina

mięso z sarny (ro­dzi­na je­le­nio­wa­tych, smu­kłe dłu­gie nogi, małe po­ro­że)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mięso sarny

 (1.2) kulin. pie­czeń z sar­ni­ny (1.1)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sarʲˈɲĩna, AS: sarʹńĩna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sarna ż., sarenka ż.

 przym. sarni

Wiktionary


sarniątko

pie­szczot­li­we zdrob­nie­nie od: sar­nię


SJP.pl


sarnię

młody po­to­mek sarny


SJP.pl


sarnowo

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sar­no­wo – część wsi Fir­lus w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. cheł­miń­skim, w gmi­nie Pa­po­wo Bi­sku­pie
  • Sar­no­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. cheł­miń­skim, w gmi­nie Stol­no (z go­tyc­kim ko­ścio­łem św. Mar­ci­na)
  • Sar­no­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. lip­now­skim, w gmi­nie Skępe
  • Sar­no­wo – część wsi Du­biel­no w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. świec­kim, w gmi­nie Je­że­wo
  • Sar­no­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. włoc­ław­skim, w gmi­nie Bo­nie­wo
  • Sar­no­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. włoc­ław­skim, w gmi­nie Lu­bra­niec (z gro­bow­ca­mi me­ga­li­tycz­ny­mi w for­mie kop­ców ku­jaw­skich)
  • Sar­no­wo – osada leśna w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. włoc­ław­skim, w gmi­nie Lu­bra­niec
  • Sar­no­wo – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. żu­ro­miń­skim, w gmi­nie Kucz­bork-Osada
  • Sar­no­wo – część wsi Grzyb­no w woj. po­mor­skim, w pow. kar­tu­skim, w gmi­nie Kar­tu­zy
  • Sar­no­wo – osada leśna w woj. po­mor­skim, w po­wie­cie kwi­dzyń­skim, w gmi­nie Ry­je­wo
  • Sar­no­wo – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. lidz­bar­skim, w gmi­nie Lidz­bark War­miń­ski
  • Sar­no­wo – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. ni­dzic­kim, w gmi­nie Ko­zło­wo (miej­sce ka­ta­stro­fy ko­le­jo­wej w 1967 r.)

Wikipedia


sarnowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fran­ci­szek Sar­now­ski (1911–1940, KZ Sach­sen­ha­u­sen) – pol­ski na­u­czy­ciel, dzia­łacz kul­tu­ral­no-oś­wia­to­wy
  • Jan Sar­now­ski – pol­ski praw­nik i urzęd­nik pań­stwo­wy, wi­ce­mi­ni­ster fi­nan­sów
  • Ni­ko­dem Sulik-Sar­now­ski (1893–1954) – ge­ne­rał bry­ga­dy Woj­ska Pol­skie­go
  • Sta­ni­sław Sar­now­ski, h. Ja­strzę­biec (?–1680) – pol­ski du­chow­ny ka­to­lic­ki, bi­skup, re­fe­ren­darz wiel­ki ko­ron­ny
  • Ste­fan Sar­now­ski (ur. 1939) – pol­ski fi­lo­zof
  • Wanda Sar­now­ska (1911–1989) – pol­ska ar­che­o­log i mu­ze­o­log
  • Sar­now­ski – ka­szub­ski herb szla­chec­ki
  • Sar­naw­ski

Wikipedia


sarny

1. ssak z ro­dzi­ny je­le­nio­wa­tych
2. po­tocz­nie: kol­czak da­chów­ko­wa­ty (grzyb)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w za­chod­niej czę­ści Ukra­i­ny;

Wiktionary

Sarny ( Сарни) – mia­sto w za­chod­niej czę­ści Ukra­i­ny, w re­jo­nie sar­neń­skim ob­wo­du ró­wień­skie­go, nad rzeką Słucz. Cen­trum ad­mi­ni­stra­cyj­ne re­jo­nu oraz Sar­neń­skiej hro­ma­dy miej­skiej. W mie­ście znaj­du­je się węzeł ko­le­jo­wy. W 2001 li­czy­ło 28 257 miesz­kań­ców. W 2022 roku licz­ba lud­no­ści wzro­sła do 28 626.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. sarneński

Wiktionary


sarnów

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sar­nów – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. łu­kow­skim, w gmi­nie Sta­nin
  • Sar­nów – wieś w woj. łódz­kim, w pow. ła­skim, w gmi­nie Wi­da­wa
  • Sar­nów – wieś w woj. łódz­kim, w pow. pod­dę­bic­kim, w gmi­nie Da­li­ków
  • Sar­nów-Osied­le (Sar­nów) – osada w woj. łódz­kim, w pow. pod­dę­bic­kim, w gmi­nie Da­li­ków
  • Sar­nów – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ko­zie­nic­kim, w gmi­nie Gnie­wo­szów
  • Sar­nów – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. so­cha­czew­skim, w gmi­nie Rybno
  • Sar­nów – wieś w woj. opol­skim, w pow. klucz­bor­skim, w gmi­nie By­czy­na
  • Sar­nów – wieś w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. mie­lec­kim, w gmi­nie Tu­szów Na­ro­do­wy
  • Sar­nów – wieś w woj. ślą­skim, w pow. bę­dziń­skim, w gmi­nie Psary
  • Sar­nów – wieś w woj. ślą­skim, w pow. gli­wic­kim, w gmi­nie To­szek
  • Sar­nów – dawna gmina wiej­ska w woj. kie­lec­kim
  • Sar­nów – dawna gro­ma­da w po­wie­cie bę­dziń­skim

Wikipedia


sarnówek

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sar­nó­wek – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. tu­chol­skim, w gmi­nie Cek­cyn
  • Sar­nó­wek – wieś w woj. łódz­kim, w pow. pod­dę­bic­kim, w gmi­nie Da­li­ków
  • Sar­nó­wek – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. iław­skim, w gmi­nie Iława
  • Sar­nó­wek – dawna gro­ma­da

Wikipedia


saron

in­do­ne­zyj­ski in­stru­ment mu­zycz­ny uży­wa­ny w ga­me­la­nie


SJP.pl


sarong

spód­ni­ca no­szo­na przez ko­bie­ty na Jawie, Ma­la­jach i w Taj­lan­dii


SJP.pl

Sa­rong – ro­dzaj spód­ni­cy upię­tej z jed­ne­go płata tka­ni­ny. No­szo­na przez ko­bie­ty i męż­czyzn na Ma­la­jach.

Wikipedia


saros

okres, po któ­rym pow­ta­rza­ją się po­dob­ne do sie­bie zać­mie­nia Słoń­ca i Księ­ży­ca


SJP.pl

Saros (gr. σάρος, arab. "pow­tó­rze­nie") – w astro­no­mii okres, po któ­rym Zie­mia, Słoń­ce i Księ­życ po­wra­ca­ją do pra­wie ta­kie­go sa­me­go po­ło­że­nia wzglę­dem sie­bie, a cykle zać­mień Słoń­ca i Księ­ży­ca za­czy­na­ją się pow­ta­rzać.

Saros wy­no­si 6585,3211 dni, czyli 18 lat 11 dni i 8 go­dzin. Przy­kła­do­wo – zać­mie­nie Słoń­ca z 30 czerw­ca 1973 pow­tó­rzy­ło się 11 lipca 1991 pra­wie na tej samej sze­ro­ko­ści ge­o­gra­ficz­nej i trwa­ło nie­mal tak samo długo.

Wikipedia


sarosiek

naz­wi­sko


SJP.pl


sarota

naz­wi­sko


SJP.pl


sarp

[czy­taj: sarp] skrót od: Sto­wa­rzy­sze­nie Ar­chi­tek­tów Rze­czy­po­spo­li­tej Pol­skiej


SJP.pl

skró­to­wiec

 (1.1) = Sto­wa­rzy­sze­nie Ar­chi­tek­tów Pol­skich;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sarp – miej­sco­wość we Fran­cji
  • Sto­wa­rzy­sze­nie Ar­chi­tek­tów Pol­skich

Wikipedia


sarp-owski

→ SARP (Sto­wa­rzy­sze­nie Ar­chi­tek­tów Rze­czy­po­spo­li­tej Pol­skiej); sar­pow­ski


SJP.pl


sarplaninac

[czy­taj: szar­pla­ni­nac] rasa psów z grupy mo­lo­sów; ow­cza­rek ju­go­sło­wiań­ski


SJP.pl

Sar­pla­ni­nac – rasa psa za­li­cza­na do grupy mo­lo­sów w typie gór­skim, wy­ho­do­wa­na w śred­nio­wie­czu na Pół­wy­spie Bał­kań­skim. Pier­wot­nym przez­na­cze­niem psów tej rasy było pil­no­wa­nie stad owiec.

Wikipedia


sarpowski

przy­miot­nik od: SARP (Sto­wa­rzy­sze­nie Ar­chi­tek­tów Rze­czy­po­spo­li­tej Pol­skiej); SARP-owski


SJP.pl


sars

skrót od: Se­ve­re Acute Re­spi­ra­to­ry Syn­dro­me (ze­spół ostrej cięż­kiej nie­wy­dol­no­ści od­de­cho­wej):
a) ro­dzaj nie­ty­po­we­go za­pa­le­nia płuc, które po raz pier­wszy po­ja­wi­ło się pod ko­niec 2002 roku w pro­win­cji Gu­ang­dong, na po­łud­niu Chin;
b) wirus po­wo­du­ją­cy cho­ro­bę SARS


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sars-la-Bruyère – dziel­ni­ca (sec­tion) gminy Fra­me­ries w Re­gio­nie Wa­loń­skim, w pro­win­cji Ha­i­na­ut, w okrę­gu Mons
  • Sars-la-Buissière – dziel­ni­ca (sec­tion) Lob­bes w Re­gio­nie Wa­loń­skim, w pro­win­cji Ha­i­na­ut, w okrę­gu Thuin
  • Le Sars – gmina
  • Sars – osied­le typu miej­skie­go w Kraju Perm­skim, w re­jo­nie ok­tiabr­ski
  • Georg Os­sian Sars – nor­we­ski hy­dro­zo­o­log
  • Mi­cha­el Sars – nor­we­ski zo­o­log
  • SARS – wi­ru­so­wa cho­ro­ba od­de­cho­wa wy­wo­ły­wa­na przez ko­ro­na­wi­ru­sa SARS
  • SARS – wirus
  • RV G.O.Sars

Wikipedia


sars-cov-2

wirus z grupy ko­ro­na­wi­ru­sów, wy­wo­łu­ją­cy ostrą cho­ro­bę ukła­du od­de­cho­we­go COVID-19; drugi ko­ro­na­wi­rus cięż­kie­go ostre­go ze­spo­łu od­de­cho­we­go


SJP.pl

 "Ten ar­ty­kuł do­ty­czy wi­ru­sa. Zo­bacz też: cho­ro­ba COVID-19, pan­de­mia COVID-19 w Pol­sce i pan­de­mia COVID-19 na świe­cie"

Drugi ko­ro­na­wi­rus cięż­kie­go ostre­go ze­spo­łu od­de­cho­we­go, SARS-CoV-2 ( se­ve­re acute re­spi­ra­to­ry syn­dro­me co­ro­na­vi­rus 2) – wirus na­le­żą­cy do grupy ko­ro­na­wi­ru­sów, z po­je­dyn­czą nicią o do­dat­niej po­la­ry­za­cji ssRNA(+), który wy­wo­łu­je ostrą cho­ro­bę ukła­du od­de­cho­we­go COVID-19. Jest to jeden z sied­miu zna­nych cho­ro­bot­wór­czych dla ludzi ga­tun­ków z tej grupy wi­ru­sów.

Wikipedia


sarsaparyla

su­ro­wiec far­ma­ce­u­tycz­ny otrzy­my­wa­ny z ko­rze­ni smi­lak­su


SJP.pl


sart

skrót od: Sy­stem Au­to­ma­tycz­ne­go Roz­li­cza­nia Usług Te­le­ko­mu­ni­ka­cyj­nych


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sart-Ber­nard – dziel­ni­ca (sec­tion) gminy As­ses­se w Re­gio­nie Wa­loń­skim, w pro­win­cji Namur, w okrę­gu Namur
  • Sart-Cu­stin­ne – dziel­ni­ca (sec­tion) gminy Ge­din­ne w Re­gio­nie Wa­loń­skim, w pro­win­cji Namur, w okrę­gu Di­nant
  • Sart-Dames-Ave­li­nes – dziel­ni­ca (sec­tion) gminy Vil­lers-la-Ville w Re­gio­nie Wa­loń­skim, w pro­win­cji Bra­ban­cja Wa­loń­ska, w okrę­gu Ni­vel­les
  • Sart-en-Fagne – dziel­ni­ca Phi­lip­pe­vil­le
  • Sart-Eu­sta­che – dziel­ni­ca Fos­ses-la-Ville
  • Sart-lez-Spa – dziel­ni­ca (sec­tion) gminy Jal­hay w Re­gio­nie Wa­loń­skim, w pro­win­cji Liège, w okrę­gu Ver­viers
  • Sart-Saint-La­u­rent – dziel­ni­ca Fos­ses-la-Ville
  • Ale­xis De Sart – bel­gij­ski pił­karz
  • Jean-François De Sart – bel­gij­ski pił­karz
  • Ju­lien De Sart – bel­gij­ski pił­karz
  • Marek Sart – pol­ski kom­po­zy­tor
  • Toni Marí Sart – hisz­pań­ski rzeź­biarz

Wikipedia


sartowice

Sar­to­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie świec­kim, w gmi­nie Świe­cie.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa byd­go­skie­go. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go (III 2011 r.) li­czy­ła 342 miesz­kań­ców. Jest szó­stą co do wiel­ko­ści miej­sco­wo­ścią gminy Świe­cie.

Wikipedia


sartre

[czy­taj: sartr] naz­wi­sko, m.in. Jean-Paul Sar­tre (1905-1980) - fran­cu­ski pi­sarz i fi­lo­zof


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jean-Paul (Char­les Ay­mard) Sar­tre (1905, Paryż – 1980, Pa­ry­żu), po­wie­ścio­pi­sarz, dra­ma­turg, ese­i­sta
    • (11384) Sar­tre
  • Ro­ma­in Sar­tre (* 1982, Lyon), fran­cu­ski pił­karz wy­stę­pu­ją­cy na po­zy­cji po­moc­ni­ka

Wikipedia


sartre'owski

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Sar­tre'a lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


sarunia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż. zdrobn. Sara

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­nie­śli Sa­ru­nię do chrztu u fran­cisz­ka­nów na Wio­sen­nej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sara ż., Sarcia ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Sara; zdrobn. Sarcia

Wiktionary


sarusofon

in­stru­ment dęty drew­nia­ny


SJP.pl

Sa­ru­so­fo­ny (od naz­wi­ska wy­na­laz­cy Pier­re'a Au­gu­sta Sar­ru­sa; gr. "phoné" - dźwięk) - ro­dzi­na dę­tych in­stru­men­tów tran­spo­nu­ją­cych z pod­wój­nym stro­i­kiem (stąd za­li­cza­nych do in­stru­men­tów dę­tych drew­nia­nych, choć bu­do­wa­nych z me­ta­lu). W 1856 roku sa­ru­so­fon opa­ten­to­wał i za­czął pro­du­ko­wać Pier­re-Louis Ga­u­trot.

Wikipedia


sarysa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. wojsk. zob. sa­ri­sa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sarisa ż., sarissa ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sarisa, sarissa

Wiktionary


saryusz

naz­wi­sko


SJP.pl


sarzyn

Sa­rzyn – wieś so­łec­kaw Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie płoc­kim, w gmi­nie Sta­roź­re­by.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa płoc­kie­go.

Wikipedia


sarzyński

→ Nowa Sa­rzy­na; no­wo­sa­rzyń­ski


SJP.pl


sas

z po­wie­dze­nia "od sasa do lasa"


SJP.pl

skró­to­wiec, rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) = in­form. hist. sy­stem adre­sów sym­bo­licz­nych (ro­dzi­na ma­kro­a­sem­ble­rów);

 (1.2) = harc. hist. star­szo­har­cer­ska akcja szko­le­nio­wa

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sas van Gent – mia­sto
  • Sas – wzgó­rze Po­gó­rza Wał­brzy­skie­go
  • Sas – wo­je­wo­da moł­daw­ski w XIV w.
  • Alek­san­der Ja­siń­ski-Sas – pol­ski ge­ne­rał
  • Au­gust III Sas – pol­ski król
  • Fe­renc Sas – wę­gier­ski pił­karz
  • Jan Sas – wład­ca Moł­da­wii
  • Ka­zi­mierz Sas – pol­ski po­li­tyk
  • Mie­czy­sław Sko­wroń­ski-Sas – pol­ski in­ży­nier
  • Sas – herb szla­chec­ki
  • Sas II – herb szla­chec­ki
  • Sas Pru­ski – herb szla­chec­ki

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Roz­ka­zy SAKO mogą też być prze­pla­ta­ne z roz­ka­za­mi ma­szy­ny, za­pi­sa­ny­mi w ję­zy­ku ma­szy­ny SAS dla ZAM 2 przy za­cho­wa­niu tych sa­mych iden­ty­fi­ka­to­rów.

 (1.2) Na SAS-ie w Kra­ko­wie zdo­by­łem mój pa­tent przy­bocz­ne­go.

Wiktionary


sasafras

ni­skie drze­wo z ro­dzi­ny wa­wrzy­no­wa­tych; sa­saf­rzan


SJP.pl

Sa­sa­fras, sa­sa­fran, sa­saf­rzan, sas­sa­fras ("Sas­sa­fras" Nees) – ro­dzaj drzew z ro­dzi­ny wa­wrzy­no­wa­tych ("La­u­ra­ce­ae"). Ro­dzaj obej­mu­je trzy ga­tun­ki. Jeden z nich – sa­sa­fras le­kar­ski "S. al­bi­dum" ro­śnie we wschod­niej czę­ści Ame­ry­ki Pół­noc­nej, a po­zo­sta­łe dwa są en­de­mi­ta­mi Chin. Za młodu bar­dzo szyb­ko rosną, wy­stę­pu­ją w miej­scach wil­got­nych, w la­sach, za­ro­ślach i ży­wo­pło­tach, w miej­scach za­bu­rzo­nych i na odło­gach.

Wikipedia


sasafrasowy

→ sa­sa­fras, np. ole­jek sa­sa­fra­so­wy


SJP.pl


sasafrzan

ni­skie drze­wo z ro­dzi­ny wa­wrzy­no­wa­tych; sa­sa­fras


SJP.pl


sasak

naz­wi­sko


SJP.pl


sasanek

ro­śli­na z ro­dzi­ny ja­skro­wa­tych, o fio­le­to­wych kwia­tach, ło­dy­gach i li­ściach po­kry­tych de­li­kat­nym mesz­kiem, ros­ną­ca głów­nie na gór­skich zbo­czach w la­sach sos­no­wych; sa­san­ka


SJP.pl


sasanidzi

dy­na­stia per­ska pa­nu­ją­ca od III do po­ło­wy VII wieku


SJP.pl

Sa­sa­ni­dzi – dy­na­stia pa­nu­ją­ca w Ira­nie w la­tach 224–651 na­szej ery.

Wikipedia


sasanidzki

→ Sa­sa­ni­dzi (dy­na­stia per­ska)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Sa­sa­ni­da­mi, dy­na­stią pa­nu­ją­cą w Ira­nie w la­tach 224-651 n.e.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ek­span­sja im­pe­rium Ara­bów nie­dłu­go po śmier­ci pro­ro­ka Mo­ham­me­da w 632 roku była za­i­ste niez­wy­kła, wręcz nie­wia­ry­god­na. Nie­wąt­pli­wie sprzy­ja­ła tu Ara­bom dłu­gotr­wa­ła wojna mię­dzy sa­sa­nidz­ką Per­sją a Ce­sar­stwem Bi­zan­tyj­skim (603-628), która cał­ko­wi­cie wy­czer­pa­ła siły obu głów­nych potęg re­gio­nu; […].

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsasãˈɲit͡sʲci, AS: sasãńicʹḱi

Wiktionary


sasanka

ro­śli­na z ro­dzi­ny ja­skro­wa­tych, o fio­le­to­wych kwia­tach, ło­dy­gach i li­ściach po­kry­tych de­li­kat­nym mesz­kiem, ros­ną­ca głów­nie na gór­skich zbo­czach w la­sach sos­no­wych; sa­sa­nek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) syst. bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Pul­sa­til­la|Mill.|ref=tak., ro­dzaj ro­śli­ny z ro­dzi­ny ja­skro­wa­tych o po­je­dyn­czych kwia­tach barwy od bia­łej do fio­le­to­wej, po­kry­tej sre­brzy­sty­mi wło­ska­mi

Wiktionary

Sa­san­ka ("Pul­sa­til­la") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ja­skro­wa­tych. Na­le­ży do niego ok. 40 ga­tun­ków. Roz­prze­strze­nio­ne są one sze­ro­ko w stre­fie umiar­ko­wa­nej pół­ku­li pół­noc­nej. W Pol­sce wy­stę­pu­je 6 ga­tun­ków sa­san­ki (wszyst­kie pod­le­ga­ją ochro­nie ga­tun­ko­wej). Za­sied­la­ją na­sło­necz­nio­ne i suche mu­ra­wy zak­wi­ta­jąc zwy­kle wczes­ną wios­ną, krót­ko po stop­nie­niu śnie­gów.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) stpol. uśpiwrzód

Wiktionary


sasebi

ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny an­ty­lop


SJP.pl

Sa­se­bi ("Da­ma­li­scus") – ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny an­ty­lop (An­ti­lo­pi­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny wo­ło­wa­tych (Bo­vi­dae).

Wikipedia


saseks

przed­sta­wi­ciel rasy kur szyb­ko doj­rze­wa­ją­cych, wy­ho­do­wa­nej w hrab­stwie Sus­sex na po­cząt­ku XX wieku; sus­seks, sus­sex


SJP.pl


saseksy

przed­sta­wi­ciel rasy kur szyb­ko doj­rze­wa­ją­cych, wy­ho­do­wa­nej w hrab­stwie Sus­sex na po­cząt­ku XX wieku; sus­seks, sus­sex


SJP.pl


sashimi

ja­poń­ska po­tra­wa


SJP.pl

Sas­hi­mi (jap. 刺身) – ja­poń­ski spo­sób ser­wo­wa­nia su­ro­we­go mięsa – głów­nie ryb i owo­ców morza, ale także wo­ło­wi­ny i ko­ni­ny (ba­sas­hi) lub kur­cza­ka (to­ri­sas­hi). Skład­ni­ki kro­jo­ne są naj­czę­ściej w kost­kę lub płat­ki i po­da­wa­ne z do­dat­kiem przy­praw.

Kla­sycz­ny­mi do­dat­ka­mi i przy­pra­wa­mi do sas­hi­mi są wa­sa­bi, rzod­kiew da­i­kon, sos so­jo­wy, cy­tru­so­wy sos ponzu. Sas­hi­mi jest przy­go­to­wy­wa­ne ze świe­żych ryb (czę­sto świe­żo za­bi­tych) na miej­scu, na oczach klien­ta.

Wikipedia


sasi

Sa­so­wie;
1. lud ger­mań­ski;
2. po­tocz­nie o pol­skich kró­lach: Au­gu­ście II i Au­gu­ście III


SJP.pl

Sasi, Sak­so­ni ( Sa­xo­nes, Sach­sen, Sa­xons) – ple­mię po­cho­dze­nia ger­mań­skie­go, osia­dłe w śred­nio­wie­czu w West­fa­lii i Dol­nej Sak­so­nii.

Wikipedia


sasiak

naz­wi­sko


SJP.pl


sasin

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sasin – nie­wy­bit­ny szczyt w Gó­rach By­strzyc­kich w ma­sy­wie Ja­god­nej
  • Leon Fe­do­ro­wicz Sasin – wójt gro­dzień­ski (XVI wiek)
  • Jacek Sasin (ur. 1969) – pol­ski po­li­tyk i urzęd­nik sa­mo­rzą­do­wy
  • Jacek Sasin – pol­ski gra­fik, ry­sow­nik sa­ty­rycz­ny, ilu­stra­tor, fo­to­graf i dzien­ni­karz, syn Jó­ze­fa
  • Józef Sasin (ur. 1934) – pol­ski ge­ne­rał
  • Paweł Sasin (ur. 1983) – pol­ski pił­karz

Wikipedia


sasino

Sa­si­no (ka­szub. "Sasëno") – wieś ka­szub­ska w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie wej­he­row­skim, w gmi­nie Cho­cze­wo. Leży na ob­sza­rze Wy­so­czyz­ny Żar­no­wiec­kiej.

Wikipedia


sasinowski

naz­wi­sko


SJP.pl


saskatchewan

rze­czow­nik, ro­dzaj męski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. jedna z dzie­się­ciu pro­win­cji ka­na­dyj­skich;

Wiktionary

Sa­skat­che­wan – pro­win­cja Ka­na­dy le­żą­ca w środ­ko­wej czę­ści kraju. Od wscho­du gra­ni­czy z Ma­ni­to­bą, od za­cho­du z Al­ber­tą, od pół­no­cy z Te­ry­to­ria­mi Pół­noc­no-Za­chod­ni­mi oraz na po­łud­niu ze sta­na­mi USA Mon­ta­na i Da­ko­ta Pół­noc­na. Sa­skat­che­wan, po­sia­da­jąc pro­sto­li­nio­we gra­ni­ce, ma kształt nie­mal ide­al­ne­go tra­pe­zu. Naj­więk­szym mia­stem pro­win­cji jest Sa­ska­to­on, a sto­li­cą – Re­gi­na.

Wikipedia


saski

zwią­za­ny z dy­na­stią Sasów


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Sa­sa­mi (dy­na­stią Sasów), do­ty­czą­cy Sasów

 (1.2) zwią­za­ny z Sa­sa­mi (ludem Sasów), do­ty­czą­cy Sasów

 (1.3) zwią­za­ny z Sak­so­nią, do­ty­czą­cy Sak­so­nii

Wiktionary

Saski – przy­sió­łek wsi Ochot­ni­ca Dolna w Pol­sce, po­ło­żo­ny w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie no­wo­tar­skim, w gmi­nie Ochot­ni­ca Dolna.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa no­wo­są­dec­kie­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po raz pier­wszy szy­fro­gra­my za­ko­do­wa­ne przy po­mo­cy Enig­my udało się roz­szy­fro­wać pol­skim kryp­to­lo­gom w grud­niu 1932 roku (lub stycz­niu 1933) w Pa­ła­cu Sa­skim w War­sza­wie, mie­szczą­cym sie­dzi­bę Biura Szy­frów Od­dzia­łu II Szta­bu Głów­ne­go Woj­ska Pol­skie­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsasʲci, AS: sasʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Saksończyk mos., Sas mos./mrz., Saksonia ż., Saksonka ż.

 przym. saksoński, Saski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) saksoński

Wiktionary


saskia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.

 (1.2) astr. pla­ne­to­i­da o nu­me­rze 461 z pasa głów­ne­go aste­ro­id;

Wiktionary


saskokępianin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Sa­skiej Kępy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Saska Kępa ż.

:: fż. saskokępianka ż.

Wiktionary


saskokępski

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy Sa­skiej Kępy

Wiktionary


sasowie

Sasi;
1. lud ger­mań­ski;
2. po­tocz­nie o pol­skich kró­lach: Au­gu­ście II i Au­gu­ście III


SJP.pl


sassebi

[czy­taj: sa­se­bi] ro­dzaj ssa­ków z ro­dzi­ny wo­ło­wa­tych, za­miesz­ku­ją­cy Afry­kę; sa­se­bi


SJP.pl


sassolin

kwas bo­ro­wy, biały, szary lub żół­ta­wy, b. mięk­ki mi­ne­rał o per­ło­wym po­ły­sku, kry­sta­li­zu­ją­cy w ukła­dzie jed­no­sko­śnym, sta­no­wią­cy osad niek­tó­rych go­rą­cych źró­deł i eks­ha­la­cji wul­ka­nicz­nych


SJP.pl

Sas­so­lin (sa­sol­lit, ro­dzi­my kwas bo­ro­wy) – mi­ne­rał, z gro­ma­dy wo­do­rot­len­ków. Na­le­ży do mi­ne­ra­łów wy­jąt­ko­wo rzad­kich.

Nazwa po­cho­dzi od la­gu­ny Sasso w To­ska­nii we Wło­szech, gdzie go od­kry­to.

Wikipedia


sasza

1. imię mę­skie;
2. zdrob­nie­nie od: Alek­sandr (ro­syj­skie imię mę­skie)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) imię|pol­ski|m.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sasza – wieś na Ukra­i­nie
  • Sasza – po­wieść Nie­kra­so­wa
  • Sasza – ko­miks au­tor­stwa Dyb­czyń­skie­go
  • Sasha Stru­nin
  • Sasza Blon­der
  • Sasza Pi­wo­wa­ro­wa
  • Sasza Spe­siw­cew
  • Sasha Grey

Wikipedia


saszetka

1. mała to­reb­ka do prze­cho­wy­wa­nia poń­czoch, chu­ste­czek itp.;
2. daw­niej: to­reb­ka za­pa­cho­wa;
3. małe opa­ko­wa­nie fo­lio­we za­wie­ra­ją­ce por­cję cze­goś, np. szam­po­nu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. pła­ska to­reb­ka z prze­gród­ka­mi, uży­wa­na ra­czej przez męż­czyzn

 (1.2) hand. opa­ko­wa­nie za­wie­ra­ją­ce po­je­dyn­czą por­cję cze­goś

 (1.3) przest. to­reb­ka lub po­du­szecz­ka za­wie­ra­ją­ca pach­ną­ce sub­stan­cje wkła­da­na do szafy w celu na­da­nia za­pa­chu bie­liź­nie lub ubra­niom

Wiktionary

Wymowa:

IPA: saˈʃɛtka, AS: sašetka

Wiktionary


saszetkowy

→ sa­szet­ka


SJP.pl

Patrz:

saszetka

saszki

pła­skie ko­za­ki dam­skie, zwy­kle po­fał­do­wa­ne


SJP.pl


sata

skrót z an­giel­skie­go: Se­rial Ad­van­ced Tech­no­lo­gy At­tach­ment; złą­cze w kom­pu­te­rach klasy PC ob­słu­gu­ją­ce urzą­dze­nia pa­mię­ci ma­so­wej (np. dyski twar­de, na­pę­dy op­tycz­ne)


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sáta – wieś i gmina w pół­noc­no-wschod­niej czę­ści Wę­gier, w po­bli­żu mia­sta Ózd
  • SATA (Se­rial ATA) – sze­re­go­wa ma­gi­stra­la ko­mu­ni­ka­cyj­na, na­stęp­ca rów­no­le­głej ma­gi­stra­li ATA
  • eSATA – zew­nętrz­ny port Se­rial ATA II, przez­na­czo­ny do po­dłą­cza­nia na­pę­dów poza kom­pu­te­rem
  • Na­rzę­dzia SATA – pro­fe­sjo­nal­ne na­rzę­dzia ręcz­ne

Wikipedia


satang

1/100 bahta, taj­landz­kiej jed­nost­ki mo­ne­tar­nej


SJP.pl


sataniczny

1. taki, który ma cechy przy­pi­sy­wa­ne sza­ta­no­wi; zły, sza­tań­ski, dia­bel­ski, de­mo­nicz­ny;
2. zwią­za­ny z sa­ta­niz­mem (kul­tem sza­ta­na); sa­ta­ni­stycz­ny


SJP.pl

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) na­le­żą­cy do sza­ta­na

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (2.1) zwią­za­ny z sza­ta­nem, do­ty­czą­cy sza­ta­na

 (2.2) rel. zwią­za­ny z kul­tem sza­ta­nem, do­ty­czą­cy kultu sza­ta­na

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (3.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla sza­ta­na, ma­ją­cy cechy sza­ta­na

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. satanista mos., satanistka ż., satanizacja ż., satanizm mrz.

 przym. satanistyczny

 przysł. satanistycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) demoniczny, diabelski, szatański

 (2.2) satanistyczny

Wiktionary


satanista

wyz­naw­ca sa­ta­niz­mu - kultu sza­ta­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. wyz­naw­ca sa­ta­niz­mu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdyby więc od­mó­wio­no sa­ta­ni­stom prawa do pro­wa­dze­nia mod­lit­wy, mo­gło­by to być uz­na­ne za dy­skry­mi­na­cję.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. satanizacja ż., satanizm mrz.

:: fż. satanistka ż.

 przym. sataniczny, satanistyczny, szatański

 przysł. satanistycznie

Wiktionary


satanistka

→ sa­ta­ni­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. wyz­naw­czy­ni sa­ta­niz­mu

Wiktionary

Patrz:

satanista

Przykłady

 (1.1) Na­sto­let­nie sa­ta­nist­ki pla­no­wa­ća­no­wa­ły mord na dzie­ciach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. satanizacja ż., satanizm mrz.

:: fm. satanista m.

 przym. sataniczny, satanistyczny, szatański

 przysł. satanistycznie

Wiktionary


satanistycznie

przy­słó­wek

 (1.1) na spo­sób sa­ta­ni­stycz­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Szatan mzw./mos./mrz., satanista mos., satanistka ż., satanizacja ż., satanizm mrz.

 przym. sataniczny, satanistyczny

 przysł. szatańsko

Wiktionary


satanistyczny

zwią­za­ny z sa­ta­niz­mem (kul­tem sza­ta­na) i sa­ta­ni­sta­mi; sa­ta­nicz­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z sa­ta­niz­mem, do­ty­czą­cy sa­ta­niz­mu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Grupy sa­ta­ni­stycz­ne de­wa­stu­ją cmen­ta­rze chrze­ści­jań­skie i obiek­ty kultu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. satanizacja ż., szatan m., Szatan m., szatanek m., satanizm m., satanista m., satanistka ż.

 przym. szatański, sataniczny

 przysł. szatańsko, satanistycznie

Wiktionary


satanizacja

przy­pi­sy­wa­nie, przy­pi­sa­nie komuś lub cze­muś cech sa­ta­ni­stycz­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. wpro­wa­dza­nie, upo­wszech­nia­nie sa­ta­niz­mu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W pew­nym mo­men­cie za­ob­ser­wo­wa­no wy­raź­ną sa­ta­ni­za­cję za­chod­nich bajek ani­mo­wa­nych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Szatan mzw./mos./mrz., satanista mos., satanistka ż., satanizm mrz.

 przym. sataniczny, satanistyczny

 przysł. satanistycznie

Wiktionary


satanizm

1. kult sza­ta­na i zła; kult dia­bła;
2. sub­kul­tu­ra mło­dzie­żo­wa prze­ja­wia­ją­ca się w za­in­te­re­so­wa­niu sza­ta­nem, magią i zwią­za­na z po­stu­la­tem buntu prze­ciw Bogu oraz usta­lo­nej hie­rar­chii spo­łecz­nej;
3. skłon­ność do zła; sza­tań­skość, dia­bel­stwo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kult sza­ta­na

Wiktionary

Sa­ta­nizm – ter­min okre­śla­ją­cy wiele róż­nych sy­ste­mów re­li­gij­nych, wie­rzeń oraz prak­tyk, które na­wią­zu­ją do róż­nie ro­zu­mia­ne­go Sza­ta­na. Cechy wspól­ne wszyst­kich od­mian sa­ta­niz­mu to sprze­ciw wobec norm i wzor­ców spo­łecz­nych, prześ­wiad­cze­nie o po­sia­da­niu wie­dzy ta­jem­nej na­wią­zu­ją­cej do wy­o­bra­żeń o de­mo­nach. Wie­dza ta­jem­na wcale nie musi być po­wią­za­na z kul­tem zła lub wiarą w oso­bo­we­go Sza­ta­na.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Szatan mzw./mos./mrz., szatan m., satanista mos., satanistka ż.

 przym. satanistyczny

Wiktionary


satanologia

śro­do­wi­sko­wo: ogół pism, te­o­rii i kon­cep­cji fi­lo­zo­ficz­nych poś­wię­co­nych roli sza­ta­na jako ducha - sym­bo­lu zła, prze­ci­wień­stwa dobra


SJP.pl


satanowski

naz­wi­sko


SJP.pl


satay

[czy­taj: satej] ma­laj­sko-in­do­ne­zyj­skie danie skła­da­ją­ce się z ka­wał­ków lub pla­strów mięsa na­dzia­nych na pa­tycz­ki bam­bu­so­we, ma­ry­no­wa­nych w ostrych przy­pra­wach i gril­lo­wa­nych nad ogni­skiem


SJP.pl

Satay (pi­sa­ne też saté) – po­cho­dzą­ce z Jawy ma­laj­sko-in­do­ne­zyj­skie danie skła­da­ją­ce się z ka­wał­ków lub pla­strów mięsa – kur­cza­ka, ja­gnię­ci­ny, wo­ło­wi­ny, ryby itp. na­dzia­nych na pa­tycz­ki bam­bu­so­we, które póź­niej są ma­ry­no­wa­ne w ostrych przy­pra­wach, gril­lo­wa­ne nad ogni­skiem (z drew­na lub węgla) i po­da­wa­ne z sosem orze­cho­wym oraz "kecap manis", słod­kim sosem so­jo­wym. Naj­czę­ściej ser­wo­wa­ny­mi do­dat­ka­mi są "ke­tu­pat" i "long­tong", rza­dziej rów­nież "ba­wang go­reng", czyli ro­dzaj pra­żo­nej ce­bu­li.

Wikipedia


satelicki

o pań­stwie, or­ga­ni­za­cji itp.: taki, który jest sa­te­li­tą, czyli jest pod­po­rząd­ko­wa­ny komuś, za­leż­ny od kogoś lub cze­goś


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) polit. bę­dą­cy sa­te­li­tą, za­leż­ny, po­zo­sta­ją­cy w stre­fie czy­ichś wpły­wów, pod­po­rząd­ko­wa­ny sil­niej­szej jed­nost­ce

 (1.2) znaj­du­ją­cy się w po­bli­żu cze­goś więk­sze­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zwią­zek Ra­dziec­ki i jego pań­stwa sa­te­lic­kie oskar­ża­ły naj­czę­ściej Ju­go­sła­wię o fa­szyzm i troc­kizm.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsatɛˈlʲit͡sʲci, AS: satelʹicʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. satelita m., satelizacja ż.

 przym. satelitarny, satelitowy

Wiktionary


satelita

1. ciało nie­bie­skie krą­żą­ce wokół więk­sze­go ciała nie­bie­skie­go; księ­życ;
2. urzą­dze­nie wy­strze­lo­ne w prze­strzeń mię­dzy­pla­ne­tar­ną i krą­żą­ce wokół Ziemi lub innej pla­ne­ty;
3. mia­sto po­ło­żo­ne w po­bli­żu więk­sze­go mia­sta;
4. prze­no­śnie: or­ga­ni­za­cja, klub, pań­stwo nie dzia­ła­ją­ce w spo­sób su­we­ren­ny, po­zo­sta­ją­ce pod wpły­wem innej or­ga­ni­za­cji, klubu, pań­stwa;
5. koło prze­kład­ni obie­go­wej obra­ca­ją­ce się do­o­ko­ła osi dru­gie­go koła;
6. w ge­ne­ty­ce: krót­ki od­ci­nek chro­mo­so­mu po­ło­żo­ny na końcu ra­mie­nia, rza­dziej w środ­ku chro­mo­so­mu, od­dzie­lo­ny nit­ko­wa­tym prze­wę­że­niem wtór­nym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.4) środ. więz. wspól­nik prze­stęp­cy

Wiktionary

Sa­te­li­ta (łac. "sa­tel­les" dop. "sa­tel­li­tis" 'to­wa­rzysz, sługa') – ciało fi­zycz­ne obie­ga­ją­ce inne ciało. Tor ruchu tego ciała nosi nazwę or­bi­ty.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Księ­życ jest je­dy­nym na­tu­ral­nym sa­te­li­tą Ziemi.

 (1.3) Ame­ry­ka­nie wy­strze­li­li no­we­go sa­te­li­tę te­le­ko­mu­ni­ka­cyj­ne­go.

 (1.6) Oglą­da­łem wczo­raj jakiś film na sa­te­li­cie, cał­kiem nie­zły.

 (1.7) Dzie­ci są­sia­dów cho­dzą wciąż w tym samym, ale sa­te­li­ta na dachu jest.

 (2.1) Pol­ska i inne kraje Eu­ro­py Środ­ko­wo-Wschod­niej były przez wiele lat sa­te­li­ta­mi ZSRR.

 (2.2) Wie­licz­ka jest sa­te­li­tą Kra­ko­wa.

 (2.3) Kuba jest naj­po­pu­lar­niej­szym chło­pa­kiem w szko­le i utrzy­mu­je wokół sie­bie całą chma­rę sa­te­li­tów, któ­rzy pa­trzą w niego jak w obraz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsatɛˈlʲita, AS: satelʹita

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. satelizacja ż.

 przym. satelitarny, satelicki, satelitowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) naturalny satelita, księżyc

 (1.3) sztuczny satelita, sputnik

 (1.5) koło obiegowe

Wiktionary


satelitarny

1. zwią­za­ny z sa­te­li­tą, zwła­szcza sztucz­nym (np. lot sa­te­li­tar­ny);
2. re­a­li­zo­wa­ny dzię­ki sztucz­ne­mu sa­te­li­cie (np. zdję­cie sa­te­li­tar­ne)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z sa­te­li­tą

 (1.2) urb. pe­ry­fe­ryj­ny, po­ło­żo­ny wokół

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­mie­ścił w Wi­ki­pe­dii zdję­cie sa­te­li­tar­ne Pół­wy­spu Przy­ląd­ko­we­go.

 (1.2) Po­ciąg mijał osied­la sa­te­li­tar­ne sto­li­cy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. satelita m.

 przym. satelicki, satelitowy

Wiktionary


satelitowy

taki, który od­no­si się do sa­te­li­ty, czyli koła prze­kład­ni obie­go­wej, obra­ca­ją­ce­go się do­o­ko­ła osi dru­gie­go koła


SJP.pl


satelizacja

spro­wa­dza­nie or­ga­ni­za­cji po­li­tycz­nej do roli sa­te­li­ty, uza­leż­nia­nie, pod­po­rząd­ko­wy­wa­nie jej innej or­ga­ni­za­cji


SJP.pl


sateloid

sztucz­ny sa­te­li­ta


SJP.pl


satem

cen­tral­na i wschod­nia grupa ję­zy­ków pra­in­do­e­u­ro­pej­skich; ję­zy­ki sa­te­mo­we


SJP.pl


satemowy

ję­zy­ki sa­te­mo­we - cen­tral­na i wschod­nia grupa ję­zy­ków pra­in­do­e­u­ro­pej­skich; satem


SJP.pl


sati

in­dyj­ski oby­czaj pa­le­nia na sto­sie wdów wraz ze zwło­ka­mi męża; rów­nież ko­bie­ta pod­da­ją­ca się temu obrząd­ko­wi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) dawna hin­du­ska prak­ty­ka po­grze­bo­wa, po­le­ga­ją­ca na sa­mo­spa­le­niu wdowy na sto­sie cia­ło­pal­nym męża;

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) ko­bie­ta wstę­pu­ją­ca na stos cia­ło­pal­ny męża

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sati – hin­du­i­stycz­na bo­gi­ni
  • sati – hin­du­ski zwy­czaj i ce­re­mo­nia
  • sati – prak­ty­ka uważ­no­ści w bud­dyz­mie

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Sati ż.

Wiktionary


satiacja

zja­wi­sko psy­cho­lo­gicz­ne po­le­ga­ją­ce na cza­so­wym tra­ce­niu zna­cze­nia słowa lub wy­ra­że­nia na sku­tek jego nad­mier­ne­go pow­ta­rza­nia


SJP.pl


satjagraha

me­to­da walki zbio­ro­wej o nie­pod­le­głość Indii, bez gwał­tu i prze­le­wu krwi


SJP.pl

Sat­ja­gra­ha (de­wa­na­ga­ri सत्याग्रह, trl. satyāgraha „uchwy­ce­nie praw­dy, trzy­ma­nie się praw­dy”) – ruch spo­łecz­ny za­i­ni­cjo­wa­ny przez Ma­hat­mę Gand­hie­go. Opie­ra się na za­sa­dach ahin­sy i pro­pa­go­wał de­mon­stro­wa­nie włas­nych prze­ko­nań bez ucie­ka­nia się do sto­so­wa­nia prze­mo­cy, za po­mo­cą akcji oby­wa­tel­skie­go nie­po­słu­szeń­stwa. Adep­ci iden­ty­fi­ku­ją­cy się z po­glą­da­mi sat­ja­gra­hy na­zy­wa­ni są sat­ja­gra­hi.

Wikipedia


satledź

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wyfakt., nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka pły­ną­ca przez Chiny, Indie oraz Pa­ki­stan, lewy do­pływ In­du­su;

Wiktionary

Sat­ledź (w dol­nym biegu także Pandź­nad, ang. "Sut­lej"; hindi सतलुज नदी "Sat­ladź"; urdu ستلج; chiń. 象泉河 "Xiàngquán Hé"; tyb. གླང་ཆེན་ཁ་འབབ, Wylie: "gLang-chen Kha-'bab", ZWPY: "Langqên Kan­bab"; pen­dżab. ਸਤਲੁਜ, sta­rogr. "He­sy­drus") – rzeka pły­ną­ca przez Chiny, Indie oraz Pa­ki­stan. Ma dłu­gość 1500 km i do­rze­cze o po­wierzch­ni bli­sko 395 tys. km².

Wikipedia


satora

naz­wi­sko


SJP.pl

Sa­to­ra – imię żeń­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go, które pow­sta­ło od słowa oz­na­cza­ją­ce­go "kul­ty­wo­wać, roz­po­wszech­niać". Żeń­ski od­po­wied­nik imie­nia Sator. Pa­tro­nem tego imie­nia jest św. Sator, zm. w Pu­glii z licz­ny­mi brać­mi, m.in. śwśw. Wi­ta­li­sem i Re­po­zy­tem.

Wikipedia


satori

oś­wie­ce­nie i wyz­wo­le­nie du­cho­we w bud­dyz­mie zen


SJP.pl


satoshi

[czy­taj: sa­to­szi] jedna stu­mi­lio­no­wa bit­co­i­na


SJP.pl

Sa­tos­hi (jap. さとし, サトシ) – mę­skie imię ja­poń­skie.

Wikipedia


satrapa

1. dawny za­rząd­ca pro­win­cji w Per­sji ma­ją­cy nie­o­gra­ni­czo­ną wła­dzę;
2. de­spo­tycz­ny wład­ca; tyran, au­to­kra­ta;
3. czło­wiek bezwz­ględ­ny, na­rzu­ca­ją­cy swoją wolę i wy­ma­ga­ją­cy cał­ko­wi­te­go po­słu­szeń­stwa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) sta­roż. w Per­sji: za­rząd­ca pro­win­cji;

 (1.2) przen. czło­wiek bezwz­ględ­ny i ocze­ku­ją­cy cał­ko­wi­te­go po­słu­szeń­stwa

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • sa­tra­pa – de­spo­tycz­ny wład­ca, tyran
  • sa­tra­pa – na­miest­nik pro­win­cji (sa­tra­pii) w sta­ro­żyt­nej Per­sji
  • sa­tra­pa – ptak z ro­dzi­ny ty­ran­ko­wa­tych

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Alek­san­der po­wo­ły­wał na sta­no­wi­ska sa­tra­pów za­rów­no Ma­ce­doń­czy­ków, jak i Irań­czy­ków.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. satrapia ż.

:: fż. satrapka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) despota, dyktator

Wiktionary


satrapia

dawna per­ska pro­win­cja pod pa­no­wa­niem de­spo­ty, sa­tra­py


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sta­roż. okręg ad­mi­ni­stra­cyj­ny w sta­ro­żyt­nym Ira­nie;

Wiktionary

Sa­tra­pia – okręg ad­mi­ni­stra­cyj­ny w sta­ro­żyt­nym Ira­nie, za­rzą­dza­ny przez sa­tra­pę. Po­dział ad­mi­ni­stra­cyj­ny na sa­tra­pie wpro­wa­dzi­li Ache­me­ni­dzi.

Teren sa­tra­pii zaz­wy­czaj po­kry­wał się z te­re­nem daw­ne­go pań­stwa lub te­re­nem zaj­mo­wa­nym przez lo­kal­ne ludy, choć po­dzia­ły ad­mi­ni­stra­cyj­ne za­le­ża­ły od pa­nu­ją­ce­go:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W okre­sach, w któ­rych na­stę­po­wa­ło osła­bie­nie wła­dzy cen­tral­nej w pań­stwie, sa­tra­pie uzy­ski­wa­ły prak­tycz­nie nie­pod­le­głość, szcze­gól­nie kiedy sa­tra­pa łą­czył wła­dzę cy­wil­ną i woj­sko­wą w swo­jej sa­tra­pii.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. satrapa mos.

Wiktionary


satsang

du­cho­we spot­ka­nie z na­u­czy­cie­lem lub wspól­no­tą w celu roz­wa­żań re­li­gij­nych i me­dy­ta­cji


SJP.pl

Sat­sang, z san­skryc­kie­go सत्संग – dosł. „ob­co­wa­nie z praw­dą” ("sat" – „praw­da”; "sanga" – „to­wa­rzy­stwo”) – ro­dzaj prak­ty­ki du­cho­wej w hin­du­iz­mie, zwła­szcza w tra­dy­cji ad­waj­ta­we­dan­ta, po­le­ga­ją­cy na ak­tyw­nym dia­lo­gu (py­ta­niach i od­po­wie­dziach) z na­u­czy­cie­lem, czę­sto w po­łą­cze­niu z se­sja­mi me­dy­ta­cyj­ny­mi. Prak­ty­ka ta ma na celu za­u­wa­że­nie, że nie je­ste­śmy tylko cia­łem i umy­słem, to tylko część całej bo­sko­ści (świa­do­mo­ści).

Wikipedia


saturacja

1. pro­ces na­sy­ca­nia cie­czy gazem;
2. cał­ko­wi­te wy­peł­nie­nie szcze­lin skal­nych wodą


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) chem. pro­ces na­sy­ca­nia cie­czy gazem

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sa­tu­ra­cja (che­mia)
  • Sa­tu­ra­cja (te­o­ria ko­lo­ru)
  • Sa­tu­ra­cja (me­dy­cy­na)
  • Sa­tu­ra­cja me­dial­na
  • Tem­pe­ra­tu­ra punk­tu rosy

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. desaturacja ż., defekosaturacja ż., saturator mrz., saturowanie n.

 czas. saturować ndk.

Wiktionary


saturacyjny

zwią­za­ny z sa­tu­ra­cją


SJP.pl


saturator

1. urzą­dze­nie do sa­tu­ra­cji;
2. daw­niej: wózek z urzą­dze­niem do na­sy­ca­nia wody dwut­len­kiem węgla, z któ­re­go sprze­da­wa­no wodę ga­zo­wa­ną


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) urzą­dze­nie do sa­tu­ra­cji: na­sy­ca­nia wody gazem, np. dwut­len­kiem węgla;

Wiktionary

Sa­tu­ra­tor – apa­rat lub urzą­dze­nie do sa­tu­ra­cji, czyli na­sy­ca­nia cie­czy gazem. Sto­so­wa­ny jest w róż­nych dzie­dzi­nach prze­my­słu, także w me­dy­cy­nie (na przy­kład do na­sy­ca­nia wody dwut­len­kiem węgla w celu przy­go­to­wa­nia ką­pie­li kwa­so­wę­glo­wych).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. saturacja ż., desaturacja ż., defekosaturacja ż., saturowanie n.

 czas. saturować ndk.

Wiktionary


saturian

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wspom­nie­nie li­tur­gicz­ne bło­go­sła­wio­ne­go Sa­tu­ria­na ob­cho­dzo­ne jest 16 paź­dzier­ni­ka.

Wiktionary


saturn

1. w mi­to­lo­gii rzym­skiej: bóg rol­nict­wa;
2. szó­sta we­dług od­da­le­nia od Słoń­ca pla­ne­ta Ukła­du Sło­necz­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) mi­trzym. bóg rol­nict­wa i za­sie­wów;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy, nazwa włas­na

 (2.1) astr. szó­sta we­dług od­da­le­nia od Słoń­ca i druga co do wiel­ko­ści pla­ne­ta Ukła­du Sło­necz­ne­go;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (3.1) astr. seria ame­ry­kań­skich ra­kiet no­śnych;

Wiktionary

Sa­turn – ga­zo­wy ol­brzym, szó­sta od Słoń­ca pla­ne­ta Ukła­du Sło­necz­ne­go, druga po Jo­wi­szu pod wzglę­dem masy i wiel­ko­ści. Cha­rak­te­ry­stycz­ną jego cechą są bar­dzo wy­raź­ne pier­ście­nie, skła­da­ją­ce się głów­nie z lodu i w mniej­szej ilo­ści z odłam­ków skal­nych; inne pla­ne­ty-ol­brzy­my także mają sy­ste­my pier­ście­ni, ale żaden z nich nie jest tak roz­le­gły ani tak jasny. W kwiet­niu 2026 roku zna­nych było 292 na­tu­ral­nych sa­te­li­tów Sa­tur­na, naj­wię­cej wśród pla­net.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sa­turn ucho­dził po­cząt­ko­wo za ital­skie bó­stwo zwią­za­ne z uro­dza­jem pól.

 (1.1) Atry­bu­tem Sa­tur­na był sierp lub kosa, lub nóż.

 (2.1) Sa­turn ma roz­le­głe pier­ście­nie i 62 księ­ży­ce.

 (2.1) Gęsta at­mos­fe­ra Sa­tur­na skła­da się głów­nie z wo­do­ru, helu, me­ta­nu i amo­nia­ku.

 (3.1) Sa­turn I był uży­wa­ny głów­nie do te­stów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsaturn, AS: saturn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Saturnalia nmos., Saturnalie nmos., Saturnia ż., Saturnin mos., Saturnina ż.

 przym.

:: gwara. przest. Saturnowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Kronos

 (2.1) symbol. ♄

Wiktionary


saturnalia

ży­wio­ło­wa, hucz­na, roz­pa­sa­na za­ba­wa; hu­lan­ka, li­ba­cja, orgia; sa­tur­na­lie


SJP.pl

Sa­tur­na­lia – do­rocz­ne świę­to ku czci boga rol­nict­wa Sa­tur­na ob­cho­dzo­ne w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie od 17 do 23 grud­nia.

Po­cząt­ko­wo świę­to trwa­ło jeden dzień – czter­na­sty przed ka­len­da­mi stycz­nio­wy­mi, czyli 19 grud­nia. W po­ło­wie I wieku p.n.e. ob­cho­dy obej­mo­wa­ły już ty­dzień (17–23 grud­nia). Ok­ta­wian Au­gust na­ka­zał skró­cić je do trzech dni, aby sądy nie mu­sia­ły być zam­knię­te zbyt długo, lecz mimo to na ogół świę­to­wa­no przez ty­dzień.

Wikipedia


saturnalie

ży­wio­ło­wa, hucz­na, roz­pa­sa­na za­ba­wa; hu­lan­ka, li­ba­cja, orgia; sa­tur­na­lia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) hist. kult. sta­ro­żyt­ne rzym­skie świę­to na cześć boga Sa­tur­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zaraz po sa­tur­na­liach pre­tor wy­jeż­dża do Ne­a­po­lu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Saturn mos./mrz.

Wiktionary


saturnin

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

– imię mę­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go. Wy­wo­dzi się od imie­nia boga rol­nict­wa Sa­tur­na. Wśród pa­tro­nów – św. Sa­tur­nin, mę­czen­nik (III wiek) i inni licz­ni świę­ci.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wspom­nie­nie li­tur­gicz­ne bło­go­sła­wio­ne­go Sa­tur­ni­na ob­cho­dzo­ne jest 29 li­sto­pa­da.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Saturn mzw./mos./mrz.

Wiktionary


saturnina

imię mę­skie


SJP.pl

Sa­tur­ni­na – żeń­ski od­po­wied­nik ła­ciń­skie­go imie­nia Sa­tur­nin. Imię to no­si­ło kilka świę­tych ka­to­lic­kich: Sa­tur­ni­na, mę­czen­ni­ca rzym­ska, Sa­tur­ni­na z Ne­u­en­he­er­se i Sa­tur­ni­na z Arras.

W Pol­sce imię po­zo­sta­je imie­niem rzad­ko na­da­wa­nym. W stycz­niu 2024 w re­je­strze PESEL, wśród pu­blicz­nie do­stęp­nych da­nych, wy­ka­za­no 131 ko­biet o imie­niu Sa­tur­ni­na na­da­nym jako imię pier­wsze oraz 100 ko­biet no­szą­cych imię Sa­tur­ni­na jako imię dru­gie.

Wikipedia


saturninostwo

Sa­tur­nin z żoną; Sa­tur­ni­no­wie


SJP.pl


saturninowie

Sa­tur­nin z żoną; Sa­tur­ni­no­stwo


SJP.pl


saturninowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Sa­tur­ni­na lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


saturnizm

przew­le­kłe za­tru­cie oło­wiem; oło­wi­ca


SJP.pl


saturnowy

→ Sa­turn


SJP.pl

Patrz:

Saturn

saturowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) chem. na­sy­ca­nie cie­czy gazem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. saturacja ż., saturator mrz.

 czas. saturować ndk.

Wiktionary


saturować

na­sy­cać ciecz gazem


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) na­sy­cać ciecz gazem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. saturacja ż., desaturacja ż., defekosaturacja ż., saturator mrz., saturowanie n.

Wiktionary


satyna

tka­ni­na ba­weł­nia­na lub jed­wab­na o splo­cie atła­so­wym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) włók. ba­weł­nia­na lub jed­wab­na tka­ni­na, zwy­kle bły­szczą­ca z jed­nej stro­ny; ro­dzaj atła­su;

Wiktionary

Sa­ty­na – ro­dzaj atła­su, tka­ni­na naj­czę­ściej ba­weł­nia­na, cza­sem jed­wab­na, któ­rej prawa (bły­szczą­ca) stro­na ma splot atła­so­wy wąt­ko­wy. Uży­wa­na głów­nie na su­kien­ki i inną lekką odzież ko­bie­cą oraz jako ma­te­riał pod­szew­ko­wy.

W Eu­ro­pie za­chod­niej sa­ty­na wy­ra­bia­na od śred­nio­wie­cza, po­cząt­ko­wo w Ni­der­lan­dach; do Pol­ski im­por­to­wa­na. Sze­rzej za­czę­ła być sto­so­wa­na w wieku XIX.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bar­dzo ele­ganc­ko wy­glą­da­ją wszyw­ki dru­ko­wa­ne na sa­ty­nie, bia­łej lub czar­nej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: saˈtɨ̃na, AS: satỹna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. satynka ż.

 przym. satynowy

Wiktionary


satynowy

przy­miot­nik od: sa­ty­na


SJP.pl


satynówka

ma­szy­na z wal­ca­mi do gła­dze­nia róż­nych ma­te­ria­łów, głów­nie pa­pie­ru i tek­tu­ry


SJP.pl


satyr

1. bożek płod­no­ści i uro­dza­ju;
2. prze­no­śnie roz­pust­nik, lu­bież­nik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) mitgr. grec­ki bożek płod­no­ści o koź­lich no­gach;

 (1.2) przen. roz­pust­ny męż­czyz­na

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=żeń­ski.

 (2.1) D. lm. od: sa­ty­ra

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • satyr (gr. Sa­ty­ros, łac. Sa­ty­rus) – w mi­to­lo­gii grec­kiej każda z istot o mie­sza­nej bu­do­wie (lu­dzie z koź­li­mi no­ga­mi i usza­mi oraz prą­ciem) z or­sza­ku Dio­ni­zo­sa
  • Si­gurd „Satyr” Won­gra­ven – nor­we­ski muzyk
  • Albin Fle­szar ps. Satyr – czło­nek Związ­ku Strze­lec­kie­go i ofi­ce­ra Le­gio­nów Pol­skich
  • Ta­de­usz Ró­że­wicz – pol­ski poeta i dra­ma­to­pi­sarz, pod­czas II wojny świa­to­wej żoł­nierz AK dzia­ła­ją­cy pod pse­u­do­ni­mem Satyr
  • Satyr albo Dziki mąż – po­e­mat Jana Ko­cha­now­skie­go
  • Sa­ty­ros z Elidy – grec­ki bok­ser
  • Sa­ty­ros z He­ra­klei – tyran He­ra­klei Pon­tyj­skiej
  • Sa­ty­ros z Paros – grec­ki ar­chi­tekt i rzeź­biarz
  • Cep­hus satyr (Cep­he­up­ty­chia cep­hus, Pi­la­ta satyr) – ga­tu­nek mo­ty­la z ro­dzi­ny ru­sał­ko­wa­tych
  • tra­go­pan satyr (tra­go­pan czer­wo­ny) – ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny ku­ro­wa­tych

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jako uczest­ni­cy or­sza­ku dio­ni­zyj­skie­go sa­ty­ro­wie, tak jak Dio­ni­zos, uwiel­bia­li mu­zy­kę, wino, ta­niec i roz­kosz (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsatɨr, AS: satyr

Wiktionary

Powiązane:

 przym. satyrowy, satyryczny

 rzecz. satyra ż.

 przysł. satyrycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) lubieżnik, rozpustnik

Wiktionary


satyra

1. utwór li­te­rac­ki ośmie­sza­ją­cy i pięt­nu­ją­cy wady ludz­kie, oby­cza­je, sto­sun­ki spo­łecz­ne itp.;
2. ogół ta­kich ut­wo­rów;
3. ośmie­sza­nie, wy­szy­dza­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) liter. ga­tu­nek li­te­rac­ki, tekst pu­bli­cy­stycz­ny albo inna wy­po­wiedź ar­ty­stycz­na, która ośmie­sza i pięt­nu­je przed­sta­wio­ne w ut­wo­rze zja­wi­ska, oby­cza­je, po­li­ty­kę, osoby, sto­sun­ki spo­łecz­ne itp.;

 (1.2) przen. ogól­nie: ośmie­sza­nie, pięt­no­wa­nie cze­goś

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=mę­sko­o­so­bo­wy.

 (2.1) D. i B. lp. od: satyr

Wiktionary

Sa­ty­ra (z sa­tu­ra) – ga­tu­nek li­te­rac­ki lub pu­bli­cy­stycz­ny, który ośmie­sza i pięt­nu­je uka­zy­wa­ne w niej zja­wi­ska, oby­cza­je, po­li­ty­kę, grupy lub sto­sun­ki spo­łecz­ne. Sta­no­wi jedną z naj­waż­niej­szych form ko­miz­mu i pre­zen­tu­je świat po­przez ko­micz­ne wy­ol­brzy­mie­nie, ale nie pro­po­nu­je żad­nych roz­wią­zań po­zy­tyw­nych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ich sa­ty­ra uka­zu­je spo­łe­czeń­stwo za po­mo­cą czar­ne­go hu­mo­ru.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: saˈtɨra, AS: satyra

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. satyr m., satyryczność ż., satyryk m., satyryczka ż., satyrykon m.

 przym. satyryczny, satyrowy

 przysł. satyrycznie

Wiktionary


satyriasis

[czy­taj: sa­ty­rias-is] cho­ro­bli­we wzmo­że­nie po­pę­du płcio­we­go u męż­czyzn; sa­ty­ryzm


SJP.pl


satyrowy

przy­miot­nik od: sa­ty­ra


SJP.pl

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) na­le­żą­cy do sa­ty­ra

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (2.1) zwią­za­ny z sa­ty­rem, do­ty­czą­cy sa­ty­ra

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (3.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla sa­ty­ra, ma­ją­cy cechy sa­ty­ra

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. satyr mos., satyra ż.

 przysł. satyrycznie

 przym. satyryczny

Wiktionary


satyryczka

→ sa­ty­ryk


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) liter. ko­bie­ta two­rzą­ca lub wy­ko­nu­ją­ca ut­wo­ry sa­ty­rycz­ne

Wiktionary

Patrz:

satyryk

Powiązane:

 rzecz. satyryk mos., satyra ż.

 przysł. satyrycznie

 przym. satyryczny

Wiktionary


satyrycznie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób sa­ty­rycz­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Plan ten ob­fi­tu­je w szcze­gó­ły oby­cza­jo­we wier­nie, choć sa­ty­rycz­nie przed­sta­wia­ją­ce dą­że­nia chło­po­mań­skiej in­te­li­gen­cji pol­skiej do po­łą­cze­nia się z ludem dla celów na­ro­do­wych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. satyr m., satyra ż., satyryk m., satyryczka ż., satyryczność ż.

 przym. satyrowy, satyryczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) prześmiewczo, szyderczo, wyśmiewająco

Wiktionary


satyryczność

→ sa­ty­rycz­ny


SJP.pl

Patrz:

satyryczny

satyryczny

ośmie­sza­ją­cy lub pięt­nu­ją­cy coś


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z sa­ty­rą, do­ty­czą­cy sa­ty­ry

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsatɨˈrɨt͡ʃnɨ, AS: satyryčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. satyr m., satyra ż., satyryczność ż., satyryk m., satyryczka ż., satyrykon m.

 przym. satyrowy

 przysł. satyrycznie

Wiktionary


satyryk

autor satyr


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) liter. osoba two­rzą­ca lub wy­ko­nu­ją­ca ut­wo­ry sa­ty­rycz­ne

Wiktionary

Sa­ty­ryk – autor satyr.

Obec­nie pod tym po­ję­ciem kryje się ar­ty­sta ka­ba­re­to­wy, hu­mo­ry­sta, ka­ba­re­ciarz czy komik.

Ty­po­wy sa­ty­ryk kon­cen­tru­je się jed­nak nie na samym roz­ryw­ko­wym czy ko­me­dio­wym aspek­cie hu­mo­ru, a na wy­szy­dza­niu i ośmie­sza­niu in­dy­wi­du­al­nych lub spo­łecz­nych wad i przy­war oraz uka­za­niu ich samym za­in­te­re­so­wa­nym.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. satyra ż.

:: fż. satyryczka ż.

 przym. satyryczny

 przysł. satyrycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. satyrysta

Wiktionary


satyryzm

1.cho­ro­bli­we wzmo­że­nie po­pę­du płcio­we­go u męż­czyzn; sa­ty­ria­sis;
2. daw­niej: sa­ty­rycz­ność


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. sa­ty­rycz­ność

 (1.2) psych. seks. hi­per­sek­su­al­ność u męż­czyz­ny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) hiperseksualność, hiperlibidemia, erotomania

Wiktionary


satysfakcja

1. uczu­cie przy­jem­no­ści i za­do­wo­le­nia z cze­goś; za­spo­ko­je­nie;
2. za­do­śću­czy­nie­nie za wy­rzą­dzo­ną komuś krzyw­dę lub obra­zę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. uczu­cie za­do­wo­le­nia ze speł­nie­nia pew­nych ocze­ki­wań

 (1.2) książk. za­do­śću­czy­nie­nie za krzyw­dę, urazę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W jej gło­sie sły­chać było sa­tys­fak­cję.

 (1.2) Obra­żo­ny szlach­cic za­żą­dał sa­tys­fak­cji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsatɨˈsfakt͡sʲja, AS: satysfakcʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 czas. satysfakcjonować

 przym. satysfakcjonujący

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zadowolenie

 (1.1-2) gwara. asfekcyjá

Wiktionary


satysfakcjonowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|sa­tys­fak­cjo­no­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsatɨsfakt͡sʲjɔ̃nɔˈvãɲɛ, AS: satysfakcʹi ̯õnovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. satysfakcjonować

Wiktionary


satysfakcjonować

za­spo­ka­jać czy­jeś am­bi­cje, po­trze­by, pra­gnie­nia; za­do­wa­lać, kon­ten­to­wać


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) dawać sa­tys­fak­cję; spra­wiać komuś przy­jem­ność

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Spo­ty­ka­li się re­gu­lar­nie w ka­wiar­ni w cen­trum mia­sta. Oka­za­ło się jed­nak, że ta prze­ży­ta for­mu­ła nie sa­tys­fak­cjo­no­wa­ła ani pana Wi­tol­da, ani jego współ­to­wa­rzy­szy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsatɨsfakt͡sʲjɔ̃ˈnɔvat͡ɕ, AS: satysfakcʹi ̯õnovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. satysfakcjonowanie n., satysfakcja ż.

 przym. satysfakcjonujący

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cieszyć, zadowalać, zaspokajać

Wiktionary


satysfakcjonująco

→ sa­tys­fak­cjo­no­wać


SJP.pl

Patrz:

satysfakcjonować

satysfakcjonujący

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) taki, który speł­nia przy­ję­te kry­te­ria w wy­star­cza­ją­cym stop­niu

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) ims. przym. czyn­ny od: sa­tys­fak­cjo­no­wać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. satysfakcjonować ndk., usatysfakcjonować dk.

 przym. niesatysfakcjonujący

 rzecz. satysfakcja ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zadowalający

Wiktionary


saudyjczyk

oby­wa­tel Ara­bii Sa­u­dyj­skiej; Arab Sa­u­dyj­ski


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) oby­wa­tel Ara­bii Sa­u­dyj­skiej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ogrom­ne zna­cze­nie w po­pie­ra­niu odro­dze­nia is­lam­skie­go ma fa­na­tyzm wa­ha­bic­ki pro­mo­wa­ny przez Sa­u­dyj­czy­ków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sawˈdɨjt͡ʃɨk, AS: sau̯dyi ̯čyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. Saudyjka ż.

 przym. saudyjski

Wiktionary


saudyjka

oby­wa­tel­ka Ara­bii Sa­u­dyj­skiej; Arab­ka Sa­u­dyj­ska


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) oby­wa­tel­ka Ara­bii Sa­u­dyj­skiej

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sawˈdɨjka, AS: sau̯dyi ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. Saudyjczyk mos.

 przym. saudyjski

Wiktionary


saudyjski

przy­miot­nik od: Ara­bia Sa­u­dyj­ska


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do Ara­bii Sa­u­dyj­skiej (pań­stwa na Pół­wy­spie Arab­skim)

 (1.2) od­no­szą­cy się do dy­na­stii Sa­u­dów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pie­nią­dze za ropę sa­u­dyj­ską i ku­wejc­ką za­si­la­ją kiesę Na­se­ra.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sawˈdɨjsʲci, AS: sau̯dyi ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Saudyjczyk mos., Saudyjka ż.

Wiktionary


saudyjskoarabski

przy­miot­nik od: Ara­bia Sa­u­dyj­ska


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy Ara­bów sa­u­dyj­skich i Ara­bii Sa­u­dyj­skiej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Arabia Saudyjska ż.

Wiktionary


saul

imię Bi­blij­ne­go wład­cy, pier­wsze­go króla Iz­ra­e­la i Judy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

 (1.2) bibl. po­stać bi­blij­na, król Iz­ra­e­la

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ro­dzi­ce Saula miesz­ka­ją w Beer Sze­wie od 2000 roku.

 (1.2) Widać to choć­by w spe­cy­ficz­nym ob­cią­ża­niu Saula, który z cha­ryz­ma­tycz­ne­go przy­wód­cy prze­mie­nił się w sza­leń­ca i be­zboż­ni­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sawl, AS: sau̯l

Wiktionary


saum

ści­sły post od świtu do nocy obo­wią­zu­ją­cy u mu­zuł­ma­nów


SJP.pl

Saum ( ‏صوم‎, ṣawm – "post") – w is­la­mie jeden z pię­ciu obo­wiąz­ków każ­de­go do­ro­słe­go mu­zuł­ma­ni­na. W cza­sie mie­sią­ca ra­ma­dan (dzie­wią­te­go we­dług ka­len­da­rza mu­zuł­mań­skie­go) od brza­sku do za­cho­du słoń­ca obo­wią­zu­je ści­sły post – nie wolno ani jeść, ani pić, kła­mać, a także palić ty­to­niu i od­by­wać sto­sun­ków sek­su­al­nych. Po za­cho­dzie słoń­ca post nie obo­wią­zu­je. Po­sił­ki w cza­sie ra­ma­da­nu to – suhur (przed wscho­dem słoń­ca) oraz iftar (po za­cho­dzie słoń­ca).

Wikipedia


sauna

1. łaź­nia do ką­pie­li w go­rą­cym su­chym po­wie­trzu za­koń­czo­nych ką­pie­lą pa­ro­wą i za­nu­rze­niem się w zim­nej wo­dzie;
2. ką­piel w ta­kiej łaźni


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ro­dzaj łaźni, w któ­rej pa­nu­je wy­so­ka tem­pe­ra­tu­ra oraz, w za­leż­no­ści od ro­dza­ju sauny, wy­so­ka lub niska wil­got­ność;

 (1.2) przen. po­mie­szcze­nie, w któ­rym jest bar­dzo go­rą­co i wil­got­no

Wiktionary

Sauna – po­mie­szcze­nie, w któ­rym pa­nu­je wy­so­ka tem­pe­ra­tu­ra i wy­so­ka lub niska wil­got­ność (w za­leż­no­ści od ro­dza­ju sauny). Zwy­kle spę­dza się w nim od kilku do kil­ku­na­stu minut. Pobyt w sa­u­nie ma wła­ści­wo­ści po­pra­wia­ją­ce krą­że­nie. Po po­by­cie w sa­u­nie bie­rze się zwy­kle ką­piel w chłod­nej wo­dzie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sauna jest bar­dzo po­pu­lar­na w Fin­lan­dii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsawna, AS: sau̯na

Wiktionary

Powiązane:

 czas. saunować

 przym. saunowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) parówka

Wiktionary


saunamajster

pra­cow­nik sauny słu­żą­cy po­mo­cą go­ściom; sa­u­na­mistrz, sa­u­na­ma­ster


SJP.pl


saunamaster

pra­cow­nik sauny słu­żą­cy po­mo­cą go­ściom; sa­u­na­maj­ster, sa­u­na­mistrz


SJP.pl


saunamistrz

pra­cow­nik sauny słu­żą­cy po­mo­cą go­ściom; sa­u­na­maj­ster, sa­u­na­ma­ster


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba dba­ją­ca o gości sauny, stwa­rza­ją­ca im kom­for­to­we wa­run­ki re­lak­su i pro­wa­dzą­ca se­an­se sa­u­no­we

Wiktionary

Sa­u­na­mistrz – osoba pro­wa­dzą­ca se­an­se sa­u­no­we i peł­nią­ca funk­cję go­spo­da­rza sauny lub stre­fy saun. Do jego zadań na­le­ży przy­go­to­wa­nie i prze­pro­wa­dze­nie ce­re­mo­nii, po­le­wa­nie roz­grza­nych ka­mie­ni wodą, czę­sto z do­dat­kiem olej­ków ete­rycz­nych, roz­pro­wa­dza­nie pary i go­rą­ce­go po­wie­trza za po­mo­cą ręcz­ni­ka, wach­la­rza lub in­nych ak­ce­so­riów oraz czu­wa­nie nad bez­pie­czeń­stwem i kom­for­tem uczest­ni­ków.

Wikipedia


saunamistrzyni

pra­cow­ni­ca sauny dba­ją­ca o kom­fort gości


SJP.pl


saunarium

miej­sce, w któ­rym znaj­du­ją się sauny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) spe­cjal­ny obiekt re­kre­a­cyj­ny lub wy­dzie­lo­na część więk­sze­go obiek­tu, w któ­rym znaj­du­je się wybór róż­ne­go ro­dza­ju saun

Wiktionary

Sa­u­na­rium – obiekt w któ­rym znaj­du­je się wiele róż­nych ro­dza­jów saun i in­nych urzą­dzeń zwią­za­nych z re­lak­sem i od­no­wą bio­lo­gicz­ną, jak np. ba­se­ny, prysz­ni­ce, wanny ja­cuz­zi, ga­bi­ne­ty ma­sa­żu. Może za­wie­rać sauny i łaź­nie o róż­nych tem­pe­ra­tu­rach i wil­got­no­ści, np.

Wikipedia


saunowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|sa­u­no­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. saunować ndk.

Wiktionary


saunować

po­tocz­nie: ko­rzy­stać z sauny


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) pot. za­ży­wać sauny, prze­by­wać w sa­u­nie

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny sa­u­no­wać się

 (2.1) pot. za­ży­wać sauny, prze­by­wać w sa­u­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Znam wiele ro­dzin, które sa­u­nu­ją z dzieć­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sawˈnɔvat͡ɕ, AS: sau̯novać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sauna ż., saunowanie n., saunowicz m., saunowiczka ż.

Wiktionary


saunowicz

osoba czę­sto ko­rzy­sta­ją­ca z sauny


SJP.pl


saunowiczka

ko­bie­ta czę­sto ko­rzy­sta­ją­ca z sauny


SJP.pl


saunowy

→ sauna


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z sauną, do­ty­czą­cy sauny

Wiktionary

Patrz:

sauna

Powiązane:

 rzecz. sauna ż.

Wiktionary


saurianin

fik­cyj­ny hu­ma­no­i­dal­ny gad, ob­da­rzo­ny in­te­li­gen­cją, wy­stę­pu­ją­cy w fan­ta­sty­ce, te­o­riach spi­sko­wych i ufo­lo­gii; Rep­ti­lia­nin, Rep­ti­lia­nin, Sa­u­ria­nin


SJP.pl


sauron

Sa­u­ron (qya. Ohyd­ny) – po­stać ze stwo­rzo­nej przez J.R.R. Tol­kie­na mi­to­lo­gii Śró­dzie­mia, wład­ca Mor­do­ru, zły duch, który przy­bie­ra różne po­sta­ci cie­les­ne. W "Sil­ma­ril­lio­nie" jest sługą Mor­got­ha, a we "Wład­cy Pier­ście­ni" wy­stę­pu­je jako głów­ny an­ta­go­ni­sta. Zo­sta­je wspom­nia­ny rów­nież w "Hob­bi­cie" jako "Czar­nok­sięż­nik", choć nie jest wy­mie­nio­ne jego imię.

Wikipedia


saussure'owski

→ Sa­us­su­re [czy­taj: sos-irow­ski]


SJP.pl


sauter

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ger­hard Sa­u­ter – nie­miec­ki te­o­log ewan­ge­lic­ki
  • Mar­cin Sa­u­ter – pol­ski re­ży­ser fil­mów do­ku­men­tal­nych, sce­na­rzy­sta, ope­ra­tor fil­mo­wy i fo­to­gra­fik

Wikipedia


sauternes

białe, pół­słod­kie wino z re­jo­nu Bor­de­a­ux


SJP.pl

Sa­u­ter­nes – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Nowa Ak­wi­ta­nia, w de­par­ta­men­cie Ży­ron­da.

We­dług da­nych na rok 1990 gminę za­miesz­ki­wa­ło 589 osób, a gę­stość za­lud­nie­nia wy­no­si­ła 52 osób/km² (wśród 2290 gmin Ak­wi­ta­nii Sa­u­ter­nes pla­su­je się na 652. miej­scu pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści, na­to­miast pod wzglę­dem po­wierzch­ni na miej­scu 980.).

Wikipedia


sauté

[czy­taj: soTE]
1. spo­sób przy­rzą­dza­nia po­tra­wy w mocno roz­grza­nym tłu­szczu bez pa­nie­ro­wa­nia;
2. po­tra­wa przy­rzą­dzo­na w ten spo­sób;
3. o ko­bie­cie: bez ma­ki­ja­żu lub z mi­ni­mal­nym ma­ki­ja­żem


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) kulin. o mię­sie, rybie: sma­żo­ny w nie­wiel­kiej ilo­ści tłu­szczu, bez pa­nier­ki

 (1.2) przen. żart. bez ma­ki­ja­żu

 (1.3) przen. żart. bez ubra­nia

Wiktionary

Sauté ( sa­u­ter „ska­kać”) – me­to­da przy­rzą­dza­nia po­traw po­le­ga­ją­ca na sma­że­niu w małej ilo­ści sil­nie roz­grza­ne­go tłu­szczu.

Jest to rów­nież me­to­da sma­że­nia mięsa, ryb, wą­tro­by bez żad­nej pa­nier­ki, tylko przy­pra­wio­nych solą, pie­przem lub zio­ła­mi, tzw. sma­że­nie w sosie włas­nym.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­wi­nien spró­bo­wać jej pi­kant­nej wie­przo­wi­ny sauté z ma­ry­no­wa­ną ka­pu­stą.

 (1.2) Pie­lę­gniar­ki sauté są naj­bar­dziej po­cią­ga­ją­ce.

 (1.3) Ryza pa­pie­ru, którą wrę­czył mi gość, za­sko­czy­ła mnie bar­dziej, niż jego zdzi­wił widok mo­je­go ciała sauté. Mimo to wzię­łam pa­ku­nek w ręce, a on po­kle­pał mnie po po­ślad­kach i mru­knął: – Takie dup­sko to ro­zu­miem!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɔˈtɛ, AS: sote

Wiktionary


savannah

[czy­taj: sa­wa­na] mia­sto w USA


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sa­van­nah – rzeka w USA
  • Sa­van­nah – mia­sto w sta­nie Ge­or­gia, w hrab­stwie Chat­ham
  • Sa­van­nah – mia­sto w sta­nie Mis­so­u­ri, w hrab­stwie An­drew
  • Sa­van­nah – mia­sto w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie Wayne
  • Sa­van­nah – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie Wayne
  • Sa­van­nah – wieś w sta­nie Ohio, w hrab­stwie Ash­land
  • Sa­van­nah – mia­sto w sta­nie Ten­nes­see, w hrab­stwie Har­din
  • Sa­van­nah – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Tek­sas, w hrab­stwie Den­ton
  • Sa­van­nah (ang. Sa­van­nah Towns­hip) – gmina w sta­nie Min­ne­so­ta, w hrab­stwie Bec­ker
  • Sa­van­nah (ang. Sa­van­nah Towns­hip) – gmina w sta­nie Ne­bra­ska, w hrab­stwie But­ler
  • Sa­van­nah (ang. Sa­van­nah Town) – gmina w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie Wayne
  • Sa­van­nah (ang. Sa­van­nah Towns­hip) – gmina w sta­nie Ka­ro­li­na Pół­noc­na, w hrab­stwie Jack­son

Wikipedia


savasana

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jedna z asan; pod­sta­wo­wa po­zy­cja le­żą­ca

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pozycja trupa, pozycja nieboszczyka, trup

Wiktionary


savoir-vivre

[czy­taj: sawŁAR-WIWR]
1. za­sa­dy kul­tu­ral­ne­go i umie­jęt­ne­go za­cho­wa­nia się w to­wa­rzy­stwie;
2. zna­jo­mość tych zasad, form


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) za­sa­dy po­praw­ne­go za­cho­wa­nia

Wiktionary

Za­su­ge­ro­wa­no, aby "Kur­tu­az­ja"

Sa­vo­ir-vivre ( sa­vo­ir – wie­dzieć, vivre – żyć; „zna­jo­mość życia”) – ogła­da, dobre ma­nie­ry, "bon-ton", kon­we­nans to­wa­rzy­ski, zna­jo­mość obo­wią­zu­ją­cych zwy­cza­jów, form to­wa­rzy­skich i reguł grzecz­no­ści funk­cjo­nu­ją­cych w danej gru­pie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie­za­leż­nie od tego, czy jest to pilot, który szczę­śli­wie wy­lą­do­wał, czy ku­charz, który wspa­nia­le nas ugo­ścił. Szcze­re i go­rą­ce brawa za­wsze są z per­spek­ty­wy sa­vo­ir-vivre za­cho­wa­niem po­żą­da­nym.

Wiktionary


sawa

1. wieś w Pol­sce;
2. do­pływ Du­na­ju;
3. rzeka w Pol­sce, do­pływ Wi­sło­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka w po­łud­nio­wej Eu­ro­pie, prawy do­pływ Du­na­ju;

 (1.2) geogr. rzeka w po­łud­nio­wej Pol­sce, do­pływ Wi­sło­ka;

 (1.3) geogr. wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w gmi­nie Ra­cie­cho­wi­ce;

 (1.4) folk. le­gen­dar­na za­ło­ży­ciel­ka War­sza­wy (wraz z War­sem)

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (2.1) imię|pol­ski|m.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sawa – po­stać ko­bie­ca z le­gen­dy o za­ło­że­niu War­sza­wy
  • Sawa – no­wo­grec­ka forma imie­nia mę­skie­go po­cho­dze­nia ara­mej­skie­go, wy­stę­pu­ją­ca na ob­sza­rze chrze­ści­jań­stwa pra­wo­sław­ne­go
  • Sawa – wieś w Pol­sce, w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. my­śle­nic­kim, w gmi­nie Ra­cie­cho­wi­ce
  • Sawa – wieś w Buł­ga­rii, w ob­wo­dzie Warna, w gmi­nie Dył­go­poł
  • Sawa – obóz w Ery­trei
  • Sawa – rzeka w po­łud­nio­wej Eu­ro­pie, do­pływ Du­na­ju
  • Sawa – rzeka w Pol­sce, w woj. pod­kar­pac­kim, do­pływ Wi­sło­ka
  • Sawa – jeden z sied­miu apo­sto­łów Buł­ga­rii
  • Sawa – zwierzch­nik (me­tro­po­li­ta) Pol­skie­go Au­to­ke­fa­licz­ne­go Ko­ścio­ła Pra­wo­sław­ne­go
  • świę­ty Sawa – naj­waż­niej­szy świę­ty Serb­skie­go Ko­ścio­ła Pra­wo­sław­ne­go
  • Ma­rian Sawa – kom­po­zy­tor
  • Józef Sawa Ca­liń­ski – jeden z przy­wód­ców kon­fe­de­ra­cji bar­skiej

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Posawie n.

 przym. sawski, posawski

Wiktionary


sawanka

ro­dzaj pta­ków śpie­wa­ją­cych


SJP.pl


sawanna

zbio­ro­wi­sko ro­ślin cha­rak­te­ry­stycz­ne dla ob­sza­rów mię­dzyz­wrot­ni­ko­wych o su­chym kli­ma­cie, skła­da­ją­ce się prze­de wszyst­kim z wy­so­kich traw oraz rzad­ko wy­stę­pu­ją­cych drzew i krze­wów; ob­szar o ta­kiej ro­ślin­no­ści


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geogr. forma zbio­ro­wi­ska ro­ślin­no­ści tra­wia­stej z z rzad­ka ros­ną­cy­mi drze­wa­mi i krze­wa­mi;

Wiktionary

Sa­wan­na – for­ma­cja tra­wia­sta stre­fy mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej o kli­ma­cie go­rą­cym, z wy­raź­nie zaz­na­czo­ny­mi 3 po­ra­mi roku, tj. de­szczo­wą (ze śred­nią tem­pe­ra­tu­rą 18–24 °C) oraz dwie­ma po­ra­mi su­chy­mi: chłod­ną (śred­nio 14–20 °C) i go­rą­cą (26–30 °C, nie­kie­dy nawet do 45 °C). Sa­wan­ny by­wa­ją wy­ko­rzy­sty­wa­ne jako na­tu­ral­ne pa­stwi­ska. Fauna za­miesz­ku­ją­ca tę for­ma­cję to głów­nie ro­śli­no­żer­cy ży­ją­cy w bar­dzo licz­nych sta­dach.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) No­so­roż­ce i an­ty­lo­py za­miesz­ku­ją sa­wan­ny Afry­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sawannik mzw.

 przym. sawannowy

Wiktionary


sawannowy

przy­miot­nik od: sa­wan­na


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z sa­wan­ną, po­cho­dzą­cy z te­re­nów sa­wan­ny

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) wła­ści­wy dla sa­wan­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ścież­ką przem­knął sa­wan­no­wy gu­ziec.

 (2.1) W miej­scu, gdzie za­ło­ży­li­śmy obóz, pa­no­wał kli­mat sa­wan­no­wy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sawanna ż., sawannik mzw.

Wiktionary


sawant

osoba o wy­jąt­ko­wych zdol­no­ściach lub wie­dzy w jed­nej dzie­dzi­nie, czę­sto z za­bu­rze­nia­mi roz­wo­ju umy­sło­we­go, ta­ki­mi jak au­tyzm


SJP.pl


sawantka

prze­sta­rza­le o eru­dyt­ce, po­pi­su­ją­cej się swoją wie­dzą


SJP.pl


sawczuk

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Borys Saw­czuk
  • Józef Saw­czuk
  • Ka­je­tan Saw­czuk
  • Ka­ta­rzy­na Saw­czuk
  • Mie­czy­sław Saw­czuk
  • Olha Saw­czuk
  • Petro Saw­czuk
  • Piotr Saw­czuk
  • Ty­mo­te­usz (Saw­czuk)
  • Wie­sław Saw­czuk
  • Wło­dzi­mierz Saw­czuk

Wikipedia


sawczynka

saw­czyn­ka pia­sko­wa - ga­tu­nek błon­ków­ki z ro­dzi­ny zło­to­lit­ko­wa­tych


SJP.pl


sawice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sa­wi­ce-Bro­ni­sze
  • Sa­wi­ce-Dwór
  • Sa­wi­ce-Wieś

Wikipedia


sawicki

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Sa­wic­ki (1887–1968) – du­chow­ny
  • Adolf Sa­wic­ki (1897–1940) – po­li­tyk
  • Ana­tol Sa­wic­ki (1897–1948) – pod­puł­kow­nik
  • An­drzej Sa­wic­ki (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • Bog­dan Sa­wic­ki (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • Bro­ni­sław Sa­wic­ki (1860–1931) – chi­rurg
  • Ed­ward Sa­wic­ki (1833–1924) – chi­rurg
  • Fe­liks Sa­wic­ki (1914–1981) – pol­ski du­chow­ny ka­to­lic­ki, wie­lo­let­ni pro­boszcz w Mal­bor­ku
  • Fe­liks Sa­wic­ki (1928–1979) – sta­ty­styk me­dycz­ny
  • Grze­gorz Sa­wic­ki (ur. 1960) – pol­ski sa­mo­rzą­do­wiec i me­ne­dżer
  • Gu­staw Sa­wic­ki (1893–1981) – po­li­cjant
  • He­lio­dor Sa­wic­ki (1943–2018) – du­chow­ny ka­to­lic­ki

Wikipedia


sawicz

naz­wi­sko


SJP.pl


sawin

ja­ło­wiec sa­wi­na - ga­tu­nek krze­wu igla­ste­go z ro­dzi­ny cy­pry­so­wa­tych; ja­ło­wiec sa­biń­ski


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sawin – imię
  • Sawin – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. chełm­skim, w gmi­nie Sawin
  • Sawin – gmina wiej­ska
  • Sawin – dawna gro­ma­da w pow. chełm­skim
  • Sawin – wieś w Buł­ga­rii, w ob­wo­dzie Raz­grad, w gmi­nie Ku­brat
  • Sawin (Ti­chow) (Sawa Ti­chow, ur. 1945) – du­chow­ny Ro­syj­skiej Cerk­wi Sta­ro­pra­wo­sław­nej

Wikipedia


sawina

ja­ło­wiec sa­wi­na - ga­tu­nek krze­wu igla­ste­go z ro­dzi­ny cy­pry­so­wa­tych; ja­ło­wiec sa­biń­ski


SJP.pl


sawinostwo

Sawin z żoną; Sa­wi­no­wie


SJP.pl


sawinowie

Sawin z żoną; Sa­wi­no­stwo


SJP.pl


sawinowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Sa­wi­na lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


sawiński

zwią­za­ny z Sa­wi­nem


SJP.pl


sawka

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej (Ję­drzej, An­drij) Sawka − ru­siń­ski zbój­nik i chłop­ski pow­sta­niec
  • Hen­ryk Sawka − pol­ski ry­sow­nik, sa­ty­ryk i ilu­stra­tor
  • Jan Sawka − pol­ski gra­fik, ry­sow­nik, ma­larz, ar­chi­tekt
  • − ukra­iń­ski wło­ścia­nin, poseł do Sejmu Usta­wo­daw­cze­go
  • Ka­ro­li­na Sawka − pol­ska ak­tor­ka dzie­cię­ca
  • Mar­ja­na Sawka − ukra­iń­ska po­et­ka
  • My­chaj­ło Sawka − ukra­iń­ski pił­karz i tre­ner pił­kar­ski
  • Ostap Sawka − ukra­iń­ski pił­karz
  • Sawka – potok, do­pływ Stra­dom­ki
  • Savka
  • Savka Dabčević-Kučar

Wikipedia


sawonia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. kra­i­na hi­sto­rycz­na w Fin­lan­dii;

Wiktionary

Na tę stro­nę wska­zu­je z „Savo”. Zo­bacz też: Savo – wyspa.

Sa­wo­nia ( Savo, także Sa­vo­nia; Sa­vo­lax) – fiń­ska pro­win­cja hi­sto­rycz­na, zwy­kle dzie­lo­na na Sa­wo­nię Po­łud­nio­wą, z głów­nym oś­rod­kiem w Mik­ke­li oraz Sa­wo­nię Pół­noc­ną z cen­trum w Ku­o­pio. Re­gion ce­chu­je duża odręb­ność zwy­cza­jów, włas­ne tra­dy­cje, a także sil­nie za­ko­rze­nio­ny dia­lekt.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. sawoński

Wiktionary


sawrymowicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Eu­ge­niusz Sa­wry­mo­wicz – pol­ski hi­sto­ryk li­te­ra­tu­ry
  • Ma­te­usz Sa­wry­mo­wicz – pol­ski pły­wak

Wikipedia


sawski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Sawą, do­ty­czą­cy Sawy (do­pły­wu Du­na­ju)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dla za­tar­cia nazw hi­sto­rycz­nych ba­no­wi­nom na­da­no nazwy ge­o­gra­ficz­ne, prze­waż­nie od pły­ną­cych tam rzek: du­naj­ska, saw­ska, driń­ska, draw­ska, war­dar­ska itp.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sawa ż., Posawie n.

 przym. posawski

Wiktionary


sawuła

naz­wi­sko


SJP.pl


sawyer

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ro­bert J. Sa­wy­er – ame­ry­kań­ski pi­sarz scien­ce fic­tion
  • Tom Sa­wy­er – ty­tu­ło­wy bo­ha­ter po­wie­ści Marka Twa­i­na Przy­go­dy Tomka Sa­wy­e­ra
  • James „Sa­wy­er” Ford – po­stać z ame­ry­kań­skie­go se­ria­lu Za­gu­bie­ni
  • Sa­wy­er – mia­sto w sta­nie Kan­sas, w hrab­stwie Pratt
  • Sa­wy­er – mia­sto w sta­nie Da­ko­ta Pół­noc­na, w hrab­stwie Ward
  • Sa­wy­er – miej­sco­wość w sta­nie Okla­ho­ma, w hrab­stwie Choc­taw
  • Sa­wy­er (ang. Sa­wy­er Towns­hip) – gmina w sta­nie Da­ko­ta Pół­noc­na, w hrab­stwie Ward
  • hrab­stwo Sa­wy­er (ang. Sa­wy­er Co­un­ty) – w sta­nie Wi­scon­sin
  • (2917) Sa­wy­er Hogg – pla­ne­to­i­da

Wikipedia


sax

Sax – gmina w Hisz­pa­nii, w pro­win­cji Ali­can­te, we wspól­no­cie au­to­no­micz­nej Wa­len­cja, o po­wierzch­ni 63,48 km². W 2011 roku li­czy­ła 10 069 miesz­kań­ców.

Wikipedia


saxhorn

dęty mu­zycz­ny in­stru­ment bla­sza­ny; saks­horn


SJP.pl


saxo

model sa­mo­cho­du marki Citroën


SJP.pl


say

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Say – mia­sto w Ni­grze
  • Say – rzeka w Tur­cji
  • Say (sin­gel Johna Ma­y­e­ra)
  • Say (All I Need) – utwór OneRepublic
  • Jean-Bap­ti­ste Say
  • Tho­mas Say

Wikipedia


sayonara

[czy­taj: sa­jo­na­ra] z ja­poń­skie­go: do wi­dze­nia, że­gnaj; sa­jo­na­ra


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sa­y­o­na­ra – dwu­dzie­sty siód­my album nie­miec­kiej grupy mu­zycz­nej Die Flip­pers
  • Sa­y­o­na­ra – ame­ry­kań­ski film z 1957 roku w re­ży­se­rii Jos­hui Lo­ga­na
  • Sa­y­o­na­ra – sy­no­nim ro­dza­ju ryb oko­nioksz­tałt­nych z ro­dzi­ny strzę­pie­lo­wa­tych

Wikipedia


saz

in­stru­ment stru­no­wy szar­pa­ny, po­pu­lar­ny w Azji Za­chod­niej i na Bał­ka­nach


SJP.pl

Saz (z per­skie­go ساز "sāz" - "in­stru­ment mu­zycz­ny") – in­stru­ment stru­no­wy szar­pa­ny. Po­pu­lar­ny na te­re­nie Iranu, Azer­bej­dża­nu, Ar­me­nii, Tur­cji, Kur­dy­sta­nu i kra­jów bał­kań­skich.

Saz kształ­tem przy­po­mi­na lut­nię o bar­dzo dłu­gim gry­fie, dla­te­go cza­sa­mi na­zy­wa­na jest lut­nią długo-szyj­ko­wą.

Wikipedia


sazan

dzika forma kar­pia


SJP.pl

Sazan (alb. "Sa­za­ni", wł. "Sas­se­no") – nie­wiel­ka wyspa o stra­te­gicz­nym po­ło­że­niu u wej­ścia do Za­to­ki Vlora, na­le­ży do Al­ba­nii. Zaj­mu­je po­wierzch­nię 5 km², a za­miesz­ku­je ją około 50 osób.

Wikipedia


sazawa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka w Cze­chach, prawy do­pływ Weł­ta­wy;

Wiktionary

Sa­za­wa (cz., niem. "Sasau" lub "Sa­za­wa") – rzeka o dłu­go­ści 218 km w Cze­chach, w kra­jach Wy­so­czy­na i środ­ko­wo­cze­skim, prawy do­pływ Weł­ta­wy.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Posazawie n.

 przym. sazawski, posazawski

Wiktionary


sazir

[czy­taj: saz-ir] w sztu­ce is­la­mu: za­da­szo­na bal­da­chi­mem, wy­ście­ła­na ko­bier­ca­mi plat­for­ma, na któ­rej sia­dał wład­ca


SJP.pl


sał

jeden z czte­rech (sał, ber, jon, rosz) pier­wot­nych ele­men­tów lek­sy­kal­nych w dok­try­nie Ni­ko­ła­ja Marra; sal


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­drol. rzeka w po­łud­nio­wej Rosji w Kał­mu­cji, lewy do­pływ Donu;

Wiktionary

Sał (ros. "Caл") – rzeka w po­łud­nio­wej Rosji w Kał­mu­cji, lewy do­pływ Donu o dłu­go­ści 798 km. Źró­dła znaj­du­ją się na wy­ży­nie Jer­gie­ni, do Donu wpada w oko­li­cach mia­sta Sie­mi­ka­ra­korsk. Okre­so­wo wy­sy­cha.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. salski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Dżurak-Sał (w górnym biegu)

Wiktionary


sałaciarz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pejor. gwara. miej­ska tak­sów­karz

 (1.2) daw. pejor. gwara. miej­ska do­roż­karz

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sałatka ż.

Wiktionary


sałaciński

naz­wi­sko


SJP.pl


sałacki

naz­wi­sko


SJP.pl


sałaka

skar­la­ły śledź bał­tyc­ki


SJP.pl

Sa­ła­ka, śledź bał­tyc­ki ("Clu­pea ha­ren­gus mem­bras") – bał­tyc­ki pod­ga­tu­nek śle­dzia at­lan­tyc­kie­go. Po­ła­wia­ny go­spo­dar­czo.

Wikipedia


sałamacha

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) reg-pl|Kresy po­łud­nio­we. gw-pl|Dro­ho­bycz. mie­sza­ni­na

 (1.2) reg-pl|Kresy po­łud­nio­we. pejor. gęsta zupa

Wiktionary


sałanty

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Lit­wie, w okrę­gu kłaj­pedz­kim;

Wiktionary

Sa­łan­ty (lit. "Sa­lan­tai") – mia­sto na Lit­wie, na hi­sto­rycz­nej Żmu­dzi, po­ło­żo­ne w okrę­gu kłaj­pedz­kim, 31 km od Kre­tyn­gi.

Miej­sco­wość wzmian­ko­wa­na w XVI w. Na­le­ża­ła m.in. do Woj­nów, Gór­skich i Ogiń­skich. Prawa miej­skie nadał w 1746 król Pol­ski Au­gust III Sas.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) ko­lo­ka­cje miej­sco­wość|D=Sa­łant|Ms=Sa­łan­tach.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. sałancki

Wiktionary


sałasz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. gór­ska hala bę­dą­ca pa­stwi­skiem

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. gór­ska szopa dla owiec

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Dwie są­sied­nie góry w Pa­śmie Ło­so­siń­skim Be­ski­du Wy­spo­we­go, róż­ni­ca wznie­sień wy­no­si ok. 41 me­trów, wza­jem­na od­le­głość ok. 1200 me­trów:
    • Sa­łasz, Sa­łasz Wschod­ni, Sa­łasz Wiel­ki – góra na gra­ni­cy mię­dzy wsia­mi Żmią­ca i Mor­dar­ka,
    • Sa­łasz Mały, Sa­łasz Za­chod­ni – góra na gra­ni­cy mię­dzy wsia­mi Ja­worz­na i Mor­dar­ka.
  • Sa­łasz – nazwa ta cza­sem sto­so­wa­na jest rów­nież – w lo­kal­nym (dla Be­ski­du Wy­spo­we­go) na­zew­nict­wie po­tocz­nym, oraz na niek­tó­rych ma­pach – na okre­śle­nie tej czę­ści pasma, w skład któ­rej wcho­dzą (łącz­nie...
  • Sa­łasz – gwa­ro­we okre­śle­nie sza­ła­su (za­rów­no bu­dyn­ku jak i go­spo­dar­stwa pa­ster­skie­go) u gó­ra­li.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. sałasznik mos., sałaśniok mrz.

Wiktionary


sałasznik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. wła­ści­ciel sa­ła­szu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sałasz mrz., sałaśniok mrz.

Wiktionary


sałata

1. ro­śli­na z ro­dzi­ny zło­żo­nych o li­ściach zwi­nię­tych w luźne głów­ki, niek­tó­re od­mia­ny upra­wia­ne jako ja­dal­ne
2. po­tocz­nie o pie­nią­dzach, go­tów­ce; ma­mo­na, ka­sio­ra, kasa, zie­lo­ne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny astro­wa­tych (nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Lac­tu­ca|L.|ref=tak.), wiele ga­tun­ków ja­dal­nych;

 (1.2) wa­rzy­wo li­ścia­ste, spo­ży­wa­ne zwy­kle na su­ro­wo

 (1.3) gw-pl|Bia­ły­stok. tak­sów­ka

 (1.4) slang. pie­nią­dze, zwła­szcza do­la­ry

 (1.5) środ. film. taśma fil­mo­wa za­plą­ta­na w ka­me­rze lub pro­jek­to­rze

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (2.1) daw. gw-pl|War­sza­wa. do­roż­karz

Wiktionary

Sa­ła­ta ("Lac­tu­ca" L.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny astro­wa­tych ("Aste­ra­ce­ae"). Obej­mu­je w za­leż­no­ści od uję­cia ok. 60 lub ponad 100 ga­tun­ków. Ro­śli­ny te są sze­ro­ko roz­prze­strze­nio­ne na pół­ku­li pół­noc­nej oraz w Afry­ce na pół­ku­li po­łud­nio­wej. W Pol­sce ro­dzaj re­pre­zen­to­wa­ny jest przez ro­śli­ny upra­wia­ne lub in­tro­du­ko­wa­ne.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sa­ła­ta na­le­ży do ro­dzi­ny astro­wa­tych.

 (1.2) Sa­ła­tę do­kład­nie wy­płu­kać, osu­szyć i por­wać pal­ca­mi na małe ka­wał­ki.

 (1.4) Jak skoń­czysz tę ro­bo­tę, do­sta­niesz sa­ła­tę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: saˈwata, AS: sau̯ata

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sałatka ż.

 przym. sałatowy, sałatkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.4) forsa, hajs, szmal

 (2.1) gw. Warszawa sałaciarz

Wiktionary


sałateczka

zdrob­nie­nie od: sa­łat­ka


SJP.pl


sałatka

1. po­tra­wa z drob­no po­kro­jo­nych wa­rzyw, owo­ców, mięs, ryb, jajek itp., ser­wo­wa­na na zimno lub na cie­pło;
2. nie­wiel­ka sa­ła­ta - ro­śli­na wa­rzyw­na o ja­dal­nych li­ściach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: sa­ła­ta

 (1.2) kulin. po­tra­wa po­da­wa­na na zimno, z zaz­wy­czaj drob­no po­kro­jo­nych skład­ni­ków, głów­nie wa­rzyw (ugo­to­wa­nych lub su­ro­wych), owo­ców, jaj, ryb itp.;

Wiktionary

Sa­łat­ka – po­tra­wa spo­rzą­dza­na z po­kro­jo­nych wa­rzyw, czę­sto z do­dat­kiem in­nych skład­ni­ków, także pod­da­nych uprzed­nio obrób­ce ciepl­nej, oraz przy­praw, z do­dat­kiem sosu na bazie ma­jo­ne­zu, oliwy, śmie­ta­ny czy spe­cjal­nych sosów ("dres­sin­gów").

Sa­łat­ka ja­rzy­no­wa z ugo­to­wa­nych wa­rzyw i jaj z do­dat­kiem ogór­ka ki­szo­ne­go, grosz­ku zie­lo­ne­go i ma­jo­ne­zu na Gór­nym Ślą­sku jest znana pod nazwą sza­łot.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W ogród­ku wzesz­ła nam już sa­łat­ka i mar­chew­ka.

 (1.2) Cio­cia po­da­ła na stół trzy sa­łat­ki.

 (1.2) Heniu, po­krój wa­rzy­wa na sa­łat­kę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: saˈwatka, AS: sau̯atka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sałata ż., sałatnica ż., sałatnik m., sałaciarz m.

 przym. sałatkowy, sałatowy

Wiktionary


sałatkarnia

punkt ga­stro­no­micz­ny, w któ­rym jako pod­sta­wo­we danie sprze­da­je się sa­łat­ki; bar sa­łat­ko­wy


SJP.pl


sałatkowy

1. taki, który do­ty­czy sa­łat­ki;
2. taki, który na­da­je się na sa­łat­kę; sa­ła­to­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przez­na­czo­ny na sa­łat­kę; uży­wa­ny, do­da­wa­ny do sa­ła­tek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wi­ne­gret jest sosem sa­łat­ko­wym przy­go­to­wa­nym z oliwy i octu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsawatˈkɔvɨ, AS: sau̯atkovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sałatka, sałata

Wiktionary


sałatowy

1. taki, który do­ty­czy sa­ła­ty;
2. taki, który na­da­je się na sa­łat­kę; sa­łat­ko­wy


SJP.pl


sałaśniok

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. ro­dzaj ziem­nia­ka otrzy­my­wa­ne­go przez chło­pów za od­da­wa­nie sa­ła­szów pod za­le­sie­nie w XIX wieku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sałasz mrz., sałasznik mos.

Wiktionary


sałek

naz­wi­sko


SJP.pl


sałkowice

Sał­ko­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie el­blą­skim, w gmi­nie Pa­słęk.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa el­blą­skie­go.

Wikipedia


sałuda

naz­wi­sko


SJP.pl


sań

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rzad. zbio­ro­wi­sko, rząd, sznur sań

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. zob. sanie.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) […] Mło­dzież, dzień koń­cząc we­so­ło spę­dzo­ny, • Ty­siącz­ną sanią szli­fu­je ulice.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sãɲ, AS: sãń

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sanny ż., sanie, sanna, sankada, sanki, sankarz, saneczkarz, saneczkarka, saneczkarstwo

 przym. sanny

Wiktionary


sański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Sanem, do­ty­czą­cy Sanu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. San mrz.

 przym. nadsański

Wiktionary


sb

sym­bol an­ty­mo­nu, pier­wiast­ka che­micz­ne­go


SJP.pl

skró­to­wiec w funk­cji rze­czow­ni­ka ro­dza­ju ni­ja­kie­go

 (1.1) = służ­ba bez­pie­czeń­stwa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W sta­nie wo­jen­nym dom Top­czew­skich był kil­ka­krot­nie prze­szu­ki­wa­ny przez funk­cjo­na­riu­szy SB i mi­li­cji, któ­rzy rek­wi­ro­wa­li wy­daw­nict­wa be­zde­bi­to­we, pisma związ­ko­we, a nawet pry­wat­ną ma­szy­nę do pi­sa­nia.

 (1.1) Przez lata ukry­wał swoją współ­pra­cę z SB.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɛz‿ˈbɛ, AS: ez‿be

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. esbek m., esbecja ż., esbeczka ż.

 przym. esbecki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bezpieka

Wiktionary


sbl

skró­to­wiec, rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) = kolej. sa­mo­czyn­na blo­ka­da li­nio­wa;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɛz‿bɛ‿ˈːl, AS: ez‿b•‿el

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wieloodstępowa blokada liniowa

Wiktionary


sbm

skró­to­wiec

 (1.1) = spół­dziel­nia bu­dow­la­no-miesz­ka­nio­wa

Wiktionary


sbp

skrót od: Sto­wa­rzy­sze­nie Bi­blio­te­ka­rzy Pol­skich


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ci­śnie­nie skur­czo­we
  • spon­ta­nicz­ne bak­te­ryj­ne za­pa­le­nie otrzew­nej
  • Sto­wa­rzy­sze­nie Bi­blio­te­ka­rzy Pol­skich

Wikipedia


sbu

skró­to­wiec, rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) = polit. adm. Służ­ba Bez­pie­czeń­stwa Ukra­i­ny;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Służ­ba Bez­pie­czeń­stwa Ukra­i­ny
  • Stan­dard Build Unit – jed­nost­ka czasu kom­pi­la­cji pa­kie­tu bi­nu­tils uży­wa­na w po­dręcz­ni­ku Linux From Scratch
  • stra­te­gicz­na jed­nost­ka biz­ne­so­wa (SJB, ang. stra­te­gic bu­si­ness unit)

Wikipedia


sc

sym­bol skan­du, pier­wiast­ka che­micz­ne­go


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sc – sym­bol che­micz­ny skan­du
  • sc (ang. sim­ple cubic) – układ kry­sta­lo­gra­ficz­ny re­gu­lar­ny pry­mi­tyw­ny (pro­sty)
  • sc. (łac. sci­li­cet) – to zna­czy, to jest, mia­no­wi­cie
  • sc – Sc (dwuz­nak)
  • Sc – sym­bol żyłki sub­ko­stal­nej w sy­ste­mie Com­stoc­ka-Ne­ed­ha­ma
  • Służ­ba Celna
  • SC – kod przy­pi­sa­ny Se­sze­lom we­dług stan­dar­du ISO 3166-1 alfa-2
  • SC (mo­ne­ty) – oz­na­cze­nie monet rzym­skich
  • Star of Co­u­ra­ge – au­stra­lij­skie odz­na­cze­nie cy­wil­ne
  • SC – (ang. stem cells) ko­mór­ki ma­cie­rzy­ste
  • spół­ka cy­wil­na – ro­dzaj umowy cy­wil­no­praw­nej
  • sub cutem – (łac.) za­strzyk pod­skór­ny

Wikipedia


sc.

skrót od:
1. sculp­sit (z ła­ci­ny: wyrył, wy­rzeź­bił - wyraz umie­szczo­ny na szty­chach, drze­wo­ry­tach itp. przed naz­wi­skiem au­to­ra); sculps.;
2. sci­li­cet (z ła­ci­ny: mia­no­wi­cie); scil.


SJP.pl


scab

[czy­taj: skeb] w Sta­nach Zjed­no­czo­nych i Wiel­kiej Bry­ta­nii: ła­mi­strajk


SJP.pl


scalaczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od sca­lak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. scalak m.

Wiktionary


scalak

po­spo­li­cie: układ sca­lo­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. układ sca­lo­ny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈst͡salak, AS: scalak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. scalenie n., scalanie n.

:: zdrobn. scalaczek m.

 czas. scalić, scalać

 przym. scaleniowy

Wiktionary


scalanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|sca­lać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. scalać ndk.

 przym. cały

 rzecz. scalak mrz.

Wiktionary


scalać

łą­czyć w jedną ca­łość


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) łą­czyć kilka ele­men­tów w jedną ca­łość

Wiktionary

Powiązane:

 przym. cały

 rzecz. scalak mrz., scalanie n.

Wiktionary


scaling

[czy­taj: ska­ling] usu­wa­nie ka­mie­nia na­zęb­ne­go; ska­ling, scal­ling


SJP.pl

Sca­ling – wieś w An­glii, w hrab­stwie ce­re­mo­nial­nym North Yorks­hi­re, w dy­stryk­cie (uni­ta­ry aut­ho­ri­ty) Red­car and Cle­ve­land. Leży 64 km na pół­noc od mia­sta York i 337 km na pół­noc od Lon­dy­nu.

Wikipedia


scalić

1. po­łą­czyć po­szcze­gól­ne ele­men­ty w ca­łość;
2. za­cie­śnić więzi łą­czą­ce kogoś z kimś lub z czymś


SJP.pl


scalling

[czy­taj: ska­ling] usu­wa­nie ka­mie­nia na­zęb­ne­go; ska­ling, sca­ling


SJP.pl


scalony

1. po­łą­czyć po­szcze­gól­ne ele­men­ty w ca­łość;
2. za­cie­śnić więzi łą­czą­ce kogoś z kimś lub z czymś


SJP.pl


scalper

[czy­taj: skal­per] osoba ku­pu­ją­ca jakiś pro­dukt w celu ods­prze­da­ży z zy­skiem; skal­per


SJP.pl


scalperka

[czy­taj: skal­per­ka] ko­bie­ta ku­pu­ją­ca jakiś pro­dukt w celu ods­prze­da­ży z zy­skiem; skal­per­ka


SJP.pl


scam

[czy­taj: skam] śro­do­wi­sko­wo: oszu­stwo in­ter­ne­to­we


SJP.pl


scammer

[czy­taj: ska­mer] oszust, na­cią­gacz in­ter­ne­to­wy


SJP.pl


scammerka

[czy­taj: ska­mer­ka] oszust­ka, na­cią­gacz­ka in­ter­ne­to­wa


SJP.pl


scamować

[czy­taj: ska­mo­wać] śro­do­wi­sko­wo: oszu­ki­wać, na­cią­gać


SJP.pl


scamowy

→ scam [czy­taj: ska­mo­wy]


SJP.pl


scancelować

[czy­taj: skan­se­lo­wać] pu­blicz­nie po­tę­pić i za­cząć izo­lo­wać osobę, or­ga­ni­za­cję lub markę za kon­tro­wer­syj­ne za­cho­wa­nia lub wy­po­wie­dzi, zwła­szcza w in­ter­ne­cie, po­przez zbio­ro­wy boj­kot i wy­co­fa­nie wspar­cia


SJP.pl


scania

[czy­taj: skań­ja] marka sa­mo­cho­dów i firma


SJP.pl

Sca­nia Ak­tie­bo­lag ("Sca­nia AB") – szwedz­kie przed­się­bior­stwo pro­du­ku­ją­ce sa­mo­cho­dy cię­ża­ro­we, cią­gni­ki sio­dło­we, au­to­bu­sy oraz sil­ni­ki wy­so­ko­pręż­ne dla po­ja­zdów cię­ża­ro­wych, mor­skich oraz róż­nych za­sto­so­wań prze­my­sło­wych, za­ło­żo­ne w 1891 roku w Malmö.

Nazwa "Sca­nia" po­cho­dzi od kra­i­ny Ska­nia w Szwe­cji.

Wikipedia


scanner

→ ska­ner [czy­taj: ska­ner]


SJP.pl


scanning

→ ska­no­wa­nie [czy­taj: ska­ning]


SJP.pl


scappino

[czy­taj: ska­pi­no] imię po­sta­ci cha­rak­te­ry­stycz­nej dla com­me­dii dell'arte, tchórz­li­wy i chy­try sługa


SJP.pl


scaramuccia

[czy­taj: ska­ra­mucz­ja] imię po­sta­ci cha­rak­te­ry­stycz­nej dla com­me­dii dell'arte, żoł­nierz sa­mo­chwał pysz­nią­cy się rze­ko­my­mi suk­ce­sa­mi w walce i w mi­ło­ści


SJP.pl

Sca­ra­muc­cia (wł. „po­tycz­ka, sprzecz­ka”), Sca­ra­muz­zo, fr. Sca­ra­mo­u­che – po­stać ko­micz­na Com­me­dia dell’arte, przed­sta­wia­ją­ca po­cho­dzą­ce­go z Ne­a­po­lu żoł­nie­rza-sa­mo­chwa­łę.

Sca­ra­muc­cia po­ja­wił się w sztu­kach com­me­dia dell’arte około roku 1680, za­stę­pu­jąc po­stać Ka­pi­ta­na. Wy­stę­po­wał w czar­nym ko­stiu­mie hisz­pań­skie­go wo­ja­ka.

Wikipedia


scareware

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) in­form. fał­szy­we opro­gra­mo­wa­nie uda­ją­ce an­ty­wi­rus, które ba­zu­jąc na stra­chu, wy­łu­dza pie­nią­dze fał­szy­wy­mi in­for­ma­cja­mi o wi­ru­sach kom­pu­te­ro­wych

Wiktionary


scarlatti

naz­wi­sko, m.in.: Ales­san­dro Scar­lat­ti (1660-1725), wło­ski kom­po­zy­tor


SJP.pl


scarlett

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Scar­lett – książ­ka Ale­xan­dry Ri­pley, kon­ty­nu­a­cja po­wie­ści Prze­mi­nę­ło z wia­trem
  • Scar­lett – ekra­ni­za­cja po­wyż­sze­go ut­wo­ru
  • Scar­lett – osada na Wy­spie Man
  • Scar­lett – album ze­spo­łu LemON
  • Scar­lett – sin­gel ze­spo­łu LemON
  • Scar­lett – album Doji Cat
  • Scar­lett – sin­gel ze­spo­łu In­di­ca
  • Scar­lett – utwór ze­spo­łu Clo­ster­kel­ler z jego al­bu­mu, Scar­let
  • Scar­lett Jo­hans­son – ak­tor­ka
  • Scar­lett O’Hara – fik­cyj­na po­stać w po­wie­ści Prze­mi­nę­ło z wia­trem

Wikipedia


scart

[czy­taj: skart] złą­cze słu­żą­ce do prze­sy­ła­nia sy­gna­łu ana­lo­go­we­go w ze­sta­wach audio-video; eu­ro­złą­cze


SJP.pl

SCART ( Syn­di­cat des Con­struc­te­urs d'Ap­pa­re­ils Radiorécepteurs et Téléviseurs), po­tocz­nie eu­ro­złą­cze – złą­cze słu­żą­ce do łą­cze­nia ele­men­tów ze­sta­wów AV (audio-video) oraz prze­sy­ła­nia sy­gna­łu ana­lo­go­we­go.

W złą­cze tego typu wy­po­sa­żo­nych jest wiele urzą­dzeń AV: od­bior­ni­ki te­le­wi­zyj­ne, odt­wa­rza­cze DVD, ma­gne­to­wi­dy, tu­ne­ry sa­te­li­tar­ne, de­ko­de­ry te­le­wiz­ji cy­fro­wej, kon­so­le do gier itp.

Wikipedia


scat

[czy­taj: skat] śpiew z uży­ciem sylab za­miast słów


SJP.pl

Scat ( scat sin­ging wym. sket) – dźwię­ko­na­śla­dow­czy spo­sób śpie­wa­nia, cha­rak­te­ry­zu­ją­cy wo­ka­li­sty­kę jaz­zo­wą, po­le­ga­ją­cy na na­śla­do­wa­niu od­gło­sów in­stru­men­tów oraz za­stą­pie­nia tek­stu ono­ma­to­pe­ja­mi sło­wo­po­dob­ny­mi.

Po­my­sły na ten styl pow­sta­ły je­szcze we wczes­nych po­cząt­kach XX wieku, kiedy to rozk­wi­tał jazz, a jego no­wo­or­le­ań­scy mu­zy­cy czę­sto ek­spe­ry­men­to­wa­li z dźwię­kiem.

Wikipedia


scałkować

do­ko­nać ma­te­ma­tycz­nej ope­ra­cji zwa­nej cał­ko­wa­niem


SJP.pl

cza­sow­nik do­ko­na­ny

 (1.1) mat. obli­czyć całkę

 (1.2) książk. po­łą­czyć w ca­łość; sca­lić, sko­ma­so­wać

Wiktionary

Wymowa:

IPA: st͡sawˈkɔvat͡ɕ, AS: scau̯kovać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. całkować ndk.

 rzecz. całka ż., całkowanie n., scałkowanie n.

 przym. całkowy, całkowalny, cały

 przysł. całkowicie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) scalić, skomasować

Wiktionary


scałować

ze­trzeć coś po­ca­łun­ka­mi


SJP.pl


scedowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|sce­do­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niescedowanie n.

 czas. scedować ndk.

Wiktionary


scedować

w pra­wie: prze­ka­zać np. ma­ją­tek


SJP.pl


scedzać

od­dzie­lać płyn od osadu zbie­ra­ją­ce­go się na dnie po­przez po­wol­ne prze­la­nie płynu do in­ne­go na­czy­nia; od­ce­dzać


SJP.pl


scedzić

od­dzie­lić płyn od osadu zbie­ra­ją­ce­go się na dnie po­przez po­wol­ne prze­la­nie płynu do in­ne­go na­czy­nia; od­ce­dzić


SJP.pl


scementować

1. spoić, sca­lić ce­men­tem;
2. po­łą­czyć ja­kichś ludzi, wzmoc­nić łą­czą­ce ich więzi, np. sce­men­to­wa­nie or­ga­ni­za­cji


SJP.pl


scementowywać

1. spa­jać, ze­spa­lać;
2. sce­men­to­wy­wać się - ule­gać ce­men­to­wa­niu


SJP.pl


scen.

skrót

 (1.1) = sce­na­riusz

 (1.2) = sce­na­rzy­sta

Wiktionary


scena

1. miej­sce gry ak­to­rów w te­a­trze, od­dzie­lo­ne od wi­dow­ni kur­ty­ną;
2. część ut­wo­ru dra­ma­tycz­ne­go;
3. teatr, dzia­łal­ność te­a­tral­na;
4. po­tocz­nie: awan­tu­ra, ostra wy­mia­na zdań


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) teatr. film. krót­ki frag­ment sztu­ki te­a­tral­nej lub filmu, do­ty­czą­cy okre­ślo­nej sy­tu­a­cji;

 (1.2) teatr. prze­strzeń w sali te­a­tral­nej przez­na­czo­na do wy­sta­wia­nia ut­wo­rów;

 (1.3) przen. pu­blicz­na awan­tu­ra, kłót­nia

 (1.4) przen. śro­do­wi­sko mu­zycz­ne, po­li­tycz­ne

Wiktionary

Scena – prze­strzeń (pod­wyż­sze­nie) w bu­dyn­ku te­a­tral­nym przez­na­czo­na do wy­sta­wia­nia ut­wo­rów, usy­tu­o­wa­na po­wy­żej wi­dow­ni i od­dzie­lo­na od niej kur­ty­ną, od­po­wied­nio wy­po­sa­żo­na pod wzglę­dem tech­nicz­nym, sta­no­wią­ca miej­sce gry ak­to­rów.

Część sceny wy­su­nię­ta przed kur­ty­nę nosi nazwę pro­sce­nium.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Re­ży­ser wy­ciął trzy sceny z dru­gie­go aktu.

 (1.2) Na sce­nie po­ja­wi­ło się dwóch ak­to­rów.

 (1.3) Bar­tek zro­bił Ha­li­nie scenę, aż się roz­pła­ka­ła.

 (1.4) Cie­ka­we rze­czy dzie­ją się na sce­nie po­li­tycz­nej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈst͡sɛ̃na, AS: scẽna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sceniczność ż., proscenium n., scenarzysta m., scenarzystka ż., scenariusz m.

:: zdrobn. scenka ż.

 przym. sceniczny, scenariuszowy

 przysł. scenicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) epizod

 (1.2) estrada

 (1.3) scysja, sprzeczka, zwada

Wiktionary


scenariopisarka

→ sce­na­rio­pi­sarz


SJP.pl

Patrz:

scenariopisarz

scenariopisarski

do­ty­czą­cy sce­na­rio­pi­sa­rza, sce­na­rio­pi­sar­stwa


SJP.pl


scenariopisarstwo

rzad­ko: pi­sa­nie sce­na­riu­szy


SJP.pl


scenariusz

1. tekst li­te­rac­ki bę­dą­cy pod­sta­wą fa­bu­ły;
2. do­kład­nie roz­pi­sa­ny plan ja­kie­goś spot­ka­nia;
3. prze­wi­dy­wa­ny prze­bieg ja­kie­goś przysz­łe­go wy­da­rze­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) teatr. film. telew. ma­te­riał li­te­rac­ki bę­dą­cy pod­sta­wą fa­bu­ły filmu, przed­sta­wie­nia te­a­tral­ne­go, pro­gra­mu te­le­wi­zyj­ne­go itp.;

 (1.2) har­mo­no­gram ja­kie­goś wy­da­rze­nia, im­pre­zy, spot­ka­nia

 (1.3) przen. prze­wi­dy­wa­ny bądź pla­no­wa­ća­no­wa­ny roz­wój cze­goś

Wiktionary

Sce­na­riusz – ma­te­riał li­te­rac­ki bę­dą­cy pod­sta­wą re­a­li­za­cji fa­bu­ły. Sce­na­riusz może sam w sobie sta­no­wić utwór ory­gi­nal­ny, być prze­rób­ką ut­wo­ru dra­ma­tycz­ne­go za­wie­ra­ją­ce­go dia­lo­gi i oda­u­tor­skie di­da­ska­lia, czy też prze­rób­ką dzie­ła li­te­rac­kie­go nie dra­ma­tur­gicz­ne­go (adap­ta­cja sce­na­riu­szo­wa opo­wia­da­nia, po­wie­ści, no­we­li itp.).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sce­na­riusz wy­da­wał się in­te­re­su­ją­cy, ale wy­ko­naw­czo oka­zał się do ni­cze­go.

 (1.3) Znany jest praw­do­po­dob­ny sce­na­riusz roz­prze­strze­nia­nia się trądu na ziemi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: st͡sɛ̃ˈnarʲjuʃ, AS: scẽnarʹi ̯uš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. scena ż., scenarzysta m., scenarzystka ż.

 przym. scenariuszowy

 przysł. scenariuszowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) agenda, harmonogram, plan

Wiktionary


scenariuszowy

przy­miot­nik od: sce­na­riusz


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze sce­na­riu­szem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌst͡sɛ̃narʲjuˈʃɔvɨ, AS: scẽnarʹi ̯ušovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. scenarzystka ż., scenarzysta mos., scenariusz mrz., scena ż.

Wiktionary


scenarzysta

osoba pi­szą­ca sce­na­riu­sze do filmu, przed­sta­wie­nia, au­dy­cji itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) film. osoba pi­szą­ca sce­na­riu­sze fil­mo­we, te­le­wi­zyj­ne lub ra­dio­we;

Wiktionary

Nie mylić z: dra­ma­to­pi­sarz.

Sce­na­rzy­sta – osoba pi­szą­ca sce­na­riusz do filmu, se­ria­lu, gry kom­pu­te­ro­wej, re­kla­my, au­dy­cji ra­dio­wej, pro­gra­mu te­le­wi­zyj­ne­go lub ko­mik­su itp. (nie mylić z dra­ma­to­pi­sa­rzem, czyli osobą pi­szą­cą sztu­ki te­a­tral­ne).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie wia­do­mo z da­le­ka, kto nad­cho­dzi z głębi li­te­rac­kich cze­lu­ści. Poeta z Pe­ters­bur­ga? Pro­za­ik z Wied­nia? Sce­na­rzy­sta z Birmy? Baj­ko­pi­sar­ka z Seulu? Ma­leń­ki liryk z Ja­po­nii? Tym razem jest to dra­ma­turg z Bots­wa­ny. – ((…)) – mówi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌst͡sɛ̃naˈʒɨsta, AS: scẽnažysta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. scenariusz m.

:: fż. scenarzystka ż.

 przym. scenariuszowy

 przysł. scenariuszowo

Wiktionary


scenarzystka

→ sce­na­rzy­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) film. ko­bie­ta pi­szą­ca sce­na­riu­sze fil­mo­we, te­le­wi­zyj­ne lub ra­dio­we

Wiktionary

Patrz:

scenarzysta

Wymowa:

IPA: ˌst͡sɛ̃naˈʒɨstka, AS: scẽnažystka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. scenariusz m.

:: fm. scenarzysta m.

 przym. scenariuszowy

 przysł. scenariuszowo

Wiktionary


sceneria

1. kra­jo­braz lub de­ko­ra­cje two­rzą­ce pla­stycz­ne tło, na któ­rym roz­gry­wa się akcja sztu­ki, filmu itp.;
2. miej­sce lub oko­licz­no­ści, w któ­rych coś się dzie­je


SJP.pl


sceniczno-muzyczny

do­ty­czą­cy sceny i mu­zy­ki


SJP.pl


sceniczność

→ sce­nicz­ny


SJP.pl

Patrz:

sceniczny

sceniczny

1. do­ty­czą­cy sceny;
2. przez­na­czo­ny do wy­sta­wia­nia, wy­stę­po­wa­nia na sce­nie


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) muz. teatr. do­ty­czą­cy sceny lub te­a­tru

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. scena ż., scenka ż., sceniczność ż.

 przysł. scenicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) teatralny

Wiktionary


scenka

zdrob­nie­nie od: scena


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: scena

 (1.2) mała scena do przed­sta­wień i wy­stę­pów

 (1.3) błahe zda­rze­nie, któ­re­go ktoś jest świad­kiem

 (1.4) ar­ty­stycz­ne (ma­lar­skie, rzeź­biar­skie, ak­tor­skie) przed­sta­wie­nie ja­kie­goś wy­da­rze­nia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈst͡sɛ̃nka, AS: scẽnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. scena ż.

 przym. sceniczny

Wiktionary


scenkowy

przy­miot­nik od: scen­ka


SJP.pl


sceno

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) W. lp. od scena

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈst͡sɛ̃nɔ, AS: scẽno

Wiktionary


scenogr.

skrót

 (1.1) = sce­no­gra­fia

 (1.2) = sce­no­graf

Wiktionary


scenograf

osoba zaj­mu­ją­ca się ar­ty­stycz­nym opra­co­wa­niem de­ko­ra­cji sce­nicz­nych, opra­wą wi­do­wi­ska, pro­jek­tem sce­no­gra­fii do filmu a także oś­wiet­le­niem, ko­stiu­ma­mi i rek­wi­zy­ta­mi


SJP.pl

Nie mylić z: Ste­no­graf i Ste­no­gram.

Sce­no­graf – autor opra­wy pla­stycz­nej i ar­chi­tek­to­nicz­nej do te­a­tru, filmu, te­le­wiz­ji lub na estra­dę, który ści­śle współ­pra­cu­je z re­ży­se­rem. Do zadań sce­no­gra­fa na­le­ży także okre­śle­nie in­nych ele­men­tów sta­no­wią­cych sce­no­gra­fię, na przy­kład oś­wiet­le­nia, de­ko­ra­cji, rek­wi­zy­tów, ko­stiu­mów.

Wikipedia


scenografia

1. opra­co­wa­nie pla­stycz­nej i ar­chi­tek­to­nicz­nej opra­wy wi­do­wi­ska, filmu itp.;
2. oś­wiet­le­nie, de­ko­ra­cje, ko­stiu­my i rek­wi­zy­ty sta­no­wią­ce taką opra­wę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pla­stycz­ny­a­stycz­na opra­wa wi­do­wi­ska te­a­tral­ne­go, filmu itp., np. de­ko­ra­cje, rek­wi­zy­ty, ko­stiu­my

Wiktionary

Nie mylić z: Ste­no­gra­fia.

Sce­no­gra­fia – pla­stycz­na opra­wa filmu, sztu­ki te­a­tral­nej, wi­do­wi­ska ope­ro­we­go, ba­le­to­we­go lub te­le­wi­zyj­ne­go. Skła­da się z de­ko­ra­cji, ko­stiu­mów, rek­wi­zy­tów, cha­rak­te­ry­za­cji po­sta­ci i oś­wiet­le­nia.

Jest to: sztu­ka kształ­to­wa­nia prze­strze­ni te­a­tral­nej oraz pla­stycz­ne opra­wy przed­sta­wień, fil­mów; wi­zu­al­na opra­wa wi­do­wi­ska te­a­tral­ne­go, fil­mo­we­go, te­le­wi­zyj­ne­go, ba­le­to­we­go itd.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌst͡sɛ̃nɔˈɡrafʲja, AS: scẽnografʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. scenograf m., scenografka ż.

 przym. scenograficzny

 przysł. scenograficznie

Wiktionary


scenograficznie

przy­słó­wek

 (1.1) na spo­sób sce­no­gra­ficz­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To za­a­ran­żo­wa­na sce­no­gra­ficz­nie prze­strzeń od­wo­łu­ją­ca się do Mu­ze­um Lot­nict­wa w la­tach 80.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. scenografia ż.

 przym. scenograficzny

Wiktionary


scenograficzny

→ sce­no­gra­fia


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze sce­no­gra­fią, do­ty­czą­cy sce­no­gra­fii

Wiktionary

Patrz:

scenografia

Przykłady

 (1.1) Wśród jego szki­ców sce­no­gra­ficz­nych za­cho­wa­ły się ry­sun­ki pasm gór­skich.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. scenografia ż.

 przysł. scenograficznie

Wiktionary


scenografka

→ sce­no­graf


SJP.pl

Patrz:

scenograf

scenopis

plan re­a­li­za­cji filmu, za­wie­ra­ją­cy szcze­gó­ło­wy opis ko­lej­nych ujęć; sce­na­riusz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) film. lista ujęć fil­mo­wych roz­pi­sa­na na pod­sta­wie sce­na­riu­sza;

Wiktionary

Sce­no­pis – opra­co­wy­wa­ny na pod­sta­wie sce­na­riu­sza tech­nicz­ny plan re­a­li­za­cji filmu, sztu­ki te­a­tral­nej bądź se­ria­lu te­le­wi­zyj­ne­go, za­wie­ra­ją­cy szcze­gó­ło­wy opis ko­lej­nych scen, sce­no­gra­fii, ujęć ka­me­ry. Przy re­a­li­za­cji filmu jest pod­sta­wą kon­kret­nych dzia­łań re­ży­se­ra, ope­ra­to­ra, sce­no­gra­fa i dźwię­kow­ca. W prak­ty­ce fil­mo­wej, zwła­szcza w ani­ma­cji, na­zy­wa­ny też "sce­no­pi­sem opi­so­wym". To pod­sta­wo­wa część filmu, na któ­rej jest opra­co­wa­ny.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: st͡sɛ̃ˈnɔpʲis, AS: scẽnopʹis

Wiktionary

Powiązane:

 przym. scenopisowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) drehbuch

Wiktionary


scenopisarka

→ sce­no­pi­sarz


SJP.pl

Patrz:

scenopisarz

scenopisarski

do­ty­czą­cy sce­no­pi­sa­rza, sce­no­pi­sar­stwa


SJP.pl


scenopisarstwo

sztu­ka pi­sa­nia ut­wo­rów sce­nicz­nych; dra­ma­to­pi­sar­stwo


SJP.pl


scenopisowy

przy­miot­nik od: sce­no­pis


SJP.pl


scenorys

gra­ficz­na pre­zen­ta­cja sce­na­riu­sza filmu lub ani­ma­cji; sto­ry­bo­ard


SJP.pl

Sce­no­rys ( sto­ry­bo­ard), sce­no­pis obraz­ko­wy – seria obra­zów i szki­ców, bę­dą­cych wska­zów­ka­mi przy fil­mo­wa­niu dla re­ży­se­rów, sce­no­gra­fów, ope­ra­to­rów, ak­to­rów i mon­ta­ży­stów. Sce­no­rys jest wy­ko­ny­wa­ny przez spe­cjal­ne­go ry­sow­ni­ka okre­śla­ne­go w bran­ży fil­mo­wej i re­kla­mo­wej jako sto­ry­bo­ar­dzi­sta.

Wikipedia


scenowy

→ scena; sce­nicz­ny (czę­ściej)


SJP.pl


scentralizować

sku­pić coś w jed­nym miej­scu, pod jed­nym za­rzą­dem


SJP.pl


sceptr

daw­niej: berło kró­lew­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. berło

Wiktionary

Wymowa:

IPA: st͡sɛptr̥, AS: sceptr̦

Wiktionary


sceptycki

rzad­kie: wła­ści­wy scep­ty­kom


SJP.pl


sceptycyzm

skep­ty­cyzm (daw­niej);
1. po­wąt­pie­wa­nie w coś; nie­uf­ność, po­dejrz­li­wość, nie­do­wie­rza­nie;
2. sta­no­wi­sko fi­lo­zo­ficz­ne odrzu­ca­ją­ce moż­li­wość uzy­ska­nia wie­dzy wia­ry­god­nej, pew­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) filoz. po­gląd fi­lo­zo­ficz­ny odrzu­ca­ją­cy moż­li­wość uzy­ska­nia wia­ry­god­nej i osta­tecz­nie uza­sad­nio­nej wie­dzy;

 (1.2) sto­su­nek do cze­goś cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się po­wąt­pie­wa­niem

Wiktionary

Scep­ty­cyzm (gr. "sképtomai" – „ob­ser­wu­ję”) – po­ję­cie wie­loz­nacz­ne, okre­śla­ją­ce po­sta­wę w nauce, po­gląd fi­lo­zo­ficz­ny oraz po­tocz­nie – po­sta­wę „scep­ty­ka”, czło­wie­ka wąt­pią­ce­go, kry­tycz­ne­go, nie­do­wie­rza­ją­ce­go.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: st͡sɛpˈtɨt͡sɨsm̥, AS: sceptycysm̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sceptyk m., sceptyczka ż., sceptyczność ż.

 przym. sceptyczny

 przysł. sceptycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) powątpiewanie

Wiktionary


sceptyczka

1. ko­bie­ta kry­tycz­nie od­no­szą­ca się do wszyst­kie­go, wąt­pią­ca o wszyst­kim;
2. zwo­len­nicz­ka scep­ty­cyz­mu w fi­lo­zo­fii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta scep­tycz­na, wąt­pią­ca, nie­do­wie­rza­ją­ca

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) „Bądź roz­sąd­na – sy­knę­ła scep­tycz­ka. – To je­dy­ne roz­wią­za­nie. Ina­czej skoń­czysz jak ten twój mę­żu­lek. Nie masz tych roz­wią­zań na pęcz­ki, nie bądź więc głu­pia. Zresz­tą i tak je­steś”.

 (1.1) Owszem, do­sko­na­le, ale ja je­stem… scep­tycz­ka… nie­do­wie­rza­ją­ca… i po­trze­bu­ję się prze­ko­nać (…).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sceptyczność ż., sceptycyzm m.

:: fm. sceptyk m.

 przym. sceptyczny

 przysł. sceptycznie

Wiktionary


sceptycznie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób scep­tycz­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ko­lumb, choć na­sta­wio­ny scep­tycz­nie, spoj­rzał z mi­mo­wol­nym sza­cun­kiem na męż­czyz­nę z lwią grzy­wą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: st͡sɛpˈtɨt͡ʃʲɲɛ, AS: sceptyčʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 przym. sceptyczny

 rzecz. sceptyk m., sceptyczka ż., sceptycyzm m., sceptyczność ż.

Wiktionary


sceptyczniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: scep­tycz­nie


SJP.pl


sceptyczność

cecha jaką wy­ka­zu­je osoba scep­tycz­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co scep­tycz­ne lub tego, kto scep­tycz­ny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: st͡sɛpˈtɨt͡ʃnɔɕt͡ɕ, AS: sceptyčność

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sceptyk m., sceptyczka ż., sceptycyzm m.

 przym. sceptyczny

 przysł. sceptycznie

Wiktionary


sceptyczny

pod­cho­dzą­cy z re­zer­wą do ob­ser­wo­wa­nych zja­wisk, za­cho­wań, wąt­pią­cy w po­wo­dze­nie dzia­łań


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) wy­ra­ża­ją­cy scep­ty­cyzm, usto­sun­ko­wu­ją­cy się kry­tycz­nie do cze­goś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Le­ka­rze są scep­tycz­ni, bar­dzo scep­tycz­ni… Zna­chor ope­ro­wał pa­cjen­ta, usu­nął mu wy­ro­stek ro­bacz­ko­wy i nawet po­ka­zał go po ope­ra­cji.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sceptycyzm m., sceptyczność ż., sceptyk m., sceptyczka ż.

 przysł. sceptycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) krytyczny, niedowierzający, nieufny, powątpiewający

Wiktionary


sceptyk

1. osoba kry­tycz­nie od­no­szą­ca się do wszyst­kie­go, wąt­pią­ca o wszyst­kim;
2. zwo­len­nik scep­ty­cyz­mu w fi­lo­zo­fii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek scep­tycz­ny, wąt­pią­cy, nie­do­wie­rza­ją­cy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wyz­naw­cą jest się we wspól­no­cie, ate­i­stą i scep­ty­kiem jest się zaś wy­łącz­nie na włas­ny ra­chu­nek, co bywa kosz­tow­ne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈst͡sɛptɨk, AS: sceptyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sceptycyzm m., sceptyczność ż.

:: fż. sceptyczka ż.

 przym. sceptyczny

 przysł. sceptycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. niedowiarek; książk. niewierny Tomasz

Wiktionary


scerować

na­pra­wić dziu­rę w tka­ni­nie; za­ce­ro­wać


SJP.pl


scewola

ro­śli­na z rzędu astrów po­cho­dzą­ca z Au­stra­lii


SJP.pl

Sce­wo­la ("Sca­e­vo­la" L.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny "Go­o­de­nia­ce­ae". Obej­mu­je we­dług róż­nych źró­deł około 96, 100, 102, 117 lub 130 ga­tun­ków. W dużej czę­ści są to ga­tun­ki spo­ty­ka­ne w Au­stra­lii (ro­śnie tam ok. 70 ga­tun­ków z tego ro­dza­ju) oraz Oce­a­nii. Ga­tu­nek "S.

Wikipedia


sch

skrót od: Sa­mo­po­moc Chłop­ska


SJP.pl

Sch sch

Sch – trójz­nak wy­stę­pu­ją­cy w or­to­gra­fii nie­miec­kiej. Jest to od­po­wied­nik pol­skie­go „sz” oraz cze­skie­go i sło­wac­kie­go „š”. W cy­ry­li­cy „sch” za­pi­su­je się za po­mo­cą znaku „ш”.

Wikipedia


schab

część środ­ko­wa gór­nej pół­tu­szy wie­przo­wej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) spoż. ro­dzaj mięsa wie­przo­we­go wy­ci­na­ny z oko­lic krę­go­słu­pa na od­cin­ku pier­sio­wo-lędź­wio­wym tuszy;

 (1.2) kulin. po­tra­wa z tego mięsa

Wiktionary

Schab – mięso po­zy­ski­wa­ne z tuszy wie­przo­wej, naj­czę­ściej przez­na­czo­ne do sma­że­nia (kot­le­ty scha­bo­we) oraz do pie­cze­nia i wę­dze­nia. Przy­kła­do­we wy­ro­by węd­li­niar­skie uzy­ska­ne ze scha­bu to po­lęd­wi­ca ło­so­sio­wa, po­lęd­wi­ca so­poc­ka, schab pie­czo­ny.

Jako towar wy­stę­pu­je schło­dzo­ny lub zam­ro­żo­ny, z ko­ścią lub bez. Po­wierzch­nia po­win­na być czy­sta, nie zakr­wa­wio­na, bez przekr­wień, zmiaż­dżo­nych kości. Nie­do­pu­szczal­ne są: ośliz­głość, nalot ple­śni; czę­ści rozm­ro­żo­ne mogą być wil­got­ne.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ku­pi­łam ki­lo­gram scha­bu w pa­wi­lo­nie.

 (1.2) Pysz­ny był ten schab u two­jej mamy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sxap, AS: sχap

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. schabowy m., schaboszczak m., schabówka ż.

:: zdrobn. schabik m.

 przym. schabowy

Wiktionary


schabik

zdrob­nie­nie od: schab


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. schab

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. schab mrz., schaboszczak mzw., schabowy mzw.

 przym. schabowy

Wiktionary


schaboszczak

po­tocz­nie: kot­let scha­bo­wy; scha­bo­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pot. kulin. kot­let scha­bo­wy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sxaˈbɔʃt͡ʃak, AS: sχaboščak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. schab m., schabik m., schabowy m.

 przym. schabowy

Wiktionary


schabowski

naz­wi­sko


SJP.pl


schabowy

spo­rzą­dzo­ny ze scha­bu


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zro­bio­ny ze scha­bu

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) pot. kulin. kot­let scha­bo­wy (1.1); cza­sem też o fi­le­cie z kur­cza­ka przy­rzą­dza­nym w po­dob­ny spo­sób;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na obiad po­da­łem kot­let scha­bo­wy, ziem­nia­ki i su­rów­kę.

 (2.1) Kiedy zro­bi­my scha­bo­we­go?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sxaˈbɔvɨ, AS: sχabovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. schab m., schabik m., schaboszczak m.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) kotlet schabowy, pot. schaboszczak

Wiktionary


schaby

część środ­ko­wa gór­nej pół­tu­szy wie­przo­wej


SJP.pl

Scha­by – drugi album ze­spo­łu For­ma­cja Nie­ży­wych Scha­buff wy­da­ny w 1991 roku na­kła­dem wy­daw­nict­wa Zic Zac.

Jest to pier­wszy album grupy po odej­ściu do­tych­cza­so­we­go li­de­ra i wo­ka­li­sty Jacka Pa­łu­chy. Rolę pier­wsze­go wo­ka­li­sty prze­jął Alek­san­der Kle­pacz. Z płyty po­cho­dzą takie prze­bo­je jak: "Ba­bo­ki", "Faja 89" i "Krót­ka pieśń o mi­ło­ści". Re­a­li­za­cja na­grań: Ja­ro­sław Re­gul­ski. Foto: Marek Ko­ści­kie­wicz, Woj­tek Wie­te­ska. Pro­jekt gra­ficz­ny: Marek Ko­ści­kie­wicz.

Wikipedia


schadenfreude

[czy­taj: szadenFROJde] ucie­cha z cu­dzej krzyw­dy, z cu­dze­go nie­szczę­ścia; Scha­den­fre­u­de


SJP.pl

Scha­den­fre­u­de (wy­mo­wa) (za­pi­sy­wa­ne małą albo, jak w j. nie­miec­kim, wiel­ką li­te­rą) – przy­jem­ność czer­pa­na z cu­dze­go nie­szczę­ścia lub nie­po­wo­dze­nia.

Wikipedia


schadzać

scha­dzać się - gro­ma­dzić się w ja­kimś miej­scu; scho­dzić się


SJP.pl


schadzka

ro­dzaj spot­ka­nia to­wa­rzy­skie­go dla par


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­ta­jem­ne spot­ka­nie, naj­czę­ściej rand­ka pary ko­chan­ków

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ten stary dom jest po­pu­lar­nym miej­scem scha­dzek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsxat͡ska, AS: sχacka

Wiktionary

Powiązane:

 czas. chadzać

Wiktionary


schaeffer

[czy­taj: SZEfer] naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Cla­u­de Scha­ef­fer – fran­cu­ski ar­che­o­log, od­kryw­ca Uga­rit
  • Bo­gu­sław Scha­ef­fer – pol­ski mu­zy­ko­log, kom­po­zy­tor, dra­ma­turg, gra­fik i pe­da­gog
  • Jack Scha­ef­fer – ame­ry­kań­ski muzyk jaz­zo­wy i pro­du­cent
  • Pier­re Scha­ef­fer – fran­cu­ski kom­po­zy­tor, twór­ca mu­zy­ki kon­kret­nej
  • Jacob Chri­stian Scha­ef­fer – bo­ta­nik, my­ko­log

Wikipedia


schaffhausen

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Schaff­ha­u­sen – kan­ton
  • Schaff­ha­u­sen – mia­sto w kan­to­nie Sza­fu­za
    • Schaff­ha­u­sen – sta­cja ko­le­jo­wa w Sza­fu­zie
  • – dawny okręg (Be­zirk) w kan­to­nie Sza­fu­za
  • – nie­miec­ki pro­du­cent mu­zycz­ny
  • – sta­tek
  • FC Schaff­ha­u­sen – szwaj­car­ski klub piłki noż­nej
  • Ka­det­ten Schaff­ha­u­sen – szwaj­car­ski klub piłki ręcz­nej
  • Sza­fu­za

Wikipedia


schamiały

stać się or­dy­nar­nym


SJP.pl


schamieć

stać się or­dy­nar­nym


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. cha­mieć)

 (1.1) stać się cham­skim

 (1.2) daw. pejor. za­cząć żyć jak chło­pi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wal­dek w tym to­wa­rzy­stwie scha­miał do resz­ty.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chamowatość ż., cham mos., chamstwo n., chamienie n., schamienie n., odchamianie n., odchamienie n., chamskość ż., chamka ż., chamica ż., chamówa ż., chamówka ż., chamek m., chamuś m., chamidło n., chamisko n.

 czas. chamieć ndk., odchamiać ndk., odchamić dk.

 przym. chamski, chamowaty

 przysł. chamsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) daw. schłopieć

Wiktionary


schamityzować

przeksz­tał­cić w język cha­mic­ki, upo­dob­nić do ję­zy­ka cha­mic­kie­go


SJP.pl


schapendoes

[czy­taj: scha­pen­dus] rasa psów pa­ster­skich


SJP.pl

Scha­pen­do­es – rasa psów na­le­żą­cych do psów pa­ster­skich i za­ga­nia­ją­cych, za­kla­sy­fi­ko­wa­na do sek­cji psów pa­ster­skich (ow­czar­skich). Nie pod­le­ga pró­bom pracy

Wikipedia


scharakteryzować

opi­sać cechy wła­ści­we danej oso­bie, rze­czy lub da­ne­mu zja­wi­sku, wy­mie­nić ele­men­ty ty­po­we, spe­cy­ficz­ne dla kogoś lub cze­goś


SJP.pl


schd

skrót od: Stron­nict­wo Chrze­ści­jań­sko-De­mo­kra­tycz­ne


SJP.pl


scheda

1. odzie­dzi­czo­ny ma­ją­tek;
2. prze­no­śnie: spu­ściz­na, dzie­dzict­wo, spa­dek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. to, co zo­sta­ło odzie­dzi­czo­ne, prze­ję­te w dro­dze dzie­dzi­cze­nia

 (1.2) książk. wy­so­kie sta­no­wi­sko zwol­nio­ne po czy­jejś śmier­ci lub dy­mi­sji

 (1.3) książk. dzie­ła kul­tu­ry lub nauki po­przed­nich po­ko­leń

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sche­da – duń­ski se­rial te­le­wi­zyj­ny
  • Sche­da – pol­ski se­rial oby­cza­jo­wo-kry­mi­nal­ny w re­ży­se­rii Anny Ka­ze­jak
  • Sche­da – dawna ko­lo­nia w ob­wo­dzie miń­skim, w re­jo­nie mia­dziel­skim, w siel­so­wie­cie Sło­bo­da
  • Sche­da – dawny za­ścia­nek w ob­wo­dzie wi­teb­skim, w re­jo­nie po­staw­skim, w siel­so­wie­cie Łyn­tu­py
  • Sche­da – dawny za­ścia­nek w ob­wo­dzie gro­dzień­skim, w re­jo­nie smor­goń­skim, w siel­so­wie­cie Soły

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przy­pom­nia­łam sobie o babci do­pie­ro wtedy, kiedy zaś­wi­ta­ła mi sche­da po niej.

 (1.2) Do sche­dy po Olek­sym pre­ten­du­je też od dawna Marek Bo­row­ski (…).

 (1.3) Jak można kółka rol­ni­cze, ma­ją­ce 130-let­nią tra­dy­cję, za­li­czyć do post­pe­e­re­low­skiej sche­dy?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsxɛda, AS: sχeda

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1,3) dziedzictwo, spadek, spuścizna

Wiktionary


schelling

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ca­ro­li­ne Schel­ling (1763–1809) – nie­miec­ka pi­sar­ka
  • Erich Schel­ling (1904–1986) – nie­miec­ki ar­chi­tekt
  • Flo­ren­ce Schel­ling (ur. 1989) – szwaj­car­ska ho­ke­ist­ka
  • Frie­drich Wil­helm Jo­seph von Schel­ling (1775–1854) – nie­miec­ki fi­lo­zof
  • Tho­mas Schel­ling (1921–2016) – ame­ry­kań­ski eko­no­mi­sta
  • Her­mann von Schel­ling (1824–1908) – nie­miec­ki praw­nik
  • Pa­trick Schel­ling (ur. 1990) – szwaj­car­ski ko­larz
  • (12661) Schel­ling (1976 DA1) – pla­ne­to­i­da

Wikipedia


schellingiański

[czy­taj: sze­lin­giań­ski] taki jak u Schel­lin­ga, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla Schel­lin­ga


SJP.pl


schemacik

zdrob­nie­nie od: sche­mat


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od sche­mat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie sche­mat, lecz tylko mały sche­ma­cik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. schemat m.

Wiktionary


schemat

1. ogól­ny, wstęp­ny szkic lub plan cze­goś;
2. gra­ficz­ne przed­sta­wie­nie ja­kie­goś urzą­dze­nia, sy­ste­mu itp.;
3. go­to­wy wzór cze­goś, po­wie­la­ny potem wie­lo­krot­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ogól­ny plan albo szkic

 (1.2) przy­go­to­wa­ny do po­wie­la­nia wzór

 (1.3) upro­szczo­ny ry­su­nek zło­żo­ne­go ukła­du, urzą­dze­nia, obiek­tu lub or­ga­niz­mu

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • sche­mat or­ga­ni­za­cyj­ny
  • sche­mat poz­naw­czy
  • sche­mat ak­sjo­ma­tu
  • sche­mat blo­ko­wy
    • sche­mat blo­ko­wy (elek­tro­ni­ka)
  • sche­mat elek­trycz­ny
  • sche­mat Hor­ne­ra
  • Sche­mat – po­ję­cie ge­o­me­trii al­ge­bra­icz­nej uo­gól­nia­ją­ce kla­sycz­ne roz­ma­i­to­ści al­ge­bra­icz­ne

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈsxɛ̃mat, AS: sχẽmat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. schematyczność ż., schematyzm m., schematysta m., schematyzacja ż., schematyzowanie n.

:: zdrobn. schemacik m.

 czas. schematyzować ndk.

 przym. schematyczny

 przysł. schematycznie

Wiktionary


schematowy

→ sche­mat


SJP.pl

Patrz:

schemat

schematycznie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób sche­ma­tycz­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. schemat mrz., schematyczność ż.

 przym. schematyczny

Wiktionary


schematyczniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: sche­ma­tycz­nie


SJP.pl


schematyczniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: sche­ma­tycz­ny; bar­dziej sche­ma­tycz­ny


SJP.pl


schematyczność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest sche­ma­tycz­ne; cecha tych, któ­rzy są sche­ma­tycz­ni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. schemat mrz.

 przym. schematyczny

 przysł. schematycznie

Wiktionary


schematyczny

1. przed­sta­wia­ją­cy coś szki­co­wo, w ogól­nych za­ry­sach;
2. wzo­ro­wa­ny na ja­kimś ogól­nie przy­ję­tym mo­de­lu


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) przed­sta­wia­ją­cy coś w spo­sób upro­szczo­ny

 (1.2) pejor. mało po­my­sło­wy; zgod­ny z utar­tym my­śle­niem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. schemat m., schematyczność ż., schematyzm mrz.

 przysł. schematycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) prosty, syntetyczny, uproszczony

 (1.2) standardowy, stereotypowy, szablonowy, sztampowy, utarty

Wiktionary


schematysta

osoba dzia­ła­ją­ca sche­ma­tycz­nie, sza­blo­no­wo, trzy­ma­ją­ca się utar­tych wzor­ców


SJP.pl


schematystka

→ sche­ma­ty­sta


SJP.pl

Patrz:

schematysta

schematyzm

po­stę­po­wa­nie lub my­śle­nie opar­te na utar­tych sche­ma­tach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) po­stę­po­wa­nie lub my­śle­nie sche­ma­tycz­ne

 (1.2) daw. sko­ro­widz

 (1.3) rel. ka­ta­log za­kon­ny, spis za­kon­ni­ków

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W jego póź­niej­szych obra­zach za­ob­ser­wo­wać można to­por­ny sche­ma­tyzm, jakby ar­ty­sta za­gu­bił wcze­śniej­szy dar ar­ty­stycz­nej fan­taz­ji w wy­ra­ża­niu swych uczuć.

 (1.3) Rów­nież daty pro­fe­sji za­kon­nej fi­gu­ru­ją w sche­ma­tyz­mie pro­win­cjal­nym.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. schemat m.

 przym. schematyczny

Wiktionary


schengen

1. mia­sto w Luk­sem­bur­gu;
2. po­tocz­na nazwa po­ro­zu­mie­nia za­war­te­go w Schen­gen w 1985 roku mię­dzy Be­ne­luk­sem, RFN oraz Fran­cją, do­ty­czą­ce­go znie­sie­nia kon­tro­li gra­nicz­nych


SJP.pl

Schen­gen – miej­sco­wość i gmina ("ge­meng / com­mu­ne / Ge­me­in­de") w po­łud­nio­wo-wschod­nim Luk­sem­bur­gu, w kan­to­nie Re­mich. Do 3 paź­dzier­ni­ka 2015 gmina le­ża­ła w dy­stryk­cie Gre­ven­ma­cher. Sie­dzi­ba ad­mi­ni­stra­cyj­na gminy znaj­du­je się w miej­sco­wo­ści Re­mers­chen. Liczy 5196 miesz­kań­ców (1 stycz­nia 2023). Leży na styku gra­nic trzech państw – Luk­sem­bur­ga, Nie­miec i Fran­cji.

Wikipedia


schengeński

→ Schen­gen


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do wsi Schen­gen

Wiktionary

Patrz:

Schengen

Powiązane:

 rzecz. Schengen m.

Wiktionary


scher

[czy­taj: szer] (zwy­kle w licz­bie mno­giej) gra­ni­to­wa wy­sep­ka o po­wierzch­ni wy­gła­dzo­nej przez lo­do­wiec i fale mor­skie, wy­stę­pu­ją­ca u wy­brze­ży Pół­wy­spu Skan­dy­naw­skie­go; skjer, skjor, szer, szkier


SJP.pl


scherlały

po­du­paść na zdro­wiu, być wy­czer­pa­nym cho­ro­bą, stać się cher­la­wym; zmi­zer­nieć, nie­do­ma­gać


SJP.pl


scherleć

po­du­paść na zdro­wiu, być wy­czer­pa­nym cho­ro­bą, stać się cher­la­wym; zmi­zer­nieć, nie­do­ma­gać


SJP.pl


scherzando

[czy­taj: sker­can­do] okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: żar­to­bli­wie


SJP.pl


scherzo

[czy­taj: sker­co] drob­na forma mu­zycz­na wy­stę­pu­ją­ca sa­mo­dziel­nie lub jako część ut­wo­ru


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) muz. ga­tu­nek mu­zycz­ny;

 (1.2) liter. utwór li­te­rac­ki o cha­rak­te­rze li­rycz­no-żar­to­bli­wym, wy­ra­zi­ście ryt­mi­zo­wa­ny

Wiktionary

Sche­rzo ("wł." żart) – forma mu­zycz­na wy­stę­pu­ją­ca sa­mo­dziel­nie lub jako część ut­wo­ru cy­klicz­ne­go. W sche­rzu wy­ra­zi­sty rytm oraz ar­ty­ku­la­cja są waż­niej­szy­mi ele­men­ta­mi ut­wo­ru. Naj­czę­ściej ma me­trum 3/4 oraz formę A-B-A z "trio" jako czę­ścią środ­ko­wą.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈskɛrt͡sɔ, AS: skerco

Wiktionary


schetyna

naz­wi­sko


SJP.pl


schetynówka

droga po­wia­to­wa lub gmin­na zbu­do­wa­na lub wy­re­mon­to­wa­na w ra­mach Na­ro­do­we­go Pro­gra­mu Prze­bu­do­wy Dróg Lo­kal­nych w okre­sie spra­wo­wa­nia funk­cji mi­ni­stra spraw wew­nętrz­nych i ad­mi­ni­stra­cji przez Grze­go­rza Sche­ty­nę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) publ. droga lo­kal­na zbu­do­wa­na lub wy­re­mon­to­wa­na w ra­mach „Na­ro­do­we­go Pro­gra­mu Prze­bu­do­wy Dróg Lo­kal­nych 2008-2011” wpro­wa­dzo­ne­go w okre­sie, gdy mi­ni­strem spraw wew­nętrz­nych i ad­mi­ni­stra­cji oraz wi­ce­pre­mie­rem był Grze­gorz Sche­ty­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bę­dzie wię­cej pie­nię­dzy na sche­ty­nów­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsxɛtɨ̃ˈnufka, AS: sχetỹnufka

Wiktionary


scheyer

[czy­taj: sze­jer] obce naz­wi­sko


SJP.pl


schiele

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alek­san­der Schie­le (1890–1976) – pol­ski ta­ter­nik, nar­ciarz, dzia­łacz tu­ry­stycz­ny, brat bliź­niak Ka­zi­mie­rza
  • Ar­mand Schie­le (ur. 1967) – fran­cu­ski nar­ciarz al­pej­ski
  • Egon Schie­le (1890–1918) – au­striac­ki ma­larz i gra­fik
  • Ka­zi­mierz Schie­le (1890–1956) – pol­ski ta­ter­nik, nar­ciarz, dzia­łacz tu­ry­stycz­ny, brat bliź­niak Alek­san­dra
  • Kon­stan­ty Ed­ward Schie­le (1817–1886) – pol­ski prze­my­sło­wiec po­cho­dze­nia nie­miec­kie­go
  • Ta­de­usz Schie­le (1920–1986) – ta­ter­nik, pilot woj­sko­wy, syn Ka­zi­mie­rza
  • Ha­ber­busch i Schie­le
  • (11338) Schie­le (1996 TL9) – pla­ne­to­i­da z pasa głów­ne­go aste­ro­id

Wikipedia


schiller

[czy­taj: szi­ler] naz­wi­sko


SJP.pl


schillerowski

[czy­taj: szi­le­row­ski] taki jak u Schil­le­ra (Szy­le­ra); szy­le­row­ski


SJP.pl


schindler

[czy­taj: szind­ler] naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alma Schind­ler
  • Anton Schind­ler (1795–1864) – au­striac­ki dy­ry­gent i pi­sarz, bio­graf Be­et­ho­ve­na
  • Artur Szynd­ler
  • Bob Schind­ler
  • Emil Jakob Schind­ler (1842–1892) – au­striac­ki ma­larz
  • Este­ra (Ha­da­sa) Bro­der, z domu Schind­ler (1900 – 1944) – pol­ska na­u­czy­ciel­ka
  • Józef Schind­ler (1860–1939) – pod­puł­kow­nik Ce­sar­skiej i Kró­lew­skiej Armii
  • Oskar Schind­ler (1908–1974) – nie­miec­ko-cze­ski prze­my­sło­wiec
    • Emi­lie Schind­ler (ur. 22 paź­dzier­ni­ka 1907, zm. 5 paź­dzier­ni­ka 2001) – żona Oska­ra Schind­le­ra
    • Lista Schind­le­ra
  • Pan­ta­le­on Szynd­ler (1846–1905) – pol­ski ma­larz
  • Ru­dolf (Mi­cha­el) Schind­ler (1887–1953) – au­striac­ki-ame­ry­kań­ski ar­chi­tekt

Wikipedia


schipperke

[czy­taj: SZ-Iper­ke lub SKIperki] rasa psów stró­żu­ją­cych wy­ho­do­wa­na we Flan­drii


SJP.pl

Schip­per­ke – rasa psa, na­le­żą­ca do grupy psów pa­ster­skich i za­ga­nia­ją­cych, za­kla­sy­fi­ko­wa­na do sek­cji psów pa­ster­skich (ow­czar­skich). We­dług kla­sy­fi­ka­cji FCI nie pod­le­ga pró­bom pracy; na wy­sta­wach pod pa­tro­na­tem FCI psy tej rasy sę­dzio­wa­ne ubie­ga­ją się o jeden CACIB na płeć. Zgod­nie z kla­sy­fi­ka­cją ame­ry­kań­ską, na­le­ży do grupy psów użyt­ko­wych. Typ li­so­wa­ty. Na­le­ży do grupy 1 FCI.

Wikipedia


schistosomatoza

tro­pi­kal­na cho­ro­ba pa­so­żyt­ni­cza czło­wie­ka i niek­tó­rych ga­tun­ków zwie­rząt; bil­har­cjo­za


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. cho­ro­ba pa­so­żyt­ni­cza wy­stę­pu­ją­ca w Afry­ce, obok ma­la­rii naj­po­waż­niej­szy w skali świa­to­wej pa­ra­zy­to­lo­gicz­ny pro­blem zdro­wot­ny;

Wiktionary

Schi­sto­so­ma­to­za, bil­har­cjo­za (łac. "schi­sto­so­ma­to­sis", "bil­ha­rzio­sis", ang. schi­sto­so­mia­sis) – nazwa grupy cho­rób pa­so­żyt­ni­czych wy­wo­ły­wa­nych przez roz­dziel­nopł­cio­we przy­wry z ro­dza­ju "Schi­sto­so­ma" ("Schi­sto­so­ma ha­e­ma­to­bium", "S. man­so­ni", "S. in­ter­ca­la­tum", "S.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Prze­pro­wa­dzo­no także ba­da­nia oto­cze­nia ma­łych zbior­ni­ków wod­nych, ob­sza­rów pod­mo­kłych wsku­tek pod­to­pień cie­ków i je­zior pod kątem wy­stę­po­wa­nia schi­sto­so­ma­to­zy.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bilharcjoza

Wiktionary


schiz

schiz; po­tocz­nie:
1. nie­ty­po­we za­cho­wa­nie, wa­riact­wo;
2. przy­wi­dze­nie, uro­je­nie, omam


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pot. slang. zob. schi­za.

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. plu­ral|schi­za.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W sumie mówię sobie, że nic się nie stało, ale schiz się po­wo­li rodzi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. schiza ż.

 czas. schizować ndk.

 przym. schizowy

Wiktionary


schiza

schiz; po­tocz­nie:
1. nie­ty­po­we za­cho­wa­nie, wa­riact­wo;
2. przy­wi­dze­nie, uro­je­nie, omam


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) slang. uro­je­nie, pa­ra­no­ja, nie­u­za­sad­nio­ny lęk, ir­ra­cjo­nal­ne za­cho­wa­nie

Wiktionary

Schi­za (gr. Σχίζα) – mała grec­ka wyspa na Morzu Śró­dziem­nym (do­kład­niej na jego czę­ści, Morzu Joń­skim) po­ło­żo­na przy po­łud­nio­wo-za­chod­nim krań­cu Pe­lo­po­ne­zu.

Leży w ad­mi­ni­stra­cji zde­cen­tra­li­zo­wa­nej Pe­lo­po­nez, Gre­cja Za­chod­nia i Wyspy Joń­skie, w re­gio­nie Pe­lo­po­nez, w jed­nost­ce re­gio­nal­nej Me­se­nia, w gmi­nie Pylos-Ne­sto­ras.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. schiz mzw.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) schiz

Wiktionary


schizma

ro­złam re­li­gii ze wzglę­dów dy­scy­pli­nar­nych lub dog­ma­tycz­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. for­mal­ny roz­dział mię­dzy wyz­naw­ca­mi jed­nej re­li­gii;

Wiktionary

Schiz­ma – ro­złam mię­dzy wyz­naw­ca­mi jed­nej re­li­gii, ide­o­lo­gii lub grupy kul­to­wej.

Do naj­waż­niej­szych schizm w świe­cie chrze­ści­jań­skim na­le­żą:

Do współ­czes­nych ru­chów schiz­ma­tycz­nych można za­li­czyć re­ak­cję Ko­ścio­ła rzym­sko­ka­to­lic­kie­go w Niem­czech na po­sta­no­wie­nia Va­ti­ca­num I, a także pow­sta­nie ko­ścio­łów sta­ro­ka­to­lic­kich (1870). W XX wieku po so­bo­rze wa­ty­kań­skim II za schiz­mę można uznać se­de­wa­kan­ty­stów, dla któ­rych ostat­nim pa­pie­żem był Pius XII; uwa­ża­ją oni, że jako je­dy­ni są ka­to­li­ka­mi.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. schizmatyk m., schizmatyczka ż.

 przym. schizmatycki

Wiktionary


schizmatycki

do­ty­czą­cy schiz­my, schiz­ma­ty­ków


SJP.pl


schizmatyczka

→ schiz­ma­tyk


SJP.pl

Patrz:

schizmatyk

schizmatyczny

→ schiz­ma­tyk


SJP.pl

Patrz:

schizmatyk

schizmatyk

osoba, która odłą­czy­ła się od do­tych­cza­so­wej or­ga­ni­za­cji ko­ściel­nej wraz z grupą osób do niej po­dob­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. o człon­ku innej wspól­no­ty re­li­gij­nej, która pow­sta­ła w wy­ni­ku po­dzia­łu ja­kiejś or­ga­ni­za­cji wyz­na­nio­wej

 (1.2) przen. o oso­bie, która opu­ści­ła jakąś or­ga­ni­za­cję lub wspól­no­tę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jeśli przed śmier­cią nie dali żad­nych oznak po­ku­ty, po­grze­bu ko­ściel­ne­go po­win­ni być po­zba­wie­ni no­to­rycz­ni apo­sta­ci, he­re­ty­cy i schiz­ma­ty­cy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. schizma ż., schizmatyczność ż.

:: fż. schizmatyczka ż.

 przym. schizmatycki

 przysł. schizmatycko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) odszczepieniec, odstępca

 (1.2) apostata, odszczepieniec

Wiktionary


schizmatyzm

odłą­cza­nie się od do­tych­cza­so­wej or­ga­ni­za­cji ko­ściel­nej


SJP.pl


schizoafektywny

do­ty­czą­cy stanu łą­czą­ce­go ob­ja­wy schi­zo­fre­nicz­ne z za­bu­rze­nia­mi na­stro­ju


SJP.pl


schizocel

jeden z ro­dza­jów jamy ciała wy­peł­nio­ny pa­ren­chy­mą


SJP.pl


schizocelia

w bio­lo­gii: cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pier­wo­u­stych spo­sób pow­sta­wa­nia wtór­nej jamy ciała w koń­co­wej fazie ga­stru­la­cji


SJP.pl


schizofazja

w me­dy­cy­nie: za­bu­rze­nie ek­spre­sji słow­nej po­ja­wia­ją­ce się w pew­nych przy­pad­kach schi­zo­fre­nii


SJP.pl

Schi­zo­faz­ja (sa­ła­ta słow­na; schi­zop­ha­sia) – objaw psy­cho­pa­to­lo­gicz­ny świad­czą­cy o znacz­nym roz­ko­ja­rze­niu my­śle­nia. W schi­zo­faz­ji słowa wy­po­wia­da­ne przez pa­cjen­ta nie ukła­da­ją się w lo­gicz­ny ciąg i są cha­o­tycz­nie prze­mie­sza­ne. Ter­min „schi­zo­faz­ja” wpro­wa­dził do me­dy­cy­ny Emil Kra­e­pe­lin.

Wikipedia


schizofrenia

cho­ro­ba psy­chicz­na (ro­dzaj psy­cho­zy) o niez­na­nym po­cho­dze­niu i spe­cy­ficz­nych ob­ja­wach za­bu­rze­nia po­czu­cia włas­nej ży­wot­no­ści, uro­jeń prze­śla­dow­czych, oma­mach, zmniej­sze­nia ak­tyw­no­ści, zam­knię­cia w sobie, de­pre­sji; psy­cho­za schi­zo­fre­nicz­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. cho­ro­ba psy­chicz­na cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się de­zin­te­gra­cją oso­bo­wo­ści, utra­tą kon­tak­tu z oto­cze­niem i uro­je­nia­mi;

 (1.2) przen. publ. po­sta­wa wobec cze­goś lub kogoś cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się dwo­i­sto­ścią, am­bi­wa­len­cją i wew­nętrz­ny­mi sprzecz­no­ścia­mi

Wiktionary

Schi­zo­fre­nia ( σχίζειν, "schi­ze­in", „roz­szcze­pić” i φρήν, φρεν-, "phrēn", "phren-", „umysł”) – za­bu­rze­nie psy­chicz­ne za­li­cza­ne do grupy psy­choz, czyli sta­nów cha­rak­te­ry­zu­ją­cych się zmie­nio­nym cho­ro­bo­wo, nie­a­dek­wat­nym po­strze­ga­niem, prze­ży­wa­niem, od­bio­rem i oceną rze­czy­wi­sto­ści.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) U mnie stwier­dzo­no schi­zo­fre­nię pa­ra­no­i­dal­ną 7 lat temu.

 (1.2) W sto­sun­ku Ro­sjan do Ame­ry­ki jest schi­zo­fre­nia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsxʲizɔˈfrɛ̃ɲja, AS: sχʹizofrẽńi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. schizofrenik mos., schizofreniczka ż.

 przym. schizofreniczny

 przysł. schizofrenicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) choroba Bleulera

 (1.2) rozdwojenie jaźni, ambiwalencja, ambiwalentność

Wiktionary


schizofreniczka

ko­bie­ta, dziew­czy­na cier­pią­ca na schi­zo­fre­nię


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fż. od: schi­zo­fre­nik

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsxʲizɔfrɛ̃ˈɲit͡ʃka, AS: sχʹizofrẽńička

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. schizofrenia ż.

:: fm. schizofrenik mos.

 przym. schizofreniczny

 przysł. schizofrenicznie

Wiktionary


schizofrenicznie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób schi­zo­fre­nicz­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. schizofrenik mos., schizofreniczka ż., schizofrenia ż.

 przym. schizofreniczny

Wiktionary


schizofreniczny

do­ty­czą­cy schi­zo­fre­nii i osób cier­pią­cych na nią, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla schi­zo­fre­ni­ków


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) med. zwią­za­ny ze schi­zo­fre­nią, wła­ści­wy schi­zo­fre­nii lub schi­zo­fre­ni­kom

 (1.2) przen. publ. taki, który cha­rak­te­ry­zu­je się dwo­i­sto­ścią, am­bi­wa­len­cją i wew­nętrz­ny­mi sprzecz­no­ścia­mi

 (1.3) przen. pot. taki, który od­bie­ga od normy, trud­ny do zro­zu­mie­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jakie są ro­dza­je za­bu­rzeń schi­zo­fre­nicz­nych?

 (1.2) …Wobec ZSRR za­cho­wu­ją po­sta­wę schi­zo­fre­nicz­ną: są z nim zwią­za­ni, a jed­no­cze­śnie sądzą, iż mnó­stwo tego, co złe, pły­nie stam­tąd i o ni­czym tak nie marzą, jak o part­ner­skiej, a nie po­drzęd­nej roli.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsxʲizɔfrɛ̃ˈɲit͡ʃnɨ, AS: sχʹizofrẽńičny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. schizofrenia ż., schizofrenik mos., schizofreniczka ż.

 przysł. schizofrenicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) ambiwalentny

 (1.3) obłędny, szalony, wariacki

Wiktionary


schizofrenik

czło­wiek cier­pią­cy na schi­zo­fre­nię


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) med. psych. czło­wiek cier­pią­cy na schi­zo­fre­nię

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsxʲizɔˈfrɛ̃ɲik, AS: sχʹizofrẽńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. schizofrenia ż., schizofreniczność ż.

:: fż. schizofreniczka ż.

 przym. schizofreniczny

 przysł. schizofrenicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. schizol

Wiktionary


schizogonia

w bio­lo­gii: spo­sób rozm­na­ża­nia bezpł­cio­we­go niek­tó­rych pier­wot­nia­ków, po­le­ga­ją­cy na kil­ka­krot­nym po­dzia­le jądra osob­ni­ka, a na­stęp­nie na po­dzia­le całej jego ko­mór­ki na wiele no­wych osob­ni­ków


SJP.pl

Schi­zo­go­nia – typ bezpł­cio­we­go rozm­na­ża­nia się niek­tó­rych pier­wot­nia­ków. Po­le­ga na wie­lo­krot­nym po­dzia­le jądra ko­mór­ko­we­go, a do­pie­ro póź­niej na po­dzia­le cy­to­plaz­my. Jest przez to na­zy­wa­na po­dzia­łem wie­lo­krot­nym.

Taki spo­sób rozm­na­ża­nia umoż­li­wia pow­sta­nie w krót­kim cza­sie dużej licz­by osob­ni­ków po­tom­nych, co ma zna­cze­nie w roz­prze­strze­nia­niu się ga­tun­ku.

Wikipedia


schizoid

schi­zo­ty­mik o ce­chach psy­cho­pa­tycz­nych


SJP.pl


schizoidalny

→ schi­zo­id, np. za­cho­wa­nie schi­zo­i­dal­ne


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) psych. zwią­za­ny ze schi­zo­i­dem, do­ty­czą­cy schi­zo­i­da, ma­ją­cy cechy schi­zo­i­da

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jeśli u psy­cho­pa­ty schi­zo­i­dal­ne­go ra­dość przy­no­si zwy­cię­stwo, to u psy­cho­pa­ty ob­se­syj­ne­go przy­no­si ją speł­nie­nie obo­wiąz­ków (…).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. schizoid mos.

Wiktionary


schizoidia

w psy­cho­lo­gii: kon­sty­tu­cja psy­chicz­na, któ­rej cechą cha­rak­te­ry­stycz­ną jest za­my­ka­nie się w sobie, ogra­ni­cza­nie sto­sun­ków z in­ny­mi ludź­mi, skłon­ność do sa­mot­no­ści


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. psych. rzad. za­bu­rze­nie psy­chicz­ne

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsxʲizɔˈjidʲja, AS: sχʹizoi ̯idʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. schizoid m.

Wiktionary


schizol

1. po­gard­li­wie o schi­zo­fre­ni­ku;
2. po­tocz­nie o oso­bie za­cho­wu­ją­cej się niez­god­nie z ogól­nie przy­ję­ty­mi nor­ma­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba za­cho­wu­ją­ca się niez­god­nie z ogól­nie przy­ję­ty­mi nor­ma­mi

Wiktionary


schizolka

→ schi­zol


SJP.pl

Patrz:

schizol

schizont

pier­wot­niak, który znaj­du­je się w sta­dium rozm­na­ża­nia bezpł­cio­we­go zwa­ne­go schi­zo­go­nią


SJP.pl

Schi­zont – jedna z form roz­wo­jo­wych czę­ści pier­wot­nia­ków, głów­nie niek­tó­rych spo­row­ców. Wie­lo­ją­dro­wa forma bezpł­cio­wa, pow­sta­ła w wy­ni­ku schi­zo­go­nii. Schi­zon­ty za­rodź­ca ma­la­rii roz­wi­ja­ją się w krwin­kach go­spo­da­rza, po czym roz­pa­da­ją się na jed­no­ją­drza­ste me­ro­zo­i­ty. Z me­ro­zo­i­tów może pow­stać ko­lej­ne po­ko­le­nie schi­zon­tów.

Wikipedia


schizotymia

w psy­cho­lo­gii: ogół cech oso­bo­wo­ści in­tro­wer­tycz­nej, odz­na­cza­ją­cy się od­da­le­niem od rze­czy­wi­sto­ści, skłon­no­ścią do ma­rzy­ciel­stwa, os­chło­ścią, wy­nio­sło­ścią, od­gra­dza­niem się od oto­cze­nia, nie­uf­no­ścią wobec ludzi


SJP.pl

Schi­zo­ty­mia, tem­pe­ra­ment schi­zo­ty­micz­ny – typ oso­bo­wo­ści cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się wy­nio­sło­ścią, os­chło­ścią, ner­wo­wo­ścią, draż­li­wo­ścią, nie­uf­no­ścią w sto­sun­ku do ludzi i od­gra­dza­niem się od in­nych.

Schi­zo­ty­mik we­dług ty­po­lo­gii Ern­sta Kretsch­me­ra to czło­wiek os­chły uczu­cio­wo, zam­knię­ty w sobie, draż­li­wy, nie­to­wa­rzy­ski, nie­śmia­ły oraz nad­mier­nie kon­tro­lu­ją­cy re­ak­cje emo­cjo­nal­ne.

Wikipedia


schizotymiczka

w psy­cho­lo­gii: ko­bie­ta ko­bie­ta o tem­pe­ra­men­cie schi­zo­ty­micz­nym, czyli os­chła uczu­cio­wo, trud­no na­wią­zu­ją­ca kon­tak­ty z ludź­mi, zam­knię­ta w sobie, nie­uf­na, draż­li­wa


SJP.pl


schizotymiczny

do­ty­czą­cy schi­zo­ty­mii - ze­spo­łu cech oso­bo­wo­ści in­tro­wer­tycz­nej, np. po­sta­wa schi­zo­ty­micz­na


SJP.pl


schizotymik

w psy­cho­lo­gii: czło­wiek o tem­pe­ra­men­cie schi­zo­ty­micz­nym, czyli os­chły uczu­cio­wo, trud­no na­wią­zu­ją­cy kon­tak­ty z in­ny­mi, zam­knię­ty w sobie


SJP.pl


schizotypowy

zwią­za­ny z ce­cha­mi lub za­bu­rze­niem cha­rak­te­ry­zu­ją­cym się dzi­wacz­ny­mi prze­ko­na­nia­mi, nie­ty­po­wym za­cho­wa­niem i trud­no­ścia­mi w re­la­cjach spo­łecz­nych


SJP.pl


schizować

po­tocz­nie: wa­rio­wać, tra­cić rozum; świ­ro­wać


SJP.pl


schizowy

→ schi­za


SJP.pl

Patrz:

schiza

schińszczały

stać się takim, jak Chiń­czy­cy, ulec wpły­wom chiń­skim


SJP.pl


schińszczeć

stać się takim, jak Chiń­czy­cy, ulec wpły­wom chiń­skim


SJP.pl


schińszczony

pod­dać wpły­wom chiń­skim, nadać cechy ty­po­wo chiń­skie


SJP.pl


schińszczyć

pod­dać wpły­wom chiń­skim, nadać cechy ty­po­wo chiń­skie


SJP.pl


schladming

mia­sto w środ­ko­wej Au­strii


SJP.pl

Schlad­ming – mia­sto w środ­ko­wej Au­strii, w kraju związ­ko­wym Sty­ria, w po­wie­cie Lie­zen, wcho­dzi w skład ek­spo­zy­tu­ry po­li­tycz­nej Gröbming. Leży nad rzeką Aniza. Liczy 6715 miesz­kań­ców (1 stycz­nia 2015).

Daw­niej było mia­stem gór­ni­czym. Dziś głów­nym źró­dłem do­cho­dów jest tu­ry­sty­ka gór­ska. Mia­sto jest też waż­nym oś­rod­kiem nar­ciar­skim.

Wikipedia


schlagfertig

[czy­taj: szla:kfer­tik] z nie­miec­kie­go: za­wsze gotów do cel­nej, cię­tej od­po­wie­dzi


SJP.pl


schlany

po­tocz­nie: taki, który się schlał


SJP.pl


schlapać

chla­piąc się mocno za­bru­dzić, po­mo­czyć, mocno poch­la­pać


SJP.pl


schlapywać

chla­piąc, mocno za­bru­dzać


SJP.pl


schlebiacz

rzad­ko: poch­leb­ca, lizus, pod­li­zy­wacz


SJP.pl


schlebiaczka

→ schle­biacz


SJP.pl

Patrz:

schlebiacz

schlebianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|schle­biać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. schlebiać

Wiktionary


schlebiać

pra­wić poch­leb­stwa, kom­ple­men­ty, sta­rać się przy­po­do­bać komuś; poch­le­biać


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. schle­bić)

 (1.1) chwa­lić nad wyraz celem przy­po­do­ba­nia się komuś

Wiktionary

Powiązane:

 czas. schlebić

 rzecz. schlebianie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kadzić, łechtać, nadskakiwać, pochlebiać, przypochlebiać

Wiktionary


schlebienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|schle­bić.

Wiktionary


schlebić

po­wie­dzieć komuś poch­leb­stwa, kom­ple­men­ty


SJP.pl


schlesinger

[czy­taj: SZLEz-in­dżer] naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alice Schle­sin­ger
  • Art­hur M. Schle­sin­ger Jr.
  • Bruno Wal­ter Schle­sin­ger
  • James Rod­ney Schle­sin­ger
  • John Ri­chard Schle­sin­ger
  • Frank Schle­sin­ger
  • Leon Schle­sin­ger
  • Le­on­ti­ne Schle­sin­ger
  • (1770) Schle­sin­ger

Wikipedia


schlewać

1. rzad­ko: wy­pi­jać wszyst­ko; wyż­ło­py­wać;
2. po­tocz­nie: schle­wać się - upi­jać się; uch­le­wać się, nach­le­wać się


SJP.pl


schleyer

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hanns Mar­tin Schle­y­er – nie­miec­ki me­ne­dżer i prze­my­sło­wiec
  • Jo­hann Mar­tin Schle­y­er – ksiądz rzym­sko­ka­to­lic­ki, twór­ca ję­zy­ka volapük

Wikipedia


schlierenzauer

[czy­taj: szli­ren­ca­łer] naz­wi­sko obce


SJP.pl


schlisselburczyk

wię­zień twier­dzy w Schlis­sel­bur­gu


SJP.pl


schludniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ków: schlud­nie, schlud­no


SJP.pl


schludniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: schlud­ny


SJP.pl


schludność

1. stan upo­rząd­ko­wa­nia, czy­sto­ści; po­rzą­dek, czy­stość, ład;
2. cecha kogoś, kto dba o czy­stość, po­rzą­dek;
3. cecha kogoś, kto wy­glą­da czy­sto, jest zad­ba­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co schlud­ne; cecha tych, któ­rzy są schlud­ni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. schludzenie n.

 czas. schludzić

 przym. schludny

 przysł. schludnie, schludno

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) uporządkowanie

Wiktionary


schludny

1. dba­ją­cy o czy­stość, po­rzą­dek;
2. utrzy­ma­ny w czy­sto­ści, w po­rząd­ku


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) taki, który dba o czy­stość i po­rzą­dek

 (1.2) taki, który utrzy­my­wa­ny jest w czy­sto­ści, po­rząd­ku lub ła­dzie

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Isto­ta wzdry­ga się, gdy la­se­ry wy­pa­la­ją jej wnę­trze, i za­czy­na za­my­kać pa­szczę. Wyjec, która teraz znaj­du­je się w po­ło­wie gar­dła be­stii, obra­ca TIE-a w schlud­nym pi­ru­e­cie i wbija gaz do dechy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsxludnɨ, AS: sχludny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. schludność ż.

 przysł. schludnie, schludno

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) porządny

 (1.2) zadbany, czysty

Wiktionary


schmaltz

[czy­taj: szmalc] sen­ty­men­ta­lizm, czu­łost­ko­wość w ut­wo­rze ar­ty­stycz­nym; schmalz


SJP.pl


schmalz

[czy­taj: szmalc] sen­ty­men­ta­lizm, czu­łost­ko­wość w ut­wo­rze ar­ty­stycz­nym; schmaltz


SJP.pl


schmeisser

[czy­taj: szmaj­ser] po­tocz­nie: nie­miec­ki pi­sto­let ma­szy­no­wy MP 40; Szmaj­ser


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) hist. wojsk. pot. nie­miec­ki pi­sto­let ma­szy­no­wy MP 40

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. szmajser

Wiktionary


schmid

[czy­taj: szmid] naz­wi­sko


SJP.pl


schmidt

[czy­taj: szmit] naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Agata Schmidt (ur. 1985) – pol­ska śpie­wacz­ka ope­ro­wa
  • Aki Schmidt (1935-2016) – nie­miec­ki pił­karz
  • Al­fred Jan Schmidt (1888-1968) – puł­kow­nik pie­cho­ty Woj­ska Pol­skie­go
  • Al­fred Schmidt (1931-2012) – nie­miec­ki fi­lo­zof i so­cjo­log
  • Al­fred Schmidt (1897-1947) – zbrod­niarz hit­le­row­ski
  • An­drzej Schmidt (1922-2021) – hi­sto­ryk jazzu
  • Bern­hard Schmidt (1879-1935) – estoń­ski optyk i astro­nom
  • Edu­ard Oscar Schmidt (1823–1886) – bio­log nie­miec­ki
  • Elisa Sop­hia Schmidt (1990–) – nie­miec­ka pio­sen­kar­ka i au­tor­ka tek­stów, wy­stę­pu­ją­ca jako Femme Schmidt lub Schmidt
  • Franz Schmidt (1874–1939) – au­striac­ki kom­po­zy­tor
  • Franz Schmidt (1909–) – funk­cjo­na­riusz Ge­sta­po
  • Ha­rald Schmidt (ur. 1957) – nie­miec­ki sa­ty­ryk

Wikipedia


schmitt

[czy­taj: szmit] naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Schmitt – gmina w kraju związ­ko­wym Na­dre­nia-Pa­la­ty­nat, w po­wie­cie Co­chem-Zell
  • Al­bert Schmitt – pow­sta­niec li­sto­pa­do­wy, de­mo­kra­tycz­ny dzia­łacz emi­gra­cyj­ny, wol­no­mu­larz
  • Al­li­son Schmitt – ame­ry­kań­ska pły­wacz­ka
  • Arnd Schmitt – nie­miec­ki szer­mierz
  • Carl Schmitt – nie­miec­ki po­li­to­log
  • Da­mien Schmitt – fran­cu­ski per­ku­si­sta
  • Éric-Em­ma­nu­el Schmitt – fran­cu­ski dra­ma­turg, ese­i­sta i po­wie­ścio­pi­sarz
  • Har­ri­son Schmitt – ame­ry­kań­ski astro­na­u­ta
  • Hen­ryk Schmitt – pol­ski hi­sto­ryk
  • Kurt Paul Schmitt – nie­miec­ki eko­no­mi­sta
  • Mar­tin Schmitt – nie­miec­ki sko­czek nar­ciar­ski
  • Otto Her­bert Schmitt – ame­ry­kań­ski wy­na­laz­ca, in­ży­nier i bio­fi­zyk

Wikipedia


schneider

[czy­taj: sznaj­der] naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Schne­i­der – miej­sco­wość w sta­nie In­dia­na, w hrab­stwie Lake
  • Schne­i­der (ang. Schne­i­der Towns­hip) – gmina w sta­nie Ne­bra­ska, w hrab­stwie Buf­fa­lo
  • Aaron Schne­i­der (ur. 1965) – ame­ry­kań­ski re­ży­ser i ope­ra­tor fil­mo­wy
  • Alan Schne­i­der (1917–1984) – ame­ry­kań­ski re­ży­ser
  • Alek­san­der Schne­i­der (1908–1993) – ame­ry­kań­ski skrzy­pek
  • Andre Schne­i­der-Laub (ur. 1958) – nie­miec­ki lek­ko­at­le­ta, sko­czek wzwyż
  • An­ge­la Schne­i­der (ur. 1959) – ka­na­dyj­ska wio­ślar­ka
  • An­to­ni Schne­i­der (1825–1880) – pol­ski kra­joz­naw­ca, ko­lek­cjo­ner i en­cy­klo­pe­dy­sta
  • At­ha­na­sius Schne­i­der ur. 1961) – nie­miec­ki du­chow­ny rzym­sko­ka­to­lic­ki
  • At­ti­la Schne­i­der (1955–2003) – wę­gier­ski sza­chi­sta
  • Au­gust Schne­i­der (1851–1929) – nie­miec­ki praw­nik, bur­mistrz Ka­to­wic
  • Balt­ha­sar Schne­i­der (ur. 1984) – au­striac­ki sko­czek nar­ciar­ski

Wikipedia


schnąć

1. sta­wać się su­chym;
2. o ro­śli­nach: więd­nąć z braku wody;
3. po­tocz­nie: szyb­ko tra­cić wagę


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wysch­nąć, zesch­nąć)

 (1.1) sta­wać się su­chym; tra­cić wil­got­ność

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. usch­nąć)

 (2.1) mar­nieć z braku wody

 (2.2) pot. bar­dzo szyb­ko chud­nąć

 (2.3) pot. mar­nieć z po­wo­du stanu uczu­cio­we­go

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. schnięcie n., suchotnik mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) suszyć się, wysychać, zasuszać się, zsychać, zsychać się

 (2.1) usychać, więdnąć

 (2.2) mizernieć

Wiktionary


schodek

każdy ze stop­ni, z któ­rych skła­da­ją się scho­dy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) każdy ze stop­ni, z któ­rych skła­da­ją się scho­dy

 (1.2) przen. jakaś nie­rów­ność

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wra­ca­jąc ze szko­ły do domu, za­wsze bie­gnę po trzy schod­ki na raz.

 (1.2) Ten fryz­jer par­tacz zro­bił mi schod­ki z tyłu głowy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsxɔdɛk, AS: sχodek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. schody nmos., schodnia ż., schodzenie n.

:: zdrobn. schodeczek m.

 czas. schodzić

 przym. schodkowy, schodowy

 przysł. schodkowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stopień

Wiktionary


schodki

każdy ze stop­ni, z któ­rych skła­da­ją się scho­dy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) zdrobn. od scho­dy

 (1.2) daw. środ. polit. szu­bie­ni­ca

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • schod­ki – inna nazwa współ­czyn­ni­ków wio­dą­cych w ma­cie­rzy schod­ko­wej
  • Schod­ki – od­ci­nek daw­nej ow­czej perci w Do­li­nie Mię­tu­siej w pol­skich Ta­trach Za­chod­nich
  • Schod­ki – prze­łęcz w pol­skich Ta­trach Wy­so­kich
  • Schod­ki – sin­gel Maty

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na mar­mu­ro­wych schod­kach bie­gną­cych ku wo­dzie stoi po­ma­rań­czo­wy sadhu sy­piąc na wodę okru­szy­ny chle­bo­we­go pla­ce­kac­ka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. schodzenie n.

 czas. schodzić

Wiktionary


schodkowaty

uło­żo­ny, wy­cię­ty w kształ­cie schod­ków; przy­po­mi­na­ją­cy kształ­tem schod­ki


SJP.pl


schodkować

pod­cho­dzić po stro­mym stoku, usta­wia­jąc narty po­przecz­nie do linii spad­ku


SJP.pl


schodkowy

1. taki, który ma kształt scho­dów; schod­ko­wa­ty;
2. taki, który skła­da się ze schod­ków, od­no­si się do schod­ków lub do schod­ka


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny ze schod­kiem, do­ty­czą­cy schod­ka

 (1.2) taki, który ma kształt schod­ków

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sxɔtˈkɔvɨ, AS: sχotkovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. schodek m., schody nmos., schodzenie n.

 czas. schodzić ndk.

 przym. schodowy

 przysł. schodowo, schodkowo

Wiktionary


schodnia

1. scho­dy na stat­ku;
2. scho­dy do­sta­wia­ne do sa­mo­lo­tu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ar­chit. pro­wi­zo­rycz­na kład­ka bu­dow­la­na

 (1.2) żegl. scho­dy łą­czą­ce dwa po­kła­dy na stat­ku

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Schod­nia – dawne ro­syj­skie mia­sto w ob­wo­dzie mo­skiew­skim
  • Schod­nia – wieś w woj. opol­skim, w pow. opol­skim, w gmi­nie Ozi­mek
  • schod­nia – scho­dy lot­ni­sko­we lub na stat­ku

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Dud­nią kroki po de­skach po­kła­du i, śmi­gną­wszy po schod­ni na rufę, przed ofi­ce­rem wach­to­wym staje uczeń trze­cie­go kursu, peł­nią­cy w mojej wach­cie służ­bę bos­mań­ską.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. schodzenie n., schodek mrz., schody lm nm.

 czas. schodzić ndk., zejść dk.

Wiktionary


schodowaty

przy­po­mi­na­ją­cy scho­dy, po­dob­ny do scho­dów


SJP.pl


schodowy

przy­miot­nik od: scho­dy, np. klat­ka scho­do­wa - odręb­na część bu­dyn­ku, w któ­rej znaj­du­ją się scho­dy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny ze scho­da­mi, do­ty­czą­cy scho­dów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sxɔˈdɔvɨ, AS: sχodovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. schodek m., schody nmos., schodzenie n.

 czas. schodzić ndk.

 przym. schodkowy

 przysł. schodowo, schodkowo

Wiktionary


schodołaz

urzą­dze­nie po­moc­ne przy ra­dze­niu sobie z ba­rie­ra­mi ar­chi­tek­to­nicz­ny­mi przez osoby nie­peł­no­spraw­ne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wózek do tran­spor­to­wa­nia po scho­dach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bez scho­do­ła­za sam pral­ki na trze­cie pię­tro nijak nie wta­szczysz.

Wiktionary


schody

kon­struk­cja zło­żo­na z sze­re­gu stop­ni, umoż­li­wia­ją­ca przej­ście na inny po­ziom bu­dyn­ku lub te­re­nu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) kon­struk­cja ze stop­ni, z któ­rych każdy na­stęp­ny jest umie­szczo­ny nieco wyżej od po­przed­nie­go, słu­żą­ca do prze­mie­szcza­nia się po­mię­dzy róż­ny­mi po­zio­ma­mi;

 (1.2) coś o kształ­cie scho­dów (1.1)

Wiktionary

Scho­dy – ele­ment bu­dyn­ku lub uksz­tał­to­wa­nia te­re­nu, który umoż­li­wia ko­mu­ni­ka­cję mię­dzy róż­ny­mi po­zio­ma­mi.

Scho­dy znane są od naj­star­szych cza­sów. W sta­ro­żyt­no­ści i śred­nio­wie­czu miały za­sto­so­wa­nie czy­sto prak­tycz­ne. Je­dy­nie stop­nie zew­nętrz­ne, wy­ko­na­ne z ka­mie­nia, po­mi­mo pro­stej kon­struk­cji sta­no­wi­ły ele­ment ar­chi­tek­to­nicz­ny zdo­bią­cy, pod­kre­śla­ją­cy rangę obiek­tu (scho­dy wio­dą­ce do świą­ty­ni, ko­ścio­ła, zamku itp.)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Klip krę­co­no na scho­dach, które co­dzien­nie w po­łud­nie prze­mie­rza­ła w dro­dze po chleb.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsxɔdɨ, AS: sχody

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. schodek m., schodnia ż., schodzenie n.

 czas. schodzić ndk.

 przym. schodkowy, schodowy

Wiktionary


schodzenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|scho­dzić.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Męczy mnie to cią­głe scho­dze­nie i wcho­dze­nie po scho­dach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sxɔˈd͡zɛ̃ɲɛ, AS: sχoʒẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. schodek mrz., schody nmos., schodki nmos., schodnia ż.

 czas. schodzić ndk., naschodzić się

 przym. schodowy, schodkowy, schodkowaty

Wiktionary


schodzić

1. idąc, opu­szczać się w dół;
2. opu­szczać ja­kieś miej­sce, ustę­po­wać, usu­wać się skądś;
3. opu­szczać się niżej, za­nu­rzać się;
4. od­pa­dać z ja­kiejś po­wierzch­ni, ście­rać się


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zejść)

 (1.1) iść w dół

 (1.2) ob­ni­żać war­tość, cenę

 (1.3) ustę­po­wać miej­sce

 (1.4) umie­rać

 (1.5) pot. o to­wa­rze: być ku­po­wa­nym, sprze­da­wać się, zwy­kle szyb­ko

 (1.6) karc. wy­rzu­cać lewy w roz­gryw­ce kar­cia­nej

 (1.7) o dniach, la­tach: upły­wać

 (1.8) opu­ścić miej­sce pro­duk­cji

 (1.9) o te­re­nie: cią­gnąć się w dół

 (1.10) od­paść

 (1.11) przy­by­wać gru­po­wo w dane miej­sce

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (2.1) pot. zu­ży­wać odzież lub obu­wie w wy­ni­ku dłu­gotr­wa­łe­go użyt­ko­wa­nia

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny scho­dzić się

 (3.1) przy­by­wać gru­po­wo w dane miej­sce

 (3.2) o dro­gach, li­niach, ru­rach itp.: łą­czyć się, sku­piać się, prze­ci­nać się

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny scho­dzić się

 (4.1) mę­czyć się dłu­gim cho­dze­niem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Scho­dzi­ła wolno, tren sukni cią­gnął się za nią po sze­ro­kich mar­mu­ro­wych stop­niach….

 (1.10) Po­mi­do­ry blan­szo­wać kilka minut we wrząt­ku, aby le­piej scho­dzi­ła z nich skór­ka.

 (1.11) Na ten po­pie­lec zjeż­dża­li się i scho­dzi­li do ko­ścio­łów wszy­scy ka­to­lic­kie­go wyz­na­nia, pa­no­wie nawet naj­więk­si nigdy go nie opu­szcza­li.

 (3.1) Ko­bie­ty scho­dzi­ły się na plot­ka­ot­ki przy stud­ni.

 (3.1) W so­bo­tę i nie­dzie­lę scho­dzą się go­ście.

 (3.2) Tutaj scho­dzą się dwa ru­ro­cią­gi.

 (4.1) Scho­dzi­łem się na tej wy­ciecz­ce i teraz bolą mnie nogi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsxɔd͡ʑit͡ɕ, AS: sχoʒ́ić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. schodzenie n., schody nmos., schodki nmos., schodek m., schodnia ż., zejście n.

 czas. naschodzić się, zejść dk.

 przym. schodzony, schodkowy, schodowy, schodkowaty

 przysł. schodkowo, schodowato

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk ślazować

 (1.2) maleć

 (1.3) ustępować

Wiktionary


schodzony

zni­szczo­ny wsku­tek dłu­gie­go uży­wa­nia, np. scho­dzo­ne buty


SJP.pl


schola

przy­ko­ściel­ny chó­rek dzie­cię­cy, pro­wa­dzo­ny naj­czę­ściej przez księ­ży


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. pa­ra­fial­ny ze­spół śpie­wa­czy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nasza scho­la wzię­ła udział w prze­glą­dzie chó­rów pa­ra­fial­nych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsxɔla, AS: sχola

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. scholka ż.

Wiktionary


scholar

w epoce śred­nio­wiecz­nej: stu­dent, żak


SJP.pl


scholarski

→ scho­lar


SJP.pl

Patrz:

scholar

scholaryzacja

pro­ces ma­ją­cy na celu zwięk­sze­nie roli szkol­nict­wa w życiu spo­łecz­nym; sko­la­ry­za­cja


SJP.pl


scholasteria

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) do­mi­nium scho­la­sty­ka

Wiktionary


scholastycznie

przy­słó­wek

 (1.1) na spo­sób scho­la­stycz­ny

 (1.2) filoz. zgod­nie z za­sa­da­mi scho­la­sty­ki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. scholastyczność ż., scholastyk mos., scholastyka ż.

 przym. scholastyczny

Wiktionary


scholastyczność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest scho­la­stycz­ne; cecha tych, któ­rzy są scho­la­stycz­ni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. scholastyczny

 przysł. scholastycznie

 rzecz. scholastyk mos., scholastyka ż.

Wiktionary


scholastyczny

→ scho­la­sty­ka


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) filoz. zwią­za­ny ze scho­la­sty­ką, od­no­szą­cy się do scho­la­sty­ki

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) od­wo­łu­ją­cy się do au­to­ry­te­tów

Wiktionary

Patrz:

scholastyka

Przykłady

 (1.1) Fi­lo­zo­fem scho­la­stycz­nym był m.in. Mar­sy­liusz z Padwy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. scholastyczność ż., scholastyk mos., scholastyka ż.

 przysł. scholastycznie

Wiktionary


scholastyk

1. kie­ru­nek śred­nio­wiecz­nej fi­lo­zo­fii chrze­ści­jań­skiej dą­żą­cy do ro­zu­mo­we­go udo­wod­nie­nia dog­ma­tów re­li­gij­nych i roz­strzy­ga­nia spo­rów przez od­wo­ły­wa­nie się do au­to­ry­te­tów; fi­lo­zo­fia scho­la­stycz­na;
2. iro­nicz­nie: fi­lo­zo­fo­wa­nie, ja­ło­we do­cie­ka­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) filoz. zwo­len­nik lub przed­sta­wi­ciel fi­lo­zo­fii scho­la­stycz­nej

 (1.2) hist. du­chow­ny na­dzo­ru­ją­cy szko­ły w die­cez­ji, kie­ru­ją­cy szko­łą ka­te­dral­ną

Wiktionary

Scho­la­styk (łac. "scho­la­sti­cus, scho­la­ster"; fr. "écolâtre") – god­ność w obrę­bie ka­pi­tu­ły. Scho­la­styk od­po­wia­dał za funk­cjo­no­wa­nie.

W IX wieku, w ra­mach re­form ka­ro­liń­skich, sfor­mu­ło­wa­no obo­wią­zek po­sia­da­nia przez każdą die­cez­ję szko­ły ka­te­dral­nej.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. scholastyczność ż., scholastyka ż.

 przym. scholastyczny

 przysł. scholastycznie

Wiktionary


scholastyka

1. kie­ru­nek śred­nio­wiecz­nej fi­lo­zo­fii chrze­ści­jań­skiej dą­żą­cy do ro­zu­mo­we­go udo­wod­nie­nia dog­ma­tów re­li­gij­nych i roz­strzy­ga­nia spo­rów przez od­wo­ły­wa­nie się do au­to­ry­te­tów; fi­lo­zo­fia scho­la­stycz­na;
2. iro­nicz­nie: fi­lo­zo­fo­wa­nie, ja­ło­we do­cie­ka­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. filoz. nauka upra­wia­na na śred­nio­wiecz­nych uni­wer­sy­te­tach;

 (1.2) filoz. teol. spe­ku­la­cyj­ny nurt w fi­lo­zo­fii i te­o­lo­gii śred­nio­wiecz­nej ba­zu­ją­cy na dog­ma­tach wiary

 (1.3) filoz. ro­zu­mo­wa­nie for­ma­li­stycz­ne uży­wa­ją­ce spe­ku­la­cji w opar­ciu o dog­ma­ty i au­to­ry­te­ty

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. i B. lp. od: scho­la­styk

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • scho­la­sty­ka (łac.) – nurt w eu­ro­pej­skiej fi­lo­zo­fii śred­nio­wiecz­nej,
  • Scho­la­sty­ka – imię żeń­skie,
  • Świę­ta Scho­la­sty­ka – świę­ta ka­to­lic­ka, sio­stra świę­te­go Be­ne­dyk­ta (z Nur­sji).
  • Scho­la­sty­ka – pier­wsza opat­ka św. Lam­ber­ta w Somlóvásárhely
  • scho­la­styk – god­ność w obrę­bie ka­pi­tu­ły

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Z cza­sem scho­la­sty­ka za­czę­ła oz­na­czać ca­łoksz­tałt tego, co wy­kła­da­no w szko­łach i na uni­wer­sy­te­tach.

 (1.2) Po­trak­to­wa­li scho­la­sty­kę jako cha­rak­te­ry­stycz­ny dla śred­nio­wie­cza nurt myśli i pod­da­li ją ca­ło­ścio­wej kry­ty­ce.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. scholastyczność ż., scholastyk mos.

 przym. scholastyczny

 przysł. scholastycznie

Wiktionary


scholiasta

autor do­dat­ko­wych ob­ja­śnień umie­szcza­nych na mar­gi­ne­sach rę­ko­pi­sów grec­kich i ła­ciń­skich przez ko­men­ta­to­ra


SJP.pl


scholion

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ko­men­tarz lub uwaga typu fi­lo­lo­gicz­ne­go albo hi­sto­rycz­ne­go za­cho­wa­ny na mar­gi­ne­sie grec­kie­go lub ła­ciń­skie­go rę­ko­pi­su;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skolion

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) scholium

Wiktionary


scholium

w li­te­ra­tu­roz­naw­stwie: uwaga, ob­ja­śnie­nie lub ko­men­tarz umie­szczo­ny na mar­gi­ne­sie przez ko­men­ta­to­ra ży­ją­ce­go w sta­ro­żyt­no­ści lub śred­nio­wie­czu


SJP.pl


scholka

zdrob­nie­nie od: scho­la


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: scho­la

 (1.2) nie­du­ża scho­la

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wo­ka­list­ka za­czy­na­ła w nie­wiel­kiej schol­ce przy swo­jej ro­dzin­nej pa­ra­fii.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. schola ż.

Wiktionary


schomeinizować

rzad­ko: scho­me­i­ni­zo­wać się - pod­po­rząd­ko­wać się fa­na­tycz­nej dok­try­nie re­li­gij­nej na­rzu­ca­nej przez Cho­me­i­nie­go


SJP.pl


schopenhauer

[czy­taj: szo­pen­ha­łer] naz­wi­sko, m.in. Art­hur Scho­pen­ha­u­er (1788-1860) - fi­lo­zof nie­miec­ki


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Art­hur Scho­pen­ha­u­er
  • Jo­han­na Hen­riet­ta Scho­pen­ha­u­er
  • (7015) Scho­pen­ha­u­er

Wikipedia


schopenhauerowski

[czy­taj: szo­pen­ha­łe­row­ski] wła­ści­wy Scho­pen­ha­u­e­ro­wi, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla fi­lo­zo­fii Scho­pen­ha­u­e­ra


SJP.pl


schorowany

wy­cień­czo­ny cho­ro­ba­mi


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który długo i cięż­ko cho­ro­wał; wy­cień­czo­ny cho­ro­ba­mi; też: świad­czą­cy o takim sta­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ka­pu­sta z grzy­ba­mi / Jeśli nie tra­fił się w niej żaden tru­ją­cy lub "czar­no­byl­ski" grzy­bek, to w ma­łych ilo­ściach bę­dzie O.K. Naj­le­piej zno­szą ją lu­dzie mło­dzi — scho­ro­wa­nej babci może leżeć na wą­tro­bie do Wiel­ka­no­cy

 (1.1) Przy cię­ciu mło­dych drzew trze­ba usu­wać bezwz­ględ­nie wszyst­kie ga­łę­zie na­dła­ma­ne, scho­ro­wa­ne i za­mar­łe.

 (1.1) Nie­chaj mi powie — czy z tej tru­piej twa­rzy, / Z tej scho­ro­wa­nej… męką twa­rzy jego / Poz­nał­by… gdyby oba­czył ży­we­go / Na czele huf­ców… pod cho­rąg­wią złotą… / Boże! co robi z nas grób?

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. schorzały

Wiktionary


schorować

scho­ro­wać się - daw­niej: zmar­nieć, osłab­nąć, zni­szczeć wsku­tek cho­ro­by; scho­rzeć


SJP.pl


schorzały

daw­niej: zmar­nieć, osłab­nąć, zni­szczeć wsku­tek cho­ro­by; scho­ro­wać się


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przest. osła­bio­ny, wy­cień­czo­ny cięż­ką cho­ro­bą; scho­ro­wa­ny (dziś zwy­kle: w od­nie­sie­niu do na­rzą­dów or­ga­niz­mu)

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) daw. czło­wiek chory

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W tejże chwi­li zja­wi­ła się w ka­mien­nym obra­mie­niu drzwi si­wo­wło­sa sta­rusz­ka, zgar­bio­na, scho­rza­ła, pod­pie­ra­ją­ca się laską.

Wiktionary


schorzenie

nie­pra­wi­dło­we funk­cjo­no­wa­nie ja­kie­goś na­rzą­du


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) stan cho­ro­bo­wy lub nie­pra­wi­dło­we funk­cjo­no­wa­nie da­ne­go or­ga­nu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Psy­lo­za to scho­rze­nie prze­wo­du po­kar­mo­we­go.

 (1.1) Ani w cza­sie po­ko­ju, ani wojny nie pójdą w ka­ma­sze cho­rzy na AIDS, mar­skość wą­tro­by i wiele in­nych scho­rzeń.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sxɔˈʒɛ̃ɲɛ, AS: sχožẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. choroba ż., chora ż.

 czas. chorzeć ndk.

 wykrz. choroba

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) choroba, dolegliwość, przypadłość

Wiktionary


schorzeć

daw­niej: zmar­nieć, osłab­nąć, zni­szczeć wsku­tek cho­ro­by; scho­ro­wać się


SJP.pl


schowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|scho­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. schować

 rzecz. chów mrz., schowek mrz.

Wiktionary


schowanko

skryt­ka; kry­jów­ka; miej­sce do cho­wa­nia, prze­cho­wy­wa­nia


SJP.pl


schować

ulo­ko­wać kogoś w miej­scu za­sło­nię­tym, ukryć, odło­żyć coś na póź­niej


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. cho­wać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|cho­wać.

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny scho­wać się (ndk. cho­wać się)

 (2.1) do­ko­na­ny od|cho­wać się.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pier­wszej nie­dzie­li po tym wy­pad­ku po­my­śla­łam, że prę­dzej czy póź­niej od­kry­to by u mnie pier­ścień, będąc więc w ko­ście­le uda­łam, że zna­la­złam go pod no­ga­mi, i po­ka­za­łam mojej matce, która orze­kła, że jest to bez wąt­pie­nia ka­wa­łek szkła, opraw­ny w tom­bak; za­le­ci­ła mi jed­nak, abym go scho­wa­ła do kie­sze­ni.

 (2.1) Kot scho­wał się za drzwia­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsxɔvat͡ɕ, AS: sχovać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. chować

 rzecz. schowanie n., chów mrz., schowek mrz.

Wiktionary


schowek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miej­sce, gdzie coś można scho­wać

 (1.2) in­form. pa­mięć za­rzą­dza­na przez sy­stem ope­ra­cyj­ny, która umoż­li­wia ko­pio­wa­nie i wkle­ja­nie da­nych w pro­gra­mie albo mię­dzy pro­gra­ma­mi

Wiktionary

Scho­wek – część pa­mię­ci kom­pu­te­ra (spe­cjal­nie wy­dzie­lo­na), za­re­zer­wo­wa­na w sy­ste­mach ope­ra­cyj­nych na za­pi­sy­wa­nie wska­za­nych przez użyt­kow­ni­ka da­nych.

Do pa­mię­ci ze schow­ka może od­wo­ły­wać się użyt­kow­nik. Ty­po­wym za­sto­so­wa­niem schow­ka jest sko­pio­wa­nie frag­men­tu tek­stu lub gra­fi­ki z jed­ne­go pro­gra­mu do dru­gie­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Jeśli nie mo­żesz kli­knąć na link, zaz­nacz go mysz­ką, sko­piuj do schow­ka wci­ska­jąc Ctrl+C a na­stęp­nie wklej go do paska adre­su prze­glą­dar­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsxɔvɛk, AS: sχovek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. schowanko n., schowadełko n., schowanie n., chów mrz.

 czas. chować, schować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skrytka; pot. schowanko

Wiktionary


schowkowy

→ scho­wek


SJP.pl

Patrz:

schowek

schp

skrót od: Ordo Cle­ri­co­rum Re­gu­la­rium Pa­u­pe­rum Ma­tris Dei Scho­la­rum Pia­rum - zakon pi­ja­rów; SP


SJP.pl


schranz

[czy­taj: szranc] pod­ga­tu­nek mu­zy­ki tech­no


SJP.pl

Schranz – pod­ga­tu­nek mu­zy­ki tech­no, stwo­rzo­ny przez Chri­sa Lie­bin­ga we Frank­fur­cie nad Menem około roku 1994. Schranz jest mu­zy­ką ta­necz­ną cha­rak­te­ry­zu­ją­cą się szyb­kim tem­pem (zaz­wy­czaj mię­dzy 140-160 BPM) o twar­dym, mi­ni­ma­li­stycz­nym brzmie­niu, skła­da­ją­cym się z od­gło­sów i dźwię­ków zbli­żo­nych do od­gło­sów ma­szyn, z za­sto­so­wa­niem pow­ta­rza­ją­cych się za­pęt­lo­nych sek­wen­cji per­ku­syj­nych o mo­no­ton­nym brzmie­niu.

Wikipedia


schreiber

[czy­taj: szraj­ber] naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Dawid Schre­i­ber (1874–1942) – pol­ski ad­wo­kat, ży­dow­ski dzia­łacz spo­łecz­ny, po­li­tyk, poseł na Sejm RP i se­na­tor
  • Grze­gorz Schre­i­ber (ur. 1961) – pol­ski po­li­tyk, poseł na Sejm RP, mar­sza­łek wo­je­wództ­wa łódz­kie­go, oj­ciec Łu­ka­sza Schre­i­be­ra
  • Heinz Schre­i­ber (ur. 1942) – nie­miec­ki po­li­tyk, sa­mo­rzą­do­wiec i na­u­czy­ciel, par­la­men­ta­rzy­sta kra­jo­wy, poseł do Par­la­men­tu Eu­ro­pej­skie­go II ka­den­cji
  • Her­mann Schre­i­ber (1882–1954) – ży­dow­sko-nie­miec­ki dok­tor fi­lo­zo­fii, rabin i pu­bli­cy­sta
  • Łu­kasz Schre­i­ber (ur. 1987) – pol­ski po­li­tyk, poseł na Sejm RP, syn Grze­go­rza
  • Ru­dolf Schre­i­ber (1906–1940) – ka­pi­tan dy­plo­mo­wa­ny ar­ty­le­rii Woj­ska Pol­skie­go
  • Szy­mon Schre­i­ber (1820–1883) – pol­ski rabin
  • Walt­her Schre­i­ber (1884–1958) – nie­miec­ki po­li­tyk
  • Schre­i­ber – firma pro­du­ku­ją­ca fa­go­ty
  • Schre­i­ber – mia­sto w Ka­na­dzie
  • Walt­her-Schre­i­ber-Platz – sta­cja metra w Ber­li­nie
  • Szraj­ber

Wikipedia


schreibersyt

[czy­taj: szraj­ber­syt] mi­ne­rał, fos­fo­rek że­la­za, wy­stę­pu­ją­cy w me­te­o­ry­tach


SJP.pl

Schre­i­ber­syt, niem. Schre­i­ber­sit – mi­ne­rał wy­stę­pu­ją­cy w me­te­o­ry­tach że­laz­nych. Fos­fo­rek że­la­za, niklu i ko­bal­tu. Tward­szy od że­la­za, ale bar­dzo kru­chy. Na osz­li­fo­wa­nej po­wierzch­ni me­te­o­ry­tu two­rzy po­dłuż­ne struk­tu­ry o ma­to­wym po­ły­sku. Schre­i­ber­syt zo­stał po raz pier­wszy zi­den­ty­fi­ko­wa­ny w me­te­o­ry­cie Ma­gu­ra w 1847 roku przez W.

Wikipedia


schroeder

[czy­taj: SZREder] naz­wi­sko


SJP.pl

Schro­e­der – mia­sto i gmina w Bra­zy­lii, w sta­nie Santa Ca­ta­ri­na. Znaj­du­je się w me­zo­re­gio­nie Norte Ca­ta­ri­nen­se i mi­kro­re­gio­nie Jo­in­vil­le.

Wikipedia


schroeger

[czy­taj: szry­ger] naz­wi­sko


SJP.pl


schron

ro­dzaj bu­dow­li obron­nej lub ochron­nej o przez­na­cze­niu woj­sko­wym bądź cy­wil­nym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wojsk. ro­dzaj be­to­no­wej bu­dow­li obron­nej lub ochron­nej o przez­na­cze­niu mi­li­tar­nym;

 (1.2) wojsk. bu­dow­la lub po­mie­szcze­nie przy­sto­so­wa­ne do ochro­ny lud­ność cy­wil­nej przed bom­bar­do­wa­niem w cza­sie wojny

 (1.3) tu­ryst. ro­dzaj pro­wi­zo­rycz­nej, drew­nia­nej bu­dow­li słu­żą­cej jako miej­sce chwi­lo­we­go schro­nie­nia dla tu­ry­stów w gó­rach;

 (1.4) geol. ro­dzaj nie­wiel­kiej, płyt­kiej ja­ski­ni o do­stę­pie świa­tła sło­necz­ne­go

Wiktionary

Schron – ro­dzaj bu­dow­li obron­nej lub ochron­nej o przez­na­cze­niu woj­sko­wym bądź cy­wil­nym.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Obroń­cy twier­dzy pro­wa­dzi­li ostrzał ze schro­nów znaj­du­ją­cych się na przed­po­lu.

 (1.2) W cza­sie zim­nej wojny po­bu­do­wa­no wiele schro­nów prze­ci­wa­to­mo­wych, po obu stro­nach że­laz­nej kur­ty­ny.

 (1.3) Na szla­ku na Śnież­nik prze­cze­ka­li­śmy w schro­nie zimną, je­sien­ną ulewę.

 (1.4) Pod wa­pien­ną skałą woda de­szczo­wa wy­płu­ka­ła nie­wiel­ki schron.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sxrɔ̃n, AS: sχrõn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. schronienie n., schronisko n., ochrona ż., ochroniarz m., ochronka ż.

 czas. chronić ndk., schronić dk., ochronić dk., ochraniać ndk.

 przym. schronowy, schroniskowy, ochronny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bunkier, fortyfikacja

 (1.3) wiata turystyczna, chatka turystyczna

 (1.4) schronisko krasowe, schronisko skalne, schronisko podskalne

Wiktionary


schronienie

miej­sce, gdzie można się schro­nić, czuć się bez­piecz­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) bez­piecz­ne miej­sce, w któ­rym można się ukryć, scho­wać

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Schro­nie­nie – film w re­ży­se­rii Todda Ha­y­ne­sa z 1995 roku
  • Schro­nie­nie – film w re­ży­se­rii François Ozona z 2009 roku
  • Schro­nie­nie – cykl po­wie­ści scien­ce-fic­tion Da­vi­da We­be­ra
  • Schro­nie­nie – po­wie­ści Har­la­na Co­be­na z 2011 roku
  • Trzy schro­nie­nia – ry­tu­ał bud­dyj­ski
  • Schro­ni­sko

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pod­czas ulewy zna­leź­li­śmy schro­nie­nie pod wiatą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sxrɔ̃ˈɲɛ̇̃ɲɛ, AS: sχrõńė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ochrona ż., schronisko n., schron m., schrona ż.

 czas. ochraniać, chronić, schronić dk.

 przym. schroniskowy, schronowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) azyl, kryjówka, ostoja

Wiktionary


schronisko

1. bu­dy­nek na szla­ku tu­ry­stycz­nym, przez­na­czo­ny na noc­leg dla tu­ry­stów;
2. przy­tu­łek, za­kład opie­ki spo­łecz­nej dla be­zdom­nych;
3. schro­nie­nie, miej­sce gdzie można się schro­nić


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) bu­dy­nek za­pew­nia­ją­cy miej­sce od­po­czyn­ku, schro­nie­nia, bazę noc­le­go­wą i ga­stro­no­micz­ną;

 (1.2) miej­sce, w któ­rym można się schro­nić

 (1.3) pla­ców­ka przez­na­czo­na dla po­rzu­co­nych zwie­rząt do­mo­wych;

 (1.4) daw. oś­ro­dek dla star­szych ludzi

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • schro­ni­sko dla be­zdom­nych
  • schro­ni­sko dla nie­let­nich
  • schro­ni­sko tu­ry­stycz­ne, schron tu­ry­stycz­ny
    • schro­ni­sko mło­dzie­żo­we
  • schro­ni­sko dla zwie­rząt
  • nieg­dyś rów­nież oś­ro­dek dla star­szych ludzi, jak np. Schro­ni­sko dla Star­ców i Znie­do­łęż­nia­łych im. Sa­lo­mo­na Be­nia­mi­na Latza w Poz­na­niu
  • schro­ni­sko lub schron – nie­wiel­ka, płyt­ka ja­ski­nia

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) W ostat­nim cza­sie to bę­dzie ko­lej­na zmia­na na sta­no­wi­sku kier. schro­ni­ska dla be­zdom­nych zwie­rząt w Orze­chow­cach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sxrɔ̃ˈɲiskɔ, AS: sχrõńisko

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ochraniać, chronić ndk., schronić dk., ochronić dk.

 rzecz. schronienie n., schron m.

 przym. schroniskowy, przyschroniskowy, wokółschroniskowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hostel

 (1.2) schron, azyl, przytułek

 (1.4) hospicjum

Wiktionary


schroniskowiec

miesz­ka­niec schro­ni­ska dla mło­do­cia­nych prze­stęp­ców


SJP.pl


schroniskowy

przy­miot­nik od: schro­ni­sko


SJP.pl


schronić

scho­wać, ukryć


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. schra­niać, chro­nić)

 (1.1) umie­ścić w bez­piecz­nym miej­scu

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny schro­nić się (ndk. schra­niać się, chro­nić się)

 (2.1) ukryć się w bez­piecz­nym miej­scu

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Jego od­dział schro­nił się w je­zio­rze, gdy flota prze­pro­wa­dza­ła bom­bar­do­wa­nie Bazy Gamma Jeden. W ogni­stej po­żo­dze woda w je­zio­rze za­go­to­wa­ła się i wy­pa­ro­wa­ła.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. schron mrz., schronienie n., schronisko n.

 czas. ochraniać

Wiktionary


schronologizować

usta­lić chro­no­lo­gię zda­rzeń i zja­wisk


SJP.pl


schronowy

→ schron


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze schro­nem, do­ty­czą­cy schro­nu

Wiktionary

Patrz:

schron

Powiązane:

 rzecz. schron m., schronienie n.

 czas. ochraniać

Wiktionary


schrupać

zjeść coś chru­piąc


SJP.pl


schrypiać

rzad­ko: sta­wać się chry­pli­wym, na­ba­wiać się chryp­ki


SJP.pl


schrypieć

ochry­pieć, ochryp­nąć, schryp­nąć, za­chryp­nąć, za­chry­pieć; prze­sta­rza­le:
1. na­ba­wić się chryp­ki;
2. o gło­sie: stać się chry­pli­wym, za­cząć brzmieć nisko i ma­to­wo


SJP.pl


schrypnięty

1. taki, który schrypł, ma chryp­kę;
2. o gło­sie: szorst­ki, z chryp­ką


SJP.pl


schrypnąć

ochry­pieć, ochryp­nąć, schry­pieć, za­chryp­nąć, za­chry­pieć;
1. na­ba­wić się chryp­ki;
2. o gło­sie: stać się chry­pli­wym, za­cząć brzmieć nisko i ma­to­wo


SJP.pl


schrypły

ochry­pieć, ochryp­nąć, schry­pieć, za­chryp­nąć, za­chry­pieć;
1. na­ba­wić się chryp­ki;
2. o gło­sie: stać się chry­pli­wym, za­cząć brzmieć nisko i ma­to­wo


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) książk. zob. schryp­nię­ty.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Głos miał nieco schry­pły i niby ła­god­niej­szy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chrypka ż.

Wiktionary


schrystianizowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|schry­stia­ni­zo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. schrystianizować

 rzecz. Chrystus mos., chrystusowiec mos.

Wiktionary


schrystianizować

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. chry­stia­ni­zo­wać)

 (1.1) hist. teol. za­pro­wa­dzić chrze­ści­jań­stwo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Udało im się schry­stia­ni­zo­wać ple­mię­e­mio­na pół­noc­ne.

 (1.1) Nie schry­stia­ni­zo­wa­no te­re­nów za Olzą.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chrystianizacja ż., Chrystus m., chrystianizm m., chrystianin m., schrystianizowanie n., chrystianizowanie n., chrystusowiec mos.

 czas. chrystianizować ndk.

 przym. chrystianizacyjny, Chrystusowy, chrystusowy

Wiktionary


schrzanić

po­tocz­nie: zep­suć coś


SJP.pl


schröder

[czy­taj: szre­der] naz­wi­sko


SJP.pl


schrödinger

[czy­taj: szru­din­ger] naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ru­dolf Schrödinger (1857–1919) – au­striac­ki bo­ta­nik
  • Erwin Schrödinger (1887–1961) – au­striac­ki fizyk
    • rów­na­nie Schrödingera
    • kot Schrödingera
  • (13092) Schrödinger – pla­ne­to­i­da
  • Val­lis Schrödinger – do­li­na księ­ży­co­wa
  • Schrödinger – po­stać z mangi Hell­sing i anime Hell­sing Ul­ti­ma­te

Wikipedia


schubert

[czy­taj: szu­bert] naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alois Schu­bert (ur. 1914, zm. ?) – hit­le­row­ski zbrod­niarz
  • An­drzej Schu­bert (ur. 1961) – pol­ski ho­ke­i­sta
  • Franz Schu­bert (ur. 1797, zm. 1828) – au­striac­ki kom­po­zy­tor
  • Fer­di­nand Schu­bert (ur. 1794, zm. 1859) au­striac­ki kom­po­zy­tor, brat Fran­za Schu­ber­ta
  • Jan Schu­bert (ur. 1743, zm. 1792) – nie­miec­ki rzeź­biarz
  • Karol Sta­ni­sław Schu­bert (ur. 1864, zm. 1954) – pol­ski ofi­cer, ge­ne­rał dy­wiz­ji Woj­ska Pol­skie­go
  • Ka­ti­na Schu­bert (ur. 1961) – nie­miec­ka po­li­tyk
  • Ro­se­ma­rie Schu­bert (ur. 1943) – lek­ko­at­let­ka nie­miec­ka, oszczep­nicz­ka
  • Ry­szard Schu­bert (ur. 1949) – pol­ski pro­za­ik
  • François Schu­bert (młod­szy) (ur. 1808, zm. 1878) – nie­miec­ki kom­po­zy­tor dzia­ła­ją­cy we Fran­cji.
  • (3917) Franz Schu­bert – pla­ne­to­i­da z grupy pasa głów­ne­go aste­ro­id
  • Rudi Schu­berth (ur. 1953) – pol­ski pio­sen­karz, autor tek­stów, kom­po­zy­tor

Wikipedia


schudnąć

stać się szczu­plej­szym


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. chud­nąć)

 (1.1) do­ko­na­ny od|chud­nąć.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. chudy

 czas. chudnąć, odchudzać

 rzecz. chudnięcie n.

Wiktionary


schudły

stać się szczu­plej­szym


SJP.pl


schulz

[czy­taj: szulc] naz­wi­sko, m.in. Bruno Schulz (1892-1942) pol­ski gra­fik i pro­za­ik


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adel­bert Schulz – nie­miec­ki woj­sko­wy, ge­ne­rał major
  • Al­fons Schulz – pol­ski du­chow­ny ka­to­lic­ki, dzia­łacz na­ro­do­wy na Po­mo­rzu, se­na­tor III ka­den­cji w II RP
  • Al­fons Schulz – nie­miec­ki du­chow­ny ka­to­lic­ki, pro­fe­sor Pań­stwo­wej Aka­de­mii w Bra­nie­wie i Uni­wer­sy­te­tu Wroc­ław­skie­go.
  • Ba­stian Schulz – nie­miec­ki pił­karz wy­stę­pu­ją­cy na po­zy­cji po­moc­ni­ka
  • Bruno Schulz – pol­ski pro­za­ik, gra­fik, ma­larz, ry­sow­nik i kry­tyk li­te­rac­ki
  • Bruno Schulz – nie­miec­ki le­karz psy­chia­tra i ge­ne­tyk
  • Char­les Schulz – ame­ry­kań­ski twór­ca ko­mik­sów
  • Chri­stian Schulz – nie­miec­ki pił­karz
  • Emil Schulz – nie­miec­ki bok­ser, me­da­li­sta olim­pij­ski
  • Fer­di­nand Schulz – nie­miec­ki kon­struk­tor lot­ni­czy, lot­nik spor­to­wy
  • Franz Gott­fried Schulz – zbrod­niarz hit­le­row­ski, czło­nek za­ło­gi nie­miec­kie­go na­zi­stow­skie­go obozu kon­cen­tra­cyj­ne­go Ma­ut­ha­u­sen-Gusen i SS-Oberscharführer
  • Frie­drich Schulz – nie­miec­ki ofi­cer Wehr­mach­tu w ran­dze ge­ne­ra­ła pie­chot

Wikipedia


schulzowski

[czy­taj: szul­cow­ski] taki jak u Schul­za, wła­ści­wy Schul­zo­wi, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla twór­czo­ści Schul­za itp.


SJP.pl


schumacher

[czy­taj: SZUmacher] naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Beat Schu­ma­cher (ur. 1964) – szwaj­car­ski ko­larz
  • Brad Schu­ma­cher (ur. 1974) – ame­ry­kań­ski pły­wak i pił­karz wodny, me­da­li­sta olim­pij­ski
  • Cor­ne­lius Schu­ma­cher (ur. 1969) – nie­miec­ki pro­gra­mi­sta
  • David Schu­ma­cher (1931–2022) – au­stra­lij­ski za­pa­śnik
  • Frie­drich Schu­ma­cher – as lot­nict­wa nie­miec­kie­go
  • Gus Schu­ma­cher (ur. 2000) – ame­ry­kań­ski bie­gacz nar­ciar­ski
  • Hans Schu­ma­cher (1906–1948) – nie­miec­ki po­li­tyk i zbrod­niarz hit­le­row­ski
  • Hans-Otto Schu­ma­cher (ur. 1950) – nie­miec­ki ka­ja­karz gór­ski, me­da­li­sta olim­pij­ski
  • Ha­rald Schu­ma­cher (ur. 1954) – nie­miec­ki pił­karz i tre­ner pił­kar­ski
  • He­in­rich Chri­stian Schu­ma­cher (1780–1850) – nie­miec­ko-duń­ski astro­nom
  • He­in­rich Chri­stian Frie­drich Schu­ma­cher (1757–1830) – duń­ski le­karz, bo­ta­nik, pro­fe­sor aka­de­mic­ki
  • Joel Schu­ma­cher (1939–2020) – ame­ry­kań­ski re­ży­ser, sce­na­rzy­sta i pro­du­cent fil­mo­wy

Wikipedia


schuman

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Joop Schu­man – ni­der­landz­ki pił­karz
  • Lein Schu­man – ni­der­landz­ki po­li­tyk
  • Ro­bert Schu­man – fran­cu­ski po­li­tyk
  • Tom Schu­man – ame­ry­kań­ski pia­ni­sta
  • Wil­liam Schu­man – ame­ry­kań­ski kom­po­zy­tor
  • Schu­man – sta­cja metra w Bruk­se­li
  • Bru­xel­les-Schu­man
  • Rond-point Schu­man
  • Schu­mann

Wikipedia


schumann

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ca­mil­lo Schu­mann – nie­miec­ki kom­po­zy­tor i or­ga­ni­sta
  • Clara Schu­mann – nie­miec­ka pia­nist­ka i kom­po­zy­tor­ka ro­man­tycz­na
  • Con­rad Schu­mann – jeden z naj­bar­dziej zna­nych ucie­ki­nie­rów z Nie­miec Wschod­nich
  • Georg Schu­mann – nie­miec­ki kom­po­zy­tor i dy­ry­gent
  • Ro­bert Schu­mann – nie­miec­ki kom­po­zy­tor, kry­tyk mu­zycz­ny i autor ar­ty­ku­łów poś­wię­co­nych mu­zy­ce
  • Schu­man

Wikipedia


schuster

[czy­taj: szu­ster] naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Al­fred Il­de­fons Schu­ster (1880–1954) – wło­ski kar­dy­nał, bło­go­sła­wio­ny
  • Aloj­zy Ta­de­usz Schu­ster (1890–1940) – pol­ski puł­kow­nik
  • Axel Schu­ster (ur. 1976) – nie­miec­ki wio­ślarz
  • Bernd Schu­ster (ur. 1959) – nie­miec­ki tre­ner pił­kar­ski i pił­karz
  • Dirk Schu­ster (ur. 1967) – nie­miec­ki pił­karz
  • Günther Schu­ster (1893–1943) – nie­miec­ki as my­śliw­ski
  • Hans-Emil Schu­ster (ur. 1934) – nie­miec­ki astro­nom
  • Jo­seph Schu­ster (1748–1812) – nie­miec­ki kom­po­zy­tor i dy­ry­gent
  • Jo­seph Schu­ster (1903–1976) – ame­ry­kań­ski wio­lon­cze­li­sta
  • Ju­lian Schu­ster (ur. 1985) – nie­miec­ki pił­karz
  • Paul Schu­ster (1867–1940) – nie­miec­ki le­karz ne­u­ro­log i ne­u­ro­pa­to­log
  • Ru­dolf Huch, pse­u­do­nim: A. Schu­ster (1862–1943) – nie­miec­ki pi­sarz

Wikipedia


schwartz

[czy­taj: szwarc] naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Schwartz – pol­skie stu­dio pro­jek­to­we
  • (13820) Schwartz – pla­ne­to­i­da
  • Al­bert Frie­drich Schwartz (1905–1984), nie­miec­ki zbrod­niarz wo­jen­ny
  • Al­ly­son Schwartz (1948–), ame­ry­kań­ska po­li­tyk
  • Alo­y­sius Schwartz (1930–1992), ame­ry­kań­ski du­chow­ny
  • An­to­ni Maria Schwartz (1852–1929), au­striac­ki pijar
  • Bar­ba­ra Schwartz (1979–), au­striac­ka te­ni­sist­ka
  • Bobby Schwartz (1956–), ame­ry­kań­ski żuż­lo­wiec
  • Carl Schwartz, ame­ry­kań­ski muzyk
  • Del­mo­re Schwartz (1913–1966), ame­ry­kań­ski pi­sarz
  • Ebbe Schwartz (1901–1964), duń­ski dzia­łacz spor­to­wy
  • Elek Schwartz (1908–2000), ru­muń­ski pił­karz

Wikipedia


schwarz

[czy­taj: szwarc] naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alois Schwarz (ur. 1952) – au­striac­ki bi­skup rzym­sko­ka­to­lic­ki
  • Armin Schwarz (ur. 1963) – nie­miec­ki kie­row­ca raj­do­wy
  • Art­hur Schwarz (1862–1943) – nie­miec­ki przed­się­bior­ca, za­ło­ży­ciel i wie­lo­let­ni dy­rek­tor ber­liń­skiej firmy fo­to­gra­ficz­nej Neue Pho­to­grap­his­che Ge­sells­chaft
  • Chri­stian Schwarz-Schil­ling (1930–2006) – nie­miec­ki po­li­tyk
  • Chri­stoph Schwarz (ur. 1959) – nie­miec­ki sko­czek nar­ciar­ski
  • Die­ter Schwarz (ur. 1939) – nie­miec­ki mi­liar­der, twór­ca i wła­ści­ciel sieci Lidl i Ka­u­fland
  • Fritz Schwarz (ur. 1899) – nie­miec­ki bobs­le­i­sta
  • Harry Schwarz (1824–2010) – po­łud­nio­wo­a­fry­kań­ski praw­nik
  • He­in­rich Schwarz (1906–1947) – ko­men­dant obo­zów kon­cen­tra­cyj­nych
  • Her­mann Schwarz (1843–1921) – nie­miec­ki ma­te­ma­tyk
  • Hu­bert Schwarz (ur. 1960) – nie­miec­ki sko­czek nar­ciar­ski
  • Jack Schwarz (1924–2000) – fi­lo­zof, jogin

Wikipedia


schwarzenegger

[czy­taj: szwar­ce­ne­ger] naz­wi­sko


SJP.pl


schwarzkopf

[czy­taj: szfarc­kopf] naz­wi­sko obce


SJP.pl

Schwarz­kopf – marka szam­po­nu do mycia wło­sów, na­le­żą­ca do kon­cer­nu Hen­kel. Nazwa marki po­cho­dzi od za­ło­ży­cie­la firmy – Hansa Schwarz­kop­fa.

Wikipedia


schwarzwald

[czy­taj: szwarc­walt] pasmo gór­skie w Niem­czech; Szwarc­wald


SJP.pl

Schwarz­wald („czar­ny las”, Szwarc­wald, „Selva Negra”) – zrę­bo­we pasmo gór­skie w po­łud­nio­wo-za­chod­nich Niem­czech roz­cią­ga­ją­ce się od po­łud­nio­we­go krań­ca do środ­ka Ba­de­nii-Wir­tem­ber­gii na dłu­go­ści około 160 km – od Walds­hut-Tien­gen na samym po­łud­niu do Pforz­he­im na pół­no­cy.

Wikipedia


schwał

daw­niej: po­dziw, wy­gląd godny po­zaz­dro­szcze­nia; dziś tylko w wy­ra­że­niu: na schwał - godny po­dzi­wu


SJP.pl


schweppes

[czy­taj: szłeps] marka na­po­jów ga­zo­wa­nych


SJP.pl

Schwep­pes – marka na­po­jów ga­zo­wa­nych, która po­ja­wi­ła się w 1783 roku, gdy nie­miec­ki ze­gar­mistrz i ju­bi­ler Jo­hann Jacob Schwep­pe opra­co­wał me­to­dę na­sy­ca­nia na­po­jów dwut­len­kiem węgla. Wła­ści­cie­lem marki jest Dr Pep­per Snap­ple Group.

Wikipedia


schwycić

wziąć coś szyb­kim ru­chem


SJP.pl


schwytanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|schwy­tać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sxfɨˈtãɲɛ, AS: sχfytãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chwyt m., chwytność ż., chwytliwość ż., chwytnia ż., chwytacz m., uchwyt m., chwytanie n., wychwytywanie n., wychwycenie n., uchwycenie n., pochwycenie n., nachwyt m., podchwyt m., przechwytywanie n., przechwycenie n.

 czas. schwytać dk., chwytać ndk., wychwytywać ndk., uchwycić dk., pochwycić dk., przechwytywać ndk., przechwycić dk.

 rzecz. chwyt m., chwytny, uchwytowy, chwytliwy

 przym. chwytny

Wiktionary


schwytać

zła­pać, ująć


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. chwy­tać)

 (1.1) książk. zła­pać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­sta­wi­łem świet­ne wnyki, ale przez całą zimę nawet mar­ne­go za­ją­ca nie udało mi się schwy­tać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsxfɨtat͡ɕ, AS: sχfytać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. chwytać ndk., chwycić dk., schwycić dk., uchwycić dk.

 rzecz. schwytanie n., chwyt m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) złapać, pojmać

Wiktionary


schwyz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto i gmina we wschod­niej Szwaj­ca­rii;

 (1.2) geogr. adm. kan­ton w Szwaj­ca­rii;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Schwyz – kan­ton
  • Schwyz – gmina w kan­to­nie Schwyz, w okrę­gu Schwyz
    • Schwyz – sta­cja ko­le­jo­wa w Schwyz
  • Schwyz – okręg (Be­zirk) w kan­to­nie Schwyz
  • Schwyz – sta­tek
  • Schwietz

Wikipedia

Powiązane:

 przym. szwycki

Wiktionary


schylanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|schy­lać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. schylać ndk.

Wiktionary


schylać

opu­szczać w dół, na­gi­nać ku ziemi


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. schy­lić)

 (1.1) na­gi­nać ku ziemi

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny schy­lać się (dk. schy­lić się)

 (2.1) zgi­nać w pasie ku ziemi sa­me­go sie­bie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsxɨlat͡ɕ, AS: sχylać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. schylanie n.

Wiktionary


schylik

ga­tu­nek chrzą­szcza z ro­dzi­ny czar­nu­chów


SJP.pl


schytrzać

po­tocz­nie: schy­trzać się - sta­wać się spryt­niej­szym


SJP.pl


schytrzały

taki, który schy­trzał


SJP.pl


schyłek

czas koń­czą­cej się epoki, bli­ski ko­niec cze­goś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) okres bli­ski za­koń­cze­niu, sta­dium koń­co­we

 (1.2) ten­den­cja zniż­ko­wa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) U schył­ku XX wieku nadal nie wy­na­le­zio­no szcze­pion­ki ani prze­ciw HIV, ani prze­ciw wi­ru­so­wi za­pa­le­nia wą­tro­by typu C.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsxɨwɛk, AS: sχyu̯ek

Wiktionary

Powiązane:

 przym. schyłkowy

 rzecz. schyłkowość ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dekadencja, bliski koniec, końcówka, kres, przen. zmierzch

 (1.2) upadek

Wiktionary


schyłkowiec

osoba upra­wia­ją­ca jakąś dzie­dzi­nę sztu­ki u schył­ku epoki lub wy­ra­żą­ją­ca po­glą­dy koń­czą­cej się epoki


SJP.pl


schyłkowopaleolityczny

przy­miot­nik

 (1.1) po­cho­dzą­cy ze schył­ko­we­go pa­le­o­li­tu, ma­ją­cy miej­sce w schył­ko­wym pa­le­o­li­cie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Naj­bar­dziej za­sad­ni­czy­mi kry­te­ria­mi po­dzia­łu dra­pa­czy schył­ko­wo­pa­le­o­li­tycz­nych są: pro­por­cje i forma pół­su­ro­wia­ków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsxɨwkɔvɔpalɛɔlʲiˈtɨt͡ʃnɨ, AS: sχyu̯kovopaleolʹityčny

Wiktionary


schyłkowość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest schył­ko­we; cecha tych, któ­rzy są schył­ko­wi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. schyłkowy

 przysł. schyłkowo

 rzecz. schyłek mrz.

Wiktionary


schyłkowy

→ schy­łek


SJP.pl

Patrz:

schyłek

schód

pod­wyż­sze­nie, na któ­rym sta­wia się stopę, żeby wejść wyżej lub zejść niżej; sto­pień


SJP.pl


schönbrunn

[czy­taj: szönbrun albo szen­brun] pałac w Wied­niu


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Schönbrunn – pałac w Wied­niu
  • Schönbrunn – ogród zo­o­lo­gicz­ny w Wied­niu
  • Schönbrunn – sta­cja metra w Wied­niu
  • DFS Schönbrunn – pa­ro­wiec
  • nie­miec­ka nazwa gminy Dolní Studénky w kraju oło­mu­niec­kim, w po­wie­cie Šumperk
  • nie­miec­ka nazwa gminy Jedlová u Poličky w kraju par­du­bic­kim, w po­wie­cie Svi­ta­vy
  • nie­miec­ka nazwa gminy Studánka w kraju pilz­neń­skim, w po­wie­cie Ta­chov
  • nie­miec­ka nazwa Svi­no­va, dziel­ni­cy Ostra­wy
  • dawna nazwa gminy Bratřice w kraju Wy­so­czy­na, w po­wie­cie Pelhřimov
  • Schönbrunn – dziel­ni­ca mia­sta Bis­chofs­wer­da w Sa­kos­nii, w po­wie­cie Bu­dzi­szyn
  • Schönbrunn – dziel­ni­ca mia­sta Lands­hut w Ba­wa­rii
  • Schönbrunn – dziel­ni­ca mia­sta Sa­al­burg-Ebers­dorf w Tu­ryn­gii, w po­wie­cie Saale-Orla

Wikipedia


schładzacz

urzą­dze­nie słu­żą­ce do ob­ni­ża­nia tem­pe­ra­tu­ry cze­goś, zwła­szcza pro­duk­tów spo­żyw­czych; schła­dzal­nik, schła­dzar­ka, schła­dziar­ka


SJP.pl


schładzająco

1. w spo­sób ob­ni­ża­ją­cy tem­pe­ra­tu­rę; chło­dzą­co, ochła­dza­ją­co, ostu­dza­ją­co, ozię­bia­ją­co, stu­dzą­co;
2. w spo­sób zmniej­sza­ją­cy wra­że­nie go­rą­ca;
3. w spo­sób zmniej­sza­ją­cy tempo roz­wo­ju go­spo­dar­ki lub tempo wzro­stu ja­kie­goś wskaź­ni­ka go­spo­dar­cze­go


SJP.pl


schładzalnia

po­mie­szcze­nie z urzą­dze­niem chłod­ni­czym, przez­na­czo­ne do in­ten­syw­ne­go ozię­bia­nia pro­duk­tów spo­żyw­czych do tem­pe­ra­tu­ry prze­cho­wy­wa­nia lub tran­spor­tu


SJP.pl


schładzalnik

urzą­dze­nie słu­żą­ce do ob­ni­ża­nia tem­pe­ra­tu­ry cze­goś, zwła­szcza pro­duk­tów spo­żyw­czych; schła­dzacz, schła­dzar­ka, schła­dziar­ka


SJP.pl


schładzanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|schła­dzać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. schładzać ndk.

 rzecz. chłodzenie n., chłodność ż.

Wiktionary


schładzarka

urzą­dze­nie słu­żą­ce do ob­ni­ża­nia tem­pe­ra­tu­ry cze­goś, zwła­szcza pro­duk­tów spo­żyw­czych; schła­dzacz, schła­dzal­nik, schła­dziar­ka


SJP.pl


schładziarka

urzą­dze­nie słu­żą­ce do ob­ni­ża­nia tem­pe­ra­tu­ry cze­goś, zwła­szcza pro­duk­tów spo­żyw­czych; schła­dzacz, schła­dzal­nik, schła­dzar­ka


SJP.pl


schłodniały

taki, który schłod­niał


SJP.pl


schłodzić

cza­sow­nik do­ko­na­ny (ndk. schła­dzać)

 (1.1) ob­ni­żyć tem­pe­ra­tu­rę, uczy­nić chłod­nym

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chłodność ż., chłodzenie n., chłodziarka ż., chłodnia ż., chłód m., chłodnik m.

 czas. chłodzić ndk., wychłodzić dk., schładzać ndk.

 przym. chłodny

Wiktionary


schłopiały

na­brać cech chłop­skich, stać się chło­pem


SJP.pl


schłopienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) daw. pejor. sta­nie się jak chło­pi, zbra­ta­nie się z chłop­stwem

 (1.2) daw. pejor. po­zba­wie­nie szla­chect­wa

 (1.3) pejor. na­bra­nie cech mę­skich (o ko­bie­cie)

Wiktionary

Powiązane:

 czas. schłopieć dk., schłopić dk., schłopić się dk.

Wiktionary


schłopieć

na­brać cech chłop­skich, stać się chło­pem


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. chło­pieć)

 (1.1) daw. pejor. za­cząć żyć jak chło­pi

 (1.2) na­brać cech mę­skich (o ko­bie­cie)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Szlach­ciu­ry schło­pie­li i nie noszą się już po dwor­sku.

 (1.2) Wo­ka­list­ka schło­pia­ła do resz­ty, sta­ra­jąc się me­li­niar­skim sty­lem i słow­nict­wem spod budki z piwem zwró­cić na sie­bie uwagę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chłopak mos., chłop mos., chłopka ż., schłopienie n., chłopstwo n.

 czas. chłopieć ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. schamieć

Wiktionary


schłostanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zbi­cie kogoś lub cze­goś batem, rózgą, bi­czem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chłosta ż., chłostanina ż., chłostak mos., chłostanie n., wychłostanie n., zachłostanie n.

 czas. chłostać ndk., chłosnąć dk., schłostać dk., wychłostać dk., zachłostać dk.

Wiktionary


schłostać

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. brak)

 (1.1) chło­szcząc zbić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chłosta ż., chłostanina ż., chłostak mos., chłostanie n., schłostanie n., wychłostanie n., zachłostanie n.

 czas. chłostać ndk., chłosnąć dk., wychłostać dk., zachłostać dk.

Wiktionary


sci

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • sci – trójz­nak wy­stę­pu­ją­cy w ję­zy­ku wło­skim.
  • SCi – Sales Curve In­te­rac­ti­ve, były pro­du­cent gier kom­pu­te­ro­wych
  • Sier­ra’s Cre­a­ti­ve In­ter­pre­ter – skryp­to­wy język pro­gra­mo­wa­nia stwo­rzo­ny na po­trze­by pro­duk­cji gier kom­pu­te­ro­wych firmy Sier­ra On-Line
  • Scien­ce Ci­ta­tion Index – in­deks cy­to­wań wy­da­wa­ny przez In­sti­tu­te for Scien­ti­fic In­for­ma­tion
  • Shang­hai Com­po­si­te Index – in­deks gieł­dy w Szang­ha­ju
  • Zgro­ma­dze­nie Księ­ży Najś­więt­sze­go Serca Je­zu­so­we­go (Ser­ca­nie) – łac. Con­gre­ga­tio Sa­cer­do­to­rum a Sacro Corde Iesu, SCI
  • SCI - ano­nio­wy śro­dek po­wierzch­nio­wo czyn­ny (So­dium Co­co­yl Iset­hio­na­te)

Wikipedia


scil.

skrót od: sci­li­cet (z ła­ci­ny: mia­no­wi­cie); sc.


SJP.pl


scilicet

z ła­ci­ny: mia­no­wi­cie; to zna­czy


SJP.pl


scillaren

pre­pa­rat far­ma­ce­u­tycz­ny wzma­ga­ją­cy akcję mię­śnia ser­co­we­go; scy­la­ren


SJP.pl


scindapsus

pną­cze z ro­dzi­ny obraz­ko­wa­tych, w wa­run­kach na­tu­ral­nych ros­ną­ce w Ma­lez­ji


SJP.pl

Scin­dap­sus, ołu­stek ("Scin­dap­sus" Schott) – ro­dzaj ro­ślin ziel­nych z ro­dzi­ny obraz­ko­wa­tych, obej­mu­ją­cy około 35 ga­tun­ków po­cho­dzą­cych z Chin, sub­kon­ty­nen­tu in­dyj­skie­go, In­do­chin, Azji Po­łud­nio­wo-Wschod­niej, Nowej Gwi­nei, Wysp Sa­lo­mo­na, Qu­e­ens­land i Wysp Ka­ro­liń­skich.

Wikipedia


scintillante

okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: is­krzą­co, mi­got­li­wie, bły­skot­li­wie


SJP.pl


sciolto

[czy­taj: szol­to] spo­sób gry na skrzyp­cach, po­le­ga­ją­cy na ener­gicz­nych po­cią­gnię­ciach całym smycz­kiem po stru­nach


SJP.pl


scirocco

[czy­taj: si­ro­ko] model sa­mo­cho­du marki Volks­wa­gen


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • sci­roc­co (si­roc­co) – ro­dzaj wia­tru
  • Sci­roc­co – nazwa wło­skich okrę­tów
  • Sci­roc­co – bel­gij­ski kon­struk­tor i ze­spół For­mu­ły 1
  • Volks­wa­gen Sci­roc­co – marka sa­mo­cho­du Volks­wa­gen
  • Si­roc­co – film z 1951 roku

Wikipedia


scjagrafia

sztu­ka przed­sta­wia­nia cieni w naj­bar­dziej re­a­li­stycz­ny spo­sób


SJP.pl


scjamachia

walka z cie­nia­mi lub wy­i­ma­gi­no­wa­nym wro­giem


SJP.pl


scjatyk

daw­niej: czło­wiek cier­pią­cy na rwę kul­szo­wą (scja­ty­kę)


SJP.pl


scjatyka

daw­niej: is­chias


SJP.pl


scjena

ryba dra­pież­na; or­ło­ryb, kul­bin;


SJP.pl


scjentolog

czło­nek ko­ścio­ła scjen­to­lo­gicz­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­nek Ko­ścio­ła scjen­to­lo­gicz­ne­go

Wiktionary


scjentologia

dok­try­na Ko­ścio­ła scjen­to­lo­gicz­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. dok­try­na Ko­ścio­ła scjen­to­lo­gicz­ne­go, ruchu re­li­gij­ne­go za­ło­żo­ne­go w 1951 r. w USA jako al­ter­na­ty­wa dla psy­cho­lo­gii;

Wiktionary

Scjen­to­lo­gia ( Scien­to­lo­gy) – ruch re­li­gij­ny uwa­ża­ny rów­nież za sektę, przed­się­bior­stwo lub or­ga­ni­za­cję po­za­rzą­do­wą bez cha­rak­te­ru re­li­gij­ne­go.

Pod­sta­wy scjen­to­lo­gii zo­sta­ły opra­co­wa­ne w 1951 przez pi­sa­rza fan­ta­sty­ki na­u­ko­wej L. Rona Hub­bar­da jako al­ter­na­ty­wa psy­cho­lo­gii. W 1953 zo­sta­ła ona okre­ślo­na przez niego jako „sto­so­wa­na fi­lo­zo­fia re­li­gij­na”.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przy­kła­dem no­we­go ruchu, który przy­pi­su­je nauce wio­dą­ce zna­cze­nie, jest scjen­to­lo­gia od­wo­łu­ją­ca się nie tylko do mą­dro­ści Wscho­du, ale też do mi­sty­cyz­mu i współ­czes­nych form magii.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. scjentolog m., scjentolożka ż., scjentyzm m., scjentysta m., scjentystka ż., scjentokracja ż.

 przym. scjentologiczny, scjentystyczny

Wiktionary


scjentologiczny

→ scjen­to­lo­gia


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) rel. zwią­za­ny ze scjen­to­lo­gią, do­ty­czą­cy scjen­to­lo­gii

Wiktionary

Patrz:

scjentologia

Powiązane:

 rzecz. scjentologia ż., scjentolog mos.

Wiktionary


scjentolożka

→ scjen­to­log


SJP.pl

Patrz:

scjentolog

scjentyczny

daw­niej: opar­ty na nauce, na­u­ko­wy


SJP.pl


scjentyficzny

daw­niej: na­u­ko­wy


SJP.pl


scjentyfizm

daw­niej: na­u­ko­wość


SJP.pl


scjentysta

osoba kie­ru­ją­ca się fi­lo­zo­ficz­nym nur­tem scjen­tyz­mu


SJP.pl


scjentystka

zwo­len­nicz­ka scjen­tyz­mu


SJP.pl


scjentystyczny

→ scjen­tyzm


SJP.pl

Patrz:

scjentyzm

scjentyzm

po­gląd, iż uzy­ska­nie wie­dzy o świe­cie moż­li­we jest wy­łącz­nie przy wy­ko­rzy­sta­niu nauk przy­rod­ni­czych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) filoz. po­gląd fi­lo­zo­ficz­ny uz­na­ją­cy je­dy­nie nauki przy­rod­ni­cze i ek­spe­ry­men­tal­ne za zdol­ne do poz­na­nia i opi­sa­nia rze­czy­wi­sto­ści;

Wiktionary

Scjen­tyzm (od łac. "scien­tia" – wie­dza) – ze­spół po­glą­dów fi­lo­zo­ficz­nych gło­szą­cych, że praw­dzi­wą i w pełni uza­sad­nio­ną wie­dzę o rze­czy­wi­sto­ści do­star­cza­ją je­dy­nie nauki przy­rod­ni­cze. Roz­wi­nął się w dru­giej po­ło­wie XIX wieku z em­pi­ryz­mu i po­zy­ty­wiz­mu. Za jego twór­cę uważa się Au­gu­sta Comte'a.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pol­ski my­śli­ciel trak­to­wał scjen­tyzm jako za­bo­bon o wszech­mo­cy poz­naw­czej nauki.

 (1.1) Idea scjen­tyz­mu jako po­sta­wy my­ślo­wej wy­ra­ża się w haśle: „Nauka za­miast re­li­gii”.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. scjentologia ż., scjentysta mos., scjentystyczność ż.

 przym. scjentystyczny

 przysł. scjentystycznie

Wiktionary


scjoptykon

przy­rząd op­tycz­ny uży­wa­ny przy od­czy­tach do rzu­ca­nia na ekran po­więk­szo­nych obra­zów; skiop­ty­kon


SJP.pl


scms

skrót od: Se­rial Copy Ma­nag­ment Sy­stem - sy­stem za­bez­pie­cza­ją­cy przed wie­lo­krot­nym ko­pio­wa­niem na­grań w for­ma­cie cy­fro­wym


SJP.pl

SCMS ( Se­rial Copy Ma­na­ge­ment Sy­stem) to sy­stem za­bez­pie­cza­ją­cy przed nie­o­gra­ni­czo­nym ko­pio­wa­niem na­grań w for­ma­cie cy­fro­wym. Pow­stał w od­po­wie­dzi na po­ja­wie­nie się urzą­dzeń DAT (ang. Di­gi­tal Audio Tape), które umoż­li­wia­ły two­rze­nie cy­fro­wych kopii każ­de­go ma­te­ria­łu. Ak­tu­al­nie sy­stem SCMS można zna­leźć w urzą­dze­niach CD, DAT, MD, DCC i in­nych wy­po­sa­żo­nych w port cy­fro­wy (S/PDIF).

Wikipedia


scochy

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. mocz

Wiktionary


scooby-doo

pies z filmu ani­mo­wa­ne­go o tym samym ty­tu­le


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sco­o­by Doo – seria ame­ry­kań­skich se­ria­li ani­mo­wa­nych,
  • Sco­o­by Doo – ty­tu­ło­wa po­stać se­ria­li ani­mo­wa­nych,
  • Sco­o­by Doo – trze­ci se­rial ani­mo­wa­ny opo­wia­da­ją­cy o pe­ry­pe­tiach psa Sco­o­by’ego i jego przy­ja­ciół, na­da­wa­ny w la­tach 1976–1978.
  • Sco­o­by-Doo – film (reż. Raja Gos­nell, 2002)

Wikipedia


scoop

[czy­taj: skup] sen­sa­cyj­na wia­do­mość po­da­na w ja­kiejś ga­ze­cie wcze­śniej niż w po­zo­sta­łej pra­sie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Scoop – film z 1987 roku w re­ży­se­rii Ga­vi­na Mil­la­ra
  • Scoop – Go­rą­cy temat – film z 2006 roku w re­ży­se­rii Woody’ego Al­le­na

Wikipedia


scordatura

[czy­taj: skor­da­tu­ra] w mu­zy­ce: zmia­na stro­je­nia in­stru­men­tu stru­no­we­go ułat­wia­ją­ca wy­ko­na­nie pew­nych pa­sa­ży, akor­dów itp.; skor­da­tu­ra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. prze­stro­je­nie in­stru­men­tu stru­no­we­go, np. skrzy­piec czy gi­ta­ry, dla osią­gnię­cia szcze­gól­ne­go wir­tu­o­zer­skie­go efek­tu;

Wiktionary


scoring

[czy­taj: sko­ring]
1. me­to­da oceny wia­ry­god­no­ści po­życz­ko­bior­cy;
2. wynik punk­to­wy po­ten­cjal­ne­go po­życz­ko­bior­cy po za­sto­so­wa­niu tej me­to­dy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) stat. bank. te­le­kom. sy­stem punk­to­wej oceny klien­ta na pod­sta­wie sze­re­gu da­nych wej­ścio­wych

Wiktionary


scoringowy

→ sco­ring [czy­taj: sko­rin­go­wy]


SJP.pl


scorpio

[czy­taj: skor­pio] model sa­mo­cho­du marki Ford


SJP.pl

Scor­pio – ro­dzaj skor­pio­nów z ro­dzi­ny Scor­pio­ni­dae.

Wikipedia


scorsese

[czy­taj: skor­sez-i] naz­wi­sko


SJP.pl


scorzalit

mi­ne­rał z grupy la­zu­li­tów, kry­sta­li­zu­ją­cy w ukła­dzie jed­no­sko­śnym, któ­re­go nazwa po­cho­dzi od naz­wi­ska od­kryw­cy (Eva­ri­sto Penna Sco­rza)


SJP.pl

Sco­rza­lit – mi­ne­rał z gro­ma­dy for­ste­ry­tów; za­sa­do­wy fos­fo­ran że­la­za, ma­gne­zu i glinu.

Wikipedia


scotch

[czy­taj: skocz] skocz;
1. taśma sa­mo­przy­lep­na;
2. po­tocz­nie: por­cja, szklan­ka whi­sky


SJP.pl


scott

[czy­taj: skot] naz­wi­sko, m.in. Wal­ter Scott (1771-1823) - pi­sarz szkoc­ki


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Scott, Klan Scott – szkoc­ki ród
  • SCOTT – szwaj­car­ska firma, pro­du­cent ro­we­rów i ak­ce­so­riów ro­we­ro­wych i mo­to­cy­klo­wych
  • Amund­sen-Scott – ame­ry­kań­ska sta­cja ba­daw­cza na An­tark­ty­dzie
  • Scott Base – no­wo­ze­landz­ka sta­cja ba­daw­cza na An­tark­ty­dzie
  • M8 Scott – ame­ry­kań­ska ha­u­bi­ca sa­mo­bież­na z okre­su II wojny świa­to­wej
  • USS „Scott” – okrę­ty ma­ry­nar­ki wo­jen­nej USA
  • (876) Scott – pla­ne­to­i­da, naz­wa­na na cześć Ro­ber­ta Scot­ta, bry­tyj­skie­go po­lar­ni­ka
  • Al­fred Scott – re­pre­zen­tant ame­ry­kań­skiej mniej­szo­ści w ne­go­cja­cjach nt. ut­wo­rze­nia ka­na­dyj­skiej pro­win­cji Ma­ni­to­ba po re­be­lii nad Rzeką Czer­wo­ną
  • Ann Scott – fran­cu­ska pi­sar­ka
  • Ash­ley Scott – ame­ry­kań­ska ak­tor­ka i mo­del­ka
  • Bec­kie Scott – ka­na­dyj­ska bie­gacz­ka nar­ciar­ska
  • Bon Scott – au­stra­lij­ski wo­ka­li­sta roc­ko­wy, czło­nek ze­spo­łu AC/DC

Wikipedia


scottowski

[czy­taj: sko­tow­ski] taki jak u Scot­ta, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla ut­wo­rów Scot­ta


SJP.pl


scouse

[czy­taj: skałs] dia­lekt miesz­kań­ców Li­ver­po­o­lu


SJP.pl

Sco­u­se – dia­lekt i ak­cent ję­zy­ka an­giel­skie­go uży­wa­ny w hrab­stwie Mer­se­y­si­de. Za­sięg dia­lek­tu ro­śnie. Nazwa dia­lek­tu wy­wo­dzi się od słowa „lob­sco­u­se”, które to oz­na­cza rybną po­tra­wę jed­no­garn­ko­wą je­dzo­ną przez ma­ry­na­rzy i bied­nych miesz­kań­ców Li­ver­po­o­lu.

Wikipedia


scrabble

[czy­taj: skrabl, skra­ble] gra słow­na po­le­ga­ją­ca na ukła­da­niu wy­ra­zów na plan­szy z lo­so­wa­nych liter


SJP.pl

Scrab­ble – gra w ukła­da­nie słów wy­my­ślo­na przez Al­fre­da Butt­sa w 1931. Jedna z naj­po­pu­lar­niej­szych gier słow­nych na świe­cie. Prawa au­tor­skie do nazwy Scrab­ble po­sia­da­ją firmy Mat­tel oraz Has­bro (w USA i Ka­na­dzie).

Or­ga­ni­za­cją zrze­sza­ją­cą pol­skich scrab­bli­stów jest Pol­ska Fe­de­ra­cja Scrab­ble, która od 1993 or­ga­ni­zu­je mi­strzo­stwa Pol­ski w scrab­ble.

Wikipedia


scrabble'owy

[czy­taj: skra­blo­wy] do­ty­czą­cy gry scrab­ble; scrab­blo­wy, skra­blo­wy


SJP.pl


scrabblista

[czy­taj: skra­bli­sta] osoba gra­ją­ca w scrab­ble; skra­bli­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba gra­ją­ca w Scrab­ble, zwła­szcza z dużym za­an­ga­żo­wa­niem lub za­wo­do­wo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Je­że­li ktoś ma wąt­pli­wo­ści do uło­żo­ne­go przez prze­ciw­ni­ka wy­ra­zu, spraw­dza go w spe­cjal­nym słow­ni­ku scrab­bli­sty.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. war. skrablista mos.

:: fż. scrabblistka ż.

 przym. scrabblowy

Wiktionary


scrabblistka

[czy­taj: skra­blist­ka] ko­bie­ta gra­ją­ca w scrab­ble; skra­blist­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta gra­ją­ca w Scrab­ble, zwła­szcza z dużym za­an­ga­żo­wa­niem lub za­wo­do­wo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Naj­młod­szym za­wod­ni­kiem był 10-letni Piotr Madej z Lu­bli­na, który przy­je­chał do Łodzi z mamą, rów­nież za­pa­lo­ną scrab­blist­ką no­to­wa­ną w ran­kin­gu kra­jo­wym.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. war. skrablistka ż.

:: fm. scrabblista mos.

 przym. scrabblowy

Wiktionary


scrabblowy

[czy­taj: skra­blo­wy] do­ty­czą­cy gry scrab­ble; skra­blo­wy, scrab­ble'owy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny ze Scrab­bla­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Scrab­blo­we sza­leń­stwo nie omi­nę­ło rów­nież Pol­ski.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. scrabblista mos., scrabblistka ż.

 przym. war. skrablowy

Wiktionary


scrackować

[czy­taj: skra­ko­wać] zła­mać za­bez­pie­cze­nia opro­gra­mo­wa­nia kom­pu­te­ro­we­go; skra­ko­wać


SJP.pl


scrapbooking

[czy­taj: skrap­bu­king]
1. me­to­da ozda­bia­nia i two­rze­nia al­bu­mów ze zdję­cia­mi i pa­miąt­ka­mi ro­dzin­ny­mi;
2. przed­miot wy­ko­na­ny lub ozdo­bio­ny me­to­dą scrap­bo­o­kin­gu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) me­to­da zdo­bie­nia stron al­bu­mów fo­to­gra­ficz­nych, rza­dziej także kar­tek oko­licz­no­ścio­wych, za­pro­szeń itp.; wy­ko­ny­wa­nie ko­la­ży ze zdjęć i ele­men­tów ozdob­nych;

Wiktionary

Scrap­bo­o­king – sztu­ka ręcz­ne­go two­rze­nia i de­ko­ro­wa­nia al­bu­mów ze zdję­cia­mi i pa­miąt­ka­mi ro­dzin­ny­mi. Nazwa po­cho­dzi od ang. "scrap­bo­ok", oz­na­cza­ją­ce­go taki album. Na­to­miast sam wyraz "scrap" oz­na­cza skra­wek.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W scrap­bo­o­kin­gu nie ma okre­ślo­nych reguł, za­sa­dy two­rze­nia są do­wol­ne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. scrapek

 przym. scrapbookingowy

Wiktionary


scrapbookingowy

→ scrap­bo­o­king [czy­taj: skrap­bu­kin­go­wy]


SJP.pl


scrapek

[czy­taj: skra­pek] przed­miot lub ele­ment wy­ko­na­ny me­to­dą scrap­bo­o­kin­gu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) środ. zdję­cie, kart­ka oko­licz­no­ścio­wa, za­pro­sze­nie itp. wy­ko­na­ne me­to­dą scrap­bo­o­kin­gu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tro­chę wol­ne­go czasu i znowu dziś zro­bi­łam scra­pek z moim ko­cur­kiem. (z In­ter­ne­tu)

 (1.1) Wy­ko­na­nie do­bre­go scrap­ka zaj­mu­je mi kilka wie­czo­rów, a taki z go­tow­ca można zro­bić w go­dzi­nę. (z In­ter­ne­tu)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. scrapbooking

Wiktionary


scrapie

[czy­taj: skrej­pi]
1. cho­ro­ba owiec o dłu­gim okre­sie in­ku­ba­cji, po­wo­du­ją­ca m.in. zanik ne­u­ro­nów i zmia­ny gąb­cza­ste w mózgu; en­ce­fa­lo­pa­tia gąb­cza­sta owiec, ko­ło­wa­ciz­na;
2. czą­stecz­ka biał­ko­wa wy­wo­łu­ją­ca cho­ro­bę scra­pie


SJP.pl


scrapkowanie

[czy­taj: skrap­ko­wa­nie] ręcz­ne ozda­bia­nie i two­rze­nie al­bu­mów ze zdję­cia­mi i pa­miąt­ka­mi ro­dzin­ny­mi


SJP.pl


scrapkowy

[czy­taj: skrap­ko­wy] zwią­za­ny z ręcz­nym ozda­bia­niem i two­rze­niem al­bu­mów ze zdję­cia­mi i pa­miąt­ka­mi ro­dzin­ny­mi


SJP.pl


scratch

skrecz;
1. dźwięk pow­sta­ją­cy przez dra­pa­nie igłą gra­mo­fo­no­wą płyty wi­ny­lo­wej prze­su­wa­nej w od­po­wied­ni spo­sób dło­nią;
2. dy­scy­pli­na ko­lar­stwa to­ro­we­go


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • scratch, skrecz – dźwięk pow­sta­ją­cy po­przez „dra­pa­nie” płyty wi­ny­lo­wej igłą znaj­du­ją­cą się w gra­mo­fo­nie kon­so­li DJ-a.
  • scratch, skrecz (nie­popr. „krecz”) – przer­wa­nie roz­gryw­ki te­ni­so­wej skut­ku­ją­cej wy­gra­ną prze­ciw­ni­ka, zwy­kle w wy­ni­ku kon­tuz­ji.
  • Scratch – jedna z kon­ku­ren­cji ko­lar­stwa to­ro­we­go
  • Scratch – film do­ku­men­tal­ny z 2001 roku o scrat­cho­wa­niu i kul­tu­rze hip-ho­po­wej
  • Scratch – wi­zu­al­ny język pro­gra­mo­wa­nia i ser­wis spo­łecz­no­ścio­wy opra­co­wa­ny w Mas­sa­chu­setts In­sti­tu­te of Tech­no­lo­gy

Wikipedia


scratching

[czy­taj: skra­czing lub skre­czing] two­rze­nie dźwię­ków po­przez prze­su­wa­nie pal­ca­mi gra­ją­cej płyty gra­mo­fo­no­wej; skre­czing


SJP.pl


scratchować

[czy­taj: skre­czo­wać] skre­czo­wać (czę­ściej);
1. zre­zy­gno­wać z udzia­łu w ja­kiejś za­ba­wie;
2. w te­ni­sie ziem­nym: pod­dać mecz bez walki


SJP.pl


screamo

[czy­taj: skri­mo] agre­syw­na od­mia­na mu­zy­ki emo


SJP.pl

Scre­a­mo – ga­tu­nek mu­zycz­ny, agre­syw­na od­mia­na emo, roz­wi­ja­na od po­cząt­ku lat 90. XX wieku. Scre­a­mo czę­sto ko­ja­rzo­ne jest z emo vio­len­ce, ze wzglę­du na po­wią­za­nia z mu­zy­ką power vio­len­ce.

Cha­rak­te­ry­stycz­ny dla scre­a­mo jest krzy­cza­ny wokal (w niek­tó­rych przy­pad­kach prze­pla­ta­ny me­lo­re­cy­ta­cją), szyb­kie par­tie per­ku­sji (czę­sto opar­te na tzw. bla­stach) oraz prze­szy­wa­ją­ce par­tie gitar, ale wy­stę­pu­ją też aku­stycz­ne par­tie lub całe pio­sen­ki grane na mi­ni­mal­nym prze­ste­rze.

Wikipedia


screen

[czy­taj: skrin] po­tocz­nie: zapis obra­zu wyś­wiet­la­ne­go na ekra­nie; zrzut ekra­nu, scre­ens­hot


SJP.pl


screening

[czy­taj: skri­ning] ba­da­nie całej po­pu­la­cji prze­pro­wa­dza­ne w celu wy­ło­nie­nia osób, które mogą mieć jakąś cho­ro­bę; ba­da­nie prze­sie­wo­we; ba­da­nie prze­sie­wo­we, skri­ning, skry­ning


SJP.pl


screeningowy

→ scre­e­ning [czy­taj: skri­nin­go­wy]; skry­nin­go­wy


SJP.pl


screenować

[czy­taj: skri­no­wać] po­tocz­nie: robić zrzu­ty ekra­nu


SJP.pl


screenshot

[czy­taj: skrin­szot] zapis obra­zu wyś­wiet­la­ne­go na ekra­nie; zrzut ekra­nu, scre­en


SJP.pl


scribanne

[czy­taj: skri­ban] ko­mo­da z szu­fla­da­mi i pul­pi­tem do pi­sa­nia; se­kre­ta­rzyk, skry­ban


SJP.pl


script

[czy­taj: skript] sce­na­riusz fil­mo­wy lub te­le­wi­zyj­ny; skrypt


SJP.pl


scriptor

[czy­taj: skryp­tor] w śred­nio­wie­czu: czło­wiek prze­pi­su­ją­cy księ­gi rę­ko­pi­śmien­ne; skryp­tor


SJP.pl


scriptorium

[czy­taj: skryp­to­rium] skryp­to­rium;
1. miej­sce, w któ­rym ko­pio­wa­no księ­gi rę­ko­pi­śmien­ne, naj­czę­ściej znaj­du­ją­ce się przy klasz­to­rach lub w ka­te­drach;
2. daw­niej: prze­no­śny pul­pit z drew­na z po­chy­łym, ru­cho­mym bla­tem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zob. skryp­to­rium.

Wiktionary


scroll

[czy­taj: skrol] śro­do­wi­sko­wo: rolka mysz­ki kom­pu­te­ro­wej


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • scrol­ling, czyli pasek prze­su­wa­nia (ang. scroll­bar)
    • także ma­ni­pu­la­cja pa­skiem prze­su­wa­nia czy nawet jego uka­za­nie się
    • ang. scrol­ling oz­na­cza: prze­wi­ja­nie, prze­wi­ja (się), prze­su­wa­nie się, prze­su­wa; np. nag­min­ny spo­sób wyś­wiet­la­nia listy płac na za­koń­cze­nie filmu
  • tic­ker (od ang. to scroll, „za­pi­sy­wać”, „prze­wi­jać (się)” np. wskroś ekra­nu, czyli prze­wi­jać/ma­sze­ro­wać tekst po­zio­mo prze­zeń
  • skła­do­wa cześć nazw roz­ma­i­te­go opro­gra­mo­wa­nia czy wi­dże­tów, które mają coś wspól­ne­go z prze­wi­ja­niem czy wyś­wiet­la­niem na ekra­nie przez prze­wi­ja­nie.
  • tra­dy­cyj­nie ang. scroll (w licz­bie po­je­dyn­czej) scrolls (w licz­bie mno­giej) to „zwoje”, rę­ko­pi­sy, czy nawet kro­ni­ki np. ma­nu­skryp­ty bi­blij­ne. Rę­ko­pi­sy z Qum­ran to Zwoje znad Morza Mart­we­go.

Wikipedia


scrollować

[czy­taj: skro­lo­wać] śro­do­wi­sko­wo: prze­wi­jać tre­ści na ekra­nie; skro­lo­wać


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) neol. prze­wi­jać za­war­tość ekra­nu na urzą­dze­niu elek­tro­nicz­nym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Scrol­luj ci­szej, bo obu­dzisz pie­se­ła!

Wiktionary

Powiązane:

 czas. skrolować ndk.

 rzecz. scrollowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przewijać, skrolować

Wiktionary


scrub

1. [czy­taj: skrub lub skrab] au­stra­lij­ska od­mia­na buszu; skrub;
2. [czy­taj: skrab] kos­me­tyk do pe­e­lin­gu ciała


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kos­met. kos­me­tyk do pe­e­lin­gu ciała, zwy­kle za­wie­ra­ją­cy grube ziar­na

Wiktionary


scrunchie

[czy­taj: skran­czi] ro­dzaj gumki do wło­sów


SJP.pl


scs.

skrót od: staro-cer­kiew­no-sło­wiań­ski


SJP.pl


scsi

skrót od: Small Com­pu­ter Sy­stems In­ter­fa­ce - ośmio­bi­to­wy in­ter­fejs rów­no­le­gły do prze­sy­ła­nia da­nych mię­dzy urzą­dze­nia­mi


SJP.pl

SCSI (, skrót z ang. "Small Com­pu­ter Sy­stems In­ter­fa­ce") – rów­no­le­gła ma­gi­stra­la da­nych przez­na­czo­na do prze­sy­ła­nia da­nych mię­dzy urzą­dze­nia­mi.

Sy­stem SCSI do nie­daw­na był po­wszech­nie wy­ko­rzy­sty­wa­ny głów­nie w wy­so­kiej klasy ser­we­rach i sta­cjach ro­bo­czych. Obec­nie jest on stop­nio­wo wy­pie­ra­ny przez no­wszy in­ter­fejs SAS. Tań­sze kom­pu­te­ry do­mo­we wy­ko­rzy­stu­ją prze­waż­nie stan­dard Se­rial ATA III, który i tak jest szyb­szy od SCSI (wcze­śniej naj­po­wszech­niej­szy był stan­dard ATA/IDE).

Wikipedia


sct

skró­to­wiec, rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) = mot. urb. stre­fa czy­ste­go tran­spor­tu

Wiktionary


scucito

okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: roz­ry­wa­jąc, dzie­ląc


SJP.pl


scud

[czy­taj: skad] seria ra­dziec­kich ra­kiet ba­li­stycz­nych


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Scud – seria ra­dziec­kich ra­kiet ba­li­stycz­nych
    • R-11 (Scud-A) – ra­dziec­ka ra­kie­ta ba­li­stycz­na
    • R-11M (Scud-A) – ra­dziec­ka ra­kie­ta ba­li­stycz­na
    • R-17 (Scud-B) – ra­dziec­ka ra­kie­ta ba­li­stycz­na

Wikipedia


scudo

[czy­taj: skudo] model sa­mo­cho­du marki Fiat


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • hi­sto­rycz­ne mo­ne­ty o tej naz­wie – skud
  • nazwa mo­ne­ty bitej przez Zakon Mal­tań­ski – scudo mal­tań­skie
  • nazwa mo­ne­ty bitej w San Ma­ri­no – scudo San Ma­ri­no
  • Fiat Scudo – sa­mo­chód do­staw­czy

Wikipedia


scudzoziemszczać

prze­sta­rza­le: wy­na­ra­da­wiać; scu­dzo­ziem­czać


SJP.pl


scudzołożyć

daw­niej: zgrze­szyć cu­dzo­łó­stwem


SJP.pl


scukrzanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|scu­krzać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. scukrzać ndk.

 przym. cukierniczy, cukierkowy

 rzecz. cukier mrz., cukiernica ż., cukierniczka ż.

Wiktionary


scukrzenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pro­ces kry­sta­li­za­cji cu­krów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cukierniczka ż., cukiernica ż., cukier mrz., cukierkowość ż.

 przym. scukrzony, cukierkowy, cukierniczy

Wiktionary


scull

jed­no­o­so­bo­wa łódź pół­wy­ści­go­wa; skul, skull


SJP.pl


sculps.

skrót od: sculp­sit (z ła­ci­ny: wyrył, wy­rzeź­bił - wyraz umie­szczo­ny na szty­chach, drze­wo­ry­tach itp. przed naz­wi­skiem au­to­ra); sc.


SJP.pl


sculpsit

wyrył, wy­rzeź­bił; wyraz umie­szczo­ny na szty­chach, drze­wo­ry­tach itp. przed naz­wi­skiem au­to­ra


SJP.pl

Sculp­sit, sculp., sc. (łac. "wy­rzeź­bił", "wy­ry­to­wał") – for­muł­ka (wy­ra­że­nie lub skrót) sta­wia­na cza­sa­mi przez ry­tow­ni­ków (au­to­rów szty­chów) i rzeź­bia­rzy w sy­gna­tu­rze dzie­ła, obok włas­ne­go naz­wi­ska.

W gra­fi­ce re­pro­duk­cyj­nej obok "sculp." lub "sc." funk­cjo­no­wał też skrót "inc.

Wikipedia


scuppie

[czy­taj: skapi] japs wraż­li­wy na pro­ble­my spo­łecz­ne


SJP.pl


scustomizować

[czy­taj: ska­sto­mi­zo­wać] do­sto­so­wać coś (np. urzą­dze­nie, apli­ka­cję) do włas­nych po­trzeb


SJP.pl


scyfryzować

za­mie­nić dane w po­sta­ci ana­lo­go­wej na po­stać cy­fro­wą, zwy­kle na zapis bi­nar­ny; zdi­gi­ta­li­zo­wać, zdy­gi­ta­li­zo­wać, ucy­fro­wić


SJP.pl


scylaren

pre­pa­rat far­ma­ce­u­tycz­ny wzma­ga­ją­cy akcję mię­śnia ser­co­we­go; scil­la­ren


SJP.pl

Scy­la­ren (ang. "scil­la­ren") – lek na­ser­co­wy otrzy­my­wa­ny z ce­bu­li mor­skiej, za­wie­ra­ją­cej gli­ko­zy­dy o sil­nym dzia­ła­niu po­bu­dza­ją­cym pracę mię­śnia ser­co­we­go (ino­tro­po­wo do­dat­nim), z któ­rych naj­waż­niej­szym jest scy­la­ren. Poza bez­poś­red­nim wpły­wem na akcję serca scy­la­ren od­dzia­łu­je po­dob­nie rów­nież na mię­śnie gład­kie prze­wo­du po­kar­mo­we­go oraz ma­ci­cy, a także mo­czo­pęd­nie na pracę nerek.

Wikipedia


scylla

1. przy­lą­dek Cie­śni­ny Mes­syń­skiej;
2. w mit. grec. jeden z pot­wo­rów czy­ha­ją­cy na stat­ki na ska­łach cie­śni­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) mitgr. pot­wór mor­ski o ko­bie­cej po­sta­ci i wę­żo­wych splo­tach, czy­ha­ją­cy na ma­ry­na­rzy w Cie­śni­nie Me­syń­skiej;

 (1.2) mitgr. córka Ni­so­sa, króla Me­ga­ry; pom­niej­sza po­stać z mitów grec­kich;

 (1.3) geogr. przy­lą­dek na Sy­cy­lii, w Cie­śni­nie Me­syń­skiej;

 (1.4) astr. pla­ne­to­i­da o nu­me­rze 155, z głów­ne­go pasa aste­ro­id;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈst͡sɨlːa, AS: scy•la

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Skylla

 (1.2) Skylla

 (1.3) Skylla

Wiktionary


scyniczały

stać się cy­ni­kiem; scy­nicz­nieć


SJP.pl


scyniczeć

stać się cy­ni­kiem; scy­nicz­nieć


SJP.pl


scyniczniały

stać się cy­nicz­nym; scy­ni­czeć


SJP.pl


scynicznieć

stać się cy­nicz­nym; scy­ni­czeć


SJP.pl


scynk

ja­szczur­ka z ro­dzi­ny scyn­ko­wa­tych; śliga le­kar­ska


SJP.pl


scynki

ja­szczur­ka z ro­dzi­ny scyn­ko­wa­tych; śliga le­kar­ska


SJP.pl


scynkowate

ro­dzi­na ja­szczu­rek obej­mu­ją­ca ponad 1500 ga­tun­ków; scyn­ki, śligi


SJP.pl

Scyn­ko­wa­te, scyn­ki, śligi (Scin­ci­dae) – ro­dzi­na ja­szczu­rek z na­dro­dzi­ny Scin­co­morp­ha w rzę­dzie łu­sko­no­śnych (Squ­a­ma­ta) obej­mu­ją­ca ponad 1700 ga­tun­ków.

Wikipedia


scynkowaty

o ce­chach scyn­ko­wa­tych (ro­dzi­na ja­szczu­rek)


SJP.pl


scynkowy

→ scynk


SJP.pl

Patrz:

scynk

scyntygraf

urzą­dze­nie do scyn­ty­gra­fii; scyn­ty­lo­graf


SJP.pl


scyntygrafia

me­to­da ba­da­nia na­rzą­dów z uży­ciem sub­stan­cji pro­mie­niot­wór­czej; scyn­ty­lo­gra­fia, sken­ning, gam­mo­gra­fia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. obra­zo­wa me­to­da dia­gno­stycz­na po­le­ga­ją­ca na gra­ficz­nym przed­sta­wie­niu roz­pa­du wpro­wa­dzo­nych do or­ga­niz­mu ra­dio­i­zo­to­pów;

Wiktionary

Scyn­ty­gra­fia (rów­nież: scyn­ty­lo­gra­fia) – obra­zo­wa me­to­da dia­gno­stycz­na me­dy­cy­ny nu­kle­ar­nej, po­le­ga­ją­ca na wpro­wa­dze­niu do or­ga­niz­mu środ­ków che­micz­nych (naj­czę­ściej far­ma­ce­u­ty­ków) zna­ko­wa­nych ra­dio­i­zo­to­pa­mi, re­je­stra­cji ich roz­pa­du i gra­ficz­nym przed­sta­wie­niu ich roz­mie­szcze­nia (to­po­gra­fii). Scyn­ty­gra­fia umoż­li­wia ocenę mor­fo­lo­gicz­ną (po­ło­że­nie, wiel­kość, kształt, struk­tu­ra) i funk­cjo­nal­ną (kli­rens, prze­pływ, zdol­ność gro­ma­dze­nia – np. w przy­pad­ku jodu w tar­czy­cy) na­rzą­du.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Aby przy­spie­szyć eli­mi­na­cję ra­dioz­nacz­ni­ka z or­ga­niz­mu, po scyn­ty­gra­fii za­le­ca się zwięk­szyć ilość przyj­mo­wa­nych pły­nów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌst͡sɨ̃ntɨˈɡrafʲja, AS: scỹntygrafʹi ̯a

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) scyntylografia

Wiktionary


scyntygram

obraz uzy­ska­ny me­to­dą scyn­ty­gra­fii


SJP.pl


scyntylacja

1. zmia­na po­ło­że­nia, jas­no­ści lub barwy gwia­zdy wy­wo­ły­wa­na nie­re­gu­lar­ny­mi drga­nia­mi at­mos­fe­ry ziem­skiej;
2. błysk po­ja­wia­ją­cy się w scyn­ty­la­to­rze w wy­ni­ku jego po­bu­dze­nia przez cząst­kę pro­mie­nio­wa­nia prze­ni­kli­we­go


SJP.pl

Scyn­ty­la­cja (ter­min zwy­kle uży­wa­ny w licz­bie mno­giej: scyn­ty­la­cje) – zja­wi­sko pow­sta­wa­nia bły­sku świetl­ne­go w wy­ni­ku prze­cho­dze­nia pro­mie­nio­wa­nia jo­ni­zu­ją­ce­go przez niek­tó­re sub­stan­cje. Jest po­wo­do­wa­ne ab­sorp­cją czę­ści ener­gii pro­mie­nio­wa­nia i jej emi­sją na sku­tek lu­mi­ne­scen­cji (flu­o­re­scen­cji lub fos­fo­re­scen­cji). Zja­wi­sko to można ob­ser­wo­wać gołym okiem.

Wikipedia


scyntylacyjny

zwią­za­ny z scyn­ty­la­cją


SJP.pl


scyntylator

1. sub­stan­cja, w któ­rej prze­cho­dzą­ca cząst­ka pro­mie­nio­wa­nia prze­ni­kli­we­go po­wo­du­je krót­kotr­wa­ły błysk świa­tła;
2. urzą­dze­nie do wy­kry­wa­nia i ana­li­zy pro­mie­nio­wa­nia prze­ni­kli­we­go wy­ko­rzy­stu­ją­ce taką sub­stan­cję


SJP.pl

Scyn­ty­la­tor – sub­stan­cja emi­tu­ją­ca świa­tło pod wpły­wem pro­mie­nio­wa­nia jo­ni­zu­ją­ce­go.

Scyn­ty­la­tor po­chła­nia ener­gię pro­mie­nio­wa­nia jo­ni­zu­ją­ce­go (np. gamma, beta, pro­mie­nio­wa­nie ne­u­tro­no­we), a na­stęp­nie emi­tu­je pro­mie­nio­wa­nie elek­tro­ma­gne­tycz­ne o znacz­nie więk­szej dłu­go­ści z za­kre­su ul­tra­fio­le­tu, świa­tła wi­dzial­ne­go, a nawet pod­czer­wie­ni.

Wikipedia


scyntylograf

urzą­dze­nie do scyn­ty­gra­fii; scyn­ty­graf


SJP.pl


scyntylografia

me­to­da ba­da­nia na­rzą­dów z uży­ciem sub­stan­cji pro­mie­niot­wór­czej; scyn­ty­gra­fia, sken­ning, gam­mo­gra­fia


SJP.pl


scypio

przy­do­mek rodu pa­try­cju­szy w an­tycz­nym Rzy­mie; Scy­pion


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) hist. imię|pol­ski|m.

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (2.1) pol­ski herb szla­chec­ki;

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Scypion

Wiktionary


scypion

1. czło­nek rodu Scy­pio­nów;
2. naz­wi­sko ro­do­we Scy­pio­na Star­sze­go, bo­ha­te­ra dru­giej wojny pu­nic­kiej;
3. naz­wi­sko ro­do­we Scy­pio­na Młod­sze­go, bo­ha­te­ra trze­ciej wojny pu­nic­kiej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Scy­pion – imię mę­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go, pier­wot­nie przy­do­mek, wy­wo­dzi się od słowa "sci­pio", "-onis" – "laska, bu­ła­wa" (otrzy­my­wa­na przez "viri triump­ha­les" i so­jusz­ni­czych wład­ców). Imię czę­ste w ro­dzie Kor­ne­liu­szy.

Scy­pion imie­ni­ny ob­cho­dzi 4 wrze­śnia, jako wspom­nie­nie bł. Scy­pio­na Hie­ro­ni­ma Brigéat de Lam­bert.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wraz z in­ny­mi wy­bit­ny­mi po­sta­cia­mi Rzymu stwo­rzył krąg Scy­pio­na.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. scypionyks mzw.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Scypio

Wiktionary


scypionowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Scy­pio­na lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


scypuł

de­li­kat­nie owło­sio­ny na­skó­rek na po­ro­żu zwie­rzy­ny pło­wej; mech


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) łow. mesz­ko­wa­ty na­skó­rek, któ­rym po­kry­te jest po­ro­że je­le­nio­wa­tych pod­czas wy­ra­sta­nia;

Wiktionary

Scy­puł – cien­ka, de­li­kat­na war­stwa skór­na po­kry­ta drob­ną sier­ścią, która chro­ni po­ro­że je­le­nio­wa­tych w okre­sie ich co­rocz­ne­go wzro­stu. Jest bo­ga­to una­czy­nio­ny i sil­nie uner­wio­ny, dla­te­go przy obra­że­niach po­ro­ża czę­sto krwa­wi. Gdy po­ro­że w pełni się uksz­tał­tu­je, scy­puł obu­mie­ra i jest ście­ra­ny o pnie drzew, krze­wy i ga­łę­zie. W trak­cie usu­wa­nia scy­pu­łu je­le­nio­wa­te wy­rzą­dza­ją szko­dy w go­spo­dar­ce le­śnej, zdzie­ra­jąc korę drzew. Takie za­cho­wa­nie na­zy­wa się czem­cha­niem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Scy­puł jest uner­wio­ny i ukr­wio­ny, dla­te­go kiedy je­le­nie wy­cie­ra­ją go od­sła­nia­jąc kość po­ro­ża jest ono czę­sto „ude­ko­ro­wa­ne” po­wie­wa­ją­cy­mi reszt­ka­mi zbęd­nej już skóry.

Wiktionary


scysja

kon­flikt, star­cie, za­targ; kon­flikt, spór


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. kłót­nia, sprzecz­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wy­o­bra­żam sobie, do ja­kich scy­sji mo­gło­by dojść mię­dzy nami, gdy­bym mu­siał być świad­kiem jego nie­po­czy­tal­nych po­pi­sów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈst͡sɨsʲja, AS: scysʹi ̯a

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zatarg

Wiktionary


scyta

miesz­ka­niec Scy­tii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. etn. czło­nek in­do­e­u­ro­pej­skie­go ludu rzą­dzą­ce­go w sta­ro­żyt­no­ści czę­ścią Ukra­i­ny;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bo Stla­wo­wie z Hun­na­mi a Scyta z Buł­ga­rem, • A z dru­giej stro­ny Med znów ze Scytą zmó­wio­ny…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈst͡sɨta, AS: scyta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Scytia ż., scytyjski mrz.

:: fż. Scytyjka ż.

 przym. scytyjski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Skołota

Wiktionary


scytia

te­re­ny na pół­noc od Morza Czar­ne­go, za­miesz­ka­ne przez Scy­tów; nazwa sto­so­wa­na głów­nie przez pi­sa­rzy sta­ro­żyt­nych, od I wieku n.e. uży­wa­ne okre­śle­nie "Sar­ma­cja"


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) hist. roz­le­gła ste­po­wa kra­i­na hi­sto­rycz­na Eu­raz­ji obej­mu­ją­ca część dzi­siej­szej Ukra­i­ny, po­łud­nio­wej Rosji i Ka­zach­sta­nu, za­miesz­ka­na przez Scy­tów, ko­czow­ni­czy lud in­do­e­u­ro­pej­ski;

Wiktionary

Scy­tia (grec. Σκυϑἰα, łac. Scyt­hia) – w sta­ro­żyt­no­ści grec­ka i rzym­ska nazwa czę­ści ob­sza­ru Eu­raz­ji za­miesz­ka­nej przez Scy­tów.

Re­gio­ny tra­dy­cyj­nie uz­na­wa­ne za dawną Scy­tię to:

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈst͡sɨtʲja, AS: scytʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Scyta mos., Scytyjka ż., scytyjski mrz.

 przym. scytyjski

Wiktionary


scytyjka

miesz­kan­ka Scy­tii


SJP.pl


scytyjski

do­ty­czą­cy Scy­tów, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla Scy­tów


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny ze Scy­tią lub Scy­ta­mi, od­no­szą­cy się do Scy­tii lub Scy­tów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) hist. in­do­e­u­ro­pej­ski język, uży­wa­ny przez ple­mię­e­mio­na Scy­tów;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: st͡sɨˈtɨjsʲci, AS: scytyi ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Scyta mos., Scytyjka ż., Scytia ż.

Wiktionary


scyzor

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zgrub. od scy­zo­ryk

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na stole zo­ba­czył duży ot­wo­rzo­ny scy­zor i sznu­rek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. scyzoryk m.

:: zdrobn. scyzoryczek m.

Wiktionary


scyzoryczek

zdrob­nie­nie od: scy­zo­ryk


SJP.pl


scyzoryk

po­dręcz­ny przed­miot skła­da­ją­cy się zaz­wy­czaj ze skła­da­ne­go noża lub kilku noży, nie­kie­dy rów­nież z in­nych na­rzę­dzi (np. śru­bo­krę­tu, no­ży­czek, ot­wie­ra­cza)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) skła­da­ny, krót­ki nóż, z jed­nym lub kil­ko­ma ostrza­mi;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) pot. żart. o kimś, kto po­cho­dzi z Kie­lec­kie­go

Wiktionary

Scy­zo­ryk – ro­dzaj kie­szon­ko­we­go noża ze skła­da­ną głow­nią, wy­po­sa­żo­ne­go do­dat­ko­wo w skła­da­ne na­rzę­dzia za­mon­to­wa­ne w tej samej opra­wie (np. śru­bo­kręt, kor­ko­ciąg, ot­wie­racz do bu­te­lek czy kon­serw).

Naj­bar­dziej zna­ny­mi scy­zo­ry­ka­mi są tzw. "szwaj­car­skie noże ofi­cer­skie" (pro­du­ko­wa­ne przez firmy Vic­to­ri­nox i Wen­ger). Scy­zo­ryk czę­sto my­lo­ny jest z nożem skła­da­nym (tzw. fol­de­rem), który po­sia­da je­dy­nie skła­da­ną głow­nię (bez do­dat­ko­wych na­rzę­dzi).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dobry jest, sku­ba­ny, ot­wo­rzył se zamek scy­zo­ry­kiem w pięć se­kund. To na pewno jest szkieł, a nie jakiś wła­my­wacz?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: st͡sɨˈzɔrɨk, AS: scyzoryk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. scyzoryczek m.

:: zgrub. scyzor m.

Wiktionary


sczaić

po­tocz­nie:
1. zro­zu­mieć coś; sku­mać, za­ja­rzyć, ska­po­wać, za­ła­pać;
2. za­stać kogoś pod­czas ro­bie­nia przez niego cze­goś złego lub wstyd­li­we­go; przy­ła­pać, przy­dy­bać;
3. nagle zdać sobie z cze­goś spra­wę; zo­rien­to­wać się


SJP.pl


sczaniecki

naz­wi­sko


SJP.pl


sczarniały

stać się czar­nym lub ciem­niej­szym; sczer­nieć, po­czar­nieć, po­czer­nieć


SJP.pl


sczarnieć

stać się czar­nym lub ciem­niej­szym; sczer­nieć, po­czar­nieć, po­czer­nieć


SJP.pl


sczechizować

pod­dać wpły­wom cze­skim, roz­sze­rzyć wpły­wy cze­skie, nadać cze­muś cechy ty­po­wo cze­skie; scze­szczyć


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. cze­chi­zo­wać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|cze­chi­zo­wać.

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny scze­chi­zo­wać się (ndk. cze­chi­zo­wać się)

 (2.1) do­ko­na­ny od|cze­chi­zo­wać się.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Część wsi w ciągu stu lat scze­chi­zo­wa­no.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. czechizować ndk.

 rzecz. Czeszka ż., czeskość ż., czechizm mrz., Czech mos., Czechy lm nm., czechizowanie

 przysł. czesko

Wiktionary


sczepiać

łą­czyć razem ja­kieś przed­mio­ty, za­cze­pia­jąc jeden o drugi


SJP.pl


sczepienie

złą­czyć


SJP.pl


sczepić

złą­czyć


SJP.pl


sczerniały

stać się czar­nym lub ciem­niej­szym; sczar­nieć, po­czar­nieć, po­czer­nieć


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który zmie­nił kolor na czar­ny

Wiktionary


sczernieć

stać się czar­nym lub ciem­niej­szym; sczar­nieć, po­czar­nieć, po­czer­nieć


SJP.pl


sczesanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|scze­sać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. czesać, sczesywać, sczesać dk.

Wiktionary


sczesać

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. scze­sy­wać)

 (1.1) cze­sząc, usu­nąć

 (1.2) cze­sząc włosy, zgar­nąć je w jedną stro­nę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wło­sów miała także ob­fi­tość, upię­tych nisko, scze­sa­nych na po­licz­ki se­ce­syj­ną modą.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. czesać ndk., sczesywać ndk.

 rzecz. sczesanie n.

Wiktionary


sczesywać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. scze­sać)

 (1.1) usu­wać coś za po­mo­cą szczot­ki lub grze­bie­nia

 (1.2) cze­sząc włosy, prze­su­wać je w jedną stro­nę

Wiktionary

Powiązane:

 czas. czesać, sczesać

 rzecz. sczesanie n., sczesywanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) oczyszczać, sczyszczać, ścierać

Wiktionary


sczeszczyć

pod­dać wpły­wom cze­skim, roz­sze­rzyć wpły­wy cze­skie, nadać cze­muś cechy ty­po­wo cze­skie; scze­chi­zo­wać


SJP.pl


sczeznąć

um­rzeć, zgi­nąć, zmar­nieć


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. czez­nąć)

 (1.1) książk. ulec zmar­no­wa­niu, wy­ni­szcze­niu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sczeznięcie n., sczeźnięcie n.

 czas. szczeznąć, czeznąć ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przepaść, zginąć, zniknąć; daw. szczeznąć

Wiktionary


sczezły

taki, który stał się słab­szy, mniej­szy lub prze­stał ist­nieć


SJP.pl


sczytać

1. w edy­tor­stwie: czy­ta­jąc, spraw­dzić tekst z tek­stem ory­gi­nal­nym w celu zro­bie­nia ko­rek­ty;
2. rzad­ko: zni­szczyć coś przez czę­ste czy­ta­nie; za­czy­tać;
3. daw­niej: prze­czy­tać


SJP.pl


sczytywać

1. w edy­tor­stwie: czy­ta­jąc, spraw­dzać tekst z tek­stem ory­gi­nal­nym w celu zro­bie­nia ko­rek­ty;
2. rzad­ko: ni­szczyć coś przez czę­ste czy­ta­nie; za­czy­ty­wać


SJP.pl


scénic

model sa­mo­cho­du marki Re­na­ult


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) mot. sa­mo­chód oso­bo­wy marki Re­na­ult Scénic;

Wiktionary


sd

Stron­nict­wo De­mo­kra­tycz­ne


SJP.pl

skró­to­wiec w funk­cji rze­czow­ni­ka ro­dza­ju ni­ja­kie­go

 (1.1) = polit. Stron­nict­wo De­mo­kra­tycz­ne (par­tia po­li­tycz­na);

 (1.2) = rel. Se­mi­na­rium Du­chow­ne

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • SD – sta­no­wi­sko do­wo­dze­nia
  • niem. Schwe­i­zer De­mo­kra­ten, pol. Szwaj­car­scy De­mo­kra­ci – szwaj­car­ska par­tia po­li­tycz­na
  • niem. Si­cher­he­its­dienst – organ wy­wia­du, kontr­wy­wia­du i służ­by bez­pie­czeń­stwa SS w na­zi­stow­skich Niem­czech
  • wł. Si­ni­stra De­mo­cra­ti­ca, pol. De­mo­kra­tycz­na Le­wi­ca – wło­ska par­tia po­li­tycz­na
  • Stron­nict­wo De­mo­kra­tycz­ne – pol­ska par­tia po­li­tycz­na
  • szw. Sve­ri­ge­de­mo­kra­ter­na, pol. Szwedz­cy De­mo­kra­ci – szwedz­ka par­tia po­li­tycz­na
  • kod ISo ISO 3166-2:US oraz prze­dro­stek kodu pocz­to­we­go Da­ko­ty Po­łud­nio­wej, ang. South Da­ko­ta
  • kod ISO 3166-1 przy­pi­sa­ny do Su­da­nu
    • .sd – do­me­na in­ter­ne­to­wa przy­pi­sa­na do Su­da­nu
    • kod linii IATA przy­pi­sa­ny do Sudan Air­wa­ys
  • kod ISO 639-2 przy­pi­sa­ny do ję­zy­ka Sind­hi
  • SD-2 – nie­miec­ka bomba odłam­ko­wa z okre­su II wojny świa­to­wej

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɛz‿ˈdɛ, AS: ez‿de

Wiktionary


sdb

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sa­lez­ja­nie (SDB) – męski zakon ka­to­lic­ki
  • GBU-39 SDB – ame­ry­kań­ska szy­bu­ją­ca bomba lot­ni­cza, najm­niej­sza pre­cy­zyj­na bomba uży­wa­na przez ame­ry­kań­skie siły zbroj­ne, wpro­wa­dzo­na do służ­by w 2006 roku.

Wikipedia


sde

skró­to­wiec, rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) = praw. sy­stem do­zo­ru elek­tro­nicz­ne­go;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sy­stem do­zo­ru elek­tro­nicz­ne­go (SDE)
  • SDE – ang. Spa­tial Da­ta­ba­se En­gi­ne (ArcSDE)
  • SDE – kod IATA portu lot­ni­cze­go Vi­ce­co­mo­do­ro Ángel de la Paz Aragonés w San­tia­go del Este­ro w Ar­gen­ty­nie
  • SDE – Par­tia So­cjal­de­mo­kra­tycz­na w Esto­nii, est. Sot­sia­al­de­mo­kra­at­lik Era­kond
  • S.D.E. – al­bu­mem ame­ry­kań­skie­go ra­pe­ra Cam'ron a

Wikipedia


sdk

skrót od: Spół­dziel­czy Dom Kul­tu­ry


SJP.pl


sdkpil

So­cjal­de­mo­kra­cja Kró­le­stwa Pol­skie­go i Litwy


SJP.pl


sdp

[czy­taj: es-de-PE] skrót od: Sto­wa­rzy­sze­nie Dzien­ni­ka­rzy Pol­skich


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sto­wa­rzy­sze­nie Dzien­ni­ka­rzy Pol­skich – sto­wa­rzy­sze­nie zrze­sza­ją­ce pol­skich dzien­ni­ka­rzy
  • Ses­sion Des­crip­tion Pro­to­col – for­mat opisu pa­ra­me­trów do ini­cja­cji me­diów stru­mie­nio­wych
  • Soft­wa­re de­ve­lop­ment pro­cess – pro­ces tech­no­lo­gicz­ny ma­ją­cy na celu wyt­wo­rze­nie opro­gra­mo­wa­nia
  • Par­tia So­cjal­de­mo­kra­tycz­na (So­cial De­mo­cra­tic Party) – bry­tyj­ska par­tia po­li­tycz­na
  • So­cjal­de­mo­kra­tycz­na Par­tia Bośni i Her­ce­go­wi­ny
  • So­cjal­de­mo­kra­tycz­na Par­tia Chor­wa­cji
  • – nie­miec­ka par­tia po­li­tycz­na
  • Par­tia So­cjal­de­mo­kra­tycz­na – gdań­ska par­tia po­li­tycz­na
  • Sio­stry Opatrz­no­ści Bożej – żeń­skie zgro­ma­dze­nie za­kon­ne
  • Szcze­ciń­ska Dru­ży­na Prze­pra­wo­wa – of­fro­a­do­wa grupa ak­tyw­nych mi­ło­śni­ków błota i prze­pra­wy te­re­no­wej 4x4 w Za­chod­nio­po­mor­skim.

Wikipedia


sdpl

skrót od: So­cjal­de­mo­kra­cja Pol­ska - par­tia po­li­tycz­na


SJP.pl

skrót

 (1.1) = So­cjal­de­mo­kra­cja Pol­ska

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɛz‿dɛ‿pɛ‿ˈːl, AS: ez‿de‿p•‿el

Wiktionary


sdprr

skrót od: So­cjal­de­mo­kra­tycz­na Par­tia Ro­bot­ni­cza Rosji - ro­syj­ska par­tia po­li­tycz­na dzia­ła­ją­ca w la­tach 1898-1918


SJP.pl

skró­to­wiec

 (1.1) = polit. So­cjal­de­mo­kra­tycz­na Par­tia Ro­bot­ni­cza Rosji

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) RSDPR

Wiktionary


sdram

SDRAM (od syn­chro­no­us dy­na­mic ran­dom-ac­cess me­mo­ry) – ro­dzaj pa­mię­ci DRAM pra­cu­ją­cej syn­chro­nicz­nie z ma­gi­stra­lą sy­ste­mo­wą, co odróż­nia ją od kla­sycz­nej pa­mię­ci DRAM typu FPM i EDO, które pra­cu­ją asyn­chro­nicz­nie.

Wikipedia


sdrp

skrót od: So­cjal­de­mo­kra­cja Rze­czy­po­spo­li­tej Pol­skiej - pol­ska par­tia po­li­tycz­na


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • SDRP – Sto­wa­rzy­sze­nie Dzien­ni­ka­rzy Rze­czy­po­spo­li­tej Pol­skiej
  • SdRP – So­cjal­de­mo­kra­cja Rze­czy­po­spo­li­tej Pol­skiej

Wikipedia


sdrucciolando

[czy­taj: zdrucz­jo­lan­do] okre­śle­nie wy­ko­naw­cze zbli­żo­ne do glis­san­do; ze­śliz­gu­jąc się


SJP.pl


sds

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • La­u­ry­lo­siar­czan sodu
  • So­cie­tas Di­vi­ni Sal­va­to­ris – sal­wa­to­ria­nie, zgro­ma­dze­nie ka­to­lic­kie
  • So­ro­res Di­vi­ni Sal­va­to­ris – sal­wa­to­rian­ki, zgro­ma­dze­nie ka­to­lic­kie
  • Smart Di­stri­bu­ted Sy­stem
  • Zwią­zek Sił De­mo­kra­tycz­nych (Съюз на демократичните сили, SDS)
  • Sło­weń­ska Par­tia De­mo­kra­tycz­na (Slo­ven­ska de­mo­krat­ska stran­ka, SDS)
  • (niem.) Steck-Dreh-Sitzt lub Span­nen durch Sy­stem, (ang.) Spe­cial Di­rect Sy­stem – SDS – sy­stem mo­co­wa­nia na­rzę­dzia
  • Soft­wa­re-de­fi­ned sto­ra­ge
  • Stu­den­ci na rzecz De­mo­kra­tycz­ne­go Spo­łe­czeń­stwa – , SDS, or­ga­ni­za­cja stu­denc­ka dzia­ła­ją­ca w Sta­nach Zjed­no­czo­nych
  • Sa­fe­ty Data Sheet - karta cha­rak­te­ry­sty­ki sub­stan­cji
  • SDS – grupa twór­cza dzia­ła­ją­ca od 1984 r. na po­gra­ni­czu po­ez­ji, li­te­ra­tu­ry, pla­sty­ki i fo­to­gra­fii

Wikipedia


sdz

skrót

 (1.1) = bibl. Księ­ga Sę­dziów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈcɕɛ̃ŋɡa ˈsɛ̃ɲd͡ʑuf, AS: ḱśẽŋga sẽńʒ́uf

Wiktionary


se

za­i­mek zwrot­ny; *nie­ak­cen­to­wa­na forma ce­low­ni­ka "se" po­tocz­na, uży­wa­na głów­nie w ję­zy­ku mó­wio­nym


SJP.pl

za­i­mek zwrot­ny

 (1.1) pot. sobie (nie­ak­cen­to­wa­ne)

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Se – ple­mię ty­be­tań­skie.
  • Se – znak ja­poń­skich sy­la­ba­riu­szy
  • Se (sel­le­nium) jest sym­bo­lem che­micz­nym pier­wiast­ka selen.
  • .se to do­me­na in­ter­ne­to­wa Szwe­cji.
  • SE (South-East) to kie­ru­nek po­łud­nio­wo-wschod­ni na kom­pa­sie.
  • SE (So­cie­tas Eu­ro­pea) skró­to­we okre­śle­nie Eu­ro­pej­skiej Spół­ki Ak­cyj­nej. Za­ra­zem obli­ga­to­ryj­ny człon firmy tejże spół­ki.
  • SE (Se­cond Edi­tion) jedna z wer­sji sy­ste­mu ope­ra­cyj­ne­go Mi­cro­soft Win­dows 98
  • SE (Sony Erics­son) firma pro­du­ku­ją­ca urzą­dze­nia te­le­ko­mu­ni­ka­cyj­ne
  • Sé

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Daj se z tym spo­kój.

 (1.1) Te opol­skie dzioł­chy, wiel­kie pa­rad­ni­ce // ka­za­ły se po­szyć czer­wo­ne spód­ni­ce.

 (1.1) Spoj­rze­li se w oczy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɛ, AS: se

Wiktionary


seaborg

[czy­taj: s-iborg] sztucz­nie otrzy­my­wa­ny pier­wia­stek che­micz­ny o licz­bie ato­mo­wej 106 i sym­bo­lu Sg


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu Sg i licz­bie ato­mo­wej 106;

Wiktionary

Se­a­borg (Sg, łac. "se­a­bor­gium"), wcze­śniej un­nil­he­xium (Unh) – pier­wia­stek che­micz­ny z grupy me­ta­li przej­ścio­wych w ukła­dzie okre­so­wym. Nazwa po­cho­dzi od naz­wi­ska ame­ry­kań­skie­go che­mi­ka Glen­na T. Se­a­bor­ga.

Znane jest 12 izo­to­pów tego pier­wiast­ka[]. Naj­bar­dziej sta­bil­nym jest izo­top 269Sg, który ma czas po­ło­wicz­ne­go za­ni­ku ok. 5 minut.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jakie wła­ści­wo­ści che­micz­ne ma se­a­borg?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsʲibɔrk, AS: sʹibork

Wiktionary

Powiązane:

 przym. seaborgowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. Sg; stara nazwa unnilhexium (Unh)

Wiktionary


seaborgowy

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy se­a­bor­gu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. seaborg mrz.

Wiktionary


seacik

zdrob­nie­nie od: Seat (sa­mo­chód marki Seat)


SJP.pl


seagate

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Se­a­ga­te – przed­się­bior­stwo pro­du­ku­ją­ce no­śni­ki da­nych
  • Se­a­ga­te – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Ka­ro­li­na Pół­noc­na, w hrab­stwie New Ha­no­ver

Wikipedia


seans

1. pokaz filmu w kinie
2. wy­wo­ły­wa­nie du­chów
3. okres przez­na­czo­ny na po­zo­wa­nie ar­ty­ście


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pokaz filmu

 (1.2) spot­ka­nie z uz­dro­wi­cie­lem, psy­cho­a­na­li­ty­kiem itp.

 (1.3) in­dy­wi­du­al­ny pokaz cze­goś, np. umie­jęt­no­ści, mocy nad­przy­ro­dzo­nych itp.

 (1.4) jed­no­ra­zo­we po­zo­wa­nie ar­ty­ście do por­tre­tu

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Seans – przed­sta­wie­nie pu­blicz­ne filmu w kinie lub ze­bra­nie poś­wię­co­ne doś­wiad­cze­niom spi­ry­ty­stycz­nym
  • Seans – film ame­ry­kań­sko-bry­tyj­ski z 1945 roku
  • Seans – film pol­ski z 1978 roku
  • Seans – pol­ski film do­ku­men­tal­ny z 2003

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. seansik m.

Wiktionary


seansik

zdrob­nie­nie od: seans


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od seans

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie seans, lecz tylko mały se­an­sik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. seans m.

Wiktionary


searle

[czy­taj: serl] naz­wi­sko


SJP.pl


seat

marka sa­mo­cho­dów i firma; SEAT


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) mot. sa­mo­chód marki SEAT

Wiktionary

SEAT S.A. ("So­cie­dad Española de Au­to­mó­vi­les de Tu­ris­mo") – hisz­pań­skie przed­się­bior­stwo z bran­ży mo­to­ry­za­cyj­nej, które spe­cja­li­zu­je się w pro­duk­cji sa­mo­cho­dów oso­bo­wych, zo­sta­ło za­ło­żo­ne w 1950 roku. Przed­się­bior­stwo jest włas­no­ścią nie­miec­kie­go kon­cer­nu mo­to­ry­za­cyj­ne­go Volks­wa­gen AG.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przez całą drogę wlókł się przed nami żółty seat.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsɛat, AS: seat

Wiktionary


seato

skrót od: So­ut­he­ast Asia Tre­a­ty Or­ga­ni­za­tion (Or­ga­ni­za­cja Paktu Po­łud­nio­wo-Wschod­niej Azji), mię­dzy­na­ro­do­wa or­ga­ni­za­cja po­li­tycz­no-mi­li­tar­na


SJP.pl


seattle

[czy­taj: s-iATL] mia­sto w USA


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w sta­nie Wa­szyng­ton, w Sta­nach Zjed­no­czo­nych;

Wiktionary

Se­att­le /si: æt təl/ – naj­więk­sze mia­sto w sta­nie Wa­szyng­ton, oś­ro­dek ad­mi­ni­stra­cyj­ny hrab­stwa King, po­ło­żo­ne po­mię­dzy za­to­ką Puget a je­zio­rem Was­hing­ton, około 175 km na po­łud­nie od gra­ni­cy z Ka­na­dą. W 2015 roku mia­sto li­czy­ło 684 451 miesz­kań­ców. W 2023 roku li­czy­ło już 781 tys. miesz­kań­ców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nazwa Se­att­le po­cho­dzi od imie­nia in­diań­skie­go wodza.

Wiktionary


seba

wy­dzie­li­na gru­czo­łów ło­jo­wych na skó­rze


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) imię|pol­ski|m. zgrub. Se­ba­stian

 (1.2) pot. osied­lo­wy cwa­niak, dres

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Strzel­my se z Sebą sel­fia­ka!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bastek mos., Sebastianowa ż., Sebastianek mos., Sebastian mos., Sebastiana ż.

 przym. Sebastianowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) Sebix

Wiktionary


sebacynowy

kwas se­ba­cy­no­wy - or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, kwasy kar­bok­sy­lo­wy sto­so­wa­ny w prze­my­śle two­rzyw sztucz­nych


SJP.pl


sebald

imię mę­skie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Se­bald (imię)
  • Se­bald Beham (1500-1555) – gra­fik nie­miec­ki
  • Józef Se­bald (1853-1931) – fo­to­graf kra­kow­ski
  • W.G. Se­bald (1944-2001) – pi­sarz nie­miec­ki
  • St. Se­bald – ko­ściół św. Se­bal­da w No­rym­ber­dze

Wikipedia


sebastejon

świą­ty­nia poś­wię­co­na bo­gi­ni Rzymu i ce­sa­rzo­wi, pow­sta­ła w Afro­dyz­ji w la­tach 20-60 n.e.


SJP.pl


sebastian

1. imię mę­skie;
2. po­gard­li­wie: młody męż­czyz­na, któ­re­go za­cho­wa­nie i wy­gląd wzbu­dza nie­chęć, ce­chu­ją­cy się głu­po­tą, pro­stact­wem i ro­szcze­nio­wo­ścią; se­ba­stian, Se­biks (se­biks), Sebix (sebix), Seba (seba)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: Se­ba­stia­na

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Se­ba­stian (imię)
  • Świę­ty Se­ba­stian
  • Se­ba­stian I Aviz – król Por­tu­ga­lii (1557-1578)
  • Mi­ha­il Se­ba­stian – pi­sarz ru­muń­ski
  • Se­ba­stian Coe – bie­gacz śred­nio­dy­stan­so­wy
  • Se­ba­stian – duń­ski muzyk ur. 1949
  • Se­ba­stian – fran­cu­ski muzyk i DJ ur. 1981
  • Se­ba­stian – ame­ry­kań­ski raper
  • Se­ba­stian – krab, po­stać z filmu Dis­ne­ya Mała Sy­ren­ka
  • Se­ba­stian Paw­lak – pol­ski aktor
  • Se­ba­stian (De­belj­ko­vić, 1869-1905) – serb­ski bi­skup pra­wo­sław­ny
  • Se­ba­stian (Stie­pan Wa­sil­je­wicz Fomin, 1884-1966) – ro­syj­ski du­chow­ny pra­wo­sław­ny

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) „Szko­ła śred­nia to był kosz­mar” – wyz­nał Se­ba­stian.

 (1.1) Ku­zyn­ka Se­ba­stia­na jest Gre­czyn­ką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɛˈbastʲjãn, AS: sebastʹi ̯ãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sebastiana ż., Sebastianowa ż., Sebastianówna ż., Sebastianostwo lm m.

:: zdrobn. Bastek mos., Seba mos., Sebastianek mos.

 przym. Sebastianowy, sebastianowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. Bastek, Seba, Sebastianek

Wiktionary


sebastiana

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D., B. lp. od: Se­ba­stian

Wiktionary

Se­ba­stia­na – forma żeń­ska imie­nia Se­ba­stian. Pa­tron­ką tego imie­nia jest św. Se­ba­stia­na z He­ra­klei (z Tra­cji).

Se­ba­stia­na imie­ni­ny ob­cho­dzi 16 wrze­śnia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wy­bie­rze­my się z Se­ba­stia­ną na prze­jażdż­kę konną.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sebastian mos., Bastek ż., Seba mos., Sebastianek mos., Sebastianowa ż., Sebastianowo n., Sebastianówna ż., Sebastianostwo lm m.

 przym. Sebastianowy, sebastianowski

Wiktionary


sebastianek

zdrob­nie­nie od: Se­ba­stian (imię mę­skie)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) pot. imię|pol­ski|m. zdrobn. Se­ba­stian

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­ło­ży­my Se­ba­stian­ko­wi te nowe bu­ci­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sebastian mos., Bastek ż., Seba mos., Sebastiana ż., Sebastianowa ż., Sebastianowo n., Sebastianówna ż., Sebastianostwo lm m.

 przym. Sebastianowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Bastek, Seba, Sebastian

Wiktionary


sebastianiny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Se­ba­stia­ny lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


sebastiankowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Se­ba­stian­ka lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


sebastianostwo

Se­ba­stian z żoną; Se­ba­stia­no­wie


SJP.pl


sebastianowa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) przest. żona Se­ba­stia­na

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) M., B., W. lm. od: Se­ba­stia­no­wo

forma przy­miot­ni­ka.

 (3.1) ż. lp. od: Se­ba­stia­no­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ku­pu­jąc jajka u Se­ba­stia­no­wej, spot­ka­łam się z Re­gi­ną.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sebastian mos., Bastek ż., Seba mos., Sebastianek mos., Sebastiana ż., Sebastianowo n., Sebastianówna ż., Sebastianostwo lm m.

 przym. Sebastianowy

Wiktionary


sebastianowie

Se­ba­stian z żoną; Se­ba­stia­no­stwo


SJP.pl


sebastianowo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie śrem­skim, w gmi­nie Książ Wiel­ko­pol­ski;

Wiktionary

Se­ba­stia­no­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie śrem­skim, w gmi­nie Książ Wiel­ko­pol­ski.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa poz­nań­skie­go.

Wieś po­ło­żo­na 4 km na po­łud­nie od Ksią­ża Wiel­ko­pol­skie­go przy dro­dze po­wia­to­wej nr 4084 z Mchów do Char­łu­bia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jadąc do Se­ba­stia­no­wa, prze­jeż­dża­li­śmy przez Fe­lik­so­wo.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bastek mos., Sebastianowa ż., Sebastianek mos., Sebastian mos., Sebastiana ż., sebastianowianin mos., sebastianowianka ż.

 przym. sebastianowski, Sebastianowy

Wiktionary


sebastianowski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Se­ba­stia­no­wa, zwią­za­ny z Se­ba­stia­no­wem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sebastian mos., Sebastiana ż., sebastianowianin mos., sebastianowianka ż., Sebastianowo ż.

 przym. Sebastianowy

Wiktionary


sebastianowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Se­ba­stia­na lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) przest. gwara. na­le­żą­cy do Se­ba­stia­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ktoś ukradł Se­ba­stia­no­wą kurt­kę z szat­ni.

 (1.1) Duża grę­plar­nia są­sia­do­wa­ła z Se­ba­stia­no­wym warsz­ta­tem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sebastian mos., Bastek mos., Seba mos., Sebastiana ż., Sebastianek mos., Sebastianowa ż., Sebastianowo n., Sebastianówna ż., Sebastianostwo lm m.

 przym. sebastianowski

Wiktionary


sebdak

ryba z ro­dzi­ny skor­pe­no­wa­tych; sinik


SJP.pl


sebiks

po­gard­li­wie: młody męż­czyz­na, któ­re­go za­cho­wa­nie i wy­gląd wzbu­dza nie­chęć, ce­chu­ją­cy się głu­po­tą, pro­stact­wem i ro­szcze­nio­wo­ścią; Se­biks, Sebix (sebix), Seba (seba), Se­ba­stian (se­ba­stian)


SJP.pl


sebix

po­gard­li­wie: młody męż­czyz­na, któ­re­go za­cho­wa­nie i wy­gląd wzbu­dza nie­chęć, ce­chu­ją­cy się głu­po­tą, pro­stact­wem i ro­szcze­nio­wo­ścią; Sebix, Se­biks (se­biks), Seba (seba), Se­ba­stian (se­ba­stian)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) pot. osied­lo­wy cwa­niak, dres

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Seba

Wiktionary


seblyc

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ro­ze­brać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. seblekać się, seblec się, seblykać się

Wiktionary


sebring

model sa­mo­cho­du marki Chrys­ler


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Se­bring – mia­sto w sta­nie Flo­ry­da w hrab­stwie High­lands w USA
  • Se­bring – wieś w sta­nie Ohio w hrab­stwie Ma­ho­ning w USA
  • Se­bring – sa­mo­chód oso­bo­wy kon­cer­nu Chrys­ler
  • Se­bring In­ter­na­tio­nal Ra­ce­way – tor wy­ści­go­wy w Sta­nach Zjed­no­czo­nych
  • Jay Se­bring – ame­ry­kań­ski fryz­jer

Wikipedia


sebrytka

jedna z najm­niej­szych ras kur, o róż­no­barw­nym upie­rze­niu


SJP.pl

Se­bryt­ka – jedna z najm­niej­szych (druga pod wzglę­dem wiel­ko­ści) ras kur na świe­cie, wy­ho­do­wa­na przez Johna Sa­un­der­sa Se­brigh­ta. Ko­gu­ty mają grze­bień ró­życz­ko­wy, z tyłu zwę­ża­ją­cy się w mały kolec. Grze­bień samic jest mały i nie­po­zor­ny. Nogi nie są opie­rzo­ne.

Wikipedia


sebum

wy­dzie­li­na gru­czo­łów ło­jo­wych na skó­rze


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) med. wy­dzie­li­na gru­czo­łów ło­jo­wych na skó­rze;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nad­miar sebum po­wo­du­je prze­tłu­szcza­nie się wło­sów.

 (1.1) Baza pod cie­nie do po­wiek ma­tu­je i wy­gła­dza skórę, ab­sor­bu­je sebum.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsɛbũm, AS: sebũm

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) łój

Wiktionary


sebuś

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. od imie­nia Se­ba­stian

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zmarł na za­pa­le­nie płuc, po­dob­nie jak Sebuś.

 (1.1) A jak za wcze­śnie kopnę w ka­len­darz, to obie­caj, że za­wsze się bę­dziesz ra­dzi­ła Se­bu­sia.

 (1.1) Dok­tor po­wie­dział, że mo­że­my zro­bić Se­bu­sio­wi ope­ra­cję już w wieku 3,5 lub 4-latek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsɛbuɕ, AS: sebuś

Wiktionary


sec

[czy­taj: sek] o trun­ku, głów­nie winie: wy­traw­ny; dry


SJP.pl

sym­bol

 (1.1) = mat. se­cans

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • sec – skrót funk­cji try­go­no­me­trycz­nej se­kans
  • Sec – ro­dzaj szam­pa­na
  • SEC
  • Seč
  • Seck
  • Vel­le­re­il­le-le-Sec

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈsɛkãw̃s, AS: sekãũ̯s

Wiktionary


secam

[czy­taj: sekam] fran­cu­ski sy­stem te­le­wiz­ji ko­lo­ro­wej; Secam


SJP.pl

SECAM (séquentiel co­u­le­ur à mémoire, z fr. "ko­lej­ny kolor z pa­mię­cią") – fran­cu­ski sy­stem na­da­wa­nia ko­lo­ru w sy­gna­le ko­lo­ro­wej te­le­wiz­ji ana­lo­go­wej. SECAM zo­stał opra­co­wa­ny przez Henri de Fran­ce z za­kła­dów Thom­son. To pier­wszy sy­stem te­le­wiz­ji ko­lo­ro­wej jaki zo­stał za­sto­so­wa­ny w Eu­ro­pie.

Wikipedia


secans

jedna z funk­cji try­go­no­me­trycz­nych; se­kans


SJP.pl


secco

[czy­taj: sekko]
1. okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: sucho, osch­le;
2. o winie: wy­traw­ne


SJP.pl


secemin

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Se­ce­min – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie wło­szczow­skim, w gmi­nie Se­ce­min. Ma sta­tus so­łect­wa.

Sie­dzi­ba gminy Se­ce­min. Daw­niej mia­sto; uzy­skał lo­ka­cję miej­ską przed 1370 ro­kiem, zde­gra­do­wa­ny w 1869 roku.

Wikipedia


secemiński

przy­miot­nik od: Se­ce­min


SJP.pl


secernozaur

ro­dzaj di­no­za­u­ra z ro­dzi­ny ha­dro­za­u­rów


SJP.pl

Se­cer­no­za­ur ("Se­cer­no­sa­u­rus") – ro­dzaj or­ni­to­po­da z ro­dzi­ny ha­dro­za­u­rów (Ha­dro­sa­u­ri­dae) ży­ją­ce­go w póź­nej kre­dzie na te­re­nie Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej. Zo­stał opi­sa­ny przez Mi­cha­e­la Bret­ta-Sur­ma­na w 1979 roku w opar­ciu o nie­kom­plet­ny szkie­let (FMNH P13426) obej­mu­ją­cy frag­men­ta­rycz­ną pusz­kę móz­go­wą, kilka krę­gów ogo­no­wych, dwie kości bio­dro­we, kość prze­dło­no­wą oraz strzał­ko­wą po­cho­dzą­ce z da­to­wa­nych na ce­no­man-ko­niak osa­dów for­ma­cji Bajo Bar­re­al w pro­win­cji Chu­but w Ar­gen­ty­nie.

Wikipedia


secesja

1. wy­stą­pie­nie ze związ­ku, ugru­po­wa­nia;
2. styl pa­nu­ją­cy w sztu­ce, cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się za­mi­ło­wa­niem do sty­li­za­cji, swo­bod­nej kom­po­zy­cji, fa­li­stych, płyn­nych linii i asy­me­trii;
3. okres hi­sto­rycz­ny w dzie­jach USA, za­po­cząt­ko­wa­ny w 1860 r. wy­stą­pie­niem z Unii 11 sta­nów po­łud­nio­wych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) polit. od­dzie­le­nie się, wy­o­dręb­nie­nie się nowej frak­cji po­li­tycz­nej, no­we­go bytu pań­stwo­we­go;

 (1.2) szt. hist. jeden ze sty­lów w sztu­ce i kul­tu­rze prze­ło­mu XIX i XX wieku, przy­bie­ra­ją­cy wiele form, a bę­dą­cy wy­ra­zem odej­ścia od tra­dy­cyj­nych i aka­de­mic­kich ka­no­nów ar­ty­stycz­nych, cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się za­mi­ło­wa­niem do sty­li­za­cji, swo­bod­nej kom­po­zy­cji, gięt­kich i płyn­nych linii i asy­me­trii;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • se­ce­sja – odłą­cze­nie się, zer­wa­nie z czymś, wy­o­dręb­nie­nie się no­we­go pań­stwa bez upad­ku do­tych­cza­so­we­go
  • se­ce­sja – styl w sztu­ce i kul­tu­rze prze­ło­mu XIX i XX wieku
  • se­ce­sja – kie­ru­nek w ar­chi­tek­tu­rze
  • Se­ce­sja – pismo li­te­rac­kie
  • Se­ce­sja – nazwa grupy in­te­li­gen­cji war­szaw­skiej
  • Se­ce­sja awen­tyń­ska
  • Se­ce­sja Wie­deń­ska – grupa ar­ty­stycz­na dzia­ła­ją­ca w Wied­niu prze­ło­mu XIX i XX wieku

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Se­ce­sja jest sty­lem, który pod­niósł rolę sztu­ki użyt­ko­wej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. secesjonista m., secesjonistka ż., secesjonizm m., secesyjność ż., secesjonowanie n.

 czas. secesjonować ndk.

 przym. secesyjny

 przysł. secesyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) art nouveau

Wiktionary


secesje

1. wy­stą­pie­nie ze związ­ku, ugru­po­wa­nia;
2. styl pa­nu­ją­cy w sztu­ce, cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się za­mi­ło­wa­niem do sty­li­za­cji, swo­bod­nej kom­po­zy­cji, fa­li­stych, płyn­nych linii i asy­me­trii;
3. okres hi­sto­rycz­ny w dzie­jach USA, za­po­cząt­ko­wa­ny w 1860 r. wy­stą­pie­niem z Unii 11 sta­nów po­łud­nio­wych


SJP.pl


secesjonistka

→ se­ce­sjo­ni­sta


SJP.pl

Patrz:

secesjonista

secesjonistyczny

→ se­ce­sjo­nizm


SJP.pl

Patrz:

secesjonizm

secesjonizm

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) polit. po­sta­wa po­le­ga­ją­ca na dą­że­niu do od­dzie­le­nia się da­ne­go re­gio­nu od resz­ty kraju w celu ut­wo­rze­nia sa­mo­dziel­ne­go pań­stwa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ju­go­sła­wia je­szcze nie­daw­no oskar­ża­ła Al­ba­nię o "po­pie­ra­nie al­bań­skie­go se­ce­sjo­niz­mu" w Ko­so­wie (…).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. secesjonista m., secesjonistka ż., secesja ż., secesyjność ż.

 przym. secesjonistyczny, secesyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) separatyzm

Wiktionary


secesyjność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest se­ce­syj­ne; cecha tych, któ­rzy są se­ce­syj­ni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. secesja ż., secesjonista m., secesjonistka ż., secesjonizm m., secesjonowanie n.

 czas. secesjonować ndk.

 przym. secesyjny

 przysł. secesyjnie

Wiktionary


secesyjny

→ se­ce­sja


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) polit. zwią­za­ny z se­ce­sją, od­dzie­le­nia się ja­kie­goś te­ry­to­rium od resz­ty kraju

 (1.2) polit. do­ty­czą­cy ro­zła­mu w ja­kiejś or­ga­ni­za­cji, naj­czę­ściej po­li­tycz­nej

 (1.3) szt. stwo­rzo­ny w stylu se­ce­sji

Wiktionary

Patrz:

secesja

Wymowa:

IPA: ˌsɛt͡sɛˈsɨjnɨ, AS: secesyi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. secesja ż., secesjonista m., secesjonizm mrz., secesyjność ż.

Wiktionary


sechloński

suska sech­loń­ska – od­mia­na hand­lo­wa su­szo­nych owo­ców śliwy do­mo­wej


SJP.pl


secik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od set

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. set m.

Wiktionary


secina

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. rzad. sto sztuk cze­goś

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) setka

Wiktionary


second-hand

[czy­taj: se­kynd­hend] se­cond­hand, se­cond hand;
1. sprze­daż rze­czy uży­wa­nych, np. sa­mo­cho­dów, ubrań itp.;
2. punkt ta­kiej sprze­da­ży


SJP.pl


secondhand

[czy­taj: se­kynd­hend] se­cond hand, se­cond-hand;
1. sprze­daż rze­czy uży­wa­nych, np. sa­mo­cho­dów, ubrań itp.;
2. punkt ta­kiej sprze­da­ży


SJP.pl


secondhandowy

→ se­cond­hand, → se­cond-hand, → se­cond hand [czy­taj: se­kend han­do­wy]


SJP.pl


secondo

[czy­taj: se­kon­do] uwaga do­ty­czą­ca ut­wo­rów for­te­pia­no­wych na czte­ry ręce, in­for­mu­ją­ca, iż gra­ją­cy z lewej stro­ny po­wi­nien wy­ko­ny­wać par­tię niż­szą, ba­so­wą


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) muz. uwaga do­ty­czą­ca ut­wo­rów for­te­pia­no­wych na czte­ry ręce, in­for­mu­ją­ca, iż gra­ją­cy z lewej stro­ny po­wi­nien wy­ko­ny­wać par­tię niż­szą, ba­so­wą

Wiktionary


secundo

[czy­taj: se­kun­do] po dru­gie


SJP.pl


securit

szkło prze­ci­wod­pry­sko­we, które po stłu­cze­niu nie daje odłam­ków; se­ku­ryt


SJP.pl


security

[czy­taj: sek­ju­ri­ti]
1. ochro­na ludzi lub mie­nia;
2. w in­for­ma­ty­ce: ochro­na da­nych w In­ter­ne­cie


SJP.pl


secyminek

Se­cy­mi­nek – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie no­wod­wor­skim, w gmi­nie Le­on­cin.

W la­tach 1954–1959 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Se­cy­mi­nek, po jej znie­sie­niu w gro­ma­dzie Se­cy­min Pol­ski.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa war­szaw­skie­go.

Wikipedia


sed

1. [czy­taj: zed] skrót nie­miec­kie­go So­zia­li­stis­che Ein­he­it­spar­tei De­utsch­lands - So­cja­li­stycz­na Par­tia Jed­no­ści Nie­miec, par­tia spra­wu­ją­ca wła­dzę w NRD w la­tach 1949-1989;
2. [czy­taj: sed] ro­dzaj wyś­wiet­la­cza


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • SED – par­tia ko­mu­ni­stycz­na w Nie­miec­kiej Re­pu­bli­ce De­mo­kra­tycz­nej pod nazwą So­cja­li­stycz­na Par­tia Jed­no­ści Nie­miec
  • sed – pro­gram kom­pu­te­ro­wy przet­wa­rza­ją­cy pliki tek­sto­we
  • sed – świę­to w sta­ro­żyt­nym Egip­cie
  • Sur­fa­ce-con­duc­tion Elec­tron-emit­ter Di­splay – tech­no­lo­gia wyś­wiet­la­nia obra­zu w ki­ne­sko­pie

Wikipedia


sedacja

stan głę­bo­kie­go uspo­ko­je­nia wy­wo­ła­ny ob­ni­że­niem ak­tyw­no­ści ukła­du ner­wo­we­go za po­mo­cą środ­ków far­ma­ko­lo­gicz­nych


SJP.pl

Se­da­cja ("uspo­ko­je­nie") – ob­ni­że­nie ak­tyw­no­ści oś­rod­ko­we­go ukła­du ner­wo­we­go za po­mo­cą środ­ków far­ma­ko­lo­gicz­nych bez wy­łą­cze­nia świa­do­mo­ści (moż­li­we jest jed­nak czę­ścio­we jej ogra­ni­cze­nie). Do­cho­dzi wów­czas do tak zwa­ne­go efek­tu se­da­tyw­ne­go po­le­ga­ją­ce­go na zmniej­sze­niu na­pię­cia i nie­po­ko­ju, czę­sto w po­łą­cze­niu z sen­no­ścią.

Wikipedia


sedacyjny

→ se­da­cja


SJP.pl

Patrz:

sedacja

sedan

ro­dzaj nad­wo­zia sa­mo­cho­do­we­go z wy­raź­nie wy­dzie­lo­ny­mi prze­dzia­ła­mi: sil­ni­ko­wym, oso­bo­wym i ba­ga­żo­wym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mot. ro­dzaj trój­bry­ło­we­go, zam­knię­te­go nad­wo­zia sa­mo­cho­du oso­bo­we­go, z wy­raź­nie od­dzie­lo­nym prze­dzia­łem sil­ni­ko­wym i ba­ga­żo­wym;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) mot. sa­mo­chód ma­ją­cy nad­wo­zie typu sedan (1.1)

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • sedan – ro­dzaj zam­knię­te­go nad­wo­zia sa­mo­cho­du oso­bo­we­go
  • Sedan – test nu­kle­ar­ny do­ko­na­ny na po­li­go­nie w Ne­va­dzie w 1962 roku
  • Sedan – kra­ter w USA, w sta­nie Ne­va­da
  • Sedan – we Fran­cji
  • Sedan – w USA, w sta­nie Kan­sas, w hrab­stwie Cha­u­ta­u­qua
  • Sedan – w USA, w sta­nie Min­ne­so­ta, w hrab­stwie Pope
  • Sedan – jed­nost­ka osad­ni­cza w USA, w sta­nie Mon­ta­na, w hrab­stwie Gal­la­tin
  • gmina Sedan – gmina w Usta­nie Kan­sas, w hrab­stwie Cha­u­ta­u­qua
  • Bitwa pod Se­da­nem – bitwa sto­czo­na pod­czas wojny fran­cu­sko-pru­skiej 1 wrze­śnia 1870 roku

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈsɛdãn, AS: sedãn

Wiktionary


sedanka

miesz­kan­ka Se­da­nu (mia­sta we Fran­cji)


SJP.pl


sedativa

środ­ki uspo­ka­ja­ją­ce, uśmie­rza­ją­ce, ko­ją­ce


SJP.pl

Se­da­ti­va – pol­ski ze­spół gra­ją­cy mu­zy­kę dub/reg­gae. Za­ło­żo­ny w 2000 roku w War­sza­wie, jako dwu­o­so­bo­wy elek­tro­nicz­ny pro­jekt Ra­mie­go Al Ali (in­stru­men­ty kla­wi­szo­we) oraz Igna­ca (gro­o­ve­box). Nazwa po­cho­dzi od "se­da­ti­va" (z łac. leki uspo­ka­ja­ją­ce).

Wkrót­ce do ze­spo­łu do­łą­czył Jurek „Buras” Bur­kac­ki (gi­ta­ra ba­so­wa), a na­stęp­nie An­drzej „Jawor” Ja­wo­row­ski (gi­ta­ra), gra­ją­cy wcze­śniej w ze­spo­le Trans­mi­sja.

Wikipedia


sedatywny

uspo­ka­ja­ją­cy, uśmie­rza­ją­cy


SJP.pl


sedańczyk

miesz­ka­niec Se­da­nu (mia­sta we Fran­cji)


SJP.pl


sedański

przy­miot­nik od: Sedan


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Se­da­nem, do­ty­czą­cy Se­da­nu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po klę­sce se­dań­skiej 4 wrze­śnia wy­bu­chło w Pa­ry­żu pow­sta­nie lu­do­we, które oba­li­ło mo­nar­chię i po­wo­ła­ło do życia III Re­pu­bli­kę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sedan mrz.

Wiktionary


sedenion

ro­dzi­na liczb hi­pe­rze­spo­lo­nych


SJP.pl


sedentacja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pro­ces osa­dza­nia się warstw or­ga­nicz­nych i mi­ne­ral­nych na sku­tek róż­nych pro­ce­sów

Wiktionary


sedentarny

1. osia­dły na dnie lub na przed­mio­tach znaj­du­ją­cych się pod wodą;
2. prze­sta­rza­le, np. o try­bie życia czło­wie­ka: osia­dły, po­zba­wio­ny ruchu


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) po­zba­wio­ny ruchu

Wiktionary


seder

u ju­da­i­stów: wie­cze­rza obrzę­do­wa spo­ży­wa­na w pier­wsze dwa dni świę­ta Pas­chy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) żyd. uro­czy­sta wie­cze­rza pas­chal­na;

 (1.2) żyd. każda z 54 czę­ści Tory

Wiktionary

Seder ( ‏סדר‎) – w ju­da­iz­mie pier­wszy wie­czór świę­ta Pas­chy; w dia­spo­rze pier­wsze dwa wie­czo­ry są zwane "Wie­czo­rem se­de­ro­wym". Spo­ży­wa się wtedy tra­dy­cyj­ną wie­cze­rzę, w któ­rej prze­waż­nie uczest­ni­czy bliż­sza i dal­sza ro­dzi­na z dziad­ka­mi, ciot­ka­mi, wu­ja­mi i ku­zy­na­mi, a także za­pro­sze­ni go­ście. Po­si­łek ten wzo­ro­wa­ny jest na urzą­dza­nych przez zgro­ma­dze­nia ro­dzin­ne w Świą­ty­ni Je­ro­zo­lim­skiej dla spo­ży­cia ofiar­ne­go ba­ran­ka pas­chal­ne­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Stół na­kry­ty do se­de­ru przed­sta­wiał się dosyć skrom­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sederowy

 przym. sederowy

Wiktionary


sederowy

→ seder


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z se­de­rem, do­ty­czą­cy se­de­ru

Wiktionary

Patrz:

seder

Przykłady

 (1.1) Tegoż dnia, w wi­gil­ję nocy se­de­ro­wej, Abram nie zaz­na­wał spo­ko­ju.

 (1.1) W ap­te­kach po­ja­wi­ły się pi­guł­ki „moj­że­szów­ki” o smaku gorz­kich ziół se­de­ro­wych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. seder mrz.

Wiktionary


sedes

musz­la klo­ze­to­wa wraz z deską i po­kry­wą; sama musz­la klo­ze­to­wa lub sama deska


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) musz­la klo­ze­to­wa razem z po­kry­wą lub bez niej

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • deska se­de­so­wa – pla­sti­ko­wa lub drew­nia­na obręcz z pod­no­szo­ną klapą, na­kła­da­na na musz­lę klo­ze­to­wą
  • musz­la klo­ze­to­wa – ele­ment wy­po­sa­że­nia ubi­ka­cji, słu­żą­cy do de­fe­ka­cji, mik­cji w po­zy­cji sie­dzą­cej, bądź sto­ją­cej
  • Sedes (ze­spół mu­zycz­ny) – pol­ski ze­spół pun­ko­wy
  • Sedes Muzgó – Live – wspól­ny album ze­spo­łów: Sedes i De­fekt Muzgó na­gra­ny pod­czas kon­cer­tów w 1992
  • Sedes (przy­sta­nek ko­le­jo­wy) – przy­sta­nek kolei wą­sko­to­ro­wej FEVE w Narón, w Ga­li­cji, w Hisz­pa­nii

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przed wej­ściem na teren łaźni stał sze­reg to­a­let pu­blicz­nych, zwa­nych ve­spa­sia­nae, któ­rych wi­docz­ne do dziś mar­mu­ro­we se­de­sy na­le­żą do naj­star­szych w Eu­ro­pie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsɛdɛs, AS: sedes

Wiktionary

Powiązane:

 przym. sedesowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) klozet; wulg. kibel

Wiktionary


sedesowy

przy­miot­nik od: sedes


SJP.pl


sedewakantysta

zwo­len­nik nurtu te­o­lo­gicz­ne­go, we­dług któ­re­go wszy­scy pa­pie­że wy­bra­ni po Piu­sie XII są an­ty­pa­pie­ża­mi


SJP.pl


sedewakantystka

→ se­de­wa­kan­ty­sta


SJP.pl

Patrz:

sedewakantysta

sedewakantyzm

nurt te­o­lo­gicz­ny, we­dług któ­re­go wszy­scy pa­pie­że wy­bra­ni po Piu­sie XII są an­ty­pa­pie­ża­mi


SJP.pl

Se­de­wa­kan­tyzm (od sede va­can­te – „przy nie­ob­sa­dzo­nej sto­li­cy” lub „przy pu­stym tro­nie”) – sta­no­wi­sko te­o­lo­gicz­ne, we­dług któ­re­go wszyst­kie osoby, które za­sia­da­ją na tro­nie pa­pie­skim od czasu śmier­ci pa­pie­ża Piusa XII w 1958 roku są an­ty­pa­pie­ża­mi i he­re­ty­ka­mi.

Wikipedia


sedgwick

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sedg­wick – miej­sco­wość w sta­nie Ar­kan­sas, w hrab­stwie La­wren­ce
  • Sedg­wick – miej­sco­wość w sta­nie Ko­lo­ra­do, w hrab­stwie Sedg­wick
  • Sedg­wick – mia­sto w sta­nie Kan­sas, w hrab­stwie Sedg­wick
  • Sedg­wick – mia­sto w sta­nie Maine, w hrab­stwie Han­cock
  • Sedg­wick (ang. Sedg­wick Towns­hip) – gmina w sta­nie Kan­sas, w hrab­stwie Har­vey
  • Sedg­wick (ang. Sedg­wick Town) – gmina w sta­nie Maine, w hrab­stwie Han­cock
  • hrab­stwo Sedg­wick (ang. Sedg­wick Co­un­ty) – w sta­nie Ko­lo­ra­do
  • hrab­stwo Sedg­wick (ang. Sedg­wick Co­un­ty) – w sta­nie Kan­sas
  • Adam Sedg­wick (1785-1873) – bry­tyj­ski ge­o­log
  • Edie Sedg­wick (1943-1971) – ame­ry­kań­ska ak­tor­ka z lat 60.
  • Kyra Sedg­wick (ur. 1965) – ame­ry­kań­ska ak­tor­ka
  • Sedg­wick – miej­sco­wość w Kum­brii (An­glia)

Wikipedia


sedici

[czy­taj: SEdiczi] model sa­mo­cho­du marki Fiat


SJP.pl


sediswakancja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. stan lub okres w któ­rym sto­li­ca bi­sku­pia (w tym pa­pie­ska) po­zo­sta­je nie­ob­sa­dzo­na;

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sede vacante, sedeswakancja

Wiktionary


sedlaczek

naz­wi­sko


SJP.pl


sedlak

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Borek Sedlák
  • Ni­ko­la Sed­lak
  • Tomáš Sedlák
  • Wło­dzi­mierz Sed­lak

Wikipedia


sedmówka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Ga­li­cja wschod­nia. bie­dron­ka

Wiktionary


sednik

środ­ko­wiec dwu­o­strzo­wy przy­sto­so­wa­ny do wier­ce­nia w drew­nie ot­wo­rów płyt­kich o gład­kich ścian­kach


SJP.pl


sedno

naj­waż­niej­sza, za­sad­ni­cza część ja­kiejś spra­wy lub ja­kie­goś za­gad­nie­nia; isto­ta, esen­cja, jądro


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) książk. isto­ta cze­goś

 (1.2) otar­cie na skó­rze konia od sio­dła

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Swoim py­ta­niem dzien­ni­karz tra­fił w sedno spra­wy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsɛdnɔ, AS: sedno

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) istota

Wiktionary


sedymentacja

opa­da­nie na dno na­czy­nia czą­stek sub­stan­cji sta­łej w cie­czy pod wpły­wem siły cięż­ko­ści


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) chem. med. osa­dza­nie się na dnie na­czy­nia czą­stek ciała sta­łe­go roz­pro­szo­ne­go w cie­czy

 (1.2) geol. opa­da­nie ma­te­ria­łu mi­ne­ral­ne­go lub szcząt­ków or­ga­nicz­nych pro­wa­dzą­ce do pow­sta­nia osa­dów

Wiktionary

Se­dy­men­ta­cja (łac. "se­di­men­tum" = osad) – ogól­ne okre­śle­nie pro­ce­su fi­zycz­ne­go opa­da­nia czą­stek (w kie­run­ku dzia­ła­ją­cej siły, np. gra­wi­ta­cji) w mie­sza­ni­nie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Wraz z wie­kiem na­stę­pu­je suk­ce­syw­ne wy­pły­ca­nie i w pew­nym mo­men­cie za­czy­na prze­wa­żać se­den­ta­cja, która na ob­sza­rach tor­fo­wisk cał­ko­wi­cie eli­mi­nu­je se­dy­men­ta­cję.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sedyment m., sedymentologia ż.

 czas. sedymentować ndk.

 przym. sedymentacyjny

Wiktionary


sedymentacyjny

zwią­za­ny z se­dy­men­ta­cją


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z se­dy­men­ta­cją, do­ty­czą­cy se­dy­men­ta­cji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wa­pie­nie te za­wie­ra­ją także cha­rak­te­ry­stycz­ne struk­tu­ry se­dy­men­ta­cyj­ne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsɛdɨ̃mɛ̃ntaˈt͡sɨjnɨ, AS: sedỹmẽntacyi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sedymentacja ż.

Wiktionary


sedymentolog

ge­o­log ba­da­ją­cy skały osa­do­we


SJP.pl


sedymentologia

dzie­dzi­na nauki zaj­mu­ją­ca się pow­sta­wa­niem skał osa­do­wych


SJP.pl

Se­dy­men­to­lo­gia – nauka o pow­sta­wa­niu skał osa­do­wych, a bar­dziej szcze­gó­ło­wo, dzie­dzi­na ge­o­lo­gii zaj­mu­ją­cą się pro­ce­sa­mi pow­sta­wa­nia, wie­trze­nia, eroz­ji, tran­spor­tu, de­po­zy­cji (se­dy­men­ta­cji) i dia­ge­ne­zy skał osa­do­wych. Se­dy­men­to­lo­gia szcze­gó­ło­wo zaj­mu­je się ana­li­zą współ­czes­nych ele­men­tów kra­jo­bra­zu Ziemi (śro­do­wisk se­dy­men­ta­cyj­nych) pod kątem przy­to­czo­nych pro­ce­sów ge­o­lo­gicz­nych.

Wikipedia


sedymentowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|se­dy­men­to­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. sedymentować ndk.

Wiktionary


sedymentować

spra­wiać, aby coś opa­da­ło na dno na­czy­nia w cie­czy pod wpły­wem siły cięż­ko­ści


SJP.pl


sedzia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż., zdrobn. od Prak­se­da

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na we­se­lu u Sedzi Ka­ro­li­na już była z Mar­kiem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Prakseda ż.

Wiktionary


seeder

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) in­form. osoba wy­sy­ła­ją­ca dane, tor­ren­ty

Wiktionary


seedowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|se­e­do­wać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przyz­wo­i­tość wy­ma­ga se­e­do­wa­nia przy­najm­niej do czasu, aż ode­śle się to, co się po­bra­ło. (z In­ter­ne­tu)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɕidɔˈvãɲɛ, AS: śidovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 zob. seedować.

Wiktionary


seedować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) środ. udo­stęp­niać po­bra­ne pliki w spo­łecz­no­ściach tor­ren­to­wych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ja­ka­kol­wiek zmia­na w ścież­ce udo­stęp­nia­nia, włącz­nie ze zmia­ną nazwy pliku [...] spo­wo­du­je, że tor­rent prze­sta­nie dzia­łać i nie bę­dziesz mógł pra­wi­dło­wo se­e­do­wać. (z In­ter­ne­tu)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɕiˈdɔvat͡ɕ, AS: śidovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. seed m., seedowanie n.

Wiktionary


seefeld

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Se­e­feld in Tirol – gmina w kraju związ­ko­wym Tyrol, w po­wie­cie Inns­bruck-Land
  • Se­e­feld-Ka­dolz – gmina tar­go­wa w kraju związ­ko­wym Dolna Au­stria, w po­wie­cie Hol­la­brunn
  • Se­e­feld – gmina w kraju związ­ko­wym Ba­wa­ria, po­wie­cie Starn­berg
  • Se­e­feld – gmina w kraju związ­ko­wym Szlez­wik-Holsz­tyn, w po­wie­cie Rends­burg-Eckernförde
  • Grzę­dzi­ce
  • Ołuż­na
  • Przod­ko­wo
  • Sien­no
  • Horst Se­e­feld – nie­miec­ki po­li­tyk

Wikipedia


sefardyjczycy

żyd wy­pę­dzo­ny z Hisz­pa­nii lub Por­tu­ga­lii w la­tach 1492-97


SJP.pl

Se­far­dyj­czy­cy (także: Spa­nio­lo­wie, Żydzi se­far­dyj­scy; ‏יהדות ספרד‎, trl. "jahaˈdut s'farad") – okre­śle­nie lud­no­ści ży­dow­skiej pier­wot­nie za­miesz­ku­ją­cej ob­szar Pół­wy­spu Ibe­ryj­skie­go.

W 1492 roku se­far­dyj­czy­cy zo­sta­li wy­gna­ni z Hisz­pa­nii na mocy edyk­tu al­ham­bryj­skie­go, zaś w 1497 roku miało miej­sce ich wy­gna­nie z Por­tu­ga­lii z ini­cja­ty­wy króla Ma­nu­e­la I Szczę­śli­we­go (około 280 ty­się­cy osób – 20% po­pu­la­cji kraju).

Wikipedia


sefardyjczyk

żyd wy­pę­dzo­ny z Hisz­pa­nii lub Por­tu­ga­lii w la­tach 1492-97


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) etn. rel. hist. żyd na­le­żą­cy do dia­spo­ry za­miesz­ku­ją­cej daw­niej Pół­wy­sep Ibe­ryj­ski;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sefardia ż.

:: fż. sefardyjka ż.

 przym. sefardyjski

 przysł. sefardyjsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) spaniol, żyd sefardyjski

Wiktionary


sefardyjka

→ se­far­dyj­czyk


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) etn. rel. hist. ży­dów­ka na­le­żą­ca do dia­spo­ry za­miesz­ku­ją­cej daw­niej Pół­wy­sep Ibe­ryj­ski

Wiktionary

Patrz:

sefardyjczyk

Powiązane:

 rzecz. sefardyjczyk mos.

Wiktionary


sefardyjski

→ se­far­dyj­czy­cy


SJP.pl

Patrz:

sefardyjczycy

sefira

w ka­ba­le ży­dow­skiej: każda z dzie­się­ciu ema­na­cji Boga


SJP.pl

Se­fi­ra (hebr. l.poj. סְפִירָה, l.mn. סְפִירוֹת "se­fi­rot") – w ka­ba­le jedna z dzie­się­ciu ema­na­cji świa­tła "Ein Sof ("które ema­nu­a­je z niego na zie­mię, za ich poś­red­nict­wem, a póź­niej po­wra­ca od­bi­te od świa­ta) bę­dą­ca ko­lej­ny­mi stop­nia­mi poz­na­nia nie­skoń­czo­ne­go i nie­poz­na­ne­go Boga przez skoń­czo­ne i ogra­ni­czo­ne stwo­rze­nie.

Wikipedia


sefirotyczny

→ se­fi­ra


SJP.pl

Patrz:

sefira

sefora

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) bibl. żona Moj­że­sza;

 (1.2) rzad. imię|pol­ski|ż.

Wiktionary

Se­fo­ra (hebr. צִפוֹרָה Cip­po­ra, pol. „ptak”, „pta­szy­na”, gr. Σεπφώρα) – po­stać bi­blij­na z Księ­gi Wyj­ścia, mał­żon­ka Moj­że­sza.

Była jedną z sied­miu córek ma­dia­nic­kie­go ka­pła­na Jetry. Po za­bój­stwie Egip­cja­ni­na Moj­żesz uciekł do kraju Ma­dia­ni­tów, za­trzy­mał się przy stud­ni, do któ­rej wła­śnie uda­wa­ły się na­po­ić owce córki Jetry.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Moj­żesz zgo­dził się za­miesz­kać u tego czło­wie­ka, a ten dał mu Se­fo­rę, córkę swą, za żonę.

Wiktionary


seforis

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. sta­no­wi­sko ar­che­o­lo­gicz­ne w Iz­ra­e­lu, w sta­ro­żyt­no­ści oś­ro­dek miej­ski;

Wiktionary

Se­fo­ris (gr. Σέπφωρις; hebr. ציפורי, "Cip­po­ri") – sta­ro­żyt­ne mia­sto i sta­no­wi­sko ar­che­o­lo­gicz­ne znaj­du­ją­ce się w środ­ko­wej czę­ści Dol­nej Ga­li­lei, na pół­no­cy Iz­ra­e­la. Ob­szar chro­nio­ny jest przez Park Na­ro­do­wy Cip­po­ri (hebr. גן לאומי ציפורי; ang. Zip­po­ri Na­tio­nal Park).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zwie­dza­jąc Se­fo­ris, po­dzi­wia­li­śmy pię­kne mo­za­i­ki.

Wiktionary


sega

mię­dzy­na­ro­do­wy pro­du­cent gier wideo oraz kon­sol do gier


SJP.pl

Sega (jap. セガ), właśc. Sega Hol­dings Co., Ltd. (jap. 株式会社セガホールディングス Ka­bus­hi­ki-ga­is­ha Sega Hōrudingusu) – ja­poń­ski pro­du­cent i wy­daw­ca gier kom­pu­te­ro­wych z głów­ną sie­dzi­bą w dziel­ni­cy Shi­na­ga­wa w Tokio, za­ło­żo­ny w 1940 roku. W la­tach 1983–2001 przed­się­bior­stwo zaj­mo­wa­ło się też pro­duk­cją kon­sol gier wideo.

Wikipedia


segars

w że­glar­stwie: pier­ścień osa­dzo­ny luźno na masz­cie, słu­żą­cy do za­mo­co­wa­nia przed­nie­go liku żagla przy oża­glo­wa­niu ga­flo­wym


SJP.pl

Se­gars to naj­czę­ściej pier­ścień lub lina z ku­lecz­ka­mi, opa­sa­ją­ca maszt, do któ­rej przy­mo­co­wa­ny jest ża­giel, aby mógł swo­bod­nie prze­su­wać się po masz­cie pod­czas sta­wia­nia lub zrzu­ca­nia.

Wikipedia


segedilla

ta­niec hisz­pań­ski, po­dob­ny do bo­le­ra; mu­zy­ka do tego tańca; se­gu­i­dil­la


SJP.pl


segedyn

mia­sto na Wę­grzech; Sze­ged, Sze­ge­dyn


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto Wę­gier, po­ło­żo­ne nad Cisą na po­łud­niu kraju;

Wiktionary

Se­ge­dyn ( Sze­ged wy­mo­wa [], "Se­ge­din", Seg­he­din) – trze­cie pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści mia­sto Wę­gier, po­ło­żo­ne nad Cisą na po­łud­niu kraju, na wschód od Du­na­ju. Sto­li­ca ko­mi­ta­tu Csongrád-Csanád. 1 stycz­nia 2017 licz­ba miesz­kań­ców Se­ge­dy­nu wy­nio­sła 161 tys.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. segedyński

Wiktionary


segedyński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Se­ge­dy­nem, do­ty­czą­cy Se­ge­dy­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Miej­scem wy­bra­nym przez radcę Hal­lo­pa na wie­czór wspo­min­ków po la­tach oka­za­ła się „Ili­ria”, re­sta­u­ra­cja sły­ną­ca w owym cza­sie z wy­bor­nych zup ryb­nych przy­rzą­dza­nych na spo­sób se­ge­dyń­ski.

 (1.1) Do­tych­czas znane źró­dła tu­rec­kie o ro­ko­wa­niach i po­ko­ju se­ge­dyń­skim mówią bar­dzo nie­jas­no i nie wspo­mi­na­ją ani sło­wem o zła­ma­niu przy­się­gi przez War­neń­czy­ka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Segedyn mrz.

Wiktionary


segmencik

zdrob­nie­nie od: seg­ment


SJP.pl


segment

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pow­ta­rza­ją­cy się ele­ment skła­do­wy

 (1.2) urz. okre­ślo­na część dzia­łal­no­ści od­no­szą­ca się do kon­kret­ne­go za­gad­nie­nia

 (1.6) biol. pow­ta­rza­ją­cy się od­ci­nek ciała zwie­rzę­cia

 (1.7) mot. umow­na klasa sa­mo­cho­du;

 (1.8) jęz. jed­nost­ka moż­li­wa do wy­dzie­le­nia w ana­li­zie do­wol­ne­go ciągu mowy ludz­kiej;

 (1.9) geom. część koła ogra­ni­czo­na łu­kiem oraz jego cię­ci­wą

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • seg­ment – część sieci kom­pu­te­ro­wej
  • seg­ment – po­ję­cie z za­kre­su ję­zy­koz­naw­stwa
  • seg­ment – ro­dzaj zam­knię­cia sto­so­wa­ne­go w hy­dro­tech­ni­ce
  • seg­ment – po­ję­cie z biz­ne­su wrest­lin­gu bę­dą­ce czę­ścią pre­zen­to­wa­ne­go spek­ta­klu
  • seg­men­ta­cja

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pa­new­ka ma kształt pier­ście­nia peł­ne­go, roz­cię­te­go lub zło­żo­ne­go z seg­men­tów.

 (1.1) W dni po­wszed­nie trzy razy dzien­nie ser­wis za­wie­ra do­dat­ko­wy seg­ment go­spo­dar­czy, a czte­ry razy dzien­nie seg­ment spor­to­wy.

 (1.2) Było to wej­ściem smoka w ten seg­ment rynku mo­to­ry­za­cyj­ne­go.

 (1.3) Półki w seg­men­cie wy­peł­ni­my Fran­ko­wy­mi amo­ni­ta­mi.

 (1.4) Jacyś ubecy par­ko­wa­li przed cio­ci­nym seg­men­tem przez go­dzi­nę.

 (1.5) Do każ­de­go os­krze­la seg­men­to­we­go jest przy­pi­sa­ny seg­ment płuc­ny, 10 w płucu pra­wym i 8 w płucu lewym.

 (1.6) Ciało ta­siem­ca skła­da się z seg­men­tów na­zy­wa­nych pro­glo­ty­da­mi.

 (1.7) W Eu­ro­pie do seg­men­tu A naj­czę­ściej za­li­cza się hatch­bac­ki, rza­dziej cros­so­ve­ry.

 (1.7) Dru­gie wcie­le­nie mo­de­lu re­pre­zen­tu­je już zu­peł­nie inny typ i seg­ment sa­mo­cho­du.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsɛɡmɛ̃nt, AS: segmẽnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. segmentacja ż., segmentacyjność ż., segmentalność ż., segmentarność ż., segmentowanie n., segmentowość ż., segmentyzacja ż., segmentowce lm nm.

:: zdrobn. segmencik mrz.

 czas. segmentować ndk., posegmentować dk.

 przym. segmentacyjny, segmentalny, segmentarny, segmentowy

 przysł. segmentacyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.4) dom szeregowy

 (1.6) war. metamer

 (1.7) war. autosegment

Wiktionary


segmentacja

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • seg­men­ta­cja rynku – po­ję­cie w eko­no­mii
  • seg­men­ta­cja pa­mię­ci – me­to­da ochro­ny pa­mię­ci kom­pu­te­ro­wej
  • seg­men­ta­cja obra­zu – po­ję­cie w gra­fi­ce kom­pu­te­ro­wej
  • seg­men­ta­cja ciała – po­ję­cie z ana­to­mii zwie­rząt
  • seg­ment

Wikipedia


segmentacyjny

→ seg­men­ta­cja


SJP.pl

Patrz:

segmentacja

segmentalny

→ seg­ment; seg­men­tar­ny, seg­men­to­wy


SJP.pl


segmentarny

→ seg­ment; seg­men­tal­ny, seg­men­to­wy


SJP.pl


segmentować

dzie­lić coś na ele­men­ty skła­do­we


SJP.pl


segmentowy

→ seg­ment; seg­men­tal­ny, seg­men­tar­ny


SJP.pl


segmentyzacja

dzie­le­nie na seg­men­ty; seg­men­ta­cja


SJP.pl


segmentyzować

dzie­lić coś na seg­men­ty


SJP.pl


segontin

nazwa hand­lo­wa leku sto­so­wa­ne­go w le­cze­niu dusz­ni­cy bo­les­nej i za­bu­rzeń krą­że­nia, za­wie­ra­ją­ce­go pre­ny­la­mi­nę; Co­ron­tin, Pre­ny­la­min


SJP.pl


segovia

Se­go­via – mia­sto i gmina w pół­noc­nej Ko­lum­bii, w de­par­ta­men­cie An­tio­qu­ia, po­ło­żo­ne w Kor­dy­lie­rze Środ­ko­wej, na wy­so­ko­ści 900 m n.p.m., około 130 km na pół­noc­ny wschód od Medellín. W 2018 roku gminę za­miesz­ki­wa­ło 37 900 miesz­kań­ców, a mia­sto – 30 133.

Mia­sto jest oś­rod­kiem wy­do­by­cia złota. W oko­li­cy pro­wa­dzi się upra­wę ka­wow­ca, ku­ku­ry­dzy, fa­so­li i ba­na­nów.

Wikipedia


segowia

mia­sto w Hisz­pa­nii; Se­go­via


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w środ­ko­wej Hisz­pa­nii, w re­gio­nie Ka­sty­lia i León;

 (1.2) geogr. adm. pro­win­cja w hisz­pa­nii, w re­gio­nie Ka­sty­lia i León ze sto­li­cą w Se­go­wii (1.1);

Wiktionary

Se­go­wia (hiszp. "Se­go­via") – mia­sto w środ­ko­wej Hisz­pa­nii, w re­gio­nie Ka­sty­lia i León, sto­li­ca pro­win­cji Se­go­via, ok. 56 tys. miesz­kań­ców (2003). Po­ło­żo­ne u pod­nó­ża gór Sier­ra de Gu­a­dar­ra­ma, na wy­so­ko­ści 1000 m n.p.m.

W mie­ście funk­cjo­nu­je prze­mysł włó­kien­ni­czy, por­ce­la­no­wo-fa­jan­so­wy, spo­żyw­czy oraz elek­tro­tech­nicz­ny. Oś­ro­dek hand­lo­wy i tu­ry­stycz­ny.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. segowianin m., segowianka ż.

 przym. segowijski, segowski, segowiański

Wiktionary


segowiański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Se­go­wią, do­ty­czą­cy Se­go­wii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Segowia ż., segowianin m., segowianka ż.

 przym. segowijski, segowski

Wiktionary


segowijski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Se­go­wią (Se­go­vią) (mia­stem w Hisz­pa­nii)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Segowia ż.

 przym. segowiański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) segowski

Wiktionary


segowski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Se­go­wią (Se­go­vią) (mia­stem w Hisz­pa­nii)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Segowia ż.

 przym. segowiański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) segowijski

Wiktionary


segregacja

1. po­dział cze­goś na grupy we­dług okre­ślo­nych zasad; kla­sy­fi­ka­cja, sor­to­wa­nie, po­rząd­ko­wa­nie;
2. od­dzie­la­nie, izo­la­cja jed­nych osób od dru­gich na pod­sta­wie usta­lo­nych kry­te­riów, ta­kich jak np. rasa, re­li­gia itp.; se­pa­ra­cja, dy­skry­mi­na­cja;
3. w bio­lo­gii: od­dzie­la­nie się po­je­dyn­czych al­le­li danej pary w cza­sie me­jo­zy i ich roz­dzie­le­nie do róż­nych ko­mó­rek po­tom­nych;
4. w tech­ni­ce: nie­rów­no­mier­ność roz­kła­du skład­ni­ków sto­po­wych w me­ta­lu, pow­sta­ją­ca pod­czas krzep­nię­cia stopu w róż­nych jego czę­ściach; lik­wa­cja


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dzie­le­nie cze­goś na grupy we­dług okre­ślo­ne­go kry­te­rium

 (1.2) od­dzie­le­nie w ra­mach jed­ne­go pań­stwa grup ludzi, np. ze wzglę­du na ich rasę lub re­li­gię

 (1.3) nie­rów­no­mier­ność roz­kła­du skład­ni­ków sto­po­wych w me­ta­lu

Wiktionary

Se­gre­ga­cja jeden z pod­sta­wo­wych pro­ce­sów eko­lo­gicz­nych po­le­ga­ją­cy na tym, że or­ga­niz­my na­le­żą­ce do róż­nych ga­tun­ków zaj­mu­ją od­dziel­ną, wy­dzie­lo­ną prze­strzeń w ra­mach da­ne­go zbio­ro­wi­ska, izo­lu­jąc się w ten spo­sób od in­nych osob­ni­ków w tej prze­strze­ni.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tę se­gre­ga­cję ma­te­ria­łu pod wzglę­dem wiel­ko­ści ziarn po­głę­bia­ją na­stęp­nie pro­ce­sy eo­licz­ne, które uno­szą drob­ny ma­te­riał, a po­zo­sta­wia­ją na miej­scu gruby.

 (1.2) Zwień­cze­niem tego sy­ste­mu se­gre­ga­cji – wy­prze­dza­ją­ce­go apart­he­id, a nawet ra­so­we usta­wy w hit­le­row­skich Niem­czech – było wpro­wa­dze­nie przez Bel­gów spe­cjal­nych pasz­por­tów, za­wie­ra­ją­cych in­for­ma­cję o przy­na­leż­no­ści do Tutsi lub Hutu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. segregowanie n., posegregowanie n., segregator m., desegregacja ż., segregacjonizm m.

 czas. segregować ndk., posegregować dk.

 przym. segregacjonistyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podział, rozdzielenie

 (1.2) podział

Wiktionary


segregacyjny

→ se­gre­ga­cja


SJP.pl

Patrz:

segregacja

segregator

1. twar­da okład­ka z kla­mer­ka­mi do wpi­na­nia pism urzę­do­wych lub in­nych do­ku­men­tów;
2. szafa z szu­fla­da­mi lub pudło z prze­gród­ka­mi słu­żą­ce do prze­cho­wy­wa­nia po­sor­to­wa­nych do­ku­men­tów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) biur. po­jem­nik lub mebel z wie­lo­ma szu­flad­ka­mi lub prze­gród­ka­mi ułat­wia­ją­cy prze­cho­wy­wa­nie i prze­szu­ki­wa­nie do­ku­men­tów bądź in­nych przed­mio­tów;

 (1.2) biur. teka słu­żą­ca do ar­chi­wi­zo­wa­nia i po­rząd­ko­wa­nia pism urzę­do­wych;

Wiktionary

Se­gre­ga­tor – po­jem­nik słu­żą­cy ar­chi­wi­zo­wa­niu, po­rząd­ko­wa­niu przed­mio­tów w spo­sób ułat­wia­ją­cy ich prze­szu­ki­wa­nie. Sto­so­wa­nie se­gre­ga­to­rów wy­ni­ka z po­trze­by zgro­ma­dze­nia w od­po­wied­nim po­rząd­ku przed­mio­tów, które po­zo­sta­wio­ne luzem mogą ulec za­gu­bie­niu, zni­szcze­niu, nie­u­po­rząd­ko­wa­niu lub spra­wia­ją trud­ność w ich prze­szu­ki­wa­niu.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌsɛɡrɛˈɡatɔr, AS: segregator

Wiktionary

Powiązane:

 czas. segregować ndk., posegregować dk.

 rzecz. segregowanie n., segregacja ż., posegregowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) segregator biurowy

Wiktionary


segregatornia

miej­sce, w któ­rym sor­tu­je się od­pa­dy, śmie­ci; sor­tow­nia


SJP.pl


segregowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|se­gre­go­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsɛɡrɛɡɔˈvãɲɛ, AS: segregovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. segregować

 rzecz. segregator mrz., posegregowanie n., segregacja ż.

Wiktionary


segregować

1. ukła­dać coś we­dług ja­kichś zasad, kry­te­riów; sor­to­wać, po­rząd­ko­wać, kla­sy­fi­ko­wać;
2. dzie­lić ludzi na ka­te­go­rie ze wzglę­dów ra­so­wych, re­li­gij­nych, et­nicz­nych itp.; dy­skry­mi­no­wać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) ukła­dać we­dług okre­ślo­ne­go po­rząd­ku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Far­me­rzy z Ka­na­dy czy USA, któ­rzy do tej pory zmo­dy­fi­ko­wa­ne i zwy­kłe na­sio­na rze­pa­ku zsy­py­wa­li do jed­ne­go ele­wa­to­ra, teraz sta­nę­li przed wy­bo­rem: albo zacz­ną na­sio­na se­gre­go­wać, co znacz­nie zwięk­szy kosz­ty, bez pew­no­ści utrzy­ma­nia ek­spor­tu, albo też zre­zy­gnu­ją z upra­wy GMO.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsɛɡrɛˈɡɔvat͡ɕ, AS: segregovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. segregator m., segregacja ż., segregowanie n., posegregowanie n.

 czas. posegregować dk., wysegregować dk.

Wiktionary


seguidilla

bar­dzo żywy ta­niec hisz­pań­ski; mu­zy­ka do tego tańca; se­ge­dil­la


SJP.pl

Se­gu­i­dil­la (także, w for­mie skró­co­nej: si­gu­i­riya) to hisz­pań­ski ta­niec lu­do­wy po­dob­ny do bo­le­ra, lecz od niego szyb­szy, me­trum 3/4 lub 3/8. Wy­ko­ny­wa­ny jest przy wtó­rze ka­sta­nie­tów i gi­ta­ry.

Si­gu­i­riya to także po­pu­lar­ne pie­śni lu­do­we, któ­rych po­je­dyn­cze zwrot­ki skła­da­ją się zwy­kle z czte­rech wer­sów. Pie­śni Cy­ga­nów an­da­lu­zyj­skich "si­gu­i­riya" są jedną z pod­sta­wo­wych form (jeśli nawet nie ich formą źró­dło­wą) pie­śni "cante jondo" i wy­róż­nia­ją się zwar­tą li­ry­ką i dużym stop­niem emo­cjo­nal­no­ści.

Wikipedia


segway

[czy­taj: s-igłej] dwu­ko­ło­wy, jed­no­o­so­bo­wy po­jazd elek­trycz­ny, za­si­la­ny aku­mu­la­to­rem


SJP.pl

Seg­way HT (czyli "Seg­way Human Tran­spor­ter"; od dru­giej ge­ne­ra­cji na­zy­wa się "Seg­way Per­so­nal Tran­spor­ter – Seg­way PT") – urzą­dze­nie tran­spor­tu oso­bi­ste­go, dwu­śla­do­wy, dwu­ko­ło­wy, jed­no­o­so­bo­wy po­jazd elek­trycz­ny, za­si­la­ny z wbu­do­wa­nych aku­mu­la­to­rów, kon­tro­lo­wa­ny przez kom­pu­ter po­kła­do­wy, który jest od­po­wie­dzial­ny za utrzy­ma­nie rów­no­wa­gi. Po­jazd może roz­wi­jać pręd­kość do 20 km/h (model "P" do 16 km/h).

Wikipedia


segwayowy

→ seg­way [czy­taj: s-igłe­jo­wy]


SJP.pl


seicento

[czy­taj: sej­czen­to] w hi­sto­rii sztu­ki: okre­śle­nie wieku XVII w od­nie­sie­niu do dzie­jów kul­tu­ry wło­skiej


SJP.pl

Zo­bacz też: Fiat Se­i­cen­to.

Se­i­cen­to ( se­i­cen­to ’sześć­set’, od mille se­i­cen­to ’ty­siąc sześć­set’) – XVII wiek w dzie­jach kul­tu­ry Włoch.

Wikipedia


seid

tytuł po­tom­ków Ma­ho­me­ta, said


SJP.pl

Seid (sta­ro­nor­dyc­kie "seiðr") – forma sza­ma­niz­mu (nie magii), upra­wia­na przez przed­chrze­ści­jań­skich wi­kin­gów. Ter­min ten od­no­si się rów­nież do no­wo­żyt­nych re­kon­struk­cji i kopii tych prak­tyk. Seid, czyli norrøn sja­ma­nis­me, po­wią­za­ne było z po­dró­ża­mi astral­ny­mi, tran­sem sza­mań­skim, le­cze­niem, zie­lar­stwem, uży­wa­niem run, śpie­wa­niem gar­dło­wym run, bęb­nie­niem sza­mań­skim, tań­cem itp. Jak w więk­szo­ści przy­pad­ków tak i tutaj waż­nym ele­men­tem był rytm.

Wikipedia


seifert

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Erwin Se­i­fert (1915–?) – zbrod­niarz na­zi­stow­ski
  • Ja­ros­lav Se­i­fert (1901–1986) – poeta cze­ski
  • Karl Jo­han­nes Her­bert Se­i­fert (1907–1996) – nie­miec­ki ma­te­ma­tyk
  • Keith Se­i­fert – ka­na­dyj­ski my­ko­log
  • Mi­cha­el Se­i­fert – (ur. 1924) – na­zi­stow­ski zbrod­niarz wo­jen­ny
  • Toni Se­i­fert (ur. 1983) – nie­miec­ki wio­ślarz
  • Zbi­gniew Se­i­fert (1946–1979) – pol­ski skrzy­pek jaz­zo­wy
  • (4369) Se­i­fert – pla­ne­to­i­da
  • Zbi­gniew Se­i­fert – album Zbi­gnie­wa Se­i­fer­ta
  • Se­i­fert – album Atom String Qu­ar­tet

Wikipedia


seigneur

[czy­taj: seNIER] daw­niej: fran­cu­ski tytuł przy­słu­gu­ją­cy po­sia­da­czom ziem­skim lub wy­so­kim urzęd­ni­kom


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Céline Se­i­gne­ur – fran­cu­ska flo­re­cist­ka
  • Eddy Se­i­gne­ur – nie­miec­ki ko­larz
  • Yan­nick Se­i­gne­ur – fran­cu­ski wspi­nacz
  • Op­ha­in-Bois-Se­i­gne­ur-Isaac

Wikipedia


seiko

marka ze­gar­ków i firma


SJP.pl

Seiko Hol­dings Cor­po­ra­tion (jap. セイコーホールディングス株式会社 Seikō Hōrudingusu Ka­bus­hi­ki-ga­is­ha), w skró­cie Seiko – ja­poń­ski pro­du­cent ze­gar­ków z sie­dzi­bą w Chūō w Tokio za­ło­żo­ny w 1881 roku.

Wikipedia


seitan

[czy­taj: sej­tan] we­gań­ski pro­dukt spo­żyw­czy z glu­te­nu pszen­ne­go, sub­sty­tut mięsa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) spoż. kulin. wy­wo­dzą­cy się z Azji wy­so­ko­biał­ko­wy za­mien­nik mięsa przy­go­to­wa­ny z mąki pszen­nej, na­zy­wa­ny „pszen­nym mię­sem”

Wiktionary

Se­i­tan (jap. セイタン) – wy­so­ko­biał­ko­wy, we­gań­ski pro­dukt spo­żyw­czy otrzy­my­wa­ny z glu­te­nu pszen­ne­go, sub­sty­tut mięsa.

Se­i­tan jest otrzy­my­wa­ny przez wy­płu­ka­nie skro­bi z mąki pszen­nej. Skła­da się pra­wie wy­łącz­nie z biał­ka, głów­nie glu­te­nu. Sta­no­wi sub­sty­tut mięsa wy­ko­rzy­sty­wa­ny w kuch­niach da­le­kows­chod­nich i we­ge­ta­riań­skich.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Se­i­tan wy­wo­dzi się z kuch­ni az­ja­tyc­kiej. W Chi­nach na­zy­wa się go „mię­sem Buddy” albo „kofu”.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sejtan m.

Wiktionary


seitanowy

→ se­i­tan


SJP.pl

Patrz:

seitan

seitensprung

[czy­taj: ZAJtenszprung] daw­niej: przy­go­da mi­łos­na, prze­lot­ny ro­mans; Se­i­ten­sprung


SJP.pl


sej

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) środ. mot. Fiat Se­i­cen­to

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɛj, AS: sei ̯

Wiktionary


sejf

1. miej­sce, w któ­rym prze­cho­wy­wa­ne są ważne rze­czy, kosz­tow­no­ści; kasa pan­cer­na
2. skryt­ka w skarb­cu ban­ko­wym; safe
3. po­tocz­nie: coś trud­ne­go do zdo­by­cia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) za­my­ka­na, me­ta­lo­wa szafa, skrzy­nia lub po­mie­szcze­nie słu­żą­ce do prze­cho­wy­wa­nia cen­nych rze­czy

 (1.2) skryt­ka w banku

Wiktionary

Sejf (z safe – „bez­piecz­ny”, także kasa pan­cer­na) – za­my­ka­na wy­trzy­ma­ła me­ta­lo­wa skrzy­nia lub szafa, słu­żą­ca do prze­cho­wy­wa­nia war­to­ścio­wych przed­mio­tów (np. pie­nię­dzy, bi­żu­te­rii, do­ku­men­tów, no­śni­ków da­nych, broni, ma­te­ria­łów nie­bez­piecz­nych itp.) w celu za­bez­pie­cze­nia ich przed kra­dzie­żą, zni­szcze­niem lub nie­u­praw­nio­nym uży­ciem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Mosk­wie z sejfu ukrad­li.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɛjf, AS: sei ̯f

Wiktionary

Powiązane:

 przym. sejfowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kasa, kasa pancerna, szafa pancerna

Wiktionary


sejfowy

→ sejf


SJP.pl

Patrz:

sejf

sejkowice

Sej­ko­wi­ce – wieś so­łec­kaw Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie go­sty­niń­skim, w gmi­nie Pa­cy­na.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa płoc­kie­go.

Wikipedia


sejm

1. naj­wyż­szy organ usta­wo­daw­czy w Pol­sce, niż­sza izba pol­skie­go par­la­men­tu; człon­ko­wie tej izby; Sejm;
2. po­tocz­nie: zgro­ma­dze­nie ludzi, zwie­rząt;
3. gmach obrad sejmu (or­ga­nu usta­wo­daw­cze­go)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) polit. nazwa jed­nej z izb par­la­men­tu w Pol­sce, Lit­wie i Łot­wie;

 (1.2) polit. nazwa par­la­men­tu albo jed­nej z izb par­la­men­tu

 (1.3) bu­dy­nek sejmu (1.1-2)

 (1.4) ornit. duże stado pta­ków zgro­ma­dzo­ne w jed­nym miej­scu

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sejm w I Rze­czy­po­spo­li­tej
  • Sejm Rze­czy­po­spo­li­tej Pol­skiej
  • Sejm Pol­skiej Rze­czy­po­spo­li­tej Lu­do­wej
  • Sejm li­tew­ski (Se­i­mas)
  • Sejm ło­tew­ski (Sa­e­i­ma)
  • Sejm w Księ­stwie War­szaw­skim
  • Sejm w Kró­le­stwie Pol­skim
  • Sejm pow­stań­czy w cza­sie pow­sta­nia li­sto­pa­do­we­go
  • Sejm Wiel­kie­go Księ­stwa Li­tew­skie­go
  • Sejm Litwy Środ­ko­wej
  • Sejm Rze­szy (Świę­te Ce­sar­stwo Rzym­skie)
  • Sejm – rzeka w Rosji i na Ukra­i­nie

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ka­den­cja sejmu trwa 4 lata.

 (1.3) Pi­ja­ny poseł nie zo­stał wpu­szczo­ny do sejmu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɛjm, AS: sei ̯m

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sejmik mrz., sejmowanie n., sejmikowanie n., sejmokracja ż.

 czas. sejmować ndk., sejmikować ndk.

 przym. sejmowy, przedsejmowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.4) sejmik

Wiktionary


sejmik

w daw­nej Pol­sce: zjazd szlach­ty da­ne­go re­gio­nu w celu wy­bra­nia po­słów na sejm i uchwa­le­nia dla nich dy­rek­tyw


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. zjazd szlach­ty da­ne­go wo­je­wództ­wa lub ziemi, na któ­rym po­dej­mo­wa­no uchwa­ły w spra­wach lo­kal­nych, w tym wy­bo­ru po­słów na sejm i kan­dy­da­tów na urzęd­ni­ków ziem­skich;

 (1.2) adm. pol­ski wo­je­wódz­ki organ sa­mo­rzą­do­wy;

 (1.3) zgro­ma­dze­nie osób kon­kret­nej bran­ży lub grupy spo­łecz­nej

 (1.4) ornit. duże stado pta­ków zgro­ma­dzo­ne w jed­nym miej­scu

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • hi­sto­rycz­ne in­sty­tu­cje pol­skie­go sa­mo­rzą­du i par­la­men­ta­ryz­mu:
    • sej­mik ge­ne­ral­ny
    • sej­mik ziem­ski
    • sej­mik (Księ­stwo War­szaw­skie)
    • sej­mik (Kró­le­stwo Kon­gre­so­we)
  • współ­cze­śnie:
    • sej­mik wo­je­wództ­wa
  • Wiec (hi­sto­ria)
  • sejm

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. sejm mrz., Sejm mrz., sejmikowanie n.

 czas. sejmikować ndk.

 przym. sejmikowy, sejmowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.4) sejm

Wiktionary


sejmikować

daw­niej: obra­do­wać w sej­mi­ku


SJP.pl


sejmikowicz

w daw­nej Pol­sce: szlach­cic bio­rą­cy udział w sej­mi­ku


SJP.pl


sejmikowy

przy­miot­nik od: sej­mik


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z sej­mi­kiem, do­ty­czą­cy sej­mi­ku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To­wa­rzy­stwo sej­mi­ko­we upiło się i po­kła­dło na ła­wach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sejmik mrz.

Wiktionary


sejmikujący

daw­niej: obra­do­wać w sej­mi­ku


SJP.pl


sejmitar

sza­bla uży­wa­na na Bli­skim Wscho­dzie w XVII-XVIII w.


SJP.pl

Sej­mi­tar – pa­rad­na sza­bla lub broń my­śliw­ska uży­wa­na na Bli­skim Wscho­dzie w XVII-XVIII w., sto­so­wa­na także do walki.

Broń bar­dzo ozdob­na, o ot­war­tej opra­wie rę­ko­je­ści, krót­kim i sze­ro­kim jelcu, po­łą­czo­nym czę­sto z gło­wi­cą rę­ko­je­ści łań­cusz­kiem. Klin­ga krót­ka (ok. 60 cm) odz­na­cza­ła się dużą krzy­wiz­ną i sze­ro­ko­ścią.

Wikipedia


sejmokracja

nad­mier­ny wpływ sejmu na rządy w pań­stwie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. pot. ustrój II RP od przy­ję­cia Kon­sty­tu­cji mar­co­wej do prze­wro­tu ma­jo­we­go;

 (1.2) publ. ustrój cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się su­pre­ma­cją par­la­men­tu

Wiktionary

Sej­mo­kra­cja – po­tocz­ne okre­śle­nie ustro­ju Rze­czy­po­spo­li­tej Pol­skiej od uchwa­le­nia Kon­sty­tu­cji mar­co­wej w 1921 r. do prze­wro­tu ma­jo­we­go w 1926 r.

Kon­sty­tu­cja mar­co­wa, dając niez­wy­kle duże upraw­nie­nia par­la­men­to­wi, a zwła­szcza izbie niż­szej – Sej­mo­wi (m.in.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W książ­ce mamy zatem bar­dzo ostrą kry­ty­kę sej­mo­kra­cji, która osła­bia­ła siłę armii, a także po­li­ty­ków en­dec­kich (…) prze­ciw­nych ek­span­sji na wschód i po­kła­da­ją­cych wiarę w siłę po­ko­jo­wych trak­ta­tów (…).

 (1.2) Nowa kon­sty­tu­cja two­rzy cał­ko­wi­tą sej­mo­kra­cję z sil­nym rzą­dem, ale za­leż­nym wy­łącz­nie od Sejmu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sejm mrz.

 przym. sejmokratyczny, sejmowy

Wiktionary


sejmowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|sej­mo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. sejmować ndk.

 rzecz. sejm mrz.

 przym. sejmowy

Wiktionary


sejmować

daw­niej: obra­do­wać w Sej­mie


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) przest. uczest­ni­czyć w obra­dach sejmu

 (1.2) przen. gwa­rzyć, szu­mieć

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (2.1) gw-pl|Górny Śląsk. zdej­mo­wać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sejmowanie n., sejm mrz.

 przym. sejmowy

Wiktionary


sejmowy

przy­miot­nik od: sejm


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z sej­mem, od­no­szą­cy się do sejmu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po roz­po­czę­ciu prac sej­mo­wej ko­mi­sji śled­czej w spra­wie afery Ry­wi­na rząd Lesz­ka Mil­le­ra zre­zy­gno­wał z wpro­wa­dze­nia tej no­we­li­za­cji pod obra­dy sejmu (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɛjˈmɔvɨ, AS: sei ̯movy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sejm mrz., sejm mrz., sejmik mrz., sejmikowanie n., sejmokracja ż., sejmowanie n.

 czas. sejmikować ndk., sejmować ndk.

 przym. przedsejmowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) parlamentarny

Wiktionary


sejmujący

daw­niej: obra­do­wać w Sej­mie


SJP.pl


sejmuria

ko­pal­ny płaz z okre­su permu, forma przej­ścio­wa po­mię­dzy pła­za­mi a ga­da­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pa­le­ont. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Se­y­mo­u­ria|ref=tak., ro­dzaj perm­skie­go czwo­ro­no­ga, uz­na­wa­ne­go za formę przej­ścio­wą po­mię­dzy pła­za­mi a ga­da­mi

Wiktionary

Sej­mu­ria ("Se­y­mo­u­ria") – ro­dzaj wy­mar­łych zwie­rząt o ce­chach przej­ścio­wych po­mię­dzy pła­za­mi a ga­da­mi, ży­ją­cych w okre­sie kar­bo­nu i wczes­ne­go permu. W ich bu­do­wie wy­stę­po­wa­ły cechy obyd­wu gro­mad. Czasz­ka po­dob­na była do cza­szek pła­zów tar­czo­gło­wych, opa­trzo­na jed­nak jed­nym tylko kłyk­ciem po­ty­licz­nym.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sej­mu­ria prze­by­wa­ła głów­nie na lą­dzie, ale rozm­na­ża­ła się w wo­dzie.

Wiktionary


sejner

sta­tek ry­bac­ki przez­na­czo­ny do po­ło­wu ryb pe­la­gicz­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) żegl. ryb. sta­tek ry­bac­ki do po­ło­wu ryb okręż­ni­cą

Wiktionary


sejneński

przy­miot­nik od: Sejny


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Sej­na­mi, do­ty­czą­cy Sejn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sejny nmos., Sejnianin mos., Sejnianka ż.

Wiktionary


sejneńszczyzna

re­gion w Pol­sce


SJP.pl


sejnianin

miesz­ka­niec Sejn


SJP.pl


sejnianka

miesz­kan­ka Sejn


SJP.pl


sejny

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

Sejny ( Se­i­nai) – mia­sto w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, sie­dzi­ba po­wia­tu sej­neń­skie­go i gminy wiej­skiej Sejny. Po­ło­żo­ne na Po­je­zie­rzu Wschod­nio­su­wal­skim, nad Ma­ry­chą (lewy do­pływ Czar­nej Hań­czy).

We­dług da­nych GUS z 30 czerw­ca 2025 r. Sejny li­czy­ły 4771 miesz­kań­ców. Są najm­niej­szym mia­stem po­wia­to­wym w Pol­sce.

Wikipedia


sejpak

wzo­rzy­sta sa­mo­dzia­ło­wa tka­ni­na de­ko­ra­cyj­na


SJP.pl


sejsachtheia

w sta­ro­żyt­nej Gre­cji: umo­rze­nie dłu­gów


SJP.pl


sejsmiczność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest sejs­micz­ne

 (1.2) geol. skłon­ność da­ne­go te­re­nu do wy­stę­po­wa­nia trzę­sień ziemi;

Wiktionary

Sejs­micz­ność – skłon­ność da­ne­go te­re­nu do wy­stę­po­wa­nia na­tu­ral­nych trzę­sień ziemi na danym ob­sza­rze.

Ze wzglę­du na sejs­micz­ność da­ne­go te­re­nu wy­róż­nia się ob­sza­ry:

Wikipedia

Powiązane:

 przym. sejsmiczny

 przysł. sejsmicznie

 temsłow. sejsmo-

Wiktionary


sejsmiczny

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy drgań i ru­chów tek­to­nicz­nych sko­ru­py ziem­skiej, roz­cho­dzą­cy się we wnę­trzu Ziemi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na­stą­pi­ły wstrzą­sy sejs­micz­ne w do­li­nie rzeki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɛjsˈmʲit͡ʃnɨ, AS: sei ̯smʹičny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sejsmika ż., sejsmiczność ż.

 przysł. sejsmicznie

 temsłow. sejsmo-

Wiktionary


sejsmika

Sejs­mi­ka (z gr. "se­is­mós" = trzę­sie­nie) – me­to­dy ba­da­nia sko­ru­py ziem­skiej po­le­ga­ją­ce na wzbu­dza­niu (za po­mo­cą ma­te­ria­łów wy­bu­cho­wych lub spe­cjal­nych urzą­dzeń) lub wy­ko­rzy­sty­wa­niu pow­sta­łych na­tu­ral­nie w wy­ni­ku trzę­sie­nia ziemi fal sejs­micz­nych i ich re­je­stra­cji za po­mo­cą sejs­mo­gra­fów lub ge­o­fo­nów. Me­to­da ta wy­ko­rzy­sty­wa­na jest w ge­o­fi­zy­ce po­szu­ki­waw­czej i w ana­li­zie bu­do­wy Ziemi.

Wikipedia


sejsmo-

temat sło­wot­wór­czy

 (1.1) pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych wska­zu­ją­cy na ich zwią­zek zna­cze­nio­wy z drga­nia­mi, wstrzą­sa­mi, w szcze­gól­no­ści z trzę­sie­nia­mi ziemi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sejsmik mos., sejsmika ż., sejsmiczność ż.

 przym. sejsmiczny

 przysł. sejsmicznie

Wiktionary


sejsmochronograf

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geol. techn. chro­no­graf ma­ją­cy za za­da­nie wyz­na­cze­nie do­kład­ne­go czasu wy­stą­pie­nia wstrzą­sów

Wiktionary


sejsmogeneza

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geol. pro­ces, który wy­wo­łu­je trzę­sie­nia ziemi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. sejsmogeniczny

Wiktionary


sejsmograf

urzą­dze­nie do wy­kry­wa­nia i mie­rze­nia drgań sko­ru­py ziem­skiej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. geol. urzą­dze­nie za­pi­su­ją­ce pa­ra­me­try drgań sko­ru­py ziem­skiej;

Wiktionary

Sejs­mo­graf (gr.) – urzą­dze­nie do wy­kry­wa­nia i re­je­stra­cji drgań sko­ru­py ziem­skiej (prze­mie­szczeń, pręd­ko­ści lub przy­spie­sze­nia) wy­wo­ła­nych wstrzą­sa­mi na­tu­ral­ny­mi lub sztucz­ny­mi.

Głów­nym ele­men­tem sejs­mo­gra­fu jest sejs­mo­metr, któ­re­go pod­sta­wo­wą czę­ścią jest masa bez­wład­na za­wie­szo­na tak, że two­rzy wa­ha­dło fi­zycz­ne (pio­no­we lub po­zio­me).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. sejsmografia ż.

 przym. sejsmograficzny

 przysł. sejsmograficznie

Wiktionary


sejsmografia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geol. zbie­ra­nie da­nych, od­czy­tów urzą­dzeń (sejs­mo­gra­my) i opi­sów drgań sko­ru­py ziem­skiej, a zwła­szcza trzę­sień ziemi

 (1.2) geol. sejs­mo­lo­gia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sejsmograf mrz.

 przym. sejsmograficzny

Wiktionary


sejsmograficzny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) geol. zwią­za­ny z sejs­mo­gra­fią, do­ty­czą­cy sejs­mo­gra­fii lub sejs­mo­gra­fu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sejsmografia ż., sejsmograf mrz.

Wiktionary


sejsmogram

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geol. zapis po­mia­rów wy­ko­na­nych sejs­mo­gra­fem (sejs­mo­me­trem);

Wiktionary

Sejs­mo­gram – ana­lo­go­wy lub cy­fro­wy zapis drgań re­je­stro­wa­nych przez sejs­mo­metr.

Linia sejs­mo­gra­mu opi­su­je wy­chy­le­nie drgań albo przy­spie­sze­nie wzglę­dem iner­cyj­ne­go wa­ha­dła sejs­mo­me­tru w funk­cji czasu. Okre­śle­nie mo­men­tów zda­rzeń sejs­micz­nych umoż­li­wia­ją znacz­ni­ki czasu, na­no­szo­ne na sejs­mo­gram w po­sta­ci krót­kich po­przecz­nych kres pi­sa­nych w od­stę­pach mi­nu­to­wych i go­dzi­no­wych.

Wikipedia


sejsmokardiografia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. nie­in­wa­zyj­ne zbie­ra­nie z klat­ki pier­sio­wej od­czy­tów drgań po­wo­do­wa­nych przez skur­cze serca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sejsmokardiogram mrz.

 przym. sejsmokardiograficzny

Wiktionary


sejsmokardiograficzny

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z sejs­mo­kar­dio­gra­fią, wy­ko­rzy­stu­ją­cy sejs­mo­kar­dio­gra­fię

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sejsmokardiografia ż., sejsmokardiogram mrz.

Wiktionary


sejsmokardiogram

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zapis czyn­no­ści serca uchwy­co­ny me­to­dą sejs­mo­kar­dio­gra­ficz­ną

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sejsmokardiografia

 przym. sejsmokardiograficzny

Wiktionary


sejsmolog

spe­cja­li­sta w za­kre­sie sejs­mo­lo­gii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) geol. na­u­ko­wiec zaj­mu­ją­cy się sejs­mo­lo­gią

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) geol. ko­bie­ta na­u­ko­wiec zaj­mu­ją­ca się sejs­mo­lo­gią

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sejsmologia ż.

:: fż. sejsmolożka ż.

 przym. sejsmologiczny

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) sejsmolożka

Wiktionary


sejsmologia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauka o trzę­sie­niach ziemi;

Wiktionary

Sejs­mo­lo­gia (z gr. "se­is­mós" trzę­sie­nie i "logos" nauka) – dział ge­o­fi­zy­ki zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem trzę­sień ziemi oraz roz­cho­dze­nia się fal sejs­micz­nych wew­nątrz Ziemi.

Pod­sta­wo­wy­mi da­ny­mi ob­ser­wa­cyj­ny­mi w sejs­mo­lo­gii są sejs­mo­gra­my, czyli za­pi­sy fal sejs­micz­nych do­ko­ny­wa­ne przez sejs­mo­gra­fy.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌsɛjsmɔˈlɔɟja, AS: sei ̯smoloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sejsmolog m., sejsmolożka ż.

 przym. sejsmologiczny

Wiktionary


sejsmologiczny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) geol. zwią­za­ny z sejs­mo­lo­gią, do­ty­czą­cy sejs­mo­lo­gii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sejsmologia ż., sejsmolog mos.

Wiktionary


sejsmolożka

→ sejs­mo­log


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geol. na­u­kow­czy­ni zaj­mu­ją­ca się sejs­mo­lo­gią

Wiktionary

Patrz:

sejsmolog

Powiązane:

 rzecz. sejsmolog mos./ż.

Wiktionary


sejsmometr

przy­rząd do mie­rze­nia drgań sko­ru­py ziem­skiej; sejs­mo­graf


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. głów­na, po­mia­ro­wa część sejs­mo­gra­fu zbu­do­wa­na na za­sa­dzie wa­ha­dła fi­zycz­ne­go;

 (1.2) techn. sejs­mo­graf lub (hist. XIX w.) jego uboż­sza wer­sja mo­gą­ca re­je­stro­wać fakt wy­stą­pie­nia trzę­sie­nia ziemi oraz jego kie­ru­nek, bez zbie­ra­nia in­for­ma­cji o cza­sie wy­stą­pie­nia i dłu­go­ści trwa­nia

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) sejsmograf

Wiktionary


sejsmometryczny

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z sejs­mo­me­trią, do­ty­czą­cy sejs­mo­me­trii

Wiktionary


sejsmonastia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. re­ak­cja ro­śli­ny lub grzy­ba na bo­dziec me­cha­nicz­ny (dotyk, wstrząs) wy­wo­ła­na zmia­ną tur­go­ru

Wiktionary

Sejs­mo­na­stia – re­ak­cja na bo­dziec me­cha­nicz­ny (dotyk, wstrząs) wy­wo­ła­na zmia­ną tur­go­ru.

W przy­pad­ku, gdy na­stia wy­stę­pu­je tylko w re­ak­cji na kon­kret­ny ro­dzaj do­ty­ku (np. na dotyk owada, a nie stru­mień wody) i jest wy­ni­kiem lo­kal­nej zmia­ny stę­że­nia auk­syn, okre­śla­na jest jako hap­to­na­stia.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. sejsmonastyczny

Wiktionary


sejsmonastyczny

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z sejs­mo­na­stią

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sejsmonastia ż.

Wiktionary


sejsmoodporność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego co sejs­mo­od­por­ne, wy­ko­na­ne tak by nie pod­dać się wstrzą­som ziemi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. sejsmoodporny

Wiktionary


sejsmoodporny

od­por­ny na fale sejs­micz­ne


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­por­ny na fale sejs­micz­ne, wy­ko­na­ny w taki spo­sób by nie zo­stać na­ru­szo­ny przez wstrzą­sy ziemi lub tąp­nię­cia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sejsmoodporność ż.

Wiktionary


sejsmoskop

przy­rząd do la­bo­ra­to­ryj­ne­go po­mia­ru pręd­ko­ści fali sprę­ży­stej w prób­ce skały


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geol. techn. daw. naj­prost­sze urzą­dze­nie zdol­ne wy­kry­wać zaj­ście trzę­sie­nia ziemi, a cza­sa­mi i jego kie­ru­nek

 (1.2) geol. techn. przy­rząd la­bo­ra­to­ryj­ny, sto­so­wa­ny także w gór­nict­wie, mie­rzą­cy za­cho­wa­nie fali sprę­ży­stej prze­cho­dzą­cej przez skałę

Wiktionary

Powiązane:

 przym. sejsmoskopowy

Wiktionary


sejsmostetoskop

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wojsk. przy­rząd w for­mie słu­cha­wek sto­so­wa­ny do pod­słu­chi­wa­nia i lo­ka­li­zo­wa­nia po­dziem­nych prac mi­ner­skich pro­wa­dzo­nych przez nie­przy­ja­cie­la

Wiktionary


sejsmotektoniczny

przy­miot­nik

 (1.1) ge­o­fiz. zwią­za­ny z sejs­mo­tek­to­ni­ką

Wiktionary


sejsmoterapia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. psych. ra­czej hist. le­cze­nie wstrzą­so­we

 (1.2) za­bieg fi­zy­ko­te­ra­pe­u­tycz­ny w któ­rym ciało lub tylko jego część pod­da­je się dzia­ła­niu rów­no­mier­nych, szyb­kich, ale nie­zbyt sil­nych drgań, wy­wo­ły­wa­nych ręcz­nie lub z po­mo­cą od­po­wied­nich urzą­dzeń

Wiktionary


sejsmozaur

ro­dzaj di­no­za­u­ra z ro­dzi­ny di­plo­do­ków


SJP.pl

Sejs­mo­za­ur (do­słow­nie "ja­szczur wstrzą­sa­ją­cy zie­mią") – ro­dzaj za­u­ro­po­da z ro­dzi­ny di­plo­do­ków, obec­nie przez więk­szość au­to­rów włą­cza­ny do "Di­plo­do­cus". Jego szcząt­ki ko­pal­ne po­cho­dzą z gór­nej jury, z pię­tra ki­me­ry­du (156-151 mi­lio­nów lat temu).

Ro­dzaj ten zo­stał usta­no­wio­ny na pod­sta­wie nie­kom­plet­ne­go szkie­le­tu od­kry­te­go w 1979 w Nowym Mek­sy­ku skła­da­ją­ce­go się z: mied­ni­cy, krę­gów i żeber oraz roz­poz­na­nej póź­niej kości udo­wej.

Wikipedia


sejsza

ro­dzaj ruchu wody wy­stę­pu­ją­cy w zam­knię­tych za­to­kach mor­skich i mo­rzach na sku­tek ru­chów sejs­micz­nych


SJP.pl

Sej­sza – swo­bod­na fala sto­ją­ca, pow­sta­ją­ca w zam­knię­tych za­to­kach, mo­rzach i je­zio­rach pod wpły­wem wy­raź­ne­go za­bu­rze­nia rów­no­wa­gi wody (w jed­nej czę­ści zbior­ni­ka po­ziom wody pod­no­si się, a w dru­giej jed­no­cze­śnie opada).

Ter­min zo­stał za­pro­po­no­wa­ny przez szwaj­car­skie­go hy­dro­lo­ga François-Alp­hon­se’a Fo­re­la w roku 1890, który za­ob­ser­wo­wał zja­wi­sko na Je­zio­rze Ge­new­skim w Szwaj­ca­rii. Nazwa po­cho­dzi od „po­ru­szać się w tę i z po­wro­tem” (w szwaj­car­skim dia­lek­cie ję­zy­ka fran­cu­skie­go).

Wikipedia


sejtan

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) rzad. zob. se­i­tan.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pie­czeń z sej­ta­na jest ide­al­na na odś­więt­ny obiad.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. seitan m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) seitan

Wiktionary


sejwal

ga­tu­nek wie­lo­ry­ba


SJP.pl


sejzing

krót­ka, cien­ka linka na stat­ku


SJP.pl

Sej­zing ( se­i­zing, sij­zen) – na ża­glow­cu krót­ka, po­dręcz­na linka, zwy­kle około pół do pół­to­ra metra dłu­go­ści, 6–8 mm śred­ni­cy. Na mniej­szych jed­nost­kach te same linki na­zy­wać się zwy­kło "kra­wa­ta­mi", z tym że sej­zin­gi naj­czę­ściej mają na końcu za­ple­cio­ne ucho, a kra­wa­ty nie.

Wikipedia


sek

skrót

 (1.1) fiz. se­kun­da (skrót hi­sto­rycz­ny)

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • SEK – ko­ro­na szwedz­ka
  • SEK.ost – nie­miec­ki pro­du­cent gier
  • SEK Stu­dio – pół­noc­no­ko­re­ań­skie stu­dio
  • SEC

Wikipedia

Wymowa:

IPA: sɛˈkũnda|sɛˈkũndɨ|ˈsɛkũnt, AS: sekũnda|sekũndy|sekũnt

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skrót obowiązujący s

Wiktionary


sek.

skrót od: se­kun­da (od­czy­ty­wa­ny jako cały, od­mien­ny wyraz); s


SJP.pl

skrót, rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) = se­kun­da

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pręd­kość świa­tła to ok. 300 000 km na sek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sekunda ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) s, sek

Wiktionary


sekalina

fruk­tan wy­stę­pu­ją­cy w ziar­nach żyta


SJP.pl


sekans

jedna z funk­cji try­go­no­me­trycz­nych; se­cans


SJP.pl


sekardyna

płyn ustro­jo­wy po­bra­ny z jąder zwie­rząt, któ­rym fran­cu­ski ne­u­ro­log Char­les-Édouard Brown-Séquard le­czył po­przecz­ne usz­ko­dze­nie po­ło­wy rdze­nia krę­go­we­go


SJP.pl


sekator

no­ży­ce ogro­do­we słu­żą­ce do ob­ci­na­nia pędów, ko­rze­ni itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ogrod. no­ży­ce o wy­gię­tych ostrzach uży­wa­ne w ogro­dzie;

 (1.2) środ. sport. w ko­lar­stwie: rower marki Sec­tor

Wiktionary

Se­ka­tor (fra. "sécateur", od łac. "seco" = tnę) – na­rzę­dzie ogrod­ni­cze słu­żą­ce do przy­ci­na­nia ga­łę­zi róż­nej gru­bo­ści. Uży­wa­ny rów­nież przez nur­ków ja­ski­nio­wych do prze­ci­na­nia lin.

Se­ka­to­ry wy­stę­pu­ją w wer­sji jed­no­ręcz­nej (małe) oraz dwu­ręcz­nej (z dłu­gi­mi rę­ko­je­ścia­mi) i dzie­lą się na dwa ro­dza­je:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Weź se­ka­tor i po­det­nij te ga­łę­zie, które wcho­dzą na po­se­sję są­sia­dów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɛˈkatɔr, AS: sekator

Wiktionary


sekatorek

zdrob­nie­nie od: se­ka­tor


SJP.pl


sekatura

daw­niej: drę­cze­nie, nę­ka­nie kogoś


SJP.pl


sekc.

skrót

 (1.1) = sek­cyj­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mł. bryg. Ar­ka­diusz Li­cho­ta oraz sekc. Ar­ka­diusz Ko­niec­ko niez­włocz­nie przy­stą­pi­li do udzie­la­nia KPP.

Wiktionary


sekciara

→ sek­ciarz; sek­ciar­ka


SJP.pl


sekciarka

→ sek­ciarz; sek­cia­ra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. człon­ki­ni sekty re­li­gij­nej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sekciarz mos.

Wiktionary


sekciarski

przy­miot­nik od: sek­ciarz


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zas­kle­pia­ją­cy się w obrę­bie wą­skiej grupy, naj­czę­ściej po­li­tycz­nej lub ide­o­lo­gicz­nej

 (1.2) do­ty­czą­cy sekt re­li­gij­nych

Wiktionary

Przykłady

 (1) Od 1981 r. ko­bie­ty w Tu­nez­ji mają zakaz no­sze­nia is­lam­skie­go ubio­ru, włącz­nie z chu­sta­mi, w szko­łach i urzę­dach pań­stwo­wych. (…) Po­li­cja za­trzy­my­wa­ła ko­bie­ty na ulicy i pro­si­ła je o zdję­cie chu­sty; pre­zy­dent opi­sał chu­stę jako "sek­ciar­ski ro­dzaj ubio­ru, który nie­pro­szo­ny przy­szedł do Tu­nez­ji".

 (1.1) Ja­sień­ski wtedy był sza­le­nie ak­tyw­ny, okrop­nie sek­ciar­ski, był wśród tych naj­bar­dziej tę­pią­cych, nawet Ma­ja­kow­skie­go, naj­bar­dziej fa­na­tycz­nych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɛcˈt͡ɕarsʲci, AS: seḱćarsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sekciarstwo n., sekciarz m., sekta ż., sekciarskość ż.

Wiktionary


sekciarskość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest sek­ciar­skie; cecha tych, któ­rzy są sek­ciar­scy

Wiktionary

Powiązane:

 przym. sekciarski

 przysł. sekciarskie

Wiktionary


sekciarstwo

1. pow­sta­wa­nie i dzia­łal­ność sekt re­li­gij­nych;
2. izo­lo­wa­nie się od ogółu, za­my­ka­nie się w obrę­bie pew­nej grupy o zbli­żo­nych po­glą­dach;
3. daw­niej: ze­spół cha­rak­te­ry­stycz­nych cech człon­ka sekty


SJP.pl


sekciarz

1. czło­nek sekty;
2. prze­no­śnie: czło­wiek izo­lu­ją­cy się od ogółu, kie­ru­ją­cy się in­te­re­sa­mi małej grupy, do któ­rej na­le­ży


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. czło­nek sekty re­li­gij­nej

 (1.2) przen. czło­nek grupy od­ci­na­ją­cej się od ogółu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Su­ro­wy, pu­ry­tań­ski ko­deks mo­ral­ny sek­cia­rzy, ich po­wrót do pro­sto­ty pra­oj­ców z okre­su ko­czow­ni­cze­go pa­ster­stwa, ich ofia­ry z ba­ra­nów skła­da­ne na wznie­sie­niach ja­kie­muś niez­na­ne­mu, bli­żej nie­o­kre­ślo­ne­mu bogu – wszyst­ko to ścią­gnę­ło na nich wzgar­dę i po­tę­pie­nie.

 (1.1) Grupa sek­cia­rzy spo­ty­ka­ła się re­gu­lar­nie na taj­nych ze­bra­niach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sekta ż.

:: fż. sekciarka ż.

 przym. sekciarski

Wiktionary


sekcja

1. dział ja­kiejś or­ga­ni­za­cji, to­wa­rzy­stwa itp.;
2. ba­da­nie zwłok w celu usta­le­nia przy­czy­ny śmier­ci


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dział urzę­du, or­ga­ni­za­cji, to­wa­rzy­stwa, związ­ku itp.

 (1.2) med. ope­ra­cyj­ne ba­da­nie zwłok w celu usta­le­nia przy­czy­ny zgonu lub w ce­lach na­u­ko­wo-ba­daw­czych

 (1.3) techn. ele­ment skła­do­wy, część urzą­dze­nia ma­ją­ca okre­ślo­ny za­kres dzia­ła­nia

 (1.4) wojsk. część plu­to­nu

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • sek­cja zwłok
  • sek­cja (sec­tio) – jedna z po­moc­ni­czych ka­te­go­rii sy­ste­ma­tycz­nych sto­so­wa­nych w kla­sy­fi­ka­cji bio­lo­gicz­nej
  • sek­cja ryt­micz­na
  • sek­cja kry­tycz­na
  • sek­cja – po­dod­dział woj­sko­wy
  • sek­cja – jed­nost­ka or­ga­ni­za­cyj­na stra­ży po­żar­nej
  • Sek­cja Tu­ry­stycz­na To­wa­rzy­stwa Ta­trzań­skie­go
  • Sek­cja Gro­to­ła­zów Wroc­ław
  • Sek­cja Ro­we­rzy­stów Miej­skich
  • Sek­cja pol­ska BBC
  • Sek­cja – jed­nost­ka ad­mi­ni­stra­cyj­na cza­sów re­wo­lu­cji fran­cu­skiej

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W oś­rod­ku dzia­ła­ją sek­cje: szer­mier­cza, ko­szy­kar­ska i te­ni­sa sto­ło­we­go.

 (1.3) Ek­sploz­ja miała miej­sce w pięć­dzie­sią­tej siód­mej sek­cji ro­po­cią­gu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsɛkt͡sʲja, AS: sekcʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sekcyjny m.

 przym. sekcyjny, wewnątrzsekcyjny

 czas. sekcjonować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) autopsja

Wiktionary


sekcjonować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) do­ko­ny­wać sek­cji zwłok

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W ogro­dzie po raz pier­wszy sek­cjo­no­wa­no małpę, ba­da­no pro­ce­sy no­wot­wo­ro­we bez spe­cjal­ne­go za­szcze­pia­nia guzów czy in­nych cho­rób.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sekcyjny mos., sekcja ż.

 przym. sekcyjny

Wiktionary


sekcyjny

zwią­za­ny z sek­cją


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy sek­cji

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) wojsk. do­wód­ca sek­cji

 (2.2) pier­wszy sto­pień kor­pu­su po­do­fi­ce­rów Pań­stwo­wej Stra­ży Po­żar­nej, od­po­wied­nik stop­nia ka­pra­la w Si­łach Zbroj­nych Rze­czy­po­spo­li­tej Pol­skiej, Stra­ży Gra­nicz­nej lub sier­żan­ta – Po­li­cji

Wiktionary

Sek­cyj­ny:

Wikipedia

Wymowa:

IPA: sɛkˈt͡sɨjnɨ, AS: sekcyi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sekcja ż.

 czas. sekcjonować

Wiktionary


sekielski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Marek Se­kiel­ski – pol­ski pro­du­cent te­le­wi­zyj­ny
  • To­masz Se­kiel­ski – pol­ski dzien­ni­karz

Wikipedia


seklecki

naz­wi­sko


SJP.pl


sekler

przed­sta­wi­ciel wę­gier­skiej grupy et­nicz­nej za­miesz­ku­ją­cej Sied­mio­gród


SJP.pl


seklerka

→ Se­kler


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) etn. przed­sta­wi­ciel­ka wę­gier­sko­ję­zycz­nej spo­łecz­no­ści za­miesz­ku­ją­cej Se­kler­szczyz­nę w obec­nej Ru­mu­nii;

Wiktionary

Patrz:

Sekler

Powiązane:

 rzecz. Seklerszczyzna ż.

:: fm. Sekler mos.

 przym. seklerski

Wiktionary


seklucjan

naz­wi­sko


SJP.pl


seklucjanowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Se­klu­cja­na lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


sekobarbital

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy bar­bi­tu­ra­nów


SJP.pl

Nie mylić z: sek­bu­ta­bar­bi­ta­lem.

Se­ko­bar­bi­tal – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny sto­so­wa­ny jako lek z grupy bar­bi­tu­ra­nów. Jest ob­ję­ty Kon­wen­cją o sub­stan­cjach psy­cho­tro­po­wych z 1971 roku (wykaz II). W Pol­sce jest w gru­pie II-P Usta­wy o prze­ciw­dzia­ła­niu nar­ko­ma­nii.

Wikipedia


sekowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|se­ko­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. sekować ndk.

Wiktionary


sekować

re­gio­nal­nie: szy­ka­no­wać; prze­śla­do­wać kogoś, drę­czyć, do­ku­czać


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) rzad. przest. prze­śla­do­wać kogoś, drę­czyć, nękać

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny se­ko­wać się

 (2.1) prze­śla­do­wać sie­bie wza­jem­nie, jeden dru­gie­go, draż­nić się z kimś

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɛˈkɔvat͡ɕ, AS: sekovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sekowanie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) prześladować, nękać, dokuczać, dręczyć

 (2.1) drażnić się

Wiktionary


sekrecik

zdrob­nie­nie od: se­kret


SJP.pl


sekrecja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wy­dzie­la­nie róż­nych sub­stan­cji przez ko­mór­ki or­ga­niz­mów

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • se­kre­cja – sku­pie­nie mi­ne­ral­ne wy­peł­nia­ją­ce pust­kę ist­nie­ją­cą wcze­śniej w skale
  • se­kre­cja – wy­dzie­la­nie sub­stan­cji przez ko­mór­ki
  • se­kre­cja ka­na­li­ko­wa – jeden z eta­pów funk­cjo­no­wa­nia nerek

Wikipedia


sekrecyjny

→ se­kre­cja


SJP.pl

Patrz:

sekrecja

sekret

in­for­ma­cja, która nie jest jawna dla osób po­stron­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ta­jem­ni­ca, wia­do­mość po­uf­na, przez­na­czo­na tylko dla wy­bra­nych osób

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ta­jem­ni­ca – dane lub in­for­ma­cje, któ­rych ujaw­nie­nie oso­bom nie­u­praw­nio­nym jest za­ka­za­ne ze wzglę­du na normy spo­łecz­ne lub praw­ne
  • Wi­do­czek (se­kret) – kre­a­tyw­na za­ba­wa dzie­cię­ca
  • Se­kret – część mia­sta Grod­no na Bia­ło­ru­si
  • se­kret – sub­stan­cja ule­ga­ją­ca se­kre­cji, wy­dzie­li­na
  • se­kret – ga­tu­nek ryby
  • Se­kret – pol­ski film psy­cho­lo­gicz­ny z 1973 roku
  • Se­kret (wł. Il Se­gre­to) – wło­ski dra­mat z 1990 roku
  • Se­kret (ang. The In­vi­si­ble Cir­cus) – ame­ry­kań­ski dra­mat z 2001 roku
  • Se­kret (in. Pa­he­li) – in­dyj­ski film z 2005 roku
  • Se­kret (ang. The Se­cret) – film z 2006 roku
  • Se­kret (fr. Si j'étais toi) – fran­cu­ski hor­ror z 2007 roku
  • Se­kret – pol­ski film psy­cho­lo­gicz­ny z 2012 roku

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W se­kre­cie wy­pła­ci­ła wszyst­kie pie­nią­dze ze wspól­ne­go konta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsɛkrɛt, AS: sekret

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sekretność ż.

:: zdrobn. sekrecik m.

 przym. sekretny

 przysł. sekretnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tajemnica

Wiktionary


sekreta

mod­lit­wa od­ma­wia­na w ciszy na końcu ofer­to­rium


SJP.pl

Wła­ści­wa stro­na znaj­du­je się w innym pro­jek­cie. Kli­knij na po­wyż­szy link, jeśli chcesz ją obej­rzeć.

Se­kre­ta – obrzęd ci­chej mod­lit­wy po­le­ca­ją­cej w li­tur­gii Ko­ścio­ła ka­to­lic­kie­go w nadz­wy­czaj­nej for­mie rytu rzym­skie­go pod­czas mszy wier­nych. Jest to ostat­ni ele­ment w of­fer­to­rium, a przed ka­no­nem mszy świę­tej. Na­stę­pu­je po la­va­bo i wez­wa­niu "Orate, fra­tres", a przed pre­fa­cją.

Wikipedia


sekretariacki

→ se­kre­ta­riat (rzad­ko)


SJP.pl


sekretariat

1. dział in­sty­tu­cji, w któ­rym za­łat­wia się spra­wy bie­żą­ce; kan­ce­la­ria;
2. pra­cow­ni­cy tego dzia­łu;
3. urząd se­kre­ta­rza


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) dział danej in­sty­tu­cji, firmy bądź or­ga­ni­za­cji, który zaj­mu­je się ob­słu­gą bie­żą­cych spraw, zwła­szcza w kon­tak­cie z in­te­re­san­ta­mi;

Wiktionary

Se­kre­ta­riat – dział w struk­tu­rach or­ga­ni­za­cji, urzę­du, in­sty­tu­cji lub przed­się­bior­stwa, któ­re­go pra­cow­ni­cy zaj­mu­ją się spra­wa­mi bie­żą­cy­mi. Praca za­trud­nio­nych w se­kre­ta­ria­cie osób po­le­ga na or­ga­ni­zo­wa­niu i ułat­wie­niu kon­tak­tów po­mię­dzy za­rzą­dza­ją­cym in­sty­tu­cją z jed­nej stro­ny a jej pra­cow­ni­ka­mi, kon­tra­hen­ta­mi bądź klien­ta­mi z dru­giej.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌsɛkrɛˈtarʲjat, AS: sekretarʹi ̯at

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sekretarz m., sekretarka ż., sekretarzowanie n.

 czas. sekretarzować

 przym. sekretarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) biuro, gabinet, kancelaria

Wiktionary


sekretarka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się po­mo­cą or­ga­ni­za­cyj­ną w pracy kie­row­ni­ka, dy­rek­to­ra, pro­wa­dze­niem ko­re­spon­den­cji, przyj­mo­wa­niem in­te­re­san­tów

 (1.2) zob. au­to­ma­tycz­na se­kre­tar­ka.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Se­kre­tar­ka – ame­ry­kań­ski film z 2002 roku
  • se­kre­tar­ka (zawód)
  • se­kre­tarz

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mój szef za­trud­nił wczo­raj nową se­kre­tar­kę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsɛkrɛˈtarka, AS: sekretarka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sekretariat m., sekretarzyk m., sekretarzowanie n., sekretarzyni ż.

:: fm. sekretarz m.

 czas. sekretarzować ndk.

 przym. sekretarski, sekretariatowy

 przysł. sekretarsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) asystentka

Wiktionary


sekretarski

przy­miot­nik od: se­kre­tarz


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z osobą lub sta­no­wi­skiem se­kre­ta­rza, do­ty­czą­cy se­kre­ta­rza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sekretarz mos., sekretariat mrz., sekretarka ż.

Wiktionary


sekretarz

1. urzęd­nik za­łat­wia­ją­cy spra­wy zwią­za­ne z dzia­łal­no­ścią osoby lub in­sty­tu­cji
2. osoba kie­ru­ją­ca pracą ad­mi­ni­stra­cyj­no-or­ga­ni­za­cyj­ną w in­sty­tu­cji, urzę­dzie
3. obie­ral­na funk­cja w róż­nych or­ga­ni­za­cjach
4. dra­pież­ny ptak afry­kań­ski


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pra­cow­nik, który za­łat­wia spra­wy zwią­za­ne z dzia­łal­no­ścią firmy, in­sty­tu­cji lub osoby

 (1.2) polit. osoba peł­nią­ca kie­row­ni­czą funk­cję w par­tii ko­mu­ni­stycz­nej

 (1.3) adm. wy­so­ki rangą urzęd­nik sa­mo­rzą­do­wy, który na­dzo­ru­je spra­wy or­ga­ni­za­cyj­ne jed­nost­ki sa­mo­rzą­du te­ry­to­rial­ne­go;

 (1.4) hist. w daw­nej Pol­sce pi­sarz lub ko­mor­nik kró­lew­ski albo tytuł ho­no­ro­wy na­da­wa­ny przez króla uczo­nym i li­te­ra­tom;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Sa­git­ta­rius ser­pen­ta­rius|ref=tak., ga­tu­nek du­że­go ptaka dra­pież­ne­go z ro­dzi­ny se­kre­ta­rzy;

 (2.2) se­kre­ta­rze ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Sa­git­ta­rii­dae|ref=tak., ro­dzi­na pta­ków afry­kań­skich z rzędu szpo­nia­stych

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Se­kre­tarz Ge­ne­ral­ny ONZ
  • Se­kre­tarz Ge­ne­ral­ny NATO
  • I se­kre­tarz par­tii po­li­tycz­nej – w tym I se­kre­tarz KC PZPR i KC KPZR
  • se­kre­tarz kró­lew­ski – urząd dwor­ski w I Rze­czy­po­spo­li­tej
  • pry­wat­ny se­kre­tarz króla – urząd dwor­ski w I Rze­czy­po­spo­li­tej
  • se­kre­tarz wiel­ki ko­ron­ny – naj­wyż­szy urząd cen­tral­ny nie­se­na­tor­ski w Ko­ro­nie I Rze­czy­po­spo­li­tej, urząd kan­ce­la­rii mo­nar­szej
  • se­kre­tarz wiel­ki li­tew­ski – naj­wyż­szy urząd cen­tral­ny nie­se­na­tor­ski w Wiel­kim Księ­stwie Li­tew­skim I Rze­czy­po­spo­li­tej, urząd kan­ce­la­rii mo­nar­szej
  • se­kre­tarz stanu – wy­so­ki urząd w mi­ni­ster­stwie
  • se­kre­tarz gminy (mia­sta), po­wia­tu lub wo­je­wództ­wa
  • se­kre­tarz szko­ły
  • se­kre­tarz/-ka (asy­stent/ka)
  • se­kre­tarz re­dak­cji

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ten biz­nes­men był se­kre­ta­rzem pew­ne­go zna­ne­go na­u­kow­ca.

 (1.2) Pier­wszy se­kre­tarz KC PZPR zło­żył go­spo­dar­ską wi­zy­tę na Pod­la­siu.

 (2.1) Każdy se­kre­tarz chęt­nie po­lu­je na węże.

 (2.2) Ro­dzi­na se­kre­ta­rzy po­sia­da tylko jed­ne­go przed­sta­wi­cie­la.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɛˈkrɛtaʃ, AS: sekretaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sekretariat m., sekretarzowanie n.

:: zdrobn. sekretarzyk m.

:: zgrub. sekretarzyna m.

:: fż. sekretarka ż., sekretarzyni ż.

 czas. sekretarzować

 przym. sekretarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) pejor. aparatczyk

Wiktionary


sekretarzowa

prze­sta­rza­le: żona se­kre­ta­rza


SJP.pl


sekretarzyk

biur­ko w kształ­cie sto­li­ka z nad­staw­ką za­wie­ra­ją­cą szu­flad­ki


SJP.pl

Se­kre­ta­rzyk (z secrétaire, se­cre­tum – ta­jem­ni­ca) – ro­dzaj mebla do pi­sa­nia, prze­cho­wy­wa­nia ko­re­spon­den­cji i po­dręcz­nych dro­biaz­gów. Wy­stę­pu­je rów­nież pod sta­ro­pol­ską nazwą: se­kre­tarz, se­kre­ter, se­kre­ter­ka. Mimo dość cha­rak­te­ry­stycz­ne­go wy­glą­du my­lo­ny jest czę­sto z me­bla­mi o po­dob­nej funk­cji ta­ki­mi jak biur­ko, se­kre­te­ra czy kan­to­rek.

Wikipedia


sekretarzyna

lek­ce­wa­żą­co: marny, lichy se­kre­tarz


SJP.pl


sekretarzyni

ko­bie­ta se­kre­tarz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta od­po­wie­dzial­na za pro­wa­dze­nie spraw or­ga­ni­za­cyj­nych lub re­pre­zen­to­wa­nie or­ga­nu, in­sty­tu­cji albo or­ga­ni­za­cji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zo­sta­ła se­kre­ta­rzy­nią w za­rzą­dzie i ostro wzię­ła się do ro­bo­ty.

 (1.1) Dy­rek­tor Wy­dzia­łu Kul­tu­ry wyz­na­cza osobę z Wy­dzia­łu Kul­tu­ry jako Se­kre­ta­rza lub Se­kre­ta­rzy­nię Rady. Se­kre­tarz lub Se­kre­ta­rzy­ni Rady ko­or­dy­nu­je spra­wy or­ga­ni­za­cyj­no-tech­nicz­ne zwią­za­ne z pracą Rady.

 (1.1) W 1906 roku zo­sta­ła se­kre­ta­rzy­nią w to­wa­rzy­stwie ko­biet pol­skich a w la­tach 1910-1912 prze­wod­ni­czą­cą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsɛkrɛtaˈʒɨ̃ɲi, AS: sekretažỹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sekretarka ż.

:: fm. sekretarz mos.

Wiktionary


sekretera

ro­dzaj biur­ka, któ­re­go dolna część ma kształt ko­mo­dy, a górna, za­wie­ra­ją­ca szu­flad­ki, za­my­ka­na jest ru­cho­mą płytą, sta­no­wią­cą po opu­szcze­niu blat do pi­sa­nia


SJP.pl

Se­kre­te­ra (z secrétaire) – ro­dzaj wie­lo­funk­cyj­ne­go du­że­go mebla skrzy­nio­we­go.

Mebel skła­da się z pod­sta­wy w for­mie szaf­ki z drzwicz­ka­mi lub ko­mo­dy i nad­sta­wy.

Nad­sta­wa – zwy­kle dwu­dziel­na – część górna (funk­cja bi­blio­tecz­ki) za­my­ka­na jest drzwicz­ka­mi, a dolna, za­my­ka­na pio­no­wą lub sko­śną płytą, która po ot­war­ciu przej­mu­je funk­cję blatu służy do pi­sa­nia.

Wikipedia


sekretnie

przy­słó­wek

 (1.1) w se­kret­ny spo­sób

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sekret m.

 przym. sekretny

Wiktionary


sekretniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: se­kret­nie


SJP.pl


sekretniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: se­kret­ny; bar­dziej se­kret­ny


SJP.pl


sekretnik

spe­cjal­ny ro­dzaj pa­pie­ru li­sto­we­go, skle­ja­ne­go na brze­gach, uży­wa­ne­go daw­niej


SJP.pl


sekretny

trzy­ma­ny w ta­jem­ni­cy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) trzy­ma­ny w se­kre­cie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɛˈkrɛtnɨ, AS: sekretny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sekret m., sekrecik m., sekretność ż.

 przysł. sekretnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) poufny, tajny, niejawny

Wiktionary


sekrety

mod­lit­wa od­ma­wia­na w ciszy na końcu ofer­to­rium


SJP.pl

Se­kre­ty – al­bań­sko-nie­miec­ki film fa­bu­lar­ny z roku 2008 w re­ży­se­rii Spar­ta­ka Pe­ca­nie­go, na mo­ty­wach po­wie­ści "Lehje neper nate" Vang­je­la Kozmy.

Wikipedia


sekretyna

hor­mon wy­dzie­la­ny przez gru­czo­ły błony ślu­zo­wej dwu­nast­ni­cy i je­li­ta cien­kie­go, wpły­wa­ją­cy na wy­dzie­la­nie przez trzust­kę soku trzust­ko­we­go


SJP.pl

Se­kre­ty­na (ATC: V04 CK01) – pep­ty­do­wy hor­mon tkan­ko­wy peł­nią­cy funk­cję żo­łąd­ko­wo-je­li­to­we­go czyn­ni­ka re­gu­la­cyj­ne­go. Wy­dzie­la­na jest przez błonę ślu­zo­wą je­li­ta cien­kie­go, głów­nie dwu­nast­ni­cy pod wpły­wem kwa­śne­go pH tre­ści żo­łąd­ko­wej, jaka do­cie­ra do dwu­nast­ni­cy.

Wikipedia


seks

sex;
1. ogół za­gad­nień zwią­za­nych z ży­ciem sek­su­al­nym;
2. ze­spół cech bio­lo­gicz­nych u ko­biet i męż­czyzn dzia­ła­ją­cych po­bu­dza­ją­co na zmy­sły


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ogół spraw i czyn­no­ści zwią­za­nych z za­spo­ka­ja­niem po­pę­du płcio­we­go;

 (1.2) pot. sto­su­nek płcio­wy, zaz­wy­czaj mię­dzy dwie­ma oso­ba­mi

 (1.3) sek­sa­pil, atrak­cyj­ność sek­su­al­na

Wiktionary

Seks (łac. "sexus", płeć) – ogół za­cho­wań wy­ni­ka­ją­cych z po­pę­du płcio­we­go i ma­ją­cych na celu za­spo­ko­je­nie in­dy­wi­du­al­nych po­trzeb sek­su­al­nych czło­wie­ka; po­tocz­nie: sto­su­nek płcio­wy, w tym także seks oral­ny lub anal­ny. Za­cho­wa­nia sek­su­al­ne mogą za­cho­dzić przy kon­tak­cie dwóch osób płci prze­ciw­nej (o orien­ta­cji he­te­ro­sek­su­al­nej lub bi­sek­su­al­nej) lub tej samej płci (o orien­ta­cji ho­mo­sek­su­al­nej lub bi­sek­su­al­nej), a także przy kon­tak­cie grupy ludzi (zob.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przed­mio­tem za­in­te­re­so­wa­nia sek­su­o­lo­gów jest seks we wszyst­kich jego aspek­tach i prze­ja­wach.

 (1.2) W li­te­ra­tu­rze jest dużo seksu i nie ma dzie­ci; w życiu – na od­wrót.

 (1.3) Kiedy idąc de­li­kat­nie ko­ły­sze bio­dra­mi, ema­nu­je z niej czy­sty seks.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɛks, AS: seks

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. seksualność ż., seksualizm mrz., seksualizacja ż., seksowność ż., seksaczka ż., seksomat m., seksomnia ż., sekser mos., sekserka ż., seksowanie n., seksizm mrz., seksista m., seksistka ż., seksistowskość ż., aseksualność ż., aseksualizm mrz., homoseksualizm mrz., homoseksualność ż., heteroseksualizm mrz., heteroseksualność ż., transseksualizm m., transseksualność ż., biseksualizm mrz., biseksualność ż., panseksualizm mrz., panseksualność ż., poliseksualizm m., poliseksualność ż., demiseksualizm mrz., demiseksualność ż., antyseksualizm m., antyseksualność ż., biseks m.

:: zdrobn. seksik mrz.

 czas. seksować ndk., seksić się ndk.

 przym. seksowny, seksualny, sexy, seksistowski, seksualizacyjny, aseksualny, homoseksualny, heteroseksualny, transseksualny, biseksualny, panseksualny, poliseksualny, demiseksualny, antyseksualny

 przysł. seksownie, seksualnie, sexy, seksistowsko, aseksualnie

 temsłow. sekso-, seks-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) płciowość, seksualność, cielesność

 (1.2) kopulacja, miłość, pożycie płciowe, stosunek, stosunek płciowy, współżycie, kochanie się; daw. cielesność, cielesieństwo, gamractwo, gamracyja, swawola, swaźbienie, chędożenie, spółkowanie; żart. bzykanie, bzykanko, dmuchanie, ciupcianie; grub. posuwanie, parzenie się, kopulowanie; eufem. poznanie kogoś cieleśnie, spanie (ze sobą); wulg. ruchanie się, ruchanko, pieprzenie się, pierdolenie się, walenie się, rypanie się

 (1.3) seksowność, atrakcyjność fizyczna, sex appeal / seksapil

Wiktionary


seks-shop

[czy­taj: seks szop] sklep z ar­ty­ku­ła­mi uroz­ma­i­ca­ją­cy­mi życie sek­su­al­ne; sex shop, sex-shop, porno shop, porno-shop


SJP.pl


seksafera

afera o po­dło­żu sek­su­al­nym; se­xa­fe­ra, seks­skan­dal


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) publ. pot. okre­śle­nie wy­da­rzeń zwią­za­nych z za­rzu­ta­mi mo­le­sto­wa­nia sek­su­al­ne­go przez osoby pu­blicz­ne i z do­cho­dze­niem w tej spra­wie

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sek­sa­fe­ra w Sa­mo­o­bro­nie
  • Sek­sa­fe­ra w Urzę­dzie Mia­sta w Olsz­ty­nie

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sąd wydał wy­ro­ki w spra­wie sek­sa­fe­ry w Sa­mo­o­bro­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsɛksaˈfɛra, AS: seksafera

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) seksskandal, afera rozporkowa

Wiktionary


seksagonalny

1. ma­ją­cy sześć kątów; sze­ścio­kąt­ny; hek­sa­go­nal­ny;
2. do­ty­czą­cy sze­ściu or­ga­ni­za­cji, ugru­po­wań itp., do­ko­ny­wa­ny przez nie


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) mat. ma­ją­cy sześć kątów

 (1.2) do­ty­czą­cy sze­ściu part­ne­rów, np. państw albo or­ga­ni­za­cji

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sześciokątny

Wiktionary


seksapil

atrak­cyj­ność fi­zycz­na, ogół cech wy­glą­du zew­nętrz­ne­go dzia­ła­ją­cych pod­nie­ca­ją­co na zmy­sły in­nych ludzi; sex ap­pe­al


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) atrak­cyj­ność sek­su­al­na

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɛksaˈpʲil, AS: seksapʹil

Wiktionary

Powiązane:

 przym. seksapilowaty

Wiktionary


seksapilowaty

rzad­ko: odz­na­cza­ją­cy się atrak­cyj­nym sek­su­al­nie wy­glą­dem


SJP.pl


seksbiznes

wszyst­kie ko­mer­cyj­ne dzia­ła­nia zwią­za­ne z pro­duk­cją i sprze­da­żą fil­mów, ma­ga­zy­nów i ga­dże­tów o cha­rak­te­rze por­no­gra­ficz­nym; por­no­biz­nes, porno-biz­nes, porno biz­nes, seks­prze­mysł


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) biz­nes zwią­za­ny z sek­sem; ogół dzia­łań ko­mer­cyj­nych przy­no­szą­cych zysk fi­nan­so­wy ze świad­cze­nia usług sek­su­al­nych, tańca ero­tycz­ne­go, pro­duk­cji oraz dy­stry­bu­cji fil­mów, ma­ga­zy­nów i ga­dże­tów o cha­rak­te­rze por­no­gra­ficz­nym itd.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Od dawna znana jest sprze­daż ko­biet i dziew­cząt do seks­biz­ne­su. Od kilku lat je­ste­śmy kra­jem do­ce­lo­wym dla ko­biet z Eu­ro­py Wschod­niej, przy­mu­sza­nych w Pol­sce do pro­sty­tu­cji. Sza­cu­je się, że do seks­biz­ne­su zo­sta­ło sprze­da­nych około 10 ty­się­cy Polek.

 (1.1) Pro­blem pracy przy­mu­so­wej wy­prze­dził tzw. seks­biz­nes.

Wiktionary


seksbomba

po­tocz­nie o ko­bie­cie bar­dzo atrak­cyj­nej, po­cią­ga­ją­cej fi­zycz­nie, po­sia­da­ją­cej sek­sa­pil


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. bar­dzo atrak­cyj­na fi­zycz­nie ko­bie­ta, o sil­nie dzia­ła­ją­cej na zmy­sły, pro­wo­ku­ją­cej uro­dzie;

Wiktionary

Zo­bacz też: Sex­bom­ba – pol­ski ze­spół mu­zycz­ny.

Seks­bom­ba (kalka z sex bomb) – ko­bie­ta o wy­jąt­ko­wej atrak­cyj­no­ści sek­su­al­nej (tzw. "sek­sa­pil"). Okre­śle­nie przy­pi­sy­wa­ne naj­czę­ściej gwia­zdom kul­tu­ry ma­so­wej (ak­tor­kom, pio­sen­kar­kom, tan­cer­kom, mo­del­kom), rza­dziej oso­bom niez­na­nym pu­blicz­nie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Z Aśki jest praw­dzi­wa seks­bom­ba.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɛɡzˈbɔ̃mba, AS: segzbõmba

Wiktionary


seksces

żar­to­bli­wie: ek­sces, wy­bryk o cha­rak­te­rze sek­su­al­nym


SJP.pl


seksdolar

bar­dzo rzad­ko: imi­ta­cja do­la­ra, na któ­rej za­miast por­tre­tu ame­ry­kań­skie­go męża stanu znaj­do­wał się ry­su­nek por­no­gra­ficz­ny


SJP.pl


seksedukacja

edu­ka­cja sek­su­al­na


SJP.pl


seksedukator

edu­ka­tor sek­su­al­ny


SJP.pl


seksedukatorka

edu­ka­tor­ka sek­su­al­na


SJP.pl


sekser

osoba trud­nią­ca się roz­poz­na­wa­niem płci kur­cząt


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba zaj­mu­ją­ca się roz­poz­na­wa­niem płci pis­kląt, zwy­kle kur­cząt

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsɛksɛr, AS: sekser

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. seks m., seksowanie n.

:: fż. sekserka ż.

 czas. seksować ndk.

Wiktionary


sekserka

ko­bie­ta trud­nią­ca się roz­poz­na­wa­niem płci kur­cząt


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się roz­poz­na­wa­niem płci pis­kląt, zwy­kle kur­cząt

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɛˈksɛrka, AS: sekserka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. seks m., sekser, seksowanie

 czas. seksować

Wiktionary


sekshoroskop

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ezot. ho­ro­skop do­ty­czą­cy życia sek­su­al­ne­go

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. horoskop mrz.

Wiktionary


sekshotel

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hotel, który udo­stęp­nia po­ko­je na go­dzi­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. sekshotelik m.

Wiktionary


seksi

[czy­taj: seks-i] pod­nie­ca­ją­cy, atrak­cyj­ny fi­zycz­nie; sek­sow­ny, sexy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pot. sek­sow­ny

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 3. os. lp. ter. od: sek­sić

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Uwa­żam, że ta­tu­sio­wie z dzieć­mi są bar­dzo seksi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsɛksʲi, AS: seksʹi

Wiktionary


seksiak

mło­dzie­żo­wo: sek­sow­ny chło­pak


SJP.pl


seksiatria

[czy­taj: seks-ja­tria] dział sek­su­o­lo­gii, któ­re­go przed­mio­tem badań są pa­to­lo­gie sek­su­al­ne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. seks. dział me­dy­cy­ny te­o­re­tycz­nej i kli­nicz­nej zaj­mu­ją­cy się za­bu­rze­nia­mi sek­su­al­no­ści, ich etio­lo­gią, pa­to­ge­ne­zą, symp­to­ma­to­lo­gią, prze­bie­giem, le­cze­niem oraz za­po­bie­ga­niem

Wiktionary


seksik

zdrob­nia­le o sek­sie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od seks

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie seks, lecz tylko mały sek­sik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. seks m.

 czas. seksować

Wiktionary


seksimpreza

im­pre­za o cha­rak­te­rze sek­su­al­nym


SJP.pl


seksista

zwo­len­nik dy­skry­mi­na­cji jed­nej z płci


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ktoś, kto upra­szcza ludzi do ich płci i oce­nia ich przez ste­re­o­ty­py za­miast in­dy­wi­du­al­nych cech

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. seksizm mrz., seks mrz., seksistka ż.

 przym. seksistowski

 przysł. seksistowsko

Wiktionary


seksistka

→ sek­si­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rzad. ko­bie­ta sto­su­ją­ca sek­sizm, zwo­len­nicz­ka sek­siz­mu

Wiktionary

Patrz:

seksista

Powiązane:

 rzecz. seksizm m.

:: fm. seksista

 przym. seksistowski

 przym. seksistowsko

 przysł. seksistowsko

Wiktionary


seksistowski

dy­skry­mi­nu­ją­cy płeć prze­ciw­ną


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z sek­siz­mem, do­ty­czą­cy sek­siz­mu; dy­skry­mi­nu­ją­cy osoby płci prze­ciw­nej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jeśli ko­bie­ty od­pa­da­ją ze stu­diów ma­gi­ster­skich czę­ściej niż męż­czyź­ni, to sam pro­ces edu­ka­cyj­ny musi być sek­si­stow­ski.

 (1.1) Za­rzu­ca­ne re­kla­mom dy­skry­mi­na­cyj­ne, sek­si­stow­skie po­dej­ście nie jest po­strze­ga­ne w taki spo­sób przez re­spon­den­tów i nie sta­no­wi dla nich pro­ble­mu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsɛcɕiˈstɔfsʲci, AS: seḱśistofsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. seks mrz., seksista m., seksistka ż., seksizm m.

 przysł. seksistowsko

 czas. seksować

Wiktionary


seksistowsko

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób sek­si­stow­ski

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. seks mrz., seksista m., seksistka ż., seksizm m.

 przym. seksistowski

Wiktionary


seksistyczny

→ sek­sizm; sek­si­stow­ski


SJP.pl


seksizm

dy­skry­mi­na­cja jed­nej z płci


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) dy­skry­mi­na­cja ze wzglę­du na płeć;

Wiktionary

na­le­ży do­pra­co­wać:

"przed­sta­wio­no sy­tu­a­cję tylko z per­spek­ty­wy – ". Pomóż po­pra­wić.

Sek­sizm (z se­xism, sex „płeć”) – uprze­dze­nie lub dy­skry­mi­na­cja ze wzglę­du na płeć. Sek­sizm na ogół wiąże się z ide­o­lo­gią, która za­kła­da, że jedna płeć jest gor­sza od dru­giej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sek­sizm życz­li­wy do­ty­czy wła­śnie prze­ko­nań o tym, że ko­bie­ty są wy­jąt­ko­we, wy­ma­ga­ją opie­ki i ochro­ny, są uzu­peł­nie­niem męż­czyz­ny, który bez ży­cio­wej part­ner­ki nie bę­dzie szczę­śli­wy.

 (1.1) Coraz wię­cej męż­czyzn czuje się na­pięt­no­wa­nych w róż­nych ży­cio­wych sy­tu­a­cjach z po­wo­du swo­jej płci. Po­ja­wia­ją się licz­ne głosy, że pa­no­wie też pa­da­ją ofia­ra­mi sek­siz­mu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsɛcɕism̥, AS: seḱśism̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. seks mrz., seksista m., seksistka ż.

 przym. seksistowski

 przysł. seksistowsko

 czas. seksować

Wiktionary


seksić

po­tocz­nie: sek­sić się - upra­wiać seks; bzy­kać się, ciup­ciać się, dmu­chać się


SJP.pl


seksklub

nocny klub ze strip­ti­zem; sex club


SJP.pl


sekslalka

lalka do za­spo­ka­ja­nia po­trzeb sek­su­al­nych


SJP.pl


sekslinia

po­łą­cze­nie te­le­fo­nicz­ne o cha­rak­te­rze sek­su­al­nym


SJP.pl


seksmania

nad­mier­ne za­in­te­re­so­wa­nie sek­sem; sek­so­ma­nia, ero­to­ma­nia


SJP.pl


seksmaszyna

1. osoba bar­dzo spraw­na i ak­tyw­na sek­su­al­nie;
2. wy­u­zda­na, po­cią­ga­ją­ca ko­bie­ta


SJP.pl


seksmisja

Seks­mi­sja – pol­ska fan­ta­stycz­no­na­u­ko­wa ko­me­dia fil­mo­wa z 1983 w re­ży­se­rii Ju­liu­sza Ma­chul­skie­go, we­dług sce­na­riu­sza na­pi­sa­ne­go wraz z Jo­lan­tą Hart­wig i Pav­lem Haj­nym. Bo­ha­te­ra­mi filmu są za­hi­ber­no­wa­ni w 1991 męż­czyź­ni Maks (Jerzy Stuhr) i Al­bert (Ol­gierd Łu­ka­sze­wicz), któ­rzy budzą się w 2044 po woj­nie w to­ta­li­tar­nym świe­cie po­zba­wio­nym męż­czyzn i sta­ra­ją się przetr­wać w nim za wszel­ką cenę.

Wikipedia


seksoholiczka

ko­bie­ta uza­leż­nio­na od seksu; sek­so­man­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta cho­ro­bli­wie uza­leż­nio­na od seksu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) cią­gle ważę sześć­dzie­siąt sześć i pół kilo. Za­li­czam te cho­ler­ne wagi jak sek­so­ho­licz­ka fa­ce­tów. Jak al­ko­ho­licz­ka drin­ki. Jak nar­ko­man­ka ko­lej­ne dział­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. seksoholizm m.

:: fm. seksoholik

 przym. seksoholiczny

Wiktionary


seksoholiczny

→ sek­so­ho­lizm


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z sek­so­ho­liz­mem, wła­ści­wy sek­so­ho­li­kom

Wiktionary

Patrz:

seksoholizm

Powiązane:

 rzecz. seksoholizm m., seksoholik m., seksoholiczka ż.

Wiktionary


seksoholik

męż­czyz­na uza­leż­nio­ny od seksu; sek­so­man


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) męż­czyz­na uza­leż­nio­ny od upra­wia­nia seksu; męż­czyz­na, dla któ­re­go seks stał się ro­dza­jem cho­ro­bli­we­go na­ło­gu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) „Ero­to­man" mo­gło­by być okre­śle­niem czło­wie­ka cho­ro­bli­wie uza­leż­nio­ne­go od seksu. Ale przy­ję­ło się, że to ra­czej świa­do­my i kon­tro­lu­ją­cy się po­dry­wacz. Uza­leż­nio­ny od seksu sek­so­ho­lik jest chory. Jest owład­nię­ty cho­ro­bli­wym przy­mu­sem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. seksoholizm m.

:: fż. seksoholiczka

 przym. seksoholiczny

Wiktionary


seksoholizm

uza­leż­nie­nie od seksu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zob. uza­leż­nie­nie sek­su­al­ne.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Niek­tó­rzy męż­czyź­ni wpa­da­ją w pra­co­ho­lizm, sek­so­ho­lizm lub al­ko­ho­lizm, inni stają się roz­draż­nie­ni, nad­po­bud­li­wi, agre­syw­nie pro­wa­dzą sa­mo­chód i in­te­re­su­ją się spor­ta­mi ek­stre­mal­ny­mi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. seksoholik m., seksoholiczka ż.

 przym. seksoholiczny

Wiktionary


seksoman

męż­czyz­na uza­leż­nio­ny od seksu; sek­so­ho­lik


SJP.pl


seksomania

nad­mier­ne za­in­te­re­so­wa­nie sek­sem; seks­ma­nia, ero­to­ma­nia


SJP.pl


seksomanka

ko­bie­ta uza­leż­nio­na od seksu; sek­so­ho­licz­ka


SJP.pl


seksomnia

za­bu­rze­nie po­le­ga­ją­ce na po­dej­mo­wa­niu nieś­wia­do­mej ak­tyw­no­ści sek­su­al­nej pod­czas snu


SJP.pl

Sek­som­nia, ina­czej ze­spół Mor­fe­u­sza – forma pa­ra­som­nii fazy NREM (po­dob­na do sen­no­włóct­wa), która po­le­ga na wy­ka­zy­wa­niu ak­tyw­no­ści sek­su­al­nej pod­czas snu. Jest uwa­ża­na za odręb­ny wa­riant sen­no­włóct­wa (ICSD 2). Do czę­stych cech sek­som­nii za­li­cza się po­bu­dze­nie sek­su­al­ne w po­łą­cze­niu z ak­ty­wa­cją ukła­du au­to­no­micz­ne­go (np.

Wikipedia


seksowanie

se­gre­go­wa­nie pis­kląt we­dług płci


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) roz­poz­na­wa­nie płci pis­kląt, zwy­kle kur­cząt;

Wiktionary

Sek­so­wa­nie (ang. "sex" „płeć”) – se­gre­go­wa­nie pis­kląt we­dług płci.

Sek­so­wa­niem zaj­mu­ją się osoby okre­śla­ne mia­nem sek­se­rek i sek­se­rów.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌsɛksɔˈvãɲɛ, AS: seksovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. seksowność ż., seksualność ż., seks m., sekser, sekserka

 czas. seksować

 przym. seksualny

Wiktionary


seksować

1. okre­ślać płeć zwie­rząt;
2. po­tocz­nie: sek­so­wać się - upra­wiać seks; sek­sić się


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) okre­ślać płeć zwie­rząt, głów­nie pis­kląt ho­dow­la­nych

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny sek­so­wać się

 (2.1) slang. upra­wiać seks

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przed dal­szą ho­dow­lą sek­su­je­my całą grupę świe­żo wy­klu­tych ka­czek.

 (2.1) Wczo­raj sek­so­wa­łam się z moim chło­pa­kiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɛˈksɔvat͡ɕ, AS: seksovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. aseksualność ż., seks m., seksik m., sekser m., sekserka ż., seksowanie n., seksualność ż., seksizm m., seksyzm m., seksowność ż.

 czas. seksić się

 przym. seksualny, seksowny, seksistowski

 przysł. seksownie, seksualnie

 temsłow. sekso-

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) seksić się

Wiktionary


seksownie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób sek­sow­ny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɛˈksɔvʲɲɛ, AS: seksovʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. seks m., seksowność ż., seksualizm m.

 czas. seksować, seksić się

 przym. seksowny, seksualny, sexy

 przysł. sexy

Wiktionary


seksowniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: sek­sow­nie


SJP.pl


seksowniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: sek­sow­ny; bar­dziej sek­sow­ny


SJP.pl


seksowność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co jest sek­sow­ne; cecha tego, kto jest sek­sow­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Waż­nym ele­men­tem obra­zu współ­czes­nej re­kla­my jest „sek­sow­ność”. Re­kla­ma piwa marki EB długo ko­ja­rzyć się bę­dzie pol­skim te­le­wi­dzom z ład­ny­mi no­ga­mi mło­dej ko­bie­ty w czer­wo­nej mini w białe grosz­ki.

 (1.1) Mocny, wy­zy­wa­ją­cy ma­ki­jaż do­peł­niał obra­zu tej wy­u­zda­nej, nieco pry­mi­tyw­nej, ale nie­pod­wa­żal­nej sek­sow­no­ści im­pre­zo­wej dziu­ni. – I jak? – za­py­ta­ła, wy­py­cha­jąc bio­dro i kła­dąc na nim rękę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. seks m., seksualizm m., seksualizacja ż., seksualność ż., seksowanie n.

 przym. seksualny, sexy, seksowny

 przysł. seksualnie, sexy, seksownie

 czas. seksić się, seksować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) atrakcyjność seksualna, zmysłowość

Wiktionary


seksowny

pod­nie­ca­ją­cy, atrak­cyj­ny fi­zycz­nie; sexy, seksi


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) atrak­cyj­ny sek­su­al­nie, po­nęt­ny

 (1.2) prze­peł­nio­ny sek­su­al­no­ścią

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sze­ro­kie bio­dra i wąska talia u ko­biet ucho­dzą za sek­sow­ne.

 (1.2) Pisze książ­ki dla mło­dzie­ży i do­ro­słych – od mrocz­nych i cu­dacz­nych po sek­sow­ne, prze­ra­ża­ją­ce i pełne przy­gód.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɛˈksɔvnɨ, AS: seksovny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. seksowność ż., seks m., seksualizacja ż., seksualizm m.

 czas. seksić się, seksować

 przym. sexy, seksualny

 przysł. seksownie, seksualnie, sexy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sexy, ponętny, powabny, wart grzechu

Wiktionary


seksowy

rzad­ko: sek­sow­ny


SJP.pl


seksparty

or­giet­ka, spot­ka­nie to­wa­rzy­skie, pod­czas któ­re­go głów­ną atrak­cją jest upra­wia­nie seksu; sex-party, sex party


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) przy­ję­cie po­łą­czo­ne z upra­wia­niem seksu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W na­szym aka­de­mi­ku sek­spar­ty to jed­no­cze­śnie temat tabu i ta­jem­ni­ca po­li­szy­ne­la.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɛksˈpartɨ, AS: seksparty

Wiktionary


sekspert

żar­to­bli­wie: ek­spert w spra­wach seksu


SJP.pl


sekspertka

żar­to­bli­wie: ek­spert­ka w spra­wach seksu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) żart. spe­cja­list­ka w spra­wach seksu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po raz pier­wszy w roli współ­pro­wa­dzą­cej show wy­stą­pi Jo­an­na […] — sek­spert­ka, wiel­ka fanka ga­dże­tów ero­tycz­nych.

 (1.1) Mówi o sobie „sek­spert­ka”. Naj­lep­szych ko­chan­ków poz­na­je po tych pię­ciu rze­czach

 (1.1) Mag­da­le­na […], znana jako Nie­bie­ska Sek­spert­ka, po­ru­szy­ła kwe­stie wpły­wu wieku na sek­su­al­ność

Wiktionary


seksprzemysł

wszyst­kie ko­mer­cyj­ne dzia­ła­nia zwią­za­ne z pro­duk­cją i sprze­da­żą fil­mów, ma­ga­zy­nów i ga­dże­tów o cha­rak­te­rze por­no­gra­ficz­nym; por­no­biz­nes, porno-biz­nes, porno biz­nes, seks­biz­nes


SJP.pl


seksrobot

robot do za­spo­ka­ja­nia po­trzeb sek­su­al­nych; sex­ro­bot


SJP.pl


seksskandal

skan­dal na tle sek­su­al­nym; sek­sa­fe­ra, se­xa­fe­ra


SJP.pl


seksta

1. in­ter­wał pro­sty za­war­ty mię­dzy sze­ścio­ma ko­lej­ny­mi stop­nia­mi skali mu­zycz­nej;
2. w daw­nej szko­le śred­niej: szó­sta klasa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. od­le­głość mię­dzy dźwię­ka­mi równa ośmiu lub dzie­wię­ciu pół­to­nom;

 (1.2) rel. część ofi­cjum ko­ściel­ne­go od­ma­wia­na w po­łud­nie

 (1.3) sport. część za­sło­ny w szer­mier­ce na flo­re­ty

Wiktionary

Sek­sta – in­ter­wał pro­sty za­war­ty mię­dzy sze­ścio­ma ko­lej­ny­mi stop­nia­mi skali mu­zycz­nej. W sze­re­gu za­sad­ni­czym na­tu­ral­nie wy­stę­pu­ją sek­sta wiel­ka i sek­sta mała. Za­sto­so­wa­nie zna­ków chro­ma­tycz­nych poz­wa­la zmie­nić jej roz­miar.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Fur­tian zadz­wo­nił na sek­stę.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. sekstowy

Wiktionary


sekstancerka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cho­re­ogr. tan­cer­ka wy­ko­nu­ją­ca ta­niec ero­tycz­ny, zwy­kle w barze lub klu­bie noc­nym; tan­cer­ka ero­tycz­na

Wiktionary


sekstans

sek­stant; przy­rząd na­wi­ga­cyj­ny do po­mia­ru kątów, zwła­szcza pio­no­wych


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • sek­stans – jed­nost­ka czasu równa 1/6 go­dzi­ny
  • sek­stans – drob­na mo­ne­ta rzym­ska równa 1/6 asa
  • sek­stans – przy­rząd na­wi­ga­cyj­ny
  • Sek­stans – gwia­zdo­zbiór

Wikipedia


sekstant

sek­stans; przy­rząd na­wi­ga­cyj­ny do po­mia­ru kątów, zwła­szcza pio­no­wych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) astr. żegl. op­tycz­ny przy­rząd na­wi­ga­cyj­ny sto­so­wa­ny nieg­dyś w że­glu­dze;

Wiktionary

Sek­stant (także: sek­stans sex­tans – szó­sta część) – ką­to­mierz lu­ster­ko­wy, op­tycz­ny przy­rząd na­wi­ga­cyj­ny, sto­so­wa­ny w że­glar­stwie i astro­no­mii, słu­żą­cy do mie­rze­nia wy­so­ko­ści ciał nie­bie­skich nad ho­ry­zon­tem, a także kątów po­zio­mych i pio­no­wych po­mię­dzy obiek­ta­mi wi­docz­ny­mi na Ziemi, w celu okre­śle­nia linii po­zy­cyj­nych.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈsɛkstãnt, AS: sekstãnt

Wiktionary


sekstaśma

ama­tor­skie na­gra­nie sto­sun­ku sek­su­al­ne­go


SJP.pl

Sek­sta­śma – ame­ry­kań­ski film ko­me­dio­wy z 2014 roku.

Wikipedia


sekstecik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od sek­stet

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sekstet m.

Wiktionary


sekstelefon

Sek­ste­le­fon – usłu­ga po­le­ga­ją­ca na roz­mo­wie te­le­fo­nicz­nej o za­bar­wie­niu sek­su­al­nym w celu pod­nie­ce­nia lub sek­su­al­ne­go za­spo­ko­je­nia osoby wy­ko­nu­ją­cej po­łą­cze­nie. Wy­ko­nu­je się je na kon­kret­ny numer te­le­fo­nu po­da­ny np. w re­kla­mie w pra­sie lub te­le­ga­ze­cie. Koszt wy­ko­na­nia ta­kie­go po­łą­cze­nia może być różny, a za roz­mo­wę te­le­fo­nicz­ną płaci klient.

Wikipedia


sekstelefoniczny

przy­miot­nik od: sek­ste­le­fon, np. po­łą­cze­nie sek­ste­le­fo­nicz­ne


SJP.pl


sekstern

daw­niej:
1. ze­szyt, bru­lion, nie­o­pra­wio­na książ­ka;
2. ar­kusz pa­pie­ru zło­żo­ny na sześć czę­ści


SJP.pl


sekstet

1. ze­spół mu­zycz­ny zło­żo­ny z sze­ściu wy­ko­naw­ców lub in­stru­men­tów;
2. utwór mu­zycz­ny na sześć in­stru­men­tów lub gło­sów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) muz. ze­spół sze­ściu mu­zy­ków lub śpie­wa­ków;

 (1.2) muz. utwór mu­zycz­ny skom­po­no­wa­ny na sześć in­stru­men­tów lub sześć gło­sów;

Wiktionary

Sek­stet (łac. "sex" – sześć, ang. "sex­tet", franc. "sex­tu­or", "sex­tet­te", niem. "Sex­tett", wł. "se­stet­to") – dwuz­nacz­ne po­ję­cie mu­zycz­ne:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na na­szej sce­nie wy­stą­pi sek­stet wo­kal­ny z Litwy.

 (1.2) Wspa­nia­łe sek­ste­ty koń­czą oba akty.

 (1.2) Naj­wy­bit­niej­sze sek­ste­ty smycz­ko­we skom­po­no­wał Jo­han­nes Brahms.

Wiktionary

Powiązane:

:: zdrobn. sekstecik mrz.

Wiktionary


seksting

prze­sy­ła­nie ero­tycz­nych wia­do­mo­ści, czę­sto ze zdję­cia­mi lub na­gra­nia­mi; sex­ting


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wy­mie­nia­nie się ero­tycz­ny­mi wia­do­mo­ścia­mi

Wiktionary


sekstingowy

zwią­za­ny z pi­sa­niem ero­tycz­nych wia­do­mo­ści za poś­red­nict­wem środ­ków ko­mu­ni­ka­cji elek­tro­nicz­nej


SJP.pl


sekstola

fi­gu­ra ryt­micz­na pow­sta­ła z po­dzia­łu dwu­dziel­nej war­to­ści ryt­micz­nej na sześć rów­nych czę­ści


SJP.pl


sekstowy

→ sek­sta


SJP.pl

Patrz:

seksta

seksturysta

osoba po­dró­żu­ją­ca w celu po­szu­ki­wa­nia przy­gód ero­tycz­nych


SJP.pl


seksturystka

→ sek­stu­ry­sta


SJP.pl

Patrz:

seksturysta

seksturystyka

tu­ry­sty­ka ero­tycz­na, tu­ry­sty­ka sek­su­al­na;
1. po­dró­żo­wa­nie w celu po­szu­ki­wa­nia przy­gód ero­tycz­nych;
2. ofe­ro­wa­nie tu­ry­stom usług sek­su­al­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) tu­ry­sty­ka, któ­rej celem jest wcho­dze­nie w nie­zo­bo­wią­zu­ją­ce re­la­cje sek­su­al­ne z przed­sta­wi­cie­la­mi danej spo­łecz­no­ści lo­kal­nej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tu­ry­sty­ka ero­tycz­na, tu­ry­sty­ka sek­su­al­na, okre­śla­na także jako sek­stu­ry­sty­ka (…), jest jed­nym z naj­bar­dziej kon­tro­wer­syj­nych aspek­tów współ­czes­nej tu­ry­sty­ki mię­dzy­na­ro­do­wej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsɛkstuˈrɨstɨka, AS: seksturystyka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) turystyka seksualna, turystyka erotyczna

Wiktionary


sekstyl

w astro­lo­gii: układ dwóch pla­net od­da­lo­nych od sie­bie o około 60 stop­ni na nie­bie


SJP.pl


sekstyliard

licz­ba wy­no­szą­ca 10^39


SJP.pl

Sek­sty­liard – licz­ba 1039, czyli je­dyn­ka i 39 zer w za­pi­sie dzie­sięt­nym. Ter­min "sek­sty­liard" jest sto­so­wa­ny w na­zew­nict­wie li­czeb­ni­ków w skali dłu­giej i nie ma swo­je­go od­po­wied­ni­ka w skali krót­kiej.

W kra­jach sto­su­ją­cych krót­ką skalę (głów­nie kraje an­glo­ję­zycz­ne) licz­ba 1039 nosi nazwę du­o­de­cy­lion, tak jak 1072 w po­zo­sta­łych kra­jach.

Wikipedia


sekstylion

licz­ba równa je­dyn­ce z 36 ze­ra­mi; w nie­licz­nych kra­jach (np. Fran­cji, byłym Związ­ku Ra­dziec­kim) równa je­dyn­ce z 21 ze­ra­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) licz­ba 1036;

Wiktionary

Sek­sty­lion – licz­ba 1036, czyli je­dyn­ka i 36 zer w za­pi­sie dzie­sięt­nym.

W kra­jach sto­su­ją­cych tzw. krót­ką skalę (głów­nie kraje an­glo­ję­zycz­ne) sek­sty­lion oz­na­cza 1021, czyli try­liard w po­zo­sta­łych kra­jach.

W ukła­dzie SI mnoż­ni­ko­wi 1036 nie od­po­wia­da żaden prze­dro­stek jed­nost­ki miary.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. sekstylionowy

Wiktionary


sekstyna

zwrot­ka zło­żo­na z sze­ściu wier­szy je­de­na­stoz­gło­sko­wych; se­sty­na


SJP.pl

Sek­sty­na, także se­sty­na (fr. "sex­ti­ne", od łac. "sex­tus" ’szó­sty‘) – stro­fa sze­ścio­wer­so­wa, naj­czę­ściej o wer­sach je­de­na­sto- albo ośmioz­gło­sko­wych i ukła­dzie rymów "ababcc". Na­zy­wa­na cza­sem sek­sty­ną epic­ką dla odróż­nie­nia od se­sty­ny li­rycz­nej.

Wikipedia


seksualia

przed­mio­ty, pu­bli­ka­cje zwią­za­ne z sek­sem


SJP.pl


seksualizacja

1. oce­nia­nie głów­nie pod kątem atrak­cyj­no­ści sek­su­al­nej;
2. ro­zbu­dza­nie w kimś za­in­te­re­so­wa­nia sek­sem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) psych. pro­ces, w wy­ni­ku któ­re­go war­to­ścio­wa­nie kogoś jest do­ko­ny­wa­ne z punk­tu wi­dze­nia atrak­cyj­no­ści sek­su­al­nej

Wiktionary

Sek­su­a­li­za­cja – pro­ces, w wy­ni­ku któ­re­go war­to­ścio­wa­nie dru­giej osoby oraz sie­bie sa­me­go/sie­bie samej do­ko­ny­wa­ne jest przez pryz­mat atrak­cyj­no­ści sek­su­al­nej. Od­by­wa się w 3 wy­mia­rach: spo­łecz­no-kul­tu­ro­wym, in­ter­per­so­nal­nym i in­trap­sy­chicz­nym. Po­le­ga na in­stru­men­tal­nym po­dej­ściu do osoby po­przez po­strze­ga­nie jej jako przed­mio­tu do sek­su­al­ne­go wy­ko­rzy­sty­wa­nia w oder­wa­niu od jej god­no­ści i aspek­tów oso­bo­wo­ścio­wych, zaś war­tość osoby jest mie­rzo­na po­zio­mem atrak­cyj­no­ści sek­su­al­nej.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌsɛksuwalʲiˈzat͡sʲja, AS: seksuu̯alʹizacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. seks m., seksualizm m., seksualność ż., seksowność ż., seksualizowanie n.

 czas. seksualizować ndk.

 przym. seksualizacyjny, seksowny, seksualny

 przysł. seksualnie

Wiktionary


seksualizm

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) książk. ter­min, po­ję­cie, pro­blem zwią­za­ny z sek­su­al­no­ścią

 (1.2) książk. za­in­te­re­so­wa­nie spra­wa­mi płci

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Niek­tó­rzy moi zna­jo­mi mają bzika na punk­cie ga­da­nia o sek­su­a­liz­mach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsɛksuˈwalʲism̥, AS: seksuu̯alʹism̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. seks m., seksualność ż., seksualizacja ż., seksowność ż.

 przym. seksualny, seksowny

 przym. seksualnie, seksownie

 przysł. seksownie, seksualnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) seksualność

Wiktionary


seksualizowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|sek­su­a­li­zo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nieseksualizowanie n., seksualizacja ż.

 czas. seksualizować ndk.

Wiktionary


seksualizować

1. oce­niać głów­nie pod kątem atrak­cyj­no­ści sek­su­al­nej;
2. ro­zbu­dzać w kimś za­in­te­re­so­wa­nie sek­sem


SJP.pl


seksualnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób do­ty­czą­cy seksu, sek­su­al­no­ści

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sąd ro­dzin­ny udzie­lił upom­nie­nia i orzekł na­dzór ku­ra­to­ra nad trze­ma 14-lat­ka­mi, któ­rzy upili ró­wie­śni­cę, wy­ko­rzy­sta­li ją sek­su­al­nie, a ca­łość na­gra­li i po­ka­za­li w in­ter­ne­cie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsɛksuˈwalʲɲɛ, AS: seksuu̯alʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. seks m., seksualność ż., seksowność ż., seksualizacja ż., seksualizm mrz.

 czas. seksować

 przym. seksualny, seksowny, sexy

 przysł. sexy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) płciowo

Wiktionary


seksualność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) biol. psych. so­cjol. wro­dzo­na, na­tu­ral­na funk­cja or­ga­niz­mu, za­wie­ra­ją­ca w sobie seks, orien­ta­cję sek­su­al­ną, iden­ty­fi­ka­cję płcio­wą i jej rolę, re­pro­duk­cję, po­żą­da­nie, ero­tyzm oraz in­tym­ność;

 (1.2) cecha tego, co sek­su­al­ne; cecha tych, któ­rzy są sek­su­al­ni

Wiktionary

Sek­su­al­ność – wro­dzo­na[nie­wia­ry­god­ne źró­dło?], na­tu­ral­na funk­cja or­ga­niz­mu ludz­kie­go i jedna z za­sad­ni­czych czyn­ni­ków mo­ty­wu­ją­cych do po­dej­mo­wa­nia więzi i kon­tak­tów in­ter­per­so­nal­nych, ma­ją­ca wy­miar bio­lo­gicz­ny, psy­chicz­ny, spo­łecz­no-kul­tu­ro­wy i []. Sek­su­al­ny po­ten­cjał fiz­jo­lo­gicz­ny czło­wie­ka ulega kształ­to­wa­niu przez doś­wiad­cze­nia ży­cio­we.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. seks m., seksualizm m., seksualizacja ż., seksowność ż., seksowanie n.

 przym. seksualny, sexy

 przysł. seksualnie, sexy

 czas. seksować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) płciowość, zmysłowość, fizyczność

Wiktionary


seksualny

zwią­za­ny ze współ­ży­ciem płcio­wym; płcio­wy, zmy­sło­wy, ero­tycz­ny, cie­les­ny


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy seksu i po­pę­du płcio­we­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ze wzglę­du na re­a­li­zo­wa­nie róż­no­rod­nych wzor­ców tzw. no­we­go po­rząd­ku sen­ty­men­tal­ne­go ro­śnie zna­cze­nie wie­lo­ści typów ak­tyw­no­ści sek­su­al­nej i emo­cjo­nal­nej.

 (1.1) Nasza kul­tu­ra odesz­ła od na­tu­ral­nych „war­to­ści odżyw­czych”, ta­kich jak bli­skość, mi­łość i speł­nie­nie sek­su­al­ne. Za­miast tego ko­bie­ty skie­ro­wa­ły się w stro­nę kom­pul­syw­nych za­ku­pów czy in­nych pu­ła­pek, które – jak fast food – są je­dy­nie sub­sty­tu­ta­mi tego, co ważne, war­to­ścio­we i może za­spo­ko­ić nasz głód.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsɛksuˈwalnɨ, AS: seksuu̯alny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. seks m., seksualność ż., seksualizm m., seksualizacja ż., seksowność ż., seksowanie n.

 czas. seksować ndk.

 przym. seksowny, sexy

 przysł. seksualnie, seksownie, sexy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) płciowy, intymny, fizyczny

Wiktionary


seksuolog

spe­cja­li­sta w za­kre­sie sek­su­o­lo­gii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) med. le­karz spe­cja­li­sta zaj­mu­ją­cy się roz­poz­na­wa­niem i le­cze­niem za­bu­rzeń sek­su­al­nych

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) med. le­karz, spe­cja­list­ka sek­su­o­lo­gii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jeśli masz pro­ble­my ze wzwo­dem, nie cze­kaj, tylko bie­gnij do sek­su­o­lo­ga, może po­mo­że.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsɛksuˈwɔlɔk, AS: seksuu̯olok

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. seksuologia ż.

:: fż. seksuolożka ż.

 przym. seksuologiczny

 przysł. seksuologicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) pot. seksuolożka

Wiktionary


seksuologia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauka zaj­mu­ją­ca się sek­su­al­no­ścią, ży­ciem sek­su­al­nym czło­wie­ka;

Wiktionary

Sek­su­o­lo­gia – dzie­dzi­na zaj­mu­ją­ca się sze­ro­ko po­ję­tą sek­su­al­no­ścią czło­wie­ka: po­trze­ba­mi sek­su­al­ny­mi (także ich za­bu­rze­nia­mi lub bra­kiem), pra­wi­dło­wym ży­ciem sek­su­al­nym czło­wie­ka za­rów­no w sfe­rze ciała, jak i ducha, od­czu­wa­ny­mi uczu­cia­mi, re­la­cja­mi z in­ny­mi ludź­mi, a także resz­tą ota­cza­ją­ce­go świa­ta. W sfe­rze sek­su­o­lo­gii mie­szczą się "wszel­kie aspek­ty płcio­wo­ści czło­wie­ka". Ma cha­rak­ter in­ter­dy­scy­pli­nar­ny. Dzie­dzi­ny wie­dzy, któ­rych jest czę­ścią, to an­tro­po­lo­gia, me­dy­cy­na, psy­cho­lo­gia, so­cjo­lo­gia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sek­su­o­lo­gia jest nauką in­ter­dy­scy­pli­nar­ną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsɛksuwɔˈlɔɟja, AS: seksuu̯oloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. seksuolog m.

 przym. seksuologiczny

Wiktionary


seksuologiczny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) med. zwią­za­ny z sek­su­o­lo­gią, do­ty­czą­cy sek­su­o­lo­gii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. seksuologia ż., seksuolog mos.

Wiktionary


seksuolożka

→ sek­su­o­log


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spe­cja­list­ka zaj­mu­ją­cy się roz­poz­na­wa­niem i le­cze­niem za­bu­rzeń sek­su­al­nych

Wiktionary

Patrz:

seksuolog

Powiązane:

 rzecz. seksuolog mos./ż.

Wiktionary


seksworker

[czy­taj: sek­słor­ker] osoba za­trud­nio­na w prze­my­śle ero­tycz­nym lub upra­wia­ją­ca seks za pie­nią­dze; sex­wor­ker, pra­cow­nik sek­su­al­ny


SJP.pl


seksworkerka

[czy­taj: sek­słor­ker­ka] ko­bie­ta za­trud­nio­na w prze­my­śle ero­tycz­nym lub upra­wia­ją­ca seks za pie­nią­dze; sex­wor­ker­ka, pra­cow­ni­ca sek­su­al­na


SJP.pl


seksworking

[czy­taj: sek­słor­king] za­rob­ko­we świad­cze­nie usług sek­su­al­nych i ero­tycz­nych; sex­wor­king


SJP.pl


seksyzm

bar­dzo rzad­ko: sek­sizm


SJP.pl


sekt

1. grupa re­li­gij­na, która oder­wa­ła się od Ko­ścio­ła przyj­mu­jąc włas­ne za­sa­dy;
2. odi­zo­lo­wa­na grupa spo­łecz­na sil­nie ak­cen­tu­ją­ca rolę guru


SJP.pl

Sekt – okre­śle­nie wina mu­su­ją­ce­go sto­so­wa­ne w kra­jach nie­miec­ko­ję­zycz­nych od 1900 roku. Po­cho­dze­nie słowa nie jest do­kład­nie znane.

Sekt może być sprze­da­wa­ny jako "De­uts­cher Sekt" wy­łącz­nie, jeśli zo­stał wy­pro­du­ko­wa­ny w 100 pro­cen­tach z wi­no­gron nie­miec­kich. Do­miesz­ki z in­nych re­gio­nów upraw­nych są doz­wo­lo­ne. Okre­śle­nie "Sekt b.A." lub "Qualitätsschaumwein b.A." musi być po­da­ne na ety­kie­cie wraz z nazwą ob­sza­ru upraw­ne­go z któ­re­go ze­bra­no wi­no­gro­na.

Wikipedia


sekta

1. grupa re­li­gij­na, która oder­wa­ła się od Ko­ścio­ła przyj­mu­jąc włas­ne za­sa­dy;
2. odi­zo­lo­wa­na grupa spo­łecz­na sil­nie ak­cen­tu­ją­ca rolę guru


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. odłam ja­kiejś re­li­gii

 (1.2) rel. grupa wyz­na­ją­ca odręb­ną re­li­gię sku­pio­na wokół przy­wód­cy du­cho­we­go

 (1.3) przen. grupa spo­łecz­na izo­lu­ją­ca się od ogółu

Wiktionary

Sekta (od łac. "secta" – kie­ru­nek, droga, po­stę­po­wa­nie, za­sa­dy, stron­nict­wo, nauka, od "sequi" – iść za kimś, po­stę­po­wać, to­wa­rzy­szyć lub łac. "seco", "se­ca­re" – od­ci­nać, odrą­by­wać, od­ci­nać się od cze­goś) – pier­wot­nie grupa spo­łecz­na pow­sta­ła na sku­tek ro­zła­mu (schiz­my) wśród wyz­naw­ców ja­kiejś ide­o­lo­gii lub grupa kul­to­wa po­wo­ła­na po doś­wiad­cze­niu re­li­gij­nym jej za­ło­ży­cie­la.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Opła­ci­ła się Rze­czy­po­spo­li­tej to­le­ran­cja oka­zy­wa­na przed­sta­wi­cie­lom mniej­szo­ści re­li­gij­nych, naj­bar­dziej skraj­nych sekt wyz­na­nio­wych, ta­kich jak ana­bap­ty­ści nie­miec­cy i ho­len­der­scy (me­no­ni­ci) czy an­ty­try­ni­ta­rze.

 (1.2) Sekty tego ro­dza­ju są co praw­da nie­licz­ne, ale wła­dza guru nad jej człon­ka­mi jest wła­ści­wie ab­so­lut­na.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsɛkta, AS: sekta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sekciarstwo n., sekciarz mos.

 przym. sekciarski, sektowy

Wiktionary


sektor

1. część ja­kiejś prze­strze­ni lub te­re­nu;
2. część go­spo­dar­ki wy­dzie­lo­na ze wzglę­du na okre­ślo­ny typ włas­no­ści, pro­duk­cji lub usług;
3. w in­for­ma­ty­ce: wy­o­dręb­nio­na część dysku kom­pu­te­ro­we­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wy­dzie­lo­na część ja­kiejś prze­strze­ni

 (1.2) okre­ślo­ny dział go­spo­dar­ki na­ro­do­wej lub jej część od­dziel­na z po­wo­du okre­ślo­ne­go typu włas­no­ści

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sek­tor go­spo­dar­ki – część go­spo­dar­ki
    • Sek­tor pu­blicz­ny
    • Sek­tor pry­wat­ny
    • Sek­tor ma­łych i śred­nich przed­się­biorstw
    • Sek­tor usług
  • Sek­tor dysku – lo­gicz­na jed­nost­ka za­pi­su na no­śni­kach da­nych
  • Sek­tor (hy­dro­tech­ni­ka) – ro­dzaj zam­knię­cia sto­so­wa­ne­go w hy­dro­tech­ni­ce
  • Sek­tor (kolej) – wy­dzie­lo­na część pe­ro­nu

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­pro­szę bilet na sek­tor C.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsɛktɔr, AS: sektor

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sektorówka ż.

 przym. sektorowy

Wiktionary


sektornik

li­ścia­nek sek­tor­nik - ga­tu­nek pa­ją­ka z ro­dzi­ny krzy­ża­ko­wa­tych


SJP.pl


sektorowy

przy­miot­nik od: sek­tor


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy sek­to­ra

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ale po Al­de­ra­a­nie i Eska­drze Helix ode­bra­no mu „Ma­je­sti­ca” i prze­nie­sio­no go ze służ­by we flo­cie sek­to­ro­wej do Eska­dry Śmier­ci ze wzglę­du na jego „nie­za­wod­ność”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsɛktɔˈrɔvɨ, AS: sektorovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sektorówka ż., sektor

Wiktionary


sektorówka

po­tocz­nie: wiel­ka flaga roz­wi­ja­na przez ki­bi­ców na sek­to­rze sta­dio­nu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) środ. kib. tran­spa­rent du­żych roz­mia­rów roz­cią­ga­na przez ki­bi­ców na cały sek­tor wi­dow­ni

Wiktionary

Sek­to­rów­ka w slan­gu ul­tra­sów (ki­bi­ców przy­go­to­wu­ją­cych opra­wy me­czo­we) jest to duża flaga wcią­ga­na z dol­ne­go sek­to­ra na górną część try­bu­ny zaj­mo­wa­ną przez ki­bi­ców. Naj­więk­szą sek­to­rów­kę w Pol­sce ma Pogoń Szcze­cin. Sek­to­rów­ki są dumą ki­bi­ców. Są one róż­nie pod­no­szo­ne, np. Ki­bi­ce GKS-u Ka­to­wi­ce opu­szcza­ją sek­to­rów­kę na przeź­ro­czy­stych lin­kach z dachu. Wtedy sek­to­rów­ka za­kry­wa try­bu­nę. Naj­więk­sze sek­to­rów­ki ważą nawet kil­ka­dzie­siąt ki­lo­gra­mów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Biało-czer­wo­na sek­to­rów­ka za­trze­po­ta­ła pod­czas hymnu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsɛktɔˈrufka, AS: sektorufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sektor m.

 przym. sektorowy

Wiktionary


sektowy

→ sekta


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z sektą, do­ty­czą­cy sekty

Wiktionary

Patrz:

sekta

Powiązane:

 rzecz. sekta ż.

Wiktionary


sekularny

1. stu­let­ni, o wieku li­czo­nym w set­kach lat; wie­ko­wy;
2. w ge­o­lo­gii: ruch se­ku­lar­ny - po­wol­ny ruch, prze­su­nię­cie sko­ru­py ziem­skiej wi­docz­ne do­pie­ro po upły­wie stu­le­ci


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) rzad. książk. wie­ko­wy, stu­let­ni

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsɛkuˈlarnɨ, AS: sekularny

Wiktionary


sekularysta

→ se­ku­la­ryzm


SJP.pl

Patrz:

sekularyzm

sekularystka

→ se­ku­la­ry­sta


SJP.pl

Patrz:

sekularysta

sekularystyczny

→ se­ku­la­ryzm


SJP.pl

Patrz:

sekularyzm

sekularyzacja

przej­ście okre­ślo­ne­go pod­mio­tu spod wła­dzy ko­ściel­nej do świec­kiej; ześ­wiec­cze­nie, de­sa­kra­li­za­cja, la­i­cy­za­cja


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) so­cjol. pro­ces po­le­ga­ją­cy na osła­bia­niu się wpły­wów kleru, ko­ścio­łów lub re­li­gii na życie spo­łecz­ne i upo­wszech­nie­nie się świec­kie­go mo­de­lu życia

 (1.2) polit. prze­ję­cie ma­jąt­ków spod wła­dzy ko­ściel­nej pod wła­dzę świec­ką

 (1.3) kośc. przej­ście osoby du­chow­nej do stanu świec­kie­go

Wiktionary

Se­ku­la­ry­za­cja, ześ­wiec­cze­nie – ze­spół dzia­łań zmie­rza­ją­cy do znacz­ne­go ogra­ni­cze­nia lub wręcz cał­ko­wi­te­go wy­e­li­mi­no­wa­nia roli re­li­gii w spo­łe­czeń­stwie. Ter­min pow­stał w 1646 r. w trak­cie ro­ko­wań koń­czą­cych wojnę trzy­dzie­sto­let­nią i po­cho­dzi od ła­ciń­skie­go "sa­e­cu­la­ris" (świec­ki); do ję­zy­ka pol­skie­go prze­szedł z fran­cu­skie­go "sécularisation".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jako ko­niecz­ność przed­sta­wiał się ko­mu­nizm, obec­nie jako ko­niecz­ność przed­sta­wia się se­ku­la­ry­za­cję.

 (1.2) Mar­cin Luter żądał se­ku­la­ry­za­cji dóbr ko­ściel­nych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsɛkularɨˈzat͡sʲja, AS: sekularyzacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 czas. sekularyzować ndk., zsekularyzować dk.

 przym. sekularyzacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) laicyzacja, zeświecczenie, deklerykalizacja

 (1.3) zeświecczenie

Wiktionary


sekularyzacyjny

→ se­ku­la­ry­za­cja


SJP.pl

Patrz:

sekularyzacja

sekularyzm

brak współ­za­leż­no­ści i in­te­gra­cji mię­dzy re­li­gią a pu­blicz­ny­mi spra­wa­mi spo­łe­czeń­stwa; świec­kość


SJP.pl

Se­ku­la­ryzm, świec­kość – po­ję­cie po­wszech­nie de­fi­nio­wa­ne jako kon­cep­cja braku in­te­gra­cji lub współ­za­leż­no­ści re­li­gii z pu­blicz­ny­mi spra­wa­mi spo­łe­czeń­stwa. Czę­sto jest wią­za­ny z okre­sem oś­wie­ce­nia w Eu­ro­pie i od­gry­wa głów­ną rolę w spo­łe­czeń­stwach Za­cho­du. Idee roz­dzia­łu Ko­ścio­ła od pań­stwa i la­ic­ko­ści wiele czer­pią z se­ku­la­ryz­mu - idei stwier­dza­ją­cej, że jest moż­li­wy świat bez Boga. An­to­ni­mem se­ku­la­ryz­mu jest te­o­kra­cja.

Wikipedia


sekularyzować

na­da­wać, nadać cze­muś cechy świec­kie, usu­wać, usu­nąć wpływ du­cho­wień­stwa z róż­nych dzie­dzin życia spo­łecz­ne­go; ześ­wiec­czać (ześ­wiec­czyć), prze­pro­wa­dzać (prze­pro­wa­dzić) de­sa­kra­li­za­cję, la­i­cy­zo­wać (zla­i­cy­zo­wać)


SJP.pl


sekulski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Łu­kasz Se­kul­ski (ur. 1990) – pol­ski pił­karz
  • Ry­szard Se­kul­ski (ur. 1947) – pol­ski pił­karz
  • Zbi­gniew Se­kul­ski (ur. 1947) – dzia­łacz opo­zy­cji, so­cjo­log

Wikipedia


sekunda

1. jed­nost­ka czasu; 1/60 mi­nu­ty;
2. jed­nost­ka miary kątów i łuków równa 1/3600 stop­nia;
3. drugi sto­pień gamy dia­to­nicz­nej;
4. po­tocz­nie: krót­ka chwi­la, mo­ment


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fiz. jed­nost­ka czasu równa 1/60 mi­nu­ty;

 (1.2) mat. jed­nost­ka kąta pła­skie­go równa 1/3600 stop­nia;

 (1.3) pot. krót­ka chwi­la

 (1.4) muz. in­ter­wał mię­dzy dwoma ko­lej­ny­mi dźwię­ka­mi skali;

Wiktionary

Se­kun­da, oz­na­cze­nie s, skrót sek. – jed­nost­ka czasu, jed­nost­ka pod­sta­wo­wa więk­szo­ści ukła­dów jed­no­stek miar np. SI, MKS, CGS. Obec­nie oz­na­cza­na s, nieg­dyś sek.

Jest to czas równy 9 192 631 770 okre­som pro­mie­nio­wa­nia od­po­wia­da­ją­ce­go przej­ściu mię­dzy dwoma po­zio­ma­mi F = 3 i F = 4 struk­tu­ry nad­sub­tel­nej stanu pod­sta­wo­we­go S1/2 atomu cezu 133Cs (po­wyż­sza de­fi­ni­cja od­no­si się do atomu cezu w spo­czyn­ku w tem­pe­ra­tu­rze 0 K).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wszyst­ko trwa­ło kilka se­kund.

 (1.3) Po­sze­dłem na se­kun­dę do ko­le­gi po no­tat­ki z ma­te­ma­ty­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɛˈkũnda, AS: sekũnda

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sekundant m., sekundnik m.

:: zdrobn. sekundka ż.

 czas. sekundować

 przym. sekundowy

 skr. sek.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) oznaczenie jednostki s, skrót obecnie s, hist. sek

 (1.2) oznaczenie "

 (1.3) chwila, chwilka, moment, momencik

Wiktionary


sekundant

1. świa­dek jed­ne­go z uczest­ni­ków po­je­dyn­ku;
2. w za­wo­dach spor­to­wych, zwła­szcza w bok­sie: do­rad­ca i opie­kun za­wod­ni­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. poś­red­nik i świa­dek jed­ne­go z po­je­dyn­ku­ją­cych się, ne­go­cja­tor wa­run­ków po­je­dyn­ku, pil­nu­ją­cy by star­cie od­by­wa­ło się zgod­nie z za­sa­da­mi ho­no­ro­wy­mi

 (1.2) sport. zwła­szcza w pię­ściar­stwie i sza­chach: do­rad­ca i po­moc­nik za­wod­ni­ka

Wiktionary

Se­kun­dant (łac. "se­cun­dans" – wspie­ra­ją­cy) – poś­red­nik uczest­ni­ka po­je­dyn­ku, świa­dek jed­ne­go z ry­wa­li ne­go­cju­ją­cy w jego imie­niu wa­run­ki star­cia.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: sɛˈkũndãnt, AS: sekũndãnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sekundowanie n.

:: fż. sekundantka ż.

 czas. sekundować ndk.

 przym. sekundancki

Wiktionary


sekundantka

→ se­kun­dant


SJP.pl

Patrz:

sekundant

sekundariusz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) muz. skrzy­pek gra­ją­cy par­tię dru­gich skrzy­piec w ze­spo­le ka­me­ral­nym lub or­kie­strze sym­fo­nicz­nej

 (1.2) daw. med. le­karz po­moc­ni­czy w szpi­ta­lu

 (1.3) daw. rel. ksiądz po­moc­ni­czy, szcze­gól­nie kaz­no­dzie­ja

Wiktionary

Powiązane:

 przym. sekundarny

Wiktionary


sekundarny

książ­ko­wo: dru­go­rzęd­ny, po­bocz­ny lub po­chod­ny


SJP.pl


sekundeczka

zdrob­nie­nie od: se­kun­da


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: se­kund­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsɛkũnˈdɛt͡ʃka, AS: sekũndečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sekunda ż., sekundka ż.

Wiktionary


sekundka

zdrob­nie­nie od: se­kun­da


SJP.pl


sekundkę

zdrob­nie­nie od: se­kun­da


SJP.pl


sekundnik

wska­zów­ka w ze­gar­ku od­mie­rza­ją­ca se­kun­dy


SJP.pl

Se­kund­nik – trze­cia do­dat­ko­wa wska­zów­ka ze­ga­ra wska­zów­ko­we­go. Se­kund­nik to wska­zów­ka naj­czę­ściej umie­szcza­na cen­tral­nie razem z dwoma głów­ny­mi, która in­for­mu­je ob­ser­wa­to­ra o ak­tu­al­nie upły­wa­ją­cej se­kun­dzie z danej mi­nu­ty (którą wska­zu­je wska­zów­ka mi­nu­to­wa).

Wikipedia


sekundnikowy

→ se­kund­nik


SJP.pl

Patrz:

sekundnik

sekundogenitura

1. prawo młod­sze­go syna do dzie­dzi­cze­nia tronu lub ma­jąt­ku;
2. spra­wo­wa­nie wła­dzy przez młod­szą linię dy­na­stycz­ną mo­nar­chów jed­ne­go pań­stwa w innym pań­stwie


SJP.pl

Se­kun­do­ge­ni­tu­ra (od se­cun­da ge­ni­tu­ra „dru­gie (z kolei) uro­dze­nie, drugi po­to­mek”) – wła­dza młod­szej linii dy­na­stycz­nej mo­nar­chów jed­ne­go pań­stwa w innym pań­stwie, np. se­kun­do­ge­ni­tu­ra Ja­giel­lo­nów w Cze­chach i na Wę­grzech; także: prawo młod­sze­go syna do dzie­dzi­cze­nia tronu albo ma­jąt­ku.

Wikipedia


sekundomierz

zegar do mie­rze­nia krót­kich od­cin­ków czasu z do­kład­no­ścią do ułam­ków se­kun­dy; sto­per


SJP.pl

Se­kun­do­mierz (po­pu­lar­nie sto­per) – przy­rząd tech­nicz­ny typu me­cha­nicz­ne­go, po­dob­ny do ze­gar­ka, wy­ko­rzy­sty­wa­ny w celu od­mie­rza­nia ma­łe­go od­cin­ka cza­so­we­go. Ma za za­da­nie wy­mie­rzyć czas z do­kład­no­ścią do 0,1 ułam­ka se­kun­dy.

Ma me­cha­nizm umoż­li­wia­ją­cy jego wy­ze­ro­wa­nie. Naj­po­pu­lar­niej­szy ma za­kres od­cin­ka ogra­ni­czo­ny do 30 minut. Wy­ko­rzy­sty­wa­ny jest mię­dzy in­ny­mi w prze­my­śle, w ba­da­niach na­u­ko­wych i spor­cie.

Wikipedia


sekundowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|se­kun­do­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sekundant m.

 czas. sekundować ndk.

Wiktionary


sekundę

1. jed­nost­ka czasu; 1/60 mi­nu­ty;
2. jed­nost­ka miary kątów i łuków równa 1/3600 stop­nia;
3. drugi sto­pień gamy dia­to­nicz­nej;
4. po­tocz­nie: krót­ka chwi­la, mo­ment


SJP.pl


sekuryt

szkło prze­ci­wod­pry­sko­we, które po stłu­cze­niu nie daje odłam­ków; se­cu­rit


SJP.pl


sekurytyzacja

me­to­da po­zy­ski­wa­nia ka­pi­ta­łu, po­le­ga­ją­ca na przeksz­tał­ce­niu wy­bra­nych ak­ty­wów w stan­da­ry­zo­wa­ne pa­pie­ry war­to­ścio­we


SJP.pl

Se­ku­ry­ty­za­cja (ang. "se­cu­ri­ti­za­tion") – tech­ni­ka re­fi­nan­so­wa­nia, w ra­mach któ­rej pula ak­ty­wów wraz z ge­ne­ro­wa­ny­mi przez nie stru­mie­nia­mi go­tów­ko­wy­mi zo­sta­je wy­i­zo­lo­wa­na z bi­lan­su banku (lub rza­dziej in­ne­go pod­mio­tu) w for­mie pod­mio­tu spe­cjal­ne­go przez­na­cze­nia (ang. "spe­cial pur­po­se ve­hic­le", SPV), który do­ko­nu­je re­fi­nan­so­wa­nia po­przez emi­sję pa­pie­rów war­to­ścio­wych.

Wikipedia


sekurytyzacyjny

→ se­ku­ry­ty­za­cja


SJP.pl

Patrz:

sekurytyzacja

sekutnica

książ­ko­wo: kłót­li­wa, zło­śli­wa, nie­sym­pa­tycz­na ko­bie­ta; zło­śni­ca, pie­kiel­ni­ca, kłót­ni­ca, awan­tur­ni­ca, szan­tra­pa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta kłót­li­wa i do­kucz­li­wa

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) złośnica, piekielnica, jędza

Wiktionary


sekutnik

osoba kłót­li­wa, zło­śli­wa, nie­sym­pa­tycz­na; zło­śnik, pie­kiel­nik, kłót­nik, awan­tur­nik, szan­tra­pa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zło­śli­wa i kłót­li­wa osoba

Wiktionary


sekutny

przy­miot­nik

 (1.1) przest. kłót­li­wy

Wiktionary


sekuła

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Se­ku­ła – dziel­ni­ca Sied­lec
  • Se­ku­ła – dawna gro­ma­da
  • An­drzej Se­ku­ła – fil­mo­wiec
  • He­le­na Se­ku­ła – pi­sar­ka
  • Ire­ne­usz Se­ku­ła – po­li­tyk
  • Jo­an­na Se­ku­ła – po­li­tyk
  • Mi­ro­sław Se­ku­ła – po­li­tyk

Wikipedia


sekwan

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wspom­nie­nie li­tur­gicz­ne świę­te­go Sek­wa­na ob­cho­dzo­ne jest 19 wrze­śnia.

Wiktionary


sekwana

rzeka we Fran­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka w pół­noc­nej Fran­cji, prze­pły­wa­ją­ca przez Paryż;

 (1.2) hist. adm. dawny fran­cu­ski de­par­ta­ment ist­nie­ją­cy w la­tach 1790-1968 obej­mu­ją­cy Paryż i są­sied­nie gminy;

Wiktionary

Sek­wa­na (fr. "Seine", łac. "Se­qu­a­na") – rzeka w pół­noc­nej Fran­cji. Jej dłu­gość wy­no­si 774,8 km, a po­wierzch­nia do­rze­cza 78,5 tys. km².

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Baron Ha­uss­mann, mia­no­wa­ny przez ce­sa­rza pre­fek­tem de­par­ta­men­tu Sek­wa­ny, a tym samym i Pa­ry­ża, po­sta­no­wił zmieść z po­wierzch­ni mia­sta szcząt­ki śred­nio­wiecz­nej za­bu­do­wy, a na jej cmen­ta­rzy­sku wznieść oka­za­łe gma­chy i pa­ła­ce (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɛˈkfãna, AS: sekfãna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sekwańczyk mos., Sekwanka ż.

 przym. sekwański

Wiktionary


sekwana-saint-denis

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. fran­cu­ski de­par­ta­ment po­ło­żo­ny w re­gio­nie Île-de-Fran­ce;

Wiktionary

Sek­wa­na-Saint-Denis ( Seine-Saint-Denis, []) – fran­cu­ski de­par­ta­ment po­ło­żo­ny w re­gio­nie Île-de-Fran­ce, w pół­noc­no-wschod­niej czę­ści aglo­me­ra­cji pa­ry­skiej. Oś­rod­kiem ad­mi­ni­stra­cyj­nym (pre­fek­tu­rą) de­par­ta­men­tu jest Bo­bi­gny. De­par­ta­ment oz­na­czo­ny jest nu­me­rem 93. Zo­stał ut­wo­rzo­ny 1 stycz­nia 1968 roku.

Wikipedia


sekwański

przy­miot­nik od: Sek­wa­na


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Sek­wa­ną, do­ty­czą­cy Sek­wa­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przez dwie sek­wań­skie wyspy wesz­li­śmy na trze­cią — za­mie­ra­ją­cą wyspę pol­sko­ści.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sekwana ż.

Wiktionary


sekwencer

urzą­dze­nie elek­tro­nicz­ne lub pro­gram kom­pu­te­ro­wy za­pa­mię­tu­ją­ce sek­wen­cje dźwię­ków; sek­wen­ser, se­qu­en­cer


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • sek­wen­cer (bio­tech­no­lo­gia),
  • sek­wen­cer (mu­zy­ka),
  • mi­kro­sek­wen­cer w in­for­ma­ty­ce.

Wikipedia


sekwencja

1. układ ele­men­tów na­stę­pu­ją­cych po sobie w okre­ślo­nej ko­lej­no­ści;
2. frag­ment filmu lub przed­sta­wie­nia sta­no­wią­cy pewną zam­knię­tą ca­łość;
3. dra­ma­tur­gicz­nie zam­knię­ty frag­ment filmu, bę­dą­cy od­po­wied­ni­kiem aktu w dra­ma­cie;
4. pow­ta­rza­nie mo­ty­wu, zwro­tu me­lo­dycz­ne­go na stop­nio­wo zmie­nia­ją­cej się wy­so­ko­ści;
5. ro­dzaj śred­nio­wiecz­nej po­ez­ji li­tur­gicz­nej wy­po­sa­żo­nej w me­lo­dię


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) film. jed­nost­ka kom­po­zy­cyj­na filmu lub przed­sta­wie­nia, sta­no­wią­ca zam­knię­ty frag­ment akcji

 (1.2) książk. wy­stę­po­wa­nie cze­goś jedno po dru­gim

 (1.3) muz. pow­ta­rza­nie mo­ty­wu w ut­wo­rze na stop­nio­wo zmie­nia­ją­cej się wy­so­ko­ści

 (1.4) hist. muz. od­mia­na śred­nio­wiecz­nej pie­śni li­tur­gicz­nej

Wiktionary

Sek­wen­cja – upo­rząd­ko­wa­ny ciąg zna­ków, sym­bo­li, nazw, zda­rzeń itp., sta­no­wią­cy struk­tu­rę ukła­du, sy­ste­mu. Wy­stę­po­wa­nie ko­lej­nych ele­men­tów wy­ni­ka z okre­ślo­nej re­gu­ły lub for­mu­ły. Np. sek­wen­cja wyz­na­cza po­rzą­dek, w jakim żyły kabla będą po­dłą­czo­ne do mo­du­lar­nych gniazd i wty­czek. Do oz­na­ko­wa­nia sek­wen­cji pro­du­cen­ci oka­blo­wa­nia uży­wa­ją ko­lo­rów.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. sekwencyjny

 przysł. sekwencyjnie

 rzecz. sekwencjonowanie n., sekwens mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) kolejność, następowanie, następstwo, porządek, układ

 (1.3) progresja

Wiktionary


sekwencjonowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|sek­wen­cjo­no­wać.

Wiktionary

Sek­wen­cjo­no­wa­nie (ang. "se­qu­en­cing") – w bio­lo­gii usta­la­nie ko­lej­no­ści ele­men­tar­nych pod­jed­no­stek tzw. mo­no­me­rów w bio­po­li­me­rach, naj­czę­ściej kwa­sach nu­kle­i­no­wych i biał­kach. Usta­la­nie bu­do­wy zło­żo­nych po­li­sa­cha­ry­dów bywa także za­li­cza­ne do sek­wen­cjo­no­wa­nia, po­mi­mo ich roz­ga­łę­zio­nej, a nie­kie­dy cy­klicz­nej struk­tu­ry.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. sekwencja ż., sekwencyjność ż., sekwens m.

 czas. sekwencjonować ndk.

 przym. sekwencyjny

 przysł. sekwencyjnie

Wiktionary


sekwencjonować

w ge­ne­ty­ce: usta­lać ko­lej­ność nu­kle­o­ty­dów w łań­cu­chach kwa­sów nu­kle­i­no­wych oraz ami­nok­wa­sów w po­li­pep­ty­dach


SJP.pl


sekwencyjność

cecha ukła­du ja­kichś ele­men­tów, w któ­rym wy­stę­pu­ją one w ści­śle okre­ślo­nej ko­lej­no­ści


SJP.pl


sekwencyjny

1. cha­rak­te­ry­stycz­ny dla ukła­du ja­kichś ele­men­tów, w któ­rym wy­stę­pu­ją one w ści­śle okre­ślo­nej ko­lej­no­ści;
2. zwią­za­ny z sek­wen­cją - ele­men­tem kon­struk­cyj­nym ut­wo­ru mu­zycz­ne­go;
3. zwią­za­ny z sek­wen­cją - pie­śnią li­tur­gicz­ną wy­ko­ny­wa­ną w cza­sie uro­czy­stej mszy przed czy­ta­niem Ewan­ge­lii;
4. zwią­za­ny z sek­wen­cją - jed­nost­ką kom­po­zy­cji ut­wo­ru fil­mo­we­go


SJP.pl


sekwens

w grze w karty: kilka ko­lej­nych co do war­to­ści kart w tym samym ko­lo­rze w ręku jed­ne­go z gra­ją­cych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) w grach kar­cia­nych: po­sia­da­nie kilku ko­lej­nych pod wzglę­dem war­to­ści kart w tym samym ko­lo­rze

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jeśli chcesz wy­ło­żyć karty, mu­sisz mieć przy­najm­niej jeden czy­sty sek­wens.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsɛkfɛ̃w̃s, AS: sekfẽũ̯s

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sekwencja ż., sekwencyjność ż., sekwencjonowanie n.

 czas. sekwencjonować ndk.

 przym. sekwencyjny

 przysł. sekwencyjnie

Wiktionary


sekwenser

urzą­dze­nie elek­tro­nicz­ne lub pro­gram kom­pu­te­ro­wy za­pa­mię­tu­ją­ce sek­wen­cje dźwię­ków; sek­wen­cer, se­qu­en­cer


SJP.pl


sekwestr

od­da­nie ma­jąt­ku albo rze­czy spor­nej pod za­rząd oso­bie trze­ciej do czasu roz­strzy­gnię­cia sporu przez sąd


SJP.pl

Sek­westr (z łac. "se­qu­e­ster") – ter­min praw­ni­czy oz­na­cza­ją­cy:

Wikipedia


sekwestracja

1. za­ję­cie ma­jąt­ku, ru­cho­mo­ści na rzecz pań­stwa
2. prze­sta­rza­le: sek­westr


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • sek­we­stra­cja w uję­ciu praw­nym
  • sek­we­stra­cja dwut­len­ku węgla w ener­ge­ty­ce
  • sek­we­stra­cja w che­mii – „wy­ła­pa­nie” (zwią­za­nie) sub­stan­cji w śro­do­wi­sku przez inną sub­stan­cję (np. jonów że­la­za przez lak­to­fe­ry­nę)
  • sek­we­stra­cja płuca
  • sek­we­stra­cja krąż­ka mię­dzy­krę­go­we­go (dysku) – obec­ność od­dzie­lo­nej czę­ści dysku
  • sek­we­stra­cja (im­mu­no­lo­gia) – me­cha­nicz­ne zwią­za­nie lub od­dzie­le­nie ba­rie­rą fi­zycz­ną an­ty­ge­nów lub ak­tyw­nych bio­lo­gicz­nie sub­stan­cji w taki spo­sób, że nie są one roz­poz­na­wa­ne przez ko­mór­ki ukła­du odpor...
  • sek­we­stra­cja ery­tro­cy­tów w pa­to­ge­ne­zie ma­la­rii

Wikipedia


sekwestracyjny

→ sek­we­stra­cja


SJP.pl

Patrz:

sekwestracja

sekwestrator

urzęd­nik eg­zek­wu­ją­cy daw­niej za­le­głe po­dat­ki i opła­ty, do­ko­nu­ją­cy sek­we­stru


SJP.pl


sekwestrowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|sek­we­stro­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sekwestr m., sekwestracja ż., sekwestrator m.

 czas. sekwestrować ndk.

 przym. sekwestrowy

Wiktionary


sekwoja

drze­wo z ro­dzi­ny cy­pry­so­wa­tych, jedno z naj­więk­szych drzew igla­stych; sos­no­grom


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dendr. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Se­qu­o­ia|ref=tak., mo­no­ty­po­wy ro­dzaj ol­brzy­mich i dłu­go­wiecz­nych drzew z ro­dzi­ny cy­pry­so­wa­tych, wy­stę­pu­ją­cych w gó­rach Ame­ry­ki Pół­noc­nej;

 (1.2) dendr. drze­wo z ro­dza­ju sek­wo­ja (1.1)

Wiktionary

Sek­wo­ja ("Se­qu­o­ia" Endl.) – ro­dzaj ol­brzy­mich drzew z ro­dzi­ny cy­pry­so­wa­tych obej­mu­ją­cy obec­nie tylko jeden ga­tu­nek: sek­wo­ja wiecz­nie­zie­lo­na ("Se­qu­o­ia sem­per­vi­rens"). Kie­dyś do tego ro­dza­ju za­li­cza­no także ma­mu­tow­ca ("Se­qu­o­io­den­dron"). W przesz­ło­ści do ro­dza­ju tego za­li­cza­no także sze­reg ska­mie­nia­ło­ści, prze­kla­sy­fi­ko­wa­nych po od­kry­ciu ro­dza­ju me­ta­sek­wo­ja ("Me­ta­se­qu­o­ia") wła­śnie do tego ro­dza­ju.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sek­wo­je to naj­wyż­sze drze­wa na świe­cie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɛˈkfɔja, AS: sekfoi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. metasekwoja ż.

 przym. sekwojowy

Wiktionary


sekwojadendron

dłu­go­wiecz­ne drze­wo igla­ste z ro­dzi­ny cy­pry­śni­ko­wa­tych, o ol­brzy­mich roz­mia­rach, ros­ną­ce w Ame­ry­ce Pół­noc­nej; drze­wo ma­mu­to­we, drze­wo ma­mu­cie, ma­mu­to­wiec, we­ling­to­nia


SJP.pl


sekwojowy

→ sek­wo­ja


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) skła­da­ją­cy się z sek­woi

 (1.2) wy­ko­na­ny z drew­na lub innej czę­ści sek­woi

 (1.3) bę­dą­cy czę­ścią sek­woi

Wiktionary

Patrz:

sekwoja

Wymowa:

IPA: ˌsɛkfɔˈjɔvɨ, AS: sekfoi ̯ovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sekwoja

Wiktionary


seladon

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. por­ce­la­no­we szkli­wo o se­le­dy­no­wej bar­wie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bab­cia Ho­no­ra­ta ku­pi­ła wazon z se­la­do­nu.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. seledynowy

Wiktionary


seladonit

mi­ne­rał z grupy krze­mia­nów


SJP.pl

Se­la­do­nit – mi­ne­rał ila­sty z gro­ma­dy krze­mia­nów. Uwod­nio­ny gli­no­krze­mian Na, K, Al, Mg, Fe. Nazwa po­cho­dzi z ję­zy­ka fran­cu­skie­go "ce­la­don" czyli zie­leń mor­ska. Jego krysz­ta­ły są zwy­kle nie­do­strze­gal­ne gołym okiem. Zaz­wy­czaj wy­stę­pu­je w sku­pie­niach zbi­tych. Mi­ne­rał ten jest zbli­żo­ny pod wzglę­dem che­miz­mu i wy­glą­du do gla­u­ko­ni­tu.

Wikipedia


selam

mia­sto w In­diach


SJP.pl

Selam, Salem – mia­sto w po­łud­nio­wych In­diach, w sta­nie Ta­mil­na­du, na wy­ży­nie Dekan. W 2007 r. mia­sto to na po­wierzch­ni 102 km² za­miesz­ki­wa­ło 751 438 osób.

Wikipedia


selamski

→ Selam


SJP.pl

Patrz:

Selam

seldżucki

do­ty­czą­cy Sel­dżu­ków


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Sel­dżu­ka­mi, od­no­szą­cy się do Sel­dżu­ków

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wew­nątrz tego or­ga­niz­mu pań­stwo­we­go ist­nia­ły silne tar­cia, pow­sta­wa­ły sa­mo­dziel­ne dy­na­stie sel­dżuc­kie w po­szcze­gól­nych czę­ściach pań­stwa: Irak, Ker­man, Syria.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Seldżuk mos., Seldżucy lm m., Seldżukidzi lm m.

Wiktionary


seldżucy

tu­rec­ka dy­na­stia suł­ta­nów pa­nu­ją­ca od XI do XII w.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) hist. dy­na­stia pa­nu­ją­ca w róż­nych kra­jach Azji Za­chod­niej od XI do XIV wieku;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W tym okre­sie Sel­dżu­cy (czyli Ogu­zo­wie uz­na­ją­cy przy­wództ­wo Sel­dżu­ka) za­czę­li być re­kru­to­wa­ni przez Sa­ma­ni­dów do walki z Ka­ra­cha­ni­da­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Seldżuk mos., Seldżukidzi lm m.

 przym. seldżucki

Wiktionary


seldżuk

Sel­dżuk (tur. Selçuk; arab. السلاجق) (? - zm. ok. 1007 w Dżan­dzie) – epo­ni­micz­ny pro­to­pla­sta rodu Sel­dżu­ki­dów.

Ro­dzi­na Sel­dżu­ka na­le­ża­ła do ple­mie­nia Kynyk, we­dług Mah­mu­da al-Kasz­ga­ri tego z ple­mion Ogu­zów, z któ­re­go mieli wy­wo­dzić się ich wład­cy. Wśród przod­ków Sel­dżu­ka wy­mie­nia się Temüra-ja­lig­ha oraz jego ojca, Du­ka­ka (być może jed­nak Temür-ja­ligh i Dukak to ta sama osoba).

Wikipedia


seldżukidzi

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) hist. zob. Sel­dżu­cy.

Wiktionary

Sel­dżu­ki­dzi (albo Sel­dżu­cy, od Sel­dżuk – arab. السلاجقة, tur. "Selçuk", pers. سلجوقیان) – dy­na­stia pa­nu­ją­ca w róż­nych kra­jach Azji Za­chod­niej w okre­sie od XI do XIV wieku.

Sel­dżuk, epo­ni­micz­ny pro­to­pla­sta Sel­dżu­ki­dów, był pod ko­niec X wieku do­wód­cą woj­sko­wym ("sübaši") u wład­cy ("jabgu") Ogu­zów (w tym okre­sie za­czę­li też być na­zy­wa­ni Turk­me­na­mi).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sel­dżuk, epo­ni­micz­ny pro­to­pla­sta Sel­dżu­ki­dów, był pod ko­niec X wieku do­wód­cą woj­sko­wym u wład­cy Ogu­zów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Seldżuk mos., Seldżucy lm m.

 przym. seldżucki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Seldżucy

Wiktionary


selednica

plusk­wiak z ro­dzi­ny tar­czów­ko­wa­tych


SJP.pl

Se­led­ni­ca ("Chlo­ro­chroa") – ro­dzaj plusk­wia­ków z po­drzę­du róż­nos­krzy­dłych i ro­dzi­ny tar­czów­ko­wa­tych.

Plusk­wia­ki te mają pod­sta­wo­wą ko­lo­ry­sty­kę ciała zie­lo­ną do oliw­ko­wej, je­sie­nią z brą­zo­wym od­cie­niem. Barwa żółta, żół­to­bia­ła lub biała obej­mu­je: obrze­że­nie boków przed­ple­cza i li­stew­ki brzeż­nej od­wło­ka, dużą plamę u szczy­tu tarcz­ki i na­sa­dę pół­po­kryw.

Wikipedia


seledyn

kolor bla­do­zie­lo­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) blada, de­li­kat­na zie­leń

 (1.2) coś w ko­lo­rze se­le­dy­no­wym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mam do ła­zien­ki ka­fel­ki w dwóch róż­nych se­le­dy­nach.

 (1.2) Jak bę­dziesz ku­po­wał farby, to weź któ­ryś z se­le­dy­nów.

 (1.2) Kasiu, nie ko­lo­ruj list­ków ró­żo­wym ma­za­kiem, masz prze­cież se­le­dyn.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. seledynek m.

 przym. seledynowy

 temsłow. seledynowo-

Wiktionary


seledynek

ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny ta­na­gro­wa­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od se­le­dyn

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Chlo­rop­ha­nes spiza|ref., ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny ta­nagr;

 (2.2) ptak z ga­tun­ku se­le­dy­nek (2.1)

Wiktionary

Se­le­dy­nek ("Chlo­rop­ha­nes spiza") – ga­tu­nek ma­łe­go ptaka z ro­dzi­ny ta­na­gro­wa­tych (Thra­u­pi­dae). Wy­stę­pu­je od po­łud­nio­we­go Mek­sy­ku do wschod­niej Bra­zy­lii.

Wikipedia

Przykłady

 (2.1) Se­le­dy­nek wy­róż­nia się mie­nią­cy­mi się, wodno-nie­bie­ski­mi i żółto-zie­lo­ny­mi pió­ra­mi i czar­ną głów­ką.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. seledyn mrz.

 przym. seledynowy

Wiktionary


seledynowo-

temat sło­wot­wór­czy

 (1.1) pier­wszy człon przy­miot­ni­ków zło­żo­nych wska­zu­ją­cy na se­le­dy­no­wy od­cień barwy okre­ślo­nej przez drugi człon zło­że­nia

 (1.2) pier­wszy człon przy­miot­ni­ków zło­żo­nych wska­zu­ją­cy na se­le­dy­no­wą barwę jed­nej lub wielu czę­ści wie­lo­barw­nej ca­ło­ści

 (1.3) pier­wszy człon przy­miot­ni­ków zło­żo­nych wska­zu­ją­cy na se­le­dy­no­wą barwę tego, co na­zy­wa drugi, rze­czow­ni­ko­wy człon zło­że­nia

 (1.4) pier­wszy człon rze­czow­ni­ków zło­żo­nych wska­zu­ją­cy na se­le­dy­no­wy kolor tego, co na­zy­wa drugi człon zło­że­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) se­le­dy­no­wobłę­kit­ny

 (1.2) se­le­dy­no­wo-czar­ny • se­le­dy­no­wo-sza­fi­ro­wy • se­le­dy­no­wo-szary

 (1.3) se­le­dy­no­wooki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. seledyn mrz.

 przym. seledynowy

Wiktionary


seledynowo-czarny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) taki, który ma dwa ko­lo­ry: se­le­dy­no­wy i czar­ny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) czarno-seledynowy

Wiktionary


seledynowo-szafirowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) taki, który ma dwa ko­lo­ry: se­le­dy­no­wy i sza­fi­ro­wy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szafirowo-seledynowy

Wiktionary


seledynowo-szary

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) taki, który ma dwa ko­lo­ry: se­le­dy­no­wy i szary

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szaro-seledynowy

Wiktionary


seledynowobłękitno

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) z uży­ciem se­le­dy­no­wo­błę­kit­nej barwy; w se­le­dy­no­wo­błę­kit­nym ko­lo­rze, od­cie­niu

Wiktionary

Powiązane:

 przym. seledynowobłękitny

Wiktionary


seledynowobłękitny

błę­kit­ny o se­le­dy­no­wym od­cie­niu


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) błę­kit­ny o se­le­dy­no­wym od­cie­niu

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. seledynowobłękitno

Wiktionary


seledynowooki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) książk. taki, który ma se­le­dy­no­we oczy

Wiktionary


seledynowy

bla­do­zie­lo­ny, zie­lon­ka­wy, jas­no­zie­lo­ny, po­kry­ty takim ko­lo­rem (np. se­le­dy­no­wa su­kien­ka)


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) ma­ją­cy jas­no­zie­lo­ny kolor;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sa­mo­chód mo­że­my jakiś wziąć ze sobą albo dwa, na przy­kład se­le­dy­no­we­go bu­ic­ka, z re­flek­to­ra­mi jak gwia­zdy bet­le­jem­skie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsɛlɛdɨ̃ˈnɔvɨ, AS: seledỹnovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. seledyn mrz., celadon mos./mrz., seladon mrz., seledynek mrz./mzw.

 przysł. seledynowo

Wiktionary


selekcja

1. dobór przez eli­mi­na­cję tych, które nie speł­nia­ją okre­ślo­nych wa­run­ków; wybór;
2. w bio­lo­gii: na­tu­ral­ny lub sztucz­ny dobór ro­ślin lub zwie­rząt do rozm­na­ża­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dobór do­ko­ny­wa­ny po­przez eli­mi­na­cję

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Se­lek­cja (dobór) w zo­o­tech­ni­ce i se­lek­cja w ho­dow­li ro­ślin
    • dobór na­tu­ral­ny (se­lek­cja na­tu­ral­na)
    • dobór sztucz­ny (sztucz­na se­lek­cja)
  • Se­lek­cja pra­cow­ni­ków
  • Se­lek­cja szkol­na
  • Se­lek­cja (in­for­ma­ty­ka)
  • Se­lek­cja (pro­gra­mo­wa­nie)
  • Se­lek­cja (gra te­re­no­wa)
  • Se­lek­cja – płyta Oby­wa­te­la G.C. z 1993 roku
  • Se­lek­cja – spek­takl Te­a­tru Te­le­wiz­ji z 1984 roku
  • Se­lek­cja II. Skor­pion – spek­takl Te­a­tru Te­le­wiz­ji z 1985 roku
  • Se­lek­cja III. Ostat­ni numer – spek­takl Te­a­tru Te­le­wiz­ji z 1985 roku

Wikipedia

Wymowa:

IPA: sɛˈlɛkt͡sʲja, AS: selekcʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 czas. selekcjonować, wyselekcjonować

 rzecz. selekcjoner m., selekcjonerka ż., selektywność ż., selekcjonowanie n.

 przym. selekcyjny, selektywny

Wiktionary


selekcjoner

1. tre­ner wy­bie­ra­ją­cy skład dru­ży­ny do za­wo­dów;
2. osoba do­bie­ra­ją­ca osoby lub rze­czy przez eli­mi­na­cję tych, które nie speł­nia­ją okre­ślo­nych wa­run­ków;
3. osoba de­cy­du­ją­ca, kto może wejść do lo­ka­lu roz­ryw­ko­we­go;
4. w ło­wiect­wie: my­śli­wy wy­bie­ra­ją­cy zwie­rzy­nę łowną do od­strza­łu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba wy­bie­ra­ją­ca jed­nost­ki które są pod ja­kimś wzglę­dem naj­lep­sze przy jed­no­czes­nym od­trą­ce­niu tych gor­szych

 (1.2) sport. tre­ner który usta­la skład dru­ży­ny którą za­rzą­dza

 (1.3) osoba de­cy­du­ją­ca kogo wpu­ścić do lo­ka­lu roz­gryw­ko­we­go, a kogo nie

 (1.4) łow. leśn. my­śli­wy z upraw­nie­nia­mi do wyz­na­cze­nia zwie­rzy­ny do od­strza­łu

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) in­form. pro­gram kom­pu­te­ro­wy asy­stu­ją­cy przy wy­bo­rze cze­goś

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Wiele ludzi kry­ty­ko­wa­ło se­lek­cjo­ne­ra re­pre­zen­ta­cji Pol­ski za de­cyz­ję jaką pow­ziął.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. selekcja ż., selekcjonowanie n.

:: fż. selekcjonerka

 czas. ndk. selekcjonować, dk. wyselekcjonować

 przym. selekcjonerski, selekcyjny, selektywny

 przysł. selekcjonersko

Wiktionary


selekcjonerka

→ se­lek­cjo­ner


SJP.pl

Patrz:

selekcjoner

selekcjonerski

wy­bie­ra­ją­cy tylko okre­ślo­ne ele­men­ty; wy­biór­czy, se­lek­tyw­ny


SJP.pl


selekcjonistka

→ se­lek­cjo­ni­sta; se­lek­cjo­ner­ka


SJP.pl


selekcjonowany

taki, który po­zo­sta­je po se­lek­cji


SJP.pl


selekcjonować

cza­sow­nik

 (1.1) wy­bie­rać po­przez eli­mi­na­cję

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. selekcjoner mos./mrz., selekcja ż.

 przym. selekcyjny, selektywny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wybierać, przebierać, odsiewać, przesiewać

Wiktionary


selekcyjny

zwią­za­ny z se­lek­cją


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy se­lek­cji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. selekcja ż., selekcjoner m., selektywność ż., selekcjonowanie n.

 czas. selekcjonować ndk.

 przym. selektywny

 przysł. selektywnie

Wiktionary


selekt

sztu­ka gru­bej zwie­rzy­ny przez­na­czo­na na od­strzał se­lek­cyj­ny


SJP.pl


selekta

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. roln. od­mia­na mar­chwi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie siej już se­lek­ty, po­siej lenkę.

Wiktionary


selektoda

Se­lek­to­da (ina­czej: lampa re­gu­la­cyj­na) – lampa elek­tro­no­wa na­pię­cio­wa (w odróż­nie­niu do lamp mocy) o re­gu­lo­wa­nym na­chy­le­niu cha­rak­te­ry­sty­ki. Na­chy­le­nie to zmie­nia się w sze­ro­kim za­kre­sie w za­leż­no­ści od punk­tu pracy. Zmia­na na­chy­le­nia cha­rak­te­ry­sty­ki jest moż­li­wa dzię­ki temu, iż siat­ka ste­ru­ją­ca po­sia­da ob­sza­ry o róż­nej gę­sto­ści.

Wikipedia


selektor

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • se­lek­tor – w in­for­ma­ty­ce
  • se­lek­tor – w ma­te­ma­ty­ce
  • se­lek­tor – w mu­zy­ce (reg­gae i dan­ce­hall)
  • se­lek­tor – w broni pal­nej

Wikipedia


selektywniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: se­lek­tyw­nie


SJP.pl


selektywniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: se­lek­tyw­ny; bar­dziej se­lek­tyw­ny


SJP.pl


selektywność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest se­lek­tyw­ne; cecha tych, któ­rzy są se­lek­tyw­ni

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • w elek­tro­ni­ce:
    • se­lek­tyw­ność od­bior­ni­ka ra­dio­we­go
  • w elek­tro­tech­ni­ce
    • se­lek­tyw­ność za­bez­pie­czeń
  • w che­mii:
    • se­lek­tyw­ność re­ak­cji
    • ste­re­o­se­lek­tyw­ność re­ak­cji che­micz­nej
    • se­lek­tyw­ność przy­rzą­du ana­li­tycz­ne­go

Wikipedia

Powiązane:

 przym. selektywny, selekcyjny

 przysł. selektywnie

 rzecz. selekcja ż.

Wiktionary


selektywny

obej­mu­ją­cy niek­tó­re ele­men­ty z ca­ło­ści


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) re­a­gu­ją­cy, dzia­ła­ją­cy tylko na pewne bodź­ce z po­mi­nię­ciem in­nych; za­leż­ny od pew­nych, ści­śle okre­ślo­nych bodź­ców, sy­tu­a­cji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W przy­pad­ku kom­po­zy­to­wych ma­te­ria­łów po­li­me­ro­wych se­lek­tyw­nych dla azotu można spo­dzie­wać się se­lek­tyw­no­ści wzór che­micz­ny|N2/CH4. wy­no­szą­cej 4,5 przy prze­pu­szczal­no­ści azotu 6,3 bar­re­ra […].

Wiktionary

Powiązane:

 czas. selekcjonować, wyselekcjonować

 rzecz. selekcja ż., selekcjoner m., selekcjonerka ż., selektywność ż., selekcjonowanie n.

 przym. selekcyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wybiórczy

Wiktionary


selemdża

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka w ob­wo­dzie amur­skim Rosji, naj­więk­szy z do­pły­wów Zei

Wiktionary

Se­lem­dża (ros. Селемджа, "Sie­lem­dża") – rzeka w az­ja­tyc­kiej czę­ści Rosji, na te­re­nie ob­wo­du amur­skie­go.

Źró­dła rzeki znaj­du­ją się na styku pasm gór­skich Jam-Aliń i Ezop. W gór­nym biegu, do oko­lic Ekim­cza­nu, rzeka ma cha­rak­ter gór­ski. Rzeka pły­nie w kie­run­ku po­łud­nio­wo-za­chod­nim, w koń­co­wym biegu – pół­noc­nym skra­jem Rów­ni­ny Zej­sko-Bu­rej­skiej. Ucho­dzi do rzeki Zeja, któ­rej jest naj­dłuż­szym do­pły­wem.

Wikipedia


selen

pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu Se


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu Se i licz­bie ato­mo­wej 34;

Wiktionary

Selen (Se, se­le­nium) – pier­wia­stek che­micz­ny z grupy nie­me­ta­li w ukła­dzie okre­so­wym. Zna­nych jest kil­ka­na­ście jego izo­to­pów z prze­dzia­łu mas 65–91, z któ­rych trwa­łych jest 6.

Zo­stał od­kry­ty w roku 1817 przez J.J. Be­rze­liu­sa. Nazwa po­cho­dzi od Se­le­ne ( Σελήνη), grec­kiej nazwy Księ­ży­ca i bo­gi­ni która go uo­sa­bia­ła.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jakie wła­ści­wo­ści che­micz­ne ma selen?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsɛlɛ̃n, AS: selẽn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Selenita mos., Selenitka ż., Selene ż.

 przym. selenowy

 temsłow. seleno-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. Se

Wiktionary


selena

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) rzad. imię|pol­ski|ż.

Wiktionary

Se­le­na Qu­in­ta­nil­la-Pérez (ur. 16 kwiet­nia 1971 w Lake Jack­son, zm. 31 marca 1995 w Cor­pus Chri­sti) – mek­sy­kań­sko-ame­ry­kań­ska pio­sen­kar­ka.

Jedna z naj­więk­szych gwiazd mu­zy­ki te­ja­no i latin na świe­cie. Sławę zdo­by­ła głów­nie w kra­jach hisz­pań­sko­ję­zycz­nych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dzień dobry, mam na imię Se­le­na i je­stem Polką grec­kie­go po­cho­dze­nia.

 (1.1) Se­le­na to rzad­kie imię żeń­skie w Pol­sce.

 (1.1) Zesz­ło­rocz­ne wa­ka­cje spę­dzi­li­śmy z ku­zyn­ką Se­le­ną na Cy­prze.

 (1.1) Pani Se­le­no, pro­szę nas jutro ko­niecz­nie od­wie­dzić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɛˈlɛ̃na, AS: selẽna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Selene ż.

:: zdrobn. Selenka ż., Sela ż., Selcia ż., Selusia ż., Selunia ż.

 przym. Selenin, Selenowy

 temsłow. seleno-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. Selenka, Sela, Selcia, Selusia, Selunia

Wiktionary


selenawy

kwas se­le­na­wy - nie­or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy kwa­sów tle­no­wych; kwas se­le­no­wy(IV)


SJP.pl


selene

w mi­to­lo­gii grec­kiej: bo­gi­ni księ­ży­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) mitgr. bo­gi­ni i uo­so­bie­nie księ­ży­ca, utoż­sa­mia­na z rzym­ską Luną;

 (1.2) astr. pla­ne­to­i­da o nu­me­rze ka­ta­lo­go­wym 580;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Se­le­ne – w mi­to­lo­gii grec­kiej bo­gi­ni i uo­so­bie­nie Księ­ży­ca
  • Se­le­ne – ro­dzaj ryb z ro­dzi­ny ostro­bo­ko­wa­tych
  • Se­le­ne – pla­ne­to­i­da o nu­me­rze ka­ta­lo­go­wym 580
  • SELENE (Ka­gu­ya) – ja­poń­ska sonda kos­micz­na
  • HMS „Se­le­ne” (P254) – okręt pod­wod­ny Royal Navy
  • do­stoj­ka se­le­ne – motyl z ro­dzi­ny ru­sał­ko­wa­tych
  • Kle­o­pa­tra Se­le­ne I – córka Pto­le­me­u­sza VIII i Kle­o­pa­try III
  • Kle­o­pa­tra Se­le­ne II – córka Kle­o­pa­try VII i Marka An­to­niu­sza
  • Se­le­na – mek­sy­kań­sko-ame­ry­kań­ska pio­sen­kar­ka
  • selen – pier­wia­stek che­micz­ny z grupy nie­me­ta­li (sym­bol Se, łac. se­le­nium)
  • se­le­nit – mi­ne­rał, od­mia­na gipsu

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W po­ło­wie mie­sią­ca boska Se­le­ne kąpie się w Oce­a­nie i ubra­na w szaty świet­li­ste, za­przę­ga jasne ru­ma­ki do wozu, z któ­re­go lecą da­le­kie pro­mie­nie.

 (1.1) Atry­bu­ta­mi Se­le­ne były: półk­się­życ, po­chod­nia, srebr­ny ryd­wan, skrzy­dła i dyp­tam je­sio­no­list­ny.

 (1.1) Srebr­ny ryd­wan Se­le­ne cią­gnę­ły dwa ru­ma­ki, a nie czte­ry, jak złoty ryd­wan He­lio­sa.

 (1.1) Przy­pi­sy­wa­no Se­le­ne wpływ na prak­ty­ki ma­gicz­ne, stan zdro­wia, men­stru­a­cję i połóg u ko­biet.

 (1.1) Kult bóstw uo­sa­bia­ją­cych ciała nie­bie­skie był w Gre­cji rzad­ko­ścią, jed­nak He­lio­sa czczo­no na Rodos, a Se­le­ne – na Pe­lo­po­ne­zie.

 (1.1) Uro­dzi­wy En­dy­mion wzbu­dził na­mięt­ną mi­łość w Se­le­ne.

 (1.2) Se­le­ne po­ru­sza się w ob­sza­rze mię­dzy or­bi­ta­mi Marsa i Jo­wi­sza, czyli w pasie głów­nym pla­ne­to­id.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɛˈlɛ̃nɛ, AS: selẽne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Selenita mos., Selenitka ż., selen mrz., selenek mrz., selenit mrz., selenowość ż.

 przym. selenowy, selenitowy

 temsłow. seleno-

 zob. Selena.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Luna; rzad. Księżyc

Wiktionary


selenek

sól kwasu se­le­no­wo­do­ro­we­go


SJP.pl


selenga

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka w Mon­go­lii i Rosji ucho­dzą­ca deltą do je­zio­ra Baj­kał;

Wiktionary

Se­len­ga (t. "Se­len­ge-mörön"; mong. Сэлэнгэ, ros. Селенга) – rzeka w Mon­go­lii i Rosji. Dłu­gość – 1024 km (593 km w Mon­go­lii), po­wierzch­nia zlew­ni – 447 tys. km².

Se­len­ga pow­sta­je z po­łą­cze­nia rzek Ider gol (wy­pły­wa­ją­ca z Gór Chan­gaj­skich) i Del­ger mörön (wy­pły­wa na za­chód od je­zio­ra Chub­su­guł), ucho­dzi deltą o po­wierzch­ni ok. 700 km² do je­zio­ra Baj­kał.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. selengijski

Wiktionary


selengijski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Se­len­gą, do­ty­czą­cy Se­len­gi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Selenga ż.

Wiktionary


selenian

sól kwasu se­le­no­we­go


SJP.pl


selenin

sól kwasu se­le­na­we­go


SJP.pl


selenit

mi­ne­rał, be­zbarw­na i przeź­ro­czy­sta od­mia­na gipsu


SJP.pl

Se­le­nit – be­zbarw­na, bar­dzo czy­sta od­mia­na gipsu, wyksz­tał­co­na w for­mie du­żych ta­blicz­ko­wych krysz­ta­łów. Nazwą se­le­nit okre­śla się też cza­sa­mi włó­kni­stą od­mia­nę gipsu, wy­ka­zu­ją­cą księ­ży­co­wą poś­wia­tę, a nie­kie­dy także efekt ko­cie­go oka. Okazy ta­kie­go gipsu są znane z Fran­cji, Wiel­kiej Bry­ta­nii i Rosji.

Wikipedia


selenita

dom­nie­ma­ny miesz­ka­niec Księ­ży­ca; Księ­ży­cza­nin


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) sf. hi­po­te­tycz­ny miesz­ka­niec Księ­ży­ca

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsɛlɛ̃ˈɲita, AS: selẽńita

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Selene ż., Selena ż., selenit mrz., selen mrz.

:: fż. Selenitka ż.

 przym. selenowy

 temsłow. seleno-

Wiktionary


selenitka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sf. hi­po­te­tycz­na miesz­kan­ka Księ­ży­ca

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsɛlɛ̃ˈɲitka, AS: selẽńitka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Selene ż., Selena ż., selenit mrz., selen mrz.

:: fm. Selenita mos.

 przym. selenowy

 temsłow. seleno-

Wiktionary


selenitowy

→ se­le­nit


SJP.pl

Patrz:

selenit

selenki

sól kwasu se­le­no­wo­do­ro­we­go


SJP.pl

Se­len­ki – grupa związ­ków che­micz­nych, sole kwasu se­le­no­wo­do­ro­we­go.

Wikipedia


seleno-

temat sło­wot­wór­czy

 (1.1) pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych wska­zu­ją­cy na ich zwią­zek zna­cze­nio­wy z Księ­ży­cem

 (1.2) chem. pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych wska­zu­ją­cy na ich zwią­zek zna­cze­nio­wy z se­le­nem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɛˈlɛ̃nɔ, AS: selẽno

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Selene ż., Selenita mos., Selenitka ż., Selena ż., selen mrz., selenit mrz.

 przym. selenowy

Wiktionary


selenocysteina

ami­nok­was biał­ko­wy, cy­ste­i­na za­wie­ra­ją­ca atom se­le­nu w miej­sce atomu siar­ki


SJP.pl

Se­le­no­cy­ste­i­na (Sec) – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy ami­nok­wa­sów. Ma bu­do­wę po­dob­ną do cy­ste­i­ny, ale w miej­sce atomu siar­ki cy­ste­i­ny obec­ny jest w niej atom se­le­nu. Jest obec­na w licz­nych biał­kach en­zy­ma­tycz­nych. Razem z pi­ro­li­zy­ną są okre­śla­ne jako 21 i 22 ami­nok­was biał­ko­wy. Biał­ka za­wie­ra­ją­ce przy­najm­niej jedną resz­tę se­le­no­cy­ste­i­no­wą to se­le­no­pro­te­i­ny.

Wikipedia


selenodezja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) astr. nauka zaj­mu­ją­ca się wyz­na­cza­niem kształ­tu i roz­mia­rów Księ­ży­ca

Wiktionary


selenofizyka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) astr. nauka ba­da­ją­ca wa­run­ki na Księ­ży­cu

Wiktionary


selenograf

astro­nom zaj­mu­ją­cy się opi­sem po­wierzch­ni Księ­ży­ca i opra­co­wy­wa­niem jego map


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) astro­nom zaj­mu­ją­cy się ob­ser­wa­cją i opi­sem po­wierzch­ni księ­ży­ca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. selenografia ż.

Wiktionary


selenografia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) astr. dział astro­no­mii, nauka zaj­mu­ją­ca się opi­sem po­wierzch­ni Księ­ży­ca;

Wiktionary

Se­le­no­gra­fia (stgr. Σελήνη, "Selḗnē" – Księ­życ; bo­gi­ni i uo­so­bie­nie Księ­ży­ca w mi­to­lo­gii, γράφω, "gráphō" – pisać) – dzie­dzi­na astro­no­mii zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem (opi­sem) po­wierzch­ni Księ­ży­ca (na­tu­ral­ne­go sa­te­li­ty Ziemi). Jest od­po­wied­ni­kiem ge­o­gra­fii.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jan He­we­liusz, gdań­ski astro­nom, ucho­dzi za twór­cę no­wo­żyt­nej se­le­no­gra­fii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsɛlɛ̃nɔˈɡrafʲja, AS: selẽnografʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. selenograf m., selenografka ż.

 przym. selenograficzny

Wiktionary


selenografka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) astro­nom­ka zaj­mu­ją­ca się ob­ser­wa­cją i opi­sem po­wierzch­ni księ­ży­ca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. selenografia ż.

Wiktionary


selenolog

ba­dacz Księ­ży­ca


SJP.pl


selenologia

nauka o Księ­ży­cu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauk. astr. nauka o Księ­ży­cu;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsɛlɛ̃nɔˈlɔɟja, AS: selẽnoloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. selenolog mos.

 przym. selenologiczny

 przysł. selenologicznie

Wiktionary


selenonauta

astro­na­u­ta bio­rą­cy udział w locie na Księ­życ


SJP.pl


selenonautyczny

→ se­le­no­na­u­ty­ka


SJP.pl

Patrz:

selenonautyka

selenostat

sta­cja ba­daw­cza umie­szczo­na na Księ­ży­cu


SJP.pl


selenotropizm

re­ak­cja or­ga­niz­mu ro­ślin­ne­go na pro­mie­nio­wa­nie sło­necz­ne od­bi­ja­ne przez Księ­życ


SJP.pl


selenowodorowy

→ se­le­no­wo­dór


SJP.pl

Patrz:

selenowodór

selenowodór

Se­le­no­wo­dór, – nie­or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny se­le­nu i wo­do­ru. Jest pal­nym, sil­nie tru­ją­cym gazem o cha­rak­te­ry­stycz­nym, ostrym za­pa­chu.

Wikipedia


selenowy

przy­miot­nik od: selen


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy se­le­nu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. selen m., Selene ż., Selenita mos., Selenitka ż.

 temsłow. seleno-

Wiktionary


selenoza

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) za­tru­cie se­le­nem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Se­le­no­za ob­ja­wia się mdło­ścia­mi i bie­gun­ką.

Wiktionary


seler

1. dwu­let­nia ro­śli­na wa­rzyw­na z ro­dzi­ny bal­dasz­ko­wa­tych, o pie­rza­stych li­ściach za­wie­ra­ją­cych olej­ki ete­rycz­ne i zgru­bia­łym, ja­dal­nym ko­rze­niu;
2. ko­rzeń lub li­ście tej ro­śli­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Apium gra­ve­o­lens|ref=tak., ro­śli­na wa­rzyw­na;

 (1.2) spoż. ko­rzeń lub li­ście se­le­ra (1.1)

 (1.3) se­le­ry → daw. gwara. więz. włosy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Seler na­le­ży siać w kwiet­niu.

 (1.2) Sło­nie nie jedzą se­le­ra i pie­trusz­ki.

 (1.2) Muszę kupić dziś dwa se­le­ry na su­rów­kę do obia­du.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsɛlɛr, AS: seler

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. selerowce nmos., selerowate nmos., selery m. lm.

 przym. selerowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) reg-pl|Poznań|selera., gw. Górny Śląsk celer, zeler

 (1.3) pierze

Wiktionary


selernica

se­ler­ni­ca żył­ko­wa­na - ro­śli­na z ro­dzi­ny se­le­ro­wa­tych


SJP.pl

Se­ler­ni­ca ("Cni­dium") – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny se­le­ro­wa­tych. Obej­mu­je w za­leż­no­ści od uję­cia od 5 do ok. 10 ga­tun­ków. Tak­son jest pro­ble­ma­tycz­ny – przy­najm­niej w tra­dy­cyj­nym, sze­ro­kim uję­ciu jest po­li­fi­le­tycz­ny. Wy­łą­czo­no z niego m.in. ro­dzaj "Ka­de­nia" wraz z ga­tun­kiem bę­dą­cym je­dy­nym przed­sta­wi­cie­lem ro­dza­ju w tra­dy­cyj­nym uję­ciu ros­ną­cym w Pol­sce – se­ler­ni­cą żył­ko­wa­ną ("Cni­dium du­bium" ≡ "Ka­de­nia dubia").

Wikipedia


selerowate

1. o ce­chach se­le­ro­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin);
2. ko­rzeń se­le­ro­wa­ty - roz­wid­lo­ny ko­rzeń niek­tó­rych wa­rzyw


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Apia­ce­ae|Lindl.|ref=tak., ro­dzi­na ro­ślin na­le­żą­ca do rzędu se­le­row­ców;

Wiktionary

Se­le­ro­wa­te, bal­dasz­ko­wa­te ("Apia­ce­ae" Lindl., "Um­bel­li­fe­rae" Juss.) – ro­dzi­na ro­ślin ziel­nych, rza­dziej krze­wów, do któ­rej na­le­ży ponad 440 ro­dza­jów i 3820 ga­tun­ków. Przed­sta­wi­cie­le tej ro­dzi­ny spo­ty­ka­ni są na wszyst­kich kon­ty­nen­tach z wy­jąt­kiem An­tark­ty­dy, w więk­szo­ści jed­nak rosną w stre­fie kli­ma­tu umiar­ko­wa­ne­go. W Pol­sce dziko ro­śnie ponad 70 ga­tun­ków. Do ro­dzi­ny tej na­le­żą licz­ne ga­tun­ki wy­ko­rzy­sty­wa­ne jako wa­rzy­wa li­ścio­we i ko­rze­nio­we, przy­pra­wy, ro­śli­ny lecz­ni­cze i ro­śli­ny ozdob­ne.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Cie­szy­nian­ka na­le­ży do se­le­ro­wa­tych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. seler mrz., selerowce lm. nmos.

 przym. selerowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) baldaszkowate

Wiktionary


selerowaty

1. o ce­chach se­le­ro­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin);
2. ko­rzeń se­le­ro­wa­ty - roz­wid­lo­ny ko­rzeń niek­tó­rych wa­rzyw


SJP.pl


selerowce

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Apia­les|Lindl.|ref=tak., rząd ro­ślin na­sien­nych;

Wiktionary

Se­le­row­ce ("Apia­les" Lindl.) – rząd ro­ślin na­sien­nych, sta­no­wią­cy jedną z linii roz­wo­jo­wych kladu astro­wych (aste­rids) od­po­wia­da­ją­ce­go w uję­ciu Rug­gie­ro i in. na­drzę­do­wi astro­po­dob­nych "Aste­ra­nae". Na­le­ży tutaj 7 ro­dzin o do­brze poz­na­nych i do­wie­dzio­nych re­la­cjach fi­lo­ge­ne­tycz­nych (pew­nym wy­jąt­kiem jest ba­zal­na ro­dzi­na "Pen­nan­tia­ce­ae" w niek­tó­rych ana­li­zach wy­ka­zu­ją­ca bli­skie związ­ki z astrow­ca­mi "Aste­ra­les").

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pa­ster­nak zwy­czaj­ny za­li­cza­ny jest do se­le­row­ców.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. seler mrz., selerek mrz., selerowate lm nm.

 przym. selerowy

Wiktionary


selerowy

przy­miot­nik od: seler


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy se­le­ra, zwią­za­ny z se­le­rem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sok se­le­ro­wy dzia­ła mo­czo­pęd­nie, po­bu­dza ape­tyt i wzmac­nia układ ner­wo­wy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsɛlɛˈrɔvɨ, AS: selerovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. seler m., selerowate nmos., selery nmos., selerowce nmos.

Wiktionary


selery

1. dwu­let­nia ro­śli­na wa­rzyw­na z ro­dzi­ny bal­dasz­ko­wa­tych, o pie­rza­stych li­ściach za­wie­ra­ją­cych olej­ki ete­rycz­ne i zgru­bia­łym, ja­dal­nym ko­rze­niu;
2. ko­rzeń lub li­ście tej ro­śli­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) pot. nie­u­my­te włosyfakt.

Wiktionary

Se­le­ry ("Apium" L.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny se­le­ro­wa­tych (bal­dasz­ko­wa­tych). Obej­mu­je 12 ga­tun­ków. Więk­szość z nich ro­śnie w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej i tylko se­le­ry zwy­czaj­ne "A. gra­ve­o­lens" są sze­ro­ko roz­po­wszech­nio­ne (rosną dziko w Eu­ro­pie, poza tym po­wszech­nie są upra­wia­ne, także w Pol­sce), a "A.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Umył­byś te se­le­ry, jak ty wy­glą­dasz!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. seler m.

 przym. selerowy

Wiktionary


seleryba

filet z se­le­ra


SJP.pl


seleucja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. to­po­nim, nazwa sze­re­gu sta­ro­żyt­nych miast na świe­cie;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Se­le­u­cja nad Eu­la­jo­sem – grec­ka nazwa per­skiej Suzy na­da­na przez Se­le­u­ki­dów
  • Se­le­u­cja nad Ty­gry­sem – druga sto­li­ca pań­stwa Se­le­u­ki­dów po­ło­żo­na nie­o­po­dal Ba­bi­lo­nu i Kte­zy­fo­nu
  • Se­le­u­cja Pie­ria – port An­tio­chii sy­ryj­skiej u uj­ścia Oron­te­su, obec­nie Samandağı (Tur­cja), sto­li­ca bi­skup­stwa ty­tu­lar­ne­go
  • Se­le­u­cja nad Be­lu­sem (ad Belum) – w po­bli­żu Apa­mei nad Oron­te­sem, obec­nie Su­qa­i­la­biy­ya (Syria)
  • Se­le­u­cja nad Eu­fra­tem – wcze­śniej­sza nazwa mia­sta Ze­ug­my w Kom­ma­ge­nie (k. dzis. Ga­zian­tep w Tur­cji)
  • Se­le­u­cja nad Ka­ly­kad­no­sem (ad Ca­ly­cad­num) – w Cy­li­cji, póź­niej znana jako Se­le­u­cja w Iza­u­rii albo Se­le­u­cja Tra­che­o­tis, obec­nie Si­lif­ke/Se­lef­ke (Tur­cja)), sto­li­ca bi­skup­stwa ty­tu­lar­ne­go
  • Se­le­u­cja nad Me­an­drem (ad Ma­e­an­drum) – mia­sto sta­ro­żyt­ne w Karii (obec­nie tu­rec­kie Aydın)
  • Se­le­u­cja nad Py­ra­mo­sem (ad Py­ra­mum) – wcze­śniej­sza nazwa Mop­su­e­stii (w obec­nej tu­rec­kiej pro­win­cji Adana)
  • Se­le­u­cia Si­de­ra (Fer­rea) – sta­ro­żyt­ne mia­sto w Pi­zy­dii i sto­li­ca bi­skup­stwa ty­tu­lar­ne­go (Selef w Tur­cji)
  • Se­le­u­cja (Pam­fi­lia) – sta­ro­żyt­ne mia­sto w Pam­fi­lii, obec­nie sta­no­wi­sko ar­che­o­lo­gicz­ne Bucakşeyhler w Tur­cji
  • Se­le­u­cja Nad­mor­ska – obec­nie Samandağ (Tur­cja)
  • Se­le­u­cja nad He­dyp­ho­nem – sta­no­wi­sko ar­che­o­lo­gicz­ne koło Kir­ku­ku (Irak)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pod­czas każ­dej wojny Se­le­u­cję ni­szczo­no i plą­dro­wa­ćą­dro­wa­no (…)

Wiktionary


seleucydzi

sta­ro­żyt­na dy­na­stia sy­ryj­ska


SJP.pl

Se­le­u­cy­dzi lub też Se­le­u­ki­dzi – dy­na­stia hel­le­ni­stycz­na za­ło­żo­na przez Se­le­u­ko­sa, z oś­rod­kiem po­cząt­ko­wo w Ba­bi­lo­nii, a od po­cząt­ku III w. p.n.e. Syrii, pa­nu­ją­ca w la­tach 312–63 p.n.e.

Se­le­u­kos był jed­nym z do­wód­ców Alek­san­dra Wiel­kie­go. W wy­ni­ku wojen dia­do­chów zo­stał wład­cą wie­lo­na­ro­do­we­go, ogrom­ne­go im­pe­rium roz­cią­ga­ją­ce­go się od Azji Mniej­szej na za­cho­dzie do gra­nic Indii na wscho­dzie.

Wikipedia


selewinka

se­le­win­ka pu­styn­na - ga­tu­nek gry­zo­nia z ro­dzi­ny po­pie­li­co­wa­tych


SJP.pl


selewinkowate

mo­no­ty­po­wa ro­dzi­na gry­zo­ni


SJP.pl


self-publishing

[czy­taj: self-pa­bli­szing] pu­bli­ko­wa­nie dzie­ła na­kła­dem włas­nym au­to­ra; sa­mo­pu­bli­ko­wa­nie, sa­mo­pu­bli­ka­cja


SJP.pl


selfiacz

po­tocz­nie: sel­fie (zdję­cie zro­bio­ne sa­me­mu sobie); sel­fik, self­ka, sel­fiak, sa­mo­lub­ka


SJP.pl


selfiaczek

ek­spre­syw­nie: sel­fie (zdję­cie zro­bio­ne sa­me­mu sobie); sel­fi­czek, sel­fik, self­ka, sel­fiak, sa­mo­lub­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od sel­fiak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. selfiak m.

Wiktionary


selfiak

po­tocz­nie: sel­fie (zdję­cie zro­bio­ne sa­me­mu sobie); sel­fi­czek, sel­fia­czek, self­ka, sel­fik, sa­mo­lub­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) slang. pot. zob. sel­fie.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Strzel­my se z Sebą sel­fia­ka!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsɛlfʲjak, AS: selfʹi ̯ak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. selfie n., selfik m., selfka ż.

:: zdrobn. selfiaczek m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) selfie, selfik, selfka, focia / fotka z rąsi; wulg. samojebka

Wiktionary


selficzek

ek­spre­syw­nie: sel­fie (zdję­cie zro­bio­ne sa­me­mu sobie); sel­fia­czek, sel­fik, self­ka, sel­fiak, sa­mo­lub­ka


SJP.pl


selfie

[czy­taj: selfi] zdję­cie zro­bio­ne sa­me­mu sobie; sel­fiacz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) slang. fo­to­gra­fia zro­bio­na sa­me­mu sobie z ręki;

Wiktionary

Sel­fie – ro­dzaj fo­to­gra­fii au­to­por­tre­to­wej, zaz­wy­czaj wy­ko­ny­wa­nej z trzy­ma­ne­go w ręku lub na kijku do sel­fie apa­ra­tu cy­fro­we­go, ka­me­ry lub te­le­fo­nu ko­mór­ko­we­go. Fo­to­gra­fia przed­sta­wia zaz­wy­czaj sa­me­go sie­bie (w tym przy­pad­ku osobę, która się fo­to­gra­fu­je) lub od­bi­cie tej osoby w lu­strze. []

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bez wąt­pie­nia naj­po­pu­lar­niej­szym sel­fie na świe­cie jest zdję­cie zdo­bio­ne przez Ellen DeGeneres pod­czas te­go­rocz­nej gali ro­zda­nia Osca­rów.

 (1.1) Dro­gie ko­le­żan­ki, pa­mię­taj­cie, że w przy­pad­ku po­ża­ru nie na­le­ży tra­cić czasu na ro­bie­nie sel­fie na tle pło­ną­ce­go biu­recz­ka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. selfiak mzw.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) selfiak, selfik, selfka, focia / fotka z rąsi, wulg. samojebka

Wiktionary


selfie-stick

[czy­taj: selfi stik] ręcz­ny sta­tyw do ro­bie­nia zdjęć typu sel­fie; sel­fie stick


SJP.pl


selfik

po­tocz­nie: sel­fie (zdję­cie zro­bio­ne sa­me­mu sobie); sel­fiacz, self­ka, sel­fiak, sa­mo­lub­ka


SJP.pl


selfka

po­tocz­nie: sel­fie (zdję­cie zro­bio­ne sa­me­mu sobie); sel­fi­czek, sel­fia­czek, sel­fik, sel­fiak, sa­mo­lub­ka


SJP.pl


selfmademan

[czy­taj: self­mejd­men] czło­wiek zaw­dzię­cza­ją­cy wszyst­ko wy­łącz­nie sobie, swoim zdol­no­ściom i włas­nej pra­co­wi­to­ści; self-made man


SJP.pl


selfować

po­tocz­nie: robić sobie zdję­cie typu sel­fie


SJP.pl


selfpub

[czy­taj: self­pab] pu­bli­ko­wa­nie dzie­ła na­kła­dem włas­nym au­to­ra; sa­mo­pu­bli­ko­wa­nie, sa­mo­pu­bli­ka­cja, self-pu­blis­hing


SJP.pl


seliga

naz­wi­sko


SJP.pl


seligman

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Se­lig­man – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Ari­zo­na, w hrab­stwie Ya­va­pai
  • Se­lig­man – mia­sto w sta­nie Mis­so­u­ri, w hrab­stwie Barry
  • Mar­tin Se­lig­man (ur. 1942) – ame­ry­kań­ski psy­cho­log
  • Joel Se­lig­man (ur. 1950) – ame­ry­kań­ski praw­nik

Wikipedia


seligmannit

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miner. mi­ne­rał z gro­ma­dy siarcz­ków;

Wiktionary

Se­lig­man­nit – mi­ne­rał klasy siarcz­ków.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. seligmannitowy

Wiktionary


selim

Selim – imię mę­skie po­cho­dze­nia tu­rec­kie­go, po­cho­dzi od arab­skie­go imie­nia Salim, co oz­na­cza „bez­piecz­ny”.

Wikipedia


selinunt

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. sta­ro­żyt­ne grec­kie mia­sto za­ło­żo­ne w po­łud­nio­wo-za­chod­niej czę­ści Sy­cy­lii, zni­szczo­ne w 408 r. p.n.e. przez Kar­ta­giń­czy­ków;

Wiktionary

Se­li­nunt (gr. Σελινοῦς Se­li­no­us, łac. "Selinūs, Se­li­nun­tum") – sta­ro­żyt­ne mia­sto, ko­lo­nia Me­ga­ry Hy­bla­ja w po­łud­nio­wo-za­chod­niej czę­ści Sy­cy­lii. Obec­nie ruiny na te­re­nie gminy Ca­stel­ve­tra­no po­mię­dzy wio­ska­mi Tri­sci­na di Se­li­nun­te od za­cho­du i Ma­ri­nel­la di Se­li­nun­te od wscho­du.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. selinuncki

Wiktionary


selkie

[czy­taj: selki] w mi­to­lo­gii cel­tyc­kiej:
1. isto­ty po­tra­fią­ce zmie­niać się z foki w czło­wie­ka;
2. bo­gi­ni po­rząd­ków do­mo­wych


SJP.pl

Sel­kie – szkoc­ki "Sil­kie", w fol­klo­rze szkoc­kim isto­ty mo­gą­ce zmie­nić się z foki w czło­wie­ka lub bo­gi­ni po­rząd­ków do­mo­wych.

Wikipedia


selkirk

ame­ry­kań­ska rasa kota


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sel­kirk – mia­sto w Szko­cji
  • Sel­kirks­hi­re (Sel­kirk) – hrab­stwo hi­sto­rycz­ne w Szko­cji
  • Sel­kirk – mia­sto w Ka­na­dzie, w pro­win­cji Ma­ni­to­ba
  • Sel­kirk – pasmo gór­skie w Ka­na­dzie i Sta­nach Zjed­no­czo­nych
  • Ale­xan­der Sel­kirk – szkoc­ki że­glarz i kor­sarz
  • hra­bia Sel­kirk

Wikipedia


selkupski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Sel­ku­pa­mi, do­ty­czą­cy Sel­ku­pów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język sel­kup­ski;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Selkup mos., Selkupijka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) daw. ostiak-samojedzki

Wiktionary


sellers

[czy­taj: SElers] naz­wi­sko


SJP.pl

Sel­lers – mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Ka­ro­li­na Po­łud­nio­wa, w hrab­stwie Ma­rion.

Wikipedia


sellin

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sel­lin – dziel­ni­ca mia­sta Ne­u­klo­ster
  • Sel­lin – część gminy He­rings­dorf w kraju związ­ko­wym Me­klem­bur­gia-Po­mo­rze Przed­nie, w po­wie­cie Vor­pom­mern-Gre­ifs­wald
  • Sel­lin – gmina w kraju związ­ko­wym Me­klem­bur­gia-Po­mo­rze Przed­nie, w po­wie­cie Vor­pom­mern-Rügen
  • Zie­lin
  • Zie­lin
  • Fry­de­ryk Sel­lin – pol­ski ku­piec
  • Gu­staf Adolf Sel­lin – szwedz­ki spor­to­wiec
  • Ja­ro­sław Sel­lin – pol­ski po­li­tyk
  • (5789) Sel­lin – pla­ne­to­i­da
  • Selin
  • Sel­lien

Wikipedia


sellozaur

ro­dzaj di­no­za­u­ra z ro­dzi­ny pla­te­o­za­u­rów


SJP.pl

Sel­lo­za­ur ("Sel­lo­sa­u­rus") – di­no­za­ur z ro­dzi­ny pla­te­o­za­u­rów (Pla­te­o­sa­u­ri­dae).

Żył w okre­sie tria­su (ok. 225 mln lat temu) na te­re­nach współ­czes­nej Eu­ro­py. Dłu­gość ciała ok. 6 m, masa ok. 200 kg. Jego szcząt­ki zna­le­zio­no w Niem­czech.

Sel­lo­za­ur był di­no­za­u­rem śred­niej wiel­ko­ści ciała ale, po­ru­szał się za­pew­ne na dwóch jak i na czte­rech koń­czy­nach.

Wikipedia


selma

imię żeń­skie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Selma – zdrob­nie­nie imie­nia żeń­skie­go An­zel­ma. Imię, które zo­sta­ło sze­rzej spo­pu­la­ry­zo­wa­ne przez szkoc­kie­go poetę Ja­me­sa Macp­her­so­na.
  • Selma – mia­sto w sta­nie Ala­ba­ma, w hrab­stwie Dal­las
  • Selma – mia­sto w sta­nie Ka­li­for­nia, w hrab­stwie Fres­no
  • Selma – miej­sco­wość w sta­nie In­dia­na, w hrab­stwie De­la­wa­re
  • Selma – miej­sco­wość w sta­nie Ka­ro­li­na Pół­noc­na, w hrab­stwie John­ston
  • Selma – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Ore­gon, w hrab­stwie Jo­sep­hi­ne
  • Selma – mia­sto w sta­nie Tek­sas, w hrab­stwie Bexar
  • Selma – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Wir­gi­nia, w hrab­stwie Al­leg­ha­ny
  • Selma (ang. Selma Towns­hip) – gmina w sta­nie Mi­chi­gan, w hrab­stwie Wex­ford
  • Selma (ang. Selma Towns­hip) – gmina w sta­nie Min­ne­so­ta, w hrab­stwie Cot­ton­wo­od
  • Selma (ang. Selma Towns­hip) – gmina w sta­nie Ka­ro­li­na Pół­noc­na, w hrab­stwie John­ston
  • Selma – miej­sco­wość w gmi­nie Ca­lan­ca w kan­to­nie Gry­zo­nia, w re­gio­nie Moesa

Wikipedia


selminy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Selmy lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


selonia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. kul­tu­ro­wy re­gion Łotwy po­ło­żo­ny we wschod­niej czę­ści Se­mi­ga­lii;

Wiktionary

Se­lo­nia (łot."Sēlija"; lit."Sėla"), znana także jako "Augšzeme" ("Wy­ży­na") – kul­tu­ro­wy re­gion i kra­i­na hi­sto­rycz­na Łotwy po­ło­żo­na na wschód od Se­mi­ga­lii, do któ­rej by­wa­ła za­li­cza­na. Obej­mu­je te­re­ny przy gra­ni­cy z Litwą. Głów­nym mia­stem re­gio­nu jest Jēkabpils.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. seloński

Wiktionary


selskin

skóra focza bar­wio­na na czar­no


SJP.pl


selskiny

futro z pew­nych ga­tun­ków fok lub mło­dych niedź­wie­dzi mor­skich


SJP.pl

Sel­ski­ny (ang. "se­al­skin") – skóry z mło­dych niedź­wie­dzi mor­skich lub z fok. Uży­wa­ne do wy­ro­bu czę­ści ubio­ru.

Se­al­ski­ny to także nazwa futra z tych skór.

Wikipedia


selsyn

ma­szy­na elek­trycz­na in­duk­cyj­na, która przet­wa­rza wy­chy­le­nie ką­to­we czę­ści obro­to­wej ja­kie­goś me­cha­niz­mu na na­pię­cie elek­trycz­ne


SJP.pl

Sel­syn – ma­szy­na elek­trycz­na o za­sa­dzie dzia­ła­nia zbli­żo­nej do sil­ni­ka elek­trycz­ne­go, uży­wa­na jako przy­rząd po­mia­ro­wo-wskaź­ni­ko­wy, który może jed­no­cze­śnie wy­ko­nać pewną pracę. Zło­żo­ny jest z dwóch uz­wo­jeń uło­żo­nych w sta­łym polu ma­gne­tycz­nym o tej samej orien­ta­cji (np.

Wikipedia


selsynowy

przy­miot­nik od: sel­syn


SJP.pl


selters

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sel­ters – dziel­ni­ca Or­ten­ber­ga
  • Sel­ters (We­ster­wald) – mia­sto w kraju związ­ko­wym Na­dre­nia-Pa­la­ty­nat, w po­wie­cie We­ster­wald
  • Sel­ters (We­ster­wald) – gmina związ­ko­wa w kraju związ­ko­wym Na­dre­nia-Pa­la­ty­nat, w po­wie­cie We­ster­wald
  • Sel­ters (Ta­u­nus) – gmina w kraju związ­ko­wym Hesja, w po­wie­cie Lim­burg-We­il­burg

Wikipedia


selwa

sel­was, roz­le­gły ob­szar wiecz­nie zie­lo­nych lasów mię­dzyz­wrot­ni­ko­wych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geogr. wil­got­ny las rów­ni­ko­wy po­ra­sta­ją­cy znacz­ną część do­rze­cza Ama­zon­ki;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • selwa – wil­got­ny las rów­ni­ko­wy w Ama­zo­nii
  • Selwa – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. olsz­tyń­skim, w gmi­nie Olsz­ty­nek

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) puszcza amazońska

Wiktionary


selwas

selwa, roz­le­gły ob­szar wiecz­nie zie­lo­nych lasów mię­dzyz­wrot­ni­ko­wych


SJP.pl


sem

w se­man­ty­ce: ele­men­tar­na cząst­ka zna­cze­nia, zwła­szcza wy­ra­zu, nie­ma­ją­ca swo­je­go od­po­wied­ni­ka w pla­nie wy­ra­ża­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) bibl. po­stać sta­ro­te­sta­men­to­wa, pro­to­pla­sta Se­mi­tów;

 (1.2) rzad. imię|pol­ski|m.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sem – po­stać bi­blij­na
  • Sem – miej­sco­wość we Fran­cji
  • Sem w ję­zy­koz­naw­stwie – zob. cecha se­man­tycz­na
  • Sem – po­stać z Księ­gi Mor­mo­na
  • SEM (ujed­noz­nacz­nie­nie)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) A gdy Noe miał pięć­set lat, uro­dzi­li mu się: Sem, Cham i Jafet.

Wiktionary


sem.

skrót od: se­mic­ki


SJP.pl


semafor

1. urzą­dze­nie sy­gna­li­za­cyj­ne w po­sta­ci słupa z po­przecz­nym ra­mie­niem i świa­tła­mi, sto­so­wa­ne do za­trzy­my­wa­nia lub prze­pu­szcza­nia po­cią­gów;
2. nad­brzeż­ne urzą­dze­nie sy­gna­li­za­cyj­ne słu­żą­ce do wska­zy­wa­nia kie­run­ku i siły wia­tru;
3. w że­glar­stwie: sy­stem sy­gna­li­za­cji op­tycz­nej za po­mo­cą ręcz­nych flag sy­gna­ło­wych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kolej. urzą­dze­nie sy­gna­li­za­cyj­ne przy torze ko­le­jo­wym w po­sta­ci słupa z po­przecz­nym ra­mie­niem i świa­tła­mi;

 (1.2) żegl. nad­brzeż­ne urzą­dze­nie w po­sta­ci masz­tu z ru­cho­my­mi ra­mio­na­mi, wska­zu­ją­ce stat­kom kie­ru­nek i siłę wia­tru

 (1.3) żegl. sy­stem sy­gna­li­za­cji mor­skiej za po­mo­cą ru­chów cho­rą­giew­ka­mi

 (1.4) in­form. zmien­na wy­ko­rzy­sty­wa­na do syn­chro­ni­za­cji pro­ce­sów w pro­gra­mo­wa­niu współ­bież­nym;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Se­ma­for (in­for­ma­ty­ka)
  • Se­ma­for (ko­lej­nict­wo)
  • Se-ma-for – łódz­kie stu­dio fil­mo­we
  • Se­ma­for (teatr)
  • se­ma­for, ina­czej al­fa­bet se­ma­fo­ro­wy

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bez za­trzy­ma­nia – jed­nak po uprzed­niej re­duk­cji pręd­ko­ści – se­ma­for wska­zu­ją­cy sy­gnał „Stój” może po­mi­nąć ma­szy­ni­sta cięż­kie­go po­cią­gu to­wa­ro­we­go, gdy se­ma­for ten za­o­pa­trzo­ny jest we wskaź­nik W-22.

 (1.4) War­to­ści se­ma­fo­rów w sy­ste­mie Unix są ogra­ni­czo­ne z góry.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɛ̃ˈmafɔr, AS: sẽmafor

Wiktionary

Powiązane:

 przym. semaforowy

Wiktionary


semaforowy

przy­miot­nik od: se­ma­for


SJP.pl


semaglutyd

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny sto­so­wa­ny w le­cze­niu cu­krzy­cy typu 2 i oty­ło­ści


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. farm. zwią­zek or­ga­nicz­ny z grupy ana­lo­gów pep­ty­dów, lek sto­so­wa­ny w te­ra­pii cu­krzy­cy typu 2 i oty­ło­ści;

Wiktionary

Se­ma­glu­tyd – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy ana­lo­gów pep­ty­dów, sto­so­wa­ny w le­cze­niu cu­krzy­cy typu 2 i oty­ło­ści.

Zo­stał opra­co­wa­ny przez firmę Novo Nor­disk (two­rzo­ny w ze­spo­le Lotte Bjere Knud­sen) w 2012 roku i do­pu­szczo­ny do sto­so­wa­nia w USA w 2017 roku.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) hand. Ozempic, Wegovy, Rybelsus

Wiktionary


semantyczka

→ se­man­tyk


SJP.pl

Patrz:

semantyk

semantyczny

do­ty­czą­cy zna­cze­nia wy­ra­zów; zna­cze­nio­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) jęz. zwią­za­ny ze zna­cze­niem wy­ra­żeń ję­zy­ko­wych

 (1.2) in­form. zwią­za­ny ze zna­cze­niem in­struk­cji, wy­ra­żeń ję­zy­ka pro­gra­mo­wa­nia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsɛ̃mãnˈtɨt͡ʃnɨ, AS: sẽmãntyčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. semantyka ż., semantyczność ż., semantyk m.

 przysł. semantycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) znaczeniowy

Wiktionary


semantyk

spe­cja­li­sta w za­kre­sie se­man­ty­ki (se­maz­jo­lo­gii); se­maz­jo­log; ję­zy­koz­naw­ca


SJP.pl


semantyka

se­maz­jo­lo­gia;
1. nauka o zna­cze­niu wy­ra­zów ba­da­ją­ca, czy bu­do­wa wy­ra­zu okre­śla jego zna­cze­nie;
2. dział se­mio­ty­ki ba­da­ją­cy związ­ki mię­dzy wy­ra­że­nia­mi ję­zy­ko­wy­mi a przed­mio­ta­mi, do któ­rych się od­no­szą


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jęz. dział ję­zy­koz­naw­stwa zaj­mu­ją­cy się zna­cze­niem wy­ra­żeń ję­zy­ko­wych

 (1.2) filoz. log. dział se­mio­ty­ki zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem związ­ków mię­dzy wy­ra­że­nia­mi ję­zy­ko­wy­mi a rze­czy­wi­sto­ścią

 (1.3) in­form. związ­ki mię­dzy in­struk­cja­mi, wy­ra­że­nia­mi itp. ję­zy­ka pro­gra­mo­wa­nia a zna­cze­niem pro­gra­mu ro­zu­mia­nym jako za­cho­wa­nie się kom­pu­te­ra, sy­ste­mu itp.

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. i B. lp. od: se­man­tyk

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • se­man­ty­ka – sy­no­nim se­mio­ty­ki (lo­gicz­nej) jako ogól­nej te­o­rii zna­ków
  • se­man­ty­ka – dział se­mio­ty­ki (lo­gicz­nej) opi­su­ją­cy re­la­cje mię­dzy ję­zy­kiem a rze­czy­wi­sto­ścią, w węż­szym zna­cze­niu sy­no­nim te­o­rii mo­de­li
  • se­man­ty­ka – dział ję­zy­koz­naw­stwa zaj­mu­ją­cy się zna­cze­niem słów, zwro­tów, zdań i tek­stów
  • se­man­ty­ka – w in­for­ma­ty­ce se­man­ty­ka ję­zy­ka pro­gra­mo­wa­nia
  • se­man­ty­ka – se­man­ty­ka ogól­na, ame­ry­kań­ski kie­ru­nek w fi­lo­zo­fii ję­zy­ka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Se­man­ty­ka (se­maz­jo­lo­gia) jest jed­nym z waż­nych dzia­łów ję­zy­koz­naw­stwa.

 (1.1) Głów­ny­mi dy­scy­pli­na­mi wcho­dzą­cy­mi w skład ko­gni­ty­wi­sty­ki są: ne­u­ro­bio­lo­gia, ne­u­rop­sy­cho­lo­gia, ne­u­ro­ko­gni­ty­wi­sty­ka, spo­łecz­na nauka poz­naw­cza, psy­cho­lo­gia poz­naw­cza, in­for­ma­ty­ka, sztucz­na in­te­li­gen­cja, ro­bo­ty­ka ko­gni­tyw­na, ję­zy­koz­naw­stwo ko­gni­tyw­ne, te­o­ria obli­czeń i te­o­ria in­for­ma­cji, an­tro­po­lo­gia kul­tu­ro­wa, fi­lo­zo­fia umy­słu oraz wy­bra­ne dzia­ły lo­gi­ki (zwła­szcza lo­gi­ka epi­ste­micz­na, dok­sa­stycz­na, se­man­ty­ka lo­gicz­na i te­o­ria sy­ste­mów de­duk­cyj­nych z jej twier­dze­nia­mi li­mi­ta­cyj­ny­mi).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɛ̃ˈmãntɨka, AS: sẽmãntyka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. semantyczność ż., semantyk m.

 przym. semantyczny

 przysł. semantycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) semazjologia

Wiktionary


semarang

mia­sto w In­do­nez­ji


SJP.pl

Se­ma­rang – mia­sto w In­do­nez­ji na pół­noc­nym wy­brze­żu Jawy u uj­ścia rzeki Se­ma­rang do Morza Ja­waj­skie­go; współ­rzęd­ne ge­o­gra­ficz­ne.

Oś­ro­dek ad­mi­ni­stra­cyj­ny pro­win­cji Jawa Środ­ko­wa; po­wierzch­nia 373,7 km²; 1,66 mln miesz­kań­ców (2022). Sie­dzi­ba rzym­sko­ka­to­lic­kiej ar­chi­die­cez­ji Se­ma­rang.

Wikipedia


semazjolog

spe­cja­li­sta w za­kre­sie se­maz­jo­lo­gii (se­man­ty­ki); se­man­tyk


SJP.pl


semazjologia

se­man­ty­ka;
1. nauka o zna­cze­niu wy­ra­zów ba­da­ją­ca, czy bu­do­wa wy­ra­zu okre­śla jego zna­cze­nie;
2. dział se­mio­ty­ki ba­da­ją­cy związ­ki mię­dzy wy­ra­że­nia­mi ję­zy­ko­wy­mi a przed­mio­ta­mi, do któ­rych się od­no­szą


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jęz. nauka o zna­cze­niu i zmia­nach zna­czeń wy­ra­zów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Moją pasją jest se­maz­jo­lo­gia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsɛ̃mazʲjɔˈlɔɟja, AS: sẽmazʹi ̯oloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. semazjologiczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) semantyka

Wiktionary


semazjologiczny

→ se­maz­jo­lo­gia


SJP.pl

Patrz:

semazjologia

semba

tra­dy­cyj­na mu­zy­ka i ta­niec z An­go­li


SJP.pl


semczuk

naz­wi­sko


SJP.pl


semej

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Ka­zach­sta­nie, ad­mi­ni­stra­cyj­ne cen­trum ob­wo­du abaj­skie­go;

Wiktionary

Semej ( Семей; Семей, "Sie­miej"; do 2007 roku Se­mi­pa­ła­tyńsk) – mia­sto w pół­noc­no-wschod­nim Ka­zach­sta­nie, sto­li­ca ob­wo­du abaj­skie­go, w po­bli­żu gra­ni­cy z Rosją, po­ło­żo­ne na po­łud­nio­wy wschód od Pa­wło­da­ru. W 2018 roku li­czy­ło ok. 323 tys. miesz­kań­ców. Port nad Ir­ty­szem; węzeł ko­le­jo­wy; 4 szko­ły wyż­sze; muzea (m.in. Fio­do­ra Do­sto­jew­skie­go). Roz­wi­nię­ty prze­mysł mięs­ny, mły­nar­ski, mle­czar­ski, ma­te­ria­łów bu­dow­la­nych, skó­rza­ny, włó­kien­ni­czy, elek­tro­tech­nicz­ny oraz stocz­nio­wy.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. semejski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. Semipałatyńsk (do 2007)

Wiktionary


semele

po­stać z mi­to­lo­gii grec­kiej


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Se­me­le – pla­ne­to­i­da o nu­me­rze ka­ta­lo­go­wym 86
  • Se­me­le – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny my­szo­pło­cho­wa­tych
  • Se­me­le (Tyone) – w mi­to­lo­gii grec­kiej kró­lew­na te­bań­ska i matka Dio­ni­zo­sa
  • Rad­ford Se­me­le – wieś w dy­stryk­cie War­wick, w hrab­stwie War­wicks­hi­re, w An­glii
  • skal­nik se­me­le – ga­tu­nek mo­ty­la z ro­dzi­ny oczen­ni­co­wa­tych

Wikipedia


semelfaktywny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) jęz. o cza­sow­ni­ku: do­ty­czą­cy czyn­no­ści jed­no­krot­nej, wy­ra­ża­ją­cy czyn­ność jed­no­krot­ną

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. semelfaktywność ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jednokrotny, jednorazowy

Wiktionary


semem

w ję­zy­koz­naw­stwie: zbiór semów (naj­prost­szych, nie­po­dziel­nych ele­men­tów zna­cze­nia) cha­rak­te­ry­zu­ją­cych dany wyraz


SJP.pl


semen

nad­wor­ny kozak w daw­nej Rusi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. nad­wor­ny kozak na Ukra­i­nie w XVII–XVIII wieku;

 (1.2) wojsk. hist. żoł­nierz od­dzia­łów lek­kiej jazdy ko­zac­kiej w XVII-wiecz­nej Rzecz­po­spo­li­tej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Se­me­no­wie ksią­żę­cy syp­nę­li się na ra­tu­nek swego wodza, hu­knę­ły sa­mo­pa­ły…

 (1.1) Za­stą­pi­li mu drogę dwaj se­me­no­wie (…), przed sa­my­mi ocza­mi mach­nę­li mu na­haj­ka­mi…

 (1.2) Na­przód szły dwie ta­tar­skie cho­rąg­wie (…), górne pułki cięż­kiej jazdy, cho­rąg­wie pan­cer­ne i usar­skie, po­chód zaś za­my­ka­ła dra­go­nia i se­me­no­wie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsɛ̃mɛ̃n, AS: sẽmẽn

Wiktionary


semeniuk

naz­wi­sko


SJP.pl


semenowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


semestr

1. po­ło­wa roku aka­de­mic­kie­go lub szkol­ne­go;
2. kurs nauki trwa­ją­cy przez ten czas


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) po­ło­wa roku aka­de­mic­kie­go lub szkol­ne­go;

Wiktionary

Se­mestr (z łac. "se­me­stris" od "sex" = sześć + "men­sis" = mie­siąc) – wy­o­dręb­nio­ny okres w roku aka­de­mic­kim lub szkol­nym. W Pol­sce jest to naj­czę­ściej po­ło­wa tego roku, który jed­nak trwa 10, a nie 12 mie­się­cy.

Daw­niej (do lat sie­dem­dzie­sią­tych XX wieku) rok szkol­ny był dzie­lo­ny na okre­sy, które w ciągu roku były czte­ry.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Eg­za­mi­ny trze­cie­go se­me­stru są bar­dzo trud­ne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsɛ̃mɛstr̥, AS: sẽmestr̦

Wiktionary

Powiązane:

 przym. semestralny

Wiktionary


semestralny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy se­me­stru, trwa­ją­cy se­mestr

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. semestr m.

Wiktionary


semianilina

[czy­taj: semi-ani­li­na] mięk­ka, de­li­kat­na skóra z wy­se­lek­cjo­no­wa­nych bła­mów, poś­red­nia mię­dzy ani­li­ną a skórą sil­nie pig­men­to­wa­ną; skóra se­mia­ni­li­no­wa


SJP.pl


semianilinowy

→ se­mia­ni­li­na [czy­taj: semi-ani­li­no­wy]


SJP.pl


semicki

do­ty­czą­cy Se­mi­ty


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Se­mi­tów, zwią­za­ny z Se­mi­ta­mi, do­ty­czą­cy Se­mi­tów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język z ro­dzi­ny ję­zy­ków afro­az­ja­tyc­kich wy­wo­dzą­cy się z ję­zy­ka pra­se­mic­kie­go;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ple­mio­na se­mic­kie w Me­zo­po­ta­mii od­da­wa­ły cześć niek­tó­rym su­me­ryc­kim bogom.

 (2.1) Współ­cze­śnie do naj­waż­niej­szych ję­zy­ków ro­dzi­ny se­mic­kiej za­li­cza­ją się: język am­har­ski, arab­ski, he­braj­ski, mal­tań­ski i ti­gri­nia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɛ̃ˈmʲit͡sʲci, AS: sẽmʹicʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. semickość ż., Semita mos., Semitka ż.

 przysł. semicko

Wiktionary


semicko

przy­słó­wek

 (1.1) na spo­sób se­mic­ki, po se­mic­ku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kilku ucz­niów rze­czy­wi­ście no­si­ło se­mic­ko brzmią­ce imio­na.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. semicki mrz., semickość ż., Semita mos., Semitka ż.

 przym. semicki

Wiktionary


semickość

→ se­mic­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co se­mic­kie; se­mic­ki cha­rak­ter cze­goś

Wiktionary

Patrz:

semicki

Przykłady

 (1.1) O se­mic­ko­ści ut­wo­ru świad­czy użyte słow­nict­wo.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. semicki mrz., Semita mos., Semitka ż.

 przym. semicki

 przysł. semicko

Wiktionary


semiepifit

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. ro­śli­na epi­fi­tycz­na two­rzą­ca z cza­sem włas­ne pod­po­ry i usa­mo­dziel­nia­ją­ca się

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. epifit mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hemiepifit pierwotny

Wiktionary


semifreddo

wło­ski półm­ro­żo­ny deser o kre­mo­wej kon­sy­sten­cji, po­dob­ny do lodów


SJP.pl


semifuzynit

ma­ce­rał z grupy iner­ty­ni­tu


SJP.pl

Se­mi­fu­zy­nit – ma­ce­rał z grupy iner­ty­ni­tu.

Wikipedia


semigalia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. jedna z czte­rech krain hi­sto­rycz­nych skła­da­ją­cych się na współ­czes­ną Łotwę, le­żą­ca w jej po­łud­nio­wej czę­ści na lewym brze­gu Dźwi­ny;

Wiktionary

Se­mi­ga­lia (także: "Zem­ga­lia", łot. "Zem­ga­le", niem. "Sem­gal­len", lit. "Žiemgala", od nazwy bał­tyj­skie­go ludu "Zem­ga­lów") – jedna z pię­ciu krain hi­sto­rycz­nych skła­da­ją­cych się na współ­czes­ną Łotwę, leży w jej po­łud­nio­wej czę­ści na lewym brze­gu Dźwi­ny.

W oko­li­cach na pół­noc od Szaw­li, ob­szar Se­mi­ga­lii po­kry­wa się czę­ścio­wo z te­re­na­mi za­li­cza­ny­mi do Żmu­dzi. W skład Se­mi­ga­lii czę­sto za­li­cza­no daw­niej le­żą­cy na wschód od niej re­gion Se­lo­nia.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. semigalijski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Zemgalia

Wiktionary


semigrafika

Se­mi­gra­fi­ka lub pse­u­do­gra­fi­ka – spo­sób odw­zo­ro­wa­nia gra­fi­ki w try­bie tek­sto­wym przy uży­ciu od­po­wied­niej kom­po­zy­cji zna­ków. Poz­wa­la­ło to na emu­la­cję gra­fi­ki ra­stro­wej bez ko­niecz­no­ści uży­cia za­a­wan­so­wa­nych ukła­dów gra­ficz­nych i dużej ilo­ści pa­mię­ci. Ty­po­wo ta­bli­ca zna­ków kom­pu­te­ra za­wie­ra­ła znaki spe­cjal­nie przez­na­czo­ne do tego celu.

Wikipedia


semik

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­to­ni Semik (ur. 1901) – ofia­ra re­pre­sji sta­li­now­skich, aresz­to­wa­ny w Tar­no­po­lu, wię­zień obozu we Lwo­wie, od 2 wrze­śnia 1941 żoł­nierz Armii An­der­sa
  • Benon Semik (ur. 1881, zm. 1952)
  • Benon Semik (ur. 1911, zm. 1967)
  • dr Da­nu­ta Semik – wy­kła­dow­ca na Wy­dzia­le Bio­lo­gii i Nauk o Ziemi UJ
  • ks. Fran­ci­szek Semik (ur. 1939) – od 2002 pro­boszcz pa­ra­fii św. Jó­ze­fa w Łodzi
  • Hi­po­lit Semik (ur. 1843, zm. 1919)
  • Jan Semik (ur. ?, zm. 1920) – pol­ski woj­sko­wy z 4 Pułku Strzel­ców Kon­nych; po­legł w woj­nie pol­sko-bol­sze­wic­kiej 1 lipca 1920
  • Jan Semik (ur. 1913, zm. 1940) – ofia­ra re­pre­sji na­zi­stow­skich, wię­zień obozu Aus­chwitz
  • gen. Józef Semik – były za­stęp­ca Ko­men­dan­ta Głów­ne­go Po­li­cji
  • Karol Semik (ur. 1913, zm. 1964) – dzia­łacz spół­dziel­czy na Ślą­sku Cie­szyń­skim, żoł­nierz PSZ na Za­cho­dzie
  • mgr inż. Karol Semik (ur. 1953) – w la­tach 1991–2007 dy­rek­tor VI LO im. J. Ko­cha­now­skie­go w Ra­do­miu, od lu­te­go 2008 Ma­zo­wiec­ki Ku­ra­tor Oś­wia­ty
  • Lud­wik Semik – dzia­łacz oś­wia­to­wy i po­li­tyk sa­mo­rzą­do­wy na Ży­wiec­czyź­nie; czło­nek Związ­ku Lu­do­wo-Na­ro­do­we­go, Związ­ku Strze­lec­kie­go i Kółek Rol­ni­czych

Wikipedia


semikarbazyd

hy­dra­zyd kwasu kar­ba­mi­no­we­go


SJP.pl

Se­mi­kar­ba­zyd – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, hy­dra­zyd kwasu kar­ba­mi­no­we­go.

Sto­so­wa­ny jest w ana­li­zie or­ga­nicz­nej w po­sta­ci chlo­ro­wo­dor­ku jako od­czyn­nik re­a­gu­ją­cy z al­de­hy­da­mi i ke­to­na­mi. Pro­duk­ty tych re­ak­cji (se­mi­kar­ba­zo­ny) ce­chu­je dobra zdol­ność kry­sta­li­za­cji i zaz­wy­czaj ostre cha­rak­te­ry­stycz­ne tem­pe­ra­tu­ry top­nie­nia.

Wikipedia


semikoloid

układ czę­ścio­wo ko­lo­i­dal­ny; pół­ko­lo­id


SJP.pl


semikontenerowiec

sta­tek do prze­wo­zu drob­ni­cy i kon­te­ne­rów; pół­po­jem­ni­ko­wiec, pół­kon­te­ne­ro­wiec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mors. sta­tek do prze­wo­zu to­wa­ru za­rów­no w kon­te­ne­rach, jak i w po­sta­ci tra­dy­cyj­nej (drob­ni­cy)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsɛ̃mʲikɔ̃ntɛ̃nɛˈrɔvʲjɛt͡s, AS: sẽmʹikõntẽnerovʹi ̯ec

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) półpojemnikowiec, półkontenerowiec

Wiktionary


semimikroanaliza

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) chem. ana­li­za che­micz­na prób­ki o masie od 0,01 do 0,1 grama

Wiktionary

Powiązane:

 przym. semimikroanalityczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) analiza centygramowa

Wiktionary


seminarialny

prze­sta­rza­ły przy­miot­nik od: se­mi­na­rium; se­mi­na­ryj­ny


SJP.pl


seminarium

1. za­ję­cia dy­dak­tycz­ne dla stu­den­tów uczel­ni aka­de­mic­kich nie­po­li­tech­nicz­nych; ro­dzaj kursu;
2. spot­ka­nie na­u­kow­ców zaj­mu­ją­cych się pewną dzie­dzi­ną wie­dzy;
3. szko­ła kształ­cą­ca przysz­łych du­chow­nych;
4. daw­niej: szko­ła kształ­cą­ca na­u­czy­cie­li


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) stud. eduk. za­ję­cia dy­dak­tycz­ne dla stu­den­tów uczel­ni nie­po­li­tech­nicz­nych

 (1.2) rel. stud. dom for­ma­cyj­ny, w któ­rym przy­go­to­wu­ją się kan­dy­da­ci na du­chow­nych

 (1.3) pu­blicz­na kon­fe­ren­cja z udzia­łem przed­sta­wi­cie­li róż­nych śro­do­wisk i dzie­dzin

 (1.4) eduk. szko­ła o cha­rak­te­rze pół­wyż­szym, kształ­cą­ca na­u­czy­cie­li szkół pod­sta­wo­wych

 (1.5) za­kład na­u­ko­wy w obrę­bie danej ka­te­dry

 (1.6) ar­chit. sie­dzi­ba se­mi­na­rium (1.2, 1.4)

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • se­mi­na­rium – forma zajęć dy­dak­tycz­nych na uczel­niach wyż­szych dla stu­den­tów ostat­nich lat przy­go­to­wu­ją­ca do pi­sa­nia prac dy­plo­mo­wych
  • se­mi­na­rium du­chow­ne – szko­ła kształ­cą­ca du­chow­nych (śred­nia albo wyż­sza)
  • se­mi­na­rium na­u­czy­ciel­skie – szko­ły za­wo­do­we, za­kła­dy kształ­ce­nia na­u­czy­cie­li

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wy­rzu­ci­li mnie z zajęć, bo nie przy­go­to­wa­łem się wcale do se­mi­na­rium.

 (1.2) Ksiądz Po­pie­łusz­ko ukoń­czył se­mi­na­rium w War­sza­wie.

 (1.4) Bab­cia Ho­no­ra­ta uczę­szcza­ła do se­mi­na­rium na­u­czy­ciel­skie­go w Cie­szy­nie.

 (1.6) Na bu­dyn­ku se­mi­na­rium wciąż wid­nie­ją ślady po umo­co­wa­niu hit­le­row­skiej wrony w la­tach oku­pa­cji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsɛ̃mʲĩˈnarʲjũm, AS: sẽmʹĩnarʹi ̯ũm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. seminarzysta m., seminarzystka ż.

 przym. seminaryjny, seminarzystka

Wiktionary


seminaryjny

przy­miot­nik od: se­mi­na­rium; se­mi­na­rial­ny (prze­sta­rza­łe)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z se­mi­na­rium, od­no­szą­cy się do se­mi­na­rium

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wy­kła­dy od­bę­dą się w bu­dyn­ku se­mi­na­ryj­nym.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. seminarium n., seminarzysta mos.

Wiktionary


seminarzysta

stu­dent se­mi­na­rium du­chow­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) stud. eduk. uczest­nik se­mi­na­rium uczel­nia­ne­go

 (1.2) rel. stud. stu­dent se­mi­na­rium du­chow­ne­go

 (1.3) daw. eduk. uczeń se­mi­na­rium na­u­czy­ciel­skie­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W przer­wie mię­dzy wy­kła­da­mi se­mi­na­rzyst­ki i se­mi­na­rzy­ści mogą za­ku­pić po­trzeb­ny po­dręcz­nik w uczel­nia­nym skle­pi­ku wy­daw­ni­czym.

 (1.2) W czę­ści se­mi­na­rium, w któ­rej miesz­ka­ją se­mi­na­rzy­ści, zga­sły już wszyst­kie świa­tła.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. seminarium n.

:: fż. seminarzystka ż.

 przym. seminaryjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) pot. kleryk, alumn

Wiktionary


seminarzystka

→ se­mi­na­rzy­sta


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) stud. eduk. uczest­nicz­ka se­mi­na­rium uczel­nia­ne­go

Wiktionary

Patrz:

seminarzysta

Powiązane:

 rzecz. seminarium n., seminarzysta mos.

Wiktionary


seminol

czło­nek ple­mie­nia In­dian Ame­ry­ki Pół­noc­nej


SJP.pl


seminole

ple­mię in­diań­skie; Se­mi­no­lo­wie


SJP.pl

Se­mi­no­le – ple­mię In­dian Ame­ry­ki Pół­noc­nej z mu­sko­geń­skiej ro­dzi­ny ję­zy­ko­wej, wy­wo­dzą­ce się z Kri­ków, od któ­rych odłą­czy­ło się w XVII wieku. Nazwa na­da­na przez Kri­ków (Sim-in-ol) oz­na­cza „Od­szcze­pień­ców”. Se­mi­no­le sami sie­bie na­zy­wa­li "Mic­co­su­kee".

Wikipedia


seminolka

człon­ki­ni ple­mie­nia In­dian Ame­ry­ki Pół­noc­nej


SJP.pl


seminolowie

ple­mię in­diań­skie; Se­mi­no­le


SJP.pl


seminolski

zwią­za­ny z Se­mi­no­la­mi, In­dia­na­mi Ame­ry­ki Pół­noc­nej


SJP.pl


semiolog

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie se­mio­lo­gii; se­mio­tyk


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba zaj­mu­ją­ca się se­mio­lo­gią, spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie ko­mu­ni­ka­cji za po­mo­cą zna­ków

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. semiologia ż.

Wiktionary


semiologia

te­o­ria ba­da­ją­ca wpływ zna­ków na po­ro­zu­mie­wa­nie się ludzi, obej­mu­je se­man­ty­kę, syn­tak­ty­kę i prag­ma­ty­kę; se­mio­ty­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) filoz. log. dział lo­gi­ki ba­da­ją­cy znaki;

 (1.2) filoz. tra­dy­cja in­te­lek­tu­al­no-ba­daw­cza, w któ­rej głów­nym przed­mio­tem za­in­te­re­so­wań jest znak;

 (1.3) jęz. dział ję­zy­koz­naw­stwa ba­da­ją­cy sy­ste­my zna­ko­we;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. semiolog m.

 przym. semiologiczny

 przysł. semiologicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) semiotyka, semantyka

 (1.2) semiotyka

 (1.3) semiotyka, ogólna teoria znaków

Wiktionary


semiologiczny

→ se­mio­lo­gia; se­mio­tycz­ny


SJP.pl


semiolożka

→ se­mio­log


SJP.pl

Patrz:

semiolog

semiotyczność

→ se­mio­tycz­ny


SJP.pl

Patrz:

semiotyczny

semiotyczny

→ se­mio­ty­ka; se­mio­lo­gicz­ny


SJP.pl


semiotyk

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie se­mio­ty­ki; se­mio­log


SJP.pl


semiotyka

te­o­ria ba­da­ją­ca wpływ zna­ków na po­ro­zu­mie­wa­nie się ludzi, obej­mu­je se­man­ty­kę, syn­tak­ty­kę i prag­ma­ty­kę; se­mio­lo­gia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) filoz. log. dział lo­gi­ki ba­da­ją­cy znaki;

 (1.2) filoz. tra­dy­cja in­te­lek­tu­al­no-ba­daw­cza, w któ­rej głów­nym przed­mio­tem za­in­te­re­so­wań jest znak;

 (1.3) jęz. dział ję­zy­koz­naw­stwa ba­da­ją­cy sy­ste­my zna­ko­we;

 (1.4) med. dział me­dy­cy­ny zaj­mu­ją­cy się ob­ja­wa­mi cho­rób

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. i B. lp. od: se­mio­tyk

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • se­mio­ty­ka lo­gicz­na (rza­dziej używa się także ter­mi­nu „se­mio­lo­gia”, cza­sem też „se­man­ty­ka”) – dział lo­gi­ki ba­da­ją­cy znaki, dzie­lą­cy się na syn­tak­ty­kę, se­man­ty­kę i prag­ma­ty­kę.
  • se­mio­ty­ka ję­zy­koz­naw­cza (używa się także ter­mi­nu „se­mio­lo­gia”) – dział ję­zy­koz­naw­stwa sta­no­wią­cy naukę o sy­ste­mach zna­ko­wych
  • se­mio­lo­gia (używa się także ter­mi­nu „se­mio­ty­ka”) – zwią­za­na ze struk­tu­ra­liz­mem tra­dy­cja in­te­lek­tu­al­na w ro­zu­mie­niu po­ję­cia znaku
  • se­mio­ty­ka – w me­dy­cy­nie dział zaj­mu­ją­cy się ob­ja­wa­mi cho­rób i ich zna­cze­niem w roz­poz­na­wa­niu po­szcze­gól­nych jed­no­stek cho­ro­bo­wych

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. semiotyk m.

 przym. semiotyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) semiologia, semantyka

 (1.2) semiologia

 (1.3) semiologia, ogólna teoria znaków

 (1.4) symptomatologia

Wiktionary


semioza

pro­ces (zwła­szcza ję­zy­ko­wy), w któ­rym ujaw­nia się zna­cze­nio­wa funk­cja znaku (czyli zna­cze­nie znaku)


SJP.pl

Se­mio­za – po­ję­cie z za­kre­su se­mio­ty­ki oz­na­cza­ją­ce pro­ces two­rze­nia, od­bie­ra­nia i prze­ka­zy­wa­nia zna­ków. W pro­ce­sie tym ujaw­nia się zna­cze­nio­wa funk­cja znaku. W so­cjo­lo­gii se­mio­za wska­zy­wa­na jest jako nie­o­dłącz­ny ele­ment kul­tu­ry, tylko czło­wiek po­sia­da bo­wiem umie­jęt­ność po­słu­gi­wa­nia się zna­ka­mi.

Wikipedia


semipałatyńsk

mia­sto w Ka­zach­sta­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w pół­noc­no-wschod­nim Ka­zach­sta­nie(nazwa obo­wią­zu­ją­ca do 2007 roku, eg­zo­nim wa­rian­to­wy wg KSNG)

Wiktionary

Powiązane:

 przym. semipałatyński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Semej

Wiktionary


semipałatyński

przy­miot­nik od: Se­mi­pa­ła­tyńsk


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Se­mi­pa­ła­tyń­skiem, do­ty­czą­cy Se­mi­pa­ła­tyń­ska

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Semipałatyńsk mrz.

Wiktionary


semiramida

mit. asy­ryj­ska kró­lo­wa, za­ło­ży­ciel­ka ogro­dów uz­na­nych za jeden z sied­miu cudów sta­ro­żyt­ne­go świa­ta


SJP.pl

Se­mi­ra­mi­da – znana z tra­dy­cji an­tycz­nej le­gen­dar­na kró­lo­wa ba­bi­loń­ska, bo­ha­ter­ka licz­nych podań i le­gen­dar­nych opo­wie­ści bli­skows­chod­nich.

Przez He­ro­do­ta wy­mie­nia­na ("Dzie­je" I, 184) jako ta, która wznio­sła na­brze­ża por­to­we w Ba­bi­lo­nie. We­dług Dio­do­ra Sy­cy­lij­skie­go ("Bi­blio­te­ka hi­sto­rycz­na" II, 4-20) miała być pół­bo­gi­nią, wy­kar­mio­ną w dzie­ciń­stwie przez go­łę­bi­ce, ko­bie­tą wiel­kiej urody, mał­żon­ką króla asy­ryj­skie­go Ni­nu­sa.

Wikipedia


semita

rzad­ko: osoba przy­jaź­nie na­sta­wio­na do Żydów; fi­lo­se­mi­ta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) etn. czło­nek jed­ne­go ze spo­krew­nio­nych et­nicz­nie ludów za­miesz­ku­ją­cych Azję po­łud­nio­wo-za­chod­nią (Bli­ski Wschód) i pół­noc­ną Afry­kę, tj. Ara­bów, Ara­mej­czy­ków, Ba­bi­loń­czy­ków, Kar­ta­giń­czy­ków, Etiop­czy­ków, He­braj­czy­ków i Fe­ni­cjan;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­rów­no Żydzi jak i Ara­bo­wie są Se­mi­ta­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɛ̃ˈmʲita, AS: sẽmʹita

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. semickość ż.

:: fż. Semitka ż.

 przym. semicki

 przysł. semicko

Wiktionary


semitka

→ Se­mi­ta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) etn. człon­ki­ni jed­ne­go ze spo­krew­nio­nych et­nicz­nie ludów za­miesz­ku­ją­cych Azję po­łud­nio­wo-za­chod­nią (Bli­ski Wschód) i pół­noc­ną Afry­kę, tj. Ara­bów, Ara­mej­czy­ków, Ba­bi­loń­czy­ków, Kar­ta­giń­czy­ków, Etiop­czy­ków, He­braj­czy­ków i Fe­ni­cjan

Wiktionary

Patrz:

Semita

Powiązane:

 rzecz. semickość ż.

:: fm. Semita mos.

 przym. semicki

 przysł. semicko

Wiktionary


semitolog

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie se­mi­ty­sty­ki; se­mi­ty­sta


SJP.pl


semitologia

nauka ba­da­ją­ca język, kul­tu­rę i hi­sto­rię ludów se­mic­kich; se­mi­ty­sty­ka


SJP.pl


semitologiczny

→ se­mi­to­lo­gia


SJP.pl

Patrz:

semitologia

semitonium

pół­ton (okre­śle­nie sto­so­wa­ne w ter­mi­no­lo­gii śred­nio­wiecz­nej); he­mi­to­nium


SJP.pl


semitransparentny

nie­zu­peł­nie przez­ro­czy­sty; pół­przez­ro­czy­sty


SJP.pl


semitysta

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie se­mi­ty­sty­ki; se­mi­to­log


SJP.pl


semitystka

spe­cja­list­ka w dzie­dzi­nie se­mi­ty­sty­ki


SJP.pl


semitystyczny

→ se­mi­tyzm


SJP.pl

Patrz:

semityzm

semitystyka

nauka ba­da­ją­ca język, kul­tu­rę i hi­sto­rię ludów se­mic­kich; se­mi­to­lo­gia


SJP.pl

Se­mi­ty­sty­ka (ina­czej se­mi­to­lo­gia) – jedna z dzie­dzin orien­ta­li­sty­ki zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem ję­zy­ków se­mic­kich, ję­zy­koz­naw­stwem po­rów­naw­czym i hi­sto­rycz­nym tych­że ję­zy­ków, ale rów­nież współ­czes­ny­mi dia­lek­ta­mi ję­zy­ków se­mic­kich.

Osoba zaj­mu­ją­ca się se­mi­ty­sty­ką na­zy­wa­na jest se­mi­ty­stą.

Wikipedia


semityzacja

pod­da­wa­nie wpły­wom se­mic­kim, na­da­wa­nie cze­muś cech ty­po­wo se­mic­kich


SJP.pl


semityzm

1. w ję­zy­koz­naw­stwie: wyraz za­po­ży­czo­ny z ję­zy­ków se­mic­kich;
2. rzad­ko: przy­jaz­ne na­sta­wie­nie do Żydów; fi­lo­se­mi­tyzm


SJP.pl


semityzować

1. pod­da­wać wpły­wom se­mic­kim, czy­nić se­mic­kim;
2. se­mi­ty­zo­wać się - sta­wać się se­mic­kim


SJP.pl


semiurbanizacja

[czy­taj: semi-ur­ba­ni­za­cja] pro­ces przeksz­tał­ca­nia wsi w mia­sto


SJP.pl

Se­miur­ba­ni­za­cja – pro­ces przeksz­tał­ca­nia wsi w osied­la, które nie mie­szczą się w tra­dy­cyj­nych ka­te­go­riach wsi rol­ni­czej lub mia­sta. Cza­sa­mi na okre­śle­nie ta­kie­go osied­la sto­su­je się ame­ry­kań­skie okre­śle­nie "rur­ban com­mu­ni­ty" (po­łą­cze­nie an­giel­skich przy­miot­ni­ków, rural – wiej­ski i urban – miej­ski). Jest to "pół­wieś" i "pół­mia­sto"; osied­le, które for­mal­nie nadal jest wsią, ale zde­cy­do­wa­na więk­szość miesz­kań­ców nie jest za­trud­nio­na w rol­nict­wie.

Wikipedia


semiversus

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mat. funk­cja o war­to­ści rów­nej po­ło­wie war­to­ści funk­cji sinus ver­sus, wy­ko­rzy­sty­wa­na prze­de wszyst­kim daw­niej w na­wi­ga­cji mor­skiej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ko­lej­ność funk­cyj jest inna niż zwy­kle sto­so­wa­na, mia­no­wi­cie obok funk­cji se­mi­ver­sus umie­szczo­na jest na pier­wszem miej­scu funk­cja co­si­nus, a to celem łat­wiej­sze­go prze­cho­dze­nia z jed­nej funk­cji na drugą przy obli­cza­niu wy­so­ko­ści astro­no­micz­nej.

Wiktionary


semiwariogram

pod­sta­wo­we na­rzę­dzie do esty­ma­cji i ba­da­nia struk­tu­ry zmien­no­ści zja­wisk w ge­o­sta­ty­sty­ce


SJP.pl

Se­mi­wa­rio­gram – pod­sta­wo­we na­rzę­dzie słu­żą­ce do esty­ma­cji i ba­da­nia struk­tu­ry zmien­no­ści ba­da­nych zja­wisk w ge­o­sta­ty­sty­ce.

Se­mi­wa­rio­gram jest miarą de­fi­nio­wa­ną jako po­ło­wa śred­niej kwa­dra­to­wej róż­ni­cy mię­dzy dwie­ma war­to­ścia­mi cechy mie­rzal­nej, po­mię­dzy któ­ry­mi od­le­głość równa jest w przy­bli­że­niu wek­to­ro­wi h. Opi­sy­wa­ny jest wzo­rem:

Wikipedia


semiwegetarianin

we­ge­ta­ria­nin, który z mięs je tylko ryby, ale nie stro­ni od jaj, mleka i jego przet­wo­rów


SJP.pl


semiwegetarianizm

od­mia­na diety we­ge­ta­riań­skiej do­pu­szcza­ją­ca spo­ży­wa­nie bia­łe­go mięsa (np. drób, ryby)


SJP.pl


semiwegetarianka

ko­bie­ta sto­su­ją­ca dietę wy­łą­cza­ją­cą mięso wie­przo­we, wo­ło­we i ba­ra­nie, do­pu­szcza­ją­cą na­biał, drób, ryby i pro­duk­ty ro­ślin­ne


SJP.pl


semiwegetariański

→ se­mi­we­ge­ta­ria­nizm, → se­mi­we­ge­ta­ria­nin


SJP.pl

Patrz:

semiwegetarianizm, → semiwegetarianin

semka

naz­wi­sko


SJP.pl


semolina

mąka otrzy­my­wa­na z psze­ni­cy durum, sto­so­wa­na w pro­duk­cji ma­ka­ro­nów wło­skich


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spoż. mąka otrzy­my­wa­na z psze­ni­cy twar­dej (psze­ni­cy durum);

Wiktionary

Se­mo­li­na – gru­bo­ziar­ni­sta mąka lub drob­na kasza otrzy­my­wa­na z psze­ni­cy twar­dej (durum), uży­wa­na do prze­my­sło­wej pro­duk­cji ma­ka­ro­nu lub ku­sku­su. Se­mo­li­na ma barwę żółtą i kre­mo­wo- żółtą.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌsɛ̃mɔˈlʲĩna, AS: sẽmolʹĩna

Wiktionary


semolinowy

→ se­mo­li­na


SJP.pl

Patrz:

semolina

semonides

Se­mo­ni­des ( Σημωνίδης), w źró­dłach wy­stę­pu­ją­cy także jako Se­mo­ni­des z Amor­gos oraz Se­mo­ni­des z Samos – sta­ro­żyt­ny grec­ki poeta po­cho­dzą­cy z Samos i ży­ją­cy praw­do­po­dob­nie na prze­ło­mie VII i VI wieku p.n.e., za­li­cza­ny do wczes­nych twór­ców ele­gii i jam­bów. Wśród za­cho­wa­ne­go do­rob­ku znaj­du­je się sa­ty­rycz­ny utwór poś­wię­co­ny ko­bie­cie. Z jego ży­ciem wiąże się rów­nież ko­lo­ni­za­cja wyspy Amor­gos, która stała się jego miej­scem za­miesz­ka­nia.

Wikipedia


semperit

mie­sza­ni­na ka­u­czu­ku z as­fal­tem sto­so­wa­na do wy­ko­ny­wa­nia ste­re­o­ty­pów, z któ­rych można uzy­skać w druku bar­dzo duże na­kła­dy (do jed­ne­go mi­lio­na od­bi­tek)


SJP.pl

Sem­pe­rit – au­striac­kie przed­się­bior­stwo zaj­mu­ją­ce się pro­duk­cją wy­ro­bów gu­mo­wych i pla­sti­ko­wych, jedna z naj­star­szych tego typu marek w Eu­ro­pie. Firma pow­sta­ła w 1850 roku w miej­sco­wo­ści Wim­pas­sing w Au­strii, a w 1900 za­ję­ła się pro­duk­cją opon do sa­mo­cho­dów oso­bo­wych.

Wikipedia


semperitowiec

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. uczest­nik krwa­wo stłu­mio­ne­go przez sa­na­cyj­ną po­li­cję buntu ro­bot­ni­cze­go w 1936 r. w kra­kow­skich za­kła­dach Sem­pe­rit

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sem­pe­ri­tow­cy w po­ro­zu­mie­niu z wła­dza­mi swego związ­ku za­wo­do­we­go po­sta­no­wi­li za­pro­te­sto­wać straj­kiem oku­pa­cyj­nym.

Wiktionary


sempiterna

żar­to­bli­wie: po­ślad­ki, sie­dze­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) żart. tyłek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Może jakby Jacek do­stał po­rząd­ne­go kopa w sem­pi­ter­nę, to by szedł nieco szyb­ciej.

 (1.1) Marta ma ładną sem­pi­ter­nę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsɛ̃mpʲiˈtɛrna, AS: sẽmpʹiterna

Wiktionary


semplak

naz­wi­sko


SJP.pl


semplice

[czy­taj: sem­pli­cze] okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: z pro­sto­tą


SJP.pl


sempoliński

naz­wi­sko


SJP.pl


sempołowski

naz­wi­sko


SJP.pl


sempre

okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: cią­gle, za­wsze; naj­czę­ściej łą­czo­ne z in­ny­mi kre­śle­nia­mi, np. sem­pre forte - za­wsze gło­śno


SJP.pl


sempron

linia pro­ce­so­rów firmy AMD


SJP.pl


sempruch

naz­wi­sko


SJP.pl


semseyit

mi­ne­rał za­li­cza­ny do siar­ko­so­li an­ty­mo­no­wych, wy­stę­pu­ją­cy w hy­dro­ter­mal­nych ut­wo­rach krusz­co­no­śnych


SJP.pl

Sem­se­y­it – mi­ne­rał klasy siarcz­ków.

Jego nazwa zo­sta­ła na­da­na na cześć wę­gier­skie­go ary­sto­kra­ty An­do­ra von Sem­sey, by­łe­go ko­lek­cjo­ne­ra mi­ne­ra­łów (1833-1923).

Wikipedia


semteks

ma­te­riał wy­bu­cho­wy; sem­tex


SJP.pl


semtex

ma­te­riał wy­bu­cho­wy; sem­teks


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wojsk. techn. kru­szą­cy, pla­stycz­ny ma­te­riał wy­bu­cho­wy na bazie pen­try­tu pro­du­ko­wa­ny w Cze­chach;

Wiktionary

Sem­tex – kru­szą­cy ma­te­riał wy­bu­cho­wy ogól­ne­go za­sto­so­wa­nia o kon­sy­sten­cji pla­ste­li­ny (pla­stycz­ny ma­te­riał wy­bu­cho­wy), po­tocz­nie na­zy­wa­ny cze­skim pla­sti­kiem. Sta­no­wi mie­sza­ni­nę na bazie pen­try­tu, zbli­żo­ną wła­ści­wo­ścia­mi (lecz nie skła­dem) do C4, ale jest bar­dziej po­dat­ny na ini­cja­cję ze wzglę­du na wraż­li­wość na ude­rze­nie. Po­cząt­ko­wo był pro­du­ko­wa­ny przez za­kła­dy „Sem­tin” (póź­niej „VCHZ Synt­he­sia”, obec­nie) w Cze­cho­sło­wa­cji (obec­nie Cze­chy) w Par­du­bi­cach.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dron wy­po­sa­żo­ny w ła­du­nek sem­te­xu spadł na płytę lot­ni­ska w Lip­sku.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. semtexowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. czeski plastik, plastik

Wiktionary


semtexowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z sem­te­xem, do­ty­czą­cy sem­te­xu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. semtex m.

Wiktionary


sen

1. stan fiz­jo­lo­gicz­ny po­le­ga­ją­cy na ob­ni­że­niu wraż­li­wo­ści na bodź­ce, zwol­nie­niu funk­cji fiz­jo­lo­gicz­nych i za­ni­ku przy­tom­no­ści w celu re­ge­ne­ra­cji or­ga­niz­mu; spa­nie;
2. obraz wi­dzia­ny pod­czas spa­nia; ma­rze­nie senne;
3. ma­rze­nie, ro­je­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fizj. stan od­po­czyn­ku, na ogół noc­ne­go, w któ­rym spo­wol­nio­ne są funk­cje or­ga­niz­mu i ob­ni­żo­ny po­ziom świa­do­mo­ści

 (1.2) doś­wiad­cze­nie prze­ży­wa­ne w trak­cie snu (1.1)

 (1.3) przen. fan­taz­ja, ma­rze­nie, wizja, coś, co wy­da­je się nie­rze­czy­wi­ste

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) monet. drob­na jed­nost­ka mo­ne­tar­na w niek­tó­rych kra­jach Azji, m.in. 1/100 jena ja­poń­skie­go lub 1/100 ring­gi­ta ma­le­zyj­skie­go; w Ja­po­nii obec­nie nie­u­ży­wa­na

Wiktionary

Sen – stan czyn­no­ścio­wy oś­rod­ko­we­go ukła­du ner­wo­we­go, cy­klicz­nie po­ja­wia­ją­cy się i prze­mi­ja­ją­cy w ryt­mie do­bo­wym, pod­czas któ­re­go na­stę­pu­je znie­sie­nie świa­do­mo­ści i bez­ruch. Fiz­jo­lo­gicz­ny sen cha­rak­te­ry­zu­je się pełną od­wra­cal­no­ścią pod wpły­wem czyn­ni­ków zew­nętrz­nych (w prze­ci­wień­stwie do śpiącz­ki).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pod­czas wy­kła­du zmo­rzył ją sen.

 (1.2) Z kosz­mar­ne­go snu wyr­wał go włas­ny krzyk.

 (1.3) Kto by po­my­ślał, że jego sny o bo­gact­wie się speł­nią…!

 (2.1) Wró­ci­łem z Tokio z kie­sze­nią pełną senów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɛ̃n, AS: sẽn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. senność ż., sennik mrz., sennictwo n., śnienie n.

 czas. śnić ndk., sennieć ndk.

 przym. senny, senliwy

 przysł. sennie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) spanie, reg. pozn. gara, gwara więzienna kima

 (1.3) mara, marzenie senne

Wiktionary


sen.

1. skrót od: se­na­tor (czy­ta­ny jako cały, od­mien­ny wyraz);
2. skrót od: se­nior - naj­star­szy wie­kiem czło­nek ro­dzi­ny, rodu itp. (czy­ta­ny jako cały, od­mien­ny wyraz; sta­wia­ny naj­czę­ściej po naz­wi­sku (np. Nowak sen.) lub po imie­niu i naz­wi­sku (np. Jan Nowak sen.))


SJP.pl

skrót

 (1.1) = se­na­tor

 (1.2) = se­nior

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sen. Le­szek Czar­no­baj za­sy­gna­li­zo­wał, że zo­sta­nie opra­co­wa­ny ra­port do­ty­czą­cy pro­ble­mu wraz z ek­sper­ty­za­mi.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) sr.

Wiktionary


sena

drob­na mo­ne­ta w wielu kra­jach Da­le­kie­go Wscho­du


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sena – wieś w Ser­bii, w okrę­gu bra­ni­czew­skim, w gmi­nie Kučevo
  • Sena – gmina w Hisz­pa­nii, w pro­win­cji Hu­e­sca, w Ara­go­nii
  • Sena – jed­nost­ka osad­ni­cza w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Nowy Mek­syk
  • Sena – lud afry­kań­ski za­miesz­ku­ją­cy Mo­zam­bik, Ma­la­wi i Zim­bab­we

Wikipedia


senacik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od senat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie senat, lecz tylko nie­po­waż­ny se­na­cik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. senat m.

Wiktionary


senacki

przy­miot­nik od: senat


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z se­na­tem, od­no­szą­cy się do se­na­tu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pod wpły­wem na­stęp­nych do­nie­sień po­wo­ła­no ko­mi­sję se­nac­ką do zba­da­nia za­ku­li­so­wych roz­gry­wek pod­czas kam­pa­nii pre­zy­denc­kiej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. senat mrz., senator mos., senatorka ż.

 przym. senatorski

Wiktionary


senarmontyt

mi­ne­rał, trójt­le­nek an­ty­mo­nu, wy­stę­pu­je w ośmio­ścia­nach barwy bia­łej lub sza­rej, o po­ły­sku dia­men­to­wym


SJP.pl

Se­nar­mon­tyt – rzad­ki mi­ne­rał z ro­dzi­ny tlen­ków.

Wikipedia


senat

1. izba wyż­sza par­la­men­tu;
2. wła­dza wy­ko­naw­cza w mia­stach;
3. rada star­ców w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie;
4. organ naj­wyż­szej wła­dzy w szko­le akad­mic­kiej, zło­żo­ny z rek­to­ra, pro­rek­to­rów, dzie­ka­nów i przed­sta­wi­cie­li rad wy­dzia­ło­wych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) polit. izba wyż­sza dwu­i­zbo­we­go par­la­men­tu;

 (1.2) hist. organ wła­dzy w sy­ste­mie po­li­tycz­nym sta­ro­żyt­ne­go Rzymu;

 (1.3) eduk. ko­le­gial­ny organ uczel­ni;

 (1.4) człon­ko­wie se­na­tu (1.1-3)

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Senat rzym­ski – organ w sy­ste­mie po­li­tycz­nym sta­ro­żyt­ne­go Rzymu
  • Senat – izba wyż­sza par­la­men­tu I Rze­czy­po­spo­li­tej
  • Senat – jedna z izb sejmu Księ­stwa War­szaw­skie­go (1807–1815)
  • Senat – jedna z izb Sejmu Kró­le­stwa Pol­skie­go (kon­gre­so­we­go) (1815–1831)
  • Senat RP – druga obok Sejmu RP izba pol­skie­go par­la­men­tu w la­tach 1921–1946 i po­now­nie od 1989
  • Senat - izba wyż­sza par­la­men­tu An­ti­gui i Bar­bu­dy
  • Senat – izba wyż­sza par­la­men­tu Ar­gen­ty­ny
  • Senat – izba wyż­sza par­la­men­tu Au­stra­lii
  • Senat – izba wyż­sza par­la­men­tu Ba­ha­mów
  • Senat – izba wyż­sza par­la­men­tu Bar­ba­do­su
  • Senat – izba wyż­sza par­la­men­tu Bel­gii
  • Senat – izba wyż­sza par­la­men­tu Be­li­ze

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Uchwa­łą z 18 grud­nia 2013 Senat RP zde­cy­do­wał o usta­no­wie­niu roku 2014 Ro­kiem Odro­dze­nia Se­na­tu.

 (1.2) W obli­czu co­rocz­nej zmia­ny urzęd­ni­ków rzym­skiej ma­gi­stra­tu­ry senat, któ­re­go człon­ko­wie wy­bie­ra­ni byli do­ży­wot­nio, sta­no­wił osto­ję po­li­tycz­nej cią­gło­ści.

 (1.3) Do kom­pe­ten­cji se­na­tu uczel­ni na­le­ży na­da­wa­nie ty­tu­łu dok­to­ra ho­no­ris causa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsɛ̃nat, AS: sẽnat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. senacik mrz., senator mos., senatorka ż.

 przym. senacki, senatorski

Wiktionary


senator

czło­nek se­na­tu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­nek izby wyż­szej par­la­men­tu (se­na­tu)

Wiktionary

na­le­ży do­pra­co­wać:

"przed­sta­wio­no sy­tu­a­cję tylko z per­spek­ty­wy – ". Pomóż po­pra­wić.

Se­na­tor – de­pu­to­wa­ny, czło­nek par­la­men­tu. In­sty­tu­cja ma­ją­ca ko­rze­nie w Se­na­cie z okre­su sta­ro­żyt­ne­go Rzymu. W Pol­sce se­na­tor jest człon­kiem Se­na­tu, izby wyż­szej Par­la­men­tu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Pol­sce mamy 460 po­słów i 100 se­na­to­rów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɛ̃ˈnatɔr, AS: sẽnator

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. senat mrz., senatorstwo, n., senatoria ż.

:: fż. senatorka ż.

 przym. senatorski, senacki

Wiktionary


senatorka

człon­ki­ni se­na­tu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta se­na­tor

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pier­wszym obo­wiąz­kiem Cian­ne, a przy­najm­niej tak widzi to sama do­rad­czy­ni, jest za­pew­nie­nie bez­pie­czeń­stwa se­na­tor­ce.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. senat mrz.

:: fm. senator mos.

 przym. senatorski, senacki

Wiktionary


senatorostwo

1. se­na­tor z żoną;
2. prze­sta­rza­le: ogół se­na­to­rów - człon­ków wyż­szej izby par­la­men­tu; se­na­tor­stwo


SJP.pl


senatorowa

żona se­na­to­ra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) żona se­na­to­ra

Wiktionary


senatorski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z se­na­to­rem lub se­na­to­ra­mi, od­no­szą­cy się do se­na­to­ra lub se­na­to­rów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pro­jekt se­na­tor­ski zo­sta­nie za­pew­ne odrzu­co­ny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. senator mos., senat mrz., senatorka ż.

 przym. senacki

Wiktionary


senatorstwo

ogół se­na­to­rów - człon­ków wyż­szej izby par­la­men­tu; se­na­to­ro­stwo


SJP.pl


sencha

[czy­taj: sen­cza] ro­dzaj ja­poń­skiej zie­lo­nej her­ba­ty przy­go­to­wy­wa­nej bez mie­le­nia liści


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. ro­dzaj ja­poń­skiej zie­lo­nej her­ba­ty przy­go­to­wy­wa­nej bez mie­le­nia liści;

Wiktionary

Sen­cha (jap. 煎茶) – ro­dzaj ja­poń­skiej zie­lo­nej her­ba­ty przy­go­to­wy­wa­nej bez mie­le­nia liści. Po­dob­nie jak inne her­ba­ty ja­poń­skie, jest ona z re­gu­ły sil­niej­sza w smaku od swo­ich chiń­skich od­po­wied­ni­ków.

W za­leż­no­ści od ga­tun­ku za­pa­rza się ją wodą o tem­pe­ra­tu­rze 60–80 °C przez 1–3 mi­nu­ty.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ety­kie­ta w Ja­po­nii głosi wszak­że, że tylko gy­o­ku­ro i sen­cha (ga­tun­ki zie­lo­nej her­ba­ty) mogą być po­da­wa­ne go­ściom w cza­sie ce­re­mo­nii her­ba­cia­nych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsɛ̃n͇t͡ʃa, AS: sẽṇča

Wiktionary


sendai

mia­sto w Ja­po­nii


SJP.pl

Sen­dai (jap. 仙台市 Sen­dai-shi) – sto­li­ca pre­fek­tu­ry Miy­a­gi w Ja­po­nii i naj­więk­sze mia­sto re­gio­nu Tōhoku (pół­noc­no-wschod­nia część wyspy Hon­siu). Ma po­wierzch­nię 786,35 km². W 2020 r. miesz­ka­ły w nim 1 096 704 osoby, w 524 651 go­spo­dar­stwach do­mo­wych (w 2010 r.

Wikipedia


sendecki

naz­wi­sko


SJP.pl


senderski

naz­wi­sko


SJP.pl


sendler

naz­wi­sko


SJP.pl


sendlerowa

naz­wi­sko


SJP.pl


sendo

1. dawna firma wyt­wa­rza­ją­ca te­le­fo­ny ko­mór­ko­we, prze­ję­ta w 2005 roku przez Mo­to­ro­lę;
2. marka tej firmy


SJP.pl

Sendo – bry­tyj­skie przed­się­bior­stwo za­ło­żo­ne w 1999 roku. Do­star­cza swój sprzęt dwu­dzie­stu sied­miu ope­ra­to­rom te­le­fo­nii ko­mór­ko­wej w ponad 30 kra­jach. Firma zo­sta­ła prze­ję­ta przez Mo­to­ro­lę. Ame­ry­kań­ska firma ku­pi­ła ze­spół ba­daw­czo-roz­wo­jo­wy R&D pra­cu­ją­cych w Wiel­kiej Bry­ta­nii i Sin­ga­pu­rze z wy­po­sa­że­niem pro­jek­to­wym i te­sto­wym oraz port­fo­lio włas­no­ści in­te­lek­tu­al­nej Sendo. Nie ujaw­nio­no war­to­ści do­ko­na­nej sprze­da­ży.

Wikipedia


sendzimir

naz­wi­sko


SJP.pl


sendżed

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ogrod. spoż. owoc oliw­ni­ka wą­sko­list­ne­go ma­ją­cy za­sto­so­wa­nie spo­żyw­cze i zio­ło­lecz­ni­cze

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rosyjska oliwka, perska oliwka

Wiktionary


sene

zdaw­ko­wa wa­lu­ta Samoa


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Al­jo­u­ne Sene – se­ne­gal­ski lek­ko­at­le­ta
  • Ben­ja­min Sene – fran­cu­ski ko­szy­karz
  • Sene – mo­ne­ta uży­wa­na w Samoa
  • Sène

Wikipedia


seneg.

skrót od: se­ne­gal­ski


SJP.pl


senegal

1. rzeka w Gwi­nei i Mali, w dol­nym biegu wyz­na­cza­ją­ca gra­ni­cę mię­dzy Ma­u­re­ta­nią a Se­ne­ga­lem;
2. Re­pu­bli­ka Se­ne­ga­lu; pań­stwo w Afry­ce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. polit. pań­stwo w za­chod­niej czę­ści Afry­ce, ze sto­li­cą w Da­ka­rze;

 (1.2) geogr. rzeka w za­chod­niej Afry­ce;

Wiktionary

Se­ne­gal (Re­pu­bli­ka Se­ne­ga­lu, République du Sénégal) – pań­stwo w za­chod­niej Afry­ce nad Oce­a­nem At­lan­tyc­kim. Gra­ni­czy z Ma­u­re­ta­nią, Mali, Gwi­neą, Gwi­neą Bis­sau i Gam­bią. Obec­nie czło­nek Unii Afry­kań­skiej i ECOWAS.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Re­pre­zen­ta­cja Se­ne­ga­lu zwy­cię­ży­ła wczo­raj Togo 2:0.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɛ̃ˈnɛɡal, AS: sẽnegal

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Senegalka ż., Senegalczyk mos., senegalka ż., senegalskość ż.

 przym. senegalski, antysenegalski, prosenegalski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ofic. Republika Senegalu

Wiktionary


senegalczyk

oby­wa­tel Se­ne­ga­lu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) oby­wa­tel, miesz­ka­niec Se­ne­ga­lu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsɛ̃nɛˈɡalt͡ʃɨk, AS: sẽnegalčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Senegal mrz.

:: fż. Senegalka ż.

 przym. senegalski

Wiktionary


senegalka

oby­wa­tel­ka Se­ne­ga­lu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ornit. ptak z ga­tun­ku afry­kan­ka ogni­sto­brzu­cha;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W klat­kach wrze­szcza­ły zde­ner­wo­wa­ne se­ne­gal­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Senegal mrz., Senegalczyk mos., Senegalka ż.

 przym. senegalski

Wiktionary


senegalski

zwią­za­ny z Se­ne­ga­lem


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do pań­stwa Se­ne­gal

 (1.2) od­no­szą­cy się do rzeki Se­ne­gal

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na po­wi­ta­nie odś­pie­wa­no se­ne­gal­ski hymn.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsɛ̃nɛˈɡalsʲci, AS: sẽnegalsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Senegal mrz., Senegalczyk mos., Senegalka ż., senegalka ż.

Wiktionary


senegambia

re­gion ge­o­gra­ficz­ny w Afry­ce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Se­ne­gam­bia – re­gion ge­o­gra­ficz­ny w Afry­ce
  • Kon­fe­de­ra­cja Se­ne­gam­bii
  • Se­ne­gam­bia i Niger – te­ry­to­rium za­leż­ne w Afry­ce w la­tach 1902–1904

Wikipedia


seneka

słyn­ny fi­lo­zof rzym­ski z Cor­do­by


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Se­ne­ka Star­szy zwany Re­to­rem (54 rok p.n.e. - 39 rok n.e)
  • Se­ne­ka Młod­szy zwany Fi­lo­zo­fem (3 rok p.n.e. - 65 rok n.e)
  • Se­ne­ca

Wikipedia


senekański

do­ty­czą­cy Se­ne­ki


SJP.pl


senes

drze­wo, krzew lub by­li­na z ro­dzi­ny bre­zyl­ko­wa­tych; strą­czy­niec; kasja


SJP.pl

Senes – po­tocz­na nazwa su­row­ca lecz­ni­cze­go, któ­rym są li­ście kilku ga­tun­ków krze­wów z ro­dza­ju "Senna" Mill. (daw­niej za­li­cza­nych do ro­dza­ju "Cas­sia" L.). Naj­czę­ściej w lecz­ni­czych ce­lach wy­ko­rzy­sty­wa­ne są ga­tun­ki: "Senna ale­xan­dri­na", "Senna an­gu­sti­fo­lia", "Senna obo­va­ta". Po­dob­ne dzia­ła­nie jak li­ście mają rów­nież owoce tych ga­tun­ków. Far­ma­ko­lo­gicz­na nazwa tych su­row­ców to "Fo­lium Sen­nae" (li­ście se­ne­su) lub "Fruc­tus Sen­nae" (owoce se­ne­su). Za­wie­ra­ją se­no­zy­dy A i B oraz gli­ko­zy­dy.

Wikipedia


senesowy

→ senes


SJP.pl

Patrz:

senes

seneszal

1. urzęd­nik dwor­ski w pań­stwie Fran­ków;
2. do­wód­ca wojsk, sę­dzia lub pre­mier za cza­sów Ka­pe­tyn­gów;
3. na­miest­nik kró­lów fran­cu­skich w XII i XIII w.


SJP.pl

Se­ne­szal ( sénéchal, se­ne­scal­cus, se­ne­scal­lus, se­ni­scal­cus lub "si­ni­scal­cus") – naj­wyż­szy rangą do­stoj­nik świec­ki w pań­stwie Fran­ków, a póź­niej we Fran­cji, od lik­wi­da­cji urzę­du ma­jor­do­ma przez Pe­pi­na Krót­kie­go w 751 roku. Słowo po­cho­dzi z ję­zy­ka pra­ger­mań­skie­go, gdzie oz­na­cza­ło star­sze­go sługę ("sini-" – „star­szy” + "skalk" – „sługa”).

Wikipedia


senet

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. sta­ro­e­gip­ska gra plan­szo­wa;

Wiktionary


senilium

dzie­ło twór­cy pow­sta­łe w wieku star­czym


SJP.pl


senilizm

stan wy­wo­ła­ny zmia­na­mi za­ni­ko­wy­mi w po­desz­łym wieku; znie­do­łęż­nie­nie


SJP.pl


senior

1. naj­star­szy wie­kiem czło­nek ro­dzi­ny, rodu, ze­spo­łu itp.;
2. za­wod­nik w wieku od­po­wied­nim do upra­wia­nia danej dy­scy­pli­ny spor­to­wej;
3. daw­niej w pra­wie len­nym: fe­u­dał spra­wu­ją­cy opie­kę nad uza­leż­nio­nym od niego wa­sa­lem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) star­sza osoba (wie­kiem lub rangą)

 (1.2) naj­star­szy czło­nek rodu, ro­dzi­ny lub w danej gru­pie

 (1.3) sport. spor­to­wiec, który osią­gnął wiek od­po­wied­ni dla upra­wia­nia danej dy­scy­pli­ny na po­zio­mie za­wo­do­wym

 (1.4) hist. praw. we­dług prawa len­ne­go: fe­u­dał w sto­sun­ku do swo­je­go wa­sa­la

 (1.5) hist. w okre­sie Pol­ski dziel­ni­co­wej: naj­star­szy Piast, któ­re­mu pod­le­ga­li ksią­żę­ta po­szcze­gól­nych dziel­nic

 (1.6) hist. w śred­nio­wie­czu, wedle za­sa­dy se­nio­ra­tu naj­star­szy przed­sta­wi­ciel rodu i jed­no­cze­śnie dzie­dzic ty­tu­łu

 (1.7) doś­wiad­czo­ny pra­cow­nik

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • se­nior – fe­u­dał spra­wu­ją­cy wła­dzę nad pod­le­gły­mi mu wa­sa­la­mi
  • se­nior – naj­star­szy męski przed­sta­wi­ciel śred­nio­wiecz­ne­go rodu mo­nar­sze­go
  • bi­skup se­nior – bi­skup die­cez­jal­ny lub po­moc­ni­czy, który prze­szedł w stan spo­czyn­ku
  • Se­nior – tytuł al­bu­mu grupy mu­zycz­nej Röyksopp
  • se­nior – miano przyz­na­wa­ne człon­kom Związ­ku Har­cer­stwa Pol­skie­go, któ­rzy ukoń­czy­li 50 lat
  • se­nior – naj­star­szy wie­kiem czło­nek ro­dzi­ny, or­ga­ni­za­cji lub ze­spo­łu, naj­star­szy sta­żem pra­cow­nik
  • se­nior – część imie­nia męż­czyz­ny, która odróż­nia go od syna no­szą­ce­go to samo imię i naz­wi­sko
  • se­nior – za­wod­nik spor­to­wy w wieku wła­ści­wym dla upra­wia­nia danej dy­scy­pli­ny
  • se­nior – wyż­szy du­chow­ny pro­te­stanc­ki sto­ją­cy na czele die­cez­ji lub se­nio­ra­tu (jed­nost­ki ad­mi­ni­stra­cyj­nej ko­ścio­ła), od­po­wied­nik bi­sku­pa lub su­pe­rin­ten­den­ta
  • se­nior – tytuł du­chow­ne­go wyz­na­nia ewan­ge­lic­ko: augs­bur­skie­go, re­for­mo­wa­ne­go i unij­ne­go w Woj­sku Pol­skim II RP, od­po­wia­da­ją­cy ran­dze puł­kow­ni­ka (ko­man­do­ra)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wej­ściów­ki dla se­nio­rów będą o po­ło­wę tań­sze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsɛ̃ɲɔr, AS: sẽńor

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. seniorat mrz., senioralność ż.

:: fż. seniorka ż.

 przym. senioralny

Wiktionary


seniora

1. naj­star­szy wie­kiem czło­nek ro­dzi­ny, rodu, ze­spo­łu itp.;
2. za­wod­nik w wieku od­po­wied­nim do upra­wia­nia danej dy­scy­pli­ny spor­to­wej;
3. daw­niej w pra­wie len­nym: fe­u­dał spra­wu­ją­cy opie­kę nad uza­leż­nio­nym od niego wa­sa­lem


SJP.pl


senioralne

1. po­sia­da­ją­cy pier­wszeń­stwo, uprzy­wi­le­jo­wa­ny, wy­ni­ka­ją­cy z se­nio­ra­tu;
2. od­no­szą­cy się do star­szych ludzi; star­czy


SJP.pl


senioralny

1. po­sia­da­ją­cy pier­wszeń­stwo, uprzy­wi­le­jo­wa­ny, wy­ni­ka­ją­cy z se­nio­ra­tu;
2. od­no­szą­cy się do star­szych ludzi; star­czy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z se­nio­rem, od­no­szą­cy się do se­nio­ra

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Spra­wo­wał wła­dzę nad dziel­ni­cą se­nio­ral­ną aż do śmier­ci.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. senior mos., senioralność ż., seniorat mrz., seniorka ż., seniorstwo n.

 przym. senioracki

 przysł. seniorsko

Wiktionary


seniorat

1. za­sa­da dzie­dzi­cze­nia dóbr przez naj­star­sze­go człon­ka rodu lub ro­dzi­ny bez wzglę­du na sto­pień po­kre­wień­stwa ze zmar­łym;
2. in­sty­tu­cja, wła­dza, god­ność se­nio­ra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) hist. śred­nio­wiecz­na za­sa­da dzie­dzi­cze­nia po­le­ga­ją­ca na odzie­dzi­cze­niu ty­tu­łu i wła­dzy przez naj­star­sze­go przed­sta­wi­cie­la rodu;

Wiktionary

Se­nio­rat – sto­so­wa­na w śred­nio­wie­czu za­sa­da, okre­śla­ją­ca po­rzą­dek obej­mo­wa­nia tronu, usta­na­wia­na czę­sto po po­dzia­le kraju mię­dzy synów wład­cy i wska­zu­ją­ca, że po jego śmier­ci wła­dzę zwierzch­nią każ­do­ra­zo­wo spra­wo­wał naj­star­szy męski przed­sta­wi­ciel rodu (se­nior).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. senior m., seniorka ż.

 przym. senioralny

Wiktionary


senioraż

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ekon. zysk z emi­sji pie­nią­dza i wpu­szcza­nia go do obro­tu (np. wy­ni­ka­ją­cy z wyż­szej ceny sprze­da­ży monet ko­lek­cjo­ner­skich przez bank cen­tral­ny od ich no­mi­na­łów)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɛ̃ˈɲɔraʃ, AS: sẽńoraš

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) renta mennicza

Wiktionary


senioria

ma­jęt­no­ści fe­u­da­ła wraz z osia­dły­mi w nich ludź­mi


SJP.pl


seniorita

panna, pa­nien­ka - zwrot grzecz­no­ścio­wy sto­so­wa­ny w Hisz­pa­nii pod­czas zwra­ca­nia się do nie­za­męż­nych ko­biet; señorita


SJP.pl


seniorka

1. naj­star­sza wie­kiem człon­ki­ni ro­dzi­ny, rodu, ze­spo­łu itp.;
2. za­wod­nicz­ka w wieku od­po­wied­nim do upra­wia­nia danej dy­scy­pli­ny spor­to­wej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta star­sza wie­kiem lub rangą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W tym roku miss se­nio­rek na­sze­go za­kła­du wy­bra­no panią Ma­rzen­kę z od­dzia­łu czwar­te­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. seniorat mrz.

:: fm. senior mos.

 przym. senioralny

Wiktionary


seniorski

→ se­nior


SJP.pl

Patrz:

senior

seniorstwo

1. bycie se­nio­rem;
2. ogół se­nio­rów;
3. daw­niej: obo­wiąz­ki, wła­dza se­nio­ra


SJP.pl


senisławice

Se­ni­sła­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie ka­zi­mier­skim, w gmi­nie Opa­to­wiec. Ma sta­tus so­łect­wa. Leży przy dro­dze kra­jo­wej nr 79.

Wikipedia


seniti

zdaw­ko­wa mo­ne­ta ton­gij­ska (100 se­ni­ti = 1 pa'anga)


SJP.pl

Se­ni­ti – drob­na jed­nost­ka mo­ne­tar­na Tonga wpro­wa­dzo­na 3 kwiet­nia 1967 r., równa for­mu­la_1 paʻanga.

Wikipedia


seniuk

naz­wi­sko


SJP.pl


senkowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Aloj­zy Sen­kow­ski – pol­ski praw­nik i woj­sko­wy
  • Zbi­gniew Sen­kow­ski – pol­ski po­li­tyk, dzia­łacz związ­ko­wy, poseł na Sejm

Wikipedia


senliwy

przy­miot­nik

 (1.1) rzad. senny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) […] gdy też póź­nym wie­czo­rem nad sen­li­wym mężem śpie­wa­ła, on, choć sen­li­wy, pie­ścił się z jej wło­sa­mi, a potem o wscho­dzie słon­ka zdro­wy i wesół do ro­bo­ty wsta­wał […]

 (1.1) W od­da­li, na tle ro­zis­krzo­nych sza­fi­rów, linie świe­żej zie­le­ni obej­mo­wa­ły ho­ry­zont, two­rząc ramę do spo­koj­ne­go, sło­necz­ne­go, sen­li­we­go nie­mal, obra­zu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. śnienie n., sennik m., sen, senność

 przym. senny

 przysł. sennie

Wiktionary


senna

1. chcą­cy spać;
2. nudny, nu­żą­cy (np. o wy­kła­dzie);
3. wi­dzia­ny, prze­ży­wa­ny w cza­sie snu


SJP.pl

Senna – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny bo­bo­wa­tych ("Fa­ba­ce­ae") z po­dro­dzi­ny bre­zyl­ko­wych ("Ca­e­sal­pi­nio­i­de­ae"). Obej­mu­je ok. 280–300 ga­tun­ków. Wy­stę­pu­ją w całej stre­fie mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej, a nie­licz­ne ga­tun­ki rosną także w stre­fach umiar­ko­wa­nych. Za­sięg ro­dza­ju obej­mu­je całą Ame­ry­kę Po­łud­nio­wą, Afry­kę i Au­stra­lię oraz po­łud­nio­wą część Ame­ry­ki Pół­noc­nej i Azji.

Wikipedia


sennacheryb

Sen­na­che­ryb, właśc. Sin-ahhe-eriba (akad. "Sîn-aḫḫē-erība"; bi­blij­ny "Sen­na­che­ryb", "San­che­rib", "San­che­ryb") – król Asy­rii z dy­na­stii Sar­go­ni­dów, syn i na­stęp­ca Sar­go­na II, oj­ciec i po­przed­nik Asar­had­do­na. Jego rządy da­to­wa­ne są na lata 705–681 p.n.e. (Frahm), ewen­tu­al­nie 704–681 p.n.e. (Gra­y­son).

Wikipedia


sennet

[czy­taj: SEnet] naz­wi­sko


SJP.pl


sennie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób senny, świad­czą­cy o sen­no­ści

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie­licz­ne po­ja­zdy po­ru­sza­ły się ra­czej sen­nie i je­dy­nie tiry, prze­mie­rza­ją­ce kraj no­ca­mi, były pew­ne­go ro­dza­ju za­wa­li­dro­gą.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. senność ż., sen m., śnienie n., sennik m.

 czas. śnić ndk., wyśnić dk.

 przym. senny, senliwy

Wiktionary


senniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: sen­nie


SJP.pl


senniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: senny


SJP.pl


sennik

książ­ka za­wie­ra­ją­ca wy­ja­śnie­nia snów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) książ­ka bę­dą­ca zbio­rem ob­ja­śnień snów

 (1.2) środ. dzien­nik, w któ­rym za­pi­su­je się za­pa­mię­ta­ne sny

Wiktionary

Sen­nik – to książ­ka lub zbiór in­ter­pre­ta­cji snów, które za­wie­ra­ją wy­ja­śnie­nia róż­nych sym­bo­li i obra­zów po­ja­wia­ją­cych się w snach. Sen­ni­ki są uży­wa­ne do prób zro­zu­mie­nia zna­cze­nia snów i ich po­ten­cjal­ne­go wpły­wu na życie co­dzien­ne.

Sen­ni­ki sta­ra­ją się tłu­ma­czyć pod­sta­wo­we sym­bo­le wy­stę­pu­ją­ce w snach, jed­nak do­ko­na­na na ich pod­sta­wie in­ter­pre­ta­cja musi być po­wią­za­na z ogól­ną sy­tu­a­cją śnią­ce­go, oraz każdy sen na­le­ży in­ter­pre­to­wać od­dziel­nie.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈsɛ̃ɲːik, AS: sẽ•ńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sen m., senność ż.

 czas. śnić ndk.

 przym. senny, senliwy

 przysł. sennie

Wiktionary


senność

chęć spa­nia, po­trze­ba snu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­trze­ba snu, pra­gnie­nie za­śnię­cia

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • sen­ność – sen­ność jako objaw cho­ro­bo­wy
  • Sen­ność – pol­ski dra­mat fil­mo­wy z 2008 roku w re­ży­se­rii Mag­da­le­ny Pie­korz
  • Sen­ność – po­wieść Woj­cie­cha Ku­czo­ka, wy­da­na w 2008 roku na­kła­dem wy­daw­nict­wa W.A.B.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈsɛ̃nːɔɕt͡ɕ, AS: sẽ•ność

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sen m., sennik m., śnienie n., śnięcie n.

 czas. śnić ndk.

 przym. senny, senliwy

 przysł. sennie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ospałość; przest. śpik, senliwość

Wiktionary


senny

1. chcą­cy spać;
2. nudny, nu­żą­cy (np. o wy­kła­dzie);
3. wi­dzia­ny, prze­ży­wa­ny w cza­sie snu


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy snu, zwią­za­ny ze snem; trwa­ją­cy lub prze­ży­wa­ny pod­czas snu

 (1.2) taki, który chce spać; jest śpią­cy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsɛ̃nːɨ, AS: sẽ•ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sen m., senność ż., sennik m.

 czas. śnić

 przysł. sennie

 przym. senliwy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) oniryczny

 (1.2) ospały, zaspany, śpiący

Wiktionary


senon

młod­sza epoka kredy


SJP.pl

Senon – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Grand Est, w de­par­ta­men­cie Moza.

We­dług da­nych na rok 1990 gminę za­miesz­ki­wa­ło 205 osób, a gę­stość za­lud­nie­nia wy­no­si­ła 10 osób/km² (wśród 2335 gmin Lo­ta­ryn­gii Senon pla­su­je się na 840. miej­scu pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści, na­to­miast pod wzglę­dem po­wierzch­ni na miej­scu 162.).

Wikipedia


senoński

zwią­za­ny z se­no­nem


SJP.pl


sens

treść; wła­ści­we zna­cze­nie cze­goś; lo­gicz­ność


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wła­ści­wość ja­kiejś idei, czyn­no­ści, przed­mio­tu, spra­wia­ją­ca, że jest uży­tecz­ny, war­to­ścio­wy, uza­sad­nio­ny

 (1.2) spo­sób ro­zu­mie­nia cze­goś

 (1.3) wy­mo­wa, isto­ta, zna­cze­nie ja­kie­goś prze­ka­zu

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • sens – po­ję­cie fi­lo­zo­ficz­ne
  • Sens – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Bur­gun­dia
  • sens życia
  • sens wy­ra­zu

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ten plan nie ma sensu, jest nie­re­al­ny.

 (1.1) Nie widzę sensu w swoim życiu.

 (1.1) Jaki jest sens sta­rać się na siłę prze­for­so­wać swój po­mysł?

 (1.2) W tym sen­sie masz rację, ale w innym sen­sie już nie masz.

 (1.3) Sens wy­po­wie­dzi pre­zy­den­ta był jasny – przy­go­to­wuj­my się na wojnę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɛ̃w̃s, AS: sẽũ̯s

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sensowność ż.

 przym. sensowny, sensowy

 przysł. sensownie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) przesłanie, rola, wydźwięk, wymowa, znaczenie, clou, esencja, istota, kwintesencja, meritum, sedno, treść

Wiktionary


sensacja

1. za­ska­ku­ją­ce wia­do­mo­ści lub niez­wy­kłe wy­da­rze­nie bu­dzą­ce po­wszech­ne za­in­te­re­so­wa­nie;
2. wra­że­nie wy­wo­ła­ne taką wia­do­mo­ścią lub takim wy­da­rze­niem;
3. tylko w licz­bie mno­giej - nie­do­ma­ga­nia or­ga­niz­mu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wy­da­rze­nie, wia­do­mość wy­wo­łu­ją­ce żywe, po­wszech­ne za­in­te­re­so­wa­nie

 (1.2) silne wra­że­nie czy znacz­ne za­in­te­re­so­wa­nie spo­wo­do­wa­ne za­ska­ku­ją­cym zda­rze­niem

 (1.3) przest. od­bie­ra­ne od­czu­cie czy doz­na­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dużą sen­sa­cję wzbu­dzi­ło przy­by­cie Ma­ria­na Krza­klew­skie­go, który prze­ma­sze­ro­wał głów­ną ulicą wraz z licz­ny­mi zwo­len­ni­ka­mi do sto­li­ka AWS-u , gdzie ro­zda­wał au­to­gra­fy.

 (1.3) Po za­ży­ciu met­for­mi­ny mo­że­my od­czu­wać lek­kie sen­sa­cje żo­łąd­ko­we i za­bu­rze­nia smaku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sensat m., sensacyjność ż.

:: zdrobn. sensacyjka ż.

 przym. sensacyjny

 przysł. sensacyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) afera, bomba,chwyt, hit, rewelacja

 (1.3) doznanie, objaw, odczucie

Wiktionary


sensacje

do­le­gli­wo­ści fi­zycz­ne od­czu­wa­ne przez czło­wie­ka


SJP.pl


sensacjonalizm

pogoń za sen­sa­cją, prze­sta­wia­nie cze­goś w spo­sób wy­wo­łu­ją­cy silne wra­że­nia


SJP.pl


sensacjonowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|sen­sa­cjo­no­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. sensacjonować ndk.

Wiktionary


sensacki

→ sen­sat


SJP.pl

Patrz:

sensat

sensacyjka

zdrob­nie­nie od: sen­sa­cja


SJP.pl


sensacyjniak

po­tocz­nie: film sen­sa­cyj­ny


SJP.pl


sensacyjny

wy­wo­łu­ją­cy sen­sa­cję; obli­czo­ny na wy­wo­ła­nie wiel­kie­go wra­że­nia


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) wy­wo­łu­ją­cy sen­sa­cję

 (1.2) szt. pełen na­pię­cia emo­cjo­nal­ne­go ze wzglę­du na wart­ką akcję i te­ma­ty­kę

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sensacja ż., sensacyjność ż., sensat mos.

 przysł. sensacyjnie

Wiktionary


sensat

1. czło­wiek do­pa­tru­ją­cy się we wszyst­kim sen­sa­cji;
2. prze­sta­rza­le: czło­wiek prze­sad­nie po­waż­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. czło­wiek sztucz­nie po­waż­ny, si­lą­cy się na uczo­ność, mędr­ku­ją­cy

 (1.2) pot. czło­wiek do­szu­ku­ją­cy się we wszyst­kim sen­sa­cji, chęt­nie wy­wo­łu­ją­cy w swym oto­cze­niu sen­sa­cję

 (1.3) daw. czło­wiek mądry, uczo­ny i trzy­ma­ją­cy się w życiu sta­łych zasad

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Oba pa­no­wie grali wy­bor­nie swe role sen­sa­tów, ludzi roz­my­śla­ją­cych tylko nad wiel­ki­mi za­da­nia­mi eko­no­micz­ny­mi obec­ne­go po­ło­że­nia.

 (1.2) Jurek to kawał sen­sa­ta, z byle czego robi bóg wie co, z igły widły, a potem oka­zu­je się, że z dużej chmu­ry mały deszcz.

 (1.3) Przy tym był czło­wiek wyksz­tał­co­ny, oczy­ta­ny, a nie po­pi­su­ją­cy się ni­czym. Mil­czał wię­cej niż mówił – cier­pli­wy był niez­mier­nie i nikt go nigdy w pasji nie wi­dział… Mimo tych przy­mio­tów (…) innym się nie po­do­bał… Sen­sa­tem go na­zy­wa­no i mło­dzież go nie lu­bi­ła, bo od hu­la­nek stro­nił, a do za­ba­wy stwo­rzo­ny wcale nie był.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsɛ̃w̃sat, AS: sẽũ̯sat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sensacja ż., zdrobn. sensacyjka ż., sensacyjność ż.

:: fż. sensatka

 przym. sensacyjny, sensacki

 przysł. sensacyjnie

Wiktionary


sensatka

→ sen­sat


SJP.pl

Patrz:

sensat

sensei

[czy­taj: sen­sej] ja­poń­ski tytuł ho­no­ry­fi­ka­tyw­ny; sen­sej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) sport. tytuł grzecz­no­ścio­wy sto­so­wa­ny wobec mi­strzów w ja­poń­skich spor­tach walki;

Wiktionary

Sen­sei (jap. 先生 dosł. „wcze­śniej uro­dzo­ny”; „ten, który uczy”; w zna­cze­niu: „na­u­czy­ciel”, „mistrz”) – ja­poń­ski tytuł ho­no­ry­fi­ka­tyw­ny (wy­stę­pu­je jako przy­ro­stek i rze­czow­nik) sto­so­wa­ny pod­czas zwra­ca­nia się do człon­ków par­la­men­tu, na­u­czy­cie­li, pro­fe­so­rów, praw­ni­ków, le­ka­rzy, po­li­ty­ków, ar­ty­stów, pi­sa­rzy oraz do ludzi, któ­rzy osią­gnę­li pe­wien po­ziom mi­strzo­stwa we włas­nej dzie­dzi­nie.

Wikipedia


sensej

ja­poń­ski tytuł ho­no­ry­fi­ka­tyw­ny; sen­sei


SJP.pl


senselier

ek­spert oce­nia­ją­cy za­pa­chy


SJP.pl


senselierka

ek­spert­ka oce­nia­ją­ca za­pa­chy


SJP.pl


sensibile

okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: z uczu­ciem, tkli­wie


SJP.pl


sensor

ele­ment przy­rzą­du lub ukła­du po­mia­ro­we­go słu­żą­cy do przet­wa­rza­nia wiel­ko­ści mie­rzo­nej na inną wiel­kość; czuj­nik


SJP.pl


sensorium

ogół wra­żeń zmy­sło­wych


SJP.pl


sensorowy

przy­miot­nik od: sen­sor


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który za­wie­ra sen­sor

Wiktionary

Powiązane:

 przym. sensoryczny

Wiktionary


sensoryczność

1. zdol­ność do od­bie­ra­nia bodź­ców za po­mo­cą zmy­słów;
2. dzia­ła­nie na zmy­sły wy­wo­łu­ją­ce silne emo­cje bądź sko­ja­rze­nia


SJP.pl


sensoryczny

przy­miot­nik

 (1.1) fizj. od­czu­wal­ny zmy­sła­mi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sensor mrz.

 przym. sensorowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) czuciowy, dotykowy, zmysłowy

Wiktionary


sensownie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób sen­sow­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mó­wi­ła sen­sow­nie, cho­ciaż obró­ci­ła w me­ta­fo­rę py­ta­nie o maskę, które ja po­trak­to­wa­łem do­słow­nie.

 (1.1) Na py­ta­nia hie­ro­fan­ta od­po­wia­dał jed­nak sen­sow­nie, zgod­nie z ocze­ki­wa­nia­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɛ̃w̃ˈsɔvʲɲɛ, AS: sẽũ̯sovʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sens m., sensowność ż.

 przym. sensowny, sensowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rozsądnie

Wiktionary


sensowniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: sen­sow­nie


SJP.pl


sensowniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: sen­sow­ny


SJP.pl


sensowność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. cecha tego, co jest sen­sow­ne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sens m.

 przym. sensowny, sensowy

 przysł. sensownie, sensowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dorzeczność, zdroworozsądkowość

Wiktionary


sensowny

1. ma­ją­cy sens;
2. po­stę­pu­ją­cy roz­sąd­nie


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który ma sens, wła­ści­wą za­war­tość, treść; ma uza­sad­nie­nie, jest lo­gicz­ny

 (1.2) pot. taki, który dzia­ła lo­gicz­nie, roz­sąd­nie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɛ̃w̃ˈsɔvnɨ, AS: sẽũ̯sovny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sens m., sensowność ż.

 przym. sensowy

 przysł. sensownie

Wiktionary


sensowy

przy­miot­nik od: sens


SJP.pl


sensu

treść; wła­ści­we zna­cze­nie cze­goś; lo­gicz­ność


SJP.pl


sensualistka

→ sen­su­a­li­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fż. od: sen­su­a­li­sta

Wiktionary

Patrz:

sensualista

Wymowa:

IPA: ˌsɛ̃w̃suwaˈlʲistka, AS: sẽũ̯suu̯alʹistka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sensualizm m.

:: fm. sensualista m.

 przym. sensualistyczny

 przysł. sensualistycznie

Wiktionary


sensualistyczny

→ sen­su­a­lizm


SJP.pl

Patrz:

sensualizm

sensualizm

po­gląd, we­dług któ­re­go je­dy­nym źró­dłem poz­na­nia są wra­że­nia zmy­sło­we


SJP.pl

Sen­su­a­lizm (z łac. "sen­sus" – zmysł) – po­gląd fi­lo­zo­ficz­ny oraz psy­cho­lo­gicz­ny gło­szą­cy, że wszel­ka wie­dza po­cho­dzi od wra­żeń zmy­sło­wych (poz­na­nie od­by­wa się po­przez prze­pro­wa­dza­nie lo­gicz­nych doś­wiad­czeń) i jest tylko bar­dziej lub mniej zło­żo­nym kom­plek­sem spo­strze­żeń.

Wikipedia


sensualność

od­bie­ra­nie bodź­ców za po­mo­cą zmy­słów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest sen­su­al­ne; cecha tych, któ­rzy są sen­su­al­ni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. sensualny

 przysł. sensualnie

Wiktionary


sensualny

książ­ko­wo: od­bie­ra­ny za po­mo­cą zmy­słów; zmy­sło­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który jest od­bie­ra­ny za po­mo­cą zmy­słów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Upra­wia­li ry­tu­al­ny seks zbio­ro­wy, który na­zy­wa­li „orgią sen­su­al­ną”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsɛ̃w̃suˈwalnɨ, AS: sẽũ̯suu̯alny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sensualizm m., sensualista m., sensualność ż.

 przym. sensualistyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zmysłowy, wrażeniowy

Wiktionary


sensybilizacja

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sen­sy­bi­li­za­cja – w me­dy­cy­nie to uczu­le­nie, uwraż­li­wie­nie or­ga­niz­mu lub jego po­szcze­gól­nych na­rzą­dów, tka­nek lub ko­mó­rek na okre­ślo­ne bodź­ce
  • Sen­sy­bi­li­za­cja – w fo­to­gra­fi­ce sen­sy­bi­li­za­cja to pod­wyż­sze­nie świa­tło­czu­ło­ści oraz roz­sze­rze­nie za­kre­su bar­wo­czu­ło­ści fo­to­gra­ficz­nych ma­te­ria­łów świa­tło­czu­łych dzię­ki uży­ciu sen­sy­bi­li­za­to­rów

Wikipedia


sensybilizator

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • sen­sy­bi­li­za­tor (fo­to­gra­fia) – barw­nik uczu­la­ją­cy emul­sję świa­tło­czu­łą
  • sen­sy­bi­li­za­tor (me­dy­cy­na) – sub­stan­cja uczu­la­ją­ca w me­dy­cy­nie

Wikipedia


sensytometr

urzą­dze­nie do naś­wiet­la­nia pró­bek ma­te­ria­łów świa­tło­czu­łych w celu okre­śle­nia ich świa­tło­czu­ło­ści


SJP.pl


sensytometria

Sen­sy­to­me­tria – nauka o licz­bo­wym oz­na­cza­niu wła­ści­wo­ści ma­te­ria­łów świa­tło­czu­łych. Jest dzia­łem me­tro­lo­gii zaj­mu­ją­cym się fo­to­gra­ficz­ny­mi wła­ści­wo­ścia­mi ma­te­ria­łów świa­tło­czu­łych, głów­nie świa­tło­czu­ło­ścią, ale rów­nież: kon­tra­sto­wo­ścią, za­dy­mie­niem, gę­sto­ścią op­tycz­ną, bar­wo­czu­ło­ścią, ostro­ścią, roz­dziel­czo­ścią, ziar­ni­sto­ścią.

Wikipedia


sensytometryczny

→ sen­sy­to­me­tria


SJP.pl

Patrz:

sensytometria

sensytywność

1. zdol­ność do od­czu­wa­nia wra­żeń;
2. prze­wraż­li­wie­nie


SJP.pl


sensytywny

1. zdol­ny do od­czu­wa­nia wra­żeń;
2. prze­wraż­li­wio­ny


SJP.pl


sent

dawna drob­na wa­lu­ta Esto­nii, uży­wa­na przed euro


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sent – bre­toń­ska nazwa gminy Sains
  • Sent – miej­sco­wość w gmi­nie Scuol, w kan­to­nie Gry­zo­nia, w re­gio­nie En­gia­di­na Bassa/Val Müstair
  • Est­her-Mir­jam Sent – ni­der­landz­ka po­li­tycz­ka
  • Se­ba­stian Sent – nie­miec­ki siat­karz
  • sent – dawna estoń­ska mo­ne­ta
  • SENT – port sze­re­go­wy (ang. Sin­gle Edge Nib­ble Trans­mis­sion)

Wikipedia


sente

drob­na wa­lu­ta Le­sot­ho (100 li­sen­te = 1 loti)


SJP.pl


sentencja

1. krót­kie zda­nie wy­ra­ża­ją­ce jakąś myśl fi­lo­zo­ficz­ną; mak­sy­ma; afo­ryzm;
2. daw­niej: orze­cze­nie sądu; wyrok


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zwię­złe sfor­mu­ło­wa­nie pew­nej ogól­nej myśli, np. fi­lo­zo­ficz­nej;

 (1.2) praw. naj­waż­niej­sza część wy­ro­ku lub de­cyz­ji ad­mi­ni­stra­cyj­nej, za­wie­ra­ją­ca roz­strzy­gnię­cie spra­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Si vis pacem, para bel­lum – jeśli chcesz po­ko­ju, przy­go­to­wuj się do wojny, przy­pom­niał sobie ła­ciń­ską sen­ten­cję, od któ­rej pi­sto­let Lu­ge­ra wziął swoją nazwę.

 (1.2) W ni­niej­szej spra­wie uz­na­no, że zo­sta­ły speł­nio­ne prze­słan­ki okre­ślo­ne w po­wyż­szym prze­pi­sie, umoż­li­wia­ją­ce zmia­nę de­cyz­ji, w związ­ku z czym po­sta­no­wio­no orzec, jak w sen­ten­cji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɛ̃nˈtɛ̃nt͡sʲja, AS: sẽntẽncʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sentencjonalność ż.

 przym. sentencjonalny

 przysł. sentencjonalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) maksyma, aforyzm

 (1.2) osnowa, rozstrzygnięcie

Wiktionary


sentito

okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: z ek­spre­sją


SJP.pl


sentymencik

zdrob­nie­nie od: sen­ty­ment


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od sen­ty­ment

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie sen­ty­ment, lecz tylko mały sen­ty­men­cik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sentyment m.

Wiktionary


sentyment

uczu­cie przy­wią­za­nia i sym­pa­tii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) po­czu­cie przy­wią­za­nia i sym­pa­tii

 (1.2) uczu­cio­wość

 (1.3) daw. prze­ko­na­nie, za­sa­da, po­gląd

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na po­cząt­ku ty­god­nia z sen­ty­men­tem od­no­to­wa­łem, że stara ani­ma­cja po­klat­ko­wa ze stu­dia Se-ma-for, bę­dzie kon­ty­nu­o­wa­na w no­wo­czes­nej for­mie ani­ma­cji 3D.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɛ̃nˈtɨ̃mɛ̃nt, AS: sẽntỹmẽnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sentymentalizm mrz., sentymentalność ż., sentymentalista mos., sentymentalistka ż., sentymentalizowanie n.

:: zdrobn. sentymencik mrz.

 czas. sentymentalizować ndk.

 przym. sentymentalny, sentymentowy

 przysł. sentymentalnie

Wiktionary


sentymentalistka

→ sen­ty­men­ta­li­sta


SJP.pl

Patrz:

sentymentalista

sentymentalistyczność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest sen­ty­men­ta­li­stycz­ne; cecha tych, któ­rzy są sen­ty­men­ta­li­stycz­ni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sentymentalizm m., sentymentalista m., sentymentalistka ż.

 przym. sentymentalistyczny

 przysł. sentymentalistycznie

Wiktionary


sentymentalizm

Sen­ty­men­ta­lizm (fr. "sen­ti­men­ta­lis­me" - uczu­cio­wość) – kie­ru­nek umy­sło­wy i li­te­rac­ki w Eu­ro­pie trwa­ją­cy od lat 70. XVIII wieku do po­cząt­ku XIX wieku, jeden z prą­dów in­te­lek­tu­al­nych, nur­tów epoki oś­wie­ce­nia.

Jego twór­ca­mi byli Jean-Jac­qu­es Ro­us­se­au (we Fran­cji) i La­u­ren­ce Ster­ne (w An­glii). Nazwa nurtu po­cho­dzi od „po­wie­ści uczu­cio­wej” La­u­ren­ce'a Ster­ne'a "Po­dróż sen­ty­men­tal­na przez Fran­cję i Wło­chy".

Wikipedia


sentymentalnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób sen­ty­men­tal­ny

Wiktionary

Sen­ty­men­tal­nie – pier­wszy album duetu Kali/Gibbs. Wy­daw­nict­wo uka­za­ło się 10 paź­dzier­ni­ka 2014 roku na­kła­dem wyt­wór­ni mu­zycz­nej Ganja Mafia Label.

Album do­tarł do 2. miej­sca ze­sta­wie­nia OLiS. 14 stycz­nia 2015 roku płyta uzy­ska­ła w Pol­sce sta­tus zło­tej sprze­da­jąc się w na­kła­dzie 15 tys. eg­zem­pla­rzy. 11 marca uzy­ska­ła sta­tus pla­ty­no­wej płyty.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dla­te­go, że mówi o mi­ło­ści – nieco może na­iw­nie i sen­ty­men­tal­nie, ale prze­cież z wdzię­kiem, ab­stra­hu­jąc od na­ro­do­wych świę­to­ści?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsɛ̃ntɨ̃mɛ̃nˈtalʲɲɛ, AS: sẽntỹmẽntalʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 przym. sentymentalny

 rzecz. sentymentalizm m., sentyment m., sentymentalność ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ckliwie

Wiktionary


sentymentalniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: sen­ty­men­tal­nie


SJP.pl


sentymentalniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: sen­ty­men­tal­ny


SJP.pl


sentymentalność

prze­sad­na uczu­cio­wość; skłon­ność do roz­rzew­nia­nia się; sen­ty­men­ta­lizm


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest sen­ty­men­tal­ne; cecha tych, któ­rzy są sen­ty­men­tal­ni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sentyment m.

 przym. sentymentalny

 przysł. sentymentalnie

Wiktionary


sentymentalny

1. prze­sad­nie uczu­cio­wy, łatwo wzru­sza­ją­cy się, np. sen­ty­men­tal­ny czło­wiek;
2. wy­wo­łu­ją­cy wzru­sze­nie, bę­dą­cy prze­ja­wem prze­sad­nej uczu­cio­wo­ści, np. sen­ty­men­tal­ny film;
3. cha­rak­te­ry­stycz­ny dla sen­ty­men­ta­liz­mu (kie­run­ku ar­ty­stycz­ne­go i ide­o­we­go)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) prze­sad­nie uczu­cio­wy; także. świad­czą­cy o prze­sad­nej uczu­cio­wo­ści

 (1.2) szt. wła­ści­wy sen­ty­men­ta­liz­mo­wi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Opo­wie­ści o wspól­nym za­kła­do­wym grzy­bo­bra­niu czy wspól­nym ogni­sku sta­no­wią istot­ny ele­ment sen­ty­men­tal­nych wspom­nień o mi­nio­nej epoce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsɛ̃ntɨ̃mɛ̃nˈtalnɨ, AS: sẽntỹmẽntalny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sentyment mrz., sentymentalista mos., sentymentalizm mrz., sentymentalność ż.

 czas. sentymentalizować ndk.

 przysł. sentymentalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ckliwy

Wiktionary


senyszyn

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Am­bro­zij Se­ny­szyn – me­tro­po­li­ta Ukra­iń­skiej Cerk­wi Grec­ko­ka­to­lic­kiej w USA
  • Jo­an­na Se­ny­szyn – pol­ski po­li­tyk
  • Łew Se­ny­szyn – ukra­iń­ski dzien­ni­karz lwow­ski, po II woj­nie świa­to­wej na emi­gra­cji w Ka­na­dzie

Wikipedia


sep

dawna da­ni­na skła­da­na w ziar­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. w daw­nej Pol­sce: po­da­tek od zboża

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • SEP (ko­mu­ni­ka­cja)
  • SEP – Solar Elec­tric Pro­pul­sion (napęd sło­necz­no-elek­trycz­ny) → sil­nik jo­no­wy
  • Stan­ford En­cyc­lo­pe­dia of Phi­lo­sop­hy (Stan­fordz­ka En­cy­klo­pe­dia Fi­lo­zo­fii)
  • Sto­wa­rzy­sze­nie Eko­no­mi­stów Pol­skich
  • Sto­wa­rzy­sze­nie Elek­try­ków Pol­skich
  • Stward­nia­ją­ce za­pa­le­nie otrzew­nej

Wikipedia

Wymowa:

IPA: sɛp, AS: sep

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) osep

Wiktionary


sepa

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sepa – wieś w pro­win­cji Sa­re­ma, w gmi­nie Piht­la.
  • Sepa – wieś w pro­win­cji Sa­re­ma, w gmi­nie Ka­ar­ma.
  • Sepa – wieś w pro­win­cji Jõgeva, w gmi­nie Ta­bi­ve­re.
  • SEPA () – jed­no­li­ty ob­szar płat­no­ści w euro
  • SEPA (ang. ) – szkoc­ka agen­cja ochro­ny śro­do­wi­ska

Wikipedia


separacja

1. ro­złą­cze­nie mał­żon­ków bez roz­wią­za­nia mał­żeń­stwa;
2. izo­la­cja, od­dzie­le­nie, odo­sob­nie­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) praw. ro­złą­cze­nie mał­żon­ków bez ich prawa wstę­po­wa­nia w nowy zwią­zek mał­żeń­ski

 (1.2) książk. od­dzie­le­nie od cze­goś

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • se­pa­ra­cja-in­dy­wi­du­a­cja – te­o­ria psy­cho­lo­gicz­na Mar­ga­ret Mah­ler
  • se­pa­ra­cja (psy­cho­lo­gia mię­dzy­kul­tu­ro­wa) – w mo­de­lu akul­tu­ra­cji Johna Berry'ego
  • se­pa­ra­cja gal­wa­nicz­na – w elek­tro­tech­ni­ce, izo­lo­wa­nie elek­trycz­ne po­je­dyn­czych ob­wo­dów lub od­bior­ni­ków
  • se­pa­ra­cja – w pra­wie, czę­ścio­we uchy­le­nie wspól­no­ty mał­żeń­skiej
  • se­pa­ra­cja – w lot­nict­wie, mi­ni­mal­na od­le­głość mię­dzy stat­ka­mi po­wietrz­ny­mi
  • se­pa­ra­cja me­ta­fi­zycz­na – w fi­lo­zo­fii, pod­sta­wo­wa me­to­da for­mo­wa­nia ro­zu­mie­nia bytu w me­ta­fi­zy­ce re­a­li­stycz­nej

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. separatka ż., separator mrz., separacjonista mos., separacjonizm mrz., separatyzm mrz., separatysta mos., separatystka ż., separowanie n.

 czas. separować ndk.

 przym. separacyjny, separatystyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rozłąka, rozstanie

 (1.2) izolacja, izolowanie, oddzielanie, oddzielenie, odłączanie, odłączenie, odosobnienie, separowanie, rozłączenie

Wiktionary


separacjonistka

→ se­pa­ra­cjo­ni­sta


SJP.pl

Patrz:

separacjonista

separacyjny

zwią­za­ny z se­pa­ra­cją


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z se­pa­ra­cją, do­ty­czą­cy se­pa­ra­cji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. separatyzm mrz., separatysta mos., separatka ż., separacja ż.

 czas. separować

Wiktionary


separatka

izo­lat­ka;
1. w szpi­ta­lach, in­ter­na­tach, żłob­kach itp.: od­dziel­ny pokój, w któ­rym umie­szcza się osoby chore lub po­dej­rza­ne o cho­ro­bę za­kaź­ną;
2. w wię­zie­niach: cela jed­no­o­so­bo­wa; po­je­dyn­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wy­dzie­lo­na jed­no­o­so­bo­wa sala dla cho­rych, zwy­kle za­kaź­nie

 (1.2) jed­no­o­so­bo­wa cela w wię­zie­niu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsɛpaˈratka, AS: separatka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. separacja ż., separator m., separatyzm m., separatysta m., separatystka ż., separacjonizm m., separacjonista m., separacjonistka ż., separowanie n.

 czas. separować

 przym. separacyjny, separatystyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) izolatka

Wiktionary


separator

1. urzą­dze­nie do roz­dzie­la­nia skład­ni­ków;
2. ele­ment roz­dzie­la­ją­cy czę­ści więk­szej ca­ło­ści


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Se­pa­ra­tor ma­gne­tycz­ny
  • se­pa­ra­tor w in­for­ma­ty­ce:
    • Se­pa­ra­tor (in­for­ma­ty­ka)
    • Se­pa­ra­tor (pro­gra­mo­wa­nie)
    • Se­pa­ra­tor in­struk­cji
  • Se­pa­ra­tor dzie­sięt­ny
  • Se­pa­ra­tor (ka­na­li­za­cja)

Wikipedia


separatum

wy­da­ny od­dziel­ne frag­ment ja­kie­goś dzie­ła


SJP.pl


separatysta

czło­nek grupy et­nicz­nej, re­li­gij­nej lub po­li­tycz­nej dą­żą­cej do wy­o­dręb­nie­nia się z więk­szej ca­ło­ści po­li­tycz­no-spo­łecz­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) polit. zwo­len­nik se­pa­ra­tyz­mu; osoba dą­ża­ca do od­dzie­le­nia się, wy­o­dręb­nie­nia się z ja­kiejś grupy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsɛparaˈtɨsta, AS: separatysta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. separatyzm m., separatka ż., separator m., separacja ż., separowanie n.

:: fż. separatystka ż.

 czas. separować ndk.

 przym. separatystyczny, separacyjny

 przysł. separatystycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) separacjonista, secesjonista, izolacjonista

Wiktionary


separatystka

człon­ki­ni grupy et­nicz­nej, re­li­gij­nej lub po­li­tycz­nej dą­żą­cej do wy­o­dręb­nie­nia się z więk­szej ca­ło­ści po­li­tycz­no-spo­łecz­nej


SJP.pl


separatystyczny

1. zmie­rza­ją­cy do od­dzie­le­nia się; izo­lu­ją­cy się;
2. pokój se­pa­ra­ty­stycz­ny - trak­tat po­ko­jo­wy za­war­ty z jed­nym lub kil­ko­ma pań­stwa­mi wcho­dzą­cy­mi w skład ko­a­li­cji wo­jen­nej


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) polit. zwią­za­ny z se­pa­ra­tyz­mem lub/i se­pa­ra­ty­sta­mi; wła­ści­wy se­pa­ra­tyz­mo­wi

 (1.2) od­dzie­lo­ny od in­nych, dzie­ją­cy się osob­no

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy media usi­łu­ją ukryć praw­dę o po­łud­nio­wo­e­u­ro­pej­skich ru­chach se­pa­ra­ty­stycz­nych?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsɛparatɨˈstɨt͡ʃnɨ, AS: separatystyčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. separatyzm m., separatysta m., separatystka ż., separatka ż., separacja ż.

 przysł. separatystycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rozłamowy, secesjonistyczny; pejor. rozbijacki

 (1.2) oddzielny, osobny, odrębny

Wiktionary


separatyzm

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) polit. dą­że­nie do od­dzie­le­nia się, wy­o­dręb­nie­nia się ja­kiejś grupy z ca­ło­ści;

Wiktionary

Se­pa­ra­tyzm albo se­pa­ra­cjo­nizm (z se­pa­ra­tus – od­dzie­lo­ny) – dą­że­nie do wy­o­dręb­nie­nia się ja­kiejś grupy z ca­ło­ści. Naj­bar­dziej ty­po­wym jest se­pa­ra­tyzm na­ro­do­wo­ścio­wy, a jed­nym z jego prze­ja­wów se­ce­sja na­ro­do­wa. Dą­że­nie do odręb­no­ści pod wzglę­dem na­ro­do­wym, po­li­tycz­nym, et­nicz­nym, re­li­gij­nym; dzia­łal­ność ma­ją­ca na celu wy­o­dręb­nie­nie te­ry­to­rial­ne mniej­szo­ści na­ro­do­wych. Se­pa­ra­tyzm jest dą­że­niem do oder­wa­nia się okre­ślo­ne­go te­ry­to­rium od ja­kie­goś pań­stwa i ut­wo­rze­nia odręb­nej struk­tu­ry pań­stwo­wej.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌsɛpaˈratɨsm̥, AS: separatysm̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. separatka ż., separator m., separatysta m., separatystka ż., separacja ż., separowanie n.

 czas. separować ndk.

 przym. separatystyczny, separacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) secesjonizm

Wiktionary


separowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|se­pa­ro­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. separować ndk.

 rzecz. separatyzm mrz., separatysta mos., separacja ż., separatka ż.

Wiktionary


separować

1. książ­ko­wo: nie do­pu­ścić, nie do­pu­szczać do zet­knię­cia kogoś lub cze­goś z kimś lub z czymś;
2. w pra­wie: prze­pro­wa­dzić, prze­pro­wa­dzać se­pa­ra­cję mał­żon­ków;
3. se­pa­ro­wać się - książ­ko­wo: nie do­pu­ścić, nie do­pu­szczać do zet­knię­cia się sa­me­go sie­bie z kimś lub z czymś


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) od­dzie­lać od czego lub kogo

 (1.2) praw. uchy­lać wspól­no­tę mał­żeń­stwa wraz z za­blo­ko­wa­niem moż­li­wo­ści wstę­po­wa­nia w nowy zwią­zek mał­żeń­ski

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny se­pa­ro­wać się

 (2.1) od­su­wać sie­bie od in­nych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. separatyzm mrz., separatysta mos., separowanie n., separatka ż., separacja

 przym. separacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) izolować, oddzielać, rozdzielać, rozłączać

 (2.1) izolować się, oddzielać się, odłączać się, odosobniać się, rozdzielać się, rozłączać się

Wiktionary


sepd

skrót od: Sy­stem Elek­tro­nicz­ne­go Przet­wa­rza­nia Da­nych


SJP.pl


sepecik

zdrob­nie­nie od: sepet


SJP.pl


sepet

dawna skrzyn­ka do prze­cho­wy­wa­nia klej­no­tów, do­ku­men­tów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. mebl. szaf­ka z szu­flad­ka­mi do prze­cho­wy­wa­nia bi­żu­te­rii;

Wiktionary

Sepet – mebel, ro­dzaj skrzyn­ki z szu­flad­ka­mi i (nie­kie­dy) z pul­pi­tem słu­żą­cy do prze­cho­wy­wa­nia kosz­tow­no­ści bądź do­ku­men­tów. Zwy­kle zdo­bio­ny był oku­cia­mi, in­tar­sjo­wa­ny, in­kru­sto­wa­ny bądź ma­lo­wa­ny. W Pol­sce upo­wszech­nił się w XVII i 1. po­ło­wie XVIII wieku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dalej wedle wo­zow­ni za­kła­da­no konie do dwóch je­szcze ko­la­sek, ol­brzy­mi pa­ju­ko­wie zno­si­li do nich łuby i se­pe­ty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsɛpɛt, AS: sepet

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. sepecik mrz.

Wiktionary


sepia

1. zwie­rzę z ro­dzi­ny mię­cza­ków; mątwa;
2. ciem­no­bru­nat­ny, ru­do­brą­zo­wy barw­nik lub kolor;
3. kred­ka lub ry­su­nek wy­ko­na­ny w takim ko­lo­rze


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • sepia – ina­czej: mątwa, mię­czak z gro­ma­dy gło­wo­no­gów
  • Sepia Lin­na­e­us, 1758 – ro­dzaj gło­wo­no­gów z ro­dzi­ny mąt­wo­wa­tych (Se­pii­dae)
  • sepia – barw­nik otrzy­my­wa­ny z gru­czo­łu czer­ni­dło­we­go sepii-gło­wo­no­ga
  • sepia – tech­ni­ka sto­so­wa­na w fo­to­gra­fii
  • SEPIA – in­stru­ment ob­ser­wa­cyj­ny w Ata­ca­ma Path­fin­der Ex­pe­ri­ment

Wikipedia


sepienko

Se­pien­ko – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie ko­ściań­skim, w gmi­nie Ko­ścian. Na po­łud­nie od Se­pien­ka prze­pły­wa Kanał Prut I oraz prze­bie­ga droga wo­je­wódz­ka nr 308.

Wśród wła­ści­cie­li ziemi w Se­pien­ku w roku 1580 wy­mie­nio­no Abra­ha­ma Za­dor­skie­go, Jana Se­piń­skie­go, zwa­ne­go też Win­cen­tym i in­ne­go Jana Se­piń­skie­go. Około 1793 wła­ści­cie­lem Se­pien­ka był Mel­chior Roż­now­ski.

Wikipedia


sepiolit

mi­ne­rał, ro­dzaj glin­ki uży­wa­nej do wy­ro­bu drob­nych przed­mio­tów; pian­ka mor­ska


SJP.pl

Se­pio­lit (pian­ka mor­ska, pier­re de savon Maroc) – mi­ne­rał z gro­ma­dy krze­mia­nów, za­li­cza­ny do mi­ne­ra­łów ila­stych. Mi­ne­rał po­spo­li­ty, sze­ro­ko roz­po­wszech­nio­ny w niek­tó­rych re­jo­nach Ziemi.

Nazwa po­cho­dzi od gr. "sepia" = mątwa i "lit­hos" = skała, ka­mień i na­wią­zu­je do wew­nętrz­nej musz­li mątwy, do któ­rej mi­ne­rał jest po­dob­ny.

Wikipedia


sepiować

wy­trą­cać na od­bit­kach siar­czek sre­bra; siarcz­ko­wać


SJP.pl


sepiowy

przy­miot­nik od: sepia


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zro­bio­ny z sepii (wy­dzie­li­ny)

 (1.2) ma­ją­cy kolor sepii

 (1.3) za­bar­wio­ny lub na­ma­lo­wa­ny ko­lo­rem sepii; taki, na któ­rym użyto sepii (tech­ni­ki)

Wiktionary


sepkowski

naz­wi­sko


SJP.pl


seplenienie

jedno z naj­czę­ściej spo­ty­ka­nych za­bu­rzeń ar­ty­ku­la­cyj­nych, po­le­ga­ją­ce na nie­pra­wi­dło­wej re­a­li­za­cji gło­sek: s, z, c, dz, ś, ź, ć, dź, sz, ż, cz, dź; syg­ma­tyzm


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|se­ple­nić.

Wiktionary

Se­ple­nie­nie, syg­ma­tyzm – wada wy­mo­wy za­li­cza­na do dys­la­lii. Po­le­ga na nie­pra­wi­dło­wej wy­mo­wie niek­tó­rych gło­sek. Se­ple­nie­nie czę­sto ma po­dło­że psy­chicz­ne, może być wy­ni­kiem lęku.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌsɛplɛ̃ˈɲɛ̇̃ɲɛ, AS: seplẽńė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. seplenić

Wiktionary


sepleniący

wy­ma­wiać wad­li­wie spół­gło­ski; sze­ple­nić (daw­niej)


SJP.pl

Patrz:

seplenić

seplenić

wy­ma­wiać wad­li­wie spół­gło­ski; sze­ple­nić (daw­niej)


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) błęd­nie wy­ma­wiać spół­gło­ski szcze­li­no­we zę­bo­we i dzią­sło­we

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɛˈplɛ̃ɲit͡ɕ, AS: seplẽńić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. seplenienie n.

Wiktionary


seppuku

ja­poń­skie ry­tu­al­ne sa­mo­bój­stwo po­przez roz­cię­cie brzu­cha mie­czem lub szty­le­tem; se­pu­ku, ha­ra­ki­ri


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) hist. tra­dy­cyj­ny ja­poń­ski ry­tu­ał sa­mo­bój­stwa po­przez roz­pła­ta­nie mie­czem lub szty­le­tem wnętrz­no­ści;

Wiktionary

Na tę stro­nę wska­zu­je „ha­ra­ki­ri”. Zo­bacz też: "Ha­ra­ki­ri (ujed­noz­nacz­nie­nie)".

Sep­pu­ku (jap. 切腹) lub też hara-kiri (jap. 腹切り), kap­pu­ku (jap. 割腹) i to­fu­ku (jap. 屠腹) – ja­poń­skie ry­tu­al­ne sa­mo­bój­stwo po­le­ga­ją­ce na roz­cię­ciu mie­czem lub szty­le­tem brzu­cha, gdzie – we­dług tra­dy­cji ja­poń­skiej – mie­ści­ła się dusza. Roz­cię­cie brzu­cha miało być do­wo­dem nie­win­no­ści sa­mo­bój­cy i oka­za­nia szcze­ro­ści jego za­mia­rów. Po śmier­ci był oczy­szcza­ny z wszel­kich za­rzu­tów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Współ­cze­śnie sep­pu­ku nie jest prak­ty­ko­wa­ne.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) harakiri

Wiktionary


sepsa

ostre za­ka­że­nie or­ga­niz­mu wy­wo­ła­ne obec­no­ścią drob­no­u­stro­jów we krwi; sep­sis, po­socz­ni­ca, en­do­tok­se­mia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. ze­spół ogól­no­u­stro­jo­wej re­ak­cji za­pal­nej;

 (1.2) slang. ubi­ka­cja

 (1.3) slang. psuja (w grze)

 (1.4) slang. przez­wi­sko

Wiktionary

Na tę stro­nę wska­zu­je „po­socz­ni­ca”. Zo­bacz też: po­socz­ni­ca u ryb.

Sepsa, po­socz­ni­ca, en­do­tok­se­mia ( sep­sis) – spe­cy­ficz­na re­ak­cja or­ga­niz­mu na za­ka­że­nie. Sepsa nie jest sa­mo­dziel­ną jed­nost­ką cho­ro­bo­wą, a obec­nie de­fi­niu­je się ją jako za­gra­ża­ją­cą życiu dys­funk­cję na­rzą­do­wą spo­wo­do­wa­ną za­bu­rzo­ną re­gu­la­cją od­po­wie­dzi ustro­ju na za­ka­że­nie. Może pro­wa­dzić do am­pu­ta­cji koń­czyn.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ak­tu­al­nie do roz­poz­na­nia sepsy nie jest nie­zbęd­ne stwier­dze­nie obec­no­ści drob­no­u­stro­jów we krwi, acz­kol­wiek w więk­szo­ści przy­pad­ków do­cho­dzi do roz­sie­wu drob­no­u­stro­jów drogą ukła­du krwio­no­śne­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsɛpsa, AS: sepsa

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) posocznica

Wiktionary


sepsis

[czy­taj: seps-is] ostre za­ka­że­nie or­ga­niz­mu wy­wo­ła­ne obec­no­ścią drob­no­u­stro­jów we krwi; sepsa, po­socz­ni­ca, en­do­tok­se­mia


SJP.pl


septalogia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) liter. muz. film. cykl skła­da­ją­cy się z sied­miu ut­wo­rów li­te­rac­kich, mu­zycz­nych lub fil­mo­wych, z któ­rych każdy sta­no­wi odręb­ną ca­łość, lecz po­łą­czo­nych np. wspól­ną te­ma­ty­ką, grupą bo­ha­te­rów

Wiktionary

Sep­ta­lo­gia – rzad­ko uży­wa­ne okre­śle­nie serii sied­miu dzieł sztu­ki (np. ksią­żek lub fil­mów) po­łą­czo­nych co najm­niej jed­nym wspól­nym wąt­kiem. Jedną z bar­dziej zna­nych sep­ta­lo­gii jest seria ksią­żek "Harry Pot­ter".

Wikipedia


septaria

kon­kre­cja mar­gli­sta lub ila­sto-że­la­zi­sta wy­stę­pu­ją­ca w iłach


SJP.pl

Sep­ta­ria – ro­dzaj kon­kre­cji mar­gli­stej lub ila­sto-że­la­zi­stej, które ce­chu­ją się obec­no­ścią pro­mie­ni­stych lub po­li­go­nal­nych szcze­lin, które roz­sze­rza­ją się w kie­run­ku ich wnę­trza i są wy­peł­nio­ne wtór­nie kal­cy­tem lub do­lo­mi­tem, cza­sem z do­dat­ko­wą mi­ne­ra­li­za­cją sfa­le­ry­tem, ga­le­ną, pi­ry­tem, chal­ko­pi­ry­tem, gip­sem albo ba­ry­tem. Szcze­li­ny mogły pow­sta­wać wsku­tek pę­ka­nia lub kur­cze­nia się ma­te­ria­łu kon­kre­cji.

Wikipedia


septariowy

przy­miot­nik od: sep­ta­ria


SJP.pl


septecik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od sep­tet

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. septet m.

Wiktionary


september

daw­niej: wrze­sień


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. wrze­sień

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • sep­tem­ber – mie­siąc w ka­len­da­rzu rzym­skim
  • Petra Mar­klund – wo­ka­list­ka znana jako Sep­tem­ber
    • Sep­tem­ber – album stu­dyj­ny wo­ka­list­ki Sep­tem­ber
    • Sep­tem­ber – album kom­pi­la­cyj­ny wo­ka­list­ki Sep­tem­ber
  • Wrze­sień () – film w re­ży­se­rii Woody’ego Al­le­na z 1987
  • wiecz­ny wrze­sień ()

Wikipedia

Wymowa:

IPA: sɛpˈtɛ̃mbɛr, AS: septẽmber

Wiktionary

Powiązane:

 przym. septembrowy

Wiktionary


septembrowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) daw. wrze­śnio­wy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. september m.

Wiktionary


septentrionalny

prze­sta­rza­le: pół­noc­ny


SJP.pl


septet

1. ze­spół mu­zycz­ny lub śpie­wa­czy skła­da­ją­cy się z sied­miu wy­ko­naw­ców;
2. utwór mu­zycz­ny skom­po­no­wa­ny na sie­dem gło­sów lub in­stru­men­tów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) muz. ze­spół sied­miu mu­zy­ków

Wiktionary

Sep­tet (z łac. "sep­tem" – sie­dem: ang. "sep­tet", franc. "sep­tu­or", niem. "Sep­tett", wł. "set­ti­mi­no") – dwuz­nacz­ne po­ję­cie mu­zycz­ne:

Nazwa „sep­tet” – na wzór tria, kwar­te­tu, kwin­te­tu itp. – jest uży­wa­na od pow­sta­nia sied­mio­czę­ścio­we­go "Sep­te­tu Es-dur" op. 20 (1799/1800) Lud­wi­ga van Be­et­ho­ve­na. Był to utwór na skrzyp­ce, al­tów­kę, wio­lon­cze­lę, kon­tra­bas, klar­net, róg i fagot. Skład tej „zmi­nia­tu­ry­zo­wa­nej or­kie­stry” oraz wie­lo­od­cin­ko­wą formę wie­lo­krot­nie na­śla­do­wa­no w XIX wieku, a nawet w XX wieku.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. septecik mrz.

Wiktionary


septoplastyka

chi­rur­gicz­na ko­rek­ta skrzy­wio­nej prze­gro­dy no­so­wej


SJP.pl

Sep­to­pla­sty­ka – za­bieg la­ryn­go­lo­gicz­ny ma­ją­cy na celu ko­rek­cję skrzy­wie­nia prze­gro­dy no­so­wej. Prze­gro­da po­win­na prze­bie­gać wzdłuż środ­ka nosa. Kiedy za­cho­dzi na jedną z jam no­so­wych, wtedy zwęża ją i utrud­nia prze­pływ po­wie­trza. Nie­droż­ność spo­wo­do­wa­na przez po­waż­ne odksz­tał­ce­nia prze­gro­dy pro­wa­dzi do przew­le­kłych scho­rzeń zatok.

Wikipedia


septorioza

Sep­to­rio­za – grupa grzy­bo­wych cho­rób ro­ślin wy­wo­ła­na przez grzy­by mi­kro­sko­pij­ne daw­niej za­li­cza­ne do ro­dza­ju "Sep­to­ria". Obec­nie w wy­ni­ku badań mo­le­ku­lar­nych i ge­ne­tycz­nych niek­tó­re z tych ga­tun­ków prze­nie­sio­no do in­nych tak­so­nów, czę­sto od­le­głych fi­lo­ge­ne­tycz­nie, tra­dy­cyj­ne nazwy cho­rób jed­nak za­cho­wa­ły się.

Wikipedia


septuaginta

naj­star­szy prze­kład "Sta­re­go Te­sta­men­tu" z ję­zy­ka he­braj­skie­go na grec­ki, do­ko­na­ny we­dług le­gen­dy przez sie­dem­dzie­się­ciu uczo­nych ży­dow­skich w III i II w. p.n.e.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) rel. hist. bibl. pier­wsze tłu­ma­cze­nie Sta­re­go Te­sta­men­tu z he­braj­skie­go i ara­mej­skie­go na koine;

Wiktionary

Sep­tu­a­gin­ta (z sie­dem­dzie­siąt; oz­na­cza­na rzym­ską licz­bą LXX oz­na­cza­ją­cą 70, w wy­da­niach kry­tycz­nych przez sym­bol 𝔖) – pier­wsze tłu­ma­cze­nie Bi­blii he­braj­skiej i in­nych re­li­gij­nych tek­stów ju­da­iz­mu z he­braj­skie­go i ara­mej­skie­go na grekę. Nazwa po­cho­dzi od licz­by tłu­ma­czy, któ­rzy mieli brać udział w pra­cach nad prze­kła­dem Tory. Prze­kład ten pow­sta­wał stop­nio­wo po­mię­dzy 250 a 150 ro­kiem p.n.e. w Alek­san­drii, i jest dzie­łem wielu tłu­ma­czy.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) LXX, 𝔖

Wiktionary


septum

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) kol­czyk za­kła­da­ny w ot­wo­rze wy­ko­na­nym w prze­gro­dzie no­so­wej

Wiktionary

Septa, l. mn. septy (łac. "sep­tum", l.mn. "septa", "dy­se­pi­ment", "dis­se­pi­men­tum") – w zna­cze­niu ogól­nym – prze­gro­da.

Wikipedia


septyczność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest sep­tycz­ne; cecha tych, któ­rzy są sep­tycz­ni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. septyczny

 przysł. septycznie

Wiktionary


septyczny

1. wy­wo­ła­ny przez bak­te­rie ro­pot­wór­cze, za­raz­ki cho­ro­bot­wór­cze; za­kaź­ny;
2. okre­śle­nie od­dzia­łu szpi­tal­ne­go, w któ­rym leczy się za­kaź­nie cho­rych


SJP.pl


septyka

1. dzia­ła­nia ma­ją­ce na celu za­po­bie­ga­nie za­ka­że­niu;
2. wol­ność od bak­te­rii, wi­ru­sów, grzy­bów; ja­ło­wość


SJP.pl


septyliard

licz­ba wy­no­szą­ca 10^45


SJP.pl

Sep­ty­liard – licz­ba o war­to­ści: 1 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 000 = 1045, czyli je­dyn­ka i 45 zer w za­pi­sie dzie­sięt­nym. Ter­min "sep­ty­liard" jest sto­so­wa­ny w na­zew­nict­wie li­czeb­ni­ków w skali dłu­giej i nie ma swo­je­go od­po­wied­ni­ka w skali krót­kiej.

Wikipedia


septylion

licz­ba wy­ra­żo­na je­dyn­ką z 42 ze­ra­mi; w nie­licz­nych kra­jach (np. Fran­cji, byłym Związ­ku Ra­dziec­kim) równa je­dyn­ce z 24 ze­ra­mi


SJP.pl

Sep­ty­lion – licz­ba 1042, czyli je­dyn­ka i 42 zera w za­pi­sie dzie­sięt­nym.

W kra­jach sto­su­ją­cych tzw. krót­ką skalę (głów­nie kraje an­glo­ję­zycz­ne) sep­ty­lion oz­na­cza 1024, czyli kwa­dry­lion w po­zo­sta­łych kra­jach.

W ukła­dzie SI mnoż­ni­ko­wi 1042 nie od­po­wia­da żaden prze­dro­stek jed­nost­ki miary.

Wikipedia


septyma

1. in­ter­wał pro­sty za­war­ty mię­dzy sied­mio­ma ko­lej­ny­mi stop­nia­mi skali mu­zycz­nej;
2. sied­mio­wer­so­wa stro­fa zło­żo­na z je­de­na­stoz­gło­skow­ców o ukła­dzie rymów aabc­cab


SJP.pl

Sep­ty­ma – in­ter­wał pro­sty za­war­ty mię­dzy sied­mio­ma ko­lej­ny­mi stop­nia­mi skali mu­zycz­nej. W sze­re­gu za­sad­ni­czym na­tu­ral­nie wy­stę­pu­ją sep­ty­ma wiel­ka i sep­ty­ma mała. Za­sto­so­wa­nie zna­ków chro­ma­tycz­nych poz­wa­la zmie­nić jej roz­miar.

Wikipedia


septymania

kra­i­na hi­sto­rycz­na w po­łud­nio­wej Fran­cji, część hi­sto­rycz­nej Ok­sy­ta­nii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. kra­i­na hi­sto­rycz­na w po­łud­nio­wej Fran­cji mię­dzy Ga­ron­ną a Ro­da­nem i mię­dzy Se­wen­na­mi a Pi­re­ne­ja­mi;

Wiktionary

Sep­ty­ma­nia ( Sep­ti­ma­nia) – kra­i­na hi­sto­rycz­na, część hi­sto­rycz­nej Ok­sy­ta­nii; leży w po­łud­nio­wej Fran­cji mię­dzy Ro­da­nem a Se­wen­na­mi i Pi­re­ne­ja­mi.

W sta­ro­żyt­no­ści sta­no­wi­ła za­chod­nią część rzym­skiej pro­win­cji "Gal­lia Nar­bo­nen­sis". Za pa­no­wa­nia Au­gu­sta miej­sce osied­le­nia we­te­ra­nów VII Le­gio­nu.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. septymański

Wiktionary


septymański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Sep­ty­ma­nią, do­ty­czą­cy Sep­ty­ma­nii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Septymania ż.

Wiktionary


septymiusz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.

Wiktionary

Sep­ty­miusz, Sep­tym – imię mę­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go. Pa­tro­nem tego imie­nia jest św. Sep­ty­miusz, mnich (V wiek). Jego żeń­skim od­po­wied­ni­kiem jest imię Sep­ty­mia.

Sep­ty­miusz imie­ni­ny ob­cho­dzi 17 sierp­nia.

Sep­tym imie­ni­ny ob­cho­dzi 24 paź­dzier­ni­ka.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) We­dług tra­dy­cji ufor­mo­wa­nej w VI wieku Ire­ne­usz z Lyonu miał po­nieść śmierć mę­czeń­ską w cza­sie prze­śla­do­wa­nia chrze­ści­jan za pa­no­wa­nia Sep­ty­miu­sza Se­we­ra.

Wiktionary


septymowy

przy­miot­nik od: sep­ty­ma


SJP.pl


sepuku

ja­poń­skie ry­tu­al­ne sa­mo­bój­stwo po­przez roz­cię­cie brzu­cha mie­czem lub szty­le­tem; sep­pu­ku, ha­ra­ki­ri


SJP.pl


sepulkralny

w sztu­ce:
1. gro­bo­wy, na­grob­ko­wy, cmen­tar­ny;
2. zwią­za­ny z wiarą w życie po­za­gro­bo­we, sza­cun­kiem dla zmar­łych


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) gro­bo­wy, na­grob­ko­wy, cmen­tar­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cmen­tarz jest miej­scem se­pul­kral­nym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsɛpulˈkralnɨ, AS: sepulkralny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) grobowy, nagrobny, nagrobkowy, cmentarny, pogrzebowy

Wiktionary


sepultura

daw­niej: akt zgonu jako dowód wdo­wień­stwa


SJP.pl

Se­pul­tu­ra – bra­zy­lij­ska grupa mu­zycz­na wy­ko­nu­ją­ca głów­nie gro­o­ve metal i thrash metal, pow­sta­ła w 1984 z ini­cja­ty­wy Maxa i Igora Ca­va­le­rów.

Styl mu­zycz­ny grupy ewo­lu­o­wał na prze­strze­ni czasu – po­czy­na­jąc od black me­ta­lu i death me­ta­lu, po­przez thrash, po gro­o­ve metal, któ­re­go Se­pul­tu­ra jest jed­nym z pre­kur­so­rów. Niek­tó­re jej do­ko­na­nia można zak­wa­li­fi­ko­wać jako hard­co­re punk, folk metal oraz mu­zy­ka in­stru­men­tal­na.

Wikipedia


sequel

[czy­taj: s-ikłel] kon­ty­nu­a­cja ja­kie­goś ut­wo­ru, zwy­kle filmu, książ­ki lub gry kom­pu­te­ro­wej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) dal­szy ciąg ja­kie­goś dzie­ła, naj­czę­ściej filmu lub książ­ki;

Wiktionary

Se­qu­el (; ang. "kon­ty­nu­a­cja", "dal­szy ciąg", "na­stęp­stwo") – kon­ty­nu­a­cja ja­kie­goś dzie­ła, naj­czę­ściej filmu, książ­ki lub gry kom­pu­te­ro­wej, przed­sta­wia­ją­ca dal­sze losy poz­na­nych bo­ha­te­rów lub kon­ty­nu­u­ją­ca wątek uka­za­ny w po­przed­nim dzie­le.

Se­qu­e­le prze­waż­nie re­a­li­zo­wa­ne są w ce­lach ko­mer­cyj­nych, pow­sta­jąc na fali po­pu­lar­no­ści, albo są z góry za­pla­no­wa­ną czę­ścią serii.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po suk­ce­sie pier­wszej czę­ści filmu, re­a­li­za­to­rzy za­po­wie­dzie­li na­krę­ce­nie se­qu­e­lu.

Wiktionary


sequencer

[czy­taj: s-ikŁENser] urzą­dze­nie elek­tro­nicz­ne lub pro­gram kom­pu­te­ro­wy za­pa­mię­tu­ją­ce sek­wen­cje dźwię­ków; sek­wen­ser, sek­wen­cer


SJP.pl


ser

pro­dukt spo­żyw­czy otrzy­my­wa­ny z mleka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) spoż. kulin. pro­dukt spo­żyw­czy w po­sta­ci gę­stej masy, otrzy­my­wa­ny z mleka kro­wie­go, ko­zie­go, bądź ow­cze­go;

Wiktionary

Ser – pro­dukt spo­żyw­czy wyt­wa­rza­ny po­przez wy­trą­ce­nie z mleka tłu­szczu i biał­ka w po­sta­ci skrze­pu, który zo­sta­je pod­da­ny dal­szej obrób­ce. Ist­nie­je wiele ga­tun­ków sera i dzie­li się je np. ze wzglę­du na ga­tu­nek mleka, za­war­tość tłu­szczu, kon­sy­sten­cję, pro­ces pro­duk­cyj­ny i czas doj­rze­wa­nia. Ser za­wie­ra wiele skład­ni­ków odżyw­czych. Tech­no­lo­gią pro­duk­cji serów zaj­mu­je się se­ro­war­stwo.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W biegu zro­bił dwie ka­nap­ki z serem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɛr, AS: ser

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sernik m., serniczek m., sernica ż., serowiec m., serowarstwo n., serownik m., serownia ż., serwatka ż., serowatość ż.

:: zdrobn. serek m.

 przym. serowy, serny, serowaty, sernikowy, serwatkowy, seropodobny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk kejza

Wiktionary


ser.-chorw.

skrót od: serb­sko-chor­wac­ki


SJP.pl


sera

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ekol. ciąg cha­rak­te­ry­stycz­nych zmian ob­ser­wo­wa­nych w suk­ce­sji eko­lo­gicz­nej

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lp. od: ser

Wiktionary

Sera (seria suk­ce­syj­na, sta­dium se­ral­ne) – ciąg cha­rak­te­ry­stycz­nych zmian ob­ser­wo­wa­nych w suk­ce­sji eko­lo­gicz­nej (model kla­sycz­ny, kon­cep­cja Cle­ment­sa). We­dług Cle­ment­sa suk­ce­sja jest pro­ce­sem de­ter­mi­ni­stycz­nym i kie­run­ko­wym, ko­lej­ne sta­dia suk­ce­syj­ne bio­ce­no­zy za­stę­pu­ją się, dzię­ki zmia­nie wa­run­ków wy­wo­ła­nych przez po­przed­nie sta­dia. W za­leż­no­ści od wa­run­ków po­cząt­ko­wych wy­róż­nia się:

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈsɛra, AS: sera

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hydrosera, kserosera, litosera, mikrosera

Wiktionary


seradela

pa­stew­na ro­śli­na z ro­dzi­ny mo­tyl­ko­wa­tych; sa­ra­de­la


SJP.pl

Se­ra­de­la ("Or­nit­ho­pus") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny bo­bo­wa­tych. Obej­mu­je 6 ga­tun­ków. Wy­stę­pu­ją one w po­łud­nio­wej, za­chod­niej i środ­ko­wej Eu­ro­pie, w po­łud­nio­wo-za­chod­niej Azji, w pół­noc­no-za­chod­niej Afry­ce, z cen­trum zróż­ni­co­wa­nia w ba­se­nie Morza Śró­dziem­ne­go.

Wikipedia


seradelowy

przy­miot­nik od: se­ra­de­la


SJP.pl


seraf

w chrze­ści­jań­stwie: ogni­sty anioł z naj­wyż­sze­go chóru aniel­skie­go, sto­ją­cy przy tro­nie Boga; se­ra­fin


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) teol. bibl. anioł na­le­żą­cy do naj­wyż­sze­go chóru w hie­rar­chii aniel­skiej;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W glo­rii mon­stran­cji złot­nik umie­ścił dwóch se­ra­fów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. serafin mos., Serafin mos., Serafinów mrz., Serafina ż., serafitka ż.

 przym. seraficki, seraficzny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) serafin

Wiktionary


seraficki

aniel­sko pię­kny; wznio­sły; se­ra­ficz­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) poet. aniel­ski, pię­kny, wznio­sły

 (1.2) przen. fran­cisz­kań­ski

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) 29 li­sto­pa­da przy­pa­da Świę­to Wszyst­kich Świę­tych Za­ko­nu Se­ra­fic­kie­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. seraf mos., serafin mos., serafitka ż.

 przym. seraficzny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) seraficzny

 (1.2) franciszkański

Wiktionary


seraficzność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) poet. cecha tego, co se­ra­ficz­ne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. seraficzny

Wiktionary


seraficzny

aniel­sko pię­kny i do­sko­na­ły; se­ra­fic­ki


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) poet. aniel­ski, pię­kny, wznio­sły

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsɛraˈfʲit͡ʃnɨ, AS: serafʹičny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. seraf mos., seraficzność ż., serafin mos., serafitka ż.

 przym. seraficki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) seraficki

Wiktionary


serafin

w chrze­ści­jań­stwie: ogni­sty anioł z naj­wyż­sze­go chóru aniel­skie­go, sto­ją­cy przy tro­nie Boga; seraf


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) teol. bibl. anioł na­le­żą­cy do naj­wyż­sze­go chóru w hie­rar­chii aniel­skiej;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Se­ra­fin – isto­ta bi­blij­na
  • Se­ra­fin – imię mę­skie
  • Se­ra­fin – przy­sió­łek wsi Chu­do­wo­la w woj. lu­bel­skim, w pow. lu­bar­tow­skim, w gmi­nie Mi­chów
  • Se­ra­fin – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ostro­łęc­kim, w gmi­nie Łyse
  • Se­ra­fin – osada leśna w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ostro­łęc­kim, w gmi­nie Łyse
  • Se­ra­fin – nie­ist­nie­ją­cy dziś na­tu­ral­ny zbior­nik po­lo­dow­co­wy na Kur­piach Zie­lo­nych na pół­noc od wsi Se­ra­fin
  • An­drzej Se­ra­fin – pol­ski fi­lo­zof i tłu­macz
  • Ewe­li­na Se­ra­fin – pol­ska ak­tor­ka
  • Jakub Se­ra­fin – pol­ski pił­karz
  • Jan Se­ra­fin – pol­ski praw­nik
  • Jan Se­ra­fin – pol­ski woj­sko­wy
  • Józef Se­ra­fin – pol­ski or­ga­ni­sta

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wów­czas przy­le­ciał do mnie jeden z se­ra­fi­nów, trzy­ma­jąc w ręce wę­giel, który kle­szcza­mi wziął z oł­ta­rza.

 (1.1) Każdy z se­ra­fi­nów ma po sześć skrzy­deł.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. seraf m., Serafin m., Serafinów m., Serafina ż., serafitka ż.

 przym. seraficki, seraficzny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) seraf

Wiktionary


serafina

w chrze­ści­jań­stwie: ogni­sty anioł z naj­wyż­sze­go chóru aniel­skie­go, sto­ją­cy przy tro­nie Boga; seraf


SJP.pl

Se­ra­fi­na – żeń­ski od­po­wied­nik he­braj­skie­go imie­nia Se­ra­fin.

W Pol­sce po­zo­sta­je imie­niem wy­bie­ra­nym rzad­ko, wy­stę­pu­je w zgro­ma­dze­niach za­kon­nych. W stycz­niu 2024 r. w re­je­strze PESEL, wśród pu­blicz­nie do­stęp­nych da­nych do­ty­czą­cych osób ży­ją­cych, wy­ka­za­no 260 ko­biet o imie­niu Se­ra­fi­na na­da­nym jako imię pier­wsze.

Wikipedia


serafininy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Se­ra­fi­ny lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


serafinit

mi­ne­rał, gli­no­krze­mian ma­gne­zo­wy; kli­noch­lor


SJP.pl

Se­ra­fi­nit – bar­dzo rzad­ki mi­ne­rał z gro­ma­dy krze­mia­nów, bę­dą­cy od­mia­ną kli­noch­lo­ru.

Wikipedia


serafinostwo

Se­ra­fin z żoną; Se­ra­fi­no­wie


SJP.pl


serafinowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


serafinowie

w chrze­ści­jań­stwie: ogni­sty anioł z naj­wyż­sze­go chóru aniel­skie­go, sto­ją­cy przy tro­nie Boga; seraf


SJP.pl


serafinowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Se­ra­fi­na lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


serafitka

człon­ki­ni ka­to­lic­kie­go za­ko­nu żeń­skie­go: Zgro­ma­dze­nie Córek Matki Bożej Bo­les­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. za­kon­ni­ca z ka­to­lic­kie­go Zgro­ma­dze­nia Córek Matki Bożej Bo­les­nej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Matka Boża Bo­les­na jest dla se­ra­fi­tek przy­kła­dem żar­li­we­go umi­ło­wa­nia Boga i zjed­no­cze­nia z Chry­stu­sem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. seraf mos., serafin mos., Serafin mos., Serafina ż.

 przym. seraficki, seraficzny

Wiktionary


serafiński

naz­wi­sko


SJP.pl


seraj

saraj;
1. w kra­jach mu­zuł­mań­skich: pałac suł­ta­na;
2. w tra­dy­cyj­nym domu mu­zuł­mań­skim: wy­dzie­lo­na część miesz­kal­na, przez­na­czo­na dla ko­biet; harem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ar­chit. orien­tal­ny pałac, re­zy­den­cja wład­cy, zwła­szcza suł­ta­na

 (1.2) ko­bie­ca część tra­dy­cyj­ne­go domu mu­zuł­mań­skie­go

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) harem

Wiktionary


serajowy

→ seraj


SJP.pl

Patrz:

seraj

serak

wiel­ka bryła lodu pow­sta­ła na sku­tek ła­ma­nia się lo­dow­ca na stro­mym progu skal­nym w do­li­nie lo­dow­co­wej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geol. ogrom­na bryła lodu pow­sta­ją­ca w wy­ni­ku pę­ka­nia lo­dow­ca;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Šerák – szczyt w gó­rach Re­pu­bli­ki Cze­skiej
  • serak – ele­ment rzeź­by lo­dow­co­wej

Wikipedia


serapis

egip­ski bóg; Sa­ra­pis


SJP.pl

Se­ra­pis, Sa­ra­pis ( Σέραπις, Σάραπις, Se­ra­pis) – syn­kre­tycz­ne bó­stwo hel­le­ni­stycz­ne­go Egip­tu, łą­czą­ce cechy niek­tó­rych bogów egip­skich i grec­kich. Oto­czo­ne szcze­gól­ną opie­ką przez dy­na­stię Pto­le­me­u­szów, czczo­ne było w Se­ra­pe­jo­nach, z któ­rych naj­bar­dziej znany, peł­nią­cy cen­trum kultu znaj­do­wał się w Alek­san­drii. W okre­sie do­mi­na­cji rzym­skiej wraz z kul­tem Izydy roz­po­wszech­nił się na inne czę­ści im­pe­rium.

Wikipedia


seraskier

w daw­nej Tur­cji: na­czel­ny do­wód­ca armii


SJP.pl


serau

ssak z ro­dzi­ny wo­ło­wa­tych, wy­stę­pu­ją­cy w gó­rach Azji oraz w Ja­po­nii i na Taj­wa­nie


SJP.pl

Serau ("Ca­pri­cor­nis") – ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny an­ty­lop (An­ti­lo­pi­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny wo­ło­wa­tych (Bo­vi­dae).

Wikipedia


serb

miesz­ka­niec Ser­bii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek na­ro­do­wo­ści serb­skiej, miesz­ka­niec Ser­bii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nazwa Serb ma tylko u Po­la­ków wyraz który może przy­po­mi­nać jego dawne zna­cze­nie: po­kre­wień­stwo; jest to wyraz pa-sierb.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɛrp, AS: serp

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. serbski mrz., Serbia ż., Serbka ż.

 przym. serbski

Wiktionary


serb.

skrót od: serb­ski


SJP.pl

skrót

 (1.1) = serb­ski

Wiktionary


serb.-chorw.

skrót od: serb­sko-chor­wac­ki


SJP.pl


serbet

ro­dzaj orzeź­wia­ją­ce­go de­se­ru, ro­bio­ne­go z po­sło­dzo­nej wody z zam­ro­żo­ny­mi owo­ca­mi (naj­czę­ściej so­kiem lub purée), ewen­tu­al­nie winem i li­kie­rem; sor­bet


SJP.pl


serbia

pań­stwo w Eu­ro­pie pow­sta­łe w roku 2006 po roz­pa­dzie Ser­bii i Czar­no­gó­ry; Re­pu­bli­ka Ser­bii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. polit. kraj w Eu­ro­pie, pow­stał po roz­pa­dzie Ser­bii i Czar­no­gó­ry;

Wiktionary

Nie mylić z: Re­pu­bli­ką Serb­ską.

Ta stro­na do­ty­czy pań­stwa Re­pu­bli­ka Ser­bii. Zo­bacz też: inne zna­cze­nia tego słowa.

Ser­bia, Re­pu­bli­ka Ser­bii ( Република Србија, "Re­pu­bli­ka Srbi­ja"; Србија, "Srbi­ja", []) – pań­stwo w Eu­ro­pie Po­łud­nio­wej, na Pół­wy­spie Bał­kań­skim, śród­lą­do­we.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Węgry gra­ni­czą z Au­strią, Sło­wa­cją, Ukra­i­ną, Ru­mu­nią, Ser­bią, Chor­wa­cją i Sło­we­nią.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsɛrbʲja, AS: serbʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. serbski mrz., Serb m., Serbka ż.

 przym. serbski

Wiktionary


serbinów

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ser­bi­nów – wieś w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim
  • Ser­bi­nów – osied­le Ka­li­sza
  • Ser­bi­nów – osied­le Kras­ne­go­sta­wu
  • Ser­bi­nów – osied­le Miń­ska Ma­zo­wiec­kie­go
  • Ser­bi­nów – osied­le Ole­śni­cy
  • Ser­bi­nów – osied­le Tar­no­brze­ga
  • Ser­bi­nów – dawna gro­ma­da w pow. kie­lec­kim
  • Ser­bi­nów – miej­sce po­wie­ści Noce i dnie Marii Dą­brow­skiej
  • Ka­to­lic­ka Te­le­wiz­ja Ser­bi­nów – te­le­wiz­ja w Tar­no­brze­gu

Wikipedia


serbistyka

nauka o ję­zy­ku, li­te­ra­tu­rze i kul­tu­rze Ser­bów


SJP.pl

Ser­bi­sty­ka – dy­scy­pli­na zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem li­te­ra­tu­ry, ję­zy­ka i kul­tu­ry serb­skiej. Sta­no­wi część sla­wi­sty­ki.

Ter­min "srbi­sti­ka" po­ja­wił się w po­cząt­ko­wym okre­sie roz­wo­ju fi­lo­lo­gii sło­wiań­skiej. Po­słu­żył się nim Josef Dobrovský w an­to­lo­gii "Slo­van­ka" (1814).

Wikipedia


serbka

miesz­kan­ka Ser­bii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta lub dziew­czy­na na­ro­do­wo­ści serb­skiej, oby­wa­tel­ka Ser­bii, miesz­kan­ka Ser­bii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsɛrpka, AS: serpka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Serbia ż., serbski m.

:: fm. Serb m.

 przym. serbski

Wiktionary


serbochorwacki

język ser­bo­chor­wac­ki - do okre­su roz­pa­du Ju­go­sła­wii: okre­śle­nie ję­zy­ka z grupy po­łud­nio­wo­sło­wiań­skich, uży­wa­ne­go przez Ser­bów, Chor­wa­tów, Czar­no­gór­ców i bo­śniac­kich Mu­zuł­ma­nów; język serb­sko-chor­wac­ki (chor­wac­ko-serb­ski)


SJP.pl


serbołużycki

do­ty­czą­cy Ser­bo­łu­ży­czan (Ser­bów Łu­życ­kich), cha­rak­te­ry­stycz­ny dla Ser­bo­łu­ży­czan


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ser­bo­łu­ży­cza­na­mi (Ser­ba­mi łu­życ­ki­mi), do­ty­czą­cy Ser­bo­łu­ży­czan

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Serbołużyczanin mos., Serb łużycki mos.

Wiktionary


serbołużyczanie

miesz­ka­niec Łużyc (kra­i­ny); Łu­ży­cza­nin


SJP.pl

Nie mylić z: Ser­bo­wie.

Ser­bo­łu­ży­cza­nie, znani także jako Łu­ży­cza­nie lub Ser­bo­wie łu­życ­cy ( Serb­ja, Serby, niem. "Sor­ben" lub "Wen­den", cz. "Lužičtí Srbové") – sło­wiań­ska grupa et­nicz­na. Naród za­li­cza­ny do Sło­wian za­chod­nich. Za­miesz­ku­ją Łu­ży­ce, kra­i­nę le­żą­cą w oko­li­cy trój­sty­ku gra­nic Nie­miec, Pol­ski oraz Czech, głów­nie na te­re­nie Nie­miec.

Wikipedia


serbołużyczanin

miesz­ka­niec Łużyc (kra­i­ny); Łu­ży­cza­nin


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) etn. czło­nek na­ro­du za­chod­nio­sło­wiań­skie­go za­miesz­ku­ją­ce­go Łu­ży­ce

Wiktionary

Powiązane:

 przym. serbołużycki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Łużyczanin, Serb łużycki

Wiktionary


serbołużyczanka

miesz­kan­ka Łużyc (kra­i­ny); Łu­ży­czan­ka


SJP.pl


serbski

przy­miot­nik od: Ser­bia


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ser­bią lub Ser­ba­mi, do­ty­czą­cy Ser­bii lub Ser­bów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. jedna z czte­rech ure­gu­lo­wa­nych od­mian ję­zy­ka serb­sko-chor­wac­kie­go, ze sta­tu­sem ję­zy­ka urzę­do­we­go w Ser­bii i BiH;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bel­grad jest naj­więk­szym serb­skim mia­stem.

 (1.1) Ję­zy­kiem serb­skim mówi około 11 mi­lio­nów ludzi na świe­cie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsɛrpsʲci, AS: serpsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Serbia ż., Serb m., Serbka ż.

 przym. antyserbski, proserbski, nieserbski, serbskojęzyczny

Wiktionary


serbsko-chorwacki

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. język po­łud­nio­wo­sło­wiań­ski, uży­wa­ny w Ser­bii, Czar­no­gó­rze, Chor­wa­cji i BiH;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mój zna­jo­my cały swój czas wolny poś­wię­ca nauce ję­zy­ka serb­sko-chor­wac­kie­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Serbochorwat m., Serbochorwatka ż., serbochorwacczyzna ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) serbochorwacki

Wiktionary


serbskojęzyczny

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który po­słu­gu­je się ję­zy­kiem serb­skim

 (1.2) taki, któ­re­go miesz­kań­cy po­słu­gu­ją się ję­zy­kiem serb­skim

 (1.3) spi­sa­ny, stwo­rzo­ny w ję­zy­ku serb­skim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsɛrpskɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: serpskoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary

Powiązane:

 przym. serbski

 rzecz. serbski mrz.

Wiktionary


serbskość

→ serb­ski


SJP.pl

Patrz:

serbski

sercanie

za­kon­nik ze Zgro­ma­dze­nia Księ­ży Najś­więt­sze­go Serca Je­zu­sa


SJP.pl

Ser­ca­nie, Zgro­ma­dze­nie Księ­ży Najś­więt­sze­go Serca Je­zu­so­we­go, tzw. ser­ca­nie czar­ni ("Con­gre­ga­tio Sa­cer­do­tum a Sacro Corde Iesu, w skró­cie SCI lub SCJ") – ka­to­lic­ki kle­ryc­ki in­sty­tut za­kon­ny na pra­wie pa­pie­skim, za­ło­żo­ny w 1878 roku w Saint Qu­en­tin (Fran­cja) przez Sługę Bo­że­go ks. Leona Jan De­ho­na.

Wikipedia


sercanin

za­kon­nik ze Zgro­ma­dze­nia Księ­ży Najś­więt­sze­go Serca Je­zu­sa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. za­kon­nik ze Zgro­ma­dze­nia Księ­ży Najś­więt­sze­go Serca Je­zu­sa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. serce n., serduszko n., serducho n., sercówka ż., sercowiec m., serdecznik m., serdeczność ż.

:: fż. sercanka ż.

 przym. sercowy, serdeczny, sercowaty

 przysł. serdecznie

 czas. serduszkować

Wiktionary


sercanka

człon­ki­ni ka­to­lic­kie­go za­ko­nu żeń­skie­go: Zgro­ma­dze­nie Słu­żeb­nic Najś­więt­sze­go Serca Je­zu­so­we­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. za­kon­ni­ca ze Zgro­ma­dze­nie Słu­żeb­nic Najś­więt­sze­go Serca Je­zu­so­we­go

Wiktionary


sercanki

człon­ki­ni ka­to­lic­kie­go za­ko­nu żeń­skie­go: Zgro­ma­dze­nie Słu­żeb­nic Najś­więt­sze­go Serca Je­zu­so­we­go


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Zgro­ma­dze­nie Najś­więt­sze­go Serca Je­zu­sa (Sacré Coeur)
  • Zgro­ma­dze­nie Słu­żeb­nic Najś­więt­sze­go Serca Je­zu­so­we­go
  • Zgro­ma­dze­nie Córek Naj­czyst­sze­go Serca Najś­więt­szej Maryi Panny (ser­can­ki bez­ha­bi­to­we)

Wikipedia


serce

1. na­rząd za­pew­nia­ją­cy krą­że­nie w ukła­dzie krwio­no­śnym ssa­ków i pta­ków;
2. prze­no­śnie: sie­dzi­ba uczuć, szcze­gól­nie mi­ło­ści, źró­dło cnót i war­to­ści;
3. śro­dek cze­goś, naj­waż­niej­szy punkt;
4. ele­ment dzwo­nu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) anat. u ludzi i wielu zwie­rząt: organ (mię­sień), któ­re­go praca po­wo­du­je prze­pływ krwi w or­ga­niz­mie;

 (1.2) przen. pot. współ­czu­cie, po­zy­tyw­ne cechy wobec in­nych, ludzi i zwie­rząt

 (1.3) przen. zapał, chęć ro­bie­nia cze­goś jak naj­le­piej

 (1.4) przen. pot. miej­sce, gdzie są czy­jeś uczu­cia, czę­sto mi­ło­ści

 (1.5) część dzwo­nu, która ude­rza w jego ścia­ny i po­wo­du­je dźwięk

 (1.6) przed­miot przy­po­mi­na­ją­cy serce (1.1) bę­dą­cy sym­bo­lem mi­ło­ści

 (1.7) przen. cen­trum, naj­waż­niej­sza część cze­goś

 (1.8) karc. jeden z ko­lo­rów w kar­tach

Wiktionary

Serce ( cor, kar­dia) – cen­tral­ny na­rząd ukła­du krwio­no­śne­go stru­now­ców, sta­wo­no­gów, pa­zur­nic, mię­cza­ków i ra­mie­nio­no­gów. Zbu­do­wa­ny jest z tkan­ki mię­śnio­wej po­przecz­nie prąż­ko­wa­nej typu ser­co­we­go. Zaz­wy­czaj na­rząd ten oto­czo­ny jest osier­dziem ("pe­ri­car­dium").

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Płazy mają tylko jedną ko­mo­rę serca.

 (1.2) Zmar­ły ksiądz miał wiele serca dla be­zdom­nych dzie­ci.

 (1.3) Nasi pił­ka­rze nie mają serca do gry.

 (1.4) In­for­ma­cja o śmier­ci pa­pie­ża na­peł­ni­ła bólem serca wielu osób.

 (1.5) Stary dzwon prze­to­pio­no na ar­ma­ty, a serce od­da­no do mu­ze­um.

 (1.7) W samym sercu mia­sta czy­tam to na two­jej twa­rzy, / W samym sercu mia­sta coś się nam przy­da­rzy.

 (1.8) Grasz w serca czy wino?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsɛrt͡sɛ, AS: serce

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. serdeczność ż., sercowiec m.

:: zdrobn. serduszko n.

:: zgrub. serducho n.

 przym. sercowy, wewnątrzsercowy, serdeczny, sercowaty, stpol. sierdeczny

 przysł. sercowo, serdecznie, stpol. sirdecznie

 czas. serduszkować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. pikawa, stpol. sirce, stpol. sierce

 (1.4) wątroba

 (1.5) bijak, język

 (1.8) kier, czerwień, herc

Wiktionary


sercolistny

1. kul­nik ser­co­list­ny - ga­tu­nek ro­ślin z ro­dzi­ny bab­ko­wa­tych;
2. hu­tuj­nia ser­co­list­na - ga­tu­nek ro­śli­ny ozdob­nej ma­ją­cej trój­ko­lo­ro­we li­ście w kształ­cie serca


SJP.pl


sercowaty

przy­po­mi­na­ją­cy kształ­tem serce, po­dob­ny do serca


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) przy­po­mi­na­ją­cy kształ­tem serce

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jak się na­zy­wa ta ro­śli­na z ser­co­wa­ty­mi liść­mi, którą masz na oknie?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. serce n., serducho n., sercanin mos.

 przym. sercowy

Wiktionary


sercowiec

po­tocz­nie: czło­wiek cho­ru­ją­cy na serce; czło­wiek z wadą serca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. osoba ma­ją­ca chore serce

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Będą one za­wie­rać ko­mu­ni­ka­ty o wpły­wie po­go­dy na sa­mo­po­czu­cie, wia­do­mo­ści dla aler­gi­ków, ser­cow­ców, in­for­ma­cje dla że­gla­rzy czy nar­cia­rzy, cie­ka­wost­ki po­go­do­we i oczy­wi­ście pro­gno­zę po­go­dy.

 (1.1) Źle wy­so­ką tem­pe­ra­tu­rę zno­szą ser­cow­cy, osoby star­sze, ale też lu­dzie ogól­nie wy­czu­le­ni na zmia­ny kli­ma­tycz­ne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. serce n., sercanin mos., serduszko n., serduszkowanie n.

 przym. sercowy

 czas. serduszkować

Wiktionary


sercowy

1. do­ty­czą­cy serca - or­ga­nu ukła­du krą­że­nia (np. mię­sień ser­co­wy);
2. od­no­szą­cy się do serca jako sied­li­ska uczuć, wra­żeń i doz­nań mi­łos­nych; uczu­cio­wy


SJP.pl

przy­miot­nik odrze­czow­ni­ko­wy

 (1.1) anat. do­ty­czą­cy serca jako na­rzą­du

 (1.2) do­ty­czą­cy uczuć za­ko­cha­nia i mi­ło­ści

 (1.3) he­rald. umie­szczo­ny w środ­ku tar­czy her­bo­wej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. serduszkowanie n., serce n., serduszko n., sercowiec m., sercanin m., sercanka ż., serdeczność ż.

 przym. serdeczny, sercowaty

 przysł. serdecznie

 czas. serduszkować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kardialny

 (1.2) kochliwy, miłosny, romansowy, uczuciowy

Wiktionary


serczyk

naz­wi­sko


SJP.pl


sercówka

1. od­mia­na cze­re­śni
2. ło­pa­ta o ser­co­wa­tym ostrzu
3. me­ta­lo­wa ramka w kształ­cie pier­ście­nia, usz­tyw­nia­ją­ca i chro­nią­ca pętlę na końcu liny przed zgnie­ce­niem; ka­u­sza, cho­mąt­ko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ser­ców­ka – małż z ro­dza­ju Car­dium, Par­vi­car­dium lub Ce­ra­sto­der­ma. Naj­czę­ściej pod taką nazwą opi­sy­wa­na jest ser­ców­ka po­spo­li­ta (Car­dium edule) na­zy­wa­na rów­nież białą lub bał­tyc­ką. Inne ga­tun­ki ser­có­we...
    • ser­ców­ka drob­na (Par­vi­car­dium ha­u­nien­se)
    • ser­ców­ka ja­dal­na (Car­dium edule)
    • ser­ców­ka kol­cza­sta (Car­dium echi­na­tum)
  • ser­ców­ka – od­mia­na cze­re­śni
  • ser­ców­ka – ro­dzaj ło­pa­ty o ostrzu w kształ­cie serca
  • ser­ców­ka – forma w kształ­cie serca, przez­na­czo­na do zdo­bie­nia serów ow­czych
  • ser­ców­ka – uchwyt liny, cho­mąt­ko, ka­u­sza

Wikipedia


serdaczek

zdrob­nie­nie od: ser­dak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od ser­dak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. serdak m.

Wiktionary


serdak

cie­pła ka­mi­zel­ka, zwła­szcza z ko­żu­cha


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kraw. cie­pła ka­mi­zel­ka, zwy­kle z ko­żu­cha

Wiktionary

Ser­dak – ele­ment ubio­ru, cie­pła ka­mi­zel­ka ze skóry (ko­żu­cha) lub wełny się­ga­ją­ca pasa, bę­dą­ca czę­ścią wielu stro­jów tra­dy­cyj­nych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie chce nam po­wie­dzieć, gdzie kupił ten ser­dak.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. serdaczek mrz.

Wiktionary


serdar

sar­dar;
1. ary­sto­kra­ta w Pa­ki­sta­nie, Af­ga­ni­sta­nie i In­diach
2. na­czel­ny do­wód­ca w Tur­cji i w Egip­cie


SJP.pl


serdce

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) stpol. serce

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsɛrtt͡sɛ, AS: sertce

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. serduszkowanie n., serduszko, serdeńko

 przym. serdeczny

 przysł. serdecznie

 czas. serduszkować

Wiktionary


serdecznie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób ser­decz­ny, z uprzej­mo­ścią, życz­li­wo­ścią; ot­war­cie

 (1.2) na­praw­dę, cał­ko­wi­cie, bar­dzo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ile mi­ło­ści po­tra­fi­łeś wbu­do­wać w twój dom ro­dzin­ny? Jest w nim cie­pło, miło, przy­tul­nie, wy­ro­zu­mia­le, ser­decz­nie, wy­ba­cza­ją­co, prze­pra­sza­ją­co, tkli­wie, wraż­li­wie?

 (1.2) Na­resz­cie, po­nie­waż oz­na­cza­ło to ko­niec wie­lo­mie­sięcz­nych przy­go­to­wań, któ­rych mia­łem już ser­decz­nie dość i nad któ­ry­mi od kilku dni już nie pa­no­wa­łem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɛrˈdɛt͡ʃʲɲɛ, AS: serdečʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 przym. serdeczny, sercowy

 rzecz. serduszkowanie n., serdeczność ż., serce n., serdce n., serduszko n., sercanin mos.

 czas. serduszkować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) życzliwie, przyjaźnie

Wiktionary


serdeczniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: ser­decz­nie


SJP.pl


serdeczniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: ser­decz­ny


SJP.pl


serdecznik

mio­do­daj­na ro­śli­na ziel­na z ro­dzi­ny jas­no­to­wa­tych (war­go­wych), o ró­żo­wa­wych kwia­tach ze­bra­nych w ni­by­o­kół­ki, w Pol­sce ros­ną­ca przy dro­gach, pło­tach, na śmiet­ni­kach i w za­nied­ba­nych par­kach


SJP.pl

Ser­decz­nik ("Le­o­nu­rus" L.) – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cych do ro­dzi­ny jas­no­to­wa­tych. Obej­mu­je ok. 25 ga­tun­ków. Ro­śli­ny te rosną głów­nie w Azji, w ba­se­nie Morza Śró­dziem­ne­go, w tym w Eu­ro­pie (także w Pol­sce) ro­śnie jeden ga­tu­nek – ser­decz­nik po­spo­li­ty "L. car­dia­ca". Ro­śli­na ta wy­ko­rzy­sty­wa­na była w zio­ło­lecz­nict­wie oraz uzy­ski­wa­no z niej zie­lo­ny barw­nik. Lo­kal­nie jako ro­śli­na lecz­ni­cza wy­ko­rzy­sty­wa­ny był także "L. ja­po­ni­cus" i "L. si­bi­ri­cus".

Wikipedia


serdeczność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) życz­li­wość, ser­decz­ny sto­su­nek

 (1.2) czu­łość

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­pro­sił nas z niez­wy­kłą ser­decz­no­ścią do sie­bie na we­e­kend.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɛrˈdɛt͡ʃnɔɕt͡ɕ, AS: serdečność

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. serduszkowanie n., sercanin mos., serduszko n., serce n., serdeczności

 przym. serdeczny, sercowy

 przysł. serdecznie

 czas. serduszkować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) otwartość

Wiktionary


serdeczny

1. przy­jaz­ny, życz­li­wy, bli­ski uczu­cio­wo;
2. daw­niej: mi­łos­ny, ser­co­wy;
3. ser­decz­ny palec - czwar­ty palec u ręki


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) taki, który wobec ludzi kie­ru­je się przy­jaz­ny­mi uczu­cia­mi; taki, który jest ob­ja­wem do­brych, cie­płych i szcze­rych uczuć

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (2.1) o palcu: obok palca ma­łe­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ser­decz­na Matko, • Opie­kun­ko ludzi • Niech Cię płacz sie­rot • do li­to­ści wzbu­dzi. sic.

 (1.1) Kazik, mój naj­ser­decz­niej­szy przy­ja­ciel, przy­słał mi kart­kę z Bar­ce­lo­ny.

 (2.1) Za­miast kciu­ka chi­rurg ob­ciął mu ser­decz­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɛrˈdɛt͡ʃnɨ, AS: serdečny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. serduszkowanie n., serdce n., serdeczność ż., serce n., serduszko n., sercanin mos.

 przysł. serdecznie

 przym. sercowy

 czas. serduszkować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kordialny, uprzejmy, przyjazny, koleżeński

Wiktionary


serdel

po­gard­li­wie: otyła, gruba osoba


SJP.pl


serdelek

krót­ka kieł­ba­ska z drob­no mie­lo­ne­go mięsa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. krót­ka kieł­ba­sa wie­przo­wa lub pa­rów­ka do spo­ży­cia na go­rą­co

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zgrub. serdel m.

 przym. serdelkowy

Wiktionary


serdelkowaty

po­dob­ny do ser­del­ka


SJP.pl


serdelkowy

przy­miot­nik od: ser­de­lek


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ser­del­ka­mi, do­ty­czą­cy ser­del­ków

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. serdelek m., serdel m.

Wiktionary


serdelowa

ga­tu­nek kieł­ba­sy


SJP.pl


serdelowy

kieł­ba­sa ser­de­lo­wa - ro­dzaj pa­rzo­nej kieł­ba­sy wy­ra­bia­nej z drob­no mie­lo­ne­go mięsa, w smaku po­dob­na do ser­del­ka


SJP.pl


serdeńko

re­gio­nal­ne zdrob­nie­nie od: serce; ser­dusz­ko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) daw. reg. serce, zgrub. od zob. ser­dusz­ko.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ser­deń­ko, pomóż mi wnieść spra­wun­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 zob. serce.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) serdunio

Wiktionary


serducho

zgru­bie­nie od: serce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. serce, zgrub. od zob. ser­dusz­ko.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Od ser­du­cha ogień bucha / tak słod­ko pły­nie nam czas / ja cię ko­cham ty mnie ko­chasz / mi­łość go­tu­je się w nas.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɛrˈduxɔ, AS: serduχo

Wiktionary

Powiązane:

 zob. serce.

Wiktionary


serdunio

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) daw. reg. serce, zgrub. od zob. ser­dusz­ko.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mo­żesz mi, ser­du­niu, przy­nieść tro­chę pie­przu.

Wiktionary

Powiązane:

 zob. serce.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) serdeńko

Wiktionary


serduszka

ro­śli­na ozdob­na z ro­dzi­ny ma­ko­wa­tych, po­cho­dzą­ca z Ja­po­nii i Chin; ład­not­ka; ład­nicz­ka


SJP.pl

Ser­dusz­ka, na­zy­wa­ny „świd­nic­kie Ser­dusz­ka” – re­pre­zen­ta­cyj­ny ze­spół Mię­dzy­na­ro­do­wej Ka­pi­tu­ły Or­de­ru Uśmie­chu z/s w War­sza­wie i Fun­da­cji Serce – Eu­ro­pej­skie Cen­trum Przy­jaź­ni Dzie­cię­cej z/s w Świd­ni­cy.

Ser­dusz­ka nie są ze­spo­łem pro­fe­sjo­nal­nym; swoim śpie­wem i tań­cem się bawią, chcąc nieść przy tym ra­dość innym dzie­ciom i do­ro­słym, któ­rzy są ich przy­ja­ciół­mi. Nie chcą za­tra­cić nor­mal­no­ści.

Wikipedia


serduszko

zdrob­nie­nie od: serce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zdrobn. od: serce

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) On coś pan­nie szep­ce w uszko i ostro­gą dzwo­ni, • Pan­nie tłu­cze się ser­dusz­ko i licz­ko się płoni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɛrˈduʃkɔ, AS: serduško

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. serduszkowanie n., serdce n., serce n., sercowiec m., serdeczność ż., serduszkowce nmos., sercanin mos.

 przym. sercowy, serdeczny

 przysł. serdecznie

 czas. serduszkować

Wiktionary


serduszkowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ser­dusz­ko­wać.

 (1.2) eufem. seks (sto­su­nek płcio­wy)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɛrduʃkɔˈvãɲɛ, AS: serduškovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. serdce n., serce n., serduszko n., sercowiec m., serdeczność ż., serduszkowce nmos., sercanin mos.

 przym. sercowy, serdeczny

 przysł. serdecznie

Wiktionary


serduszkować

po­tocz­nie: oz­na­czać coś sym­bo­lem ser­dusz­ka, po­lu­biać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) eufem. upra­wiać seks

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­ser­dusz­ko­wać, oser­dusz­ko­wać)

 (2.1) pot. oz­na­czać lub re­a­go­wać na ko­men­tarz, post, wia­do­mość, zdję­cie, itd. sym­bo­lem ser­dusz­ka (❤), wy­ra­ża­jąc w ten spo­sób apro­ba­tę

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) [...] ale potem wy­stra­szo­ny per­spek­ty­wą pod­ję­cia zo­bo­wią­zań wróci do ka­wa­ler­ki i bę­dzie dalej ser­dusz­ko­wać zdję­cia [...]

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɛrduʃˈkɔvat͡ɕ, AS: serduškovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. serdce n., serce n., serduszko n., sercowiec m., serdeczność ż., serduszkowce nmos., sercanin mos.

 przym. sercowy, serdeczny

 przysł. serdecznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) neutr. przest. chędożyć; wulg. ruchać, pierdolić, jebać, dupczyć, ciupciać, ciumkać, rżnąć, rypać, młócić, bzykać, zapinać, dymać, chrobotać, walić, posuwać, kepcić

Wiktionary


serduszkowce

ro­dzaj szkar­łup­ni z gro­ma­dy je­żow­ców


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) biol. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Spa­tan­go­i­dea|ref=tak., przy­den­ne bez­krę­gow­ce stref tro­pi­kal­nych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. serduszko n., serduszkowanie n.

 czas. serduszkować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) serduszkowate

Wiktionary


serduszkowiec

ro­dzaj szkar­łup­ni z gro­ma­dy je­żow­ców


SJP.pl


serduszkowy

→ ser­dusz­ko


SJP.pl

Patrz:

serduszko

serdyński

naz­wi­sko


SJP.pl


serecki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Se­re­tem, do­ty­czą­cy Se­re­tu (mia­sta lub rzeki)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zgod­nie z te­no­rem bulli trans­la­cyj­nej gra­ni­ce me­tro­po­lii ob­ję­ły ar­chi­die­cez­ję lwow­ską oraz die­cez­je: prze­my­ską, chełm­ską, ka­mie­niec­ką, wło­dzi­mier­ską i ki­jow­ską, a nadto bi­skup­stwo se­rec­kie w Moł­da­wii.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Seret mrz.

Wiktionary


serecznik

wy­so­kie drze­wo z ro­dzi­ny weł­nia­ko­wa­tych; weł­niak


SJP.pl


serecznikowate

ro­dzi­na ro­ślin z rzędu śla­zow­ców; Bom­ba­ce­ae


SJP.pl


serecznikowaty

o ce­chach se­recz­ni­ko­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


sereda

naz­wi­sko


SJP.pl


serednica

Se­red­ni­ca (w la­tach 1977–1981 Śred­nia Wieś) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie bie­szczadz­kim, w gmi­nie Ustrzy­ki Dolne.

Wieś wcho­dzi w skład so­łect­wa "Se­red­ni­ca-Wola Ro­ma­no­wa".

Wikipedia


seredyński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adolf Se­re­dyń­ski – au­striac­ki urzęd­nik
  • Fran­ci­szek Se­re­dyń­ski – pol­ski in­for­ma­tyk
  • Ma­rian Se­re­dyń­ski – pol­ski pe­da­gog
  • Mi­chał Se­re­dyń­ski – pol­ski fi­lo­zo­fii, na­u­czy­ciel i ofi­cer

Wikipedia


seredzice

Se­re­dzi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie ra­dom­skim, w gmi­nie Iłża. Ma sta­tus so­łect­wa.

W skład so­łect­wa "Se­re­dzi­ce" wcho­dzi także wieś Se­re­dzi­ce-Za­wo­dzie oraz część wsi Mi­cha­łów od nr 15 do 26.

Miej­sco­wość leży na Prze­gó­rzu Ił­żec­kim. Przez wieś prze­pły­wa­ją Ił­żan­ka i Ma­ły­szy­niec.

Wikipedia


serek

1. typ wy­cię­cia w bluz­ce, swe­trze; karo;
2. zdrob­nie­nie od: ser


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. zdrobn. od: ser

 (1.2) pot. spoż. kulin. ufor­mo­wa­ny ka­wa­łek sera, sta­no­wią­cy por­cję

 (1.3) kraw. de­kolt w kształ­cie trój­ką­ta

 (1.4) bot. lud. ślaz

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Śnia­da­nie w schro­ni­sku skła­da­ło się dwóch pajd chle­ba i jed­ne­go serka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsɛrɛk, AS: serek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. serownik mrz., serownia ż., serowiec mrz., ser m., sernik mrz., serwatka ż.

 przym. serwatkowy, sernikowy

Wiktionary


seremak

naz­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) stpol. smu­tas

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɛˈrɛ̃mak, AS: serẽmak

Wiktionary


seremniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: se­rem­no (smut­no)


SJP.pl


seremny

gwa­ro­wo: smut­ny


SJP.pl


serena

obce imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

Wiktionary

Se­re­na – imię żeń­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go, od słowa oz­na­cza­ją­ce­go „czy­sta, spo­koj­na, po­god­na”. Pa­tro­nem tego imie­nia jest św. Seren, mę­czen­nik (III wiek).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mam na imię Se­re­na i stu­diu­ję fiz­jo­te­ra­pię na Wy­dzia­le Fiz­jo­te­ra­pii Aka­de­mii Wy­cho­wa­nia Fi­zycz­ne­go we Wroc­ła­wiu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɛˈrɛ̃na, AS: serẽna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. Serenka ż., Sera ż., Serusia ż., Serunia ż.

:: fm. Seren mos.

 przym.

:: przest. gwara. Serenin, Serenowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. Serenka, Sera, Serusia, Serunia

Wiktionary


serenada

in­stru­men­tal­na forma mu­zy­ki roz­ryw­ko­wej z XVIII w.; di­ver­ti­men­to


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. utwór mu­zycz­ny o cha­rak­te­rze li­rycz­nym;

 (1.2) muz. pieśń śpie­wa­na pod oknem uko­cha­nej

Wiktionary

Se­re­na­da – forma mu­zycz­na:

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Marta zaś­pie­wa­ła dwie pie­śni gó­ral­skie, hisz­pań­ską se­re­na­dę, po­czem na­stą­pi­ła wspa­nia­ła pieśń nie­miec­ka.

 (1.2) Ta­jem­ni­czy śpie­wak co­dzien­nie pow­ta­rzał swoje se­re­na­dy i tak przyz­wy­cza­ił nas do swo­ich pie­śni, że do­pie­ro wy­słu­cha­wszy go, sia­da­li­śmy do wie­cze­rzy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsɛrɛ̃ˈnada, AS: serẽnada

Wiktionary


serenadowy

→ se­re­na­da


SJP.pl

Patrz:

serenada

serendipity

rze­czow­nik

 (1.1) zdol­ność, dar znaj­do­wa­nia war­to­ścio­wych i mi­łych rze­czy, któ­rych się nie szu­ka­ło

 (1.2) zdol­ność, dar do­ko­ny­wa­nia szczę­śli­wych przy­pad­ko­wych od­kryć

Wiktionary

Se­ren­di­pi­ty – zło­żo­ny ter­min w ję­zy­ku an­giel­skim o po­niż­szych zna­cze­niach.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Ist­nie­je w an­giel­szczyź­nie słowo se­ren­di­pi­ty, ukute w 1754 przez Ho­ra­ce­go Wal­po­le'a, twór­cy an­giel­skiej po­wie­ści go­tyc­kiej. Miało ono oz­na­czać zdol­ność ro­bie­nia ko­rzyst­nych przy­pad­ko­wych od­kryć dzię­ki by­stro­ści umy­słu (…)

 (1.2) W do­ko­na­niu od­kry­cia Sir John duże zna­cze­nie na­da­je nie­prze­wi­dy­wal­ne­mu zbie­go­wi oko­licz­no­ści, tzw. se­ren­di­pi­ty.

Wiktionary


serengeti

rów­ni­na i park na­ro­do­wy w Tan­za­nii


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Se­ren­ge­ti – re­gion ge­o­gra­ficz­ny w Tan­za­nii i Kenii
  • Se­ren­ge­ti – park na­ro­do­wy w Tan­za­nii
  • Se­ren­ge­ti – rasa kota

Wikipedia


sereno

okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: po­god­nie, spo­koj­nie


SJP.pl


seret

1. mia­sto w Ru­mu­nii;
2. nazwa dwóch rzek na Ukra­i­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Ru­mu­nii, na Bu­ko­wi­nie, nad rzeką Seret (1.2);

 (1.2) geogr. rzeka na Ukra­i­nie i w Ru­mu­nii, lewy do­pływ Du­na­ju;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Seret – rzeka na Ukra­i­nie i w Ru­mu­nii
  • Seret – rzeka na Ukra­i­nie, do­pływ Dnie­stru, prze­pły­wa przez Tar­no­pol
  • Seret (rum. Siret) – mia­sto w ru­muń­skiej Bu­ko­wi­nie

Wikipedia

Powiązane:

 przym. serecki

Wiktionary


serfowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ser­fo­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsɛrfɔˈvãɲɛ, AS: serfovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. serfować

Wiktionary


serfować

sur­fo­wać;
1. pły­wać na desce sur­fin­go­wej; sur­fin­go­wać;
2. spę­dzać czas, prze­glą­da­jąc stro­ny in­ter­ne­to­we


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) sport. pły­wać na desce sur­fin­go­wej

 (1.2) in­form. prze­glą­dać stro­ny in­ter­ne­to­we

 (1.3) przen. omi­jać przesz­ko­dy, wy­cho­dzić obron­ną ręką

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɛrˈfɔvat͡ɕ, AS: serfovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. serfing m., surfing m., serfowanie n., surfowanie n.

 czas. surfować, poserfować

 przym. serfingowy, surfingowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) surfować

 (1.2) surfować

Wiktionary


sergiej

obce imię mę­skie


SJP.pl


sergiusz

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Ser­giusz – imię mę­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go, pier­wot­ne nomen gen­ti­li­cium (naz­wi­sko ro­do­we) "Ser­gius" (gens Ser­gia). Ród Ser­gia był sta­rym rodem pa­try­cju­szow­skim. Po­cho­dze­nie nazwy rodu nie zo­sta­ło jed­noz­nacz­nie wy­ja­śnio­ne. Nie można wy­klu­czyć źró­dła etru­skie­go, jak przy wielu naz­wach rodów rzym­skich.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ser­giusz mówi, że za­pro­sił uro­czą dziew­czy­nę na kawę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsɛrʲɟuʃ, AS: serʹǵuš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. Sergia ż.

 przym. Sergiuszowy

Wiktionary


sergiuszostwo

Ser­giusz z żoną; Ser­giu­szo­wie


SJP.pl


sergiuszowie

Ser­giusz z żoną; Ser­giu­szo­stwo


SJP.pl


sergiuszowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ser­giu­sza lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) przest. gwara. taki, który na­le­ży do Ser­giu­sza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nikt nie pot­wier­dził, że była to Ser­giu­szo­wa wina.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sergiusz mos.

Wiktionary


seria

ko­lej­no wy­stę­pu­ją­ce po sobie takie same, lub o po­dob­nych ce­chach ele­men­ty, np. seria (po­ci­sków) z ka­ra­bi­nu, seria wy­daw­ni­cza (ksią­żek)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ele­men­ty lub wy­da­rze­nia na­stę­pu­ją­ce po sobie

 (1.2) sze­reg jed­na­ko­wych ele­men­tów

 (1.3) geol. sze­reg warstw skal­nych o wspól­nych ce­chach i na­stę­pu­ją­cych po sobie

 (1.4) wojsk. sze­reg strza­łów lub wy­bu­chów szyb­ko po sobie na­stę­pu­ją­cych

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Seria – mia­sto na pół­noc­nym wy­brze­żu Bru­nei
  • seria – ka­te­go­ria po­moc­ni­cza sto­so­wa­na w kla­sy­fi­ka­cji or­ga­niz­mów
  • seria – zbiór znacz­ków pocz­to­wych, które łączy wspól­na te­ma­ty­ka
  • seria – sze­reg 12 róż­nych pod wzglę­dem wy­so­ko­ści dźwię­ków
  • seria – sze­reg jed­no­stek ar­chi­wal­nych
  • seria – wy­daw­nict­wo se­ryj­ne (seria wy­daw­ni­cza)
  • se­rial

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) Pier­wot­nie zróż­ni­co­wa­na li­to­lo­gicz­nie seria skał osa­do­wych (ale­u­ry­ty, psa­mi­ty, skały wę­gla­no­we, tufy, kwa­śne wul­ka­no­kla­sty­ki) ule­gła prze­mia­nom me­ta­mor­ficz­nym i być może też me­ta­so­ma­tycz­nym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsɛrʲja, AS: serʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. serial m., seryjność ż.

:: zdrobn. seryjka ż.

 przym. seryjny

 przysł. seryjnie

Wiktionary


serial

film, zwła­szcza te­le­wi­zyj­ny, skła­da­ją­cy się z co najm­niej kilku od­cin­ków; film se­ryj­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) film skła­da­ją­cy się z przy­najm­niej kilku od­cin­ków

Wiktionary

Se­rial ( se­rial – ‘se­ryj­ny’) – se­ryj­na pu­bli­ka­cja (np. ko­miks w od­cin­kach), pro­gram te­le­wi­zyj­ny, au­dy­cja ra­dio­wa (np. słu­cho­wi­sko). Isto­tą se­ria­lu jest udo­stęp­nia­nie go od­bior­com w od­cin­kach, w re­gu­lar­nych od­stę­pach czasu. Ważna jest rów­nież okre­ślo­na struk­tu­ra nar­ra­cyj­na oraz utrzy­ma­nie ca­ło­ści w kon­kret­nym stylu. To okre­śle­nie naj­czę­ściej od­no­si się do se­ria­li te­le­wi­zyj­nych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie miał ocho­ty oglą­dać pięć­set­ne­go od­cin­ka se­ria­lu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsɛrʲjal, AS: serʹi ̯al

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. seria ż., serialik mrz.

 przym. serialowy

Wiktionary


serialik

zdrob­nie­nie od: se­rial


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od se­rial

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. serial m.

Wiktionary


serializacja

w pro­gra­mo­wa­niu: kon­wer­to­wa­nie obiek­tów na stru­mień baj­tów


SJP.pl

Se­ria­li­za­cja – w pro­gra­mo­wa­niu pro­ces przeksz­tał­ca­nia obiek­tów, tj. in­stan­cji okre­ślo­nych klas, do po­sta­ci sze­re­go­wej, czyli w stru­mień baj­tów lub po­stać tek­sto­wą (np. XML, JSON) z za­cho­wa­niem ak­tu­al­ne­go stanu obiek­tu. Se­ria­li­zo­wa­ny obiekt może zo­stać utr­wa­lo­ny w pliku dy­sko­wym, prze­sła­ny do in­ne­go pro­ce­su lub in­ne­go kom­pu­te­ra po­przez sieć.

Wikipedia


serializm

kie­ru­nek w mu­zy­ce współ­czes­nej po­le­ga­ją­cy na upo­rząd­ko­wa­niu wszel­kich aspek­tów two­rzy­wa mu­zycz­ne­go: rytmu, dy­na­mi­ki, ar­ty­ku­la­cji itp. za po­mo­cą serii 12 róż­nych dźwię­ków; roz­wi­nię­cie do­de­ka­fo­nii


SJP.pl

Se­ria­lizm – tech­ni­ka kom­po­zy­tor­ska w mu­zy­ce współ­czes­nej za­kła­da­ją­ca upo­rząd­ko­wa­nie ele­men­tów dzie­ła mu­zycz­ne­go za po­mo­cą tzw. serii. Se­ria­lizm pow­stał w la­tach 50. XX wieku i wy­wo­dzi się bez­poś­red­nio z tech­ni­ki dwu­na­stodź­wię­ko­wej (tzw. do­de­ka­fo­nia se­rial­na pow­sta­ła w la­tach 20.). Kry­ty­ka se­ria­liz­mu oraz wy­czer­pa­nie się jego moż­li­wo­ści w za­kre­sie or­ga­ni­za­cji ma­te­ria­łu dźwię­ko­we­go do­pro­wa­dzi­ło do pow­sta­nia ale­a­to­ryz­mu pod ko­niec lat 50. oraz roz­kła­du samej tech­ni­ki se­rial­nej w la­tach 1955–1968.

Wikipedia


serialny

przy­miot­nik od: seria (układ 12 dźwię­ków róż­nej wy­so­ko­ści, róż­nym cza­sie trwa­nia, róż­nej gło­śno­ści itp.)


SJP.pl


serialoholiczka

po­tocz­nie: ko­bie­ta czę­sto oglą­da­ją­ca se­ria­le te­le­wi­zyj­ne


SJP.pl


serialoholik

po­tocz­nie: osoba czę­sto oglą­da­ją­ca se­ria­le te­le­wi­zyj­ne; se­ria­lo­żer­ca


SJP.pl


serialoholizm

po­tocz­nie: czę­ste oglą­da­nie se­ria­li te­le­wi­zyj­nych


SJP.pl


serialowość

→ se­ria­lo­wy


SJP.pl

Patrz:

serialowy

serialowy

przy­miot­nik od: se­rial


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z se­ria­lem, do­ty­czą­cy se­ria­lu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wil Whe­a­ton za­de­biu­to­wał jako aktor w re­kla­mach w wieku sied­miu lat, a do dzie­sią­te­go roku życia miał już za sobą licz­ne role fil­mo­we i se­ria­lo­we.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. serial m.

Wiktionary


serialożerca

po­tocz­nie: osoba czę­sto oglą­da­ją­ca se­ria­le te­le­wi­zyj­ne; se­ria­lo­ho­lik


SJP.pl


serigraficzny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z se­ri­gra­fią, do­ty­czą­cy se­ri­gra­fii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. serigrafia ż.

Wiktionary


serio

na serio;
1. po­waż­nie, bez żar­tów; rze­czy­wi­ście, na­praw­dę;
2. ener­gicz­nie, na dobre;
3. ma­ją­cy duże zna­cze­nie; war­to­ścio­wy;
4. po­waż­ny, nie­żar­to­bli­wy, su­ro­wy


SJP.pl

przy­słó­wek

 (1.1) po­waż­nie, bez żar­tów, praw­dzi­wie, szcze­rze

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) W. lp. od: seria

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie bierz tego na serio. To był tylko głupi żart, nie chcia­łem cię ura­zić.

 (1.1) Mó­wisz serio? Na­praw­dę wi­dzia­łeś jak zło­dzie­je sprze­da­wa­li mój rower?!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsɛrʲjɔ, AS: serʹi ̯o

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. żart. serialnie

Wiktionary


seriograf

apa­rat do se­ryj­ne­go wy­ko­ny­wa­nia zdjęć rent­ge­now­skich w kon­tra­sto­wych ba­da­niach na­czyń


SJP.pl


seriola

ryba z rzędu oko­nioksz­tałt­nych, wy­stę­pu­ją­ca w cie­płych i umiar­ko­wa­nych wo­dach At­lan­ty­ku


SJP.pl

Se­rio­la – ro­dzaj ryb oko­nioksz­tałt­nych z ro­dzi­ny ostro­bo­ko­wa­tych (Ca­ran­gi­dae). W ję­zy­ku pol­skim okre­śla­ne są nazwą se­rio­le.

Wikipedia


serioso

okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: po­waż­nie


SJP.pl


serir

pu­sty­nia żwi­ro­wa u pod­nó­ża gór lub wyżyn


SJP.pl


serkowski

naz­wi­sko


SJP.pl


serkowy

→ serek


SJP.pl

Patrz:

serek

sermak

naz­wi­sko


SJP.pl


sermo

w li­te­ra­tu­rze: okre­śle­nie roz­mo­wy lub prze­mó­wie­nia wy­stę­pu­ją­cych w daw­nym pi­śmien­nict­wie rzym­skim, ma­ją­cych cha­rak­ter dy­dak­tycz­ny i mo­ra­li­za­tor­ski, po­sia­da­ją­cych jed­nak styl swo­bod­ny oraz za­wie­ra­ją­cy ele­men­ty po­tocz­ne


SJP.pl

Sermo – od­po­wied­nik grec­kiej dia­try­by w pi­śmien­nict­wie rzym­skim, dia­log, wy­kład lub prze­mo­wa o cha­rak­te­rze fi­lo­zo­ficz­no-mo­ral­nym i swo­bod­nym, aneg­do­tycz­nym stylu, czę­sto prze­sy­co­nym wąt­ka­mi au­to­bio­gra­ficz­ny­mi. Formą tą po­słu­gi­wa­li się m.in.: Ho­ra­cy w "Sa­ty­rach", Ju­we­na­lis i Se­ne­ka.

Wikipedia


sermologus

w li­te­ra­tu­rze: zbiór frag­men­tów tek­stów po­cho­dzą­cych z dzieł Ojców Ko­ścio­ła, wy­stę­pu­ją­cy w pi­śmien­nict­wie śred­nio­wiecz­nym, przez­na­czo­ny do od­czy­ty­wa­nia w trak­cie na­bo­żeństw


SJP.pl


sermonizm

uz­na­wa­nie po­wszech­ni­ków za wy­po­wie­dzi po­sia­da­ją­ce zna­cze­nie


SJP.pl


sernica

ro­dzi­na owa­dów; owad z rzędu mu­chó­wek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. prze­wiew­ne po­mie­szcze­nie do prze­cho­wy­wa­nia i su­sze­nia serów

Wiktionary

Ser­ni­ca – daw­niej drew­nia­ne po­mie­szcze­nie do prze­cho­wy­wa­nia i su­sze­nia serów, zaz­wy­czaj wy­stę­pu­ją­ce w dwo­rach szla­chec­kich. Było ono zaz­wy­czaj kwa­dra­to­we, przy­kry­te słomą lub gon­ta­mi, wspar­te na jed­nym słu­pie albo też na czte­rech słu­pach, do dy­spo­zy­cji była rów­nież dra­bi­na. Jej opis znaj­du­je się w IX księ­dze Pana Ta­de­u­sza, w któ­rej ode­gra­ła rolę w walce.

Wikipedia


sernicki

przy­miot­nik od: Ser­ni­ki


SJP.pl


serniczek

mały ser­nik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: ser­nik

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mał­go­sia pie­cze prze­pysz­ny ser­ni­czek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɛrʲˈɲit͡ʃɛk, AS: serʹńiček

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. serownik mrz., serowiec mrz., serownia ż., sernik, ser

 przym. sernikowy, serowy

Wiktionary


sernik

1. cia­sto lub ciast­ko, któ­re­go głów­nym skład­ni­kiem jest masa se­ro­wa;
2. ka­ze­i­na; głów­ny biał­ko­wy skład­nik mleka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. słod­kie cia­sto, w któ­rym jed­nym ze skład­ni­ków jest biały ser;

 (1.2) bio­chem. zob. ka­ze­i­na.

Wiktionary

Ser­nik – ro­dzaj cia­sta de­se­ro­we­go lub de­se­ru ufor­mo­wa­ne­go na kształt cia­sta, któ­re­go głów­nym skład­ni­kiem jest biały ser.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈsɛrʲɲik, AS: serʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ser mrz., serek mrz., serownik mrz., serowiec mrz., sernica ż., serownia ż., serowatość ż.

:: zdrobn. serniczek mrz.

 przym. sernikowy, serowy, serowaty, serwatkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rzad. serownik; daw. serowiec; gw. Śląsk Cieszyński syrzok

Wiktionary


serniki

1. cia­sto lub ciast­ko, któ­re­go głów­nym skład­ni­kiem jest masa se­ro­wa;
2. ka­ze­i­na; głów­ny biał­ko­wy skład­nik mleka


SJP.pl

Ser­ni­ki – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na na Wy­so­czyź­nie Lu­bar­tow­skiej, w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie lu­bar­tow­skim, w gmi­nie Ser­ni­ki.

Wieś szla­chec­ka po­ło­żo­na była w dru­giej po­ło­wie XVI wieku w po­wie­cie lu­bel­skim wo­je­wództ­wa lu­bel­skie­go. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do ów­czes­ne­go wo­je­wództ­wa lu­bel­skie­go.

Wikipedia


sernikobrownie

[czy­taj: ser­ni­ko­brał­ni] cia­sto bę­dą­ce po­łą­cze­niem ser­ni­ka i brow­nie


SJP.pl


sernikowy

przy­miot­nik od: ser­nik


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ser­ni­kiem, od­no­szą­cy się do ser­ni­ka

 (1.2) zro­bio­ny z ser­ni­ka, za­wie­ra­ją­cy ser­nik

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Da­nu­sia po­czę­sto­wa­ła nas ser­ni­ko­wą tartą i kawą z ek­spre­su.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ser mrz., serek mrz., sernik mrz., serniczek mrz., serownik mrz., serowiec mrz., serownia ż., serowatość ż., serwatka ż.

 przym. serowy, serowaty, serwatkowy

Wiktionary


sero-

temat sło­wot­wór­czy

 (1.1) pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych, jego wy­stę­po­wa­nie świad­czy o związ­ku zna­cze­nio­wym wy­ra­zu z su­ro­wi­cą krwi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. serologiczny

 rzecz. serodiagnostyka ż., serologia ż., seroterapia ż.

Wiktionary


serocczanin

miesz­ka­niec Se­roc­ka


SJP.pl


serocczanka

miesz­kan­ka Se­roc­ka


SJP.pl


serock

nazwa kilku miej­sco­wo­ści w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce po­ło­żo­ne w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie le­gio­now­skim;

Wiktionary

Se­rock – mia­sto w Pol­sce po­ło­żo­ne w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie le­gio­now­skim, nad Je­zio­rem Ze­grzyń­skim. Leży ono na po­gra­ni­czu Kot­li­ny War­szaw­skiej i Wy­so­czyz­ny Cie­cha­now­skiej. Sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Se­rock. Od­le­głość od cen­trum War­sza­wy wy­no­si około 40 km.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. serocki

 rzecz. serocczanin, serocczanka

Wiktionary


serocki

przy­miot­nik od: Se­rock


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Se­roc­kiem, do­ty­czą­cy Se­roc­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Serock mrz., serocczanin m., serocczanka ż.

Wiktionary


seroczyn

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Se­ro­czyn – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ostro­łęc­kim, w gmi­nie Czer­win
  • Se­ro­czyn – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. sied­lec­kim, w gmi­nie Wo­dy­nie
  • Se­ro­czyn – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. so­ko­łow­skim, w gmi­nie Ster­dyń
  • Se­ro­czyn - dawna gmina
  • Se­ro­czyn - dawna gro­ma­da
  • Se­ro­czyn-Ko­lo­nia

Wikipedia


seroczyński

naz­wi­sko


SJP.pl


serojadka

grzyb ja­dal­ny, su­ro­jad­ka, go­łą­bek, se­ro­wiat­ka


SJP.pl


seroka

naz­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Ku­ja­wy,Poz­nań­skie,Dro­hi­czyn,Ty­ko­cin. sroka

Wiktionary


serokomelski

przy­miot­nik od: Se­ro­kom­la (wieś)


SJP.pl


serokomla

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Zo­bacz też: Se­ro­kom­la w in­nych zna­cze­niach tego słowa.

Se­ro­kom­la – wieś (daw. mia­sto) w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie łu­kow­skim, w gmi­nie Se­ro­kom­la. Sie­dzi­ba gminy Se­ro­kom­la oraz pa­ra­fii rzym­sko­ka­to­lic­kiej św. Sta­ni­sła­wa, na­le­żą­cej do me­tro­po­lii lu­bel­skiej, die­cez­ji sied­lec­kiej, de­ka­na­tu Ada­mów. W la­tach 1537–1870 sa­mo­dziel­ne mia­sto. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa sied­lec­kie­go.

Wikipedia


serolog

spe­cja­li­sta w za­kre­sie se­ro­lo­gii


SJP.pl


serologia

dział im­mu­no­lo­gii, nauka zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem wła­ści­wo­ści su­ro­wi­cy krwi ludz­kiej i zwie­rzę­cej, głów­nie re­ak­cja­mi prze­ciw­ciał na an­ty­ge­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. dzie­dzi­na nauk me­dycz­nych, część im­mu­no­lo­gii, zaj­mu­ją­ca się in­te­rak­cją po­mię­dzy an­ty­ge­na­mi i prze­ciw­cia­ła­mi;

Wiktionary

Se­ro­lo­gia – część im­mu­no­lo­gii zaj­mu­ją­ca się in­te­rak­cją mię­dzy an­ty­ge­na­mi a prze­ciw­cia­ła­mi, jak rów­nież roz­wo­jem metod ba­da­nia obec­no­ści an­ty­ge­nów i prze­ciw­ciał w su­ro­wi­cy krwi.

Ba­da­nia se­ro­lo­gicz­ne umoż­li­wia­ją dia­gno­sty­kę niek­tó­rych cho­rób (np. bo­re­lio­zy, kiły, wło­śni­cy). Ogra­ni­cze­niem wy­kry­wal­no­ści jest ko­niecz­ność wyt­wo­rze­nia prze­ciw­ciał przez za­ka­żo­ny or­ga­nizm, w wy­star­cza­ją­cym stę­że­niu, przed ba­da­niem.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌsɛrɔˈlɔɟja, AS: seroloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. serolog m.

 przym. serologiczny

 temsłow. sero-

Wiktionary


serologiczny

1. zwią­za­ny z se­ro­lo­gią, wy­ko­rzy­stu­ją­cy me­to­dy se­ro­lo­gii (np. ba­da­nia se­ro­lo­gicz­ne, la­bo­ra­to­rium se­ro­lo­gicz­ne);
2. kon­flikt se­ro­lo­gicz­ny - za­bu­rze­nia im­mu­no­lo­gicz­ne wy­ni­ka­ją­ce z niez­god­no­ści w ukła­dzie an­ty­ge­no­wym Rh krwi matki i płodu, po­wo­du­ją­ce roz­pad krwi­nek czer­wo­nych płodu


SJP.pl


seromak

1. ser­nik z ma­kiem; se­ro­ma­ko­wiec;
2. masa se­ro­wa z masą ma­ko­wą


SJP.pl


seromakowiec

ser­nik z ma­kiem; se­ro­mak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. cia­sto, w któ­rym głów­ny­mi skład­ni­ka­mi są masy se­ro­wa i ma­ko­wa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na­to­miast na kawę lub deser radzę wy­brać się do ka­wiar­ni „U Wę­glisz­ka” na byd­go­skiej sta­rów­ce. […] Dobra kawa, dobre drin­ki i se­ro­ma­ko­wiec, czyli skrzy­żo­wa­nie ser­ni­ka z tor­tem ma­ko­wym.

 (1.1) Do fi­li­żan­ki na­pa­ru można za­mó­wić niez­rów­na­ny se­ro­ma­ko­wiec.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) seromak

Wiktionary


seronegatywność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co se­ro­ne­ga­tyw­ne; cecha tych, któ­rzy są se­ro­ne­ga­tyw­ni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. seronegatywny

Wiktionary


seronegatywny

taki, w któ­re­go or­ga­niz­mie nie wy­stę­pu­ją prze­ciw­cia­ła wyt­wa­rza­ne przez or­ga­nizm w od­po­wie­dzi na za­ka­że­nie, zwła­szcza HIV


SJP.pl


seropodobny

przy­po­mi­na­ją­cy ser, bę­dą­cy sub­sty­tu­tem sera


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) wy­glą­dem i sma­kiem przy­po­mi­na­ją­cy ser, imi­tu­ją­cy ser

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wyrób se­ro­po­dob­ny od sera żół­te­go odróż­nia wy­ko­rzy­sta­nie do pro­duk­cji tłu­szczy ro­ślin­nych, mleka w prosz­ku, skro­bi pszen­nej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsɛrɔpɔˈdɔbnɨ, AS: seropodobny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ser mrz.

Wiktionary


seropozytywność

→ se­ro­po­zy­tyw­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co se­ro­po­zy­tyw­ne; cecha tych, któ­rzy są se­ro­po­zy­tyw­ni

Wiktionary

Patrz:

seropozytywny

Powiązane:

 przym. seropozytywny

Wiktionary


seropozytywny

taki, w któ­re­go or­ga­niz­mie wy­stę­pu­ją prze­ciw­cia­ła wyt­wa­rza­ne przez or­ga­nizm w od­po­wie­dzi na za­ka­że­nie, zwła­szcza HIV


SJP.pl


seroprofilaktyka

Se­ro­pro­fi­lak­ty­ka ( se­ro­prop­hy­la­xis) – w me­dy­cy­nie, sto­so­wa­nie su­ro­wi­cy od­por­no­ścio­wej, by za­po­biec cho­ro­bie.

Wikipedia


serotonina

hor­mon tkan­ko­wy, ne­u­ro­trans­mi­ter syn­te­ty­zo­wa­ny w oś­rod­ko­wym ukła­dzie ner­wo­wym, bło­nie ślu­zo­wej jelit, płyt­kach krwi, od­po­wie­dzial­ny m.in. za na­strój, sen, ape­tyt


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bio­chem. ne­u­ro­prze­kaź­nik re­gu­lu­ją­cy ci­śnie­nie krwi i dzia­ła­nie oś­rod­ko­we­go ukła­du ner­wo­we­go;

Wiktionary

Se­ro­to­ni­na (5-hy­drok­sy­tryp­ta­mi­na, 5-HT) – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy amin bio­gen­nych, bę­dą­cy hy­drok­sy­lo­wą po­chod­ną tryp­ta­mi­ny. W ukła­dzie ner­wo­wym pełni funk­cję ne­u­ro­prze­kaź­ni­ka i ne­u­ro­mo­du­la­to­ra, a poza nim dzia­ła jako czą­stecz­ka sy­gna­ło­wa w licz­nych tkan­kach. Uczest­ni­czy m.in. w re­gu­la­cji czyn­no­ści prze­wo­du po­kar­mo­we­go, he­mo­sta­zy i ukła­du krą­że­nia, a w oś­rod­ko­wym ukła­dzie ner­wo­wym mo­du­lu­je licz­ne pro­ce­sy fiz­jo­lo­gicz­ne i be­ha­wio­ral­ne.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Prze­pro­wa­dzo­ne ba­da­nia wy­ka­za­ły, że lu­dzie, któ­rzy cier­pią na de­pre­sję, mają ob­ni­żo­ny po­ziom se­ro­to­ni­ny.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. serotoninowy

Wiktionary


serotoninowy

→ se­ro­to­ni­na


SJP.pl

Patrz:

serotonina

serotyp

od­mia­na w obrę­bie ga­tun­ku drob­no­u­stro­ju (bak­te­rii, wi­ru­sa), wy­róż­nio­na za po­mo­cą metod se­ro­lo­gicz­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mi­kro­biol. grupa w obrę­bie ga­tun­ku mi­kro­or­ga­niz­mu wy­róż­nia­ją­ca się an­ty­ge­na­mi na po­wierzch­ni jej przed­sta­wi­cie­li;

Wiktionary

Se­ro­typ – od­mia­na mi­kro­or­ga­niz­mu, którą można okre­ślić za po­mo­cą re­ak­cji se­ro­lo­gicz­nych, czyli re­ak­cji z uży­ciem prze­ciw­ciał lub do­peł­nia­cza.

Róż­ni­ce mię­dzy se­ro­ty­pa­mi za­le­żą od an­ty­ge­nów znaj­du­ją­cych się na po­wierzch­ni ko­mó­rek drob­no­u­stro­ju. Czę­sto są to biał­ka o klu­czo­wym zna­cze­niu dla pa­to­ge­ne­zy lub sub­stan­cje od­po­wie­dzial­ne za mniej­szą lub więk­szą wraż­li­wość mi­kro­or­ga­niz­mu na czyn­ni­ki od­por­no­ścio­we.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ze wzglę­du na róż­no­rod­ność se­ro­ty­pów prze­cho­ro­wa­nie sal­mo­nel­lo­zy jed­ne­go typu nie oz­na­cza od­por­no­ści na po­zo­sta­łe.

Wiktionary


serowar

osoba pro­du­ku­ją­ca sery


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rze­mieśl­nik wy­ra­bia­ją­cy sery

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɛˈrɔvar, AS: serovar

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. serowarstwo n., serowarnia ż.

 przym. serowarski

Wiktionary


serowarka

→ se­ro­war


SJP.pl


serowarnia

za­kład pro­du­ku­ją­cy sery; se­row­nia, se­ro­wa­row­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spoż. za­kład pro­duk­cji serów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sprze­da­je­my pro­duk­ty z se­ro­war­ni w Trzeb­ni­cy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. serowar mos., serowarstwo n.

 przym. serowarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. serownia

Wiktionary


serowarownia

za­kład pro­du­ku­ją­cy sery; se­row­nia, se­ro­war­nia


SJP.pl


serowarski

do­ty­czą­cy wy­ro­bu serów


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z se­ro­war­stwem, do­ty­czą­cy se­ro­war­stwa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. serowarstwo n., serowar mos., serowarnia ż.

Wiktionary


serowarstwo

dział prze­my­słu mle­czar­skie­go zaj­mu­ją­cy się pro­duk­cją serów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) sztu­ka lub zaj­mo­wa­nie się wy­ra­bia­niem serów;

Wiktionary

Se­ro­war­stwo – dział mle­czar­stwa zaj­mu­ją­cy się pro­duk­cją serów. Pod­sta­wo­wym su­row­cem do ich pro­duk­cji jest mleko uzy­ski­wa­ne od samic zwie­rząt ho­dow­la­nych (krów, owiec, kóz, ba­wo­łów, wiel­błą­dów, jaków, re­ni­fe­rów itp.). Każde z nich na­da­je od­mien­ny, nie­pow­ta­rzal­ny smak se­ro­wi, który bę­dzie z niego wy­pro­du­ko­wa­ny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Myślę, że mój na­u­czy­ciel się po­my­lił: nie zo­sta­łam stwo­rzo­na do se­ro­war­stwa.

 (1.1) Se­ro­war­stwo w Pol­sce ma wie­lo­wie­ko­we tra­dy­cje.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ser mrz., serowar mos., serowarnia ż., serowarskość ż.

 przym. serowarski

 przysł. serowarsko

Wiktionary


serowaty

przy­po­mi­na­ją­cy wy­glą­dem lub kon­sy­sten­cją ser


SJP.pl


serowiatka

grzyb pod­staw­czak z ro­dzi­ny bedł­ko­wa­tych, ja­dal­ny; su­ro­jad­ka; go­łą­bek


SJP.pl


serowiec

1. cia­sto z sera; ser­nik;
2. owad pa­so­ży­tu­ją­cy w serze i mące


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. ser­nik

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dasz mi, pro­szę, je­szcze jeden ka­wa­łek se­row­ca?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ser mrz., serek mrz., serniczek mrz., sernik mrz., serniczek mrz., serownik mrz., serownia ż., serowatość ż.

 przym. sernikowy, serowy, serowaty, serwatkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sernik; rzad. serownik

Wiktionary


serownia

za­kład pro­du­ku­ją­cy sery; se­ro­war­nia, se­ro­wa­row­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. za­kład pro­duk­cji serów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mleko od­wo­zi­my do se­row­ni w mie­ście.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. serowiec mrz., ser mrz., serek mrz., serniczek mrz., sernik mrz., serniczek mrz., serownik mrz., sernica ż., serowatość ż.

 przym. sernikowy, serowy, serowaty, serwatkowy

Wiktionary


serownik

cia­sto, naj­czę­ściej kru­che, z masą se­ro­wą; ser­nik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. rzad. cia­sto de­se­ro­we z sera ser­nik

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ukro­ję tro­chę se­row­ni­ka od babci Da­nu­si.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ser mrz., serek mrz., serniczek mrz., sernik mrz., serniczek mrz., serowiec mrz., serownia ż., serowatość ż.

 przym. sernikowy, serowy, serowaty, serwatkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sernik; daw. serowiec

Wiktionary


serowy

→ ser


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od: ser

 (1.2) gw-pl|Ku­ja­wy,Ka­li­skie,Poz­nań­skie,Litwa,Ma­zu­ry. su­ro­wy, nie­go­to­wa­ny, nies­ma­żo­ny

Wiktionary

Patrz:

ser

Wymowa:

IPA: sɛˈrɔvɨ, AS: serovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. serownik mrz., serownia ż., serowiec mrz., ser m., serwatka ż., sernik m., serniczek m.

 przym. serwatkowy, sernikowy

Wiktionary


serpelice

Ser­pe­li­ce – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na nad Bu­giem w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie ło­sic­kim, w gmi­nie Sar­na­ki.

Wieś kró­lew­ska w sta­ro­stwie miel­nic­kim w ziemi miel­nic­kiej wo­je­wództ­wa pod­la­skie­go w 1795 roku. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa bial­sko­pod­la­skie­go.

Wikipedia


serpent

dawny in­stru­ment mu­zycz­ny, dęty, w kształ­cie wy­gię­tej wę­żo­wo, dłu­giej, drew­nia­nej lub me­ta­lo­wej rury


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ser­pent – wąż w kon­tek­ście bi­blij­nym lub mi­to­lo­gicz­nym
  • Ser­pent – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji
  • ser­pent – in­stru­ment mu­zycz­ny
  • Ser­pent – al­go­rytm szy­fru­ją­cy
  • Ser­pent – kuter fran­cu­ski z dru­giej po­ło­wy XVIII wieku
  • Ser­pent – grupa mu­zycz­na
  • Ser­pent – por­tal mu­zycz­ny

Wikipedia


serpentarium

spe­cjal­ne po­mie­szcze­nie do ho­dow­li węży i in­nych gadów


SJP.pl


serpentologia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zool. nauka o wę­żach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ser­pen­to­lo­gia jest dzia­łem rep­ti­lio­lo­gii, rep­ti­lio­lo­gia - her­pe­to­lo­gii, her­pe­to­lo­gia zaś - zo­o­lo­gii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsɛrpɛ̃ntɔˈlɔɟja, AS: serpẽntoloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. serpentolog m.

 przym. serpentologiczny

Wiktionary


serpentyn

mi­ne­rał, krze­mian ma­gne­zu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geol. mi­ne­rał, uwod­nio­ny krze­mian ma­gne­zu;

Wiktionary

Ser­pen­tyn – uwod­nio­ny krze­mian ma­gne­zu, mi­ne­rał za­li­cza­ny do grupy ser­pen­ty­nów.

Nazwa po­cho­dzi od łac. "ser­pens" = wąż (A. Agri­co­la, 1546 rok). Pro­dukt prze­o­bra­że­nia głów­nie oli­wi­nów i pi­rok­se­nów, mi­ne­rał o bar­wie zie­lon­ka­wej w róż­nych od­cie­niach.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Pol­sce złoża ser­pen­ty­nu wy­stę­pu­ją w Gó­rach So­wich.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɛrˈpɛ̃ntɨ̃n, AS: serpẽntỹn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. serpentynit m., serpentynizacja ż.

 przym. serpentynowy, serpentynitowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) antygoryt

Wiktionary


serpentyna

1. droga gór­ska ma­ją­ca wiele za­krę­tów
2. barw­na taśma pa­pie­ro­wa skrę­co­na spi­ral­nie
3. dawna krzy­wa sza­bla typu wschod­nie­go
4. ro­dzaj ko­lu­bry­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rzu­ca­na i roz­wi­ja­na na im­pre­zach, spi­ral­nie na­wi­nię­ta wąska taśma pa­pie­ro­wa

 (1.2) kręta droga, ścież­ka;

 (1.3) daw. nie­zdo­bio­na sza­bla ubo­gie­go szlach­ci­ca

 (1.4) daw. wojsk. ma­ło­ka­li­bro­we dzia­ło o dłu­giej lufie

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ser­pen­ty­na – pa­pie­ro­wa, ko­lo­ro­wa wstąż­ka, uży­wa­na na ba­lach kar­na­wa­ło­wych
  • ser­pen­ty­na – okre­śle­nie ostre­go za­krę­tu na gór­skiej szo­sie (arch.)
  • ser­pen­ty­na – kręta ścież­ka ogro­do­wa
  • ser­pen­ty­na – sza­bla szle­chec­ka (arch.)
  • ser­pen­ty­na – dzia­ło ma­ło­ka­li­bro­we z XVI wieku (arch.)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) To był szam­pań­ski syl­we­ster – barw­ne kon­fet­ti le­cia­ło na głowy, ko­lo­ro­we ser­pen­ty­ny zwi­sa­ły gęsto, a tań­com nie było końca.

 (1.2) Zjeż­dża­li­śmy nie­koń­czą­cy­mi się pi­re­nej­ski­mi ser­pen­ty­na­mi, mi­ja­jąc ro­we­rzy­stów mo­zol­nie pe­da­łu­ją­cych na ro­we­rach gór­skich.

 (1.3) Do­bądź, Ko­za­cze, ser­pen­ty­ny!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsɛrpɛ̃nˈtɨ̃na, AS: serpẽntỹna

Wiktionary

Powiązane:

 przym. serpentynowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.4) kolubryna

Wiktionary


serpentynit

skała me­ta­mor­ficz­na, skła­da­ją­ca się z mi­ne­ra­łów z grupy ser­pen­ty­nów


SJP.pl

Ser­pen­ty­nit – skała me­ta­mor­ficz­na ut­wo­rzo­na w stre­fie epi me­ta­mor­fiz­mu re­gio­nal­ne­go ni­skie­go stop­nia, pow­sta­ła w wy­ni­ku me­ta­so­ma­to­zy hy­dro­ter­mal­nej. Nazwa po­cho­dzi od mi­ne­ra­łów ser­pen­ty­no­wych, które są głów­nym skład­ni­kiem tej skały. Opi­sa­na w 1823 roku przez A. von Hum­bold­ta (łac. "ser­pens" – żmija, wąż – z uwagi na ich czę­ste pla­mi­ste za­bar­wie­nie, a także żył­ko­wą i fa­li­stą bu­do­wę).

Wikipedia


serpentynitowy

→ ser­pen­ty­nit


SJP.pl

Patrz:

serpentynit

serpentynka

zdrob­nie­nie od: ser­pen­ty­na


SJP.pl


serpentynowaty

ma­ją­cy wiele za­krę­tów, za­ko­sów; ser­pen­ty­no­wy


SJP.pl


serpentynowy

przy­miot­nik od:
1. ser­pen­ty­na;
2. ser­pen­tyn


SJP.pl


serpula

zwie­rzę z gro­ma­dy wie­lo­szcze­tów; ru­rów­ka


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ser­pu­la (grzyb) (stro­czek) – ro­dzaj grzy­bów z ro­dzi­ny strocz­ko­wa­tych (Ser­pu­la­ce­ae)
  • Ser­pu­la (wie­lo­szczet) – ro­dzaj wie­lo­szcze­tów z ro­dzi­ny Ser­pu­li­dae

Wikipedia


serrano

ro­dzaj su­ro­wej szyn­ki hisz­pań­skiej


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jamón ser­ra­no – ro­dzaj su­ro­wej hisz­pań­skiej szyn­ki
  • Ser­ra­no – ple­mię In­dian
  • Język ser­ra­no – język na­le­żą­cy do uto-az­tec­kiej ro­dzi­ny ję­zy­ko­wej
  • Ser­ra­no – sta­cja metra w Ma­dry­cie

Wikipedia


serso

1. kil­ku­o­so­bo­wa gra re­kre­a­cyj­na, w któ­rej rzuca się i chwy­ta wi­kli­no­we kółka za po­mo­cą kij­ków;
2. kółka wy­ko­rzy­sty­wa­ne w tej grze


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) re­kre­a­cyj­na gra pa­ra­mi po­le­ga­ją­ca na wza­jem­nym rzu­ca­niu sobie i chwy­ta­niu kółek na kijek-szpa­dę;

 (1.2) kółko uży­wa­ne do gry w serso (1.1)

Wiktionary

Serso ( "cer­ce­au" – obręcz) – gra re­kre­a­cyj­na dla dwóch osób po­le­ga­ją­ca na rzu­ca­niu i chwy­ta­niu nie­wiel­kie­go wi­kli­no­we­go kółka na kijek. Zo­sta­ła wy­na­le­zio­na we Fran­cji w pocz. XIX w., po­pu­lar­na w XIX i XX w. Była po­cząt­ko­wo uz­na­wa­na za grę dla mło­dych dziew­cząt.

Wikipedia


sertralina

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny sto­so­wa­ny jako śro­dek prze­ciw­de­pre­syj­ny


SJP.pl

Ser­tra­li­na ( ser­tra­li­num) – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, lek prze­ciw­de­pre­syj­ny z grupy SSRI, sto­so­wa­ny w le­cze­niu za­bu­rzeń de­pre­syj­nych, za­bu­rzeń ob­se­syj­no-kom­pul­syj­nych, oraz ze­spo­łu lęku na­pa­do­we­go, ze­spo­łu lęku po­u­ra­zo­we­go i ze­spo­łu lęku spo­łecz­ne­go.

Na­le­ży do naj­czę­ściej sto­so­wa­nych an­ty­de­pre­san­tów i leków psy­chia­trycz­nych w USA.

Wikipedia


serum

1. płyn­na część krwi, oso­cze; su­ro­wi­ca krwi;
2. an­ti­do­tum, od­trut­ka, su­ro­wi­ca od­por­no­ścio­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) kos­met. fryz. skon­cen­tro­wa­ny pre­pa­rat kos­me­tycz­ny lub lecz­ni­czo-kos­me­tycz­ny o lek­kiej kon­sy­sten­cji

 (1.2) rzad. fizj. med. od­wi­ro­wa­ne oso­cze krwi; płyn­na część krwi po­zba­wio­na włó­kni­ka, która w prze­ci­wień­stwie do oso­cza, nie krzep­nie

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • su­ro­wi­ca krwi, łac. Serum
  • serum – pre­pa­rat kos­me­tycz­ny
  • serum praw­dy
  • serum pło­do­we z cie­ląt

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Me­zen­chy­mal­ne ko­mór­ki ma­cie­rzy­ste ho­do­wa­ne w nie­wiel­kiej ilo­ści serum two­rzą ko­mór­ki mię­śnio­we (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsɛrũm, AS: serũm

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) surowica krwi

Wiktionary


serw

ser­wis; za­gryw­ka, np. w siat­ków­ce; po­da­nie piłki w mo­men­cie roz­po­czę­cia gry


SJP.pl

Serw (ser­wis, za­gryw­ka) – wpro­wa­dze­nie piłki bądź lotki do gry wy­stę­pu­ją­ce w wielu dy­scy­pli­nach spor­to­wych (m.in. w piłce siat­ko­wej, te­ni­sie ziem­nym, te­ni­sie sto­ło­wym, speed-ballu i bad­min­to­nie). Wy­ko­ny­wa­ny jest na po­cząt­ku gry i po każ­dej zmia­nie punk­tów (poza ostat­nim uzy­ska­nym punk­tem).

Wikipedia


serwacki

naz­wi­sko


SJP.pl


serwacostwo

Ser­wa­cy z żoną; Ser­wa­co­wie


SJP.pl


serwacowie

Ser­wa­cy z żoną; Ser­wa­co­stwo


SJP.pl


serwacowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ser­wa­ce­go lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


serwacy

imię mę­skie


SJP.pl

Ser­wa­cy – imię mę­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go. Wy­wo­dzi się od słowa oz­na­cza­ją­ce­go „ten, który zo­stał zba­wio­ny”.

Wikipedia


serwal

dra­pież­nik z ro­dzi­ny ko­to­wa­tych wy­stę­pu­ją­cy w Afry­ce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Lep­ta­i­lu­rus ser­val|Schre­ber|ref=tak., ga­tu­nek ssaka z ro­dzi­ny ko­to­wa­tych, wy­stę­pu­ją­cy w Afry­ce, na po­łud­nie od Sa­ha­ry;

 (1.2) zool. kot z ga­tun­ku ser­wal (1.1)

Wiktionary

Ser­wal ("Lep­ta­i­lu­rus") – ro­dzaj dra­pież­nych ssa­ków z po­dro­dzi­ny kotów (Fe­li­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny ko­to­wa­tych (Fe­li­dae).

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Dzię­ki dłu­gim sto­pom, ser­wa­le po­tra­fią do­sko­na­le ska­kać.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) serwal sawannowy

 (1.2) serwal sawannowy

Wiktionary


serwantka

nie­wiel­ka szaf­ka osz­klo­na z trzech stron, słu­żą­ca do prze­cho­wy­wa­nia por­ce­la­ny, krysz­ta­łów, bi­be­lo­tów itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) szaf­ka osz­klo­na z trzech stron, zwy­kle ozdob­na, słu­żą­ca do prze­cho­wy­wa­nia szkieł, por­ce­la­ny, itp.

Wiktionary

Ser­want­ka – ro­dzaj wolno sto­ją­cej osz­klo­nej z trzech stron szaf­ki z pół­ka­mi do prze­cho­wy­wa­nia i pre­zen­ta­cji ozdob­nej por­ce­la­ny, szkła, sre­ber i ele­men­tów za­sta­wy sto­ło­wej. Tylna ścian­ka jest naj­czę­ściej lu­strza­na. Ser­want­ka mogła po­sia­dać w dol­nej czę­ści szu­fla­dę lub szaf­kę.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) (…) po­tra­wy po­da­wa­no mu na kosz­tow­nym por­ce­la­no­wym ser­wi­sie, który wy­ję­to z osz­klo­nej ser­want­ki w sa­lo­ni­ku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. serwilizm mrz., serwis mrz.

 przym. serwisowy

Wiktionary


serwantkowy

→ ser­want­ka


SJP.pl

Patrz:

serwantka

serwatka

kla­row­na ciecz wy­dzie­la­ją­ca się ze skrze­pu mleka przy jego prze­rób­ce na ser lub ka­ze­i­nę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spoż. przej­rzy­sty płyn po­zo­sta­ły po ścię­ciu mleka i od­dzie­le­niu sera;

Wiktionary

Ser­wat­ka – pra­wie kla­row­na ciecz, odpad przy pro­duk­cji sera lub ka­ze­i­ny z mleka kro­wie­go. Sta­no­wi 50–60% su­chej masy mleka (po­zo­sta­ła część jest za­war­ta w od­dzie­lo­nym od ser­wat­ki skrze­pie).

W wa­run­kach prze­my­sło­wych ser­wat­ka jest groź­nym eko­lo­gicz­nie od­pa­dem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ocie­ka­ją­ca przy wy­ro­bie grud­ki sera ser­wat­ka na­zy­wa­na jest żę­ty­cą.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ser m., serek m., sernik m.

 przym. serwatkowy, serowy, sernikowy

Wiktionary


serwatkowy

→ ser­wat­ka


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) spoż. zwią­za­ny z ser­wat­ką; za­wie­ra­ją­cy ser­wat­kę

Wiktionary

Patrz:

serwatka

Powiązane:

 rzecz. serownik mrz., serownia ż., serowiec mrz., serwatka ż., ser mrz., serek mrz., sernik mrz.

 przym. serowy, sernikowy

Wiktionary


serwelatka

daw­niej: ser­wo­lat­ka


SJP.pl


serwer

kom­pu­ter cen­tral­ny lub pro­gram umoż­li­wia­ją­cy do­stęp do ja­kiejś usłu­gi innym pro­gra­mom lub kom­pu­te­rom po­łą­czo­nym z nim w sieci


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) in­form. kom­pu­ter umoż­li­wia­ją­cy dzia­ła­nie sieci kom­pu­te­ro­wej;

 (1.2) in­form. pro­gram umoż­li­wia­ją­cy dzia­ła­nie okre­ślo­nej usłu­gi w sieci kom­pu­te­ro­wej, za­in­sta­lo­wa­ny na ser­we­rze (1.1)

Wiktionary

Ser­wer – w ar­chi­tek­tu­rze klient-ser­wer jest to "usłu­go­daw­ca", czyli część sy­ste­mu (pro­gram lub ze­staw po­wią­za­nych ze sobą pro­gra­mów) świad­czą­ca usłu­gi na rzecz klien­tów (pro­gra­mów ko­rzy­sta­ją­cych z usług świad­czo­nych przez ser­wer). Ty­po­wy­mi przy­kła­da­mi ser­we­rów są: ser­wer pocz­ty elek­tro­nicz­nej, ser­wer WWW, ser­wer pli­ków.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Linux to dar­mo­wy sy­stem ope­ra­cyj­ny, uży­wa­ny za­rów­no w kom­pu­te­rach oso­bi­stych, jak i na ser­we­rach.

 (1.2) W przy­pad­ku niez­na­le­zie­nia stro­ny ser­wer HTTP zwra­ca kod błędu 404.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsɛrvɛr, AS: server

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. serwerownia ż.

:: zdrobn. serwerek m.

 przym. serwerowy

Wiktionary


serwerek

zdrob­nie­nie od: ser­wer


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: ser­wer

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. serwer m., serwerownia ż.

 przym. serwerowy

Wiktionary


serwerownia

wy­dzie­lo­ne po­mie­szcze­nie, w któ­rym znaj­du­ją się ser­we­ry


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) in­form. spe­cjal­ne, wy­dzie­lo­ne po­mie­szcze­nie, w któ­rym znaj­du­ją się ser­we­ry;

Wiktionary

Ser­we­row­nia – wy­dzie­lo­ne po­mie­szcze­nie bę­dą­ce śro­do­wi­skiem pracy kom­pu­te­rów peł­nią­cych rolę ser­we­rów, a także ak­tyw­nych i pa­syw­nych ele­men­tów sieci kom­pu­te­ro­wych. Urzą­dze­nia te są umie­szcza­ne naj­czę­ściej w sza­fach ste­la­żo­wych wew­nątrz ser­we­row­ni.

Ser­we­row­nia wy­ma­ga za­pew­nie­nia spe­cy­ficz­nych wa­run­ków.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Op­ty­mal­na tem­pe­ra­tu­ra w ser­we­row­ni ma duże zna­cze­nie dla kosz­tów utrzy­ma­nia obiek­tu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. serwer mrz., serwerek mrz., serwowanie n.

 przym. serwerowy

Wiktionary


serwerowy

→ ser­wer


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ser­we­rem, do­ty­czą­cy ser­we­ra

Wiktionary

Patrz:

serwer

Powiązane:

 rzecz. serwilizm mrz., serwer m., serwerek m., serwerownia ż.

Wiktionary


serweta

ka­wa­łek ozdob­nej tka­ni­ny do na­kry­wa­nia stołu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ozdob­ny obrus do na­kry­wa­nia stołu

 (1.2) płat tka­ni­ny do wy­cie­ra­nia ust i ochro­ny ubra­nia pod­czas je­dze­nia

 (1.3) łow. płat bia­łej sier­ści na za­dzie sarny

Wiktionary

Ser­we­ta – ro­dzaj ozdob­ne­go na­kry­cia stołu, od obru­sa odróż­nia­ją­ce się tym, że nie przez­na­czo­ne do spo­ży­wa­nia na nim po­sił­ków. Na­zy­wa­ny rów­nież bież­ni­kiem. Czę­sto bar­dzo ozdob­ne, np. ko­ron­ko­we. Duża ser­we­ta może na­kry­wać cały stół, mniej­sza może także leżeć na jego czę­ści, np. poś­rod­ku. W za­leż­no­ści od lo­kal­nych oby­cza­jów, cza­sem ser­we­ta­mi na­kry­wa­ne by­wa­ją także inne niż stół meble lub przed­mio­ty.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: sɛrˈvɛta, AS: serveta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. serwetnik m.

:: zdrobn. serwetka ż., serweteczka ż.

 przym. serwetowy, serwetkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) obrus

 (1.2) serwetka

 (1.3) chusteczka, fartuszek; lustro, talerz

Wiktionary


serweteczka

zdrob­nie­nie od: ser­wet­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. ser­wet­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. serweta ż.

Wiktionary


serwetka

1. kwa­dra­to­wy ka­wa­łek tka­ni­ny lub bi­buł­ki słu­żą­cy do wy­cie­ra­nia ust lub ochro­ny ubra­nia pod­czas je­dze­nia;
2. mała ser­we­ta, czę­sto haf­to­wa­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kwa­dra­to­wy ka­wa­łek tka­ni­ny lub bi­buł­ki do wy­cie­ra­nia ust lub do ochro­ny ubra­nia pod­czas je­dze­nia

 (1.2) mała ser­we­ta do ozdo­by mebli

 (1.3) łow. u saren jasna plama z tyłu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wra­cam z na­dzie­ją na re­laks i spo­kój. A tu ta­le­rze w zle­wie, okru­chy na desce do kro­je­nia, jakaś ser­wet­ka po­mię­ta na stole i nie­po­wie­szo­ne pra­nie w pral­ce.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. serwetnik mrz., serweta ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) lusterko, chusteczka

Wiktionary


serwetkowy

przy­miot­nik od: ser­wet­ka


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy ser­wet­ki zwią­za­ny z ser­wet­ką

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. serweta ż.

Wiktionary


serwetnik

1. kółko na ser­we­tę z tka­ni­ny
2. małe na­czy­nie na pa­pie­ro­we ser­wet­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) po­jem­nik słu­żą­cy do prze­cho­wy­wa­nia pa­pie­ro­wych ser­we­tek

Wiktionary

Ser­wet­nik – ele­ment za­sta­wy sto­ło­wej, słu­żą­cy do prze­cho­wy­wa­nia ser­we­tek sto­ło­wych peł­nią­cy rów­nież funk­cję de­ko­ra­cyj­ną. Za­sad­ni­czo wy­róż­nia się dwa ro­dza­je ser­wet­ni­ków: ser­wet­ni­ki pier­ście­nie i ser­wet­ni­ki zwy­kłe.

Ser­wet­ni­ki pier­ście­nie - [ang. nap­kin rings] służą wy­łącz­nie do ele­ganc­kich ser­we­tek z tka­ni­ny.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. serweta ż., serwetka ż.

Wiktionary


serwicyzacja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ekon. zwięk­sze­nie pro­por­cji usług w struk­tu­rze ba­da­ne­go zja­wi­ska;

Wiktionary

Ser­wi­cy­za­cja (od ang. "ser­vi­ce" – usłu­ga) – ter­min okre­śla­ją­cy zwięk­sze­nie pro­por­cji usług w struk­tu­rze ba­da­ne­go zja­wi­ska.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌsɛrvʲit͡sɨˈzat͡sʲja, AS: servʹicyzacʹi ̯a

Wiktionary


serwilistka

→ ser­wi­li­sta


SJP.pl

Patrz:

serwilista

serwilistyczność

bez­gra­nicz­ne i bez­wa­run­ko­we pod­po­rząd­ko­wa­nie się komuś lub cze­muś; słu­żal­czość, słu­żal­stwo, uni­żo­ność, ser­wi­lizm, lo­jal­stwo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co ser­wi­li­stycz­ne; cecha tych, któ­rzy są ser­wi­li­stycz­ni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. serwilizm mrz., serwilista m., serwilistka ż.

 przym. serwilistyczny

Wiktionary


serwilistyczny

bez­kry­tycz­nie pod­po­rząd­ko­wu­ją­cy się komuś, wy­ko­nu­ją­cy wszyst­kie roz­ka­zy; słu­żal­czy, uni­żo­ny, ule­gły


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) książk. cał­ko­wi­cie pod­po­rząd­ko­wa­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. serwilizm mrz., serwilistyczność ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) poddańczy, uległy

Wiktionary


serwilizm

bez­gra­nicz­ne i bez­wa­run­ko­we pod­po­rząd­ko­wa­nie się komuś lub cze­muś; ser­wi­li­stycz­ność, słu­żal­stwo, uni­żo­ność, słu­żal­czość, lo­jal­stwo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pejor. po­sta­wa bez­kry­tycz­ne­go i do­bro­wol­ne­go pod­po­rząd­ko­wa­nia się ja­kiejś wła­dzy, zwierzch­no­ści;

Wiktionary

Ser­wi­lizm (od łac. "ser­vus" – nie­wol­nik) – bez­kry­tycz­ne pod­po­rząd­ko­wa­nie, nie­wol­ni­cza słu­żal­czość.

Po raz pier­wszy słowo to wesz­ło do ter­mi­no­lo­gii po­li­tycz­nej w Hisz­pa­nii w 1814 r., kiedy po­gard­li­wą nazwą "ser­vi­le" oz­na­czo­no stron­ni­ków krwa­wych i nie­kon­sty­tu­cyj­nych rzą­dów Fer­dy­nan­da VII.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na­wy­ki au­to­ry­ta­ryz­mu, ser­wi­liz­mu i po­słu­szeń­stwa przy­go­to­wa­ły grunt pod za­ła­ma­nie de­mo­kra­cji i na­dej­ście dyk­ta­tu­ry

 (1.1) Ale trze­cie po­ko­le­nie, a może już dru­gie, po­sta­wi swoim he­re­ty­kom ładny pom­nik i zwali śmiesz­ne mo­nu­men­ty, wzno­szo­ne dzi­siaj przez różne ser­wi­liz­my.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɛrˈvʲilʲism̥, AS: servʹilʹism̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. serwilistyczność ż., serwilista m., serwilistka ż., serwis m., serwisant m., serwisantka ż., serwowanie n., zaserwowanie n., serwisowanie n., serwitut m., serwisowiec m., serwantka ż., serwer m.

 czas. serwisować ndk., serwować ndk., zaserwować dk.

 przym. serwilistyczny, serwisowy, serwerowy

 przysł. serwilistycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) służalczość, serwilistyczność, lokajstwo

Wiktionary


serwin

naz­wi­sko


SJP.pl


serwingowy

przez­na­czo­ny do po­da­wa­nia (do stołu)


SJP.pl


serwis

1. kom­plet na­czyń sto­ło­wych;
2. ze­staw ma­te­ria­łów in­for­ma­cyj­nych, pra­so­wych, fi­lo­wych itp., ze­bra­nych w okre­ślo­nym celu lub re­gu­lar­nie do­star­cza­nych;
3. ob­słu­ga w za­kre­sie na­praw i kon­ser­wa­cji cze­goś;
4. ze­spół osób wy­ko­nu­ją­cy takie usłu­gi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kom­plet na­czyń sto­ło­wych;

 (1.2) ze­staw ma­te­ria­łów in­for­ma­cyj­nych ze­bra­nych w okre­ślo­nym celu lub re­gu­lar­nie do­star­cza­nych

 (1.3) ob­słu­ga w za­kre­sie na­praw i kon­ser­wa­cji cze­goś

 (1.4) warsz­tat i ze­spół osób wy­ko­nu­ją­cy takie usłu­gi

 (1.5) in­form. moduł opro­gra­mo­wa­nia świad­czą­cy usłu­gi dla in­nych mo­du­łów

 (1.6) sport. od­bi­cie piłki na pole prze­ciw­ni­ka w mo­men­cie roz­po­czę­cia lub wzno­wie­nia gry (w siat­ków­ce, te­ni­sie, bad­min­to­nie, ping-pongu itp.)

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ser­wis – ze­staw na­czyń sto­ło­wych
  • ser­wis in­ter­ne­to­wy – grupa po­wią­za­nych ze sobą stron in­ter­ne­to­wych
  • ser­wis in­for­ma­cyj­ny – pro­gram te­le­wi­zyj­ny lub au­dy­cja ra­dio­wa
  • ser­wis – ob­słu­ga, na­pra­wa, np. ser­wis gwa­ran­cyj­ny, ser­wis sa­mo­cho­dów
    • ser­wis tech­nicz­ny – ob­słu­ga tech­nicz­na, rów­nież ze­spół, dział wy­o­dręb­nio­ny do wy­ko­ny­wa­nia tej ob­słu­gi
  • Ser­wis – wieś w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim
  • Ser­wis – spe­cjal­na, do­dat­ko­wa usłu­ga sieci IRC

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Uży­wa­my pli­ków co­o­kies, by ułat­wić ko­rzy­sta­nie z na­szych ser­wi­sów.

 (1.5) Do­stęp do co­o­kies w AngularJS jest moż­li­wy po wstrzy­knię­ciu ser­wi­su $co­o­kies.

 (1.6) Ten te­ni­si­sta sły­nie z do­bre­go ser­wi­su.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsɛrvʲis, AS: servʹis

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. serwilizm mrz., serwisant m., serwisantka ż., serwisowanie n., serwisowiec m., serwantka ż.

 czas. serwisować ndk.

 przym. serwisowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zastawa

 (1.2) wiadomości

 (1.3) obsługa

 (1.4) obsługa

 (1.6) serw, zagrywka

Wiktionary


serwisant

ser­wi­so­wiec;
1. osoba trud­nią­ca się na­pra­wą i kon­ser­wa­cją sprzę­tu;
2. pra­cow­nik me­diów przy­go­to­wu­ją­cy ser­wi­sy in­for­ma­cyj­ne i od­czy­tu­ją­cy je na an­te­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pra­cow­nik wy­ko­nu­ją­cy okre­ślo­ne za­da­nia w celu spraw­ne­go funk­cjo­no­wa­nia ja­kiejś ob­sza­ru lub dzie­dzi­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. serwilizm mrz., serwis mrz., serwisowanie n.

 przym. serwisowy

Wiktionary


serwisantka

→ ser­wi­sant


SJP.pl

Patrz:

serwisant

serwisik

zdrob­nie­nie od: ser­wis


SJP.pl


serwisman

[czy­taj: ser­wis­men] osoba od­po­wie­dzial­na za na­pra­wę i kon­ser­wa­cję sprzę­tu spor­to­we­go za­wod­ni­ka; ser­wis­men


SJP.pl


serwismen

osoba od­po­wie­dzial­na za na­pra­wę i kon­ser­wa­cję sprzę­tu spor­to­we­go za­wod­ni­ka; ser­wis­man


SJP.pl


serwismenka

→ ser­wis­men


SJP.pl

Patrz:

serwismen

serwisowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ser­wi­so­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. serwilizm mrz., serwis m., serwisant m., serwisantka ż.

 czas. serwisować ndk.

 przym. serwisowy

Wiktionary


serwisować

na­pra­wiać lub kon­ser­wo­wać w ser­wi­sie po­jazd, urzą­dze­nie lub sprzęt


SJP.pl


serwisowiec

ser­wi­sant;
1. osoba trud­nią­ca się na­pra­wą i kon­ser­wa­cją sprzę­tu;
2. pra­cow­nik me­diów przy­go­to­wu­ją­cy ser­wi­sy in­for­ma­cyj­ne i od­czy­tu­ją­cy je na an­te­nie


SJP.pl


serwisownia

warsz­tat ser­wi­so­wy


SJP.pl


serwisowy

przy­miot­nik od: ser­wis


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ser­wi­sem, do­ty­czą­cy ser­wi­su

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. serwilizm mrz., serwis mrz., serwisant mos., serwisantka ż., serwisowanie n., serwisowiec mos., serwantka ż., serwowanie n., zaserwowanie n.

 czas. serwisować ndk., serwować ndk., zaserwować dk.

Wiktionary


serwisówka

po­tocz­nie: in­struk­cja ser­wi­so­wa urzą­dze­nia lub po­ja­zdu


SJP.pl


serwitor

osoba ma­ją­ca przy­wi­lej ser­wi­to­ria­tu


SJP.pl


serwitoriat

Ser­wi­to­riat lub ser­wi­to­rat – w Pol­sce prze­dro­zbio­ro­wej na­da­wa­ny in­dy­wi­du­al­nym aktem wład­cy przy­wi­lej wy­łą­cza­ją­cy z ju­rys­dyk­cji miej­skiej mie­szcza­ni­na pra­cu­ją­ce­go dla dworu mo­nar­sze­go. Mógł on zo­stać na­da­ny np. kup­com, rze­mieśl­ni­kom, ar­ty­stom czy le­ka­rzom. Be­ne­fi­cjent zwany ser­wi­to­rem był wy­łą­cza­ny spod są­dow­nict­wa miej­skie­go i pod­le­gał odtąd są­do­wi mar­szał­ka dworu, nie mu­siał pła­cić po­dat­ków miej­skich i mógł uwol­nić się spod wła­dzy cechu. Ser­wi­to­riat zo­stał znie­sio­ny w 1764 roku.

Wikipedia


serwitorski

→ ser­wi­tor


SJP.pl

Patrz:

serwitor

serwitut

prawo zez­wa­la­ją­ce chło­pom wy­ko­ny­wa­nie prac na grun­tach dwor­skich


SJP.pl

Ser­wi­tut, ser­wi­tu­ty, słu­żeb­ność – upraw­nie­nia chło­pów do ko­rzy­sta­nia z dwor­skich łąk i pa­stwisk oraz lasów, wy­wo­dzą­ce się z okre­su fe­u­dal­ne­go, bę­dą­ce po­wo­dem licz­nych za­tar­gów mię­dzy wsią a dwo­rem. Na zie­miach pol­skich z po­wo­du ich nie­ko­rzyst­ne­go wpły­wu na roz­wój go­spo­dar­czy wsi, więk­szość ser­wi­tu­tów zlik­wi­do­wa­no do­pie­ro na prze­ło­mie XIX w.

Wikipedia


serwitutowy

→ ser­wi­tut


SJP.pl

Patrz:

serwitut

serwiński

naz­wi­sko


SJP.pl


serwo

po­tocz­nie o wspo­ma­ga­niu ukła­du kie­row­ni­cze­go w sa­mo­cho­dzie


SJP.pl


serwolatka

ga­tu­nek wę­dzo­nej kieł­ba­sy


SJP.pl


serwomechanizm

Ser­wo­me­cha­nizm – zam­knię­ty układ ste­ro­wa­nia (układ au­to­ma­ty­ki, układ re­gu­la­cji) ze sprzę­że­niem zwrot­nym, w któ­rym sy­gna­łem wej­ścio­wym jest jakaś dana, taka jak po­ło­że­nie, prze­su­nię­cie, pręd­kość czy przy­spie­sze­nie.

War­tość wzor­co­wa po­rów­ny­wa­na jest z przet­wo­rzo­nym przez przet­wor­nik bie­żą­cym sy­gna­łem wyj­ścio­wym i pow­sta­ły w ten spo­sób uchyb po­da­wa­ny jest na człon ko­rek­cyj­ny, a dalej na wzmac­niacz.

Wikipedia


serwomotor

si­łow­nik na­pę­dza­ją­cy urzą­dze­nia ste­ru­ją­ce


SJP.pl


serwosterowanie

ste­ro­wać me­cha­niz­mem uru­cha­mia­ją­cym ster w sa­mo­lo­cie


SJP.pl


serwosterować

ste­ro­wać me­cha­niz­mem uru­cha­mia­ją­cym ster w sa­mo­lo­cie


SJP.pl


serwoukład

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. ser­wo­me­cha­nizm

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na­stęp­nie po­łą­czył nerwy i ścię­gna koń­czy­ny z ser­wo­u­kła­da­mi, które miały re­a­go­wać na skur­cze mię­śni i elek­trycz­ne im­pul­sy ner­wo­we wy­sy­ła­ne przez mózg i ciało pa­cjen­ta.

Wiktionary


serwowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ser­wo­wać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Prócz tego w skład za­sta­wy sto­ło­wej wcho­dzą na­czy­nia uży­wa­ne do ser­wo­wa­nia po­traw: wazy, róż­ne­go ro­dza­ju pół­mi­ski i miski (sa­la­ter­ki i kom­po­tie­ry).

Wiktionary

Powiązane:

 czas. serwować ndk.

 rzecz. serwilizm mrz., serwerownia ż.

 przym. serwisowy

Wiktionary


serwować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­ser­wo­wać)

 (1.1) po­da­wać coś (zwy­kle o je­dze­niu)

 (1.2) wy­bi­jać zza linii bo­i­ska lotkę lub piłkę na pole prze­ciw­ni­ka

 (1.3) pow­ta­rzać coś lub coś komuś prze­ka­zy­wać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tutaj ser­wu­je­my po­tra­wy z ryb.

 (1.3) Mu­sisz na­u­czyć się moc­niej ser­wo­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɛrˈvɔvat͡ɕ, AS: servovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. serwowanie n., zaserwowanie n., serwilizm mrz.

 czas. zaserwować dk., poserwować dk.

 przym. serwisowy

Wiktionary


serwus

forma po­wi­ta­nia lub po­że­gna­nia uży­wa­na w sy­tu­a­cjach nie­o­fi­cjal­nych; siema, siem­ka, sie­masz, sie­ma­no, sie­man­ko, sie­ma­necz­ko, cześć, hej, hejka, heja


SJP.pl

wy­krzy­knik

 (1.1) pot. zwrot uży­wa­ny jako po­u­fa­łe po­wi­ta­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ser­wus, An­to­ni! Jak miło cię spot­kać!

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hej, dzień dobry, cześć, czołem, witaj, pot. siema

Wiktionary


serycyna

biał­ko za­li­cza­ne do skle­ro­pro­te­in, zle­pia­ją­ce włó­kna fi­bro­i­no­we jed­wa­biu na­tu­ral­ne­go; klej jed­wab­ny


SJP.pl

Se­ry­cy­na, klej jed­wab­ny – biał­ko z grupy skle­ro­pro­te­in, zle­pia­ją­ce włó­kna fi­bro­i­no­we jed­wa­biu na­tu­ral­ne­go. Za­wie­ra do 40% reszt se­ry­ny, a także resz­ty gli­cy­ny i kwasu aspa­ra­gi­no­we­go. Wy­ka­zu­je dzia­ła­nie prze­ciw­bak­te­ryj­ne, m.in. wobec bak­te­rii "E. coli" i "S. au­re­us".

Wikipedia


serycyt

mi­ne­rał, od­mia­na mu­sko­wi­tu


SJP.pl

Se­ry­cyt – po­spo­li­ty i sze­ro­ko roz­po­wszech­nio­ny mi­ne­rał na­le­żą­cy do grupy mik.

Wikipedia


serycytowy

przy­miot­nik od: se­ry­cyt


SJP.pl


serycytyzacja

Se­ry­cy­ty­za­cja – pro­ces prze­mia­ny w se­ry­cyt po­le­ga­ją­cy na za­stę­po­wa­niu pla­gio­kla­zów przez do­rob­no­łu­secz­ko­wą od­mia­nę jas­nej miki typu mu­sko­wit[]. Na­le­ży do naj­po­wszech­niej­szych prze­mian hy­dro­ter­mal­nych za­cho­dzą­cych w ska­łach kwa­śnych.

Wikipedia


seryjka

zdrob­nie­nie od: seria


SJP.pl


seryjniak

po­tocz­nie: se­ryj­ny mor­der­ca


SJP.pl


seryjnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób se­ryj­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. seryjność ż., seria ż.

 przym. seryjny

Wiktionary


seryjność

pow­ta­rza­nie się cze­goś se­ria­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest se­ryj­ne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. seria ż.

 przym. seryjny

 przysł. seryjnie

Wiktionary


seryjny

1. wyt­wa­rza­ny se­ria­mi, nie po­je­dyn­czo, zwy­kle we­dług tego sa­me­go wzoru;
2. na­stę­pu­ją­cy jeden po dru­gim, np. se­ryj­ne nie­po­wo­dze­nia


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pro­du­ko­wa­ny ma­so­wo, zaz­wy­czaj wg tego sa­me­go wzoru

 (1.2) na­stę­pu­ją­cy w serii, jeden po dru­gim

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Nie­ste­ty po­now­nie uak­tyw­nił się w Pol­sce se­ryj­ny sa­mo­bój­ca.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɛˈrɨjnɨ, AS: seryi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. seria ż., seryjność ż.

 przysł. seryjnie, seriami

Wiktionary


seryna

ami­nok­was en­do­gen­ny


SJP.pl

Se­ry­na ("kwas α-amino-β-hy­drok­sy­pro­pio­no­wy", skró­ty: Ser lub S) – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, en­do­gen­ny ami­nok­was ko­do­wa­ny (biał­ko­wy), wcho­dzi w skład bia­łek, ta­kich, jak np. ka­ze­i­na w mleku czy fi­bro­i­na jed­wa­biu. Jest obo­jęt­na elek­trycz­nie. Nie­zbęd­na w die­cie czło­wie­ka, pełni ważną funk­cję w tra­wie­niu bia­łek jako skład­nik pro­te­az se­ry­no­wych. De­kar­bok­sy­la­cja se­ry­ny pro­wa­dzi do pow­sta­nia ko­la­mi­ny. Pod­czas bio­syn­te­zy bia­łek jest ko­do­wa­na przez ko­do­ny UCU, UCC, UCA, UCG, AGU oraz AGC.

Wikipedia


serynowy

→ se­ry­na


SJP.pl

Patrz:

seryna

serzysko

1. zgru­bie­nie od: ser;
2. za­war­tość żo­łąd­ka mło­de­go ssaka, kar­mią­ce­go się mle­kiem matki;
3. daw­niej: pod­puszcz­ka


SJP.pl


serża

trwa­ła tka­ni­na obu­stron­nie dia­go­nal­na, sa­mo­dzia­ło­wa, uży­wa­na prze­de wszyst­kim do wy­ro­bu gar­ni­tu­rów, pła­szczów i sukni


SJP.pl


sesin

w bud­dyz­mie: okres odo­sob­nie­nia i me­dy­ta­cji


SJP.pl


sesja

1. obra­dy, po­sie­dze­nie, spot­ka­nie;
2. okres pracy od­by­wa­ją­cy się co jakiś czas;
3. pro­ces na­gry­wa­nia płyty w na­gry­war­ce;
4. część za­war­to­ści płyty CD, DVD na­gra­na w jed­nym po­dej­ściu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­sie­dze­nie poś­wię­co­ne okre­ślo­nej spra­wie

 (1.2) pow­ta­rza­ją­cy się cy­klicz­nie okres, w któ­rym od­by­wa­ją się po­sie­dze­nia, obra­dy, itp.

 (1.3) stud. pow­ta­rza­ją­cy się cy­klicz­nie okres, w któ­rym od­by­wa­ją się eg­za­mi­ny

 (1.4) fot. spot­ka­nie przez­na­czo­ne na ro­bie­nie serii zdjęć

 (1.5) muz. spot­ka­nie przez­na­czo­ne na na­gry­wa­nie ut­wo­ru mu­zycz­ne­go

 (1.6) ekon. dzień funk­cjo­no­wa­nia gieł­dy od ot­war­cia do zam­knię­cia

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • sesja eg­za­mi­na­cyj­na na stu­diach
  • sesja gieł­do­wa
  • sesja w in­for­ma­ty­ce
  • sesja – obra­dy ciała zbio­ro­we­go, np. rady gminy, po­wia­tu, wo­je­wództ­wa

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pod­czas ostat­niej sesji Rady Wy­dzia­łu zo­sta­ła po­ru­szo­na kwe­stia ot­war­cia prze­wo­dów dok­tor­skich.

 (1.2) Na dzi­siej­szą sesję są­do­wą wyz­na­czo­no dwie roz­pra­wy i trzy po­sie­dze­nia.

 (1.3) Sesja eg­za­mi­na­cyj­na wy­wo­łu­je na­pa­dy stre­su i pa­ni­ki u nie­jed­ne­go stu­den­ta.

 (1.4) Urzą­dzi­li­śmy sobie wio­sen­ną sesję zdję­cio­wą w parku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsɛsʲja, AS: sesʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. sesyjka ż.

 przym. sesyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.4) sesja zdjęciowa

Wiktionary


seskwiterpen

wę­glo­wo­dór z grupy ter­pe­nów, do któ­re­go na­le­żą licz­ne skład­ni­ki olej­ków ete­rycz­nych i żywic


SJP.pl


sesleria

ga­tu­nek trawy z rzędu ko­me­li­now­ców


SJP.pl

Ses­le­ria ("Ses­le­ria") – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny wiech­li­no­wa­tych ("Po­a­ce­ae"). Obej­mu­je 36 ga­tun­ków. Ro­śli­ny te wy­stę­pu­ją głów­nie w Eu­ro­pie, poza tym w pół­noc­no-za­chod­niej Afry­ce i po­łud­nio­wo-za­chod­niej Azji. W Pol­sce wy­stę­pu­ją czte­ry ga­tun­ki.

Niek­tó­re ga­tun­ki są upra­wia­ne jako ro­śli­ny ozdob­ne.

Wikipedia


sesterc

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. nu­mizm. ważna rzym­ska mo­ne­ta roz­mien­na i obra­chun­ko­wa, czwar­ta część de­na­ra;

Wiktionary

Se­sterc, se­ster­cjusz (łac. "sēstertĭŭs", lm "sēstertii") – w sta­ro­żyt­no­ści ważna rzym­ska mo­ne­ta roz­mien­na i obra­chun­ko­wa.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za pro­ste­go nie­wol­ni­ka na­byw­ca dał dwa ty­sią­ce se­ster­ców.

 (1.1) Hand­larz Grek uważ­nie przyj­rzał się wy­ło­żo­nym se­ster­com.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sestercjusz, sestercjus, sestercja

Wiktionary


sestercja

mo­ne­ta srebr­na lub brą­zo­wa bita w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie; se­ster­cjus


SJP.pl


sestercjus

mo­ne­ta srebr­na lub brą­zo­wa bita w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie; se­ster­cja


SJP.pl


sestet

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) liter. stro­fa sze­ścio­wer­so­wa;

 (1.2) liter. ostat­nie sześć wer­sów so­ne­tu

Wiktionary

Se­stet (łac. "sex­tus" ‘szó­sty’) – stro­fa sze­ścio­wer­so­wa, nie­kie­dy o wer­sach róż­nej dłu­go­ści.

Głów­nym wy­róż­ni­kiem se­ste­tu jest moż­li­wość za­sto­so­wa­nia ukła­du trzech róż­nych rymów w obrę­bie jed­nost­ki stro­ficz­nej. Wa­riant z dwoma ry­ma­mi po­ja­wia się znacz­nie rza­dziej.

Wikipedia


seston

cała znaj­du­ją­ca się w toni wod­nej ma­te­ria w po­sta­ci czą­stecz­ko­wej, obej­mu­ją­ca żywe or­ga­niz­my plank­to­nu i drob­ne cząst­ki mi­ne­ral­ne zwie­trza­łych skał oraz szcząt­ków zwie­rząt i ro­ślin


SJP.pl

Se­ston – za­wie­si­na w wo­dzie, uno­szą­ce się w toni wod­nej cząst­ki stałe. Wy­róż­nia się:

Se­ston zmniej­sza przez­ro­czy­stość wody, wpły­wa­jąc na war­to­ści współ­czyn­ni­ka dy­fu­zyj­ne­go osła­bie­nia oś­wiet­le­nia i za­się­gu wi­dzial­no­ści.

Wikipedia


sestyna

zwrot­ka zło­żo­na z sze­ściu wier­szy je­de­na­stoz­gło­sko­wych; sek­sty­na


SJP.pl


sesyjka

zdrob­nie­nie od: sesja


SJP.pl


sesyjność

1. cecha cze­goś od­by­wa­ją­ce­go się w for­mie sesji;
2. cecha cze­goś zwią­za­ne­go z jedną sesją - spot­ka­niem; pow­ta­rzal­ność;
3. cecha cze­goś zwią­za­ne­go z pewną ilo­ścią da­nych na pły­cie CD


SJP.pl


sesyjny

1. → sesja;
2. uczest­ni­czą­cy w sesji jako osoba wy­na­ję­ta do da­nych zadań, np. muzyk, wo­ka­li­sta se­syj­ny


SJP.pl


seszelczyk

oby­wa­tel Se­sze­li


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) oby­wa­tel Se­sze­li

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɛˈʃɛlt͡ʃɨk, AS: sešelčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Seszele nmos.

:: fż. Seszelka ż.

 przym. seszelski

Wiktionary


seszele

1. ar­chi­pe­lag na Oce­a­nie In­dyj­skim;
2. Re­pu­bli­ka Se­sze­li; pań­stwo na ar­chi­pe­la­gu Se­sze­le


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. polit. afry­kań­skie wy­spiar­skie pań­stwo na Oce­a­nie In­dyj­skim;

 (1.2) geogr. ar­chi­pe­lag na Oce­a­nie In­dyj­skim;

Wiktionary

Se­sze­le (fr. i Se­y­chel­les, sesz. Sesel), ofi­cjal­nie: Re­pu­bli­ka Se­sze­li – pań­stwo wy­spiar­skie na Oce­a­nie In­dyj­skim, ok. 1600 km od wy­brze­ży Afry­ki, po­ło­żo­ne na pół­noc­ny wschód od Ma­da­ga­ska­ru. Naj­bliż­sze pań­stwa i te­ry­to­ria za­mor­skie to Ma­u­ri­tius i Re­u­nion na po­łud­niu oraz Ma­le­di­wy na pół­noc­nym wscho­dzie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Józia była z Pio­trem na wcza­sach na Se­sze­lach.

 (1.1) Te musz­le przy­wieź­li­śmy z Se­sze­li w zesz­łym roku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɛˈʃɛlɛ, AS: sešele

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Seszelczyk mos., Seszelka ż.

 przym. seszelski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Republika Seszeli

Wiktionary


seszelka

oby­wa­tel­ka Se­sze­li


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) oby­wa­tel­ka Se­sze­li

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɛˈʃɛlka, AS: sešelka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Seszele nmos.

:: fm. Seszelczyk mos.

 przym. seszelski

Wiktionary


seszelski

przy­miot­nik od: Se­sze­le (ar­chi­pe­lag lub pań­stwo)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do Se­sze­li (pań­stwa lub wysp)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wła­ści­cie­lem linii za­trud­nia­ją­cych 669 pra­cow­ni­ków jest w ca­ło­ści rząd se­szel­ski.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɛˈʃɛlsʲci, AS: sešelsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Seszelczyk mos., Seszelka ż., Seszele nmos.

Wiktionary


set

1. część gry w siat­ków­ce, te­ni­sie lub bad­min­to­nie;
2. śro­do­wi­sko­wo: skła­da­ne pio­sen­ki two­rzą­ce jeden utwór;
3. w grach kom­pu­te­ro­wych: kom­plet, ze­staw


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sport. par­tia gry w siat­ków­kę, siat­ków­kę pla­żo­wą, te­ni­sa

 (1.2) gra kar­cia­na po­le­ga­ją­ca na znaj­dy­wa­niu tró­jek kart

 (1.3) muz. skła­dan­ka ut­wo­rów z da­ne­go ga­tun­ku mu­zycz­ne­go, trwa­ją­ca kil­ka­na­ście minut

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • set – skła­da­ne (mi­xo­wa­ne) pio­sen­ki two­rzą­ce jeden nowy utwór
  • Set – bóg egip­ski
  • Set – imię mę­skie
  • Set – jeden z synów Adama
  • set – gra kar­cia­na
  • set – par­tia gry w siat­ków­kę, siat­ków­kę pla­żo­wą, te­ni­sa
  • Seth – ze­spół de­ath­me­ta­lo­wy z Fran­cji
  • SET – pro­to­kół tran­sak­cji elek­tro­nicz­nych
  • Seth War­ner – ofi­cer Armii Kon­ty­nen­tal­nej
  • Set – album ze­spo­łu Thomp­son Twins
  • set – po­le­ce­nie sy­ste­mu ope­ra­cyj­ne­go DOS, poz­wa­la­ją­ce do wyś­wiet­la­nia śro­do­wi­sko­wych zmien­nych
  • Seth

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za­wod­nicz­ka prze­gra­ła już pier­wszy set.

 (1.3) Przy­go­to­wa­łem na im­pre­zę fajny set.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɛt, AS: set

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. setówka ż.

:: zdrobn. secik m.

 przym. setowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) partia

Wiktionary


set-jetting

[czy­taj: set dże­ting] po­dró­żo­wa­nia do miejsc, które wi­dzia­ło się wcze­śniej w ja­kimś fil­mie; set jet­ting


SJP.pl


seta

1. zgru­bie­nie od: setka;
2. u msza­ków: ło­dyż­ka pod­trzy­mu­ją­ca za­rod­nię


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zgrub. od setka

 (1.2) pot. sto zło­tych

 (1.3) pot. 100 mi­li­li­trów wódki

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=mę­sko­rze­czo­wy.

 (2.1) D. i B. lp. od set

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • seta w bo­ta­ni­ce
  • szcze­cin­ka w zo­o­lo­gii
  • Seta – rzeka w Ja­po­nii
  • seta – język in­do­pa­cy­ficz­ny

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) pot. Za­pła­cisz trzy sety i mo­żesz sobie go wziąć.

 (1.3) pot. Gol­nął dwie sety i po­szedł się zdrzem­nąć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsɛta, AS: seta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. setuchna ż., setka ż., stówa ż., stóweczka ż., stówka ż., setnik m.

 licz. sto, setny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) pot. setka, stówa, stówka

 (1.3) pot. setka, setuchna, jeden, kielich

Wiktionary


setbol

piłka de­cy­du­ją­ca o wy­gra­niu seta; piłka se­to­wa


SJP.pl


seteczka

zdrob­nie­nie od: setka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: setka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. setka ż.

Wiktionary


seter

dłu­go­wło­sy pies my­śliw­ski lub po­ko­jo­wy


SJP.pl

Seter – typ psa z grupy psów my­śliw­skich, le­gaw­ców.

Wikipedia


seterek

zdrob­nia­le o se­te­rze


SJP.pl


seterka

sa­mi­ca se­te­ra


SJP.pl


seterowy

→ seter


SJP.pl

Patrz:

seter

seth

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Seth – gmina w kraju związ­ko­wym Szlez­wik-Holsz­tyn, w po­wie­cie Se­ge­berg
  • Seth – dziel­ni­ca gminy Lam­stedt w po­wie­cie Cux­ha­ven, w kraju związ­ko­wym Dolna Sak­so­nia
  • Vi­kram Seth – in­dyj­ski pi­sarz
  • Pa­tryk „Seth” Szty­ber – pol­ski muzyk me­ta­lo­wy
  • Seth (ze­spół mu­zycz­ny) – fran­cu­ska grupa black­me­ta­lo­wa
  • Set

Wikipedia


seti

ang. Se­arch for Ex­tra­ter­re­strial In­tel­li­gen­ce, pro­jekt po­szu­ki­wa­nia po­za­ziem­skich cy­wi­li­za­cji


SJP.pl

skró­to­wiec, rze­czow­nik

 (1.1) (pro­gram) po­szu­ki­wa­nia po­za­ziem­skiej in­te­li­gen­cji;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jego zda­niem na­u­kow­cy zwią­za­ni z SETI wy­sta­wi­li ludz­kość na łaskę i nie­ła­skę istot po­za­ziem­skich.

Wiktionary


setiański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z se­tia­na­mi i se­tia­niz­mem, do­ty­czą­cy se­tian i se­tia­niz­mu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do se­tiań­skie­go sy­ste­mu na­le­ży nauka o czte­rech pe­rio­dach hi­sto­rii zba­wie­nia i o po­trój­nym przyj­ściu zba­wi­cie­la.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Set m., setianin m., setianka ż., setianizm m.

Wiktionary


setka

1. zbiór stu jed­no­stek;
2. licz­ba sto;
3. to, co jest oz­na­czo­ne licz­bą sto;
4. po­tocz­nie:
a) czy­sta wełna;
b) por­cja na­po­ju al­ko­ho­lo­we­go równa dzie­sią­tej czę­ści litra;
c) mapa spo­rzą­dzo­na w skali 1:100 000;
5. w spor­cie:
a) dy­stans stu me­trów; za­wo­dy na tym dy­stan­sie;
b) sy­tu­a­cja z ide­al­ny­mi wa­run­ka­mi do strze­le­nia gola


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nazwa licz­by 100 (sto)

 (1.2) pot. ban­knot o no­mi­na­le 100 (zło­tych, euro, do­la­rów itd.); kwota tej wy­so­ko­ści

 (1.3) pot. bieg, wy­ścig na sto me­trów

 (1.4) pot. 100 mi­li­li­trów wódki

 (1.5) pot. pręd­kość 100 km/h

 (1.6) film. dźwięk i obraz na­gry­wa­ny jed­no­cze­śnie; dźwięk stu­pro­cen­to­wy

 (1.7) coś okre­ślo­ne licz­bą lub nu­me­rem 100

 (1.8) ca­łość skła­da­ją­ca się ze stu czę­ści, ele­men­tów lub jed­no­stek

Wiktionary

Setka – sta­ro­żyt­ny Egip­cja­nin ży­ją­cy pod­czas pa­no­wa­nia IV dy­na­stii, syn fa­ra­o­na Dże­de­fre.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na po­cho­dzie ma­sze­ro­wa­ło parę setek ludzi pracy.

 (1.2) Mo­żesz mi po­ży­czyć setkę?

 (1.3) Ona ma naj­lep­szy czas na setkę w całej szko­le.

 (1.4) No, wy­pi­li­śmy po setce i mo­że­my brać się do pracy.

 (1.5) Ten sa­mo­chód osią­ga setkę w 5 se­kund.

 (1.6) Krę­ci­li bez prze­ko­na­nia ja­kieś setki, któ­rych nikt nigdy nie nada.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsɛtka, AS: setka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. setnik m.

:: zgrub. seta ż.

:: zdrobn. setuchna ż.

 przym. setny

 licz. sto

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2-5) stówa, stówka

Wiktionary


setki

1. zbiór stu jed­no­stek;
2. licz­ba sto;
3. to, co jest oz­na­czo­ne licz­bą sto;
4. po­tocz­nie:
a) czy­sta wełna;
b) por­cja na­po­ju al­ko­ho­lo­we­go równa dzie­sią­tej czę­ści litra;
c) mapa spo­rzą­dzo­na w skali 1:100 000;
5. w spor­cie:
a) dy­stans stu me­trów; za­wo­dy na tym dy­stan­sie;
b) sy­tu­a­cja z ide­al­ny­mi wa­run­ka­mi do strze­le­nia gola


SJP.pl

Setki (374 m) – wznie­sie­nie w obrę­bie miej­sco­wo­ści Olsz­tyn w wo­je­wództ­wie ślą­skim, po­wie­cie czę­sto­chow­skim. Jest jed­nym z ciągu wznie­sień So­ko­lich Gór na Wy­ży­nie Czę­sto­chow­skiej. Znaj­du­je się po­mię­dzy wznie­sie­nia­mi Pu­stel­ni­ca i Do­ni­ca.

Wznie­sie­nie Setki w ca­ło­ści znaj­du­je się w obrę­bie re­zer­wa­tu przy­ro­dy So­ko­le Góry. Jest po­ro­śnię­te lasem sos­no­wym i bu­ko­wym, w któ­rym wy­stę­pu­ją licz­ne skał­ki wa­pien­ne. Wśród ska­łek znaj­du­je się Schro­ni­sko w Górze Setki.

Wikipedia


setkowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


setkowy

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z licz­bą sto, do­ty­czą­cy licz­by sto

Wiktionary


setlak

naz­wi­sko


SJP.pl


setlista

lista ut­wo­rów gra­nych na kon­cer­cie lub wy­stę­pie mu­zycz­nym


SJP.pl


setniej

dawny sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: set­nie


SJP.pl


setnik

do­wód­ca stu­o­so­bo­we­go od­dzia­łu; cen­tu­rion


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) wojsk. do­wód­ca od­dzia­łu li­czą­ce­go sto osób

 (1.2) daw. na­dzor­ca nad setką osób

Wiktionary

Set­nik to:

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) W 1561 r. król Zyg­munt Au­gust usta­no­wił w Mo­hy­le­wie wójta i czte­rech set­ni­ków oraz okre­ślił po­win­no­ści, ilość i ro­dzaj po­dat­ków, po­zo­sta­wia­jąc też niek­tó­re wol­no­ści miesz­kań­ców.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. setuchna ż., setka ż., seta ż.

 przym. setny

 liczgł. sto

Wiktionary


setny

prze­sta­rza­łe:
1. dziel­ny, dziar­ski;
2. zna­ko­mi­ty, wy­bor­ny


SJP.pl

przy­miot­nik od­li­czeb­ni­ko­wy

 (1.1) od 100

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Set­ne­go dnia bie­żą­ce­go roku w na­szym mie­ście zacz­nie rzą­dzić nowy bur­mistrz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsɛtnɨ, AS: setny

Wiktionary

Powiązane:

 licz. sto

 rzecz. stokrotka ż., seta ż., setka ż., setnik m., stówa ż., stówka ż., stóweczka ż., setuchna ż.

Wiktionary


seton

wy­peł­nia­nie jam ciała lub ran tam­po­na­mi w celu za­ta­mo­wa­nia krwa­wie­nia; tam­po­na­da


SJP.pl

Seton to ta­siem­ka z gazy dłu­go­ści około 1 metra, słu­żą­ca jako opa­tru­nek do ta­mo­wa­nia krwo­to­ków. Sto­so­wa­na naj­czę­ściej przez la­ryn­go­lo­gów.

Wikipedia


setowy

→ set


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) sport. zwią­za­ny z setem, do­ty­czą­cy seta

Wiktionary

Patrz:

set

Powiązane:

 rzecz. set mrz.

Wiktionary


setswana

język z grupy bantu bę­dą­cy ję­zy­kiem urzę­do­wym Bots­wa­ny i RPA; tswa­na


SJP.pl


setting

[czy­taj: se­ting]
1. re­a­lia świa­ta, kon­wen­cja w danej grze (zwła­szcza RPG);
2. w psy­cho­te­ra­pii: ze­staw zasad usta­la­nych wspól­nie przez te­ra­pe­u­tę i pa­cjen­ta przed roz­po­czę­ciem te­ra­pii


SJP.pl


settingowy

→ set­ting [czy­taj: se­tin­go­wy]


SJP.pl


setuchna

po­tocz­nie: setka, 100 ml al­ko­ho­lu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od setka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɛˈtuxna, AS: setuχna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. setka ż., seta ż., setnik m.

 przym. setny

 licz. sto

Wiktionary


setup

[czy­taj: setap] plik in­sta­la­cyj­ny; pro­ces in­sta­la­cji pro­gra­mu kom­pu­te­ro­we­go


SJP.pl


seul

[czy­taj: se-ul] sto­li­ca Korei Po­łud­nio­wej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. sto­li­ca Korei Po­łud­nio­wej;

Wiktionary

Seul, Mia­sto spe­cjal­ne Seul (kor. 서울, 서울특별시 []; "Seoul", Seoul Te­uk­by­e­ol­si; "Sŏul", Sŏul T'ŭkpyŏlshi) – sto­li­ca i naj­więk­sze mia­sto Korei Po­łud­nio­wej po­ło­żo­ne w cen­tral­no-za­chod­niej czę­ści Pół­wy­spu Ko­re­ań­skie­go, nie­da­le­ko na po­łud­nie od stre­fy zde­mi­li­ta­ry­zo­wa­nej (DMZ), wraz z In­czo­nem i in­ny­mi sa­te­li­ta­mi two­rzą­ce jedną z naj­więk­szych (po­ło­wa z 50 mln miesz­kań­ców kraju) i naj­bo­gat­szych (pra­wie bi­lion do­la­rów pro­duk­tu) me­tro­po­lii na świe­cie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Seul po­sia­da bar­dzo ro­zbu­do­wa­ny i spraw­ny sy­stem dróg oraz ko­mu­ni­ka­cji ma­so­wej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsɛwul, AS: seu̯ul

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. seulczyk mos., seulka ż.

 przym. seulski

Wiktionary


seulczyk

[czy­taj: se-ul­czyk] miesz­ka­niec Seulu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Seulu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɛˈwult͡ʃɨk, AS: seu̯ulčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Seul mrz.

:: fż. seulka ż.

 przym. seulski

Wiktionary


seulka

[czy­taj: se-ulka] miesz­kan­ka Seulu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Seulu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɛˈwulka, AS: seu̯ulka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Seul mrz.

:: fm. seulczyk mos.

 przym. seulski

Wiktionary


seulski

przy­miot­nik od: Seul (sto­li­ca Korei Po­łud­nio­wej)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do mia­sta Seul

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pół­noc­no­ko­re­ań­ski lider Kim Dzong Il po prze­by­tym wy­le­wie miał ope­ra­cję mózgu i jest czę­ścio­wo jed­no­stron­nie spa­ra­li­żo­wa­ny - po­da­ły media se­ul­skie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɛˈwulsʲci, AS: seu̯ulsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Seul mrz., seulczyk mos., seulka ż.

Wiktionary


sevilla

mia­sto w Hisz­pa­nii, Se­wil­la


SJP.pl


sewastopol

mia­sto na Pół­wy­spie Krym­skim


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w po­łud­nio­wej czę­ści Pół­wy­spu Krym­skie­go;

Wiktionary

Se­wa­sto­pol (ukr. i ros. Севастополь; , Aqyar; gr. Σεβαστούπολη) – mia­sto w po­łud­nio­wej czę­ści Pół­wy­spu Krym­skie­go, przy Za­to­ce Se­wa­sto­pol­skiej. "De iure" na­le­ży do Ukra­i­ny, zaś "de facto" od 2014 roku sta­no­wi część Rosji jako jedno z jej miast wy­dzie­lo­nych. We­dług ostat­nie­go ukra­iń­skie­go spisu po­wszech­ne­go (2014) mia­sto li­czy­ło 385 998 osób. We­dług ro­syj­skie­go spisu po­wszech­ne­go mia­sto liczy obec­nie (2021) 513 149 osób.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do Se­wa­sto­po­la do­je­cha­li­śmy w nie­dzie­lę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sewastopolczyk mos., sewastopolka ż.

 przym. sewastopolski

Wiktionary


sewastopolczyk

miesz­ka­niec Se­wa­sto­po­lu (mia­sta na Ukra­i­nie)


SJP.pl


sewastopolka

miesz­kan­ka Se­wa­sto­po­lu (mia­sta na Ukra­i­nie)


SJP.pl


sewastopolski

przy­miot­nik od: Se­wa­sto­pol (mia­sto na Ukra­i­nie)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Se­wa­sto­po­lem, do­ty­czą­cy Se­wa­sto­po­la

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sewastopol mrz., sewastopolczyk mos., sewastopolka ż.

Wiktionary


sewdalinka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) liter. od­mia­na lu­do­wej pie­śni mi­łos­nej wyksz­tał­co­na w śred­nio­wie­czu na ob­sza­rze Bośni i Her­ce­go­wi­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wie­czo­ra­mi, z niez­li­czo­nych „kafan" lub ogród­ków roz­le­ga­ły się me­lo­die rzew­nych sew­da­li­nek.

Wiktionary


sewel

ro­dzaj ssa­ków z ro­dzi­ny se­we­lo­wa­tych


SJP.pl

Sewel ("Aplo­don­tia") – ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny Aplo­don­tii­nae w obrę­bie ro­dzi­ny se­we­lo­wa­tów (Aplo­don­tii­dae).

Wikipedia


sewelowate

o ce­chach se­we­lo­wa­tych (ro­dzi­na gry­zo­ni)


SJP.pl

Se­we­lo­wa­te (Aplo­don­tii­dae) – ro­dzi­na ssa­ków ło­ży­sko­wych z po­drzę­du wie­wiór­koksz­tałt­nych (Sciu­ro­morp­ha) w obrę­bie rzędu gry­zo­ni (Ro­den­tia); je­dy­ny ży­ją­cy współ­cze­śnie przed­sta­wi­ciel jest uwa­ża­ny za naj­pry­mi­tyw­niej­sze­go przed­sta­wi­cie­la gry­zo­ni wraz z wie­lo­ma tak­so­na­mi wy­mar­ły­mi.

Wikipedia


sewelowaty

o ce­chach se­we­lo­wa­tych (ro­dzi­na gry­zo­ni)


SJP.pl


sewenny

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. łań­cuch gór­ski we Fran­cji, w po­łud­nio­wej czę­ści Ma­sy­wu Cen­tral­ne­go;

Wiktionary

Se­wen­ny (fr. "Cévennes", oksyt.: "Ce­ve­nas") – łań­cuch gór­ski we Fran­cji, w po­łud­nio­wej czę­ści Ma­sy­wu Cen­tral­ne­go. Znaj­du­je się w de­par­ta­men­tach Gard, Lozère, Ardèche i Hérault.

Nazwą tą okre­śla się rów­nież część są­sied­niej ni­zi­ny w oko­li­cach mia­sta Alès.

Wikipedia


sewer

imię mę­skie


SJP.pl

Sewer – imię mę­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go, wy­wo­dzą­ce się od przy­miot­ni­ka "se­ve­rus", 'su­ro­wy, po­waż­ny'. Na­le­ża­ło w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie do po­pu­lar­niej­szych co­gno­mi­nów (przy­dom­ków). W la­tach 193-235 w Rzy­mie pa­no­wa­ła dy­na­stia Se­we­rów, do któ­rej na­le­że­li m.in. Sep­ty­miusz Sewer, Ka­ra­kal­la, He­lio­ga­bal, Alek­san­der Sewer. Od niego zo­sta­ło na­stęp­nie ut­wo­rzo­ne imię Se­we­ryn.

Wikipedia


sewera

imię mę­skie


SJP.pl

Se­we­ra – imię żeń­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go, wy­wo­dzą­ce się od słowa "se­ve­ra" - "su­ro­wa, po­waż­na". Pa­tron­ką tego imie­nia jest św. Se­we­ra z Tre­wi­ru, ży­ją­ca w VII wieku.

Wikipedia


sewerostwo

Sewer z żoną; Se­we­ro­wie


SJP.pl


sewerowie

Sewer z żoną; Se­we­ro­stwo


SJP.pl

Se­we­ro­wie – dy­na­stia w ce­sar­stwie rzym­skim pa­nu­ją­ca w la­tach 193–235.

Wikipedia


sewerowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Se­we­ra lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


seweryn

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Se­we­ryn – imię mę­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go. "Se­ve­rus" oz­na­cza „su­ro­wy, srogi, po­waż­ny”. Wśród imion na­da­wa­nych nowo na­ro­dzo­nym dzie­ciom, Se­we­ryn w 2017 r. zaj­mo­wał 106. miej­sce w gru­pie imion mę­skich.

Se­we­ryn imie­ni­ny ob­cho­dzi 8 stycz­nia, 8 czerw­ca, 2 wrze­śnia, 24 wrze­śnia, 23 paź­dzier­ni­ka, 1 li­sto­pa­da i 19 li­sto­pa­da, 30 grud­nia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W mło­do­ści Se­we­ryn na­pra­wiał świat wy­pi­su­jąc na mu­rach an­ty­fa­szy­stow­skie hasła.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɛˈvɛrɨ̃n, AS: severỹn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. Seweryna ż.

Wiktionary


seweryna

imię żeń­skie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Se­we­ry­na – imię żeń­skie
  • Se­we­ry­na Szma­glew­ska
  • Se­ve­ri­na Vučković
  • Se­we­ry­na (ce­sa­rzo­wa) – mał­żon­ka ce­sa­rza rzym­skie­go Au­re­lia­na w la­tach 270–275 n.e.
  • Se­ve­ri­na (try­lo­bit)

Wikipedia


sewerynek

zdrob­nie­nie od: Se­we­ry­na (imię żeń­skie)


SJP.pl


seweryniak

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Se­we­ry­niak – pol­ski bok­ser
  • Hen­ryk Se­we­ry­niak – ka­to­lic­ki du­chow­ny i te­o­log
  • Mie­czy­sław Se­we­ry­niak – pol­ski in­ży­nier

Wikipedia


seweryniny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Se­we­ry­ny lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


sewerynka

zdrob­nie­nie od: Se­we­ry­na (imię żeń­skie)


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Se­we­ryn­ka – rzeka, do­pływ Mław­ki
  • Se­we­ryn­ka – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. wysz­kow­skim, w gmi­nie Dłu­go­sio­dło

Wikipedia


sewerynostwo

Se­we­ryn z żoną; Se­we­ry­no­wie


SJP.pl


sewerynowie

Se­we­ryn z żoną; Se­we­ry­no­stwo


SJP.pl


sewerynowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Se­we­ry­no­wo – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ma­kow­skim, w gmi­nie Czer­won­ka
  • Se­we­ry­no­wo – osada leśna w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ma­kow­skim, w gmi­nie Czer­won­ka
  • Se­we­ry­no­wo – dawny fol­wark w ob­wo­dzie miń­skim, w re­jo­nie wi­lej­skim, w siel­so­wie­cie Ilia.
  • Se­we­ry­nów, Se­we­ry­nów­ka

Wikipedia


sewerynowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Se­we­ry­na lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


sewerynówka

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Se­we­ry­nów­ka – część mia­sta Szczaw­ni­ca
  • Se­we­ry­nów­ka – ko­lo­nia wsi Ma­ry­lin w woj. lu­bel­skim, w pow. bial­skim, w gmi­nie Wisz­ni­ce
  • Se­we­ry­nów­ka – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. opol­skim, w gmi­nie Opole Lu­bel­skie
  • Se­we­ry­nów­ka – część wsi Ko­la­no-Ko­lo­nia w woj. lu­bel­skim, w pow. par­czew­skim, w gmi­nie Ja­błoń
  • Se­we­ry­nów­ka – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. par­czew­skim, w gmi­nie Sie­mień
  • Se­we­ry­nów­ka – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. so­ko­łow­skim, w gmi­nie Ster­dyń
  • Se­we­ry­nów­ka – część wsi Mniów w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. kie­lec­kim, w gmi­nie Mniów
  • Se­we­ry­nów­ka – wieś w ob­wo­dzie win­nic­ki, w re­jo­nie jam­pol­skim
  • Se­we­ry­nów­ka – wieś w ob­wo­dzie win­nic­kim (rejon chmiel­nic­ki)
  • Se­we­ry­nów­ka – wieś w ob­wo­dzie win­nic­kim (rejon tro­ściań­ski)
  • Se­we­ry­nów­ka – wieś w ob­wo­dzie wo­łyń­skim (rejon ma­nie­wic­ki)
  • Se­we­ry­nów­ka – wieś w ob­wo­dzie ży­to­mier­skim (rejon lu­bar­ski)

Wikipedia


seweryński

naz­wi­sko


SJP.pl


sewilczyk

miesz­ka­niec Se­wil­li


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Se­wil­li

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tłumy se­wil­czy­ków oglą­da­ją kor­ri­dę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sewilla ż.

:: fż. sewilka ż.

 przym. sewilski

Wiktionary


sewilka

miesz­kan­ka Se­wil­li


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Se­wil­li

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mło­dziut­kiej se­wil­ce za­bra­kło kilku punk­tów do zwy­cię­stwa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sewilla ż.

:: fm. sewilczyk mos.

 przym. sewilski

Wiktionary


sewilla

mia­sto w Hisz­pa­nii; Se­vil­la


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Hisz­pa­nii, sto­li­ca An­da­luz­ji;

 (1.2) geogr. adm. pro­win­cja we wspól­no­cie au­to­no­micz­nej An­da­luz­ja, w po­łud­nio­wej czę­ści Hisz­pa­nii;

Wiktionary

Se­wil­la (hiszp. "Se­vil­la") – mia­sto w po­łud­nio­wej Hisz­pa­nii, sto­li­ca re­gio­nu An­da­luz­ja. Jest czwar­tym co do wiel­ko­ści mia­stem Hisz­pa­nii, z licz­bą lud­no­ści na po­zio­mie 684 234 miesz­kań­ców. Me­tro­po­lia liczy 1 316 591 miesz­kań­ców. Duży port nad rzeką Gwa­dal­ki­wir, w XVII wieku naj­lud­niej­sze mia­sto Hisz­pa­nii, znane z jed­nej z naj­więk­szych ka­tedr świa­ta, pa­ła­cu i XVIII w.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Głów­ną atrak­cją Se­wil­li jest stara arab­ska wieża.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɛˈvʲilːa, AS: sevʹi•la

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sewilczyk mos., sewilka ż., sevilliana ż.

 przym. sewilski, podsewilski

Wiktionary


sewilski

przy­miot­nik od: Se­wil­la, mia­sto w po­łud­nio­wo-za­chod­niej Hisz­pa­nii


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Se­wil­lą, od­no­szą­cy się do Se­wil­li

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sɛˈvʲilsʲci, AS: sevʹilsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sewilla ż., sewilczyk mos., sewilka ż.

Wiktionary


sewrski

o wy­ro­bach z por­ce­la­ny: po­cho­dzą­cy z ma­nu­fak­tu­ry w Sev­res


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Sèvres (mia­stem we Fran­cji)

Wiktionary


sex

seks;
1. ogół za­gad­nień zwią­za­nych z ży­ciem sek­su­al­nym;
2. ze­spół cech bio­lo­gicz­nych u ko­biet i męż­czyzn dzia­ła­ją­cych po­bu­dza­ją­co na zmy­sły


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) seks

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sex – ame­ry­kań­ski film niemy z 1920 roku
  • Sex – au­stra­lij­ski se­rial te­le­wi­zyj­ny z lat 1992–1993
  • Sex – książ­ka Ma­don­ny z 1992 roku
  • Sex – mi­nial­bum Tili Te­qu­i­li z 2007 roku
  • Sex – mi­nial­bum ze­spo­łu The 1975 z 2012 roku
  • „Sex” - sin­gel ze­spo­łu The 1975 po­cho­dzą­cy z mi­nial­bu­mu Sex
  • „Sex” - sin­gel ze­spo­łu Oomph! po­cho­dzą­cy z al­bu­mu Sperm
  • „Sex” - jeden z ut­wo­rów z al­bu­mu 1993 rok ze­spo­łu IRA
  • „Sex” - jeden z ut­wo­rów z al­bu­mu Strut Lenny’ego Kra­vit­za
  • „Sex” - jeden z ut­wo­rów z al­bu­mu Ramm­ste­in ze­spo­łu o tej samej naz­wie
  • Sex Pi­stols
  • Sex i kasa

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) war. seks

Wiktionary


sex-party

[czy­taj: sek­spar­ty] or­giet­ka, spot­ka­nie to­wa­rzy­skie, pod­czas któ­re­go głów­ną atrak­cją jest upra­wia­nie seksu; sek­spar­ty, sex party


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) spot­ka­nie to­wa­rzy­skie, pod­czas któ­re­go ma miej­sce ak­tyw­ność sek­su­al­na

Wiktionary


sex-shop

[czy­taj: seks szop] sklep z ar­ty­ku­ła­mi uroz­ma­i­ca­ją­cy­mi życie sek­su­al­ne; sex shop, seks-shop, porno shop, porno-shop


SJP.pl


sexafera

afera o po­dło­żu sek­su­al­nym; sek­sa­fe­ra, seks­skan­dal


SJP.pl


sexrobot

robot do za­spo­ka­ja­nia po­trzeb sek­su­al­nych; seks­ro­bot


SJP.pl


sexting

prze­sy­ła­nie ero­tycz­nych wia­do­mo­ści, czę­sto ze zdję­cia­mi lub na­gra­nia­mi; sek­sting


SJP.pl

Sex­ting (także sek­sting) – forma ko­mu­ni­ka­cji elek­tro­nicz­nej, w któ­rej prze­ka­zem jest sek­su­al­nie su­ge­styw­ny obraz lub treść. Ter­min pow­stał w pier­wszych la­tach XXI wieku jako zrost an­giel­skich słów "sex" (seks) i "tex­ting" (czyn­ność wy­sy­ła­nia wia­do­mo­ści SMS). Z cza­sem jego zna­cze­nie po­sze­rzy­ło się na wy­sy­ła­nie po­dob­nych ko­mu­ni­ka­tów także za po­mo­cą in­nych me­diów, na przy­kład ko­mu­ni­ka­to­rów in­ter­ne­to­wych, wia­do­mo­ści MMS czy por­ta­li spo­łecz­no­ścio­wych.

Wikipedia


sexworker

[czy­taj: sek­słor­ker] osoba za­trud­nio­na w prze­my­śle ero­tycz­nym lub upra­wia­ją­ca seks za pie­nią­dze; seks­wor­ker, pra­cow­nik sek­su­al­ny


SJP.pl


sexworkerka

[czy­taj: sek­słor­ker­ka] ko­bie­ta za­trud­nio­na w prze­my­śle ero­tycz­nym lub upra­wia­ją­ca seks za pie­nią­dze; seks­wor­ker­ka, pra­cow­ni­ca sek­su­al­na


SJP.pl


sexworking

[czy­taj: sek­słor­king] za­rob­ko­we świad­cze­nie usług sek­su­al­nych i ero­tycz­nych; seks­wor­king


SJP.pl


sexy

seks;
1. ogół za­gad­nień zwią­za­nych z ży­ciem sek­su­al­nym;
2. ze­spół cech bio­lo­gicz­nych u ko­biet i męż­czyzn dzia­ła­ją­cych po­bu­dza­ją­co na zmy­sły


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pot. zob. sek­sow­ny.

przy­słó­wek

 (2.1) pot. zob. sek­sow­nie.

Wiktionary

Sexy – drugi album mek­sy­kań­skiej ak­tor­ki Ara­ce­ly Arámbula, wy­da­ny w 2005.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. seks mrz., seksualność ż., seksowność ż.

 przysł. seksownie, seksualnie

 przym. seksowny, seksualny

Wiktionary


seymour

[czy­taj: SEJmur] naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Se­y­mo­ur – mia­sto w sta­nie Wik­to­ria
  • Se­y­mo­ur – mia­sto w sta­nie Con­nec­ti­cut, w hrab­stwie New Haven
  • Se­y­mo­ur – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie Cham­pa­ign
  • Se­y­mo­ur – mia­sto w sta­nie In­dia­na, w hrab­stwie Jack­son
  • Se­y­mo­ur – mia­sto w sta­nie Iowa, w hrab­stwie Wayne
  • Se­y­mo­ur – mia­sto w sta­nie Mis­so­u­ri, w hrab­stwie Web­ster
  • Se­y­mo­ur – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Ten­nes­see, w hrab­stwie Se­vier
  • Se­y­mo­ur – mia­sto w sta­nie Tek­sas, w hrab­stwie Ba­y­lor
  • Se­y­mo­ur – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie Eau Cla­i­re
  • Se­y­mo­ur – mia­sto w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie Eau Cla­i­re
  • Se­y­mo­ur – mia­sto w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie Ou­ta­ga­mie
  • Se­y­mo­ur – miej­sco­wość w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie Ou­ta­ga­mie

Wikipedia


sezam

1. sezam in­dyj­ski, sezam wschod­ni - jed­no­rocz­na ro­śli­na ole­i­sta o roz­ga­łę­zio­nej ło­dy­dze, upra­wia­na na ob­sza­rach tro­pi­kal­nych i sub­tro­pi­kal­nych dla na­sion słu­żą­cych do wy­ro­bu oleju se­za­mo­we­go, chał­wy itp.; kun­żut, ło­go­wa wschod­nia;
2. na­sio­na tej ro­śli­ny;
3. prze­no­śnie: skar­biec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Se­sa­mum|L.|ref=tak., ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny po­łap­ko­wa­tych;

 (1.2) bot. ro­śli­na z ro­dza­ju sezam (1.1)

 (1.3) spoż. na­sio­na (ziar­na) se­za­mu (1.2)

 (1.4) książk. ba­śnio­wy skar­biec z nie­prze­bra­ny­mi bo­gact­wa­mi

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • sezam – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny po­łap­ko­wa­tych
  • sezam in­dyj­ski – ga­tu­nek ro­śli­ny z ro­dza­ju sezam, wy­ko­rzy­sty­wa­ny w prze­my­śle spo­żyw­czym i kos­me­tycz­nym
  • Sezam – ba­śnio­wy skar­biec zbój­ców z Księ­gi ty­sią­ca i jed­nej nocy. Wedle baśni w skarb­cu tym Ala­dyn miał zna­leźć lampę z uwię­zio­nym dżin­nem.
  • Sezam – nie­ist­nie­ją­cy dom hand­lo­wy w War­sza­wie
  • Sezam – dom to­wa­ro­wy w Kłodz­ku
  • Sezam – dom hand­lo­wy w Ra­do­miu

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈsɛzãm, AS: sezãm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sezamowiec m., sezamowate nmos.

:: zdrobn. sezamek m.

 przym. sezamowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) skarbiec

Wiktionary


sezamek

zwy­kle w licz­bie mno­giej: ro­dzaj cia­ste­czek ro­bio­nych z mie­sza­ni­ny na­sion se­za­mu i kar­me­lu; se­zam­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) spoż. wyrób cu­kier­ni­czy z na­sion se­za­mu i sy­ro­pu cu­kro­we­go;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sezam mrz.

 przym. sezamowy

Wiktionary


sezamina

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bio­chem. li­gnan, or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny wy­stę­pu­ją­cy w ziar­nach se­za­mu i w oleju se­za­mo­wym

Wiktionary


sezamka

zwy­kle w licz­bie mno­giej: ro­dzaj cia­ste­czek ro­bio­nych z mie­sza­ni­ny na­sion se­za­mu i kar­me­lu; se­za­mek


SJP.pl


sezamki

zwy­kle w licz­bie mno­giej: ro­dzaj cia­ste­czek ro­bio­nych z mie­sza­ni­ny na­sion se­za­mu i kar­me­lu; se­za­mek


SJP.pl

Se­za­mek – cu­kie­rek lub ciast­ko wy­ko­na­ne z zia­ren se­za­mu. Tra­dy­cyj­nie jako słod­kie spo­i­wo dla upra­żo­nych na­sion wy­ko­rzy­stu­je się cu­kier lub miód. W pro­duk­cji ma­so­wej sto­su­je się też sy­ro­py: glu­ko­zo­wy, glu­ko­zo­wo-fruk­to­zo­wy, ry­żo­wy etc.

Wikipedia


sezamkowy

→ se­za­mek, → se­zam­ka


SJP.pl

Patrz:

sezamek, → sezamka

sezamowate

o ce­chach se­za­mo­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


sezamowaty

o ce­chach se­za­mo­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


sezamowiec

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. cia­sto prze­kła­da­ne z se­za­mem, chał­wą i słod­kim kre­mem, czę­sto z do­dat­kiem ko­ko­su, dżemu i piany z bia­łek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sezam mrz.

 przym. sezamowy

Wiktionary


sezamowy

→ sezam


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zro­bio­ny z se­za­mu

Wiktionary

Patrz:

sezam

Przykłady

 (1.1) Tra­dy­cyj­nie hum­mus robi się z cie­cie­rzy­cy z róż­ny­mi do­dat­ka­mi, ta­ki­mi jak pasta se­za­mo­wa (ta­hi­ni), oliwa z oli­wek, sok z cy­try­ny, czos­nek i oczy­wi­ście sól.

 (1.1) Jako ziar­no se­za­mo­we dla uro­bie­nia oliwy, tak wy­gnia­ta się wszyst­ko w młyń­skiem kole stwo­rze­nia, skoro w nie wpa­dłeś za spra­wą oli­wia­rza (…) sic.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sezam m., sezamek m., sezamowiec m.

Wiktionary


sezon

1. okres wzmo­żo­ne­go wy­stę­po­wa­nia cze­goś, np. sezon ogór­ko­wy;
2. okres do­god­ny do ja­kichś dzia­łań;
3. cykl od­cin­ków se­ria­lu, two­rzą­cy z re­gu­ły zam­knię­tą ca­łość; seria;
4. pora roku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hand. pora roku

 (1.2) okres, kiedy coś się od­by­wa, czas o szcze­gól­nie sprzy­ja­ją­cych wa­run­kach do okre­ślo­nej dzia­łal­no­ści, wy­ko­ny­wa­nia pew­nych czyn­no­ści itp.

 (1.3) roln. okres doj­rze­wa­nia i zbio­ru owo­ców lub in­ne­go ro­dza­ju pło­dów rol­nych

 (1.4) telew. zbiór od­cin­ków se­ria­lu te­le­wi­zyj­ne­go zaz­wy­czaj emi­to­wa­nych w ciągu jed­ne­go roku lub pół­ro­cza

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • sezon – pora roku
  • „Sezon” – tomik po­ez­ji Ra­fa­ła Wo­jacz­ka
  • Sezon – sin­gel pol­skie­go pio­sen­ka­rza Smo­la­ste­go i pro­du­cen­ta mu­zycz­ne­go Tribb­sa
  • Sezon – sin­gel pol­skie­go pio­sen­ka­rza Da­wi­da Pod­sia­dły

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jak przy­go­to­wać auto na sezon zi­mo­wy?

 (1.2) W po­nie­dzia­łek przej­dzie ba­da­nia w za­grzeb­skiej kli­ni­ce i le­ka­rze po­dej­mą de­cyz­ję o ewen­tu­al­nej ope­ra­cji, która mia­ła­by się odbyć po za­koń­cze­niu se­zo­nu.

 (1.3) Sezon żniw­ny roz­po­czę­ty.

 (1.4) Po czwar­tym se­zo­nie ten se­rial za­czął mnie już nu­dzić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsɛzɔ̃n, AS: sezõn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sezonowanie n., sezonowość ż.

 czas. sezonować ndk.

 przym. sezonowy

 przysł. sezonowo

Wiktionary


sezonowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) leśn. su­sze­nie drew­na na ot­war­tym po­wie­trzu

 (1.2) hutn. wy­ża­rza­nie od­le­wu w tem­pe­ra­tu­rze po­ko­jo­wej

 (1.3) kulin. pod­da­wa­nie węd­lin pro­ce­so­wi doj­rze­wa­nia

 (1.4) kulin. le­ża­ko­wa­nie al­ko­ho­li

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sezon mrz., sezonowość ż.

 czas. sezonować ndk.

 przym. sezonowy

 przysł. sezonowo

Wiktionary


sezonować

1. su­szyć drew­no na ot­war­tym po­wie­trzu;
2. usu­wać na­prę­że­nia od­lew­ni­cze, pod­da­jąc odlew dzia­ła­niu wa­run­ków at­mos­fe­rycz­nych przez co najm­niej rok


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) leśn. su­szyć drew­no na ot­war­tym po­wie­trzu

 (1.2) hutn. wy­ża­rzać odlew w tem­pe­ra­tu­rze po­ko­jo­wej

 (1.3) kulin. pod­da­wać węd­li­ny pro­ce­so­wi doj­rze­wa­nia

 (1.4) kulin. pod­da­wać al­ko­ho­le pro­ce­so­wi se­zo­no­wa­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.4) Na wy­spie se­zo­no­wa­no wina od cza­sów nie­pa­mięt­nych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sezon mrz., sezonowanie n., sezonowość ż.

 przym. sezonowy

 przysł. sezonowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.4) leżakować

Wiktionary


sezonowiec

po­tocz­nie: osoba in­te­re­su­ją­ca się czymś przez krót­ki czas, okaz­jo­nal­nie


SJP.pl


sezonowo

przy­słó­wek

 (1.1) zgod­nie z se­zo­nem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jabł­ka te po­ja­wia­ja się na na­szych pół­kach se­zo­no­wo.

 (1.1) Sza­cu­je się, że ok. 30% ka­to­li­ków prak­ty­ku­je sy­ste­ma­tycz­nie, 30% nie­sy­ste­ma­tycz­nie, 30% se­zo­no­wo, tj. od wiel­kich świąt i uro­czy­sto­ści i 10% cał­ko­wi­cie nie prak­ty­ku­je.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sezonowanie n., sezonowość ż., sezon mrz.

 czas. sezonować ndk.

 przym. sezonowy

Wiktionary


sezonowość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. cecha bycia se­zo­no­wym; wy­stę­po­wa­nie w okre­ślo­nej porze

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sezon mrz., sezonowanie n.

 przym. sezonowy

 przysł. sezonowo

 czas. sezonować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cykliczność

Wiktionary


sezonowy

wła­ści­wy ja­kie­muś se­zo­no­wi, pra­cu­ją­cy w ja­kimś se­zo­nie


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) wy­stę­pu­ją­cy w okre­ślo­nym se­zo­nie, cza­so­wy, okre­so­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ja­kość wody w Za­ko­pian­ce, a na­stęp­nie w Bia­łym Du­naj­cu ulega se­zo­no­wym zmia­nom w ciągu roku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsɛzɔ̃ˈnɔvɨ, AS: sezõnovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sezonowanie n., sezon m., sezonowość ż.

 przysł. sezonowo

 czas. sezonować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) okresowy

Wiktionary


sezonówka

po­tocz­nie:
1. coś se­zo­no­we­go, np. opona;
2. osoba cią­gle zmie­nia­ją­ca za­in­te­re­so­wa­nia, by do­sto­so­wać się do tren­dów


SJP.pl


señorita

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) grzecz. hisz­pań­ski zwrot grzecz­no­ścio­wy, se­nio­ri­ta

Wiktionary

Señorita (hiszp. "Panna", "Pa­nien­ka") – czwar­ty sin­gel z pier­wszej so­lo­wej płyty Ju­sti­na Tim­ber­la­ke’a, "Ju­sti­fied". Zo­stał wy­da­ny w 2003 roku przez wyt­wór­nię pły­to­wą The Nep­tu­nes.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ale nagle cy­ga­ro jego leci w gąszcz ole­an­drów. — Señorita — po­wia­da Ket­tel­ring szyb­ko i nie­mal szorst­ko — wsty­dzę się, okła­ma­łem panią.

Wiktionary


sełedec

kos­myk wło­sów na czub­ku wy­go­lo­nej głowy, no­szo­ny przez Ko­za­ków za­po­ro­skich; ose­łe­dec


SJP.pl


sf

skrót od: scien­ce fic­tion; s.f.


SJP.pl

skró­to­wiec

 (1.1) = film. liter. scien­ce fic­tion

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Niski skrzy­dło­wy (; ) – po­zy­cja na bo­i­sku w ko­szy­ków­ce
  • San Fran­ci­sco – mia­sto w Ka­li­for­nii
  • Fan­ta­sty­ka na­u­ko­wa (ang. )
  • Sy­no­wie Świę­tej Ro­dzi­ny – męski zakon ka­to­lic­ki
  • Sun­ri­se Fe­sti­val – fe­sti­wal mu­zy­ki klu­bo­wej (ewent)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ty chyba nie oglą­da­łeś nigdy fil­mów SF. Jak nad­la­tu­je spo­dek, to pier­wsze co się dzie­je, to prze­sta­je dzia­łać elek­tro­ni­ka ;-)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɛs‿ˈɛf, AS: es‿ef

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skr. s.f.

Wiktionary


sfabrykować

wy­my­ślić coś, sfał­szo­wać


SJP.pl


sfagocytować

o ko­mór­kach ciała: wchło­nąć drob­ne czą­stecz­ki or­ga­nicz­ne


SJP.pl


sfajczyć

po­tocz­nie:
1. spa­lić, przy­pa­lić;
2. sfaj­czyć się - spa­lić się, przy­pa­lić się


SJP.pl


sfajdany

po­tocz­nie: taki, który się sfaj­dał


SJP.pl


sfajtać

w gwa­rze ucz­niow­skiej: zep­suć dobrą za­ba­wę


SJP.pl


sfalandyzować

na­giąć prawo do włas­nych celów, zin­ter­pre­to­wać prze­pi­sy praw­ne na włas­ną ko­rzyść


SJP.pl


sfaleryt

blen­da cyn­ko­wa, mi­ne­rał


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miner. po­spo­li­ty mi­ne­rał z gro­ma­dy siarcz­ków, siar­czek cynku;

Wiktionary

Sfa­le­ryt (blen­da cyn­ko­wa) – mi­ne­rał z gro­ma­dy siarcz­ków. Bar­dzo po­spo­li­ty i sze­ro­ko roz­po­wszech­nio­ny.

Nazwa po­cho­dzi od gr. "spha­le­ros" = zwod­ni­czy, nie­pew­ny, pod­stęp­ny, złud­ny; na­wią­zu­je do kło­po­tów jakie spra­wia mi­ne­rał przy iden­ty­fi­ka­cji (w XVII w. okre­ślo­no, że jest to kru­szec cynku).

Wikipedia

Powiązane:

 przym. sfalerytowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) blenda cynkowa

Wiktionary


sfalować

wzbu­rzyć, po­fa­lo­wać


SJP.pl


sfalsyfikować

1. sfał­szo­wać, po­dro­bić coś;
2. stwier­dzić nie­praw­dzi­wość twier­dze­nia lub hi­po­te­zy


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. fal­sy­fi­ko­wać)

 (1.1) zro­bić fal­sy­fi­kat

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny sfal­sy­fi­ko­wać się (ndk. fal­sy­fi­ko­wać się)

 (2.1) ulec fal­sy­fi­ka­cji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sfalsyfikowanie n., fals mrz., falsyfikat mrz.

 czas. zafałszować, falsyfikować ndk.

 przym. falsyfikatorski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podrobić, sfałszować

Wiktionary


sfanatyzowany

1. uczy­nić fa­na­tycz­nym;
2. sfa­na­ty­zo­wać się - ulec fa­na­tyz­mo­wi


SJP.pl


sfanatyzować

1. uczy­nić fa­na­tycz­nym;
2. sfa­na­ty­zo­wać się - ulec fa­na­tyz­mo­wi


SJP.pl


sfarcić

po­tocz­nie: sfar­cić się - po­szczę­ścić się, po­wieść się; przy­far­cić, po­far­cić się


SJP.pl


sfatygowany

1. zużyć;
2. daw­niej: na­ra­zić na fa­ty­gę


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) zni­szczo­ny przez dłu­gie uży­wa­nie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsfatɨɡɔˈvãnɨ, AS: sfatygovãny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fatyga ż.

 czas. fatygować, pofatygować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zużyty, wysłużony

Wiktionary


sfatygować

1. zużyć;
2. daw­niej: na­ra­zić na fa­ty­gę


SJP.pl


sfazować

ściąć kra­wę­dzie przed­mio­tów uko­śnie lub pó­ło­krą­gło


SJP.pl


sfałdować

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. fał­do­wać)

 (1.1) ut­wo­rzyć fałdy

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny sfał­do­wać się (ndk. fał­do­wać się)

 (2.1) ulec sfał­do­wa­niu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fałda ż., sfałdowanie n.

 czas. fałdować ndk.

Wiktionary


sfałszować

po­dro­bić, pod­dać fał­szer­stwu


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. fał­szo­wać)

 (1.1) spo­rzą­dzić bez­praw­ną kopię

 (1.2) przed­sta­wić niez­god­nie z praw­dą

 (1.3) muz. wzią­wszy nie­wła­ści­wy ton, za­grać lub zaś­pie­wać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fałszywka ż., sfałszowanie n., fałsz mrz., fałszerstwo n., fałszerz mos., fałszywość ż.

 czas. zafałszować, fałszować ndk.

 przysł. fałszywie

 przym. fałszywy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podrobić

Wiktionary


sfederalizować

po­łą­czyć pań­stwa, stany, kan­to­ny itp. na za­sa­dach fe­de­ra­cji


SJP.pl


sfejkowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|sfej­ko­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. fejkować, sfejkować

Wiktionary


sfejkować

po­tocz­nie:
1. sfał­szo­wać, po­dro­bić;
2. za­sy­mu­lo­wać coś;
3. pod­szyć się pod kogoś


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. fej­ko­wać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|fej­ko­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fejk m., fejkowanie n., sfejkowanie n.

 przym. fejkowy

 czas. fejkować ndk.

 przysł. fejkowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zob. fejkować.

Wiktionary


sfekologia

dział owa­doz­naw­stwa zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem os


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauka o osach;

Wiktionary

Sfe­ko­lo­gia – dział en­to­mo­lo­gii, zaj­mu­je się ba­da­niem os – na­dro­dzi­ną owa­dów błon­kos­krzy­dłych na­le­żą­cych do po­drzę­du trzon­kó­wek.

Sfe­ko­lo­gia zaj­mu­je się ba­da­niem za­rów­no bio­lo­gii, jak i eko­lo­gii os. Jako że wiele os to owady spo­łecz­ne, sfe­ko­lo­gia w wielu aspek­tach po­kry­wa się z so­cjo­bio­lo­gią.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌsfɛkɔˈlɔɟja, AS: sfekoloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sfekolog m.

 przym. sfekologiczny

Wiktionary


sfeminizowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|sfe­mi­ni­zo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. sfeminizować dk.

 rzecz. feminizm mrz., feminatyw mrz.

Wiktionary


sfeminizować

1. pod­dać wpły­wom lub do­mi­na­cji ko­biet;
2. nadać cze­muś cechy żeń­skie;
3. sfe­mi­ni­zo­wać się - na­brać cech ko­bie­cych lub zo­stać zdo­mi­no­wa­nym przez ko­bie­ty; ulec fe­mi­ni­za­cji


SJP.pl

cza­sow­nik do­ko­na­ny (ndk. fe­mi­ni­zo­wać)

 (1.1) pod­dać fe­mi­ni­za­cji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) mart­wię się o nich, bo sam je­stem fa­ce­tem, można rzec, uś­wia­do­mio­nym w za­kre­sie nie­bez­pie­czeństw, jakie dla mę­skie­go świa­ta niosą ze sobą dam­skie i sfe­mi­ni­zo­wa­ne czasy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sfeminizowanie n., feminizowanie n., feminizacja ż., feminizm m., feministka ż., feminatyw mrz.

 czas. feminizować ndk.

 przym. feministyczny, feminizacyjny

Wiktionary


sfen

mi­ne­rał, krze­mian wap­nia i ty­ta­nu; ty­ta­nit


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miner. ty­ta­nit;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sfɛ̃n, AS: sfẽn

Wiktionary


sfenodont

przed­sta­wi­ciel me­zo­zo­icz­nych gadów ry­jo­gło­wych, do któ­rych na­le­ży hat­te­ria


SJP.pl


sfenodonty

przed­sta­wi­ciel me­zo­zo­icz­nych gadów ry­jo­gło­wych, do któ­rych na­le­ży hat­te­ria


SJP.pl

Sfe­no­don­ty, gady ry­jo­gło­we (Sphe­no­don­tia) – rząd gadów z na­drzę­du le­pi­do­za­u­rów, o pry­mi­tyw­nej bu­do­wie, w więk­szo­ści wy­mar­łych (rozk­wit prze­ży­ły w erze me­zo­zo­icz­nej). Są grupą sio­strza­ną łu­sko­no­śnych (ja­szczu­rek, am­fis­ben i węży).

Wikipedia


sfenoid

jedna z pro­stych po­sta­ci kry­sta­lo­gra­ficz­nych; da­szek osio­wy


SJP.pl


sfera

1. zbiór punk­tów w prze­strze­ni od­da­lo­nych od da­ne­go punk­tu do­kład­nie o za­da­ną od­le­głość
2. zbiór o okre­ślo­nym sta­tu­sie, np. wyż­sze sfery (sta­tus spo­łecz­ny), sfera uczuć (za­kres emo­cjo­nal­ny)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stre­fa, ob­szar, zwła­szcza dzia­łań lub wpły­wów

 (1.2) mat. po­wierzch­nia kuli;

 (1.3) prze­strzeń oka­la­ją­ca Zie­mię

 (1.4) war­stwa spo­łecz­na lub grupa to­wa­rzy­ska

Wiktionary

Sfera (z gr. σφαῖρα "sphaîra" „kula, piłka”) – uo­gól­nie­nie po­ję­cia okrę­gu na wię­cej wy­mia­rów. Jest to zbiór wszyst­kich punk­tów (miej­sce ge­o­me­trycz­ne) w prze­strze­ni me­trycz­nej od­da­lo­nych o usta­lo­ną od­le­głość od wy­bra­ne­go punk­tu. Usta­lo­na od­le­głość na­zy­wa się "pro­mie­niem sfery", wy­bra­ny punkt na­zy­wa się "środ­kiem sfery".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mi­ni­ster­stwo Kul­tu­ry i Dzie­dzict­wa Na­ro­do­we­go za­kon­trak­to­wa­ło dwa mi­liar­dy na in­we­sty­cje w sfe­rze kul­tu­ry.

 (1.2) Czę­ścią wspól­ną dwóch prze­ci­na­ją­cych się sfer może być okrąg, punkt lub sfera.

 (1.3) Wy­róż­nia się 4 głów­ne sfery ziem­skie: at­mos­fe­ra (po­wie­trze), li­tos­fe­ra (skały), hy­dros­fe­ra (woda) i bios­fe­ra (życie).1

 (1.4) To nie ucho­dzi w wyż­szych sfe­rach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsfɛra, AS: sfera

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sferyczność ż., atmosfera ż., biosfera ż., hydrosfera ż., litosfera ż., hipersfera ż.

 przym. sferyczny, atmosferyczny

 przysł. sferycznie

 czas. wysferzać się

Wiktionary


sfermentować

cza­sow­nik prze­chod­ni

 (1.1) do­ko­na­ny od|fer­men­to­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fermentowanie n., sfermentowanie n., fermentacja ż., ferment mrz., fermentator mrz., fermentownia ż.

 czas. przefermentować, fermentować ndk.

Wiktionary


sferoida

po­wierzch­nia obro­to­wa zbli­żo­na do elip­so­i­dy, odt­wa­rza­ją­ca kształt Ziemi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mat. bryła lub po­wierzch­nia zbli­żo­na do elip­so­i­dy;

Wiktionary

Za­su­ge­ro­wa­no, aby "Ge­o­i­da"

Sfe­ro­i­da – bryła lub po­wierzch­nia zbli­żo­na do elip­so­i­dy, przed­sta­wia­ją­ca kształt Ziemi.

Nazwę sfe­ro­i­da zaw­dzię­cza­my La­pla­ce'owi, który, pra­cu­jąc nad tzw. te­o­rią figur rów­no­wa­gi ciał cie­kłych nie­jed­no­rod­nych wi­ru­ją­cych ze stałą pręd­ko­ścią ką­to­wą ω wokół sta­łej osi, roz­wa­żał po­wierzch­nie o sta­łej gę­sto­ści zbli­żo­ne do kon­cen­trycz­nych sfer. Po­wierzch­nie takie naz­wał sfe­ro­i­da­mi ek­wi­po­ten­cjal­ny­mi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zie­mia ma kształt sfe­ro­i­dy.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. sferoidalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) elipsoida obrotowa

Wiktionary


sferoidalny

ma­ją­cy kształt sfe­ro­i­dy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) w kształ­cie sfe­ro­i­dy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sferoida ż.

Wiktionary


sferoidyzacja

Sfe­ro­i­dy­za­cja – zmia­na kształ­tu ge­o­me­trycz­ne­go czą­stek wę­gli­ków.

Sfe­ro­i­dy­za­cję sto­su­je się dla róż­nych typów ma­te­ria­łów. Prze­my­sło­wo naj­czę­ściej do­ko­nu­je się sfe­ro­i­dy­za­cji wy­dzie­leń stali i żeliw sza­rych. Kul­ko­wa (sfe­ro­i­dal­na) po­stać gra­fi­tu w że­li­wie sza­rym jest zwar­ta, ma mały sto­su­nek po­wierzch­ni do ob­ję­to­ści, kon­cen­tra­cja na­prę­żeń wokół miejsc wy­stę­po­wa­nia gra­fi­tu jest mniej­sza, niż w po­rów­na­niu z gra­fi­tem w po­sta­ci płat­ko­wej.

Wikipedia


sferolit

ku­li­ste sku­pie­nie mi­ne­ra­łów wy­stę­pu­ją­ce w niek­tó­rych ska­łach wul­ka­nicz­nych i osa­do­wych


SJP.pl

Sfe­ro­lit ("sfe­ru­lit") – ku­li­sty agre­gat ut­wo­rzo­ny przez igieł­ko­wa­te krysz­ta­ły, które wzra­sta­ły pro­mie­ni­ście od wspól­ne­go po­cząt­ko­we­go punk­tu. Pow­sta­je przy szyb­kim wzro­ście lub przy wzro­ście w śro­do­wi­sku o dużej lep­ko­ści, na sku­tek nie­jed­na­ko­we­go do­stę­pu sub­stan­cji kry­sta­li­zu­ją­cej do róż­nych miejsc jed­nej i tej samej ścia­ny krysz­ta­łu.

Wikipedia


sferolityczny

→ sfe­ro­lit


SJP.pl

Patrz:

sferolit

sferometr

przy­rząd do po­mia­ru krzy­wiz­ny po­wierzch­ni ku­li­stych naj­czę­ściej wy­ska­lo­wa­ny w diop­triach dla okre­ślo­ne­go współ­czyn­ni­ka za­ła­ma­nia ma­te­ria­łu


SJP.pl

Sfe­ro­metr – przy­rząd po­mia­ro­wy słu­żą­cy po­mia­rom pro­mie­ni krzy­wizn ele­men­tów sfe­rycz­nych, jak na przy­kład so­czew­ki. W odróż­nie­niu od wzor­ców łuków ko­ło­wych po­mia­rów do­ko­nu­je­my nie wprost.

Wikipedia


sferoplast

Sfe­ro­plast ( sphe­ro­plast) – ko­mór­ka, z któ­rej usu­nię­to ścia­nę ko­mór­ko­wą, np. za po­mo­cą en­zy­mów. Ter­min ten od­no­si się do bak­te­rii Gram-ujem­nych i grzy­bów droż­dżo­po­dob­nych. Nazwa sfe­ro­plast po­cho­dzi od tego, że po roz­pu­szcze­niu ścia­ny ko­mór­ko­wej mi­kro­or­ga­niz­mu na­pię­cie błony po­wo­du­je, że ko­mór­ka na­by­wa cha­rak­te­ry­stycz­ne­go ku­li­ste­go kształ­tu. Po usu­nię­ciu ścia­ny ko­mór­ko­wej ko­mór­ki stają się bar­dzo de­li­kat­ne i łatwo ule­ga­ją lizie po umie­szcze­niu ich w rozt­wo­rze hi­po­to­nicz­nym.

Wikipedia


sferosyderyt

żółta lub bru­nat­na skała osa­do­wa, ku­li­sta kon­kre­cja sy­de­ry­tu


SJP.pl

Sfe­ro­sy­de­ryt (z gr. σφαῖρα "sphaîra" "kula" oraz σίδηρος "sídēros" "że­la­zo") – skała osa­do­wa, zbu­do­wa­na głów­nie z sy­de­ry­tu, z do­miesz­ka­mi kal­cy­tu, man­ga­nu, ma­gne­zu oraz mie­sza­ni­ny mi­ne­ra­łów ila­sto-pia­szczy­stych.

Ni­sko­pro­cen­to­wa ruda że­la­za, wy­stę­pu­ją­ca w po­sta­ci ku­li­stych lub owal­nych kon­kre­cji – ich śred­ni­ca waha się od kilku do kil­ku­na­stu cm; cza­sa­mi spo­ty­ka­ne są sfe­ro­sy­de­ry­ty o śred­ni­cy bli­sko 1 m. Naj­czę­ściej mają za­bar­wie­nie bru­nat­ne lub żół­ta­we.

Wikipedia


sferowy

przy­miot­nik od: sfera


SJP.pl


sferula

drob­na kulka szkli­wa pow­sta­ła na sku­tek sto­pie­nia się me­te­o­ry­tu oraz skał, w które ten me­te­o­ryt ude­rzył


SJP.pl

Sfe­ru­la – drob­na kulka szkli­wa pow­sta­ła na sku­tek sto­pie­nia się me­te­o­ry­tu oraz skał, w które ten me­te­o­ryt ude­rzył. Sfe­ru­le wraz z ziar­na­mi zesz­klo­ne­go kwar­cu zo­sta­ły od­kry­te w gra­nicz­nych po­kła­dach iłów na całym świe­cie. Część dom­nie­ma­nych sfe­rul z cza­sem oka­za­ła się jed­nak zmie­nio­ny­mi od­cho­da­mi ter­mi­tów, przetr­wal­ni­ka­mi grzy­bów lub ko­mór­ka­mi glo­nów.

Wikipedia


sferycznie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób sfe­rycz­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sfera ż.

 przym. sferyczny

Wiktionary


sferyczność

→ sfe­rycz­ny


SJP.pl

Patrz:

sferyczny

sferyczny

ma­ją­cy kształt kuli lub po­ło­żo­ny na po­wierzch­ni kuli


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy kształt od­cin­ka sfery

 (1.2) do­ty­czą­cy sfery

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nor­mal­ne ery­tro­cy­ty mają kształt spła­szczo­ne­go dwuw­klę­słe­go dysku. Taki kształt, w prze­ci­wień­stwie do kształ­tu sfe­rycz­ne­go, może być łatwo roz­cią­gnię­ty, zgię­ty lub zwi­nię­ty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sfɛˈrɨt͡ʃnɨ, AS: sferyčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sfera ż.

 przysł. sferycznie

 przym. asferyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kulisty

Wiktionary


sfetyszyzować

od­nieść się do cze­goś z bez­kry­tycz­nym uwiel­bie­niem, re­spek­tem


SJP.pl


sfigmograf

apa­rat do ba­da­nia tętna


SJP.pl


sfigmomanometr

apa­rat do po­mia­ru ci­śnie­nia tęt­ni­cze­go krwi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) med. apa­rat do mie­rze­nia ci­śnie­nia tęt­ni­cze­go;

Wiktionary

Sfig­mo­ma­no­metr – apa­rat do poś­red­nie­go po­mia­ru ci­śnie­nia tęt­ni­cze­go krwi wy­na­le­zio­ny przez Riva-Roc­cie­go, skła­da­ją­cy się z ma­no­me­tru (rtę­cio­we­go, sprę­ży­no­we­go lub elek­tro­nicz­ne­go), pomp­ki tło­czą­cej po­wie­trze, man­kie­tu z ko­mo­rą po­wietrz­ną i za­wor­ka do kon­tro­lo­wa­ne­go wy­pu­szcza­nia po­wie­trza z man­kie­tu. Do po­mia­ru ci­śnie­nia tęt­ni­cze­go me­to­dą Ko­rot­ko­wa nie­zbęd­ny jest rów­nież ste­to­skop, który umoż­li­wia usły­sze­nie tętna w na­czy­niach krwio­no­śnych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Par­la­ment Eu­ro­pej­ski za­bro­nił sto­so­wa­nia rtęci w sfig­mo­ma­no­me­trach i ba­ro­me­trach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sfigmograf m., sfigmografia ż.

Wiktionary


sfiksowany

zwa­rio­wać, ześ­wi­ro­wać, po­stra­dać zmy­sły.


SJP.pl


sfiksować

zwa­rio­wać, ześ­wi­ro­wać, po­stra­dać zmy­sły.


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) pot. po­paść w ob­se­sję

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fiks mrz., fiksacja ż.

Wiktionary


sfilcowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|sfil­co­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. sfilcować dk.

 rzecz. filcarz mos.

 przym. filcowy

Wiktionary


sfilistrzały

stać się ma­łost­ko­wym, obo­jęt­nym na dobro ogółu, nabyć cech fi­li­stra


SJP.pl


sfilistrzeć

stać się ma­łost­ko­wym, obo­jęt­nym na dobro ogółu, nabyć cech fi­li­stra


SJP.pl


sfilmowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|sfil­mo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. film m., filmik m., filmidło n., filmówka ż., filmowiec m., filmowanie n.

 czas. sfilmować dk., filmować ndk.

 przym. filmowy

 przysł. filmowo

Wiktionary


sfilmować

1. utr­wa­lić coś na fil­mie; do­ko­nać za­pi­su video;
2. stwo­rzyć film na pod­sta­wie ut­wo­ru li­te­rac­kie­go


SJP.pl


sfiltrować

daw­niej: od­fil­tro­wać, prze­fil­tro­wać


SJP.pl


sfinalizować

do­pro­wa­dzić coś do końca, zna­leźć finał cze­goś, skoń­czyć coś


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. fi­na­li­zo­wać)

 (1.1) do­pro­wa­dzić do fi­na­łu; dojść z wy­ko­na­niem cze­goś do końca

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny sfi­na­li­zo­wać się (ndk. fi­na­li­zo­wać się)

 (2.1) zo­stać do­pro­wa­dzo­nym do końca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sfinalizowanie n.

 czas. finalizować ndk.

 przym. finalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skończyć, zakończyć

Wiktionary


sfinansowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|sfi­nan­so­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. sfinansować dk.

Wiktionary


sfinansować

za­pew­nić środ­ki fi­nan­so­we, po­kryć kosz­ty ja­kie­goś przed­sięw­zię­cia; opła­cić


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni

 (1.1) do­ko­na­ny od|fi­nan­so­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. finansowy

 rzecz. sfinansowanie n.

Wiktionary


sfingomielina

fos­fo­li­pid z klasy sfin­go­li­pi­dów, skład­nik błon ko­mór­ko­wych


SJP.pl


sfingowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) przed­sta­wie­nie sfa­bry­ko­wa­nych zda­rzeń lub przed­mio­tów jako au­ten­tycz­ne w celu oszu­ka­nia kogoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) ''— Jeden z tych funk­cjo­na­riu­szy jest po­dej­rza­ny o sfin­go­wa­nie kil­ku­na­stu ko­liz­ji dro­go­wych.''

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fingowanie n.

 czas. fingować ndk., sfingować dk.

Wiktionary


sfingować

świa­do­mie sfał­szo­wać lub upo­zo­ro­wać coś


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. fin­go­wać)

 (1.1) przed­sta­wić sfa­bry­ko­wa­ne zda­rze­nie lub przed­miot jako au­ten­tycz­ne w celu oszu­ka­nia kogoś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fingowanie n., sfingowanie n.

 czas. fingować ndk.

Wiktionary


sfingozyna

zwią­zek or­ga­nicz­ny, di­hy­drok­sy­lo­wy ami­no­al­ko­hol ut­wo­rzo­ny z kwasu pal­mi­ty­no­we­go i se­ry­ny


SJP.pl

Sfin­go­zy­na – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, nie­na­sy­co­ny ami­no­al­ko­hol z jed­nym wią­za­niem pod­wój­nym. Po­chod­ne sfin­go­zy­ny – sfin­go­li­pi­dy – są skład­ni­ka­mi błon ko­mór­ko­wych. Skład­nik li­pi­dów zło­żo­nych ta­kich jak gli­kos­fin­go­li­pi­dy oraz fos­fos­fin­go­li­pi­dy.

Wikipedia


sfinks

1. w sztu­ce sta­ro­żyt­ne­go Egip­tu: typ pom­ni­ka wy­o­bra­ża­ją­cy le­żą­ce­go lwa z ludz­ką głową;
2. za­gad­ko­wa isto­ta, za­gad­ko­wy czło­wiek; sym­bol ta­jem­ni­czo­ści;
3. ga­tu­nek du­że­go, noc­ne­go mo­ty­la; za­wi­sak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) szt. hist. w sta­ro­żyt­nym Egip­cie: przed­sta­wie­nie lwa z ludz­ką głową lub głową in­ne­go zwie­rzę­cia;

 (1.2) przen. książk. osoba, która za­cho­wu­je się w ta­jem­ni­czy spo­sób

 (1.3) zool. bez­wło­sa rasa kota;

Wiktionary

Sfinks (lub cza­sem Fiks, Σφίγξ "Sphínks" lub Φίξ "Phíks", Sphinx lub "Phix") – mi­tycz­ne stwo­rze­nie, przed­sta­wia­ne zaz­wy­czaj jako lew z ludz­ką głową (ale nie za­wsze, zda­rza się cza­sa­mi że sfink­sy mają głowy pta­ków – so­ko­łów albo orłów – lub głowy ba­ra­nów).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: sfʲĩŋks, AS: sfʹĩŋks

Wiktionary

Powiązane:

 przym. sfinksowy

 rzecz. Sfinks mzw.

Wiktionary


sfinksowaty

1. ta­jem­ni­czy, za­gad­ko­wy;
2. po­dob­ny do sfink­sa, ma­ją­cy pewne cechy sfink­sa


SJP.pl


sfinksowość

prze­no­śnie: za­gad­ko­wość, ta­jem­ni­czość


SJP.pl


sfinksowy

przy­miot­nik od: sfinks


SJP.pl


sfinlandyzować

ogra­ni­czyć su­we­ren­ność są­sied­nie­go pań­stwa


SJP.pl


sfioletowiały

taki, który sfio­le­to­wiał (stał się fio­le­to­wym)


SJP.pl


sfioletowieć

stać się fio­le­to­wym


SJP.pl


sfiskalizować

prze­sta­wić urzą­dze­nie na tryb fi­skal­ny; za­fi­ska­li­zo­wać


SJP.pl


sflakowaciały

po­tocz­nie: utra­cić jędr­ność; sfla­czeć


SJP.pl


sflakowacieć

po­tocz­nie: utra­cić jędr­ność; sfla­czeć


SJP.pl


sflegmatyzować

wpro­wa­dzić do ma­te­ria­łów wy­bu­cho­wych do­miesz­ki zmniej­sza­ją­ce ich wraż­li­wość na bodź­ce me­cha­nicz­ne


SJP.pl


sflekować

1. po­spo­li­cie: bru­tal­nie kogoś sko­pać;
2. prze­no­śnie: po­ni­żyć kogoś po­przez mo­ral­ne znę­ca­nie się


SJP.pl


sflizować

za­ło­żyć flizy (płyt­ki) na ścia­nach lub na po­dło­dze; wy­fli­zo­wać


SJP.pl


sfochowany

po­tocz­nie: obra­żo­ny, na­dą­sa­ny


SJP.pl


sfochować

sfo­cho­wać się - po­tocz­nie: obra­zić się; strze­lić focha, foch­nąć się


SJP.pl


sfogato

spo­koj­nie, jasno - ter­min uży­wa­ny na okre­śle­nie de­li­kat­ne­go, lek­kie­go wy­ko­na­nia frazy mu­zycz­nej


SJP.pl


sfoggiando

okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: dum­nie, wy­nio­śle, osten­ta­cyj­nie


SJP.pl


sfokusowany

po­tocz­nie:
1. bar­dzo skon­cen­tro­wa­ny, sku­pio­ny na czymś;
2. bar­dzo za­in­te­re­so­wa­ny czymś


SJP.pl


sfokusować

śro­do­wi­sko­wo: sfo­ku­so­wać się - sku­pić się na czymś


SJP.pl


sfolgować

dawać luz, zmniej­szać na­pię­cie lub pre­sję, dać folgę; od­pu­ścić, wy­lu­zo­wać (po­tocz­nie)


SJP.pl


sfora

1. duże stado agre­syw­nych zwie­rząt, np. psów, wil­ków;
2. prze­no­śnie: banda ło­bu­zów, prze­stęp­ców


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) duże stado pso­wa­tych (psów, wil­ków)

 (1.2) łow. para psów goń­czych pro­wa­dzo­nych razem na po­lo­wa­nie

 (1.3) daw. łow. rze­mień lub sznur na któ­rym pro­wa­dzo­no psy goń­cze

 (1.4) po­gard. pejor. zgra­ja ludzi

 (1.5) stpol. zgoda

Wiktionary

Sfora – pol­ski se­rial te­le­wi­zyj­ny o te­ma­ty­ce kry­mi­nal­nej, emi­to­wa­ny od 6 paź­dzier­ni­ka 2002 do 1 grud­nia 2002 w TVP1. Na jego pod­sta­wie pow­stał film pt. "", który jest skró­co­ną i niez­nacz­nie róż­nią­cą się wer­sją se­ria­lu.

Okres zdję­cio­wy: paź­dzier­nik 2001 – luty 2002. Film był krę­co­ny w War­sza­wie oraz na przej­ściach gra­nicz­nych w Słu­bi­cach i Cie­szy­nie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.4) W ta­jem­ni­cy, z oko­li­cy, scho­dzą się sfory zmor.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsfɔra, AS: sfora

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wysforowanie n., wysforowywanie n., sforowanie n., sforność ż., niesforność ż.

 czas. wysforować dk., wysforowywać ndk., sforować ndk.

 przym. sforny, niesforny

 przysł. sfornie, niesfornie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) smycz

Wiktionary


sformalizowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|sfor­ma­li­zo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. sformalizować dk.

 rzecz. formalizacja ż.

Wiktionary


sformalizowany

urzę­do­wy, ofi­cjal­ny


SJP.pl


sformowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|sfor­mo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. sformować dk.

 przym. foremkowy, formatowy, formatywny

 rzecz. format mrz., formowanie n., foremka ż., formalizacja ż.

Wiktionary


sformułowanie

wy­po­wiedź wy­ra­ża­ją­cą w pe­wien spo­sób jakąś myśl; wy­po­wie­dze­nie, zda­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) słowa wy­ra­ża­ją­ce w okre­ślo­ny spo­sób jakąś myśl

Wiktionary

Powiązane:

 czas. sformułować dk.

 rzecz. formułowanie n.

Wiktionary


sformułować

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. brak)

 (1.1) wy­ra­zić coś sło­wa­mi w od­po­wied­niej for­mie

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny sfor­mu­ło­wać się (ndk. brak)

 (2.1) zo­stać sfor­mu­ło­wa­nym (1.1); daw. także. wy­po­wie­dzieć się

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. formułowanie n., sformułowanie n., forma ż.

 czas. formułować ndk.

 przym. formatywny

Wiktionary


sfornie

przy­słó­wek

 (1.1) daw. zgod­nie, po­rząd­nie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wysforowanie n., sforność ż., sfora

 przym. sforny, niesforny

 przysł. niesfornie

 czas. wysforować

Wiktionary


sforniej

dawny sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: sfor­nie (po­słusz­nie)


SJP.pl


sforność

daw­niej: po­słu­szeń­stwo, zdy­scy­pli­no­wa­nie, su­bor­dy­na­cja


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. su­bor­dy­na­cja, dy­scy­pli­na, zdy­scy­pli­no­wa­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) i roz­ka­zu­je mu za­pro­wa­dzić (…) rząd dobry, i sfor­ność uczy­nić (…).

 (1.1) W mło­dzie­ży zwła­szcza ni­knę­ła po­wol­ność, sfor­ność, odz­na­cza­ją­ca czasy Księzt­wa War­szaw­skie­go. Nie­cier­pli­wość sto­li­cy w szcze­gól­no­ści była wi­docz­ną.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wysforowanie n., wysforowywanie n., sforowanie n., sfora ż., niesforność ż.

 czas. wysforować dk., wysforowywać ndk., sforować ndk.

 przym. sforny, niesforny

 przysł. sfornie, niesfornie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) posłuszeństwo, karność, uległość, przest. powolność

Wiktionary


sforny

daw­niej:
1. po­słusz­ny, zdy­scy­pli­no­wa­ny;
2. zgod­ny, so­li­dar­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przest. po­słusz­ny, karny, zdy­scy­pli­no­wa­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wysforowanie n., wysforowywanie n., sforowanie n., sfora ż., sforność ż., niesforność ż.

 czas. wysforować dk., wysforowywać ndk., sforować ndk.

 przym. niesforny

 przysł. sfornie, niesfornie

Wiktionary


sforsować

po­ko­nać z tru­dem jakąś przesz­ko­dę


SJP.pl


sforza

[czy­taj: sfor­ca] naz­wi­sko


SJP.pl


sforzando

[czy­taj: sfor­can­do] okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: wzmac­nia­jąc, ak­cen­tu­jąc; sfo­rza­to, fo­rza­to, fo­rzan­do


SJP.pl


sforzato

[czy­taj: sfor­ca­to] okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: wzmac­nia­jąc, ak­cen­tu­jąc; sfo­rzan­do, fo­rza­to, fo­rzan­do


SJP.pl


sfos

Spo­łecz­ny Fun­dusz Od­bu­do­wy Sto­li­cy; sto­wa­rzy­sze­nie zaj­mu­ją­ce się zbie­ra­niem środ­ków spo­łecz­nych (do­bro­wol­ne świad­cze­nia lud­no­ści, wpły­wy z im­prez itp.) w celu przy­spie­sze­nia od­bu­do­wy i ro­zbu­do­wy War­sza­wy


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sa­il­fish OS – sy­stem ope­ra­cyj­ny dla urzą­dzeń prze­no­śnych (zwła­szcza dla smart­fo­nów).
  • Spo­łecz­ny Fun­dusz Od­bu­do­wy Sto­li­cy – sto­wa­rzy­sze­nie wyż­szej uży­tecz­no­ści ut­wo­rzo­ne w celu wspar­cia od­bu­do­wy War­sza­wy.

Wikipedia


sfos-owiec

dzia­łacz SFOS-u (Sto­łecz­ne­go Fun­du­szu Od­bu­do­wy Sto­li­cy); sfo­so­wiec


SJP.pl


sfos-owski

→ SFOS


SJP.pl

Patrz:

SFOS

sfosowiec

dzia­łacz SFOS-u (Sto­łecz­ne­go Fun­du­szu Od­bu­do­wy Sto­li­cy); SFOS-owiec


SJP.pl


sfosowski

do­ty­czą­cy SFOS-u; SFOS-owski


SJP.pl


sfotografowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zro­bie­nie zdję­cia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po sfo­to­gra­fo­wa­niu wszyst­kich oka­zów prze­ślij mi, pro­szę, ten fol­der.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fota ż., focia ż., fotografowanie n., fotograf mos., fotografia ż.

 czas. fotografować ndk., sfotografować dk.

 przym. fotograficzny

Wiktionary


sfotografować

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. fo­to­gra­fo­wać)

 (1.1) zro­bić zdję­cie, zro­bić fo­to­gra­fię

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny sfo­to­gra­fo­wać się (ndk. fo­to­gra­fo­wać się)

 (2.1) zro­bić sobie zdję­cie, poz­wo­lić na zro­bie­nie sobie zdjęć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mo­głeś ją sfo­to­gra­fo­wać, gdy jeź­dzi­ła na ka­ru­ze­li.

 (1.1) Ba­dacz sfo­to­gra­fo­wał sza­ka­la nocą nad stru­mie­niem.

 (2.1) Ju­sty­na chcia­ła sfo­to­gra­fo­wać się z panem pre­mie­rem.

 (2.1) Wczo­raj sfo­to­gra­fo­wa­łam się w lu­strze w gar­de­ro­bie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fota ż., focia ż., fotografowanie n., fotografia ż., fotograf mos., foto n., sfotografowanie n., fotka ż.

 czas. fotografować ndk.

 przym. fotograficzny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pstryknąć

 (2.1) zdjąć się

Wiktionary


sfotokopiować

wy­ko­nać kopię cze­goś tech­ni­ką fo­to­gra­ficz­ną


SJP.pl


sfotomontować

zro­bić fo­to­mon­taż


SJP.pl


sfotoszopować

obro­bić zdję­cie lub film w pro­gra­mie gra­ficz­nym; spho­tos­ho­po­wać, wy­fo­to­szo­po­wać, wyp­ho­tos­ho­po­wać


SJP.pl


sfragis

ro­dzaj pod­pi­su au­to­ra umie­szcza­ne­go w ut­wo­rze li­te­rac­kim po­przez wpro­wa­dze­nie wy­raź­nych in­for­ma­cji o sobie, głów­nie szcze­gó­łów au­to­bio­gra­ficz­nych


SJP.pl

Sfra­gis (łac. "sphra­gis", z gr. "σφραγίδα" 'sfra­gi­da' pie­częć) – u niek­tó­rych mo­ty­li, chi­ty­no­wa kie­szeń pow­sta­ją­ca na końcu od­wło­ka (na brzusz­nej stro­nie VIII pier­ście­nia) sa­mi­cy z lep­kiej, za­sy­cha­ją­cej sub­stan­cji skła­da­nej przez samce pod­czas ko­pu­la­cji.

Wikipedia


sfragistyczny

→ sfra­gi­sty­ka


SJP.pl

Patrz:

sfragistyka

sfragistyka

nauka zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem pie­czę­ci jako źró­dła hi­sto­rycz­ne­go


SJP.pl

Sfra­gi­sty­ka (od σφραγίς – „pie­częć”), rów­nież zwana sy­gil­lo­gra­fią (od si­gil­lum – pie­częć) – jedna z nauk po­moc­ni­czych hi­sto­rii, zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem pie­czę­ci jako źró­deł hi­sto­rycz­nych, a także ich hi­sto­rią, pow­sta­wa­niem itp.

Po­cząt­ko­wo ba­da­nia nad pie­czę­cia­mi trak­to­wa­no jako ele­ment dy­plo­ma­ty­ki oraz wy­ko­rzy­sty­wa­no w prak­ty­ce są­do­wej i kan­ce­la­ryj­nej.

Wikipedia


sfragmentaryzować

ro­zbić na frag­men­ty; roz­dzie­lić, za­to­mi­zo­wać


SJP.pl


sfrajerowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|sfra­je­ro­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niesfrajerowanie n.

 czas. sfrajerować dk.

Wiktionary


sfrajerować

po­tocz­nie: sfra­je­ro­wać się - po­stą­pić jak fra­jer, za­cho­wać się na­iw­nie; sfra­je­rzyć się


SJP.pl


sfrajerzyć

po­tocz­nie: sfra­je­rzyć się - po­stą­pić jak fra­jer, za­cho­wać się na­iw­nie; sfra­je­ro­wać się


SJP.pl


sfrancuzić

1. pod­dać wpły­wom fran­cu­skim, roz­sze­rzyć wpły­wy fran­cu­skie, nadać cze­muś cechy ty­po­wo fran­cu­skie;
2. sfran­cu­zić się - na­brać cech fran­cu­skich


SJP.pl


sfraternizować

wyt­wo­rzyć bli­ską więź; zbra­tać, spo­u­fa­lić


SJP.pl


sfrazeologizowany

w ję­zy­koz­naw­stwie: po­łą­czo­ny w zwią­zek fra­ze­o­lo­gicz­ny


SJP.pl


sfrazeologizować

po­łą­czyć wy­ra­zy w związ­ki fra­ze­o­lo­gicz­ne


SJP.pl


sfrezować

obro­bić po­przez fre­zo­wa­nie


SJP.pl


sfriendzonować

[czy­taj: sfrend-zo­no­wać] utrzy­mać re­la­cję przy­ja­ciel­ską lub ko­le­żeń­ską z osobą, która chcia­ła­by zo­stać na­szym part­ne­rem ży­cio­wym


SJP.pl


sfrustrowany

wy­wo­łać stan fru­stra­cji


SJP.pl

forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) imie­słów przy­miot­ni­ko­wy bier­ny od: sfru­stro­wać

przy­miot­nik

 (2.1) taki, który prze­ży­wa fru­stra­cję

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Sfru­stro­wa­ny poeta cis­nął ka­ła­ma­rzem o ścia­nę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsfrustrɔˈvãnɨ, AS: sfrustrovãny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. frustracja ż., frustrat m.

 czas. frustrować, sfrustrować

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) przytłoczony

Wiktionary


sfrustrować

wy­wo­łać stan fru­stra­cji


SJP.pl


sfrygać

re­gio­nal­nie: zjeść szyb­ko, z ape­ty­tem


SJP.pl


sfrywolniały

stać się fry­wol­nym


SJP.pl


sfrywolnieć

stać się fry­wol­nym


SJP.pl


sfugować

ze­spo­ić fu­ga­mi; za­fu­go­wać


SJP.pl


sfukać

ofu­kać, ofu­knąć; po­tocz­nie:
1. skar­cić, skrzy­czeć;
2. o niek­tó­rych zwie­rzę­tach: gwał­tow­nie wyd­mu­chu­jąc py­skiem po­wie­trze, oka­zać nie­chęć in­ne­mu zwie­rzę­ciu


SJP.pl


sfumato

styl ma­lar­ski sto­so­wa­ny mię­dzy in­ny­mi przez Le­o­nar­da da Vinci


SJP.pl

Sfu­ma­to (ter­min wy­wo­dzą­cy się z wło­skie­go słowa "fumo", oz­na­cza­ją­ce­go dym) – w ma­lar­stwie olej­nym ła­god­ne przej­ścia z par­tii ciem­nych do jas­nych, da­ją­ce mgli­ste, "mięk­kie" efek­ty ko­lo­ry­stycz­ne.

Tech­ni­ka ta wy­ko­rzy­sty­wa­na była szcze­gól­nie przez Ra­fa­e­la Santi oraz Le­o­nar­da da Vinci i jego szko­łę.

Wikipedia


sfundować

daw­niej: po­kryć wy­dat­ki z włas­nych fun­du­szy; ufun­do­wać


SJP.pl


sg

sym­bol se­a­bor­gu, pier­wiast­ka che­micz­ne­go


SJP.pl

skró­to­wiec, rze­czow­nik

 (1.1) = adm. straż gra­nicz­na

 (1.2) = wojsk. sztab ge­ne­ral­ny

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • SG – sztab ge­ne­ral­ny
  • SG WP – Sztab Ge­ne­ral­ny Woj­ska Pol­skie­go
  • ofi­cer SG – ofi­cer Szta­bu Ge­ne­ral­ne­go np. mjr SG (skrót sto­so­wa­ny w WP w la­tach 1923–1928, wcze­śniej sto­so­wa­no skrót szt. gen.)
  • SG – Straż Gra­nicz­na
  • ofi­cer SG – ofi­cer Stra­ży Gra­nicz­nej np. ppłk SG
  • SG-43 – ra­dziec­ki CKM z okre­su II wojny świa­to­wej
  • se­a­borg (Sg) – pier­wia­stek che­micz­ny
  • sho­o­ting guard – rzu­ca­ją­cy obroń­ca, po­zy­cja w ze­spo­le ko­szy­kar­skim
  • SuperGlide – sy­stem wspo­ma­ga­nia zmian bie­gów (Shi­ma­no)
  • SYBR Green – barw­nik flu­o­re­scen­cyj­ny wy­bar­wia­ją­cy dwu­ni­cio­we DNA
  • Gib­son SG – gi­ta­ra elek­trycz­na firmy Gib­son
  • SG – fran­cu­ska grupa ka­pi­ta­ło­wa So­cie­te Ge­ne­ra­le

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Miał za­bi­jać ran­nych oraz więź­niów jako czło­nek jed­nej z wal­czą­cych grup – po­in­for­mo­wa­ła w nie­dzie­lę SG.

Wiktionary


sgabello

[czy­taj: zga­bel­lo] cięż­kie krze­sło drew­nia­ne, bo­ga­to rzeź­bio­ne, uży­wa­ne daw­niej we Wło­szech i w in­nych kra­jach eu­ro­pej­skich


SJP.pl

Sga­bel­lo – ro­dzaj mebla, od­mia­na krze­sła o twar­dym sie­dzi­sku i twar­dym opar­ciu wy­ko­na­nym z jed­nej deski. Krze­sło to wy­wo­dzi się z Włoch, po­ja­wi­ło się w XIV wieku, a roz­po­wszech­ni­ło w XV i XVI wieku. Znane były rów­nież od­mia­ny w for­mie ta­bo­re­tu, róż­nią­ce się od wer­sji pod­sta­wo­wej je­dy­nie bra­kiem opar­cia.

Wikipedia


sggw

[czy­taj: es-gie-gie-WU] skrót od: Szko­ła Głów­na Go­spo­dar­stwa Wiej­skie­go


SJP.pl


sggw-ar

[czy­taj: es-gie-gie-wu-a-ER] skrót od: Szko­ła Głów­na Go­spo­dar­stwa Wiej­skie­go-Aka­de­mia Rol­ni­cza


SJP.pl


sgh

[czy­taj: es-gie-HA] skrót od: Szko­ła Głów­na Hand­lo­wa


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Szko­ła Głów­na Hand­lo­wa w War­sza­wie
  • Seven Group Hol­dings
  • kod ISO 639-3 ję­zy­ka szu­gnań­skie­go

Wikipedia


sgml

skrót od: Stan­dard Ge­ne­ra­li­zed Mar­kup Lan­gu­a­ge - stan­dar­do­wy uo­gól­nio­ny język znacz­ni­ków


SJP.pl

SGML ( Stan­dard Ge­ne­ra­li­zed Mar­kup Lan­gu­a­ge) – stan­dar­do­wy uo­gól­nio­ny język znacz­ni­ków słu­żą­cy do ujed­no­li­ca­nia struk­tu­ry i for­ma­tu róż­ne­go typu in­for­ma­cji (da­nych). Poz­wa­la za­pi­sać je w for­mie do­ku­men­tu tek­sto­we­go i dzię­ki temu łatwo prze­no­sić, wyś­wiet­lać i dru­ko­wać w róż­nych sy­ste­mach elek­tro­nicz­ne­go prze­ka­zu da­nych. SGML jest od roku 1986 stan­dar­dem ISO 8879:1986.

Wikipedia


sgml-owy

→ SGML


SJP.pl

Patrz:

SGML

sgpis

[czy­taj: es-gie-PIS] skrót od: Szko­ła Głów­na Pla­no­wa­nia i Sta­ty­sty­ki


SJP.pl

skró­to­wiec w uży­ciu rze­czow­ni­ko­wym, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy lub żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) = Szko­ła Głów­na Pla­no­wa­nia i Sta­ty­sty­ki;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W cza­sach, gdy na ko­ry­ta­rzu w gma­chu A (wów­czas je­szcze SGPiS-u) stały dziur­kar­ki kart per­fo­ro­wa­nych, a kom­pu­ter uczel­nia­ny zaj­mo­wał cały pokój, Pan Pro­fe­sor opo­wia­dał stu­den­tom o sy­ste­mach in­for­ma­cyj­nych, ko­niecz­no­ści ich upo­rząd­ko­wa­nia.

 (1.1) Stu­dium za­ocz­ne przy SGPiS jest je­szcze jedną formą ot­war­cia drogi awan­su ro­bot­ni­kom i chło­pom, nie­mo­gą­cym z róż­nych wzglę­dów nor­mal­nie się uczyć.

Wiktionary


sgraffito

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) szt. tech­ni­ka de­ko­ra­cyj­na (naj­czę­ściej ścian) po­le­ga­ją­ca na two­rze­niu ozdob­ne­go wzoru po­przez zdra­py­wa­nie warstw tynku;

 (1.2) szt. ozdob­ny wzór wy­ko­na­ny tech­ni­ką sgraf­fi­to (1.1)

Wiktionary

Sgraf­fi­to (wł. "graf­fia­re" – ryć, dra­pać) – tech­ni­ka de­ko­ra­cyj­na ma­lar­stwa ścien­ne­go.

Wikipedia


shaanxi

[czy­taj: SZANsi] pro­win­cja w Chi­nach; Szen­si


SJP.pl

Sha­an­xi (; chiń. upr. 陕西; chiń. trad. 陝西; pi­ny­in "Shǎnxī"; Wade-Giles "Shan-hsi") – pro­win­cja w pół­noc­no-środ­ko­wej czę­ści ChRL. Teren pro­win­cji obej­mu­je część Wy­ży­ny Les­so­wej. Od po­łud­nia ogra­ni­czo­ne gó­ra­mi Qin Ling.

Jej nazwa po­cho­dzi od hi­sto­rycz­ne­go po­wia­tu Shǎn (陕) i zna­czy tyle, co "„Na Za­chód od Shan”". Za­pi­su­je się ją jed­nak przez pod­wój­ne „a” dla odróż­nie­nia od pro­win­cji Shan­xi, któ­rej nazwa w tran­skryp­cji pi­ny­in brzmi "Shānxī".

Wikipedia


shader

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) in­form. w gra­fi­ce kom­pu­te­ro­wej: pro­gram kom­pu­te­ro­wy, za­wie­ra­ją­cy zbiór in­struk­cji dla karty gra­ficz­nej ren­de­ru­ją­cy gra­fi­kę,

Wiktionary

Sha­der – krót­ki pro­gram kom­pu­te­ro­wy, czę­sto na­pi­sa­ny w spe­cjal­nym ję­zy­ku pro­gra­mo­wa­nia (sha­der lan­gu­a­ge), który w gra­fi­ce trój­wy­mia­ro­wej opi­su­je wła­ści­wo­ści pik­se­li oraz wierz­choł­ków. Tech­no­lo­gia ta za­stą­pi­ła sto­so­wa­ną wcze­śniej w kar­tach gra­ficz­nych jed­nost­kę T&L.

Wikipedia


shading

[czy­taj: szej­ding] w gra­fi­ce kom­pu­te­ro­wej: me­to­da okre­śla­nia stop­nia ja­ko­ści barw po­szcze­gól­nych wie­lo­ką­tów, słu­żą­ca na­da­niu im re­a­li­stycz­ne­go wy­glą­du; cie­nio­wa­nie


SJP.pl


shadowban

[czy­taj: sza­doł­ban] ban, o któ­rym użyt­kow­nik nie jest po­wia­da­mia­ny, po­le­ga­ją­cy np. na ogra­ni­cze­niu wi­docz­no­ści jego po­stów czy fil­mów


SJP.pl

Sha­dow­ban lub sha­dow­ban­ning – ukry­ta blo­ka­da o wy­mia­rze cen­zu­ral­nym lub mo­de­ra­tor­skim, sto­so­wa­na w me­diach spo­łecz­no­ścio­wych. Na­kła­da­na jest przez wła­ści­cie­la danej plat­for­my Web 2.0 lub jej użyt­kow­ni­ka (tzw. twór­cę in­ter­ne­to­we­go), z przy­czyn ta­kich jak ła­ma­nie re­gu­la­mi­nu bądź su­biek­tyw­na ro­zbież­ność in­te­re­sów lub po­glą­dów.

Wikipedia


shagya

wę­gier­ska rasa koni an­glo­a­rab­skich


SJP.pl


shake

[czy­taj: szejk] kok­tajl z mleka zmie­sza­ne­go z róż­ny­mi do­dat­ka­mi; szejk


SJP.pl

Kok­tajl mlecz­ny ( milks­ha­ke, shake) – mlecz­ny napój ser­wo­wa­ny na zimno, czę­sto z do­dat­kiem lodów. Ist­nie­je wiele jego wer­sji, o róż­nych sma­kach, m.in.: wa­ni­lio­wy, cze­ko­la­do­wy, tru­skaw­ko­wy, ba­na­no­wy, ko­ko­so­wy, pi­sta­cjo­wy, ja­go­do­wy itp. Wer­sją shake’a bez mleka jest smo­ot­hie. Ist­nie­ją rów­nież tak zwane shake’y pro­te­i­no­we, uży­wa­ne naj­czę­ściej przez osoby ćwi­czą­ce w celu zwięk­sze­nia masy mię­śnio­wej.

Wikipedia


shaker

[czy­taj: szej­ker] na­czy­nie do przy­rzą­dza­nia drin­ków i kok­taj­li; szej­ker


SJP.pl


shakespeare

[czy­taj: szek­spir] naz­wi­sko, m.in. Wil­liam Sha­ke­spe­a­re (1564-1616) - pi­sarz an­giel­ski


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • John Sha­ke­spe­a­re – an­giel­ski rę­ka­wicz­nik, po­sia­dacz ziem­ski i radny miej­ski
  • Rob­bie Sha­ke­spe­a­re – ja­maj­ski gi­ta­rzy­sta ba­so­wy i pro­du­cent mu­zycz­ny
  • Wil­liam Sha­ke­spe­a­re (spol. Wil­liam Szek­spir) – an­giel­ski poeta, dra­ma­turg, aktor
  • Sha­ke­spe­a­re (język pro­gra­mo­wa­nia) – ezo­te­rycz­ny język pro­gra­mo­wa­nia
  • (2985) Sha­ke­spe­a­re – pla­ne­to­i­da z pasa głów­ne­go aste­ro­id

Wikipedia


shakira

[czy­taj: sza­ki­ra] pse­u­do­nim ko­lum­bij­skiej pio­sen­kar­ki Sha­ki­ry Isa­bel Me­ba­rak Ri­poll


SJP.pl

Sha­ki­ra Isa­bel Me­ba­rak Ri­poll (ur. 2 lu­te­go 1977 w Bar­ran­qu­il­li) – ko­lum­bij­ska pio­sen­kar­ka, kom­po­zy­tor­ka i au­tor­ka tek­stów, tan­cer­ka, pro­du­cent­ka mu­zycz­na, bu­si­ness­wo­man, fi­lan­trop­ka, ak­tor­ka i mo­del­ka. Am­ba­sa­dor­ka do­brej woli UNICEF.

La­u­re­at­ka czte­rech na­gród Gram­my i pięt­na­stu na­gród Latin Gram­my Awards.

Wikipedia


shakuhachi

[czy­taj: sza­ku­ha­czi] ja­poń­ski flet pro­sty wy­ko­na­ny z bam­bu­sa


SJP.pl

Sha­ku­ha­chi (jap. 尺八) – ja­poń­ski flet pro­sty, wy­ko­na­ny z bam­bu­sa.

Wikipedia


shamisen

[czy­taj: sza­mi­sen] trzy­strun­ny ja­poń­ski in­stru­ment mu­zycz­ny; sa­mi­sen, sza­mi­sen


SJP.pl

Sha­mi­sen (jap. 三味線 sha­mi­sen lub sa­mi­sen) – ja­poń­ski in­stru­ment mu­zycz­ny, stru­no­wy, szar­pa­ny. Jego nazwa w ję­zy­ku ja­poń­skim oz­na­cza do­słow­nie „stru­ny trzech sma­ków”.

Wikipedia


shamo

[czy­taj: szamo] ja­poń­ska rasa kur


SJP.pl

Shamo (jap. 軍鶏) – rasa kur wy­wo­dzą­ca się z Ja­po­nii. Ko­gu­ty tej rasy cha­rak­te­ry­zu­ją się wiel­kim tem­pe­ra­men­tem w sto­sun­ku do in­nych ras kur. Shamo daje się os­wo­ić przez opie­ku­na. Waga ko­gu­ta wy­no­si ok. 6 kg, a kury ok. 4,5 kg.

Nazwa na­da­na tej rasie w Eu­ro­pie Zach.

Wikipedia


shampoon

[czy­taj: szam­pun] daw­niej, przed spol­szcze­niem: płyn do mycia lub far­bo­wa­nia wło­sów; szam­pon


SJP.pl


shamrock

[czy­taj: szem­rok] trój­list­na ko­ni­czy­na bę­dą­ca go­dłem na­ro­do­wym Ir­lan­dii


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sham­rock – trój­list­na ko­ni­czy­na, sym­bol Ir­lan­dii
  • Sham­rock – pol­ski ze­spół mu­zycz­ny gra­ją­cy folk, głów­nie cel­tyc­ki
  • Sham­rock – fi­li­piń­ski ze­spół mu­zycz­ny gra­ją­cy rock al­ter­na­tyw­ny
  • Sham­rock – miej­sco­wość w sta­nie Okla­ho­ma, w hrab­stwie Creek
  • Sham­rock – mia­sto w sta­nie Tek­sas, w hrab­stwie Whe­e­ler
  • Sham­rock (ang. Sham­rock Towns­hip) – gmina w sta­nie Min­ne­so­ta, w hrab­stwie Ait­kin
  • Sham­rock (ang. Sham­rock Towns­hip) – gmina w sta­nie Mis­so­u­ri, w hrab­stwie Cal­la­way
  • Sham­rock (ang. Sham­rock Towns­hip) – gmina w sta­nie Ne­bra­ska, w hrab­stwie Holt

Wikipedia


shandong

[czy­taj: SZANdong] pro­win­cja w Chi­nach; Szan­tung


SJP.pl


shandy

[czy­taj: szan­di] drink pow­sta­ły z po­łą­cze­nia jas­ne­go piwa i bia­łej le­mo­nia­dy


SJP.pl

Shan­dy – napój al­ko­ho­lo­wy z po­łą­cze­nia jas­ne­go piwa i bia­łej le­mo­nia­dy, naj­czę­ściej w pro­por­cji 1:1. Moż­li­we po­łą­cze­nie piwa z in­ny­mi na­po­ja­mi be­zal­ko­ho­lo­wy­mi, a także inne pro­por­cje.

Wikipedia


shannon

[czy­taj: sza­non] Sion­na;
1. rzeka w Ir­lan­dii;
2. ir­landz­kie mia­sto nad rzeką o tej samej naz­wie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Shan­non – wyspa
  • Shan­non – rzeka w Ir­lan­dii
    • Shan­non Cave – ja­ski­nia pod rzeką Shan­non
    • Shan­non Pot – źró­dło rzeki Shan­non
  • Shan­non – mia­sto w hrab­stwie Clare
  • Port lot­ni­czy Shan­non – mię­dzy­na­ro­do­wy port lot­ni­czy w po­łud­nio­wo-za­chod­niej Ir­lan­dii.
  • Shan­non – mia­sto
  • Shan­non – miej­sco­wość w Qu­e­bec
  • Shan­non Falls – wo­do­spad
  • Shan­non – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Ge­or­gia, w hrab­stwie Floyd
  • Shan­non – wieś w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie Car­roll
  • Shan­non – miej­sco­wość w sta­nie Mis­si­si­pi, w hrab­stwie Lee

Wikipedia


shantou

[czy­taj: SZANtoł] mia­sto w Chi­nach; Szan­tou


SJP.pl

Shan­tou (chiń. 汕头; pi­ny­in "Shàntóu") – mia­sto o sta­tu­sie pre­fek­tu­ry miej­skiej w po­łud­nio­wych Chi­nach, w pro­win­cji Gu­ang­dong, port hand­lo­wy i ry­bac­ki nad Mo­rzem Po­łud­nio­wo­chiń­skim. W 2010 roku licz­ba miesz­kań­ców mia­sta wy­no­si­ła 1 493 452. Pre­fek­tu­ra miej­ska w 1999 roku li­czy­ła 4 489 350 miesz­kań­ców.

Wikipedia


shantung

[czy­taj: szan­tung] tka­ni­na z su­ro­wej przę­dzy jed­wab­nej; szan­tung


SJP.pl

rze­czow­nik

 (1.1) ro­dzaj cięż­kiej tka­ni­ny za­wie­ra­ją­cej su­ro­wy jed­wab

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈʃãntũŋk, AS: šãntũŋk

Wiktionary


shanxi

[czy­taj: SZANsi] pro­win­cja w Chi­nach; Szan­si


SJP.pl

Shan­xi (; chiń. 山西; pi­ny­in "Shānxī"; Wade-Giles "Shan-hsi") – pro­win­cja w środ­ko­wych Chi­nach. Lud­ność sta­no­wią w więk­szo­ści Chiń­czy­cy Han, ale miesz­ka­ją tam rów­nież Mon­go­ło­wie i Dun­ga­nie.

Wikipedia


shaolin

[czy­taj: sza­o­lin] chiń­ski klasz­tor bud­dyj­ski


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sza­o­lin – klasz­tor bud­dyj­ski w Chi­nach, w pro­win­cji Henan
  • Sha­o­lin – film z 2011 roku, w re­ży­se­rii Benny’ego Chana
  • Sha­o­lin vs. Wu-Tang – album stu­dyj­ny ame­ry­kań­skie­go ra­pe­ra Ra­ek­wo­na z 2011 roku
  • Klasz­tor Sha­o­lin – film z 1982 roku, w re­ży­se­rii Chang Hsin-yana
  • Wa­lecz­ni mnisi z klasz­to­ru Sha­o­lin – film z 1976 roku, w re­ży­se­rii Cheh Chan­ga
  • Sha­o­lin Soc­cer – film z 2001 roku, w re­ży­se­rii Step­he­na Chowa
  • Mło­dzi mi­strzo­wie Sha­o­lin – fran­cu­ski se­rial ani­mo­wa­ny z lat 2006–2007

Wikipedia


shaorma

[czy­taj: sza­or­ma] po­tra­wa arab­ska w po­sta­ci pie­czo­nych skraw­ków mięsa; sho­ar­ma, sha­war­ma


SJP.pl


sharan

[czy­taj: sza­ran] model sa­mo­cho­du marki Volks­wa­gen


SJP.pl


sharenting

[czy­taj: sza­ren­ting] nad­mier­ne udo­stęp­nia­nie w in­ter­ne­cie in­for­ma­cji na temat swo­ich dzie­ci


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) neol. re­gu­lar­ne, naj­czę­ściej nad­mier­ne, udo­stęp­nia­nie zdjęć, fil­mów czy opi­sów życia włas­ne­go dziec­ka (zaz­wy­czaj na tyle mło­de­go, by nie było w sta­nie wy­ra­zić na to zgody) w me­diach spo­łecz­no­ścio­wych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) A póź­niej dzie­ci będą po­zy­wać ro­dzi­ców za sha­ren­ting, który może być bez­li­to­śnie wy­ko­rzy­sty­wa­ny przez ró­wie­śni­ków w póź­niej­szych la­tach, a wia­do­mo - w sieci nic nie ginie.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. sharentingowy

Wiktionary


shareware

[czyt: szer­łer] opro­gra­mo­wa­nie ko­mer­cyj­ne, za które płaci się po okre­ślo­nym cza­sie jego bez­płat­ne­go użyt­ko­wa­nia


SJP.pl

Sha­re­wa­re – ro­dzaj opro­gra­mo­wa­nia zam­knię­te­go, które jest bez­płat­nie roz­po­wszech­nia­ne i któ­re­go ko­pia­mi wolno się dzie­lić, jed­nak ko­rzy­sta­nie z jego peł­nej funk­cjo­nal­no­ści wy­ma­ga wnie­sie­nia okre­ślo­nych opłat po pew­nym okre­sie użyt­ko­wa­nia lub za­ku­pu li­cen­cji.

Wikipedia


shareware'owy

→ sha­re­wa­re [czyt: szer­łe­ro­wy]; sha­re­wa­ro­wy


SJP.pl


sharewarowy

→ sha­re­wa­re [czyt: szer­łe­ro­wy]; sha­re­wa­re'owy


SJP.pl


sharif

[czy­taj: SZArif] naz­wi­sko


SJP.pl


sharon

[czy­taj: sza­ron] sza­ron, hurma, per­sy­mo­na, kaki;
1. ro­dzaj drzew o so­czy­stych, po­ma­rań­czo­wych lub czer­wo­nych owo­cach, ros­ną­cych w stre­fie mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej; heban, he­ba­no­wiec;
2. owoc tego drze­wa; per­sy­mon


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • sha­ron – owoc z drzew ro­dza­ju Dio­spy­ros
  • SHARON – tech­no­lo­gia trans­for­ma­cji azotu amo­no­we­go do azo­ty­nów
  • Sha­ron – pol­ski ze­spół grun­ge'owy ist­nie­ją­cy w la­tach 1993–1995
  • Sha­ron Stone – ak­tor­ka ame­ry­kań­ska
  • Sha­ron den Adel – wo­ka­list­ka Wit­hin Temp­ta­tion
  • Sha­ron – mia­sto w sta­nie Con­nec­ti­cut, w hrab­stwie Litch­field
  • Sha­ron – mia­sto w sta­nie Ge­or­gia, w hrab­stwie Ta­lia­fer­ro
  • Sha­ron – mia­sto w sta­nie Kan­sas, w hrab­stwie Bar­ber
  • Sha­ron – mia­sto w sta­nie Mas­sa­chu­setts, w hrab­stwie Nor­folk
  • Sha­ron – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Mas­sa­chu­setts, w hrab­stwie Nor­folk
  • Sha­ron – mia­sto w sta­nie New Hamps­hi­re, w hrab­stwie Hills­bo­ro­ugh
  • Sha­ron – mia­sto w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie Scho­ha­rie

Wikipedia


sharp

[czy­taj: szarp] marka sprzę­tu elek­tro­nicz­ne­go


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sharp Cor­po­ra­tion – ja­poń­ski pro­du­cent elek­tro­ni­ki
  • Skin­he­ads Aga­inst Ra­cial Pre­ju­di­ce – sub­kul­tu­ra skin­he­a­dów
  • krzy­żyk () – znak no­ta­cji mu­zycz­nej (♯)

Wikipedia


sharpowiec

[czy­taj: szar­po­wiec] czło­nek ruchu SHARP (Skin­he­ads Aga­inst Ra­cial Pre­ju­di­ce)


SJP.pl


shaw

[czy­taj: szoł] naz­wi­sko, m.in. Ber­nard Shaw (1856-1950) - dra­ma­to­pi­sarz an­giel­ski


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Shaw – mia­sto w sta­nie Mis­si­si­pi, w hrab­stwie Bo­li­var
  • Shaw (ang. Shaw Towns­hip) – gmina w sta­nie Ar­kan­sas, w hrab­stwie Sa­li­ne
  • Shaw – miej­sco­wość w hrab­stwie Berks­hi­re (An­glia)
  • Shaw – mia­sto w hrab­stwie Wiel­ki Man­che­ster (An­glia)
    • Shaw and Cromp­ton – civil pa­rish
  • Shaw (Melks­ham Wit­ho­ut) – miej­sco­wość w hrab­stwie Wilts­hi­re (An­glia)
  • Shaw (Swin­don) – miej­sco­wość w hrab­stwie Wilts­hi­re (An­glia)
  • Shaw – miej­sco­wość w hrab­stwie West Yorks­hi­re (An­glia)
  • Ge­or­ge Ber­nard Shaw – pi­sarz ir­landz­ki
  • Irwin Shaw – pi­sarz ame­ry­kań­ski
  • Run Run Shaw – chiń­ski pro­du­cent te­le­wi­zyj­ny i fi­lan­trop
  • Shaw of Tor­dar­roch – szkoc­ki klan

Wikipedia


shawarma

[czy­taj: sza­łar­ma] po­tra­wa arab­ska w po­sta­ci pie­czo­nych skraw­ków mięsa; sha­or­ma, sho­ar­ma


SJP.pl


shea

[czy­taj: szej] masło shea - olej ro­ślin­ny uzy­ski­wa­ny z na­sion ma­sło­sza Parka, wy­ko­rzy­sty­wa­ny w kos­me­ty­ce i ga­stro­no­mii


SJP.pl


sheffield

[czy­taj: sze­fild] mia­sto w An­glii


SJP.pl

Shef­field – mia­sto w pół­noc­nej An­glii w hrab­stwie me­tro­po­li­tal­nym South Yorks­hi­re, w dy­stryk­cie me­tro­po­li­tal­nym Shef­field. W 2001 roku mia­sto li­czy­ło 439 866 miesz­kań­ców, co czyni je pią­tym co do wiel­ko­ści mia­stem w An­glii. Daw­niej mia­sto sil­nie uprze­my­sło­wio­ne, które dzi­siaj bar­dziej prze­mie­nia się w aka­de­mic­kie. Uni­wer­sy­tet w Shef­field ("Uni­ver­si­ty of Shef­field") może się po­chwa­lić 6 no­bli­sta­mi. Shef­field jest wspom­nia­ne w Do­mes­day Book (1086) jako "Esca­feld/Sca­feld".

Wikipedia


sheffieldzki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Shef­fiel­dem, do­ty­czą­cy Shef­fiel­du

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Omó­wio­ne wyżej za­sa­dy za­sto­so­wa­no przy bu­do­wie dwóch wer­sji pro­gra­mu mie­sza­ne­go, a mia­no­wi­cie shef­fieldz­kiej (nazwa po­cho­dzi od miej­sco­wo­ści, w któ­rej tę wer­sję opra­co­wa­no) oraz blo­ko­wej, która pow­sta­ła w Pol­sce i jest dzie­łem pi­szą­ce­go te słowa.

 (1.1) Któż w Pol­sce nie zna, a w każ­dym razie któż nie znał przed wojną shef­fieldz­kiej stali?

 (1.1) Na pro­te­sty od­bior­ców po­zo­stał głu­chy, część ich więc opu­ści­ła go i prze­rzu­ci­ła się na stal shef­fieldz­ką, gwa­ran­tu­ją­cą wy­so­ką ja­kość.

 (1.1) W shef­fieldz­kim lich­ta­rzu po­zo­sta­ło świe­cy tylko na cal, ale Ole­ron nie za­pa­lał dru­giej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sheffield mrz./n.

Wiktionary


sheila

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • She­i­la – ir­landz­kie imię żeń­skie
  • She­i­la – fran­cu­ska pio­sen­kar­ka

Wikipedia


shelley

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Shel­ley – miej­sco­wość w An­glii, w hrab­stwie Essex
  • Shel­ley – miej­sco­wość w An­glii, w hrab­stwie Suf­folk
  • Shel­ley – miej­sco­wość w An­glii, w hrab­stwie West Yorks­hi­re
  • Shel­ley – mia­sto w USA, w sta­nie Idaho, w hrab­stwie Bing­ham
  • Percy Byss­he Shel­ley – an­giel­ski poeta i dra­ma­turg
  • Mary Shel­ley – an­giel­ska po­et­ka i pi­sar­ka okre­su ro­man­tyz­mu

Wikipedia


sheltie

[czy­taj: szel­ti] pies z rasy psów pa­ster­skich; ow­cza­rek szet­landz­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) kynol. ow­cza­rek szet­landz­ki

Wiktionary


shemale

[czy­taj: szi­mejl] w por­no­gra­fii: tran­sko­bie­ta po­sia­da­ją­ca mę­skie ge­ni­ta­lia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) seks. pejor. transpł­cio­wa ko­bie­ta z mę­ski­mi na­rzą­da­mi płcio­wy­mi, wy­stę­pu­ją­ca w bran­ży por­no­gra­ficz­nej;

Wiktionary

She­ma­le (także she-male) – ter­min uży­wa­ny naj­czę­ściej w bran­ży por­no­gra­ficz­nej do opi­sy­wa­nia trans ko­biet lub in­nych osób po­sia­da­ją­cych mę­skie ge­ni­ta­lia i żeń­skie (w tym pier­si) uzy­ska­ne za po­mo­cą lub ope­ra­cji. Wiele osób w transpł­cio­wej spo­łecz­no­ści uważa ten ter­min za obraź­li­wy i upo­ka­rza­ją­cy. Sto­so­wa­nie ter­mi­nu „she­ma­le” w od­nie­sie­niu do trans ko­biet może su­ge­ro­wać, że pra­cu­ją one w bran­ży ero­tycz­nej.

Wikipedia


shenyang

She­ny­ang (chiń. upr. 沈阳; chiń. trad. 瀋陽; pi­ny­in "Shěnyáng"; mandż. Muk­den, ᠮᡠᡴ᠋ᡩᡝᠨ) – naj­więk­sze mia­sto Man­dżu­rii oraz jej sto­li­ca w chiń­skiej pro­win­cji Lia­o­ning.

Wikipedia


shenzhen

Shenz­hen (chiń. 深圳; pi­ny­in: "Shēnzhèn"; []) – mia­sto w po­łud­nio­wo-wschod­nich Chi­nach, w pro­win­cji Gu­ang­dong, bez­poś­red­nio gra­ni­czą­ce z Hong­kon­giem, li­czą­ce ponad 17 mi­lio­nów miesz­kań­ców i sta­no­wią­ce część około 100-mi­lio­no­wej me­tro­po­lii Delta Rzeki Per­ło­wej, które w 1979 roku było je­szcze mia­stecz­kiem z 30-ty­sięcz­ną lud­no­ścią.

Wikipedia


sheraton

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • She­ra­ton – miej­sco­wość w hrab­stwie Dur­ham
  • She­ra­ton with Hulam – civil pa­rish w hrab­stwie Dur­ham
  • Tho­mas She­ra­ton – bry­tyj­ski pro­jek­tant me­blo­wy
  • She­ra­ton – bry­tyj­ski styl me­blo­wy
  • She­ra­ton – ame­ry­kań­ska sieć ho­te­lo­wa
  • She­ra­ton Grand Kra­kow – pię­ciog­wiazd­ko­wy hotel w Kra­ko­wie
  • She­ra­ton Grand War­saw – pię­ciog­wiazd­ko­wy hotel w War­sza­wie
  • She­ra­ton Lis­boa Hotel & Spa – pię­ciog­wiazd­ko­wy hotel w Por­tu­ga­lii
  • She­ra­ton Poz­nan Hotel – pię­ciog­wiazd­ko­wy hotel w Poz­na­niu
  • She­ra­ton Sopot Hotel – pię­ciog­wiazd­ko­wy hotel w So­po­cie
  • She­ra­ton Tel Aviv – pię­ciog­wiazd­ko­wy hotel w Iz­ra­e­lu
  • She­ra­ton – sin­gel pol­skich ra­pe­rów Kabe oraz Mi­sze­la

Wikipedia


sheridan

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ri­chard Brins­ley She­ri­dan – ir­landz­ki li­te­rat
  • Phi­lip She­ri­dan – ge­ne­rał Unii
  • M551 She­ri­dan – czołg pro­duk­cji USA
  • She­ri­dan – mia­sto w sta­nie Ar­kan­sas, w hrab­stwie Grant
  • She­ri­dan – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Ka­li­for­nia, w hrab­stwie Pla­cer
  • She­ri­dan – mia­sto w sta­nie Ko­lo­ra­do, w hrab­stwie Ara­pa­hoe
  • She­ri­dan – wieś w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie La Salle
  • She­ri­dan – miej­sco­wość w sta­nie In­dia­na, w hrab­stwie Ha­mil­ton
  • She­ri­dan – wieś w sta­nie Mi­chi­gan, w hrab­stwie Mont­calm
  • She­ri­dan – miej­sco­wość w sta­nie Mis­so­u­ri, w hrab­stwie Worth
  • She­ri­dan – miej­sco­wość w sta­nie Mon­ta­na, w hrab­stwie Ma­di­son
  • She­ri­dan – mia­sto w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie Cha­u­ta­u­qua

Wikipedia


sherlock

[czy­taj: szer­lok] po­tocz­nie: in­te­li­gent­ny, bły­skot­li­wy de­tek­tyw


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sher­lock – bry­tyj­ski se­rial te­le­wi­zyj­ny
  • Sher­lock – mi­nial­bum ze­spo­łu Shi­nee
  • Sher­lock – sin­gel ze­spo­łu Shi­nee
  • Sher­lock – kra­ter na Księ­ży­cu
  • (5049) Sher­lock – pla­ne­to­i­da z pasa głów­ne­go aste­ro­id
  • Sher­lock – opro­gra­mo­wa­nie na urzą­dze­nia Apple
  • Sher­lock River – rzeka w Au­stra­lii
  • Sher­lock Hol­mes – fik­cyj­ny bo­ha­ter, de­tek­tyw stwo­rzo­ny przez Art­hu­ra Co­na­na Doyle’a
  • Tho­mas Sher­lock (1678–1761) – an­giel­ski bi­skup an­gli­kań­ski
  • John Sher­lock (1705–1794) – hisz­pań­ski ge­ne­rał ir­landz­kie­go po­cho­dze­nia
  • John Mi­cha­el Sher­lock (1926–2019) – ka­na­dyj­ski bi­skup ka­to­lic­ki
  • Sher­lock Hol­mes (ujed­noz­nacz­nie­nie)

Wikipedia


sherman

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wil­liam Te­cum­seh Sher­man – ge­ne­rał armii ame­ry­kań­skiej
  • M4 Sher­man – ame­ry­kań­ski czołg z okre­su II wojny świa­to­wej
  • Sher­man – ame­ry­kań­ski kon­struk­tor wy­ści­go­wy
  • Sher­man – album mu­zycz­ny ze­spo­łu Hamer
  • Sher­man – miej­sco­wość w sta­nie Con­nec­ti­cut, w hrab­stwie Fa­ir­field
  • Sher­man – wieś w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie San­ga­mon
  • Sher­man – miej­sco­wość w sta­nie Maine, w hrab­stwie Aro­o­sto­ok
  • Sher­man – miej­sco­wość w sta­nie Mis­si­si­pi, w hrab­stwie Pon­to­toc
  • Sher­man – mia­sto w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie Cha­u­ta­u­qua
  • Sher­man – wieś w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie Cha­u­ta­u­qua
  • Sher­man – miej­sco­wość w sta­nie Da­ko­ta Po­łud­nio­wa, w hrab­stwie Min­ne­ha­ha
  • Sher­man – mia­sto w sta­nie Tek­sas, w hrab­stwie Gra­y­son

Wikipedia


sherpa

[czy­taj: szer­pa] syn­te­tycz­na tka­ni­na, sto­so­wa­na do wy­ro­bu swe­trów i cie­płych okryć; szer­pa


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fi­ber­fab Sher­pa – sa­mo­chód pla­żo­wo-te­re­no­wy za­pre­zen­to­wa­ny w 1975 roku
  • Le­y­land Sher­pa – sa­mo­chód do­staw­czy pro­du­ko­wa­ny w la­tach 1974-1982
  • Re­na­ult Sher­pa – seria sa­mo­cho­dów woj­sko­wych
  • Short C-23 Sher­pa – bry­tyj­ski sa­mo­lot tran­spor­to­wy
  • – bry­tyj­ski sa­mo­lot ek­spe­ry­men­tal­ny
  • Szer­po­wie, szer­pa

Wikipedia


sherry

[czy­taj: szery] białe, mocne wino hisz­pań­skie; jerez, xeres


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) kulin. ro­dzaj hisz­pań­skie­go wina;

Wiktionary

Sher­ry, także jerez, xeres – hisz­pań­skie wino wzmoc­nio­ne (ok. 16–20% al­ko­ho­lu) po­cho­dzą­ce z An­da­luz­ji, z re­jo­nu Jerez de la Fron­te­ra. Od schył­ku XVI wieku zy­ska­ło po­pu­lar­ność w An­glii, stąd ogól­nie przy­ję­ta an­giel­ska nazwa tego trun­ku.

W ję­zy­ku pol­skim słowo "sher­ry" jest ro­dza­ju ni­ja­kie­go ("to sher­ry", nie: "ta sher­ry").

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) jerez

Wiktionary


sherwood

[czy­taj: szer­łud] an­giel­skie imię mę­skie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sher­wo­od – mia­sto w sta­nie Ar­kan­sas, w hrab­stwie Pu­la­ski
  • Sher­wo­od – wieś w sta­nie Mi­chi­gan, w hrab­stwie Branch
  • Sher­wo­od – mia­sto w sta­nie Da­ko­ta Pół­noc­na, w hrab­stwie Ren­vil­le
  • Sher­wo­od – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Ohio, w hrab­stwie Ha­mil­ton
  • Sher­wo­od – wieś w sta­nie Ohio, w hrab­stwie De­fian­ce
  • Sher­wo­od – mia­sto w sta­nie Ore­gon, w hrab­stwie Was­hing­ton
  • Sher­wo­od – mia­sto w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie Clark
  • Sher­wo­od – wieś w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie Ca­lu­met
  • Sher­wo­od (ang. Sher­wo­od Towns­hip) – gmina w sta­nie Mi­chi­gan, w hrab­stwie Branch
  • Sher­wo­od (ang. Sher­wo­od Town) – gmina w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie Clark
  • Sher­wo­od – ob­szar w hrab­stwie Tal­bot, w sta­nie Ma­ry­land
  • Ben Sher­wo­od, pre­zes ABC News

Wikipedia


sheryl

[czy­taj: sze­ryl] obce imię żeń­skie


SJP.pl


shiatsu

[czy­taj: szi-atsu lub si-atsu] masaż re­lak­sa­cyj­ny po­le­ga­ją­cy na ugnia­ta­niu pal­ca­mi ja­kiejś czę­ści ciała; siat­su


SJP.pl


shiba

[czy­taj: sziba] jedna z sze­ściu ras psów ja­poń­skich


SJP.pl

Pies shiba (jap. 柴犬 "Shiba inu") – jedna z sze­ściu ras psów ja­poń­skich, na­le­żą­ca do szpi­ców i psów w typie pier­wot­nym, za­li­czo­na do sek­cji szpi­ców az­ja­tyc­kich i ras po­krew­nych. Nie pod­le­ga pró­bom pracy. Na­le­ży do grupy 5 FCI.

Zgod­nie z kla­sy­fi­ka­cją ame­ry­kań­ską na­le­ży do grupy psów pra­cu­ją­cych.

Wikipedia


shido

[czy­taj: szido lub sido] kara w judo


SJP.pl


shift

[czy­taj: szift] jeden z kla­wi­szy na kla­wia­tu­rze kom­pu­te­ra; Shift


SJP.pl

Shift – kla­wisz mo­dy­fi­ka­to­ra uży­wa­ny do wpi­sy­wa­nia wiel­kich liter i in­nych al­ter­na­tyw­nych „gór­nych” sym­bo­li (znaj­du­ją­cych się na kla­wi­szach nad in­ny­mi „pod­sta­wo­wy­mi” zna­ka­mi np: „$” nad „4”, „:” nad „;”). Na kla­wia­tu­rze znaj­du­ją się dwa takie kla­wi­sze: po lewej i pra­wej stro­nie głów­ne­go bloku kla­wia­tu­ry.

Wikipedia


shiitake

ja­dal­ny grzyb ros­ną­cy na prze­wró­co­nych drze­wach, ho­do­wa­ny w Chi­nach i Ja­po­nii; shi­ta­ke


SJP.pl


shijiazhuang

[czy­taj: sziDZIAdżłang] mia­sto w Chi­nach; Szy­cia­czu­ang


SJP.pl

Shi­jiaz­hu­ang (chiń. upr. 石家庄; chiń. trad. 石家莊; pi­ny­in "Shíjiāzhuāng") – mia­sto o sta­tu­sie pre­fek­tu­ry miej­skiej we wschod­nich Chi­nach, oś­ro­dek ad­mi­ni­stra­cyj­ny pro­win­cji Hebei. W 2010 roku licz­ba miesz­kań­ców mia­sta wy­no­si­ła 2 415 478. Pre­fek­tu­ra miej­ska w 1999 roku li­czy­ła 8 753 957 miesz­kań­ców. Oś­ro­dek prze­my­słu far­ma­ce­u­tycz­ne­go (North China Phar­ma­ce­u­ti­cal Group Cor­po­ra­tion), włó­kien­ni­cze­go i spo­żyw­cze­go; ważny węzeł ko­mu­ni­ka­cyj­ny.

Wikipedia


shikoku

[czy­taj: szi­ko­ku albo si­ko­ku] rasa psów pow­sta­ła w cza­sach sta­ro­żyt­nych w Ja­po­nii


SJP.pl


shimeji

[czy­taj: szi­me­dżi lub si­me­dzi] ja­dal­ny grzyb az­ja­tyc­ki


SJP.pl


shimmy

[czy­taj: szimi] ta­niec to­wa­rzy­ski po­cho­dze­nia ame­ry­kań­skie­go, po­pu­lar­ny w la­tach dwu­dzie­stych XX wieku


SJP.pl

Shim­my (zw. też: Shim­my-sha-wab­ble, Ho­ot­chy-Ko­ot­chy) – ta­niec zwią­za­ny z jaz­zem, na­ro­dził się w Sta­nach Zjed­no­czo­nych po I woj­nie świa­to­wej.

Tań­czy się go w tak­cie 2/2 bądź 2/4. Jest szyb­szy od fok­stro­ta W tańcu kor­pus tan­ce­rza po­zo­sta­je w bez­ru­chu, po­ru­sza na­to­miast ra­mio­na­mi na zmia­nę do przo­du i do tyłu (kiedy prawe ramię wy­su­wa się do przo­du, lewe prze­su­wa się do tyłu).

Wikipedia


shimpa

[czy­taj: szim­pa] ja­poń­ski ruch te­a­tral­ny z ele­men­ta­mi te­a­tru eu­ro­pej­skie­go


SJP.pl


shinai

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ro­dzaj broni ja­poń­skiej, bę­dą­cej mie­czem o drew­nia­nym, wy­ko­na­nym z bam­bu­sa ostrzu;

Wiktionary

Shi­nai (jap. 竹刀) - bam­bu­so­wy miecz uży­wa­ny w kendo do ćwi­czeń oraz pod­czas za­wo­dów. Broń spor­to­wa wy­ko­na­na z czte­rech bam­bu­so­wych li­ste­wek, czę­ścio­wo po­kry­tych skórą. "Shi­nai" stwo­rzo­no, aby za­stą­pić uży­wa­ny wcze­śniej bok­ken, który z kolei (w ce­lach zwięk­sze­nia bez­pie­czeń­stwa ćwi­czeń szer­mier­czych) za­stę­po­wał ka­ta­nę.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pal­nij go raz a do­brze tym shi­nai!

Wiktionary


shindō

[czy­taj: szin­do] rzad­ko: po­li­te­i­stycz­ny kult re­li­gij­ny w Ja­po­nii; sinto (sin­to­izm), shin­to (shin­to­izm), szyn­to (szyn­to­izm), szin­to (szin­to­izm), shintō


SJP.pl


shingeki

[czy­taj: szin­ge­ki] ja­poń­ski ruch te­a­tral­ny z pier­wszej po­ło­wy XX wieku, przej­mu­ją­cy wzor­ce eu­ro­pej­skie­go te­a­tru re­a­li­stycz­ne­go


SJP.pl


shinkansen

[czy­taj: szin­kan­sen] ja­poń­ska sieć ko­le­jo­wa


SJP.pl

Shin­kan­sen (jap. 新幹線) – ja­poń­ski sy­stem kolei du­żych pręd­ko­ści, osią­ga­ją­cych mak­sy­mal­ną pręd­kość prze­wo­zoą pa­sa­że­rów (ope­ra­cyj­ną) od 285 do 320 km/h (w za­leż­no­ści od mo­de­lu i ob­słu­gi­wa­nej trasy). Pier­wsza linia o naz­wie Tōkaidō Shin­kan­sen zo­sta­ła ot­war­ta w 1964.

Wikipedia


shinto

[czy­taj: szin­to] po­li­te­i­stycz­ny kult re­li­gij­ny w Ja­po­nii; sinto (sin­to­izm), shin­to­izm, szyn­to (szyn­to­izm), szin­to (szin­to­izm)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) rel. tra­dy­cyj­na re­li­gia Ja­po­nii;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W Ja­po­nii do­mi­nu­ją dwie re­li­gie: bud­dyzm i shin­to (…)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. shintoizm m., sintoizm m., szintoista m., szintoistka ż.

 przym. shintoistyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) shintoizm, sintoizm, szinto, sinto, shintō

Wiktionary


shintoista

wyz­naw­ca shin­to­iz­mu - kultu re­li­gij­ne­go w Ja­po­nii; szin­to­i­sta, sin­to­i­sta


SJP.pl


shintoistka

→ shin­to­i­sta [czy­taj: szin­to­ist­ka]; sin­to­ist­ka, szin­to­ist­ka


SJP.pl


shintoistyczny

→ shin­to­izm; sin­to­i­stycz­ny, szin­to­i­stycz­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) rel. zwią­za­ny z shin­to / shin­to­iz­mem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. shintoizm m., shinto n., shintoista m., shintoistka ż.

Wiktionary


shintoizm

[czy­taj: szin­to­izm] po­li­te­i­stycz­ny kult re­li­gij­ny w Ja­po­nii; sinto, sin­to­izm, shin­to, szyn­to, szyn­to­izm, szin­to, szin­to­izm


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rel. zob. shin­to.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Chra­my shin­to­i­stycz­ne to miej­sce od­da­wa­nia czci w shin­to­iz­mie, a świą­ty­nia bud­dyj­ska to bu­dow­la kul­to­wa bud­dyz­mu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. shinto n.

 przym. shintoistyczny

Wiktionary


shintō

[czy­taj: szin­to] po­li­te­i­stycz­ny kult re­li­gij­ny w Ja­po­nii; sinto (sin­to­izm), shin­to­izm, szyn­to (szyn­to­izm), szin­to (szin­to­izm)


SJP.pl

Shintō (jap. 神道 shintō, kami-no-michi) lub kan­na­ga­ra-no-michi (jap. 神ながらの道), pol. także szin­to­izm, sin­to­izm – tra­dy­cyj­na, ro­dzi­ma re­li­gia Ja­po­nii opar­ta na mi­to­lo­gii ja­poń­skiej, cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się po­li­te­iz­mem oraz róż­no­rod­no­ścią prze­ja­wów i kul­tów m.in. ani­miz­mu i sza­ma­niz­mu. Od VI wieku jest zwią­za­ne z bud­dyz­mem (syn­kre­tyzm shintō-bud­dyj­ski).

Wikipedia


ship

[czy­taj: szip] śro­do­wi­sko­wo: zwią­zek dwóch osób


SJP.pl


shipować

[czy­taj: szi­po­wać] wy­o­bra­żać sobie i po­pie­rać zwią­zek mi­łos­ny mię­dzy ja­ki­miś oso­ba­mi; ship­po­wać


SJP.pl


shippować

[czy­taj: szi­po­wać] wy­o­bra­żać sobie i po­pie­rać zwią­zek mi­łos­ny mię­dzy ja­ki­miś oso­ba­mi; shi­po­wać


SJP.pl


shire

[czy­taj: sza­jer] dawna jed­nost­ka te­ry­to­rial­no-ad­mi­ni­stra­cyj­na w Wiel­kiej Bry­ta­nii; hrab­stwo


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Shire – re­gion ze stwo­rzo­nej przez J.R.R. Tol­kie­na mi­to­lo­gii Śró­dzie­mia za­miesz­ka­ny przez hob­bi­tów
  • shire – dawna jed­nost­ka po­dzia­łu te­ry­to­rial­ne­go An­glii
  • Shire – rzeka w Ma­la­wi i Mo­zam­bi­ku
  • Shire – rasa koni
  • Szy­rie (Shire) – mia­sto w Etio­pii

Wikipedia


shirley

James Shir­ley (1596-1666), dra­ma­to­pi­sarz an­giel­ski


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Shir­ley – an­giel­skie imię, naj­bar­dziej po­pu­lar­ne w USA i Ka­na­dzie
  • Shir­ley – an­giel­skie naz­wi­sko
  • Shir­ley – sin­gel Sha­kin’ Ste­ven­sa
  • Shir­ley MacLaine
  • Shir­ley Man­son
  • Shir­ley Tem­ple
  • Anne Shir­ley
  • Ania Shir­ley
  • Do­nald „Don” Shir­ley
  • James Shir­ley
  • Kevin Shir­ley
  • Se­wal­lis Shir­ley – za­ło­ży­ciel The Ken­nel Club

Wikipedia


shirt

[czy­taj: szert] męski pod­ko­szu­lek z dłu­gi­mi rę­ka­wa­mi


SJP.pl


shirting

[czy­taj: szer­ting] cien­ka, gęsta tka­ni­na ba­weł­nia­na; szer­ting


SJP.pl


shisha

fajka wodna; szi­sza


SJP.pl


shitake

ja­dal­ny grzyb ros­ną­cy na prze­wró­co­nych drze­wach, ho­do­wa­ny w Chi­nach i Ja­po­nii; shii­ta­ke


SJP.pl


shitcoin

[czy­taj: szit­kojn] po­gard­li­wie: kryp­to­wa­lu­ta bez re­al­nej war­to­ści, uży­tecz­no­ści lub przysz­ło­ści


SJP.pl


shite

[czy­taj: szite] w ja­poń­skim te­a­trze no: aktor gra­ją­cy głów­ną po­stać


SJP.pl


shitpost

[czy­taj: szit­post] ab­sur­dal­ny, głupi lub pro­wo­ka­cyj­ny wpis w in­ter­ne­cie, pu­bli­ko­wa­ny dla żartu lub trol­lin­gu


SJP.pl


shitpostować

[czy­taj: szit­po­sto­wać] pu­bli­ko­wać shit­po­sty (ab­sur­dal­ne, głu­pie lub trol­lin­go­we tre­ści w in­ter­ne­cie)


SJP.pl


shitstorm

[czy­taj: szit­storm] po­tocz­nie:
1. gwał­tow­na, za­żar­ta dy­sku­sja wy­wo­ła­na kon­tro­wer­sją; gów­no­bu­rza;
2. awan­tu­ra, nie­przy­jem­na sy­tu­a­cja; saj­gon, mek­syk


SJP.pl


shl

marka mo­to­cy­kli


SJP.pl

SHL – marka mo­to­cy­kli pro­du­ko­wa­nych po­cząt­ko­wo w Hucie Lud­wi­ków, na­stęp­nie KZWM Polmo-SHL w Kiel­cach od roku 1938 do 1970, przej­ścio­wo także w WFM w War­sza­wie.

Wikipedia


shl-ka

[czy­taj: es­ha­el­ka] po­tocz­nie: mo­to­cykl marki SHL


SJP.pl


shoah

okre­śle­nie na lu­do­bój­stwo do­ko­na­ne na Ży­dach w cza­sie II wojny świa­to­wej; szoa (Szoa); szoah (Szoah); ho­lo­ca­ust (Ho­lo­ca­ust); ho­lo­ka­ust (Ho­lo­ka­ust)


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Shoah, Szoa (hebr. שואה – cał­ko­wi­ta za­gła­da, zni­szcze­nie) – sy­no­nim po­ję­cia Ho­lo­ca­ust
  • Shoah (film) – film do­ku­men­tal­ny Cla­u­de'a Lanz­man­na

Wikipedia


shoarma

[czy­taj: szo­ar­ma] po­tra­wa arab­ska w po­sta­ci pie­czo­nych skraw­ków mięsa; sha­or­ma, sha­war­ma


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. bli­skows­chod­nia po­tra­wa, któ­rej pod­sta­wą są okraw­ki pie­czo­ne­go na pio­no­wych rusz­tach mięsa, ser­wo­wa­ne na ta­le­rzu lub za­wi­nię­te w pie­czy­wo;

 (1.2) spoż. arab­ska mie­szan­ka przy­praw do mięsa, skła­da­ją­ca się z kminu rzym­skie­go, słod­kiej pa­pry­ki, gra­nu­lo­wa­ne­go czosn­ku, im­bi­ru, gałki musz­ka­to­ło­wej, cy­na­mo­nu, kur­ku­my, ca­y­en­ne i soli

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dobra sho­ar­ma nie pow­sta­nie bez ide­al­nie skom­po­no­wa­nej mie­szan­ki przy­praw.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szawarma, gyros, kebab

Wiktionary


shocking

[czy­taj: szo­king] po­tocz­nie: coś za­ska­ku­ją­ce­go, szo­ku­ją­ce­go; szo­king


SJP.pl


shoegaze

[czy­taj: szu­gejz] pod­ga­tu­nek rocka al­ter­na­tyw­ne­go, pow­sta­ły pod ko­niec lat 80. w Wiel­kiej Bry­ta­nii


SJP.pl

Sho­e­ga­ze, sho­e­ga­zing lub sho­e­ga­zer – pod­ga­tu­nek rocka al­ter­na­tyw­ne­go, pow­sta­ły pod ko­niec lat 80. XX wieku w Wiel­kiej Bry­ta­nii.

Wikipedia


shogi

[czy­taj: szogi] gra plan­szo­wa, ja­poń­ska od­mia­na sza­chów; siogi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) tra­dy­cyj­na ja­poń­ska gra plan­szo­wa, po­dob­na do sza­chów; ja­poń­skie sza­chy;

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) shōgi, siogi, japońskie szachy

Wiktionary


shogun

[czy­taj: szo­gun] tytuł ja­poń­skich na­miest­ni­ków woj­sko­wych; sio­gun, szo­gun


SJP.pl


shogunat

[czy­taj: szo­gu­nat] szo­gu­nat, sio­gu­nat, ba­ku­fu;
1. ja­poń­ska woj­sko­wa ad­mi­ni­stra­cja fe­u­dal­na w la­tach 1992-1868, w któ­rej rządy spra­wo­wał szo­gun;
2. okres w hi­sto­rii Ja­po­nii, w któ­rym rządy spra­wo­wał szo­gun


SJP.pl


shoji

[czy­taj: szo­dżi albo sio­dzi] pa­pie­ro­wy pa­ra­wan w drew­nia­nej ramie słu­żą­cy w Ja­po­nii jako ścia­na; sio­dzi


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Erik Shoji – ame­ry­kań­ski siat­karz
  • Ka­wi­ka Shoji – ame­ry­kań­ski siat­karz
  • Tos­hio Shoji – ja­poń­ski pły­wak, olim­pij­czyk
  • Shōji – ele­ment tra­dy­cyj­nej ar­chi­tek­tu­ry ja­poń­skiej

Wikipedia


shona

[czy­taj: szona] język z ro­dzi­ny bantu, język urzę­do­wy Zim­bab­we; szona


SJP.pl


shop

[czy­taj: szop] po­tocz­nie: sklep


SJP.pl


shopoholiczka

[czy­taj: szo­po­ho­licz­ka] ko­bie­ta uza­leż­nio­na od ro­bie­nia za­ku­pów; szo­po­ho­licz­ka, za­ku­po­ho­licz­ka


SJP.pl


shopoholik

[czy­taj: szo­po­ho­lik] osoba uza­leż­nio­na od ro­bie­nia za­ku­pów; za­ku­po­ho­lik, szo­po­ho­lik


SJP.pl


shopoholizm

[czy­taj: szo­po­ho­lizm] uza­leż­nie­nie od ku­po­wa­nia rze­czy; za­ku­po­ho­lizm, szo­po­ho­lizm


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zob. za­ku­po­ho­lizm.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kupnoholizm, oniomania, szopoholizm, zakupoholizm

Wiktionary


shopperka

[czy­taj: szo­per­ka]
1. dam­ska torba na za­ku­py; szo­per­ka;
2. do­rad­czy­ni w za­kre­sie za­ku­pów


SJP.pl


shopping

[czy­taj: szo­ping] forma spę­dza­nia wol­ne­go czasu po­le­ga­ją­ca na ro­bie­niu za­ku­pów, prze­de wszyst­kim w du­żych cen­trach hand­lo­wych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) so­cjol. hand. cho­dze­nie na za­ku­py w ce­lach re­kre­a­cyj­nych, ro­bie­nie za­ku­pów w wielu skle­pach, naj­czę­ściej w du­żych cen­trach hand­lo­wych

Wiktionary

Shop­ping – bry­tyj­ski film z 1994 roku w re­ży­se­rii Paula An­der­so­na o gru­pie bry­tyj­skich na­sto­lat­ków.

W fil­mie swoją pier­wszą zna­czą­cą rolę za­grał Jude Law. Sadie Frost i Jude Law poz­na­li się na pla­nie tego filmu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Hanka, czy idzie­my dziś na shop­ping?

Wiktionary


short

[czy­taj: szort] śro­do­wi­sko­wo:
1. krót­ki, pio­no­wy fil­mik wideo; szort, shorts;
2. krót­kie opo­wia­da­nie, zwła­szcza z ga­tun­ku fan­ta­sty­ki; szort;
3. za­kład in­we­sty­cyj­ny na spa­dek ceny da­ne­go in­stru­men­tu


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Short Brot­hers – bry­tyj­skie przed­się­bior­stwo bran­ży lot­ni­czej
  • Short Brot­hers of Sun­der­land – dawna bry­tyj­ska stocz­nia
  • Short – jed­nost­ka osad­ni­cza (cen­sus-de­si­gna­ted place) w USA, w sta­nie Okla­ho­ma
  • Clare Short – bry­tyj­ska po­li­tyk
  • Co­lum­bus Short – ame­ry­kań­ski aktor i cho­re­o­graf
  • Ed­ward Short – bry­tyj­ski po­li­tyk
  • Eli­za­beth Short – Ame­ry­kan­ka, ofia­ra mor­der­stwa
  • Jake Short – ame­ry­kań­ski aktor
  • Mar­tin Short – ka­na­dyj­ski aktor
  • Nigel Short – bry­tyj­ski sza­chi­sta
  • Wal­ter Short – ame­ry­kań­ski woj­sko­wy
  • Wil­liam Short – ame­ry­kań­ski dy­plo­ma­ta

Wikipedia


shortdrink

[czy­taj: szort­drink] napój al­ko­ho­lo­wy po­da­wa­ny w kie­lisz­ku o ob­ję­to­ści po­ni­żej 80 ml


SJP.pl


shorthorn

[czy­taj: szort­horn] przed­sta­wi­ciel an­giel­skiej rasy bydła do­mo­we­go (wy­ho­do­wa­nej w końcu XVIII w.), ho­do­wa­ny obec­nie w wielu kra­jach w dwóch od­mia­nach: mlecz­nej i mięs­nej; szort­horn


SJP.pl


shortlista

[czy­taj: szort­li­sta] lista fi­na­li­stów pow­sta­ła drogą eli­mi­na­cji z dłuż­szej listy


SJP.pl


shortować

grać na spa­dek ceny da­ne­go ak­ty­wa


SJP.pl


shorts

[czy­taj: szorts] śro­do­wi­sko­wo: krót­ki, pio­no­wy fil­mik wideo; short, szort


SJP.pl


shot

[czy­taj: szot] mocny drink o ob­ję­to­ści do 50 ml z małą ilo­ścią skład­ni­ków be­zal­ko­ho­lo­wych, po­da­wa­ny w kie­lisz­ku do wódki i pity zwy­kle na raz


SJP.pl

Shot (pol. „strzał”) – spo­sób przy­rzą­dza­nia i po­da­wa­nia kok­taj­lu al­ko­ho­lo­we­go. Ma ob­ję­tość do 50 ml.

Na­po­je tego typu są moc­niej­sze od long drin­ków, gdyż skład­ni­ka­mi są zaz­wy­czaj al­ko­ho­le o wy­so­kiej pro­cen­to­wej ich za­war­to­ści, a spo­rzą­dza się je bez skład­ni­ków roz­cień­cza­ją­cych. Skład­ni­ki be­zal­ko­ho­lo­we do­da­je się w ma­łych ilo­ściach. Shot ser­wu­je się w kie­lisz­ku do wódki i pije zwy­kle jed­nym ha­u­stem.

Wikipedia


shotokan

[czy­taj: szo­to­kan] grupa sty­lów ka­ra­te wy­wo­dzą­ca się ze szko­ły ka­ra­te Gi­chi­na Fu­na­kos­hi


SJP.pl


shoutbox

[czy­taj: szałt­boks] dar­mo­wy czat ser­wi­su in­ter­ne­to­we­go, umoż­li­wia­ją­cy szyb­ką wy­mia­nę wia­do­mo­ści użyt­kow­ni­kom wi­try­ny; sa­y­box, chat­ter­box


SJP.pl

Sho­ut­box – ele­ment ser­wi­sów in­ter­ne­to­wych umoż­li­wia­ją­cy użyt­kow­ni­kom bar­dzo szyb­ką wy­mia­nę zdań bez po­trze­by wy­sy­ła­nia trwa­łych wia­do­mo­ści na stan­dar­do­wym forum dy­sku­syj­nym. Naj­czę­ściej sta­no­wi do­dat­ko­wy ele­ment bar­dziej ro­zbu­do­wa­nych sy­ste­mów dy­sku­syj­nych, np. poz­wa­la na po­ru­sza­nie luź­niej­szych te­ma­tów na fo­rach dy­sku­syj­nych, co znacz­nie zmniej­sza ilość spamu czy te­ma­tów w dzia­łach typu off-topic, czy­niąc go do­brym spo­so­bem na od­cią­że­nie wi­try­ny.

Wikipedia


show

[czy­taj: szoł] szoł;
1. przed­sta­wie­nie ar­ty­stycz­no-roz­ryw­ko­we o cha­rak­te­rze re­wio­wym; wi­do­wi­sko;
2. wiel­ka uro­czy­stość ma­ją­ca wi­do­wi­sko­wy cha­rak­ter;
3. efek­tow­ny wy­stęp ar­ty­stycz­ny, popis niez­wy­kłych umie­jęt­no­ści; pokaz;
4. wy­da­rze­nie na­bie­ra­ją­ce cha­rak­te­ru chęt­nie oglą­da­ne­go przez wszyst­kich wi­do­wi­ska; przed­sta­wie­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) efek­tow­ny pokaz

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Show – pol­skie cza­so­pis­mo
  • Show – pol­ski film ko­me­dio­wy
  • Show – album Prze­my­sła­wa Gin­trow­skie­go
  • show – przed­sta­wie­nie, spek­takl, wi­do­wi­sko
  • show – pokaz, wy­sta­wa
  • ro­dza­je pro­gra­mów te­le­wi­zyj­nych: re­a­li­ty show, ta­lent show, talk-show
  • The Show

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ʃɔw, AS: šou̯

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) spektakl, widowisko

Wiktionary


show-biznes

[czy­taj: szoł­biz­nes] prze­mysł roz­ryw­ko­wy, szoł­biz­nes, show bu­si­ness, show-bu­si­ness, show biz­nes, show­biz­nes;
1. gałąź go­spo­dar­ki zaj­mu­ją­ca się do­star­cza­niem roz­ryw­ki, obej­mu­ją­ca te­le­wiz­ję, kino, teatr, ka­ba­ret, mu­zy­kę, modę itp.;
2. lu­dzie oraz przed­się­bior­stwa zaj­mu­ją­ce się taką dzia­łal­no­ścią


SJP.pl


show-business

[czy­taj: szoł­biz­nes] prze­mysł roz­ryw­ko­wy, szoł­biz­nes, show bu­si­ness, show-biz­nes, show biz­nes, show­biz­nes;
1. gałąź go­spo­dar­ki zaj­mu­ją­ca się do­star­cza­niem roz­ryw­ki, obej­mu­ją­ca te­le­wiz­ję, kino, teatr, ka­ba­ret, mu­zy­kę, modę itp.;
2. lu­dzie oraz przed­się­bior­stwa zaj­mu­ją­ce się taką dzia­łal­no­ścią


SJP.pl


showbiz

[czy­taj: szoł­biz] po­tocz­nie: show biz­nes


SJP.pl

Show­biz – de­biu­tanc­ki album an­giel­skie­go ze­spo­łu roc­ko­we­go Muse, wy­da­ny 4 paź­dzier­ni­ka 1999 roku przez wyt­wór­nię Mush­ro­om Re­cords, a wy­pro­du­ko­wa­ny przez Johna Lec­kie­go w Saw­mill Stu­dios w Korn­wa­lii. Krą­żek pro­mo­wa­ły ut­wo­ry - "Uno", "Cave", "Musc­le Mu­se­um", "Sun­burn" oraz "Unin­ten­ded". W Wiel­kiej Bry­ta­nii "Show­biz" zy­skał sta­tus pla­ty­no­wej płyty, na­to­miast na całym świe­cie sprze­dał się w na­kła­dzie około 900 tys. kopii (z czego 100 tys. w Sta­nach Zjed­no­czo­nych).

Wikipedia


showbiznes

[czy­taj: szoł­biz­nes] prze­mysł roz­ryw­ko­wy, szoł­biz­nes, show bu­si­ness, show-bu­si­ness, show biz­nes, show-biz­nes;
1. gałąź go­spo­dar­ki zaj­mu­ją­ca się do­star­cza­niem roz­ryw­ki, obej­mu­ją­ca te­le­wiz­ję, kino, teatr, ka­ba­ret, mu­zy­kę, modę itp.;
2. lu­dzie oraz przed­się­bior­stwa zaj­mu­ją­ce się taką dzia­łal­no­ścią


SJP.pl


showbiznesowy

→ show biz­nes [czy­taj: szoł­biz­ne­so­wy]


SJP.pl


showbusinessowy

→ show bu­si­ness [czy­taj: szoł­biz­ne­so­wy]


SJP.pl


showman

[czy­taj: szoł­men]
1. osoba za­wo­do­wo zwią­za­na z prze­my­słem roz­ryw­ko­wym;
2. osoba wy­stę­pu­ją­ca pu­blicz­nie, umie­ją­ca zwra­cać na sie­bie uwagę i ro­zba­wiać;
3. kon­fe­ran­sjer przed­sta­wie­nia roz­ryw­ko­we­go


SJP.pl


showmanka

→ show­man [czy­taj: szoł­men­ka]


SJP.pl


showmański

→ show­man [czy­taj: szoł­meń­ski]


SJP.pl


showroom

[czy­taj: szoł­rum] salon wy­sta­wo­wy;
1. miej­sce w skle­pie, fir­mie hand­lo­wej, przez­na­czo­ne do pre­zen­ta­cji ofer­ty;
2. miej­sce od­by­wa­nia się po­ka­zów ko­lek­cji mody uz­na­nych pro­jek­tan­tów;
3. miej­sce w skle­pie wy­po­sa­że­nia wnętrz, w któ­rym pre­zen­tu­je się spe­cjal­nie za­a­ran­żo­wa­ne ek­spo­zy­cje; pokój wy­sta­wien­ni­czy


SJP.pl

Sho­wro­om (jap. ショールーム Shōrūmu; sty­li­zo­wa­ny na SHOWROOM) – ja­poń­ska usłu­ga trans­mi­sji stru­mie­nio­wej (na żywo) wy­ko­rzy­sty­wa­na głów­nie przez ja­poń­skich idoli i seiyū (ja­poń­skich ak­to­rów gło­so­wych). Usłu­ga zo­sta­ła opra­co­wa­na przez DeNA i zin­te­gro­wa­na z pro­ce­sem prze­słu­chań grup idoli, ta­kich jak "22/7", "No­gi­za­ka46" i "Ke­y­a­ki­za­ka46".

Wikipedia


showrunner

[czy­taj: szoł­ra­ner] osoba kie­ru­ją­ca pra­ca­mi zwią­za­ny­mi z two­rze­niem se­ria­lu


SJP.pl

Sho­wrun­ner (ang. "osoba kie­ru­ją­ca se­ria­lem") – głów­ny twór­ca se­ria­lu te­le­wi­zyj­ne­go, peł­nią­cy z re­gu­ły także funk­cję sce­na­rzy­sty lub pro­du­cen­ta wy­ko­naw­cze­go.

"Sho­wrun­ner" de­cy­du­je o kształ­cie ar­ty­stycz­nym se­ria­lu i od­po­wia­da za cały pro­ces jego pow­sta­wa­nia po­przez za­rzą­dza­nie wszyst­ki­mi ze­spo­ła­mi i twór­ca­mi.

Wikipedia


showrunnerka

[czy­taj: szoł­ra­ner­ka] ko­bie­ta kie­ru­ją­ca pra­ca­mi zwią­za­ny­mi z two­rze­niem se­ria­lu


SJP.pl


shoyu

[czy­taj: SZOju] tra­dy­cyj­ny ja­poń­ski sos so­jo­wy


SJP.pl


shp

skró­to­wiec, rze­czow­nik ro­dza­ju ni­ja­kie­go

 (1.1) = kolej. sa­mo­czyn­ne ha­mo­wa­nie po­cią­gu;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • sa­mo­czyn­ne ha­mo­wa­nie po­cią­gu
  • kod IATA Qin­hu­ang­dao Shan­ha­i­gu­an Air­port
  • kod ISO funta św. He­le­ny (ang. Saint He­le­na pound)
  • kod ISO ję­zy­ka Shi­pi­bo-Ko­ni­bo
  • sha­pe­fi­le – po­pu­lar­ny for­mat wek­to­ro­wych pli­ków ge­o­prze­strzen­nych
  • moc na wale – (shaft horse power, shp) moc zna­mio­no­wa w po­za­u­kła­do­wej jed­nost­ce mocy prze­ka­zy­wa­nej do wału śru­bo­we­go na stat­kach lub sa­mo­lo­tach
  • tur. So­sy­al­de­mo­krat Halk Par­ti­si – tu­rec­ka par­tia po­li­tycz­na ist­nie­ją­ca w la­tach 2002-2010
  • tur. So­sy­al­de­mo­krat Halkçı Parti – tu­rec­ka par­tia po­li­tycz­na ist­nie­ją­ca w la­tach 1985-1995

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɛs‿xa‿ˈpɛ, AS: es‿χa‿pe

Wiktionary


shrek

po­stać z bajki


SJP.pl

Shrek – ame­ry­kań­ski film ani­mo­wa­ny z 2001 w re­ży­se­rii An­drew Adam­so­na i Vicky Jen­son, bę­dą­cy adap­ta­cją ilu­stro­wa­nej książ­ki "Shrek!" au­tor­stwa Wil­lia­ma Ste­i­ga. Pier­wsza część fil­mo­wej serii o tym samym ty­tu­le.

Film zo­stał na­gro­dzo­ny Na­gro­dą Aka­de­mii Fil­mo­wej w ka­te­go­rii naj­lep­szy film ani­mo­wa­ny peł­no­me­tra­żo­wy na 74. ce­re­mo­nii wrę­cze­nia Osca­rów. Był to pier­wszy Oscar w tej ka­te­go­rii, gdyż na­gro­dę tę za­czę­to przyz­na­wać od 2003.

Wikipedia


shrinkflacja

[czy­taj: szrink­fla­cja] zmniej­sze­nie gra­ma­tu­ry lub ilo­ści pro­duk­tów w opa­ko­wa­niu przy jed­no­czes­nym za­cho­wa­niu tej samej ceny; down­si­zing


SJP.pl

Shrink­fla­cja ( shrink­fla­tion), down­si­zing, kurcz­fla­cja, skurcz­fla­cja – zja­wi­sko eko­no­micz­ne po­le­ga­ją­ce na zmniej­sza­niu roz­mia­ru, wagi lub licz­by sztuk pro­duk­tu w opa­ko­wa­niu przy jed­no­czes­nym za­cho­wa­niu jego do­tych­cza­so­wej ceny lub jej nie­wiel­kim wzro­ście. Jest to ukry­ta forma in­fla­cji, która poz­wa­la pro­du­cen­tom za­cho­wać zyski mimo ros­ną­cych kosz­tów, nie od­stra­sza­jąc jed­no­cze­śnie klien­tów na­gły­mi pod­wyż­ka­mi cen.

Wikipedia


shuma

[czy­taj: szuma] model sa­mo­cho­du marki Kia


SJP.pl


shunga

rze­czow­nik

 (1.1) szt. hist. ja­poń­ska sztu­ka ero­tycz­na po­pu­lar­na zwła­szcza w XVII-XIX wieku;

 (1.2) szt. obraz, ilu­stra­cja w stylu shun­ga (1.1)

Wiktionary

Shun­ga (jap. 春画 do­słow­nie „wio­sen­ne obra­zy”; wios­na jest ja­poń­skim eu­fe­miz­mem na seks) – dawne ja­poń­skie ilu­stra­cje ero­tycz­ne, po­pu­lar­ne zwła­szcza w okre­sie Edo (1600–1868). Sta­no­wią ważną ka­te­go­rię w ra­mach ukiyo-e. Naj­czę­ściej two­rzo­ne w for­mie drze­wo­ry­tów, z któ­rych ro­bio­no tanie od­bit­ki i roz­pro­wa­dza­no po całej Ja­po­nii, ist­nie­ją rów­nież ka­ke­mo­no o tej te­ma­ty­ce, ma­lo­wa­ne na jed­wa­biu.

Wikipedia


shuriken

[czy­taj: szu­ri­ken] ostry me­ta­lo­wy po­cisk do ręcz­ne­go mio­ta­nia, zwy­kle w kształ­cie pła­skiej gwia­zdy


SJP.pl

Shu­ri­ken (jap. 手裏剣 shuri-ken; do­słow­nie „ostrze ukry­te w dłoni”') – ro­dzaj małej broni o ostrych kra­wę­dziach i róż­nym kształ­cie, słu­żą­cej do rzu­ca­nia we wroga, uży­wa­nej mię­dzy in­ny­mi przez agen­tów "ninja".

Wikipedia


shutdown

[czy­taj: szat­dałn]
1. wstrzy­ma­nie dzia­ła­nia (np. rządu w USA);
2. za­ha­mo­wa­nie ak­tyw­no­sci (np. emo­cjo­nal­nej)
3. wy­łą­cze­nie urzą­dze­nia lub sy­ste­mu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) polit. w Sta­nach Zjed­no­czo­nych: za­prze­sta­nie funk­cjo­no­wa­nia przez niek­tó­re agen­cje rzą­do­we w wy­ni­ku nie­u­chwa­le­nia rocz­ne­go bu­dże­tu przez par­la­ment

 (1.2) psych. wy­stę­pu­ją­ca przy spek­trum au­tyz­mu re­ak­cja na stres lub prze­cią­że­nie bodź­ca­mi ob­ja­wia­ją­ca się m.in. wy­co­fa­niem, wy­ci­sze­niem czy spo­wol­nie­niem ruchu

Wiktionary

shut­down – po­le­ce­nie do wy­łą­cza­nia sy­ste­mu unik­so­we­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przy­ję­cie usta­wy przed­sta­wio­nej w so­bo­tę rano przez prze­wod­ni­czą­ce­go Izby Re­pre­zen­tan­tów Ke­vi­na McCarthy'ego od­da­la widmo shut­dow­nu w kraju.

 (1.1) Media in­for­mu­ją, że w związ­ku z shut­dow­nem na ame­ry­kań­skich lot­ni­skach do­cho­dzi do opóź­nień w ruchu sa­mo­lo­tów.

 (1.2) Pod­czas shut­dow­nu osoba może wy­da­wać się nie­o­bec­na, wy­co­fa­na lub nie­re­a­gu­ją­ca na próby na­wią­za­nia kon­tak­tu.

Wiktionary


shuttersy

zew­nętrz­ne lub wew­nętrz­ne okien­ni­ce z ru­cho­my­mi la­me­la­mi re­gu­lu­ją­cy­mi do­pływ świa­tła


SJP.pl


shuttleworth

Shutt­le­worth – osada w An­glii, w hrab­stwie ce­re­mo­nial­nym Wiel­ki Man­che­ster, w dy­stryk­cie me­tro­po­li­tal­nym Bury. Leży 22 km na pół­noc od cen­trum mia­sta Man­che­ster.

Wikipedia


shōnen

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) środ. typ mangi lub anime przez­na­czo­nych dla chłop­ców

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W shōnenach naj­bar­dziej lubię sceny walk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) shōnen manga

Wiktionary


si

[czy­taj: s-i] siód­ma sy­la­ba sol­mi­za­cyj­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) muz. nazwa sol­mi­za­cyj­na jed­ne­go z dźwię­ków;

za­i­mek wska­zu­ją­cy

 (2.1) daw. ten, ów

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sî – wa­loń­ska nazwa miej­sco­wo­ści Scy
  • Si – po­wiat
  • Si – dwuz­nak
  • Si – sym­bol che­micz­ny pier­wiast­ka krzem
  • Si – skala w mo­de­lar­stwie ko­le­jo­wym
  • .si – do­me­na in­ter­ne­to­wa Sło­we­nii
  • si – nazwa sol­mi­za­cyj­na dźwię­ku mu­zycz­ne­go H
  • SI – To­wa­rzy­stwo Je­zu­so­we
  • SI – Mię­dzy­na­ro­do­wy Układ Jed­no­stek Miar

Wikipedia

Wymowa:

IPA: sʲi, AS: sʹi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) B, H

Wiktionary


si-an

mia­sto w Chi­nach; Xi'an


SJP.pl


si-ciang

[czy­taj: si ciang] rzeka w Chi­nach; Xi Jiang


SJP.pl


sia

za­i­mek wska­zu­ją­cy, ro­dzaj żeń­ski, obec­nie tylko w zwro­tach

 (1.1) pot. obiekt bar­dziej od­le­gły w prze­strze­ni lub cza­sie niż ten, który jest bli­żej (tu)

par­ty­ku­ła

 (2.1) gw-pl|Ko­cie­wie. się

za­i­mek zwrot­ny

 (3.1) gw-pl|Ma­zu­ry, War­mia. się

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Szwaj­car­skie Sto­wa­rzy­sze­nie In­ży­nie­rów i Ar­chi­tek­tów (niem. Schwe­i­ze­ris­cher In­ge­nie­ur- und Ar­chi­tek­ten­ve­re­in)
  • ka­ra­bin ma­szy­no­wy SIA – wło­ski ckm z okre­su I wojny świa­to­wej
  • Sin­ga­po­re Air­li­nes – Sin­ga­pur­skie Linie Lot­ni­cze
  • kod EMS kota sy­jam­skie­go
  • Sia – bó­stwo z wie­rzeń sta­ro­żyt­ne­go Egip­tu
  • Sia – miej­sco­wość na Cy­prze, w dy­stryk­cie Ni­koz­ja
  • Sia – właśc. Sia Fur­ler, au­stra­lij­ska pio­sen­kar­ka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie słu­chaj, co ci mówi ta czy sia, tylko za­kła­daj cie­płe majty, bo się prze­zię­bisz.

 (2.1) A go­ście mało co by sia udław­ji­li. sic.

Wiktionary


siabel

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. stóg

Wiktionary


siad

w gim­na­sty­ce: po­zy­cja sie­dzą­ca, kucz­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) po­zy­cja sie­dzą­ca

wy­krzy­knik

 (2.1) po­le­ce­nie skie­ro­wa­ne do psa, aby usiadł

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do­brym spo­so­bem na roz­luź­nie­nie karku, mię­śni i ła­go­dze­nie na­ci­sku na stawy nóg jest siad po tu­rec­ku (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɕat, AS: śat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przysiad mrz., wsiadający mos., wysiadający mos., siadanie n., siedzenie n., dosiadanie n., dosiedzenie n., nasiadanie n., nasiedzenie n., obsiadanie n., odsiadywanie n., odsiedzenie n., osiadanie n., podsiadanie n., poobsiadanie n., poosiadanie n., poprzysiadanie n., porozsiadanie n., posiadanie n., posiedzenie n., powsiadanie n., powysiadanie n., pozasiadanie n., pozsiadanie n., półsiedzenie n., przesiadanie n., przesiadywanie n., przesiedzenie n., przysiadanie n., przysiadywanie n., rozsiadanie n., usiadanie n., usiedzenie n., wsiadanie n., współsiedzenie n., wysiadanie n., wysiadywanie n., wysiedzenie n., zasiadywanie n., zasiadanie n., zsiadanie n., siądnięcie n., odsiadka ż.

 czas. przesiadać się, siadać ndk., siąść dk., siedzieć ndk., dosiadać ndk., dosiedzieć dk., nasiadać ndk., nasiedzieć dk., obsiadać ndk., obsiąść dk., odsiadywać ndk., odsiedzieć dk., osiadać ndk., osiąść dk., podsiadać ndk., podsiąść dk., poobsiadać dk., poosiadać dk., poprzysiadać dk., porozsiadać się dk., posiadać ndk., posiąść dk., posiedzieć dk., powsiadać dk., powsiąść dk., powysiadać dk., pozasiadać dk., pozsiadać dk., półsiedzieć ndk., przesiadać ndk., przesiąść dk., przesiadywać ndk., przesiedzieć dk., przysiadać ndk., przysiadywać ndk., przysiąść dk., rozsiadać się ndk., rozsiąść się dk., usiadać ndk., usiedzieć dk., wsiadać ndk., wsiąść dk., współsiedzieć dk., wysiadać ndk., wysiąść dk., wysiadywać ndk., wysiedzieć dk., zasiadywać ndk., zasiadać dk., zsiadać ndk., zsiąść dk.

 przym. siedzący, wsiadający, wysiadający, zasiadający

Wiktionary


siadanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|sia­dać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɕaˈdãɲɛ, AS: śadãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siedziba ż., siedzenie n., siedzonko n., siedzisko n., siądnięcie n., siad mrz.

 czas. przesiadać się, obsiadać, wysiadywać, wysiadać, wsiadać, dosiąść, siadać ndk., siąść dk.

 przym. siedzeniowy, siedzący

 wykrz. siad

Wiktionary


siadać

przy­bie­rać po­zy­cję sie­dzą­cą


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. siąść)

 (1.1) zaj­mo­wać miej­sce do sie­dze­nia, prze­cho­dzić do sie­dze­nia

 (1.2) o sa­mo­lo­cie, us­krzyd­lo­nym zwie­rzę­ciu: lą­do­wać

 (1.3) pot. psuć się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pro­szę sia­dać, au­to­bus za chwi­lę od­jeż­dża.

 (1.1) Jacku, tyle razy pro­si­łam cię, żebyś nie sia­dał w prze­cią­gu.

 (1.3) Ko­par­ka wi­docz­nie prze­cię­ła kabel, bo w całym bloku na­tych­miast siadł prąd.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɕadat͡ɕ, AS: śadać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przysiad mrz., odsiadka ż., siad mrz., wsiadający mos., wysiadający mos., siadanie n., siedzenie n., dosiadanie n., dosiedzenie n., nasiadanie n., nasiedzenie n., obsiadanie n., odsiadywanie n., odsiedzenie n., osiadanie n., podsiadanie n., poobsiadanie n., poosiadanie n., poprzysiadanie n., porozsiadanie n., posiadanie n., posiedzenie n., powsiadanie n., powysiadanie n., pozasiadanie n., pozsiadanie n., półsiedzenie n., przesiadanie n., przesiadywanie n., przesiedzenie n., przysiadanie n., przysiadywanie n., rozsiadanie n., usiadanie n., usiedzenie n., wsiadanie n., współsiedzenie n., wysiadanie n., wysiadywanie n., wysiedzenie n., zasiadywanie n., zasiadanie n., zsiadanie n., siądnięcie n., zasiadka ż.

 czas. przesiadać się, usiąść, siąść dk., siedzieć ndk., dosiadać ndk., dosiedzieć dk., nasiadać ndk., nasiedzieć dk., obsiadać ndk., obsiąść dk., odsiadywać ndk., odsiedzieć dk., osiadać ndk., osiąść dk., podsiadać ndk., podsiąść dk., poobsiadać dk., poosiadać dk., poprzysiadać dk., porozsiadać się dk., posiadać ndk., posiąść dk., posiedzieć dk., powsiadać dk., powsiąść dk., powysiadać dk., pozasiadać dk., pozsiadać dk., półsiedzieć ndk., przesiadać ndk., przesiąść dk., przesiadywać ndk., przesiedzieć dk., przysiadać ndk., przysiadywać ndk., przysiąść dk., rozsiadać się ndk., rozsiąść się dk., usiadać ndk., usiedzieć dk., wsiadać ndk., wsiąść dk., współsiedzieć dk., wysiadać ndk., wysiąść dk., wysiadywać ndk., wysiedzieć dk., zasiadywać ndk., zasiadać dk., zsiadać ndk., zsiąść dk.

 przym. siedzący, wsiadający, wysiadający, zasiadający

 wykrz. siad

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zajmować (swoje) miejsce (dotyczy kina, teatru itp.); gw. Górny Śląsk zicać

 (1.3) psuć się, pot. padać

Wiktionary


siadlak

naz­wi­sko


SJP.pl


siadowy

→ siad


SJP.pl

Patrz:

siad

siady

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Lit­wie, w okrę­gu tel­szań­skim;

Wiktionary

Siady (lit. "Seda") – mia­sto na Lit­wie w re­jo­nie mo­żej­skim, 24 km na po­łud­nio­wy wschód od Mo­że­jek. 1260 miesz­kań­ców (2005). Sie­dzi­ba sta­ro­stwa. Przez mia­sto pły­nie War­du­wa, a na po­łud­nio­wym obrze­żu mia­sta znaj­du­je się Je­zio­ro Sed­skie. Ist­nie­ją też dwa ko­ścio­ły: pw. Wnie­bow­stą­pie­nia Najś­więt­szej Marii Panny i pw. Św. Jana Ne­po­mu­ce­na.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) ko­lo­ka­cje miej­sco­wość|D=Sia­dów|Ms=Sia­dach.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. siadzki

Wiktionary


siadło

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) gw-pl|War­mia. wieś

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 3. os. lp. r. ni­ja­ki, cz. przesz­ły od: siąść

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sia­dło Dolne
  • Sia­dło Górne
  • Sia­dło

Wikipedia


siaja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) łódź. coś po­dłej ja­ko­ści, mar­ne­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W tym skle­pie to sama siaja jest.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. siajowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) badziewie, barachło

Wiktionary


siajowy

przy­miot­nik

 (1.1) łódź. po­dłej ja­ko­ści, nie­wie­le wart

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To sia­jo­wy ma­te­riał, nie warto z tego szyć.

 (1.1) W kazie jest jeden sia­jo­wy fil­mik trwa­ją­cy ok. 40 sek. (z In­ter­ne­tu)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siaja ż.

Wiktionary


siak

1. w wy­ra­że­niu "tak czy siak" - tak czy ina­czej, w każ­dym wy­pad­ku; tak czy śmak;
2. w wy­ra­że­niu "ni tak, ni siak" - ani do­brze, ani źle


SJP.pl

Siak – rzeka w In­do­nez­ji w środ­ko­wej czę­ści Su­ma­try; dłu­gość 225 km.

Źró­dła u pod­nó­ży gór Ba­ri­san, pły­nie w kie­run­ku wschod­nim do mia­sta Pe­kan­ba­ru, na­stęp­nie na pół­noc­ny wschód przez ba­gni­ste ni­zi­ny; ucho­dzi estu­a­rium do cie­śni­ny Pan­jang bę­dą­cej od­no­gą cie­śni­ny Ma­lak­ka.

Wikipedia


siakanie

w ję­zy­koz­naw­stwie:
1. spły­nię­cie się w mowie spół­gło­sek dzią­sło­wych z pa­la­tal­ny­mi w poś­red­ni sze­reg, np. śzćze­kaćz – szcze­kać; ja­błon­ko­wa­nie;
2. wy­mo­wa "ś" za­miast "sz", głów­nie w wy­ra­zach ob­cych


SJP.pl


siaki

po­tocz­nie: bli­żej nie­o­kre­ślo­ny, jakiś; śmaki


SJP.pl


siako

daw­niej: nie tak, ina­czej; dziś tylko w związ­ku fra­ze­o­lo­gicz­nym: siako tako - w wy­star­cza­ją­cym stop­niu, nie naj­go­rzej; jako tako


SJP.pl


siakti

w śi­wa­iz­mie: żeń­ski aspekt i mał­żon­ka in­dyj­skie­go boga Śiwy; śakti


SJP.pl


siaktyzm

jeden z głów­nych kul­tów w hin­du­iz­mie; śak­tyzm


SJP.pl


sial

[czy­taj: s-ial] zew­nętrz­na war­stwa sko­ru­py ziem­skiej


SJP.pl

Sial (od Si + Al) – dawna nazwa war­stwy wy­róż­nia­nej w obrę­bie sko­ru­py ziem­skiej. Współ­cze­śnie czę­ściej na­zy­wa­na war­stwą gra­ni­to­wą. Sial sta­no­wi naj­bar­dziej zew­nętrz­ną war­stwę sko­ru­py ziem­skiej. Głów­ne pier­wiast­ki bu­du­ją­ce tę war­stwę to krzem (Si), glin (Al) oraz tlen. Jego cię­żar wła­ści­wy wy­no­si 2,5 – 2,7 g/cm³. Wraz ze wzro­stem głę­bo­ko­ści, sial prze­cho­dzi stop­nio­wo w gęst­szą simę (obec­nie na­zy­wa­ną war­stwą ba­zal­to­wą). Gra­ni­cę mię­dzy sia­lem a simą wyz­na­cza nie­cią­głość Con­ra­da.

Wikipedia


sialiczny

przy­miot­nik od: sial


SJP.pl


sialma

[czy­taj: s-ialma] war­stwa li­tos­fe­ry, poś­red­nia mię­dzy sia­lem i simą, skła­da­ją­ca się głów­nie z krze­mu, glinu i ma­gne­zu


SJP.pl

Sial­ma – ge­o­lo­gicz­na stre­fa li­tos­fe­ry, która znaj­du­je się po­mię­dzy simą a sia­lem. Głów­ny­mi skład­ni­ka­mi tej stre­fy są tlen­ki glinu, krze­mu oraz ma­gne­zu.

Wikipedia


sialowy

[czy­taj: s-ia­lo­wy]
1. → sial, np. bla­cha sia­lo­wa;
2. kwas sia­lo­wy - zwią­zek or­ga­nicz­ny z grupy cu­krów; kwas sja­lo­wy


SJP.pl


siamang

(Symp­ha­lan­gus syn­dac­ty­lus) na­drzew­na małpa wą­sko­no­sa z po­dro­dzi­ny gi­bo­nów (Hy­lo­ba­ti­dae)


SJP.pl


siamen

mia­sto w Chi­nach; Xia­men


SJP.pl


siamoszyce

Sia­mo­szy­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie za­wier­ciań­skim, w gmi­nie Kro­czy­ce.

Wikipedia


siamto

po­tocz­nie: za­i­mek sy­gna­li­zu­ją­cy za­koń­cze­nie wy­li­cza­nia, np. "On nigdy nie chce przyjść, bo to, bo tamto, bo siam­to."; owam­to


SJP.pl


sian

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D. lm. od: siano

Wiktionary


siangtan

mia­sto w Chi­nach; Xiang­tan


SJP.pl


sianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|siać.

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=ni­ja­ki.

 (2.1) Ms. lp. od: siano

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jutro roz­pocz­nie­my sia­nie psze­ni­cy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɕä̃ɲɛ, AS: śä̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siemię n., siew mrz., siewca mos., siewnik mrz., posianie n., rozsianie n., rozsiewanie n.

 czas. zasiewać, siać ndk., zasiać dk., posiać dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) siew, rzad. siejbienie

Wiktionary


sianko

zdrob­nie­nie od: siano


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zdrobn. od siano

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɕãnkɔ, AS: śãnko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siano n.

 przym. sienny

Wiktionary


sianno

Sian­no – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie so­cha­czew­skim, w gmi­nie Bro­chów.

Wieś wcho­dzi w skład so­łect­wa "Bie­li­ny, Sian­no".

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość na­le­ża­ła ad­mi­ni­stra­cyj­nie do wo­je­wództ­wa war­szaw­skie­go.

Wikipedia


siano

1. wysch­nię­ta trawa lub wysch­nię­te kłosy zbóż;
2. po­tocz­nie: pie­nią­dze;
3. wy­krę­cić się sia­nem - uni­knąć cze­goś kło­pot­li­we­go za po­mo­cą łat­we­go wy­bie­gu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) roln. sucha trawa i inne ro­śli­ny sko­szo­ne z łąki na paszę;

 (1.2) slang. przen. pie­nią­dze

 (1.3) uczn. nie­ład­na fry­zu­ra

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) forma be­zo­so­bo­wa czasu przesz­łe­go od siać

Wiktionary

Siano – pasza otrzy­my­wa­na przez wy­su­sze­nie sko­szo­nej zie­lon­ki, prze­de wszyst­kim traw, ro­ślin bo­bo­wa­tych (mo­tyl­ko­wych) oraz in­nych ro­ślin łą­ko­wych lub pa­stew­nych. W kla­sy­fi­ka­cji pasz na­le­ży do pasz ob­ję­to­ścio­wych su­chych. Jest sto­so­wa­ne głów­nie w ży­wie­niu prze­żu­wa­czy i koni.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zimą zwie­rzę­ta go­spo­dar­skie karmi się sia­nem.

 (1.3) Czy fa­cet­ka od bioli nie wsty­dzi się przy­ła­zić do budy z tym sia­nem na ka­cza­nie?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɕãnɔ, AS: śãno

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siennik m., Sianów m., Sianowo n., Sianki nmos.

:: zdrobn. sianko n., sianeczko n.

 przym. sienny

Wiktionary


sianobranie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) etn. roln. zbiór siana

Wiktionary


sianokiszonka

ro­dzaj ki­szon­ki, pasza przy­go­to­wy­wa­na z pod­su­szo­nych ro­ślin o za­war­to­ści 40-60% su­chej masy


SJP.pl

Sia­no­ki­szon­ka – pasza, ro­dzaj ki­szon­ki przy­go­to­wy­wa­nej z ro­ślin pod­su­szo­nych o za­war­to­ści 40–60% su­chej masy. Pod­su­szo­ną zie­lon­kę można zbie­rać np. pra­sa­mi be­lu­ją­cy­mi, które spo­rzą­dza­ją bele i owi­ja­ją zie­lon­kę folią w celu izo­la­cji od po­wie­trza. Sia­no­ki­szon­kę spo­rzą­dza się rów­nież w si­lo­sach lub pryz­mach. W trak­cie zbio­ru do zie­lon­ki można do­da­wać do­dat­ki ki­szon­kar­skie (środ­ki che­micz­ne, bio­lo­gicz­ne – m.in. bak­te­rie kwasu mle­ko­we­go, kom­bi­no­wa­ne).

Wikipedia


sianokos

(zwy­kle w licz­bie mno­giej)
1. ko­sze­nie traw na siano;
2. okres ko­sze­nia traw


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) roln. ko­sze­nie trawy na siano

 (1.2) roln. okres sia­no­ko­su (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Za­pła­ci­my mu po sia­no­ko­sie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sianokosy lm. nmos., sianokośność ż.

 przym. sianokośny

Wiktionary


sianokosy

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) roln. ko­sze­nie łąki i su­sze­nie traw w celu uzy­ska­nia siana;

 (1.2) okres, w któ­rym wy­ko­nu­je się te prace

Wiktionary

Sia­no­ko­sy – ko­sze­nie trawy na siano, jego su­sze­nie na po­ko­sach lub ostwiach i zwie­zie­nie siana do miejsc za­bez­pie­czo­nych przed opa­da­mi. Daw­niej trawę ko­szo­no za po­mo­cą kos, obec­nie w tym celu po­wszech­nie wy­ko­rzy­stu­je się róż­ne­go typu ko­siar­ki. W Pol­sce okres sia­no­ko­sów za­czy­na się w maju lub na po­cząt­ku czerw­ca. Dawne ręcz­ne ko­sze­nie łąk, było uwa­ża­ne za jedną z naj­cięż­szych prac w rol­nict­wie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nad­szedł czer­wiec i pora sia­no­ko­sów.

 (1.1) Nad do­mo­stwa­mi trze­po­ta­ły się go­łę­bie, z łąk bli­skich biła świe­żość i woń sia­no­ko­sów.

 (1.2) Sia­no­ko­sy skoń­czy­ły się w tym roku dosyć wcze­śnie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɕãnɔˈkɔsɨ, AS: śãnokosy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sianokos mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sianokos

 (1.2) sianokos

Wiktionary


sianokośny

→ sia­no­kos


SJP.pl

Patrz:

sianokos

sianowaty

przy­po­mi­na­ją­cy wy­glą­dem siano


SJP.pl


sianowianin

miesz­ka­niec Sia­no­wa (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


sianowianka

miesz­kan­ka Sia­no­wa (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


sianowo

Sia­no­wo (ka­szub. "Swiónowò"; niem. "Schwa­nau") – ka­szub­ska wieś let­ni­sko­wa w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie kar­tu­skim, w gmi­nie Kar­tu­zy. Ma sta­tus so­łect­wa.

Znaj­du­je się na te­re­nie Ka­szub­skie­go Parku Kra­jo­bra­zo­we­go nad je­zio­rem Sia­now­skim i prze­pły­wa­ją­cą przez akwen je­zio­ra rzeką Łebą.

Wikipedia


sianowski

przy­miot­nik od: Sia­no­wo, Sia­nów


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy Sia­no­wa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) O na­sto­lat­kach zu­chwa­le okra­da­ją­cych sia­now­skie skle­py i za­stra­sza­ją­cych ich per­so­nel po­in­for­mo­wa­li nas wła­ści­cie­le wie­lo­bran­żo­we­go Cen­trum Hand­lo­we­go "Ce­ra­mix", mie­szczą­ce­go się w samym sercu mia­sta.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sianów m.

Wiktionary


sianożęcie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) przest. sia­no­ko­sy

Wiktionary


sianożęty

wieś nad­mor­ska nie­da­le­ko Ko­ło­brze­gu


SJP.pl

Sia­no­żę­ty (daw­niej Zie­gen­berg) – nad­mor­ska wieś let­ni­sko­wa w pół­noc­no-za­chod­niej Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie ko­ło­brze­skim, w gmi­nie Ustro­nie Mor­skie, ok. 1 km na za­chód od Ustro­nia Mor­skie­go. Miej­sco­wość z let­nim ką­pie­li­skiem mor­skim, po­ło­żo­na nad Za­to­ką Po­mor­ską, na Wy­brze­żu Sło­wiń­skim.

Wikipedia


sianów

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim;

Wiktionary

}|-

Sia­nów (niem. "Zanow") – mia­sto w pół­noc­no-za­chod­niej Pol­sce, w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie ko­sza­liń­skim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Sia­nów. Po­ło­żo­ne na Rów­ni­nie Słup­skiej nad stru­gą Pol­ni­cą, ok. 10 km od Ko­sza­li­na, z któ­rym gra­ni­czy ad­mi­ni­stra­cyj­nie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sia­nów jest mia­stem po­mor­skim.

 (1.1) W Sia­no­wie pły­nie stru­ga Pol­ni­ca.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɕãnuf, AS: śãnuf

Wiktionary

Powiązane:

 przym. sianowski

 rzecz. sianowianin m., sianowianka ż., siano n.

Wiktionary


siara

1. pier­wszy po­karm wy­dzie­la­ny przez gru­czo­ły mlecz­ne u ko­biet i samic ssa­ków; mło­dzi­wo;
2. slan­go­wo: wstyd, kom­pro­mi­ta­cja; ob­ciach, wieś, wio­cha, przy­pał;
3. po­tocz­nie: kiep­skie, tanie wino; al­pa­ga, móz­go­trzep, jabol, pryta, bełt, wiń­sko;
4. po­tocz­nie: coś nie­przy­jem­ne­go w za­pa­chu lub smaku, draż­nią­ce­go zmy­sły;
5. zgru­bie­nie od: siar­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zool. fizj. wy­dzie­li­na gru­czo­łów mle­ko­wych ssa­ków;

 (1.2) slang. coś wstyd­li­we­go, god­ne­go po­gar­dy

 (1.3) pot. tanie wino owo­co­we

 (1.4) środ. muz. brzmie­nie gi­ta­ry elek­trycz­nej ze zbyt wy­ek­spo­no­wa­nym środ­ko­wym i gór­nym pas­mem dźwię­ku i dużą ilo­ścią prze­ste­ru

Wiktionary

Siara (mło­dzi­wo, łac. "co­lo­strum") – gęsta, żółta wy­dzie­li­na gru­czo­łu mle­ko­we­go ssa­ków, w tym czło­wie­ka. Za­czy­na pow­sta­wać w gru­czo­łach mle­ko­wych je­szcze w cza­sie ciąży (u czło­wie­ka już od około 20. ty­god­nia).

Siara jest pier­wszym po­kar­mem każ­de­go nowo na­ro­dzo­ne­go ssaka, w tym no­wo­rod­ków czło­wie­ka.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pier­wszym po­sił­kiem ssaka po­win­na być siara.

 (1.2) Wi­dzia­łeś jego za­cho­wa­nie? Ale siara!

 (1.2) Uspo­kój się, nie rób siary!

 (1.3) Pod skle­pem kilku żuli piło jakąś naj­tań­szą siarę.

 (1.4) To brzmie­nie to siara.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɕara, AS: śara

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siarczan mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) młodziwo

 (1.2) chała, obciach, wiocha, żenada

 (1.3) zajzajer, żur

Wiktionary


siarczan

sól kwasu siar­ko­we­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. zwią­zek che­micz­ny, sól lub ester kwasu siar­ko­we­go;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Obec­ność siar­cza­nów w wo­dzie do spo­ży­cia może rów­nież po­wo­do­wać wy­czu­wal­ną zmia­nę jej smaku (…).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɕart͡ʃãn, AS: śarčãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siarnik mrz., siarka ż., siara ż., siarczyn m., siarczek m.

 przym. siarczany, siarkowy, siarczkowy, siarczysty

 przysł. siarczyście

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) siarczan(VI)

Wiktionary


siarczanowy

→ siar­czan


SJP.pl

Patrz:

siarczan

siarczany

sól kwasu siar­ko­we­go


SJP.pl

Siar­cza­ny, nazwa Stoc­ka: siar­cza­ny(VI), #PATRZ wi­trio­le lub ko­per­wa­sy – sole lub estry kwasu siar­ko­we­go. W ogól­no­ści po­ję­cie "siar­cza­ny" może oz­na­czać sole lub estry in­nych tle­no­wych kwa­sów siar­ki, w tym szcze­gól­nie np. siar­cza­ny(IV) (siar­czy­ny) i in.

Wikipedia


siarczek

sól kwasu siar­ko­wo­do­ro­we­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. sól kwasu siar­ko­wo­do­ro­we­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Naj­więk­sze roz­po­wszech­nie­nie mają piryt i mar­ka­syt, które są po­li­mor­ficz­ny­mi od­mia­na­mi siarcz­ku że­la­za (róż­nią się struk­tu­rą, a zatem ukła­dem kry­sta­lo­gra­ficz­nym) [...].

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɕart͡ʃɛk, AS: śarček

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siarczan mrz.

 przym. siarkowy

Wiktionary


siarczki

sól kwasu siar­ko­wo­do­ro­we­go


SJP.pl

Siarcz­ki – związ­ki che­micz­ne za­wie­ra­ją­ce atom lub atomy siar­ki na stop­niu ut­le­nie­nia –II. Związ­ki za­wie­ra­ją­ce dwa lub wię­cej (ka­te­na­cja) ato­mów siar­ki po­łą­czo­nych w łań­cuch okre­śla­ne są jako wie­lo­siarcz­ki.

* W che­mii nie­or­ga­nicz­nej są to związ­ki o wzo­rze ogól­nym lub (gdzie M – pier­wia­stek o war­to­ścio­wo­ści nie­pa­rzy­stej x lub pa­rzy­stej y):

Wikipedia


siarczkować

wy­trą­cać na od­bit­kach siar­czek sre­bra; se­pio­wać


SJP.pl


siarczkowy

przy­miot­nik od: siar­czek


SJP.pl


siarczyn

sól kwasu siar­ka­we­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. zwią­zek che­micz­ny, sól lub ester kwasu siar­ka­we­go;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W kwa­śnym śro­do­wi­sku siar­czy­ny roz­kła­da­ją się.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɕart͡ʃɨ̃n, AS: śarčỹn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. siarczynowy

 rzecz. siarczan mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) trioksydosiarczan(2−), siarczan(IV)

Wiktionary


siarczynowy

przy­miot­nik od: siar­czyn


SJP.pl


siarczyny

sól kwasu siar­ka­we­go


SJP.pl

Siar­czy­ny (nazwa sy­ste­ma­tycz­na: triok­sy­do­siar­cza­ny(2−); w sy­ste­mie Stoc­ka: siar­cza­ny(IV)) – sole lub estry kwasu siar­ka­we­go, w odróż­nie­niu od siar­cza­nów(VI) (soli lub estrów kwasu siar­ko­we­go). Za­wie­ra­ją się w ogól­nym po­ję­ciu siar­cza­nów (w uję­ciu sy­ste­mu Stoc­ka).

Wikipedia


siarczystszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: siar­czyst­szy


SJP.pl


siarczysty

1. mocny, za­ma­szy­sty;
2. o prze­kleń­stwie: do­sad­ny;
3. o mro­zie: bar­dzo silny;
4. pełen tem­pe­ra­men­tu


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) o dużym na­tę­że­niu

 (1.2) do­sad­ny

 (1.3) o gwał­tow­nym cha­rak­te­rze

 (1.4) daw. pełen siar­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na­le­ży spo­dzie­wać się siar­czy­ste­go mrozu.

 (1.3) (…) oj­ciec Pio­tru­sia za ręce chwy­cił i siar­czy­ste­go młyn­ka z nim wy­wi­nął.

 (1.3) Dał mi kop­nia­ka, a ja mu się odw­za­jem­ni­łam, wy­mie­rza­jąc mu siar­czy­sty po­li­czek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siarczan mrz., siarka ż.

 przysł. siarczyście

Wiktionary


siarczyście

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) z dużym na­tę­że­niem

 (1.2) książk. z uży­ciem wul­ga­ryz­mów

 (1.3) książk. żywo i ener­gicz­nie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siarczan mrz., siarka ż.

 przym. siarczysty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) dziarsko

Wiktionary


siarczyściej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: siar­czy­ście


SJP.pl


siarecznik

szlacz­koń sia­recz­nik - ga­tu­nek mo­ty­la dzien­ne­go z ro­dzi­ny bie­lin­ków; żół­ta­wiec


SJP.pl


siarka

pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu S


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) chem. pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu S i licz­bie ato­mo­wej 16;

Wiktionary

Zo­bacz też: Siar­ka – potok w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim.

Siar­ka (S, sulp­hur) – pier­wia­stek che­micz­ny o licz­bie ato­mo­wej 16, nie­me­tal z bloku p w ukła­dzie okre­so­wym.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jajka, a głów­nie żółt­ka, za­wie­ra­ją dużo skład­ni­ków prze­ciw­miaż­dży­co­wych - nie­na­sy­co­nych kwa­sów tłu­szczo­wych, siar­ki, cho­li­ny, jodu.

 (1.1) Siar­ka wcho­dzi w skład ami­nok­wa­sów sta­no­wią­cych skład­ni­ki bu­dul­co­we, po­ma­ga przy zwal­cza­niu in­fek­cji, wspo­ma­ga pra­wi­dło­wą go­spo­dar­kę tle­no­wą, wspo­ma­ga wy­dzie­la­nie żółci.

 (1.1) Jakie wła­ści­wo­ści che­micz­ne ma siar­ka?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɕarka, AS: śarka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siarczan mrz., siarnik mrz.

 przym. siarkowy, siarczany, siarczysty

 przysł. siarczyście

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. S

Wiktionary


siarkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


siarkodajny

ob­fi­tu­ją­cy w siar­kę, do­star­cza­ją­cy siar­ki lub za­wie­ra­ją­cy siar­kę; siar­ko­no­śny


SJP.pl


siarkoeter

siar­ko­or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, siar­ko­wy ana­log eteru; tio­e­ter


SJP.pl


siarkonośny

ob­fi­tu­ją­cy w siar­kę, do­star­cza­ją­cy siar­ki lub za­wie­ra­ją­cy siar­kę; siar­ko­daj­ny


SJP.pl


siarkoorganiczny

za­wie­ra­ją­cy wią­za­nie wę­giel-siar­ka


SJP.pl


siarkopol

pol­skie przed­się­bior­stwo che­micz­ne


SJP.pl


siarkosole

sól pow­sta­ła pod­czas re­ak­cji pier­wiast­ka me­ta­licz­ne­go ze sztucz­nie spre­pa­ro­wa­nym kwa­sem uzy­ski­wa­nym z kwasu tle­no­we­go, w któ­rym atomy tlenu zo­sta­ły za­stą­pio­ne ato­ma­mi siar­ki; tio­sól


SJP.pl

Siar­ko­so­le, rudy płowe – związ­ki che­micz­ne, w tym i grupa mi­ne­ra­łów krusz­co­wych o ogól­nym wzo­rze:

Wikipedia


siarkosól

sól pow­sta­ła pod­czas re­ak­cji pier­wiast­ka me­ta­licz­ne­go ze sztucz­nie spre­pa­ro­wa­nym kwa­sem uzy­ski­wa­nym z kwasu tle­no­we­go, w któ­rym atomy tlenu zo­sta­ły za­stą­pio­ne ato­ma­mi siar­ki; tio­sól


SJP.pl


siarkowce

1. pier­wia­stek che­micz­ny na­le­żą­cy do VI grupy głów­nej ukła­du okre­so­we­go; tle­no­wiec;
2. sta­tek uży­wa­ny do tran­spor­tu siar­ki


SJP.pl


siarkowiec

1. pier­wia­stek che­micz­ny na­le­żą­cy do VI grupy głów­nej ukła­du okre­so­we­go; tle­no­wiec;
2. sta­tek uży­wa­ny do tran­spor­tu siar­ki


SJP.pl

Siar­ko­wiec (nazwa obocz­na: Siar­ków) – część wsi Ka­mion­ka po­ło­żo­ny w Pol­sce w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie ży­rar­dow­skim, w gmi­nie Wi­skit­ki.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość na­le­ża­ła ad­mi­ni­stra­cyj­nie do wo­je­wództ­wa skier­nie­wic­kie­go.

Wikipedia


siarkownia

po­mie­szcze­nie w za­kła­dzie pro­duk­cyj­nym, w któ­rym pod­da­je się pewne pro­duk­ty siar­ko­wa­niu, tzn. dzia­ła­niu dwut­len­ku siar­ki


SJP.pl


siarkownik

urzą­dze­nie, w któ­rym od­by­wa się siar­ko­wa­nie


SJP.pl


siarkowodorowy

przy­miot­nik od: siar­ko­wo­dór


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) chem. zwią­za­ny z siar­ko­wo­do­rem, do­ty­czą­cy siar­ko­wo­do­ru

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siarkowodór mrz.

Wiktionary


siarkowodór

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. nie­or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny siar­ki i wo­do­ru

Wiktionary

Siar­ko­wo­dór, sul­fan, – nie­or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy wo­dor­ków ko­wa­len­cyj­nych, po­łą­cze­nie siar­ki i wo­do­ru. W wa­run­kach nor­mal­nych jest be­zbarw­nym, pal­nym gazem, któ­re­go silny, cha­rak­te­ry­stycz­ny za­pach zgni­łych jaj jest wy­czu­wal­ny w bar­dzo nie­wiel­kich stę­że­niach. Jest sil­nie tok­sycz­ny, wdy­cha­ny w stę­że­niu ok. 750 mg/m³ w ciągu kilku minut pro­wa­dzi do zgonu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie­bez­pie­czeń­stwo za­tru­cia siar­ko­wo­do­rem za­cho­dzi pod­czas prac zwią­za­nych z opróż­nia­niem szam­ba, wier­ce­niem i ko­pa­niem stud­ni, wcho­dze­niem do stud­ni, stu­dzie­nek ka­na­li­za­cyj­nych lub nie­wen­ty­lo­wa­nych ko­ry­ta­rzy po­dziem­nych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɕarkɔˈvɔdur, AS: śarkovodur

Wiktionary

Powiązane:

 przym. siarkowodorowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) siarczek wodoru, sulfan, symbol wzór chemiczny|H2S.

Wiktionary


siarkowożółty

żółty o siar­ko­wym od­cie­niu


SJP.pl


siarkowski

naz­wi­sko


SJP.pl


siarkowy

przy­miot­nik od: siar­ka


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zro­bio­ny z siar­ki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siarnik mrz., siarka ż., siarczan m., siarczek m.

Wiktionary


siarnik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. także gw-pl|Kresy, Litwa. za­pał­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) A jak niedź­wie­dzia dużo bić, tak on ko­niec koń­ców może się na­u­czyć i siar­ni­ki za­pa­lać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siarka ż., siarczan m.

 przym. siarkawy, siarkowy

Wiktionary


siaropodobny

przy­po­mi­na­ją­cy siarę (wy­dzie­li­nę gru­czo­łów mlecz­nych u ko­biet i samic ssa­ków)


SJP.pl


siarowy

1. zwią­za­ny z wy­dzie­li­ną gru­czo­łów mlecz­nych u ko­biet i samic ssa­ków po­ja­wia­ją­cą się w cza­sie oko­ło­po­ro­do­wym;
2. ciał­ka sia­ro­we - le­u­ko­cy­ty obła­do­wa­ne ku­lecz­ka­mi tłu­szczo­wy­mi, znaj­du­ją­ce się w sia­rze


SJP.pl


siarzewo

Sia­rze­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie alek­san­drow­skim, w gmi­nie Ra­cią­żek.

Wikipedia


siastacz

naz­wi­sko


SJP.pl


siata

zgru­bie­nie od: siat­ka (torba, siat­ków­ka)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zgrub. od siat­ka (na za­ku­py)

 (1.2) pot. sport. piłka siat­ko­wa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Babka się tych siat ze dwa­dzie­ścia lat na­no­si­ła.

 (1.2) Wy­naj­mie­my na li­piec salę i mło­dzi cały czas będą rżnę­li w siatę.

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

 rzecz. siatka ż., siateczka ż.

 przym. siatkowy

 (1.2)

 rzecz. siatkówka ż., siatka ż.

 przym. siatkarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) siatka

 (1.2) siatkówka, piłka siatkowa, pot. siatka

Wiktionary


siateczka

zdrob­nie­nie od: siat­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ro­dzaj ażu­ro­wej ple­cion­ka­e­cion­ki ze sznur­ka, cien­kie­go drutu, nici

 (1.2) nie­wiel­ki, de­li­kat­ny przed­miot wy­ko­na­ny z siat­ki, np. mała torba na za­ku­py

 (1.3) o drob­nych, prze­ci­na­ją­cych się li­niach ry­su­ją­cych się na czymś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na czole śnia­da­wem le­ża­ła sia­tecz­ka cie­niut­ka, jakby z naj­cień­szych moż­li­wie wło­sków uple­cio­na.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɕaˈtɛt͡ʃka, AS: śatečka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. siateczkowy, sieciowy, siatkowaty

 rzecz. siatka ż., siata ż., sieć ż., siatkówka ż.

Wiktionary


siateczkowaty

zbu­do­wa­ny w po­sta­ci sia­tecz­ki lub ma­ją­cy na po­wierzch­ni żyłki przy­po­mi­na­ją­ce sia­tecz­kę


SJP.pl


siateczkowy

→ sia­tecz­ka


SJP.pl

Patrz:

siateczka

siatecznia

ro­dzaj ko­ra­low­ca


SJP.pl


siatka

1. ple­cion­ka ze sznur­ka, nici lub drutu;
2. roz­kład, plan;
3. po­tocz­nie: siat­ków­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ro­dzaj ażu­ro­wej ple­cion­ka­e­cion­ki ze sznur­ka, drutu, nici

 (1.2) przed­miot wy­ko­na­ny z siat­ki (1.1), np. torba na za­ku­py (), siat­ka na włosy, siat­ka na ryby, ogro­dze­nie

 (1.3) układ cze­goś, pod­po­rząd­ko­wa­ny ja­kiejś za­sa­dzie

 (1.4) układ krzy­żu­ją­cych się ze sobą linii, np. ulic lub prze­wo­dów

 (1.5) o drob­nych, prze­ci­na­ją­cych się li­niach ry­su­ją­cych się na czymś

 (1.6) zor­ga­ni­zo­wa­na grupa ludzi pro­wa­dzą­cych tajną dzia­łal­ność

 (1.7) sport. pot. zob. siat­ków­ka.

 (1.8) sport. w siat­ków­ce, te­ni­sie, bad­min­to­nie: na­cią­gnię­ta ple­cion­ka sznu­ro­wa, roz­dzie­la­ją­ca bo­i­sko na dwie czę­ści

 (1.9) sport. w piłce noż­nej, ręcz­nej, wod­nej i w ho­ke­ju: osło­na boków i tyłu bram­ki

 (1.10) mat. fi­gu­ra pow­sta­ła z ro­zło­że­nia ścian bryły na pła­szczyź­nie

 (1.11) od­po­wied­nik siat­ki (1.2) na za­ku­py ale wy­ko­na­ny z inny ma­te­ria­łów np. z folii, tka­ni­ny

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • siat­ka (gwia­zdo­zbiór)
  • siat­ka czę­stot­li­wo­ści
  • siat­ka dy­frak­cyj­na
  • siat­ka (elek­tro­da)
  • siat­ka prę­tów
  • siat­ka kar­to­gra­ficz­na
  • siat­ka ge­o­gra­ficz­na
  • siat­ka to­po­gra­ficz­na
  • siat­ka (gra­fi­ka 3D) – gra­fi­ka kom­pu­te­ro­wa
  • siat­ka – zob. ra­ster
  • siat­ka wie­lo­ścia­nu – w ge­o­me­trii
  • siat­ka si­to­dru­ko­wa

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) I albo pły­nąc po Nilu chwy­tał siat­ką ryby, które ty­sią­ca­mi uwi­ja­ły się w bło­go­sła­wio­nej rzece (…)

 (1.11) Przy­je­chał z ple­ca­kiem i siat­ką fo­lio­wą z kieł­ba­są pol­ską i szyn­ką w środ­ku. Kiedy sta­nął w drzwiach jej miesz­ka­nia i po­wie­dział, że przy­wiózł wa­łów­kę… nie mogła go nie wpu­ścić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɕatka, AS: śatka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siatkówka ż., siatkarz m., siatkarka ż., sieć ż.

:: zdrobn. siateczka ż.

:: zgrub. siata ż.

 przym. siatkowy, siatkarski, siatkówkowy, siateczkowy, siateczkowaty, siatkowaty, sieciowy

Wiktionary


siatkarka

ko­bie­ta upra­wia­ją­ca siat­ków­kę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sport. za­wod­nicz­ka gra­ją­ca w siat­ków­kę

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɕatˈkarka, AS: śatkarka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siatkówka ż., siatka ż.

:: fm. siatkarz m.

 przym. siatkarski

Wiktionary


siatkarski

do­ty­czą­cy gry w siat­ków­kę


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) sport. zwią­za­ny z siat­ków­ką, do­ty­czą­cy gry w siat­ków­kę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W ostat­ni we­e­kend ro­ze­gra­no w na­szej hali dwud­nio­wy tur­niej siat­kar­ski mło­dzi­czek i mło­dzi­ków.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siatkówka ż., siatka ż., siatkarz m., siatkarka ż.

Wiktionary


siatkarz

1. spor­to­wiec gra­ją­cy w siat­ków­kę;
2. ro­bot­nik wy­ra­bia­ją­cy me­ta­lo­we siat­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) sport. spor­to­wiec gra­ją­cy w siat­ków­kę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pol­scy siat­ka­rze poz­na­li ry­wa­la, z któ­rym zmie­rzą się w ćwierć­fi­na­le igrzysk olim­pij­skich w Rio de Ja­ne­i­ro.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɕatkaʃ, AS: śatkaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siatkówka ż., siatka ż.

:: fż. siatkarka ż.

 przym. siatkarski

Wiktionary


siatkobeton

beton o kru­szy­wie drob­no­ziar­ni­stym, zbro­jo­ny siat­ka­mi sta­lo­wy­mi


SJP.pl


siatkobetonowy

przy­miot­nik od: siat­ko­be­ton


SJP.pl


siatkoblaszek

ro­dzaj grzy­bów z ro­dzi­ny siat­ko­blasz­ko­wa­tych


SJP.pl


siatkoblaszkowate

ro­dzi­na grzy­bów z rzędu siat­ko­blasz­kow­ców


SJP.pl

Siat­ko­blasz­ko­wa­te ("Gomp­ha­ce­ae" Donk) – ro­dzi­na grzy­bów na­le­żą­ca do rzędu siat­ko­blasz­kow­ców ("Gomp­ha­les"). Pol­ską nazwę ro­dzi­ny podał Wła­dy­sław Wo­je­wo­da w swo­jej pracy z 2003 r. Daw­niej ro­dzi­na ta no­si­ła nazwę siat­ko­list­ko­wa­te.

Wikipedia


siatkonoga

dy­scy­pli­na spor­tu po­le­ga­ją­ca na obi­ja­niu piłki ponad siat­ką każdą czę­ścią ciała oprócz rąk


SJP.pl

Siat­ko­no­ga – dy­scy­pli­na spor­tu skła­da­ją­ca się z dwóch od­mian: fut­ne­tu – siat­ko­no­gi na ni­skiej siat­ce i twar­dym po­dło­żu i fo­ot­vol­le­ya – siat­ko­no­gi pla­żo­wej.

Fut­net zo­stał za­po­cząt­ko­wa­ny w Cze­chach la­tach 20. XX wieku przez pił­ka­rzy Sla­vii Praga. Gra ta łączy ele­men­ty trzech po­pu­lar­nych gier spor­to­wych – siat­ków­ki, te­ni­sa oraz piłki noż­nej.

Wikipedia


siatkoskrzydłe

rząd owa­dów dra­pież­nych, wy­po­sa­żo­nych w dwie pary bło­nia­stych skrzy­deł, gęsto użył­ko­wa­nych oraz na­rzą­dy gę­bo­we gry­zą­ce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • w wą­skim (daw­nym) zna­cze­niu – sie­ciar­ki (Ne­u­rop­te­ra sensu Pla­ni­pen­nia) – rząd owa­dów,
  • w szer­szym zna­cze­niu – klad Ne­u­rop­te­ri­da obej­mu­ją­cy wszyst­kie owady siat­kos­krzy­dłe: sie­ciar­ki (Ne­u­rop­te­ra s. str.), wiel­błąd­ki (Rap­hi­diop­te­ra) i wiel­kos­krzy­dłe (Me­ga­lop­te­ra).

Wikipedia


siatkoskrzydły

o ce­chach siat­kos­krzy­dłych (ro­dzi­na owa­dów)


SJP.pl


siatkowany

przy­miot­nik

 (1.1) po­kry­ty siat­ką, de­se­niem w po­sta­ci siat­ki

Wiktionary

Powiązane:

 czas. siatkować

 przym. sieciowy

 rzecz. sieć ż.

Wiktionary


siatkowaty

1. przy­po­mi­na­ją­cy wy­glą­dem siat­kę, po­dob­ny do siat­ki;
2. czos­nek siat­ko­wa­ty - ga­tu­nek ro­śli­ny z ro­dzi­ny czosn­ko­wa­tych;
3. fla­szo­wiec siat­ko­wa­ty - ga­tu­nek ro­śli­ny z ro­dzi­ny fla­szow­co­wa­tych


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy kształt lub wy­gląd siat­ki, przy­po­mi­na­ją­cy siat­kę

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siata, siateczka, siatka

 przym. siatkowy

 przysł. siatkowato

Wiktionary


siatkować

wy­gła­dzać na­wierzch­nię kortu do te­ni­sa za po­mo­cą spe­cjal­nej siat­ki


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) rzad. robić co na kształt siat­ki; czy­nić co siat­ko­wa­tym, ażu­ro­wym

Wiktionary

Powiązane:

 ims.

 przym. strbr. siatkowany

 rzecz. siatkówka ż.

Wiktionary


siatkowica

rzad­ki no­wot­wór oka


SJP.pl


siatkowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Siat­kow­ski (forma żeń­ska: Siat­kow­ska; licz­ba mnoga: Siat­kow­scy) – pol­skie naz­wi­sko. Na po­cząt­ku lat 90. XX wieku w Pol­sce no­si­ły je 1412 osoby, we­dług no­wszych, in­ter­ne­to­wych da­nych noszą je 1521 osoby. Naz­wi­sko po­cho­dzi od słowa "sieć" albo od nazwy miej­sco­wej "Siat­ki/Siad­ki" lub od imie­nia Sie­ciech i jest naj­bar­dziej roz­po­wszech­nio­ne w cen­tral­nej Pol­sce.

Wikipedia


siatkowy

przy­miot­nik od: siat­ka


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zro­bio­ny z siat­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wy­sta­wę oglą­da opa­lo­ny męż­czyz­na w dżin­so­wych spo­den­kach i ob­ci­słym siat­ko­wym pod­ko­szul­ku, z job kil­le­rem na szczu­płej szyi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siatka ż., siatkówka ż., sieć ż.

 przym. sieciowy, siatkowaty

Wiktionary


siatkoząb

siat­ko­ząb dar­nio­wy - ga­tu­nek mchu z ro­dzi­ny strze­chwo­wa­tych


SJP.pl


siatkówczak

no­wot­wór siat­ków­ki oka


SJP.pl

Siat­ków­czak ( re­ti­no­bla­sto­ma) – naj­częst­szy wew­nątrz­gał­ko­wy no­wot­wór zło­śli­wy oka u dzie­ci. Jeśli weź­mie się pod uwagę wszyst­kie grupy wie­ko­we, zaj­mu­je on dru­gie miej­sce po czer­nia­ku na­czy­niów­ki w tej gru­pie no­wot­wo­rów. Roz­wój no­wot­wo­ru jest ini­cjo­wa­ny przez mu­ta­cje, które de­zak­ty­wu­ją obie kopie genu "RB1", ko­du­ją­ce­go biał­ko re­ti­no­bla­sto­ma.

Wikipedia


siatkówka

1. gra spor­to­wa, w któ­rej za­wod­ni­cy dwóch ze­spo­łów roz­sta­wie­ni po prze­ciw­le­głych, od­dzie­lo­nych siat­ką stro­nach bo­i­ska, sta­ra­ją się umie­ścić piłkę w polu prze­ciw­ni­ka od­bi­ja­jąc ją rę­ka­mi ponad tą siat­ką;
2. część gałki ocz­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sport. piłka siat­ko­wa, gra spor­to­wa dla dwóch dru­żyn po­le­ga­ją­ca na od­bi­ja­niu piłki nad spe­cjal­ną siat­ką;

 (1.2) anat. część oka od­po­wia­da­ją­ca za przet­wa­rza­nie obra­zu na im­pul­sy ner­wo­we;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • siat­ków­ka – ele­ment bu­do­wy oka
  • siat­ków­ka – sport ze­spo­ło­wy, piłka siat­ko­wa
    • siat­ków­ka ha­lo­wa
    • siat­ków­ka pla­żo­wa
    • snow vol­le­y­ball
    • siat­ków­ka na sie­dzą­co

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W dru­ży­nie siat­ków­ki gra sze­ściu za­wod­ni­ków.

 (1.2) Mój brat ma usz­ko­dzo­ną siat­ków­kę i go­rzej widzi na prawe oko.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɕatˈkufka, AS: śatkufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siatka ż., siatkarz m., siatkarka ż., siateczka ż., siata ż., siatkówczak m., siatkowanie n., osiatkowanie n.

 czas. siatkować ndk., osiatkować dk.

 przym. siatkarski, siatkówkowy, siatkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) piłka siatkowa, pot. siatka, siata

Wiktionary


siatkówkowy

przy­miot­nik od: siat­ków­ka


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) anat. zwią­za­ny z siat­ków­ką, do­ty­czą­cy siat­ków­ki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siatka ż., siatkówka ż.

Wiktionary


siatsu

[czy­taj: si-atsu] masaż re­lak­sa­cyj­ny po­le­ga­ją­cy na ugnia­ta­niu pal­ca­mi ja­kiejś czę­ści ciała; shiat­su


SJP.pl


siać

1. rzu­cać ziar­no w glebę;
2. roz­sy­py­wać coś ce­lo­wo;
3. gubić, trwo­nić;
4. roz­po­wszech­niać, sze­rzyć;
5. prze­pu­szczać przez sito; prze­sie­wać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) rzu­cać na­sio­na w glebę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W tej czę­ści ogro­du zwy­kle sieję sło­necz­ni­ki.

 (1.1) Seler na­le­ży siać w kwiet­niu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɕät͡ɕ, AS: śäć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nasienie n., nasiono n., sianie n., siemię n., siew m., siewnik m., zasiew m., siewca mos.

 czas. przesiać, posiać dk., posiewać ndk., rozsiać dk., rozsiewać ndk., zasiać dk., zasiewać ndk., przesiewać ndk.

 przym. siejny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) uprawiać, hodować

Wiktionary


siaś

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka w eu­ro­pej­skiej czę­ści Rosji, w ob­wo­dzie no­wo­grodz­kim i ob­wo­dzie le­nin­gradz­kim, ucho­dzi do je­zio­ra Ła­do­ga;

Wiktionary

Siaś (ros. Сясь) – rzeka w eu­ro­pej­skiej czę­ści Rosji, w ob­wo­dzie no­wo­grodz­kim i ob­wo­dzie le­nin­gradz­kim.

Źró­dła rzeki znaj­du­ją się na za­chod­nim stoku wy­ży­ny Wał­daj, a ucho­dzi do je­zio­ra Ła­do­ga (Za­to­ki Woł­chow­skiej).

Dłu­gość: 261 km, ob­szar do­rze­cza – 7330 km², śred­ni prze­pływ wody – 53 m³/s (mie­rzo­ne 27 km od uj­ścia). Za­ma­rza w li­sto­pa­dzie, cza­sa­mi w grud­niu lub stycz­niu, od­ma­rza w kwiet­niu.

Wikipedia


sibelius

[czy­taj: s-ibe­lius] naz­wi­sko


SJP.pl


sibilski

naz­wi­sko


SJP.pl


sibin

Sibin – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie ka­mień­skim, w gmi­nie Ka­mień Po­mor­ski nad Dziw­ną.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa szcze­ciń­skie­go.

We­dług da­nych z 1 stycz­nia 2011 roku wieś li­czy­ła 142 miesz­kań­ców.

Wikipedia


sibiński

naz­wi­sko


SJP.pl


sibui

spo­koj­ne pię­kno i har­mo­nia


SJP.pl


sibutramina

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, lek ano­rek­tycz­ny uży­wa­ny w le­cze­niu oty­ło­ści


SJP.pl


sic

[czy­taj: s-ik] (dosł. łac. tak, do­kład­nie; pi­sa­ne z wy­krzy­kni­kiem - sic!)
1. uwaga za­mie­szcza­na po oso­bli­wym cy­ta­cie, wy­ra­zie, pot­wier­dza­ją­ca zgod­ność z ory­gi­nal­nym tek­stem, wy­po­wie­dzią;
2. iro­nicz­na uwaga odręcz­na na mar­gi­ne­sie tek­stu


SJP.pl

wy­krzy­knik

 (1.1) książk. tak, zgod­nie z ory­gi­na­łem;

Wiktionary

sic (także z wy­krzy­kni­kiem na końcu lub sam wy­krzy­knik) – oz­na­cze­nie ory­gi­nal­no­ści za­pi­su, ut­wo­rzo­ne z ła­ciń­skie­go wy­ra­że­nia "sīc erat scrip­tum", oz­na­cza­ją­ce­go „tak było na­pi­sa­ne”, „jak stoi”, zaz­wy­czaj umie­szcza­ne w na­wia­sach kwa­dra­to­wych. W tek­ście może być uży­wa­ne na kilka spo­so­bów, mię­dzy in­ny­mi do wska­za­nia, że cy­to­wa­ny tekst za­wie­ra błąd i po­cho­dzi on ze źró­dła, które zo­sta­ło do­słow­nie i bez po­pra­wia­nia za­cy­to­wa­ne.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kil­ka­na­ście dni póź­niej Jan Au­gust re­la­cjo­no­wał jed­nak Ja­no­wi Lo­ren­to­wi­czo­wi: "…pre­mie­ra, z którą prasa i widze [sic ! - M.U.] nie umie­ją dać sobie rady, [...]"

 (1.1) De­le­ga­cja z Pol­ski za­wio­zła do Wa­szyng­to­nu adres pod­pi­sa­ny przez 5 mi­lio­nów (sic !) Po­la­ków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sʲik, AS: sʹik

Wiktionary


sichrawa

ro­dzaj chrzą­szcza z ro­dzi­ny kóz­ko­wa­tych


SJP.pl


sichuan

[czy­taj: s-iczu­an] pro­win­cja w Chi­nach; Sy­czu­an


SJP.pl


sichulski

naz­wi­sko


SJP.pl


sichów

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Si­chów – wieś w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie ja­wor­skim, w gmi­nie Mę­cin­ka
  • Si­chów Mały – wieś w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie sta­szow­skim (wraz z Si­cho­wem Dużym two­rzył daw­niej wieś o naz­wie Si­chów)
  • Si­chów Duży – wieś w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie sta­szow­skim (wraz z Si­cho­wem Małym two­rzył daw­niej wieś o naz­wie Si­chów)
  • Si­chów – dawna gro­ma­da w wo­je­wództ­wie kie­lec­kim
  • Si­chów – dawny przy­sta­nek ko­lej­ki wą­sko­to­ro­wej w Si­cho­wie Małym
  • Si­chów – część mia­sta Lwów
  • Si­chów – sta­cja ko­le­jo­wa na Si­cho­wie, we Lwo­wie

Wikipedia


sichówek

Si­chó­wek (niem. "Ar­nolds­hof") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie ja­wor­skim, w gmi­nie Mę­cin­ka.

Wikipedia


siciarstwo

wyt­wa­rza­nie sit


SJP.pl


siciarz

daw­niej:
1. rze­mieśl­nik wyt­wa­rza­ją­cy sita;
2. sta­ro­rzym­ski gla­dia­tor oplą­tu­ją­cy ry­wa­la sie­cią; sie­ciarz


SJP.pl

Si­ciarz – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie żu­ro­miń­skim, w gmi­nie Sie­miąt­ko­wo. Ma sta­tus so­łect­wa.

Wier­ni Ko­ścio­ła rzym­sko­ka­to­lic­kie­go na­le­żą do pa­ra­fii św. Rocha w Ra­dza­no­wie.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa cie­cha­now­skie­go.

Wikipedia


sicieniecki

przy­miot­nik od: Si­cien­ko; si­cień­ski


SJP.pl


sicienko

1. wieś w Pol­sce;
2. osada w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Si­cien­ko – wieś w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie byd­go­skim, w gmi­nie Si­cien­ko
  • Si­cien­ko – le­śni­czów­ka w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie cho­szczeń­skim, w gmi­nie Draw­no
  • Si­cien­ko – osada w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie my­śli­bor­skim, w gmi­nie My­śli­bórz
  • Si­cien­ko – gmina wiej­ska w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie byd­go­skim
  • Si­cien­ko – dawna gro­ma­da w po­wie­cie byd­go­skim
  • Si­cien­ko – dawny wą­sko­to­ro­wy przy­sta­nek oso­bo­wy Byd­go­sko-Wy­rzy­skich Kolei Do­ja­zdo­wych w Si­cien­ku, w gmi­nie Si­cien­ko, w po­wie­cie byd­go­skim, w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim

Wikipedia


sicieński

przy­miot­nik od: Si­cien­ko; si­cie­niec­ki


SJP.pl


siciliana

[czy­taj: s-ic-ilia­na] sy­cy­lij­ski, umiar­ko­wa­ny ta­niec pa­ster­ski


SJP.pl

Si­ci­lia­na – ta­niec pa­ster­ski z XVII i XVIII wieku, po­cho­dze­nia sy­cy­lij­skie­go, w tem­pie umiar­ko­wa­nym, me­trum 6/8 lub 12/8, spo­ty­ka­ny w for­mie sty­li­zo­wa­nej w so­na­tach XVIII wieku (Wolf­gang Ama­de­us Mo­zart), a także w mu­zy­ce wo­kal­nej.

Wikipedia


siciny

nazwa dwóch wsi w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Si­ci­ny – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie gó­row­skim, w gmi­nie Niech­lów
  • Si­ci­ny – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. tu­chol­skim, w gmi­nie Kę­so­wo
  • Si­ci­ny – dawna gmina wiej­ska w woj. wroc­ław­skim (dzi­siej­sze woj. dol­no­ślą­skie)
  • Si­ci­ny - dawna gro­ma­da w woj. wroc­ław­skim

Wikipedia


siciński

przy­miot­nik od: Si­ci­ny


SJP.pl

Si­ciń­ski – pol­skie naz­wi­sko, w Pol­sce nosi je ok. 1700 osób.

Wikipedia


sicz

Sicz;
1. wa­row­ny obóz Ko­za­ków za­po­ro­skich (XVI-XVIII wiek);
2. Ko­za­cy za­po­ro­scy


SJP.pl

Sicz ( Січ) – ufor­ty­fi­ko­wa­ny obóz Ko­za­ków na jed­nej z wysp Dnie­pru, bę­dą­cy głów­nym oś­rod­kiem ko­za­czyz­ny za­po­ro­skiej.

Wikipedia


siczek

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ana­staz­ja Si­czek (ur. 1906, zm. 1980) – dzia­łacz­ka spo­łecz­na
  • Fran­ci­szek Si­czek (ur. 1897, zm. 1942) – uro­dzo­ny w Woli Ba­tor­skiej pod Kra­ko­wem, żoł­nierz Pol­skich Sił Zbroj­nych w ZSRR (Armii An­der­sa) – plu­to­no­wy, zgi­nął 2 lipca 1942
  • Jan Si­czek (ur. 1907, zm. 1942) – uro­dzo­ny 1907 w An­to­nów­ce, żoł­nierz Pol­skich Sił Zbroj­nych w ZSRR (Armii An­der­sa) – strze­lec, zgi­nął 5 lipca 1942 w Sza­chri­sabz
  • Józef Si­czek (ur. 1906) – ofia­ra re­pre­sji sta­li­now­skich, wię­zień obozu w Sze­pie­tów­ce i we Lwo­wie, od 2 wrze­śnia 1941 żoł­nierz Armii An­der­sa
  • Ka­zi­mierz Si­czek – pol­ski ope­ra­tor dźwię­ku (m.in. Hi­sto­ria kina w Po­pie­la­wach i Duże zwie­rzę)
  • ks. Piotr Si­czek (ur. 1910, zm. 1975) – ka­pe­lan 5 ba­ta­lio­nu 77 Pułku Pie­cho­ty Armii Kra­jo­wej
  • Ry­szard Si­czek (ur. 1949) – bur­mistrz gminy Pia­ski w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim
  • Sta­ni­sław Si­czek – (ur. 1914, zm. 1978) za­stęp­ca do­wód­cy po­dob­wo­du „Ko­lon­ka” Armii Kra­jo­wej
  • ks. bp Ste­fan Si­czek (ur. 1937, zm. 2012) – 1992–2012 bi­skup po­moc­ni­czy die­cez­ji ra­dom­skiej
  • Ta­de­usz Si­czek (ur. 1912) – ofia­ra re­pre­sji sta­li­now­skich, wię­zień obozu w Sze­pie­tów­ce i we Lwo­wie, od 2 wrze­śnia 1941 żoł­nierz Armii An­der­sa

Wikipedia


siczowiec

Kozak na­le­żą­cy do siczy, po­cho­dzą­cy z siczy


SJP.pl


siczowy

przy­miot­nik od: sicz


SJP.pl


siddhartha

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Budda Siak­ja­mu­ni
  • Sidd­hart­ha – po­wieść Her­man­na Hes­se­go

Wikipedia


siddur

[czy­taj: s-iddur] ży­dow­ska książ­ka za­wie­ra­ją­ca mod­lit­wy na dni po­wszed­nie i zwy­kłe so­bo­ty, od­ma­wia­ne w sy­na­go­dze i w domu; sidur


SJP.pl


side

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w po­łud­nio­wo-za­chod­niej Tur­cji, w pro­win­cji An­ta­lya;

 (1.2) geogr. wieś w za­chod­niej Ukra­i­nie

 (1.3) geogr. miej­sco­wość w Gre­cji, na Pe­lo­po­ne­zie

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (2.1) mit. po­stać z mi­to­lo­gii grec­kiej, jedna z Da­na­id

 (2.2) mit. po­stać z mi­to­lo­gii grec­kiej, żona Orio­na;

Wiktionary

Side – mia­sto w po­łud­nio­wej Tur­cji, w pro­win­cji An­ta­lya.

W ję­zy­kach ana­to­lij­skich nazwa mia­sta oz­na­cza gra­nat. An­tycz­na część mia­sta po­ło­żo­na jest na cyplu. W sta­ro­żyt­no­ści znane było z hand­lu nie­wol­ni­ka­mi i pi­ract­wa.

Wikipedia

Synonimy:

 (2.1) Sida

 (2.2) Sida

Wiktionary


sideman

[czy­taj: sajd­men] muzyk, ar­ty­sta to­wa­rzy­szą­cy


SJP.pl


sidemanka

[czy­taj: sajd­men­ka] mu­zycz­ka, ar­tyst­ka to­wa­rzy­szą­ca


SJP.pl


sidequel

[czy­taj: sajd­kłel] utwór (zwy­kle film, książ­ka lub gra kom­pu­te­ro­wa) uka­zu­ją­cy wy­da­rze­nia zwią­za­ne z fa­bu­łą wcze­śniej­sze­go ut­wo­ru, które dzie­ją się w tym samym cza­sie


SJP.pl


sideromancja

wró­że­nie z opił­ków że­la­za


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ezot. wró­że­nie z opił­ków że­la­za

Wiktionary


siderski

przy­miot­nik od: Sidra (wieś)


SJP.pl


sidhi

ta­jem­na siła du­cho­wa, wy­wo­ły­wa­na ja­ko­by przez me­dy­ta­cję tran­scen­den­tal­ną


SJP.pl


siding

[czy­taj: saj­ding] pla­sti­ko­wa okła­dzi­na sto­so­wa­na na zew­nętrz­nych ścia­nach bu­dyn­ku dla ozdo­by i ochro­ny; obli­ców­ka


SJP.pl

Si­ding (także obli­ców­ka) – me­to­da wy­koń­cza­nia ele­wa­cji bu­dyn­ków, za­bez­pie­cza­ją­ca ścia­ny z zew­nątrz przed prze­ni­ka­niem wody z opa­dów oraz wia­tru. Zew­nętrz­ną, wi­docz­ną war­stwę sta­no­wią pa­ne­le z drew­na, me­ta­lu lub two­rzyw sztucz­nych (winyl, PVC). Sze­ro­kość pa­ne­li wy­no­si kil­ka­na­ście cen­ty­me­trów, a dłu­gość do kilku me­trów. Pa­ne­le mo­cu­je się (gwoź­dzia­mi) do rusz­tu z li­stew drew­nia­nych lub klam­ra­mi do spe­cjal­nych li­stew sy­ste­mo­wych.

Wikipedia


sidlisz

sid­lisz ja­ski­nio­wy, sid­lisz piw­ni­czy - ga­tun­ki pa­ją­ka z ro­dzi­ny sid­li­szo­wa­tych


SJP.pl


sidliszowate

o ce­chach sid­li­szo­wa­tych (ro­dzi­na pa­ją­ków)


SJP.pl


sidliszowaty

o ce­chach sid­li­szo­wa­tych (ro­dzi­na pa­ją­ków)


SJP.pl


sidney

[czy­taj: s-idnej] an­giel­skie imię mę­skie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sid­ney – miej­sco­wość w sta­nie Ar­kan­sas, w hrab­stwie Sharp
  • Sid­ney – wieś w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie Cham­pa­ign
  • Sid­ney – miej­sco­wość w sta­nie In­dia­na, w hrab­stwie Ko­sciu­sko
  • Sid­ney – mia­sto w sta­nie Iowa, w hrab­stwie Fre­mont
  • Sid­ney – mia­sto w sta­nie Maine, w hrab­stwie Ken­ne­bec
  • Sid­ney – mia­sto w sta­nie Mon­ta­na, w hrab­stwie Rich­land
  • Sid­ney – mia­sto w sta­nie Ne­bra­ska, w hrab­stwie Che­y­en­ne
  • Sid­ney – mia­sto w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie De­la­wa­re
  • Sid­ney – wieś w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie De­la­wa­re
  • Sid­ney – mia­sto w sta­nie Ohio, w hrab­stwie Shel­by
  • Sid­ney (ang. Sid­ney Towns­hip) – gmina w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie Cham­pa­ign
  • Sid­ney (ang. Sid­ney Towns­hip) – gmina w sta­nie Iowa, w hrab­stwie Fre­mont

Wikipedia


sidol

[czy­taj: s-idol] płyn do czy­szcze­nia przed­mio­tów me­ta­lo­wych


SJP.pl

Sidol – wieś w Sło­we­nii, w gmi­nie Kam­nik. W 2018 roku li­czy­ła 67 miesz­kań­ców.

Wikipedia


sidor

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sidor – wschod­nio­sło­wiań­ski od­po­wied­nik imie­nia Izy­dor
  • Sidor Kow­pak (1887–1967) – ge­ne­rał major Armii Czer­wo­nej, dwu­krot­ny Bo­ha­ter Związ­ku Ra­dziec­kie­go
  • An­drzej Sidor
  • Karol Sidor
  • Ka­zi­mierz Sidor
  • Lech Sidor
  • Milan Sidor

Wikipedia


sidorczuk

naz­wi­sko


SJP.pl


sidorkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


sidorowicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bo­le­sław Si­do­ro­wicz (1933–2015) − pol­ski za­pa­śnik, tre­ner i sę­dzia za­pa­śni­czy
  • Sła­wo­mir Si­do­ro­wicz (ur. 1942) – pol­ski le­karz psy­chia­tra
  • Wła­dy­sław Si­do­ro­wicz (1945–2014) – pol­ski po­li­tyk, le­karz psy­chia­tra
  • Zyg­munt Si­do­ro­wicz (1846–1881) – pol­ski ma­larz
  • Jo­an­na Si­do­ro­wicz – pol­ska ar­tyst­ka fo­to­graf

Wikipedia


sidorski

naz­wi­sko


SJP.pl


sidoruk

naz­wi­sko


SJP.pl


sidorówka

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Si­do­rów­ka – część wsi Rze­czy­ca w woj. lu­bel­skim, w pow. to­ma­szow­skim, w gmi­nie Ul­hó­wek
  • Si­do­rów­ka – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. su­wal­skim, w gmi­nie Je­le­nie­wo

Wikipedia


sidra

1. wieś w Pol­sce;
2. rzeka w Pol­sce


SJP.pl

Sidra – wieś (daw­niej mia­sto) w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie so­kól­skim, w gmi­nie Sidra, nad rzeką Sidrą.

Miej­sco­wość uzy­ska­ła lo­ka­cję miej­ską w 1566 roku, zde­gra­do­wa­na w 1897 roku. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa bia­ło­stoc­kie­go.

Wikipedia


sidur

[czy­taj: s-idur] ży­dow­ska książ­ka za­wie­ra­ją­ca mod­lit­wy na dni po­wszed­nie i zwy­kłe so­bo­ty, od­ma­wia­ne w sy­na­go­dze i w domu; sid­dur


SJP.pl

Sidur (hebr. סידור = „po­rzą­dek mod­litw”, czę­sto błęd­nie za­pi­sy­wa­ny jako sid­dur pod wpły­wem an­giel­skiej pi­sow­ni do­sto­so­wa­nej do an­giel­skiej wy­mo­wy, pl. "si­du­rim"; jid. "sider") – mod­li­tew­nik ży­dow­ski, do użyt­ku sy­na­go­gal­ne­go i do­mo­we­go, za­wie­ra­ją­cy mod­lit­wy na dni po­wszed­nie i zwy­kłe sza­ba­ty.

Wikipedia


sidzina

nazwa kilku wsi w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Si­dzi­na – część Kra­ko­wa
  • Si­dzi­na – potok, do­pływ By­strzan­ki
  • Si­dzi­na – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. su­skim, w gmi­nie By­stra-Si­dzi­na
  • Si­dzi­na – wieś w woj. opol­skim, w pow. ny­skim, w gmi­nie Sko­ro­szy­ce
  • Si­dzi­na - gro­ma­da w po­wie­cie grod­kow­skim
  • Si­dzi­na - gro­ma­da w po­wie­cie su­skim
  • Gmina By­stra-Si­dzi­na – gmina wiej­ska w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim
  • Kra­ków Si­dzi­na – przy­sta­nek w Kra­ko­wie

Wikipedia


sidziński

→ Si­dzi­na (wieś w Pol­sce)


SJP.pl


sidła

1. na­rzę­dzie my­śliw­skie słu­żą­ce do nie­na­dzo­ro­wa­ne­go ła­pa­nia zwie­rząt; wnyk;
2. prze­no­śnie: pu­łap­ka, za­sadz­ka na kogoś


SJP.pl

Sidła (wnyki) – pętle z drutu, linki sta­lo­wej, wło­sia i tym po­dob­nych, za­sta­wia­ne przez kłu­sow­ni­ków na przej­ściach (przes­my­kach) zwie­rzy­ny. W Pol­sce uży­wa­nie sideł jest prze­stęp­stwem.

Wikipedia


sidło

1. na­rzę­dzie my­śliw­skie słu­żą­ce do nie­na­dzo­ro­wa­ne­go ła­pa­nia zwie­rząt; wnyk;
2. prze­no­śnie: pu­łap­ka, za­sadz­ka na kogoś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) łow. wnyk z drutu lub sznu­ra uży­wa­ny do ła­pa­nia zwie­rzy­ny

 (1.2) pot. przen. mat­nia, impas

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­ma­gał wuj­ko­wi w sta­wia­niu sideł.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɕidwɔ, AS: śidu̯o

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sidło m. ż.

 czas. usidlić, sidłać ndk.

Wiktionary


sidłowo

Si­dło­wo (niem. "Ziet­low") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie świd­wiń­skim, w gmi­nie Sła­wo­bo­rze.

W miej­sco­wo­ści dzia­ła­ło "Pań­stwo­we Go­spo­dar­stwo Rolne Si­dło­wo". 1,5 km. na pół­noc­ny wschód od wsi, nad rzeką Po­krzyw­ni­cą głaz na­rzu­to­wy w kształ­cie serca, obwód 11 m., wy­so­kość 1,8 m.

Wikipedia


sidłów

naz­wi­sko pol­skie, np. Ja­nusz Sidło (1933-93), oszczep­nik


SJP.pl

Si­dłów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim, w po­wie­cie strze­lec­ko-dre­zde­nec­kim, w gmi­nie Strzel­ce Kra­jeń­skie.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość na­le­ża­ła ad­mi­ni­stra­cyj­nie do wo­je­wództ­wa go­rzow­skie­go.

Wikipedia


sie

za­i­mek zwrot­ny

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Za­ol­zie. się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Taki móm niez­dro­wi, fórt mi sie z nosa leje. → Taki mam katar, cią­gle mi się z nosa leje.

Wiktionary


siebie

za­i­mek zwrot­ny; *nie­ak­cen­to­wa­na forma ce­low­ni­ka "se" po­tocz­na, uży­wa­na głów­nie w ję­zy­ku mó­wio­nym


SJP.pl

za­i­mek zwrot­ny

 (1.1) …wska­zu­ją­cy na pod­miot jako jed­no­cze­śnie wy­ko­naw­cę i od­bior­cę czyn­no­ści, uży­wa­ny z cza­sow­ni­ka­mi rzą­dzą­cy­mi bier­ni­kiem i do­peł­nia­czem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pa­trzył na sie­bie z po­dzi­wem.

 (1.1) Ten kom­pu­ter ku­pi­łem tylko dla sie­bie.

 (1.1) I ten pa­lacz, jak mu po­wie­dzia­łem, że bym tro­chę po­po­dró­żo­wał, więc on mnie za­pro­sił do sie­bie na dwa ty­god­nie i ja tam osiem mie­się­cy temu po­je­cha­łem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɕɛbʲjɛ, AS: śebʹi ̯e

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) się

Wiktionary


siebieski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Sie­bie­żem, do­ty­czą­cy Sie­bie­ża

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Siebież mrz.

Wiktionary


siebież

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto re­jo­no­we w Rosji, w ob­wo­dzie pskow­skim;

Wiktionary

Sie­bież ( Себеж) – mia­sto w Rosji, w ob­wo­dzie pskow­skim, po­mię­dzy je­zio­ra­mi Sie­bież­skim i Orono, sie­dzi­ba ad­mi­ni­stra­cyj­na re­jo­nu sie­bie­skie­go. W 2021 roku li­czy­ło około 6,2 tys. miesz­kań­ców.

Znaj­du­ją się tu sta­cja ko­le­jo­wa Sie­bież oraz sie­dzi­ba za­rzą­du Sie­bie­skie­go Parku Na­ro­do­we­go.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. siebieski

Wiktionary


sieborowice

Sie­bo­ro­wi­ce – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie kra­kow­skim, w gmi­nie Mi­cha­ło­wi­ce, na pół­noc od Kra­ko­wa.

W la­tach 1975–1998 wieś ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa kra­kow­skie­go.

Wieś ulo­ko­wa­no pod ko­niec XIX wieku (za datę za­ło­że­nia wsi przyj­mu­je się rok 1883, w któ­rym wy­bu­do­wa­no pałac Za­krzeń­skich na tym ob­sza­rze).

Wikipedia


sieburczyn

Sie­bur­czyn – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie łom­żyń­skim, w gmi­nie Wizna. Leży nad Bie­brzą.

Wier­ni ko­ścio­ła rzym­sko­ka­to­lic­kie­go na­le­żą do pa­ra­fii Trój­cy Prze­najś­więt­szej w Bu­rzy­nie.

Wikipedia


siec

1. ciąć coś na drob­ne ka­wał­ki;
2. bić, chło­stać, sma­gać;
3. ude­rzać mocno czymś ostrym, zwła­szcza bro­nią;
4. o de­szczu, wi­chrze itp.: za­ci­nać, sma­gać


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) ciąć coś na drob­ne ka­wał­ki

 (1.2) bić, chło­stać, sma­gać

 (1.3) ude­rzać mocno czymś ostrym, zwła­szcza bro­nią

 (1.4) o de­szczu, wi­chrze: za­ci­nać, sma­gać

 (1.5) gw-pl|księ­stwo ło­wic­kie. kosić

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Ktoś coś mówi do tłu­macz­ki, ale ry­ce­rze wła­śnie wsta­ją i z mie­cza­mi na sie­bie ska­czą, sieką, aż zbroi ka­wał­ki i tarcz wokół pry­ska­ją…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɕɛt͡s, AS: śec

Wiktionary

Powiązane:

 przym. sieczny

 rzecz. sieczna ż., sieczka ż., sieczkarnia ż.

Wiktionary


siechnice

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

Siech­ni­ce – mia­sto le­żą­ce na Dol­nym Ślą­sku, w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie wroc­ław­skim, w gmi­nie Siech­ni­ce, po­ło­żo­ne nad rzeką Oławą w aglo­me­ra­cji wroc­ław­skiej. W la­tach 1975–1998 mia­sto ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ło do wo­je­wództ­wa wroc­ław­skie­go.

1 stycz­nia 2010 r. Siech­ni­ce stały się sie­dzi­bą gminy Siech­ni­ce. Po­przed­nio były one jed­nym z nie­licz­nych miast w Pol­sce nie­bę­dą­cych sie­dzi­bą gminy, w któ­rej się znaj­du­ją – sie­dzi­bą gminy była wieś Świę­ta Ka­ta­rzy­na.

Wikipedia


siechnicki

→ Siech­ni­ce


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Siech­ni­ca­mi, do­ty­czą­cy Siech­nic

Wiktionary

Patrz:

Siechnice

Powiązane:

 rzecz. Siechnice nmos.

Wiktionary


siechniczanin

miesz­ka­niec Siech­nic (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


siechniczanka

miesz­kan­ka Siech­nic (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


sieciarka

rzad­ki owad ży­ją­cy na bar­dzo czy­stych ob­sza­rach wo­do­no­śnych


SJP.pl


sieciarki

rząd dra­pież­nych owa­dów obej­mu­ją­cy około 6000 ga­tun­ków


SJP.pl

Sie­ciar­ki, sie­ciar­ki wła­ści­we – grupa około 6000 ga­tun­ków dra­pież­nych owa­dów o prze­o­bra­że­niu zu­peł­nym, przez­ro­czy­stych i bo­ga­to użył­ko­wa­nych skrzy­dłach, kla­sy­fi­ko­wa­na w ran­dze rzędu Ne­u­rop­te­ra ("s. str."), który wraz z wiel­błąd­ka­mi (Rap­hi­diop­te­ra) i wiel­kos­krzy­dły­mi (Me­ga­lop­te­ra) jest za­li­cza­ny do kladu owa­dów siat­kos­krzy­dłych Ne­u­rop­te­ri­da.

Wikipedia


sieciarnia

za­kład pro­du­ku­ją­cy sieci


SJP.pl


sieciarski

do­ty­czą­cy sie­cia­rza, sie­ciar­stwa


SJP.pl


sieciarstwo

wyrób sieci


SJP.pl


sieciarz

wo­jow­nik uży­wa­ją­cy w walce sieci


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) wo­jow­nik, który w walce używa sieci

 (1.2) rze­mieśl­nik wy­ra­bia­ją­cy sieci

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) ent. zob. sie­ciarz ja­ski­nio­wy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sieć ż., sieciówka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) retarius

Wiktionary


siecieborowice

Sie­cie­bo­ro­wi­ce ( Sitz­manns­dorf) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie oław­skim, w gmi­nie Oława.

Wieś po­ło­żo­na jest 10,2 ki­lo­me­tra od Oławy, nad rzeką Oławą.

Wikipedia


siecieborzyce

Sie­cie­bo­rzy­ce ( "Rückersdorf") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim, w po­wie­cie ża­gań­skim, w gmi­nie Szpro­ta­wa.

Wieś Sie­cie­bo­rzy­ce po­ło­żo­na jest w pół­noc­nej czę­ści gminy Szpro­ta­wa. Roz­cią­ga się li­nio­wo z kie­run­ku po­łud­nio­wo-za­chod­nie­go w kie­run­ku pół­noc­no-wschod­nim.

Wikipedia


sieciech

sie­ciech nie­głę­bek - ga­tu­nek chrzą­szcza z ro­dzi­ny ryj­kow­co­wa­tych


SJP.pl

Sie­ciech, Świe­ciech – sta­ro­pol­skie imię mę­skie, zło­żo­ne z czło­nu "Wsze-" („wszy­stek, każdy, za­wsze”) w wer­sjach na­gło­so­wych "Sie-" lub "Świe-", oraz czło­nu "-ciech" („cie­szyć”). Może ono oz­na­czać „tego, który wszyst­kich cie­szy” albo „tego, który się ze wszyst­kie­go cie­szy”.

Wikipedia


sieciechostwo

Sie­ciech z żoną; Sie­cie­cho­wie


SJP.pl


sieciechowianin

miesz­ka­niec Sie­cie­cho­wa


SJP.pl


sieciechowianka

miesz­kan­ka Sie­cie­cho­wa


SJP.pl


sieciechowie

Sie­ciech z żoną; Sie­cie­cho­stwo


SJP.pl


sieciechowski

przy­miot­nik od: Sie­cie­cho­wo, Sie­cie­chów


SJP.pl


sieciechowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Sie­cie­cha lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


sieciechów

sie­ciech nie­głę­bek - ga­tu­nek chrzą­szcza z ro­dzi­ny ryj­kow­co­wa­tych


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sie­cie­chów – wieś w woj. łódz­kim, w pow. kut­now­skim, w gmi­nie Kutno
  • Sie­cie­chów – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ko­zie­nic­kim, w gmi­nie Sie­cie­chów
  • Sie­cie­chów – gmina wiej­ska
  • Sie­cie­chów - dawna gro­ma­da
  • Sie­cie­chów – to­wa­ro­wa sta­cja ko­le­jo­wa we wsi Gar­bat­ka-Let­ni­sko, w po­bli­żu wsi Sie­cie­chów, w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim
  • Sie­cie­chów – wieś w ob­wo­dzie lwow­skim
  • Sie­cie­cho­wo

Wikipedia


sieciejów

Sie­cie­jów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim, w po­wie­cie żar­skim, w gmi­nie Li­pin­ki Łu­życ­kie.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa zie­lo­no­gór­skie­go.

Wikipedia


sieciemin

Sie­cie­min (do 1945 niem.: "Zitz­min") – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie ko­sza­liń­skim, w gmi­nie Sia­nów.

We­dług da­nych z 30 czerw­ca 2003 r. wieś miała 337 miesz­kań­ców.

W la­tach 1945–54 sie­dzi­ba gminy Sie­cie­min. W la­tach 1954–1971 wieś była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Sie­cie­min, po prze­nie­sie­niu sie­dzi­by gro­ma­dy, w gro­ma­dzie Pę­ka­ni­no.

Wikipedia


sieciesław

imię mę­skie


SJP.pl

Sie­cie­sław, Siec­sław, Siec­ław, Sie­sław – jest to albo sta­ro­pol­skie imię mę­skie, zło­żo­ne z czło­nu "Sie­cie-" ("ro­zu­mieć, przy­pom­nieć sobie, do­my­ślać się, czuć, spo­strze­gać") i "-sław" ("sława"), które może oz­na­czać "do­my­śla­ją­cy się przysz­łej sławy", lub też ne­o­lo­gizm i jego po­chod­ne, pow­sta­ły z imie­nia Sie­ciech, kiedy świa­do­mość po­cho­dze­nia tego imie­nia za­tar­ła się i błęd­nie zo­sta­ło ono uz­na­ne za imię koń­czą­ce się czło­nem "-sław" (za­miast "-ciech").

Wikipedia


sieciesława

imię żeń­skie


SJP.pl

Sie­cie­sła­wa, Siec­sła­wa, Siec­ła­wa, Sie­sła­wa – jest to albo sta­ro­pol­skie imię żeń­skie, zło­żo­ne z czło­nu "Sie­cie-" ("ro­zu­mieć, przy­pom­nieć sobie, do­my­ślać się, czuć, spo­strze­gać") i "-sława" ("sława"), które może oz­na­czać "do­my­śla­ją­ca się przysz­łej sławy", lub też ne­o­lo­gizm i jego po­chod­ne, pow­sta­ły z imie­nia Sie­ciech, kiedy świa­do­mość po­cho­dze­nia tego imie­nia za­tar­ła się i błęd­nie zo­sta­ło ono uz­na­ne za imię koń­czą­ce się czło­nem "-sław" (za­miast "-ciech"). W źró­dłach pol­skich poś­wiad­czo­ne jako Sie­cie­sła­wa (XII wiek), Siec­sła­wa (1395), Sie­sła­wa (1497).

Wikipedia


sieciesławiny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Sie­cie­sła­wy lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


sieciesławostwo

Sie­cie­sław z żoną; Sie­cie­sła­wo­wie


SJP.pl


sieciesławowie

Sie­cie­sław z żoną; Sie­cie­sła­wo­stwo


SJP.pl


sieciesławowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Sie­cie­sła­wa lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


siecień

Sie­cień – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie płoc­kim, w gmi­nie Bru­dzeń Duży. Leży przy DW nr 555.

Wikipedia


siecino

je­zio­ro w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sie­ci­no – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. draw­skim, w gmi­nie Zło­cie­niec
  • Sie­ci­no – je­zio­ro na Po­je­zie­rzu Draw­skim w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. draw­skim

Wikipedia


sieciocentryczność

→ sie­cio­cen­trycz­ny


SJP.pl

Patrz:

sieciocentryczny

siecioholiczka

ko­bie­ta poś­wię­ca­ją­ca zbyt dużo czasu na ko­rzy­sta­nie z in­ter­ne­tu; in­ter­ne­to­ho­licz­ka, ne­to­ho­licz­ka, cy­ber­ho­licz­ka


SJP.pl


siecioholik

osoba uza­leż­nio­na od in­ter­ne­tu; ne­to­ho­lik, in­ter­ne­to­ho­lik, cy­ber­ho­lik


SJP.pl


siecioholizm

uza­leż­nie­nie od in­ter­ne­tu; in­ter­ne­to­ho­lizm, ne­to­ho­lizm, cy­ber­ho­lizm


SJP.pl


sieciowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|sie­cio­wać.

Wiktionary

Sie­cio­wa­nie – pro­ces pro­wa­dzą­cy do pow­sta­nia trój­wy­mia­ro­wej sieci nad­czą­stecz­ko­wej, na sku­tek pow­sta­wa­nia most­ków mię­dzy róż­ny­mi czą­stecz­ka­mi che­micz­ny­mi.

Naj­czę­ściej mówi się o sie­cio­wa­niu w kon­tek­ście po­li­me­rów. Gdy dłu­gie, li­nio­we czą­stecz­ki po­li­me­ru za­wie­ra­ją re­ak­tyw­ne grupy bocz­ne, mogą one ze sobą re­a­go­wać, na sku­tek czego two­rzy się gęst­sza lub rzad­sza trój­wy­mia­ro­wa sieć, w któ­rej wszyst­kie albo pra­wie wszyst­kie pier­wot­ne łań­cu­chy po­li­me­ru są z sobą po­wią­za­ne che­micz­nie.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. niesieciowanie n., sieciówka ż.

 czas. sieciować ndk.

Wiktionary


sieciować

łą­czyć łań­cu­chy po­li­me­rów w trój­wy­mia­ro­wą sieć


SJP.pl


sieciowica

motyl z ro­dzi­ny zwó­jek, któ­re­go gą­sie­ni­ce wy­gry­za­ją pącz­ki i roz­wi­ja­ją­ce się pędy drzew igla­stych


SJP.pl


sieciowość

→ sie­cio­wy


SJP.pl

Patrz:

sieciowy

sieciowy

→ sieć


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z sie­cią, do­ty­czą­cy sieci

Wiktionary

Patrz:

sieć

Powiązane:

 rzecz. sieć ż., sieciówka ż., supersieć ż.

:: zdrobn. siatka ż., siateczka ż.

 przym. wewnątrzsieciowy, siatkowy, siatkowany

Wiktionary


sieciówka

po­tocz­nie:
1. sieć skle­pów ma­ją­cych tę samą nazwę i jed­ne­go wła­ści­cie­la;
2. sklep, lokal itp. na­le­żą­cy do sieci danej marki;
3. karta sie­cio­wa;
4. gra sie­cio­wa;
5. bilet sie­cio­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) środ. in­form. karta sie­cio­wa Et­her­net lub Wi-Fi

 (1.2) pot. hand. sklep, mar­ket, za­kład usłu­go­wy itp., po­słu­gu­ją­cy się daną marką jako nazwą włas­ną; czę­sto na wa­run­kach fran­czy­zy

 (1.3) pot. reg. bilet mie­sięcz­ny

 (1.4) pot. kar­net na ja­kieś usłu­gi obo­wią­zu­ją­cy w jed­nej sieci

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mam py­tan­ko, czy można spa­lić sie­ciów­kę, po­dłą­cza­jąc ją do linii te­le­fo­nicz­nej?.

 (1.2) Bie­dron­ki, Tesco i Car­re­fo­ur – wła­ści­cie­le osied­lo­wych skle­pi­ków czuja się coraz bar­dziej osa­cze­ni przez sie­ciów­ki, które w szyb­kim tem­pie po­ja­wia­ją się na ko­lej­nych osied­lach.

 (1.2) An­giel­ska sie­ciów­ka Pri­mark, po fali kry­ty­ki ze stro­ny po­li­ty­ków i or­ga­ni­za­cji praw dziec­ka po­sta­no­wi­ła wy­co­fać ze sprze­da­ży usz­tyw­nia­ne góry bi­ki­ni przez­na­czo­ne dla dziew­czy­nek w wieku około 7 lat.

 (1.3) Już stu­den­tem nie je­stem i po­trzeb­na mi sie­ciów­ka od marca.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɕɛ̇ˈt͡ɕufka, AS: śėćufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sieć ż., sieciowanie n., sieciarka ż., sieciarz m., siecioholizm m.

 czas. sieciować ndk.

 przym. sieciowy, sieciówkowy

 przysł. sieciowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) łódź|migawka.

Wiktionary


sieciówkowy

→ sie­ciów­ka


SJP.pl

Patrz:

sieciówka

sieciński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Woj­ciech Sie­ciń­ski (1928–2007) – pol­ski sce­no­graf i pe­da­gog.
  • Ma­ciej Sie­ciń­ski (zm. 1642) – kasz­te­lan wy­szo­grodz­ki.
  • Sta­ni­sław Sie­ciń­ski (zm. 1619) – bi­skup prze­my­ski.

Wikipedia


sieczeń

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) stpol. luty

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɕɛt͡ʃɛ̃ɲ, AS: śečẽń

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stpol. styczeń, luty, strąpacz

Wiktionary


sieczka

1. drob­no po­cię­ta słoma słu­żą­ca jako do­da­tek do paszy dla zwie­rząt ho­dow­la­nych;
2. prze­no­śnie: błahe lub nie­u­po­rząd­ko­wa­ne wia­do­mo­ści


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) roln. po­cię­ta drob­no słoma na paszę;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Siecz­ka – wieś w woj. łódz­kim
  • Siecz­ka – pasza dla zwie­rząt
  • Ewe­li­na Siecz­ka – spor­to­wiec

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. sieczenie n., siekanie n., posiekanie n., usieczenie n., siekaniec m., sieczkarnia ż., siekacz mrz.

 czas. siec ndk., siekać ndk., posiekać dk., usiec dk.

Wiktionary


sieczkarnia

ma­szy­na rol­ni­cza słu­żą­ca do cię­cia słomy, siana i ro­ślin pa­stew­nych na siecz­kę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) roln. ma­szy­na rol­ni­cza słu­żą­ca do cię­cia słomy, trawy, siana, ro­ślin pa­stew­nych na siecz­kę

Wiktionary

Siecz­kar­nia – ma­szy­na rol­ni­cza słu­żą­ca do cię­cia słomy, siana lub zie­lo­nek na siecz­kę.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. siekacz mrz., sieczka ż.

 czas. siec ndk., siekać ndk.

Wiktionary


sieczkowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ja­nusz Siecz­kow­ski – pol­ski ofi­cer
  • Józef Siecz­kow­ski – pol­ski in­ży­nier bu­dow­nict­wa, ar­chi­tekt
  • Mi­chał Siecz­kow­ski – pol­ski aktor te­le­wi­zyj­ny, te­a­tral­ny i fil­mo­wy, re­ży­ser
  • Zdzi­sław Siecz­kow­ski – pol­ski ofi­cer
  • To­masz Siecz­kow­ski – pol­ski fi­lo­zof

Wikipedia


sieczna

pro­sta prze­ci­na­ją­ca jakąś po­wierzch­nię w dwu lub wię­cej punk­tach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka na za­chod­niej Ukra­i­nie, lewy do­pływ Wisz­ni;

Wiktionary

Siecz­na – pro­sta prze­ci­na­ją­ca daną krzy­wą w co najm­niej dwóch punk­tach. Od­ci­nek siecz­nej ogra­ni­czo­ny punk­ta­mi prze­cię­cia z krzy­wą na­zy­wa się "cię­ci­wą" tej krzy­wej.

Twier­dze­nie o siecz­nej okrę­gu prze­cho­dzą­cej przez punkt.

 "Osob­ne ar­ty­ku­ły: Twier­dze­nie o stycz­nej i siecz­nej i Twier­dze­nie o siecz­nych."

Wikipedia


sieczny

słu­żą­cy do cię­cia, roz­gnia­ta­nia


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) ostry, słu­żą­cy do cię­cia, sie­ka­nia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɕɛt͡ʃnɨ, AS: śečny

Wiktionary

Powiązane:

 czas. siec

Wiktionary


siedem

li­czeb­nik oz­na­cza­ją­cy licz­bę 7


SJP.pl

li­czeb­nik głów­ny

 (1.1) licz­ba 7

 (1.2) cyfra 7

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Licz­ba sie­dem (7) jako sym­bol
  • Sie­dem – film z 1995 w reż. Da­vi­da Fin­che­ra
  • Sie­dem – pol­ski ze­spół mu­zycz­ny
  • Sie­dem – album pol­skie­go ze­spo­łu mu­zycz­ne­go Sie­dem
  • 7 – licz­ba
  • Sió­dem­ka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) O Boże, po sied­miu la­tach sa­mot­no­ści, okręt tak bli­sko!

 (1.2) Sie­dem­dzie­siąt jest za­pi­sy­wa­ne jako sie­dem-zero

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɕɛdɛ̃m, AS: śedẽm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siódma ż., siódemka ż., siódmak m.

 przym. siódmy

 licz. siedmioro

 formsłow. siedmio-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zapis arabski 7, zapis rzymski VII, zapis grecki ζ

Wiktionary


siedemdziesiona

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zgrub. od sie­dem­dzie­siąt­ka

Wiktionary


siedemdziesiąt

li­czeb­nik oz­na­cza­ją­cy licz­bę 70


SJP.pl

li­czeb­nik głów­ny

 (1.1) licz­ba 70

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Je­zio­ro miało sie­dem­dzie­siąt ki­lo­me­trów dłu­go­ści i dwa­dzie­ścia ki­lo­me­trów sze­ro­ko­ści.

 (1.1) Nasi ro­zbi­li w Poz­nań­skiem sto czoł­gów, sie­dem­dzie­siąt sa­mo­lo­tów strą­co­no.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɕɛdɛ̃mʲˈd͡ʑɛ̇ɕɔ̃nt, AS: śedẽmʹʒ́ėśõnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siedemdziesiątka ż.

 przym. siedemdziesiąty

 licz. siedemdziesięcioro

Wiktionary


siedemdziesiątak

ktoś zwią­za­ny z obiek­tem (np. dru­ży­ną, od­dzia­łem) oz­na­czo­nym licz­bą 70


SJP.pl


siedemdziesiątka

1. grupa sie­dem­dzie­się­ciu osób lub przed­mio­tów;
2. po­tocz­nie o bu­dyn­ku, po­ko­ju, po­jeź­dzie lub czym­kol­wiek, co oz­na­czo­ne jest licz­bą 70;
3. sie­dem­dzie­siąt lat


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nazwa licz­by 70

 (1.2) ca­łość skła­da­ją­ca się z sie­dem­dzie­się­ciu czę­ści, ele­men­tów lub jed­no­stek

 (1.3) coś okre­ślo­ne licz­bą lub nu­me­rem 70

 (1.4) osią­gnię­cie wieku 70 lat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy w totku może wy­paść sie­dem­dzie­siąt­ka?

 (1.2) Po­sta­no­wio­no, że sie­dem­dzie­siąt­ka naj­lep­szych uczen­nic zo­sta­nie na­gro­dzo­na.

 (1.3) Na odś­wie­ża­nym na bie­żą­co pod­glą­dzie za­wo­rów wy­raź­nie widać, że to sie­dem­dzie­siąt­ka szwan­ku­je.

 (1.4) W lipcu stu­knę­ła mu sie­dem­dzie­siąt­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɕɛdɛ̃mʲd͡ʑɛ̇ˈɕɔ̃ntka, AS: śedẽmʹʒ́ėśõntka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. siedemdziesiąty

 licz. siedemdziesiąt, siedemdziesięcioro

Wiktionary


siedemdziesiątkaczwórka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nazwa licz­by 74

 (1.2) coś okre­ślo­ne licz­bą lub nu­me­rem 74

 (1.3) ca­łość skła­da­ją­ca się z sie­dem­dzie­się­ciu czte­rech czę­ści, ele­men­tów lub jed­no­stek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gość przy stole z ru­let­ką z nie­do­wie­rza­niem pa­trzył, jak kula za­trzy­mu­je się na sie­dem­dzie­siąt­cecz­wór­ce.

 (1.2) Na odś­wie­ża­nym w cza­sie rze­czy­wi­stym pod­glą­dzie za­wo­rów wy­raź­nie widać, że to sie­dem­dzie­siąt­kacz­wór­ka szwan­ku­je.

 (1.3) Mu­ze­al­nik z pie­tyz­mem ro­zło­żył w nowej podś­wiet­la­nej ga­blo­cie całą sie­dem­dzie­siąt­kęcz­wór­kę śred­nio­wiecz­nych ar­te­fak­tów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɕɛdɛ̃mʲd͡ʑɛ̇ˈɕɔ̃ntkaˈt͡ʃfurka, AS: śedẽmʹʒ́ėśõntkačfurka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. siedemdziesiąty czwarty

 liczgł. siedemdziesiąt cztery

Wiktionary


siedemdziesiątkadwójka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nazwa licz­by 72

 (1.2) coś okre­ślo­ne licz­bą lub nu­me­rem 72

 (1.3) ca­łość skła­da­ją­ca się z sie­dem­dzie­się­ciu dwóch czę­ści, ele­men­tów lub jed­no­stek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gość przy stole z ru­let­ką z nie­do­wie­rza­niem pa­trzył, jak kula za­trzy­mu­je się na sie­dem­dzie­siąt­ced­wój­ce.

 (1.2) Z urny peł­nej po­nu­me­ro­wa­nych kul wy­lo­so­wa­łem sie­dem­dzie­siąt­kęd­wój­kę.

 (1.3) W ko­lek­cji śred­nio­wiecz­nych monet do peł­nej sie­dem­dzie­siąt­kid­wój­ki bra­ku­je mi je­szcze ośmiu uni­ka­tów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɕɛdɛ̃mʲd͡ʑɛ̇ˈɕɔ̃ntkaˈdvujka, AS: śedẽmʹʒ́ėśõntkadvui ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. siedemdziesiąty drugi

 liczgł. siedemdziesiąt dwa

Wiktionary


siedemdziesiątkadziewiątka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nazwa licz­by 79

 (1.2) coś okre­ślo­ne licz­bą lub nu­me­rem 79

 (1.3) ca­łość skła­da­ją­ca się z sie­dem­dzie­się­ciu dzie­wię­ciu czę­ści, ele­men­tów lub jed­no­stek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Osoby ma­ją­ce w dacie uro­dze­nia nu­me­ro­lo­gicz­ną sie­dem­dzie­siąt­kę­dzie­wiąt­kę wy­róż­nia­ją się od­wa­gą i po­czu­ciem hu­mo­ru.

 (1.2) Do cen­trum miała nas za­brać sie­dem­dzie­siąt­ka­dzie­wiąt­ka, a tym­cza­sem oka­za­ło się, że po se­zo­nie zmie­nio­no trasy i roz­kła­dy jazdy.

 (1.3) Ka­pi­tan z pompą za­mel­do­wał, że cała sie­dem­dzie­siąt­ka­dzie­wiąt­ka ma­ry­na­rzy jest go­to­wa do rejsu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɕɛdɛ̃mʲd͡ʑɛ̇ˈɕɔ̃ntkad͡ʑɛˈvʲjɔ̃ntka, AS: śedẽmʹʒ́ėśõntkaʒ́evʹi ̯õntka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. siedemdziesiąty dziewiąty

 liczgł. siedemdziesiąt dziewięć

Wiktionary


siedemdziesiątkajedynka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nazwa licz­by 71

 (1.2) coś okre­ślo­ne licz­bą lub nu­me­rem 71

 (1.3) ca­łość skła­da­ją­ca się z sie­dem­dzie­się­ciu jeden czę­ści, ele­men­tów lub jed­no­stek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jego szczę­śli­wą licz­bą jest sie­dem­dzie­siąt­ka­je­dyn­ka.

 (1.2) Do cen­trum miała nas za­brać sie­dem­dzie­siąt­ka­je­dyn­ka, a tym­cza­sem oka­za­ło się, że po se­zo­nie zmie­nio­no trasy i roz­kła­dy jazdy.

 (1.3) Po uda­nej misji na Zie­mię po­wró­ci­ła cała sie­dem­dzie­siąt­ka­je­dyn­ka kos­mo­na­u­tów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɕɛdɛ̃mʲd͡ʑɛ̇ˈɕɔ̃ntkajɛˈdɨ̃nka, AS: śedẽmʹʒ́ėśõntkai ̯edỹnka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. siedemdziesiąty pierwszy

 liczgł. siedemdziesiąt jeden

Wiktionary


siedemdziesiątkapiątka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nazwa licz­by 75

 (1.2) coś okre­ślo­ne licz­bą lub nu­me­rem 75

 (1.3) ca­łość skła­da­ją­ca się z sie­dem­dzie­się­ciu pię­ciu czę­ści, ele­men­tów lub jed­no­stek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na ta­bli­cy wy­ni­ków po­ja­wi­ła się sie­dem­dzie­siąt­ka­piąt­ka.

 (1.2) Z urny peł­nej po­nu­me­ro­wa­nych kul wy­lo­so­wa­łem sie­dem­dzie­siąt­kę­piąt­kę.

 (1.3) Po uda­nej misji na Zie­mię po­wró­ci­ła cała sie­dem­dzie­siąt­ka­piąt­ka kos­mo­na­u­tów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɕɛdɛ̃mʲd͡ʑɛ̇ˈɕɔ̃ntkaˈpʲjɔ̃ntka, AS: śedẽmʹʒ́ėśõntkapʹi ̯õntka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. siedemdziesiąty piąty

 liczgł. siedemdziesiąt pięć

Wiktionary


siedemdziesiątkasiódemka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nazwa licz­by 77

 (1.2) coś okre­ślo­ne licz­bą lub nu­me­rem 77

 (1.3) ca­łość skła­da­ją­ca się z sie­dem­dzie­się­ciu sied­miu czę­ści, ele­men­tów lub jed­no­stek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jego szczę­śli­wą licz­bą jest sie­dem­dzie­siąt­ka­sió­dem­ka.

 (1.2) Z urny peł­nej po­nu­me­ro­wa­nych kul wy­lo­so­wa­łem sie­dem­dzie­siąt­kę­sió­dem­kę.

 (1.3) Mu­ze­al­nik z pie­tyz­mem ro­zło­żył w nowej podś­wiet­la­nej ga­blo­cie całą sie­dem­dzie­siąt­kę­sió­dem­kę śred­nio­wiecz­nych ar­te­fak­tów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɕɛdɛ̃mʲd͡ʑɛ̇ˈɕɔ̃ntkaɕuˈdɛ̃mka, AS: śedẽmʹʒ́ėśõntkaśudẽmka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. siedemdziesiąty siódmy

 liczgł. siedemdziesiąt siedem

Wiktionary


siedemdziesiątkaszóstka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nazwa licz­by 76

 (1.2) coś okre­ślo­ne licz­bą lub nu­me­rem 76

 (1.3) ca­łość skła­da­ją­ca się z sie­dem­dzie­się­ciu sze­ściu czę­ści, ele­men­tów lub jed­no­stek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Osoby ma­ją­ce w dacie uro­dze­nia nu­me­ro­lo­gicz­ną sie­dem­dzie­siąt­kę­szóst­kę wy­róż­nia­ją się od­wa­gą i po­czu­ciem hu­mo­ru.

 (1.2) Na odś­wie­ża­nym w cza­sie rze­czy­wi­stym pod­glą­dzie za­wo­rów wy­raź­nie widać, że to sie­dem­dzie­siąt­ka­szóst­ka szwan­ku­je.

 (1.3) Ka­pi­tan z pompą za­mel­do­wał, że cała sie­dem­dzie­siąt­ka­szóst­ka ma­ry­na­rzy jest go­to­wa do rejsu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɕɛdɛ̃mʲd͡ʑɛ̇ˈɕɔ̃ntkaˈʃustka, AS: śedẽmʹʒ́ėśõntkašustka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. siedemdziesiąty szósty

 liczgł. siedemdziesiąt sześć

Wiktionary


siedemdziesiątkatrójka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nazwa licz­by 73

 (1.2) coś okre­ślo­ne licz­bą lub nu­me­rem 73

 (1.3) ca­łość skła­da­ją­ca się z sie­dem­dzie­się­ciu trzech czę­ści, ele­men­tów lub jed­no­stek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jego szczę­śli­wą licz­bą jest sie­dem­dzie­siąt­ka­trój­ka.

 (1.2) Muszę na­u­czyć się na pa­mięć stu sutr, a cią­gle mam pro­ble­my z sie­dem­dzie­siąt­ką­trój­ką.

 (1.3) Ka­pi­tan z pompą za­mel­do­wał, że cała sie­dem­dzie­siąt­ka­trój­ka ma­ry­na­rzy jest go­to­wa do rejsu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɕɛdɛ̃mʲd͡ʑɛ̇ˈɕɔ̃ntkaˈtrujka, AS: śedẽmʹʒ́ėśõntkatrui ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. siedemdziesiąty trzeci

 liczgł. siedemdziesiąt trzy

Wiktionary


siedemdziesiątkaósemka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nazwa licz­by 78

 (1.2) coś okre­ślo­ne licz­bą lub nu­me­rem 78

 (1.3) ca­łość skła­da­ją­ca się z sie­dem­dzie­się­ciu ośmiu czę­ści, ele­men­tów lub jed­no­stek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gość przy stole z ru­let­ką z nie­do­wie­rza­niem pa­trzył, jak kula za­trzy­mu­je się na sie­dem­dzie­siąt­ce­ó­sem­ce.

 (1.2) W serii ko­mik­sów o Eryku Krwa­wym sie­dem­dzie­siąt­ka­ó­sem­ka była po­zy­cją naj­trud­niej­szą do zdo­by­cia.

 (1.3) Po uda­nej misji na Zie­mię po­wró­ci­ła cała sie­dem­dzie­siąt­ka­ó­sem­ka kos­mo­na­u­tów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɕɛdɛ̃mʲd͡ʑɛ̇ˈɕɔ̃ntkauˈsɛ̃mka, AS: śedẽmʹʒ́ėśõntkausẽmka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. siedemdziesiąty ósmy

 liczgł. siedemdziesiąt osiem

Wiktionary


siedemdziesiątkowy

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z licz­bą sie­dem­dzie­siąt, do­ty­czą­cy licz­by sie­dem­dzie­siąt

Wiktionary


siedemdziesiąty

li­czeb­nik po­rząd­ko­wy od­po­wia­da­ją­cy licz­bie 70


SJP.pl

przy­miot­nik od­li­czeb­ni­ko­wy

 (1.1) od sie­dem­dzie­siąt

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Je­stem do­pie­ro sie­dem­dzie­sią­ta w ko­lej­ce, więc wy­sko­czę na pa­pie­ro­ska.

 (1.1) Na po­cząt­ku lat sie­dem­dzie­sią­tych zor­ga­ni­zo­wa­no kilka wy­praw na­u­ko­wych na dno At­lan­ty­ku, ale nie zna­le­zio­no nic oprócz mułu i sta­rych wy­le­wów lawy.

 (1.1) Zrzą­dze­niem choch­li­ka dru­kar­skie­go sie­dem­dzie­sią­ta szó­sta stro­na zo­sta­ła wy­dru­ko­wa­na do góry no­ga­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɕɛdɛ̃mʲd͡ʑɛ̇ˈɕɔ̃ntɨ, AS: śedẽmʹʒ́ėśõnty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siedemdziesiątka ż.

 licz. siedemdziesiąt, siedemdziesięcioro

Wiktionary


siedemdziesięciocentymetrowy

o dłu­go­ści sie­dem­dzie­się­ciu cen­ty­me­trów


SJP.pl


siedemdziesięcioczterolatek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) męż­czyz­na ma­ją­cy sie­dem­dzie­siąt czte­ry lata

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) zwie­rzę, ro­śli­na lub rzecz ma­ją­ca sie­dem­dzie­siąt czte­ry lata

forma rze­czow­ni­ka.

 (3.1) D. lm. od sie­dem­dzie­się­ciocz­te­ro­lat­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɕɛdɛ̃mʲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔt͡ʃtɛrɔˈlatɛk, AS: śedẽmʹʒ́ėśė̃ńćočterolatek

Wiktionary

Powiązane:

 przym. siedemdziesięcioczteroletni

 rzecz. siedemdziesięcioczterolatka ż.

Wiktionary


siedemdziesięcioczterolatka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta ma­ją­ca sie­dem­dzie­siąt czte­ry lata

 (1.2) zwie­rzę, rzecz lub ro­śli­na ma­ją­ca sie­dem­dzie­siąt czte­ry lata

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D., B. lp. od sie­dem­dzie­się­ciocz­te­ro­la­tek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɕɛdɛ̃mʲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔt͡ʃtɛrɔˈlatka, AS: śedẽmʹʒ́ėśė̃ńćočterolatka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. siedemdziesięcioczteroletni

 rzecz. siedemdziesięcioczterolatek m.

Wiktionary


siedemdziesięcioczteroletni

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy sie­dem­dzie­siąt czte­ry lata

 (1.2) trwa­ją­cy sie­dem­dzie­siąt czte­ry lata

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Eg­zem­plarz sie­dem­dzie­się­ciocz­te­ro­let­ni jest naj­star­szy, a tym samym naj­droż­szy w ko­lek­cji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɕɛdɛ̃mʲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔt͡ʃtɛrɔˈlɛtʲɲi, AS: śedẽmʹʒ́ėśė̃ńćočteroletʹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siedemdziesięcioczterolatek m., siedemdziesięcioczterolatka ż.

Wiktionary


siedemdziesięciodniowy

skła­da­ją­cy się z sie­dem­dzie­się­ciu dni, trwa­ją­cy sie­dem­dzie­siąt dni


SJP.pl


siedemdziesięciodwulatek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) męż­czyz­na ma­ją­cy sie­dem­dzie­siąt dwa lata

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) zwie­rzę, ro­śli­na lub rzecz ma­ją­ca sie­dem­dzie­siąt dwa lata

forma rze­czow­ni­ka.

 (3.1) D. lm. od sie­dem­dzie­się­ciod­wu­lat­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɕɛdɛ̃mʲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔdvuˈlatɛk, AS: śedẽmʹʒ́ėśė̃ńćodvulatek

Wiktionary

Powiązane:

 przym. siedemdziesięciodwuletni

 rzecz. siedemdziesięciodwulatka ż.

Wiktionary


siedemdziesięciodwulatka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta ma­ją­ca sie­dem­dzie­siąt dwa lata

 (1.2) zwie­rzę, rzecz lub ro­śli­na ma­ją­ca sie­dem­dzie­siąt dwa lata

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D., B. lp. od sie­dem­dzie­się­ciod­wu­la­tek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɕɛdɛ̃mʲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔdvuˈlatka, AS: śedẽmʹʒ́ėśė̃ńćodvulatka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. siedemdziesięciodwuletni

 rzecz. siedemdziesięciodwulatek m.

Wiktionary


siedemdziesięciodwuletni

ma­ją­cy sie­dem­dzie­siąt dwa lata, trwa­ją­cy sie­dem­dzie­siąt dwa lata itp.


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy sie­dem­dzie­siąt dwa lata

 (1.2) trwa­ją­cy sie­dem­dzie­siąt dwa lata

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Eg­zem­plarz sie­dem­dzie­się­ciod­wu­let­ni jest naj­star­szy, a tym samym naj­droż­szy w ko­lek­cji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɕɛdɛ̃mʲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔdvuˈlɛtʲɲi, AS: śedẽmʹʒ́ėśė̃ńćodvuletʹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siedemdziesięciodwulatek m., siedemdziesięciodwulatka ż.

Wiktionary


siedemdziesięciodziewięciolatek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) męż­czyz­na ma­ją­cy sie­dem­dzie­siąt dzie­więć lat

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) zwie­rzę, ro­śli­na lub rzecz ma­ją­ca sie­dem­dzie­siąt dzie­więć lat

forma rze­czow­ni­ka.

 (3.1) D. lm. od sie­dem­dzie­się­cio­dzie­wię­cio­lat­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɕɛdɛ̃mʲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔ̇d͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈlatɛk, AS: śedẽmʹʒ́ėśė̃ńćȯʒ́evʹi ̯ė̃ńćolatek

Wiktionary

Powiązane:

 przym. siedemdziesięciodziewięcioletni

 rzecz. siedemdziesięciodziewięciolatka ż.

Wiktionary


siedemdziesięciodziewięciolatka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta ma­ją­ca sie­dem­dzie­siąt dzie­więć lat

 (1.2) zwie­rzę, rzecz lub ro­śli­na ma­jąc­sie­dem­dzie­siąt dzie­więć lat

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D., B. lp. od sie­dem­dzie­się­cio­dzie­wię­cio­la­tek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɕɛdɛ̃mʲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔ̇d͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈlatka, AS: śedẽmʹʒ́ėśė̃ńćȯʒ́evʹi ̯ė̃ńćolatka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. siedemdziesięciodziewięcioletni

 rzecz. siedemdziesięciodziewięciolatek m.

Wiktionary


siedemdziesięciodziewięcioletni

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy sie­dem­dzie­siąt dzie­więć lat

 (1.2) trwa­ją­cy sie­dem­dzie­siąt dzie­więć lat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dzia­ła w niej sie­dem­dzie­się­cio­dzie­wię­cio­let­ni dziś Bar­to­lo Bro­glia­to, praw­nik.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɕɛdɛ̃mʲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔ̇d͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈlɛtʲɲi, AS: śedẽmʹʒ́ėśė̃ńćȯʒ́evʹi ̯ė̃ńćoletʹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siedemdziesięciodziewięciolatek m., siedemdziesięciodziewięciolatka ż.

Wiktionary


siedemdziesięciogodzinny

trwa­ją­cy sie­dem­dzie­siąt go­dzin


SJP.pl


siedemdziesięciojednolatek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) męż­czyz­na ma­ją­cy sie­dem­dzie­siąt jeden lat

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) zwie­rzę, ro­śli­na lub rzecz ma­ją­ca sie­dem­dzie­siąt jeden lat

forma rze­czow­ni­ka.

 (3.1) D. lm. od sie­dem­dzie­się­cio­jed­no­lat­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɕɛdɛ̃mʲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔ̇jɛdnɔˈlatɛk, AS: śedẽmʹʒ́ėśė̃ńćȯi ̯ednolatek

Wiktionary

Powiązane:

 przym. siedemdziesięciojednoletni

 rzecz. siedemdziesięciojednolatka ż.

Wiktionary


siedemdziesięciojednolatka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta ma­ją­ca sie­dem­dzie­siąt jeden lat

 (1.2) zwie­rzę, rzecz lub ro­śli­na ma­ją­ca sie­dem­dzie­siąt jeden lat

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D., B. lp. od sie­dem­dzie­się­cio­jed­no­la­tek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɕɛdɛ̃mʲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔ̇jɛdnɔˈlatka, AS: śedẽmʹʒ́ėśė̃ńćȯi ̯ednolatka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. siedemdziesięciojednoletni

 rzecz. siedemdziesięciojednolatek m.

Wiktionary


siedemdziesięciojednoletni

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy sie­dem­dzie­siąt jeden lat

 (1.2) trwa­ją­cy sie­dem­dzie­siąt jeden lat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Eg­zem­plarz sie­dem­dzie­się­cio­jed­no­let­ni jest naj­star­szy, a tym samym naj­droż­szy w ko­lek­cji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɕɛdɛ̃mʲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔ̇jɛdnɔˈlɛtʲɲi, AS: śedẽmʹʒ́ėśė̃ńćȯi ̯ednoletʹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siedemdziesięciojednolatek m., siedemdziesięciojednolatka ż.

Wiktionary


siedemdziesięciokilkuletni

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy lub trwa­ją­cy sie­dem­dzie­siąt kilka lat

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɕɛdɛ̃mʲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔ̇cilkuˈlɛtʲɲi, AS: śedẽmʹʒ́ėśė̃ńćȯḱilkuletʹńi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) siedemdziesięcioparoletni

Wiktionary


siedemdziesięciokilogramowy

1. wa­żą­cy 70 ki­lo­gra­mów;
2. przez­na­czo­ny na 70 ki­lo­gra­mów cze­goś


SJP.pl


siedemdziesięciokilometrowy

o dłu­go­ści sie­dem­dzie­się­ciu ki­lo­me­trów


SJP.pl


siedemdziesięciokrotny

pow­ta­rza­ją­cy się sie­dem­dzie­siąt razy


SJP.pl


siedemdziesięciolatek

męż­czyz­na sie­dem­dzie­się­cio­let­ni


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba w wieku 70-79 lat

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) zwie­rzę, ro­śli­na lub rzecz ma­ją­ca 70-79 lat

forma rze­czow­ni­ka.

 (3.1) D. lm. od sie­dem­dzie­się­cio­lat­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɕɛdɛ̃mʲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈlatɛk, AS: śedẽmʹʒ́ėśė̃ńćolatek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siedemdziesięciolecie n.

:: fż. siedemdziesięciolatka ż.

 przym. siedemdziesięcioletni

Wiktionary


siedemdziesięciolatka

ko­bie­ta albo sa­mi­ca zwie­rząt ma­ją­ca sie­dem­dzie­siąt lat


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta ma­ją­ca sie­dem­dzie­siąt lat

 (1.2) zwie­rzę, rzecz lub ro­śli­na ma­ją­ca sie­dem­dzie­siąt lat

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D., B. lp. od sie­dem­dzie­się­cio­la­tek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɕɛdɛ̃mʲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈlatka, AS: śedẽmʹʒ́ėśė̃ńćolatka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siedemdziesięciolecie n.

:: fm. siedemdziesięciolatek m.

 przym. siedemdziesięcioletni

Wiktionary


siedemdziesięciolatki

osoby róż­nej płci ma­ją­ce od sie­dem­dzie­się­ciu do osiem­dzie­się­ciu lat


SJP.pl


siedemdziesięciolecie

1. okres sie­dem­dzie­się­ciu lat;
2. sie­dem­dzie­sią­ta rocz­ni­ca cze­goś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) okres sie­dem­dzie­się­ciu lat

 (1.2) sie­dem­dzie­sią­ta rocz­ni­ca

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Ob­cho­dzi­li­śmy wczo­raj ju­bi­le­usz sie­dem­dzie­się­cio­le­cia uro­dzin babci.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɕɛdɛ̃mʲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈlɛt͡ɕɛ, AS: śedẽmʹʒ́ėśė̃ńćoleće

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siedemdziesięciolatek m., siedemdziesięciolatka ż.

 przym. siedemdziesięcioletni

Wiktionary


siedemdziesięcioletni

ma­ją­cy sie­dem­dzie­siąt lat


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) ma­ją­cy sie­dem­dzie­siąt lat

 (1.2) trwa­ją­cy sie­dem­dzie­siąt lat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czym jest płoch­li­wa du­szycz­ka dzie­się­cio­let­nia wobec duszy pięć­dzie­się­cio­let­niej czy sie­dem­dzie­się­cio­let­niej?

 (1.1) To był oso­bli­wy widok. Sie­dem­dzie­się­cio­let­ni, łysy i mu­sku­lar­ny Mon­goł o cie­płym i mą­drym spoj­rze­niu i bli­sko pięć­dzie­się­cio­let­ni, pod­ta­tu­sia­ły in­te­li­gent o oczach peł­nych iro­nii i go­ry­czy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɕɛdɛ̃mʲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈlɛtʲɲi, AS: śedẽmʹʒ́ėśė̃ńćoletʹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siedemdziesięciolatek m., siedemdziesięciolatka ż., siedemdziesięciolecie n.

Wiktionary


siedemdziesięciolitrowy

skła­da­ją­cy się z sie­dem­dzie­się­ciu li­trów, mo­gą­cy po­mie­ścić w sobie sie­dem­dzie­siąt li­trów


SJP.pl


siedemdziesięciometrowy

skła­da­ją­cy się z sie­dem­dzie­się­ciu me­trów, ma­ją­cy dłu­gość, sze­ro­kość itp. sie­dem­dzie­się­ciu me­trów


SJP.pl


siedemdziesięciomilimetrowy

o dłu­go­ści sie­dem­dzie­się­ciu mi­li­me­trów


SJP.pl


siedemdziesięciominutowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) trwa­ją­cy sie­dem­dzie­siąt minut

Wiktionary


siedemdziesięcioosobowy

1. skła­da­ją­cy się z sie­dem­dzie­się­ciu osób;
2. przez­na­czo­ny dla sie­dem­dzie­się­ciu osób


SJP.pl


siedemdziesięcioośmioipółletni

ma­ją­cy sie­dem­dzie­siąt osiem lat i pół roku, trwa­ją­cy sie­dem­dzie­siąt osiem lat i pół roku itp.


SJP.pl


siedemdziesięcioośmiolatek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) męż­czyz­na ma­ją­cy sie­dem­dzie­siąt osiem lat

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) zwie­rzę, ro­śli­na lub rzecz ma­ją­ca sie­dem­dzie­siąt osiem lat

forma rze­czow­ni­ka.

 (3.1) D. lm. od sie­dem­dzie­się­cio­o­śmio­lat­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɕɛdɛ̃mʲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔːɕmʲjɔˈlatɛk, AS: śedẽmʹʒ́ėśė̃ńć•ośmʹi ̯olatek

Wiktionary

Powiązane:

 przym. siedemdziesięcioośmioletni

 rzecz. siedemdziesięcioośmiolatka ż.

Wiktionary


siedemdziesięcioośmiolatka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta ma­ją­ca sie­dem­dzie­siąt osiem lat

 (1.2) zwie­rzę, rzecz lub ro­śli­na ma­ją­ca sie­dem­dzie­siąt osiem lat

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D., B. lp. od sie­dem­dzie­się­cio­o­śmio­la­tek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɕɛdɛ̃mʲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔːɕmʲjɔˈlatka, AS: śedẽmʹʒ́ėśė̃ńć•ośmʹi ̯olatka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. siedemdziesięcioośmioletni

 rzecz. siedemdziesięcioośmiolatek m.

Wiktionary


siedemdziesięcioośmioletni

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy sie­dem­dzie­siąt osiem lat

 (1.2) trwa­ją­cy sie­dem­dzie­siąt osiem lat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Eg­zem­plarz sie­dem­dzie­się­cio­o­śmio­let­ni jest naj­star­szy, a tym samym naj­droż­szy w ko­lek­cji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɕɛdɛ̃mʲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔːɕmʲjɔˈlɛtʲɲi, AS: śedẽmʹʒ́ėśė̃ńć•ośmʹi ̯oletʹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siedemdziesięcioośmiolatek m., siedemdziesięcioośmiolatka ż.

Wiktionary


siedemdziesięcioparoletni

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy lub trwa­ją­cy sie­dem­dzie­siąt kilka lat

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɕɛdɛ̃mʲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔparɔˈlɛtʲɲi, AS: śedẽmʹʒ́ėśė̃ńćoparoletʹńi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) siedemdziesięciokilkuletni

Wiktionary


siedemdziesięciopięcioipółletni

ma­ją­cy sie­dem­dzie­siąt pięć lat i pół roku, trwa­ją­cy sie­dem­dzie­siąt pięć lat i pół roku itp.


SJP.pl


siedemdziesięciopięciolatek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) męż­czyz­na ma­ją­cy sie­dem­dzie­siąt pięć lat

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) zwie­rzę, ro­śli­na lub rzecz ma­ją­ca sie­dem­dzie­siąt pięć lat

forma rze­czow­ni­ka.

 (3.1) D. lm. od sie­dem­dzie­się­cio­pię­cio­lat­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɕɛdɛ̃mʲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈlatɛk, AS: śedẽmʹʒ́ėśė̃ńćopʹi ̯ė̃ńćolatek

Wiktionary

Powiązane:

 przym. siedemdziesięciopięcioletni

 rzecz. siedemdziesięciopięciolatka ż.

Wiktionary


siedemdziesięciopięciolatka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta ma­ją­ca sie­dem­dzie­siąt pięć lat

 (1.2) zwie­rzę, rzecz lub ro­śli­na ma­ją­ca sie­dem­dzie­siąt pięć lat

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D., B. lp. od sie­dem­dzie­się­cio­pię­cio­la­tek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɕɛdɛ̃mʲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈlatka, AS: śedẽmʹʒ́ėśė̃ńćopʹi ̯ė̃ńćolatka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. siedemdziesięciopięcioletni

 rzecz. siedemdziesięciopięciolatek m.

Wiktionary


siedemdziesięciopięciolecie

1. okres sie­dem­dzie­się­ciu pię­ciu lat;
2. sie­dem­dzie­sią­ta piąta rocz­ni­ca cze­goś


SJP.pl


siedemdziesięciopięcioletni

ma­ją­cy sie­dem­dzie­siąt pięć lat, trwa­ją­cy sie­dem­dzie­siąt pięć lat itp.


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy sie­dem­dzie­siąt pięć lat

 (1.2) trwa­ją­cy sie­dem­dzie­siąt pięć lat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Eg­zem­plarz sie­dem­dzie­się­cio­pię­cio­let­ni jest naj­star­szy, a tym samym naj­droż­szy w ko­lek­cji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɕɛdɛ̃mʲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈlɛtʲɲi, AS: śedẽmʹʒ́ėśė̃ńćopʹi ̯ė̃ńćoletʹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siedemdziesięciopięciolatek m., siedemdziesięciopięciolatka ż.

Wiktionary


siedemdziesięcioro

li­czeb­nik zbio­ro­wy od­po­wia­da­ją­cy licz­bie 70, uży­wa­ny w od­nie­sie­niu do osób róż­nej płci, dzie­ci i mło­dych zwie­rząt oraz do przed­mio­tów o naz­wie wy­stę­pu­ją­cej tylko w licz­bie mno­giej


SJP.pl

li­czeb­nik zbio­ro­wy

 (1.1) …od­po­wia­da­ją­cy licz­bie 70

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W tym roku sty­pen­dia otrzy­ma­ło sie­dem­dzie­się­cio­ro ucz­niów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɕɛdɛ̃mʲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲˈt͡ɕɔrɔ, AS: śedẽmʹʒ́ėśė̃ńćoro

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siedemdziesiątka ż.

 przym. siedemdziesiąty

 licz. siedemdziesiąt

Wiktionary


siedemdziesięciosiedmioipółletni

ma­ją­cy sie­dem­dzie­siąt sie­dem lat i pół roku, trwa­ją­cy sie­dem­dzie­siąt sie­dem lat i pół roku itp.


SJP.pl


siedemdziesięciosiedmiolatek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) męż­czyz­na ma­ją­cy sie­dem­dzie­siąt sie­dem lat

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) zwie­rzę, ro­śli­na lub rzecz ma­ją­ca sie­dem­dzie­siąt sie­dem lat

forma rze­czow­ni­ka.

 (3.1) D. lm. od sie­dem­dzie­się­cio­sied­mio­lat­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɕɛdɛ̃mʲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔ̇ɕɛdmʲjɔˈlatɛk, AS: śedẽmʹʒ́ėśė̃ńćȯśedmʹi ̯olatek

Wiktionary

Powiązane:

 przym. siedemdziesięciosiedmioletni

 rzecz. siedemdziesięciosiedmiolatka ż.

Wiktionary


siedemdziesięciosiedmiolatka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta ma­ją­ca sie­dem­dzie­siąt sie­dem lat

 (1.2) zwie­rzę, rzecz lub ro­śli­na ma­ją­ca sie­dem­dzie­siąt sie­dem lat

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D., B. lp. od sie­dem­dzie­się­cio­sied­mio­la­tek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɕɛdɛ̃mʲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔ̇ɕɛdmʲjɔˈlatka, AS: śedẽmʹʒ́ėśė̃ńćȯśedmʹi ̯olatka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. siedemdziesięciosiedmioletni

 rzecz. siedemdziesięciosiedmiolatek m.

Wiktionary


siedemdziesięciosiedmioletni

ma­ją­cy sie­dem­dzie­siąt sie­dem lat, trwa­ją­cy sie­dem­dzie­siąt sie­dem lat itp.


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy sie­dem­dzie­siąt sie­dem lat

 (1.2) trwa­ją­cy sie­dem­dzie­siąt sie­dem lat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Eg­zem­plarz sie­dem­dzie­się­cio­sied­mio­let­ni jest naj­star­szy, a tym samym naj­droż­szy w ko­lek­cji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɕɛdɛ̃mʲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔ̇ɕɛdmʲjɔˈlɛtʲɲi, AS: śedẽmʹʒ́ėśė̃ńćȯśedmʹi ̯oletʹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siedemdziesięciosiedmiolatek m., siedemdziesięciosiedmiolatka ż.

Wiktionary


siedemdziesięciosześciolatek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) męż­czyz­na ma­ją­cy sie­dem­dzie­siąt sześć lat

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) zwie­rzę, ro­śli­na lub rzecz ma­ją­ca sie­dem­dzie­siąt sześć lat

forma rze­czow­ni­ka.

 (3.1) D. lm. od sie­dem­dzie­się­cio­sze­ścio­lat­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɕɛdɛ̃mʲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔʃɛɕt͡ɕɔˈlatɛk, AS: śedẽmʹʒ́ėśė̃ńćošeśćolatek

Wiktionary

Powiązane:

 przym. siedemdziesięciosześcioletni

 rzecz. siedemdziesięciosześciolatka ż.

Wiktionary


siedemdziesięciosześciolatka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta ma­ją­ca sie­dem­dzie­siąt sześć lat

 (1.2) zwie­rzę, rzecz lub ro­śli­na ma­ją­ca sie­dem­dzie­siąt sześć lat

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D., B. lp. od sie­dem­dzie­się­cio­sze­ścio­la­tek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɕɛdɛ̃mʲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔʃɛɕt͡ɕɔˈlatka, AS: śedẽmʹʒ́ėśė̃ńćošeśćolatka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. siedemdziesięciosześcioletni

 rzecz. siedemdziesięciosześciolatek m.

Wiktionary


siedemdziesięciosześcioletni

ma­ją­cy sie­dem­dzie­siąt sześć lat, trwa­ją­cy sie­dem­dzie­siąt sześć lat itp.


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy sie­dem­dzie­siąt sześć lat

 (1.2) trwa­ją­cy sie­dem­dzie­siąt sześć lat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Eg­zem­plarz sie­dem­dzie­się­cio­sze­ścio­let­ni jest naj­star­szy, a tym samym naj­droż­szy w ko­lek­cji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɕɛdɛ̃mʲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔʃɛɕt͡ɕɔˈlɛtʲɲi, AS: śedẽmʹʒ́ėśė̃ńćošeśćoletʹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siedemdziesięciosześciolatek m., siedemdziesięciosześciolatka ż.

Wiktionary


siedemdziesięciotrzylatek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) męż­czyz­na ma­ją­cy sie­dem­dzie­siąt trzy lata

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) zwie­rzę, ro­śli­na lub rzecz ma­ją­ca sie­dem­dzie­siąt trzy lata

forma rze­czow­ni­ka.

 (3.1) D. lm. od sie­dem­dzie­się­cio­trzy­lat­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɕɛdɛ̃mʲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔṭʃɨˈlatɛk, AS: śedẽmʹʒ́ėśė̃ńćoṭšylatek

Wiktionary

Powiązane:

 przym. siedemdziesięciotrzyletni

 rzecz. siedemdziesięciotrzylatka ż.

Wiktionary


siedemdziesięciotrzylatka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta ma­ją­ca sie­dem­dzie­siąt trzy lata

 (1.2) zwie­rzę, rzecz lub ro­śli­na ma­ją­ca sie­dem­dzie­siąt trzy lata

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D., B. lp. od sie­dem­dzie­się­cio­trzy­la­tek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɕɛdɛ̃mʲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔṭʃɨˈlatka, AS: śedẽmʹʒ́ėśė̃ńćoṭšylatka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. siedemdziesięciotrzyletni

 rzecz. siedemdziesięciotrzylatek m.

Wiktionary


siedemdziesięciotrzyletni

ma­ją­cy sie­dem­dzie­siąt trzy lata, trwa­ją­cy sie­dem­dzie­siąt trzy lata itp.


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy sie­dem­dzie­siąt trzy lata

 (1.2) trwa­ją­cy sie­dem­dzie­siąt trzy lata

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dnia 31 marca 1888 r. zmarł w Tu­ry­nie we Wło­szech sie­dem­dzie­się­cio­trzy­let­ni sta­rzec, ksiądz Jan Bosco, do­bro­czyń­ca mło­dzie­ży, praw­dzi­wy apo­stoł i za­ło­ży­ciel za­ko­nu św. Fran­cisz­ka Sa­le­ze­go cał­ko­wi­cie poś­wię­ca­ją­ce­go się wy­cho­wa­niu mło­dzie­ży za­nied­ba­nej, osie­ro­co­nej i opu­szczo­nej.

 (1.1) Eg­zem­plarz sie­dem­dzie­się­cio­trzy­let­ni jest naj­star­szy, a tym samym naj­droż­szy w ko­lek­cji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɕɛdɛ̃mʲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔṭʃɨˈlɛtʲɲi, AS: śedẽmʹʒ́ėśė̃ńćoṭšyletʹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siedemdziesięciotrzylatek m., siedemdziesięciotrzylatka ż.

Wiktionary


siedemkroć

sie­dem razy; sied­mio­krot­nie


SJP.pl

przy­słó­wek

 (1.1) przest. dziś książk. sie­dem razy

li­czeb­nik głów­ny

 (2.1) przest. 700 000

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siedmiokrotność ż.

 przym. siedmiokrotny

 przysł. siedmiokroć, siedmiokrotnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) siedmiokroć

Wiktionary


siedemnasta

go­dzi­na sie­dem­na­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) go­dzi­na 17, go­dzi­na piąta po po­łud­niu

forma przy­miot­ni­ka.

 (2.1) M. i W. ż. lp. od: sie­dem­na­sty

Wiktionary

Powiązane:

 licz. siedemnaście

 przym. siedemnasty

Wiktionary


siedemnastak

ktoś zwią­za­ny z obiek­tem (np. dru­ży­ną, od­dzia­łem) oz­na­czo­nym licz­bą 17


SJP.pl


siedemnastka

1. grupa sie­dem­na­stu osób lub przed­mio­tów;
2. po­tocz­nie o bu­dyn­ku, po­ko­ju, po­jeź­dzie lub czym­kol­wiek, co oz­na­czo­ne jest licz­bą 17;
3. sie­dem­na­ście lat


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nazwa licz­by 17

 (1.2) coś, co oz­na­czo­ne jest licz­bą 17

 (1.3) ca­łość skła­da­ją­ca się z sie­de­ma­stu czę­ści, ele­men­tów lub jed­no­stek

 (1.4) pot. dziew­czy­na w wieku 17 lat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sie­dem­nast­ka to moja szczę­śli­wa licz­ba.

 (1.2) Długo cze­ka­łem na tram­waj. W końcu przy­je­cha­ła sie­dem­nast­ka.

 (1.3) Ekipa li­czy­ła sie­dem­na­stu ludzi. Cała sie­dem­nast­ka wy­ru­szy­ła w góry na wy­ciecz­kę.

 (1.4) Mar­cin za­wsze wolał doj­rzal­sze ko­bie­ty, ale wczo­raj wi­dzia­łem go z jakąś sie­dem­nast­ką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɕɛdɛ̃mˈnastka, AS: śedẽmnastka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. siedemnasty

 licz. siedemnaście, siedemnaścioro, siedemnastu

Wiktionary


siedemnastkowy

→ sie­dem­nast­ka


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z licz­bą sie­dem­na­ście, do­ty­czą­cy licz­by sie­dem­na­ście

Wiktionary

Patrz:

siedemnastka

siedemnastodniowy

przy­miot­nik

 (1.1) trwa­ją­cy sie­dem­na­ście dni

 (1.2) bę­dą­cy w wieku sie­dem­na­stu dni

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) - Od kilku lat sie­dem­na­stod­nio­wy obóz koń­czy się uro­czy­stym chrztem - mówi Krzysz­tof Pest­ka, kie­row­nik klubu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɕɛdɛ̃mnastɔˈdʲɲɔvɨ, AS: śedẽmnastodʹńovy

Wiktionary


siedemnastogodzinny

trwa­ją­cy sie­dem­na­ście go­dzin


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) trwa­ją­cy sie­dem­na­ście go­dzin

 (1.2) bę­dą­cy w wieku sie­dem­na­stu go­dzin

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɕɛdɛ̃mnastɔɡɔˈd͡ʑĩnːɨ, AS: śedẽmnastogoʒ́ĩ•ny

Wiktionary


siedemnastokrotnie

przy­słó­wek

 (1.1) sie­dem­na­ście razy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɕɛdɛ̃mnastɔˈkrɔtʲɲɛ, AS: śedẽmnastokrotʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siedemnastokrotność ż.

 przym. siedemnastokrotny

Wiktionary


siedemnastokrotny

pow­ta­rza­ją­cy się sie­dem­na­ście razy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­by­wa­ją­cy się/pow­ta­rza­ją­cy się sie­dem­na­ście razy

 (1.2) taki, który osią­gnął/zdo­był/robił coś sie­dem­na­ście razy

 (1.3) sie­dem­na­ście razy więk­szy bądź mniej­szy od cze­goś

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɕɛdɛ̃mnastɔˈkrɔtnɨ, AS: śedẽmnastokrotny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siedemnastokrotność ż.

 przysł. siedemnastokrotnie

Wiktionary


siedemnastokąt

fi­gu­ra pła­ska ma­ją­ca 17 kątów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geom. wie­lo­kąt o sie­dem­na­stu bo­kach

Wiktionary

Sie­dem­na­sto­kąt – wie­lo­kąt o sie­dem­na­stu bo­kach i przez to sie­dem­na­stu ką­tach.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. siedemnastokątny

 rzecz. siedemnastokącik mrz.

Wiktionary


siedemnastolatek

chło­piec ma­ją­cy sie­dem­na­ście lat


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) chło­pak ma­ją­cy sie­dem­na­ście lat

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) zwie­rzę, ro­śli­na lub rzecz ma­ją­ca sie­dem­na­ście lat

forma rze­czow­ni­ka.

 (3.1) D. lm. od sie­dem­na­sto­lat­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɕɛdɛ̃mnastɔˈlatɛk, AS: śedẽmnastolatek

Wiktionary

Powiązane:

 przym. siedemnastoletni

 rzecz. siedemnastolatka

Wiktionary


siedemnastolatka

dziew­czyn­ka albo sa­mi­ca zwie­rząt ma­ją­ca sie­dem­na­ście lat


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dziew­czy­na ma­ją­ca sie­dem­na­ście lat

 (1.2) zwie­rzę, rzecz lub ro­śli­na ma­ją­ca sie­dem­na­ście lat

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D., B. lp. od sie­dem­na­sto­la­tek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɕɛdɛ̃mnastɔˈlatka, AS: śedẽmnastolatka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. siedemnastoletni

 rzecz. siedemnastolatek m.

Wiktionary


siedemnastolatki

osoby róż­nej płci ma­ją­ce po sie­dem­na­ście lat


SJP.pl


siedemnastolecie

1. okres sie­dem­na­stu lat;
2. sie­dem­na­sta rocz­ni­ca cze­goś


SJP.pl


siedemnastoletni

1. trwa­ją­cy sie­dem­na­ście lat; przy­pa­da­ją­cy za sie­dem­na­ście lat;
2. bę­dą­cy w wieku sie­dem­na­stu lat, ma­ją­cy sie­dem­na­ście lat


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy sie­dem­na­ście lat

 (1.2) trwa­ją­cy sie­dem­na­ście lat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pier­wszą na­gro­dę za ce­ra­mi­kę ar­ty­stycz­ną otrzy­mał wtedy sie­dem­na­sto­let­ni chło­piec z tej wio­ski Cze­sław Si­ko­ra.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɕɛdɛ̃mnastɔˈlɛtʲɲi, AS: śedẽmnastoletʹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siedemnastolecie n., siedemnastolatek m., siedemnastolatka ż.

Wiktionary


siedemnastoliterowy

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który skła­da się z sie­dem­na­stu liter

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Słowo „an­tro­po­mor­fi­za­cja” jest sie­dem­na­sto­li­te­ro­we.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɕɛdɛ̃mˈnastɔˌlʲitɛˈrɔvɨ, AS: śedẽmnastolʹiterovy

Wiktionary


siedemnastominutowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) trwa­ją­cy sie­dem­na­ście minut

Wiktionary


siedemnastoosobowy

1. skła­da­ją­cy się z sie­dem­na­stu osób;
2. przez­na­czo­ny dla sie­dem­na­stu osób


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przez­na­czo­ny dla sie­dem­na­stu osób, mo­gą­cy po­mie­ścić sie­dem­na­ście osób

 (1.2) zło­żo­ny z sie­dem­na­stu osób, wy­ko­ny­wa­ny przez sie­dem­na­ście osób

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɕɛdɛ̃mnastɔːsɔˈbɔvɨ, AS: śedẽmnast•osobovy

Wiktionary


siedemnastopiętrowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zło­żo­ny z par­te­ru i sie­dem­na­stu kon­dy­gna­cji po­ło­żo­nych nad nim

Wiktionary


siedemnastostopniowy

1. ma­ją­cy sie­dem­na­ście stop­ni (w ja­kiejś skali);
2. ma­ją­cy sie­dem­na­ście stop­ni, eta­pów


SJP.pl


siedemnastotomowy

przy­miot­nik

 (1.1) skła­da­ją­cy się z sie­dem­na­stu tomów, za­war­ty w sie­dem­na­stu to­mach, wy­da­ny w sie­dem­na­stu to­mach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɕɛdɛ̃mnastɔtɔ̃ˈmɔvɨ, AS: śedẽmnastotõmovy

Wiktionary


siedemnastotygodniowy

przy­miot­nik

 (1.1) trwa­ją­cy sie­dem­na­ście ty­god­ni

 (1.2) bę­dą­cy w wieku sie­dem­na­stu ty­god­ni

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɕɛdɛ̃mnastɔtɨɡɔdʲˈɲɔvɨ, AS: śedẽmnastotygodʹńovy

Wiktionary


siedemnastowieczny

do­ty­czą­cy sie­dem­na­ste­go wieku, po­cho­dzą­cy z sie­dem­na­ste­go wieku, ży­ją­cy w sie­dem­na­stym wieku, dzie­ją­cy się w sie­dem­na­stym wieku itp.


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który wy­da­rzył się lub żył w sie­dem­na­stym wieku; taki, który po­cho­dzi z sie­dem­na­ste­go wieku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­dróż­ni­cy i kupcy przy­wo­zi­li do sie­dem­na­sto­wiecz­ne­go Pa­ry­ża opo­wie­ści o ta­jem­ni­czych, nie­co­dzien­nych zja­wi­skach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɕɛdɛ̃mˈnastɔˈvʲjɛt͡ʃnɨ, AS: śedẽmnastovʹi ̯ečny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siedemnastowiecze n.

Wiktionary


siedemnastościan

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geom. wie­lo­ścian o sie­dem­na­stu ścia­nach

Wiktionary


siedemnasty

li­czeb­nik po­rząd­ko­wy od­po­wia­da­ją­cy licz­bie 17


SJP.pl

przy­miot­nik od­li­czeb­ni­ko­wy

 (1.1) od 17

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) dzień mie­sią­ca po szes­na­stym

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (3.1) szes­na­sta: go­dzi­na szes­na­sta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dziś od­by­ła się sie­dem­na­sta ko­lej­ka pol­skiej ligi piłki noż­nej.

 (1.1) Pod nu­me­rem sie­dem­na­stym na ulicy, przy któ­rej pra­cu­ję, bu­du­ją przy­chod­nię le­kar­ską.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɕɛdɛ̃mˈnastɨ, AS: śedẽmnasty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siedemnasta ż., siedemnastka ż.

 licz. siedemnaście, siedemnaścioro

Wiktionary


siedemnaście

li­czeb­nik oz­na­cza­ją­cy licz­bę 17


SJP.pl

li­czeb­nik głów­ny

 (1.1) 17

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Obec­nie w skład Od­dzia­łu Ta­trzań­skie­go wcho­dzi sie­dem­na­ście ognisk.

 (1.1) Zdą­ży­łem je­szcze spi­sać sie­dem­na­ście stron wier­szów­ki li­rycz­nej, czyli epiki do­mo­wej na wie­czór.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɕɛdɛ̃mˈnaɕt͡ɕɛ, AS: śedẽmnaśće

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siedemnasta ż., siedemnastka ż.

 przym. siedemnasty

 licz. siedemnaścioro

Wiktionary


siedemnaścioro

li­czeb­nik zbio­ro­wy od­po­wia­da­ją­cy licz­bie 17, uży­wa­ny w od­nie­sie­niu do osób róż­nej płci, dzie­ci i mło­dych zwie­rząt oraz do przed­mio­tów o naz­wie wy­stę­pu­ją­cej tylko w licz­bie mno­giej


SJP.pl

li­czeb­nik zbio­ro­wy

 (1.1) …od­po­wia­da­ją­cy licz­bie 17

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sie­dem­na­ścio­ro ucz­niów z na­szej klasy (sze­ściu chłop­ców i je­de­na­ście dziew­czy­nek) zak­wa­li­fi­ko­wa­ło się do fi­na­łu kon­kur­su.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɕɛdɛ̃mnaɕˈt͡ɕɔrɔ, AS: śedẽmnaśćoro

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siedemnastka ż.

 przym. siedemnasty

 licz. siedemnaście

Wiktionary


siedemset

li­czeb­nik oz­na­cza­ją­cy licz­bę 700


SJP.pl

li­czeb­nik głów­ny

 (1.1) licz­ba 700

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­dej­rze­wam, że ktoś ce­lo­wo wpro­wa­dził błąd do sie­dem­set osiem­dzie­sią­te­go dzie­wią­te­go wier­sza kodu.

 (1.1) Jerzy Wa­szyng­ton uro­dził się dwu­dzie­ste­go dru­gie­go lu­te­go ty­siąc sie­dem­set trzy­dzie­ste­go dru­gie­go roku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɕɛdɛ̃msɛt, AS: śedẽmset

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siedemsetka ż.

 przym. siedemsetny

Wiktionary


siedemsetka

1. licz­ba 700;
2. ca­łość skła­da­ją­ca się z sied­miu­set czę­ści lub jed­no­stek;
3. to, co jest oz­na­czo­ne licz­bą 700


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nazwa licz­by 700 (sie­dem­set)

 (1.2) coś, co oz­na­czo­ne jest licz­bą 700

 (1.3) ca­łość skła­da­ją­ca się z sied­miu­set czę­ści, ele­men­tów lub jed­no­stek

Wiktionary

Powiązane:

 liczgł. siedemset

 przym. siedemsetny

Wiktionary


siedemsetlecie

700-lecie;
1. okres sied­miu­set lat
2. sie­dem­set­na rocz­ni­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) okres sied­miu­set lat

 (1.2) sie­dem­set­na rocz­ni­ca

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɕɛdɛ̃msɛtˈlɛt͡ɕɛ, AS: śedẽmsetleće

Wiktionary

Powiązane:

 przym. siedemsetletni

Wiktionary


siedemsetletni

ma­ją­cy sie­dem­set lat, trwa­ją­cy sie­dem­set lat itp.


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) ma­ją­cy sie­dem­set lat

 (1.2) trwa­ją­cy sie­dem­set lat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) w gro­bie nie­miec­kie­go szlach­ci­ca w po­łud­nio­wych Niem­czech od­na­le­zio­no sie­dem­set­let­nią lirę.

 (1.2) W trak­cie sie­dem­set­let­nie­go roz­wo­ju wie­lic­kich solin dosz­ło do pow­sta­nia bli­sko 7,5 mln m3 pu­stych wnętrz roz­mie­szczo­nych na dzie­wię­ciu głów­nych po­zio­mach (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɕɛdɛ̃msɛtˈlɛtʲɲi, AS: śedẽmsetletʹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siedemsetlecie n.

 przym. siedmiusetletni

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) siedmiusetletni

Wiktionary


siedemsetny

li­czeb­nik po­rząd­ko­wy od­po­wia­da­ją­cy licz­bie 700


SJP.pl

przy­miot­nik od­li­czeb­ni­ko­wy

 (1.1) od sie­dem­set

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W kio­skach uka­zał się sie­dem­set­ny numer na­sze­go mie­sięcz­ni­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɕɛdɛ̃mˈsɛtnɨ, AS: śedẽmsetny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siedemsetka ż.

 licz. siedemset

Wiktionary


siedlaczek

naz­wi­sko


SJP.pl


siedlaczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) drew­nia­na, za­o­krą­glo­na ło­pat­ka słu­żą­ca w go­spo­dar­stwie do na­bie­ra­nia zboża, mąki; rów­nież do wia­nia (od­dzie­le­nia ziar­na od ple­wa­ew)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɕɛˈdlat͡ʃka, AS: śedlačka

Wiktionary


siedlak

naz­wi­sko


SJP.pl


siedlanów

Sied­la­nów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie ra­dzyń­skim, w gmi­nie Ra­dzyń Pod­la­ski.

Wieś szla­chec­ka po­ło­żo­na była w dru­giej po­ło­wie XVI wieku w ziemi łu­kow­skiej wo­je­wództ­wa lu­bel­skie­go.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa bial­sko­pod­la­skie­go.

Wikipedia


siedlarz

naz­wi­sko


SJP.pl


siedlce

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w na pra­wach po­wia­tu wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim;

 (1.2) geogr. nazwa kilku wsi w Pol­sce

Wiktionary

Siedl­ce – mia­sto na pra­wach po­wia­tu we wschod­niej Pol­sce w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, na Pod­la­siu Po­łud­nio­wym, po­mię­dzy rze­ka­mi Mu­chaw­ką i He­len­ką, hi­sto­rycz­nie na­le­ża­ło do ziemi łu­kow­skiej (Ma­ło­pol­ska). Sie­dzi­ba rzym­sko­ka­to­lic­kiej kurii die­cez­ji sied­lec­kiej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Siedl­ce są mia­stem pod­la­skim.

 (1.1) W Siedl­cach znaj­du­je się skwer Nie­pod­le­gło­ści.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɕɛtl̥t͡sɛ, AS: śetl̦ce

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siedlczanin mos., siedlczanka ż.

 przym. siedlecki, podsiedlecki

Wiktionary


siedlczanin

miesz­ka­niec Sied­lec


SJP.pl


siedlczanka

miesz­kan­ka Sied­lec


SJP.pl


siedlec

nazwa kil­ku­na­stu miej­sco­wo­ści w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sied­lec – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. wroc­ław­skim, w gmi­nie Dłu­go­łę­ka
  • Sied­lec – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. żar­skim, w gmi­nie Trze­biel
  • Sied­lec – wieś w woj. łódz­kim, w pow. łę­czyc­kim, w gmi­nie Łę­czy­ca
  • Sied­lec – wieś w woj. łódz­kim, w pow. pa­ję­czań­skim, w gmi­nie Pa­jęcz­no
  • Sied­lec – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. bo­cheń­skim, w gmi­nie Boch­nia
  • Sied­lec – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. kra­kow­skim, w gmi­nie Krze­szo­wi­ce
  • Sied­lec – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. tar­now­skim, w gmi­nie Ra­dłów
  • Sied­lec – przy­sió­łek wsi Ko­wa­lo­wi­ce w woj. opol­skim, w pow. na­my­słow­skim, w gmi­nie Na­my­słów
  • Sied­lec – wieś w woj. opol­skim, w pow. ny­skim, w gmi­nie Ot­mu­chów
  • Sied­lec – wieś w woj. opol­skim, w pow. strze­lec­kim, w gmi­nie Izbic­ko
  • Sied­lec – wieś w woj. ślą­skim, w pow. czę­sto­chow­skim, w gmi­nie Janów
  • Sied­lec – wieś w woj. ślą­skim, w pow. czę­sto­chow­skim, w gmi­nie Mstów

Wikipedia


siedlecczyzna

re­gion w środ­ko­wo-wschod­niej Pol­sce; Sied­lec­kie


SJP.pl


siedlecki

przy­miot­nik od: Siedl­ce, Sied­lec


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Siedl­ca­mi, do­ty­czą­cy Sied­lec

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sied­lec­ki – pol­skie naz­wi­sko.
  • Adam Grzy­ma­ła-Sied­lec­ki – pol­ski kry­tyk li­te­rac­ki
  • An­drzej Sied­lec­ki – pol­ski aktor
  • Boh­dan Grzy­ma­ła-Sied­lec­ki – pol­ski prze­wod­nik tu­ry­stycz­ny
  • Fe­liks Sied­lec­ki (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • Fran­ci­szek Sied­lec­ki – pol­ski ma­larz
  • Jan Sied­lec­ki (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • Krzysz­tof Sied­lec­ki – pol­ski urzęd­nik i po­li­tyk
  • Ju­lian Sied­lec­ki (1896–1939) – major pie­cho­ty Woj­ska Pol­skie­go
  • Mi­chał Sied­lec­ki – pol­ski zo­o­log
  • Piotr Sied­lec­ki – pol­ski sę­dzia pił­kar­ski
  • Sta­ni­sław Sied­lec­ki (ujed­noz­nacz­nie­nie)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pow­sta­ły gu­ber­nie: war­szaw­ska, ka­li­ska, piotr­kow­ska, ra­dom­ska, kie­lec­ka, lu­bel­ska, sied­lec­ka, płoc­ka, łom­żyń­ska i su­wal­ska, za­rzą­dza­ne przez: gu­ber­na­to­ra, wi­ce­gu­ber­na­to­ra i rząd gu­ber­nial­ny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Siedlce nmos.

Wiktionary


siedleckie

przy­miot­nik od: Siedl­ce, Sied­lec


SJP.pl


siedlemin

Sied­le­min – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie ja­ro­ciń­skim, w gmi­nie Ja­ro­cin.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ka­li­skie­go.

Przez miej­sco­wość prze­pły­wa Lu­biesz­ka, nie­wiel­ka rzeka do­rze­cza Warty, lewy do­pływ Lu­ty­ni.

Wikipedia


siedlewit

imię mę­skie


SJP.pl

Sied­le­wit – sta­ro­pol­skie imię mę­skie, zło­żo­ne z czło­nów "Sied­le-" ("osada, sie­dzi­ba") i "-wit" ("pan, wład­ca"). Zna­cze­nie imie­nia: "pan swo­jej sie­dzi­by".

Sied­le­wit imie­ni­ny ob­cho­dzi 29 li­sto­pa­da.

Wikipedia


siedlewitostwo

Sied­le­wit z żoną; Sied­le­wi­to­wie


SJP.pl


siedlewitowie

Sied­le­wit z żoną; Sied­le­wi­to­stwo


SJP.pl


siedlewitowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Sied­le­wi­ta lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


siedlice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sied­li­ce – część mia­sta Go­rzów Wiel­ko­pol­ski
  • Sied­li­ce – część mia­sta Pszczy­na
  • Sied­li­ce – wieś w woj. opol­skim, w pow. na­my­słow­skim, w gmi­nie Pokój
  • Sied­li­ce – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. po­lic­kim, w gmi­nie Po­li­ce
  • Sied­li­ce – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. ło­be­skim, w gmi­nie Ra­do­wo Małe
  • Sied­li­ce – osada w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. szcze­ci­nec­kim, w gmi­nie Szcze­ci­nek
  • Sied­li­ce - dawna gro­ma­da w pow. go­rzow­skim
  • Sied­li­ce – zlik­wi­do­wa­ny przy­sta­nek star­gardz­kiej kolei wą­sko­to­ro­wej w Sied­li­cach, w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim

Wikipedia


siedlik

naz­wi­sko


SJP.pl


siedlimowice

Sied­li­mo­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie świd­nic­kim, w gmi­nie Żarów.

Wikipedia


siedlin

Sied­lin – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie płoń­skim, w gmi­nie Płońsk. Leży przy DK7.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa cie­cha­now­skie­go.

Pier­wsza wzmian­ka w 1398. Pod­czas oku­pa­cji nie­miec­kiej w bu­dyn­ku szko­ły mie­ścił się obóz pracy kar­nej dla miesz­kań­ców Płoń­ska i oko­li­cy, za­mor­do­wa­no tu ok. 100 osób.

Wikipedia


siedliska

1. miej­sce sta­łe­go prze­by­wa­nia, za­miesz­ka­nia; sie­dzi­ba; sa­dy­ba;
2. w bio­lo­gii: miej­sce życia okre­ślo­nych or­ga­niz­mów, wraz z ze­spo­łem czyn­ni­ków wpły­wa­ją­cych na te or­ga­niz­my; śro­do­wi­sko; bio­top;
3. głów­ny punkt cze­goś; sku­pi­sko; zbio­ro­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sied­li­ska – wieś w pow. le­gnic­kim, w gmi­nie Mił­ko­wi­ce
  • Sied­li­ska – wieś w po­wie­cie na­kiel­skim, w gmi­nie Szu­bin
  • Sied­li­ska – wieś w pow. bił­go­raj­skim, w gmi­nie Jó­ze­fów
  • Sied­li­ska – część wsi Bu­ko­wa Wiel­ka w pow. chełm­skim, w gmi­nie Sawin
  • Sied­li­ska – część wsi Łu­kó­wek w pow. chełm­skim, w gmi­nie Sawin
  • Sied­li­ska – wieś w pow. lu­bar­tow­skim, w gmi­nie Ka­mion­ka
  • Sied­li­ska – wieś w pow. łu­kow­skim, w gmi­nie Woj­ciesz­ków
  • Sied­li­ska – wieś w pow. to­ma­szow­skim, w gmi­nie Lu­by­cza Kró­lew­ska
  • Sied­li­ska – część wsi Paw­lu­ki w pow. wło­daw­skim, w gmi­nie Hanna
  • Sied­li­ska – ko­lo­nia ko­lo­nii Ka­plo­no­sy-Ko­lo­nia w pow. wło­daw­skim, gmi­nie Wy­ry­ki
  • Sied­li­ska – wieś w pow. za­moj­skim, w gmi­nie Za­mość
  • Sied­li­ska – część wsi Skot­ni­ki w pow. piotr­kow­skim, w gmi­nie Alek­san­drów

Wikipedia


siedliski

1. przy­miot­nik od: Sied­li­szcze; sied­li­szczań­ski;
2. przy­miot­nik od: Sied­li­sko


SJP.pl


siedlisko

1. miej­sce sta­łe­go prze­by­wa­nia, za­miesz­ka­nia; sie­dzi­ba; sa­dy­ba;
2. w bio­lo­gii: miej­sce życia okre­ślo­nych or­ga­niz­mów, wraz z ze­spo­łem czyn­ni­ków wpły­wa­ją­cych na te or­ga­niz­my; śro­do­wi­sko; bio­top;
3. głów­ny punkt cze­goś; sku­pi­sko; zbio­ro­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) an­trop. miej­sce by­to­wa­nia, za­miesz­ka­nia

 (1.2) ekol. ca­łoksz­tałt wa­run­ków przy­rod­ni­czych sta­no­wią­cych miej­sce życia okre­ślo­nych or­ga­niz­mów;

 (1.3) miej­sce po­cho­dze­nia i wy­lę­ga­nia za­raz­ków

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • sied­li­sko – miej­sce lub teren czy­je­goś za­miesz­ka­nia, sie­dzi­ba, sa­dy­ba.
  • Sied­li­sko – część wsi Szcze­pan­ko­wo, w pow. mo­gi­leń­skim, w gmi­nie Dą­bro­wa
  • Sied­li­sko – osada w pow. sę­po­leń­skim, w gmi­nie Sę­pól­no Kra­jeń­skie
  • Sied­li­sko – część wsi Do­ku­dów Pier­wszy, w pow. bial­skim, w gmi­nie Biała Pod­la­ska
  • Sied­li­sko – część wsi Gdola, w pow. chełm­skim, w gmi­nie Ruda-Huta
  • Sied­li­sko – ko­lo­nia w pow. za­moj­skim, w gmi­nie Gra­bo­wiec
  • Sied­li­sko – wieś w pow. kro­śnień­skim, w gmi­nie Ma­sze­wo
  • Sied­li­sko – wieś w pow. no­wo­sol­skim, w gmi­nie Sied­li­sko
  • Sied­li­sko – wieś w pow. zgier­skim, w gmi­nie Zgierz
  • Sied­li­sko – część wsi Ja­szczu­ro­wa, w pow. wa­do­wic­kim, w gmi­nie Mu­charz
  • Sied­li­sko – przy­sió­łek wsi Stale, w pow. tar­no­brze­skim, w gmi­nie Grę­bów
  • Sied­li­sko – wieś w pow. bra­niew­skim, w gmi­nie Bra­nie­wo

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sza­cu­je się, że pier­wsze sied­li­ska Abo­ry­ge­nów na te­re­nie dzi­siej­sze­go Syd­ney zo­sta­ły za­ło­żo­ne około 40 ty­się­cy lat temu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wysiedlenie n., siedliskowość ż.

 przym. siedliskowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dom, sadyba, siedziba

 (1.2) habitat, matecznik, ostoja

 (1.3) ognisko

Wiktionary


siedliskowy

przy­miot­nik od: sied­li­sko


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z sied­li­skiem, do­ty­czą­cy sied­li­ska

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W Eu­ro­pie stwier­dzo­no, że w za­leż­no­ści od dy­na­micz­nie zmien­nych wa­run­ków sied­li­sko­wych na te­re­nach za­le­wo­wych li­czeb­ność tego ga­tun­ku w róż­nych la­tach jest bar­dzo różna.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siedlisko n.

Wiktionary


siedliszczanin

miesz­ka­niec Sied­li­szcza (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


siedliszczanka

miesz­kan­ka Sied­li­szcza (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


siedliszczański

przy­miot­nik od: Sied­li­szcze; sied­li­ski


SJP.pl


siedliszcze

rzad­ko: miej­sce, w któ­rym się miesz­ka


SJP.pl

Zo­bacz też: Sied­li­szcze (ujed­noz­nacz­nie­nie).

Sied­li­szcze – mia­sto w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie chełm­skim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Sied­li­szcze. We­dług da­nych GUS z 31 grud­nia 2019 r. Sied­li­szcze li­czy­ło 1431 miesz­kań­ców. Mia­sto po­ło­żo­ne jest w daw­nej ziemi chełm­skiej.

Wikipedia


siedliszek

sied­li­szek dwu­barw­ny - ga­tu­nek plusk­wia­ka


SJP.pl


siedliszowice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sied­li­szo­wi­ce – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. tar­now­skim, w gmi­nie Żabno
  • Sied­li­szo­wi­ce – wieś w woj. ślą­skim, w pow. za­wier­ciań­skim, w gmi­nie Kro­czy­ce
  • Sied­li­szo­wi­ce - dawna gro­ma­da

Wikipedia


siedlok

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk, Śląsk Cie­szyń­ski. go­spo­darz, rol­nik

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk bamber, bauer, pampóń

Wiktionary


siedlów

Sied­lów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie opo­czyń­skim, w gmi­nie Żar­nów.

W skład so­łect­wa "Sied­lów" wcho­dzą także wsie Ada­mów i Ma­le­nie.

Sied­lów jest miej­sco­wo­ścią let­ni­sko­wą nad rzeką Czar­ną, w cza­sach hi­sto­rycz­nych znany jako Sied­lew lub Sied­le­wo.

Wikipedia


siedlątków

Sied­ląt­ków (nazwa obocz­na: Staw­ki) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie pod­dę­bic­kim, w gmi­nie Pęcz­niew, po wschod­niej stro­nie zbior­ni­ka Je­zior­sko.

Wikipedia


siedlęcin

Sied­lę­cin (niem. "Boberröhrsdorf") – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie kar­ko­no­skim, w gmi­nie Jeżów Su­dec­ki.

Wieś leży mię­dzy Je­zio­rem Mo­drym na po­łud­nio­wym wscho­dzie a Je­zio­rem Wrze­szczyń­skim na za­cho­dzie. Miej­sco­wość ma cha­rak­ter łań­cu­chów­ki, roz­cią­ga­ją­cej się na dłu­go­ści ok. 5 km.

Wikipedia


siedmioaktowy

skła­da­ją­cy się z sied­miu aktów


SJP.pl


siedmioarkuszowy

skła­da­ją­cy się z sied­miu ar­ku­szy


SJP.pl


siedmioarowy

ma­ją­cy po­wierzch­nię sied­miu arów


SJP.pl


siedmiobarwność

→ sied­mio­barw­ny


SJP.pl

Patrz:

siedmiobarwny

siedmiobarwny

ma­ją­cy sie­dem barw (ko­lo­rów); sied­mio­ko­lo­ro­wy


SJP.pl


siedmiobiegowy

ma­ją­cy sie­dem bie­gów, np. sied­mio­bie­go­wa skrzy­nia bie­gów


SJP.pl


siedmiobitowy

1. za­wie­ra­ją­cy sie­dem bitów;
2. dzia­ła­ją­cy w opar­ciu o słowa (roz­ka­zy, dane) dłu­go­ści sied­miu bitów


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) in­form. taki, który za­wie­ra sie­dem bitów

 (1.2) in­form. taki, który dzia­ła w opar­ciu o słowa (roz­ka­zy, dane) dłu­go­ści sied­miu bitów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɕɛdmʲjɔbʲiˈtɔvɨ, AS: śedmʹi ̯obʹitovy

Wiktionary


siedmioboczny

do­ty­czą­cy sied­mio­bo­ku, ma­ją­cy sie­dem boków, ogra­ni­czo­ny sied­mio­ma pła­szczyz­na­mi itp.


SJP.pl


siedmioboista

za­wod­nik bio­rą­cy udział w sied­mio­bo­ju


SJP.pl


siedmioboistka

za­wod­nicz­ka bio­rą­ca udział w sied­mio­bo­ju


SJP.pl


siedmiobok

wie­lo­bok pła­ski o sied­miu bo­kach


SJP.pl


siedmiobolesny

przy­miot­nik

 (1.1) prze­ży­wa­ją­cy sie­dem bo­le­ści

 (1.2) rel. zwią­za­ny z kul­tem Matki Bożej Bo­les­nej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kiedy Matka Boża Sied­mio­bo­les­na stała się pa­tron­ką Sło­wa­cji?.

Wiktionary


siedmiobramkowy

cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się strze­le­niem sied­miu bra­mek


SJP.pl


siedmiobój

dy­scy­pli­na spor­to­wa zło­żo­na z sied­miu kon­ku­ren­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sport. dy­scy­pli­na lek­ko­at­le­tycz­na, skła­da­ją­ca się z sied­miu kon­ku­ren­cji

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɕɛdˈmʲjɔbuj, AS: śedmʹi ̯obui ̯

Wiktionary


siedmiocalowy

ma­ją­cy dłu­gość sied­miu cali


SJP.pl


siedmiocyfrowy

zło­żo­ny z sied­miu cyfr


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) skła­da­ją­cy się z sied­miu cyfr, ma­ją­cy sie­dem cyfr

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) I nawet stan jej konta - już chyba sied­mio­cy­fro­wy - nie do­star­cza do­dat­ko­wych emo­cji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɕɛdmʲjɔt͡sɨfˈrɔvɨ, AS: śedmʹi ̯ocyfrovy

Wiktionary


siedmioczęściowy

skła­da­ją­cy się z sied­miu czę­ści


SJP.pl


siedmioczłonowy

skła­da­ją­cy się z sied­miu czło­nów


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) li­czą­cy sie­dem czło­nów, skła­da­ją­cy się z sied­miu czło­nów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɕɛdmʲjɔt͡ʃwɔ̃ˈnɔvɨ, AS: śedmʹi ̯oču̯õnovy

Wiktionary


siedmiodaniowy

skła­da­ją­cy się z sied­miu dań


SJP.pl


siedmiodniowy

ma­ją­cy sie­dem dni (ty­dzień), trwa­ją­cy sie­dem dni (ty­dzień) itp.; ty­god­nio­wy; jed­no­ty­god­nio­wy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) trwa­ją­cy sie­dem dni

 (1.2) bę­dą­cy w wieku sied­miu dni

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɕɛdmʲjɔˈdʲɲɔvɨ, AS: śedmʹi ̯odʹńovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) tygodniowy

Wiktionary


siedmiodobowy

trwa­ją­cy sie­dem dób


SJP.pl


siedmiodolarowy

ma­ją­cy war­tość sied­miu do­la­rów


SJP.pl


siedmiodrzwiowy

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy sied­mio­ro drzwi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɕɛdmʲjɔˈḍʒvʲjɔvɨ, AS: śedmʹi ̯oḍžvʹi ̯ovy

Wiktionary


siedmiodzielny

dzie­lą­cy się na sie­dem czę­ści


SJP.pl


siedmioetapowo

przy­słó­wek

 (1.1) w sied­miu eta­pach, fa­zach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɕɛdmʲjɔɛtaˈpɔvɔ, AS: śedmʹi ̯oetapovo

Wiktionary

Powiązane:

 przym. siedmioetapowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) siedmiofazowo, siedmiostopniowo

Wiktionary


siedmioetapowy

skła­da­ją­cy się z sied­miu eta­pów


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) skła­da­ją­cy się z sied­miu eta­pów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɕɛdmʲjɔɛtaˈpɔvɨ, AS: śedmʹi ̯oetapovy

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. siedmioetapowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) siedmiostopniowy, siedmiofazowy

Wiktionary


siedmiofazowo

przy­słó­wek

 (1.1) w sied­miu fa­zach, eta­pach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɕɛdmʲjɔfaˈzɔvɔ, AS: śedmʹi ̯ofazovo

Wiktionary

Powiązane:

 przym. siedmiofazowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) siedmioetapowo, siedmiostopniowo

Wiktionary


siedmiofazowy

1. skła­da­ją­cy się z sied­miu faz, eta­pów;
2. dzia­ła­ją­cy w ukła­dzie od­po­wied­nich sied­miu prą­dów prze­mien­nych


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) skła­da­ją­cy się z sied­miu faz, eta­pów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɕɛdmʲjɔfaˈzɔvɨ, AS: śedmʹi ̯ofazovy

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. siedmiofazowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) siedmiostopniowy, siedmioetapowy

Wiktionary


siedmiofrankowy

ma­ją­cy war­tość sied­miu fran­ków


SJP.pl


siedmiofuntowy

1. ma­ją­cy war­tość sied­miu fun­tów;
2. wa­żą­cy sie­dem fun­tów


SJP.pl


siedmiogodzinny

trwa­ją­cy sie­dem go­dzin


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) trwa­ją­cy sie­dem go­dzin

 (1.2) bę­dą­cy w wieku sied­miu go­dzin

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɕɛdmʲjɔɡɔˈd͡ʑĩnːɨ, AS: śedmʹi ̯ogoʒ́ĩ•ny

Wiktionary


siedmiogramowy

wa­żą­cy sie­dem gra­mów


SJP.pl


siedmiogrodzianin

miesz­ka­niec Sied­mio­gro­du (kra­i­ny hi­sto­rycz­nej w Ru­mu­nii); Tran­syl­wań­czyk


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Sied­mio­gro­du

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ste­fan Ba­to­ry był Sied­mio­gro­dzia­ni­nem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɕɛdmʲjɔɡrɔˈd͡ʑä̃ɲĩn, AS: śedmʹi ̯ogroʒ́ä̃ńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Siedmiogród mrz.

:: fż. Siedmiogrodzianka ż.

 przym. siedmiogrodzki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Transylwańczyk

Wiktionary


siedmiogrodzianka

miesz­kan­ka Sied­mio­gro­du (kra­i­ny hi­sto­rycz­nej w Ru­mu­nii); Tran­syl­wan­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Sied­mio­gro­du

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɕɛdmʲjɔɡrɔˈd͡ʑãŋka, AS: śedmʹi ̯ogroʒ́ãŋka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Siedmiogród mrz.

:: fm. Siedmiogrodzianin mos.

 przym. siedmiogrodzki

Wiktionary


siedmiogrodzki

1. przy­miot­nik od: Sied­mio­gród;
2. świ­drzyk sied­mio­grodz­ki - ga­tu­nek śli­ma­ka z ro­dzi­ny świ­drzy­ko­wa­tych, chro­nio­ny w Pol­sce


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Sied­mio­gro­du, do­ty­czą­cy Sied­mio­gro­du

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wie­czór był cichy, słoń­ce z mogił dac­kich / Na sied­mio­grodz­kich gór szczy­ty się toczy, / Kiedy Iwo­nia z oko­pów ko­zac­kich / Szedł w tabor pogan, łzami ro­sząc oczy.

 (1.1) Cho­ciaż trze­ba przyz­nać, że w kra­i­nie Sied­mio­grodz­kiej lud wie­rzy je­szcze w za­bo­bo­ny i w śred­nio­wiecz­ne czary. sic.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Siedmiogród mrz., Siedmiogrodzianin mos., Siedmiogrodzianka ż.

Wiktionary


siedmiogroszowy

ma­ją­cy war­tość sied­miu gro­szy


SJP.pl


siedmiogród

kra­i­na hi­sto­rycz­na w środ­ko­wej Ru­mu­nii; Tran­syl­wa­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) hist. geogr. kra­i­na w środ­ko­wej Ru­mu­nii;

Wiktionary

Sied­mio­gród lub Tran­syl­wa­nia ( Tran­sil­va­nia lub Ar­de­al, Erdély, Siebenbürgen) – kra­i­na hi­sto­rycz­na po­ło­żo­na na Wy­ży­nie Sied­mio­grodz­kiej w cen­tral­nej Ru­mu­nii. Głów­ny­mi mia­sta­mi są Bra­szów, Kluż-Na­po­ka, Sybin i Târgu Mureș. Więk­szość lud­no­ści sta­no­wią Ru­mu­ni, ale za­miesz­ku­ją ten teren także bar­dzo licz­ne mniej­szo­ści na­ro­do­we, prze­de wszyst­kim wę­gier­ska, saska (nie­miec­ka), se­kler­ska i rom­ska.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Okręg Sybin jest czę­ścią Sied­mio­gro­du.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɕɛdˈmʲjɔɡrut, AS: śedmʹi ̯ogrut

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Siedmiogrodzianin mos., Siedmiogrodzianka ż.

 przym. siedmiogrodzki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Transylwania

Wiktionary


siedmiogłosowy

skła­da­ją­cy się z sied­miu gło­sów


SJP.pl


siedmiogłowy

ma­ją­cy sie­dem głów


SJP.pl


siedmioipółgodzinny

trwa­ją­cy sie­dem i pół go­dzi­ny


SJP.pl


siedmioipółletni

ma­ją­cy sie­dem lat i pół roku


SJP.pl


siedmioipółmilionowy

li­czą­cy sie­dem i pół mi­lio­na cze­goś


SJP.pl


siedmioizbowy

ma­ją­cy sie­dem izb


SJP.pl


siedmiojajeczny

ma­ją­cy w skła­dzie sie­dem jajek


SJP.pl


siedmiojęzyczny

1. po­słu­gu­ją­cy się sied­mio­ma ję­zy­ka­mi;
2. na­pi­sa­ny w sied­miu ję­zy­kach;
3. o ja­kimś te­re­nie: za­miesz­ka­ny przez lud­ność po­słu­gu­ją­cą się sied­mio­ma ję­zy­ka­mi


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) po­słu­gu­ją­cy się sied­mio­ma ję­zy­ka­mi

 (1.2) na­pi­sa­ny w sied­miu ję­zy­kach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɕɛdmʲjɔ̇jɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: śedmʹi ̯ȯi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary


siedmiokanałowy

ma­ją­cy sie­dem ka­na­łów


SJP.pl


siedmiokaratowy

wa­żą­cy sie­dem ka­ra­tów


SJP.pl


siedmiokartkowy

ma­ją­cy sie­dem kar­tek


SJP.pl


siedmiokilogramowy

1. wa­żą­cy 7 ki­lo­gra­mów;
2. przez­na­czo­ny na 7 ki­lo­gra­mów cze­goś


SJP.pl


siedmiokilometrowy

ma­ją­cy dłu­gość sied­miu ki­lo­me­trów, wy­no­szą­cy sie­dem ki­lo­me­trów


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który ma wiel­kość (dłu­gość) sied­miu ki­lo­me­trów

Wiktionary


siedmiokilowy

po­tocz­nie: sied­mio­ki­lo­gra­mo­wy


SJP.pl


siedmioklapowy

o li­ściach, owo­cach, to­reb­kach na­sien­nych: po­dzie­lo­ny na sie­dem czę­ści


SJP.pl


siedmioklasowy

obej­mu­ją­cy sie­dem klas, ma­ją­cy sie­dem klas


SJP.pl


siedmiokolorowy

ma­ją­cy sie­dem ko­lo­rów (barw); sied­mio­barw­ny


SJP.pl


siedmiokolumnowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) taki, który skła­da się z sied­miu ko­lumn

Wiktionary


siedmiokomorowy

ma­ją­cy sie­dem komór


SJP.pl


siedmiokondygnacyjny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) taki, który ma sie­dem kon­dy­gna­cji

Wiktionary


siedmiokonny

1. o po­jeź­dzie: za­przę­żo­ny w sie­dem koni;
2. o sil­ni­ku: ma­ją­cy moc sied­miu koni me­cha­nicz­nych


SJP.pl


siedmiokołowy

ma­ją­cy sie­dem kół


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który ma sie­dem kół

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɕɛdmʲjɔkɔˈwɔvɨ, AS: śedmʹi ̯okou̯ovy

Wiktionary


siedmiokropka

bie­dron­ka sied­mio­krop­ka - bie­dron­ka o czer­wo­nych po­kry­wach i sied­miu czar­nych krop­kach, po trzech na każ­dej z dwóch po­kryw i jed­nej u na­sa­dy po­kryw, po­spo­li­ta w Pol­sce; bie­dron­ka sied­mio­krop­ko­wa; boża krów­ka


SJP.pl


siedmiokropkowy

bie­dron­ka sied­mio­krop­ko­wa - bie­dron­ka o czer­wo­nych po­kry­wach i sied­miu czar­nych krop­kach, po trzech na każ­dej z dwóch po­kryw i jed­nej u na­sa­dy po­kryw, po­spo­li­ta w Pol­sce; bie­dron­ka sied­mio­krop­ka; boża krów­ka


SJP.pl


siedmiokrotnie

przy­słó­wek

 (1.1) sie­dem razy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W Azer­bej­dża­nie wskaź­ni­ki śmier­ci sa­mo­bój­czej są ponad sześć­dzie­się­cio­krot­nie niż­sze niż spo­wo­do­wa­nej za­bój­stwem, w Ar­me­nii ponad je­de­na­sto­krot­nie, w Mek­sy­ku zaś - bli­sko sied­mio­krot­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɕɛdmʲjɔˈkrɔtʲɲɛ, AS: śedmʹi ̯okrotʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siedmiokrotność ż.

 przym. siedmiokrotny

 przysł. siedemkroć, siedmiokroć

 liczgł. siedemkroć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) siedemkroć, siedmiokroć

Wiktionary


siedmiokrotność

→ sied­mio­krot­ny


SJP.pl

Patrz:

siedmiokrotny

siedmiokrotny

pow­ta­rza­ją­cy się sie­dem razy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­by­wa­ją­cy się/pow­ta­rza­ją­cy się sie­dem razy

 (1.2) taki, który osią­gnął/zdo­był/robił coś sie­dem razy

 (1.3) sie­dem razy więk­szy bądź mniej­szy od cze­goś

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɕɛdmʲjɔˈkrɔtnɨ, AS: śedmʹi ̯okrotny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siedmiokrotność ż.

 przysł. siedmiokrotnie, siedemkroć, siedmiokroć

 liczgł. siedemkroć

Wiktionary


siedmiokroć

przy­słó­wek

 (1.1) przest. dziś książk. sie­dem razy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siedmiokrotność ż.

 przym. siedmiokrotny

 przysł. siedemkroć, siedmiokrotnie

 liczgł. siedemkroć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) siedemkroć

Wiktionary


siedmioksiąg

cykl sied­miu ut­wo­rów li­te­rac­kich stwo­rzo­nych przez jed­ne­go au­to­ra i od­po­wied­nio po­wią­za­nych ze sobą te­ma­tycz­nie


SJP.pl


siedmiokącik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od sied­mio­kąt

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie sied­mio­kąt, lecz tylko mały sied­mio­ką­cik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siedmiokąt m.

Wiktionary


siedmiokąt

fi­gu­ra ge­o­me­trycz­na wy­cię­ta z pła­szczyz­ny przez ła­ma­ną zam­knię­tą zło­żo­ną z sied­miu od­cin­ków


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geom. wie­lo­kąt o sied­miu bo­kach;

 (1.2) książk. kształt, forma, po­stać zbli­żo­ne do sied­mio­ką­ta (1.1) lub rzecz, przed­miot tego kształ­tu

Wiktionary

Sied­mio­kąt (sied­mio­bok, hep­ta­gon) – wie­lo­kąt o sied­miu bo­kach i sied­miu ką­tach wew­nętrz­nych. Suma miar kątów w do­wol­nym sied­mio­ką­cie wy­no­si 900°.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sied­mio­kąt fo­rem­ny jest fi­gu­rą, w któ­rej wszyst­kie boki są rów­nej dłu­go­ści.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɕɛdˈmʲjɔkɔ̃nt, AS: śedmʹi ̯okõnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siedmiokącik mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) siedmiobok, heptagon

Wiktionary


siedmiokątny

ma­ją­cy sie­dem kątów; hep­ta­go­nal­ny


SJP.pl


siedmiolatek

chło­piec ma­ją­cy sie­dem lat


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) chło­piec ma­ją­cy sie­dem lat

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) zwie­rzę, ro­śli­na lub rzecz ma­ją­ca sie­dem lat

forma rze­czow­ni­ka.

 (3.1) D. lm. od sied­mio­lat­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɕɛdmʲjɔˈlatɛk, AS: śedmʹi ̯olatek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siedmiolecie n.

:: fż. siedmiolatka ż.

 przym. siedmioletni

Wiktionary


siedmiolatka

1. dziew­czyn­ka ma­ją­ca 7 lat;
2. po­tocz­nie o sied­mio­let­niej sa­mi­cy zwie­rzę­cia, rza­dziej o ro­śli­nie, przed­mio­cie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dziew­czyn­ka ma­ją­ca sie­dem lat

 (1.2) zwie­rzę, rzecz lub ro­śli­na ma­ją­ca sie­dem lat

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D., B. lp. od sied­mio­la­tek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɕɛdmʲjɔˈlatka, AS: śedmʹi ̯olatka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. siedmioletni

 rzecz. siedmiolatek m.

Wiktionary


siedmiolatki

dzie­ci róż­nej płci ma­ją­ce po sie­dem lat


SJP.pl


siedmiolecie

1. siód­ma rocz­ni­ca;
2. okres sied­miu lat


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) siód­ma rocz­ni­ca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siedmiolatek mzw./mos.

Wiktionary


siedmioletni

1. trwa­ją­cy sie­dem lat; przy­pa­da­ją­cy za sie­dem lat;
2. bę­dą­cy w wieku sied­miu lat, ma­ją­cy sie­dem lat


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy sie­dem lat

 (1.2) trwa­ją­cy sie­dem lat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do po­strzy­żyn przy­stę­po­wa­li zwy­kle sied­mio­let­ni chłop­cy.

 (1.1) Była to sied­mio­let­nia dziew­czyn­ka, mała i wątła, od któ­rej ciem­nej su­kien­ki od­bi­ja­ła śnież­nie bia­łość poń­czo­szek, far­tusz­ka i krezy, obej­mu­ją­cej szyję.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɕɛdmʲjɔˈlɛtʲɲi, AS: śedmʹi ̯oletʹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siedmiolecie n., siedmiolatek m., siedmiolatka ż.

Wiktionary


siedmioliniowy

ma­ją­cy sie­dem linii


SJP.pl


siedmiolistkowy

ma­ją­cy sie­dem list­ków


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) bot. po­sia­da­ją­cy sie­dem list­ków

Wiktionary


siedmiolistny

ma­ją­cy sie­dem liści


SJP.pl


siedmioliterowy

zło­żo­ny z sied­miu liter


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który skła­da się z sied­miu liter

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Moje imię jest sied­mio­li­te­ro­we.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɕɛdmʲjɔlʲitɛˈrɔvɨ, AS: śedmʹi ̯olʹiterovy

Wiktionary


siedmiolitrowy

ma­ją­cy ob­ję­tość sied­miu li­trów


SJP.pl


siedmiolufowy

ma­ją­cy sie­dem luf


SJP.pl


siedmiomasztowiec

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) żegl. sta­tek ma­ją­cy sie­dem masz­tów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɕɛdmʲjɔ̃maˈʃtɔvʲjɛt͡s, AS: śedmʹi ̯õmaštovʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

 przym. siedmiomasztowy

Wiktionary


siedmiomasztowy

ma­ją­cy sie­dem masz­tów


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) o ża­glow­cu: ma­ją­cy sie­dem masz­tów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɕɛdmʲjɔ̃maˈʃtɔvɨ, AS: śedmʹi ̯õmaštovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siedmiomasztowiec

Wiktionary


siedmiometrowy

mie­rzą­cy sie­dem me­trów


SJP.pl


siedmiomiejscowy

ma­ją­cy sie­dem miejsc


SJP.pl


siedmiomiesięczny

ma­ją­cy sie­dem mie­się­cy, trwa­ją­cy sie­dem mie­się­cy itp.


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) trwa­ją­cy sie­dem mie­się­cy

 (1.2) bę­dą­cy w wieku sied­miu mie­się­cy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɕɛdmʲjɔ̃mʲjɛ̇ˈɕɛ̃n͇t͡ʃnɨ, AS: śedmʹi ̯õmʹi ̯ėśẽṇčny

Wiktionary


siedmiomilowy

ma­ją­cy dłu­gość sied­miu mil


SJP.pl


siedmiominutowy

trwa­ją­cy sie­dem minut


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) trwa­ją­cy sie­dem minut

Wiktionary


siedmiomodułowy

zbu­do­wa­ny z sied­miu mo­du­łów


SJP.pl


siedmiomorgowy

ma­ją­cy po­wierzch­nię sied­miu mórg


SJP.pl


siedmionitkowy

ma­ją­cy sie­dem nitek


SJP.pl


siedmionogi

ma­ją­cy sie­dem nóg


SJP.pl


siedmionożny

ma­ją­cy sie­dem nóg


SJP.pl


siedmioodcinkowy

skła­da­ją­cy się z sied­miu od­cin­ków


SJP.pl


siedmiooktawowy

ma­ją­cy roz­pię­tość sied­miu oktaw


SJP.pl


siedmioosiowy

ma­ją­cy sie­dem osi


SJP.pl


siedmioosobowy

skła­da­ją­cy się z sied­miu osób, mo­gą­cy po­mie­ścić sie­dem osób


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przez­na­czo­ny dla sied­miu osób, mo­gą­cy po­mie­ścić sie­dem osób

 (1.2) zło­żo­ny z sied­miu osób, wy­ko­ny­wa­ny przez sie­dem osób

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɕɛdmʲjɔːsɔˈbɔvɨ, AS: śedmʹi ̯•osobovy

Wiktionary


siedmioostrzowy

ma­ją­cy sie­dem par ostrzy


SJP.pl


siedmiootworowy

ma­ją­cy sie­dem ot­wo­rów


SJP.pl


siedmiopak

zgrzew­ka za­wie­ra­ją­ca sie­dem jed­no­stek da­ne­go pro­duk­tu, np. piwa, wody mi­ne­ral­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hand. pacz­ka zbior­cza po sie­dem sztuk to­wa­ru

Wiktionary


siedmiopalczasty

zwy­kle o zwie­rzę­ciu (jego od­nó­żach, koń­czy­nach) lub przed­mio­cie: ma­ją­cy sie­dem pal­ców


SJP.pl


siedmiopalecznik

ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ró­żo­wa­tych; sied­mio­pa­łecz­nik


SJP.pl

Sied­mio­pa­lecz­nik ("Co­ma­rum") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ró­żo­wa­tych ("Ro­sa­ce­ae"). Obej­mu­je w za­leż­no­ści od uję­cia jeden ga­tu­nek (sied­mio­pa­lecz­nik błot­ny "C. pa­lu­stre") lub dwa do pię­ciu ga­tun­ków. Za­li­cza­ny tu w szer­szym uję­ciu "C. sa­le­so­via­num", w węż­szym wy­o­dręb­nia­ny jest w mo­no­ty­po­wy ro­dzaj "Fa­ri­nop­sis".

Wikipedia


siedmiopartyjny

skła­da­ją­cy się z sied­miu par­tii


SJP.pl


siedmiopaskowy

pan­cer­nik sied­mio­pa­sko­wy - ga­tu­nek ssaka z ro­dzi­ny pan­cer­ni­ko­wa­tych


SJP.pl


siedmiopasmowy

skła­da­ją­cy się z sied­miu pasm


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) taki, który ma sie­dem pasm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siedmiopasmówka ż.

Wiktionary


siedmiopałecznik

ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ró­żo­wa­tych; sied­mio­pa­lecz­nik


SJP.pl


siedmiopiętrowy

skła­da­ją­cy się z sied­miu pię­ter


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zło­żo­ny z par­te­ru i sied­miu wyż­szych kon­dy­gna­cji

Wiktionary


siedmiopokojowy

ma­ją­cy sie­dem pokoi


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) z sied­mio­ma po­ko­ja­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­rucz­nik do­stał tu jed­no­po­ko­jo­we miesz­ka­nie z kuch­nią i ła­zien­ką w sta­rej ka­mie­ni­cy. Przed wojną był to sto­ło­wy w sied­mio­po­ko­jo­wym miesz­ka­niu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɕɛdmʲjɔpɔkɔˈjɔvɨ, AS: śedmʹi ̯opokoi ̯ovy

Wiktionary


siedmiopolowy

ma­ją­cy sie­dem pól


SJP.pl


siedmioprocentowy

sta­no­wią­cy sie­dem pro­cent ja­kiejś ca­ło­ści


SJP.pl


siedmiopręcikowy

1. o kwie­cie: ma­ją­cy sie­dem prę­ci­ków;
2. o ro­śli­nie: ma­ją­cy kwia­ty o sied­miu prę­ci­kach


SJP.pl


siedmiopunktowy

1. skła­da­ją­cy się z sied­miu punk­tów;
2. ma­ją­cy wy­miar sied­miu punk­tów (np. czcion­ka)


SJP.pl


siedmiopłaszczyznowy

przy­miot­nik

 (1.1) roz­mie­szczo­ny na sied­miu pła­szczyz­nach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɕɛdmʲjɔpwaʃt͡ʃɨzˈnɔvɨ, AS: śedmʹi ̯opu̯aščyznovy

Wiktionary


siedmiopłatkowy

ma­ją­cy sie­dem płat­ków


SJP.pl


siedmiopłytowy

skła­da­ją­cy się z sied­miu płyt


SJP.pl


siedmioraczek

dziew­czyn­ka wśród sied­mio­racz­ków


SJP.pl


siedmioraczka

dziew­czyn­ka wśród sied­mio­racz­ków


SJP.pl


siedmioraczki

sied­mio­ro dzie­ci uro­dzo­nych pod­czas jed­ne­go po­ro­du


SJP.pl


siedmioraki

wy­stę­pu­ją­cy w sied­miu ro­dza­jach, ga­tun­kach, od­mia­nach itp.


SJP.pl

li­czeb­nik wie­lo­ra­ki

 (1.1) do­ty­czą­cy sied­miu typów, ro­dza­jów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Prze­szedł w korpo sied­mio­ra­kie szko­le­nia: pla­no­wa­nie, in­for­mo­wa­nie, sa­mo­do­sko­na­le­nie, ko­mu­ni­ka­cja, lo­gi­sty­ka, wdra­ża­nie i in­we­sto­wa­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɕɛdmʲjɔˈraci, AS: śedmʹi ̯oraḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siedmioraczki

 przysł. siedmiorako

Wiktionary


siedmiorako

przy­słó­wek

 (1.1) przysł. od przy­miot­ni­ka → sied­mio­ra­ki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɕɛdmʲjɔˈrakɔ, AS: śedmʹi ̯orako

Wiktionary

Powiązane:

 przym. siedmioraki

 licz. siedmioraki

Wiktionary


siedmioramienny

ma­ją­cy sie­dem ra­mion, odnóg itp.


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) taki, który ma sie­dem ra­mion

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Me­no­ra jest sied­mio­ra­mien­nym kan­de­la­brem ży­dow­skim.

 (1.1) Jacek do­stał odz­na­kę w kształ­cie sied­mio­ra­mien­nej gwia­zdy.

Wiktionary


siedmioro

li­czeb­nik zbio­ro­wy od­po­wia­da­ją­cy licz­bie 7, uży­wa­ny w od­nie­sie­niu do osób róż­nej płci, dzie­ci i mło­dych zwie­rząt oraz do przed­mio­tów o naz­wie wy­stę­pu­ją­cej tylko w licz­bie mno­gie


SJP.pl

li­czeb­nik zbio­ro­wy

 (1.1) …od­po­wia­da­ją­cy licz­bie 7

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Było nas sied­mio­ro: czte­rech chło­pa­ków i trzy dziew­czy­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɕɛdˈmʲjɔrɔ, AS: śedmʹi ̯oro

Wiktionary

Powiązane:

 zob. siedem.

Wiktionary


siedmiorodzinny

skła­da­ją­cy się z sied­miu ro­dzin


SJP.pl


siedmiorundowy

trwa­ją­cy sie­dem rund


SJP.pl


siedmiorzecki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Sied­mio­rze­czem, do­ty­czą­cy Sied­mio­rze­cza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Siedmiorzecze n.

 przym. siedmiorzeczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. semireczeński

Wiktionary


siedmiorzecze

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. kra­i­na hi­sto­rycz­na w Azji Środ­ko­wej nad gra­ni­cą chiń­ską, obec­nie na­le­żą­cy w więk­szo­ści do Ka­zach­sta­nu, czę­ścio­wo do Kir­gi­sta­nu i Chin;

Wiktionary

Sied­mio­rze­cze ( Ceмиpeчьe, Жетісу, Жетисуу) – re­gion hi­sto­rycz­ny w Azji Środ­ko­wej nad gra­ni­cą chiń­ską, za cza­sów Im­pe­rium Ro­syj­skie­go osob­ny obwód ze sto­li­cą w Wier­nym (Ał­ma­ty), obec­nie na­le­żą­cy w więk­szo­ści do Ka­zach­sta­nu, czę­ścio­wo do Kir­gi­sta­nu (wschod­nia po­ło­wa kraju, do­li­na rzeki Talas, po­wiat Bisz­kek) i Chin (uj­gur­ski re­gion au­to­no­micz­ny Sin­ciang).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Tur­kie­sta­nie wy­róż­nia się m.in. takie re­gio­ny jak Za­rze­cze i Sied­mio­rze­cze.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. siedmiorzecki, semireczeński

Wiktionary


siedmiosalowy

ma­ją­cy sie­dem sal


SJP.pl


siedmiosegmentowy

zło­żo­ny z sied­miu seg­men­tów


SJP.pl


siedmiosekcyjny

ma­ją­cy sie­dem sek­cji


SJP.pl


siedmiosesyjny

skła­da­ją­cy się z sied­miu sesji


SJP.pl


siedmiosezonowy

o se­ria­lu: ma­ją­cy sie­dem se­zo­nów


SJP.pl


siedmiosilnikowy

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który jest wy­po­sa­żo­ny w sie­dem sil­ni­ków

Wiktionary


siedmioskibowy

zwią­za­ny z sied­mio­ma ski­ba­mi, np. pług sied­mio­ski­bo­wy


SJP.pl


siedmiostopniowo

przy­słó­wek

 (1.1) w sied­miu eta­pach, fa­zach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɕɛdmʲjɔstɔpʲˈɲɔvɔ, AS: śedmʹi ̯ostopʹńovo

Wiktionary

Powiązane:

 przym. siedmiostopniowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) siedmioetapowo, siedmiofazowo

Wiktionary


siedmiostopniowy

1. ma­ją­cy sie­dem stop­ni (w ja­kiejś skali);
2. ma­ją­cy sie­dem stop­ni, eta­pów


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) skła­da­ją­cy się z sied­miu stop­ni, schod­ków

 (1.2) skła­da­ją­cy się z sied­miu stop­ni, eta­pów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɕɛdmʲjɔstɔpʲˈɲɔvɨ, AS: śedmʹi ̯ostopʹńovy

Wiktionary

Powiązane:

 (1.2) przysł. siedmiostopniowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) siedmioetapowy, siedmiofazowy

Wiktionary


siedmiostopowiec

wiersz skła­da­ją­cy się z sied­miu stóp


SJP.pl


siedmiostopowy

ma­ją­cy dłu­gość sied­miu stóp


SJP.pl


siedmiostrefowy

zwią­za­ny z sied­mio­ma stre­fa­mi


SJP.pl


siedmiostrofowy

skła­da­ją­cy się z sied­miu strof


SJP.pl


siedmiostronny

ma­ją­cy sie­dem stron


SJP.pl


siedmiostrunny

o in­stru­men­tach mu­zycz­nych: ma­ją­cy sie­dem strun; sied­mio­stru­no­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy sie­dem strun

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Muzyk grał na sied­mio­strun­nej cy­trze.

Wiktionary


siedmiostrunowy

ma­ją­cy sie­dem strun; sied­mio­strun­ny


SJP.pl


siedmiostrzałowiec

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) re­wol­wer mie­szczą­cy w ma­ga­zyn­ku sie­dem na­bo­jów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z gloc­ka, na razie, we mnie nie ce­lo­wał, ale wie­dzia­łem, że zacz­nie, jeśli do­pu­szczę do uwa­la­nia za­byt­ko­we­go sied­mio­strza­łow­ca zie­mią.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siedmiostrzał m.

 przym. siedmiostrzałowy, siedmiostrzelony

Wiktionary


siedmiostrzałowy

o ręcz­nej broni pal­nej: mie­szczą­cy w ma­ga­zyn­ku mak­sy­mal­nie sie­dem na­bo­jów


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) o broni pal­nej – mie­szczą­cy w ma­ga­zyn­ku sie­dem na­bo­jów

 (1.2) ma­ją­cy sie­dem strzał

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Iwan znał się na broni do­sta­tecz­nie, by po samym kształ­cie roz­poz­nać do­sko­na­ły, nie­du­ży i lekki, sied­mio­strza­ło­wy bel­gij­ski model brow­nin­ga.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siedmiostrzałowiec m., siedmiostrzał m.

 przym. siedmiostrzelony

Wiktionary


siedmiosylabowy

zło­żo­ny z sied­miu sylab (zgło­sek); sied­mioz­gło­sko­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) li­czą­cy sie­dem sylab, skła­da­ją­cy się z sied­miu sylab

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɕɛdmʲjɔsɨlaˈbɔvɨ, AS: śedmʹi ̯osylabovy

Wiktionary


siedmioszpar

ga­tu­nek dra­pież­ne­go re­ki­na


SJP.pl

Sied­miosz­par, sied­miosz­par spi­cza­sto­gło­wy ("Hep­tran­chias perlo") – ga­tu­nek dra­pież­nej, agre­syw­nej mor­skiej ryby sze­ściosz­pa­roksz­tałt­nej. W star­szej li­te­ra­tu­rze był opi­sy­wa­ny pod wie­lo­ma naz­wa­mi sy­no­ni­micz­ny­mi. Bio­lo­gia tego ga­tun­ku jest słabo poz­na­na.

Wikipedia


siedmiotaktowy

skła­da­ją­cy się z sied­miu tak­tów


SJP.pl


siedmiotomowy

skła­da­ją­cy się z sied­miu tomów, za­war­ty w sied­miu to­mach


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) skła­da­ją­cy się z sied­miu tomów, za­war­ty w sied­miu to­mach, wy­da­ny w sied­miu to­mach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɕɛdmʲjɔtɔ̃ˈmɔvɨ, AS: śedmʹi ̯otõmovy

Wiktionary


siedmiotonowy

wa­żą­cy sie­dem ton


SJP.pl


siedmiotorowy

ma­ją­cy sie­dem torów


SJP.pl


siedmiotygodniowy

ma­ją­cy lub trwa­ją­cy sie­dem ty­god­ni


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) trwa­ją­cy sie­dem ty­god­ni

 (1.2) bę­dą­cy w wieku sied­miu ty­god­ni

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wczo­raj gre­ko­ka­to­li­cy ob­cho­dzi­li Wiel­ki Dzień, który za­koń­czył okres sied­mio­ty­god­nio­we­go postu.

 (1.2) Jest mę­żat­ką i matką ośmio­let­niej Mo­ni­ki i sied­mio­ty­god­nio­we­go Ma­te­u­sza.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɕɛdmʲjɔtɨɡɔdʲˈɲɔvɨ, AS: śedmʹi ̯otygodʹńovy

Wiktionary


siedmiotysięcznik

szczyt gór­ski o wy­so­ko­ści po­wy­żej sied­miu ty­się­cy me­trów nad po­zio­mem morza


SJP.pl


siedmiowarstwowy

przy­miot­nik

 (1.1) li­czą­cy sie­dem warstw, skła­da­ją­cy się z sied­miu warstw

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɕɛdmʲjɔvarˈstfɔvɨ, AS: śedmʹi ̯ovarstfovy

Wiktionary


siedmiowartościowy

o pier­wiast­ku: za­wie­ra­ją­cy atomy two­rzą­ce sie­dem wią­zań che­micz­nych z in­ny­mi ato­ma­mi


SJP.pl


siedmiowatowy

ma­ją­cy moc sied­miu watów


SJP.pl


siedmiowcy

sekta mu­zuł­mań­ska ut­wo­rzo­na na prze­ło­mie VIII i IX wieku, bę­dą­ca skraj­nym odła­mem szy­i­tów, uz­na­ją­ca linię sied­miu ima­mów i wie­rzą­ca, że ostat­ni imam nie umarł, lecz po­zo­sta­je w ukry­ciu; is­ma­i­li­ci, iz­ma­i­li­ci, isma'ilici


SJP.pl


siedmiowersowy

skła­da­ją­cy się z sied­miu wer­sów; sied­mio­wier­szo­wy


SJP.pl


siedmiowiec

czło­nek sekty isma'ili­tów - odła­mu szy­i­tów uz­na­ją­ce­go linię sied­miu ima­mów; is­ma­i­li­ta, iz­ma­i­li­ta, isma'ilita


SJP.pl


siedmiowiekowy

trwa­ją­cy sie­dem wie­ków, ma­ją­cy sie­dem wie­ków


SJP.pl


siedmiowiersz

stro­fa sied­mio­wier­szo­wa lub utwór sied­mio­wier­szo­wy


SJP.pl


siedmiowierszowy

skła­da­ją­cy się z sied­miu wier­szy


SJP.pl


siedmiowodny

w che­mii: za­wie­ra­ją­cy 7 czą­ste­czek wody


SJP.pl


siedmiowyrazowy

skła­da­ją­cy się z sied­miu wy­ra­zów


SJP.pl


siedmiowęglowy

ma­ją­cy sie­dem ato­mów węgla w czą­stecz­ce


SJP.pl


siedmiozaworowy

ma­ją­cy sie­dem za­wo­rów


SJP.pl


siedmiozdaniowy

skła­da­ją­cy się z sied­miu zdań


SJP.pl


siedmiozgłoskowiec

ro­dzaj ut­wo­ru po­e­tyc­kie­go, w któ­rym każdy wers skła­da się z sied­miu zgło­sek


SJP.pl

Sied­mioz­gło­sko­wiec – forma wier­szo­wa zło­żo­na z sied­miu sylab.

Sze­reg sied­mio­sy­la­bo­wy, naj­czę­ściej dwu- albo trzy­ak­cen­to­wy, po­ja­wia się na ogół jako sa­mo­dziel­ny wers w wier­szach izo­sy­la­bicz­nych, prze­pla­ta­nych i róż­no­wer­so­wych lub też jako kom­po­nent w dłuż­szych wer­sach sy­la­bicz­nych.

Wikipedia


siedmiozgłoskowy

zło­żo­ny z sied­miu zgło­sek (sylab); sied­mio­sy­la­bo­wy


SJP.pl


siedmioznakowy

skła­da­ją­cy się z sied­miu zna­ków


SJP.pl


siedmiozębny

ma­ją­cy sie­dem zębów


SJP.pl


siedmiozębowy

ma­ją­cy sie­dem zębów


SJP.pl


siedmiozłotowy

ma­ją­cy war­tość sied­miu zło­tych


SJP.pl


siedmiołóżkowy

ma­ją­cy sie­dem łóżek


SJP.pl


siedmiościan

wie­lo­ścian o 7 ścia­nach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geom. wie­lo­ścian o sied­miu ścia­nach

Wiktionary

Powiązane:

 przym. siedmiościenny

Wiktionary


siedmiościenny

ma­ją­cy sie­dem ścian


SJP.pl


siedmioświecowy

ma­ją­cy sie­dem świec


SJP.pl


siedmiożyłowy

o kablu: ma­ją­cy sie­dem żył


SJP.pl


siednąć

cza­sow­nik do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Pod­ha­le, Górny Śląsk. usiąść

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ano kie tak, to nie ma redy, to me jus jedz, ino zeby mi zaś nie było żol długo umie­rać, to se na brzyz­ku sied­nij, oze­wrzyj kute, a jo sko­cem do tobie.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) usiąść

Wiktionary


siedzenie

1. znaj­do­wać się w po­zy­cji sie­dzą­cej;
2. po­tocz­nie: prze­by­wać gdzieś przez jakiś czas (np. w szko­le, na stry­chu);
3. po­tocz­nie: zaj­mo­wać się czymś in­ten­syw­nie;
4. po­tocz­nie: być znaw­cą w czymś (np. sie­dzieć w ubez­pie­cze­niach);
5. po­tocz­nie: prze­by­wać w wię­zie­niu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|sie­dzieć.

 (1.2) miej­sce przez­na­czo­ne do sie­dze­nia (1.1)

 (1.3) eufem. część ciała po­ni­żej ple­cy­e­ców

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sie­dze­nie przed te­le­wi­zo­rem po­wo­du­je uszczer­bek na zdro­wiu.

 (1.2) Zaj­mij mi sie­dze­nie przy oknie.

 (1.3) Strasz­nie boli mnie sie­dze­nie po tych pię­ciu go­dzi­nach wy­kła­dów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɕɛˈd͡zɛ̃ɲɛ, AS: śeʒẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. siadać, siedzieć, obsiadać, wysiadywać, wysiadać, siąść, przysiąść, wsiadać, odsiadywać, przesiadać się

 rzecz. odsiadka ż., zasiadka ż., siedziba ż., siadanie n., siądnięcie n., siad mrz.

 przym. siedzący

 wykrz. siad

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) spoczywanie

 (1.2) gw. Górny Śląsk zic

 (1.3) pupa, pupcia, tyłek, rzyć; wulg. dupa, dupsko

Wiktionary


siedzeniowy

przy­miot­nik od: sie­dze­nie


SJP.pl


siedziba

1. miej­sce, gdzie ktoś miesz­ka lub stale prze­by­wa;
2. miej­sce, gdzie znaj­du­je się jakaś in­sty­tu­cja


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. lub podn. miej­sce, w któ­rym ktoś miesz­ka lub dłu­żej prze­by­wa

 (1.2) miej­sce, w któ­rym znaj­du­je się jakaś in­sty­tu­cja, firma, or­ga­ni­za­cja

Wiktionary

Sie­dzi­ba – we­dług pol­skie­go Ko­dek­su cy­wil­ne­go sie­dzi­bą osoby praw­nej jest miej­sco­wość, w któ­rej ma sie­dzi­bę organ za­rzą­dza­ją­cy tą osobą praw­ną. Usta­wa lub opar­ty na niej sta­tut mogą za­wie­rać od­mien­ne po­sta­no­wie­nia.

Po­ję­cie sie­dzi­by osoby praw­nej umie­szczo­ne zo­sta­ło w art. 41 kc.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Po raz pier­wszy szy­fro­gra­my za­ko­do­wa­ne przy po­mo­cy Enig­my udało się roz­szy­fro­wać pol­skim kryp­to­lo­gom w grud­niu 1932 roku (lub stycz­niu 1933) w Pa­ła­cu Sa­skim w War­sza­wie, mie­szczą­cym sie­dzi­bę Biura Szy­frów Od­dzia­łu II Szta­bu Głów­ne­go Woj­ska Pol­skie­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɕɛ̇ˈd͡ʑiba, AS: śėʒ́iba

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siadanie n., siądnięcie n., siedzenie n.

 czas. siąść

Wiktionary


siedzieć

1. znaj­do­wać się w po­zy­cji sie­dzą­cej;
2. po­tocz­nie: prze­by­wać gdzieś przez jakiś czas (np. w szko­le, na stry­chu);
3. po­tocz­nie: zaj­mo­wać się czymś in­ten­syw­nie;
4. po­tocz­nie: być znaw­cą w czymś (np. sie­dzieć w ubez­pie­cze­niach);
5. po­tocz­nie: prze­by­wać w wię­zie­niu


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) spo­czy­wać na krze­śle, ka­na­pie, ławie itp. tak, by cię­żar ciała spo­czy­wał na po­ślad­kach

 (1.2) pot. prze­by­wać w ja­kimś miej­scu

 (1.3) pot. być aresz­to­wa­nym, po­zba­wio­nym wol­no­ści

 (1.4) pot. zaj­mo­wać się czymś

 (1.5) gw-pl|Bu­ko­wi­na. miesz­kać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Marek sie­dzi na fo­te­lu i oglą­da film.

 (1.2) Mój są­siad jest na bez­ro­bo­ciu i cały czas sie­dzi w domu.

 (1.3) Sie­dział trzy lata i wy­szedł w zesz­łym ty­god­niu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɕɛ̇d͡ʑɛ̇t͡ɕ, AS: śėʒ́ėć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siedzenie n., zasiedzenie n., siedzisko m., odsiadka ż., nasiadówka ż., posiedzenie n., wysiadywanie n., przesiadywanie n., przesiadka ż., siądnięcie n., siad mrz.

 czas. wsiadać, zasiedzieć się dk., usiąść dk., usiedzieć dk., posiedzieć dk., wysiedzieć dk., wysiadywać ndk., przesiąść się dk., przesiadać się ndk., przesiadywać ndk., usadzać ndk., odsiedzieć dk., odsiadywać ndk., przysiąść dk., podsiąść dk., podsiadywać ndk., dosiąść się dk., siadać ndk.

 wykrz. siad

 przym. siedzący

Wiktionary


siedzisko

1. sie­dze­nie, to na czym się sie­dzi;
2. sie­dzi­ba, miej­sce za­miesz­ka­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ta część mebla, na któ­rej sie­dzi się

Wiktionary

Sie­dzi­sko – mebel przez­na­czo­ny do sie­dze­nia.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɕɛ̇ˈd͡ʑiskɔ, AS: śėʒ́isko

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przesiadać się, siedzieć, siąść

 rzecz. siadanie n., siądnięcie n., zasiadka ż.

 przym. siedzący

Wiktionary


siedziskowy

→ sie­dzi­sko


SJP.pl

Patrz:

siedzisko

siedzonko

zdrob­nie­nie od: sie­dze­nie; po­tocz­nie: wy­god­ne, przy­tul­ne miej­sce do sie­dze­nia


SJP.pl


siedzuniowate

o ce­chach sie­dzu­nio­wa­tych (ro­dzi­na grzy­bów)


SJP.pl

Sie­dzu­nio­wa­te ("Spa­ras­si­da­ce­ae" Her­ter) – ro­dzi­na grzy­bów z rzędu żag­wiow­ców ("Po­ly­po­ra­les").

Wikipedia


siedzuniowaty

o ce­chach sie­dzu­nio­wa­tych (ro­dzi­na grzy­bów)


SJP.pl


siedzuń

ro­dzaj grzy­bów z rzędu żag­wiow­ców


SJP.pl


siedzów

Sie­dzów – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie ot­woc­kim, w gmi­nie So­bie­nie-Je­zio­ry.

Wier­ni ko­ścio­ła rzym­sko­ka­to­lic­kie­go na­le­żą do pa­ra­fii Matki Bożej Bo­les­nej w Ma­riań­skim Po­rze­czu.

Wieś szla­chec­ka Sie­dze­wo po­ło­żo­na była w dru­giej po­ło­wie XVI wieku w po­wie­cie czer­skim ziemi czer­skiej wo­je­wództ­wa ma­zo­wiec­kie­go. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa sied­lec­kie­go.

Wikipedia


siedzący

1. taki, który wy­ma­ga sie­dze­nia (np. sie­dzą­ca praca) lub pod­czas któ­re­go się długo sie­dzi (np. sie­dzą­cy tryb życia);
2. taki, który służy do sie­dze­nia (np. miej­sce sie­dzą­ce)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który wy­ma­ga sie­dze­nia

 (1.2) słu­żą­cy do sie­dze­nia

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) ims. od sie­dzieć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siedzenie n., siedzisko n., siadanie n., siad mrz., siądnięcie n.

 czas. siedzieć, siąść, siadać

 przysł. siedząco

 wykrz. siad

Wiktionary


siedź

huba siedź - ga­tu­nek grzy­ba z ro­dzi­ny fla­gow­co­wa­tych lub żag­wio­wa­tych, z rzędu żag­wiow­ców, ob­ję­ty ści­słą ochro­ną w Pol­sce; huba ga­łę­zi­sta, ża­giew ga­łę­zi­sta, ża­giew krza­czy­sta, ża­giew cy­ko­rioksz­tałt­na, wie­lo­głów­ka list­ko­wa­ta


SJP.pl


siegfried

imię mę­skie


SJP.pl


sieja

ryba z po­dro­dzi­ny o tej samej naz­wie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) icht. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Co­re­go­nus|ref=tak., sre­brzy­sta, przy­brzeż­na ryba bał­tyc­ka ży­ją­ca rów­nież w niek­tó­rych je­zio­rach;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • sieja po­spo­li­ta, głą­biel, brzo­na (Co­re­go­nus la­va­re­tus) i jej pod­ga­tun­ki:
    • sieja baj­kal­ska (C. l. ba­i­ca­len­sis)
    • sieja holsz­tyń­ska (C. l. hol­sa­ta)
    • sieja ła­do­ska (C. l. lu­do­ga)
    • sieja wę­drow­na (C. l. la­va­re­tus)
  • sieja błę­kit­na (Co­re­go­nus wart­man­ni)
  • sieja czud­ska (Co­re­go­nus ma­ra­e­no­i­des)
  • sieja ka­na­dyj­ska (Co­re­go­nus clu­pe­a­for­mis)
  • sieja krót­ko­szczę­ka (Co­re­go­nus ze­nit­hi­cus)
  • sieja mied­wiań­ska albo mied­wień­ska (Co­re­go­nus ma­ra­e­na)
  • sieja ostro­no­sa (Co­re­go­nus nasus)
  • sieja ostro­py­ska (Co­re­go­nus oxy­rin­chus)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ciała siei są śle­dzio­wa­te i wys­mu­kłe.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɕɛ̇ja, AS: śėi ̯a

Wiktionary


siejak

naz­wi­sko


SJP.pl


siejakowski

naz­wi­sko


SJP.pl


siejba

okres sia­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) roz­sie­wa­nie ziar­na

 (1.2) okres siewu

 (1.3) ziar­no rzu­ca­ne pod­czas za­sie­wu

Wiktionary

Siej­ba – część wsi Czar­nów­ka w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie gi­życ­kim, w gmi­nie Wyd­mi­ny.

W la­tach 1975–1998 Siej­ba ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa su­wal­skie­go.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. siejbiarz mos., siejbienie n.

 czas. siejbić ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) siew, sianie, zasiew

 (1.3) ziarno

Wiktionary


siejbiarz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rzad. siew­ca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siejba ż., siejbienie n.

 czas. siejbić ndk.

Wiktionary


siejbienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) rzad. sia­nie ziar­na

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siejba ż., siejbiarz mos.

 czas. siejbić ndk.

Wiktionary


siejbić

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) rzad. roz­sie­wać ziar­no

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny siej­bić się (dk. brak)

 (2.1) rzad. roz­sie­wać się

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siejba ż., siejbiarz mos., siejbienie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) siać

Wiktionary


sieje

1. rzu­cać ziar­no w glebę;
2. roz­sy­py­wać coś ce­lo­wo;
3. gubić, trwo­nić;
4. roz­po­wszech­niać, sze­rzyć;
5. prze­pu­szczać przez sito; prze­sie­wać


SJP.pl

Sieje (nazwa obocz­na: Osied­le Sieje) – część Kielc, nieg­dyś wieś w nie­ist­nie­ją­cej już gmi­nie Dą­bro­wa, ob­szar po­prze­my­sło­wy.

W za­bu­do­wie do­mi­nu­ją ni­skie bloki ko­mu­nal­ne „Kie­lec­kie­go To­wa­rzy­stwa Bu­dow­nict­wa Spo­łecz­ne­go” (KTBS) oraz bu­dyn­ki jed­no­ro­dzin­ne o ni­skiej in­ten­syw­no­ści, z usłu­ga­mi pod­sta­wo­wy­mi. Od stro­ny pół­noc­nej Sieje są­sia­du­ją z dużym kom­plek­sem le­śnym. Sieje liczą ok. 1,5 tys. miesz­kań­ców.

Wikipedia


siejewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


siejka

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Filip Siej­ka – pol­ski muzyk, kom­po­zy­tor i pro­du­cent mu­zycz­ny
  • Lu­cy­na Siej­ka-Juzwa – pol­ska ho­ke­ist­ka na tra­wie, olim­pij­ka
  • Piotr Siej­ka – pol­ski aktor fil­mo­wy i te­a­tral­ny
  • Piotr Siej­ka – pol­ski muzyk, kom­po­zy­tor i pro­du­cent mu­zycz­ny

Wikipedia


siejny

przy­miot­nik

 (1.1) przest. roln. ogrod. zwią­za­ny z sie­wem, za­sie­wa­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ko­mi­sja Po­ro­zu­mie­waw­cza uza­sad­nia swój wnio­sek tym, że okres siej­ny już się koń­czy a zboża siew­ne­go po­wiat do­tych­czas nie otrzy­mał więc rol­nict­wo nie może dalej cze­kać bo nie ob­sia­no by pól. sic.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɕɛ̇jnɨ, AS: śėi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siew m., Siejny mos./mrz., Siejnik mrz.

 czas. siać

Wiktionary


siejowate

po­dro­dzi­na ryb ło­so­sio­wa­tych; głą­bie­lo­wa­te


SJP.pl

Sie­jo­wa­te, głą­bie­lo­wa­te (Co­re­go­ni­nae) – po­dro­dzi­na ryb ło­so­sio­wa­tych (Sal­mo­ni­dae) kla­sy­fi­ko­wa­na też jako odręb­na ro­dzi­na "Co­re­go­ni­dae".

Po­dro­dzi­na sie­jo­wa­tych obej­mu­je wiele ga­tun­ków, pod­ga­tun­ków i ras eko­lo­gicz­nych o nie­jed­noz­nacz­nej po­zy­cji tak­so­no­micz­nej.

Wikipedia


siejowaty

o ce­chach sie­jo­wa­tych (po­dro­dzi­na ryb)


SJP.pl


siejowy

→ sieja


SJP.pl

Patrz:

sieja

siek

naz­wi­sko


SJP.pl

Siek – gmina w Niem­czech, w kraju związ­ko­wym Szlez­wik-Holsz­tyn, w po­wie­cie Stor­marn, sie­dzi­ba urzę­du Siek.

Wikipedia


siekacz

1. jeden z zębów przed­nich;
2. nóż przez­na­czo­ny do sie­ka­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sto­mat. anat. przed­ni ząb słu­żą­cy do od­gry­za­nia kęsów po­kar­mu

Wiktionary

Sie­kacz ( dens in­ci­si­vus, l. mn. den­tes in­ci­si­vi) – jeden z zębów cha­rak­te­ry­stycz­nych dla uzę­bie­nia he­te­ro­don­tycz­ne­go. Jest zębem jed­no­ko­rze­nio­wym o ko­ro­nie jedno-, dwu- lub trój­guz­ko­wej. Sie­ka­cze znaj­du­ją się w przed­nim od­cin­ku szczę­ki (lub na kości sie­ka­czo­wej) bądź żu­chwy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sie­ka­cze, kły i zęby trzo­no­we uzę­bie­nia mlecz­ne­go za­stę­po­wa­ne są zę­ba­mi sta­ły­mi: sie­ka­cza­mi, kłami i zę­ba­mi przed­trzo­no­wy­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siekanka ż., sieczka ż., siekanina ż., siekanie n., posiekanie n., siekaniec m., sieczkarnia ż.

 czas. siekać ndk., posiekać dk.

Wiktionary


siekanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|sie­kać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɕɛˈkãɲɛ, AS: śekãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. siekać ndk.

 rzecz. sieczka ż., siekacz mrz.

Wiktionary


siekaniec

drob­no po­cię­ty drut oło­wia­ny uży­wa­ny za­miast śrutu, a także mie­sza­ni­na ka­mie­ni, szkła, gwoź­dzi, gru­be­go śrutu, ka­wał­ków me­ta­lu sto­so­wa­na jako po­ci­ski ar­ty­le­ryj­skie


SJP.pl


siekanina

1. coś co zo­sta­ło po­cię­te na drob­ne ka­wał­ki, po­sie­ka­ne;
2. po­tra­wa z sie­ka­ne­go mięsa;
3. bi­ja­ty­ka z uży­ciem broni bia­łej


SJP.pl


siekaninka

zdrob­nie­nie od: sie­ka­ni­na


SJP.pl


siekanka

po­tra­wa przy­go­to­wa­na z bar­dzo drob­no po­sie­ka­nych lub zmie­lo­nych pro­duk­tów


SJP.pl


siekany

sie­ka­ne kot­le­ty, sie­ka­na pie­czeń - kot­le­ty, pie­czeń zro­bio­ne z po­sie­ka­ne­go mięsa


SJP.pl

Sie­ka­ny (lit. "Se­ko­nys") – wieś na Lit­wie, w okrę­gu uciań­skim, w re­jo­nie igna­liń­skim, w gmi­nie Wiel­ka Wieś.

Wikipedia


siekać

ciąć coś na drob­ne ka­wał­ki


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) kulin. drob­no kroić

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Grzy­by po na­mo­cze­niu go­tu­je­my do mięk­ko­ści, drob­no sie­ka­my (mo­że­my zmik­so­wać na miaz­gę) i wraz z wy­wa­rem do­da­je­my do kremu.

 (1.1) Przy­no­si­li­śmy nasz spi­ry­tus, a dziew­czę­ta kro­i­ły ka­nap­ki ze śle­dziem, jaj­ka­mi, ogór­ka­mi, po­mi­do­ra­mi, sie­ka­ną wą­trób­ką po ży­dow­sku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɕɛkat͡ɕ, AS: śekać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siekanie n., siekacz m., posiekanie n., siekanka ż., sieczka ż., sieczkarnia ż.

 czas. posiekać dk.

Wiktionary


siekański

naz­wi­sko


SJP.pl


siekiera

1. na­rzę­dzie ręcz­ne słu­żą­ce do rą­ba­nia;
2. po­tocz­nie o bar­dzo moc­nej kawie, her­ba­cie, rza­dziej o pa­pie­ro­sie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ręcz­ne na­rzę­dzie do obrób­ki drew­na, skła­da­ją­ce się ze sta­lo­we­go obu­cha w kształ­cie klina oraz osa­dzo­ne­go w nim drew­nia­ne­go sty­li­ska

 (1.2) pot. coś aż odu­rza­ją­ce­go

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • topór – broń biała i na­rzę­dzie
  • Sie­kie­ra – pol­ski ze­spół pun­kroc­ko­wy, w póź­niej­szym okre­sie no­wo­fa­lo­wy
  • Zgru­po­wa­nie Sie­kie­ra – jed­nost­ki woj­sko­we Armii Kra­jo­wej wal­czą­ce w pow­sta­niu war­szaw­skim
  • Sie­kie­ra, mo­ty­ka – tytuł pio­sen­ki po­pu­lar­nej na uli­cach oku­po­wa­nej przez hit­le­row­ców War­sza­wy
  • Sie­kie­ra – je­zio­ro w woj. wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie cho­dzie­skim

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wów­czas jed­ne­mu przy ści­na­niu pnia sie­kie­ra wpa­dła do wody i on za­wo­łał: «Ach, panie! – i to je­szcze po­ży­czo­na».

 (1.2) Babka, niby ze szczo­dro­bli­wo­ści, ro­bi­ła takie sie­kie­ry, że tego nie szło pić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɕɛ̇ˈcɛra, AS: śėḱera

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siekierezada ż., siekiernik mos./mrz., siekiernica ż., Siekierki nmos., Siekierczyn mrz., Siekierczyna ż., Siekierno n., Siekiernik mrz., Siekierz mrz., Siekiersk mrz.

:: zdrobn. siekierka ż., siekiereczka ż.

 przym. siekierowy, siekierkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) topór; gwara. rąbanica; gw. Śląsk Cieszyński krzysoczka, cieślica, gw. Górny Śląsk siykiyra

Wiktionary


siekierczyn

1. wieś w Pol­sce;
2. wieś na Ukra­i­nie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sie­kier­czyn – wieś w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie lu­bań­skim, w gmi­nie Sie­kier­czyn
  • Sie­kier­czyn – gmina wiej­ska w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. lu­bań­skim
  • Sie­kier­czyn – dawna gro­ma­da w pow. lu­bań­skim
  • Sie­kier­czyn – wieś w ob­wo­dzie iwa­no­fran­kiw­skim, w re­jo­nie iwa­no­fran­kiw­skim

Wikipedia


siekierczyński

przy­miot­nik od: Sie­kier­czyn


SJP.pl


siekiereczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: sie­kier­ka

 (1.2) mała sie­kier­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Maryś, wziął­byś sie­kie­recz­ką dre­wek na­siekł.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siekiera ż., siekierka ż., siekierezada ż., siekiernik mos./mrz., siekiernica ż., Siekierki nmos., Siekierczyn mrz., Siekierczyna ż., Siekierno n., Siekiernik mrz., Siekierz mrz., Siekiersk mrz.

 przym. siekierowy, siekierkowy

Wiktionary


siekierezada

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) neol. książk. cięż­ka praca przy wy­rę­bie

 (1.2) neol. książk. praca sie­kie­rą

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sie­kie­re­za­da – film z 1985 roku w re­ży­se­rii Wi­tol­da Le­szczyń­skie­go
  • Sie­kie­re­za­da – po­wieść Ed­war­da Sta­chu­ry
  • Sie­kie­re­za­da – skała wspi­nacz­ko­wa w gru­pie Ze­ga­ro­wych Skał na Wy­ży­nie Czę­sto­chow­skiej

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Z od­da­li, od zrębu, sły­chać było sie­kie­re­za­dę, stu­ka­nie, pu­ka­nie, pi­ło­wa­nie, zgrzy­ta­nie pil­ni­ków o stal i tak dalej.

 (1.1) (1.2) Wie­czo­rem, po sie­kie­re­za­dzie na zrę­bie i po sie­kie­re­za­dzie w szo­pie, gdzie po­rą­ba­łem resz­tę klo­ców, sta­łem przy piecu w izdeb­ce Babci Oleń­ki i prze­ta­pia­łem na pa­tel­ni sma­lec ten, co go wczo­raj za­ku­pi­łem w skle­pie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɕɛ̇cɛrɛˈzada, AS: śėḱerezada

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siekiereczka ż., siekiera ż., siekierka ż., siekiernik m.

Wiktionary


siekierka

zdrob­nie­nie od: sie­kie­ra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od sie­kie­ra

 (1.2) mała lub lekka sie­kie­ra

 (1.3) icht. pot. ryba z ga­tun­ku ró­żan­ka po­spo­li­ta (nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Rho­de­us se­ri­ce­us|ref=tak.)

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • sie­kier­ka (Rho­de­us se­ri­ce­us), ina­czej ró­żan­ka po­spo­li­ta – ga­tu­nek ryby z ro­dzi­ny kar­pio­wa­tych
  • Sie­kier­ka – ko­lo­nia w woj. lu­bel­skim, w pow. bial­skim, w gmi­nie Kon­stan­ty­nów
  • Sie­kier­ka – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. so­kól­skim, w gmi­nie Sidra
  • Sie­kier­ka – dawna gro­ma­da
  • Sie­kier­ka – do­pływ Kwisy
  • Sie­kier­ka – do­pływ Narwi
  • Sie­kier­ka – dawna wieś w ob­wo­dzie wi­teb­skim, w re­jo­nie mior­skim, w siel­so­wie­cie Prze­bro­dzie

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. siekiera ż., siekiereczka ż., siekiernica ż., siekiernik m., siekierezada ż., Siekierki nmos.

 przym. siekierowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) siekiereczka

 (1.2) toporek

 (1.3) różanka, pukas

Wiktionary


siekierki

zdrob­nie­nie od: sie­kie­ra


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sie­kier­ki – część War­sza­wy
  • Sie­kier­ki (właśc. Mły­ni­ska) – po­tocz­na nazwa czę­ści mia­sta Kry­ni­ca Mor­ska, w woj. po­mor­skim
  • Sie­kier­ki – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. bia­ło­stoc­kim, w gmi­nie Ty­ko­cin
  • Sie­kier­ki – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. sie­mia­tyc­kim, w gmi­nie Dro­hi­czyn
  • Sie­kier­ki – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. gry­fiń­skim, w gmi­nie Ce­dy­nia
  • Sie­kier­ki – gro­ma­da w po­wie­cie cho­jeń­skim
  • Sie­kier­ki – gro­ma­da w po­wie­cie średz­kim
  • Sie­kier­ki – nie­czyn­na sta­cja ko­le­jo­wa w Sie­kier­kach w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim
  • Sie­kier­ki Małe, Sie­kier­ki Wiel­kie, Elek­tro­cie­płow­nia Sie­kier­ki

Wikipedia


siekierkowaty

przy­po­mi­na­ją­cy kształ­tem małą sie­kie­rę


SJP.pl


siekierkowski

przy­miot­nik od: Sie­kier­ki (dziel­ni­ca War­sza­wy)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Sie­kier­ka­mi, do­ty­czą­cy Sie­kie­rek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Siekierki nmos.

Wiktionary


siekierkowy

→ sie­kier­ka, np. sie­kier­ko­wy kształt


SJP.pl


siekiernica

ro­śli­na z ro­dzi­ny mo­tyl­ko­wa­tych


SJP.pl

Sie­kier­ni­ca ("He­dy­sa­rum" L.) – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cych do ro­dzi­ny bo­bo­wa­tych. Obej­mu­je ok. 220 ga­tun­ków. Wy­stę­pu­ją one głów­nie w cen­tral­nej i za­chod­niej Azji, poza tym w Ame­ry­ce Pół­noc­nej, pół­noc­nej Afry­ce i Eu­ro­pie, zwła­szcza po­łud­nio­wej. We flo­rze Pol­ski wy­stę­pu­je tylko jeden ga­tu­nek – sie­kier­ni­ca gór­ska ("He­dy­sa­rum he­dy­sa­ro­i­des").

Wikipedia


siekiernik

1. osoba wal­czą­ca sie­kie­rą;
2. daw­niej:
a) rze­mieśl­nik wy­ra­bia­ją­cy sie­kie­ry;
b) osoba pra­cu­ją­ca sie­kie­rą


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. ktoś, kto pra­cu­je sie­kie­rą

 (1.2) przest. ktoś, kto wy­ra­bia sie­kie­ry

 (1.3) hist. żoł­nierz uz­bro­jo­ny w sie­kie­rę (topór)

 (1.4) hist. ukra­iń­ski chłop, uczest­nik mor­dów na Po­la­kach na Wo­ły­niu w la­tach czter­dzie­stych XX w., za­bi­ja­ją­cy sie­kie­rą, nożem, wi­dła­mi

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) miej­sce lub uchwyt, na któ­rym wie­sza się sie­kie­rę

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɕɛ̇ˈcɛrʲɲik, AS: śėḱerʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siekiereczka ż., siekiera ż., siekierezada ż., siekierka ż., siekiernica ż., Siekierki nmos., Siekierczyn m., Siekierczyna ż., Siekierno n., Siekiernik m., Siekierz m.

 przym. siekierowy, siekierkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rębacz

 (1.3) topornik

Wiktionary


siekieromłot

na­rzę­dzie peł­nią­ce jed­no­cze­śnie funk­cje sie­kie­ry i młota


SJP.pl

Sie­kie­ro­młot – na­rzę­dzie peł­nią­ce jed­no­cze­śnie funk­cje sie­kie­ry i młota.

Wikipedia


siekieropodobny

przy­po­mi­na­ją­cy wy­glą­dem sie­kie­rę; sie­kier­ko­po­dob­ny


SJP.pl


siekierowice

Sie­kie­ro­wi­ce (niem. "Schic­ker­witz") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie ole­śnic­kim, w gmi­nie Do­bro­szy­ce.

Wikipedia


siekierowy

→ sie­kie­ra


SJP.pl

Patrz:

siekiera

siekierski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Albin Sie­kier­ski – pol­ski pi­sarz, sce­na­rzy­sta, poseł na Sejm PRL
  • Cze­sław Sie­kier­ski – pol­ski po­li­tyk i eko­no­mi­sta
  • Ste­fan Sie­kier­ski – pol­ski dzia­łacz ko­mu­ni­stycz­ny

Wikipedia


siekierzyce

Sie­kie­rzy­ce (niem. "Sec­ker­witz") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie ja­wor­skim, w gmi­nie Mści­wo­jów.

Sie­kie­rzy­ce leżą na Rów­ni­nie Ja­wo­ra, 4 ki­lo­me­try na po­łud­nio­wy wschód od Ja­wo­ra, na wy­so­ko­ści 210 m n.p.m.

W miej­sco­wo­ści jest przy­sta­nek ko­le­jo­wy Sie­kie­rzy­ce.

Wikipedia


siekierzysko

1. zgru­bie­nie od: sie­kie­ra;
2. trzo­nek, na któ­rym osa­dzo­na jest sie­kie­ra


SJP.pl


sieklucki

naz­wi­sko


SJP.pl


sieklówka

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Sie­klów­ka (nazwa hi­sto­rycz­na: Sie­klów­ka Dolna, Sie­klów­ka Górna) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie ja­siel­skim, w gmi­nie Ko­ła­czy­ce. Ma sta­tus so­łect­wa.

Do 1991 była po­dzie­lo­na na Sie­klów­kę Dolną i Sie­klów­kę Górną. Po­dział ów zwią­za­ny był z za­miesz­ka­mi re­li­gij­ny­mi i miał na­stą­pić w XVI wieku.

Wikipedia


sieknąć

po­tocz­nie: zadać cios bro­nią siecz­ną lub czymś ostrym


SJP.pl


siekówko

Zo­bacz też: Sie­ko­wo.

Sie­ków­ko (pol. hist. "Sie­ko­wo Małe") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie wolsz­tyń­skim, w gmi­nie Prze­męt. Na za­chód od wsi prze­pły­wa Po­łud­nio­wy Kanał Obry.

Wikipedia


sielaneczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: sie­lan­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sielanka ż.

Wiktionary


sielanin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. (dziś gwara.) miesz­ka­niec sioła, tj. wsi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɕɛˈlãɲĩn, AS: śelãńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sielanka ż., sioło m.

Wiktionary


sielanka

idyl­la;
1. spo­koj­ne i bez­tro­skie życie;
2. oto­cze­nie umoż­li­wia­ją­ce takie życie;
3. utwór li­te­rac­ki przed­sta­wia­ją­cy zbyt ide­al­ny obraz życia wiej­skie­go; bu­ko­li­ka, eklo­ga, sko­to­pa­ska


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stan szczę­ścia, idyl­la, po­god­ne, spo­koj­ne życie

 (1.2) liter. utwór po­e­tyc­ki ide­a­li­zu­ją­cy życie wiej­skie;

 (1.3) stpol. wie­śniacz­ka

 (1.4) daw. kulin. po­tra­wa z le­gu­mi­ny i żół­tek

Wiktionary

Na tę stro­nę wska­zu­je „Idyl­la”. Zo­bacz też: Idyl­la (gra­fi­ka).

Ta stro­na do­ty­czy li­te­ra­tu­ry. Zo­bacz też: inne zna­cze­nia.

Sie­lan­ka (bu­ko­li­ka, idyl­la, eklo­ga, sko­to­pa­ska, pa­ster­ka) – ga­tu­nek li­te­rac­ki, utwór po­e­tyc­ki, przed­sta­wia­ją­cy w spo­sób wy­i­de­a­li­zo­wa­ny uroki życia wiej­skie­go.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɕɛˈlãnka, AS: śelãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sioło n., sielankowość ż., sielskość ż., sielanin m., przysiółek m., sielaneczka ż.

 przym. sielankowy

 przysł. sielankowo, sielsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) ekloga, bukolika, idylla, skotopaska

Wiktionary


sielankopisarstwo

1. twór­czość sie­lan­ko­pi­sa­rza;
2. pi­sa­nie sie­la­nek


SJP.pl


sielankopisarz

pi­sarz, poeta two­rzą­cy sie­lan­ki


SJP.pl


sielankowo

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w spo­sób sie­lan­ko­wy, bez­tro­sko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sielankowość ż., sielanka ż., przysiółek m., sioło n.

 przym. sielankowy

Wiktionary


sielankowość

→ sie­lan­ko­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co sie­lan­ko­we

Wiktionary

Patrz:

sielankowy

Powiązane:

 przym. sielankowy

 przysł. sielankowo

 rzecz. sielanka ż., sioło n.

Wiktionary


sielankowy

1. odz­na­cza­ją­cy się po­go­dą, spo­ko­jem; siel­ski;
2. do­ty­czą­cy sie­lan­ki li­te­rac­kiej


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pełen spo­ko­ju, po­go­dy, bez­tro­ski

 (1.2) liter. do­ty­czą­cy sie­lan­ki li­te­rac­kiej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sielanka ż., sielankowość ż., sioło n.

 przysł. sielankowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) idylliczny, bukoliczny

Wiktionary


sielatycki

naz­wi­sko


SJP.pl


sielawa

ryba z po­dro­dzi­ny siei


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Co­re­go­nus al­bu­la|ref=tak., ga­tu­nek ryby ło­so­sioksz­tałt­nej z ro­dzi­ny ło­so­sio­wa­tych;

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sielawa europejska, sielawa bałtycka

Wiktionary


sielawka

mała sie­la­wa


SJP.pl


sielawkowy

przy­miot­nik od: sie­law­ka


SJP.pl


sielawowy

przy­miot­nik od: sie­la­wa


SJP.pl


sielce

1. nazwa kilku wsi w Pol­sce;
2. część War­sza­wy;
3. wieś na Ukra­i­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. wieś w Rosji, w ob­wo­dzie ria­zań­skim, nad Oką, miej­sce w któ­rym w 1943 sfor­mo­wa­no 1 Dy­wiz­ję Pie­cho­ty;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Siel­ce – część war­szaw­skie­go Mo­ko­to­wa
  • Siel­ce – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. pu­ław­skim, w gmi­nie Koń­sko­wo­la
  • Siel­ce – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. bia­ło­brze­skim, w gmi­nie Prom­na
  • Siel­ce – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. bia­ło­brze­skim, w gmi­nie Stro­miec
  • Siel­ce – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. go­sty­niń­skim, w gmi­nie San­ni­ki
  • Siel­ce Prawe – wieś w woj. łódz­kim, w pow. skier­nie­wic­kim, w gmi­nie Maków
  • Siel­ce Lewe – wieś w woj. łódz­kim, w pow. skier­nie­wic­kim, w gmi­nie Maków
  • Ko­lo­nia Siel­ce – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. bia­ło­brze­skim, w gmi­nie Stro­miec
  • Siel­ce nad Oką w Rosji, miej­sce sfor­mo­wa­nia 1. Dy­wiz­ji Pie­cho­ty
  • Siel­ce – wieś w ob­wo­dzie wo­łyń­skim, w re­jo­nie ko­wel­skim
  • Siel­ce Mły­now­skie – wieś w ob­wo­dzie wo­łyń­skim, w re­jo­nie rat­now­skim
  • Siel­ce – dawny ma­ją­tek w ob­wo­dzie wi­teb­skim, w re­jo­nie głę­boc­kim, w siel­so­wie­cie Plisa

Wikipedia

Powiązane:

 przym. sielcecki

Wiktionary


sielec

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sie­lec – część mia­sta Ja­worz­no
  • Sie­lec – część mia­sta Prze­myśl
  • Sie­lec – część mia­sta i dziel­ni­ca Sos­now­ca
  • Sie­lec – część mia­sta Tar­no­brzeg
  • Sie­lec – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. ino­wroc­ław­skim, w gmi­nie Ja­ni­ko­wo
  • Sie­lec – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. żniń­skim, w gmi­nie Żnin
  • Sie­lec – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. chełm­skim, w gmi­nie Le­śnio­wi­ce
  • Sie­lec – część wsi Dzie­rąż­nia w woj. lu­bel­skim, w pow. to­ma­szow­skim, w gmi­nie Kry­ni­ce
  • Sie­lec – wieś w woj. łódz­kim, w pow. opo­czyń­skim, w gmi­nie Opocz­no
  • Sie­lec – wieś w woj. łódz­kim, w pow. opo­czyń­skim, w gmi­nie Żar­nów
  • Sie­lec – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. gró­jec­kim, w gmi­nie Go­szczyn
  • Sie­lec – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. płoń­skim, w gmi­nie Czer­wińsk nad Wisłą

Wikipedia


sielecki

przy­miot­nik od: Siel­ce


SJP.pl


sielice

Sie­li­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie so­cha­czew­skim, w gmi­nie So­cha­czew. Ma sta­tus so­łect­wa.

Wieś szla­chec­ka "Si­li­ce" po­ło­żo­na była w dru­giej po­ło­wie XVI wieku w po­wie­cie so­cha­czew­skim ziemi so­cha­czew­skiej wo­je­wództ­wa raw­skie­go. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa skier­nie­wic­kie­go.

Wikipedia


sielicki

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alek­san­der Sie­lic­ki – pol­ski gra­fik
  • Cze­sław Sie­lic­ki – pol­ski le­śnik, na­u­czy­ciel, so­kol­nik, dzia­łacz ochro­ny przy­ro­dy, my­śli­wy i dzia­łacz ło­wiec­ki, ky­no­log
  • Ed­ward Sie­lic­ki – pol­ski kom­po­zy­tor mu­zy­ki współ­czes­nej i pe­da­gog
  • Krzysz­tof Sie­lic­ki – pol­ski dzien­ni­karz, kry­tyk i juror te­a­tral­ny
  • Lud­wik Sie­lic­ki – ra­dziec­ki funk­cjo­na­riusz służb bez­pie­czeń­stwa
  • Na­ta­niel Sie­lic­ki – pol­ski bi­skup pra­wo­sław­ny
  • Ry­szard Sie­lic­ki – pol­ski kom­po­zy­tor
  • To­masz Sie­lic­ki – pol­ski przed­się­bior­ca
  • Wac­law Sie­lic­ki - 1 Dy­wiz­jon Po­mia­rów Ar­ty­le­rii ppor

Wikipedia


sielinko

Zo­bacz też: Sie­lin­ko w in­nych zna­cze­niach tej nazwy.

Sie­lin­ko – osada w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie no­wo­to­my­skim, w gmi­nie Opa­le­ni­ca.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa poz­nań­skie­go.

Wikipedia


sielnica

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Siel­ni­ca – wieś w Pol­sce, w woj. pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie prze­my­skim, w gmi­nie Du­biec­ko
    • Siel­ni­ca – dawna gro­ma­da
  • Siel­ni­ca – wieś na Sło­wa­cji w po­wie­cie Zwo­leń
  • Siel­ni­ca, d. Siel­ni­ca – wieś na Ukra­i­nie w ob­wo­dzie win­nic­kim
  • Sil­ny­cia
  • siel­ni­ca – jedno z re­gio­nal­nych okre­śleń na odry­nę

Wikipedia


sielnie

przy­słó­wek

 (1.1) gw-pl|księ­stwo ło­wic­kie. ogrom­nie, bar­dzo

Wiktionary

Powiązane:

 przym. sielny

 rzecz. sieła

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bardzo

Wiktionary


sielny

→ sioło


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|księ­stwo ło­wic­kie. duży, tęgi, do­brze wy­glą­da­ją­cy

Wiktionary

Patrz:

sioło

Powiązane:

 przysł. sielnie

 rzecz. sieła

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tyngi

Wiktionary


sielski

do­ty­czą­cy wsi; sie­lan­ko­wy, bu­ko­licz­ny, idyl­licz­ny


SJP.pl

Siel­ski, Siel­ski Potok – potok, prawy do­pływ Graj­car­ka o dłu­go­ści 7,17 km.

Potok pły­nie w Be­ski­dzie Są­dec­kim, w Pa­śmie Ra­dzie­jo­wej. Jego górny bieg to potok Krę­piar­ka pow­sta­ją­cy w do­lin­ce wcio­so­wej u po­łud­nio­wych pod­nó­ży szczy­tów Mała Pre­hy­ba i Pre­hy­ba.

Wikipedia


sielskość

→ siel­ski


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest siel­skie

Wiktionary

Patrz:

sielski

Powiązane:

 przym. sielski

 przysł. sielsko

 rzecz. sielanka ż., sioło n.

Wiktionary


siema

forma po­wi­ta­nia lub po­że­gna­nia uży­wa­na w sy­tu­a­cjach nie­o­fi­cjal­nych; siem­ka, sie­masz, sie­ma­no, sie­man­ko, sie­ma­necz­ko, cześć, hej, heja, hejka, ser­wus


SJP.pl

wy­krzy­knik

 (1.1) slang. forma po­wi­ta­nia

 (1.2) slang. forma po­że­gna­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Siema, Ma­ciek! Kupę lat się nie wi­dzie­li­śmy, mów, co u cie­bie sły­chać.

 (1.2) – Muszę się już zwi­jać, na razie. – No, siema.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɕɛ̃ma, AS: śẽma

Wiktionary

Powiązane:

 wykrz. siemasz, siemka, siemano, siemanko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) slang. elo, siemanko, siemano, siemasz, siemka; neutr. cześć, hej

 (1.2) pot. na razie, nara, narka, narcia, narazicho

Wiktionary


siemacie

forma po­wi­ta­nia lub po­że­gna­nia uży­wa­na w sy­tu­a­cjach nie­o­fi­cjal­nych, kie­ro­wa­na do wię­cej niż jed­nej osoby; jak się macie


SJP.pl


siemak

naz­wi­sko


SJP.pl


siemaneczko

forma po­wi­ta­nia lub po­że­gna­nia uży­wa­na w sy­tu­a­cjach nie­o­fi­cjal­nych; siem­ka, sie­masz, sie­ma­no, sie­man­ko, siema, cześć, hej, heja, hejka, ser­wus


SJP.pl

wy­krzy­knik

 (1.1) slang. forma po­wi­ta­nia

Wiktionary


siemanko

forma po­wi­ta­nia lub po­że­gna­nia uży­wa­na w sy­tu­a­cjach nie­o­fi­cjal­nych; siem­ka, sie­masz, sie­ma­no, siema, sie­ma­necz­ko, cześć, hej, heja, hejka, ser­wus


SJP.pl

wy­krzy­knik

 (1.1) slang. forma po­wi­ta­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) – Siema, Zby­szek! – Sie­man­ko. Co sły­chać?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɕɛ̃ˈmãnkɔ, AS: śẽmãnko

Wiktionary

Powiązane:

 wykrz. siemka, siema, siemasz, siemano

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) slang. siemka, siema, siemasz, siemano; neutr. cześć, hej

Wiktionary


siemano

forma po­wi­ta­nia lub po­że­gna­nia uży­wa­na w sy­tu­a­cjach nie­o­fi­cjal­nych; siem­ka, sie­masz, siema, sie­man­ko, sie­ma­necz­ko, cześć, hej, heja, hejka, ser­wus


SJP.pl

wy­krzy­knik

 (1.1) slang. forma po­wi­ta­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) – Elo, zio­muś! – Sie­ma­no!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɕɛ̃ˈmãnɔ, AS: śẽmãno

Wiktionary

Powiązane:

 wykrz. siemka, siema, siemasz, siemanko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) slang. siemka, siema, siemasz, siemanko; neutr. cześć, hej

Wiktionary


siemasz

forma po­wi­ta­nia lub po­że­gna­nia uży­wa­na w sy­tu­a­cjach nie­o­fi­cjal­nych; siem­ka, siema, sie­ma­no, sie­man­ko, sie­ma­necz­ko, cześć, hej, heja, hejka, ser­wus


SJP.pl

wy­krzy­knik

 (1.1) slang. forma po­wi­ta­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) – Elo, zio­muś! – Sie­masz, bra­chu!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɕɛ̃maʃ, AS: śẽmaš

Wiktionary

Powiązane:

 wykrz. siemka, siema, siemano, siemanko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) slang. siemka, siema, siemano, siemanko; neutr. cześć, hej

Wiktionary


siemaszkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


siemaszko

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Sie­masz­ko − pol­ski rzeź­biarz i gra­fik
  • Artur Sie­masz­ko − pol­ski pił­karz
  • Artur Sie­masz­ko − pol­ski ma­te­ma­tyk
  • Casey Sie­masz­ko − ame­ry­kań­ski aktor fil­mo­wy i te­le­wi­zyj­ny pol­skie­go po­cho­dze­nia
  • Ewa Sie­masz­ko − pol­ska in­ży­nier tech­no­log, ba­dacz­ka zbrod­ni wo­łyń­skiej
  • Ja­ni­na Wo­ro­niec­ka-Sie­masz­ko − pol­ska en­to­mo­log
  • Józef (Sie­masz­ko) − bi­skup grec­ko­ka­to­lic­ki i pra­wo­sław­ny
  • Ka­zi­mierz Sie­masz­ko − ksiądz, pe­da­gog i dzia­łacz spo­łecz­ny
  • Ma­te­usz (Sie­masz­ko) − bi­skup pra­wo­sław­ny
  • Na­po­le­on Sie­masz­ko − pol­ski ad­wo­kat, dzia­łacz ruchu na­ro­do­we­go w II RP i PRL
  • Ni­ko­łaj Sie­masz­ko − ra­dziec­ki le­karz, dzia­łacz spo­łecz­ny, lu­do­wy ko­mi­sarz zdro­wia ZSRR
  • Nina Sie­masz­ko − ame­ry­kań­ska ak­tor­ka fil­mo­wa i te­le­wi­zyj­na pol­skie­go po­cho­dze­nia

Wikipedia


siemaszkowa

żona Sie­masz­ki


SJP.pl


siembida

naz­wi­sko


SJP.pl


siemczyn

Siem­czyn – osada w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie py­rzyc­kim, w gmi­nie Ko­zie­li­ce.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa szcze­ciń­skie­go.

Wikipedia


siemek

1. naz­wi­sko;
2. zdrob­nie­nie od: Sie­mi­sław, Sie­mi­rad, Sie­mo­mysł, Sie­mo­wit (rzad­kie imio­na mę­skie)


SJP.pl


siemens

[czy­taj: z-imens] jed­nost­ka prze­wod­no­ści elek­trycz­nej, od­wrot­ność oma; si­mens


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miar. fiz. elektr. zob. si­mens.

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) urzą­dze­nie marki Sie­mens

Wiktionary

Sie­mens (wy­mo­wa:, ofi­cjal­nie Sie­mens AG, zapis sty­li­zo­wa­ny SIEMENS) – nie­miec­ki kon­cern z bran­ży ener­ge­tycz­nej, elek­tro­tech­nicz­nej i te­le­ko­mu­ni­ka­cyj­nej. Głów­ne sie­dzi­by przed­się­bior­stwa znaj­du­ją się w Mo­na­chium i w Ber­li­nie. Sie­mens AG no­to­wa­na jest na Frank­furc­kiej Gieł­dzie Pa­pie­rów War­to­ścio­wych.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈzʲĩmɛ̃w̃s, AS: zʹĩmẽũ̯s

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. simens mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) simens, symbol. S

Wiktionary


siemga

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rzad. icht. łosoś eu­ro­pej­ski

Wiktionary


siemianice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sie­mia­ni­ce – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. trzeb­nic­kim, w gmi­nie Obor­ni­ki Ślą­skie
  • Sie­mia­ni­ce – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. słup­skim, w gmi­nie Re­dzi­ko­wo
  • Sie­mia­ni­ce – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. kę­piń­skim, w gmi­nie Łęka Opa­tow­ska
  • Sie­mia­ni­ce – dawna gro­ma­da
  • Sie­mia­ni­ce – przy­sta­nek ko­le­jo­wy

Wikipedia


siemianowice

wieś w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. do 1923 roku sa­mo­dziel­na wieś na Gór­nym Ślą­sku

 (1.2) geogr. sy­no­nim dla Sie­mia­no­wic Ślą­skich;

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Czy tym tram­wa­jem do­ja­dę do Sie­mia­no­wic?

 (1.2) Od­wie­dził­bym moją ku­zyn­kę w Sie­mia­no­wi­cach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siemianowiczanin m., siemianowiczanka ż.

 przym. siemianowicki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) Siemianowice Śląskie

Wiktionary


siemianowicki

przy­miot­nik od: Sie­mia­no­wi­ce Ślą­skie


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do Sie­mia­no­wic, zwią­za­ny z Sie­mia­no­wi­ca­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jest au­to­rem po­li­chro­mii w jed­nym z sie­mia­no­wic­kich ko­ścio­łów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Siemianowice lm nm., siemianowiczanin m., siemianowiczanka ż.

Wiktionary


siemianowiczanin

miesz­ka­niec Sie­mia­no­wic Ślą­skich


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Sie­mia­no­wic Ślą­skich

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tłumy sie­mia­no­wi­czan wy­le­gły na ulice mia­sta.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Siemianowice lm nm.

:: fż. siemianowiczanka ż.

 przym. siemianowicki

Wiktionary


siemianowiczanka

miesz­kan­ka Sie­mia­no­wic Ślą­skich


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Sie­mia­no­wic Ślą­skich

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bo­że­na nie zna żad­nej ro­do­wi­tej sie­mia­no­wi­czan­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Siemianowice lm nm.

:: fm. siemianowiczanin m.

 przym. siemianowicki

Wiktionary


siemianowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sie­mia­no­wo – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. ni­dzic­kim, w gmi­nie Ko­zło­wo
  • Sie­mia­no­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. gnieź­nień­skim, w gmi­nie Łu­bo­wo

Wikipedia


siemianowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Sie­mia­now­ski – pol­ski urzęd­nik
  • An­drzej Sie­mia­now­ski – pol­ski fi­lo­zof, so­cjo­log, pu­bli­cy­sta i dzia­łacz ka­to­lic­ki
  • An­to­ni Sie­mia­now­ski – ka­to­lic­ki du­chow­ny i fi­lo­zof
  • Fran­ci­szek Ksa­we­ry Sie­mia­now­ski – pol­ski urzęd­nik, ma­larz
  • Ka­sper Te­o­dor Sie­mia­now­ski – pol­ski urzęd­nik
  • Mak­sy­mi­lian Sie­mia­now­ski – pol­ski urzęd­nik, ma­larz
  • Roch Sie­mia­now­ski – pol­ski aktor fil­mo­wy, se­ria­lo­wy, te­a­tral­ny i dub­bin­go­wy

Wikipedia


siemiany

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sie­mia­ny – ko­lo­nia w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie włoc­ław­skim, w gmi­nie Lu­bień Ku­jaw­ski
  • Sie­mia­ny – wieś w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie iław­skim, w gmi­nie Iława
  • Sie­mia­ny – nie­ist­nie­ją­ca wieś. Te­re­ny, na któ­rych le­ża­ła znaj­du­ją się obec­nie na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie miń­skim, w re­jo­nie mo­ło­de­czań­skim, w siel­so­wie­cie Ho­ro­dzi­ło­wo
  • Sie­mia­ny – pol­sko-bel­gij­ski film krót­ko­me­tra­żo­wy z 2009 roku
  • Sie­mio­ny

Wikipedia


siemianów

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sie­mia­nów – osada w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. mi­lic­kim, w gmi­nie Ciesz­ków
  • Sie­mia­nów – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. strze­liń­skim, w gmi­nie Borów
  • Sie­mia­nów – wieś w woj. łódz­kim, w pow. kut­now­skim, w gmi­nie Strzel­ce
  • Sie­mia­nów – gro­ma­da w po­wie­cie kut­now­skim
  • Sie­mia­nów – gro­ma­da w po­wie­cie strze­liń­skim
  • Sie­mia­no­wo

Wikipedia


siemianówka

1. wieś w Pol­sce;
2. zbior­nik wodny


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sie­mia­nów­ka – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. haj­now­skim, w gmi­nie Na­rew­ka
  • Sie­mia­nów­ka – wieś na Ukra­i­nie w ob­wo­dzie lwow­skim
  • Sie­mia­nów­ka – re­zer­wat przy­ro­dy
  • Je­zio­ro Sie­mia­now­skie, Zalew Sie­mia­nów­ka – sztucz­ny zbior­nik wodny na Narwi w wo­je­wództ­wie pod­la­skim
  • Sie­mia­nów­ka – sta­cja ko­le­jo­wa w Pol­sce
  • Sie­mia­nów­ka – przy­sta­nek ko­le­jo­wy na Ukra­i­nie
  • Sie­mia­nów­ka – dawna gro­ma­da
  • Se­me­niw­ka
  • Przej­ście gra­nicz­ne Sie­mia­nów­ka-Swi­słocz

Wikipedia


siemiatycki

przy­miot­nik od: Sie­mia­ty­cze


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Sie­mia­ty­cza­mi, do­ty­czą­cy Sie­mia­tycz

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Siemiatycze nmos., Siemiatyczanin mos., Siemiatyczanka ż.

Wiktionary


siemiatyczanin

miesz­ka­niec Sie­mia­tycz


SJP.pl


siemiatyczanka

miesz­kan­ka Sie­mia­tycz


SJP.pl


siemiatycze

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

Sie­mia­ty­cze – mia­sto w Pol­sce, po­ło­żo­ne w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, sie­dzi­ba po­wia­tu sie­mia­tyc­kie­go i gminy wiej­skiej Sie­mia­ty­cze. Leży na Wy­so­czyź­nie Dro­hi­czyń­skiej, nad rzeką Ka­mian­ką.

We­dług da­nych GUS z 1 stycz­nia 2024 roku Sie­mia­ty­cze li­czy­ły 13 391 miesz­kań­ców.

Wikipedia


siemidarżno

Sie­mi­darż­no (niem. "Zim­dar­se") – wieś w pół­noc­no-za­chod­niej Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie gry­fic­kim, w gmi­nie Trze­bia­tów.

We­dług da­nych z 28 lu­te­go 2009 wieś miała 106 miesz­kań­ców.

Wieś zo­sta­ła włą­czo­na do Pol­ski w 1945, jej do­tych­cza­so­wych miesz­kań­ców wy­sied­lo­no do Nie­miec. W la­tach 1946–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa szcze­ciń­skie­go.

Wikipedia


siemiechów

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sie­mie­chów − wieś w woj. łódz­kim, w pow. ła­skim, w gmi­nie Wi­da­wa
  • Sie­mie­chów − wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. tar­now­skim, w gmi­nie Grom­nik
  • Sie­mie­chów – gro­ma­da w la­tach 1954–1961
  • Sie­mie­chów – gro­ma­da w la­tach 1962–1972

Wikipedia


siemieniak

naz­wi­sko


SJP.pl


siemieniakowszczyzna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. przy­sió­łek wsi Pa­sie­ki w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w gmi­nie Na­rew­ka;

Wiktionary

Sie­mie­nia­kow­szczyz­na – przy­sió­łek wsi Pa­sie­ki w Pol­sce, po­ło­żo­ny w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie haj­now­skim, w gmi­nie Na­rew­ka.

W la­tach 1975–1998 przy­sió­łek ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­żał do wo­je­wództ­wa bia­ło­stoc­kie­go.

22 wrze­śnia 1941 hit­le­row­cy wy­sied­li­li miesz­kań­ców do m. Ba­jo­ry, zra­bo­wa­li in­wen­tarz żywy i mart­wy, a wieś zrów­na­li z zie­mią.

Wikipedia


siemienice

Sie­mie­ni­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie kut­now­skim, w gmi­nie Krzy­ża­nów.

Pry­wat­na wieś szla­chec­ka "Sie­mie­ni­ce Wiel­ki"e po­ło­żo­na była w dru­giej po­ło­wie XVI wieku w po­wie­cie or­łow­skim wo­je­wództ­wa łę­czyc­kie­go. Od po­cząt­ku XVII w. na­le­ża­ła do kasz­te­la­na go­styń­skie­go Jana Sza­mow­skie­go oraz jego brata ro­dzo­ne­go Bar­to­sza.

Wikipedia


siemieniec

naz­wi­sko


SJP.pl


siemieniecki

naz­wi­sko


SJP.pl


siemieniewski

naz­wi­sko


SJP.pl


siemieniotka

tra­dy­cyj­na ślą­ska zupa wi­gi­lij­na przy­go­to­wy­wa­na na bazie na­sion ko­no­pi


SJP.pl

Sie­mie­niot­ka (także: "ko­no­pion­ka", "sie­mie­niec", "sie­mie­niat­ka", "sie­miot­ka", "sie­mion­ka", "sie­mian­ka", "sie­mie­niu­cha", "ko­no­piot­ka", "ko­no­pian­ka") – zupa z na­sion (sie­mie­nia) ko­no­pi. Na Ślą­sku, w Ma­ło­pol­sce i Wiel­ko­pol­sce tra­dy­cyj­nie spo­ży­wa­na w wi­gi­lię Bo­że­go Na­ro­dze­nia.

Wikipedia


siemieniuk

naz­wi­sko


SJP.pl


siemień

1. wieś w Pol­sce;
2. staw w Pol­sce


SJP.pl

Sie­mień – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie par­czew­skim, w gmi­nie Sie­mień. Leży przy uj­ściu Pi­wo­nii do Ty­śmie­ni­cy.

Wieś szla­chec­ka po­ło­żo­na była w dru­giej po­ło­wie XVI wieku w po­wie­cie lu­bel­skim wo­je­wództ­wa lu­bel­skie­go.

Miej­sco­wość jest so­łect­wem sie­dzi­bą gminy Sie­mień oraz rzym­sko­ka­to­lic­kiej pa­ra­fii Prze­mie­nie­nia Pań­skie­go. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go z roku 2011 wieś li­czy­ła 590 miesz­kań­ców.

Wikipedia


siemieńczuk

naz­wi­sko


SJP.pl


siemieński

zwią­za­ny z Sie­mie­niem


SJP.pl


siemiginowski

naz­wi­sko


SJP.pl


siemiodrog

sta­ro­pol­skie imię mę­skie


SJP.pl


siemirad

imię mę­skie


SJP.pl

Sie­mi­rad — sta­ro­pol­skie imię mę­skie, zło­żo­ne z czło­nów "Siemo(i)-" (psł. "*sěmьja" ma m.in. zna­cze­nia "ro­dzi­na, ród; cze­ladź, służ­ba, włas­ność") i "-rad" ("cie­szyć się"), mó­wią­ce o ra­do­ści skie­ro­wa­nej do ob­da­rzo­ne­go imie­niem.

Sie­mi­rad imie­ni­ny ob­cho­dzi 1 lu­te­go i 7 grud­nia.

Wikipedia


siemiradostwo

Sie­mi­rad z żoną; Sie­mi­ra­do­wie


SJP.pl


siemiradowie

Sie­mi­rad z żoną; Sie­mi­ra­do­stwo


SJP.pl


siemiradowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Sie­mi­ra­da lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


siemiradzki

naz­wi­sko, m.in. Hen­ryk Sie­mi­radz­ki, pol­ski ma­larz, przed­sta­wi­ciel aka­de­miz­mu


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alek­san­der Sie­mi­radz­ki – pol­ski kra­joz­naw­ca i dzia­łacz tu­ry­sty­ki gór­skiej PTTK
  • Alek­sandr Sie­mi­radz­ki – ra­dziec­ki woj­sko­wy
  • Fran­ci­szek Sie­mi­radz­ki – in­ży­nier me­cha­nik, dy­rek­tor Pań­stwo­wej Szko­ły Prze­my­sło­wej w Byd­go­szczy
  • Hen­ryk Sie­mi­radz­ki – pol­ski ma­larz
  • Hi­po­lit Sie­mi­radz­ki – ge­ne­rał major armii ro­syj­skiej, zie­mia­nin pol­ski
  • Józef Sie­mi­radz­ki – pol­ski ge­o­log i po­dróż­nik, pro­fe­sor pa­le­on­to­lo­gii Uni­wer­sy­te­tu Lwow­skie­go
  • To­masz Sie­mi­radz­ki – pol­ski hi­sto­ryk emi­gra­cyj­ny, dzia­łacz po­lo­nij­ny

Wikipedia


siemirowice

Sie­mi­ro­wi­ce (do­dat­ko­wa nazwa w j. ka­szub. Szem­rej­ce) – wieś na pół­noc­no-za­chod­nim skra­ju Po­je­zie­rza Ka­szub­skie­go w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie lę­bor­skim, w gmi­nie Ce­wi­ce.

Na te­re­nie wsi ut­wo­rzo­no so­łect­wo "Sie­mi­ro­wi­ce" i wy­o­dręb­nio­no osied­le "Osied­le Na Skar­pie".

Wikipedia


siemisław

imię mę­skie


SJP.pl

Sie­mi­sław, Sie­mo­sław – sta­ro­pol­skie imię mę­skie, zło­żo­ne z czło­nów "Siemo(i)-" (psł. "*sěmьja" ma m.in. zna­cze­nia „ro­dzi­na, ród; cze­ladź, służ­ba, włas­ność”) i "-sław" („sława”). Imię to wy­ra­ża ży­cze­nie sławy w prze­strze­ni ro­dzin­nej.

Przez pe­wien okres imię to było błęd­nie od­czy­ty­wa­ne jako "Zie­mo­sław" lub "Zie­mi­sław".

Wikipedia


siemisława

imię żeń­skie


SJP.pl


siemisławiny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Sie­mi­sła­wy lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


siemisławostwo

Sie­mi­sław z żoną; Sie­mi­sła­wo­wie


SJP.pl


siemisławowie

Sie­mi­sław z żoną; Sie­mi­sła­wo­stwo


SJP.pl


siemisławowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Sie­mi­sła­wa lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


siemiątkowo

1. wieś w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie ostro­łęc­kim;
2. wieś w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie żu­ro­miń­skim


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sie­miąt­ko­wo – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ostro­łęc­kim, w gmi­nie Tro­szyn
  • Sie­miąt­ko­wo – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. żu­ro­miń­skim, w gmi­nie Sie­miąt­ko­wo
  • Sie­miąt­ko­wo – gmina w woj. ma­zo­wiec­kim
  • Sie­miąt­ko­wo-Kosmy, Sie­miąt­ko­wo-Rech­ty, Sie­miąt­ko­wo-Ro­ga­le, Sie­miąt­ko­wo-Siód­macz­ka

Wikipedia


siemiątkowski

przy­miot­nik od: Sie­miąt­ki, Sie­miąt­ko­wo


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bo­le­sław Sie­miąt­kow­ski (1925–2016) – pol­ski dzia­łacz po­dzie­mia nie­pod­le­gło­ścio­we­go w cza­sie II wojny świa­to­wej, ka­wa­ler Vir­tu­ti Mi­li­ta­ri,
  • Jerzy Sie­miąt­kow­ski (1889–1974) – pol­ski po­li­tyk, se­na­tor w II RP,
  • Jerzy Sie­miąt­kow­ski (1920–1954) – pol­ski lek­ko­at­le­ta, me­da­li­sta mi­strzostw Pol­ski,
  • Le­o­nard Sie­miąt­kow­ski (1917–2014) – pol­ski po­li­tyk, pre­zes NBP,
  • Łu­kasz Sie­miąt­kow­ski znany też jako Tata Ta­siem­ka (1876–1944) – pol­ski gang­ster, dzia­ła­ją­cy na war­szaw­skiej Woli, dzia­łacz PPS,
  • Ta­de­usz Sie­miąt­kow­ski (1910–1998) – pol­ski dzia­łacz kon­spi­ra­cji nie­pod­le­gło­ścio­wej w cza­sie II wojny świa­to­wej,
  • To­masz Jan Sie­miąt­kow­ski (1786–1830) – pol­ski woj­sko­wy, ge­ne­rał wojsk pol­skich Kró­le­stwa Kon­gre­so­we­go,
  • To­masz Sie­miąt­kow­ski (ur. 1970) – pol­ski praw­nik, ad­wo­kat, na­u­czy­ciel aka­de­mic­ki, dr hab. nauk praw­nych,
  • Zbi­gniew Sie­miąt­kow­ski (ur. 1957) – pol­ski po­li­to­log, po­li­tyk, poseł na Sejm I, II, III i IV ka­den­cji, były mi­ni­ster spraw wew­nętrz­nych i ko­or­dy­na­tor służb spe­cjal­nych

Wikipedia


siemię

na­sio­no ro­ślin ole­i­stych uży­wa­ne jako po­karm dla zwie­rząt albo prze­ra­bia­ne na olej o róż­nym za­sto­so­wa­niu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) na­sio­na ro­ślin ole­i­stych (lnu, rze­pa­ku, ko­no­pi), zwy­kle uży­wa­ne jako po­karm dla zwie­rząt, prze­ra­bia­ne na olej lub spo­ży­wa­ne w ce­lach lecz­ni­czych

 (1.2) daw. każde ziar­no na­sien­ne, przez­na­czo­ne do siewu

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Ziar­no gor­czy­cy najm­niej­sze mię­dzy sie­mio­na­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɕɛ̃mʲjɛ, AS: śẽmʹi ̯e

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siemieniuch m., siemionka ż., siemieniotka ż., siemiątki nmos., siemieniec m., siemianka ż., siemiernik m., siemieszka ż., sianie n., nasianie n., posianie n., zasianie n., wysianie n., siewca m., siewnik m., posiew m.

 czas. zasiewać, siać ndk., nasiać dk., wysiać dk., posiać dk., zasiać dk.

 przym. siemienny, siemieniasty, siemienisty, siemieniaty

 przysł. siemienisto

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) nasienie, ziarno siewne, materiał siewny

Wiktionary


siemięrzyce

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ślą­skim;

Wiktionary

Sie­mię­rzy­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie za­wier­ciań­skim, w gmi­nie Kro­czy­ce.

Wieś kró­lew­ska "Sie­mie­rzy­ce" po­ło­żo­na była w po­wie­cie le­low­skim, wcho­dzi­ła w skład klu­cza wsi, sta­no­wią­ce­go upo­sa­że­nie wo­je­wo­dów kra­kow­skich. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa czę­sto­chow­skie­go.

Wikipedia


siemiński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jacek Sie­miń­ski (XVII wiek) – cho­rą­ży ra­dom­szczań­ski
  • Jan Sie­miń­ski (1933–2004) – re­demp­to­ry­sta
  • Woj­ciech Sie­miń­ski (?–1763) – re­fe­ren­darz wiel­ki ko­ron­ny
  • Zbi­gniew Sie­miń­ski (1931–2004) – dzia­łacz opo­zy­cji, po­lo­ni­sta

Wikipedia


siemka

forma po­wi­ta­nia lub po­że­gna­nia uży­wa­na w sy­tu­a­cjach nie­o­fi­cjal­nych; siema, sie­masz, sie­ma­no, sie­man­ko, sie­ma­necz­ko, cześć, hej, heja, hejka, ser­wus


SJP.pl

wy­krzy­knik

 (1.1) slang. po­wi­ta­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Siem­ka, Grze­gorz, idziesz na siłkę wie­czo­rem?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɕɛ̃mka, AS: śẽmka

Wiktionary

Powiązane:

 wykrz. siemanko, siema, siemano, siemasz

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) siema, siemasz, siemanko, siemano, cześć, hej

Wiktionary


siemkowice

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Siem­ko­wi­ce ("Sie­mi­ko­wi­ce") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie pa­ję­czań­skim, w gmi­nie Siem­ko­wi­ce.

W jej po­bli­żu znaj­du­je się sta­cja ko­le­jo­wa Cho­rzew Siem­ko­wi­ce.

Wikipedia


siemkowicki

przy­miot­nik od: Siem­ko­wi­ce


SJP.pl


siemnice

Siem­ni­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie to­ma­szow­skim, w gmi­nie Ra­cha­nie.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa za­moj­skie­go.

Wieś jest so­łect­wem w gmi­nie Ra­cha­nie. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go z roku 2011 wieś li­czy­ła 371 miesz­kań­ców.

Wikipedia


siemomysł

sta­ro­pol­skie imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sie­mo­mysł, Sie­mi­mysł – imię mę­skie
  • Sie­mo­mysł (ksią­żę Polan) – oj­ciec Miesz­ka I
  • Sie­mo­mysł (ksią­żę po­mor­ski) – ok. 1046
  • Sie­mo­mysł ino­wroc­ław­ski (ur. 1245/1250, zm. 1287), ksią­żę ino­wroc­ław­ski.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przy­pu­szcza się rów­nież, że córką Sie­mo­my­sła mogła być żona niez­na­ne­go bli­żej księ­cia po­mor­skie­go.

Wiktionary


siemonia

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Sie­mo­nia – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie bę­dziń­skim, w gmi­nie Bo­brow­ni­ki.

W la­tach 1954–1961 wieś była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Sie­mo­nia, po jej znie­sie­niu w gro­ma­dzie Są­czów.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ka­to­wic­kie­go.

Wikipedia


siemoniak

naz­wi­sko


SJP.pl


siemowit

imię ksią­żąt pol­skich


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sie­mo­wit (imię mę­skie)
  • Sie­mo­wit (ksią­żę Polan)
  • Sie­mo­wit by­tom­ski
  • Sie­mo­wit cie­szyń­ski
  • Sie­mo­wit do­brzyń­ski
  • Sie­mo­wit I ma­zo­wiec­ki
  • Sie­mo­wit II
  • Sie­mo­wit III ma­zo­wiec­ki
  • Zie­mo­wit
  • Sie­mo­mysł

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kwe­stia hi­sto­rycz­no­ści Sie­mo­wi­ta po­cząt­ko­wo nie bu­dzi­ła wąt­pli­wo­ści, zo­sta­ła zak­we­stio­no­wa­na pod ko­niec XIX wieku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ziemowit mos.

Wiktionary


siemowitowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Sie­mo­wi­ta lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


siemowo

Sie­mo­wo – wieś w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie go­styń­skim, w gmi­nie miej­sko-wiej­skiej Go­styń.

Wikipedia


siemyski

przy­miot­nik od: Sie­myśl


SJP.pl


siemysłów

Sie­my­słów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie na­my­słow­skim, w gmi­nie Do­ma­szo­wi­ce.

W la­tach 1945–1954 sie­dzi­ba gminy Sie­my­słów. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do ów­czes­ne­go wo­je­wództ­wa opol­skie­go.

Wikipedia


siemyśl

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Sie­myśl (niem. "Simötzel") – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie ko­ło­brze­skim, w gmi­nie Sie­myśl. Miej­sco­wość jest sie­dzi­bą gminy Sie­myśl.

We­dług da­nych z 31 grud­nia 2024 roku Sie­myśl miał 1 006 miesz­kań­ców

Wikipedia


siena

[czy­taj: sjena] model sa­mo­cho­du marki Fiat


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mot. sa­mo­chód marki Fiat;

Wiktionary

Siena – mia­sto i gmina we Wło­szech, w To­ska­nii, w pro­win­cji Siena. Ważne cen­trum tu­ry­stycz­ne. We­dług da­nych na 30 czerw­ca 2016 gminę za­miesz­ki­wa­ły 53 853 osoby.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Najm­niej­szy sil­nik sieny ma po­jem­ność 1,0 dm³ i moc mak­sy­mal­ną 65 KM.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsʲjɛ̃na, AS: sʹi ̯ẽna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Siena ż.

Wiktionary


sienenka

[czy­taj: sje­nen­ka] miesz­kan­ka Sieny (mia­sta we Wło­szech)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geogr. miesz­kan­ka mia­sta Sieny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jurek umó­wił się na kawę z prze­ślicz­ną sie­nen­ką.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Siena ż., Sieneńczyk m., Sienenka ż.

:: fm. sieneńczyk m.

 przym. sieneński

Wiktionary


sieneńczyk

[czy­taj: sje­neń­czyk] miesz­ka­niec Sieny (mia­sta we Wło­szech)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) współ­czes­ny miesz­ka­niec mia­sta Sieny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Laura spo­ty­ka­ła się z jed­nym sie­neń­czy­kiem w cza­sie kursu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Siena ż., Sieneńczyk mos., Sienenka ż.

:: fż. sienenka ż.

 przym. sieneński

Wiktionary


sieneński

1. [czy­taj: sje­neń­ski] przy­miot­nik od: Siena (mia­sto we Wło­szech);
2. przy­miot­nik od: Sien­no (nazwa kilku pol­skich wsi)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do Sieny, zwią­za­ny ze Sieną

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ja­ni­na po­dzi­wia sie­neń­skie ar­cy­dzie­ła.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Siena ż., sieneńczyk mos., sienenka ż., Sieneńczyk mos., Sienenka ż., sjena ż.

Wiktionary


sieniawa

1. mia­sto w Pol­sce;
2. nazwa kilku wsi w Pol­sce;
3. wieś na Ukra­i­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie prze­wor­skim;

Wiktionary

Sie­nia­wa – mia­sto w Pol­sce w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie prze­wor­skim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Sie­nia­wa. Po­ło­żo­ne w Do­li­nie Dol­ne­go Sanu, w po­łud­nio­wej czę­ści Kot­li­ny San­do­mier­skiej, w hi­sto­rycz­nej ziemi prze­my­skiej. W la­tach 1975–1998 mia­sto ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ło do wo­je­wództ­wa prze­my­skie­go.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. sieniawski

Wiktionary


sieniawianin

1. miesz­ka­niec Sie­nia­wy (mia­sta w Pol­sce);
2. miesz­ka­niec Sie­nia­wy Żar­skiej (wsi w Pol­sce)


SJP.pl


sieniawianka

1. miesz­kan­ka Sie­nia­wy (mia­sta w Pol­sce);
2. miesz­kan­ka Sie­nia­wy Żar­skiej (wsi w Pol­sce)


SJP.pl


sieniawka

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sie­niaw­ka – wieś w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie dzier­żo­niow­skim, w gmi­nie Ła­giew­ni­ki
  • Sie­niaw­ka – wieś w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie zgo­rze­lec­kim, w gmi­nie Bo­ga­ty­nia
  • Sie­niaw­ka – część wsi Mię­kisz Nowy w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. ja­ro­sław­skim, w gmi­nie Lasz­ki
  • Sie­niaw­ka – część wsi Tryń­cza w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. prze­wor­skim, w gmi­nie Tryń­cza
  • Sie­niaw­ka – nie­ist­nie­ją­ca wieś w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. lu­ba­czow­skim, w gmi­nie Lu­ba­czów
  • Sie­niaw­ka – dawna gro­ma­da
  • Sie­niaw­ka – nie­czyn­na wą­sko­to­ro­wa sta­cja ko­le­jo­wa w Sie­niaw­ce, w po­wie­cie zgo­rze­lec­kim
  • Sie­niaw­ka – wieś w ob­wo­dzie wo­łyń­skim
  • Sie­nia­wa

Wikipedia


sieniawski

przy­miot­nik od: Sie­nia­wa


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Sie­nia­wą, do­ty­czą­cy Sie­nia­wy

Wiktionary

Sie­niaw­ski (Sy­niew­ski) – pol­ski herb szla­chec­ki, od­mia­na herbu Le­li­wa.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Sieniawa ż.

Wiktionary


sienice

Sie­ni­ce (niem. "Se­nitz") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie dzier­żo­niow­skim, w gmi­nie Ła­giew­ni­ki.

Wikipedia


sienicki

naz­wi­sko


SJP.pl

Osoby o naz­wi­sku "Sie­nic­ki":

Wikipedia


sieniczno

Sie­nicz­no – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie ol­ku­skim, w gmi­nie Ol­kusz. Leży przy dro­dze kra­jo­wej 94 i dro­dze wo­je­wódz­kiej nr 773.

Wikipedia


sieniewice

Sie­nie­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie sie­mia­tyc­kim, w gmi­nie Dro­hi­czyn.

W cza­sach II Rze­czy­po­spo­li­tej wieś (wów­czas także spo­ty­ka­na pod nazwą Sie­nie­wi­cze) na­le­ża­ła (do 1934) do gminy Na­roj­ki.

W la­tach 1954–1957 wieś była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Sie­nie­wi­ce, po jej znie­sie­niu w gro­ma­dzie Dro­hi­czyn.

Wikipedia


sieniewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


sieniowy

→ sień


SJP.pl

Patrz:

sień

sienkiewicki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Sien­kie­wicz, zwią­za­ny z Sien­kie­wi­cza­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Całą noc prze­sie­dział w sien­kie­wic­kim po­ste­run­ku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sienkiewiczanin mos., sienkiewiczanka ż., Sienkiewicze lm nm.

Wiktionary


sienkiewicz

naz­wi­sko, m.in.
a) Hen­ryk Sien­kie­wicz (pseud. Lit­wos) (1846-1916), pro­za­ik i pu­bli­cy­sta;
b) Jerzy Sien­kie­wicz (1897-1980), hi­sto­ryk sztu­ki, mu­ze­o­log;
c) Karol Sien­kie­wicz (pseud. Karol z Ka­li­nów­ki) (1793-1860), pu­bli­cy­sta, poeta


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Agniesz­ka Sien­kie­wicz – ak­tor­ka
  • Ana­tol Sien­kie­wicz – płk lek. wet. ko­men­dant Woj­sko­we­go Oś­rod­ka Na­u­ko­wo-Ba­daw­cze­go Służ­by We­te­ry­na­ryj­nej
  • Bar­tło­miej Sien­kie­wicz – pol­ski po­li­tyk, mi­ni­ster kul­tu­ry i dzie­dzict­wa na­ro­do­we­go w rzą­dzie Do­nal­da Tuska
  • Bill Sien­kie­wicz – ame­ry­kań­ski ry­sow­nik ko­mik­sów
  • Eu­ge­nia Sien­kie­wicz - ma­lar­ka
  • Hen­ryk Sien­kie­wicz – pi­sarz
  • Hen­ryk Adam Sien­kie­wicz – po­li­tyk, in­ży­nier gór­nik, poseł na Sejm X ka­den­cji
  • Jan Sien­kie­wicz – dzia­łacz mniej­szo­ści pol­skiej na Lit­wie, pu­bli­cy­sta, dzien­ni­karz, poseł na Sejm Litwy
  • Jan Wik­tor Sien­kie­wicz – hi­sto­ryk sztu­ki
  • Jerzy Sien­kie­wicz – sa­ty­ryk
  • Jerzy Sien­kie­wicz – pow­sta­niec war­szaw­ski
  • Jo­an­na Sien­kie­wicz – ak­tor­ka

Wikipedia


sienkiewicze

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie bia­ło­stoc­kim, w gmi­nie Cho­roszcz;

 (1.2) geogr. wieś na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie brze­skim, w re­jo­nie iwa­ce­wic­kim;

Wiktionary

Sien­kie­wi­cze – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie bia­ło­stoc­kim, w gmi­nie Cho­roszcz.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa bia­ło­stoc­kie­go. Re­zy­do­wa­ły w niej za­moż­ne rody szla­chec­kie, takie jak Mar­kow­scy, Zbo­row­scy czy też Dy­dyń­scy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Po woj­nie Sien­kie­wi­cze zna­la­zły się na te­re­nie Związ­ku So­wiec­kie­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sienkiewiczówka ż., sienkiewiczolog mos., sienkiewicziana nmos., sienkiewiczanin mos., sienkiewiczanka ż.

 przym. sienkiewicki, sienkiewiczowski

Wiktionary


sienkiewicziana

wszyst­ko, co do­ty­czy twór­czo­ści i życia Hen­ry­ka Sien­kie­wi­cza


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) liter. au­to­gra­fy i do­ku­men­ty do­ty­czą­ce Hen­ry­ka Sien­kie­wi­cza

 (1.2) druk. księg. wy­daw­nict­wa zwią­za­ne z Hen­ry­kiem Sien­kie­wi­czem i jego twór­czo­ścią

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Hra­bie­mu udało się ze­brać sporą licz­bę sien­kie­wi­czia­nów.

 (1.2) W tej księ­gar­ni ku­pisz ostat­nie sien­kie­wi­czia­na.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sienkiewiczówka ż., Sienkiewicze lm nm., sienkiewiczolog mos., sienkiewiczowskość ż., sienkiewiczyzm mrz.

 przym. sienkiewiczowski, Sienkiewiczowski

 przysł. sienkiewiczowsko

Wiktionary


sienkiewiczolog

ba­dacz, znaw­ca twór­czo­ści Hen­ry­ka Sien­kie­wi­cza


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) liter. znaw­ca lub ba­dacz twór­czo­ści i życia Hen­ry­ka Sien­kie­wi­cza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do ro­dzi­mych do­łą­czy­li sien­kie­wi­czo­lo­dzy z Bia­ło­ru­si i Ukra­i­ny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sienkiewicze lm nm., sienkiewicziana lm nm.

Wiktionary


sienkiewiczowski

do­ty­czą­cy twór­czo­ści Hen­ry­ka Sien­kie­wi­cza


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) liter. do­ty­czą­cy życia i twór­czo­ści Hen­ry­ka Sien­kie­wi­cza, cha­rak­te­ry­stycz­ny, ty­po­wy dla Sien­kie­wi­cza lub jego twór­czo­ści, taki jak u Sien­kie­wi­cza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pier­wow­zo­rem sien­kie­wi­czow­skie­go Kmi­ci­ca był Sa­mu­el Kmi­cic herbu Ra­dzic, wzmian­ko­wa­ny w pa­mięt­ni­kach Paska.

 (1.1) Pro­fe­sor za­a­pe­lo­wał o usta­no­wie­nie roku 2016 ro­kiem sien­kie­wi­czow­skim.

 (1.1) Za­pra­sza­my do zwie­dza­nia Tu­ry­stycz­ne­go Szla­ku Sien­kie­wi­czow­skie­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sienkiewicziana lm nm., Sienkiewicze lm nm., Sienkiewiczówka ż.

 przym. Sienkiewiczowski

Wiktionary


sienkiewiczówka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. osied­le na Ukra­i­nie, w re­jo­nie łuc­kim;

Wiktionary

Sien­kie­wi­czów­ka (ukr. Сенкевичівка) – osied­le typu miej­skie­go w re­jo­nie łuc­kim (do 2020 w re­jo­nie ho­ro­chow­skim) ob­wo­du wo­łyń­skie­go na Ukra­i­nie. Osied­le liczy 1,4 tys. miesz­kań­ców (2001).

Znaj­du­je tu się sta­cja ko­le­jo­wa Sien­kie­wi­czów­ka, po­ło­żo­na na linii Lwów – Ki­wer­ce.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przed wie­czo­rem do­je­cha­li­śmy do Sien­kie­wi­czów­ki na noc­leg.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sienkiewicziana lm nm., Sienkiewicze lm nm.

 przym. sienkiewiczowski, Sienkiewiczowski

Wiktionary


sienko

naz­wi­sko


SJP.pl


sienna

1. → siano;
2. katar sien­ny - katar wy­stę­pu­ją­cy na tle uczu­le­nio­wym w okre­sie zbio­ru siana, kwit­nie­nia traw i drzew;
3. daw­niej: sie­nio­wy


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sien­na – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. kłodz­kim, w gmi­nie Stro­nie Ślą­skie
  • Sien­na – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. no­wo­są­dec­kim, w gmi­nie Gró­dek nad Du­naj­cem
  • Sien­na – wieś w woj. ślą­skim, w pow. ży­wiec­kim, w gmi­nie Li­po­wa
  • Sien­na – ame­ry­kań­ska wrest­ler­ka
  • Sien­na – wznie­sie­nie w obrę­bie Wzgórz Trzeb­nic­kich w gmi­nie Obor­ni­ki Ślą­skie
  • ulica Sien­na w War­sza­wie
  • ulica Sien­na w Kra­ko­wie
  • Sien­na Cen­ter
  • Sien­na Mil­ler
  • Siena

Wikipedia


siennianin

miesz­ka­niec Sien­na (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


siennianka

miesz­kan­ka Sien­na (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


siennica

1. nazwa dwóch wsi w Pol­sce;
2. nazwa dwóch rzek w Pol­sce;
3. miej­sco­wość na Bia­ło­ru­si


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. roln. za­da­sze­nie na słomę lub zboże na czte­rech słu­pach

Wiktionary

Sien­ni­ca (nazwa hi­sto­rycz­na: Stara Sien­ni­ca) – mia­sto w Pol­sce po­ło­żo­ne w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie miń­skim, w gmi­nie Sien­ni­ca. Sie­dzi­ba de­ka­na­tu sien­nic­kie­go z pa­ra­fią św. Sta­ni­sła­wa Bi­sku­pa Mę­czen­ni­ka.

Sien­ni­ca uzy­ska­ła lo­ka­cję miej­ską w 1526 roku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gaź­dzie ktoś pod­pa­lił sien­ni­cę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siano n., siennik mrz.

 przym. sienny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bróg

Wiktionary


siennicki

przy­miot­nik od: Sien­ni­ca Ró­ża­na


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jerzy Sien­nic­ki – pol­ski in­ży­nier ar­chi­tekt
  • Paweł Sien­nic­ki – pol­ski dzien­ni­karz
  • Te­o­fil Sien­nic­ki – pol­ski aktor i przed­się­bior­ca te­a­tral­ny, uczest­nik pow­sta­nia stycz­nio­we­go

Wikipedia


sienniczanin

miesz­ka­niec Sien­ni­cy, Sien­ni­cy Kró­lew­skiej Dużej, Sien­ni­cy Kró­lew­skiej Małej, Sien­ni­cy Na­dol­nej lub Sien­ni­cy Ró­ża­nej


SJP.pl


sienniczanka

miesz­kan­ka Sien­ni­cy, Sien­ni­cy Kró­lew­skiej Dużej, Sien­ni­cy Kró­lew­skiej Małej, Sien­ni­cy Na­dol­nej lub Sien­ni­cy Ró­ża­nej


SJP.pl


sienniczek

zdrob­nie­nie od: sien­nik


SJP.pl


siennik

płó­cien­ny ma­te­rac wyp­cha­ny słomą lub sia­nem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) duży płó­cien­ny worek wy­peł­nio­ny słomą (siecz­ką) lub sia­nem, słu­żą­cy za ma­te­rac do spa­nia;

Wiktionary

Sien­nik – duży płó­cien­ny worek wyp­cha­ny słomą lub sia­nem słu­żą­cy jako ma­te­rac.

Pol­ski dzia­łacz nie­pod­le­gło­ścio­wy Karol Le­vit­to­ux aresz­to­wa­ny przez wła­dze ro­syj­skie w 1841 i osa­dzo­ny w Cy­ta­de­li War­szaw­skiej, po­peł­nił sa­mo­bój­stwo pod­pa­la­jąc swój sien­nik.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈɕɛ̇̃ɲːik, AS: śė̃•ńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siano n., siennica ż.

 przym. siennikowy, sienny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Śląsk Cieszyński strużok

Wiktionary


siennikowy

przy­miot­nik od: sien­nik


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z sien­ni­kiem, do­ty­czą­cy sien­ni­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siennik mrz.

Wiktionary


sienno

1. mia­sto w Pol­sce;
2. nazwa kilku wsi w Pol­sce;
3. mia­sto na Bia­ło­ru­si


SJP.pl

Sien­no – mia­sto w Pol­sce po­ło­żo­ne w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie lip­skim, w miej­sko-wiej­skiej gmi­nie Sien­no. Sie­dzi­ba rzym­sko­ka­to­lic­kiej pa­ra­fii św. Zyg­mun­ta w Sien­nie.

Ad­mi­ni­stra­cyj­nie Sien­no ma sta­tus so­łect­wa.

Pry­wat­ne mia­sto szla­chec­kie lo­ko­wa­ne w 1421 roku, po­ło­żo­ne w dru­giej po­ło­wie XVI wieku w po­wie­cie ra­dom­skim w wo­je­wództ­wie san­do­mier­skim.

Wikipedia


sienny

1. → siano;
2. katar sien­ny - katar wy­stę­pu­ją­cy na tle uczu­le­nio­wym w okre­sie zbio­ru siana, kwit­nie­nia traw i drzew;
3. daw­niej: sie­nio­wy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z sia­nem, do­ty­czą­cy siana

 (1.2) daw. zwią­za­ny z sie­nią, do­ty­czą­cy sieni

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

:: rzecz. siennica ż., siennik mrz.

 (1.2)

:: rzecz. sień ż.

Wiktionary


siepacz

opraw­ca, ban­dy­ta, po­zo­sta­ją­cy na czy­ichś usłu­gach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) opraw­ca, ban­dy­ta, po­zo­sta­ją­cy na czy­ichś usłu­gach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Trzej jego bra­cia zgi­nę­li w mę­kach, zgła­dze­ni przez sie­pa­czy Amina.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɕɛpat͡ʃ, AS: śepač

Wiktionary


siepaczka

→ sie­pacz


SJP.pl

Patrz:

siepacz

siepak

naz­wi­sko


SJP.pl


siepać

1. po­tocz­nie:
a) szar­pać, tar­gać
b) bić, sma­gać
2. sie­pać się: po­tocz­nie o tka­ni­nie - strzę­pić się po brze­gach


SJP.pl


siepietnica

Sie­piet­ni­ca – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie ja­siel­skim, w gmi­nie Sko­ły­szyn. Ma sta­tus so­łect­wa.

W roku 2021 w Sie­piet­ni­cy miesz­ka­ło 454 miesz­kań­ców, z czego 51,8% sta­no­wi­ły ko­bie­ty, a 48,2% męż­czyź­ni

Wikipedia


siepietowski

naz­wi­sko


SJP.pl


siepnąć

szarp­nąć; tar­gnąć


SJP.pl


siepraw

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sie­praw – sło­wiań­skie imię mę­skie
  • Sie­praw – miej­sco­wość w po­wie­cie my­śle­nic­kim, w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim
  • Sie­praw – gmina
  • Sie­praw – dawna gro­ma­da

Wikipedia


sieprawice

Sie­pra­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie lu­bel­skim, w gmi­nie Jast­ków.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do ów­czes­ne­go wo­je­wództ­wa lu­bel­skie­go.

Obok miej­sco­wo­ści prze­pły­wa rzeka Cie­mię­ga, lewy do­pływ By­strzy­cy.

Wikipedia


sieprawski

przy­miot­nik od: Sie­praw


SJP.pl


sieracki

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Aaron Sie­rac­ki – ame­ry­kań­ski za­pa­śnik
  • Fran­ci­szek Sie­rac­ki – pol­ski woj­sko­wy
  • Keith Sie­rac­ki – ame­ry­kań­ski za­pa­śnik

Wikipedia


sieradowice

1. Sie­ra­do­wi­ce Pier­wsze – wieś w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie kie­lec­kim;
2. Sie­ra­do­wi­ce Dru­gie – wieś w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie kie­lec­kim


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sie­ra­do­wi­ce Dru­gie
  • Sie­ra­do­wi­ce Pier­wsze

Wikipedia


sieradowicki

→ Sie­ra­do­wi­ce; sie­ra­dow­ski


SJP.pl


sieradowski

→ Sie­ra­do­wi­ce; sie­ra­do­wic­ki


SJP.pl


sieradz

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce w wo­je­wództ­wie łódz­kim;

Wiktionary

Zo­bacz też: Sie­radz w in­nych zna­cze­niach tej nazwy.

Sie­radz – mia­sto w środ­ko­wej Pol­sce, w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie sie­radz­kim, po­ło­żo­ne na Ni­zi­nie Po­łud­nio­wo­wiel­ko­pol­skiej, nad Wartą, w Kot­li­nie Sie­radz­kiej. Przez Sie­radz bie­gną drogi kra­jo­we: nr 12, S8 i nr 83, a także linia ko­le­jo­wa nr 14. Sie­radz jest waż­nym wę­złem dro­go­wym i oś­rod­kiem kul­tu­ral­no-go­spo­dar­czym wo­je­wództ­wa łódz­kie­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sie­radz leży nad Wartą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɕɛrat͡s, AS: śerac

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sieradzanin mos., sieradzanka ż., Sieradzkie n.

 przym. sieradzki

Wiktionary


sieradzanin

miesz­ka­niec Sie­ra­dza


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Sie­ra­dza

 (1.2) osoba po­cho­dzą­ca z Sie­ra­dza, uro­dzo­na w Sie­ra­dzu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sieradz m., Sieradzkie n., Sieradzanin m., Sieradzanka ż.

:: fż. sieradzanka ż.

 przym. sieradzki

Wiktionary


sieradzanka

miesz­kan­ka Sie­ra­dza


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Sie­ra­dza

 (1.2) ko­bie­ta po­cho­dzą­ca z Sie­ra­dza, uro­dzo­na w Sie­ra­dzu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sieradz m., Sieradzkie n., Sieradzanin m., Sieradzanka ż.

:: fm. sieradzanin m.

 przym. sieradzki

Wiktionary


sieradzki

przy­miot­nik od: Sie­radz


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Sie­ra­dzem, do­ty­czą­cy Sie­ra­dza

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alek­sy Sie­radz­ki (1902–1985) – pol­ski gór­nik, po­li­tyk
  • An­drzej Sie­radz­ki (ur. 1945) – pol­ski poeta, fu­tu­ro­log
  • Artur Sie­radz­ki (zm. 1950) – pol­ski praw­nik
  • Ed­ward Sie­radz­ki (1913–2001) – pol­ski po­li­tyk, poseł
  • Her­man Sie­radz­ki (XX w.) – pol­ski aktor
  • Jerzy Sie­radz­ki (1899–1918) – pol­ski stu­dent, Orlę Lwow­skie
  • Józef Sie­radz­ki (1900–1960) – pol­ski hi­sto­ryk
  • Ju­liusz Sie­radz­ki (1912–1999) – pol­ski że­glarz
  • Kamil Sie­radz­ki (ur. 2002) – pol­ski pły­wak
  • Ma­ka­ry Sie­radz­ki (1900–1992) – pol­ski pe­da­gog, po­lo­ni­sta, żoł­nierz
  • Mak­sy­mi­lian Sie­radz­ki (XVIII w.) – pol­ski puł­kow­nik
  • Mie­czy­sław (Mie­tek) Sie­radz­ki (1921–20??) – pol­ski dy­plo­ma­ta

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Z Bożej łaski król Pol­ski, pan i dzie­dzic ziem kra­kow­skiej, san­do­mier­skiej, sie­radz­kiej, łę­czyc­kiej, Kujaw, Po­mo­rza i Rusi Ka­zi­mierz śle poz­dro­wie­nie Panu Pa­pie­żo­wi In­no­cen­te­mu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sieradzkie n., Sieradz mrz., sieradzanin mos., sieradzanka ż.

Wiktionary


sieradzkie

przy­miot­nik od: Sie­radz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. re­gion sie­radz­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Susza dot­knę­ła wiele go­spo­darstw w Sie­radz­kiem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sieradz m., Sieradzanin m., Sieradzanka ż., sieradzanin m., sieradzanka ż.

 przym. sieradzki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ziemia sieradzka

Wiktionary


sierak

naz­wi­sko


SJP.pl


sierakowianin

1. miesz­ka­niec Sie­ra­ko­wa (mia­sta w Pol­sce);
2. miesz­ka­niec Sie­ra­ko­wa Sła­wień­skie­go, Sie­ra­ko­wa Słup­skie­go lub Sie­ra­ko­wa Ślą­skie­go (wsi w Pol­sce)


SJP.pl


sierakowianka

1. miesz­kan­ka Sie­ra­ko­wa (mia­sta w Pol­sce);
2. miesz­kan­ka Sie­ra­ko­wa Sła­wień­skie­go, Sie­ra­ko­wa Słup­skie­go lub Sie­ra­ko­wa Ślą­skie­go (wsi w Pol­sce)


SJP.pl


sierakowice

nazwa dwóch wsi w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sie­ra­ko­wi­ce – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. kar­tu­skim, w gmi­nie Sie­ra­ko­wi­ce
  • Sie­ra­ko­wi­ce – wieś w woj. ślą­skim, w pow. gli­wic­kim, w gmi­nie So­śni­co­wi­ce
  • Sie­ra­ko­wi­ce – gmina wiej­ska
  • Sie­ra­ko­wi­ce – dawna gro­ma­da w po­wie­cie gli­wic­kim
  • Sie­ra­ko­wi­ce – dawna gro­ma­da w po­wie­cie kar­tu­skim
  • Sie­ra­ko­wi­ce – nie­czyn­na sta­cja ko­le­jo­wa
  • De­ka­nat Sie­ra­ko­wi­ce, Sie­ra­ko­wi­ce Lewe, Sie­ra­ko­wi­ce Prawe, Sie­ra­ko­wi­ce-Wy­bu­do­wa­nie, Sie­ra­ko­wi­ce Skier­nie­wic­kie
  • Nowy Sie­ra­ków, Sie­ra­ko­wo, Sie­ra­ków, Sie­ra­kó­wek, Sie­ra­ków­ka, Sie­ra­ków­ko

Wikipedia


sierakowicki

przy­miot­nik od: Sie­ra­ko­wi­ce


SJP.pl


sierakowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sie­ra­ko­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. go­lub­sko-do­brzyń­skim, w gmi­nie Ko­wa­le­wo Po­mor­skie
  • Sie­ra­ko­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. mo­gi­leń­skim, w gmi­nie Je­zio­ra Wiel­kie
  • Sie­ra­ko­wo – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. płoń­skim, w gmi­nie Ra­ciąż
  • Sie­ra­ko­wo – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. przas­ny­skim, w gmi­nie Przas­nysz
  • Sie­ra­ko­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ko­ściań­skim, w gmi­nie Ko­ścian
  • Sie­ra­ko­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ra­wic­kim, w gmi­nie Ra­wicz
  • Sie­ra­ko­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. słu­pec­kim, w gmi­nie Strzał­ko­wo
  • Sie­ra­ko­wo – osada w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. po­lic­kim, w gmi­nie Po­li­ce
  • Sie­ra­ko­wo – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. star­gardz­kim, w gmi­nie Do­brza­ny
  • Sie­ra­ko­wo – dawna gmina
  • Sie­ra­ko­wo – dawna gro­ma­da
  • Sie­ra­ko­wo Sła­wień­skie, Sie­ra­ko­wo Słup­skie

Wikipedia


sierakowski

przy­miot­nik od: Sie­ra­ków


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Sie­ra­ko­wem, do­ty­czą­cy Sie­ra­ko­wa

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Sie­ra­kow­ski – pol­ski dzia­łacz spo­łecz­ny
  • Al­fons Sie­ra­kow­ski – pol­ski dzia­łacz spo­łecz­ny
  • An­to­ni Ma­ciej Sie­ra­kow­ski – bi­skup ka­to­lic­ki
  • Jan Sie­ra­kow­ski – mar­sza­łek Izby Po­sel­skiej Sejmu I Rze­czy­po­spo­li­tej
  • Józef Sie­ra­kow­ski:
    • Józef Sie­ra­kow­ski – pol­ski dy­plo­ma­ta i hi­sto­ryk
    • Józef Sie­ra­kow­ski – pol­ski pow­sta­niec
    • Józef Sie­ra­kow­ski – pol­ski ge­ne­rał
    • Józef Sie­ra­kow­ski – straż­nik wiel­ki ko­ron­ny
  • Karol Sie­ra­kow­ski – pol­ski ge­ne­rał
  • Mi­chał Roman Sie­ra­kow­ski – bi­skup ka­to­lic­ki
  • Se­ba­stian Sie­ra­kow­ski (zm. 1757) – sta­ro­sta ol­szań­ski

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Sieraków mrz.

Wiktionary


sieraków

1. mia­sto w Pol­sce;
2. nazwa kilku wsi w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Wiel­ko­pol­sce;

Wiktionary

Zo­bacz też: Sie­ra­ków w in­nych zna­cze­niach tej nazwy.

Sie­ra­ków – mia­sto w za­chod­niej Pol­sce, w woj. wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie mię­dzy­chodz­kim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Sie­ra­ków. Po­ło­żo­ne nad Wartą, na skra­ju Pu­szczy No­tec­kiej, na po­gra­ni­czu Kot­li­ny Go­rzow­skiej i Po­je­zie­rza Poz­nań­skie­go, po­mię­dzy dwoma je­zio­ra­mi: Ja­ro­szew­skim i Lu­tom­skim. Mia­sto po­sia­da ro­zbu­do­wa­ną in­fra­struk­tu­rę wy­po­czyn­ko­wą (krę­giel­nia, licz­ne oś­rod­ki wy­po­czyn­ko­we) nad Je­zio­rem Ja­ro­szew­skim.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Lo­kal­ny kon­cern ener­ge­tycz­ny zor­ga­ni­zo­wał wczo­raj w Sie­ra­ko­wie spot­ka­nie z przed­sta­wi­cie­la­mi na­szej firmy.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. sierakowski

Wiktionary


sierakówko

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sie­ra­ków­ko – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. czarn­kow­sko-trzcia­nec­kim, w gmi­nie Po­ła­je­wo
  • Sie­ra­ków­ko – osada w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. ko­sza­liń­skim, w gmi­nie Sia­nów
  • Nowy Sie­ra­ków, Sie­ra­ko­wi­ce, Sie­ra­ko­wo, Sie­ra­ków, Sie­ra­kó­wek, Sie­ra­ków­ka

Wikipedia


sierant

naz­wi­sko


SJP.pl


sierański

naz­wi­sko


SJP.pl


sierbowice

Sier­bo­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie za­wier­ciań­skim, w gmi­nie Pi­li­ca. Wieś prze­ci­na droga wo­je­wódz­ka nr 794.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ka­to­wic­kie­go.

Wikipedia


siercinka

1. jeden wło­sek sier­ści;
2. coś po­dob­ne­go do sier­ści;
3. coś zro­bio­ne­go z sier­ści


SJP.pl


sierczynek

Sier­czy­nek ( "Schie­rzig­ha­u­land") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim, w po­wie­cie mię­dzy­rzec­kim, w gmi­nie Trzciel.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa go­rzow­skie­go.

Wikipedia


sierdzisty

1. prze­sta­rza­łe: skłon­ny do gnie­wu; za­pal­czy­wy; srogi;
2. daw­niej: gor­li­wy, żar­li­wy


SJP.pl


sierdzić

prze­sta­rza­łe: sier­dzić się - wy­bu­chać gnie­wem, zło­ścić się, gnie­wać się


SJP.pl


sierdziściej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: sier­dzi­ście


SJP.pl


siergiej

1. ro­syj­skie imię mę­skie;
2. naz­wi­sko


SJP.pl


siergiejewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


siermięga

1. krót­ki płó­cien­ny płaszcz no­szo­ny przez chło­pów w daw­nej Pol­sce; suk­ma­na;
2. pro­sto­ta, brak wy­szu­ka­nia;
3. pro­stact­wo, pry­mi­tyw­ność, brak oby­cia;
4. po­tocz­nie: ko­bie­ta nie­zdar­na, po­wol­na, nie­po­tra­fią­ca ra­dzić sobie w życiu; także o męż­czyź­nie z sil­niej­szym za­bar­wie­niem ek­spre­syw­nym; cie­mię­ga, nie­doj­da, nie­do­raj­da, ofer­ma, cia­maj­da


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. wierzch­nie ubra­nie chłop­skie z gru­be­go sa­mo­dzia­łu;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z sier­mię­gą na plecy na­rzu­co­ną wy­szedł o kiju obej­rzeć na­przód, jaki dzień się obie­cy­wał.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. siermiężny

 przysł. siermiężnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sukmana

Wiktionary


siermięgowy

przy­miot­nik od: sier­mię­ga


SJP.pl


siermiężniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: sier­mięż­nie


SJP.pl


siermiężność

prza­śność, zgrzeb­ność, pro­sto­ta, głów­nie stro­ju; bycie sier­mięż­nym


SJP.pl


siermiężny

1. pro­sty, zgrzeb­ny i nie­e­fek­tow­ny;
2. uży­wa­ny na sier­mię­gi;
3. no­szą­cy sier­mię­gę; chłop­ski;
4. cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się bra­kiem oby­cia, gbu­ro­wa­to­ścią


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy sier­mię­gi, zwią­za­ny z sier­mię­gą

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) ce­chu­ją­cy się pro­sto­tą, bra­kiem wy­szu­ka­nia

 (2.2) cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się pro­stact­wem i bra­kiem oby­cia

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Dzie­ło Ta­ra­se­wi­cza jest so­lid­ne i z chłop­ska sier­mięż­ne, choć pełne ko­lo­ry­stycz­nej sub­tel­no­ści i prze­wrot­nej iro­nii.

 (2.2) Jego po­czu­cie hu­mo­ru nie robi na mnie wra­że­nia. To jest taki ty­po­wo pol­ski, prza­śny, sier­mięż­ny dow­cip.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siermięga ż., siermiężka ż., siermiężność ż.

 przym. siermięgowy

 przysł. siermiężnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. siermięgowy

 (2.1) zgrzebny, przaśny, prosty, surowy, nieefektowny

 (2.2) przaśny, pszenno-buraczany, prostacki, pospolity, plebejski, wulgarny, ordynarny, trywialny, prymitywny, niewybredny, niesmaczny

Wiktionary


sierniki

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sier­ni­ki – wieś w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie na­kiel­skim, w gmi­nie Kcy­nia
  • Sier­ni­ki – wieś w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie ko­ściań­skim, w gmi­nie Czem­piń
  • Sier­ni­ki – wieś w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie obor­nic­kim, w gmi­nie Ro­goź­no

Wikipedia


sierociniec

dom dla sie­rot


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przest. dom dla sie­rot

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po śmier­ci ro­dzi­ców Pa­u­li­na tra­fi­ła do sie­ro­ciń­ca.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɕɛrɔˈt͡ɕĩɲɛt͡s, AS: śeroćĩńec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sierota, sierotka, sieroctwo

 czas. osierocać, osierocić

 przym. sierocy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dom dziecka; przest. ochronka, przytułek; pot. bidul

Wiktionary


sierociński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jacek Sie­ro­ciń­ski, (fl. 1967–1974), pol­ski pla­styk i sce­no­graf
  • Jan Hen­ryk Sie­ro­ciń­ski (1798–1837), pol­ski ksiądz unic­ki, poeta, pow­sta­niec li­sto­pa­do­wy, ze­sła­niec sy­be­ryj­ski
  • Józef Sie­ro­ciń­ski (1891–1955), pol­ski dzia­łacz po­lo­nij­ny, ofi­cer Woj­ska Pol­skie­go, adiu­tant Jó­ze­fa Hal­le­ra
  • Mag­da­le­na Sie­ro­ciń­ska, pol­ska hi­sto­ryk
  • Roman Sie­ro­ciń­ski (1893–1976), pol­ski po­li­tyk, dzia­łacz spo­łecz­ny, na­u­czy­ciel i ka­pi­tan Woj­ska Pol­skie­go
  • Ry­szard Sie­ro­ciń­ski, wy­daw­ca z Sie­ra­dza
  • Steve Sie­ro­cin­ski (ur. 1923), gracz fut­bo­lu ame­ry­kań­skie­go
  • Te­o­do­zy Sie­ro­ciń­ski (1789–1857), pol­ski gra­ma­tyk, kry­tyk li­te­rac­ki i pe­da­gog

Wikipedia


sierocki

naz­wi­sko


SJP.pl


sierocość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co sie­ro­ce

Wiktionary

Powiązane:

 przym. sierocy

 przysł. sieroco

Wiktionary


sieroctwo

bycie sie­ro­tą


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) bycie sie­ro­tą

Wiktionary

Sie­roct­wo – fakt nie­po­sia­da­nia przez dziec­ko oboj­ga ro­dzi­ców (sie­ro­ta zu­peł­na) lub jed­ne­go ro­dzi­ca ("pół­sie­ro­ta"), braku in­nych opie­ku­nów (od­po­wie­dzial­nych za wy­cho­wa­nie) bądź w ogóle ja­kich­kol­wiek krew­nych. Sie­ro­ta to dziec­ko nie­ma­ją­ce wy­mie­nio­nych człon­ków ro­dzi­ny. Brak tych osób może być do­słow­ny (śmierć, po­rzu­ce­nie, trwa­ły pobyt z dala od sie­bie) bądź do­ro­zu­mia­ny (brak za­in­te­re­so­wa­nia, ode­bra­nie praw do opie­ki, wy­cho­wy­wa­nie przez inne osoby).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. sierota m. ż., osierocenie n., sierociniec mrz., sierotka ż.

 czas. osierocić dk.

 przym. sierocy

Wiktionary


sierocy

od­no­szą­cy się do sie­ro­ty


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do sie­ro­ty, wła­ści­wy sie­ro­cie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bo strasz­na to prze­cie myśl dla ludz­kie­go ro­zu­mu i niez­no­śne czu­cie dla serca matki sie­ro­cej, iż jej syn wa­łę­sa się na dnie morza, nie mogąc zna­leźć spo­czyn­ku, mio­ta­ny i tar­ga­ny, z miej­sca na miej­sce przez ta­jem­ni­cze i strasz­li­we oce­a­nu pot­wo­ry, ja­ko­by w duszy sza­ta­na wy­śnio­ne - przez dia­bły mor­skie i re­ki­ny, przez gło­wo­no­gi ośmior­ni­ce, przez gru­bo­sko­ru­pe lan­gu­sty, ohyd­ne kraby, ośliz­głe mię­cza­ki, uk­wia­ły i je­żow­ce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɕɛˈrɔt͡sɨ, AS: śerocy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sierocość ż., sierota m./ż., sierotka m./ż., sieroctwo n., sierociniec m.

 czas. osierocać, osierocić

Wiktionary


sieroszewice

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Sie­ro­sze­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie ostrow­skim, w gmi­nie Sie­ro­sze­wi­ce, w Ka­li­skiem, ok. 11 km na wschód od Ostro­wa Wiel­ko­pol­skie­go.

Sie­dzi­ba władz gminy wiej­skiej Sie­ro­sze­wi­ce.

Wikipedia


sieroszewicki

przy­miot­nik od: Sie­ro­sze­wi­ce; sie­ro­szew­ski


SJP.pl


sieroszewski

przy­miot­nik od: Sie­ro­sze­wi­ce; sie­ro­sze­wic­ki


SJP.pl

Sie­ro­szew­ski "(Rola od­mien­na IV, Ro­licz)" – pol­ski herb szla­chec­ki, od­mia­na herbu Rola z no­bi­li­ta­cji.

Wikipedia


sieroszowice

Sie­ro­szo­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie pol­ko­wic­kim, w gmi­nie Rad­wa­ni­ce. Wieś jest sie­dzi­bą so­łect­wa Sie­ro­szo­wi­ce w któ­re­go skład wcho­dzi rów­nież przy­sió­łek Uła­nów.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa le­gnic­kie­go.

Wikipedia


sieroszów

Sie­ro­szów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie ząb­ko­wic­kim, w gmi­nie Ząb­ko­wi­ce Ślą­skie.

Wikipedia


sierosław

imię mę­skie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sie­ro­sław – forma mę­skie­go imie­nia Si­ro­sław
  • Sie­ro­sław – wieś w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie świec­kim, w gmi­nie Drzy­cim
  • Sie­ro­sław – wieś w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie piotr­kow­skim, w gmi­nie Mo­szcze­ni­ca
  • Sie­ro­sław – wieś w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie poz­nań­skim, w gmi­nie Tar­no­wo Pod­gór­ne
  • Sie­ro­sław – wieś w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie ka­mień­skim, w gmi­nie Wolin
  • Sie­ro­sław – gro­ma­da w po­wie­cie świec­kim
  • Sie­ro­sław – gro­ma­da w po­wie­cie wo­liń­skim
  • Port Sie­ro­sław

Wikipedia


sierosława

imię żeń­skie


SJP.pl


sierosławice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sie­ro­sła­wi­ce – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. strze­lec­ko-dre­zde­nec­kim, w gmi­nie Zwie­rzyn
  • Sie­ro­sła­wi­ce – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. pro­szo­wic­kim, w gmi­nie Nowe Brze­sko
  • Sie­ro­sła­wi­ce – wieś w woj. opol­skim, w pow. klucz­bor­skim, w gmi­nie By­czy­na
  • Sie­ro­sła­wi­ce – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. ko­nec­kim, w gmi­nie Koń­skie

Wikipedia


sierosławiny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Sie­ro­sła­wy lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


sierosławostwo

Sie­ro­sław z żoną; Sie­ro­sła­wo­wie


SJP.pl


sierosławowie

Sie­ro­sław z żoną; Sie­ro­sła­wo­stwo


SJP.pl


sierosławowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Sie­ro­sła­wa lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


sierosławski

naz­wi­sko


SJP.pl


sierota

1. dziec­ko bez ro­dzi­ców;
2. dziec­ko wy­cho­wu­ją­ce się poza swoją praw­dzi­wą ro­dzi­ną;
3. ko­bie­ta sa­mot­na, opu­szczo­na, nie­ko­cha­na;
4. po­tocz­nie: ko­bie­ta nie­zdar­na; faj­tła­pa, ofer­ma, cia­maj­da


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski lub żeń­ski

 (1.1) dziec­ko, któ­re­mu umar­ło przy­najm­niej jedno z ro­dzi­ców

 (1.2) pot. czło­wiek opu­szczo­ny, osa­mot­nio­ny

 (1.3) pot. czło­wiek nie­za­rad­ny lub bu­dzą­cy współ­czu­cie

 (1.4) ty­pogr. błąd po­le­ga­ją­cy na po­zo­sta­wie­niu jed­no­li­te­ro­we­go wy­ra­zu na końcu wier­sza skła­da­ne­go tek­stu

 (1.5) ty­pogr. błąd po­le­ga­ją­cy na po­zo­sta­wie­niu po­je­dyn­cze­go wier­sza na dole ko­lum­ny skła­da­ne­go tek­stu

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • sie­ro­ta – osoba nie­po­sia­da­ją­ca oboj­ga ro­dzi­ców (sie­ro­ta zu­peł­na) lub jed­ne­go ro­dzi­ca (pół­sie­ro­ta)
  • sie­ro­ta – nazwa dwóch róż­nych ter­mi­nów do­ty­czą­cych błę­dów ła­ma­nia tek­stu
  • Sie­ro­ta – film z 2009 roku
  • Sie­ro­ta Cha­sia – pol­ski film fa­bu­lar­ny z 1912 roku
  • Sie­ro­ty – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie gli­wic­kim, w gmi­nie Wie­lo­wieś
  • sie­rot­ki – odłam ta­bo­ry­tów, ra­dy­kal­nej grupy hu­sy­tów

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kiedy umar­ła jego mama, zo­stał się sie­ro­tą.

 (1.1) Mał­żeń­stwo za­a­dop­to­wa­ło sie­ro­tę.

 (1.5) Ten tekst jest brzyd­ko zło­żo­ny. Jest za dużo wdów i sie­rot.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɕɛˈrɔta, AS: śerota

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sieroctwo n., sierociniec m., osierocenie n., osierocanie n., sierotki nmos., Sieroty nmos.

:: zdrobn. sierotka ż.

 czas. osierocać ndk., osierocić dk.

 przym. sierocy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.5) szewc

Wiktionary


sierotka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od sie­ro­ta

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sie­rot­ka – potok, do­pływ Gieł­czew­ki
  • Sie­rot­ka – pse­u­do­nim księ­cia Mi­ko­ła­ja Krzysz­to­fa Ra­dzi­wił­ła, wo­je­wo­dy wi­leń­skie­go
  • sie­rot­ka (ty­po­gra­fia) – błąd skła­du tek­stu
  • sie­rot­ki – odłam ta­bo­ry­tów
  • sie­ro­ta

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sie­rot­ka Ma­ry­sia pasła gąski na łące.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɕɛˈrɔtka, AS: śerotka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sierota, sieroctwo, sierociniec

 czas. osierocać, osierocić

 przym. sierocy

Wiktionary


sieroń

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alek­san­der Ro­mu­ald Sie­roń – pol­ski le­karz
  • Filip Sie­roń – pol­ski dzia­łacz ruchu ro­bot­ni­cze­go i gór­ni­cze­go
  • Ka­ro­li­na Sie­roń – pol­ska le­kar­ka

Wikipedia


sierp

1. na­rzę­dzie słu­żą­ce do żęcia
2. ude­rze­nie w bok­sie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) roln. ręcz­ne na­rzę­dzie rol­ni­cze skła­da­ją­ce się z krót­kie­go pół­ko­li­ście za­krzy­wio­ne­go ostrza osa­dzo­ne­go w drew­nia­nym sty­li­sku, słu­żą­ce do żęcia zbóż, traw itp.;

 (1.2) sport. w bok­sie: ude­rze­nie za­da­ne pół­ko­li­stym ru­chem ręki

Wiktionary

Zo­bacz też: „Sierp” – cza­so­pis­mo pro­pa­gan­do­we.

Sierp – naj­star­sze z ręcz­nych na­rzę­dzi rol­ni­czych, stwo­rzo­ne przez czło­wie­ka spe­cjal­nie do prac żniw­nych. Zbu­do­wa­ne jest z ostrza o mocno za­krzy­wio­nym kształ­cie, bę­dą­cym frag­men­tem ob­wo­du koła lub elip­sy i drew­nia­nej rę­ko­je­ści.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɕɛrp, AS: śerp

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sierpik mrz./mzw., sierpień m., sierpniówka ż.

 przym. sierpowaty, sierpowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) sierpowy

Wiktionary


sierpak

ręcz­ny nóż ogrod­ni­czy o sier­po­wa­to wy­gię­tym ostrzu


SJP.pl

Sier­pak – tra­dy­cyj­ne na­rzę­dzie rol­ni­cze, sta­no­wią­ce po­łą­cze­nie noża i sier­pa. Skła­da się on z drew­nia­ne­go drzew­ca oraz wy­gię­te­go, sze­ro­kie­go ostrza, czę­sto za­koń­czo­ne­go ha­kiem.

Wikipedia


sierpc

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

Sierpc – mia­sto w Pol­sce po­ło­żo­ne w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, nad rzeką Sier­pie­ni­cą przy jej uj­ściu do Skrwy, około 40 km na pół­noc od Płoc­ka. Sie­dzi­ba władz po­wia­tu sier­pec­kie­go.

W la­tach 1975–1998 mia­sto ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ło do wo­je­wództ­wa płoc­kie­go.

Wikipedia


sierpczanin

miesz­ka­niec Sierp­ca


SJP.pl


sierpczanka

miesz­kan­ka Sierp­ca


SJP.pl


sierpecki

przy­miot­nik od: Sierpc


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Sierp­cem, do­ty­czą­cy Sierp­ca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sierpik mzw./mrz., Sierpc mrz., sierpczanin m., sierpczanka ż.

Wiktionary


sierpianka

wy­cin­ka sier­pian­ka - ga­tu­nek mo­ty­la z ro­dzi­ny wy­cin­ko­wa­tych


SJP.pl


sierpiec

ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny kacz­ko­wa­tych; gągoł pół­noc­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ornit. ptak z ro­dzi­ny kacz­ko­wa­tych;

Wiktionary

Sier­piec, gągoł pół­noc­ny ("Bu­cep­ha­la is­lan­di­ca") – ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny kacz­ko­wa­tych (Ana­ti­dae). Za­miesz­ku­je Ame­ry­kę Pół­noc­ną i Is­lan­dię. Nie jest za­gro­żo­ny wy­gi­nię­ciem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Brzuch, szyja, boki pierś i ogon sierp­ca są czar­ne, z bia­ły­mi pla­ma­mi. (Wi­ki­pe­dia)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɕɛrpʲjɛt͡s, AS: śerpʹi ̯ec

Wiktionary


sierpień

ósmy mie­siąc roku ka­len­da­rzo­we­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ósmy mie­siąc w roku we­dług ka­len­da­rza gre­go­riań­skie­go i ju­liań­skie­go;

Wiktionary

Sier­pień – ósmy mie­siąc w roku, we­dług ka­len­da­rza gre­go­riań­skie­go ma 31 dni.

Sier­pień jest mie­sią­cem let­nim na pół­ku­li pół­noc­nej, a zi­mo­wym na po­łud­nio­wej. Nazwa mie­sią­ca (we­dług Brücknera; daw­niej "sirz­pień") po­cho­dzi od uży­wa­ne­go w żni­wach sier­pa (por.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ja to, pro­szę pana, jadę w sierp­niu do Buł­ga­rii. Kon­kret­nie to do Zło­tych Pia­sków, wie pan, to taki bar­dzo eks­klu­zyw­ny ku­rort – wy­ja­śni­ła z dumą ko­bie­ta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɕɛrpʲjɛ̇̃ɲ, AS: śerpʹi ̯ė̃ń

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sierpik mrz./mzw., sierp m., sierpniówka ż.

 przym. sierpniowy, sierpowy

Wiktionary


sierpik

1. mały sierp;
2. typ kwia­to­sta­nu wie­lo­o­sio­we­go;
3. ga­tu­nek bak­te­rii za­li­cza­ny do typu sinic; afa­ni­zo­me­non;
4. sztucz­ny ro­dzaj grzy­bów mi­to­spo­ro­wych; fu­za­rium, na­lo­tek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: sierp

 (1.2) mały sierp

 (1.3) bot. typ kwia­to­sta­nu z kwia­ta­mi, które wy­ra­sta­ją na szy­puł­kach tylko po jed­nej stro­nie głów­ne­go pędu;

 (1.4) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ser­ra­tu­la|L.|ref=tak., ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny astro­wa­tych;

 (1.5) biol. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Fu­sa­rium|ref=tak., ro­dzaj grzy­bów z grupy nie­do­sko­na­łych, o sier­po­wa­tych ko­ni­diach

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) icht. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Tra­chi­no­tus|ref=tak., ro­dzaj ryb oko­nioksz­tałt­nych z ro­dzi­ny ostro­bo­ko­wa­tych

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • sier­pik (bo­ta­ni­ka) – typ kwia­to­sta­nu
  • sier­pik (ro­śli­na) – ro­dzaj ro­ślin
  • sier­pik (pleśń) – ro­dzaj grzy­bów
  • sier­pik (ryba) – ro­dzaj ryb (Tra­chi­no­tus)

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈɕɛrpʲik, AS: śerpʹik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sierp m., sierpowy m., sierpówka ż., sierpień m., sierpowiec m., Sierpów m., Sierpowo n., Sierpówko n.

 przym. sierpowy, sierpecki, sierpniowy, sierpówkowy, sierpowaty

Wiktionary


sierpikowaty

lu­cer­na sier­pi­ko­wa­ta - ga­tu­nek ro­śli­ny z ro­dzi­ny bo­bo­wa­tych; lu­cer­na sier­po­wa­ta


SJP.pl


sierpikowiec

po­wsze­la­tek sier­pi­ko­wiec - motyl z ro­dzi­ny po­wsze­lat­ko­wa­tych


SJP.pl


sierpin

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Sier­pin (nazwa obocz­na: Sier­pi­nek, niem. Ser­pin) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie el­blą­skim, w gmi­nie El­bląg. Leży na Wy­so­czyź­nie El­blą­skiej.

Wieś okrę­gu sę­dzie­go ziem­skie­go El­blą­ga w XVII i XVIII wieku. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa el­blą­skie­go.

Wikipedia


sierpiński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jacek Sier­piń­ski – pol­ski pu­bli­cy­sta
  • Se­we­ryn Zenon Sier­piń­ski – pol­ski pro­za­ik, re­gio­na­li­sta
  • Wac­ław Sier­piń­ski – pol­ski ma­te­ma­tyk
  • Wa­len­ty Sier­piń­ski (zwany też Wa­len­tym z Lu­bli­na lub Lu­bel­czy­kiem) – dok­tor me­dy­cy­ny
  • Zbi­gniew Sier­piń­ski – pol­ski en­to­mo­log leśny
  • Zdzi­sław Sier­piń­ski – pol­ski dzien­ni­karz i kry­tyk mu­zycz­ny
  • Sier­piń­ski – kra­ter na Księ­ży­cu
  • Licz­by Sier­piń­skie­go

Wikipedia


sierpnica

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sierp­ni­ca – miej­sco­wość w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim
  • sierp­ni­ca – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny se­le­ro­wa­tych

Wikipedia


sierpniowy

przy­miot­nik od: sier­pień


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z sierp­niem, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla sierp­nia, przy­pa­da­ją­cy w sierp­niu; taki, jak w sierp­niu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przy­po­mi­na­ne są z okaz­ji ko­lej­nych rocz­nic straj­ki sierp­nio­we 1980 roku, pow­sta­nie "So­li­dar­no­ści".

 (1.1) We­dług dzi­siej­szej wie­dzy nasz wszechś­wiat, cały ten rozś­wiet­lo­ny kos­micz­ny in­te­res, który wi­dzisz nad głową w sierp­nio­we noce, ist­nie­je wła­śnie dzię­ki za­ła­ma­niom sy­me­trii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɕɛrpʲˈɲɔvɨ, AS: śerpʹńovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sierpień mrz., sierpniówka ż., sierp mrz., sierpik mrz./mzw., sierpak mrz., sierpowy mrz., Sierpień mos./ż.

 przym. sierpowy, sierpowaty, sierpikowaty, sierpiasty

Wiktionary


sierpniówka

po­tocz­nie:
1. im­pre­za or­ga­ni­zo­wa­na w sierp­niu;
2. nazwa de­kre­tu PKWN z 31 sierp­nia 1994 r.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) tu­ryst. wy­ciecz­ka za mia­sto w sierp­niu

 (1.2) praw. zwy­cza­jo­wa nazwa de­kre­tu o karze śmier­ci dla zbrod­nia­rzy fa­szy­stow­skich;

Wiktionary

Sierp­niów­ka – zwy­cza­jo­wa nazwa de­kre­tu Pol­skie­go Ko­mi­te­tu Wyz­wo­le­nia Na­ro­do­we­go (PKWN) z dnia 31 sierp­nia 1944 roku "o wy­mia­rze kary dla fa­szy­stow­sko-hit­le­row­skich zbrod­nia­rzy win­nych za­bójstw i znę­ca­nia się nad lud­no­ścią cy­wil­ną i jeń­ca­mi oraz dla zdraj­ców Na­ro­du Pol­skie­go", usta­la­ją­ce­go kary za współ­pra­cę z nie­miec­kim oku­pan­tem.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɕɛrpʲˈɲufka, AS: śerpʹńufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sierp m., sierpień m.

 przym. sierpniowy

Wiktionary


sierpodudek

ro­dzaj pta­ków z rzędu dzio­bo­roż­cow­ców


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ornit. ptak z ro­dzi­ny nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Pho­e­ni­cu­li­dae|ref=tak.;

Wiktionary


sierpodzioby

wanga sier­po­dzio­ba, ha­waj­ka sier­po­dzio­ba - ga­tun­ki pta­ków


SJP.pl


sierpodziób

ro­dzaj pta­ków z ro­dzi­ny ty­ma­lio­wa­tych; Eryth­ro­ge­nys


SJP.pl


sierposz

dłu­gos­krzyd­lak sier­posz - owad z ro­dzi­ny pa­si­ko­ni­ko­wa­tych


SJP.pl


sierpotek

ptak z rzędu wró­blo­wa­tych; ta­na­ger


SJP.pl


sierpotki

ptak z rzędu wró­blo­wa­tych; ta­na­ger


SJP.pl


sierpowatość

1. → sier­po­wa­ty;
2. po­tocz­nie: ane­mia sier­po­wa­ta - cho­ro­ba


SJP.pl


sierpowaty

ma­ją­cy kształt sier­pa, np. sier­po­wa­ty księ­życ


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) ma­ją­cy kształt sier­pa; pół­ko­li­ście za­krzy­wio­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sierp m., sierpik m., sierpowy mrz., sierpówka ż.

 przym. sierpowy, sierpniowy

 przysł. sierpowato

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sierpowy

Wiktionary


sierpowiec

ro­dzaj mchów z ro­dzi­ny krzy­wo­szy­jo­wa­tych


SJP.pl


sierpowy

przy­miot­nik od: sierp


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy sier­pa

 (1.2) ma­ją­cy kształt sier­pa

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) sport. w bok­sie: ude­rze­nie za­da­ne pół­ko­li­stym ru­chem ręki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɕɛrˈpɔvɨ, AS: śerpovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sierp m., sierpik mrz./mzw., sierpień m.

 przym. sierpowaty, sierpniowy

 przysł. sierpowato

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) półkolisty, sierpowaty

Wiktionary


sierpoń

sier­poń żółty - błon­ków­ka z ro­dzi­ny gą­sie­nicz­ni­ko­wa­tych


SJP.pl

Sier­poń ("Op­hion") – ro­dzaj błon­kó­wek z ro­dzi­ny gą­sie­nicz­ni­ko­wa­tych.

Duże gą­sie­nicz­ni­ko­wa­te. Pol­ska nazwa zwy­cza­jo­wa po­cho­dzi od kształ­tu od­wło­ka, stro­mo wznie­sio­ne­go na sty­li­ku a na­stęp­nie sier­po­wa­to opa­da­ją­ce­go w dół. U samic po­kła­deł­ko słabo wy­su­nię­te. Czuł­ki 16 czło­no­we[].

Wikipedia


sierpuchow

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w Rosji w ob­wo­dzie mo­skiew­skim, nad Oką;

Wiktionary

Sier­pu­chow ( Сepпуxoв) – mia­sto w Rosji w ob­wo­dzie mo­skiew­skim (100 km na po­łud­nie od Mosk­wy), nad Oką, w 2020 r. ok. 126 tys. miesz­kań­ców, sto­li­ca re­jo­nu sier­pu­chow­skie­go.

Za­ło­żo­ne w 1339 w celu ochro­ny po­łud­nio­we­go przed­po­la Mosk­wy. Za­gro­żo­ne ta­tar­ski­mi na­ja­zda­mi mia­sto po­sia­da­ło ka­mien­ną twier­dzę (ukoń­czo­ną w 1556).

Wikipedia

Powiązane:

 przym. sierpuchowski

Wiktionary


sierpuchowski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Sier­pu­cho­wem, do­ty­czą­cy Sier­pu­cho­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sierpuchow mrz.

Wiktionary


sierpówka

ptak z ro­dza­ju go­łę­bio­wa­tych z cha­rak­te­ry­stycz­ną, czar­ną ob­wód­ką na szyi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Strep­to­pe­lia de­ca­oc­to|Fri­valdsz­ky|ref=tak., ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny go­łę­bio­wa­tych;

 (1.2) ornit. ptak z ga­tun­ku sier­pó­wek (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ek­span­sja sier­pów­ki do­ko­na­ła się w bar­dzo krót­kim cza­sie.

 (1.2) Z ga­łę­zi sta­rej aka­cji zerka na mnie sier­pów­ka, czy tam cu­krów­ka, zwał jak chciał.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sierp mrz., sierpowy mrz., sierpik mzw./mrz.

 przym. sierpowy, sierpowaty

 przysł. sierpowato

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) synogarlica turecka, gw. Śląsk Cieszyński, Zaolzie cukrówka

Wiktionary


sierra

[czy­taj: sjer­ra] w kra­jach hisz­pań­sko­ję­zycz­nych: pasmo gór­skie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sier­ra (hiszp. – z łac. serra: piła) – okre­śle­nia pasma gór­skie­go w Ame­ry­ce Ła­ciń­skiej i na Pół­wy­spie Ibe­ryj­skim.
  • hrab­stwo Sier­ra (ang. Sier­ra Co­un­ty) – w sta­nie Ka­li­for­nia
  • hrab­stwo Sier­ra (ang. Sier­ra Co­un­ty) – w sta­nie Nowy Mek­syk
  • SIERRA – pro­gram Unii Eu­ro­pej­skiej
  • Sier­ra En­ter­ta­in­ment (daw­niej Sier­ra On-Line) – były wy­daw­ca i pro­du­cent gier kom­pu­te­ro­wych
  • Ford Sier­ra – sa­mo­chód oso­bo­wy
  • GMC Sier­ra – sa­mo­chód oso­bo­wy typu pic­kup
  • Sier­ra – typ ra­dziec­kich ato­mo­wych okrę­tów pod­wod­nych
  • Sier­ra – na­gro­da fil­mo­wa przyz­na­wa­na od 1997 r. przez Las Vegas Film Cri­tics So­cie­ty
  • Sier­ra Fow­ler, 1905 – sy­no­nim ro­dza­ju Scom­be­ro­mo­rus

Wikipedia


sierraleonka

oby­wa­tel­ka Sier­ra Leone


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) oby­wa­tel­ka Sier­ra Leone

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsʲjɛrːalɛˈɔ̃ŋka, AS: sʹi ̯e•raleõŋka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sierra Leone n.

:: fm. Sierraleończyk mos.

 przym. sierraleoński

Wiktionary


sierraleończyk

oby­wa­tel Sier­ra Leone


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) oby­wa­tel Sier­ra Leone

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsʲjɛrːalɛˈɔ̃j̃n͇t͡ʃɨk, AS: sʹi ̯e•raleõĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sierra Leone n.

:: fż. Sierraleonka ż.

 przym. sierraleoński

Wiktionary


sierraleoński

przy­miot­nik od: Sier­ra Leone


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do pań­stwa Sier­ra Leone

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mia­sto po­łą­czo­ne jest as­fal­to­wą drogą z Fre­e­town – sto­li­cą kraju od­le­głą o około 300 km. Znaj­du­je się tu także kra­jo­wy port lot­ni­czy Ke­ne­ma ob­słu­gi­wa­ny przez sier­ra­le­oń­skie linie West Coast Air­wa­ys.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsʲjɛrːalɛˈɔ̃j̃sʲci, AS: sʹi ̯e•raleõĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sierraleończyk mos., Sierraleonka ż., Sierra Leone n.

Wiktionary


siersza

osied­le mia­sta Trze­bi­nia


SJP.pl

Sier­sza – osied­le mia­sta Trze­bi­nia, w po­wie­cie chrza­now­skim, w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim. Sier­sza była jedną z naj­star­szych miej­sco­wo­ści Ma­ło­pol­ski o bo­ga­tej tra­dy­cji gór­ni­czej i ener­ge­tycz­nej oraz du­żych wa­lo­rach este­tycz­nych: w po­bli­żu Sier­szy pow­sta­ła Ko­pal­nia Węgla Ka­mien­ne­go Sier­sza i Elek­trow­nia Sier­sza.

Wikipedia


sierszański

przy­miot­nik od: Sier­sza (osied­le w Trze­bi­ni lub tam­tej­sza elek­trow­nia)


SJP.pl


sierzchowo

Sierz­cho­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie alek­san­drow­skim, w gmi­nie Wa­ga­niec.

Wikipedia


sierzchów

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sierz­chów – wieś w woj. łódz­kim, w pow. skier­nie­wic­kim, w gmi­nie Bo­li­mów
  • Sierz­chów – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. pia­se­czyń­skim, w gmi­nie Góra Kal­wa­ria
  • Sierz­chów – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ka­li­skim, w gmi­nie Opa­tó­wek

Wikipedia


sierzputowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bo­le­sław Sierz­pu­tow­ski – pol­ski woj­sko­wy
  • Grze­gorz Sierz­pu­tow­ski – pol­ski aktor
  • Piotr Sierz­pu­tow­ski – pol­ski tre­ner te­ni­sa
  • Ta­de­usz Sierz­pu­tow­ski – pol­ski ma­te­ma­tyk, pe­da­gog i wy­daw­ca
  • Wło­dzi­mierz Sierz­pu­tow­ski – pol­ski ar­chi­tekt, kon­ser­wa­tor za­byt­ków

Wikipedia


sierścień

bez­krę­go­wiec za­li­cza­ny do wszo­łów, z pod­gro­ma­dy owa­dów us­krzyd­lo­nych; pa­so­żyt by­tu­ją­cy w sier­ści psów i wil­ków


SJP.pl


sierściowy

przy­miot­nik od: sierść


SJP.pl


sierściuch

1. po­tocz­nie: zwie­rzę po­kry­te sier­ścią; fu­trzak;
2. po­gard­li­wie: czło­wiek brud­ny, nie­zad­ba­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) żart. po­gard. kot

 (1.2) gry­zoń z ro­dzi­ny nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Tar­so­mys|ref=tak.;

Wiktionary

Sier­ściuch ("Tar­so­mys") – ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny myszy (Mu­ri­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny my­szo­wa­tych (Mu­ri­dae).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ten głupi sier­ściuch znów wlazł do ga­ra­żu i po­bru­dził sa­mo­chód!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɕɛrʲɕt͡ɕux, AS: śerʹśćuχ

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sierść, sierścień

 przym. sierściowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kot, futrzak, dachołaz

Wiktionary


sierściuszek

pie­szczot­li­wie o zwie­rzę­ciu


SJP.pl


sierść

okry­wa wło­so­wa u więk­szo­ści ssa­ków


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zool. owło­sie­nie ssa­ków;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zebra ma sierść w czar­no-białe paski.

 (1.1) Wełna jest ma­te­ria­łem uzy­ski­wa­nym z ow­czej sier­ści.

 (1.1) W pew­nej chwi­li stare bab­sko z chy­try­mi ocza­mi wpro­wa­dzi­ło mię­dzy stroj­ny tłum młode koź­ląt­ko z sier­ścią jak śnieg bie­lut­ką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɕɛrʲɕt͡ɕ, AS: śerʹść

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sierściuch, sierścień

 przym. sierściowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) łow. okrywa

Wiktionary


sierż.

skrót od: sier­żant (czy­ta­ny jako cały, od­mien­ny wyraz)


SJP.pl

skrót

 (1.1) = wojsk. sier­żant

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) OR-6

Wiktionary


sierżancina

ek­spre­syw­nie: sier­żant


SJP.pl


sierżancki

do­ty­czą­cy sier­żan­ta


SJP.pl


sierżant

1. sto­pień po­do­fi­cer­ski wyż­szy od plu­to­no­we­go, niż­szy od cho­rą­że­go;
2. po­do­fi­cer ma­ją­cy ten sto­pień


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) sto­pień woj­sko­wy sto­so­wa­ny także w niek­tó­rych in­nych for­ma­cjach zmi­li­ta­ry­zo­wa­nych, np. w po­li­cji; w pol­skim woj­sku za­li­cza­ny do wyż­szych stop­ni po­do­fi­cer­skich, na­stę­pu­ją­cy bez­poś­red­nio po plu­to­no­wym; na­stęp­ny, wyż­szy sto­pień to star­szy sier­żant;

Wiktionary

Sier­żant (sierż.) – sto­pień woj­sko­wy sto­so­wa­ny także w niek­tó­rych in­nych for­ma­cjach zmi­li­ta­ry­zo­wa­nych, np. w po­li­cji. W pol­skim woj­sku za­li­cza­ny do wyż­szych stop­ni po­do­fi­cer­skich, na­stę­pu­ją­cy bez­poś­red­nio po plu­to­no­wym. Na­stęp­ny, wyż­szy sto­pień nosi nazwę star­szy sier­żant.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jakiś sier­żant się pytał: na­ło­gi, czy ja­kieś szny­ty na rę­kach mam, czy ćpam, po czym stwier­dził, że będę dobry jako me­cha­nik czoł­gu T-55.

 (1.1) Odz­na­ką sier­żan­ta w Woj­sku Pol­skim i Bun­des­weh­rze, jest tzw. „kro­kiew­ka”, czyli rzym­ska cyfra pięć (= 5), na­to­miast w in­nych ar­miach sto­pień sier­żan­ta czę­sto oz­na­cza się trze­ma ta­ki­mi „kro­kiew­ka­mi”, pod­czas gdy po­je­dyn­cza oz­na­cza czę­sto żoł­nie­rza w stop­niu rów­no­rzęd­nym do pol­skie­go star­sze­go sze­re­go­we­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɕɛrʒãnt, AS: śeržãnt

Wiktionary

Powiązane:

 przym. sierżancki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skr. sierż.

Wiktionary


sierżantka

→ sier­żant


SJP.pl

Patrz:

sierżant

sierżantować

cza­sow­nik

 (1.1) być sier­żan­tem, peł­nić funk­cję sier­żan­ta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Roz­sąd­na część umy­słu Co­lo­na za­sta­na­wia­ła się, czy celem ist­nie­nia ofi­ce­rów nie jest to, by stali mię­dzy sier­żan­ta­mi a całym tym gó... tą górą pa­pie­rów, by ci mogli sier­żan­to­wać w spo­ko­ju.

Wiktionary


sierżniki

Sierż­ni­ki – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie ło­wic­kim, w gmi­nie Chą­śno.

Wieś du­chow­na "Sier­ni­ki" po­ło­żo­na była w dru­giej po­ło­wie XVI wieku w po­wie­cie gą­biń­skim ziemi go­sty­niń­skiej wo­je­wództ­wa raw­skie­go. "Sierz­ni­ki" były wsią klu­cza ło­wic­kie­go ar­cy­bi­sku­pów gnieź­nień­skich. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa skier­nie­wic­kie­go.

Wikipedia


siestrzan

w bu­dow­nict­wie drew­nia­nym, zwła­szcza na Pod­ha­lu: gruba, zwy­kle zdo­bio­na belka stro­po­wa bie­gną­ca wzdłuż ca­łe­go pu­ła­pu dla pod­trzy­ma­nia go; sos­rąb, sos­ręb, sio­strzan, tra­garz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) daw. syn sio­stry

 (1.2) etn. bud. przest. ele­ment ar­chi­tek­to­nicz­ny ty­po­we­go drew­nia­ne­go domu, gruba belka stro­po­wa bie­gną­ca wzdłuż ca­łe­go pu­ła­pu i pod­trzy­mu­ją­ca go, czę­sto o wa­lo­rach ozdob­nych; Glo­ger.;

 (1.3) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Bol­to­nia|ref=tak., ro­śli­na z ro­dzi­ny astro­wa­tych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Syn sio­stry na­zy­wa­ny był sie­strza­nem.

 (1.2) Sie­strzan, sze­ro­ki po­przecz­ny pod­ciąg pod bel­ka­mi, ro­bio­ny był z jed­nej po­ło­wy dużej kłody.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɕɛsṭʃãn, AS: śesṭšãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siostra ż., siostrzyczka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) siostrzeniec, daw. siestrzeniec, daw. siostrzan, daw. siostrzanek, daw. siestrzanek, daw. siestrzeniec

 (1.2) sosrąb, sosręb, przest. siostrzan, daw. tram, daw. podciąg, daw. reg. siostrzeń, daw. siestrzoń, daw. reg. sostroń, daw. reg. sostruń, daw. reg. siostrzeniec, daw. reg. siestrzeniec, daw. reg. siostrzamb, daw. stragarz

Wiktionary


siestrzanek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) stpol. kuzyn

 (1.2) stpol. mąż sio­stry

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siestrzanka ż., siostra ż., siostrunia ż., siostrzyca ż., siostrzyczka ż., siestrzeniec m.

 przym. siostrzany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) siestrzeniec

Wiktionary


siestrzanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stpol. ku­zyn­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siostra ż., siostrunia ż., siostrzyca ż., siostrzyczka ż., siestrzanek m., siestrzeniec m.

 przym. siostrzany

Wiktionary


siestrzenica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stpol. sio­strze­ni­ca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siestrzeniec m., siostra ż., siostrunia ż., siostrzenica ż., siostrzeniczka ż., siostrzyca ż., siostrzyczka ż.

 przym. siostrzany

Wiktionary


siestrzeniec

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) daw. syn sio­stry lub brata

 (1.2) etn. daw. reg. belka stro­po­wa, sie­strzan

 (1.3) stpol. kuzyn

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pręd­ko mi po­szep­nął ple­ni­po­tent do ucha, abym tego mło­dzień­ca jak naj­grzecz­niej przy­jął, bo to sie­strze­niec ro­dzo­ny ja­śnie wiel­moż­ne­go pre­zy­den­ta […]

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɕɛˈsṭʃɛ̃ɲɛt͡s, AS: śesṭšẽńec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siestrzanka ż., siestrzanek mos., siostrzyczka ż., siostra, siestrzenica

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) siostrzeniec, daw. siestrzan, daw. siostrzan, daw. siostrzanek, daw. siestrzanek

 (1.2) sosrąb, sosręb, przest. siestrzan, przest. siostrzan, przest. stragarz, daw. podciąg, daw. siestrzoń, daw. reg. siostrzeń, daw. reg. sostroń, daw. reg. sostruń, daw. reg. siostrzeniec, daw. reg. siostrzamb, daw. reg. tram

 (1.3) stpol. siestrzanek

Wiktionary


siestrzewit

imię mę­skie


SJP.pl

Sie­strze­wit – sta­ro­pol­skie imię mę­skie, za­wie­ra­ją­ce nazwę stop­nia po­kre­wień­stwa "sio­stra" (psł. "*se­stra"), zło­żo­ne z czło­nów "Sie­strze-" ("sio­strze") i "-wit" ("pan, wład­ca"). Zna­cze­nie imie­nia: "ten, który spra­wu­je wła­dzę nad swoją sio­strą".

Sie­strze­wit imie­ni­ny ob­cho­dzi 20 lu­te­go.

Wikipedia


siestrzeń

Sie­strzeń – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie gro­dzi­skim, w gmi­nie Żabia Wola.

Wieś szla­chec­ka Sie­strzi­nia po­ło­żo­na była w dru­giej po­ło­wie XVI wieku w po­wie­cie błoń­skim ziemi war­szaw­skiej wo­je­wództ­wa ma­zo­wiec­kie­go.

Wikipedia


siew

roz­sy­py­wa­nie na­sion w spulch­nio­ną glebę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) roln. umie­szcza­nie na­sion w przy­go­to­wa­nej ziemi i przy­kry­wa­nie ich war­stwą gleby

 (1.2) roln. na­sio­na do za­sia­nia lub już kieł­ku­ją­ce

Wiktionary

Siew – umie­szcza­nie ma­te­ria­łu siew­ne­go w łożu siew­nym na za­le­ca­nej głę­bo­ko­ści i w od­po­wied­nich od­stę­pach, z jed­no­czes­nym przy­kry­wa­niem go war­stwą ziemi. Sie­wo­wi to­wa­rzy­szą czę­sto do­dat­ko­we czyn­no­ści upra­wo­we ułat­wia­ją­ce rów­no­mier­ne i wy­so­kiej ja­ko­ści wscho­dy, takie jak: wy­rów­ny­wa­nie, do­ci­ska­nie lub spulch­nia­nie roli, wy­ko­ny­wa­nie bruzd­ki siew­nej, do­ci­ska­nie na­sion lub przy­kry­wa­nie ich war­stwą ziemi, wy­rów­ny­wa­nie lub pro­fi­lo­wa­nie gleby.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Siew je­sien­ny daje prze­waż­nie ob­fi­te wscho­dy i sil­niej­sze siew­ki oraz uwal­nia od po­trze­by prze­cho­wy­wa­nia na­sion.

 (1.1) De­me­ter opie­ko­wa­ła się wzro­stem zbóż od siewu aż po żniwa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siewki nmos., sianie n., siewca mos., siewczyni ż., siewka ż., siewnik mrz.

 przym. siewny, siejny

 czas. zasiać, siać, zasiewać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) obsiew, posiew, siejba, wysiew, zasiew

 (1.2) zasiew

Wiktionary


siewać

rzad­ko: siać od czasu do czasu


SJP.pl


siewca

1. ten, kto sieje zboże, ziar­no;
2. ten, kto coś pro­pa­gu­je, sze­rzy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) roln. osoba sie­ją­ca ziar­no w polu

 (1.2) przen. ktoś, kto pro­pa­gu­je, sze­rzy coś, co ma się roz­po­wszech­nić wśród ludzi

Wiktionary

Siew­ca – tytuł kilku obra­zów olej­nych oraz szki­ców przed­sta­wia­ją­cych siew­cę na polu, na­ma­lo­wa­nych przez ho­len­der­skie­go ar­ty­stę Vin­cen­ta van Gogha w czerw­cu, wrze­śniu, paź­dzier­ni­ku oraz w li­sto­pa­dzie 1888 roku pod­czas jego po­by­tu w Arles.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za­i­ste, po­dob­nie jak ulewa i śnieg spa­da­ją z nieba i tam nie po­wra­ca­ją, do­pó­ki nie na­wod­nią ziemi, nie użyź­nią jej i nie za­pew­nią uro­dza­ju, tak iż wy­da­je na­sie­nie dla siew­cy i chleb dla je­dzą­ce­go, tak słowo, które wy­cho­dzi z ust moich, nie wraca do Mnie be­zo­woc­ne, zanim wpierw nie do­ko­na tego, co chcia­łem, i nie speł­ni po­myśl­nie swego po­słan­nict­wa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sianie n., posianie n., zasiewanie n., zasianie n., siew mrz., siewnik mrz., zasiew m., siewka ż., posiew m., odsiew m., wysiewanie n., wysianie n., odsiewanie n., odsianie n., podsiewanie n., podsianie n., obsiewanie n., obsianie n., wsiewanie n., wsianie n., siewnica ż., siewniczka ż., sieweczka ż., siewniczek m., sieweczkowate nmos., podsiew m., dosiewanie n., dosianie n., osiewek m., przysiewanie n., przysianie n., rozsiewanie n., rozsianie n.

:: fż. siewczyni ż.

 czas. siać ndk., posiać dk., zasiewać ndk., zasiać dk., wysiewać ndk., wysiać dk., odsiewać ndk., odsiać dk., podsiewać ndk., podsiać dk., obsiewać ndk., obsiać dk., wsiewać ndk., wsiać dk., dosiewać ndk., dosiać dk., przysiewać ndk., przysiać dk., rozsiewać ndk., rozsiać dk.

 przym. siewny, zasiewowy, siewnikowy, posiewowy, siewnicowy, siewniczkowy, siewniczkowaty, siewkowy, rozsiany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) propagator, głosiciel

Wiktionary


siewczyni

→ siew­ca


SJP.pl

Patrz:

siewca

sieweczka

1. zdrob­nie­nie od: siew­ka;
2. sie­wecz­ka obroż­na - ga­tu­nek pta­ków nad­wod­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: siew­ka

 (1.2) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Cha­ra­drius|ref=tak., ptak z po­dro­dzi­ny sie­we­czek ro­dzi­ny sie­wecz­ko­wa­tych;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siewki nmos., sieweczkowate nmos., siewca mos., siewka ż.

Wiktionary


sieweczkowate

o ce­chach sie­wecz­ko­wa­tych (ro­dzi­na pta­ków)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Cha­ra­drii­dae|Leach|ref=tak., ro­dzi­na ma­łych i śred­nich pta­ków za­miesz­ku­ją­cych cały świat poza An­tark­ty­dą;

Wiktionary

Sie­wecz­ko­wa­te (Cha­ra­drii­dae) – ro­dzi­na pta­ków z rzędu siew­ko­wych (Cha­ra­drii­for­mes).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) U sie­wecz­ko­wa­tych słabo zaz­na­czo­ny jest dy­mor­fizm płcio­wy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siewca mos., sieweczka ż., siewka ż., siewkowce lm nm., siewkowe lm nm.,

Wiktionary


sieweczkowaty

o ce­chach sie­wecz­ko­wa­tych (ro­dzi­na pta­ków)


SJP.pl


siewiera

naz­wi­sko


SJP.pl


siewierak

pię­dzik sie­wie­rak - motyl z ro­dzi­ny mier­ni­kow­co­wa­tych


SJP.pl


siewierodonieck

mia­sto na Ukra­i­nie


SJP.pl


siewierski

przy­miot­nik od: Sie­wiersk (wieś)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Sie­wie­rzem, do­ty­czą­cy Sie­wie­rza (mia­sta w Pol­sce)

 (1.2) zwią­za­ny z Sie­wie­rza­na­mi lub Sie­wier­szczyz­ną

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Siewierz mrz., siewierzanin mos., siewierzanka ż., Siewierszczyzna ż., Siewierzanin mos.

Wiktionary


siewierszczyzna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. kra­i­na obej­mu­ją­ca oko­li­ce No­wo­gro­du Sie­wier­skie­go, dawne księ­stwo sie­wier­skie;

Wiktionary

Sie­wier­szczyz­na (zie­mie sie­wier­skie) ( Северщина, Сіверщина) – zie­mie wokół No­wo­gro­du Sie­wier­skie­go nad rzeką Desną w pół­noc­nej czę­ści obec­nej Ukra­i­ny.

W XI wieku jako ru­skie Księ­stwo sie­wier­skie, od 1320 r. w Wiel­kim Księ­stwie Li­tew­skim, od 1503 r.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do tego, że za­led­wie w trzy mie­sią­ce Rosja opa­no­wa­ła zie­mie li­tew­skie na wschód od Dźwi­ny i Dnie­pru oraz całą Sie­wier­szczyz­nę i Czer­ni­how­szczyz­nę, przy­czy­ni­ły się słabe, w więk­szo­ści drew­nia­ne umoc­nie­nia miast oraz słabe gar­ni­zo­ny.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. siewierski

Wiktionary


siewierz

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

}|-

Sie­wierz – mia­sto w po­łud­nio­wej Pol­sce, w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie bę­dziń­skim, sie­dzi­ba władz gminy miej­sko-wiej­skiej Sie­wierz, w Za­głę­biu Dą­brow­skim. We­dług da­nych z 31 grud­nia 2019 r. mia­sto miało 5568 miesz­kań­ców.

Mia­sto bi­skup­stwa kra­kow­skie­go w księ­stwie sie­wier­skim w końcu XVI wieku.

Wikipedia


siewierzanin

miesz­ka­niec Sie­wie­rza


SJP.pl


siewierzanka

miesz­kan­ka Sie­wie­rza


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Sie­wie­rza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Siewierz m., Siewierzanka ż., Siewierzanin m.

:: fm. siewierzanin m.

 przym. siewierski

Wiktionary


siewka

1. w ho­dow­li ro­ślin upraw­nych rozm­na­ża­nych zwy­kle we­ge­ta­tyw­nie (np. ziem­niak): ro­śli­na wy­ro­sła z na­sie­nia, przez­na­czo­na do dal­szej ho­dow­li;
2. przed­sta­wi­ciel ro­dzi­ny pta­ków z rzędu mew


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ornit. mały lub śred­niej wiel­ko­ści ptak wodno-błot­ny;

 (1.2) bot. młoda ro­śli­na wy­ro­sła z na­sie­nia;

Wiktionary

Siew­ka – etap w roz­wo­ju ro­śli­ny na­stę­pu­ją­cy po kieł­ko­wa­niu na­sio­na, czyli po po­ja­wie­niu się ko­rzon­ka za­rod­ko­we­go (kieł­ka). Siew­ki, w odróż­nie­niu od ko­lej­nych eta­pów roz­wo­ju, rosną dzię­ki sub­stan­cjom po­kar­mo­wym zgro­ma­dzo­nym w na­sio­nie. W fazie siew­ki z ko­rze­nia za­rod­ko­we­go za­czy­na­ją wy­ra­stać ko­rze­nie bocz­ne kot­wi­czą­ce ro­śli­nę w gle­bie, a z pącz­ka wy­ra­sta młody pęd osią­ga­ją­cy po­wierzch­nię ziemi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Siew je­sien­ny daje prze­waż­nie ob­fi­te wscho­dy i sil­niej­sze siew­ki oraz uwal­nia od po­trze­by prze­cho­wy­wa­nia na­sion.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siewkowce nmos., sieweczkowate nmos., siew mrz., siewca mos., sieweczka ż., siewki lm nm., siewkowe nmos.

Wiktionary


siewki

jeden z rzę­dów pta­ków grze­bie­nio­wych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Plu­via­li­nae|Bris­son|ref=tak., mo­no­ty­po­wa po­dro­dzi­na pta­ków z ro­dzi­ny sie­wecz­ko­wa­tych, obej­mu­ją­ca ga­tun­ki wy­stę­pu­ją­ce w Eu­raz­ji i Ame­ry­ce Pół­noc­nej;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) plu­ral|siew­ka.

Wiktionary

Siew­ki (Plu­via­li­nae) – mo­no­ty­po­wa po­dro­dzi­na pta­ków z ro­dzi­ny sie­wecz­ko­wa­tych (Cha­ra­drii­dae).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do po­dro­dzi­ny sie­wek na­le­ży m.in. siew­ni­ca.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siew mrz., siewka ż., siewkowe nmos., siewca mos., sieweczka ż.

Wiktionary


siewkowate

ro­dzi­na pta­ków z rzędu siew­ko­wych; sie­wecz­ko­wa­te


SJP.pl


siewkowaty

o ce­chach siew­ko­wa­tych (ro­dzi­na pta­ków)


SJP.pl


siewkowce

przed­sta­wi­ciel po­drzę­du pta­ków z rzędu siew­ko­wych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Cha­ra­drii|Hux­ley|ref=tak., po­drząd pta­ków z rzędu siew­ko­wych za­miesz­ku­ją­cych wszyst­kie kon­ty­nen­ty;

Wiktionary

Siew­kow­ce (Cha­ra­drii) – po­drząd pta­ków z rzędu siew­ko­wych (Cha­ra­drii­for­mes).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ostry­go­ja­dy i pi­jaw­ni­ki za­li­cza się do siew­kow­ców.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sieweczkowate lm nm., siewka ż., siewkowe lm nm.

Wiktionary


siewkowe

rząd pta­ków z pod­gro­ma­dy pta­ków no­wo­czes­nych Ne­or­nit­hes


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Cha­ra­drii­for­mes|Hux­ley|ref=tak., rząd pta­ków z in­fra­gro­ma­dy pta­ków ne­o­gna­tycz­nych;

Wiktionary

Siew­ko­we, siew­ko­wa­te, mewy-siew­ki (Cha­ra­drii­for­mes) – rząd pta­ków z pod­gro­ma­dy pta­ków no­wo­czes­nych Ne­or­nit­hes.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Rząd siew­ko­wych dzie­li się na trzy do­brze zde­fi­nio­wa­ne po­drzę­dy (…)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siewki nmos., sieweczkowate nmos., siewka ż., siewkowate lm nm., siewkowce lm nm.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) siewkowate, mewy-siewki

Wiktionary


siewkowiec

przed­sta­wi­ciel po­drzę­du pta­ków z rzędu siew­ko­wych


SJP.pl


siewkowy

1. → siew­ka;
2. o ce­chach siew­ko­wych (rząd pta­ków)


SJP.pl


siewnica

ptak z ro­dzi­ny sie­wek, wy­stę­pu­ją­cy na ob­sza­rach ark­tycz­nych, po­ja­wia­ją­cy się w Pol­sce pod­czas prze­lo­tów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Plu­via­lis squ­a­ta­ro­la|ref=tak., ga­tu­nek śred­niej wiel­ko­ści ptaka wę­drow­ne­go;

Wiktionary

Siew­ni­ca ("Plu­via­lis squ­a­ta­ro­la") – ga­tu­nek śred­niej wiel­ko­ści ptaka wę­drow­ne­go z ro­dzi­ny sie­wecz­ko­wa­tych (Cha­ra­drii­dae), za­miesz­ku­ją­cy tun­drę Eu­raz­ji, Ame­ry­ki Pół­noc­nej od Pół­wy­spu Mel­vil­le’a do Ziemi Baf­fi­na. Zi­mu­je na wy­brze­żach obu Ame­ryk, za­chod­niej i po­łud­nio­wej Eu­ro­py, Afry­ki, po­łud­nio­wej czę­ści Azji oraz In­do­nez­ji i Au­stra­lii. W Pol­sce licz­nie spo­ty­ka­na na wy­brze­żu pod­czas prze­lo­tów. W głębi kraju rzad­sza, lecz rów­nież po­ja­wia się re­gu­lar­nie.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɕɛvʲˈɲit͡sa, AS: śevʹńica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siewca mos.

Wiktionary


siewnik

ma­szy­na rol­ni­cza uży­wa­na do wy­sie­wa­nia na­sion ro­ślin upraw­nych i do roz­sy­py­wa­nia na­wo­zów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) roln. ma­szy­na rol­ni­cza słu­żą­ca do wy­sie­wu ziar­na;

Wiktionary

Siew­nik – ma­szy­na rol­ni­cza słu­żą­ca do wy­sie­wu ma­te­ria­łu siew­ne­go, np. zbóż, traw, ku­ku­ry­dzy, bu­ra­ka, sło­necz­ni­ka, rze­pa­ku lub czosn­ku.

Wy­na­laz­cą siew­ni­ka do zboża był Jeth­ro Tull.

Siew­ni­ki w Pol­sce za­czę­to pro­du­ko­wać w XIX w. dla fol­war­ków. Po II woj­nie świa­to­wej pro­du­ko­wa­no je w Kut­nie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Rol­nik użył siew­ni­ka do wy­sie­wu ziar­na rze­pa­ku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɕɛvʲɲik, AS: śevʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siewca m., sianie n., posianie n., zasianie n., obsianie n., posiew m., siemię n., siew mrz.

 czas. zasiewać, siać ndk., posiać dk., zasiać dk., obsiać dk.

 przym. siewny, siewnikowy

Wiktionary


siewnikowy

→ siew­nik


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z siew­ni­kiem, do­ty­czą­cy siew­ni­ka

Wiktionary

Patrz:

siewnik

Powiązane:

 rzecz. siewnik m., siewca mos.

Wiktionary


siewny

zwią­za­ny z sie­wem


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) roln. zwią­za­ny z sie­wem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siew mrz., siewca mos., siewnik mrz.

 czas. przesiewać, zasiać, zasiewać

Wiktionary


siewruga

duża, wę­drow­na ryba z ro­dzi­ny je­sio­tro­wa­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) icht. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Aci­pen­ser stel­la­tus|Pal­las|ref=tak., ana­dro­micz­na ryba wód po­gra­ni­cza Eu­ro­py i Azji, z ro­dzi­ny je­sio­tro­wa­tych;

Wiktionary

Sie­wru­ga, je­siotr gwiaź­dzi­sty ("Aci­pen­ser stel­la­tus, Huso stel­la­tus") – ga­tu­nek ana­dro­micz­nej ryby z ro­dzi­ny je­sio­tro­wa­tych (Aci­pen­se­ri­dae). Ma duże zna­cze­nie go­spo­dar­cze.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Obec­nie wę­drów­ki sie­wru­gi w Du­na­ju unie­moż­li­wia za­po­ra w Że­laz­nej Bra­mie.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jesiotr gwiaździsty

Wiktionary


siewruk

naz­wi­sko


SJP.pl


siewstwo

wy­dzie­la­nie i roz­prze­strze­nia­nie wi­ru­sa przez za­ka­żo­ny or­ga­nizm do oto­cze­nia


SJP.pl


siezieniewski

naz­wi­sko


SJP.pl


sieć

1. na­rzę­dzie do po­ło­wu ryb lub chwy­ta­nia zwie­rząt;
2. roz­pię­ta przez pa­ją­ka pa­ję­czy­na;
3. krzy­żu­ją­ce się prze­wo­dy, drogi, linie ko­mu­ni­ka­cyj­ne itp.;
4. za­sadz­ka na kogoś;
5. ogół pla­có­wek da­ne­go typu na ja­kimś te­re­nie;
6. zor­ga­ni­zo­wa­na, tajna grupa ludzi;
7. in­ter­net


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) siat­ka z linek, słu­żą­ca do po­ło­wu ryb lub ma­łych zwie­rząt; ;

 (1.2) pa­ję­czy­na

 (1.3) po­łą­czo­ne ze sobą urzą­dze­nia, współ­pra­cu­ją­ce ze sobą; grupa osób współ­pra­cu­ją­cych przy czymś

 (1.4) grupa in­sty­tu­cji, przed­się­biorstw, skle­pów itp. peł­nią­cych tę samą funk­cję

 (1.5) przen. pu­łap­ka

 (1.6) pot. sieć (1.3) elek­tro­e­ner­ge­tycz­na

 (1.7) pot. sieć (1.3) kom­pu­te­ro­wa, In­ter­net

 (1.8) w go: spo­sób ła­pa­nia ka­mie­ni po­le­ga­ją­cy na od­cię­ciu im jed­nym ru­chem wszyst­kich dróg uciecz­ki;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • sieć – ter­min w grze „go”
  • sieć pa­ję­cza (pa­ję­czy­na) – kon­struk­cja pa­ją­ka
  • sieć ło­wiec­ka – wnyki do chwy­ta­nia pta­ków, zwie­rząt
  • sieć ry­bac­ka – do po­ło­wu ryb
  • re­tia­rius – broń gla­dia­to­rów
  • sieć spo­łecz­na – w so­cjo­lo­gii
  • sieć ba­daw­cza – w me­to­do­lo­gii nauki
  • sieć – po­wią­za­nia wła­ści­ciel­skie i/lub or­ga­ni­za­cyj­ne w za­rzą­dza­niu i/lub pra­wie
    • np. sieć hand­lo­wa, usłu­go­wa, kul­tu­ral­na – grupa bu­dyn­ków, od­dzia­łów firmy, or­ga­ni­za­cji itp.
  • struk­tu­ra sie­cio­wa – w za­rzą­dza­niu (także w eko­no­mii)
  • sieć czyn­no­ści (dia­gram Gant­ta, sie­cio­wy) – har­mo­no­gram w me­to­dzie pla­no­wa­nia PERT
  • sieć tran­spor­to­wa – w tran­spor­cie ze­spół wę­złów i szla­ków

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ry­ba­cy wcze­śniej wró­ci­li z morza, bo zer­wa­ły im się sieci i nie mogli łowić ryb.

 (1.2) Pająk zła­pał muchę w swoją sieć.

 (1.3) Kiedy wresz­cie przy­łą­czą nas do sieci ener­ge­tycz­nej?

 (1.4) W tej sieci skle­pów jest bar­dzo drogo.

 (1.5) Kamil wpadł w sieci in­tryg Ka­ta­rzy­ny.

 (1.6) Do­pie­ro gdy włą­czy­łem te­le­wi­zor do sieci, po­ja­wił się obraz.

 (1.7) Czy twój kom­pu­ter ma do­stęp do sieci?

 (1.8) Trze­ba było ten tnący ka­mień zła­pać w sieć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɕɛ̇t͡ɕ, AS: śėć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sieciówka ż., supersieć ż.

:: zdrobn. siatka ż., siateczka ż.

 przym. sieciowy, wewnątrzsieciowy, siatkowy, siatkowany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niewód

 (1.2) pajęczyna

 (1.3) siatka

 (1.4) korporacja, związek

 (1.5) sidła

 (1.6) zasilanie, gniazdko, kontakt

 (1.8) geta

Wiktionary


siećmiory

li­czeb­nik wie­lo­ra­ki

 (1.1) stpol. sied­mio­ra­ki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɕɛ̇t͡ɕˈmʲjɔrɨ, AS: śėćmʹi ̯ory

Wiktionary


sień

pier­wsze po­mie­szcze­nie od wej­ścia, pro­wa­dzą­ce do in­nych po­mie­szczeń


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­mie­szcze­nie pro­wa­dzą­ce do wnę­trza domu

Wiktionary

Sień – prze­lo­to­we po­mie­szcze­nie przez­na­czo­ne do celów ko­mu­ni­ka­cyj­nych (nie­kie­dy peł­nią­ce funk­cje go­spo­dar­cze), usy­tu­o­wa­ne po­mię­dzy wej­ściem a dal­szy­mi po­mie­szcze­nia­mi bu­dyn­ku lub bu­dow­li.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Cze­ladź usły­sza­wszy dzwo­nek wy­pa­dła przed sień, by pana witać, bo wie­dzia­no od kom­pa­nio­nów, że przy­je­dzie.

 (1.1) Sro­dze ob­szar­pa­ny ganek wiódł do ol­brzy­miej, mrocz­nej sieni, za­rzu­co­nej naj­roz­ma­it­szy­mi ru­pie­cia­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɕɛ̇̃ɲ, AS: śė̃ń

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sioneczka ż., sionka, przedsionek

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przedpokój

Wiktionary


sieńko

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Cze­sław Sień­ko – pol­ski aktor-lal­karz, autor tek­stów, re­ży­ser te­a­tral­ny
  • Jan Sień­ko – pol­ski po­li­tyk
  • Jerzy Sień­ko – pol­ski le­karz
  • Krzysz­tof Sień­ko – pol­ski lek­ko­at­le­ta i bobs­le­i­sta
  • Ma­ciej Sień­ko – pol­ski uni­ho­ke­i­sta
  • Mi­chał Sień­ko – pol­ski uni­ho­ke­i­sta

Wikipedia


sieńkowski

naz­wi­sko


SJP.pl


sieński

naz­wi­sko


SJP.pl


sieść

cza­sow­nik

 (1.1) stpol. siąść

Wiktionary


sifaka

ssak z ro­dzi­ny in­dri­sów wy­stę­pu­ją­cy w la­sach Ma­da­ga­ska­ru


SJP.pl

Si­fa­ka ("Pro­pit­he­cus") – ro­dzaj ssa­ków na­czel­nych z ro­dzi­ny in­dri­so­wa­tych (In­dri­dae).

Wikipedia


sifema

[czy­taj: si-fema] poś­red­nia war­stwa sko­ru­py ziem­skiej, zło­żo­na głów­nie z krze­mu, że­la­za i ma­gne­zu


SJP.pl


sig

skró­to­wiec

 (1.1) = Sy­stem In­for­ma­cji Ge­o­gra­ficz­nej;

Wiktionary

Sig – mia­sto w Danii, w re­gio­nie Dania Po­łud­nio­wa, w gmi­nie Varde.

Wikipedia


sigil

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) znak, słowo lub em­ble­mat, któ­re­mu przy­pi­su­je się ma­gicz­ną moc;

 (1.2) pie­częć z sym­bo­lem de­mo­na, anio­ła lub bó­stwa

Wiktionary

Zo­bacz też: Sigil – pro­gram kom­pu­te­ro­wy.

Sigil – sym­bol stwo­rzo­ny dla spe­cy­ficz­ne­go celu, ma­gicz­ne­go ży­cze­nia. Sym­bo­licz­na re­pre­zen­ta­cja re­zul­ta­tu po­żą­da­ne­go przez maga lub osobę za­in­te­re­so­wa­ną. Ter­min ten po­cho­dzi z ła­ciń­skie­go słowa "si­gil­lum", które oz­na­cza „małą fi­gu­rę”, „rzeź­bę na pie­czę­ci” lub „pie­częć”.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈɕiɟil, AS: śiǵil

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siglum n.

Wiktionary


sigilaria

[czy­taj: s-igi­la­ria] kar­boń­skie drze­wo za­rod­ni­ko­we osią­ga­ją­ce do 20 me­trów wy­so­ko­ści, o li­ściach o dłu­go­ści ok. 1 metra; sy­gi­la­ria, pie­cząt­ko­wiec, pie­czę­cio­wiec, drze­wo pie­czę­cio­we


SJP.pl


sigisbald

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie znam ni­ko­go, kto by się na­zy­wał Si­gis­bald.

Wiktionary


siglum

1. sym­bol li­te­ro­wy lub li­te­ro­wo-cy­fro­wy bę­dą­cy oz­na­cze­niem bi­blio­te­ki;
2. skró­to­wa lo­ka­li­za­cja frag­men­tu z Bi­blii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) jęz. skrót

Wiktionary

Si­glum, l. mn. sigla (syn­ko­pa z łac. sin­gu­lae lit­te­rae – po­je­dyn­cze li­te­ry lub sin­gu­la signa) – sym­bol li­te­ro­wy lub li­te­ro­wo-cy­fro­wy bę­dą­cy oz­na­cze­niem bi­blio­te­ki, sto­so­wa­ny w ka­ta­lo­gach cen­tral­nych przy po­da­wa­niu lo­ka­li­za­cji wy­daw­nictw oraz wy­po­ży­cza­niu mię­dzy­bi­blio­tecz­nym i in­for­ma­cji na­u­ko­wej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pro­fe­sor kazał nam się też na­u­czyć si­glów uży­wa­nych w li­te­ra­tu­rze przed­mio­to­wej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsʲiɡlũm, AS: sʹiglũm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sigil mrz.

Wiktionary


sigma

[czy­taj: s-igma]
1. nazwa jed­nej z liter al­fa­be­tu grec­kie­go;
2. w ma­te­ma­ty­ce: znak sumy w po­sta­ci grec­kiej li­te­ry sigma;
3. łoże rzym­skie o łu­ko­wa­tym kształ­cie, do­pa­so­wa­nym do okrą­głe­go stołu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jęz. nazwa osiem­na­stej li­te­ry al­fa­be­tu grec­kie­go, σ;

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski lub mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) slang. od­no­szą­cy suk­ce­sy in­te­li­gent­ny in­dy­wi­du­a­li­sta, sa­mo­wy­star­czal­ny i odrzu­ca­ją­cy hie­rar­chię spo­łecz­ną

 (2.2) slang. osoba, o któ­rej mó­wią­cy ma dobrą opi­nię

Wiktionary

Sigma (stgr. σῖγμα, nwgr. σίγμα, pi­sa­na Σ, σ lub ς) – osiem­na­sta li­te­ra współ­czes­ne­go al­fa­be­tu grec­kie­go, przy czym „Σ” to ma­ju­sku­ła, „σ” to mi­nu­sku­ła sto­so­wa­na na po­cząt­ku lub w środ­ku wy­ra­zu, „ς” zaś na jego końcu. W daw­nym grec­kim sy­ste­mie licz­bo­wym uży­wa­no jej rów­nież do oz­na­cza­nia licz­by 200. Zwła­szcza w sta­rych tek­stach wy­stę­pu­ją al­ter­na­tyw­ne formy „Ϲ, ϲ, Ͻ, ͻ”.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Od­chy­le­nie stan­dar­do­we, oz­na­cza­ne grec­ką li­te­rą σ (sigma), jest miarą roz­pro­sze­nia wy­ni­ków wokół śred­niej war­to­ści.

 (2.2) Beka z ku­kol­dów, co na­zy­wa­li ja­kie­goś be­cia­ka z twit­cha sigmą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsʲiɡma, AS: sʹigma

Wiktionary

Powiązane:

 (2.1-2)

:: rzecz.

::: zdrobn. sigiemka

:: czas. przysigmić

:: przym. sigmowy, sigmastyczny

:: przysł. sigmastycznie

Wiktionary


sigmamycyna

mie­sza­ni­na an­ty­bio­ty­ków ole­an­do­my­cy­ny i te­tra­cy­kli­ny, o bar­dzo sze­ro­kim za­kre­sie dzia­ła­nia


SJP.pl


sigmoidoskop

wzier­nik wpro­wa­dza­ny do wnę­trza je­li­ta gru­be­go, uży­wa­ny w sig­mo­i­do­sko­pii


SJP.pl


sigmoidoskopia

me­to­da ba­da­nia dia­gno­stycz­ne­go po­le­ga­ją­ca na wzier­ni­ko­wa­niu wnę­trza je­li­ta gru­be­go, po­czą­wszy od od­by­tu aż do esicy, za po­mo­cą wzier­ni­ka - sig­mo­i­do­sko­pu


SJP.pl

Sig­mo­i­do­sko­pia – jest to ba­da­nie en­do­sko­po­we ostat­nich 60–80 cm je­li­ta gru­be­go, czyli od­byt­ni­cy, esicy i czę­ści zstęp­ni­cy. Może peł­nić za­rów­no funk­cję dia­gno­stycz­ną (stwier­dze­nie na po­wierzch­ni błony ślu­zo­wej owrzo­dzeń, po­li­pów, guzów, de­for­ma­cji, zmian na­czy­nio­wych, miejsc krwa­wie­nia), jak i te­ra­pe­u­tycz­ną (za­ta­mo­wa­nie przy uży­ciu la­se­ra czyn­ne­go krwa­wie­nia). Sig­mo­i­do­sko­pia umoż­li­wia po­bra­nie wy­cin­ków do ba­da­nia hi­sto­pa­to­lo­gicz­ne­go.

Wikipedia


sigmoidoskopowy

→ sig­mo­i­do­skop


SJP.pl

Patrz:

sigmoidoskop

sigmund

[czy­taj: z-ig­mund] nie­miec­kie imię mę­skie


SJP.pl


sign.

skrót od: si­gna­tum (o do­ku­men­cie: pod­pi­sa­ny, oz­na­czo­ny, opie­czę­to­wa­ny)


SJP.pl


signatum

[czy­taj: s-igna­tum] o do­ku­men­cie: pod­pi­sa­ny, oz­na­czo­ny, opie­czę­to­wa­ny


SJP.pl


signor

[czy­taj: s-inior] forma grzecz­no­ścio­wa uży­wa­na we Wło­szech; pan


SJP.pl


signora

[czy­taj: s-inio­ra] forma grzecz­no­ścio­wa uży­wa­na we Wło­szech w sto­sun­ku do mę­ża­tek lub ko­biet star­szych; pani


SJP.pl


signoret

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Si­mo­ne Si­gno­ret – fran­cu­ska ak­tor­ka
  • Vic­tor An­to­i­ne Si­gno­ret – fran­cu­ski le­karz, far­ma­ce­u­ta i en­to­mo­log

Wikipedia


signoria

[czy­taj: s-inio­ri­ja]
1. ustrój miast pół­noc­no­wło­skich i środ­ko­wo­wło­skich rzą­dzo­nych przez si­gno­ra;
2. wie­lo­o­so­bo­wy organ rzą­dzą­cy w mia­stach wło­skich


SJP.pl

Si­gno­ria (od wł. "si­gno­re" – pan) – forma rzą­dów w ko­mu­nach miast środ­ko­wych i pół­noc­nych Włoch po­pu­lar­na w śred­nio­wie­czu i w okre­sie re­ne­san­su. Po­le­ga­ła ona na przej­mo­wa­niu wła­dzy w mia­stach przez przed­sta­wi­cie­li bo­ga­tych rodów, gdyż czę­sto po­ja­wia­ła się po­trze­ba sil­ne­go rządu, np. w obli­czu za­gro­że­nia. Pre­ro­ga­ty­wy przyz­na­ne albo prze­ję­te przez moż­no­wład­cę były zaz­wy­czaj do­ży­wot­nie, a czę­sto prze­cho­dzi­ły na jego na­stęp­ców.

Wikipedia


signorina

[czy­taj: s-inio­ri­na] forma grzecz­no­ścio­wa uży­wa­na we Wło­szech; panna


SJP.pl


signum

1. w ma­te­ma­ty­ce: funk­cja zwra­ca­ją­ca znak da­ne­go ar­gu­men­tu;
2. z ła­ci­ny: znak, symp­tom, oz­na­ka cze­goś


SJP.pl


signwriting

rze­czow­nik

 (1.1) sy­stem za­pi­su ję­zy­ka mi­go­we­go;

Wiktionary

SignWriting – me­to­da za­pi­su zna­ków w ję­zy­ku mi­go­wym, który stwo­rzy­ła Va­le­rie Sut­ton w 1974 roku na proś­bę ba­da­czy ję­zy­ka mi­go­we­go z ko­pen­ha­skie­go uni­wer­sy­te­tu.

Va­le­rie Sut­ton była tan­cer­ką ba­le­to­wą, pier­wot­nie opra­co­wa­ła sy­stem za­pi­su kro­ków i ru­chów ta­necz­nych (), jego ko­lej­ne mo­dy­fi­ka­cje zro­bi­ła na uży­tek no­ta­cji wła­śnie ję­zy­ka mi­go­we­go, ale rów­nież za­pi­su m.in.

Wikipedia


sigurimi

rze­czow­nik

 (1.1) al­bań­ska po­li­cja po­li­tycz­na

Wiktionary

Dy­rek­to­riat Bez­pie­czeń­stwa Pań­stwa (alb. Drej­to­ria e Si­gu­ri­mit të Shte­tit), okre­śla­ny po­tocz­nie jako Si­gu­ri­mi (Bez­pie­czeń­stwo) – al­bań­ska po­li­cja po­li­tycz­na, dzia­ła­ją­ca w okre­sie rzą­dów En­ve­ra Hodży.

Wikipedia


sihanouk

naz­wi­sko


SJP.pl


sik

[czy­taj: s-ika] az­ja­tyc­ki ga­tu­nek je­le­nia; jeleń wschod­ni


SJP.pl

wy­krzy­knik

 (1.1) ono­ma­to­pe­ja imi­tu­ją­ca dźwięk cie­czy wy­pły­wa­ją­cej skądś sil­nym i cien­kim stru­mie­niem

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sik – mia­sto w Al­gie­rii
  • Sik – rzeka w Rosji

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɕik, AS: śik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sikalnia ż., sikawka ż., siki lm nm.

 czas. sikać ndk., siknąć dk.

Wiktionary


sika

[czy­taj: s-ika] az­ja­tyc­ki ga­tu­nek je­le­nia; jeleń wschod­ni


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Cer­vus nip­pon|ref=tak., ga­tu­nek zwie­rzę­cia ko­pyt­ne­go z ro­dza­ju Cer­vus

 (1.2) zool. osob­nik z ga­tun­ku sika (1.1)

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 3. os. lp. ter. od: sikać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Je­le­nie sika są w Pol­sce rzad­ko­ścią, jed­nak nasi po­łud­nio­wi są­sie­dzi mają bar­dzo licz­ną po­pu­la­cję i prze­pię­kne gwi­zdo­wi­ska.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɕika, AS: śika

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jeleń wschodni

Wiktionary


sikacz

po­tocz­nie:
1. lichy, słaby al­ko­hol; lura, szczy­ny, siuś­ki, cien­kusz, de­resz;
2. osoba, która w danym mo­men­cie od­da­je mocz;
3. penis; flet, fu­jar­ka, kuśka, pta­szek, pyta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. żart. słabe wino; cza­sem też piwo ni­skiej ja­ko­ści

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na tej im­pre­zie nie było nic po­rząd­ne­go do picia, same si­ka­cze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɕikat͡ʃ, AS: śikač

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siku n., siusiu n., sikalnia ż., siki nmos.

 czas. sikać, obsikiwać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jabol, cienkusz, siara

Wiktionary


sikalnia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. żart. miej­sce, w któ­rym sika się

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɕiˈkalʲɲa, AS: śikalʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siur mzw., siusiu n., siku n., siki lm., sik m., siknięcie n., sikacz m., sikaczka ż., sikawka ż., siksa ż., sisi n., siklawa ż., siklawica ż., sikawkowy m., sikanie n.

 czas. sikać ndk., obsikiwać ndk., zsikać się dk., zasikać dk., posikać się dk., nasikać dk., wysikać dk., siusiać ndk., obsikać dk., osikać dk., siurać ndk.

 wykrz. siur, sik

Wiktionary


sikanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|sikać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɕiˈkãɲɛ, AS: śikãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siki nmos., sikawka, siku, siusiu, sikalnia ż.

 czas. sikać, siknąć, obsikiwać

Wiktionary


sikawa

osied­le w Łodzi


SJP.pl

Si­ka­wa – rejon mia­sta w pół­noc­no-wschod­niej czę­ści Łodzi, na ob­sza­rze dziel­ni­cy Wi­dzew, włą­czo­ny do Łodzi 20 grud­nia 1945.

Si­ka­wa wcho­dzi w skład osied­li ad­mi­ni­stra­cyj­nych: Stoki-Si­ka­wa-Pod­gó­rze (wschod­nia część) i Do­li­na Łódki (za­chod­nia część). Z kolei stwo­rzo­ny w 2005 łódz­ki Sy­stem In­for­ma­cji Miej­skiej uz­na­je Si­ka­wę za sa­mo­dziel­ne osied­le.

Wikipedia


sikawica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ulewa, trąba wodna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siki nmos.

Wiktionary


sikawka

1. urzą­dze­nie do ga­sze­nia po­ża­rów, prze­waż­nie z pompą tło­czą­cą;
2. po­tocz­nie: za­baw­ka do po­le­wa­nia wodą; psi­kaw­ka, psi­kacz;
3. żar­to­bli­wie: penis; banan, in­te­res, pta­szek, wacek, że­ni­dło, kuśka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) na­pę­dza­na ręcz­nie tło­ko­wa pompa po­żar­ni­cza

Wiktionary

Si­kaw­ka – po­tocz­na nazwa pompy tło­ko­wej (wy­po­ro­wej). Urzą­dze­nie me­cha­nicz­ne słu­żą­ce do tło­cze­nia wody, lub wody ze środ­kiem pia­not­wór­czym pod­czas akcji ga­sze­nia po­ża­ru. Dzię­ki temu moż­li­we jest pro­wa­dze­nie akcji ga­śni­czej. Mogą być dwu­cy­lin­dro­we lub jed­no­cy­lin­dro­we (z tło­kiem o pod­wój­nym dzia­ła­niu).

Wikipedia

Powiązane:

 czas. obsikiwać, sikać

 wykrz. sik

 rzecz. siusiu n., siku n., siki nmos., sikanie n., sikalnia ż.

Wiktionary


sikawkowy

żar­to­bli­wie: stra­żak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) stra­żak

Wiktionary

Patrz:

sikawka

Powiązane:

 rzecz. siki nmos., sikalnia ż.

 czas. sikać

Wiktionary


sikać

po­tocz­nie:
1. od­da­wać mocz;
2. o ja­kimś pły­nie:
a) le­cieć wą­skim stru­mie­niem;
b) wy­pu­szczać z cze­goś, np. z węża, wą­skim stru­mie­niem


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. si­knąć)

 (1.1) pot. od­da­wać mocz

 (1.2) pot. o pły­nie: try­skać cien­kim stru­mie­niem

 (1.3) pot. wy­pu­ścić z cze­goś wodę lub inny płyn cien­kim, sil­nym stru­mie­niem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ma­ciej czę­sto sika w krza­kach.

 (1.2) Z dziu­ra­we­go węża ogro­do­we­go cały czas sika woda.

 (1.3) Przy po­mo­cy pla­sti­ko­wy­a­sti­ko­wej bu­tel­ki z dziu­rą w na­kręt­ce można sikać wodą na kilka me­trów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɕikat͡ɕ, AS: śikać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siur mzw., siusiu n., siku n., siki lm., sik m., siknięcie n., sikacz m., sikaczka ż., sikawka ż., siksa ż., sisi n., siklawa ż., siklawica ż., sikawkowy m., sikanie n., sikalnia ż., posikanie n., podsikanie n., podsikiwanie n., zsikanie n., zasikanie n., osikiwanie n., osikanie n., obsikiwanie n., obsikanie n., nasikanie n., podsikiwanie n., wysikanie n., wysikiwanie n., sikanie n., siuranie n., wysiuranie n., siurak m., sisiak n., sisior m., sisiorek m.

 czas. obsikiwać ndk., obsikać dk., zsikać dk., zasikiwać ndk., zasikać dk., posikać dk., podsikiwać ndk., nasikać dk., wysikiwać ndk., wysikać dk., siusiać ndk., wysiusiać dk., obsikiwać ndk., obsikać dk., osikiwać ndk., osikać dk., siurać ndk., wysiurać dk., podsikać dk., podsikiwać ndk., posikiwać ndk.

 przym. sikowy, sikawkowy, siksowy, siksowaty

 wykrz. siur, sik

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) oddawać mocz, załatwiać się, siurać; eufem. załatwiać mały interes, odcedzać kartofle; grub. lać, odlewać się; wulg. szczać; infant. siusiać, reg. śl. ciulać

 (1.2) tryskać, siurać

 (1.3) lać strumieniem

Wiktionary


sikh

[czy­taj: s-ikh] wyz­naw­ca sik­hiz­mu - re­li­gii stwo­rzo­nej przez Guru Na­na­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. wyz­naw­ca sik­hiz­mu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sʲikx, AS: sʹikχ

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sikhizm m.

:: fż. sikhijka ż.

 przym. sikhijski

Wiktionary


sikhara

[czy­taj: s-ik­ha­ra] śik­ha­ra;
1. typ świą­ty­ni in­dyj­skiej ma­ją­cej wieżę nad głów­nym sank­tu­a­rium;
2. wie­żo­wa część świą­ty­ni in­dyj­skiej, szcze­gól­nie hin­du­i­stycz­nej


SJP.pl


sikhijka

[czy­taj: s-ik­hij­ka] wyz­naw­czy­ni sik­hiz­mu - re­li­gii stwo­rzo­nej przez Guru Na­na­ka


SJP.pl


sikhizm

[czy­taj: s-ik­hizm] re­li­gia stwo­rzo­na przez Guru Na­na­ka, kom­pi­la­cja hin­du­iz­mu i is­la­mu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rel. re­li­gia pow­sta­ła w XV wieku w In­diach;

Wiktionary

Sik­hizm (pendż. ਸਿੱਖੀ) – re­li­gia pow­sta­ła w XV wieku w In­diach w pro­win­cji Pen­dżab. Jej za­ło­ży­cie­lem był Guru Nanak. W 2022 roku na świe­cie było ok. 27 mi­lio­nów wyz­naw­ców tej re­li­gii (sik­hów) – żyją oni głów­nie w in­dyj­skim Pen­dża­bie, ale po­sia­da­ją także licz­ną kil­ku­mi­lio­no­wą dia­spo­rę roz­sia­ną po kra­jach daw­ne­go Im­pe­rium Bry­tyj­skie­go (w tym w USA, gdzie sto­sun­ko­wo licz­ni są rów­nież za­chod­ni kon­wer­ty­ci na sik­hizm – czę­sto w bar­dzo nie­or­to­dok­syj­nej for­mie).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Obec­nie na świe­cie jest ok. 26 mi­lio­nów wyz­naw­ców sik­hiz­mu.

 (1.1) Sik­hizm (…), bę­dą­cy in­te­re­su­ją­cą syn­te­zą hin­du­iz­mu i is­la­mu, rów­nież po­pie­ra prawa zwie­rząt i we­ge­ta­ria­nizm. Guru Nanak uwa­żał je­dze­nie mięsa za coś nie­wła­ści­we­go, szcze­gól­nie dla tych, któ­rzy po­dej­mu­ją me­dy­ta­cję.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsʲikxʲism̥, AS: sʹikχʹism̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sikh m., sikhijka ż.

 przym. sikhijski

Wiktionary


sikhowie

[czy­taj: s-ikh] wyz­naw­ca sik­hiz­mu - re­li­gii stwo­rzo­nej przez Guru Na­na­ka


SJP.pl


siki

1. po­tocz­nie: mocz;
2. po­tocz­nie o piwie z małą za­war­to­ścią al­ko­ho­lu lub ogól­niej o kiep­skim piwie; siuś­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) pot. mocz

 (1.2) pot. słaby napój, o nie­do­sta­tecz­nym na­sy­ce­niu

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=mę­sko­rze­czo­wy.

 (2.1) lm. od: sik

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W przej­ściu po­dziem­nym czuło się odór sików.

 (1.2) Za­parz mi her­ba­tę, ale nie takie siki jak wczo­raj.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɕici, AS: śiḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sik m., siku n., sikalnia ż., sikanie n., siknięcie n., sikacz m., sikawka ż., wysikanie n., siklawa ż., siklawica ż., sikawkowy m., sikawica ż., siusiu n.

 czas. sikać ndk., siknąć dk., wysikać dk.

 przym. sikowy, sikawkowy

 wykrz. sik

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mocz, uryna

 (1.2) lura, berbelucha

Wiktionary


sikkim

[czy­taj: s-ikkim] stan w In­diach


SJP.pl

Sik­kim (hindi, nepal. सिक्किम, trb.: "Sik­kim", trl.: "Sik­kim"; ang. "Sik­kim") – jeden ze sta­nów Indii, po­ło­żo­ny w ich pół­noc­no-wschod­niej czę­ści, po Goa najm­niej­szy pod wzglę­dem po­wierzch­ni. Sto­li­cą stanu jest mia­sto Gang­tok.

W XIX wieku bry­tyj­ski pro­tek­to­rat, póź­niej pro­tek­to­rat już nie­pod­le­głych Indii, choć for­mal­nie pa­no­wa­ła nie­za­leż­na mo­nar­chia na czele z kró­lem z dy­na­stii Namg­ja­lów, ty­tu­łu­ją­cych się jako czog­ja­lo­wie.

Wikipedia


sikkimczyk

[czy­taj: s-ik­kim­czyk] miesz­ka­niec Sik­ki­mu (stanu w In­diach)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Sik­ki­mu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sikkim mrz.

:: fż. Sikkimka ż.

 przym. sikkimski

Wiktionary


sikkimka

[czy­taj: s-ik­kim­ka] miesz­kan­ka Sik­ki­mu (stanu w In­diach)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Sik­ki­mu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sikkim mrz.

:: fm. Sikkimczyk mos.

 przym. sikkimski

Wiktionary


sikkimski

przy­miot­nik od: Sik­kim (stan w In­diach)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Sik­ki­mem, do­ty­czą­cy Sik­ki­mu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sikkim mrz., Sikkimczyk mos., Sikkimka ż.

Wiktionary


siklawa

re­gio­nal­nie: wo­do­spad gór­ski; si­kla­wi­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wo­do­spad gór­ski

Wiktionary

Zo­bacz też: Si­kla­wa – osada leśna w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim.

Si­kla­wa, Wiel­ka Si­kla­wa ( Si­kla­wa­fall, Si­kla­wa-Was­ser­fall, Si­kla­wa, Si­kla­wa-vízesés) – wo­do­spad w Ta­trach Wy­so­kich na po­to­ku Roz­to­ka.

Wo­do­spad spada z progu ścia­ny sta­wiar­skiej od­dzie­la­ją­cej do­li­ny: Pię­ciu Sta­wów Pol­skich i Roz­to­ki dwie­ma lub trze­ma stru­ga­mi (w za­leż­no­ści od wy­so­ko­ści po­zio­mu wody w Wiel­kim Sta­wie).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Stu­let­nie druz­go­ce drze­wa, bloki gra­ni­tów strą­ca, si­kla­wy z ło­żysk wy­rzu­ca, łka­ją­ca, try­um­fu­ją­ca. (J. Ka­spro­wicz: Księ­ga ubo­gich/XX)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɕikˈlava, AS: śiklava

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Siklawica ż., sikalnia ż., siki nmos.

 czas. sikać

Wiktionary


siklawica

re­gio­nal­nie: wo­do­spad gór­ski; si­kla­wa


SJP.pl

Si­kla­wi­ca – wo­do­spad w Ta­trach Za­chod­nich, w gór­nej czę­ści Do­li­ny Strą­ży­skiej (we­dług kry­te­riów ści­śle ge­o­gra­ficz­nych już na ob­sza­rze Małej Do­lin­ki), pod pół­noc­ną ścia­ną Gie­won­tu. Wo­do­spad opada z dwóch pra­wie pio­no­wo na­chy­lo­nych ścian (pod kątem 80°). Jest to wo­do­spad dwu­czę­ścio­wy.Wy­so­kość dol­nej czę­ści wy­no­si 12 m, gór­nej rów­nież 12 m.

Wikipedia


siknięcie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|si­knąć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɕicˈɲɛ̇̃ɲt͡ɕɛ, AS: śiḱńė̃ńće

Wiktionary

Powiązane:

 czas. siknąć, sikać

 rzecz. sikalnia ż., siki nmos.

Wiktionary


siknięty

po­tocz­nie:
1. wy­pu­ścić ciecz sil­nym, wą­skim stru­mie­niem;
2. nalać małą ilość na­po­ju do na­czy­nia;
3. nie zdać ja­kie­goś przed­mio­tu, eg­za­mi­nu; oblać, olać


SJP.pl


siknąć

po­tocz­nie:
1. oddać mocz;
2. o ja­kimś pły­nie:
a) po­le­cieć wą­skim stru­mie­niem;
b) wy­pu­ścić z cze­goś, np. z węża, wą­skim stru­mie­niem


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. sikać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|sikać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɕiknɔ̃ɲt͡ɕ, AS: śiknõńć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siusiu n., sikanie n., siki nmos., siknięcie n.

 wykrz. sik

Wiktionary


sikoku

[czy­taj: śi­ko­ku] wyspa Ja­po­nii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wyspa nad Oce­a­nem Spo­koj­nym, najm­niej­sza z wysp ja­poń­skich;

Wiktionary

Si­ko­ku (jap. 四国 Shi­ko­ku; tłum. „czte­ry pro­win­cje”) – najm­niej­sza i naj­sła­biej za­lud­nio­na z czte­rech głów­nych wysp Ja­po­nii, po­ło­żo­na w po­łud­nio­wo-za­chod­niej czę­ści Wysp Ja­poń­skich, mię­dzy Mo­rzem Wew­nętrz­nym a Oce­a­nem Spo­koj­nym.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Miesz­kań­cy Si­ko­ku trud­nią się ry­bo­łów­stwem.

Wiktionary


sikor

1. ptak śpie­wa­ją­cy z wró­blo­wa­tych; si­kor­ka
2. daw­niej: młoda dziew­czy­na, pod­lo­tek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gwara. więz. ze­ga­rek, na­szyj­nik

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ruscy z ba­za­ru mają nie­złe si­ko­ry.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sikora ż.

Wiktionary


sikora

1. ptak śpie­wa­ją­cy z wró­blo­wa­tych; si­kor­ka
2. daw­niej: młoda dziew­czy­na, pod­lo­tek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ornit. nie­wiel­ki ptak z ro­dzi­ny si­ko­ro­wa­tych;

 (1.2) gw-pl|War­sza­wa. ze­ga­rek

Wiktionary

Si­ko­ra – pol­skie naz­wi­sko przy­dom­ko­we, jedno z naj­star­szych w Pol­sce. Dość roz­po­wszech­nio­ne w Pol­sce (nosi je ok. 40 000 osób), wy­stę­pu­je także w Niem­czech, Cze­chach, Au­strii oraz USA.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Si­ko­ra modra jest mniej­sza od wró­bla, wierzch głowy ma nie­bie­ski, a na karku ma jasną plam­ka­am­kę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɕiˈkɔra, AS: śikora

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sikorowate lm. nmos., sikor m.

:: zdrobn. sikorka ż.

Wiktionary


sikoreczka

zdrob­nie­nie od: si­kor­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: si­kor­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) A dla na­szych ogro­do­wych si­ko­re­czek wy­wie­si­łam sło­nin­kę.

 (1.1) W moich szkol­nych cza­sach, kiedy na Kru­pów­kach po­ja­wia­ły się atrak­cyj­ne tu­ryst­ki, gó­ra­le mó­wi­li „ale si­ko­recz­ki przy­je­cha­ły”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɕikɔˈrɛt͡ʃka, AS: śikorečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sikorowate nmos., sikorka ż., sikora ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sikorka

Wiktionary


sikorka

1. drob­ny ptak śpie­wa­ją­cy z rzędu wró­blo­wa­tych; si­ko­ra
2. młoda dziew­czy­na, pod­lo­tek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ornit. zob. si­ko­ra.

 (1.2) pot. młoda dziew­czy­na

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Si­ko­ry (ptaki)
  • Si­kor­ka (Dą­bro­wa Gór­ni­cza)
  • Si­kor­ka (Ol­kusz)
  • Si­kor­ka – ra­dziec­ki czar­no-biały krót­ko­me­tra­żo­wy film ani­mo­wa­ny z 1944 roku

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wy­szedł z drum­li głos cudny, aż rozbrz­mia­ły echa, i zaraz w za­ro­ślach odez­wa­ły się dro­zdy, zięby, si­kor­ki, pieg­że i inne drob­ne ptact­wo, jakby ukry­ta ka­pe­la, co tylko znaku czeka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɕiˈkɔrka, AS: śikorka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sikora ż., sikoreczka ż., sikorowate nmos.

Wiktionary


sikorkowy

→ si­kor­ka


SJP.pl

Patrz:

sikorka

sikorowate

ro­dzi­na pta­ków z rzędu wró­blo­wych; si­ko­ry


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) ornit. syst. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Pa­ri­dae|Vi­gors|ref=tak., ro­dzi­na pta­ków na­le­żą­ca do rzędu wró­blo­wych;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czu­bat­ka sza­ro­pió­ra na­le­ży do si­ko­ro­wa­tych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sikora ż., sikorka ż., sikoreczka ż.

Wiktionary


sikorowaty

o ce­chach si­ko­ro­wa­tych (ro­dzi­na pta­ków)


SJP.pl


sikorowski

naz­wi­sko


SJP.pl


sikorski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Si­kor­ski – pol­skie naz­wi­sko. Na po­cząt­ku lat 90. XX wieku w Pol­sce no­si­ło je 26 051 osób. Zo­bacz też: Si­kor­scy – pol­skie rody szla­chec­kie.
  • Układ Si­kor­ski-Maj­ski
  • (10090) Si­kor­sky – pla­ne­to­i­da
  • Si­kor­sky – pro­du­cent śmi­głow­ców
  • Si­kor­sky CH-53E Super Stal­lion, R-4, SH-3 Sea King, UH-60 Black Hawk – śmi­głow­ce
  • Si­kor­ski – herb szla­chec­ki
  • Adam Si­kor­ski (ur. 1948) – hi­sto­ryk, dzien­ni­karz
  • Adam Ma­rian Si­kor­ski (1886–1947) – p.puł­kow­nik pie­cho­ty Woj­ska Pol­skie­go II RP
  • An­drzej Si­kor­ski (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • Bog­dan Si­kor­ski (1920–1988) – bi­skup die­cez­ji płoc­kiej
  • Bo­le­sław Si­kor­ski (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • Bro­ni­sław Si­kor­ski (ujed­noz­nacz­nie­nie)

Wikipedia


sikorsko-bartkowięcki

→ Si­ko­ry-Bart­ko­wię­ta


SJP.pl

Patrz:

Sikory-Bartkowięta

sikory

1. ptak śpie­wa­ją­cy z wró­blo­wa­tych; si­kor­ka
2. daw­niej: młoda dziew­czy­na, pod­lo­tek


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • si­ko­ry (Pa­ri­dae) – ro­dzi­na pta­ków z rzędu wró­blo­wych
  • Si­ko­ry – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. ry­piń­skim, w gmi­nie Rypin
  • Si­ko­ry – przy­sió­łek w woj. łódz­kim, w pow. pod­dę­bic­kim, w gmi­nie Za­dzim
  • Si­ko­ry – część wsi Ochot­ni­ca Górna w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. no­wo­tar­skim, w gmi­nie Ochot­ni­ca Dolna
  • Si­ko­ry – część wsi Stry­sza­wa w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. su­skim, w gmi­nie Stry­sza­wa
  • Si­ko­ry – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. le­gio­now­skim, w gmi­nie Wie­li­szew
  • Si­ko­ry – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. płoń­skim, w gmi­nie Ra­ciąż
  • Si­ko­ry – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. so­ko­łow­skim, w gmi­nie Bie­la­ny
  • Si­ko­ry – część wsi Woj­ków w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. mie­lec­kim, w gmi­nie Padew Na­ro­do­wa
  • Si­ko­ry – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. mo­niec­kim, w gmi­nie Mońki
  • Si­ko­ry – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. draw­skim, w gmi­nie Cza­pli­nek
  • Si­ko­ry – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. gry­fic­kim, w gmi­nie Gry­fi­ce

Wikipedia


sikory-bartkowięta

wieś w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie wy­so­ko­ma­zo­wiec­kim


SJP.pl

Si­ko­ry-Bart­ko­wię­ta – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie wy­so­ko­ma­zo­wiec­kim, w gmi­nie Ko­by­lin-Bo­rzy­my.

Za­ścia­nek szla­chec­ki Bart­ko­wię­ta na­le­żą­cy do oko­li­cy za­ścian­ko­wej Si­ko­ry po­ło­żo­ny był w dru­giej po­ło­wie XVII wieku w po­wie­cie ty­ko­ciń­skim ziemi biel­skiej wo­je­wództ­wa pod­la­skie­go.

Wikipedia


sikorzyce

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Si­ko­rzy­ce – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. średz­kim, w gmi­nie Ko­sto­mło­ty
  • Si­ko­rzy­ce – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. tar­now­skim, w gmi­nie Wie­trzy­cho­wi­ce
  • Si­ko­rzy­ce – osada w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. ko­ło­brze­skim, w gmi­nie Go­ści­no
  • Si­ko­rzy­ce – zlik­wi­do­wa­ny przy­sta­nek kolei wą­sko­to­ro­wej w Si­ko­rzy­cach, w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim

Wikipedia


sikorzyn

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Si­ko­rzyn – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. go­styń­skim, w gmi­nie Go­styń
  • Si­ko­rzyn – osada w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ko­ściań­skim, w gmi­nie Śmi­giel
  • Si­ko­rzyn – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ra­wic­kim, w gmi­nie Ra­wicz
  • Si­ko­rzyn – znie­sio­ny przy­sta­nek ko­le­jo­wy w Si­ko­rzy­nie
  • Si­ko­rzy­no

Wikipedia


sikorzyno

Si­ko­rzy­no (ka­szub. Sëkòrzëno) – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie kar­tu­skim, w gmi­nie Stę­ży­ca. Leży na Ka­szu­bach, na po­łud­nio­wym obrze­żu Ka­szub­skie­go Parku Kra­jo­bra­zo­we­go.

Wieś jest sie­dzi­bą so­łect­wa "Si­ko­rzy­no", w któ­re­go skład wcho­dzą rów­nież Nowa Si­kor­ska Huta i Stara Si­kor­ska Huta.

Wikipedia


siksa

po­gard­li­we okre­śle­nie mło­dej dziew­czy­ny; sraj­da


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pejor. młoda dziew­czy­na

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Szik­sa – słowo z ję­zy­ka ji­dysz oz­na­cza­ją­ce młodą ko­bie­tę
  • Siksa – pol­ski ze­spół mu­zycz­ny, la­u­re­at Pasz­por­tu Po­li­ty­ki
  • – hin­du­i­stycz­na kon­cep­cja opar­ta na sło­wie ze san­skry­tu
  • Alex Fre­i­he­it, rów­nież Siksa (ur. 1990) – pol­ska po­et­ka, wo­ka­list­ka ze­spo­łu Siksa

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. sikalnia ż., sziksa ż.

 czas. sikać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) smarkula, koza, gówniara

Wiktionary


siku

po­tocz­nie, czę­sto w roz­mo­wach z ma­ły­mi dzieć­mi: siu­siu;
1. od­da­nie, od­da­wa­nie moczu (np. Chcę mi się siku.);
2. mocz (np. Zrób siku i chodź.)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. czyn­ność si­ka­nia, od­da­wa­nia moczu

Wiktionary

Siku (z ję­zy­ka aj­ma­ra; zampoña; ke­czua: "an­ta­ra") – tra­dy­cyj­ny an­dyj­ski in­stru­ment dęty, po­dob­ny do eu­ro­pej­skiej flet­ni Pana. Skła­da się z sze­ściu lub sied­miu trzcin róż­nej dłu­go­ści. Po­cho­dzi z cza­sów prze­din­ka­skich. Zna­le­zi­ska ar­che­o­lo­gicz­ne poś­wiad­cza­ją jego ist­nie­nie w kul­tu­rach Moche i Nazca.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mamo, a Józek zro­bił siku w majt­ki!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɕiku, AS: śiku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sikanie n., siki nmos., sikacz m., sikawka ż., siusiu n., sikalnia ż.

 czas. sikać ndk., wysikać dk., odsikać się dk., zsikać się dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) siusiu

Wiktionary


sikucin

Si­ku­cin – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie zduń­sko­wol­skim, w gmi­nie Sza­dek.

Przez miej­sco­wość prze­bie­ga droga wo­je­wódz­ka nr 710.

W la­tach 1954–1958 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Si­ku­cin, po jej znie­sie­niu w gro­ma­dzie Wiel­ka Wieś. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa sie­radz­kie­go.

Wikipedia


sikumajtka

po­tocz­nie: do­ra­sta­ją­ca dziew­czy­na; pod­lo­tek, siu­siu­majt­ka, siu­śmajt­ka


SJP.pl


sikwiak

przed­sta­wi­ciel pod­gro­ma­dy zwie­rząt mor­skich, ży­ją­cy na dnie mórz w pia­sku, w szcze­li­nach skal­nych i musz­lach mię­cza­ków


SJP.pl


sikwiaki

przed­sta­wi­ciel pod­gro­ma­dy zwie­rząt mor­skich, ży­ją­cy na dnie mórz w pia­sku, w szcze­li­nach skal­nych i musz­lach mię­cza­ków


SJP.pl

Sik­wia­ki (Si­pun­cu­la) – nie­wiel­ka grupa wy­łącz­nie mor­skich, pier­wo­u­stych zwie­rząt bez­krę­go­wych za­li­cza­nych do lo­fo­tro­cho­row­ców (Lop­ho­tro­cho­zoa), kla­sy­fi­ko­wa­na naj­czę­ściej w ran­dze typu, bli­sko spo­krew­nio­na z pier­ście­ni­ca­mi (An­ne­li­da). Obej­mu­je około 320 na­u­ko­wo opi­sa­nych ga­tun­ków cha­rak­te­ry­zu­ją­cych się nie­seg­men­to­wa­nym, wal­co­wa­tym cia­łem. W za­pi­sie ko­pal­nym wy­stę­pu­ją rzad­ko. Trzy ga­tun­ki są znane z dol­ne­go kam­bru.

Wikipedia


sil

[czy­taj: s-il] żyła skał mag­mo­wych za­krze­płych naj­czę­ściej bli­sko po­wierzch­ni Ziemi; sill, żyła po­kła­do­wa, żyła zgod­na


SJP.pl

Sil – rzeka pły­ną­ca przez hisz­pań­ską Ga­li­cję prze­pły­wa­ją­ca przez 3 pro­win­cje: León, Ou­ren­se i Lugo. Źró­dło rzeki znaj­du­je się w Gó­rach Kan­ta­bryj­skich u pod­nó­ża "Peña Orniz" na wy­so­ko­ści

1.980 m n.p.m. w po­bli­żu miej­sco­wo­ści naj­więk­szej miej­sco­wo­ści pro­win­cji León – La Cueta.

Wikipedia


silan

[czy­taj: s-ilan] zwią­zek che­micz­ny krze­mu z wo­do­rem; krze­mo­wo­dór


SJP.pl


silanowy

→ silan


SJP.pl

Patrz:

silan

silany

[czy­taj: s-ilan] zwią­zek che­micz­ny krze­mu z wo­do­rem; krze­mo­wo­dór


SJP.pl

Si­la­ny – grupa związ­ków che­micz­nych, któ­rych wspól­ną cechą jest wy­stę­po­wa­nie cen­tral­ne­go atomu krze­mu, do któ­re­go są przy­łą­czo­ne czte­ry do­wol­ne pod­staw­ni­ki po­przez wią­za­nia σ.

Si­la­ny, ze wzglę­du na ro­dzaj grup, przy­łą­czo­nych do atomu krze­mu dzie­li się na:

Si­la­ny w prze­my­śle są otrzy­my­wa­ne w na­stę­pu­ją­cym cyklu:

Wikipedia


sildenafil

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny sto­so­wa­ny jako śro­dek w le­cze­niu za­bu­rzeń erek­cji; syl­de­na­fil


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) farm. lek z grupy se­lek­tyw­nych in­hi­bi­to­rów fos­fo­die­ste­ra­zy typu 5, sto­so­wa­ny w le­cze­niu za­bu­rzeń erek­cji oraz w pier­wot­nym nad­ci­śnie­niu płuc­nym;

Wiktionary

Sil­de­na­fil, syl­de­na­fil ( sil­de­na­fi­lum) – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, lek sto­so­wa­ny w le­cze­niu za­bu­rzeń erek­cji ("Via­gra" oraz inne nazwy hand­lo­we) oraz w pier­wot­nym nad­ci­śnie­niu płuc­nym (w tym wska­za­niu pod nazwą "Re­va­tio"). Zo­stał opa­ten­to­wa­ny w 1993 roku przez kon­cern Pfi­zer i wpro­wa­dzo­ny na rynek w 1998 roku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jeśli ktoś przy­jął ni­tro­gli­ce­ry­nę, za­ka­za­ne jest wzię­cie sil­de­na­fi­lu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɕildɛ̃ˈnafʲil, AS: śildẽnafʹil

Wiktionary

Synonimy:

 syldenafil

 nazwa systematyczna: 1-[4-etoksy-3-(6,7-dihydro-1-metyl-7-okso-3-propyl-1H-pirazolo[4,3-d]pirimidyn-5-yl) fenylsulfonyl]-4-metylpiperazyna

 wzór sumaryczny: C22H30N6O4S

Wiktionary


sile

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) C., Ms. lp. od: siła

Wiktionary


silec

Zo­bacz też: Silec (je­zio­ro).

Silec (niem. "Schülzen") – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie kę­trzyń­skim, w gmi­nie Sro­ko­wo.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa olsz­tyń­skie­go.

Wikipedia


silentium

[czy­taj: s-iLENc-ium] pora przez­na­czo­na na cichy od­po­czy­nek lub cichą pracę, zwła­szcza naukę


SJP.pl

Si­len­tium – fiń­ski ze­spół got­hic me­ta­lo­wy za­ło­żo­ny w 1995, w mie­ście Jämsänkoski. W 1999 grupa pod­pi­sa­ła kon­trakt z fiń­ską wyt­wór­nią pły­to­wą Spi­ke­farm, po czym, je­szcze w tym samym roku uka­zał się pier­wszy album Si­len­tium "In­fi­ni­ta Plan­go Vul­ne­ra". W 2005 ze­spół zmie­nił wyt­wór­nię pły­to­wą na Dy­na­mic Arts Re­cords. Naj­no­wszy, czwar­ty już album w do­rob­ku grupy "Se­du­cia" uka­zał się w 2006.

Wikipedia


silesia

[czy­taj: s-ilez­ja]
1. ła­ciń­ska (książ­ko­wa) nazwa Ślą­ska;
2. nazwa róż­nych in­sty­tu­cji;
3. krój czcion­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) podn. Śląsk

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Si­le­sia – ła­ciń­ska nazwa Ślą­ska, uży­wa­na także w in­nych ję­zy­kach
  • Si­le­sia – jeden z eu­ro­re­gio­nów, le­żą­cych na te­re­nie Pol­ski
  • Si­le­sia – nazwa uży­wa­na przez Gór­no­ślą­ski Zwią­zek Me­tro­po­li­tal­ny, czę­sto jako Me­tro­po­lia Si­le­sia
  • Si­le­sia – dawna, nie­miec­ka loża wol­no­mu­lar­ska z sie­dzi­bą w Le­gni­cy
  • Si­le­sia – huta cynku w Świę­to­chło­wi­cach
  • Si­le­sia – ze­spół szkół w Cze­cho­wi­cach-Dzie­dzi­cach
  • Si­le­sia – na­gro­da kul­tu­ral­na na Dol­nym Ślą­sku
  • Si­le­sia – or­ga­ni­za­cja po­lo­nij­na dzia­ła­ją­ca w Rydze
  • Si­le­sia – nazwa po­cią­gu, który 22 maja 1842 roku za­i­na­u­gu­ro­wał linię Kolei Gór­no­ślą­skiej mię­dzy Wroc­ła­wiem i Oławą, jest to naj­star­sza linia ko­le­jo­wa na te­ry­to­rium dzi­siej­szej Pol­ski
  • Si­le­sia – marka lo­dó­wek pro­du­ko­wa­nych w cza­sach PRL
  • Si­le­sia – cza­so­pis­mo
  • (257) Si­le­sia – pla­ne­to­i­da

Wikipedia

Wymowa:

IPA: sʲiˈlɛzʲja, AS: sʹilezʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. silesiana lm nm.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Śląsk; gw. Górny Śląsk Ślónsk, Ślónzek

Wiktionary


silesiaca

[czy­taj: s-ilez­ja­ka] sta­ro­dru­ki poś­wię­co­ne Ślą­sko­wi; si­le­sia­ka


SJP.pl


silesiaka

[czy­taj: s-ilez­ja­ka] sta­ro­dru­ki poś­wię­co­ne Ślą­sko­wi; si­le­sia­ca


SJP.pl


silesiana

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) książk. do­ku­men­ty, tek­sty rę­ko­pi­śmien­ne i druki do­ty­czą­ce Ślą­ska

Wiktionary

Si­le­sia­na (na­zy­wa­na rów­nież "Pis­mem Ślą­skim") – krój pisma pow­sta­ły na za­mó­wie­nie władz wo­je­wództ­wa ślą­skie­go, które są wła­ści­cie­lem wszyst­kich praw au­tor­skich tego fontu. Si­le­sia­na bę­dzie uży­wa­na w ofi­cjal­nych pis­mach i do­ku­men­tach urzę­do­wych.

Czcion­ka zo­sta­ła ofi­cjal­nie za­pre­zen­to­wa­na 17 paź­dzier­ni­ka 2006. Pow­sta­ła w wy­ni­ku badań nad kro­ja­mi pisma z mi­nio­nych stu­le­ci, pro­wa­dzo­nych na pod­sta­wie zbio­rów z Bi­blio­te­ki Ślą­skiej i Książ­ni­cy Cie­szyń­skiej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do­ku­men­ty do­ty­czą­ce pow­stań ślą­skich znaj­dą Pań­stwo w dzia­le z si­le­sia­na­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsʲilɛˈzʲjãna, AS: sʹilezʹi ̯ãna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Silesia ż.

Wiktionary


silez

w ge­o­lo­gii: druga epoka kar­bo­nu, trwa­ją­ca 27,5 mi­lio­na lat


SJP.pl

Silez (ang. "Si­le­sian", fr. "Silésien", pol. daw­niej także "sy­lez­jan", "sy­lez­jen", "od­dział ślą­ski") – nie­stan­dar­do­we wy­dzie­le­nie stra­ty­gra­ficz­ne, obej­mu­ją­ce wyż­szą (póź­niej­szą) część kar­bo­nu. Nazwa po­cho­dzi od ła­ciń­skiej nazwy Ślą­ska – "Si­le­sia"; za­pro­po­no­wał ją w 1958 pa­le­o­bo­ta­nik Sta­ni­sław Zbi­gniew Stopa.

Wikipedia


silezaur

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. pa­le­ont. śred­niej wiel­ko­ści ar­cho­za­ur ży­ją­cy w póź­nym tria­sie na te­re­nie współ­czes­nej Eu­ro­py;

Wiktionary

Si­le­za­ur ("Si­le­sa­u­rus") – ro­dzaj ar­cho­za­u­ra ży­ją­ce­go w póź­nym tria­sie na te­re­nie współ­czes­nej Eu­ro­py. Od­kry­cie ska­mie­nia­ło­ści co najm­niej kil­ku­na­stu osob­ni­ków poz­wo­li­ło na sto­sun­ko­wo do­kład­ną re­kon­struk­cję mor­fo­lo­gii zwie­rzę­cia, a także zba­da­nie mi­kro­struk­tu­ry kości i fiz­jo­lo­gii.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dłu­gość czasz­ki si­le­za­u­ra sza­cu­je się na około 17 cm.

Wiktionary


silfion

ro­śli­na przy­po­mi­na­ją­ca wiel­ki koper, uz­na­wa­na kie­dyś za śro­dek an­ty­kon­cep­cyj­ny, an­ty­sep­tycz­ny i prze­czy­szcza­ją­cy; syl­fion, żółt­wa


SJP.pl


silice

Si­li­ce ( Qu­id­litz) – le­żą­ca nad je­zio­rem Si­lic­kim wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie olsz­tyń­skim, w gmi­nie Purda. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa olsz­tyń­skie­go. Wieś znaj­du­je się w hi­sto­rycz­nym re­gio­nie War­mia.

Wikipedia


silicen

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fiz. chem. alo­tro­po­wa od­mia­na krze­mu ma­ją­ca po­stać war­stwy o jed­no­a­to­mo­wej gru­bo­ści i sze­ścio­kąt­nych ko­mór­kach, przy­po­mi­na­ją­ca pla­ster miodu;

Wiktionary

Si­li­cen – alo­tro­po­wa od­mia­na krze­mu, na­no­ma­te­riał o pła­skiej struk­tu­rze, ana­lo­gicz­nej do gra­fe­nu i ger­ma­ne­nu. Atomy krze­mu two­rzą jed­no­a­to­mo­wej gru­bo­ści po­fał­do­wa­ną war­stwę, po­łą­czo­ne są w sze­ścio­ką­ty na po­do­bień­stwo pla­stra miodu. Ze wzglę­du na mi­ni­mal­ną gru­bość, si­li­cen jest uwa­ża­ny za struk­tu­rę dwu­wy­mia­ro­wą. Niez­mier­nie małej gru­bo­ści ma­te­riał wy­ka­zu­je in­te­re­su­ją­ce wła­ści­wo­ści i jest przed­mio­tem za­in­te­re­so­wa­nia nauki, jako mo­gą­cy zna­leźć roz­licz­ne za­sto­so­wa­nia w elek­tro­ni­ce i prze­my­śle.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W odróż­nie­niu od gra­fe­nu si­li­cen jest też w nor­mal­nych wa­run­kach at­mos­fe­rycz­nych bar­dzo nietr­wa­ły i szyb­ko się roz­pa­da.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. silicenowy

Wiktionary


silicium

[czy­taj: s-ili­cjum] z ła­ci­ny: krzem (pier­wia­stek che­micz­ny)


SJP.pl


silikat

sztucz­ny ka­mień wy­pro­du­ko­wa­ny z pia­sku i wapna, naj­czę­ściej w po­sta­ci cegły; sy­li­kat


SJP.pl

Si­li­kat (od si­li­cium „krzem”) – ma­te­riał bu­dow­la­ny wyt­wa­rza­ny z pia­sku kwar­co­we­go, wapna pa­lo­ne­go i wody, pro­du­ko­wa­ny w for­mie ce­gieł si­li­ka­to­wych, blocz­ków i pu­sta­ków. Wy­ko­rzy­sty­wa­ny w bu­dow­nict­wie miesz­ka­nio­wym i go­spo­dar­czym.

Wikipedia


silikatowy

[czy­taj: s-ili­ka­to­wy] przy­miot­nik od: si­li­kat (sy­li­kat), np. tynk si­li­ka­to­wy; sy­li­ka­to­wy


SJP.pl


silikażel

uwod­nio­ny dwut­le­nek krze­mu, o po­ro­wa­tej struk­tu­rze i dużej ad­sorp­cji, wy­ko­rzy­sty­wa­ny do osu­sza­nia i oczy­szcza­nia gazów; sy­li­ka­żel


SJP.pl


silikon

[czy­taj: s-ili­kon] zwią­zek syn­te­tycz­ny, nie­pal­ny, od­por­ny che­micz­nie, pro­du­ko­wa­ny w po­sta­ci ole­jów, żywic, ka­u­czu­ków; sy­li­kon


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. nie­pal­ny, syn­te­tycz­ny zwią­zek po­li­me­ro­wy za­wie­ra­ją­cy po­łą­czo­ne atomy krze­mu i węgla (w po­sta­ci grup al­ki­lo­wych lub ary­lo­wych), ce­chu­ją­cy się od­por­no­ścią che­micz­ną, ter­micz­ną i na pro­mie­nio­wa­nie UV;

 (1.2) techn. masa kle­ją­ca lub uszczel­nia­ją­ca za­wie­ra­ją­ca si­li­kon (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sylikon m., silikat m., silikonowanie n., siloksan m., silan m., silanol m., silazan m., silanolan m.

 czas. silikonować ndk.

 przym. sylikonowy, silikonowy, sililowy, silanowy, siloksanowy, silanolowy, silazanowy, silanolanowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. sylikon

Wiktionary


silikonowy

przy­miot­nik od: si­li­kon; sy­li­ko­no­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) wy­ko­na­ny z si­li­ko­nu

 (1.2) techn. kos­met. za­wie­ra­ją­cy si­li­kon

 (1.3) przen. pejor. obraź. o oso­bie z im­plan­ta­mi si­li­ko­no­wy­mi (1.1), po­więk­sza­ją­cy­mi wy­bra­ne par­tie ciała

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɕilʲikɔ̃ˈnɔvɨ, AS: śilʹikõnovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. silikon m., sylikon m.

 przym. sylikonowy

Wiktionary


silikony

[czy­taj: s-ili­kon] zwią­zek syn­te­tycz­ny, nie­pal­ny, od­por­ny che­micz­nie, pro­du­ko­wa­ny w po­sta­ci ole­jów, żywic, ka­u­czu­ków; sy­li­kon


SJP.pl

Si­li­ko­ny – syn­te­tycz­ne po­li­me­ry krze­mo­or­ga­nicz­ne o struk­tu­rze si­lok­sa­nów, w któ­rych wszyst­kie atomy krze­mu po­łą­czo­ne są z gru­pa­mi al­ki­lo­wy­mi (naj­czę­ściej me­ty­lo­wy­mi lub ety­lo­wy­mi) lub ary­lo­wy­mi (naj­czę­ściej fe­ny­lo­wy­mi). W za­leż­no­ści od wa­run­ków pro­duk­cji otrzy­mu­je się je w po­sta­ci ole­jów lub żywic si­li­ko­no­wych, a także ela­sto­me­rów. Si­li­ko­ny mają więk­szą od­por­ność che­micz­ną i ter­micz­ną od si­lok­sa­nów, w któ­rych atomy krze­mu po­łą­czo­ne są z ato­ma­mi wo­do­ru.

Wikipedia


silikoza

cho­ro­ba płuc spo­wo­do­wa­na dłu­gotr­wa­łym wdy­cha­niem pyłu krze­mion­ko­we­go; sy­li­ko­za, krze­mi­ca


SJP.pl


silimanit

mi­ne­rał, po­li­mor­ficz­na od­mia­na krze­mia­nu glinu; sy­li­ma­nit


SJP.pl


silimanitowy

[czy­taj: s-ili­ma­ni­to­wy] przy­miot­nik od: si­li­ma­nit (sy­li­ma­nit), np. pia­sek si­li­ma­ni­to­wy; sy­li­ma­ni­to­wy


SJP.pl


silit

ma­te­riał ce­ra­micz­ny sto­so­wa­ny na ele­men­ty grzej­ne pie­ców elek­trycz­nych; sylit


SJP.pl


silitowy

→ silit (sylit); sy­li­to­wy


SJP.pl


silić

silić się:
1. sta­rać się coś zro­bić po­mi­mo prze­ciw­no­ści;
2. prze­sta­rza­łe: wy­si­lać się, robić coś, poś­wię­ca­jąc na to dużo ener­gii


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­si­lić)

 (1.1) zmu­szać do wy­sił­ku

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny silić się (dk. wy­si­lić się)

 (2.1) po­dej­mo­wać wiel­kie sta­ra­nia celem osią­gnię­cia cze­goś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wysilanie n., osiłek mos., siła

 licz. siła

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wysilać

 (2.1) wysilać się, pot. wypruwać sobie żyły, wypruwać sobie flaki, wypruwać z siebie żyły, wypruwać z siebie żyły

Wiktionary


silka

silka jed­wa­bi­sta - rasa kur ozdob­nych o pu­szy­stym upie­rze­niu


SJP.pl

Silka – marka blocz­ków i ce­gieł wa­pien­no-pia­sko­wych (si­li­ka­to­wych) pro­du­ko­wa­nych przez firmę Xella In­ter­na­tio­nal GmbH.

Wikipedia


sill

[czy­taj: s-il] żyła skał mag­mo­wych za­krze­płych naj­czę­ściej bli­sko po­wierzch­ni Ziemi; sil, żyła po­kła­do­wa, żyła zgod­na


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • sill (ge­o­lo­gia)
  • Sill (rzeka)
  • Sill (po­tra­wa)
  • Fort Sill

Wikipedia


sillimanit

Sil­li­ma­nit, sy­li­ma­nit, si­li­ma­nit – mi­ne­rał, od­mia­na po­li­mor­ficz­na krze­mia­nu glinu.

Nazwa po­cho­dzi od naz­wi­ska ame­ry­kań­skie­go ge­o­lo­ga i che­mi­ka Ben­ja­mi­na Sil­li­ma­na (1779–1864).

Wikipedia


silloi

1. okre­śle­nie fi­lo­zo­ficz­nej sa­ty­ry lub pa­ro­dii w sta­ro­żyt­nej Gre­cji;
2. wier­sze (po­e­ma­ty) pi­sa­ne w hek­sa­me­trze


SJP.pl


silnia

ilo­czyn wszyst­kich ko­lej­nych liczb na­tu­ral­nych za­czy­na­jąc od 1 aż do n


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mat. ilo­czyn wszyst­kich do­dat­nich liczb na­tu­ral­nych nie więk­szych niż n oraz 1 dla licz­by zero;

Wiktionary

Sil­nia licz­by na­tu­ral­nej n – ilo­czyn wszyst­kich ko­lej­nych do­dat­nich liczb na­tu­ral­nych nie więk­szych niż "n". Czę­sto przyj­mu­je się także do­dat­ko­wo, że sil­nia z 0 wy­no­si 1, choć nie wy­ni­ka to bez­poś­red­nio z samej po­wyż­szej de­fi­ni­cji.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) War­tość 3! (= trzy sil­nia) wy­no­si 6, pod­czas gdy 5! (= pięć sil­nia) równa się 120.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɕilʲɲa, AS: śilʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siła ż., wysilanie n., osiłek mos.

 przym. silniowy

 przysł. silnie

 licz. siła

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. !

Wiktionary


silniczek

1. pe­jo­ra­tyw­nie: bez­kry­tycz­ny, fa­na­tycz­ny zwo­len­nik Plat­for­my (Ko­a­li­cji) Oby­wa­tel­skiej;
2. zdrob­nie­nie od: sil­nik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: sil­nik

 (1.2) mały sil­nik

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) W lo­ko­mo­tyw­ce jest taki mały sil­ni­czek, który się prze­pa­lił.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. silnik mrz.

 przym. silnikowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) silnik

Wiktionary


silniczkowy

→ sil­ni­czek


SJP.pl

Patrz:

silniczek

silnie

przy­słó­wek

 (1.1) z dużą siłą, mocno

 (1.2) z dużym na­si­le­niem, in­ten­syw­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sa­mo­chód wpadł w po­ślizg i ude­rzył sil­nie w drze­wo.

 (1.2) Mor­der­ca do­sy­pał do je­dze­nia sil­nie dzia­ła­ją­cej tru­ciz­ny.

 (1.2) Sub­stan­cja ta dzia­ła sil­nie ha­lu­cy­no­gen­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɕilʲɲɛ, AS: śilʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 przym. silny

 przysł. usilnie, siłą

 rzecz. silnia ż., silnik mrz., siłownia ż., siła ż., siłacz m., wysilanie n., osiłek mos., silność ż.

 czas. siłować się

 licz. siła

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mocno

 (1.2) intensywnie

Wiktionary


silniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: sil­nie


SJP.pl


silniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: silny


SJP.pl


silnik

1. ma­szy­na za­mie­nia­ją­ca ener­gię na pracę me­cha­nicz­ną;
2. w in­for­ma­ty­ce: sil­nik gry - głów­na część kodu danej gry kom­pu­te­ro­wej, np. Un­re­al En­gi­ne, CryEngine; en­gi­ne;
3. w in­for­ma­ty­ce: sil­nik gra­ficz­ny, sil­nik 3D - sil­nik od­po­wia­da­ją­cy za przet­wa­rza­nie gra­fi­ki trój­wy­mia­ro­wej, np. Havok, PhysX; en­gi­ne;
4. rzad­ko: żywy sil­nik - czło­wiek lub zwie­rze jako źró­dło na­pę­du


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. urzą­dze­nie do za­mia­ny w ener­gię me­cha­nicz­ną in­ne­go ro­dza­ju ener­gii;

 (1.2) in­form. za­sad­ni­czy ele­ment pro­gra­mu kom­pu­te­ro­we­go, od­po­wie­dzial­ny za to, aby pra­wi­dło­wo wy­ko­ny­wał on za­da­nie, do któ­re­go zo­stał przez­na­czo­ny

 (1.3) in­form. szach. pro­gram kom­pu­te­ro­wy słu­żą­cy do ana­li­zy po­zy­cji sza­cho­wych i znaj­do­wa­nia op­ty­mal­nych kon­ty­nu­a­cji, także do roz­gry­wa­nia par­tii

Wiktionary

Sil­nik – typ ma­szy­ny za­pew­nia­ją­cej za­mia­nę pew­nej formy ener­gii za­si­la­ją­cej na ener­gię me­cha­nicz­ną.

Ener­gia za­si­la­ją­ca sil­nik może mieć formę:

W zde­cy­do­wa­nej więk­szo­ści urzą­dzeń ener­gia me­cha­nicz­na wyt­wa­rza­na przez sil­nik od­bie­ra­na jest od obra­ca­ją­ce­go się wału sil­ni­ka i jest wy­ko­rzy­sty­wa­na w po­sta­ci pracy me­cha­nicz­nej lub za­mie­nia­na na ener­gię elek­trycz­ną. W sil­ni­kach ta­kich jak np. sil­nik ra­kie­to­wy lub sil­nik li­nio­wy efek­tem dzia­ła­nia sil­ni­ka jest ener­gia ruchu po­stę­po­we­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W la­tach 80. i 90. niek­tó­rzy pro­du­cen­ci pró­bo­wa­li re­a­ni­mo­wać ideę dwu­su­wo­wych sil­ni­ków, pro­mu­jąc je jako lek­kie, tanie i eko­lo­gicz­ne dzię­ki mniej­sze­mu zu­ży­ciu pa­li­wa.

 (1.1) Zda­niem spe­cja­li­stów w ciągu naj­bliż­szych kil­ku­dzie­się­ciu lat sil­nik za­sto­so­wa­ny w son­dzie Deep Space 1 bę­dzie ulep­sza­ny – zwięk­szy się jego siła ciągu, a co za tym idzie zdol­ność szyb­sze­go roz­pę­dza­nia po­ja­zdów kos­micz­nych.

 (1.3) Sil­ni­ków sza­cho­wych jest całe mnó­stwo, ale tylko niek­tó­re z nich cały czas zaj­mu­ją naj­wyż­sze miej­sca w mi­strzo­stwach kom­pu­te­rów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɕilʲɲik, AS: śilʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. silnikownia ż., silnikowiec m., siła ż., siłownik mrz., siłacz mos., siłaczka ż.

:: zdrobn. silniczek m.

 przym. silnikowy, silny

 przysł. silnie

 licz. siła

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) motor

Wiktionary


silnikowiec

sta­tek z sil­ni­kiem


SJP.pl


silnikownia

dział fa­bry­ki, w któ­rym mon­tu­je się sil­ni­ki


SJP.pl


silnikowy

przy­miot­nik od: sil­nik


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy sil­ni­ka, zwią­za­ny z sil­ni­kiem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɕilʲɲiˈkɔvɨ, AS: śilʹńikovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siła ż., silnik mrz., silniczek mrz., siłownia ż., osiłek mos., siłacz mos.

 licz. siła

Wiktionary


silno

1. krzep­ki, mocny;
2. in­ten­syw­ny, mocno dzia­ła­ją­cy;
3. wy­ra­zi­sty


SJP.pl

przy­słó­wek

 (1.1) stpol. bar­dzo

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Silno – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. to­ruń­skim, w gmi­nie Obro­wo
  • Silno – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. choj­nic­kim, w gmi­nie Choj­ni­ce
  • Silno – dawna gmina wiej­ska ist­nie­ją­ca do 1939 roku w woj. wo­łyń­skim (obec­nie na Ukra­i­nie)
  • Silno – dawna gro­ma­da
  • Silno – sta­cja ko­le­jo­wa w Sil­nie, w gmi­nie Choj­ni­ce, w po­wie­cie choj­nic­kim
  • Silno – wieś w ob­wo­dzie wo­łyń­skim, w re­jo­nie łuc­kim
  • Silno – wieś w ob­wo­dzie wo­łyń­skim, w re­jo­nie ko­wel­skim

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈɕilnɔ, AS: śilno

Wiktionary


silnoręki

o dzia­ła­niu: zde­cy­do­wa­ny, twar­dy, bru­tal­ny


SJP.pl


silnowo

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Sil­no­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie szcze­ci­nec­kim, w gmi­nie Borne Su­li­no­wo, nad je­zio­rem Pile, przy dro­dze kra­jo­wej nr 20 Star­gard – Szcze­ci­nek – Gdy­nia.

W miej­sco­wo­ści jest przy­sta­nek ko­le­jo­wy Sil­no­wo.

Wikipedia


silnowski

przy­miot­nik od: Silna (wieś)


SJP.pl


silność

daw­niej: siła


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest silne; cecha tych, któ­rzy są silni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. silny

 przysł. silnie

 rzecz. siła ż.

 licz. siła

Wiktionary


silny

1. krzep­ki, mocny;
2. in­ten­syw­ny, mocno dzia­ła­ją­cy;
3. wy­ra­zi­sty


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) odz­na­cza­ją­cy się siłą (w od­nie­sie­niu do isto­ty)

 (1.2) odz­na­cza­ją­cy się siłą (w od­nie­sie­niu do rze­czy)

 (1.3) in­ten­syw­nie dzia­ła­ją­cy

 (1.4) do­sad­ny

Wiktionary

Silny (właśc. An­drzej Ro­ba­kow­ski) – po­stać fik­cyj­na, głów­ny bo­ha­ter po­wie­ści "Wojna pol­sko-ruska pod flagą biało-czer­wo­ną" Do­ro­ty Ma­słow­skiej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ślicz­ne córki na­u­czy­cie­la śpie­wa­ły do wtóru oj­cow­skim skrzyp­kom. Star­szej, Pe­la­gii, prze­lot­nej sym­pa­tii (bo czo­ło­wą adre­sat­ką „tęs­knot” gim­naz­ja­li­stów była panna Olim­pia Drwę­ska, o iście olim­pij­skiej uro­dzie), wpi­sał 19-letni Janek w imion­nik dwa wier­sze „Bądź silną i mężną”, „Bądź Polką”.

 (1.2) Most jest silny.

 (1.3) Silny lek.

 (1.4) Użył sil­nych słów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɕilnɨ, AS: śilny

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. silnie, usilnie, siłą

 rzecz. siłownia ż., siła ż., silnik m., siłacz m., wysilanie n., osiłek mos., silność ż.

 czas. siłować się

 licz. siła

 przym. bezsilny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dobrze zbudowany, krzepki, mocarny, muskularny, atletyczny, tryskający zdrowiem, pot. o końskim zdrowiu, okaz zdrowia

 (1.2) wytrzymały, stabilny, odporny, trwały, mocny, dobrze, solidny, zbudowany

 (1.3) gwałtowny, wzmożony, wytężony, intensywny, ostry, przenikliwy

 (1.4) ostry, dosadny, mocny

Wiktionary


siloe

1. we­dług Bi­blii: sa­dzaw­ka w Je­ro­zo­li­mie, przy­wra­ca­ją­ca zdro­wie po wy­ką­pa­niu się w niej;
2. coś uz­dra­wia­ją­ce­go, odra­dza­ją­ce­go


SJP.pl

Siloe (także: "sa­dzaw­ka Si­lo­am"; ‏בריכת השילוח‎) – sta­ro­żyt­ny zbior­nik wodny, zlo­ka­li­zo­wa­ny w Je­ro­zo­li­mie.

Wikipedia


siloksan

[czy­taj: s-ilok­san] zwią­zek che­micz­ny, w któ­rym atomy krze­mu po­łą­czo­ne są wią­za­nia­mi ko­wa­len­cyj­ny­mi z ato­ma­mi tlenu


SJP.pl


siloksanowy

→ si­lok­san


SJP.pl

Patrz:

siloksan

silos

[czy­taj: s-ilos]
1. zbior­nik ko­mo­ro­wy do prze­cho­wy­wa­nia ma­te­ria­łów syp­kich, np. zboża lub koksu;
2. zbior­nik w ziemi do ki­sze­nia pro­duk­tów ro­ślin­nych na paszę dla zwie­rząt;
3. po­dziem­na wy­rzut­nia ra­kie­to­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. zbior­nik do prze­cho­wy­wa­nia ma­te­ria­łów syp­kich, np. ziar­na, ma­te­ria­łów bu­dow­la­nych;

 (1.2) roln. zbior­nik do przy­go­to­wy­wa­nia i prze­cho­wy­wa­nia ki­szon­ki na paszę

 (1.3) wojsk. po­dziem­na ko­mo­ra star­to­wa ra­kiet ba­li­stycz­nych;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Silos – mia­sto w Ko­lum­bii
  • Silos – dawna nazwa mia­sta w Hisz­pa­nii, dzi­siej­sze Santo Do­min­go de Silos
  • silos – bu­dow­la (lub część bu­dow­li) przez­na­czo­na do skła­do­wa­nia ma­te­ria­łów syp­kich
  • silos – wy­rzut­nia ra­kie­to­wa
  • Silos – po­wieść Hugh Ho­we­ya, pier­wszy tom try­lo­gii
  • Silos – cykl po­wie­ści fan­ta­stycz­no­na­u­ko­wych Hugh Ho­we­ya
  • Silos – se­rial te­le­wi­zyj­ny z 2023 roku na pod­sta­wie po­wyż­sze­go cyklu po­wie­ści.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przy­czy­ną ru­nię­cia si­lo­su była jego wcze­śniej­sza im­ploz­ja spo­wo­do­wa­na gwał­tow­nym spad­kiem ci­śnie­nia wew­nętrz­ne­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsʲilɔs, AS: sʹilos

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. silosówka ż.

:: zdrobn. silosik m.

 przym. silosowy

Wiktionary


silosokombajn

Za­su­ge­ro­wa­no, aby "Siecz­kar­nia"

Si­lo­so­kom­bajn (jedna z nazw po­tocz­nych: siecz­kar­nia po­lo­wa) – ma­szy­na rol­ni­cza, słu­żą­ca do ści­na­nia i roz­drab­nia­nia ro­ślin. Si­lo­so­kom­baj­ny dzie­lą się na pod­cze­pia­ne i sa­mo­bież­ne. Ta druga od­mia­na jest okre­śla­na jako tzw. siecz­kar­nia sa­mo­jezd­na.

Wikipedia


silosować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) roln. zak­wa­szać i prze­cho­wy­wać paszę dla bydła w si­lo­sach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Knur ów (Snow­ball) do­kład­nie prze­stu­dio­wał kilka sta­rych eg­zem­pla­rzy „Rol­ni­ka i Ho­dow­cy Bydła”, które zna­lazł w domu Jo­ne­sa, i snuł teraz wiel­kie plany roz­ma­i­tych no­wo­ści i ulep­szeń. Opo­wia­dał uczo­nym tonem o dre­nach, si­lo­so­wa­niu i to­ma­sy­nie, a także opra­co­wał skom­pli­ko­wa­ny sy­stem na­wo­że­nia pól przez zwie­rzę­ta…

Wiktionary


silosowość

[czy­taj: s-ilo­so­wość] sy­tu­a­cja, gdy po­szcze­gól­ne dzia­ły jed­nej firmy mają inne cele, pro­ce­sy i dzia­ła­ją w zu­peł­nie różny od sie­bie spo­sób, a ich współ­pra­ca nie jest efek­tyw­na


SJP.pl


silosowy

[czy­taj: s-ilo­so­wy] przy­miot­nik od: silos, np. sy­stem si­lo­so­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z si­lo­sem, do­ty­czą­cy si­lo­su

 (1.2) ekon. po­dob­ny, przez ana­lo­gię, do si­lo­su

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przed­plo­nem były: owies na zie­lon­kę, rze­pak ozimy, gor­czy­ca na ziar­no, bobik lub mie­szan­ka si­lo­so­wa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsʲilɔˈsɔvɨ, AS: sʹilosovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. silosik m., silosówka ż., silos mrz.

Wiktionary


silpasiastra

tekst in­dyj­ski za­wie­ra­ją­cy wska­zów­ki ry­tu­al­ne, te­o­re­tycz­ne i prak­tycz­ne do­ty­czą­ce sztuk pla­stycz­nych i ar­chi­tek­tu­ry; śil­pa­śa­stra


SJP.pl


silski

naz­wi­sko


SJP.pl


silumin

[czy­taj: s-ilu­min] od­lew­ni­czy stop alu­mi­nium z krze­mem


SJP.pl

Si­lu­min, al­paks, Al-Si – od­lew­ni­czy stop alu­mi­nium z krze­mem o stę­że­niu 2–30%, naj­czę­ściej 5–13,5% oraz in­ny­mi (o mniej­szym udzia­le pro­cen­to­wym) do­dat­ka­mi, ta­ki­mi jak miedź, ma­gnez, man­gan, ni­kiel i tytan. Jest od­por­ny na ko­roz­ję, o do­brej lej­no­ści, małym skur­czu i małą skłon­no­ścią do pę­ka­nia na go­rą­co. Sto­so­wa­ny głów­nie w prze­my­śle mo­to­ry­za­cyj­nym (ża­ro­wy­trzy­ma­łość), lot­ni­czym (stopy lek­kie), okrę­to­wym (od­por­ność na wodę mor­ską) i kon­struk­cyj­nym (moż­li­wość wy­ko­na­nia zło­żo­nych kształ­tów).

Wikipedia


siluminowy

[czy­taj: s-ilu­mi­no­wy] przy­miot­nik od: si­lu­min, np. si­lu­mi­no­wy odlew


SJP.pl


silva

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Silva – miej­sco­wość w gmi­nie Bar­ce­los
  • Silva – miej­sco­wość w gmi­nie Mi­ran­da do Douro
  • Silva – miej­sco­wość w gmi­nie Valença
  • Silva (Wálter Ma­cha­do da Silva, 1940–2020) – bra­zy­lij­ski pił­karz
  • Silva (Luís Car­los da Silva Matos, 1958–2026) – bra­zy­lij­ski pił­karz
  • An­der­son Silva – bra­zy­lij­ski za­wod­nik mie­sza­nych sztuk walki
  • Antônio Silva – bra­zy­lij­ski za­wod­nik mie­sza­nych sztuk walki
  • Alex Silva (właśc. Alex San­dro da Silva) – bra­zy­lij­ski pił­karz
  • Da­niel Silva – ame­ry­kań­ski pi­sarz
  • David Silva (właśc. David Josué Jiménez Silva) – hisz­pań­ski pił­karz
  • Edu­ar­do da Silva – chor­wac­ki pił­karz bra­zy­lij­skie­go po­cho­dze­nia
  • Fran­ci­sco Ma­nu­el da Silva – bra­zy­lij­ski kom­po­zy­tor i dy­ry­gent

Wikipedia


silvae

wy­stę­pu­ją­ce w li­te­ra­tu­rze an­tycz­nej dzie­ła o cha­rak­te­rze oko­licz­no­ścio­wym, zwią­za­ne z ak­tu­al­ny­mi wy­da­rze­nia­mi i te­ma­ta­mi do­ty­czą­cy­mi co­dzien­ne­go życia


SJP.pl


silver

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sil­ver (ang. Sil­ver Towns­hip) – gmina w sta­nie Iowa, w hrab­stwie Che­ro­kee
  • Sil­ver (ang. Sil­ver Towns­hip) – gmina w sta­nie Min­ne­so­ta, w hrab­stwie Carl­ton
  • Sil­ver – album mu­zycz­ny grupy Jesu
  • Sil­ver – album mu­zycz­ny John­ny’ego Casha
  • Sil­ver the Hed­ge­hog – po­stać z serii Sonic the Hed­ge­hog

Wikipedia


silverado

[czy­taj: s-il­we­ra­do] model sa­mo­cho­du marki Chev­ro­let


SJP.pl

Sil­ve­ra­do – ame­ry­kań­ski film fa­bu­lar­ny (we­stern) z 1985 roku.

Wikipedia


silverstone

[czy­taj: sil­wer­stołn] wy­ści­go­wy tor sa­mo­cho­do­wy po­ło­żo­ny 130 km na za­chód od Lon­dy­nu, miej­sce za­wo­dów o Grand Prix Wiel­kiej Bry­ta­nii w For­mu­le 1


SJP.pl

Sil­ver­sto­ne – wieś w An­glii, w hrab­stwie Nort­hamp­tons­hi­re, w dy­stryk­cie ("uni­ta­ry aut­ho­ri­ty") West Nort­hamp­tons­hi­re. Leży 19 km na po­łud­nio­wy za­chód od mia­sta Nort­hamp­ton i 90 km na pół­noc­ny za­chód od Lon­dy­nu. W 2001 miej­sco­wość li­czy­ła 1989 miesz­kań­ców.

W po­bli­żu leży tor For­mu­ły 1 Sil­ver­sto­ne Cir­cu­it.

Wikipedia


silvia

Sil­via – mia­sto w Ko­lum­bii, w de­par­ta­men­cie Cauca.

Wikipedia


silwit

la­bo­ra­to­ryj­ne szkło bo­ro­krze­mia­no­we


SJP.pl


sim

dawny za­i­mek przy­miot­ny, dziś w zna­cze­niu: ów, ten, tam­ten


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka w Rosji, w ob­wo­dzie cze­la­biń­skim i Basz­kor­to­sta­nie, prawy do­pływ Bie­łej

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sim – czło­nek spo­łecz­no­ści w grach z serii The Sims oraz SimCity
  • SIM-IM – SIM In­stant Mes­sen­ger
  • Sim – pol­ski pro­du­cent cy­fro­wych re­je­stra­to­rów roz­mów z Lu­bli­na
  • Space In­ter­fe­ro­me­try Mis­sion – misja NASA
  • Spo­łecz­ny In­struk­tor Mło­dzie­żo­wy – wo­lon­ta­riusz Pol­skie­go Czer­wo­ne­go Krzy­ża pra­cu­ją­cy z mło­dzie­żą
  • Sy­stem In­for­ma­cji Miej­skiej – sy­stem no­śni­ków in­for­ma­cji o cha­rak­te­rze miej­skim
  • Karta SIM – uży­wa­na w te­le­fo­nach ko­mór­ko­wych
  • Sim – mia­sto w Rosji, w ob­wo­dzie cze­la­biń­skim
  • Sims

Wikipedia


sim-lock

[czy­taj s-im lok] blo­ka­da w te­le­fo­nie ko­mór­ko­wym, unie­moż­li­wia­ją­ca uży­wa­nie kart SIM od in­ne­go ope­ra­to­ra; SIM lock, sim­lock


SJP.pl


sima

[czy­taj: s-ima]
1. war­stwa li­tos­fe­ry wy­stę­pu­ją­ca pod sia­lem, ut­wo­rzo­na ze skał bo­ga­tych w krzem; pię­tro ba­zal­to­we;
2. ga­tu­nek ło­so­sia pa­cy­ficz­ne­go, ryba ży­ją­ca na po­brze­żu az­ja­tyc­kim Oce­a­nu Spo­koj­ne­go; mazu;
3. w sta­ro­żyt­nych bu­dow­lach grec­kich: rynna o eso­wa­tym pro­fi­lu, umie­szczo­na nad gzym­sem wień­czą­cym i za­koń­czo­na ozdob­nym rzy­ga­czem;
4. w ar­chi­tek­tu­rze: pro­fil w kształ­cie li­te­ry S; cyma, esow­nik, esow­ni­ca


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • sima – po­ję­cie zwią­za­ne z ar­chi­tek­tu­rą
  • sima – po­ję­cie zwią­za­ne z ge­o­lo­gią
  • sima (On­cor­hyn­chus masou) – ryba z ro­dzi­ny ło­so­sio­wa­tych
  • Sima – miej­sco­wość na Wę­grzech
  • Sima – gaun wikas sa­mi­ti w Ne­pa­lu
  • Sima – mia­sto w Ko­mo­rach, na wy­spie An­jo­u­an
  • Mi­chel Sima, właśc. Mi­cha­el Sma­jew­ski (1912-1987) – pol­ski rzeź­biarz i fo­to­graf

Wikipedia


simbierowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


simca

skrót fran­cu­skiej nazwy To­wa­rzy­stwa Prze­my­sło­we­go Me­cha­ni­ki i Nad­wo­zi Sa­mo­cho­do­wych; marka sa­mo­cho­du (Simca)


SJP.pl

Simca ("Société In­du­striel­le de Mécanique et Ca­ros­se­rie Au­to­mo­bi­le") – fran­cu­ski pro­du­cent sa­mo­cho­dów oso­bo­wych ist­nie­ją­cy w la­tach 1934–1980.

Wikipedia


simenon

[czy­taj: s-imNĄ albo s-imeNON] naz­wi­sko, m.in. Ge­or­ges Si­me­non (1903-1989) - pi­sarz bel­gij­ski


SJP.pl


simens

[czy­taj: z-imens] jed­nost­ka prze­wod­no­ści elek­trycz­nej, od­wrot­ność oma; sie­mens, mho


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miar. fiz. elektr. jed­nost­ka prze­wod­no­ści elek­trycz­nej w ukła­dzie SI, od­wrot­ność oma;

Wiktionary

Si­mens (S) – jed­nost­ka prze­wod­no­ści elek­trycz­nej w ukła­dzie SI (jed­nost­ka po­chod­na ukła­du SI), od­wrot­ność oma. Nazwa jed­nost­ki po­cho­dzi od naz­wi­ska nie­miec­kie­go in­ży­nie­ra Wer­ne­ra Sie­men­sa.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Prze­wod­ność tego ka­wał­ka mie­dzi wy­ra­ża się licz­bą 58 si­men­sów, pod­czas gdy prze­wod­ność po­dob­ne­go ka­wał­ka alu­mi­nium wy­no­si 34 si­men­sy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siemens m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rzad. siemens, symbol. S

Wiktionary


simental

szwaj­car­ska rasa bydła mięs­no-mlecz­ne­go, wy­ho­do­wa­na w śred­nio­wie­czu w do­li­nach rzek Simme i Saane; sim­men­tal, rasa si­men­tal­ska


SJP.pl

Si­men­tal, Sim­men­tal, bydło si­men­tal­skie – szwaj­car­ska rasa bydła typu mięs­no-mlecz­ne­go, wy­ho­do­wa­na w śred­nio­wie­czu w do­li­nach rzek Simme i Saane z bydła miej­sco­we­go. Cha­rak­te­ry­zu­je się uma­szcze­niem biało-kre­mo­wym lub czer­wo­no-bia­łym, głowa uma­szczo­na na biało.

Wikipedia


simentale

szwaj­car­ska rasa bydła


SJP.pl


simentalerski

bydło si­men­ta­ler­skie - rasa bydła po­cho­dzą­ca ze Szwaj­ca­rii, o sier­ści pło­wo­żół­tej lub jas­no­czer­wo­nej w białe plamy; bydło si­men­tal­skie


SJP.pl


simentalski

bydło si­men­tal­skie - rasa bydła po­cho­dzą­ca ze Szwaj­ca­rii, o sier­ści pło­wo­żół­tej lub jas­no­czer­wo­nej w białe plamy; bydło si­men­ta­ler­skie


SJP.pl


simetikon

[czy­taj: s-ime­ti­kon] zwią­zek che­micz­ny uży­wa­ny jako lek prze­ciw wzdę­ciom; sy­me­ti­kon


SJP.pl


simile

okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: po­dob­nie


SJP.pl


simir

afry­kań­ski ssak dra­pież­ny z ro­dzi­ny pso­wa­tych; li­ka­on


SJP.pl


simiński

naz­wi­sko


SJP.pl


simka

[czy­taj: s-imka] sa­mo­chód marki SIMCA; Simca


SJP.pl


simlock

[czy­taj s-imlok] blo­ka­da w te­le­fo­nie ko­mór­ko­wym, unie­moż­li­wia­ją­ca uży­wa­nie kart SIM od in­ne­go ope­ra­to­ra; SIM-lock, SIM lock


SJP.pl


simm

skrót od: Sin­gle In­li­ne Me­mo­ry Mo­du­le - po­je­dyn­czy moduł pa­mię­ci RAM kom­pu­te­rów, na­stęp­na ge­ne­ra­cja mo­du­łów pa­mię­ci DRAM


SJP.pl

SIMM (z sin­gle in-line me­mo­ry mo­du­le) – moduł pa­mię­ci RAM kom­pu­te­rów w po­sta­ci płyt­ki dru­ko­wa­nej z po­la­mi sty­ko­wy­mi znaj­du­ją­cy­mi się z jed­nej stro­ny płyt­ki. Jest to na­stęp­na po SIPP ge­ne­ra­cja mo­du­łów pa­mię­ci DRAM. Zo­sta­ły za­stą­pio­ne przez mo­du­ły z po­la­mi sty­ko­wy­mi po obu stro­nach płyt­ki oz­na­cza­nych przez DIMM.

Wikipedia


simmel

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Georg Sim­mel (1858–1918), nie­miec­ki fi­lo­zof i so­cjo­log
  • Jo­han­nes Mario Sim­mel (1924–2009), au­striac­ki pi­sarz
  • Paul Sim­mel (1887–1933), nie­miec­ki ma­larz i ka­ry­ka­tu­rzy­sta

Wikipedia


simmental

szwaj­car­ska rasa bydła mięs­no-mlecz­ne­go, wy­ho­do­wa­na w śred­nio­wie­czu w do­li­nach rzek Simme i Saane, si­men­tal, rasa si­men­tal­ska


SJP.pl


simmering

[czy­taj: z-ime­ring] gu­mo­wy pier­ścień uszczel­nia­ją­cy, usz­tyw­nio­ny me­ta­lo­wą wkład­ką; si­me­ring, sim­mer­ring


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. ela­stycz­ny pier­ścień ze śru­bo­wą sprę­ży­ną wew­nątrz na całym ob­wo­dzie, sto­so­wa­ny jako uszczel­ka ruchu obro­to­we­go

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sim­me­ring – dziel­ni­ca Wied­nia
  • sim­mer­ring (pier­ścień Sim­me­ra) – ro­dzaj uszczel­nie­nia

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) simmerring, pierścień Simmera

Wiktionary


simno

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Lit­wie, w okrę­gu ko­wień­skim;

Wiktionary

Simno (lit. "Sim­nas") – mia­sto na Lit­wie, po­ło­żo­ne w okrę­gu olic­kim, w re­jo­nie olic­kim, 23 km od Olity. We­dług spisu lud­no­ści z 2021 roku w mie­ście miesz­ka­ło 1247 osób, a w całej gmi­nie Simno 3148 osób.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) ko­lo­ka­cje miej­sco­wość|D=Simna|Ms=Sim­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. simieński

Wiktionary


simoeis

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. nazwa rzeki obok Troi, dzi­siaj na­zy­wa­nej Dümruk Su (tur. Dümrek Çayı)

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (2.1) mitgr. bóg rzeki Si­mo­e­is (1.1), syn Oke­a­no­sa i Tet­hys

Wiktionary


simon

imię żeń­skie


SJP.pl


simona

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) rzad. imię|pol­ski|ż.

 (1.2) forma imie­nia Szy­mo­na

 (1.3) forma imie­nia Ksy­me­na

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sʲĩˈmɔ̃na, AS: sʹĩmõna

Wiktionary


simonides

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ja­ros­lav Si­mo­ni­des – cze­ski tłu­macz
  • Do­ro­ta Si­mo­ni­des – pol­ska fol­klo­ryst­ka
  • Sy­mo­ni­des z Keos – liryk grec­ki
  • Szy­mon Szy­mo­no­wic – w for­mie zla­ty­ni­zo­wa­nej Simon Si­mo­ni­des

Wikipedia


simonow

[czy­taj: S-Imo­nof albo s-iMOnof] naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ihor Si­mo­now – ukra­iń­ski pił­karz i tre­ner
  • Kon­stan­tin Si­mo­now – ro­syj­ski pi­sarz, poeta i dra­ma­turg, ko­re­spon­dent fron­to­wy
  • Ni­ko­łaj Si­mo­now – ro­syj­ski aktor te­a­tral­ny i fil­mo­wy
  • Piotr Si­mo­now – ra­dziec­ki dy­plo­ma­ta
  • Ruben Si­mo­now – ra­dziec­ki aktor fil­mo­wy i te­a­tral­ny oraz re­ży­ser
  • Sier­giej Si­mo­now – ra­dziec­ki kon­struk­tor broni strze­lec­kiej

Wikipedia


simons

naz­wi­sko


SJP.pl


simpleks

[czy­taj: s-im­pleks] w te­le­ko­mu­ni­ka­cji: po­łą­cze­nie, w któ­rym trans­mi­sja jest jed­no­kie­run­ko­wa; sim­plex


SJP.pl


simpleksowy

[czy­taj: s-im­plek­so­wy] przy­miot­nik od: sim­pleks, np. pro­to­kół sim­plek­so­wy


SJP.pl


simplex

[czy­taj: s-im­pleks] w te­le­ko­mu­ni­ka­cji: po­łą­cze­nie, w któ­rym trans­mi­sja jest jed­no­kie­run­ko­wa; sim­pleks


SJP.pl


simplon

[czy­taj: sęplą]
1. prze­łęcz w Szwaj­ca­rii;
2. tunel ko­le­jo­wy na gra­ni­cy Szwaj­ca­rii i Włoch


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sim­plon – dawny de­par­ta­ment
  • Sim­plon – miej­sco­wość
  • Sim­plon – gmina w kan­to­nie Va­la­is, w okrę­gu Brig
  • Sim­plon – sta­cja metra w Pa­ry­żu
  • Sim­plon – au­striac­ki pro­du­cent ro­we­rów
  • Sim­plon – sta­tek
  • Sim­plon­park – park w Me­dio­la­nie
  • Sim­plon­pass – prze­łęcz w Al­pach Le­pon­tyń­skich
  • Sim­plon­tun­nel – tunel w Al­pach Le­pon­tyń­skich

Wikipedia


simploński

przy­miot­nik od: Sim­plon (prze­łęcz w Szwaj­ca­rii)


SJP.pl


simpson

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Simp­son – miej­sco­wość w An­glii, w hrab­stwie Buc­king­hams­hi­re
  • Simp­son – wieś w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie Pope
  • Simp­son – mia­sto w sta­nie Kan­sas, w hrab­stwie Cloud
  • Simp­son – wieś w sta­nie Lu­iz­ja­na, w pa­ra­fii Ver­non
  • Simp­son – wieś w sta­nie Ka­ro­li­na Pół­noc­na, w hrab­stwie Pitt
  • Simp­son (ang. Simp­son Towns­hip) – gmina w sta­nie Ar­kan­sas, w hrab­stwie Grant
  • Simp­son (ang. Simp­son Towns­hip) – gmina w sta­nie Mis­so­u­ri, w hrab­stwie John­son
  • hrab­stwo Simp­son (ang. Simp­son Co­un­ty) – w sta­nie Ken­tuc­ky
  • hrab­stwo Simp­son (ang. Simp­son Co­un­ty) – w sta­nie Mis­si­si­pi
  • Aaron Simp­son (ur. 1971) – ame­ry­kań­ski fil­mo­wiec
  • Ed­ward Simp­son (1815?–1880?) – bry­tyj­ski fał­szerz za­byt­ków
  • Ge­or­ge Ga­y­lord Simp­son (1902–1984) – ame­ry­kań­ski pa­le­on­to­log

Wikipedia


sims

rze­czow­nik

 (1.1) bo­ha­ter gry z serii The Sims

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • The Sims (seria) – seria gier kom­pu­te­ro­wych wy­da­nych przez Elec­tro­nic Arts
  • The Sims – sy­mu­la­cyj­na gra kom­pu­te­ro­wa z 2000
  • The Sims 2 – druga część gry The Sims
  • The Sims 3 – trze­cia część gry The Sims
  • The Sims 4 – czwar­ta część gry The Sims
  • Sims – rzeka w Ba­wa­rii
  • Sims – wieś w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie Wayne
  • Sims – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie In­dia­na, w hrab­stwie Grant
  • Sims – miej­sco­wość w sta­nie Ka­ro­li­na Pół­noc­na, w hrab­stwie Wil­son
  • Sims (ang. Sims Towns­hip) – gmina w sta­nie In­dia­na, w hrab­stwie Grant
  • Sims (ang. Sims Towns­hip) – gmina w sta­nie Mi­chi­gan, w hrab­stwie Are­nac

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɕĩms, AS: śĩms

Wiktionary


simson

naz­wi­sko


SJP.pl

Sim­son – były nie­miec­ki pro­du­cent mo­to­cy­kli i mo­to­ro­we­rów.

Dzia­łal­ność firmy roz­po­czę­li bra­cia Sim­son w roku 1856 od pro­duk­cji broni. Dziś z ich naz­wi­skiem głów­nie są ko­ja­rzo­ne mo­to­ro­we­ry, które zy­ska­ły dużą po­pu­lar­ność w Niem­czech wschod­nich (NRD), Pol­sce oraz in­nych kra­jach są­sied­nich, zwła­szcza w kra­jach bloku wschod­nie­go. Naj­bar­dziej po­pu­lar­ny­mi w Pol­sce są mo­de­le Sim­son S51 oraz sku­ter Sim­son SR50.

Wikipedia


simula

Si­mu­la – dwa ję­zy­ki pro­gra­mo­wa­nia, Si­mu­la I oraz Si­mu­la 67, opra­co­wa­ne w la­tach 60. XX w. w Nor­we­skim Oś­rod­ku Obli­cze­nio­wym w Oslo przez Ole-Jo­ha­na Dahla, Bjørna Myhr­ha­u­ga i Kri­ste­na Ny­ga­ar­da. Syn­tak­tycz­nie jest to roz­sze­rze­nie ję­zy­ka ALGOL 60.

Si­mu­la 67 wpro­wa­dzi­ła obiek­ty, klasy, dzie­dzi­cze­nie oraz pod­kla­sy, me­to­dy wir­tu­al­ne i współ­pro­gra­my.

Wikipedia


simwastatyna

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy sta­tyn, nor­ma­li­zu­ją­cy stę­że­nie li­pi­dów we krwi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) farm. lek ob­ni­ża­ją­cy po­ziom cho­le­ste­ro­lu we krwi;

Wiktionary

Sim­wa­sta­ty­na, sym­wa­sta­ty­na ( sim­va­sta­ti­num) – wie­lo­funk­cyj­ny or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, po­chod­na na­tu­ral­nej lo­wa­sta­ty­ny, pro­lek ma­ją­cy w swo­jej czą­stecz­ce struk­tu­rę pier­ście­nia lak­to­no­we­go, który ulega hy­dro­li­zie do wspól­nej z in­ny­mi sta­ty­na­mi w for­mie ak­tyw­nej grupy far­ma­ko­fo­ro­wej – łań­cu­cha β-hy­drok­syk­wa­su kar­bok­sy­lo­we­go.

Wikipedia


sin

skrót od: sinus (czy­ta­ny jako cały, od­mien­ny wyraz)


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • sinus – funk­cja try­go­no­me­trycz­na
  • Sin – mia­sto
  • Sin – sin­gel wy­da­ny w 1990 roku przez Nine Inch Nails
  • Nanna (bóg)
  • SiN – kom­pu­te­ro­wa gra FPS
  • Sin – jeden z klu­czo­wych pot­wo­rów w grze Final Fan­ta­sy X
  • SIN – or­ga­ni­za­cja non pro­fit dzia­ła­ją­ca na rzecz po­li­ty­ki nar­ko­ty­ko­wej opar­tej na fak­tach i pra­wach czło­wie­ka.
  • Sin Cars – buł­gar­ski pro­du­cent sa­mo­cho­dów

Wikipedia


sina

forma przy­miot­ni­ka.

 (1.1) ż. lp. od: siny

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sina – rzeka na Bia­ło­ru­si, Łot­wie i w Rosji
  • Siná – wa­pien­ny szczyt w Niż­nych Ta­trach na Sło­wa­cji
  • Sina Cor­po­ra­tion – chiń­skie przed­się­bior­stwo

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈɕĩna, AS: śĩna

Wiktionary


sinaloa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. stan w za­chod­niej czę­ści Mek­sy­ku

 (1.2) geogr. kra­i­na ge­o­gra­ficz­na w Mek­sy­ku na te­re­nie stanu Si­na­loa (1.1)

 (1.3) geogr. rzeka prze­pły­wa­ją­ca przez stan Si­na­loa (1.1)

Wiktionary

Si­na­loa () – stan w za­chod­nim Mek­sy­ku. Gra­ni­czy ze sta­na­mi: So­no­ra (na pół­no­cy), Chi­hu­a­hua (na pół­noc­nym wscho­dzie), Du­ran­go (na wscho­dzie), Na­y­a­rit (na po­łud­niu). Na za­cho­dzie Si­na­loę oble­wa­ją wody Oce­a­nu Spo­koj­ne­go i Za­to­ki Ka­li­for­nij­skiej.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Sinaloańczyk m., Sinaloanka ż.

 przym. sinaloański

Wiktionary


sinantrop

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. an­trop. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Homo erec­tus pe­ki­nen­sis|Black|ref=tak., ho­mi­nid, któ­re­go szcząt­ki od­kry­to w Chi­nach, obec­nie kla­sy­fi­ko­wa­ny jako czło­wiek pe­kiń­ski

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ory­gi­nal­ne ska­mie­nia­ło­ści si­nan­tro­pa zo­sta­ły skra­dzio­ne pod­czas tran­spor­tu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sinantropus mzw.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sinantropus, człowiek pekiński

Wiktionary


sinantropus

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. an­trop. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Homo erec­tus pe­ki­nen­sis|Black|ref=tak., ho­mi­nid, któ­re­go szcząt­ki od­kry­to w Chi­nach, obec­nie kla­sy­fi­ko­wa­ny jako czło­wiek pe­kiń­ski

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jeden ząb si­nan­tro­pu­sa od­na­le­zio­no pod­czas wy­ko­pa­lisk.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sinantrop mzw.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sinantrop, człowiek pekiński

Wiktionary


sinatra

[czy­taj: s-ina­tra] naz­wi­sko, m.in. Frank Si­na­tra (1915-1998) - pio­sen­karz ame­ry­kań­ski


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Frank Si­na­tra – ame­ry­kań­ski pio­sen­karz i aktor fil­mo­wy
  • Frank Si­na­tra Jr. – ame­ry­kań­ski pio­sen­karz
  • Nancy Si­na­tra – ame­ry­kań­ska pio­sen­kar­ka
  • Tina Si­na­tra – ame­ry­kań­ska ak­tor­ka, biz­nes­wo­man, pro­du­cent­ka fil­mo­wa, hol­ly­wo­odz­ka agent­ka i pa­mięt­ni­kar­ka

Wikipedia


sinawoczerwony

czer­wo­ny o nieco sinym od­cie­niu


SJP.pl


sinawoniebieski

nie­bie­ski o od­cie­niu si­na­wym


SJP.pl


sinawoszary

szary o si­na­wym od­cie­niu


SJP.pl


sinawozielony

zie­lo­ny o od­cie­niu si­na­wym


SJP.pl


sinawy

zbli­żo­ny do si­ne­go, nie do końca siny, pra­wie siny


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) nie­zu­peł­nie siny, nieco siny, ma­ją­cy siny od­cień

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na nie­bie za­czę­ły zbie­rać się si­na­we chmu­ry.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɕĩˈnavɨ, AS: śĩnavy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siniak m., siność ż., sinienie n.

 przym. siny

 przysł. sino, sinawo

 czas. sinieć ndk.

Wiktionary


sinciang

re­gion w Chi­nach; Xin­jiang, Sin­kiang


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. re­gion au­to­no­micz­ny Chiń­skiej Re­pu­bli­ki Lu­do­wej ze sto­li­cą w Urum­czi;

Wiktionary

Sin­ciang (chiń. upr. 新疆; pi­ny­in "Xīnjiāng", wym. []; pełna nazwa: Re­gion Au­to­no­micz­ny Sin­ciang-Ujgur, ujg. شىنجاڭ ئۇيغۇر ئاپتونوم رايونى, Shin­jang Uyg­hur Ap­to­nom Ra­y­o­ni) – re­gion au­to­no­micz­ny w Chi­nach. Jest to duży, rzad­ko za­lud­nio­ny ob­szar, sta­no­wią­cy ok.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do­brze po pół­no­cy wje­cha­li­śmy do Urum­czi. Po ty­god­niach mon­gol­skiej sa­mot­no­ści spot­ka­nie ze sto­li­cą Sin­cian­gu mnie przy­tło­czy­ło. W Urum­czi miesz­ka wię­cej ludzi niż w całej Mon­go­lii.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ofic. Region Autonomiczny Sinciang-Ujgur

Wiktionary


sinclair

[czy­taj: s-inKLER]
1. obce imię mę­skie;
2. naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sinc­la­ir – miej­sco­wość w sta­nie Wy­o­ming, w hrab­stwie Car­bon
  • Sinc­la­ir ang. Sinc­la­ir Towns­hip) – gmina w sta­nie Kan­sas, w hrab­stwie Je­well
  • Sinc­la­ir ang. Sinc­la­ir Towns­hip) – gmina w sta­nie Min­ne­so­ta, w hrab­stwie Cle­ar­wa­ter
  • Sinc­la­ir ang. Sinc­la­ir Towns­hip) – gmina w sta­nie Da­ko­ta Pół­noc­na, w hrab­stwie Stuts­man
  • Ar­chi­bald Sinc­la­ir – bry­tyj­ski po­li­tyk
  • Mi­chel­le Anne Sinc­la­ir – ame­ry­kań­ska ak­tor­ka por­no­gra­ficz­na
  • Chri­sti­ne Sinc­la­ir – ka­na­dyj­ska fut­bo­list­ka
  • Clive Sinc­la­ir – bry­tyj­ski wy­na­laz­ca i kon­struk­tor
  • Frank Sinc­la­ir – pił­karz ja­maj­ski
  • Harry F. Sinc­la­ir – ame­ry­kań­ski prze­my­sło­wiec
  • Hugh Sinc­la­ir – bry­tyj­ski ad­mi­rał
  • Jef­frey Sinc­la­ir – jedna z fik­cyj­nych po­sta­ci te­le­wi­zyj­ne­go se­ria­lu Scien­ce fic­tion Ba­bi­lon 5

Wikipedia


sindbad

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) liter. film. fik­cyj­na po­stać li­te­rac­ka i fil­mo­wa;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sind­bad Że­glarz – po­stać z Księ­gi ty­sią­ca i jed­nej nocy
  • Sind­bad Że­glarz – ame­ry­kań­ski film przy­go­do­wy z 1947 roku
  • Sind­bad – ja­poń­ski se­rial ani­mo­wa­ny z 1975 roku
  • Sind­bad i oko ty­gry­sa – bry­tyj­ski film fan­ta­sy z 1977 roku
  • Sind­bad: Le­gen­da sied­miu mórz – ame­ry­kań­ski film ani­mo­wa­ny z 2003 roku
  • Sind­bad – film z 1971 roku, w re­ży­se­rii Zoltána Huszárika
  • Sind­bad – bry­tyj­ski te­le­wi­zyj­ny se­rial fan­ta­sy z 2012 roku
  • Sind­bad Sp. z o.o. (daw­niej Pry­wat­ne Biuro Po­dró­ży „Sind­bad”) – pol­ski prze­woź­nik au­to­ka­ro­wy i biuro po­dró­ży z sie­dzi­bą w Opolu
  • Przy­go­dy Sind­ba­da że­gla­rza

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pew­ne­go dnia ubogi tra­garz imie­niem Sind­bad za­trzy­mał się przed pa­ła­cem bo­ga­te­go kupca i skar­żył się przed Al­la­hem na nie­spra­wied­li­wość pa­nu­ją­cą na świe­cie (…)

Wiktionary


sindbady

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) zob. al­la­dyn­ki.

Wiktionary


sindhi

[czy­taj s-indi] język in­do­e­u­ro­pej­ski, któ­rym po­słu­gu­je się pa­rę­na­ście mi­lio­nów osób, głów­nie w pa­ki­stań­skiej pro­win­cji Sindh


SJP.pl


sinfonia

Sin­fo­nia ("wł. sym­fo­nia") – ter­min mu­zycz­ny ma­ją­cy różne zna­cze­nia za­leż­nie od epoki.

W okre­sie wczes­ne­go ba­ro­ku "sin­fo­nią" okre­śla­no róż­no­ra­kie wstę­py do oper (lub aktów opery), bądź też kan­tat. W szko­le ne­a­po­li­tań­skiej na­zy­wa­no tak "uwer­tu­rę typu wło­skie­go". Cza­sem nazwa oz­na­cza­ła rów­nież pier­wszą, wstęp­ną część ut­wo­ru cy­klicz­ne­go (np. w "Par­ti­cie c-moll" J.S. Bacha).

Wikipedia


sinfonietta

mała sym­fo­nia, krót­sza, przez­na­czo­na zwy­kle na or­kie­strę sym­fo­nicz­ną o zmniej­szo­nym skła­dzie


SJP.pl


sing.

skrót od: sin­gu­la­ris (w ję­zy­koz­naw­stwie: licz­ba po­je­dyn­cza)


SJP.pl


singapur

[czy­taj: S-in­ga­pur]
1. pań­stwo-mia­sto w Azji; Re­pu­bli­ka Sin­ga­pu­ru;
2. naj­więk­sza wyspa na­le­żą­cą do pań­stwa Sin­ga­pur, po­ło­żo­na przy po­łud­nio­wym krań­cu Pół­wy­spu Ma­laj­skie­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. polit. mia­sto-pań­stwo w Azji;

 (1.2) geogr. głów­na wyspa, na któ­rej leży Sin­ga­pur (1.1)

 (1.3) geogr. mia­sto w In­diach, w dy­stryk­cie Adi­la­bad

 (1.4) geogr. osada w In­diach, w dy­stryk­cie Ra­i­chur

Wiktionary

Sin­ga­pur ( Sin­ga­po­re, 新加坡, Sin­ga­pu­ra, சிங்கப்பூர), ofi­cjal­nie Re­pu­bli­ka Sin­ga­pu­ru (ang. Re­pu­blic of Sin­ga­po­re, chiń. 新加坡共和国, ma­laj­ski Re­pu­blik Sin­ga­pu­ra, tamil. சிங்கப்பூர் குடியரசு) – wy­spiar­skie

mia­sto-pań­stwo w Azji Po­łud­nio­wo-Wschod­niej, po­ło­żo­ne na wy­spie Sin­ga­pur oraz kil­ku­dzie­się­ciu mniej­szych wy­spach, w po­bli­żu po­łud­nio­we­go krań­ca Pół­wy­spu Ma­laj­skie­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Go­spo­dar­ka Sin­ga­pu­ru na­le­ży do naj­bar­dziej li­be­ral­nych na świe­cie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sʲĩŋˈɡapur, AS: sʹĩŋgapur

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Singapurczyk mos., Singapurka ż., singapurczyk mos., singapurka ż.

 przym. singapurski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Republika Singapuru

Wiktionary


singapurczyk

miesz­ka­niec Sin­ga­pu­ru (mia­sta)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Sin­ga­pu­ru

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsʲĩŋɡaˈpurt͡ʃɨk, AS: sʹĩŋgapurčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Singapur mrz., Singapurczyk mos., Singapurka ż.

:: fż. singapurka ż.

 przym. singapurski

Wiktionary


singapurka

miesz­kan­ka Sin­ga­pu­ru (mia­sta)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Sin­ga­pu­ru (sto­li­cy pań­stwa Sin­ga­pur)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsʲĩŋɡaˈpurka, AS: sʹĩŋgapurka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Singapur mrz., Singapurczyk mos., Singapurka ż.

:: fm. singapurczyk mos.

 przym. singapurski

Wiktionary


singapurski

zwią­za­ny z Sin­ga­pu­rem


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Sin­ga­pu­rem, do­ty­czą­cy Sin­ga­pu­ru

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Panie Da­mia­nie, pro­szę o zda­nie o sin­ga­pur­skich or­kie­strach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsʲĩŋɡaˈpursʲci, AS: sʹĩŋgapursʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Singapur mrz., Singapurka ż., Singapurczyk mos., singapurka ż., singapurczyk mos.

Wiktionary


singel

[czy­taj: s-ingel] syn­giel, sin­giel;
1. po­je­dyn­cza gra mię­dzy dwoma za­wod­ni­ka­mi w te­ni­sie;
2. płyta wi­ny­lo­wa z na­gra­niem jed­ne­go tylko ut­wo­ru; płyta kom­pak­to­wa z ja­kimś prze­bo­jem;
3. jedna karta w danym ko­lo­rze; sin­gle­ton, sin­gel­ton, syn­giel­ton, sin­giel, syn­giel;
4. czło­wiek ży­ją­cy w po­je­dyn­kę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. bez­żen­ny męż­czyz­na

 (1.2) pot. osoba sa­mot­na

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) sport. gra po­je­dyn­cza w te­ni­sie lub bad­min­to­nie

 (2.2) karc. je­dy­na karta w ja­kimś ko­lo­rze

 (2.3) muz. krót­kie wy­daw­nict­wo mu­zycz­ne za­wie­ra­ją­ce jeden lub wię­cej ut­wo­rów zaz­wy­czaj za­po­wia­da­ją­ce i pro­mu­ją­ce album;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • sin­gel – w mu­zy­ce, wy­daw­nict­wo mu­zycz­ne za­wie­ra­ją­ce jeden lub kilka ut­wo­rów zaz­wy­czaj za­po­wia­da­ją­ce i pro­mu­ją­ce album, z któ­re­go po­cho­dzi ty­tu­ło­wy utwór na sin­glu
  • sin­gel – w grach kar­cia­nych, je­dy­na karta w danym ko­lo­rze przy ro­zda­niu
  • sin­gel – w spor­cie, po­tocz­na nazwa gry po­je­dyn­czej
  • sin­gel – po­tocz­nie osoba ży­ją­ca sa­mot­nie
  • sin­gel – jed­no­cew­ko­wy przet­wor­nik w gi­ta­rze elek­trycz­nej.
  • sin­giel – po­tocz­nie rower po­sia­da­ją­cy tylko jeden bieg
  • syn­giel – w ko­lar­stwie wy­ści­go­wym i wy­czy­no­wym, lekka opona ro­we­ro­wa bez dętki

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Co­mie­sięcz­ne spot­ka­nie dla sin­gli zo­sta­ło prze­ło­żo­ne na przysz­łą nie­dzie­lę.

 (2.1) Te­ni­si­sta był mi­strzem świa­ta w sin­glu i deblu w 1989 roku.

 (2.2) Przy trzech kar­tach w ko­lo­rze uz­gad­nia­nym liczy się 1 punkt za du­ble­ton, 2 punk­ty za sin­gla i 3 punk­ty za re­nons w każ­dym z po­zo­sta­łych ko­lo­rów.

 (2.3) Pio­sen­ka wy­da­na zo­sta­ła na sin­glu w 2005 roku.

Wiktionary


singelka

ko­bie­ta ży­ją­ca w po­je­dyn­kę; sin­giel­ka, syn­giel­ka


SJP.pl


singelton

[czy­taj: s-in­gel­ton] je­dy­na karta w danym ko­lo­rze otrzy­ma­na przy ro­zda­niu; sin­giel, syn­giel, sin­gel, sin­gle­ton, syn­giel­ton


SJP.pl


singer

[czy­taj: s-inger] naz­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ma­szy­na do szy­cia pro­duk­cji firmy „Sin­ger”

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sin­ger – jed­nost­ka osad­ni­cza w USA
  • Sin­ger – bry­tyj­ska marka sa­mo­cho­dów
  • Sin­ger – album mu­zycz­ny Jó­ze­fa Skrze­ka
  • Sin­ger Cor­po­ra­tion – przed­się­bior­stwo pro­du­ku­ją­ce ma­szy­ny do szy­cia
  • Franz Sin­ger – nie­miec­ki po­li­tyk i dzien­ni­karz
  • Hans Sin­ger – nie­miec­ki eko­no­mi­sta
  • Isaac Mer­ritt Sin­ger – ame­ry­kań­ski wy­na­laz­ca współ­czes­nej ma­szy­ny do szy­cia i twór­ca marki „Sin­ger”
  • Isaac Bas­he­vis Sin­ger – ży­dow­sko-pol­sko-ame­ry­kań­ski pi­sarz, no­bli­sta
  • Isa­do­re Sin­ger – ame­ry­kań­ski ma­te­ma­tyk
  • Is­ra­el Jo­szua Sin­ger – pi­sarz, brat Isa­a­ca Bas­he­vi­sa
  • Iz­ra­el Sin­ger – se­kre­tarz ge­ne­ral­ny Świa­to­we­go Kon­gre­su Żydów
  • Jó­ze­fa Sin­ger – pier­wow­zór Ra­che­li z We­se­la Wy­spiań­skie­go

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na­u­czy­łam się szyć w dzie­ciń­stwie na sta­rym sin­ge­rze babci.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈzʲĩŋɡɛr, AS: zʹĩŋger

Wiktionary


singerie

[czy­taj: sężRI] hu­mo­ry­stycz­ne scen­ki z mał­pa­mi, cha­rak­te­ry­stycz­ne dla or­na­men­ty­ki ro­ko­ko­wej


SJP.pl

Sin­ge­rie ( singe – małpa) – motyw de­ko­ra­cyj­ny przed­sta­wia­ją­cy sceny z mał­pa­mi ubra­ny­mi w ludz­kie stro­je, ujęte w spo­sób hu­mo­ry­stycz­ny i ka­ry­ka­tu­ral­ny, na­śla­du­ją­ce czyn­no­ści i za­cho­wa­nia ludzi.

Motyw ten po­ja­wiał się już w śred­nio­wie­czu, po­wró­cił w dru­giej po­ło­wie XVII wieku, roz­wi­nął się w pełni w wieku XVIII i był kon­ty­nu­o­wa­ny w XIX wieku przez niek­tó­rych ar­ty­stów (Za­cha­rie No­ter­man, Char­les Ver­lat).

Wikipedia


singiel

[czy­taj: s-in­giel] syn­giel, sin­gel;
1. po­je­dyn­cza gra mię­dzy dwoma za­wod­ni­ka­mi w te­ni­sie;
2. płyta wi­ny­lo­wa z na­gra­niem jed­ne­go tylko ut­wo­ru; płyta kom­pak­to­wa z ja­kimś prze­bo­jem;
3. je­dy­na karta w danym ko­lo­rze otrzy­ma­na przy ro­zda­niu; syn­giel, sin­gel, sin­gle­ton, syn­giel­ton, sin­gel­ton;
4. czło­wiek ży­ją­cy w po­je­dyn­kę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek stanu wol­ne­go, nie­bę­dą­cy w związ­ku

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) muz. zob. sin­gel.

 (2.2) rower sin­gle­spe­ed, rower jed­no­bie­go­wy nie po­sia­da­ją­cy prze­rzu­tek, do­dat­ko­wych zę­ba­tek i in­nych form zmia­ny bie­gów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W Pol­sce po roku 1989 do­ko­na­ła się istot­na zmia­na w po­dej­ściu do osób sa­mot­nych. Okre­śle­nia „stara panna” czy „stary ka­wa­ler” coraz czę­ściej są za­stę­po­wa­ne ter­mi­nem „sin­giel”.

 (2.1) Nowy sin­giel ze­spo­łu do­tarł na 2. miej­sce no­to­wań.

 (2.2) (…) trzy lata jeź­dzi­łem na ostrym kole, dwa lata bez ha­mul­ca, od trzech mie­się­cy jeż­dżę na sin­glu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. singielstwo n.

:: fż. singielka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.2) jednobiegówka, rower jednobiegowy, singlespeed

Wiktionary


singielka

[czy­taj: s-in­giel­ka] ko­bie­ta ży­ją­ca w po­je­dyn­kę; sin­gel­ka, syn­giel­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) neol. ko­bie­ta stanu wol­ne­go, ko­bie­ta nie bę­dą­ca w związ­ku

Wiktionary

Głów­na ob­sa­da se­ria­lu

Sin­giel­ka – pol­ska te­le­no­we­la, emi­to­wa­na w te­le­wiz­ji TVN od 5 paź­dzier­ni­ka 2015 do 1 grud­nia 2016. Do­dat­ko­we 5 od­cin­ków se­ria­lu zo­sta­ło udo­stęp­nio­nych na plat­for­mie VOD Pla­y­er. Se­rial wzo­ro­wa­ny był na ar­gen­tyń­skiej te­le­no­we­li "Ciega a citas".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sin­giel­ka, daw­niej stara panna, może być młoda, co oz­na­cza w dzi­siej­szych cza­sach, że ma około czter­dziest­ki. W zesz­łym stu­le­ciu był to już wiek ma­tro­ny, obec­nie to je­szcze mło­dość.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. singiel m., singielstwo n.

Wiktionary


singielski

→ sin­giel


SJP.pl

Patrz:

singiel

singielstwo

życie w po­je­dyn­kę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) neol. bycie sin­glem lub sin­giel­ką; stan sin­gla

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sin­giel­stwo i moje pie­przo­ne wyz­wo­le­nie wy­cho­dzi mi bo­kiem. Mam za swoje. Kara za idio­tyzm musi być.

 (1.1) Sin­giel­stwo nie jest war­to­ścią samą w sobie. Tutaj z po­mo­cą przy­cho­dzi psy­cho­lo­gia po­zy­tyw­na, bę­dą­ca naj­młod­szym dziec­kiem psy­cho­lo­gii.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. singiel m., singielka ż.

Wiktionary


singleton

[czy­taj: s-in­gle­ton] je­dy­na karta w danym ko­lo­rze otrzy­ma­na przy ro­zda­niu; sin­gel, syn­giel, sin­giel, sin­gel­ton, syn­giel­ton


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) in­form. klasa po­sia­da­ją­ca tylko jeden eg­zem­plarz obiek­tu

 (1.2) karc. po­je­dyn­cza karta w ko­lo­rze, sin­gel

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • sin­gle­ton – w te­o­rii mno­go­ści zbiór jed­no­e­le­men­to­wy; wyraz jest kalką z ję­zy­ka an­giel­skie­go i nie jest po­wszech­nie uży­wa­ny;
  • sin­gle­ton – w in­for­ma­ty­ce wzo­rzec pro­jek­to­wy zbu­do­wa­ny z do­stęp­ne­go pu­blicz­nie obiek­tu bę­dą­ce­go je­dy­ną in­stan­cją danej klasy;
  • sin­gle­ton – w grach kar­cia­nych karta lub ogól­nie kolor, w któ­rym gracz ma jedną kartę;
  • sin­gle­ton – jedna ze szkoc­kich marek sin­gle malt whi­sky;
  • Sin­gle­ton – miej­sco­wość w Au­stra­lii w sta­nie Nowa Po­łud­nio­wa Walia.
  • Sin­gle­ton – miej­sco­wość w hrab­stwie Lan­cas­hi­re (An­glia)
  • Sin­gle­ton – miej­sco­wość w hrab­stwie West Sus­sex (An­glia)

Wikipedia

Wymowa:

IPA: sʲĩŋɡˈlɛtɔ̃n, AS: sʹĩŋgletõn

Wiktionary


singletowy

tlen sin­gle­to­wy - forma tlenu czą­stecz­ko­we­go o naj­niż­szym sta­nie wzbu­dzo­nym (bez nie­spa­ro­wa­nych elek­tro­nów)


SJP.pl


singlista

za­wod­nik (np. te­ni­si­sta) gra­ją­cy w sin­glu; syn­gli­sta


SJP.pl


singlistka

za­wod­nicz­ka gra­ją­ca w sin­glu


SJP.pl


singlować

po­tocz­nie: być sin­glem


SJP.pl


singlowy

[czy­taj: s-in­glo­wy] przy­miot­nik od: sin­gel (sin­giel, syn­giel), zwy­kle w zna­cze­niu gry (np. para sin­glo­wa), płyty (np. wer­sja sin­glo­wa) lub karty (np. fi­gu­ra sin­glo­wa); syn­glo­wy


SJP.pl


singspiel

[czy­taj: z-ingsz­pil] forma te­a­tral­na, łą­czą­ca ele­men­ty opery buffo i ko­me­dii, w któ­rej frag­men­ty wo­kal­ne wy­stę­pu­ją obok mó­wio­nych; śpie­wo­gra, ko­me­dio­o­pe­ra


SJP.pl

Sing­spiel ( Sing­spiel, pol. "ko­me­dio-opera" lub "śpie­wo­gra") – utwór sce­nicz­ny opar­ty na tek­ście mó­wio­nym ze wstaw­ka­mi mu­zycz­ny­mi, głów­nie pie­śnia­mi zwrot­ko­wy­mi, pro­sty­mi aria­mi i nie­skom­pli­ko­wa­ny­mi par­tia­mi ze­spo­ło­wy­mi. Ga­tu­nek roz­wi­nął się w Niem­czech pod wpły­wem an­giel­skiej opery bal­la­do­wej i fran­cu­skie­go wo­de­wi­lu.

Wikipedia


singularis

[czy­taj: s-in­gu­la­ris] w ję­zy­koz­naw­stwie: licz­ba po­je­dyn­cza


SJP.pl


singularność

→ sin­gu­lar­ny


SJP.pl

Patrz:

singularny

singularny

→ sin­gu­la­ris


SJP.pl

Patrz:

singularis

sinhalit

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miner. mi­ne­rał, boran ma­gne­zo­wo-gli­no­wy;

Wiktionary

Sin­ha­lit – mi­ne­rał, do 1952 uwa­ża­ny za żół­ta­wo­bru­nat­ną od­mia­nę pe­ry­do­tu (oli­wi­ny).

Nazwa po­cho­dzi od miej­sca od­kry­cia – "sin­ha­la" w san­skry­cie oz­na­cza Cej­lon.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: sʲĩnˈxalʲit, AS: sʹĩnχalʹit

Wiktionary


sinhua

chiń­ska agen­cja pra­so­wa


SJP.pl


siniaczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od si­niak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siniak m.

 przym. siny

Wiktionary


siniaczyć

ude­rze­niem, bi­ciem po­wo­do­wać wy­stę­po­wa­nie na skó­rze siń­ców


SJP.pl


siniak

1. si­no­czer­wo­na plama na skó­rze pow­sta­ła na sku­tek wy­le­wu krwi do tkan­ki pod­skór­nej w na­stęp­stwie urazu lub sa­mo­ist­ne­go pę­ka­nia na­czyń krwio­no­śnych; si­niec
2. bo­ro­wi­ko­wa­ty grzyb ja­dal­ny
3. ptak z ro­dzi­ny go­łę­bi; gołąb si­niak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. med. miej­sco­wy wylew krwi do skóry pow­sta­ły wsku­tek urazu

 (1.2) pot. mykol. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Gy­ro­po­rus cy­a­ne­scens|(Bull.) Quél.|ref=tak., pia­sko­wiec mo­drzak, żół­ta­wo­sza­ry, mię­si­sty grzyb ja­dal­ny si­nie­ją­cy po usz­ko­dze­niu

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Co­lum­ba oenas|ref=tak., gołąb si­niak ;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • po­tocz­na nazwa krwia­ka
  • gołąb si­niak
  • Si­niak – wznie­sie­nie w Ma­sy­wie Śnież­ni­ka w Su­de­tach Wschod­nich
  • Si­niak – osied­le na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie miń­skim, w re­jo­nie so­li­gor­skim
  • Si­niak – osied­le typu wiej­skie­go w Rosji, w siel­so­wie­cie kul­ba­kiń­skim re­jo­nu głusz­kow­skie­go w ob­wo­dzie kur­skim

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mimo paru si­nia­ków ba­wi­li­śmy się świet­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɕĩɲak, AS: śĩńak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siniec m., siność ż., sinienie n., zsinienie n., zasinienie n., sinica ż., posiniaczenie n.

:: zdrobn. siniaczek m.

 czas. posiniaczyć, sinieć ndk., zsinieć dk.

 przym. siny, sinawy

 przysł. sino

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) krwiak, śliwa, śliwka, stłuczenie, limo, wulg. pizda, reg. pozn. binks, binol, reg. śl. ojla

Wiktionary


siniarski

naz­wi­sko


SJP.pl


siniarzewo

Si­nia­rze­wo – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie alek­san­drow­skim, w gmi­nie Za­krze­wo, przy dro­dze wo­je­wódz­kiej nr 252.

Wikipedia


sinica

1. si­no­nie­bie­skie za­bar­wie­nie skóry wy­wo­ła­ne nie­dot­le­nie­niem; cy­ja­no­za;
2. bak­te­ria sa­mo­żyw­na wy­stę­pu­ją­ca w wo­dach, gle­bie i miej­scach wil­got­nych; cy­ja­no­bak­te­ria


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. sa­mo­żyw­ny or­ga­nizm z typu sinic

 (1.2) med. objaw cho­ro­bo­wy sy­gna­li­zu­ją­cy pro­ble­my z na­czy­nia­mi krwio­no­śny­mi

 (1.3) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Aio­lo­pus|Fie­ber|ref=tak., ro­dzaj owa­dów pro­stos­krzy­dłych z ro­dzi­ny sza­rań­czo­wa­tych;

 (1.4) zool. owad z ro­dza­ju si­ni­ca (1.3)

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Si­ni­ca – objaw cho­ro­bo­wy, sy­gna­li­zu­ją­cy pro­ble­my z na­czy­nia­mi krwio­no­śny­mi
  • Si­ni­ca płuc­na
  • Si­ni­ca – ro­dzaj owa­dów
  • Si­ni­ca – wieś na Ukra­i­nie
  • Si­ni­ce – gro­ma­da or­ga­niz­mów sa­mo­żyw­nych
  • Mał­go­rza­ta Si­ni­ca – Na­czel­nik ZHP
  • Si­ni­ca, rzeka na Ukra­i­nie

Wikipedia

Powiązane:

 (1.1)

:: rzecz. sinice lm nm.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) cyjanoza

Wiktionary


sinice

1. si­no­nie­bie­skie za­bar­wie­nie skóry wy­wo­ła­ne nie­dot­le­nie­niem; cy­ja­no­za;
2. bak­te­ria sa­mo­żyw­na wy­stę­pu­ją­ca w wo­dach, gle­bie i miej­scach wil­got­nych; cy­ja­no­bak­te­ria


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) bot. syst. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Cy­a­no­bac­te­ria|ref=tak., typ or­ga­niz­mów sa­mo­żyw­nych na­le­żą­cych do kró­le­stwa bak­te­rii;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: si­ni­ca

Wiktionary

Si­ni­ce, cy­ja­no­fi­ty, cy­ja­no­bak­te­rie, cy­ja­no­pro­ka­rio­ta (Cy­a­no­bac­te­ria) – gro­ma­da sa­mo­żyw­nych bak­te­rii, daw­niej uz­na­wa­nych za ro­śli­ny.

Nazwa tra­dy­cyj­na Cy­a­nop­hy­ta (koń­ców­ka "-phyta" – ro­śli­na), sto­so­wa­na w tak­so­no­mii daw­niej­szej, kła­dzie na­cisk na po­do­bień­stwa sinic z ro­śli­na­mi – zdol­no­ści fo­to­syn­te­zy tle­no­wej oraz obec­no­ści chlo­ro­fi­lu. Chlo­ro­pla­sty ro­ślin­ne w isto­cie pow­sta­ły z sinic w dro­dze en­do­sym­bio­zy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sy­ste­ma­ty­ka sinic, po­dob­nie jak wszyst­kich bak­te­rii, pod­le­ga prze­bu­do­wom i dy­sku­sjom.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sinica ż.

Wiktionary


sinicki

naz­wi­sko


SJP.pl


sinicowy

→ si­ni­ca


SJP.pl

Patrz:

sinica

siniczy

→ si­ni­ca


SJP.pl

Patrz:

sinica

siniec

si­no­czer­wo­na plama na skó­rze pow­sta­ła na sku­tek wy­le­wu krwi do tkan­ki pod­skór­nej w na­stęp­stwie urazu lub sa­mo­ist­ne­go pę­ka­nia na­czyń krwio­no­śnych; si­niak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy lub mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) med. miej­sco­wy wylew krwi do skóry pow­sta­ły wsku­tek urazu

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • si­niec – lo­kal­ne na­gro­ma­dze­nie się krwi, opu­szcza­ją­cej usz­ko­dzo­ne na­czy­nia krwio­no­śne
  • Si­niec – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. kras­no­staw­skim, w gmi­nie Żół­kiew­ka
  • Si­niec – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. kę­trzyń­skim, w gmi­nie Sro­ko­wo
  • Si­niec – potok, do­pływ Kwisy
  • si­niec – ryba z ro­dzi­ny kar­pio­wa­tych
  • Dolny Si­niec, Si­niec-Ce­giel­nia, Si­nie­cho­wo

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. siniak mrz./mzw., siność ż.

 czas. posiniaczyć dk., siniaczyć ndk., sinieć ndk.

 przym. siny

 przysł. sino

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) siniak

Wiktionary


siniechowo

Si­nie­cho­wo (niem. "Schin­chow") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie ka­mień­skim, w gmi­nie Wolin.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa szcze­ciń­skie­go.

Wikipedia


siniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: sino


SJP.pl


sinieć

1. przy­bie­rać siną barwę;
2. odróż­niać się od tła sinym ko­lo­rem


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. po­si­nieć lub zsi­nieć)

 (1.1) sta­wać się sinym, przy­bie­rać siną barwę

 (1.2) odróż­niać się od oto­cze­nia siną barwą

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siniak mrz./mzw., siniec mrz./mzw., siność ż.

 czas. siniaczyć ndk., posinieć dk., posiniaczyć dk., zsinieć dk.

 przym. sinawy, siny

 przysł. sino

Wiktionary


sinik

ryba z ro­dzi­ny skor­pe­no­wa­tych; seb­dak


SJP.pl

Sinik, wła­ści­wie Tho­mas Ge­rard Idir (ur. 26 czerw­ca 1980 w Pa­ry­żu) – fran­cu­sko­ję­zycz­ny raper. Jego oj­ciec jest Al­gier­czy­kiem, ale jego matka jest Fran­cuz­ką.

W 2001 za­ło­żył włas­ną wyt­wór­nię pły­to­wą "Six o Nine".

Wikipedia


sining

mia­sto w Chi­nach; Xi­ning


SJP.pl


siniucha

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka na Ukra­i­nie, lewy do­pływ Bohu;

Wiktionary

Si­niu­cha ( Синюха "Sy­niu­cha", hist. "Sine Wody") – rzeka na Ukra­i­nie, lewy do­pływ Bohu.

Pow­sta­je z po­łą­cze­nia rzek We­ły­ka Wyś i Ty­kicz. Pły­nie przez Wy­ży­nę Nadd­nie­przań­ską, jej dłu­gość wy­no­si 111 km, a po­wierzch­nia do­rze­cza – 16 700 km².

Głów­ne do­pły­wy to: Ja­trań (prawy), Su­chyj Tasz­łyk, Czor­nyj Tasz­łyk (lewe).

Wikipedia

Powiązane:

 przym. siny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. Sine Wody

Wiktionary


siniutki

zdrob­nie­nie od: siny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zdrobn. od: siny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɕĩˈɲutʲci, AS: śĩńutʹḱi

Wiktionary


sinizacja

pro­ces na­rzu­ca­nia chiń­skiej kul­tu­ry, ję­zy­ka, toż­sa­mo­ści i wpły­wów po­li­tycz­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) na­rzu­ca­nie lub do­bro­wol­ne przys­wa­ja­nie kul­tu­ry chiń­skiej i ję­zy­ka chiń­skie­go

 (1.2) ule­ga­nie wpły­wom Chin

Wiktionary

Si­ni­za­cja – pro­ces przys­wa­ja­nia (lub na­rzu­ca­nia) ję­zy­ka lub kul­tu­ry chiń­skiej. W ję­zy­koz­naw­stwie si­ni­za­cja to „schiń­szcza­nie” ob­cych wy­ra­zów.

Si­ni­za­cja, po­dob­nie jak i inne pro­ce­sy asy­mi­la­cyj­ne za­cho­dzi w sy­tu­a­cji, gdy ele­ment chiń­ski za­czy­na wy­raź­nie do­mi­no­wać w danej spo­łecz­no­ści, zaś przy­ję­cie ję­zy­ka chiń­skie­go wiąże się z pod­nie­sie­niem włas­ne­go pre­sti­żu, sta­tu­su spo­łecz­ne­go itp.

Wikipedia


sinić

czy­nić sinym, ma­lo­wać na sino


SJP.pl


sinkiang

re­gion w Chi­nach; Sin­ciang, Xin­jiang


SJP.pl


sinkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


sinko

Ta­de­usz (1877-1966) pol­ski fi­lo­log kla­sycz­ny


SJP.pl


sinningia

ho­dow­la­na ro­śli­na zwrot­ni­ko­wa z ro­dzi­ny ostro­jo­wa­tych; glok­sy­nia, mar­cin­ka


SJP.pl


sino

przy­słó­wek

 (1.1) nie­bie­sko­fio­le­to­wo, cza­sem z sza­rym od­cie­niem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W po­ko­ju zro­bi­ło się aż sino od dymu pa­pie­ro­so­we­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɕĩnɔ, AS: śĩno

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siniec mzw./mrz., siność ż., siniak

 przym. siny, sinawy

 czas. sinieć

Wiktionary


sinoborowik

ro­dzaj grzy­bów z ro­dzi­ny bo­ro­wi­ko­wa­tych


SJP.pl


sinobrody

ma­ją­cy siną brodę


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który ma siny za­rost na bro­dzie

Wiktionary

Si­no­bro­dy (fr. "La Barbe bleue") – baśń wy­da­na pier­wot­nie w zbio­rze "Hi­sto­i­res ou con­tes du temps passé" z 1697 roku, przy­pi­sy­wa­na Char­les’owi Per­ra­ul­to­wi. Bo­ha­te­rem ty­tu­ło­wym jest zbrod­niarz, który w zam­knię­tej kom­na­cie ukry­wa zwło­ki za­mor­do­wa­nych żon i ginie z rąk braci ostat­niej z nich.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌɕĩnɔˈbrɔdɨ, AS: śĩnobrody

Wiktionary


sinocentryzm

Si­no­cen­tryzm – chiń­ski sy­stem świa­to­po­glą­do­wy, zgod­nie z któ­rym Chiny jako „Pań­stwo Środ­ka” (pi­ny­in "Zhōngguó") znaj­du­ją się w cen­trum świa­ta. Po­gląd ten wy­ni­kał z tra­dy­cyj­nej chiń­skiej kos­mo­lo­gii, zgod­nie z którą Zie­mia miała kształt kwa­dra­tu, zaś ko­li­ste niebo znaj­do­wa­ło się do­kład­nie nad jego środ­kiem, gdzie miały leżeć Chiny; stąd rów­nież inna tra­dy­cyj­na nazwa Chin: To, Co Pod Nie­bem (pi­ny­in "Tiānxià").

Wikipedia


sinoczarny

czar­ny z od­cie­niem sinym


SJP.pl


sinoczerwony

czer­wo­ny o sinym od­cie­niu


SJP.pl


sinodzioby

bo­cian si­no­dzio­by - ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny bo­cia­nów


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który ma siny dziób

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɕĩnɔˈd͡ʑɔbɨ, AS: śĩnoʒ́oby

Wiktionary


sinogram

1. znak pisma chiń­skie­go i in­nych wschod­nich sy­ste­mów pisma;
2. w me­dy­cy­nie: ta­bli­ca da­nych uzy­ska­na pod­czas to­mo­gra­fii kom­pu­te­ro­wej


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Si­no­gram (me­dy­cy­na) – ta­bli­ca da­nych uzy­ska­nych pod­czas to­mo­gra­fii kom­pu­te­ro­wej.
  • Si­no­gram (ję­zy­koz­naw­stwo) – znak pisma chiń­skie­go i in­nych da­le­kows­chod­nich sy­ste­mów pisma.

Wikipedia


sinogłowy

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który ma siną głowę

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɕĩnɔˈɡwɔvɨ, AS: śĩnogu̯ovy

Wiktionary


sinogłówka

biel­mi­ca si­no­głów­ka - ga­tu­nek mo­ty­la z ro­dzi­ny sów­ko­wa­tych


SJP.pl


sinojapoński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) jęz. bę­dą­cy za­po­ży­cze­niem z ję­zy­ka śred­nio­chiń­skie­go po­przez adap­to­wa­nie wy­mo­wy znaku chiń­skie­go, a także reguł sło­wot­wór­stwa chiń­skie­go do fo­ne­ty­ki i sło­wot­wór­stwa ję­zy­ka ja­poń­skie­go (kanga)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsʲĩnɔjaˈpɔ̃j̃sʲci, AS: sʹĩnoi ̯apõĩ ̯sʹḱi

Wiktionary


sinokoreański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) jęz. bę­dą­cy za­po­ży­cze­niem z ję­zy­ka śred­nio­chiń­skie­go po­przez adap­to­wa­nie wy­mo­wy znaku chiń­skie­go, a także reguł sło­wot­wór­stwa chiń­skie­go do fo­ne­ty­ki i sło­wot­wór­stwa ję­zy­ka ko­re­ań­skie­go (hanja)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Lek­se­my si­no­ja­poń­skie są w więk­szo­ści jed­no­sy­la­bo­we, si­no­ko­re­ań­skie na­to­miast – jed­no­sy­la­bo­we w spo­sób bez­wy­jąt­ko­wy, pod­czas gdy lek­se­my ro­dzi­me nie mają ogra­ni­czeń pod tym wzglę­dem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsʲĩnɔkɔrɛˈãj̃sʲci, AS: sʹĩnokoreãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary


sinokseniczny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) jęz. bę­dą­cy za­po­ży­cze­niem z ję­zy­ka śred­nio­chiń­skie­go po­przez adap­to­wa­nie wy­mo­wy znaku chiń­skie­go, a także reguł sło­wot­wór­stwa chiń­skie­go do fo­ne­ty­ki i sło­wot­wór­stwa ję­zy­ka ja­poń­skie­go (kanga), ko­re­ań­skie­go (hanja) i wiet­nam­skie­go (chữ Nôm)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ję­zy­ki te bo­wiem wy­ka­zu­ją dość da­le­ko idące po­do­bień­stwa w sfe­rze se­man­ty­ki lek­se­mów war­stwy si­nok­se­nicz­nej, a więc za­po­ży­czo­nej z kla­sycz­nej chiń­szczyz­ny.

 (1.1) (…) naj­bar­dziej godna uwagi jest obec­ność licz­nych słów wy­wo­dzą­cych się z pi­sa­ne­go ję­zy­ka chiń­skie­go, co wy­ja­śnia, dla­cze­go ja­poń­ski jest okre­śla­ny jako język si­nok­se­nicz­ny; (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsʲĩnɔksɛ̃ˈɲit͡ʃnɨ, AS: sʹĩnoksẽńičny

Wiktionary


sinolog

[czy­taj: s-ino­log] uczo­ny w za­kre­sie ję­zy­ka, kul­tu­ry i dzie­jów Chin; chi­no­log


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) nauk. uczo­ny w za­kre­sie ję­zy­ka, kul­tu­ry i hi­sto­rii Chin

Wiktionary

Wymowa:

IPA: sʲĩˈnɔlɔk, AS: sʹĩnolok

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sinologia ż., sinolożka ż.

 przym. sinologiczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chinoznawca

Wiktionary


sinologa

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D., B. lp. od si­no­log

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsʲĩnɔˈlɔɡa, AS: sʹĩnologa

Wiktionary


sinologia

[czy­taj: s-ino­lo­gia] nauka o ję­zy­ku, kul­tu­rze i dzie­jach Chin


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauk. nauka o Chi­nach;

 (1.2) pot. wy­dział lub kie­ru­nek na uczel­ni obej­mu­ją­cy stu­dia w dzie­dzi­nie si­no­lo­gii (1.1)

Wiktionary

Si­no­lo­gia (albo chi­noz­naw­stwo; nazwa wy­wo­dzi się od Sinae „Chiń­czy­cy”) – dzie­dzi­na wie­dzy, zaj­mu­ją­ca się Chi­na­mi: ję­zy­ka­mi chiń­ski­mi, kul­tu­rą, hi­sto­rią, sy­ste­ma­mi re­li­gij­ny­mi i fi­lo­zo­ficz­ny­mi (jak np. bud­dyzm, kon­fu­cja­nizm czy ta­o­izm), li­te­ra­tu­rą, a także go­spo­dar­ką itd.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dzia­łem si­no­lo­gii jest si­no­la­ty­ni­sty­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsʲĩnɔˈlɔɟja, AS: sʹĩnoloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sinolog mos., sinolożka ż.

 przym. sinologiczny

 przysł. sinologicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chinoznawstwo

Wiktionary


sinologiczny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z si­no­lo­gią, do­ty­czą­cy si­no­lo­gii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sinologia ż., sinolog mos., sinolożka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chinoznawczy

Wiktionary


sinolożka

→ si­no­log [czy­taj: s-ino­loż­ka]


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauk. uczo­na w za­kre­sie ję­zy­ka, kul­tu­ry i hi­sto­rii Chin

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sinolog mos., sinologia ż.

 przym. sinologiczny

Wiktionary


sinomodry

modry o sinym od­cie­niu


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) modry o sinym od­cie­niu

Wiktionary


sinoniebieski

nie­bie­ski o od­cie­niu sinym


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) ko­lo­ru nie­bie­skie­go o od­cie­niu sinym, fio­le­to­wa­wym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Świat tonął w si­no­nie­bie­skich bar­wach, upać­ka­nych ru­dzie­ją­cą żół­cią.

Wiktionary


sinooki

ka­ka­du si­no­o­ka - ga­tu­nek pa­pu­gi z Au­stra­lii i Nowej Gwi­nei


SJP.pl


sinopióry

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który ma sine pióra, upie­rze­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tylko mu­zy­ka, co hen • Wzbi­ja się do góry, • Tylko pieśń i tylko sen – • Gołąb si­no­pió­ry

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɕĩnɔˈpʲjurɨ, AS: śĩnopʹi ̯ury

Wiktionary


sinopopielaty

po­pie­la­ty o sinym od­cie­niu


SJP.pl


sinornitoid

ro­dzaj nie­wiel­kie­go di­no­za­u­ra z po­drzę­du te­ro­po­dów


SJP.pl

Si­nor­ni­to­id ("Si­nor­nit­ho­i­des") – ro­dzaj nie­wiel­kie­go, pta­ko­po­dob­ne­go te­ro­po­da z ro­dzi­ny tro­o­don­tów (Tro­o­don­ti­dae). Żył w okre­sie wczes­nej kredy (apt – alb, około 120–100 mln lat temu) na te­re­nach dzi­siej­szej Azji. Zo­stał opi­sa­ny 1993 roku przez Dale'a Rus­sel­la i Donga Zhi­min­ga w opar­ciu o nie­mal kom­plet­ny szkie­let nie­za­wie­ra­ją­cy je­dy­nie frag­men­tu czasz­ki oraz kilku krę­gów szyj­nych i grzbie­to­wych.

Wikipedia


sinowietnamski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) jęz. bę­dą­cy za­po­ży­cze­niem z ję­zy­ka śred­nio­chiń­skie­go po­przez adap­to­wa­nie wy­mo­wy znaku chiń­skie­go, a także reguł sło­wot­wór­stwa chiń­skie­go do fo­ne­ty­ki i sło­wot­wór­stwa ję­zy­ka wiet­nam­skie­go (chữ Nôm)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wy­stę­pu­ją też od­wrot­ne sy­tu­a­cje, gdy jedna sy­la­ba może być ro­zu­mia­na jako słowo si­no­wiet­nam­skie, lub jako słowo rdzen­nie wiet­nam­skie, np. słowo bán może być ro­zu­mia­ne w zna­cze­niu ‘sprze­da­wać’ (rdzen­nie wiet­nam­skiem) albo ‘po­ło­wa’ (si­no­wiet­nam­skiem).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsʲĩnɔvʲjɛtˈnãmsʲci, AS: sʹĩnovʹi ̯etnãmsʹḱi

Wiktionary


sinozielony

zie­lo­ny o sinym od­cie­niu


SJP.pl


siność

1. siny kolor;
2. sina plama na skó­rze, bę­dą­ca ob­ja­wem cho­ro­by


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest sine; cecha tych, któ­rzy są sini

Wiktionary

Powiązane:

 przym. siny

 przysł. sino

 rzecz. siniak mzw./mrz.

Wiktionary


sinraptor

ro­dzaj di­no­za­u­ra ga­dzio­mied­nicz­ne­go z po­drzę­du te­ro­po­dów


SJP.pl

Sin­rap­tor ("Sin­rap­tor") – te­ro­pod z ro­dzi­ny sin­rap­to­rów (Sin­rap­to­ri­dae).

Żył w okre­sie póź­nej jury na te­re­nach Azji. Dłu­gość ciała do 8 m, wy­so­kość ok. 3 m. Jego szcząt­ki zna­le­zio­no w 1987 r. w Chi­nach.

Wikipedia


sinto

po­li­te­i­stycz­ny kult re­li­gij­ny w Ja­po­nii; sin­to­izm; shin­to­izm; szyn­to; szyn­to­izm; szin­to; szin­to­izm; shin­to


SJP.pl


sintoista

wyz­naw­ca sin­to­iz­mu - kultu re­li­gij­ne­go w Ja­po­nii; shin­to­i­sta, szin­to­i­sta


SJP.pl


sintoistka

→ sin­to­i­sta; shin­to­ist­ka, szin­to­ist­ka


SJP.pl


sintoistyczny

do­ty­czą­cy re­li­gii sin­to­iz­mu


SJP.pl


sintoizm

[czy­taj: s-in­to­izm] po­li­te­i­stycz­ny kult re­li­gij­ny w Ja­po­nii, nie po­sia­da­ją­cy hi­sto­rycz­ne­go za­ło­ży­cie­la ani zor­ga­ni­zo­wa­nej te­o­lo­gii; sinto, szin­to, shin­to, szin­to­izm, shin­to­izm


SJP.pl


sintra

[czyta: s-intra] model sa­mo­cho­du marki Opel


SJP.pl

Sin­tra – mia­sto gmin­ne w Por­tu­ga­lii, w dy­stryk­cie Li­zbo­ny. Leży w Ob­sza­rze Me­tro­po­li­tal­nym Li­zbo­ny. Li­czy­ła (2011 r.) 377 837 miesz­kań­ców.

Wikipedia


sintrom

[czy­taj: s-in­trom] nazwa hand­lo­wa leku prze­ciw­za­krze­po­we­go za­wie­ra­ją­ce­go ace­no­ku­ma­rol


SJP.pl


sinus

[czy­taj: s-inus] funk­cja try­go­no­me­trycz­na wy­ra­ża­ją­ca sto­su­nek dłu­go­ści przy­pro­sto­kąt­nej le­żą­cej na­prze­ciw da­ne­go kąta do dłu­go­ści prze­ciw­pro­sto­kąt­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mat. funk­cja, która dla ar­gu­men­tu od 0 do π/2 wy­ra­ża sto­su­nek dłu­go­ści przy­pro­sto­kąt­nej le­żą­cej na­prze­ciw da­ne­go kąta do dłu­go­ści prze­ciw­pro­sto­kąt­nej;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sinus kąta pro­ste­go wy­no­si 1 (jeden).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈsʲĩnus, AS: sʹĩnus

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sinusoida ż., cosinus mrz., kosinus mrz., cosinusoida ż., kosinusoida ż.

 przym. sinusowy, sinusoidalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. sin

Wiktionary


sinusoida

[czy­taj: s-inu­soj­da] linia krzy­wa przed­sta­wia­ją­ca zmien­ność funk­cji sinus


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mat. wy­kres funk­cji sinus

 (1.2) wy­kres obra­zu­ją­cy roz­wój cze­goś na prze­strze­ni czasu, po­dob­ny do si­nu­so­i­dy (1.1)

 (1.3) przen. (naj­czę­ściej szyb­ko) zmie­nia­ją­ca się sy­tu­a­cja, prze­cho­dzą­ca przy tym od skraj­no­ści w skraj­ność

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Si­nu­so­i­da jest za­pi­sem drgań oscy­la­to­ra har­mo­nicz­ne­go.

 (1.3) Po­pu­lar­ność to si­nu­so­i­da – raz jest się wy­so­ko, a póź­niej się bywa za­pom­nia­nym.

 (1.3) Kiedy 11 wrze­śnia 2001 r. Al-Kaida za­a­ta­ko­wa­ła Stany Zjed­no­czo­ne, si­nu­so­i­da hi­sto­rii była już go­to­wa do zwro­tu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsʲĩnuˈsɔjda, AS: sʹĩnusoi ̯da

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sinus m., cosinus mrz., kosinus mrz.

 przym. sinusoidalny

Wiktionary


sinusoidalny

w kształ­cie wy­kre­su funk­cji sinus


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy kształt si­nu­so­i­dy (ko­si­nu­so­i­dy)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cosinus mrz., kosinus mrz., sinus mrz., sinusoida ż.

Wiktionary


sinusowy

[czy­taj: s-inu­so­wy] przy­miot­nik od: sinus, np. li­niał si­nu­so­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) mat. zwią­za­ny z funk­cją sinus; taki, dla któ­re­go funk­cja sinus sta­no­wi ważną część obli­czeń albo mo­de­lu ma­te­ma­tycz­ne­go

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cosinus mrz., kosinus mrz., sinus mrz.

Wiktionary


sinuśnica

przy­rząd do po­mia­ru kątów


SJP.pl


siny

nie­bie­sko­fio­le­to­wy


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) ma­ją­cy kolor nie­bie­sko­fio­le­to­wy, cza­sem z sza­rym od­cie­niem

 (1.2) reg. ma­ją­cy kolor ciem­no­nie­bie­ski

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Już sina bla­dość ustą­pi­ła z jej po­licz­ków, na któ­rych za­ry­so­wy­wał się chwi­la­mi lekki ru­mie­niec.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɕĩnɨ, AS: śĩny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siność ż., siniak mrz./mzw., sinizna ż., sinienie n., sinica ż., siniawa ż., siniaczek mrz., siniaczenie n., posiniaczeie n., posinienie n., zsinienie n., zasinienie n., Siniucha ż.

 czas. sinieć ndk., zsinieć dk., sinić ndk., siniaczyć ndk., posinieć dk., posiniaczyć dk.

 przym. sinawy, sinowaty

 przysł. sino

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. siniutki, siniuchny

Wiktionary


sio

okrzyk przy od­pę­dza­niu ja­kiejś isto­ty żywej lub uro­jo­nej, czę­sto pow­ta­rza­ny kil­ku­krot­nie; kysz, a kysz, a sio


SJP.pl

za­i­mek wska­zu­ją­cy, ro­dzaj ni­ja­ki, obec­nie tylko w zwro­tach

 (1.1) pot. obiekt bar­dziej od­le­gły w prze­strze­ni lub cza­sie niż ten, który jest bli­żej (tu)

wy­krzy­knik

 (2.1) pot. wy­krzy­knik o zna­cze­niu „od­dal­cie się!”, uży­wa­ny zwła­szcza wobec pta­ków, także in­nych zwie­rząt, cza­sem wobec dzie­ci

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sa­mo­rzą­do­wa Ini­cja­ty­wa Oby­wa­tel­ska
  • Sy­stem in­for­ma­cji oś­wia­to­wej
  • Se­rial Input/Out­put
  • SiO – wzór su­ma­rycz­ny tlen­ku krze­mu(II)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ni to ni sio.

 (1.1) Nie było tej, siej ani owej, ale za­sta­łem sze­fo­wą.

 (1.1) Fa­chow­cy przysz­li, ale nie było tego, siego i owego, więc sobie posz­li.

 (1.1) Tego, siego i owego, i wszyst­kie­go naj­lep­sze­go!

 (1.1) Do Siego Roku!

 (2.1) Sio mi z kuch­ni, wy dia­bel­skie hunc­wo­ty!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɕɔ, AS: śo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tamto

 (2.1) won, wynocha, precz

Wiktionary


siodełko

Przy­rząd po­żar­ni­czy słu­żą­cy do za­bez­pie­cza­nia węży przed usz­ko­dze­niem przez ostre kra­wę­dzie da­chów, pa­ra­pe­tów okien­nych, par­ka­nów itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zdrobn. od: sio­dło

 (1.2) sie­dze­nie w jed­no­śla­dach

 (1.3) sie­dze­nie w ma­szy­nach rol­ni­czych

 (1.4) geogr. nie­wiel­ka prze­łęcz gór­ska

 (1.5) żegl. li­stwa wzdłuż burty, do osa­dza­nia dulek

 (1.6) bud. jeden z ele­men­tów two­rzą­cych skle­pie­nie krzy­żo­we

 (1.7) roln. część uprzę­ży koń­skiej

 (1.8) zool. obrącz­ko­wa­te zgru­bie­nie na­błon­ka u ską­po­szcze­tów i pi­ja­wek

 (1.9) muz. żło­bio­na li­stew­ka da­ją­ca pod­po­rę stru­nom na gry­fie in­stru­men­tu stru­no­we­go;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • sio­deł­ko – część kon­struk­cji chor­do­fo­nów,
  • sio­deł­ko – ro­dzaj płyt­ko wcię­tej prze­łę­czy
  • sio­deł­ko (cli­tel­lum) – na­rząd wy­stę­pu­ją­cy u dżdżow­nic
  • Sio­deł­ko – prze­łęcz w Be­ski­dzie Są­dec­kim (w ma­sy­wie Dzwon­ków­ki w Pa­śmie Ra­dzie­jo­wej)
  • Sio­deł­ko – prze­łęcz w Ma­łych Pie­ni­nach
  • Sio­deł­ko Fur­kot­ne – prze­łęcz w sło­wac­kich Ta­trach Wy­so­kich,
  • Smo­ko­wiec­kie Sio­deł­ko (Hre­bie­nok) – wy­stęp skal­ny i osied­le w Ta­trach Wy­so­kich na Sło­wa­cji,
  • Ko­by­la­rzo­we Sio­deł­ko – prze­łęcz w pol­skich Ta­trach Za­chod­nich.
  • Sio­deł­ko – prze­łęcz w Be­ski­dzie Ślą­skim po­ło­żo­na na wy­so­ko­ści 795 m n.p.m.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ɕɔˈdɛwkɔ, AS: śodeu̯ko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siodło n., siodlarnia ż., siodlarstwo n., siodlarz m., siodłanie n., siodełkowiec m.

 czas. siodłać, osiodłać, rozsiodłać

 przym. siodełkowy, siodełkowaty, siodlarski, siodłaty, siodłowaty, siodłowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.5) knaga

 (1.6) kozub

 (1.8) klitellum

Wiktionary


siodełkowaty

przy­po­mi­na­ją­cy kształ­tem sio­deł­ko, po­dob­ny do sio­deł­ka


SJP.pl


siodełkowce

gro­ma­da pier­ście­nic cha­rak­te­ry­zu­ją­cych się obec­no­ścią sio­deł­ka


SJP.pl

Sio­deł­kow­ce (Cli­tel­la­ta) – kla­sy­fi­ko­wa­ny w ran­dze gro­ma­dy klad wy­so­ce wy­spe­cja­li­zo­wa­nych pier­ście­nic cha­rak­te­ry­zu­ją­cych się obec­no­ścią sio­deł­ka ("cli­tel­lum") u osob­ni­ków doj­rza­łych płcio­wo. Pa­ra­po­dia u nich nie wy­stę­pu­ją, a szcze­ci­ny są uw­stecz­nio­ne lub ich brak.

Wikipedia


siodełkowy

→ sio­deł­ko


SJP.pl

Patrz:

siodełko

siodlarka

siod­lar­ka ste­po­wa - ga­tu­nek owada z ro­dzi­ny pa­si­ko­ni­ko­wa­tych


SJP.pl


siodlarnia

1. miej­sce w staj­ni do prze­cho­wy­wa­nia sio­deł;
2. pra­cow­nia siod­la­rza


SJP.pl


siodlarski

do­ty­czą­cy siod­la­rza, siod­lar­stwa


SJP.pl


siodlarstwo

Siod­lar­stwo – rze­mio­sło zaj­mu­ją­ce się wyt­wa­rza­niem, i na­pra­wia­niem sio­deł.

Rze­mio­sła skó­rza­ne funk­cjo­nu­ją­ce w daw­nej Rze­czy­po­spo­li­tej można po­dzie­lić na trzy grupy spe­cja­li­za­cji: rze­mio­sła zaj­mu­ją­ce się pier­wot­ną obrób­ką skóry; wyt­wa­rza­ją­ce obu­wie, odzież i ga­lan­te­rię skó­rza­ną; oraz pro­du­ku­ją­ce uprząż dla koni i os­przęt dla po­wo­zów.

Wikipedia


siodlarz

czło­wiek zaj­mu­ją­cy się wy­ro­bem sio­deł i uprzę­ży; ry­marz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rzem. rze­mieśl­nik zaj­mu­ją­cy się siod­lar­stwem – wy­ro­bem i na­pra­wą sio­deł

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siodło n., siodełko n., siodłanie n., osiodłanie n., rozsiodłanie n., siodlarstwo n.

 czas. siodłać ndk., osiodłać dk., rozsiodłać dk.

 przym. siodłowy, siodlarski

Wiktionary


siodlasty

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy sio­dło

 (1.2) przy­po­mi­na­ją­cy sio­dło

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siodło n., Siodłowice nmos.

Wiktionary


siodzi

pa­pie­ro­wy pa­ra­wan w drew­nia­nej ramie słu­żą­cy w Ja­po­nii jako ścia­na; shoji


SJP.pl


siodłak

naz­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) stpol. rol­nik

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɕɔdwak, AS: śodu̯ak

Wiktionary


siodłanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|sio­dłać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. siodłać ndk.

 rzecz. siodełko n., siodło n., siodlarz mos., Siodłowice nmos.

Wiktionary


siodłaty

1. o zwie­rzę­tach: ma­ją­cy grzbiet in­ne­go ko­lo­ru niż resz­ta ciała;
2. o pta­kach: ma­ją­cy upie­rze­nie ciem­niej­sze na skrzy­dłach albo na grzbie­cie


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) o niek­tó­rych pta­kach: taki, który ma ciem­niej­sze upie­rze­nie na grzbie­cie lub skrzy­dłach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W ich są­siedzt­wie mają gnia­zda mewy sio­dła­te, które swą nazwę zaw­dzię­cza­ją czar­ne­mu wierz­cho­wi skrzy­deł.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɕɔdˈwatɨ, AS: śodu̯aty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siodło n., siodełko n., siodlarnia ż.

 przym. siodłowy

 czas. siodłać

Wiktionary


siodłać

za­kła­dać sio­dło na wierz­chow­ca


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) na­kła­dać sio­dło na konia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɕɔdwat͡ɕ, AS: śodu̯ać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siodło n., siodłanie n., siodełko n., siodlarz mos., Siodłowice nmos.

 przym. siodłowy, siodłaty

 czas. osiodłać dk., rozsiodłać dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kulbaczyć

Wiktionary


siodłkowice

Siodł­ko­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie wo­łow­skim, w gmi­nie Wołów.

Wikipedia


siodło

sie­dze­nie ze skóry i wło­sia do jazdy wierz­chem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) jeźdz. część rzędu koń­skie­go bę­dą­ca sie­dze­niem przez­na­czo­nym dla jeźdź­ca;

 (1.2) mot. techn. sie­dzi­sko ro­we­ru lub mo­to­ru;

 (1.3) mot. techn. pła­ski, po­zio­my ele­ment za­cze­pu umoż­li­wia­ją­cy po­łą­cze­nie cią­gni­ka sio­dło­we­go z na­cze­pą w sa­mo­cho­dach cię­ża­ro­wych;

 (1.4) geol. wy­pu­kły fałd warstw skal­nych;

 (1.5) geogr. sze­ro­ka prze­łęcz

 (1.6) anat. środ­ko­wy od­ci­nek gór­nej po­wierzch­ni trzo­nu kości kli­no­wej w dole środ­ko­wym czasz­ki;

 (1.7) pot. pejor. sta­no­wi­sko lub po­zy­cja spo­łecz­na

Wiktionary

Sio­dło – część rzędu koń­skie­go sta­no­wią­ca sie­dze­nie przez­na­czo­ne dla jeźdź­ca. Rusz­to­wa­nie sio­dła to tzw. ste­laż lub ter­li­ca, wy­ko­na­ne z drew­na, me­ta­lu lub two­rzy­wa sztucz­ne­go. Jego po­kry­cie to część wy­ko­na­na z wy­ściół­ki (naj­czę­ściej z pla­sti­ko­wej pian­ki, daw­niej ze słomy lub filcu) i ob­cią­gnię­ta skórą lub sztucz­nym ma­te­ria­łem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mu­sisz trzy­mać się mocno w siod­le, żebyś nie spa­dła.

 (1.2) W ro­we­rach down­hil­lo­wych sio­dła mają trwal­szą i szer­szą kon­struk­cję.

 (1.3) Na­ci­ski wy­wie­ra­ne na sio­dło za­wie­ra­ją się w prze­dzia­le od 5 do 36 ton.

 (1.4) Zam­knię­ciem sio­dła jest pe­ry­kli­na.

 (1.5) Trasę pro­wa­dzą­cą przez sio­dło czę­sto wy­bie­ra­ją prze­myt­ni­cy.

 (1.6) W lek­kim wgłę­bie­niu na siod­le – dole przy­sad­ki – leży przy­sad­ka móz­go­wa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɕɔdwɔ, AS: śodu̯o

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. osiodłanie n., siodłanie n., siodlarnia ż., siodlarz mos., siodlarstwo n., Siodłowice lm nm.

:: zdrobn. siodełko n.

 czas. osiodłać dk., siodłać ndk.

 przym. siodłowaty, siodłowy, siodłaty, siodlasty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) siodełko

 (1.4) antyklina

 (1.5) siodełko

 (1.6) siodło tureckie

 (1.7) stołek

Wiktionary


siodłowaty

przy­po­mi­na­ją­cy kształ­tem sio­dło, po­dob­ny do sio­dła


SJP.pl


siodłowice

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. przy­sió­łek wsi Szkla­ry w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skie, w po­wie­cie ząb­ko­wic­ki, w gmi­nie Ząb­ko­wi­ce Ślą­skie;

Wiktionary

Sio­dło­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie ząb­ko­wic­kim, w gmi­nie Ząb­ko­wi­ce Ślą­skie.

Do 2023 r. miej­sco­wość była przy­siół­kiem wsi Szkla­ry.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa wał­brzy­skie­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Prze­jeż­dża­jąc przez Sio­dło­wi­ce, nigdy bym nie po­my­śla­ła, że to jego ro­dzin­ne stro­ny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. osiodłanie n., siodłanie n., siodło n., siodłowiczanin mos., siodłowiczanka ż.

 czas. osiodłać dk., siodłać ndk.

 przym. siodlasty

Wiktionary


siodłowy

przy­miot­nik od: sio­dło


SJP.pl


siodłówka

1. sio­dłów­ka czer­wo­nogrz­bie­ta - ga­tu­nek mu­chów­ki z ro­dzi­ny lwin­ko­wa­tych;
2. sio­dłów­ka gięt­ka - po­spo­li­ty grzyb nie­ja­dal­ny


SJP.pl


siogi

gra plan­szo­wa, ja­poń­ska od­mia­na sza­chów; shogi, szogi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ja­poń­ska od­mia­na sza­chów;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɕɔ̇ɟi, AS: śȯǵi

Wiktionary


siogun

tytuł ja­poń­skich na­miest­ni­ków woj­sko­wych; sho­gun, szo­gun


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. ja­poń­ski wódz na­czel­ny, ge­ne­rał, zwierzch­nik sił zbroj­nych

Wiktionary

Sio­gun (jap. 将軍 shōgun), szo­gun – wódz na­czel­ny, ge­ne­rał, zwierzch­nik sił zbroj­nych, ge­ne­ra­lis­si­mus w Ja­po­nii w la­tach 793–1868. Słowo "shōgun" jest skró­co­ną wer­sją pier­wot­ne­go ty­tu­łu ofi­cjal­ne­go sei’i-taishōgun (jap. 征夷大将軍 sei’i-taishōgun). Po­cząt­ko­wo był to sto­pień woj­sko­wy do­wo­dzą­cych ce­sar­ską armią ja­poń­ską, póź­niej dzie­dzicz­ny tytuł woj­sko­wych wład­ców Ja­po­nii, spra­wu­ją­cych fak­tycz­ną wła­dzę w kraju rzą­dzo­nym tylko no­mi­nal­nie przez ce­sa­rza.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. siogunat mrz., szogun mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. szogun

Wiktionary


siogunat

sho­gu­nat, szo­gu­nat, ba­ku­fu;
1. ja­poń­ska woj­sko­wa ad­mi­ni­stra­cja fe­u­dal­na w la­tach 1992-1868, w któ­rej rządy spra­wo­wał szo­gun;
2. okres w hi­sto­rii Ja­po­nii, w któ­rym rządy spra­wo­wał szo­gun


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. polit. forma spra­wo­wa­nia rzą­dów, w któ­rej wła­dzę po­sia­da sio­gun;

Wiktionary

Sio­gu­nat (jap. 幕府 ba­ku­fu) – nazwa okre­su hi­sto­rycz­ne­go oraz sy­ste­mu za­rzą­dza­nia kra­jem przez dzie­dzicz­nych do­wód­ców woj­sko­wych (sio­gu­nów) w daw­nej Ja­po­nii. Słowo to tłu­ma­czo­ne jest rów­nież jako „urząd w na­mio­cie” (ang. "tent of­fi­ce") lub „spra­wo­wa­nie rzą­dów spod na­mio­tu” (ang. "tent go­vern­ment"), od­no­si­ło się bo­wiem do kwa­te­ry głów­nej do­wód­cy woj­sko­we­go na polu bitwy.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. siogun mos., szogun mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. szogunat

Wiktionary


sion

[czy­taj: sją] mia­sto w Szwar­ca­rii


SJP.pl

Sion (niem. "Sit­ten", frp. "Chy­o­un", gsw. "Sittu", lat. "Se­du­num") – mia­sto i gmina "(com­mu­ne)" w po­łud­nio­wej Szwaj­ca­rii. Leży w do­li­nie Ro­da­nu oraz nad rzeką Bor­gne. Sie­dzi­ba ad­mi­ni­stra­cyj­na kan­to­nu Va­la­is oraz okrę­gu "(di­strict)" Sion. Sie­dzi­ba die­cez­ji ko­ścio­ła rzym­sko­ka­to­lic­kie­go oraz sto­li­ca hi­sto­rycz­ne­go (1189-1798) księ­stwa bi­sku­pie­go.

Wikipedia


sioneczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. sion­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɕɔ̃ˈnɛt͡ʃka, AS: śõnečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sionka, sień, przedsionek

Wiktionary


sionka

mała sień


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. mała sień

Wiktionary

Ścion­ka (sion­ka) – wą­skie przej­ście mię­dzy ka­mie­ni­ca­mi, łą­czą­ce place i ulice, ułat­wia­ją­ce ko­mu­ni­ka­cję w mie­ście, nieg­dyś zwięk­sza­ją­ce też bez­pie­czeń­stwo prze­ciw­po­ża­ro­we. W gwa­rze skrzy­szew­skiej oz­na­cza­ła za­ka­ma­rek, za­ką­tek i po­cho­dzi­ła od zdrob­nie­nia słowa "ścia­na".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) „A psik!“ — kich­nę­ła Mań­cia, wscho­dząc na ostat­ni szcze­bel dra­bi­ny, która w cha­cie sta­rej To­ma­szo­wej z sion­ki na strych wio­dła.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɕɔ̃nka, AS: śõnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sień ż., zdrobn. sioneczka

 rzecz. sień, przedsionek

Wiktionary


sionna

1. rzeka w Ir­lan­dii; Shan­non;
2. wieś w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sion­na, wieś na Ma­zo­wszu
  • Sion­na, rzeka w Ir­lan­dii

Wikipedia


siora

po­tocz­nie: sio­stra; sior­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. skr. sio­stra

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siostra ż., siostrzyczka ż., siostrzyca ż., siostrzeństwo n., siostrzenica ż., siostrzaność ż.

:: zdrobn. siorka ż.

 przym. siostrzany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) siorka

Wiktionary


siorb

wy­krzy­knik

 (1.1) ono­ma­to­pe­ja imi­tu­ją­ca sior­ba­nie

Wiktionary


siorbanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|sior­bać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siorbnięcie n.

 czas. siorbać ndk., siorbnąć dk.

Wiktionary


siorbać

sior­pać (rzad­ko);
1. pić gło­śno, wcią­ga­jąc usta­mi; chli­pać, chłep­tać;
2. po­cią­gać nosem; sią­kać


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. siorb­nąć)

 (1.1) pot. pijąc coś lub je­dząc pół­płyn­ną po­tra­wę, wy­da­wać od­głos po­dob­ny do mla­śnię­cia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Niek­tó­rzy wy­cią­gną­wszy z kie­sze­ni su­cha­ry po­ja­da­li ma­cza­jąc je we wrząt­ku, inni sior­ba­li wrzą­tek „na pry­ku­sku” z na­dzie­wa­ny­mi cu­kier­ka­mi, które można było od czasu do czasu kupić (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɕɔrbat͡ɕ, AS: śorbać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siorbanie n., siorpanie n.

 czas. siorpać ndk., siorpnąć dk.

Wiktionary


siorbnięcie

po­tocz­nie: wypić gło­śno, z mla­ska­niem, wy­da­jąc od­głos po­dob­ny do cmo­ka­nia; siorp­nąć, chlip­nąć, mlas­nąć


SJP.pl


siorbnąć

po­tocz­nie: wypić gło­śno, z mla­ska­niem, wy­da­jąc od­głos po­dob­ny do cmo­ka­nia; siorp­nąć, chlip­nąć, mlas­nąć


SJP.pl


siorka

po­tocz­nie: sio­stra; siora


SJP.pl


siorpać

sior­bać (czę­ściej);
1. pić gło­śno wcią­ga­jąc usta­mi; chli­pać, chłep­tać;
2. po­cią­gać nosem; sią­kać


SJP.pl


siorpnąć

rzad­ko, po­tocz­nie: wypić gło­śno, z mla­ska­niem, wy­da­jąc od­głos po­dob­ny do cmo­ka­nia; siorb­nąć, chlip­nąć, mlas­nąć


SJP.pl


siostra

1. córka tych sa­mych ro­dzi­ców w sto­sun­ku do innej córki lub syna;
2. człon­ki­ni za­ko­nu żeń­skie­go;
3. pie­lę­gniar­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­to­mek płci żeń­skiej (w sto­sun­ku do ro­dzeń­stwa); córka tych sa­mych ro­dzi­ców; córka tego sa­me­go ojca; córka tej samej matki

 (1.2) za­kon­ni­ca

 (1.3) pie­lę­gniar­ka

 (1.4) jedna z dwóch połów ro­złu­pa­nej na dwie czę­ści kłody

 (1.5) podn. ko­bie­ta bli­ska komuś pod wzglę­dem wiary, po­glą­dów, po­cho­dze­nia itp.

Wiktionary

Sio­stra – nazwa re­la­cji ro­dzin­nej dla in­ne­go dziec­ka wspól­nych ro­dzi­ców (sio­stra ro­dzo­na) lub tylko jed­ne­go wspól­ne­go ro­dzi­ca (sio­stra przy­rod­nia). Sio­stra jest krew­ną dru­gie­go stop­nia w linii bocz­nej płci żeń­skiej i na­le­ży do ro­dzeń­stwa. "Sensu stric­to" tzw. sio­stra przy­bra­na (córka oj­czy­ma lub ma­co­chy z ich po­przed­nich związ­ków, bę­dą­ca pa­sier­bi­cą dla ro­dzo­ne­go ojca lub matki) nie jest krew­ną ani po­wi­no­wa­tą. Syn sio­stry to sio­strze­niec, a córka to sio­strze­ni­ca.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Eu­sta­chy miał trzech braci i jedną sio­strę, zaś Tomek tylko dwie sio­stry.

 (1.1) Po­mysł na za­ło­że­nie firmy z su­kien­ka­mi zro­dził się na wspól­nych za­ku­pach sióstr.

 (1.2) Z okna za­kry­stii wyj­rza­ła za­cie­ka­wio­na sio­stra.

 (1.3) „Sio­stro, basen, szyb­ko!”

 (1.4) Z sio­stry, czyli po­łów­ki kłody, ro­bio­no po­przecz­ną belkę zwaną sie­strza­nem lub tra­ga­rzem.

 (1.5) Walcz­my razem, sio­stry, o nasze wspól­ne prawa!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɕɔstra, AS: śostra

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siestrzeniec m., siostrzeniec m., siestrzan m.

:: zdrobn. siostrunia ż., siostrzyczka ż.

:: zgrub. siostrzyca ż.

 przym. siostrzany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk szwestera, siora

 (1.2) zakonnica, mniszka

Wiktionary


siostrunia

zdrob­nie­nie od: sio­stra; sio­strzycz­ka


SJP.pl


siostrzan

w bu­dow­nict­wie drew­nia­nym, zwła­szcza na Pod­ha­lu: gruba, zwy­kle zdo­bio­na belka stro­po­wa bie­gną­ca wzdłuż ca­łe­go pu­ła­pu dla pod­trzy­ma­nia go; sos­rąb, sos­ręb, sie­strzan, tra­garz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. syn sio­stry

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) etn. bud. przest. belka stro­po­wa, sie­strzan

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɕɔsṭʃãn, AS: śosṭšãn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. siostrzyn, siostrzyny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) siostrzeniec, daw. siestrzeniec, daw. siestrzan, daw. siostrzanek, daw. siestrzanek

 (2.1) sosrąb, sosręb, przest. stragarz, przest. siestrzan, daw. siestrzoń, daw. tram, daw. podciąg, daw. reg. siostrzeń, daw. reg. sostroń, daw. reg. sostruń, daw. reg. siostrzeniec, daw. reg. siestrzeniec, daw. reg. siostrzamb

Wiktionary


siostrzanek

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) daw. rzad. lub reg. syn sio­stry

 (1.2) daw. rzad. mąż sio­stry

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɕɔˈsṭʃãnɛk, AS: śosṭšãnek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siostrzanka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) siostrzeniec, daw. siestrzan, daw. siostrzan, daw. siestrzanek, daw. siestrzeniec

 (1.2) szwagier

Wiktionary


siostrzanowy

przy­miot­nik

 (1.1) daw. rzad. na­le­żą­cy do sio­strza­na

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɕɔsṭʃãˈnɔvɨ, AS: śosṭšãnovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rzad. siestrzanowy, rzad. siostrzański, rzad. siestrzański

Wiktionary


siostrzany

w bu­dow­nict­wie drew­nia­nym, zwła­szcza na Pod­ha­lu: gruba, zwy­kle zdo­bio­na belka stro­po­wa bie­gną­ca wzdłuż ca­łe­go pu­ła­pu dla pod­trzy­ma­nia go; sos­rąb, sos­ręb, sie­strzan, tra­garz


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) wła­ści­wy sio­strze

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siostrzyczka ż., siostra ż., siestrzenica ż., siestrzanek mos., siestrzanka ż.

Wiktionary


siostrzenica

córka sio­stry


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) córka sio­stry

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na progu miesz­ka­nia przy­wi­ta­ła mnie moja mała sio­strze­ni­ca.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɕɔsṭʃɛ̃ˈɲit͡sa, AS: śosṭšẽńica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siostrzeniec m., siostra ż., siostrzyczka ż.

:: zdrobn. siostrzeniczka ż.

Wiktionary


siostrzeniczka

zdrob­nie­nie od: sio­strze­ni­ca


SJP.pl


siostrzeniec

syn sio­stry


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) syn sio­stry

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) etn. bud. daw. reg. belka stro­po­wa, sie­strzan

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mój naj­star­szy sio­strze­niec koń­czy jutro 18 (= osiem­na­ście) lat.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɕɔˈsṭʃɛ̃ɲɛt͡s, AS: śosṭšẽńec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siostra ż., siostrzyczka ż., siostrzenica ż., siostrzeniczka ż.

:: zdrobn. siostrzeńczyk m.

 przym. siostrzyn, siostrzyny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. siestrzan, przest. siostrzan, przest. stragarz, daw. siostrzanek, daw. siestrzanek, daw. siestrzeniec

 (2.1) sosrąb, sosręb, przest. siestrzan, przest. siostrzan, daw. podciąg, daw. siestrzoń, daw. reg. siostrzeń, daw. reg. sostroń, daw. reg. sostruń, daw. reg. siestrzeniec, daw. reg. siostrzamb, daw. reg. tram

Wiktionary


siostrzeński

→ sio­strzeń­stwo


SJP.pl

Patrz:

siostrzeństwo

siostrzeństwo

1. więzy po­kre­wień­stwa łą­czą­ce córki jed­nych ro­dzi­ców;
2. sto­wa­rzy­sze­nie ko­biet


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) więzy po­kre­wień­stwa łą­czą­ce sio­stry

 (1.2) przen. wspól­no­ta, so­li­dar­ność ko­biet

Wiktionary

Sio­strzeń­stwo – po­kre­wień­stwo, re­la­cja sióstr mię­dzy sobą, a także po­ję­cie wspól­no­ty, po­ro­zu­mie­nia lub so­li­dar­no­ści mię­dzy ko­bie­ta­mi nie­spo­krew­nio­ny­mi, wy­ni­ka­ją­ce z po­do­bień­stwa doś­wiad­czeń.

W pier­wszej po­ło­wie XIX w. pol­ska pi­sar­ka i po­et­ka Nar­cy­za Żmi­chow­ska na okre­śle­nie więzi i przy­jaź­ni mię­dzy ko­bie­ta­mi uży­wa­ła słowa "po­sio­strze­nie".

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. siostra ż.

Wiktionary


siostrzyczka

zdrob­nie­nie od: sio­stra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: sio­stra

 (1.2) mała, nie­do­ro­sła sio­stra

 (1.3) pot. po­u­fa­le o sio­strze za­kon­nej

Wiktionary

Sio­strzycz­ka (ang. "The Litt­le Si­ster") – po­wieść ame­ry­kań­skie­go pi­sa­rza Ra­y­mon­da Chand­le­ra, opu­bli­ko­wa­na w 1949 (pier­wsze pol­skie wy­da­nie w 1983).

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Sio­strzycz­ka Wi­to­sła­wa ma dwa latka.

 (1.3) Sio­strzycz­ko, chcia­ła­bym dać na mszę świę­tą.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siestrzanka ż., siestrzenica ż., siestrzanek mos., siestrzeniec m., siostrzeniec m., siestrzan m., siostrunia ż., siostrzyca ż., siostra ż., siostrzenica ż.

 przym. siostrzany

Wiktionary


siostrzyn

daw­niej: sio­strza­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) daw. na­le­żą­cy do sio­stry

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɕɔsṭʃɨ̃n, AS: śosṭšỹn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siostrzan, siostrzeniec

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) siostrzany, daw. siostrzyny, daw. rzad. siestrzyny, daw. rzad. siostrzeński, daw. rzad. siestrzeński

Wiktionary


siostrzyny

przy­miot­nik

 (1.1) daw. na­le­żą­cy do sio­stry

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɕɔˈsṭʃɨ̃nɨ, AS: śosṭšỹny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siostrzan, siostrzeniec

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) siostrzany, daw. siostrzyn, daw. rzad. siestrzyny, daw. rzad. siostrzeński, daw. rzad. siestrzeński

Wiktionary


siostrzysko

zgru­bie­nie od: sio­stra


SJP.pl


siostrzytów

Sio­strzy­tów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie świd­nic­kim, w gmi­nie Traw­ni­ki.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do ów­czes­ne­go wo­je­wództ­wa lu­bel­skie­go.

Wieś jest so­łect­wem w gmi­nie Traw­ni­ki. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go z roku 2011 wieś li­czy­ła 921 miesz­kań­ców.

Wikipedia


sioty

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) gwara. polka (ta­niec)

Wiktionary


sioło

osada za­miesz­ka­na przez lud­ność rol­ni­czą; wieś; osied­le wiej­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) książk. wieś lub osada wiej­ska

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jak dru­ciarz za­ra­biać może włó­cząc się od sioła do sioła.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sielanin mos., sielanka ż., sielankowość ż., sielskość ż., przysiółek m.

 przym. sielski, sielankowy

 przysł. sielsko, sielankowo

Wiktionary


sip

skrót od: Sy­stem In­for­ma­cji Prze­strzen­nej


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ses­sion Ini­tia­tion Pro­to­col
  • Sy­stem In­for­ma­cji Prze­strzen­nej
  • Struk­tu­ral­ny Izo­lo­wa­ny Panel
  • SIP – kod IATA portu lot­ni­cze­go Sym­fe­ro­pol

Wikipedia


sipa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) reg-pl|Wiel­ko­pol­ska. ło­pa­ta, szu­fla

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sipa (prze­łęcz) – prze­łęcz w Be­ski­dzie Ślą­skim
  • Sipa (wieś) – wieś w Esto­nii

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Od­gar­nij sipą śnieg przed domem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɕipa, AS: śipa

Wiktionary


sipaj

[czy­taj s-ipaj] dawny żoł­nierz in­dyj­ski w służ­bie armii eu­ro­pej­skiej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. wojsk. żoł­nierz in­dyj­ski w XVIII-wiecz­nej armii fran­cu­skiej lub bry­tyj­skiej w In­diach;

Wiktionary


siporski

naz­wi­sko


SJP.pl


sipowicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Cze­sław Si­po­wicz
  • Kamil Si­po­wicz

Wikipedia


sir

[czy­taj: se(r)]
1. an­giel­ski tytuł szla­chec­ki sto­so­wa­ny przed imie­niem lub jego ini­cja­łem, nie przed samym naz­wi­skiem (np. sir Roger Moore);
2. ang. zwrot grzecz­no­ścio­wy sto­so­wa­ny w li­stach, wobec prze­ło­żo­nych, osób star­szych, sza­no­wa­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) an­glo­sa­ski tytuł grzecz­no­ścio­wy uży­wa­ny przy zwro­tach do prze­ło­żo­nych lub ary­sto­kra­tów

Wiktionary

Sir – an­giel­ski tytuł ho­no­ro­wy, wy­wo­dzą­cy się ze śred­nio­wiecz­ne­go an­giel­skie­go sire (fr. "sieur") oz­na­cza­ją­ce­go lorda. Ety­mo­lo­gicz­nie słowo to wy­wo­dzi się z ła­ciń­skie­go "se­nior".

W for­mal­nej ty­tu­la­tu­rze ty­tu­łu "sir" używa się w sto­sun­ku do ry­ce­rza (knight) lub ba­ro­ne­ta (nie­a­ry­sto­kra­tycz­ne ty­tu­ły szla­chec­kie), za­wsze w po­łą­cze­niu z peł­nym imie­niem i naz­wi­skiem, ewen­tu­al­nie samym imie­niem, nigdy z samym naz­wi­skiem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) A gdy­by­śmy wnie­śli skar­gę w spra­wie śmier­ci ad­mi­ra­ła Oz­ze­la, sir?

Wiktionary


sirat

1. w es­cha­to­lo­gii is­la­mu - most prze­rzu­co­ny nad ot­chła­nią pie­kła, łą­czą­cy do­czes­ny świat z rajem
2. ro­mans ry­cer­ski, forma po­pu­lar­nej li­te­ra­tu­ry arab­skiej


SJP.pl

Sirat (arab. سيرة) to ro­mans ry­cer­ski, forma po­pu­lar­nej li­te­ra­tu­ry arab­skiej. Każdy z si­ra­tów ma wielu nar­ra­to­rów, a kon­cen­tru­je się na oso­bie głów­ne­go bo­ha­te­ra, naj­czę­ściej ja­kiejś słyn­nej po­sta­ci z dzie­jów arab­skich, są to np. przed­mu­zuł­mań­ski ry­cerz i poeta An­ta­ra Ibn Szad­dad, księż­nicz­ka Zat al-Himma, suł­tan ma­me­luc­ki Az-Zahir Baj­bars i inni. Zwy­kle są to niez­wy­kle ob­szer­ne dzie­ła prze­ka­zy­wa­ne w for­mie ust­nej (dru­kiem za­czę­ły się uka­zy­wać do­pie­ro w XX wieku).

Wikipedia


sirdab

[czy­taj: s-irdab] po­dziem­na kom­na­ta, zwy­kle z ba­se­nem, chro­nią­ca przed upa­łem, cha­rak­te­ry­stycz­na dla wczes­noś­red­nio­wiecz­nych pa­ła­ców mu­zuł­mań­skich


SJP.pl


sire

[czy­taj: s-ir] w daw­nej Fran­cji: forma zwra­ca­nia się do pana fe­u­dal­ne­go, póź­niej (od wieku XVI) tylko do pa­nu­ją­ce­go


SJP.pl


sirocco

[czy­taj: s-iROkko lub s-iROko] go­rą­cy i suchy wiatr wie­ją­cy z Afry­ki ku Eu­ro­pie, nio­są­cy tu­ma­ny pia­szczy­ste­go pyłu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) suchy i go­rą­cy wiatr wie­ją­cy w ba­se­nie Morza Śró­dziem­ne­go;

Wiktionary

Si­roc­co, sci­roc­co (z fr. "si­roc­co" i wł. "sci­roc­co" z arab. "sho­ruq" z "shar­qi, sharq") – suchy i go­rą­cy wiatr wie­ją­cy w ba­se­nie Morza Śró­dziem­ne­go (głów­nie Pół­wy­sep Ape­niń­ski, Sy­cy­lia, Sar­dy­nia, Kor­sy­ka i Malta). Wieje z kie­run­ków po­łud­nio­we­go lub po­łud­nio­wo-wschod­nie­go, znad Afry­ki lub Pół­wy­spu Arab­skie­go, przy­no­sząc znad Sa­ha­ry i in­nych pu­styń tu­ma­ny pia­szczy­ste­go pyłu. Wieje naj­czę­ściej na wios­nę, choć nie­kie­dy wy­stę­pu­je zimą, po­wo­du­jąc opady czer­wo­ne­go śnie­gu.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: sʲiˈrɔkɔ, AS: sʹiroko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) scirocco

Wiktionary


sirolimus

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny uży­wa­ny w tran­splan­to­lo­gii jako śro­dek im­mu­no­su­pre­syj­ny; ra­pa­my­cy­na


SJP.pl

Si­ro­li­mus, sy­ro­li­mus, dawn. ra­pa­my­cy­na – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, lek im­mu­no­su­pre­syj­ny ma­ją­cy za­sto­so­wa­nie w tran­splan­to­lo­gii. Jest to an­ty­bio­tyk ma­kro­li­do­wy, po raz pier­wszy wy­i­zo­lo­wa­ny w 1975 roku z bak­te­rii "Strep­to­my­ces hy­gro­sco­pi­cus", po­cho­dzą­cych z prób­ki ziemi po­bra­nej w 1965 na Wy­spie Wiel­ka­noc­nej, która w ję­zy­kach po­li­ne­zyj­skich znana jest jako Rapa Nui (stąd dawna nazwa leku).

Wikipedia


siromacha

[czy­taj: s-iro­ma­cha] re­gio­nal­nie: czło­wiek ubogi, wzbu­dza­ją­cy li­tość


SJP.pl


sirota

gwa­ro­wo: sie­ro­ta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski lub żeń­ski

 (1.1) stpol. lub gwara. sie­ro­ta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sierota m./ż.

:: zdrobn. sirotka ż.

Wiktionary


sirotka

ryba z rzędu oko­nioksz­tałt­nych


SJP.pl

Si­rot­ka ("Gym­no­cep­ha­lus ace­ri­na") - ga­tu­nek ryby z ro­dzi­ny oko­nio­wa­tych (Per­ci­dae).

Wikipedia


sirpień

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) stpol. sier­pień

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɕirpʲjɛ̇̃ɲ, AS: śirpʹi ̯ė̃ń

Wiktionary


sirs

skrót od: sy­ste­mic in­flam­ma­to­ry re­spon­se syn­dro­me; ze­spół ogól­no­u­stro­jo­wej re­ak­cji za­pal­nej


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • SIRS (ang. Sy­ste­mic In­flam­ma­to­ry Re­spon­se Syn­dro­me) – Ze­spół ogól­no­u­stro­jo­wej re­ak­cji za­pal­nej
  • SIRS (ang. So­lu­ble Im­mu­ne Re­spon­se Sup­pres­sor) – roz­pu­szczal­ny czyn­nik su­pre­syj­ny od­po­wie­dzi im­mu­no­lo­gicz­nej

Wikipedia


sirtaki

[czy­taj: s-ir­ta­ki] grec­ki ta­niec lu­do­wy; zorba


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) cho­re­ogr. sty­li­zo­wa­ny na tra­dy­cyj­ny ta­niec grec­ki wy­my­ślo­ny na po­trze­by filmu Grek Zorba

Wiktionary

Sir­ta­ki (wła­ści­wie Sirtáki, lub Syrtáki, grec. συρτάκι) – po­pu­lar­ny grec­ki ta­niec pse­u­do­lu­do­wy, stwo­rzo­ny w 1964 na po­trze­by filmu "Grek Zorba". Ta­niec na­zy­wa­ny jest też "tań­cem Zorby" lub po pro­stu "Zorbą". Kli­ma­tem i cho­re­o­gra­fią zbli­żo­ny do au­ten­tycz­nych grec­kich tań­ców lu­do­wych.

Wikipedia


sirwent

pieśń tru­ba­du­ra, wy­wo­dzą­ca się z po­ez­ji pro­wan­sal­skiej


SJP.pl


sisal

[czy­taj: s-isal]
1. ga­tu­nek agawy po­cho­dzą­cy z Mek­sy­ku oraz Ame­ry­ki Środ­ko­wej; sizal; agawa si­zal­ska; agawa si­za­lo­wa;
2. mocne włó­kno z liści tej ro­śli­ny; sizal


SJP.pl

Sisal – mia­sto por­to­we w sta­nie Ju­ka­tan w Mek­sy­ku. Po­cząt­ko­wo głów­ny port Ju­ka­ta­nu, z cza­sem stra­cił zna­cze­nie na rzecz mia­sta Pro­gre­so, wy­bu­do­wa­ne­go na wscho­dzie. Od nazwy mia­sta wy­wo­dzi się nazwa si­za­lu – włó­kna wyt­wa­rza­ne­go z agawy si­za­lo­wej. Mia­sto po­ło­żo­ne jest około 53 km na pół­noc­ny za­chód od mia­sta Mérida, sto­li­cy stanu.

Wikipedia


sisalowy

→ sisal [czy­taj: s-isal]; si­za­lo­wy


SJP.pl


sisianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|si­siać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. sisiać ndk.

Wiktionary


sisice

Si­si­ce (nazwa obocz­na: Si­ci­ce) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie puł­tu­skim, w gmi­nie Gzy. Ma sta­tus so­łect­wa.

Wieś du­chow­na Szy­szy­ce po­ło­żo­na była w dru­giej po­ło­wie XVI wieku w ziemi za­kro­czym­skiej wo­je­wództ­wa ma­zo­wiec­kie­go. W 1785 roku wcho­dzi­ła w skład klu­cza prze­wo­dow­skie­go bi­skup­stwa płoc­kie­go. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa cie­cha­now­skie­go.

Wikipedia


sisicki

naz­wi­sko


SJP.pl


siska

[czy­taj: s-iska] po­tocz­nie: sio­stra; sior­ka, siora


SJP.pl


sisley

[czy­taj: s-islej] naz­wi­sko


SJP.pl

Sis­ley – fran­cu­ska wyt­wór­nia kos­me­ty­ków, za­ło­żo­na w 1975 przez mał­żon­ków Hu­ber­ta i Iza­be­lę z Po­toc­kich hr. d’Or­na­no (udzia­łow­ców firmy Or­la­ne, wy­ku­pio­nej w 1985, po śmier­ci za­ło­ży­cie­la Gu­il­la­u­me’a d’Or­na­no, przez mię­dzy­na­ro­do­wą grupę Ke­le­ma­ta).

Hi­sto­ria i po­li­ty­ka pro­duk­cji firmy Sis­ley (naz­wa­nej tak na cześć ma­la­rza im­pre­sjo­ni­sty Al­fre­da Sis­le­ya, sły­ną­ce­go z de­li­kat­nych ko­lo­rów), wiąże się ści­śle z firmą ma­cie­rzy­stą "Jean d'Al­bret".

Wikipedia


sistrum

[czy­taj: s-istrum] ro­dzaj me­ta­lo­wej grze­chot­ki, in­stru­ment obrzę­do­wy w sta­ro­żyt­nym Egip­cie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) muz. hist. sta­ro­żyt­ny obrzę­do­wy in­stru­ment mu­zycz­ny zwią­za­ny z kul­tem bo­gi­ni Izydy;

Wiktionary

Si­strum (stgr. σείστρον, łac. "sīstrŭm" – grze­chot­ka) – in­stru­ment mu­zycz­ny prze­ję­ty przez Gre­ków i Rzy­mian z Egip­tu wraz z kul­tem egip­skiej bo­gi­ni Izydy. W sta­ro­żyt­nym Egip­cie uży­wa­ny był rów­nież w obrzę­dach kultu iden­ty­fi­ko­wa­nej z Izydą Hat­hor oraz bo­gi­ni Ba­stet. W in­stru­men­to­lo­gii za­li­cza­ny do grupy idio­fo­nów ude­rza­nych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wróć do oł­ta­rza i po­trzą­sa­jąc si­strum, wy­po­wiedz słowa: Wiej wia­trem, Ba­stet, pani kotów. Wiej wia­trem, bo­gi­ni ziem­skich przy­jem­no­ści.

Wiktionary


sit

ro­śli­na rocz­na, by­li­na lub krzew z ro­dzi­ny si­to­wa­tych


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • sit – ro­dzaj ro­ślin
  • Sit – rzeka w Mon­go­lii
  • SIT – akro­nim nazwy Sto­wa­rzy­sze­nia In­ży­nie­rów Te­le­ko­mu­ni­ka­cji
  • SIT – akro­nim od
  • SIT – akro­nim od Sy­stem In­for­ma­cji o Te­re­nie
  • SIT – kod ISO 4217 sło­weń­skie­go to­la­ra
  • *.sit lub *.sitx – roz­sze­rze­nie pliku ar­chi­wi­zu­ją­ce­go two­rzo­ne­go przez pro­gra­my z ro­dzi­ny StuffIt
  • Ba­y­ram Şit – tu­rec­ki za­pa­śnik

Wikipedia


sit-in

[czy­taj: s-It in] sit in;
1. de­mon­stra­cja pu­blicz­na bez uży­cia siły, po­le­ga­ją­ca na zaj­mo­wa­niu miejsc w au­dy­to­riach lub par­la­men­cie, unie­moż­li­wia­ją­ca nor­mal­ne za­ję­cia;
2. zaj­mo­wa­nie miejsc na znak pro­te­stu w lo­ka­lach, gdzie obo­wią­zu­je se­gre­ga­cja ra­so­wa


SJP.pl


sita

1. przed­miot do prze­sie­wa­nia, ce­dze­nia lub fil­tro­wa­nia cze­goś; sitko;
2. ocena prze­pro­wa­dza­na na pod­sta­wie okre­ślo­nych wy­mo­gów; se­lek­cja, prze­siew


SJP.pl

Sita (hindi: सीता; ta­mil­ski: சீதை) – w hin­du­iz­mie żona Ramy, bo­ha­ter­ka "Ra­ma­ja­ny". Zo­sta­ła por­wa­na na wyspę Cej­lon przez de­mo­na Ra­wa­nę, co wy­wo­ła­ło wojnę i uni­ce­stwie­nie de­mo­na.

Wikipedia


sita-barana

zwią­zek fra­ze­o­lo­gicz­ny

 (1.1) gwara. spo­sób no­sze­nia kogoś na grzbie­cie, na ba­ra­na

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) na barana, gwara. siudy-barany

Wiktionary


sitagliptyna

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny uży­wa­ny jako śro­dek prze­ciw­cu­krzy­co­wy


SJP.pl


sitak

grzyb z ro­dzi­ny bo­ro­wi­ko­wa­tych


SJP.pl


sitar

[czy­taj: s-itar] in­stru­ment mu­zycz­ny, znany w Per­sji i w In­diach


SJP.pl

Sitar – tra­dy­cyj­ny in­dyj­sko-per­ski in­stru­ment mu­zycz­ny. Sitar ma długą hi­sto­rię. Jest bar­dzo po­pu­lar­ny w re­gio­nie i czę­sto mo­dy­fi­ko­wa­ny. Za­sad­ni­czo skła­da się z dłu­gie­go gryfu, grusz­ko­wa­to wy­pu­kłe­go pudła re­zo­nan­so­we­go, naj­czę­ściej od sze­ściu do ośmiu strun me­lo­dycz­nych (daw­niej je­li­to­wych, dziś me­ta­lo­wych) szar­pa­nych me­ta­lo­wym plek­tro­nem, oraz kil­ku­na­stu strun bur­do­no­wych (ich licz­ba pod­le­ga znacz­nym mo­dy­fi­ka­cjom w za­leż­no­ści od upo­do­bań so­li­sty).

Wikipedia


sitarek

naz­wi­sko


SJP.pl


sitarski

przy­miot­nik od: si­tarz


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Grze­gorz Si­tar­ski – pol­ski astro­nom
  • Ire­ne­usz Si­tar­ski – pol­ski me­ne­dżer i urzęd­nik pań­stwo­wy
  • Krzysz­tof Si­tar­ski – pol­ski in­ży­nier gór­nik i po­li­tyk
  • Mi­chał Si­tar­ski – pol­ski aktor
  • Mi­chał Si­tar­ski – pol­ski muzyk
  • Mie­czy­sław Si­tar­ski – pol­ski na­u­czy­ciel
  • (2042) Si­tar­ski – pla­ne­to­i­da z pasa głów­ne­go aste­ro­id

Wikipedia


sitarstwo

Si­tar­stwo – rze­mio­sło po­le­ga­ją­ce na two­rze­niu sit, pro­stych urzą­dzeń słu­żą­cych do od­dzie­la­nia od sie­bie me­to­dą prze­sie­wa­nia obiek­tów mniej­szych, mo­gą­cych przejść przez oka sita, od więk­szych, po­zo­sta­ją­cych na po­wierzch­ni sita. Za­leż­nie od przez­na­cze­nia sita róż­ni­ły się wiel­ko­ścią (po­wierzch­nią ro­bo­czą) oraz wiel­ko­ścią oczek.

Wikipedia


sitarz

1. grzyb ja­dal­ny, ga­tu­nek ma­śla­ka;
2. wyt­wór­ca sit


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ma­ślak si­tarz
  • si­tarz (zawód)
  • Ed­ward Si­tarz (1924–1944) – żoł­nierz
  • Emi­lia Si­tarz (ur. 1978) – pia­nist­ka
  • Józef Si­tarz (1885–1942) – ar­ty­sta rzeź­biarz i ma­larz, ofi­cer Woj­ska Pol­skie­go
  • Józef Si­tarz – bie­gacz i sko­czek nar­ciar­ski
  • Mar­cin Si­tarz (ur. 1978) – sko­czek nar­ciar­ski
  • Mi­ro­sław Si­tarz (ur. 1964) – du­chow­ny, pro­fe­sor
  • Wi­told Si­tarz (ur. 1945) – eko­no­mi­sta, po­li­tyk

Wikipedia


sitatunga

si­ta­tun­ga sa­wan­no­wa - ga­tu­nek niali


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Tra­ge­lap­hus spe­kii|ref=tak., ga­tu­nek śred­niej wiel­ko­ści an­ty­lo­py;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Si­ta­tun­gi sta­no­wią po­karm więk­szych dra­pież­ni­ków – lwów, lam­par­tów i li­ka­o­nów.

 (1.1) Po­kre­wień­stwo si­ta­tun­gi z busz­bo­kiem jest na tyle bli­skie, że ga­tun­ki te mogą się krzy­żo­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌsʲitaˈtũŋɡa, AS: sʹitatũŋga

Wiktionary


sitcom

[czy­taj: s-itkom] ro­dzaj te­le­wi­zyj­ne­go se­ria­lu ko­me­dio­we­go, w któ­rym do­mi­nu­je tzw. humor sy­tu­a­cyj­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) se­rial ko­me­dio­wy, w któ­rym do­mi­nu­je tzw. humor sy­tu­a­cyj­ny, z pod­kła­da­nym śmie­chem nie­wi­docz­nej pu­blicz­no­ści;

Wiktionary

Sit­com ( si­tu­a­tion co­me­dy) – ro­dzaj se­ria­lu ko­me­dio­we­go, w któ­rym do­mi­nu­je tzw. humor sy­tu­a­cyj­ny. Akcja sit­co­mu roz­gry­wa się przez więk­szość czasu w jed­nym po­mie­szcze­niu. Ro­dzaj tej sztu­ki fil­mo­wej za­po­cząt­ko­wa­no w Sta­nach Zjed­no­czo­nych. Nazwa sit­com po­cho­dzi od an­giel­skie­go wy­ra­że­nia si­tu­a­tion co­me­dy („ko­me­dia sy­tu­a­cyj­na”).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Od wrze­śnia te­le­wiz­ja na­da­wać bę­dzie dwa nowe sit­co­my.

Wiktionary


sitcomowy

→ sit­com [czy­taj: s-it­ko­mo­wy]


SJP.pl


siteczko

zdrob­nie­nie od: sitko


SJP.pl


sitek

grzyb ja­dal­ny, ga­tu­nek ma­śla­ka


SJP.pl

Zo­bacz też: osoby o naz­wi­sku Sitek.

Sitek, właśc. Adrian Sła­wo­mir Kryń­ski (ur. 1 kwiet­nia 1990 we Wroc­ła­wiu) – pol­ski raper i autor tek­stów. Czło­nek nie­ak­tyw­ne­go już ze­spo­łu TWL. Muzyk pro­wa­dzi także so­lo­wą dzia­łal­ność ar­ty­stycz­ną. Współ­pra­co­wał po­nad­to m.in. z ta­ki­mi wy­ko­naw­ca­mi jak ra­pe­rzy Tede, Pezet, DonGuralesko, Do­na­tan, Pih, Chada, Ero, Qu­e­bo­na­fi­de, Kaj­man, Bez­czel, VNM, Bia­łas, Pa­luch grupą hip-ho­po­wą Ras­men­ta­lism czy pio­sen­kar­ką Cleo.

Wikipedia


sith

[czy­taj: sit] w uni­wer­sum Gwiezd­nych wojen:
1. przed­sta­wi­ciel in­te­li­gent­nej rasy wy­wo­dzą­cej się z pla­ne­ty Kor­ri­ban;
2. miesz­ka­niec Im­pe­rium Sit­hów, po­słu­gu­ją­cy się ciem­ną stro­ną mocy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) sf. użyt­kow­nik mocy słu­żą­cy ciem­nej stro­nie w uni­wer­sum „Gwiezd­nych Wojen”

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sit­ho­wie z podań to­czy­li nie­koń­czą­ce się walki mię­dzy mi­strza­mi a ucz­nia­mi.

Wiktionary


sithański

przy­miot­nik

 (1.1) wła­ści­wy Sit­hom

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Od swo­je­go od­bi­cia w szkle i wi­ze­run­ku ge­ne­ra­ła, który tak czę­sto po­ja­wiał się w ho­lo­ne­to­wych wia­do­mo­ściach jako Bo­ha­ter Bez Stra­chu, róż­nił się jed­nym szcze­gó­łem: przy­pa­sa­ną rę­ko­je­ścią sit­hań­skie­go mie­cza świetl­ne­go o czer­wo­nym ostrzu.

Wiktionary


sitkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


sitko

małe sito


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zdrobn. od: sito

 (1.2) małe sito, uży­wa­ne w kuch­ni

 (1.3) ele­ment kon­struk­cyj­ny z ot­wo­ra­mi, który pełni rolę fil­tru­ją­cą płyn

 (1.4) środ. rad. mi­kro­fon

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɕitkɔ, AS: śitko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sito n., siteczko n., sitarz m., sitowie n., sitodruk m.

 przym. sitkowy, sitowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) siteczko

Wiktionary


sitkowo

Sit­ko­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie so­kól­skim, w gmi­nie Janów. Ma sta­tus so­łect­wa. Wieś wcze­śniej na­zy­wa­ła się Ja­glon­ka oraz Jed­lin­ka.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa bia­ło­stoc­kie­go.

Wier­ni ko­ścio­ła rzym­sko­ka­to­lic­kie­go na­le­żą do pa­ra­fii św. Jó­ze­fa Rze­mieśl­ni­ka i św. Fa­u­sty­ny Ko­wal­skiej w Łu­bian­ce.

Wikipedia


sitkowski

naz­wi­sko


SJP.pl


sitkowy

przy­miot­nik od: sitko


SJP.pl


sitkówczanin

miesz­ka­niec Sit­ków­ki-Nowin


SJP.pl


sitkówczanka

miesz­kan­ka Sit­ków­ki-Nowin


SJP.pl


sitkówecki

przy­miot­nik od: Sit­ków­ka-No­wi­ny


SJP.pl


sitkówka

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sit­ków­ka – część wsi Za­wo­ja, w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie su­skim, w gmi­nie Za­wo­ja
  • Sit­ków­ka – część wsi Brat­ko­wi­ce, w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie rze­szow­skim, w gmi­nie Świl­cza
  • Sit­ków­ka – część wsi Nowa Wieś, w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie strzy­żow­skim, w gmi­nie Czu­dec
  • Sit­ków­ka – część mia­sta Chę­ci­ny w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie kie­lec­kim, w gmi­nie Chę­ci­ny
  • Sit­ków­ka – część mia­sta Kiel­ce w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, ut­wo­rzo­na w 1981 z czę­ści ob­sza­ru wsi Sit­ków­ka
  • Sit­ków­ka – wieś w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie kie­lec­kim, w gmi­nie No­wi­ny (1973–2011 pod nazwą Sit­ków­ka-No­wi­ny)
  • gro­ma­da Sit­ków­ka – dawna gro­ma­da (1961–1973) w woj. kie­lec­kim, w po­wie­cie kie­lec­kim, z sie­dzi­bą w Sit­ków­ce
  • gmina Sit­ków­ka-No­wi­ny – dawna ofi­cjal­na nazwa współ­czes­nej (od 1973) gminy No­wi­ny (z sie­dzi­bą w Osied­lu No­wi­nach) w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie kie­lec­kim, obo­wią­zu­ją­ca 1973–2020
  • Sit­ków­ka-No­wi­ny – dawna nazwa (1973–2011) wsi Sit­ków­ka
  • Sit­ków­ka No­wi­ny – sta­cja ko­le­jo­wa

Wikipedia


sitkówka-nowiny

1. gmina w Pol­sce;
2. dawna nazwa wsi Sit­ków­ka


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sit­ków­ka-No­wi­ny – dawna nazwa gminy No­wi­ny w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim
  • Sit­ków­ka-No­wi­ny – nazwa wsi Sit­ków­ka obo­wią­zu­ją­ca do 31 grud­nia 2011 r.
  • Sit­ków­ka No­wi­ny – sta­cja ko­le­jo­wa w Sit­ków­ce, w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim

Wikipedia


sitnica

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sit­ni­ca – część wsi Char­sze­wo w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. ry­piń­skim, w gmi­nie Ro­go­wo
  • Sit­ni­ca – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. strze­lec­ko-dre­zde­nec­kim, w gmi­nie Do­bie­gniew
  • Sit­ni­ca – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. gor­lic­kim, w gmi­nie Biecz
  • Sit­ni­ca – przy­sió­łek wsi Su­li­ce w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. ło­be­skim, w gmi­nie Wę­go­rzy­no
  • Sit­ni­ca – wieś w re­jo­nie łu­ni­niec­kim, w ob­wo­dzie brze­skim, na Bia­ło­ru­si
  • Sit­ni­ca – sta­cja ko­le­jo­wa w po­bli­żu ww. miej­sco­wo­ści
  • Sit­ni­ca – przy­sta­nek ko­le­jo­wy w ww. miej­sco­wo­ści
  • Sit­ni­ca – wieś w Bośni i Her­ce­go­wi­nie, w Re­pu­bli­ce Serb­skiej, w gmi­nie Rib­nik
  • Sit­ni­ca – stru­ga, do­pływ Łeby
  • Sit­ni­ca – rzeka w Ko­so­wie

Wikipedia


sitnicki

naz­wi­sko


SJP.pl


sitniczka

afry­kań­ska i au­stra­lij­ska trawa z ro­dzi­ny ci­bo­ro­wa­tych


SJP.pl

Sit­nicz­ka ("Iso­le­pis" R.Br.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ci­bo­ro­wa­tych li­czą­cy 69 ga­tun­ków. Wy­stę­pu­ją one na wszyst­kich kon­ty­nen­tach w stre­fie tro­pi­kal­nej i umiar­ko­wa­nej, naj­więk­sze zróż­ni­co­wa­nie osią­ga­jąc w Afry­ce i Au­stra­lii. Do pol­skiej flory na­le­żą: sit­nicz­ka szcze­ci­no­wa­ta ("Iso­le­pis se­ta­cea") i pły­wa­ją­ca ("I. flu­i­tans"). Za­li­cza­na tu także bywa sit­nicz­ka drob­na ("I. su­pi­na", w no­wszych źró­dłach prze­no­szo­na do ro­dza­ju "Scho­e­no­plec­tiel­la" jako "Sch. su­pi­na").

Wikipedia


sitnik

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sit­nik – wieś w Pol­sce, w woj. lu­bel­skim, w pow. bial­skim, w gmi­nie Biała Pod­la­ska
  • Sit­nik – osada leśna wsi Gułów w Pol­sce, w woj. lu­bel­skim, w pow. łu­kow­skim, w gmi­nie Ada­mów
  • Sit­nik – część wsi Sied­lec w Pol­sce, w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. bo­cheń­skim, w gmi­nie Boch­nia
  • Sit­nik – dawna gmina
  • Sit­nik – dawna gro­ma­da
  • Sit­nik – wieś w Bośni i Her­ce­go­wi­nie, w Fe­de­ra­cji Bośni i Her­ce­go­wi­ny
  • Sit­nik – dawny fol­wark na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie miń­skim, w re­jo­nie wi­lej­skim, w siel­so­wie­cie Ilia.
  • sit­nik Ele­o­gi­ton – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ci­bo­ro­wa­tych, wy­róż­nia­ny w niek­tó­rych uję­ciach sy­ste­ma­tycz­nych
  • An­drzej Sit­nik – pol­ski na­u­czy­ciel i sa­mo­rzą­do­wiec
  • Lech Sit­nik – pol­ski in­ży­nier
  • Ksie­ni­ja Sit­nik – bia­ło­ru­ska pio­sen­kar­ka
  • Ro­bert Sit­nik – pol­ski po­li­tyk i przed­się­bior­ca

Wikipedia


sitno

1. nazwa wielu wsi w Pol­sce;
2. nazwa kilku je­zior w Pol­sce;
3. je­zio­ro na Bia­ło­ru­si;
4. wieś na Ukra­i­nie;
5. szczyt na Sło­wa­cji


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sitno – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. lu­biń­skim, w gmi­nie Ści­na­wa
  • Sitno – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. byd­go­skim, w gmi­nie Si­cien­ko
  • Sitno – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. go­lub­sko-do­brzyń­skim, w gmi­nie Zbój­no
  • Sitno – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. sę­po­leń­skim, w gmi­nie Sośno
  • Sitno – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. wą­brze­skim, w gmi­nie Wą­brzeź­no
  • Sitno – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. bial­skim, w gmi­nie Mię­dzy­rzec Pod­la­ski
    • Sitno – przy­sta­nek ko­le­jo­wy w Sit­nie, w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim
  • Sitno – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. ra­dzyń­skim, w gmi­nie Borki
  • Sitno – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. za­moj­skim, w gmi­nie Sitno
  • Sitno – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. wysz­kow­skim, w gmi­nie Wysz­ków
  • Sitno – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. kar­tu­skim, w gmi­nie Kar­tu­zy
  • Sitno – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. olsz­tyń­skim, w gmi­nie Olsz­ty­nek

Wikipedia


sito

1. przed­miot do prze­sie­wa­nia, ce­dze­nia lub fil­tro­wa­nia cze­goś; sitko;
2. ocena prze­pro­wa­dza­na na pod­sta­wie okre­ślo­nych wy­mo­gów; se­lek­cja, prze­siew


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) na­rzę­dzie do prze­sie­wa­nia, zwła­szcza gdy duże lub w ogól­nym zna­cze­niu;

 (1.2) przen. se­lek­cja

Wiktionary

Sito – pro­ste urzą­dze­nie do od­dzie­la­nia od sie­bie obiek­tów o ma­łych i więk­szych wy­mia­rach lub do od­dzie­la­nia obiek­tów sta­łych od pły­nów. Uży­wa­ne jest bar­dzo sze­ro­ko – od za­sto­so­wań w go­spo­dar­stwie do­mo­wym i rol­nict­wie po­przez prze­mysł (gór­nict­wo, bu­dow­nict­wo, prze­mysł spo­żyw­czy i inne) aż po za­sto­so­wa­nia na­u­ko­we (od ar­che­o­lo­gii po tech­no­lo­gie kos­micz­ne).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Chłod­ną zupę mik­su­je­my w ro­bo­cie ku­chen­nym (…) lub prze­cie­ra­my przez sito.

 (1.2) Nie pró­bu­je­my rów­nież prze­sie­wać ta­jem­nic wiary przez sito tego, co świat jest gotów przy­jąć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɕitɔ, AS: śito

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sitowie n., sitarz m.

:: zdrobn. sitko m., siteczko n.

 przym. sitowy, sitkowy

 temsłow. sito-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przetak

Wiktionary


sitodruk

1. tech­ni­ka dru­kar­ska po­le­ga­ją­ca na prze­no­sze­niu obra­zu za po­mo­cą na­cią­gnię­tej na ramę siat­ki, na któ­rej ele­men­ty nie­dru­ku­ją­ce po­kry­te są sub­stan­cją nie­prze­pu­szcza­ją­cą farby;
2. od­bit­ka wy­ko­na­na tą tech­ni­ką


SJP.pl


sitodrukowy

przy­miot­nik od: si­to­druk


SJP.pl


sitopiaskownik

urzą­dze­nie do me­cha­nicz­ne­go oczy­szcza­nia ście­ków


SJP.pl


sitowate

ro­dzi­na ro­ślin jed­no­li­ścien­nych, obej­mu­ją­ca około 300 ga­tun­ków


SJP.pl

Si­to­wa­te ("Jun­ca­ce­ae") – ro­dzi­na ro­ślin jed­no­li­ścien­nych. Liczy ok. 440 ga­tun­ków sku­pio­nych w 7 ro­dza­jach. Roz­po­wszech­nio­ne są one na całym świe­cie, przy czym w stre­fie tro­pi­kal­nej głów­nie na ob­sza­rach gór­skich. Naj­bar­dziej zróż­ni­co­wa­ne są w stre­fie kli­ma­tu chłod­ne­go umiar­ko­wa­ne­go oraz w gó­rach.

Wikipedia


sitowaty

o ce­chach si­to­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


sitowce

rząd z klasy ro­ślin jed­no­li­ścien­nych, li­czą­cy około 400 ga­tun­ków


SJP.pl

Si­tow­ce ("Jun­ca­les" Du­mort.) – tak­son w ran­dze rzędu wy­róż­nia­ny w niek­tó­rych sy­ste­mach kla­sy­fi­ka­cyj­nych ro­ślin okry­to­na­sien­nych. Zgod­nie z ak­tu­al­ną wie­dzą w tra­dy­cyj­nym uję­ciu tak­son pa­ra­fi­le­tycz­ny i w naj­no­wszych sy­ste­mach kla­sy­fi­ka­cyj­nych (sy­ste­my APG) już nie jest wy­róż­nia­ny.

Wikipedia


sitowie

ro­śli­na z ro­dzi­ny tu­rzy­co­wa­tych ros­ną­ca na brze­gach wód i na te­re­nach pod­mo­kłych, two­rzą­ca gęste za­ro­śla


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) bot. syst. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Scir­pus|L.|ref=tak., ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ci­bo­ro­wa­tych o pła­skich i szorst­kich li­ściach, kwia­to­sta­nach typu kłos;

 (1.2) bot. pot. ro­śli­na z ro­dza­ju si­to­wie (1.1)

 (1.3) med. pot. kość si­to­wa

Wiktionary

Si­to­wie ("Scir­pus" L.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ci­bo­ro­wa­tych (tu­rzy­co­wa­tych). W daw­nych uję­ciach sy­ste­ma­tycz­nych za­li­cza­no tu ok. 250 ga­tun­ków, ale współ­cze­śnie ro­dzaj obej­mu­je do 50 ga­tun­ków. Ro­śli­ny te wy­stę­pu­ją głów­nie w stre­fie umiar­ko­wa­nej pół­ku­li pół­noc­nej – w Eu­ro­pie, Azji i Ame­ry­ce Pół­noc­nej.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. sit m., sitko n., sito n., sitniczka ż., sitowiec m., sitnik m., sitarz m.

Wiktionary


sitowiec

ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ci­bo­ro­wa­tych


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Si­to­wiec – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. byd­go­skim, w gmi­nie Ko­ro­no­wo
  • Si­to­wiec – część mia­sta Nie­po­ło­mi­ce w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. wie­lic­kim, w gmi­nie Nie­po­ło­mi­ce
  • Si­to­wiec – część wsi Wola Ba­tor­ska w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. wie­lic­kim, w gmi­nie Nie­po­ło­mi­ce
  • Si­to­wiec – dawna gro­ma­da w pow. byd­go­skim
  • Si­to­wiec – przy­sta­nek ko­le­jo­wy na linii Piła–Ustka
  • Si­to­wiec – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ci­bo­ro­wa­tych

Wikipedia


sitowisko

teren po­ro­sły si­to­wiem


SJP.pl


sitowo

Si­to­wo (niem. "Bir­ken­fel­de") – osada w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie wa­łec­kim, w gmi­nie Wałcz.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa pil­skie­go.

Około 1,5 km na za­chód od osady znaj­du­je się je­zio­ro o naz­wie Si­to­wo.

Wikipedia


sitowy

przy­miot­nik od: sito


SJP.pl


sittensen

Sit­ten­sen – miej­sco­wość i gmina w pół­noc­nych Niem­czech, w kraju związ­ko­wym Dolna Sak­so­nia, w po­wie­cie Ro­ten­burg (Wümme), sie­dzi­ba gminy zbio­ro­wej Sit­ten­sen.

Wikipedia


situla

bo­ga­to zdo­bio­ne wia­dro z brązu


SJP.pl

Si­tu­la – duże na­czy­nie uży­wa­ne w sta­ro­żyt­no­ści, wy­ko­na­ne prze­waż­nie z brązu, bę­dą­ce od­po­wied­ni­kiem dzi­siej­sze­go wia­dra. Si­tu­le były spo­ty­ka­ne rów­nież w śred­nio­wie­czu.

W sta­ro­żyt­no­ści si­tu­le miały zwy­kle kształt ko­nicz­ny (od­wró­co­ny ścię­ty sto­żek), jeden ka­błą­ko­wa­ty uchwyt, bo­ga­tą de­ko­ra­cję rytą i try­bo­wa­ną ujętą w po­zio­me kręgi.

Wikipedia


sitwa

po­tocz­nie: grupa osób wspie­ra­ją­cych się wza­jem­nie, wy­ko­rzy­stu­ją­cych swoje po­zy­cje dla osią­gnię­cia włas­nych ko­rzy­ści; klika


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. pejor. grupa osób wza­jem­nie się wspie­ra­ją­cych i wy­ko­rzy­stu­ją­cych swoje po­zy­cje spo­łecz­ne dla pry­wat­nych in­te­re­sów, wbrew in­te­re­so­wi ogółu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɕitfa, AS: śitfa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sitwes mos., sitwiarz mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kasta, klan, klika, koteria, mafia; żart. towarzystwo wzajemnej adoracji, krewni i znajomi królika; przest. kamaryla

Wiktionary


sitwiarz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek na­le­żą­cy do sitwy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sitwa ż.

Wiktionary


sitwowy

→ sitwa


SJP.pl

Patrz:

sitwa

sitówka

ro­dzaj cegły o nor­mal­nych wy­mia­rach, za­wie­ra­ją­cej wiele rów­no­mier­nie roz­mie­szczo­nych ka­na­li­ków, prze­cho­dzą­cych przez całą jej gru­bość, zwięk­sza­ją­cych izo­la­cję ciepl­ną, zmniej­sza­ją­cych jej cię­żar


SJP.pl


siu

w wy­ra­że­niu: to tu, to siu - to tu, to tam


SJP.pl


siu-bziu

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zob. siu-bździu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɕu‿bʲʑu, AS: śu‿bʹźu

Wiktionary


siu-bździu

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) przest. czcza ga­da­ni­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Życie to nie siu-bździu!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɕu ˈbʲʑd͡ʑu, AS: śu bʹźʒ́u

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. koszałki-opałki, tere-fere, banialuki; posp. pierdoły; przest. kipki-opałki, koszały-opały, koszyczki-opałeczki

Wiktionary


siuchta

klika, sitwa


SJP.pl


siucice

Siu­ci­ce (nazwa obocz­na: Siu­si­ce) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie piotr­kow­skim, w gmi­nie Alek­san­drów.

Siu­ci­ce to jedna z więk­szych miej­sco­wo­ści na te­re­nie gmin­ny Alek­san­drów. Miesz­ka w niej około 160 miesz­kań­ców w 80 go­spo­dar­stwach.

Wikipedia


siuda

naz­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gwara. naj­gor­sze zboże ze sto­kło­są i in­ny­mi chwa­sta­mi

Wiktionary


siudak

naz­wi­sko


SJP.pl


siudek

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­riusz Siu­dek – pol­ski łyż­wiarz fi­gu­ro­wy
  • Do­ro­ta Za­gór­ska-Siu­dek – pol­ska łyż­wiar­ka fi­gu­ro­wa
  • [http://www.mo­i­krew­ni.pl/mapa/kom­plet­ny/siu­dek.html Siu­dek]
  • [http://www.ver­wandt.de/kar­ten/ab­so­lut/siu­dek.html Siu­dek (Niem­cy)]

Wikipedia


siudra

słu­żą­cy z niż­szej kasty w In­diach; śudra


SJP.pl


siudro-mudro

zwią­zek fra­ze­o­lo­gicz­ny

 (1.1) zob. siu­dro mudro.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌɕudrɔ‿ˈmudrɔ, AS: śudro‿mudro

Wiktionary


siudy

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) gwara. drą­żek do no­sze­nia wia­der na ra­mio­nach

Wiktionary

Siudy – przy­rząd do no­sze­nia ce­brów lub wia­der; za­kła­da­ne na ra­mio­na no­si­dła do wody.

Naj­czę­ściej przy­bie­rał po­stać roz­sze­rzo­nej w środ­ku, pro­stej lub lekko wy­gię­tej drew­nia­nej pałki z wyż­ło­bie­niem na kark. Na obu koń­cach pałki znaj­do­wa­ły się łań­cusz­ki lub sznu­ry z ha­czy­ka­mi, na któ­rych wie­sza­no na­czy­nia z wodą.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) nosidła, koromysło, gwara. powerek, gwara. sządy, sądy

Wiktionary


siudy-barany

zwią­zek fra­ze­o­lo­gicz­ny

 (1.1) gwara. spo­sób no­sze­nia kogoś na grzbie­cie, na ba­ra­na

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) na barana, gwara. sita-barana

Wiktionary


siudziński

naz­wi­sko


SJP.pl


siuks

[czy­taj: sjuks] In­dia­nin Ame­ry­ki Pół­noc­nej; Da­ko­ta


SJP.pl


siuksowie

[czy­taj: sjuk­sow­je] ple­mię in­diań­skie; Da­ko­to­wie, Da­ko­ta


SJP.pl


siuksyjka

[czy­taj: sjuk­syj­ka] In­dian­ka Ame­ry­ki Pół­noc­nej


SJP.pl


siup

po­stę­pek, odez­wa­nie się na­ru­sza­ją­ce przy­ję­te normy, za­ska­ku­ją­ce; wy­bryk, wy­skok


SJP.pl

wy­krzy­knik

 (1.1) ono­ma­to­pe­ja imi­tu­ją­ca czyjś skok

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) siuup

Wiktionary


siupa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) reg-pl|Dolny Śląsk. kło­pot­li­wa sy­tu­a­cja

Wiktionary


siupryza

daw­niej, dziś żar­to­bli­wie: nie­spo­dzian­ka; siur­pry­za


SJP.pl


siur

zgru­bie­nie od: siu­rek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zgrub. od: siu­rek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sikalnia ż.

 czas. sikać

Wiktionary


siuranie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|siu­rać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siurczenie n., siurknięcie n., siurek m., siusiu n.

 czas. sikać, siurać ndk., siurczeć ndk., siurknąć dk.

Wiktionary


siurać

po­tocz­nie: od­da­wać mocz; sikać, siu­siać, od­le­wać się, lać


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. od­da­wać mocz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zło jes, bo juch­ty wciónż ji w siyni siu­ra­jóm.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siuranie n., siusiu n., siury, sikalnia ż.

 czas. sikać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sikać, siusiać, szczać, odlewać się, oddawać mocz

Wiktionary


siurczkiem

rzad­ko: gę­sty­mi kro­pla­mi; ciur­kiem, stru­gą, stru­mie­niem


SJP.pl


siurek

zdrob­nia­le o pe­ni­sie; siu­siak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) in­fant. siu­siak, penis

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) po­gard. młody chło­piec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siuranie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) siusiak, ptaszek

Wiktionary


siurpryza

daw­niej, dziś żar­to­bli­wie: nie­spo­dzian­ka; siu­pry­za


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. rzecz nie­o­cze­ki­wa­na, nie­spo­dzie­wa­na; efekt za­sko­cze­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nigdy je­szcze nic nie wy­gra­łem, a tu taka siur­pry­za!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɕurˈprɨza, AS: śurpryza

Wiktionary

Powiązane:

 przym. siurpryzowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niespodzianka, nowinka

Wiktionary


siurpryzka

dawne zdrob­nie­nie od: siur­pry­za


SJP.pl


siurpryzowy

przy­miot­nik

 (1.1) nie­spo­dzie­wa­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siurpryza ż.

Wiktionary


siusiaczek

zdrob­nie­nie od: siu­siak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zdrobn. od siu­siak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siusiak m.

Wiktionary


siusiak

1. pie­szczot­li­wie lub w mowie dzie­cię­cej: penis;
2. lek­ce­wa­żą­co o kimś mło­dym, nie­do­ro­słym; smar­kacz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pot. żart. in­fant. czło­nek męski

 (1.2) war­sza­wa. po­gard. młoda dziew­czy­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ponoć mały ga­niał z siu­sia­kiem na wierz­chu po przedsz­ko­lu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɕüɕak, AS: śüśak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zsiusianie n., siusianie n., siusiu n.

:: zdrobn. siusiaczek mzw.

 czas. siusiać ndk., posiusiać dk., wysiusiać się dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) penis; pot. rub. wacek; wulg. chuj, fiut, kutas; reg. śl. ciulka, ciulok, ciuloczek, pulok

Wiktionary


siusialnia

żar­to­bli­wie: to­a­le­ta, ubi­ka­cja


SJP.pl


siusianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|siu­siać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zsiusianie n., siusiak m., siusiu n.

 czas. zsiusiać dk., siusiać ndk.

Wiktionary


siusiać

po­tocz­nie: od­da­wać mocz; sikać, siu­rać, od­le­wać się, lać


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) eufem. sikać, robić siku, od­da­wać mocz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pies, który cier­pi na cu­krzy­cę, pije i siu­sia prze­sad­nie dużo.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siusiu n., siusianie n., siusiak m., sikalnia ż., zsiusianie n.

 czas. sikać

Wiktionary


siusiek

po­tocz­nie:
1. piwo z małą za­war­to­ścią al­ko­ho­lu, kiep­skie piwo;
2. mdły, słaby napój, np. słaba her­ba­ta;
3. mocz; siki


SJP.pl


siusior

żar­to­bli­wie o mę­skim człon­ku; pi­sior, kuśka, pitol, pta­szek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pot. żart. czło­nek męski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pisior, kuśka

Wiktionary


siusiu

po­tocz­nie, czę­sto w roz­mo­wach z ma­ły­mi dzieć­mi: siku;
1. od­da­nie, od­da­wa­nie moczu (np. Chcę mi się siu­siu.);
2. mocz (np. Zrób siu­siu i chodź.)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) in­fant. si­ka­nie, od­da­wa­nie moczu

 (1.2) pot. mocz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mamo, a Jacuś zro­bił siu­siu w majt­ki.

 (1.2) I przy­pom­nia­łem sobie, jak Cudo mó­wi­ła, że w Mu­ze­um Chle­ba Kras­no­lu­dów pach­nia­ło kocim siu­siu i siar­ką – po­wie­dział Reg.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈɕüɕu, AS: śüśu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siki n., sisi n., siku n., sikanie n., siusianie n., siusiak m., sisia ż., siuśmajtek m., sikacz m., sikawka ż., sikalnia ż., siuśka ż., siuśki lm.

:: zgrub. siuranie n.

 czas. siusiać ndk., obsiusiać dk., sikać ndk., siknąć dk., obsikać dk., siurać ndk., siurnąć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sisi, siku, siusianie, psipsi

 (1.2) psipsi

Wiktionary


siusiumajtek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. młody chło­pak albo na­sto­la­tek nie­doj­rza­ły emo­cjo­nal­nie

 (1.2) wulg. dziec­ko si­ka­ją­ce w pie­lu­chę albo majt­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Ten siu­siu­maj­tek zlał się w gacie.

Wiktionary


siusiumajtka

po­tocz­nie: do­ra­sta­ją­ca dziew­czy­na, pod­lo­tek, siu­śmajt­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­gard. młoda dziew­czy­na

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podlotek

Wiktionary