radżpucki

→ radż­put; radź­puc­ki


SJP.pl


radżput

czło­nek rodu in­dyj­skie­go na­le­żą­cy do warny lub ksza­tri­jów; radź­put


SJP.pl


radżputowie

czło­nek rodu in­dyj­skie­go na­le­żą­cy do warny lub ksza­tri­jów; radź­put


SJP.pl


raf

1. skała pod­wod­na pow­sta­ją­ca z wa­pien­nych szkie­le­tów or­ga­niz­mów mor­skich;
2. prze­sie­wacz; arfa;
3. że­laz­ny grze­bień do obrób­ki lnu; dzier­li­ca, dzier­gacz­ka, czo­chra;
4. dra­bi­na nad żło­bem przez­na­czo­na do za­kła­da­nia siana


SJP.pl

skró­to­wiec w funk­cji rze­czow­ni­ka ro­dza­ju mę­sko­rze­czo­we­go

 (1.1) = Ra­dio­wa Agen­cja Fo­no­gra­ficz­na

 (1.2) = wojsk. lotn. Kró­lew­skie Siły Po­wietrz­ne Wiel­kiej Bry­ta­nii

Wiktionary

Zo­bacz też: RAF.

Raf­fa­e­le Rie­fo­li, znany rów­nież jako Raf (ur. 29 wrze­śnia 1959 w Marg­he­ri­ta di Sa­vo­ia) – wło­ski wo­ka­li­sta, wy­ko­naw­ca pier­wot­nej wer­sji prze­bo­ju „Self Con­trol”, który zy­skał po­pu­lar­ność po na­gra­niu co­ve­ru ut­wo­ru przez Laurę Bra­ni­gan, re­pre­zen­tant Włoch pod­czas 32. Kon­kur­su Pio­sen­ki Eu­ro­wiz­ji w 1987 roku z ut­wo­rem „Gente di mare”, wy­ko­ny­wa­nym w du­e­cie z Um­ber­to Toz­zim.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Kró­lew­skie Siły Po­wietrz­ne (RAF) spot­ka­ło w cza­sie kam­pa­nii dun­kier­skiej i po niej wiele nie­u­za­sad­nio­nych za­rzu­tów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: raf, AS: raf

Wiktionary


rafa

1. skała pod­wod­na pow­sta­ją­ca z wa­pien­nych szkie­le­tów or­ga­niz­mów mor­skich;
2. prze­sie­wacz; arfa;
3. że­laz­ny grze­bień do obrób­ki lnu; dzier­li­ca, dzier­gacz­ka, czo­chra;
4. dra­bi­na nad żło­bem przez­na­czo­na do za­kła­da­nia siana


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zwy­kle pod­wod­na przesz­ko­da wa­pien­na pow­sta­ła ze szkie­le­tów or­ga­niz­mów mor­skich;

 (1.2) przen. utrud­nie­nie w osią­gnię­ciu celu

 (1.3) przest. zob. arfa.

 (1.4) gw-pl|Górny Śląsk. daw. urzą­dze­nie (że­laz­ny grze­bień) do obry­wa­nia głó­wek lnu

Wiktionary

Rafa – skała pod­wod­na w for­mie wału albo grzbie­tu, któ­rej górna część znaj­du­je się tuż pod albo tuż nad po­wierzch­nią wody. Rafy sta­no­wią za­gro­że­nie dla że­glu­gi.

W hy­dro­mor­fo­lo­gii rzek rafą okre­śla się wy­pły­co­ną część ko­ry­ta o dość dużym, więk­szym niż w przy­pad­ku by­strza, spad­ku po­dłuż­nym oraz pręd­ko­ści wody.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W obrę­bie rafy prze­pływ jest tur­bu­lent­ny, a nurt ma cha­rak­ter od rwą­ce­go w cie­kach ni­zin­nych, po ki­piel w cie­kach wy­żyn­nych i gór­skich.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrafa, AS: rafa

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) przym. rafowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) przesiewacz

Wiktionary


rafael

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) szt. spol­szczo­ne imię wło­skie­go ma­la­rza i ar­chi­tek­ta Raf­fa­el­la San­tie­go;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ar­cha­nioł Ra­fa­el (Ar­cha­nioł Rafał) – anioł ży­dow­ski i chrze­ści­jań­ski; jego imię oz­na­cza „Bóg uz­dra­wia”.
  • Ra­fa­el Santi – Raf­fa­el­lo Santi lub Raf­fa­el­lo San­zio (ur. 6 kwiet­nia 1483, zm. 6 kwiet­nia 1520) – wło­ski ma­larz i ar­chi­tekt.
  • Ra­fa­el del Riego (ur. 9 kwiet­nia 1784 lub 24 li­sto­pa­da 1785, zm. 7 li­sto­pa­da 1823), hisz­pań­ski woj­sko­wy i po­li­tyk li­be­ral­ny
  • Ra­fa­el I BiDawid (także Rap­ho­ul BeDaweed lub B’Dawid, ur. 1922, zm. 2003) – du­chow­ny ka­to­lic­ki ko­ścio­ła chal­dej­skie­go, Chal­dej­ski Pa­triar­cha Ba­bi­lo­nu w la­tach 1989–2003.
  • Ra­fa­el ‘Rafa’ Benítez Ma­u­des (ur. 16 kwiet­nia 1960) – hisz­pań­ski tre­ner pił­kar­ski
  • Ra­fa­el Bom­bel­li (ur. 1526, zm. 1572) – wło­ski ma­te­ma­tyk
  • José Ra­fa­el Moneo Vallés (ur. 9 maja 1937) – ar­chi­tekt hisz­pań­ski, la­u­re­at Na­gro­dy Pritz­ke­ra w 1996
  • Ra­fa­el Nadal (ur. 3 czerw­ca 1986) – te­ni­si­sta hisz­pań­ski, zwy­cięz­ca wiel­kosz­le­mo­we­go French Open 2005
  • Ra­fa­el Kubelík (ur. 29 czerw­ca 1914, zm. 11 sierp­nia 1996) – cze­ski dy­ry­gent i kom­po­zy­tor
  • Ra­fa­el Márquez (ur. 13 lu­te­go 1979) – pił­karz mek­sy­kań­ski, re­pre­zen­tant Mek­sy­ku, gra­ją­cy na po­zy­cji obroń­cy lub de­fen­syw­ne­go po­moc­ni­ka
  • Ra­fa­el Osuna (ur. 15 wrze­śnia 1938, zm. 6 czerw­ca 1969), te­ni­si­sta mek­sy­kań­ski
  • Refa’el Etan (ur. 1926), wie­lo­let­ni ofi­cer iz­ra­el­skich służb spe­cjal­nych

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W 1500 Ra­fa­el zo­stał już ma­la­rzem ce­cho­wym mia­sta Ur­bi­no.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: raˈfaɛl, AS: rafael

Wiktionary

Powiązane:

 przym. rafaelowski

 rzecz. Rafał ż./mos.

Wiktionary


rafaela

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. i B. lp. od: Ra­fa­el

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ra­fa­e­la – imię żeń­skie
  • Ra­fa­e­la – mia­sto w Ar­gen­ty­nie
  • Ra­fa­e­la – se­rial pro­duk­cji we­ne­zu­el­skiej z roku 1977
  • Ra­fa­e­la - mek­sy­kań­ska te­le­no­we­la z 2011 roku.
  • Ra­fa­e­la – ukra­iń­ska mnisz­ka pra­wo­sław­na
  • Ra­fa­e­la – ro­syj­ska mnisz­ka pra­wo­sław­na

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Rafał mos.

Wiktionary


rafaeliny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ra­fa­e­li lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


rafaelowski

wła­ści­wy Ra­fa­e­lo­wi, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla twór­czo­ści Ra­fa­e­la


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy życia i twór­czo­ści Raf­fa­el­la San­tie­go, cha­rak­te­ry­stycz­ny, ty­po­wy dla Ra­fa­e­la lub jego twór­czo­ści, taki jak u Ra­fa­e­la

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Rafael m., Rafał ż./mos.

Wiktionary


rafaelowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ra­fa­e­la lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


rafako

skrót od: Ra­ci­bor­ska Fa­bry­ka Ko­tłów; Ra­fa­ko


SJP.pl

Ra­fa­ko, pełna nazwa Ra­fa­ko S.A. – spół­ka ak­cyj­na no­to­wa­na na Gieł­dzie Pa­pie­rów War­to­ścio­wych w War­sza­wie. Ra­fa­ko świad­czy usłu­gi EPC dla ener­ge­ty­ki oraz bran­ży ropy i gazu. Jest wy­ko­naw­cą blo­ków ener­ge­tycz­nych i pro­du­cen­tem urzą­dzeń zwią­za­nych z wyt­wa­rza­niem ener­gii.

Wikipedia


rafalski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­to­ni, imię świec­kie Gri­go­rij An­to­no­wicz Ra­fal­ski (ur. 19 lu­te­go 1789, zm. 16 li­sto­pa­da 1848) – ro­syj­ski bi­skup pra­wo­sław­ny
  • Brian Ra­fal­ski (ur. 28 wrze­śnia 1973) – ame­ry­kań­ski ho­ke­i­sta na lo­dzie pol­skie­go po­cho­dze­nia, dwu­krot­ny zdo­byw­ca Pu­cha­ru Stan­le­ya
  • Hen­ryk Ra­fal­ski (ur. 17 lu­te­go 1925) – pol­ski le­karz, na­u­czy­ciel aka­de­mic­ki, po­li­tyk i dzia­łacz spo­łecz­ny
  • Ju­lian Ra­fal­ski (ur. 23 maja 1879, zm. 23 li­sto­pa­da 1949) – le­śnik–den­dro­log, pro­fe­sor Uni­wer­sy­te­tu Poz­nań­skie­go
  • Wac­ław Ra­fal­ski (ur. 11 lu­te­go 1895, zm. 1974) – pol­ski na­u­czy­ciel, spo­łecz­nik i in­te­li­gent
  • Wia­cze­sław Ra­fal­ski (ur. 2 paź­dzier­ni­ka 1900, zm. 17 wrze­śnia 1974) – pol­ski du­chow­ny pra­wo­sław­ny, rek­tor Pra­wo­sław­ne­go Se­mi­na­rium Du­chow­ne­go w War­sza­wie
  • Elż­bie­ta Ra­fal­ska (ur. 22 czerw­ca 1955) – pol­ska po­li­tyk, sa­mo­rzą­do­wiec, se­na­tor VI ka­den­cji i po­słan­ka na Sejm VI i VII ka­den­cji, była wi­ce­mi­ni­ster pracy

Wikipedia


rafandynka

mały model stat­ku w bu­tel­ce lub w ża­rów­ce


SJP.pl


rafał

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Rafał – imię mę­skie po­cho­dze­nia se­mic­kie­go wy­wo­dzą­ce się od he­braj­skie­go słowa רָפָאֵל ("Ra­fa­el") skła­da­ją­ce­go się z „"rofe"” ("uz­dro­wi­ciel/le­karz") i przy­rost­ka "-el" ("Pan, Bóg"), tłu­ma­czo­ne jako "Bóg ule­czy/uz­dro­wi".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kaśka nie chcia­ła się po­dzie­lić z Ra­fa­łem swoim dru­gim śnia­da­niem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrafaw, AS: rafau̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Rafaela ż., Rafałowa ż., Rafałówna ż., Rafałostwo lm m., Rafałkowa ż., Rafałkówna ż., Rafael mos., Rafałówka ż., Rafałów mrz.

:: zdrobn. Rafałek mos.

 przym. Rafałowy, Rafałkowy, rafaelowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. Rafałek

Wiktionary


rafałek

zdrob­nie­nie od: Rafał (imię mę­skie)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. Rafał

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ra­fał­ku, daj babci buzi!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Rafał mos.

 przym. Rafałowy

Wiktionary


rafałkowie

zdrob­nie­nie od: Rafał (imię mę­skie)


SJP.pl


rafałkowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ra­fał­ka lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


rafałostwo

Rafał z mał­żon­ką; Ra­fa­ło­wie


SJP.pl


rafałowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


rafałowie

Rafał z mał­żon­ką; Ra­fa­ło­stwo


SJP.pl


rafałowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ra­fa­ła lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) przest. gwara. taki, który na­le­ży do Ra­fa­ła

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Julia na­zbie­ra­ła jeżyn w Ra­fa­ło­wym chru­śnia­ku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Rafał mos., Rafałek mos.

Wiktionary


raffaello

wło­skie imię mę­skie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Raf­fa­el­lo San­zio (1483–1520) – wło­ski ma­larz i ar­chi­tekt;
  • Raf­fa­el­lo – sło­dy­cze marki Fer­re­ro

Wikipedia


raffles

[czy­taj: ra­fols] naz­wi­sko an­giel­skie, np. Tho­mas Stam­ford Bin­gley Raf­fles (1781 - 1826), bry­tyj­ski mąż stanu, za­ło­ży­ciel mia­sta Sin­ga­pur


SJP.pl


raffrenando

okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: pow­strzy­mu­jąc


SJP.pl


rafia

1. palma o ni­skim pniu i du­żych, pie­rza­stych li­ściach, wy­stę­pu­ją­ca w podz­wrot­ni­ko­wej stre­fie Afry­ki i Ame­ry­ki;
2. włó­kno z liści tej palny, uży­wa­ne do wy­ro­bu koszy, ka­pe­lu­szy, mat itp.


SJP.pl

Rafia ("Rap­hia" P. Beauv.), cza­sa­mi na­zy­wa­na też palmą igla­stą, igli­szczą, palmą bam­bu­so­wą – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny are­ko­wa­tych. Na­le­ży do niego 20 ga­tun­ków, które wy­stę­pu­ją w Afry­ce, na Ma­da­ga­ska­rze i jeden ga­tu­nek ("R. ta­e­di­ge­ra") w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej i Środ­ko­wej.

Wikipedia


rafid

igieł­ko­wa­ty krysz­ta­łek w ko­mór­kach ro­ślin, naj­czę­ściej jed­no­li­ścien­nych


SJP.pl


rafinacja

pro­ces oczy­szcza­nia lub usz­la­chet­nia­nia róż­nych pro­duk­tów prze­my­sło­wych w celu na­da­nia im od­po­wied­nich wła­ści­wo­ści


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) oczy­szcza­nie sub­stan­cji w celu na­da­nia im od­po­wied­nich wła­ści­wo­ści;

Wiktionary

Ra­fi­na­cja – oczy­szcza­nie sub­stan­cji (np. tłu­szczów, ben­zyn) w celu na­da­nia im od­po­wied­nich wła­ści­wo­ści, np. po­zba­wie­nia za­bar­wie­nia, po­pra­wie­nia za­pa­chu, zwięk­sze­nia trwa­ło­ści. Ra­fi­na­cja może odbyć się za po­mo­cą metod fi­zycz­nych (de­sty­la­cja, ek­strak­cja) lub che­micz­nych (dzia­ła­nie kwa­sa­mi, za­sa­da­mi)

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌrafʲĩˈnat͡sʲja, AS: rafʹĩnacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rafineria ż.

 czas. rafinować

Wiktionary


rafinacyjny

→ ra­fi­na­cja


SJP.pl

Patrz:

rafinacja

rafinada

cu­kier bar­dzo wy­so­kiej ja­ko­ści, otrzy­my­wa­ny w dro­dze oczy­szcza­nia cukru bia­łe­go lub su­ro­we­go; cu­kier ra­fi­no­wa­ny


SJP.pl


rafinat

po­zo­sta­łość po­ek­strak­cyj­na, pro­dukt ek­strak­cji


SJP.pl

Ra­fi­nat – jedna z faz cie­kłych, którą otrzy­mu­je się w wy­ni­ku pro­ce­su ek­strak­cji typu ciecz-ciecz. Drugą fazą cie­kłą jest ek­strakt.

Ra­fi­nat za­wie­ra, w przy­pad­ku ek­strak­cji ide­al­nej, roz­pu­szczal­nik pier­wot­ny oraz część cie­czy roz­pu­szczo­nej. W przy­pad­ku ek­strak­cji rze­czy­wi­stej wy­stę­pu­je zja­wi­sko czę­ścio­wej wza­jem­nej roz­pu­szczal­no­ści roz­pu­szczal­ni­ków, dla­te­go w ra­fi­na­cie wy­stę­pu­je także część roz­pu­szczal­ni­ka wtór­ne­go.

Wikipedia


rafinator

przy­rząd lub ma­szy­na do ra­fi­na­cji


SJP.pl


rafiner

pra­cow­nik ra­fi­ne­rii


SJP.pl


rafineria

za­kład prze­my­sło­wy, w któ­rym oczy­szcza się np. cu­kier, spi­ry­tus, oleje ro­ślin­ne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) za­kład prze­my­sło­wy prze­pro­wa­dza­ją­cy oczy­szcza­nie ja­kie­goś su­row­ca

 (1.2) posp. che­micz­ny za­kład prze­my­sło­wy prze­ro­bu ropy naf­to­wej;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ra­fi­ne­ria ropy naf­to­wej
  • ra­fi­ne­ria złota
  • agro­ra­fi­ne­ria

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ścią­gasz nas z ro­bo­ty – w pełni bez­piecz­nej ro­bo­ty – i sprze­da­jesz nam ście­mę, że­by­śmy zdję­li ja­kichś na­praw­dę prze­sad­nie ubra­nych idio­tów na tar­go­wi­sku, a potem wszy­scy za­czy­na­ją do nas strze­lać, łapią i wy­sy­ła­ją do ja­kiejś po­zaś­wia­to­wej ra­fi­ne­rii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrafʲĩˈnɛrʲja, AS: rafʹĩnerʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rafinacja ż., rafinowanie n.

 czas. rafinować ndk.

 przym. rafineryjny

Wiktionary


rafinerowy

przy­miot­nik od: ra­fi­ner


SJP.pl


rafineryjny

przy­miot­nik od: ra­fi­ne­ria


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ra­fi­ne­rią; wyt­wa­rza­ny przez ra­fi­ne­rię

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rafineria ż.

 czas. rafinować

Wiktionary


rafinowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ra­fi­no­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. rafinować ndk.

 rzecz. rafineria ż.

Wiktionary


rafinować

oczy­szczać me­to­da­mi che­micz­ny­mi lub fi­zycz­ny­mi pro­duk­ty, sub­stan­cje ze zbęd­nych do­mie­szek


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) pod­da­wać pro­ce­so­wi ra­fi­na­cji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) […] wy­so­kie spo­ży­cie ra­fi­no­wa­nej, bez­war­to­ścio­wej żyw­no­ści oka­za­ło się przy­czy­ną róż­nych scho­rzeń zwią­za­nych z nie­do­bo­ra­mi sub­stan­cji odżyw­czych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrafʲĩˈnɔvat͡ɕ, AS: rafʹĩnovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rafinacja ż., rafineria ż., rafinada ż., rafinowanie n.

 przym. rafineryjny

Wiktionary


rafinoza

cu­kier zło­żo­ny z gli­ko­zy, ga­lak­to­zy i fruk­to­zy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bio­chem. cu­kier zło­żo­ny, po­cho­dze­nia ro­ślin­ne­go, w skład któ­re­go wcho­dzi glu­ko­za, fruk­to­za i ga­lak­to­za;

Wiktionary

Ra­fi­no­za – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy wę­glo­wo­da­nów bę­dą­cy tri­sa­cha­ry­dem zbu­do­wa­nym z glu­ko­zy, fruk­to­zy i ga­lak­to­zy, we­dług no­men­kla­tu­ry che­micz­nej na­zy­wa­ny jest ga­lak­to­zy­lo-(1, 6)-glu­ko­zy­lo-(1, 2)-fruk­to­fu­ra­no­zy­dem o wzo­rze su­ma­rycz­nym C18H32O16. W po­sta­ci uwod­nio­nej kry­sta­li­zu­je, two­rząc igły. Roz­pu­szcza się w wo­dzie i me­ta­no­lu, jest nie­roz­pu­szczal­ny w ete­rze die­ty­lo­wym. Wy­stę­pu­je w wielu ro­śli­nach np. w na­sio­nach ba­weł­ny, a w ma­łych ilo­ściach w bu­ra­kach cu­kro­wych i soi.

Wikipedia


rafiowy

przy­miot­nik od: rafia


SJP.pl


rafiński

naz­wi­sko


SJP.pl


rafka

1. urzą­dze­nie usu­wa­ją­ce z masy pa­pier­ni­czej za­nie­czy­szcze­nia; sor­tow­nik pa­pier­ni­czy;
2. obręcz, felga w ro­we­rze;
3. zdrob­nie­nie od: rafa (pod­wod­na skała lub prze­sie­wacz)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kra­ków. obręcz koła, felga (naj­czę­ściej w ro­we­rze)

Wiktionary


rafla

ro­dzaj sieci ry­bac­kiej w kształ­cie walca z ot­wo­ra­mi z obu stron


SJP.pl


raflezja

pa­so­żyt­ni­cza ro­śli­na wy­stę­pu­ją­ca w la­sach tro­pi­kal­nych Indii, Bor­neo i Su­ma­try; bu­kiet­ni­ca


SJP.pl


raflezjowate

ro­dzi­na ro­ślin dwu­li­ścien­nych, pa­so­ży­tu­ją­cych na ko­rze­niach i ło­dy­gach drzew tro­pi­kal­nych; bu­kiet­ni­co­wa­te


SJP.pl


raflezjowaty

o ce­chach ra­flez­jo­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


rafotwórczy

wyt­wa­rza­ją­cy rafy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) biol. mar. przy­czy­nia­ją­cy się do pow­sta­wa­nia rafy ko­ra­lo­wej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gąbki sta­no­wi­ły w przesz­ło­ści istot­ną grupę ra­fot­wór­czą.

Wiktionary


rafować

prze­sie­wać lub od­sie­wać coś za po­mo­cą spe­cjal­ne­go sita (rafy)


SJP.pl


rafowy

→ rafa


SJP.pl

Patrz:

rafa

rafting

spły­wa­nie na pon­to­nie, trat­wie, ka­ja­ku itp. gór­ski­mi rze­ka­mi, od­mia­na flisu


SJP.pl

Raf­ting – tu­ry­stycz­na od­mia­na flisu (spły­wu) rzecz­ne­go, do któ­rej używa się róż­nych ro­dza­jów tratw, łodzi, pon­to­nów, ka­ja­ków itp. (mogą być kul­tu­ro­wo cha­rak­te­ry­stycz­ne dla re­gio­nu). Raf­ting ofe­ru­je się na wo­dach śród­lą­do­wych o róż­nym stop­niu trud­no­ści. Od po­ło­wy lat 80. XX wieku jako usłu­ga tu­ry­stycz­na wy­pro­mo­wa­na i iden­ty­fi­ko­wa­na glo­bal­nie.

Wikipedia


raftingowy

→ raf­ting


SJP.pl

Patrz:

rafting

rag

skró­to­wiec, rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) in­form. tech­ni­ka po­sze­rza­nia wy­ni­ków uzy­ska­nych z LLM o dane tra­dy­cyj­nie wy­szu­ki­wa­ne i po­bie­ra­ne ich z In­ter­ne­tu lub bazy da­nych;

Wiktionary

Ta stro­na do­ty­czy tańca to­wa­rzyst­kie­go. Zo­bacz też: RAG.Rag – ta­niec to­wa­rzy­ski, po­pu­lar­ny na po­cząt­ku XX w. Wy­ko­ny­wa­no go przy akom­pa­nia­men­cie Rag­ti­me'u. Ra­giem na­zy­wa się też utwór mu­zycz­ny w ryt­mie tego tańca.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W nie­da­le­kiej przysz­ło­ści wszy­scy bę­dzie­my mieć w ze­gar­ku oso­bi­sty LLM i dzia­ła­ją­cy na nim RAG.

Wiktionary


raga

in­dyj­ski model mu­zycz­ny i to­nal­ny, bę­dą­cy pod­sta­wą mu­zycz­nej im­pro­wi­za­cji


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Raga – gniew, pasja w fi­lo­zo­fii in­dyj­skiej
  • Raga – typ mu­zy­ki in­dyj­skiej
  • Raga – mia­sto w sta­ro­żyt­nej Medii
  • Raga – mia­sto i dy­strykt w Su­da­nie Po­łud­nio­wym
  • język raga (hano, raga pół­noc­ny)
  • język apma (raga cen­tral­ny)

Wikipedia


ragdoll

ame­ry­kań­ski kot pół­dłu­go­wło­sy


SJP.pl

Rag­doll (ang. "szma­cia­na lalka") – rasa kota za­li­cza­na do kotów pół­dłu­go­wło­sych (koty o wło­sach śred­niej dłu­go­ści; ka­te­go­ria I FIFe). Nazwa rasy wy­ni­ka z opi­nii, we­dług któ­rej gdy rag­dol­la weź­mie się na ręce, kot od­prę­ża się, roz­luź­nia mię­śnie i staje się ule­gły w stop­niu prze­wyż­sza­ją­cym inne rasy kotów.

Wikipedia


ragga

[czy­taj: raga] styl w mu­zy­ce ja­maj­skiej, bę­dą­cy po­łą­cze­niem reg­gae, dan­ce­hal­lu i mu­zy­ki elek­tro­nicz­nej


SJP.pl

Ragga, zwane rów­nież Rag­ga­muf­fin – styl w mu­zy­ce ja­maj­skiej wy­wo­dzą­cy się z ga­tun­ków reg­gae i dan­ce­hall, któ­re­go pod­sta­wą są elek­tro­nicz­ne brzmie­nia.

Gra­ni­ce po­mię­dzy tymi nur­ta­mi mu­zycz­ny­mi są bar­dzo zni­ko­me i coraz czę­ściej się prze­ni­ka­ją. Ragga pow­sta­ło na Ja­maj­ce w la­tach 80.

Wikipedia


raggamuffin

[czy­taj: ra­ga­ma­fin] styl w mu­zy­ce ja­maj­skiej, bę­dą­cy po­łą­cze­niem reg­gae, dan­ce­hal­lu i mu­zy­ki elek­tro­nicz­nej; ragga


SJP.pl


raggamuffinowy

→ rag­ga­muf­fin [czy­taj: ra­ga­ma­fi­no­wy]


SJP.pl


raggowy

→ ragga [czy­taj: ra­go­wy]


SJP.pl


raginis

naz­wi­sko


SJP.pl


raglan

krój pła­szcza, sukni lub bluz­ki; re­glan


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ra­glan – ro­dzaj rę­ka­wa
  • Ra­glan – wieś w Wiel­kiej Bry­ta­nii, w Walii
  • Ra­glan – mia­sto w Nowej Ze­lan­dii
  • Ra­glan – mia­sto w Qu­e­ens­lan­dzie w Au­stra­lii
  • baron Ra­glan

Wikipedia


raglanowy

przy­miot­nik od: ra­glan


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) z rę­ka­wa­mi wszy­wa­ny­mi uko­śnie aż po szyję

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. reglan mrz.

Wiktionary


ragnarek

w mi­to­lo­gii ger­mań­skiej: ko­niec świa­ta bogów, który na­stą­pi po ich walce z wro­gi­mi po­tę­ga­mi i po któ­rym na­stą­pi odro­dze­nie się no­we­go świa­ta; ragnarök


SJP.pl


ragnarök

Ragnarök lub ra­gna­rak – w mi­to­lo­gii nor­dyc­kiej los bogów ("Götterdämmerung"). W wy­o­bra­że­niach mi­to­lo­gicz­nych ma on być wiel­ką walką po­mię­dzy bo­ga­mi a ol­brzy­ma­mi pod wodzą Lo­kie­go, w wy­ni­ku któ­rej świat i As­gard, sie­dzi­bę bogów, stra­wi ogień, wszyst­kie gwia­zdy zgas­ną, a Zie­mię za­le­je wiel­kie morze. Osta­tecz­nie z tej toni wy­ło­ni się nowy świat i na­stą­pi era szczę­śli­wo­ści bez prze­mo­cy i wojen. Po raz pier­wszy po­ja­wił się w po­e­ma­cie "Völuspá" ("Prze­po­wied­nia wieszcz­ki"), zre­da­go­wa­nym pod ko­niec X wieku.

Wikipedia


ragnecki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ra­gne­tą, do­ty­czą­cy Ra­gne­ty (współcz. Nie­man)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ragneta ż.

Wiktionary


ragneta

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. Nie­man (hi­sto­rycz­na nazwa mia­sta w ob­wo­dzie ka­li­nin­gradz­kim, obec­nie eg­zo­nim wa­rian­to­wy)

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ragnecki

Wiktionary


ragout

[czy­taj: raGU] po­tra­wa z ka­wał­ków mięsa du­szo­ne­go z do­dat­kiem ja­rzyn i przy­praw; ragoût


SJP.pl


ragoût

[czy­taj: raGU] po­tra­wa z ka­wał­ków mięsa du­szo­ne­go z do­dat­kiem ja­rzyn i przy­praw; ragoût


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) kulin. typ gę­stej po­tra­wy przy­go­to­wy­wa­nej z ka­wał­ków mięsa du­szo­nych w sosie z wa­rzy­wa­mi i róż­ny­mi do­dat­ka­mi;

Wiktionary

Ragoût ([], fr. "ragoût") – w kuch­ni fran­cu­skiej ro­dzaj po­tra­wy z mięsa (w tym z dro­biu, dzi­czyz­ny i ryb) lub wa­rzyw, po­kro­jo­nych na re­gu­lar­nej wiel­ko­ści cząst­ki i udu­szo­nych w wy­wa­rze ryb­nym, wa­rzyw­nym lub mięs­nym, nie­kie­dy w za­gę­szczo­nym zas­maż­ką sosie, zwy­kle przy­pra­wio­nych zio­ła­mi lub ko­rze­nia­mi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bigos to naj­po­pu­lar­niej­sze pol­skie ragoût.

Wiktionary


ragtime

[czy­taj: rägtajm] ro­dzaj sil­nie zryt­mi­zo­wa­nej mu­zy­ki i tańca po­pu­lar­ne­go na po­cząt­ku XX wieku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) muz. sil­nie syn­ko­po­wa­ny styl w jaz­zie;

 (1.2) muz. utwór w rag­ti­mie (1.1)

 (1.3) muz. styl for­te­pia­no­wy po­le­ga­ją­cy na spe­cy­ficz­nym wy­gry­wa­niu lewą ręką na prze­mian w dol­nym i śred­nim re­je­strze

Wiktionary

Rag­ti­me – forma mu­zycz­na wy­wo­dzą­ca się z formy ta­necz­nej. Me­trum pa­rzy­ste 2/4 (z wy­jąt­ka­mi), tempo umiar­ko­wa­ne, rytm zło­żo­ny i kunsz­tow­ny, sil­nie syn­ko­po­wa­ny (stąd nazwa po­cho­dzą­ca od an­giel­skich słów "rag­ged time" – po­szar­pa­ne me­trum), z jed­no­staj­nym, zaz­wy­czaj ósem­ko­wym akom­pa­nia­men­tem w par­tii ba­so­wej (fak­tu­ra ho­mo­fo­nicz­na).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. rag

 przym. ragtimowy, ragtime'owy

Wiktionary


ragtime'owy

→ rag­ti­me [czy­taj: rak­taj­mo­wy]; rag­ti­mo­wy


SJP.pl


ragtimowy

→ rag­ti­me [czy­taj: rak­taj­mo­wy]; rag­ti­me'owy


SJP.pl


ragusa

1. miej­sco­wość i gmina we Wło­szech;
2. pro­win­cja Wło­szech;
3. dawna nazwa Du­brow­ni­ka (mia­sta w Chor­wa­cji); Ra­gu­za


SJP.pl

(wym., pol. upro­szczo­na: "ra­gu­za") – miej­sco­wość i gmina we Wło­szech, w re­gio­nie Sy­cy­lia, w pro­win­cji Ra­gu­sa.

We­dług da­nych na rok 2004 gminę za­miesz­ki­wa­ło 68 346 osób, 154,6 os./km². W po­bli­żu Ra­gu­sy wy­do­by­wa się: ropę naf­to­wą, łupki bi­tu­micz­ne i as­falt.

Wikipedia


raguza

dawna nazwa Du­brow­ni­ka (mia­sta w Chor­wa­cji); Ra­gu­sa


SJP.pl


rahla

bo­ga­to zdo­bio­ny pul­pit pod księ­gi, zwła­szcza pod Koran; kursi


SJP.pl


rai

1. w kra­jach mu­zuł­mań­skich: pod­da­ny pła­cą­cy naj­wyż­szą da­ni­nę, szcze­gól­nie w Tur­cji os­mań­skiej;
2. od XVII wieku: po­gard­li­wie o chło­pie miesz­ka­ją­cym w po­sia­dło­ści tu­rec­kiej na Bał­ka­nach, pła­cą­cym wy­so­kie po­dat­ki i nie­po­sia­da­ją­cym żad­nych praw


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Rai – Ra­dio­te­le­vi­sio­ne ita­lia­na – pu­blicz­ny na­daw­ca te­le­wi­zyj­ny we Wło­szech.
  • Ra­i­mun­do Souza Vie­i­ra de Oli­ve­i­ra – bra­zy­lij­ski pił­karz.
  • Rai – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji.
  • Ka­mie­nie rai
  • Raï – ga­tu­nek mu­zycz­ny
  • Rai – jed­nost­ka po­wierzch­ni równa 1600 m² (40 × 40 m).
  • Rai – grupa et­nicz­na w Ne­pa­lu

Wikipedia


raid

[czy­taj: rajd] daw­niej: rajd


SJP.pl

RAID ( Re­dun­dant Array of In­de­pen­dent Disks – nad­mia­ro­wa ma­cierz nie­za­leż­nych dy­sków) – spo­sób wy­ko­rzy­sta­nia w sy­ste­mie kom­pu­te­ro­wym dwóch lub więk­szej licz­by dy­sków twar­dych, w któ­rym dyski te współ­pra­cu­ją po­mię­dzy sobą. Osią­ga się w ten spo­sób sze­reg róż­no­rod­nych moż­li­wo­ści nie­o­sią­gal­nych przy uży­ciu za­rów­no po­je­dyn­cze­go dysku, jak i kilku dy­sków po­dłą­czo­nych jako od­dziel­ne.

Wikipedia


raiffeisen

[czy­taj: raj­faj­zen] bank au­striac­kiej grupy Ra­if­fe­i­sen Zen­tral­bank Österreich AG


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ra­if­fe­i­sen Bank In­ter­na­tio­nal – bank uni­wer­sal­ny w Au­strii dzia­ła­ją­cy od 1927
  • Ra­if­fe­i­sen Bank Pol­ska – dawny bank ko­mer­cyj­ny w Pol­sce dzia­ła­ją­cy w la­tach 1991–2018
  • Ra­if­fe­i­sen Cen­tro­bank – dawny bank w Au­strii dzia­ła­ją­cy do 2022
  • Ra­if­fe­i­sen Di­gi­tal Bank – bank uni­wer­sal­ny w Au­strii dzia­ła­ją­cy od 2022
  • Ra­if­fe­i­sen-Le­a­sing – au­striac­kie przed­się­bior­stwo le­a­sin­go­we
  • Frie­drich Wil­helm Ra­if­fe­i­sen – nie­miec­ki re­for­ma­tor spo­łecz­ny, za­ło­ży­ciel jed­nej z pier­wszych spół­dziel­ni po­życz­ko­wo-oszczęd­no­ścio­wych w Eu­ro­pie

Wikipedia


raik

zdrob­nie­nie od: raj


SJP.pl


rainer

[czy­taj: raj­ner]
1. obce imię mę­skie;
2. naz­wi­sko


SJP.pl


rainier

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mount Ra­i­nier – wul­kan w USA
  • Mount Ra­i­nier – for­mat za­pi­su dla dy­sków op­tycz­nych
  • Ra­i­nier – mia­sto w sta­nie Ore­gon, w hrab­stwie Co­lum­bia
  • Ra­i­nier – miej­sco­wość w sta­nie Wa­szyng­ton, w hrab­stwie Thur­ston
  • Ra­i­nier I Gri­mal­di – pan na Ca­gnes, pier­wszy wład­ca Mo­na­ko z rodu Gri­mal­dich
  • Ra­i­nier II Gri­mal­di – se­nior Mo­na­ko
  • Ra­i­nier III Gri­mal­di – ksią­żę Mo­na­ko
  • Ra­i­nier – wiel­ki mistrz za­ko­nu la­za­ry­tów
  • Ra­i­nier (zm. 1146) – kar­dy­nał
  • Raj­ner
  • Ra­nier I z Mont­fer­ra­tu

Wikipedia


raisa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

Wiktionary

Raisa – ro­syj­skie imię żeń­skie, wy­stę­pu­ją­ce także w Pol­sce, prze­de wszyst­kim na ob­sza­rze, na któ­rym za­miesz­ku­ją mniej­szo­ści wyz­na­ją­ce pra­wo­sła­wie (ponad 60% Rais miesz­ka w Bia­ło­stoc­kiem), któ­re­go ety­mo­lo­gia nie jest jasna. Po­da­je się różne wa­rian­ty po­cho­dze­nia imie­nia: od grec­kie­go "radia" – „lekka”; od gr.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: raˈjisa, AS: rai ̯isa

Wiktionary


raissa

imię żeń­skie


SJP.pl


raić

po­le­cać, re­ko­men­do­wać


SJP.pl


raj

1. bi­blij­ne miej­sce po­by­tu pier­wszych ludzi na ziemi; eden,
2. prze­no­śnie: miej­sce pię­kne, wspa­nia­łe,
3. miej­sce po­by­tu dusz po śmier­ci; niebo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rel. miej­sce wiecz­nej szczę­śli­wo­ści, które ist­nia­ło na po­cząt­ku ludz­ko­ści, które czeka rów­nież po śmier­ci;

 (1.2) przen. pię­kne miej­sce, gdzie lu­dzie są szczę­śli­wi

 (1.3) przen. miej­sce szcze­gól­nie sprzy­ja­ją­ce ja­kie­muś ro­dza­jo­wi ak­tyw­no­ści

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 2. os. lp. rozk. od: raić

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Raj – bi­blij­ny ogród (Eden)
  • Raj – kra­i­na zmar­łych (Niebo), w wielu re­li­giach (patrz od­mia­ny tamże)
  • Raj – część mia­sta Bo­bo­wa
  • Raj – część mia­sta Szu­bin
  • Raj – część wsi Cho­mę­ci­ska Duże w woj. lu­bel­skim, w pow. za­moj­skim, w gmi­nie Stary Za­mość
  • Raj – wieś w woj. łódz­kim, w pow. kut­now­skim, w gmi­nie Opo­rów
  • Raj – część wsi Czar­no­ży­ły w woj. łódz­kim, w pow. wie­luń­skim, w gmi­nie Czar­no­ży­ły
  • Raj – część wsi Krasz­ko­wi­ce w woj. łódz­kim, w pow. wie­luń­skim, w gmi­nie Wierzch­las
  • Raj – część wsi Dzietrz­ko­wi­ce w woj. łódz­kim, w pow. wie­ru­szow­skim, w gmi­nie Łub­ni­ce
  • Raj – część wsi Ko­wa­lów­ka w woj. łódz­kim, w pow. wie­ru­szow­skim, w gmi­nie Wie­ru­szów
  • Raj – część wsi Łap­czy­ca w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. bo­cheń­skim, w gmi­nie Boch­nia
  • Raj – część wsi Rze­pien­nik Suchy w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. tar­now­skim, w gmi­nie Rze­pien­nik Strzy­żew­ski

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Adam i Ewa, pierw­si lu­dzie, zo­sta­li wy­gna­ni z raju.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: raj, AS: rai ̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Raj m.

 przym. rajski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Eden, Rajski Ogród, niebo

 (1.2) arkadia, eden, eldorado, raj na ziemi, kraina szczęśliwości, ziemia obiecana, kraina mlekiem i miodem płynąca

Wiktionary


raja

1. w kra­jach mu­zuł­mań­skich: pod­da­ny pła­cą­cy naj­wyż­szą da­ni­nę, szcze­gól­nie w Tur­cji os­mań­skiej;
2. od XVII wieku: po­gard­li­wie o chło­pie miesz­ka­ją­cym w po­sia­dło­ści tu­rec­kiej na Bał­ka­nach, pła­cą­cym wy­so­kie po­dat­ki i nie­po­sia­da­ją­cym żad­nych praw


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) icht. zob. płaszcz­ka.

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk, Śląsk Cie­szyń­ski. rząd

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) hist. w im­pe­rium os­mań­skim lud­ność wy­so­ko opo­dat­ko­wa­na;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Raja – album fiń­skie­go ze­spo­łu Stam1na
  • Raja – bol­ly­wo­odz­ki ko­me­dio­dra­mat mi­łos­ny z 1995 roku
  • Raja – wieś w Esto­nii, w pro­win­cji Jõgeva, w gmi­nie Kasepää
  • Raja – wieś w Esto­nii, w pro­win­cji Vil­jan­di, w gmi­nie Mulgi
  • Raja – obraź­li­we okre­śle­nie uży­wa­ne przez Tur­ków
  • Raja – ro­dzaj ryb chrzęst­nosz­kie­le­to­wych z ro­dzi­ny ra­jo­wa­tych

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈraja, AS: rai ̯a

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) płaszczka

Wiktionary


rajbany

po­tocz­nie: oku­la­ry marki Ray-Ban; Rej­ba­ny, Ray-Bany


SJP.pl


rajberka

w gwa­rze poz­nań­skiej: na­rzę­dzie mu­rar­skie, packa do roz­cie­ra­nia, wy­gła­dza­nia tynku


SJP.pl


rajbetka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. bud. paca tyn­kar­ska

Wiktionary


rajbówka

na­rzę­dzie mu­rar­skie, packa do wy­gła­dza­nia tynku


SJP.pl


rajca

radny;
1. w daw­nej Pol­sce: czło­nek rady miej­skiej;
2. żar­to­bli­wie lub pod­nio­śle: czło­nek rady - or­ga­nu wła­dzy te­re­no­wej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. adm. wy­bie­ral­ny czło­nek rady miej­skiej, obo­wią­za­ny dbać o ład i za­rzą­dza­nie mia­stem

 (1.2) daw. środ. wy­słan­nik sta­ra­ją­ce­go się o pannę

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Rajca – sta­ro­pol­ska nazwa człon­ka rady, czyli rad­ne­go
  • Rajca – wieś na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie gro­dzień­skim w re­jo­nie ko­re­lic­kim

Wikipedia

Powiązane:

 (1.1) rzecz. rajcowanie n., rajce blp., radźca mos.

:: fż. rajczyni

 (1.1) czas. rajcować ndk.

 (1.1) przym. radziecki

 (1.2) czas. raić ndk., naraić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) radny, rajczy, radca, radczy, radnik, radziciel

 (1.2) swat, dziewosłąb, dziewosłęb, rajek

Wiktionary


rajch

gwa­ro­wo o rze­szy nie­miec­kiej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. geogr. Niem­cy

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. daw. RFN

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) reg. śl. Ef

Wiktionary


rajcować

1. roz­ma­wiać o czymś z oży­wie­niem; gadać, pa­plać; spę­dzać czas na ga­da­ni­nie;
2. pod­nie­cać, wy­wo­ły­wać za­in­te­re­so­wa­nie;
3. raj­co­wać się - ek­scy­to­wać


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) posp. roz­pra­wiać, dy­sku­to­wać

 (1.2) przen. robić hałas jak przy gło­śnej dy­sku­sji

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (2.1) pot. wy­wo­ły­wać pod­nie­ce­nie, za­in­te­re­so­wa­nie

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny raj­co­wać się (dk. brak)

 (3.1) pot. ek­scy­to­wać się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Prze­kup­ki od rana raj­cu­ją, aż tu je sły­chać.

 (1.2) Stad­ko wró­bli gło­śno raj­cu­je we wnę­trzu ko­ro­ny cisu.

 (2.1) Wie­lo­krot­nie prze­ko­nał się, że raj­cu­ją go te jej umiz­gi i na­dą­sa­nia.

 (2.1) Dla­cze­go cię to tak raj­cu­je?

 (3.1) Rysiu raj­co­wał się swo­i­mi wa­ka­cyj­ny­mi wej­ścia­mi na ta­trzań­skie szczy­ty.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rajcowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) podniecać

 (3.1) podniecać się

Wiktionary


rajcowny

po­tocz­nie: ek­scy­tu­ją­cy, emo­cjo­nu­ją­cy, pod­nie­ca­ją­cy


SJP.pl


rajcza

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Raj­cza – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie ży­wiec­kim, w gmi­nie Raj­cza.

Ge­o­gra­ficz­nie po­ło­żo­na jest w Be­ski­dzie Ży­wiec­kim, w Ma­ło­pol­sce (Ży­wiec­czyz­na), w gór­nym biegu Soły na tra­sie linii ko­le­jo­wej Ży­wiec-Zwar­doń. W bez­poś­red­nim są­siedzt­wie Raj­czy znaj­du­je się Ży­wiec­ki Park Kra­jo­bra­zo­wy. Miej­sco­wość jest sie­dzi­bą gminy Raj­cza.

Wikipedia


rajczak

naz­wi­sko


SJP.pl


rajczakowski

naz­wi­sko


SJP.pl


rajczanin

miesz­ka­niec Raj­czy


SJP.pl


rajczanka

miesz­kan­ka Raj­czy


SJP.pl


rajczański

przy­miot­nik od: Raj­cza


SJP.pl


rajczyk

naz­wi­sko


SJP.pl


rajczyn

Raj­czyn (niem. "Ra­ys­chen") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie wo­łow­skim, w gmi­nie Wiń­sko.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa wroc­ław­skie­go.

W po­bli­żu wsi, choć for­mal­nie na te­re­nie Gry­ży­ce był przy­sta­nek ko­le­jo­wy Raj­czyn.

Wikipedia


rajczyni

radna;
1. w daw­nej Pol­sce: człon­ki­ni rady miej­skiej;
2. żar­to­bli­wie lub pod­nio­śle: człon­ki­ni rady - or­ga­nu wła­dzy te­re­no­wej


SJP.pl


rajd

1. wy­ścig spor­to­wy, np. sa­mo­cho­dów;
2. wy­pra­wa tu­ry­stycz­na;
3. wypad wojsk w głąb te­ry­to­rium wroga


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sport. kil­ku­e­ta­po­wy wy­ścig;

 (1.2) tu­ryst. kil­ku­e­ta­po­wa, zbio­ro­wa wy­pra­wa tu­ry­stycz­na

 (1.3) wojsk. wypad w głąb te­re­nu nie­przy­ja­cie­la;

 (1.4) sport. w piłce noż­nej: wypad z piłką na po­ło­wę prze­ciw­ni­ka

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Rajd pie­szy
    • Rajd kra­joz­naw­czy
    • Im­pre­za na orien­ta­cję
  • Rajd sa­mo­cho­do­wy
    • Rajd te­re­no­wy
  • Rajd konny
  • Rajd przy­go­do­wy

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Byd­go­szcza­nin słono za­pła­cił za rajd na ro­we­rze po kilku głęb­szych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rajt, AS: rai ̯t

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rajdowiec m., rajder m., rajdowanie n., rajdówka ż.

:: zdrobn. rajdzik m.

 czas. rajdować ndk.

 przym. rajdowy

 przysł. rajdowo

Wiktionary


rajda

naz­wi­sko


SJP.pl


rajdować

1. brać udział w raj­dzie, jeź­dzić szyb­ko autem;
2. śro­do­wi­sko­wo: za­kłó­cać spot­ka­nie on­li­ne


SJP.pl


rajdowczyni

→ raj­do­wiec


SJP.pl

Patrz:

rajdowiec

rajdowicz

uczest­nik rajdu; raj­do­wiec


SJP.pl


rajdowiec

uczest­nik rajdu; raj­do­wicz


SJP.pl


rajdowy

→ rajd


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) sport. zwią­za­ny z raj­dem (za­wo­dy spor­to­we)

 (1.2) wojsk. zwią­za­ny z raj­dem ro­zu­mia­nym jako wy­so­ce ma­ne­wro­we dzia­ła­nia bo­jo­we

Wiktionary

Patrz:

rajd

Powiązane:

 rzecz. rajd mrz., rajdowanie n., rajdowiec mos., rajdowość ż., rajdówka ż.

 czas. rajdować ndk.

 przysł. rajdowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wyścigowy

Wiktionary


rajdówka

po­tocz­nie: sa­mo­chód raj­do­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. sport. mot. sa­mo­chód spe­cjal­nie przy­sto­so­wa­ny do ści­ga­nia się w raj­dach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sa­mo­chód ode­bra­li­śmy do­pie­ro przed kil­ko­ma dnia­mi więc nie zdą­ży­li­śmy prze­je­chać je­szcze wielu ki­lo­me­trów. Jed­nak pier­wsze wra­że­nia były zna­ko­mi­te – to bar­dzo szyb­ka raj­dów­ka, a jed­no­cze­śnie sta­bil­na i da­ją­ca po­czu­cie bez­pie­czeń­stwa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rajd mrz., rajdowiec mos.

 przym. rajdowy

Wiktionary


rajecki

naz­wi­sko


SJP.pl


rajer

cza­ple pióro ozda­bia­ją­ce ka­pe­lu­sze i fry­zu­ry


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) cza­ple pióro uży­wa­ne jako de­ko­ra­cja ka­pe­lu­szy i fry­zur

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Marta (…) wy­ję­ła ze zło­co­nej to­reb­ki lu­ster­ko i grze­byk i uważ­nie po­pra­wi­ła locz­ki nad czo­łem, wy­su­nię­te spod ka­pe­lu­sza, na­je­żo­ne­go lasem ra­je­rów.

Wiktionary


rajewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


rajewski

naz­wi­sko


SJP.pl

Ra­jew­ski ( Раевский) – wieś w Rosji, w Basz­kor­to­sta­nie, sto­li­ca re­jo­nu al­sze­jew­skie­go, 100 km na po­łud­nio­wy za­chód od Ufy.

Wikipedia


rajfle

po­tocz­nie: mar­ko­we spod­nie dżin­so­we firmy Rifle


SJP.pl


rajfur

czło­wiek czer­pią­cy zyski z cu­dze­go nie­rzą­du; al­fons, ku­pler, su­te­ner


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. strę­czy­ciel

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rajfura m./ż.

:: fż. rajfurka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kupler, stręczyciel, sutener, alfons

Wiktionary


rajfura

czło­wiek czer­pią­cy zyski z cu­dze­go nie­rzą­du; al­fons, ku­pler, su­te­ner


SJP.pl


rajfurka

strę­czy­ciel­ka, ko­bie­ta pro­wa­dzą­ca dom pu­blicz­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta pro­wa­dzą­ca dom pu­blicz­ny, baj­zel­ma­ma, strę­czy­ciel­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rajfur mos.

Wiktionary


rajfurstwo

strę­czy­ciel­stwo


SJP.pl


rajfurzyć

czer­pać zyski z cu­dze­go nie­rzą­du, strę­czyć


SJP.pl


rajgras

1. ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny wiech­li­no­wa­tych; żyź­ni­ca;
2. raj­gras wy­nio­sły - ga­tu­nek trawy luź­no­kę­po­wej; owsik wy­nio­sły, raj­gras fran­cu­ski, żyź­ni­ca wy­nio­sła, owies pa­stew­ny


SJP.pl

Raj­gras ("Arr­he­nat­he­rum" P.Beauv.) – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny wiech­li­no­wa­tych. Na­le­ży do niego 7 ga­tun­ków. Za­sięg obej­mu­je ob­szar śró­dziem­no­mor­ski, Azję po­łud­nio­wo-za­chod­nią oraz Eu­ro­pę. W Pol­sce ro­śnie jeden ga­tu­nek – raj­gras wy­nio­sły "A. ela­tius".

Wikipedia


rajgrasowy

przy­miot­nik od: raj­gras


SJP.pl


rajgrodzianin

miesz­ka­niec Raj­gro­du


SJP.pl


rajgrodzianka

miesz­kan­ka Raj­gro­du


SJP.pl


rajgrodzki

przy­miot­nik od: Raj­gród


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Raj­gro­dem, do­ty­czą­cy Raj­gro­du

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Rajgród mrz.

Wiktionary


rajgród

1. mia­sto w Pol­sce;
2. osada w Pol­sce


SJP.pl

Raj­gród – mia­sto w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie gra­jew­skim, po­ło­żo­ne nad Je­zio­rem Raj­grodz­kim. Sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Raj­gród.

Po­cząt­ko­wo Raj­gród sta­no­wił część Jać­wie­ży, na­stęp­nie zaś na­le­żał do ziemi wi­skiej, sta­no­wią­cej część Ma­zo­wsza, po czym zo­stał włą­czo­ny do Pod­la­sia jako część ziemi biel­skiej.

Wikipedia


rajka

1. plen­na od­mia­na ja­bło­ni da­ją­ca drob­ne owoce, z któ­rych spo­rzą­dza się głów­nie kon­fi­tu­ry i ozdo­by cu­kier­ni­cze; raj­ska ja­błoń;
2. re­gio­nal­nie: rowek mię­dzy rzę­da­mi ro­ślin


SJP.pl

Rajka ( Ra­gen­dorf) – wieś i gmina w pół­noc­no-za­chod­niej czę­ści Wę­gier, w po­bli­żu mia­sta Mosonmagyaróvár. Gmina liczy 2550 miesz­kań­ców (sty­czeń 2011) i zaj­mu­je ob­szar 52,63 km².

Wikipedia


rajkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


rajkot

Raj­kot (hindi राजकोट = "Radź­kot", gu­dźa­ra­ti: રાજકોટ) – mia­sto w za­chod­nich In­diach, w sta­nie Gu­dźa­rat, w środ­ko­wej czę­ści pół­wy­spu Kat­hi­ja­war. Około 1,34 mln miesz­kań­ców.

Wikipedia


rajkowo

Raj­ko­wo (do 1945 niem. "Klein Re­in­ken­dorf Gut") – osada w pół­noc­no-za­chod­niej Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie po­lic­kim, w gmi­nie Koł­ba­sko­wo, przy po­łud­nio­wo-za­chod­niej gra­ni­cy ad­mi­ni­stra­cyj­nej Szcze­ci­na. Znaj­du­je się na Wznie­sie­niach Szcze­ciń­skich. W la­tach 1946–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa szcze­ciń­skie­go.

Wikipedia


rajkowski

naz­wi­sko


SJP.pl


rajmund

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Raj­mund – imię mę­skie po­cho­dze­nia ger­mań­skie­go. Zna­czy „ten, który jest pod osło­ną losu”.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mój szwa­gier Raj­mund i jego żona Magda (ar­chi­tekt­ka) po nie­o­cze­ki­wa­nym spad­ku roz­po­czę­li ostat­nio bu­do­wę domu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrajmũnt, AS: rai ̯mũnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Rajmundowa ż.

:: zdrobn. Rajmundek m., Mundek m.

:: fż. Rajmunda ż.

 przym. Rajmundowy

Wiktionary


rajmunda

imię żeń­skie


SJP.pl

Raj­mun­da – imię żeń­skie po­cho­dze­nia ger­mań­skie­go. Zo­sta­ło ono ut­wo­rzo­ne jako żeń­ski od­po­wied­nik mę­skie­go imie­nia Raj­mund, skła­da­ją­ce­go się z ele­men­tów zna­czą­cych pier­wot­nie „rada, ze­bra­nie” oraz „opie­ka, ochro­na”.

Raj­mun­da po­zo­sta­je imie­niem rzad­kim. W 2001 roku no­si­ło je 195 Polek, przy czym od lat 70. XX wieku imię to nie było na­da­wa­ne. W stycz­niu 2024 w re­je­strze PESEL od­no­to­wa­no 98 ko­biet o imie­niu Raj­mun­da na­da­nym jako pier­wsze i 55 ko­biet z imie­niem na­da­nym jako dru­gie.

Wikipedia


rajmundek

zdrob­nie­nie od: Raj­mund (imię mę­skie)


SJP.pl


rajmundostwo

Raj­mund z mał­żon­ką; Raj­mun­do­wie


SJP.pl


rajmundowie

Raj­mund z mał­żon­ką; Raj­mun­do­stwo


SJP.pl


rajmundowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Raj­mun­da lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


rajmundzik

zdrob­nie­nie od: Raj­mund (imię mę­skie)


SJP.pl


rajmundziny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Raj­mun­dy lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


rajn

przy­słó­wek

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. do środ­ka

wy­krzy­knik

 (2.1) gw-pl|Górny Śląsk. po­le­ce­nie na­ka­zu­ją­ce wej­ście do środ­ka (np. bu­dyn­ku, po­mie­szcze­nia)

przy­miot­nik

 (3.1) gw-pl|Górny Śląsk. istny, praw­dzi­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk.: Na to wszyj­sko wlôz rajn do tyj kacz­my Go­go­li­nów Jor­guś taki ja­ki­sik na­bań­tu­rzó­ny, zach­mu­ló­ny i niyrôd wszyj­ski­mu, we po­kla­bu­stro­wa­nych ła­chach, nó go­rzij niźli ja­ki­sik szmo­der i szlóm­pa.

Wiktionary


rajner

imię mę­skie


SJP.pl

Raj­ner – imię mę­skie po­cho­dze­nia ger­mań­skie­go (), znane w Pol­sce od śred­nio­wie­cza. Ist­nie­ją licz­ni świę­ci o tym imie­niu.

Raj­ner imie­ni­ny ob­cho­dzi 14 stycz­nia, 11 kwiet­nia, 4 sierp­nia, 1 li­sto­pa­da i 30 grud­nia.

Wikipedia


rajnold

imię mę­skie


SJP.pl


rajok

lu­do­wy wiersz ro­syj­ski, odz­na­cza­ją­cy się swo­bo­dą sy­la­bicz­ną i ak­cen­to­wą


SJP.pl

Rajok – ro­dzaj wi­do­wi­ska jar­marcz­ne­go roz­po­wszech­nio­ne­go w Rosji w XVIII i XIX wieku.

Nazwa wi­do­wi­ska po­cho­dzi od obraz­ków przed­sta­wia­ją­cych Adama i Ewę w raju. "Rajok" pre­zen­to­wa­ny był zwy­kle w ob­woź­nej skrzy­ni na kół­kach z umie­szczo­ny­mi w środ­ku na ta­śmie ręcz­nie ma­lo­wa­ny­mi obraz­ka­mi, na które wi­dzo­wie pa­trzy­li przez szkła po­więk­sza­ją­ce w obu­do­wie skrzy­ni, słu­cha­jąc jed­no­cze­śnie ko­men­ta­rzy osoby ob­słu­gu­ją­cej te­a­trzyk.

Wikipedia


rajokształtne

rząd ryb chrzęst­nosz­kie­le­to­wych


SJP.pl

Ra­joksz­tałt­ne (Ra­ji­for­mes) – rząd ryb z gro­ma­dy ryb chrzęst­nosz­kie­le­to­wych (Elas­mo­bran­chii) o ciele sil­nie spła­szczo­nym grzbie­to­brzusz­nie, kształ­tu tar­czo­wa­te­go lub rom­bo­i­dal­ne­go, przy­sto­so­wa­nym do życia przy dnie. Oczy po­ło­żo­ne są po stro­nie grzbie­to­wej, a ot­wo­ry gę­bo­wy i skrze­lo­we leżą po stro­nie brzusz­nej. Ogon sil­nie wy­dłu­żo­ny. Płet­wy grzbie­to­we 0–2. Ja­jo­rod­ne, z ja­ja­mi oto­czo­ny­mi ro­go­wy­mi kap­suł­ka­mi z czte­re­ma dłu­gi­mi koń­ców­ka­mi.

Wikipedia


rajonistyczny

→ ra­jo­nizm


SJP.pl

Patrz:

rajonizm

rajonizm

nurt w ma­lar­stwie ab­strak­cyj­nym; łu­czyzm


SJP.pl

Ra­jo­nizm, ra­y­o­nizm, ra­y­ism, łu­czyzm – efe­me­rycz­ny kie­ru­nek awan­gar­do­wy, pier­wszy kie­ru­nek ar­ty­stycz­ny o ro­syj­skich po­cząt­kach opar­ty na re­a­li­za­cji za­ło­żeń pro­gra­mo­wych. Po­wo­ła­ny do życia około 1911 przez Mi­cha­i­ła Ła­rio­no­wa we współ­pra­cy z jego żoną Na­ta­lią Gon­cza­ro­wą. Nazwa kie­run­ku po­cho­dzi od słowa „pro­mień”, śle­dze­nie od­bla­sków i pro­mie­ni świetl­nych było in­spi­ra­cją ma­la­rza-ra­jo­ni­sty.

Wikipedia


rajowate

ro­dzi­na ryb chrzęst­nosz­kie­le­to­wych z rzędu ra­joksz­tałt­nych; płaszcz­ko­wa­te, płaszcz­ki wła­ści­we


SJP.pl

Ra­jo­wa­te, płaszcz­ko­wa­te, płaszcz­ki wła­ści­we (Ra­ji­dae) – ro­dzi­na ryb chrzęst­nosz­kie­le­to­wych z rzędu ra­joksz­tałt­nych (Ra­ji­for­mes). Niek­tó­re ga­tun­ki są po­ła­wia­ne w ce­lach kon­sump­cyj­nych.

Wikipedia


rajowaty

o ce­chach ra­jo­wa­tych (ro­dzi­na ryb)


SJP.pl


rajowy

do­ty­czą­cy raju po­dat­ko­we­go


SJP.pl


rajsbret

deska z mięk­kie­go drze­wa, do któ­rej mo­cu­je się pa­pier ry­sun­ko­wy; ry­sow­ni­ca, rajz­bret


SJP.pl


rajscwek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. pi­nez­ka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk cwek

Wiktionary


rajski

1. od­no­szą­cy się do raju bi­blij­ne­go lub po­cho­dzą­cy z raju;
2. niez­wy­kły, nie­ziem­ski, nie­biań­ski


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do raju

 (1.2) przen. taki, który za­chwy­ca; sta­no­wią­cy lub przed­sta­wia­ją­cy sobą coś niez­wy­kłe­go

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. raj mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niebieski

 (1.2) bajeczny, błogi, cudowny, piękny, rozkoszny, sielankowy, wspaniały, zachwycający, zaczarowany

Wiktionary


rajskość

→ raj­ski; raj­ski cha­rak­ter, nie­biań­skość


SJP.pl


rajstopa

rzad­ko: poń­czo­cha sta­no­wią­ca ca­łość z majt­ka­mi


SJP.pl


rajstopy

1. ele­ment gar­de­ro­by bę­dą­cy po­łą­cze­niem poń­czoch z majt­ka­mi;
2. raj­sto­py w spra­yu - kos­me­tyk do rozs­ma­ro­wy­wa­nia na no­gach, imi­tu­ją­cy raj­sto­py


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) ro­dzaj dam­skiej gar­de­ro­by no­szo­nej na no­gach i dol­nej czę­ści tu­ło­wia;

Wiktionary

Raj­sto­py (prze­sta­rza­łe raj­tu­zy) – ro­dzaj gar­de­ro­by no­szo­nej – głów­nie przez ko­bie­ty – na no­gach i dol­nej czę­ści tu­ło­wia. Tym róż­nią się od poń­czoch, które okry­wa­ją tylko część nogi (zwy­kle do gór­nej czę­ści uda). Po­dob­nie jak poń­czo­chy, mogą być pro­du­ko­wa­ne z ny­lo­nu, po­lia­mi­du lub po­dob­nych włó­kien sztucz­nych z do­dat­ka­mi przędz na­tu­ral­nych, jak np.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Prze­bie­ra­jąc w raj­sto­pach, poń­czo­chach i le­gin­sach, nie czu­łam upły­wu czasu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rajˈstɔpɨ, AS: rai ̯stopy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. rajstopki nmos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rajtuzy

Wiktionary


rajszyna

drew­nia­ny przy­rząd kre­ślar­ski przy­kła­da­ny przy ry­so­wa­niu do kra­wę­dzi ry­sow­ni­cy; przy­kład­ni­ca


SJP.pl


rajtar

żoł­nierz raj­ta­rii


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Raj­tar – obraz Pio­tra Mi­cha­łow­skie­go
  • Raj­tar na bia­łym koniu – obraz Alek­san­dra Or­łow­skie­go
  • raj­ta­ria – ka­wa­le­ria, uży­wa­ją­ca w walce pi­sto­le­tów

Wikipedia


rajtaria

lekka jazda cu­dzo­ziem­skie­go au­to­ra­men­tu w Pol­sce w XVI-XVII wieku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1)  typ ka­wa­le­rii uży­wa­ją­cej broni bia­lej i pal­nej

Wiktionary


rajtarski

do­ty­czą­cy raj­ta­ra, raj­ta­rii


SJP.pl


rajtfrak

daw­niej: frak do kon­nej jazdy


SJP.pl


rajtki

po­tocz­nie: raj­tu­zy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) pot. raj­tu­zy

 (1.2) hist. mę­skie raj­tu­zy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Puł­kow­nik woził żonom mo­skiew­skich ka­cy­ków pol­skie rajt­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rajtuzki lm nm., rajtuzy lm nm.

Wiktionary


rajtować

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Ostródz­kie, War­mia, Ma­zu­ry, Śląsk. je­chać konno, ga­lo­po­wać

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. jeź­dzić

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) zaś kupa jeźdź­ców raj­to­wa­ło aż do Grud­ku, a najbardziéj mi się to po­do­ba­ło, że jeden z nich miáł fanę z pol­skim orłem.

 (1.1) Koń ostał stać, a ona sia­dła na konia, raj­to­wa­ła nazad ku swo­je­mu domu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rajt mrz., rajtar mos., rajter mos., rajtowanie n.

 czas. zrajtować dk.

 przysł. rajtem

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. gw. Ostródzkie, Warmia, Mazury, Śląsk rejtować

Wiktionary


rajtrok

sur­dut z roz­cię­ty­mi po­ła­mi, uży­wa­ny daw­niej do jazdy kon­nej


SJP.pl


rajtszula

prze­sta­rza­le: szko­ła jazdy kon­nej


SJP.pl


rajtuzki

zdrob­nie­nie od: raj­tu­zy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) zdrobn. od: raj­tu­zy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W przedsz­ko­lu nosił chło­pię­ce raj­tuz­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rajtki lm nm., rajtuzy lm nm.

Wiktionary


rajtuzy

1. ele­ment gar­de­ro­by bę­dą­cy po­łą­cze­niem poń­czoch z majt­ka­mi;
2. weł­nia­ne lub ba­weł­nia­ne raj­sto­py dzie­cię­ce;
3. daw­niej: dłu­gie, wą­skie spod­nie do kon­nej jazdy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) raj­sto­py

 (1.2) daw. spod­nie do kon­nej jazdy

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Raj­tu­zy – raj­sto­py bez stóp.
  • Raj­tu­zy – w zna­cze­niu hi­sto­rycz­nym dłu­gie spod­nie ka­wa­le­ryj­skie, czę­sto pod­szy­te skórą, nie­kie­dy za­pi­na­ne na gu­zi­ki na całej dłu­go­ści wzdłuż zew­nętrz­nych szwów na no­gaw­kach.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Stała na progu w czar­nej pe­ru­ce, bor­do­wej su­kien­ce z ce­ki­na­mi, w raj­tu­zach i szpil­kach.

 (1.2) Bo gdy sypną się guzy, to po­gu­bisz raj­tu­zy zmy­ka­jąc!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rajˈtuzɨ, AS: rai ̯tuzy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rajtki lm nm.

:: zdrobn. rajtuzki lm nm.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rajstopy

Wiktionary


rajty

po­tocz­nie: raj­tu­zy; rajt­ki


SJP.pl


raju

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) Ms., W. lp. od: raj

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈraju, AS: rai ̯u

Wiktionary


rajza

po­tocz­nie: włó­cze­nie się, czę­sta zmia­na miej­sca po­by­tu; raj­zer­ka, włó­czę­ga


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. po­dróż, wy­ciecz­ka

Wiktionary

Powiązane:

 czas. rajzować

 rzecz. rajzer mos.

Wiktionary


rajzbret

deska z mięk­kie­go drze­wa, do któ­rej mo­cu­je się pa­pier ry­sun­ko­wy; ry­sow­ni­ca, rajs­bret


SJP.pl


rajzefiber

zde­ner­wo­wa­nie przed po­dró­żą; re­i­se­fie­ber


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy lub ni­ja­ki

 (1.1) pot. nie­po­kój ducha, go­rącz­ka przed po­dró­żą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie mów, że masz raj­ze­fi­ber, prze­cież le­cia­łaś już sa­mo­lo­tem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrajzɛˈfʲibɛr, AS: rai ̯zefʹiber

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. reisefieber mrz., rajzyfiber mrz.

Wiktionary


rajzer

po­tocz­nie: osoba czę­sto zmie­nia­ją­ca miej­sce po­by­tu, włó­czą­ca się; włó­czę­ga, ła­zę­ga, włó­czy­kij


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. ktoś, kto czę­sto zmie­nia miej­sce po­by­tu

 (1.2) daw. wę­drow­ny pie­karz

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrajzɛr, AS: rai ̯zer

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rajza ż., rajzowanie n.

:: fż. rajzerka ż.

 czas. rajzować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) włóczęga, łazik, łazęga, włóczykij, powsinoga, kresy|badzinia., kresy|bradziaga.

Wiktionary


rajzerka

po­tocz­nie:
1. ko­bie­ta albo dziew­czy­na, która cią­gle zmie­nia miej­sce po­by­tu, włó­czy się; ła­zę­ga;
2. włó­cze­nie się, czę­sta zmia­na miej­sca po­by­tu; rajza, włó­czę­ga


SJP.pl


rajzowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|raj­zo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. rajzować ndk.

 rzecz. rajzer mos.

Wiktionary


rajzować

po­tocz­nie: wę­dro­wać z miej­sca na miej­sce; włó­czyć się


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) pot. dużo po­dró­żo­wać, wę­dro­wać, włó­czyć się

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rajzowanie n., rajza ż., rajzer m.

Wiktionary


rajzyfiber

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zob. raj­ze­fi­ber.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rajzefiber mrz., reisefieber n./mrz.

Wiktionary


rak

1. przed­sta­wi­ciel sko­ru­pia­ków;
2. cho­ro­ba no­wot­wo­ro­wa;
3. prze­no­śnie: ne­ga­tyw­ne zja­wi­sko lub ni­szczą­cy pro­ces;
4. ele­ment stro­ju bram­kar­skie­go w ho­ke­ju na lo­dzie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. ja­dal­ny sko­ru­piak z pod­ty­pu sta­wo­no­gów;

 (1.2) med. no­wot­wór zło­śli­wy po­cho­dze­nia na­błon­ko­we­go;

 (1.3) leśn. bot. prze­rost, pa­to­lo­gicz­ne zgru­bie­nie tkan­ki drew­na;

 (1.4) książk. przen. o ne­ga­tyw­nym zja­wi­sku lub pro­ce­sie, czymś ni­szczą­cym

 (1.5) sport. każdy z pary kol­ców al­pi­ni­stycz­nych za­kła­da­nych na buty;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • rak – no­wot­wór zło­śli­wy wy­wo­dzą­cy się z tkan­ki na­błon­ko­wej
  • rak wodny – wrzo­dzie­ją­co-mart­wi­cze za­pa­le­nie jamy ust­nej
  • sko­ru­piak z ro­dzi­ny ra­ko­wa­tych
    • rak błot­ny (rak sta­wo­wy)
    • rak prę­go­wa­ty (rak ame­ry­kań­ski)
    • rak sy­gna­ło­wy (rak szwedz­ki)
    • rak szla­chet­ny (rak rzecz­ny)
    • „rak” pu­stel­nik
  • Rak – wieś w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim
  • Rak – osada leśna w woj. ma­zo­wiec­kim, w gmi­nie Lu­to­cin
  • Albin Wa­len­ty Rak (1898–1960) – pod­puł­kow­nik ar­ty­le­rii Woj­ska Pol­skie­go
  • Alek­san­der Rak (1899–1978) – pol­ski ma­larz, gra­fik

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ciało raka jest po­kry­te twar­dym pan­ce­rzem.

 (1.2) Sły­sza­łam, że jej dzia­dek za­cho­ro­wał na raka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rak, AS: rak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Rak mos./mzw.

:: zdrobn. raczek mzw.

:: zgrub. raczysko mzw.

 przym. rakowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. pozn. rek

 (1.2) nowotwór

 (1.3) zrakowacenie

Wiktionary


raka

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D., B. lp. od: rak

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Raka – re­lik­wiarz w kształ­cie trum­ny lub gro­bow­ca.
  • Raka – wieś w pro­win­cji Järva, w gmi­nie Ambla.
  • Raka – wieś w pro­win­cji Rapla, w gmi­nie Rapla.
  • Raka – miej­sco­wość w gmi­nie Krško.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈraka, AS: raka

Wiktionary


rakama

ga­tu­nek pad­li­no­żer­ne­go ptaka z ro­dzi­ny ja­strzę­bio­wa­tych; pal­mo­jad


SJP.pl


rakarnia

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) za­kład, gdzie ra­karz prze­cho­wu­je lub za­bi­ja zła­pa­ne psy

Wiktionary

Ra­kar­nia (548 m n.p.m.) – szczyt w środ­ko­wej czę­ści Grzbie­tu Wschod­nie­go Gór Ka­czaw­skich. U jego po­łud­nio­wo-wschod­nich pod­nó­ży leżą Nowe Ro­cho­wi­ce.

Zbu­do­wa­na jest ze sta­ro­pa­le­o­zo­icz­nych skał me­ta­mor­ficz­nych po­cho­dze­nia wul­ka­nicz­ne­go – zie­leń­ców i łup­ków zie­leń­co­wych, oraz po­cho­dze­nia osa­do­we­go – fyl­li­tów i łup­ków se­ry­cy­to­wych.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. rakarz mos.

Wiktionary


rakarski

→ ra­karz; hyc­low­ski


SJP.pl


rakarz

hycel;
1. osoba za­wo­do­wo ła­pią­ca bez­pań­skie psy;
2. daw­niej: hul­taj, łobuz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba, która łapie bez­pań­skie psy;

Wiktionary

Ra­karz (po­tocz­nie hycel) – osoba za­wo­do­wo zaj­mu­ją­ca się wy­ła­py­wa­niem, daw­niej też za­bi­ja­niem, bez­pań­skich psów.

W Pol­sce zawód ra­ka­rza przez pe­wien czas nie ist­niał. W 1997 obo­wiąz­kiem gminy stało się wy­ła­py­wa­nie be­zdom­nych zwie­rząt (i opie­ka nad nimi).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈrakaʃ, AS: rakaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rakarnia ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hycel

Wiktionary


raki

1. wier­szo­wa­ny utwór moż­li­wy do od­czy­ta­nia wspak;
2. me­ta­lo­we ramki z kol­ca­mi przy­mo­co­wy­wa­ne do butów


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • raki – ro­dzi­na sko­ru­pia­ków
  • raki – kolce do butów, bę­dą­ce ro­dza­jem sprzę­tu wspi­nacz­ko­we­go
  • raki – ro­dzaj ut­wo­ru
  • Raki – frasz­ka Jana Ko­cha­now­skie­go
  • rakı (za­pi­sy­wa­ne też jako „raki”) – tu­rec­ki napój al­ko­ho­lo­wy
  • Raki – osada w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie trzeb­nic­kim, w gmi­nie Pru­si­ce
  • Raki – część wsi Krzczo­nów, w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie my­śle­nic­kim, w gmi­nie To­kar­nia
  • Raki – wieś w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie ma­kow­skim, w gmi­nie Kras­no­sielc
  • Raki – część wsi Ku­bi­ce, w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie płoń­skim, w gmi­nie Nowe Mia­sto
  • Raki – część wsi Żo­ły­nia, w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie łań­cuc­kim, w gmi­nie Żo­ły­nia
  • Raki – część wsi Mię­dzy­bro­dzie Bial­skie, w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie ży­wiec­kim, w gmi­nie Czer­ni­chów
  • rak

Wikipedia


rakieciarstwo

kon­stru­o­wa­nie ra­kiet


SJP.pl


rakiel

rakla;
1. sta­lo­wa li­stwa z ostrym brze­giem do zgar­nia­nia farby w pro­ce­sie dru­ko­wa­nia; prze­cie­rak, ście­rak;
2. na­rzę­dzie do do­ci­ska­nia na­kle­ja­nej na coś folii lub in­ne­go po­dob­ne­go ma­te­ria­łu


SJP.pl

Ra­kiel, rakla (z niem. "rakel", prze­cie­rak) – na­rzę­dzie do zgar­nia­nia farby z ele­men­tów nie­dru­ku­ją­cych w ro­to­gra­wiu­rze i wałka ra­stro­we­go we flek­so­gra­fii, usu­wa­nia nad­mia­ru farby z płyty wzor­co­wej w tam­pon­dru­ku oraz do prze­ci­ska­nia farby przez oczka formy dru­ko­wej w si­to­dru­ku.

Wikipedia


rakiem

1. przed­sta­wi­ciel sko­ru­pia­ków;
2. cho­ro­ba no­wot­wo­ro­wa;
3. prze­no­śnie: ne­ga­tyw­ne zja­wi­sko lub ni­szczą­cy pro­ces;
4. ele­ment stro­ju bram­kar­skie­go w ho­ke­ju na lo­dzie


SJP.pl


rakieta

1. obiekt la­ta­ją­cy sil­ni­kiem odrzu­to­wym ;
2. przed­miot słu­żą­cy do od­bi­ja­nia piłki, np. w te­ni­sie lub bad­min­to­nie; pa­let­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­jazd la­ta­ją­cy lub po­cisk na­pę­dza­ny sil­ni­kiem ra­kie­to­wym;

 (1.2) wojsk. po­cisk zbu­do­wa­ny z gło­wi­cy bo­jo­wej i urzą­dze­nia na­pę­do­we­go z sil­ni­kiem ra­kie­to­wym

 (1.3) po­cisk świetl­ny słu­żą­cy do sy­gna­li­za­cji lub oś­wiet­le­nia

 (1.4) sport. na­rzę­dzie słu­żą­ce do gry, od­bi­ja­nia piłki te­ni­so­wej

 (1.5) zob. ra­kie­ta śnież­na.

Wiktionary

Ra­kie­ta (od roc­chet­to) – obiekt la­ta­ją­cy, wy­ko­rzy­stu­ją­cy napęd ra­kie­to­wy i słu­żą­cy do prze­no­sze­nia ła­dun­ku uży­tecz­ne­go.

Sil­nik ra­kie­to­wy wyt­wa­rza ciąg wsku­tek re­ak­cji na stru­mień spa­lin wy­rzu­ca­nych z dużą pręd­ko­ścią. Sil­ni­ki ra­kie­to­we dzia­ła­ją wy­łącz­nie dzię­ki ma­te­ria­ło­wi pęd­ne­mu prze­no­szo­nym na po­kła­dzie, dzię­ki czemu ra­kie­ta może ope­ro­wać w prze­strze­ni kos­micz­nej. Ra­kie­ty pra­cu­ją wy­daj­niej w próż­ni, po­nie­waż w at­mos­fe­rze od­czu­wa­ją spa­dek ciągu spo­wo­do­wa­ny prze­ciw­nym ci­śnie­niem at­mos­fe­rycz­nym.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Pier­wsza is­landz­ka ra­kie­ta zo­sta­ła wy­strze­lo­na w po­wie­trze.

 (1.4) Po nie­u­da­nym za­gra­niu ude­rzył ra­kie­tą o zie­mię.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: raˈcɛta, AS: raḱeta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rakietnica ż., rakietówka ż.

:: zdrobn. rakietka ż.

 przym. rakietowy

 przysł. rakietowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) raca, flara

 (1.5) rakieta śnieżna

Wiktionary


rakietkowy

→ ra­kiet­ka


SJP.pl

Patrz:

rakietka

rakietnica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wojsk. spe­cjal­ny pi­sto­let strze­la­ją­cy ra­ca­mi lub fla­ra­mi, który służy do prze­ka­zy­wa­nia sy­gna­łów świetl­nych na sto­sun­ko­wo duże od­le­gło­ści;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Krzy­cze­li­śmy, strze­la­li­śmy z ra­kiet­ni­cy - od­po­wia­dał nam tylko jeden głos i tylko jedna po­stać da­wa­ła znaki ręką.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rakieta ż., rakietka ż., rakietówka ż.

 przym. rakietowy

 przysł. rakietowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pistolet sygnałowy

Wiktionary


rakietnictwo

dział mo­de­lar­stwa zaj­mu­ją­cy się mo­de­la­mi ra­kiet


SJP.pl


rakietnik

żoł­nierz ob­słu­gu­ją­cy dzia­ło do wy­strze­li­wa­nia ra­kiet


SJP.pl


rakietoplan

po­tocz­nie: sa­mo­lot z sil­ni­kiem ra­kie­to­wym


SJP.pl


rakietotorpeda

Ra­kie­to­tor­pe­da – sy­stem uz­bro­je­nia okrę­tów słu­żą­cy do zwal­cza­nia okrę­tów pod­wod­nych. W jego skład wcho­dzi ra­kie­ta prze­no­szą­ca tor­pe­dę.

Po wy­strze­le­niu z okrę­tu, ra­kie­to­tor­pe­da na­pę­dza­na sil­ni­kiem ra­kie­to­wym leci na żą­da­ną od­le­głość, gdzie wpada do wody i uwal­nia tor­pe­dę.

Wikipedia


rakietować

po­ru­szać się po śnie­gu w ra­kie­tach śnież­nych


SJP.pl


rakietowiec

po­tocz­nie: spe­cja­li­sta w za­kre­sie tech­ni­ki ra­kie­to­wej


SJP.pl


rakietowy

przy­miot­nik od: ra­kie­ta


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ra­kie­tą (po­ci­skiem lub po­ja­zdem)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) A trze­ba przyz­nać, że po­ci­sków ra­kie­to­wych do na­pro­wa­dza­nia jest dużo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌracɛˈtɔvɨ, AS: raḱetovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rakieta ż., rakietka ż., rakietnica ż.

Wiktionary


rakija

wódka po­dob­na do bran­dy, wyt­wa­rza­na ze sfer­men­to­wa­nych owo­ców, naj­czę­ściej ze śli­wek, po­pu­lar­na na Bał­ka­nach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spoż. cięż­ki napój al­ko­ho­lo­wy otrzy­my­wa­ny przez de­sty­la­cję prze­fer­men­to­wa­nych owo­ców;

Wiktionary

Ra­ki­ja (bułg. "ракия", bośn. "ra­ki­ja", chorw. "ra­ki­ja", gr. "ρακί", maced. "ракија", serb. "pакија", węg. "pálinka", alb. "raki", rum. "ra­chiu" (pot. "răchie"), sło­weń. "žganje", słow. "pálenka", tur. "rakı") – mocny napój al­ko­ho­lo­wy zbli­żo­ny do bran­dy lub bim­bru, otrzy­my­wa­ny po­przez de­sty­la­cję prze­fer­men­to­wa­nych owo­ców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jest wiele ro­dza­jów rakii, w za­leż­no­ści od owo­ców z ja­kich zo­sta­ła wyt­wo­rzo­na.

Wiktionary


rakiszki

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Lit­wie, w okrę­gu po­nie­wie­skim.

Wiktionary

Ra­kisz­ki ("lit. Rokiškis") – mia­sto na pół­no­cy Litwy, w Auksz­to­cie, po­ło­żo­ne w okrę­gu po­nie­wie­skim, 60 km na pół­noc od Ucia­ny, z po­pu­la­cją 17 tys. miesz­kań­ców (2002).

Wikipedia

Powiązane:

 przym. rakiszecki

Wiktionary


rakla

rakla;
1. sta­lo­wa li­stwa z ostrym brze­giem do zgar­nia­nia farby w pro­ce­sie dru­ko­wa­nia; prze­cie­rak, ście­rak;
2. na­rzę­dzie do do­ci­ska­nia na­kle­ja­nej na coś folii lub in­ne­go po­dob­ne­go ma­te­ria­łu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. bud. na­rzę­dzie w for­mie ela­stycz­nej płyt­ki do kła­dze­nia tapet, przy­le­pia­nia folii – wy­gła­dza­nia, roz­pro­wa­dza­nia kleju i usu­wa­nia bąbli po­wie­trza

 (1.2) techn. po­ligr. na­rzę­dzie w for­mie ela­stycz­nej płyt­ki do roz­pro­wa­dza­nia i usu­wa­nia nad­mia­ru farby dru­kar­skiej, szcze­gól­nie w tech­ni­ce si­to­dru­ku

Wiktionary


raklet

rac­let­te;
1. ga­tu­nek szwaj­car­skie­go twar­de­go sera;
2. po­tra­wa w po­sta­ci pla­stra sto­pio­ne­go sera ja­da­ne­go z ma­ry­na­ta­mi i pie­czo­ny­mi lub go­to­wa­ny­mi ziem­nia­ka­mi


SJP.pl


rakoczy

naz­wi­sko, np. Fran­ci­szek II Ra­ko­czy, wę­gier­ski bo­ha­ter na­ro­do­wy


SJP.pl


rakofobia

cho­ro­bli­wy lęk przed za­cho­ro­wa­niem na raka (no­wot­wór); kar­ci­no­fo­bia, kar­cy­no­fo­bia, kan­ce­ro­fo­bia


SJP.pl


rakogenny

po­wo­du­ją­cy cho­ro­bę no­wot­wo­ro­wą; ra­kot­wór­czy, kan­ce­ro­gen­ny


SJP.pl


rakojad

ga­tu­nek du­że­go ptaka z ro­dzi­ny cza­plo­wa­tych


SJP.pl

Ra­ko­jad ("Coch­le­a­rius coch­le­a­rius") – ga­tu­nek du­że­go ptaka bro­dzą­ce­go z po­dro­dzi­ny ra­ko­ja­dów (Coch­le­a­rii­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny cza­plo­wa­tych (Ar­de­i­dae), za­miesz­ku­ją­cy Mek­syk, Ame­ry­kę Środ­ko­wą i Po­łud­nio­wą po Bo­li­wię, Pa­rag­waj i skraj­nie pół­noc­no-wschod­nią Ar­gen­ty­nę.

Wikipedia


rakoniewice

1. mia­sto w Pol­sce;
2. wieś w Pol­sce;
3. osada leśna w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;

 (1.2) geogr. adm. gmina w Pol­sce;

Wiktionary

Zo­bacz też: Ra­ko­nie­wi­ce (ujed­noz­nacz­nie­nie).

Ra­ko­nie­wi­ce (niem. "Rack­witz") – mia­sto w woj. wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie gro­dzi­skim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Ra­ko­nie­wi­ce.

We­dług da­nych GUS z 30 czerw­ca 2021 mia­sto li­czy­ło 3,613 miesz­kań­ców.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. rakoniewicki

Wiktionary


rakoniewicki

przy­miot­nik od: Ra­ko­nie­wi­ce


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ra­ko­nie­wi­ca­mi, do­ty­czą­cy Ra­ko­nie­wic

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Rakoniewice nmos.

Wiktionary


rakoniewiczanin

miesz­ka­niec Ra­ko­nie­wic (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


rakoniewiczanka

miesz­kan­ka Ra­ko­nie­wic (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


rakoodporność

→ ra­ko­od­por­ny


SJP.pl

Patrz:

rakoodporny

rakoodporny

od­por­ny na za­cho­ro­wa­nie na raka


SJP.pl


rakoszyn

Ra­ko­szyn – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie ję­drze­jow­skim, w gmi­nie Na­gło­wi­ce. Ma sta­tus so­łect­wa. Leży na pół­noc od Wzgó­rza Świę­te­go Flo­ria­na.

W la­tach 1954-1959 wieś była sie­dzi­bą gro­ma­dy Ra­ko­szyn, po jej znie­sie­niu w gro­ma­dzie Na­gło­wi­ce W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa kie­lec­kie­go.

Wikipedia


rakotwórczo

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób ra­kot­wór­czy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rakotwórczość ż.

 przym. rakotwórczy

Wiktionary


rakotwórczość

zdol­ność do wy­wo­ły­wa­nia no­wot­wo­rów; kan­ce­ro­gen­ność, kar­ci­no­gen­ność, kar­cy­no­gen­ność, on­ko­gen­ność


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. przy­czy­nia­nie się do za­cho­ro­wa­nia na raka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. rakotwórczy

 przysł. rakotwórczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kancerogenność, karcynogenność

Wiktionary


rakotwórczy

po­wo­du­ją­cy pow­sta­wa­nie no­wot­wo­rów; kan­ce­ro­gen­ny, kar­ci­no­gen­ny, kar­cy­no­gen­ny, on­ko­gen­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) med. przy­czy­nia­ją­cy się do pow­sta­wa­nia raka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) wdy­cha­ny przez użyt­kow­ni­ków e-pa­pie­ro­sów ae­ro­zol nie jest, jak się po­wszech­nie uważa, cał­ko­wi­cie ne­u­tral­ny dla zdro­wia – może za­wie­rać szkod­li­we, ra­kot­wór­cze związ­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rakotwórczość ż.

 przysł. rakotwórczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kancerogenny

Wiktionary


rakowacieć

o tkan­kach: być za­a­ta­ko­wa­nym przez no­wot­wór


SJP.pl


rakowate

no­wot­wo­ro­wy;
1. wy­wo­ła­ny przez raka (cho­ro­bę);
2. zmie­nio­ny pod wpły­wem raka (cho­ro­by)


SJP.pl

Ra­ko­wa­te (Asta­ci­dae) – ro­dzi­na sko­ru­pia­ków z rzędu dzie­się­cio­no­gów.

Sko­ru­pia­ki te mają ka­ra­paks o re­gio­nie kar­dial­nym i tyl­nym re­gio­nie ga­strycz­nym po­zba­wio­nych li­stew­ki czy szwu środ­ko­wo-grzbie­to­we­go. Tel­son jest u nich zaz­wy­czaj przy­najm­niej czę­ścio­wo po­dzie­lo­ny szwem po­przecz­nym.

Wikipedia


rakowaty

no­wot­wo­ro­wy;
1. wy­wo­ła­ny przez raka (cho­ro­bę);
2. zmie­nio­ny pod wpły­wem raka (cho­ro­by)


SJP.pl


rakowce

in­fra­rząd sko­ru­pia­ków z rzędu dzie­się­cio­no­gów


SJP.pl

Ra­kow­ce, dłu­go­od­wło­kow­ce (Asta­ci­dea) – in­fra­rząd sko­ru­pia­ków z gro­ma­dy pan­ce­rzow­ców i rzędu dzie­się­cio­no­gów.

Duże sko­ru­pia­ki o wy­dłu­żo­nym, grzbie­to­brzusz­nie spła­szczo­nym ciele, po­kry­tym sil­nie zes­kle­ro­ty­zo­wa­nym pan­ce­rzem. Mają szczyp­ce na trzech pier­wszych pa­rach pe­re­io­po­diów, przy czym pier­wsza ich para jest wy­raź­nie więk­sza niż po­zo­sta­łe. Skrze­la są nit­ko­wa­te. Od­włok z ple­o­po­dia­mi i płet­wą ogo­no­wą, zbu­do­wa­ną z tel­so­nu i pary uro­po­diów.

Wikipedia


rakowiak

ro­dzaj no­wot­wo­ru wy­wo­dzą­ce­go się z ko­mó­rek wew­nątrz­wy­dziel­ni­czych


SJP.pl

Ra­ko­wiak ( car­ci­no­id, ar­gen­taf­fi­no­ma, car­ci­no­id) – no­wot­wór wy­wo­dzą­cy się z je­li­to­wych ko­mó­rek ne­u­ro­en­do­kryn­nych.

Ra­ko­wiak jest no­wot­wo­rem hor­mo­nal­nie czyn­nym, co oz­na­cza, iż wy­dzie­la ak­tyw­nie hor­mo­ny.

Wy­wo­dzi się z ko­mó­rek wew­nątrz­wy­dziel­ni­czych, znaj­du­ją­cych się w prze­wo­dzie po­kar­mo­wym oraz poza nim, w in­nych na­rzą­dach wy­wo­dzą­cych się z pier­wot­nej cewy je­li­to­wej (pra­je­li­ta): wy­spach trzust­ki, płu­cach, rdze­niu nad­ner­cza, tar­czy­cy (ko­mór­ki C), gra­si­cy, podwz­gó­rzu i przy­sad­ce.

Wikipedia


rakowianin

miesz­ka­niec Ra­ko­wa


SJP.pl


rakowianka

miesz­kan­ka Ra­ko­wa


SJP.pl


rakowice

1. nazwa kilku wsi w Pol­sce;
2. dziel­ni­ca Kra­ko­wa


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ra­ko­wi­ce – część mia­sta Kra­ko­wa, w de­le­ga­tu­rze Kra­ków-Śród­mie­ście
  • Ra­ko­wi­ce – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. bo­le­sła­wiec­kim, w gmi­nie Bo­le­sła­wiec
  • Ra­ko­wi­ce – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. strze­liń­skim, w gmi­nie Kon­dra­to­wi­ce
  • Ra­ko­wi­ce – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. ząb­ko­wic­kim, w gmi­nie Ząb­ko­wi­ce Ślą­skie
  • Ra­ko­wi­ce – wieś w woj. łódz­kim, w pow. sie­radz­kim, w gmi­nie Wró­blew
  • Ra­ko­wi­ce – część wsi Łysz­ko­wi­ce, w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. pro­szo­wic­kim, w gmi­nie Ko­niu­sza
  • Ra­ko­wi­ce – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. kwi­dzyń­skim, w gmi­nie Kwi­dzyn
  • Ra­ko­wi­ce – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. iław­skim, w gmi­nie Lu­ba­wa
  • Ra­ko­wi­ce – sta­cja ko­le­jo­wa w Ra­ko­wi­cach w po­wie­cie iław­skim w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim
  • Kra­ków-Ra­ko­wi­ce-Czy­ży­ny – byłe lot­ni­sko w Kra­ko­wie
  • Cmen­tarz Ra­ko­wic­ki
  • Ra­ko­wi­ce Małe

Wikipedia


rakowicki

→ Ra­ko­wi­ce


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ra­ko­wi­ca­mi, do­ty­czą­cy Ra­ko­wic

Wiktionary

Patrz:

Rakowice

Powiązane:

 rzecz. Rakowice nmos.

Wiktionary


rakowicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jan Ra­ko­wicz
  • Ma­te­usz Ra­ko­wicz

Wikipedia


rakowiec

przed­sta­wi­ciel in­fra­rzę­du sko­ru­pia­ków z rzędu dzie­się­cio­no­gów


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ra­ko­wiec – część mia­sta Mal­bork
  • Ra­ko­wiec – część mia­sta War­sza­wa
  • Ra­ko­wiec – część mia­sta Wroc­ław
  • Ra­ko­wiec – część wsi Łu­ko­wa w woj. lu­bel­skim, w pow. bił­go­raj­skim, w gmi­nie Łu­ko­wa
  • Ra­ko­wiec – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. go­sty­niń­skim, w gmi­nie Pa­cy­na
  • Ra­ko­wiec – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. sied­lec­kim, w gmi­nie Siedl­ce
  • Ra­ko­wiec – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. kwi­dzyń­skim, w gmi­nie Kwi­dzyn
  • Ra­ko­wiec – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. tczew­skim, w gmi­nie Gniew
  • Ra­ko­wiec – część wsi Za­mar­ski w woj. ślą­skim, w pow. cie­szyń­skim, w gmi­nie Haż­lach
  • Ra­ko­wiec – część wsi Ru­dysz­wałd w woj. ślą­skim, w pow. ra­ci­bor­skim, w gmi­nie Krzy­ża­no­wi­ce
  • Ra­ko­wiec – część wsi Na­dzież w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ka­li­skim, w gmi­nie Li­sków
  • Ra­ko­wiec – dawna nazwa wsi Ra­kó­wiec w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie miń­skim, w gmi­nie Dobre

Wikipedia


rakowiecki

→ Ra­ko­wiec


SJP.pl

Patrz:

Rakowiec

rakowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ra­ko­wo – część mia­sta El­bląg
  • Ra­ko­wo – część mia­sta Zło­cie­niec
  • Ra­ko­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. ry­piń­skim, w gmi­nie Rypin
  • Ra­ko­wo – osada w woj. lu­bu­skim, w pow. mię­dzy­rzec­kim, w gmi­nie Skwie­rzy­na
  • Ra­ko­wo – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. płoc­kim, w gmi­nie Wy­szo­gród
  • Ra­ko­wo – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. płoń­skim, w gmi­nie Dzie­rząż­nia
  • Ra­ko­wo – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. gra­jew­skim, w gmi­nie Szczu­czyn
  • Ra­ko­wo – osada w woj. po­mor­skim, w pow. no­wod­wor­skim, w gmi­nie Nowy Dwór Gdań­ski
  • Ra­ko­wo – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. pi­skim, w gmi­nie Pisz
  • Ra­ko­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. gnieź­nień­skim, w gmi­nie Czer­nie­je­wo
  • Ra­ko­wo – osada leśna w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. gnieź­nień­skim, w gmi­nie Czer­nie­je­wo
  • Ra­ko­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ko­niń­skim, w gmi­nie Skulsk

Wikipedia


rakowski

naz­wi­sko, np. Mie­czy­sław Ra­kow­ski (1926-2008), pol­ski po­li­tyk i dzia­łacz ko­mu­ni­stycz­ny, w la­tach 1989-1990 I se­kre­tarz KC PZPR


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ra­kow­ski – herb szla­chec­ki
  • Ra­kow­ski – mia­sto
  • Ra­kow­ski – wieś, w ob­wo­dzie Do­bricz
  • Ra­kow­ski – wieś, w ob­wo­dzie Raz­grad
  • Ra­kow­ski – gmina, w ob­wo­dzie Płow­diw
  • Adam Ra­kow­ski (XVIII w.) – szam­be­lan kró­lew­ski
  • Adrian Ra­kow­ski (ur. 1990) – pol­ski pił­karz
  • Am­bro­ży Ra­kow­ski (XVIII w.) – szam­be­lan kró­lew­ski
  • An­drzej Ra­kow­ski (1931–2018) – pol­ski mu­zy­ko­log
  • Bro­ni­sław Ra­kow­ski (1895–1950) – pol­ski ge­ne­rał
  • Chry­stian Ra­kow­ski (1873–1941) – so­wiec­ki dzia­łacz ko­mu­ni­stycz­ny
  • Ge­or­gi Ra­kow­ski (1821–1867) – buł­gar­ski poeta i dzia­łacz re­wo­lu­cyj­ny

Wikipedia


rakowy

→ rak; raczy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ra­ka­mi, do­ty­czą­cy raków; przy­rzą­dzo­ny z raka

 (1.2) med. zwią­za­ny z ra­kiem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rak m., raczek m., Rak m., raczysko n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) nowotworowy

Wiktionary


raks

me­ta­lo­wy pier­ścień słu­żą­cy do umo­co­wy­wa­nia trój­kąt­nych żagli do szta­gów; raksa


SJP.pl


raksa

me­ta­lo­wy pier­ścień słu­żą­cy do umo­co­wy­wa­nia trój­kąt­nych żagli do szta­gów; raks


SJP.pl


rakslot

drew­nia­na kulka z ot­wo­ra­mi na­ni­za­na na dru­cik albo nitkę, za­my­ka­ją­ca szpo­nę gafla wokół masz­tu stat­ku i ułat­wia­ją­ca prze­su­wa­nie się gafla wzdłuż masz­tu; ko­ra­lik


SJP.pl


rakszas

w mi­to­lo­gii in­dyj­skiej: demon bę­dą­cy prze­ciw­ni­kiem świa­ta bogów; rak­sza­sa


SJP.pl

Rak­szas, Rak­sza­sa (sanskr. राक्षसः trl. rākṣasaḥ, jap. 羅刹天 "Ra­set­su­ten") – w mi­to­lo­gii in­dyj­skiej: demon-lu­do­jad, tytan, ro­dzaj zło­śli­we­go, złego ducha, ol­brzy­ma, szkod­ni­ka, zło­śli­wy pot­wór-ol­brzym gra­su­ją­cy po za­pad­nię­ciu zmierz­chu i ży­wią­cy się su­ro­wym mię­sem, także ludz­kim.

Wikipedia


rakszasa

w mi­to­lo­gii in­dyj­skiej: demon bę­dą­cy prze­ciw­ni­kiem świa­ta bogów; rak­szas


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mi­tind. zło­śli­wy, zły demon w kul­tu­rze hin­du­skiej;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: raˈkʃasa, AS: rakšasa

Wiktionary


rakszawa

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Rak­sza­wa – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie łań­cuc­kim, sie­dzi­ba gminy Rak­sza­wa. Rak­sza­wa leży w do­li­nie po­to­ku Mły­nów­ka do­pły­wu Wi­sło­ka, przy dro­dze wo­je­wódz­kiej 877 Łań­cut – Le­żajsk w oko­li­cy spo­rych wznie­sień i wałów mo­re­no­wych Pła­sko­wy­żu Kol­bu­szow­skie­go.

Wikipedia


rakszawski

→ Rak­sza­wa (wieś w Pol­sce)


SJP.pl


rakuski

przy­miot­nik od: Ra­ku­zy (dawna nazwa Au­strii)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) daw. au­striac­ki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: raˈkusʲci, AS: rakusʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Rakusy nmos., Rakuszanin mos., Rakuszanka ż.

Wiktionary


rakusy

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) geogr. wieś i gmina w po­wie­cie Kežmarok w kraju pre­szow­skim, we wschod­niej Sło­wa­cji

 (1.2) daw. Au­stria

Wiktionary

Ra­ku­sy (słow. "Rakúsy", niem. "Roks", "Rox", węg. "Rókus", "Ró­kusz") – wieś (obec) w pół­noc­nej Sło­wa­cji le­żą­ca w po­wie­cie Kież­mark, w kraju pre­szow­skim.

Jest po­ło­żo­na na wy­so­ko­ści 704 m n.p.m., na Spi­szu, u pod­nó­ża Tatr, po­mię­dzy Kież­mar­kiem a Ta­trzań­ską Kot­li­ną.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ra­ku­sy leżą na Spi­szu, nie­da­le­ko Tatr.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Rakuszanin mos., Rakuszanka ż.

 przym. rakuski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) Austria, war. Rakuzy

Wiktionary


rakuszanin

śred­nio­wiecz­ne okre­śle­nie Au­stria­ka


SJP.pl


rakuszanka

śred­nio­wiecz­ne okre­śle­nie Au­striacz­ki


SJP.pl

Ra­ku­szan­ka – po sta­ro­pol­sku "Au­striacz­ka" (jak po­da­je Zyg­munt Glo­ger w "En­cy­klo­pe­dii sta­ro­pol­skiej", nazwą "Ra­ku­sy" okre­śla­no w daw­nej Pol­sce Au­strię. Po­rów­naj cze­skie: "Horní Ra­ko­u­sy" – Górna Au­stria, "Dolní Ra­ko­u­sy" – Dolna Au­stria, czy współ­czes­ną nazwę pań­stwa "Ra­ko­u­sko" – Au­stria).

Wikipedia


rakutowo

Ra­ku­to­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie włoc­ław­skim, w gmi­nie Kowal.

Wieś kró­lew­ska, po­ło­żo­na w II po­ło­wie XVI wieku w po­wie­cie ko­wal­skim wo­je­wództ­wa brze­sko­ku­jaw­skie­go, na­le­ża­ła do sta­ro­stwa ko­wal­skie­go W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa włoc­ław­skie­go. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go (III 2011 r.) li­czy­ła 494 miesz­kań­ców. Jest naj­więk­szą miej­sco­wo­ścią gminy Kowal.

Wikipedia


rakuz

dawna nazwa Au­strii


SJP.pl


rakuzy

dawna nazwa Au­strii


SJP.pl


raków

1. wier­szo­wa­ny utwór moż­li­wy do od­czy­ta­nia wspak;
2. me­ta­lo­we ramki z kol­ca­mi przy­mo­co­wy­wa­ne do butów


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Raków – część mia­sta Czę­sto­cho­wa
  • Raków – część mia­sta Piotr­ków Try­bu­nal­ski
  • Raków – część mia­sta War­sza­wa, w dziel­ni­cy Wło­chy
  • Raków – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. pol­ko­wic­kim, w gmi­nie Cho­cia­nów
  • Raków – ko­lo­nia wsi Raków w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. pol­ko­wic­kim, w gmi­nie Cho­cia­nów
  • Raków – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. trzeb­nic­kim, w gmi­nie Obor­ni­ki Ślą­skie
  • Raków – osada w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. trzeb­nic­kim, w gmi­nie Wisz­nia Mała
  • Raków – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. wroc­ław­skim, w gmi­nie Dłu­go­łę­ka
  • Raków – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. świe­bo­dziń­skim, w gmi­nie Świe­bo­dzin
  • Raków – wieś w woj. łódz­kim, w pow. piotr­kow­skim, w gmi­nie Mo­szcze­ni­ca
  • Raków – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. go­sty­niń­skim, w gmi­nie Pa­cy­na
  • Raków – wieś w woj. opol­skim, w pow. głub­czyc­kim, w gmi­nie Ba­bo­rów

Wikipedia


rakówek

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ra­kó­wek – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. su­wal­skim, w gmi­nie Prze­rośl
  • Ra­kó­wek – ko­lo­nia wsi Raków w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. ję­drze­jow­skim, w gmi­nie Ję­drze­jów
  • Ra­kó­wek – ko­lo­nia wsi Wo­li­ca w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. ję­drze­jow­skim, w gmi­nie Ję­drze­jów
  • Ra­kó­wek – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. goł­dap­skim, w gmi­nie Du­be­nin­ki
  • Ra­ko­wo

Wikipedia


rakłowice

Ra­kło­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie mi­lic­kim, w gmi­nie Ciesz­ków.

Wikipedia


raleigh

[czy­taj: roli] sto­li­ca stanu Ka­ro­li­na Pół­noc­na w USA


SJP.pl

Ra­le­igh – mia­sto we wschod­niej czę­ści USA, sto­li­ca stanu Ka­ro­li­na Pół­noc­na. Jest czę­ścią ob­sza­ru me­tro­po­li­tal­ne­go Ra­le­igh–Cary li­czą­ce­go 1,5 mln miesz­kań­ców (2022). Aglo­me­ra­cja jest jedną z naj­szyb­ciej roz­wi­ja­ją­cych się w USA. Ra­le­igh jest znane jako „Mia­sto Dębów” ze wzglę­du na licz­ne dęby, które rosną wzdłuż ulic w samym sercu mia­sta.

Wikipedia


ralewice

Ra­le­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie pod­dę­bic­kim, w gmi­nie Za­dzim.

W la­tach 1954–1959 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Ra­le­wi­ce, po jej znie­sie­niu w gro­ma­dzie Za­dzim, zmie­nia­jąc też po­wiat z sie­radz­kie­go na pod­dę­bic­ki. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa sie­radz­kie­go.

Wikipedia


rallentando

okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: stop­nio­wo zwal­nia­jąc tempo; ri­la­scian­do


SJP.pl


rally

[czy­taj: reli] dłu­go­dy­stan­so­we wy­ści­gi sa­mo­cho­do­we; ral­lye


SJP.pl


rallye

[czy­taj: reli] dłu­go­dy­stan­so­we wy­ści­gi sa­mo­cho­do­we; rally


SJP.pl


ralph

[czy­taj: ralf] obce imię mę­skie


SJP.pl


ram

1. obra­mo­wa­nie o kształ­cie np. pro­sto­ką­ta, słu­żą­ce jako opra­wa cze­goś, np. zdję­cia;
2. przy­rząd do na­pi­na­nia, mo­co­wa­nia cze­goś; ele­ment ja­kie­goś urzą­dze­nia o takim za­sto­so­wa­niu;
3. część pod­wo­zia po­ja­zdu, na któ­rej opie­ra­ją się inne czę­ści


SJP.pl

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D. lm. od: rama

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • RAM (ang. ran­dom-ac­cess me­mo­ry) – pa­mięć o do­stę­pie swo­bod­nym
  • Ram – ame­ry­kań­ska marka pic­ku­pów i sa­mo­cho­dów do­staw­czych
  • RAM – ho­len­der­ski DJ i pro­du­cent mu­zy­ki elek­tro­nicz­nej
  • RAM Ra­cing – ze­spół wy­ści­go­wy star­tu­ją­cy w wy­ści­gach For­mu­ły w la­tach 1976–1985
  • Ram – jedno z naj­po­pu­lar­niej­szych naz­wisk w In­diach
  • Ram – album Paula McCartneya
  • Ram – ka­na­dyj­ski czołg
  • Ram – in­dyj­ski aktor
  • ma­szy­na RAM (ang. Ran­dom Ac­cess Ma­chi­ne) – ab­strak­cyj­ny model obli­czeń z nie­o­gra­ni­czo­ną pa­mię­cią
  • Radio RAM – pro­gram miej­ski Radia Wroc­ław
  • RAM Café – kom­pi­la­cja płyt wy­da­wa­nych przez Radio RAM i Ma­gne­tic Re­cords
  • RIM-116 Rol­ling Air­fra­me Mis­si­le – ame­ry­kań­ski po­cisk close-in woda-po­wie­trze

Wikipedia


ram-pam-pam

wy­krzy­knik

 (1.1) ono­ma­to­pe­ja imi­tu­ją­ca ryt­micz­ne i gło­śne dźwię­ki mu­zy­ki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ram-tam-tam

Wiktionary


ram-tam-tam

wy­krzy­knik

 (1.1) ono­ma­to­pe­ja imi­tu­ją­ca ryt­micz­ne i gło­śne dźwię­ki mu­zy­ki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ram-pam-pam

Wiktionary


rama

1. obra­mo­wa­nie o kształ­cie np. pro­sto­ką­ta, słu­żą­ce jako opra­wa cze­goś, np. zdję­cia;
2. przy­rząd do na­pi­na­nia, mo­co­wa­nia cze­goś; ele­ment ja­kie­goś urzą­dze­nia o takim za­sto­so­wa­niu;
3. część pod­wo­zia po­ja­zdu, na któ­rej opie­ra­ją się inne czę­ści


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) opra­wa obra­zu, lu­stra lub szyby

 (1.2) techn. ste­laż do któ­re­go do­pię­te są czę­ści urzą­dze­nia

 (1.3) zwy­kle pro­sto­kąt­ne umo­co­wa­nie do roz­pię­cia lub pod­wie­sze­nia cze­goś

 (1.4) okre­ślo­na umow­na gra­ni­ca cze­goś

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Rama (bóg)
  • rama (me­cha­ni­ka bu­dow­li)
  • rama do obra­zu
  • rama ro­we­ro­wa
  • rama sa­mo­cho­du
  • Rama (mia­sto bi­blij­ne)
  • Rama (Iz­ra­el)
  • Rama (mar­ga­ry­na)
  • Rama – rzeka w Bośni i Her­ce­go­wi­nie
  • Rama – in­dyj­ski jogin, swami, autor wielu ksią­żek
  • Rama – ro­dzaj ryb z ro­dzi­ny ba­gro­wa­tych (Ba­gri­dae)
  • Rama – seria ksią­żek Art­hur C. Clar­ke’a i Gen­try’ego Lee

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ory­gi­nal­ne dę­bo­we ramy obra­zu wy­ko­na­no w Ant­wer­pii.

 (1.2) Rower ten ma sta­lo­wą ramę, którą można zło­żyć na pół, na czas tran­spor­tu.

 (1.3) Za­sied­la nie tylko więź­bę da­cho­wą, czy ty­po­we ścia­ny z drew­na igla­ste­go, ale nawet stare drew­nia­ne ramy okien­ne czy drew­nia­ną bo­a­ze­rię i po­dło­gi.

 (1.4) Dru­ży­ny ro­ze­gra­ją ze sobą po jed­nym spot­ka­niu w ra­mach 20 tur­nie­jów gru­po­wych or­ga­ni­zo­wa­nych przez po­szcze­gól­nych uczest­ni­ków.

 (1.4) W hi­sto­rio­gra­fii wiele róż­nych wy­da­rzeń i dat po­da­je się jako ramy cza­so­we śred­nio­wie­cza.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrãma, AS: rãma

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ramowość ż., ramówka ż.

:: zdrobn. ramka ż., rameczka ż.

 przym. ramowy

 przysł. ramowo

Wiktionary


ramadan

ra­ma­zan;
1. dzie­wią­ty mie­siąc w ka­len­da­rzu mu­zuł­mań­skim, w któ­rym wier­nych obo­wią­zu­je ści­sły post;
2. post obo­wią­zu­ją­cy mu­zuł­ma­nów przez cały ten mie­siąc, za­koń­czo­ny baj­ra­mem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) dzie­wią­ty mie­siąc ka­len­da­rza mu­zuł­mań­skie­go;

 (1.2) rel. w is­la­mie: ści­sły post obo­wią­zu­ją­cy mu­zuł­ma­nów od świtu do nocy w mie­sią­cu ra­ma­dan (1.1)

Wiktionary

Ra­ma­dan ( ‏رمضان‎, "ramaḍān"; per., pasz­to, czecz. "ram­zan"; ra­ma­zan; রমজান, ramajāna) – dzie­wią­ty mie­siąc ka­len­da­rza mu­zuł­mań­skie­go. Dla mu­zuł­ma­nów jest świę­ty, gdyż w tym mie­sią­cu roz­po­czę­ło się ob­ja­wia­nie Ko­ra­nu – ar­cha­nioł Ga­briel (arab. "Dżi­bril") uka­zał się Ma­ho­me­to­wi, prze­ka­zu­jąc kilka wer­sów przysz­łej świę­tej księ­gi is­la­mu.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: rãˈmadãn, AS: rãmadãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ramazan m.

 przym. ramadanowy, ramazanowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ramazan

Wiktionary


ramadanowy

przy­miot­nik od: ra­ma­dan


SJP.pl


ramajana

in­dyj­ski po­e­mat epic­ki w san­skry­cie


SJP.pl

Ra­ma­ja­na (san­skryt: रामायण, trl. rāmāyana, "Dzie­je Ramy") – epos san­skryc­ki, który kształ­to­wał się na prze­strze­ni II wiek p.n.e. – II wiek n.e. Skła­da się z ok. 24 ty­się­cy strof (dwu­wier­szy), po­gru­po­wa­nych w 7 ksiąg ("kanda"). Au­tor­stwo Ra­ma­ja­ny przy­pi­su­je się le­gen­dar­ne­mu wie­szczo­wi, Wal­mi­kie­mu (lecz "Ra­ma­ja­na" pow­sta­ła dzię­ki wy­sił­ko­wi wielu kom­pi­la­to­rów). Więk­szość strof na­pi­sa­no w me­trum "anusz­tubh" (tzw. śloka).

Wikipedia


ramallah

Ra­mal­lah ( ‏رام الله‎, "Rām Allah") – mia­sto w środ­ko­wej Pa­le­sty­nie, ok. 15 km na pół­noc od Je­ro­zo­li­my. Jedno z naj­więk­szych miast na Za­chod­nim Brze­gu Jor­da­nu i de facto sto­li­ca Pa­le­sty­ny – sie­dzi­ba władz Au­to­no­mii Pa­le­styń­skiej. We­dług da­nych sza­cun­ko­wych Pa­le­styń­skie­go Cen­tral­ne­go Biura Sta­ty­stycz­ne­go w 2016 roku miej­sco­wość li­czy­ła 35 140 miesz­kań­ców.

Wikipedia


ramanowski

spek­tro­sko­pia ra­ma­now­ska - tech­ni­ka po­le­ga­ją­ca na po­mia­rze pro­mie­nio­wa­nia roz­pro­sze­nia Ra­ma­na; spek­tro­sko­pia Ra­ma­na


SJP.pl


ramapitek

ko­pal­na małpa człe­koksz­tałt­na


SJP.pl


ramazan

ra­ma­dan;
1. dzie­wią­ty mie­siąc w ka­len­da­rzu mu­zuł­mań­skim, w któ­rym wier­nych obo­wią­zu­je ści­sły post;
2. post obo­wią­zu­ją­cy mu­zuł­ma­nów przez cały ten mie­siąc, za­koń­czo­ny baj­ra­mem


SJP.pl


ramazanowy

przy­miot­nik od: ra­ma­zan


SJP.pl


ramazzotti

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­ge­lo Ra­maz­zot­ti (1858-1861) Kar­dy­nał
  • Eros Ra­maz­zot­ti
  • Gian­lu­ca Ra­maz­zot­ti
  • Mi­ca­e­la Ra­maz­zot­ti (ur. 17 stycz­nia 1979) – wło­ska ak­tor­ka fil­mo­wa i te­le­wi­zyj­na
  • Ra­maz­zot­ti (li­kier) – marka al­ko­ho­li
  • Ro­maz­zot­ti

Wikipedia


rambla

we wło­skich mia­stach: pię­kna, sze­ro­ka aleja wy­sa­dza­na drze­wa­mi, bę­dą­ca miej­scem spa­ce­rów i prze­jaż­dżek


SJP.pl


rambo

po­tocz­nie, iro­nicz­nie o nie­u­stra­szo­nym wo­jow­ni­ku, do­ko­nu­ją­cym nad­ludz­kich czy­nów


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Osoby:
    • John Rambo – fik­cyj­na po­stać z serii po­wie­ści i fil­mów Rambo;
    • John Rambo (1943–2022) – ame­ry­kań­ski lek­ko­at­le­ta;
    • Rambo (1986–2011) – bra­zy­lij­ski pił­karz.
  • Seria po­wie­ści Da­vi­da Mor­rel­la:
    • Rambo: Pier­wsza krew (1972, First Blood);
    • Rambo: Pier­wsza krew: Tom 2 (1985, Rambo: First Blood Part II);
    • Rambo: Pier­wsza krew: Tom 3 (1988, Rambo: First Blood Part III).
  • Seria fil­mów:
    • Rambo – Pier­wsza krew – z 1982 roku;
    • Rambo II – z 1985 roku;
    • Rambo III – z 1988 roku;

Wikipedia


rambouillet

[czy­taj: rambuJE] fran­cu­ska rasa owiec; ram­bu­jet


SJP.pl

Ram­bo­u­il­let – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Île-de-Fran­ce, w de­par­ta­men­cie Yve­li­nes.

We­dług da­nych na rok 1990 gminę za­miesz­ki­wa­ły 24 343 osoby, a gę­stość za­lud­nie­nia wy­no­si­ła 692 osób/km² (wśród 1287 gmin re­gio­nu Île-de-Fran­ce Ram­bo­u­il­let pla­su­je się na 114. miej­scu pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści, na­to­miast pod wzglę­dem po­wierzch­ni na miej­scu 11.).

Wikipedia


rambujet

nie­wiel­ka owca o gę­stej weł­nie; ram­bo­u­il­let


SJP.pl


rambujety

nie­wiel­ka owca o gę­stej weł­nie; ram­bo­u­il­let


SJP.pl


rambutan

drze­wo owo­co­we z ro­dzi­ny myd­leń­co­wa­tych, upra­wia­ne w In­do­nez­ji i Ame­ry­ce Środ­ko­wej; ja­go­dzian


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Nep­he­lium lap­pa­ce­um|ref=tak., drze­wo owo­co­we o owło­sio­nych owo­cach;

 (1.2) owoc ram­bu­ta­nu (1.1)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rãmˈbutãn, AS: rãmbutãn

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) jagodzian

Wiktionary


ramdac

RAMDAC (ang. "Ran­dom Ac­cess Me­mo­ry Di­gi­tal to Ana­log Con­ver­ter") – jed­no­u­kła­do­wa struk­tu­ra ukła­du sca­lo­ne­go na kar­cie gra­ficz­nej, przez­na­czo­na do przet­wa­rza­nia obra­zu za­ko­do­wa­ne­go cy­fro­wo, prze­cho­wy­wa­ne­go w pa­mię­ci bu­fo­ra ramki, na sy­gnał ana­lo­go­wy wyś­wiet­la­ny na ekra­nie mo­ni­to­ra. W la­tach 80. i 90. był po­wszech­nie sto­so­wa­ny w kar­tach gra­ficz­nych, dla któ­rych wyj­ściem były mo­ni­to­ry ana­lo­go­we (np. w stan­dar­dzie VGA lub SVGA).

Wikipedia


rameau

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ra­me­au – fran­cu­ska ro­dzi­na mu­zy­ków XVII i XVIII wieku:
    • Jean-Phi­lip­pe Ra­me­au (1683–1764) – naj­słyn­niej­szy z ro­dzi­ny
    • Cla­u­de Ra­me­au (1690–1761)
    • La­za­re Ra­me­au (1757–1794)
  • Jean-François Ra­me­au (1716–1777) (bo­ha­ter po­wiast­ki Di­de­ro­ta Ku­zy­nek mi­strza Ra­me­au)
  • Jean-Cla­u­de Ra­me­au (1943–2005) – bo­ta­nik fran­cu­ski
  • Pier­re Ra­me­au (1674–1748) – fran­cu­ski na­u­czy­ciel tańca na dwo­rze hisz­pań­skim
  • (4734) Ra­me­au – pla­ne­to­i­da

Wikipedia


rameczka

zdrob­nie­nie od: ramka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: ramka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rãˈmɛt͡ʃka, AS: rãmečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rama, ramka

Wiktionary


ramekin

nie­wiel­kie na­czy­nie do za­pie­ka­nia i po­da­wa­nia przy­sta­wek; ko­kil­ka, ko­ki­la


SJP.pl


ramen

ja­poń­ski rosół na bazie wie­przo­wi­ny, z ma­ka­ro­nem i róż­ny­mi skład­ni­ka­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. ja­poń­ski bu­lion z ma­ka­ro­nem i do­dat­ka­mi przy­rzą­dza­ny na wiele spo­so­bów;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ramenownia ż.

Wiktionary


ramenownia

punkt ga­stro­no­micz­ny, w któ­rym ser­wu­je się głów­nie ramen


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gastr. pot. lokal ga­stro­no­micz­ny, w któ­rym ser­wu­je się ramen

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ramen n.

Wiktionary


ramenowy

→ ramen


SJP.pl

Patrz:

ramen

ramfocefal

ro­dzaj gada na­czel­ne­go z pod­gro­ma­dy diap­sy­dów


SJP.pl

Ram­fo­ce­fal ("Rhamp­ho­cep­ha­lus") – ar­cho­za­ur ży­ją­cy w środ­ko­wej jurze (baton); jego szcząt­ki zna­le­zio­no w An­glii w osa­dach for­ma­cji Ta­yn­ton Li­me­sto­ne i Chip­ping Nor­ton. Po­cząt­ko­wo kla­sy­fi­ko­wa­ny jako pte­ro­za­ur; z póź­niej­szych badań wy­ni­ka jed­nak jego przy­na­leż­ność do kro­ko­dy­lo­mor­fów.

Wikipedia


ramforynch

przed­sta­wi­ciel po­drzę­du la­ta­ją­cych gadów z rzędu pte­ro­za­u­rów; ram­fo­ryn­chus


SJP.pl

Ram­fo­rynch ("Rhamp­hor­hyn­chus") – ro­dzaj nie­wiel­kie­go pte­ro­za­u­ra z ro­dzi­ny Rhamp­hor­hyn­chi­dae.

Wikipedia


ramforynchus

przed­sta­wi­ciel po­drzę­du la­ta­ją­cych gadów z rzędu pte­ro­za­u­rów; ram­fo­rynch


SJP.pl


ramforynchusy

przed­sta­wi­ciel po­drzę­du la­ta­ją­cych gadów z rzędu pte­ro­za­u­rów; ram­fo­rynch


SJP.pl


rami

by­li­na podz­wrot­ni­ko­wa upra­wia­na ze wzglę­du na ło­dy­gi do­star­cza­ją­ce włó­kna; szczmiel biały, ramia


SJP.pl


ramia

1. podz­wrot­ni­ko­wa by­li­na z ro­dzi­ny po­krzy­wo­wa­tych; rami, szczmiel biały;
2. włó­kno z łodyg rami; tka­ni­na z tego włó­kna


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. pot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Bo­eh­me­ria|Jacq.|ref=tak., szczmiel, ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny po­krzy­wo­wa­tych

 (1.2) bot. ro­śli­na z ro­dza­ju (1.1)

 (1.3) włók. włó­kno z ro­śli­ny (1.2)

 (1.4) włók. tka­ni­na z włó­kien (1.3)

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) szczmiel, pokrzywa chińska

Wiktionary


ramiak

w sto­lar­stwie: pła­szczyz­na oto­czo­na wy­pu­kłą li­stwą; fi­lung; pły­ci­na


SJP.pl

Ra­miak – ele­ment kon­struk­cyj­ny skrzy­dła okien­ne­go lub drzwio­we­go.

Skrzy­dło skła­da się z dwóch ra­mia­ków po­zio­mych i dwóch ra­mia­ków pio­no­wych. Obok ra­mia­ków skraj­nych za­sto­so­wa­ne mogą być także ra­mia­ki środ­ko­we.

Wikipedia


ramiakowy

→ ra­miak


SJP.pl

Patrz:

ramiak

ramiarski

→ ra­miarz


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ra­ma­mi i obra­mo­wa­niem

Wiktionary

Patrz:

ramiarz

ramiarstwo

wy­ko­ny­wa­nie ram i opraw obra­zów, lu­ster itp.; rze­mio­sło ra­mia­rza


SJP.pl


ramiarz

osoba opra­wia­ją­ca obra­zy lub lu­stra w ramy, rów­nież od­na­wia­ją­ca ramy


SJP.pl

Ra­miarz – osoba, która zaj­mu­je się opra­wą obra­zów, pla­ka­tów, przed­mio­tów oraz lu­ster. Zle­ce­nia wy­ko­nu­je na za­mó­wie­nie osób pry­wat­nych, in­sty­tu­cji oraz firm.

Wikipedia


ramienica

glon słod­ko­wod­ny z rzędu ra­mie­nic; chara


SJP.pl

Na tę stro­nę wska­zu­je „Chara”. Zo­bacz też: gwia­zda Chara.

Ra­mie­ni­ca ("Chara") – ro­dzaj glo­nów, jeden z pier­wszych na­u­ko­wo opi­sa­nych przez Lin­ne­u­sza, a nie­dłu­go potem przez in­nych przy­rod­ni­ków, w tym Jana Kluka, przy czym ro­dzaj z po­dzia­łem na ga­tun­ki, opi­sy­wał je­szcze przed Lin­ne­u­szem, w 1719 r.

Wikipedia


ramienice

rząd glo­nów wy­stę­pu­ją­cych naj­czę­ściej w wo­dach słod­kich


SJP.pl


ramienicowate

rząd glo­nów z gro­ma­dy ra­mie­nic


SJP.pl


ramienicowce

rząd glo­nów z gro­ma­dy ra­mie­nic


SJP.pl

Ra­mie­ni­cow­ce, ra­mie­ni­ce wła­ści­we ("Cha­ra­les") – rząd glo­nów na­le­żą­cy do gro­ma­dy ra­mie­nic ("Cha­rop­hy­ta"). Współ­cze­śnie jest to tak­son mo­no­ty­po­wy za­wie­ra­ją­cy jedną ro­dzi­nę ra­mie­ni­co­wa­tych ("Cha­ra­ce­ae"), jed­nak za­li­cza­na jest do niego rów­nież wy­mar­ła ro­dzi­na "Ac­li­sto­cha­ra­ce­ae", a wy­róż­nia­no rów­nież inne wy­mar­łe ro­dzi­ny "Pa­la­e­o­cha­ra­ce­ae" i "Cla­va­to­ra­ce­ae". Kos­mo­po­li­tycz­ny, liczy ok. 400 ga­tun­ków. W Pol­sce stwier­dzo­no 34 ga­tun­ki, z czego dwa obec­nie uwa­ża­ne są za wy­mar­łe.

Wikipedia


ramienicowiec

przed­sta­wi­ciel rzędu glo­nów z gro­ma­dy ra­mie­nic


SJP.pl


ramienionogi

typ drob­nych mor­skich bez­krę­gow­ców; ra­mie­nio­pła­wy, bra­chio­po­dy


SJP.pl

Ra­mie­nio­no­gi (Bra­chio­po­da) – typ drob­nych mor­skich bez­krę­gow­ców, któ­rych ciało okry­te jest musz­lą, zło­żo­ną z dwóch sko­ru­pek, co z po­zo­ru upo­dab­nia je do małży. W dzi­siej­szej fa­u­nie jest to grupa re­lik­to­wa z około 100 ro­dza­ja­mi i 400 ga­tun­ka­mi. W daw­nych epo­kach ge­o­lo­gicz­nych były znacz­nie po­wszech­niej­sze: ra­mie­nio­no­gów ko­pal­nych opi­sa­no ponad 4200 ro­dza­jów. W za­pi­sie ko­pal­nym znane są od wczes­ne­go kam­bru.

Wikipedia


ramienionóg

drob­ny mor­ski bez­krę­go­wiec; ra­mie­nio­pław, bra­chio­pod


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Bra­chio­po­da|Duméril|ref=tak., ży­ją­cy na dnie morza bez­krę­go­wiec o musz­li zło­żo­nej z dwóch sko­ru­pek, grzbie­to­wej i brzusz­nej;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Spa­dek zna­cze­nia ra­mie­nio­no­gów w końcu pa­le­o­zo­i­ku był za­pew­ne spo­wo­do­wa­ny kon­ku­ren­cją ze stro­ny rów­nież fil­tru­ją­cych wodę osia­dłych mał­żów.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) brachiopod

Wiktionary


ramieniopław

drob­ny mor­ski bez­krę­go­wiec; ra­mie­nio­nóg, bra­chio­pod


SJP.pl


ramieniopławy

drob­ny mor­ski bez­krę­go­wiec; ra­mie­nio­nóg, bra­chio­pod


SJP.pl


ramieniopłetwe

pod­gro­ma­da ryb kost­nych obej­mu­ją­ca około 10 ga­tun­ków wy­stę­pu­ją­cych współ­cze­śnie wy­łącz­nie w wo­dach słod­kich tro­pi­kal­nej czę­ści Afry­ki; wie­lo­płet­we


SJP.pl

Ra­mie­nio­płet­we, wie­lo­płet­we (Bra­chiop­te­ry­gii) – w tra­dy­cyj­nej kla­sy­fi­ka­cji bio­lo­gicz­nej pod­gro­ma­da ryb kost­nych (Oste­icht­hy­es) obej­mu­ją­ca rząd wie­lo­płetw­coksz­tałt­nych (Po­lyp­te­ri­for­mes) z kil­ku­na­sto­ma ga­tun­ka­mi słod­ko­wod­ny­mi. W za­pi­sie ko­pal­nym znane są szcząt­ki tych ryb po­cho­dzą­ce ze środ­ko­wej kredy Afry­ki i póź­nej kredy Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej.

Wikipedia


ramieniopłetwy

o ce­chach ra­mie­nio­płet­wych (pod­gro­ma­da ryb)


SJP.pl


ramieniowy

przy­miot­nik od: ramię


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ra­mie­niem, do­ty­czą­cy ra­mie­nia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ramię n., przedramię n.

 przym. ramienny

Wiktionary


ramienny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ra­mie­niem, do­ty­czą­cy ra­mie­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za od­pływ krwi żyl­nej od­po­wia­da­ją żyły ra­mien­ne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ramiączko n., ramię n., ramionko n.

 przym. ramieniowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ramieniowy

Wiktionary


ramifikacja

prze­sta­rza­le: roz­dzie­le­nie głów­nej linii na wiele pom­niej­szych; roz­ga­łę­zie­nie


SJP.pl


ramifloria

roz­wój kwia­tów z pąków śpią­cych, wy­stę­pu­ją­cych na zdrew­nia­łych pę­dach


SJP.pl


ramionko

zdrob­nie­nie od: ramię


SJP.pl


ramiszów

Ra­mi­szów (nazwa obocz­na: Ra­mie­szów, niem. "Ra­mis­chau") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie wroc­ław­skim, w gmi­nie Dłu­go­łę­ka.

We wsi jest przy­sta­nek ko­le­jo­wy Ra­mi­szów. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa wroc­ław­skie­go.

Wikipedia


ramiączko

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) kraw. pasek tka­ni­ny pod­trzy­mu­ją­cy na ra­mio­nach część gar­de­ro­by, np. bluz­kę, sta­nik;

 (1.2) wie­szak do ubrań w for­mie trój­kąt­nej ramki z ha­czy­kiem

Wiktionary

Ra­miącz­ko – ele­ment gór­nej czę­ści niek­tó­rych ro­dza­jów odzie­ży, pasek słu­żą­cy pod­trzy­ma­niu ubio­ru na ra­mio­nach.

Sto­so­wa­ne w dam­skiej bie­liź­nie, jak biu­sto­no­sze, ko­szu­le, daw­niej także w niek­tó­rych ty­pach gor­se­tów, np. uży­wa­nych w la­tach 80. i 90. XVII wieku w su­kniach warstw wyż­szych Eu­ro­py Za­chod­niej.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: rãˈmʲjɔ̃n͇t͡ʃkɔ, AS: rãmʹi ̯õṇčko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ramię n.

 przym. ramienny

Wiktionary


ramię

1. pier­wsza część ręki, od ło­pat­ki do łok­cia, skła­da­ją­ca się z kości ra­mien­nej, mię­śnia dwu- i trój­gło­we­go ra­mie­nia;
2. staw łą­czą­cy ło­pat­kę z bar­kiem;
3. cała ręka;
4. od­no­ga, roz­ga­łę­zie­nie cze­goś;
5. ele­ment przed­mio­tu lub urzą­dze­nia, wy­się­gnik;
6. ramię ka­me­ro­we: ka­me­ra umie­szczo­na na wy­się­gni­ku z ze­sta­wem prze­ciw­wag po dru­giej stro­nie; kran ka­me­ro­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) anat. część koń­czy­ny gór­nej po­mię­dzy sta­wa­mi: bar­ko­wym a łok­cio­wym

 (1.2) anat. część ciała od szyi do stawu bar­ko­we­go

 (1.3) kraw. część ubra­nia od szyi do stawu bar­ko­we­go

 (1.4) w przy­ro­dzie, tech­ni­ce – wszyst­ko o kształ­cie przy­po­mi­na­ją­cym wy­cią­gnię­tą rękę

 (1.5) pot. cała koń­czy­na górna

 (1.6) geom. bok trój­ką­ta lub tra­pe­zu inny niż pod­sta­wa

Wiktionary

Ramię ( bra­chium) – w ana­to­mii czło­wie­ka część koń­czy­ny gór­nej, znaj­du­ją­ca się mię­dzy obrę­czą bar­ko­wą a prze­dra­mie­niem.

Część kost­ną ra­mie­nia sta­no­wi kość ra­mien­na, łą­czą­ca się ze sta­wem ra­mien­nym i sta­wem łok­cio­wym. Mię­śnia­mi ra­mie­nia są trzy mię­śnie grupy przed­niej, bę­dą­ce zgi­na­cza­mi (mię­sień dwu­gło­wy ra­mie­nia, mię­sień ra­mien­ny, mię­sień kru­czo-ra­mien­ny) i jeden mię­sień grupy tyl­nej – pro­stow­nik (mię­sień trój­gło­wy ra­mie­nia).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Było bar­dzo przy­jem­nie tak iść i czuć się małą, bez­bron­ną, po­e­tycz­ną isto­tą, która wy­ma­ga opie­ki i tkli­wo­ści i która nie po­tra­fi przejść pię­ciu me­trów tro­tu­a­ru nie pod­trzy­my­wa­na przez silne mę­skie ramię.

 (1.1) Twoje prawe ramię jest bar­dziej opa­lo­ne od le­we­go.

 (1.2) Vimes, stwo­rzo­ny przez na­tu­rę jako jeden z tych męż­czyzn, któ­rzy nie są zdol­ni do po­ca­ło­wa­nia pu­blicz­nie włas­nej żony, po­kle­pał ją bez­rad­nie po ra­mie­niu.

 (1.3) Mu­si­my zwę­zić twoją ma­ry­nar­kę w ra­mio­nach.

 (1.4) Prawe ramię tego dro­gow­ska­zu wska­zu­je nam drogę do domu.

 (1.5) Niech cię wezmę w ra­mio­na.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrãmʲjɛ, AS: rãmʹi ̯e

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. naramiennik m., ramiączko n.

:: zdrobn. ramionko n.

 przym. ramieniowy, ramienny, naramienny, podramienny, równoramienny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) bark

Wiktionary


ramka

1. przed­miot, w któ­rym umie­szcza­na jest fo­to­gra­fia lub obra­zek, po­sia­da ele­ment słu­żą­cy do po­sta­wie­nia lub za­wie­sze­nia jej
2. ele­ment kodu html uży­wa­ny przy two­rze­niu stron www


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mała rama, obra­mo­wa­nie np. z li­ste­wek

 (1.2) obra­mo­wa­nie w tek­ście

 (1.3) pot. środ. pacz­ka pa­pie­ro­sów

 (1.4) te­le­kom. jed­nost­ka in­for­ma­cji trans­mi­to­wa­nej przez sieć te­le­ko­mu­ni­ka­cyj­ną;

 (1.5) telew. po­je­dyn­czy obraz wyś­wiet­la­ny na ekra­nie;

 (1.6) pszcz. drew­nia­na kon­struk­cja za­wie­sza­na w ulu, wew­nątrz któ­rej pszczo­ły two­rzą pla­ster z wosku

 (1.7) zob. ramka stosu.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ramka (te­le­ko­mu­ni­ka­cja) – pa­kiet da­nych
  • ramka (te­le­wiz­ja) – od­po­wied­nik peł­nej klat­ki fil­mo­wej
  • ramka cy­fro­wa – urzą­dze­nie mo­bil­ne
  • ramka – obu­do­wa pla­stra pszcze­le­go w ulu

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na biur­ku stała ramka ze zdję­ciem.

 (1.2) Cie­ka­we jest to ogło­sze­nie w czer­wo­nej ramce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrãmka, AS: rãmka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rama, rameczka

 przysł. ramowo

 przym. ramowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.4) datagram, pakiet

Wiktionary


ramkowy

1. → ramka;
2. ce­low­nik ram­ko­wy - naj­prost­szy ro­dzaj ce­low­ni­ka, skła­da­ją­cy się z nie­wiel­kie­go ot­wor­ka (oku­la­ru) umie­szczo­ne­go bli­sko oka ob­ser­wa­to­ra oraz z ramki ogra­ni­cza­ją­cej pole wi­dze­nia


SJP.pl


ramlewo

wieś w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim


SJP.pl

Ram­le­wo – wieś w pół­noc­no-za­chod­niej Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie ko­ło­brze­skim, w gmi­nie Go­ści­no.

We­dług da­nych z 30.06.2014 wieś miała 258 miesz­kań­ców.

W skład So­łect­wa Ram­le­wo wcho­dzą 2 miej­sco­wo­ści: Ram­le­wo i Si­ko­rzy­ce. Miesz­kań­cy so­łect­wa wy­bie­ra­ją 1 z 15 rad­nych do Rady Gminy w Go­ści­nie.

Wikipedia


rammstein

[czy­taj: ramsz­tajn] za­ło­żo­ny w 1994 roku nie­miec­ki ze­spół gra­ją­cy rock in­du­strial­ny (we­dług niek­tó­rych: heavy metal)


SJP.pl

Zo­bacz też: Ram­ste­in.

Ramm­ste­in (czę­sto za­pi­sy­wa­ne skró­to­wo jako R+) – nie­miec­ki ze­spół in­du­strial me­ta­lo­wy, nurtu Neue De­uts­che Härte, pow­sta­ły w 1994 roku.

Człon­ka­mi ze­spo­łu od po­cząt­ku jego ist­nie­nia są: Till Lin­de­mann (wokal), Ri­chard Z. Kru­spe (gi­ta­ra), Paul Lan­ders (gi­ta­ra), Oli­ver Rie­del (gi­ta­ra ba­so­wa), Chri­stoph Schne­i­der (per­ku­sja) oraz Chri­stian Lo­renz (in­stru­men­ty kla­wi­szo­we).

Wikipedia


ramnoza

de­ok­sy­cu­kier pow­sta­ły po odłą­cze­niu od czą­stecz­ki man­no­zy jed­ne­go atomu tlenu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bio­chem. cu­kier me­ty­lo­pen­to­zo­wy po­cho­dze­nia na­tu­ral­ne­go, wy­ko­rzy­sty­wa­ny m.in. jako sub­stan­cja sło­dzą­ca i w kos­me­to­lo­gii;

Wiktionary

Ram­no­za (właśc. "L"-ram­no­za) – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy de­ok­sy­cu­krów, 6-de­ok­sy-L-man­no­za. Wy­stę­pu­je w wielu ro­śli­nach w sta­nie wol­nym oraz jako skład­nik gli­ko­zy­dów.

Wikipedia


ramo

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) W. lp. od: rama

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrãmɔ, AS: rãmo

Wiktionary


ramol

stary, nie­do­łęż­ny czło­wiek; pier­dziel, te­tryk, pryk, pier­nik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) stary, na­rze­ka­ją­cy męż­czyz­na

Wiktionary


ramolcio

iro­nicz­nie: ramol (stary, nie­do­łęż­ny czło­wiek)


SJP.pl


ramoleć

po­tocz­nie: sta­rzeć się, nie­do­łęż­nieć; grzy­bieć, kap­ca­nieć


SJP.pl


ramolowaty

po­gard­li­wie: przy­po­mi­na­ją­cy sta­re­go, nie­do­łęż­ne­go męż­czyz­nę


SJP.pl


ramon

imię


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ramón Osni Mo­re­i­ra Lage – bra­zy­lij­ski pił­karz
  • Ramón del Ca­stil­lo Palop – hisz­pań­ski wo­ka­li­sta
  • Chaj­jim Ramon – iz­ra­el­ski po­li­tyk
  • Ilan Ramon – iz­ra­el­ski astro­na­u­ta
  • Ramon – for­ma­cja ge­o­lo­gicz­na w Iz­ra­e­lu
  • baza lot­ni­cza Ramon w Iz­ra­e­lu
  • port lot­ni­czy Ramon w Iz­ra­e­lu, od­da­lo­ny 18 km od Ej­la­tu

Wikipedia


ramoneska

czar­na, krót­ka, do­pa­so­wa­na kurt­ka skó­rza­na za­pi­na­na na zamki bły­ska­wicz­ne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) krót­ka czar­na kurt­ka skó­rza­na za­pi­na­na na zamki bły­ska­wicz­ne;

Wiktionary

Ra­mo­ne­ska – po­tocz­na pol­ska nazwa mo­to­cy­klo­wej kurt­ki Per­fec­to, za­pro­jek­to­wa­nej w 1928 roku przez Ir­vin­ga Schot­ta.

Naj­pierw była sto­so­wa­na tylko jako ubiór mo­to­cy­kli­stów, potem na prze­ło­mie lat 60. i 70. sta­wa­ła się po­wo­li swo­i­stą ikoną osób po­wią­za­nych z róż­ny­mi od­mia­na­mi mu­zy­ki roc­ko­wej, zwła­szcza he­a­vy­me­ta­lo­wej, za spra­wą ze­spo­łów ta­kich, jak Black Sab­bath. Istot­ny wpływ na jej po­pu­la­ry­za­cję miało uży­cie mo­de­lu Per­fec­to 618 przez Mar­lo­na Bran­do w fil­mie "Dziki" (1954).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ku­pi­łem wczo­raj fajną ra­mo­ne­skę.

 (1.1) Je­sie­nią naj­le­piej spraw­dzi się over­si­ze'owa bom­ber­ka albo skó­rza­na ra­mo­ne­ska.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrãmɔ̃ˈnɛska, AS: rãmõneska

Wiktionary


ramot

1. utwór li­te­rac­ki o małej war­to­ści ar­ty­stycz­nej
2. hu­mo­re­ska, nie­wiel­ki utwór sa­ty­rycz­no-hu­mo­ry­stycz­ny
3. daw­niej: pismo urzę­do­we


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ramot – bi­blij­ne mia­sto uciecz­ki
  • Ramot – osied­le w Je­ro­zo­li­mie
  • Ramot – mo­szaw w sa­mo­rzą­dzie re­gio­nu Golan
  • Ramot ha-Sza­wim – mo­szaw w sa­mo­rzą­dzie re­gio­nu Derom ha-Sza­ron
  • Ramot Me’ir – mo­szaw w sa­mo­rzą­dzie re­gio­nu Gezer
  • Ramot Me­na­sze – kibuc w sa­mo­rzą­dzie re­gio­nu Me­gid­do
  • Ramot Naf­ta­li – mo­szaw w sa­mo­rzą­dzie re­gio­nu Mewo’ot ha-Cher­mon
  • Ramot Ca­ha­la – osied­le w Tel Awiw-Jafa
  • Ra­mo­ty

Wikipedia


ramota

1. utwór li­te­rac­ki o małej war­to­ści ar­ty­stycz­nej
2. hu­mo­re­ska, nie­wiel­ki utwór sa­ty­rycz­no-hu­mo­ry­stycz­ny
3. daw­niej: pismo urzę­do­we


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. iron. kiep­ski utwór li­te­rac­ki, po­zba­wio­ny war­to­ści ar­ty­stycz­nej

 (1.2) liter. krót­ki utwór nar­ra­cyj­ny, utrzy­ma­ny w tonie żar­to­bli­wej ga­wę­dy, z ele­men­ta­mi dy­dak­tyz­mu

 (1.3) daw. pismo urzę­do­we

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Może współ­cze­śni od­czu­wa­li jakiś ży­wszy nurt w tej bezkr­wi­stej ra­mo­cie, któ­rej je­dy­nym kon­cep­tem po­zo­stał tytuł.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rãˈmɔta, AS: rãmota

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zdrobn. ramotka

 przym. ramotowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szmira

 (1.2) ramotka

Wiktionary


ramotka

zdrob­nie­nie od: ra­mo­ta


SJP.pl


ramotowaty

prze­sta­rza­ły, po­zba­wio­ny war­to­ści; tan­det­ny


SJP.pl


ramotowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Ra­mo­tow­ski – pol­skie naz­wi­sko.

Wikipedia


ramownia

dział za­kła­du mon­ta­żo­we­go zaj­mu­ją­cy się wyt­wa­rza­niem lub na­pra­wą ram po­ja­zdów sa­mo­cho­do­wych


SJP.pl


ramowo

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób ogól­ny, ule­ga­ją­cy je­szcze mo­dy­fi­ka­cjom

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Określ­cie przy­najm­niej ra­mo­wo skalę po­trzeb.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rama ż., ramka ż., ramowość ż.

 przym. ramowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ogólnie, ogólnikowo, szkicowo, wstępnie

Wiktionary


ramowość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest ra­mo­we

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ramowy

 przysł. ramowo

 rzecz. rama ż.

Wiktionary


ramowy

przy­miot­nik od: rama


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy kształt ramy, umie­szczo­ny w ramie

 (1.2) ogól­nie za­ry­so­wa­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) W Ja­po­nii nie ist­nie­je ogól­no­na­ro­do­wy, sztyw­ny pro­gram na­u­cza­nia, a je­dy­nie ra­mo­wy, w opar­ciu o który każda szko­ła opra­co­wu­je swój włas­ny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ramówka ż., rama ż., ramka ż., ramowość ż.

 przysł. ramowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) szkicowy

Wiktionary


rampa

1. po­most do prze­ła­dun­ku, np. w ko­pal­ni;
2. przed­nie oś­wiet­le­nie sceny te­a­tral­nej zło­żo­ne z dwóch rzę­dów, jed­ne­go wzdłuż dol­nej linii por­ta­lu sce­nicz­ne­go i dru­gie­go wzdłuż gór­nej;
3. ru­cho­ma za­po­ra przy prze­jeź­dzie ko­le­jo­wym; szla­ban


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bud. pod­wyż­sze­nie, ro­dzaj po­de­stu, np. wzdłuż ścia­ny bu­dyn­ku, ułat­wia­ją­ce­go za­ła­du­nek i wy­ła­du­nek to­wa­rów z po­ja­zdów;

 (1.2) po­chyl­nia, która ułat­wia po­ko­na­nie róż­ni­cy po­zio­mów przy tran­spor­to­wa­niu cze­goś;

 (1.3) kon­struk­cja z po­chy­łą po­wierzch­nią, słu­żą­ca do wy­ko­ny­wa­nia ewo­lu­cji na de­sko­rol­ce;

 (1.4) teatr. rząd lamp od­po­wied­nio osło­nię­tych wzdłuż gór­nej i dol­nej linii sceny

 (1.5) ru­cho­ma ba­rie­ra do ot­wie­ra­nia i za­my­ka­nia drogi

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • rampa – bu­dow­nict­wo
  • rampa – lo­gi­sty­ka
  • rampa – teatr
  • rampa w spor­tach ek­stre­mal­nych
  • Teatr Rampa – teatr mu­zycz­ny w War­sza­wie
  • rampa – ba­rie­ra dro­go­wa, szla­ban

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈrãmpa, AS: rãmpa

Wiktionary

Powiązane:

 przym. rampowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pomost

 (1.5) szlaban

Wiktionary


rampers

jed­no­czę­ścio­we ubran­ko nie­mow­lę­ce w po­sta­ci body z krót­ki­mi no­gaw­ka­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ro­dzaj ubran­ka dla nie­mow­ląt w po­sta­ci body, ale z krót­ki­mi no­gaw­ka­mi, na ra­miącz­kach lub z rę­kaw­kiem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ram­pers jest z krót­kim rę­kaw­kiem, na ra­mie­niu za­pi­na­ny na dwie napki, roz­pi­na­ny w kroku, co ułat­wia zmia­nę pie­lusz­ki. (z In­ter­ne­tu)

 (1.1) Ram­pers, czyli letni pa­ja­cyk z krót­ki­mi rę­kaw­ka­mi i krót­ki­mi no­gaw­ka­mi to do­sko­na­ły ele­ment gar­de­ro­by na cie­płe dni. (z In­ter­ne­tu)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrãmpɛrs, AS: rãmpers

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zdrobn. rampersik

Wiktionary


rampersik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: ram­pers

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ram­per­sik jest bar­dzo ład­nie uszy­ty, z dba­ło­ścią o każdy szcze­gół. (z In­ter­ne­tu)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rãmˈpɛrʲɕik, AS: rãmperʹśik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rampers mrz.

Wiktionary


rampowy

→ rampa


SJP.pl

Patrz:

rampa

rams

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Rams-Ca­pel­le – fran­cu­ski sy­no­nim miej­sco­wo­ści Ram­ska­pel­le
  • Adam Rams – pol­ski sa­mo­rzą­do­wiec
  • Mar­cin Rams – pol­ski aktor
  • Wolf­gang Rams – nie­miec­ki na­u­ko­wiec
  • Rams Park – sta­dion w Tur­cji
  • Ar-Rams
  • Los An­ge­les Rams

Wikipedia


ramsowo

Ram­so­wo (niem. "Gross Ram­sau") – wieś war­miń­ska w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie olsz­tyń­skim, w gmi­nie Bar­cze­wo.

Wieś po­ło­żo­na jest wśród du­żych kom­plek­sów le­śnych, mię­dzy naj­więk­szym na tym ob­sza­rze je­zio­rem Dadaj i je­zio­rem Do­brąg.

Wikipedia


ramsz

gra w karty po­dob­na do ma­ria­sza, w któ­rej prze­gry­wa ten, kto ma wię­cej oczek


SJP.pl


ramtil

jed­no­rocz­na ro­śli­na ole­i­sta z ro­dzi­ny astro­wa­tych; upra­wia­na w Afry­ce Wschod­niej i In­diach; ole­jar­ka abi­syń­ska


SJP.pl


ramutowo

Ra­mu­to­wo – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie płoc­kim, w gmi­nie Słup­no.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa płoc­kie­go.

Wieś za­miesz­ku­je nie­wiel­ka dia­spo­ra Ko­ścio­ła Ka­to­lic­kie­go Ma­ria­wi­tów, którą opie­ku­je się pa­ra­fia w Fe­li­cja­no­wie. Wier­ni z Ra­mu­to­wa od­pra­wia­ją ado­ra­cję ubła­ga­nia 12. dnia każ­de­go mie­sią­ca.

Wikipedia


ramutówko

Ra­mu­tów­ko – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie płoc­kim, w gmi­nie Bo­dza­nów.

Do 1925 roku ist­nia­ła gmina Ra­mu­tów­ko. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa płoc­kie­go.

Wikipedia


ramułtowice

mia­sto w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim


SJP.pl

Ra­muł­to­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie średz­kim, w gmi­nie Ko­sto­mło­ty.

Wikipedia


ramy

za­kres, za­sięg


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) książk. za­kres, za­sięg, ogra­ni­cze­nie cze­goś

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lp.; M., B. i W. lm. od: rama

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrãmɨ, AS: rãmy

Wiktionary


ramzan

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.

Wiktionary


ramzes

imię egip­skich kró­lów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) hist. imię kil­ku­na­stu fa­ra­o­nów;

Wiktionary

Ram­zes, Ra­mes­ses to sta­ro­żyt­ne egip­skie imię, oz­na­cza­ją­ce "zro­dził go Ra".

Imię to no­si­ło je­de­na­stu fa­ra­o­nów Egip­tu.XIX dy­na­stia:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ksią­żę Ram­zes wsparł obie ręce o kra­wędź wozu i z wy­so­ko­ści pa­gór­ka pa­trzył na Li­bij­czy­ków i swoje woj­sko, jak żół­to­gło­wy orzeł na pstre ku­ro­pat­wy.

 (1.1) Niech żyje wiecz­nie pan nasz, Ram­zes XIII-ty, opie­kun uci­śnio­nych!

Wiktionary


ramówka

ogól­ny sche­mat pro­gra­mu ra­dio­we­go lub te­le­wi­zyj­ne­go, wyz­na­cza­ją­cy stałe pory na­da­wa­nia pro­gra­mów cy­klicz­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) układ pro­gra­mu ra­dio­we­go lub te­le­wi­zyj­ne­go, ze­staw au­dy­cji ra­dio­wych i pro­gra­mów te­le­wi­zyj­nych na­da­wa­nych o okre­ślo­nych po­rach;

Wiktionary

Ra­mów­ka, pro­gram ra­mo­wy – po­pu­lar­ne okre­śle­nie ukła­du pro­gra­mu ra­dio­we­go albo te­le­wi­zyj­ne­go, ogól­ny sche­mat pro­gra­mu, zbiór re­gu­lar­nie na­da­wa­nych au­dy­cji ra­dio­wych i pro­gra­mów te­le­wi­zyj­nych.

Ra­mów­ka wyz­na­cza plan emi­sji pro­gra­mo­wej sta­cji ra­dio­wych albo te­le­wi­zyj­nych w róż­nych prze­dzia­łach czasu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Odkąd zmie­ni­li ra­mów­kę na je­dyn­ce, nie zdą­żam na mój ulu­bio­ny se­rial.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rama ż.

 przym. ramowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) program ramowy

Wiktionary


ramówkowy

→ ra­mów­ka


SJP.pl

Patrz:

ramówka

ran

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D. lm. od: rana

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ran – bó­stwo toni mor­skiej z mi­to­lo­gii nor­dyc­kiej
  • Ran (ep­si­lon Eri­da­ni) – gwia­zda w gwia­zdo­zbio­rze Ery­da­nu
  • Ran – imię ja­poń­skie i he­braj­skie
  • Ran – film Akiry Ku­ro­sa­wy z 1985 roku
  • Ran Gu­i­tars – pro­du­cent gitar
  • „Ran” – nazwa okrę­tów
    • „Ran” – duń­ski okręt pod­wod­ny

Wikipedia

Wymowa:

IPA: rãn, AS: rãn

Wiktionary


rana

usz­ko­dze­nie ciała zwią­za­ne z przer­wa­niem tka­nek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. usz­ko­dze­nie cią­gło­ści skóry, a czę­sto rów­nież głęb­szych tka­nek lub na­rzą­dów na sku­tek urazu, opa­rze­nia itp.;

 (1.2) uczu­cie głę­bo­kie­go psy­chicz­ne­go cier­pie­nia

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lp. od: rano

Wiktionary

Rana ( vul­nus) – przer­wa­nie ana­to­micz­nej cią­gło­ści tka­nek lub ich usz­ko­dze­nie pod wpły­wem czyn­ni­ka usz­ka­dza­ją­ce­go. Czyn­ni­kiem po­wo­du­ją­cym pow­sta­nie rany może być róż­ne­go typu uraz lub pro­ces cho­ro­bo­wy, w tym nie­dokr­wie­nie tęt­ni­cze, nie­wy­dol­ność żylna, za­ka­że­nia, zmia­ny tro­ficz­ne (od­le­ży­na).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na łydce mam dużą ot­war­tą ranę, bo wła­śnie prze­wró­ci­łem się jadąc roz­pę­dzo­nym ro­we­rem.

 (1.2) Spo­koj­na jest – ale i w jej pier­siach nie brak ran bo­les­nych.

 (2.1) W so­bo­tę ba­wi­li­śmy się w dy­sko­te­ce aż do rana.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrãna, AS: rãna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ranny mos., ranna ż.

:: zdrobn. ranka ż.

 czas. ranić ndk./dk., zranić dk., poranić dk.

 przym. ranny

Wiktionary


ranchero

wła­ści­ciel ran­cza; ran­czer


SJP.pl


rancho

farma, go­spo­dar­stwo rolne z ho­dow­lą bydła lub koni w Ame­ry­ce; ran­czo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zob. ran­czo.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ran­cho Ale­gre – mia­sto
  • Ran­cho Ale­gre d’Oeste – mia­sto
  • Ran­cho Qu­e­i­ma­do – mia­sto
  • Ran­cho – dziel­ni­ca (wijk) Wil­lem­sta­du
  • Ran­cho – miej­sco­wość (pla­ats) w stre­fie Ma­di­ki/Ran­cho, w re­gio­nie Oran­je­stad-West, w kraju au­to­no­micz­nym Aruba
  • Ran­cho Re­don­do – dy­strykt
  • Ran­cho Ban­qu­e­te – jed­nost­ka osad­ni­cza
  • Ran­cho Ca­la­ve­ras – jed­nost­ka osad­ni­cza
  • Ran­cho Chico – jed­nost­ka osad­ni­cza
  • Ran­cho Cor­do­va – mia­sto
  • Ran­cho Cu­ca­mon­ga – mia­sto
  • Ran­cho Gran­de – jed­nost­ka osad­ni­cza

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈrãn͇t͡ʃɔ, AS: rãṇčo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ranczo n., ranczer m., ranchero m.

 przym. ranczerski

Wiktionary


rancik

zdrob­nie­nie od: rant


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od rant

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie rant, lecz tylko mały ran­cik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rant m.

Wiktionary


ranczer

wła­ści­ciel ran­cza; ran­che­ro


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba pro­wa­dzą­ca ran­czo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ar­gen­tyń­ską sto­li­cę od kilku dni spo­wi­ja dym z pa­stwisk wy­pa­la­nych przez ran­cze­rów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ranczo n., rancho n.

 przym. ranczerski

Wiktionary


ranczerka

→ ran­czer; far­mer­ka


SJP.pl


ranczo

farma, go­spo­dar­stwo rolne z ho­dow­lą bydła lub koni w Ame­ry­ce; ran­cho


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) etn. w Ame­ry­ce Ła­ciń­skiej: go­spo­dar­stwo wiej­skie spe­cja­li­zu­ją­ce się w ho­dow­li bydła lub owiec

 (1.2) etn. w Ame­ry­ce Pół­noc­nej, szcze­gól­nie w USA: go­spo­dar­stwo wiej­skie o cha­rak­te­rze rol­nym, wa­rzyw­ni­czym lub sa­dow­ni­czym

Wiktionary

Ran­czo a. ran­cho (hiszp. "ran­cho") – wiel­kie go­spo­dar­stwo rolne, zwy­kle ho­dow­la­ne, w Ame­ry­ce Pół­noc­nej i Środ­ko­wej. Na ran­chach ho­du­je się głów­nie bydło na wo­ło­wi­nę, konie lub owce.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈrãn͇t͡ʃɔ, AS: rãṇčo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rancho, ranczer, ranchero

 przym. ranczerski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) farma

Wiktionary


rand

jed­nost­ka mo­ne­tar­na Re­pu­bli­ki Po­łud­nio­wej Afry­ki (1 rand = 100 cen­tów)


SJP.pl

rze­czow­nik

 (1.1) monet. wa­lu­ta Po­łud­nio­wej Afry­ki;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • rand – wa­lu­ta Re­pu­bli­ki Po­łud­nio­wej Afry­ki
  • Rand – jed­nost­ka osad­ni­cza w USA
  • Rand – ob­szar nie­mu­ni­cy­pal­ny w hrab­stwie Kern, w Ka­li­for­nii, w Sta­nach Zjed­no­czo­nych
  • Rand – miej­sco­wość w hrab­stwie Lin­colns­hi­re (An­glia)
  • Rand – mia­sto w Po­łud­nio­wej Afry­ce
  • Ayn Rand (1905–1982) – po­wie­ścio­pi­sar­ka, fi­lo­zof, twór­czy­ni obiek­ty­wiz­mu
  • John Rand (1889–1940) – ame­ry­kań­ski aktor
  • Josh Rand (ur. 1974) – gi­ta­rzy­sta har­droc­ko­wy
  • Mary Rand (1940–2026) – bry­tyj­ska lek­ko­at­let­ka
  • Nisan Rand (1930–2008) – iz­ra­el­ski bry­dży­sta
  • Paul Rand (1914–1996) – ame­ry­kań­ski gra­fik
  • rand() – nazwa funk­cji z bi­blio­te­ki stan­dar­do­wej ję­zy­ka C

Wikipedia

Wymowa:

IPA: rãnt, AS: rãnt

Wiktionary

Powiązane:

 przym. randowy

Wiktionary


randka

umó­wio­ne spot­ka­nie dwóch osób, które się sobie po­do­ba­ją


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) umó­wio­ne, naj­czę­ściej ro­man­tycz­ne spot­ka­nie dwóch za­in­te­re­so­wa­nych sobą osób, w celu bliż­sze­go poz­na­nia się lub spę­dze­nia razem czasu;

Wiktionary

Rand­ka (z ren­dez-vous (d'amour) „umó­wio­ne spot­ka­nie (mi­łos­ne)”) – spot­ka­nie dwóch osób ma­ją­ce na celu na­wią­za­nie lub roz­wi­nię­cie zna­jo­mo­ści, ini­cjo­wa­ne z za­mia­rem stwo­rze­nia lub umoc­nie­nia re­la­cji emo­cjo­nal­nych, sek­su­al­nych lub mał­żeń­skich po­mię­dzy uczest­ni­czą­cy­mi w rand­ce oso­ba­mi. W szer­szym zna­cze­niu rand­ką bę­dzie także każde spot­ka­nie osób, które łączą tego ro­dza­ju re­la­cje.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Chcia­łem umó­wić się z nią na rand­kę, ale gdy w końcu ją spy­ta­łem – od­mó­wi­ła.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrãntka, AS: rãntka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. randkowanie n., randkowicz m., randkowiczka ż.

 czas. randkować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) spotkanie, rendez-vous, schadzka

Wiktionary


randkowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|rand­ko­wać.; cho­dze­nie na rand­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mu­sia­ła przyz­nać, że on także zwró­cił jej uwagę i bar­dzo go lu­bi­ła, nie miała jed­nak czasu na związ­ki i rand­ko­wa­nie. Na­sta­wio­na na re­a­li­za­cję zadań na stu­diach i pracę, nie chcia­ła się roz­pra­szać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. randka ż., randkowicz mos., randkowiczka ż.

 czas. randkować ndk.

Wiktionary


randkować

po­tocz­nie: cho­dzić na rand­ki


SJP.pl


randkowicz

po­tocz­nie: osoba czę­sto cho­dzą­ca na rand­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ktoś, kto cho­dzi na rand­ki (rand­ku­je)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. randka ż., randkowanie n.

:: fż. randkowiczka ż.

 czas. randkować ndk.

Wiktionary


randkowiczka

→ rand­ko­wicz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ta, która cho­dzi na rand­ki (rand­ku­je)

Wiktionary

Patrz:

randkowicz

Powiązane:

 rzecz. randka ż., randkowanie n.

:: fż. randkowicz ż.

 czas. randkować ndk.

Wiktionary


randkowy

→ rand­ka, np. por­tal rand­ko­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy rand­ki

Wiktionary


randoald

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Świę­ty Ran­do­ald dzia­łał w Szwaj­ca­rii.

Wiktionary


random

jed­nost­ka mo­ne­tar­na Re­pu­bli­ki Po­łud­nio­wej Afry­ki (1 rand = 100 cen­tów)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) slang. przy­pad­ko­wy czło­wiek

Wiktionary

Powiązane:

 przym. randomowy

Wiktionary


randomizacja

1. lo­so­wy przy­dział pa­cjen­tów lub obiek­tów do grup w ba­da­niu kon­tro­lo­wa­nym;
2. w in­for­ma­ty­ce: ge­ne­ro­wa­nie lo­so­wych pró­bek da­nych


SJP.pl

Ran­do­mi­za­cja ( ran­do­mi­za­tion) – lo­so­wy roz­dział ba­da­nych obiek­tów do grup po­rów­naw­czych.

Ran­do­mi­za­cja jest jed­nym z za­bie­gów me­to­dycz­nych sto­so­wa­nych w celu zni­we­lo­wa­nia wpły­wu nie­kon­tro­lo­wa­nych zmien­nych na wy­ni­ki ek­spe­ry­men­tu (na zmien­ną ob­ja­śnia­ną).

Wikipedia


randomizacyjny

→ ran­do­mi­za­cja


SJP.pl

Patrz:

randomizacja

randomizować

wpro­wa­dzać lo­so­wość


SJP.pl


randomka

po­tocz­nie: przy­pad­ko­wa, lo­so­wo wy­bra­na ko­bie­ta


SJP.pl


randomowo

przy­słó­wek

 (1.1) neol. lo­so­wo, przy­pad­ko­wo

Wiktionary

Powiązane:

 przym. randomowy

Wiktionary


randomowy

po­tocz­nie: lo­so­wy, przy­pad­ko­wy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) neol. lo­so­wy, przy­pad­ko­wy

 (1.2) slang. pier­wszy lep­szy, przy­pad­ko­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Stan ran­do­mo­wy (stan lo­so­wy) – w każ­dym miej­scu mie­sza­ni­ny praw­do­po­do­bień­stwo zna­le­zie­nia okre­ślo­nej cząst­ki jest jed­na­ko­we.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrãndɔ̃ˈmɔvɨ, AS: rãndõmovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. random mzw., randomowość ż.

 przysł. randomowo

Wiktionary


ranek

po­czą­tek dnia roz­po­czy­na­ją­cy się wraz ze wscho­dem słoń­ca; po­ra­nek, świt


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wczes­na pora dnia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jutro muszę wstać wczes­nym ran­kiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrãnɛk, AS: rãnek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poranek m., rano n.

 przym. poranny, ranny

 przysł. rano

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) poranek

Wiktionary


ranga

1. w hie­rar­chii woj­sko­wej (daw­niej także urzęd­ni­czej, dwor­skiej): sto­pień służ­bo­wy;
2. zna­cze­nie cze­goś, war­tość


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sto­pień woj­sko­wy, daw­niej także urzęd­ni­czy lub dwor­ski

 (1.2) zna­cze­nie, waż­ność cze­goś bądź kogoś

 (1.3) stat. w naj­prost­szej wer­sji numer ko­lej­ny ob­ser­wa­cji sta­ty­stycz­nej w pró­bie po upo­rząd­ko­wa­niu ob­ser­wa­cji we­dług war­to­ści jed­nej ze zmien­nych

 (1.4) mat. włas­ność grupy Liego

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ranga – sto­pień woj­sko­wy
  • ranga – w sta­ty­sty­ce
  • ranga – (w ma­te­ma­ty­ce) włas­ność grupy abe­lo­wej
    • ranga – włas­ność grupy abe­lo­wej wol­nej
  • ranga – włas­ność grupy Liego
  • rząd w ma­te­ma­ty­ce

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Puł­kow­nik jest star­szy rangą niż ka­pi­tan.

 (1.2) Nie muszę ci chyba przy­po­mi­nać, że udział w wy­da­rze­niu tej rangi jest w dzi­siej­szych cza­sach obo­wiąz­ko­wy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrãŋɡa, AS: rãŋga

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rangowanie n.

 przym. rangowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stopień, stopień wojskowy

 (1.2) doniosłość, ważność, znaczenie

Wiktionary


ranger

[czy­taj: rejn­dżer] ran­gers;
1. straż­nik leśny w USA;
2. czło­nek eli­tar­nej for­ma­cji lek­kiej pie­cho­ty USA


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ran­ger – miej­sco­wość w sta­nie Ge­or­gia, w hrab­stwie Gor­don
  • Ran­ger – mia­sto w sta­nie Tek­sas, w hrab­stwie East­land
  • Ran­ger – marka sa­mo­cho­dów sprze­da­wa­nych w Po­łud­nio­wej Afry­ce, Bel­gii i Szwaj­ca­rii
  • Ran­ger – model sa­mo­cho­du klasy wyż­szej opra­co­wa­ny przez Ge­ne­ral Mo­tors
  • Ran­ger – seria ame­ry­kań­skich sond kos­micz­nych
  • Ran­ger – lot­ni­sko­wiec ame­ry­kań­ski
  • Ran­ger – Su­per­kom­pur­ter
  • Ran­ger – eli­tar­na for­ma­cja lek­kiej pie­cho­ty Armii Sta­nów Zjed­no­czo­nych
  • Texas Ran­ger – eli­tar­na for­ma­cja po­li­cyj­na w Tek­sa­sie
  • Park Ran­ger – sta­no­wi­sko osób za­trud­nio­nych w USA, Ka­na­dzie i niek­tó­rych kra­jach an­glo­sa­skich przez wła­dze kra­jo­we w celu ochro­ny par­ków – za­byt­ków

Wikipedia


rangers

[czy­taj: rejn­dżers] ran­ger;
1. straż­nik leśny w USA;
2. czło­nek eli­tar­nej for­ma­cji lek­kiej pie­cho­ty USA


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Uni­ted Sta­tes Army Ran­gers – eli­tar­na for­ma­cja wojsk lą­do­wych Sta­nów Zjed­no­czo­nych
  • Ran­gers – Plav­ci – cze­ski ze­spół mu­zycz­ny
  • Ran­gers F.C. – szkoc­ki klub pił­kar­ski z Glas­gow
  • FC Rànger’s – an­dor­ski klub pił­kar­ski
  • Texas Ran­gers – ame­ry­kań­ska dru­ży­na ba­se­bal­lo­wa z Ar­ling­ton
  • New York Ran­gers – ame­ry­kań­ski klub ho­ke­jo­wy z No­we­go Jorku

Wikipedia


rangersy

ro­dzaj krót­szych gla­nów


SJP.pl


rangowy

przy­miot­nik od: ranga


SJP.pl


rangun

sto­li­ca Birmy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. dawna sto­li­ca Mjan­my (Birmy);

Wiktionary

Ran­gun albo Yan­gon (birm. ရန်ကုန် //) – naj­więk­sze mia­sto Mjan­my, sto­li­ca kraju od 1886 do 2005.

Mia­sto po­ło­żo­ne we wschod­niej czę­ści delty Ira­wa­di, nad rzeką Ran­gun, w pro­win­cji Ran­gun. Lud­ność: 7,36 mln miesz­kań­ców (2014). Głów­na ulica mia­sta to Ana­wrah­ta. Cen­trum go­spo­dar­cze i kul­tu­ral­ne kraju. Mię­dzy­na­ro­do­wy port lot­ni­czy – Min­ga­la­don. Głów­ny port mor­ski kraju. Uni­wer­sy­tet, za­ło­żo­ny w 1920, oraz inne wyż­sze uczel­nie. In­sty­tut Bud­dyj­ski i Bi­blio­te­ka Na­ro­do­wa.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po śmier­ci żony osiadł w Ran­gu­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrãŋɡũn, AS: rãŋgũn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ranguńczyk mos., rangunka ż.

 przym. ranguński

Wiktionary


rangunka

miesz­kan­ka Ran­gu­nu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ran­gu­nu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Rangun mrz.

:: fm. ranguńczyk mos.

 przym. ranguński

Wiktionary


ranguńczyk

miesz­ka­niec Ran­gu­nu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ran­gu­nu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Rangun mrz.

:: fż. rangunka ż.

 przym. ranguński

Wiktionary


ranguński

przy­miot­nik od: Ran­gun


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ran­gu­nem, do­ty­czą­cy Ran­gu­nu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ranguńczyk mos., Rangun mrz., rangunka ż.

Wiktionary


rani

1. tytuł żony radży;
2. kró­lo­wa lub księż­nicz­ka hin­du­ska


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) żona radży

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • rani – żona radży
  • Rani – bel­gij­ska seria ko­mik­so­wa
  • Hania Rani – pol­ska ar­tyst­ka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Obok radży sie­dzia­ła rani z za­sło­nię­tą twa­rzą.

Wiktionary


ranicki

naz­wi­sko


SJP.pl


raniec

1. daw­niej: tor­ni­ster;
2. po­tocz­nie: ranek


SJP.pl


raniej

rzad­ki sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: rano


SJP.pl


ranienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ranić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rãˈɲɛ̇̃ɲɛ, AS: rãńė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ranić

Wiktionary


raniewo

Ra­nie­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie kwi­dzyń­skim, w gmi­nie Pra­bu­ty. Leży przy dro­dze wo­je­wódz­kiej nr 521.

W skład so­łect­wa "Ra­nie­wo, Kle­cze­wo" wcho­dzą wieś Ra­nie­wo i osada Kle­cze­wo.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa el­blą­skie­go.

Wikipedia


raniowski

naz­wi­sko


SJP.pl


raniszewski

naz­wi­sko


SJP.pl

Ra­ni­szew­ski (forma żeń­ska: Ra­ni­szew­ska, licz­ba mnoga: Ra­ni­szew­scy) – pol­skie naz­wi­sko. W la­tach 90 XX wieku no­si­ło je 1071 osób.

Ro­dzi­na wy­wo­dzą­ca się z za­moż­nej szlach­ty, za­miesz­ki­wa­ła te­re­ny Ma­zo­wsza w cza­sie I Rze­czy­po­spo­li­tej. Obec­nie liczy wielu człon­ków głów­nie za­miesz­ku­ją­cych Pol­skę, ale rów­nież i inne kraje Eu­ro­py.

Wikipedia


raniuchny

zdrob­nie­nie od: rany (ranny, po­ran­ny); ra­niut­ki, ra­niuś­ki


SJP.pl


raniusieńko

przy­słó­wek

 (1.1) bar­dzo wcze­śnie rano

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mar­tyn­ka ra­niu­sień­ko po­bie­gła na grzy­by do lasu.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. raniusieńki, raniuśki

 przysł. raniuśko, raniutko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) raniuśko, raniuteńko, raniutko

Wiktionary


raniuszek

ma­leń­ki ptak czę­ścio­wo osia­dły z ro­dzi­ny ra­niusz­ko­wa­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ornit. ra­niu­szek zwy­czaj­ny nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ae­git­ha­los ca­u­da­tus|ref=tak., mały ptak o pu­szy­stej syl­wet­ce z czar­nym wierz­chem i bia­ło­ró­żo­wa­wym spo­dzie oraz dłu­gim schod­ko­wa­tym ogo­nem;

 (1.2) ornit. ptak z ro­dzi­ny ra­niusz­ków (nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ae­git­ha­li­dae|ref=tak.)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ra­niu­szek rozm­na­ża się w la­sach li­ścia­stych i mie­sza­nych, naj­le­piej z bo­ga­tym runem, woli jed­nak za­ro­śla na ob­sza­rach ba­gien­nych lub krze­wy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rãˈɲuʃɛk, AS: rãńušek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poranek m., raniuszki nmos., raniuszczyk m., rano n.

 przym. ranny, poranny

 przysł. rano, raniutko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) raniuszek zwyczajny

Wiktionary


raniuteńko

przy­słó­wek

 (1.1) bar­dzo wcze­śnie rano

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Karol zer­wał się ra­niu­teń­ko, by wy­pro­wa­dzić psa.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. raniusieńki, raniuśki, raniuteńki

 przysł. raniuśko, raniutko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) raniusieńko, raniuśko, raniutko

Wiktionary


raniutki

zdrob­nie­nie od: rany (ranny, po­ran­ny); ra­niuch­ny, ra­niuś­ki


SJP.pl


raniutko

przy­słó­wek

 (1.1) bar­dzo wcze­śnie rano

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kładź­cie się, bo ra­niut­ko wy­ru­sza­my.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. raniutki

 przysł. raniusieńko, raniuteńko

 rzecz. raniuszek mzw.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) raniuśko, raniuteńko, raniusieńko

Wiktionary


raniuśki

zdrob­nie­nie od: rany (ranny, po­ran­ny); ra­niuch­ny, ra­niut­ki


SJP.pl


raniuśko

przy­słó­wek

 (1.1) bar­dzo wcze­śnie rano

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Go­spo­da­rze ra­niuś­ko posz­li do obory.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. raniuśki

 przysł. raniusieńko, raniuteńko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) raniusieńko, raniuteńko, raniutko

Wiktionary


raniąco

w spo­sób ura­ża­ją­cy czy­jeś uczu­cia


SJP.pl


ranić

po­wo­do­wać, spo­wo­do­wać ka­le­cze­nie (np. Odłam­ki szyby ra­ni­ły pa­sa­że­rów auta.); ska­le­czyć, ka­le­czyć


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zra­nić)

 (1.1) zadać ranę

 (1.2) po­wo­do­wać ka­le­cze­nie

 (2.2) ule­gać ka­le­cze­niu

 (2.3) przen. spra­wiać przy­krość sobie wza­jem­nie

 (2.4) zadać rany sobie wza­jem­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Oskar­żo­ny od­po­wia­da przed sądem za to, że w afek­cie ranił są­sia­da szty­chów­ką.

 (1.3) Twoje nie­spra­wied­li­we trak­to­wa­nie rani mnie mocno.

 (2.2) Prze­ci­ska­jąc się przez cha­szcze, mój pies lekko ranił się w łapę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrãɲit͡ɕ, AS: rãńić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rana ż., ranka ż., ranny m., ranna ż., ranienie n.

 czas. poranić, zranić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kaleczyć

 (2.1) kaleczyć się

Wiktionary


raniżowski

przy­miot­nik od: Ra­ni­żów


SJP.pl


raniżów

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Ra­ni­żów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie kol­bu­szow­skim, w gmi­nie Ra­ni­żów. Ma sta­tus so­łect­wa.

Wieś jest sie­dzi­bą gminy Ra­ni­żów, rzym­sko­ka­to­lic­kie­go de­ka­na­tu Ra­ni­żów i pa­ra­fii Najś­więt­szej Maryi Panny.

Wikipedia


rank

po­tocz­nie: ran­king


SJP.pl

Rank – gaun wikas sa­mi­ti w za­chod­niej czę­ści Ne­pa­lu w stre­fie Rapti w dy­stryk­cie Rolpa. We­dług ne­pal­skie­go spisu po­wszech­ne­go z 2011 roku li­czył on 1013 go­spo­darstw do­mo­wych i 6151 miesz­kań­ców (3290 ko­biet i 2861 męż­czyzn).

Wikipedia


ranka

drob­na rana; nie­du­że ska­le­cze­nie, za­dra­śnię­cie, ukłu­cie itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: rana

 (1.2) drob­na rana

 (1.3) gw-pl|Ma­zu­ry. ręka

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lp. od: ranek

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Mimo że to była na­praw­dę mała ranka, za­go­i­ła się do­pie­ro po ty­god­niu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrãnka, AS: rãnka

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1-2)

 rzecz. rana ż., ranny m., ranienie n., zranienie n.

 czas. ranić ndk., zranić dk., poranić dk.

 przym. ranny

Wiktionary


ranked

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) środ. w grach kom­pu­te­ro­wych typu mul­ti­pla­y­er: tryb gry, w któ­rym wy­ni­ki ro­ze­gra­nych me­czów wpły­wa­ją na ran­king gra­cza

Wiktionary


ranker

typ płyt­kiej, ka­mie­ni­stej, słabo uksz­tał­to­wa­nej gleby


SJP.pl


ranket

dawny dęty in­stru­ment mu­zycz­ny o kształ­cie pusz­ki, z obo­jo­wym ust­ni­kiem pod­wój­nym, wy­ko­ny­wa­ny z drew­na albo kości sło­nio­wej; raket


SJP.pl


rankiem

po­czą­tek dnia roz­po­czy­na­ją­cy się wraz ze wscho­dem słoń­ca; po­ra­nek, świt


SJP.pl

przy­słó­wek

 (1.1) wcze­śnie rano

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Julia ran­kiem wy­bra­ła się nad rzekę.

Wiktionary


ranking

kla­sy­fi­ka­cja osób, rze­czy, firm itp. we­dług okre­ślo­nych kry­te­riów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ko­lej­ność osób, in­sty­tu­cji, rze­czy ut­wo­rzo­na we­dług przy­ję­tych kry­te­riów;

Wiktionary

Ran­king – kla­sy­fi­ka­cja w ko­lej­no­ści war­to­ści licz­bo­wych, przy­po­rząd­ko­wa­nych we­dług okre­ślo­nych kry­te­riów. Ran­kin­gi spor­to­we do­ty­czą za­wod­ni­ków, dru­żyn, kra­jów w róż­nych dy­scy­pli­nach spor­to­wych i są spo­rzą­dza­ne na pod­sta­wie osią­gnięć w za­wo­dach, zaz­wy­czaj w okre­ślo­nym okre­sie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Two­rząc ten ran­king przy­ją­łem pewne za­ło­że­nie - po­mi­jam te marki, które już kie­dyś coś otrzy­ma­ły, naj­czę­ściej film (np. Tomb Ra­i­der).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrãŋʲcĩŋk, AS: rãŋʹḱĩŋk

Wiktionary


rankingować

usta­wiać coś we­dług ja­kiejś kla­sy­fi­ka­cji; ran­ko­wać


SJP.pl


rankingowy

→ ran­king


SJP.pl

Patrz:

ranking

rankingoza

pe­jo­ra­tyw­nie: nad­mier­ne two­rze­nie list ran­kin­go­wych szkół


SJP.pl


rankor

daw­niej:
a) gniew, złość, uraza
b) chęć, zapał, en­tuz­jazm


SJP.pl


rankować

usta­wiać coś we­dług ja­kiejś kla­sy­fi­ka­cji; ran­kin­go­wać


SJP.pl


ranna

ko­bie­ta, która od­nio­sła rany


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ranna – wieś w pro­win­cji Jõgevamaa, w gmi­nie Pala
  • Ranna – część wsi Dę­bicz w woj. wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie ko­niń­skim, w gmi­nie Kramsk
  • Ranna – rzeka w Niem­czech
  • Ranna – in­dyj­ski poeta z X w.

Wikipedia


ranniejszy

rzad­ki sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: ranny (wczes­ny)


SJP.pl


rannik

ro­śli­na z ro­dzi­ny ja­skro­wa­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Erant­his|ref=tak., ro­dzaj bylin z ro­dzi­ny ja­skro­wa­tych;

Wiktionary

Ran­nik ("Erant­his") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ja­skro­wa­tych ("Ra­nun­cu­la­ce­ae"). Wy­róż­nia się w jego obrę­bie 11 ga­tun­ków. Ich za­sięg obej­mu­je po­łud­nio­wą Eu­ro­pę i po­przez za­chod­nią Azję, Sy­be­rię i Chiny sięga Ja­po­nii. Ro­śli­ny z tego ro­dza­ju na­le­żą do najw­cze­śniej zak­wi­ta­ją­cych po wy­to­pie­niu śnie­gów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ran­ni­ki zak­wi­ta­ją już w lutym.

 (1.1) Ran­nik jest ro­śli­ną tru­ją­cą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrãɲːik, AS: rã•ńik

Wiktionary


ranny

1. taki, który od­niósł rany, zo­stał zra­nio­ny;
2. od­by­wa­ją­cy się rano, wła­ści­wy ranu; po­ran­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który ma ranę

 (1.2) ma­ją­cy miej­sce o po­ran­ku; taki, który wy­stę­pu­je na po­cząt­ku dnia

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) ten, kto jest ranny (1.1)

Wiktionary

Ranny – czło­nek re­gu­lar­nych lub nie­re­gu­lar­nych sił zbroj­nych, który stał się (trwa­le lub tym­cza­so­wo) nie­zdol­ny do walki, na sku­tek obra­żeń doz­na­nych w trak­cie kon­flik­tu zbroj­ne­go.

W cza­sie dzia­łań bo­jo­wych to żoł­nierz nie­peł­no­war­to­ścio­wy, nie­po­sia­da­ją­cy peł­nej zdol­no­ści bo­jo­wej, naj­czę­ściej kie­ro­wa­ny do punk­tów me­dycz­nych lub szpi­ta­li woj­sko­wych. []

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ran­ne­go kie­row­cę prze­nie­sio­no do sali ope­ra­cyj­nej.

 (1.2) Kiedy ranne wsta­ją zorze, czas opu­szczać swoje łoże.

 (2.1) Za­mach prze­ciw obcym woj­skom w Af­ga­ni­sta­nie po­zo­sta­wił kilku za­bi­tych i dzie­się­cio­ro ran­nych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrãnːɨ, AS: rã•ny

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

:: rzecz. rana ż., ranka ż., ranna ż., ranienie n., poranienie n., zranienie n.

:: czas. ranić ndk., zranić dk., poranić dk.

 (2.1)

:: rzecz. rano n., ranek m., poranek m.

:: przym. poranny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) poraniony, zraniony

 (1.2) poranny

Wiktionary


rano

wczes­na pora dnia, mniej wię­cej od wscho­du słoń­ca do po­łud­nia


SJP.pl

przy­słó­wek czasu

 (1.1) wcze­śnie w ciągu dnia

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (2.1) wczes­na pora dnia

forma rze­czow­ni­ka.

 (3.1) W. lp. od: rana

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dzi­siaj wsta­łem wcze­śnie rano.

 (2.1) Rano to wspa­nia­ła pora na sport.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrãnɔ, AS: rãno

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ranny, poranny, zaranny, gwara. rańsy

 rzecz. ranek m., poranek m., raniuszek mzw.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) o poranku, o świcie, o brzasku, wcześnie; zdrobn. raniuchno, raniuczko, raniuśko, raniusieńko, raniutko, raniuteczko, raniuteńko,

 (2.1) ranek, poranek

Wiktionary


ranowy

→ rana


SJP.pl

Patrz:

rana

ransomware

[czy­taj: ran­so­młer] szkod­li­we opro­gra­mo­wa­nie blo­ku­ją­ce do­stęp do sy­ste­mu kom­pu­te­ro­we­go i żą­da­ją­ce za­pła­ty za przy­wró­ce­nie stanu pier­wot­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) in­form. ro­dzaj szkod­li­we­go opro­gra­mo­wa­nia, które blo­ku­je sy­stem kom­pu­te­ro­wy lub szy­fru­je za­pi­sa­ne w nim dane, a na­stęp­nie żąda od ofia­ry okupu za przy­wró­ce­nie do­stę­pu;

Wiktionary

Ran­som­wa­re (zbit­ka słów ran­som „okup” i soft­wa­re „opro­gra­mo­wa­nie”) – opro­gra­mo­wa­nie, które blo­ku­je do­stęp do sy­ste­mu kom­pu­te­ro­we­go lub unie­moż­li­wia od­czyt za­pi­sa­nych w nim da­nych (czę­sto po­przez tech­ni­ki szy­fru­ją­ce), a na­stęp­nie żąda od ofia­ry okupu za przy­wró­ce­nie stanu pier­wot­ne­go. Pro­gra­my typu ran­som­wa­re na­le­żą do tzw. zło­śli­we­go opro­gra­mo­wa­nia (mal­wa­re).

Wikipedia

Powiązane:

 przym. ransomware'owy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) oprogramowanie szantażujące

Wiktionary


rant

ostry brzeg, kra­wędź; kant


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wąski brzeg rze­czy, np. mo­ne­ty;

Wiktionary

Rant (od niem. "Rand" – brzeg, kant, kra­wędź), obrze­że – stro­na bocz­na przed­mio­tu, np. mo­ne­ty lub me­da­lu.

Obrze­że może być gład­kie, kar­bo­wa­ne pro­sto­pad­le lub sko­śnie, or­na­men­to­we (zdo­bio­ne spe­cjal­nie) albo na­pi­so­we (z le­gen­dą) – przy czym motyw zdob­ni­czy względ­nie le­gen­da mogą być tło­czo­ne wklę­sło bądź wy­pu­kło.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: rãnt, AS: rãnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rantowanie n., rancik mrz.

 czas. rantować ndk.

 przym. rantowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) krawędź, brzeg

Wiktionary


ranwers

daw­niej: wy­wi­nię­ty wyłóg w ża­kie­cie lub w bluz­ce dam­skiej


SJP.pl

Ran­wers (w pol­skim na­zew­nict­wie prze­wrót) – fi­gu­ra śred­nie­go pi­lo­ta­żu, po­le­ga­ją­ca na szyb­kiej zmia­nie kie­run­ku lotu. Sa­mo­lot gwał­tow­nie wzno­si się ku górze i na okre­ślo­nej wy­so­ko­ści wy­ko­nu­je za­kręt o 180° po­łą­czo­ny ze śliz­giem na skrzy­dło i prze­cho­dzi do lotu stro­me­go w kie­run­ku prze­ciw­nym do po­przed­nie­go.

Wikipedia


rany

wy­krzy­knik

 (1.1) …wy­ra­ża­ją­cy za­sko­cze­nie, zdzi­wie­nie lub prze­strach

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lp. i M., B., W. lm. od: rana

przy­miot­nik

 (3.1) stpol. po­ran­ny

Wiktionary

Rany – utwór pol­skiej pio­sen­kar­ki Dody. Czwar­ty sin­gel pro­mu­ją­cy jej pier­wszy so­lo­wy album stu­dyj­ny, "Dia­mond Bitch". Utwór zo­stał wy­ko­rzy­sta­ny w fil­mie "Serce na dłoni".

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈrãnɨ, AS: rãny

Wiktionary


rap

1. mu­zy­ka mło­dzie­żo­wa opar­ta na re­gu­lar­nym i bar­dzo wy­raź­nym ryt­mie;
2. ryt­micz­ne wy­po­wia­da­nie tek­stu do mu­zy­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) icht. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Le­u­ci­scus aspius|ref=tak., ga­tu­nek ryby z ro­dzi­ny kar­pio­wa­tych

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) muz. styl w mu­zy­ce;

forma rze­czow­ni­ka.

 (3.1) D. lm. od: rapa

Wiktionary

Rap (ra­po­wa­nie) – ryt­micz­na, ry­mo­wa­na me­lo­de­kla­ma­cja, sta­no­wią­ca jeden z czte­rech głów­nych fi­la­rów kul­tu­ry hip-hop. Choć czę­sto utoż­sa­mia­ny z samym ga­tun­kiem mu­zycz­nym, rap jest prze­de wszyst­kim ek­spre­sją wo­kal­ną, po­le­ga­ją­cą na ryt­micz­nym wy­po­wia­da­niu słów (flow) w opar­ciu o pod­kład mu­zycz­ny (beat).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za płet­wa­mi brzusz­ny­mi rapa bie­gnie po­zba­wio­ny łusek kil.

 (2.1) Nie lubię rapu, wolę rock.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rap, AS: rap

Wiktionary

Powiązane:

 (2.1)

 przym. raperski, rapperski, rapowy

 rzecz. raper m., rapper m., raperka ż., rapperka ż.

 czas. rapować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) boleń pospolity, boleń, chwat, rapa

Wiktionary


rapa

ryba dra­pież­na z ro­dzi­ny kar­pio­wa­tych; boleń, rap


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) icht. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Le­u­ci­scus aspius|ref=tak., ga­tu­nek ryby z ro­dzi­ny kar­pio­wa­tych

 (1.2) icht. osob­nik z ga­tun­ku rapa (1.1)

 (1.3) kulin. spoż. mięso lub po­tra­wa z rapy (1.2)

 (1.4) reg-pl|Pod­kar­pa­cie. noga zwie­rzę­cia

Wiktionary

Rapa (niem. "An­ge­rapp", 1938–1945 "Kle­i­nan­ge­rapp") – nie­wiel­ka ma­zur­ska wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie goł­dap­skim, w gmi­nie Banie Ma­zur­skie. Leży 1,5 ki­lo­me­tra od gra­ni­cy z Rosją (obwód kró­le­wiec­ki).

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość na­le­ża­ła ad­mi­ni­stra­cyj­nie do wo­je­wództ­wa su­wal­skie­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Mięso rapy nie po­sia­da więk­szych wa­lo­rów sma­ko­wych.

 (1.2) Rybak wy­cią­gnął z sieci pięć rap.

 (1.3) Us­ma­ży­łam rapę z ce­bu­lą i ziem­nia­ka­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrapa, AS: rapa

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) boleń pospolity, boleń, chwat, rap

Wiktionary


rapacholin

nazwa hand­lo­wa leku sto­so­wa­ne­go tra­dy­cyj­nie w za­bu­rze­niach tra­wie­nia i do­le­gli­wo­ściach wą­tro­bo­wo‑żół­cio­wych, za­wie­ra­ją­ce­go mie­szan­kę skład­ni­ków ro­ślin­nych; Rap­ha­cho­lin


SJP.pl


rapacki

naz­wi­sko


SJP.pl


rapacz

naz­wi­sko


SJP.pl


rapaczyński

naz­wi­sko


SJP.pl


rapak

naz­wi­sko


SJP.pl


rapakiwi

typ skały gra­ni­to­wej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) geol. mag­mo­wa skała głę­bi­no­wa, od­mia­na gra­ni­tu, po­dat­na na wie­trze­nie, nietr­wa­ła;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrapaˈcivʲi, AS: rapaḱivʹi

Wiktionary


rapalleński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) rzad. zwią­za­ny z Ra­pal­lem, do­ty­czą­cy Ra­pal­la (mia­sta albo trak­ta­tów)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W świet­le tam­te­go, zło­wro­gie­go ra­pal­leń­skie­go 16 kwiet­nia jakże ina­czej pre­zen­tu­je się dzi­siaj ateń­ski 16 kwiet­nia 2003 r., oz­na­cza­ją­cy trwa­łe wej­ście Pol­ski do Eu­ro­py wol­nych i de­mo­kra­tycz­nych państw i na­ro­dów.

 (1.1) (…) Tu­cha­czew­ski mu­siał włą­czyć się do roz­wi­nię­tej już współ­pra­cy z Niem­ca­mi. Z uwagi na silną ger­ma­no­fo­bię, wy­nie­sio­ną prze­de wszyst­kim z nie­wo­li, przysz­ło mu to z pew­no­ścią nie­zbyt łatwo, niem­niej ro­zu­miał, iż po­li­ty­ka ra­pal­leń­ska sta­no­wi je­dy­ną szan­sę szyb­kie­go uzy­ska­nia no­wo­czes­ne­go uz­bro­je­nia, zaś zbli­że­nie z Re­pu­bli­ką We­i­mar­ską - dobrą ase­ku­ra­cję stra­te­gicz­ną ZSRS.

 (1.1) To zbli­że­nie do Fran­cji i Wiel­kiej Bry­ta­nii po­głę­bi­ło w Mosk­wie wąt­pli­wo­ści co do po­li­ty­ki Ber­li­na. Do­dat­ko­wo umoc­ni­ła je lek­tu­ra gazet nie­miec­kich roz­pi­su­ją­cych się o „końcu po­li­ty­ki ra­pal­leń­skiej”.

 (1.1) W Poz­nań­skiem, znaj­du­ją­cym się pod wpły­wa­mi Na­ro­do­wej De­mo­kra­cji, za­czął po­tę­go­wać się bo­wiem nie­bez­piecz­ny se­pa­ra­tyzm, kon­sek­wen­cją zaś ra­pal­leń­skie­go so­ju­szu łacno mogło być pod­ję­cie przez jego sy­gna­ta­riu­szy zbroj­nej in­ter­wen­cji na obyd­wu gra­ni­cach pań­stwa pol­skie­go.

 (1.1) – We­dług po­wszech­nej oceny, Tu­cha­czew­ski nie lubi Niem­ców, acz­kol­wiek wiele wska­zu­je na to, że żywi po­dziw dla ich do­ko­nań i może łatwo po­zbyć się uprze­dzeń, je­że­li Niem­cy zde­cy­du­ją się oży­wić współ­pra­cę z Ro­sja­na­mi, którą pro­wa­dzi­li w okre­sie ra­pal­leń­skim.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Rapallo n.

 przym. rapallski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rapallski

Wiktionary


rapallo

miej­sco­wość i gmina we Wło­szech


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. miej­sco­wość i gmina we Wło­szech, w Li­gu­rii; oś­ro­dek tu­ry­stycz­no-wy­po­czyn­ko­wy po­ło­żo­ny na Ri­wie­rze Wło­skiej;

 (1.2) hist. pot. umowa mię­dzy­na­ro­do­wa za­war­ta 16 kwiet­nia 1922 roku po­mię­dzy Rze­szą Nie­miec­ką a RFSRR w mie­ście Ra­pal­lo (1.1);

Wiktionary

Ra­pal­lo – miej­sco­wość i gmina we Wło­szech, w re­gio­nie Li­gu­ria, w pro­win­cji Genua.

Mia­sto Ra­pal­lo jest zna­nym oś­rod­kiem tu­ry­stycz­no-wy­po­czyn­ko­wym nad Mo­rzem Li­gu­ryj­skim. Jest tu duże i znane ką­pie­li­sko mor­skie na Ri­wie­rze Wło­skiej. Mia­sto jest po­łą­czo­ne au­to­stra­dą z Genuą. Roz­wi­ja się w nim rze­mio­sło ar­ty­stycz­ne. W hi­sto­rii znane jest z trak­ta­tów w Ra­pal­lo w 1920 i 1922 roku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) We Wło­szech byłem z Hanią, by­li­śmy w We­ne­cji, Me­dio­la­nie, Genui – i parę dni nad mo­rzem w Ra­pal­lo.

 (1.1) (…) w trak­cie ge­nu­eń­skiej kon­fe­ren­cji dwu­dzie­stu dzie­wię­ciu państw pod­pi­sa­ny zo­stał w Ra­pal­lo 16 kwiet­nia układ ra­dziec­ko-nie­miec­ki.

 (1.2) Am­bi­cje im­pe­rial­ne so­wiec­ki dyk­ta­tor ujaw­nił do­pie­ro w 1934 r. na zjeź­dzie kom­par­tii, pro­po­nu­jąc re­a­ni­ma­cję po­li­ty­ki Ra­pal­la. Su­ge­stii tej w Ber­li­nie wów­czas nie pod­ję­to.

 (1.2) Ro­zu­miem wszyst­kich tych, któ­rzy chcie­li­by nas wi­dzieć znów w głę­bo­kiej — jak nasze dzie­je — kadzi nie­uf­no­ści do swo­ich są­sia­dów i chcie­li­by pod­grze­wać tę kadź „Ra­pal­lem 1922”, „Ber­li­nem 1926” i „Ber­li­nem 1939”.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. rapallski, rapalleński

Wiktionary


rapallski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ra­pal­lem, do­ty­czą­cy Ra­pal­la

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Współ­pra­ca mię­dzy Niem­ca­mi i ZSRR miała długą tra­dy­cję w po­sta­ci tzw. po­li­ty­ki ra­pall­skiej w la­tach 1922—1933. Póź­niej­sze fluk­tu­a­cje w sto­sun­kach tych kra­jów były wy­ni­kiem wy­łącz­nie po­sta­wy Hit­le­ra.

 (1.1) Pol­ska jako po­most na dro­dze do Nie­miec tra­ci­ła na zna­cze­niu, choć nadal od­gry­wa­ła ważną rolę przed­mio­to­wą; jako ka­ta­li­za­tor współ­pra­cy ra­pall­skiej, pań­stwo rów­nie wrogo trak­to­wa­ne przez Mosk­wę jak i Ber­lin.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Rapallo n.

 przym. rapalleński

Wiktionary


rapamycyna

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny uży­wa­ny w tran­splan­to­lo­gii jako śro­dek im­mu­no­su­pre­syj­ny; si­ro­li­mus


SJP.pl


rapaport

tka­ni­na z wełny cze­san­ko­wej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) włók. ro­dzaj tka­ni­ny z wełny cze­san­ko­wej, wy­ko­rzy­sty­wa­nej na ubra­nia mę­skie

Wiktionary

Ra­pa­port – daw­niej pro­du­ko­wa­na w Pol­sce tka­ni­na uży­wa­na do szy­cia mę­skiej gar­de­ro­by, w szcze­gól­no­ści gar­ni­tu­rów. Tka­ni­na ta, wy­ko­na­na z wełny cze­san­ko­wej, była bar­dzo wy­trzy­ma­ła.

Wikipedia


rapciak

naz­wi­sko


SJP.pl


rapcie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) daw. wojsk. część opo­rzą­dze­nia, zwi­sa­ją­ce od pasa rze­mie­nie do za­wie­sza­nia bia­łej broni bocz­nej;

 (1.2) łow. ra­ci­ce dzika

Wiktionary

Rap­cie – sy­stem tro­ków łą­czą­cych po­chwę bocz­nej broni bia­łej z pasem głów­nym. Mogą rów­nież sta­no­wić sa­mo­dziel­ny, nie­za­leż­ny od pasa sy­stem do no­sze­nia broni. Rap­cie sta­bi­li­zu­ją po­ło­że­nie po­chwy (umoż­li­wia­jąc wy­god­ne prze­no­sze­nie i do­by­wa­nie broni) oraz umoż­li­wia­ją jej od­pię­cie bez po­trze­by zdej­mo­wa­nia pasa.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Je­że­li nie­do­brze radzę, niech­że mnie Tatar za rap­cie w jasyr po­pro­wa­dzi.

Wiktionary


rapcore

[czy­taj: rap­kor] nurt mu­zycz­ny łą­czą­cy rap z hard­co­re'em


SJP.pl

Nie mylić z: Hard­co­re rap.

Rap­co­re – nurt mu­zycz­ny łą­czą­cy rap z hard­co­re (stąd nazwa, która pier­wot­nie i po­praw­nie od­no­si się do mie­szan­ki hard­co­re punk z hip-hopem).

Ist­nie­ją po­dob­ne style ba­zu­ją­ce na fuzji rapu z: funk rock bądź no­wo­czes­nym hard rock (tzw. rap rock), metal (tzw. rap metal). Czę­sto spo­ty­ka­ne są hy­bry­dy nu metal/rap­co­re i rap­co­re/rap metal.

Wikipedia


rapcorowy

→ rap­co­re [czy­taj: rap­ko­ro­wy]


SJP.pl


rapen

drob­na mo­ne­ta równa 1/100 fran­ka szwaj­car­skie­go


SJP.pl


raper

wy­ko­naw­ca ra­po­wy; rap­per (rzad­ko), ra­po­wiec (rzad­ko), rap­man (bar­dzo rzad­ko)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) muz. wy­ko­naw­ca mu­zy­ki rap

 (1.2) muz. twór­ca zwią­za­ny z nur­tem rap

Wiktionary

Raper – muzyk wy­ko­nu­ją­cy mu­zy­kę rap. Mu­zy­ka ta jest ele­men­tem kul­tu­ry hip-hop. Pierw­si ra­pe­rzy za­czę­li po­ja­wiać się już w la­tach sie­dem­dzie­sią­tych w Nowym Jorku, USA. Pio­nie­rem ga­tun­ku jest DJ po­cho­dzą­cy z Ja­maj­ki Clive Camp­bell, znany też jako Kool Herc.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈrapɛr, AS: raper

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rap mrz., rapowanie n., rapper mos., zarapowanie n.

:: fż. raperka ż., rapperka ż.

 czas. rapować ndk., zarapować dk.

 przym. raperski, rapperski, rapowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rapper, mc

Wiktionary


raperka

wy­ko­naw­czy­ni rapu (mu­zy­ki mło­dzie­żo­wej)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. wy­ko­naw­czy­ni mu­zy­ki rap

 (1.2) muz. twór­czy­ni zwią­za­na z nur­tem rap

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. raper mos.

 przym. rapowy

Wiktionary


raperski

→ raper; rap­per­ski


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy ra­pe­ra

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. raper mos.

 przym. rapowy

Wiktionary


raperswil

część mia­sta Rap­pers­wil-Jona w Szwaj­ca­rii; Rap­pers­wil


SJP.pl


raperswilski

przy­miot­nik od: Ra­pers­wil (mia­sto w Szwaj­ca­rii; Rap­pers­wil); rap­pers­wil­ski


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Rap­pers­wi­lu, zwią­za­ny z Rap­pers­wi­lem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Rapperswil mrz.

Wiktionary


rapeta

w ło­wiect­wie: noga dzika


SJP.pl

Ra­pe­ta – pier­wszy album wę­gier­skie­go ze­spo­łu Rapülők, wy­da­ny w 1993 roku przez BMG na MC i CD.

Album zo­stał sprze­da­ny w ponad pół mi­lio­nie eg­zem­pla­rzy, zajął także pier­wsze miej­sce na wę­gier­skiej li­ście prze­bo­jów.

Wikipedia


rapeć

1. rze­mie­nie pod­trzy­mu­ją­ce sza­blę przy pasie
2. ra­ci­ca dzika


SJP.pl


raphacholin

nazwa hand­lo­wa leku sto­so­wa­ne­go tra­dy­cyj­nie w za­bu­rze­niach tra­wie­nia i do­le­gli­wo­ściach wą­tro­bo­wo‑żół­cio­wych, za­wie­ra­ją­ce­go mie­szan­kę skład­ni­ków ro­ślin­nych; Ra­pa­cho­lin


SJP.pl


raphanus

[czy­taj: ra­fa­nus] ro­śli­na ziel­na z ro­dzi­ny krzy­żo­wych; rzod­kiew


SJP.pl


rapidograf

ro­dzaj fla­ma­stra; pisak do ry­so­wa­nia pro­jek­tów tech­nicz­nych


SJP.pl

Ra­pi­do­graf (na­zy­wa­ny cza­sa­mi nie­po­praw­nie "ra­pi­to­graf") – pisak kre­ślar­ski w po­sta­ci pióra, który poz­wa­la na ry­so­wa­nie tu­szem linii o sta­łej gru­bo­ści. Służy do wy­kre­śla­nia ry­sun­ków i ich opi­sy­wa­nia na pa­pie­rze (bry­sto­lu) lub kalce tech­nicz­nej. Po­pu­lar­ne jest też uży­cie ra­pi­do­gra­fu do zdo­bień paz­nok­ci.

Wikipedia


rapidyna

ma­szy­na elek­trycz­na prądu sta­łe­go do wzmac­nia­nia mocy


SJP.pl


rapier

ro­dzaj broni bia­łej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) długa, pro­sta i obo­siecz­na broń biała z ko­szem osła­nia­ją­cym dłoń;

Wiktionary

Ra­pier – jed­no­ręcz­na, siecz­no-kolna lub kolna broń biała o dłu­giej, pro­stej obo­siecz­nej głow­ni. Cha­rak­te­ry­stycz­ną cechą ra­pie­ra jest wy­stę­po­wa­nie w nim pod­krzy­ża (ri­cas­so) oraz ro­zbu­do­wa­na opra­wa rę­ko­je­ści, wy­po­sa­żo­na w licz­ne osło­ny (np. ośla pod­ko­wa, obłę­ki).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gdy fech­tu­ję ra­pie­rem, sta­ram się przyj­mo­wać bar­dziej wy­pro­sto­wa­ną po­zy­cję.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrapʲjɛr, AS: rapʹi ̯er

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rapir

Wiktionary


rapierowy

→ ra­pier


SJP.pl

Patrz:

rapier

rapir

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zob. ra­pier.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Daj no mi rapir, chłop­cze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrapʲir, AS: rapʹir

Wiktionary


rapman

bar­dzo rzad­ko: wy­ko­naw­ca ra­po­wy; raper (czę­ściej), rap­per (rzad­ko), ra­po­wiec (rzad­ko)


SJP.pl


rapmanka

wy­ko­naw­czy­ni rapu (mu­zy­ki mło­dzie­żo­wej), ra­per­ka


SJP.pl


raporcik

zdrob­nie­nie od: ra­port


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od ra­port

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie ra­port, lecz tylko mały ra­por­cik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. raport m.

Wiktionary


raport

ustne lub pi­sem­ne spra­wo­zda­nie, do­nie­sie­nie o czymś zwierzch­ni­ko­wi, in­sty­tu­cji na­drzęd­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) szcze­gó­ło­we spra­wo­zda­nie

 (1.2) włók. okres pe­rio­dycz­ne­go ukła­du nitek lub oczek

 (1.3) szt. pe­rio­dycz­ny motyw ozdob­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Muszę ko­niecz­nie spo­rzą­dzić ra­port w spra­wie tej afery.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrapɔrt, AS: raport

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. raportówka ż., raportowanie n.

:: zdrobn. raporcik m.

 czas. raportować ndk.

 przym. raportowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sprawozdanie, meldunek, relacja

Wiktionary


raporter

autor ra­por­tu


SJP.pl


raportowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ra­por­to­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. raportować ndk.

 rzecz. raport mrz.

Wiktionary


raportować

cza­sow­nik

 (1.1) skła­dać ra­port

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W 1940 roku za­re­je­stro­wa­no w War­sza­wie, jak ra­por­to­wał gu­ber­na­tor war­szaw­ski, Lud­wig Fis­cher, 1412 mu­zy­ków, kom­po­zy­to­rów i śpie­wa­ków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrapɔrˈtɔvat͡ɕ, AS: raportovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. raportowanie n., raport

Wiktionary


raportowy

przy­miot­nik od: ra­port


SJP.pl


raportówka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zwy­kle skó­rza­na torba na do­ku­men­ty no­szo­na na ra­mie­niu przez mun­du­ro­wych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zo­mo­wiec zbladł, po czym bez słowa się­gnął po ra­dio­te­le­fon przy­tro­czo­ny na pier­si do paska ra­por­tów­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. raport mrz.

Wiktionary


rapowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ra­po­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. raper mos.

Wiktionary


rapować

śpie­wać w stylu rap


SJP.pl


rapowiec

1. mi­ło­śnik rapu (stylu mu­zycz­ne­go);
2. rzad­ko: wy­ko­naw­ca ra­po­wy; raper (czę­ściej), rap­per (rzad­ko), rap­man (bar­dzo rzad­ko)


SJP.pl


rapowy

→ rap (styl mu­zycz­ny); rap


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z rapem, do­ty­czą­cy rapu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rap mrz., raper mos., raperka ż.

 czas. rapować ndk., zarapować dk.

 przym. raperski

Wiktionary


rapp

mo­ne­ta szwaj­car­ska, 1/100 fran­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) monet. jedna setna fran­ka szwaj­car­skie­go

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Rapp (niem.) – 1/100 fran­ka szwaj­car­skie­go
  • Rapp – naz­wi­sko
  • Jean Rapp – (1771-1821) fran­cu­ski ge­ne­rał
  • RAPP − ro­syj­ska or­ga­ni­za­cja

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Szwaj­car po­pa­trzył, po­du­mał i rzekł: „to teraz na­le­ży się 3 fran­ki i 50 rap­pów”.

 (1.1) Obo­wią­zu­ją­cą wa­lu­tą jest frank szwaj­car­ski (CHF), 1CHF=100 cen­ty­mów (rap­pów), ale euro jest rów­nież ak­cep­to­wa­ne w więk­szo­ści pla­ców­ka­a­có­wek hand­lo­wych i usłu­go­wych.

 (1.1) Szwaj­ca­ria. Czo­ło­wy dzien­nik „Neue Zürcher Ze­i­tung” ma od końca wrze­śnia 1969 tylko dwie edy­cje dzien­nie — zlik­wi­do­wa­no wy­da­nie wie­czor­ne. Jed­no­cze­śnie pod­nie­sio­no cenę z 30 na 40 rap­pów.

 (1.1) Za 20 rap­pów można było przez lu­ne­tę rzu­cić okiem na ścia­nę, ale trze­ba było się spie­szyć, bo już na­stęp­ni cze­ka­li w ogon­ku.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) centym

Wiktionary


rapper

[czy­taj: raper] wy­ko­naw­ca ra­po­wy; raper (czę­ściej), ra­po­wiec (rzad­ko), rap­man (bar­dzo rzad­ko)


SJP.pl


rapperski

→ rap­per [czy­taj: ra­per­ski]; ra­per­ski


SJP.pl


rapperswil

część mia­sta Rap­pers­wil-Jona w Szwaj­ca­rii; Ra­pers­wil


SJP.pl

Rap­pers­wil – dawne mia­sto (obec­nie część Rap­pers­wil-Jona) w gmi­nie Rap­pers­wil-Jona we wschod­niej Szwaj­ca­rii, w kan­to­nie St. Gal­len, w okrę­gu See-Ga­ster, zlo­ka­li­zo­wa­ne na pół­noc­nym brze­gu Je­zio­ra Zu­ry­skie­go z zam­kiem z XIII wieku. Do 31 grud­nia 2006 sa­mo­dziel­na gmina. 1 lipca 2022 li­czy­ła 10 420 miesz­kań­ców.

Wikipedia


rapperswilski

przy­miot­nik od: Rap­pers­wil (mia­sto w Szwaj­ca­rii; Ra­pers­wil); ra­pers­wil­ski


SJP.pl


rapping

[czy­taj: ra­ping] wy­ko­ny­wa­nie mu­zy­ki rap; ra­po­wa­nie


SJP.pl


raps

re­gio­nal­nie, rzad­ko: rze­pak


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Au­gust Raps – nie­miec­ki fizyk
  • Ralf Raps – nie­miec­ki pił­karz
  • RAPS – urzą­dze­nie dla żoł­nie­rzy
  • Raabs

Wikipedia


rapsod

w sta­ro­żyt­nej Gre­cji: wę­drow­ny śpie­wak-de­kla­ma­tor


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) liter. pod­nio­sły, ża­łob­ny po­e­mat;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) daw. hist. wę­drow­ny śpie­wak re­cy­tu­ją­cy po­e­ma­ty epic­kie

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • rap­sod – frag­ment epo­pei lub sa­mo­dziel­ny utwór epic­ki o pa­te­tycz­nym cha­rak­te­rze
  • rap­so­do­wie – w sta­ro­żyt­nej Gre­cji wę­drow­ni śpie­wa­cy re­cy­tu­ją­cy po­e­ma­ty epic­kie

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Woj­ty­ła wy­re­cy­to­wał z pa­mię­ci smut­ny rap­sod.

 (2.1) Na scho­dach pod świa­ty­nią sie­dział sku­lo­ny rap­sod.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. rapsodyczny

Wiktionary


rapsodia

utwór in­stru­men­tal­ny opar­ty na te­ma­tach pie­śni lu­do­wych lub na­ro­do­wych


SJP.pl

Rap­so­dia – forma mu­zycz­na.

Wikipedia


rapsodyczny

1. ma­ją­cy cha­rak­ter rap­so­du, wła­ści­wy rap­so­do­wi;
2. nie­łą­czą­cy się z ca­ło­ścią, odręb­ny, uryw­ko­wy


SJP.pl


rapt

daw­niej:
1. upro­wa­dze­nie ko­bie­ty;
2. na­jazd, napad


SJP.pl

Rapt ( rap­tus) – w daw­nej Rze­czy­po­spo­li­tej por­wa­nie panny spod opie­ki ro­dzi­ców lub praw­nych opie­ku­nów celem za­war­cia mał­żeń­stwa. Ko­bie­ty same czę­sto się na to go­dzi­ły (a cza­sa­mi wspar­cie było także ze stro­ny matki), wi­dząc, że ro­dzi­na stara się ją wydać za mąż za nie­od­po­wia­da­ją­ce­go jej kan­dy­da­ta, lub że za­mie­rza wy­słać ją do klasz­to­ru, żeby po­dzie­lić mię­dzy sie­bie przy­pa­da­ją­cą jej część ma­jąt­ku.

Wikipedia


raptem

po­tocz­nie:
1. przy­słó­wek sy­gna­li­zu­ją­cy, że coś zo­sta­ło wy­ko­na­ne w spo­sób nagły, nie­spo­dzie­wa­nie; znie­nac­ka, naraz, nagle, wtem;
2. par­ty­ku­ła sy­gna­li­zu­ją­ca, że wiel­kość, licz­ba, za­sięg cza­so­wy lub prze­strzen­ny cze­goś są mniej­sze od ocze­ki­wa­nych; ledwo, led­wie, za­led­wie


SJP.pl

przy­słó­wek

 (1.1) pot. nagle, znie­nac­ka

 (1.2) pot. nie wię­cej niż

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Już ot­wie­ra­łem usta, chcąc go naz­wać dwu­garb­nym wiel­błą­dem, gdy rap­tem za­sta­no­wi­ła mnie jego wy­cią­gnię­ta ręka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈraptɛ̃m, AS: raptẽm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rapt mrz., raptus mos., raptowność ż.

 przym. raptowny, raptusowy

 przysł. raptownie, raptusowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szybko, nagle, raptownie

 (1.2) zaledwie, ledwie, tylko, wszystkiego

Wiktionary


raptor

po­tocz­nie: dro­me­o­za­ur


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. po­ry­wacz panny celem ożen­ku

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • dro­me­o­za­u­ry (pot. rap­to­ry) – ro­dzi­na te­ro­po­dów
  • Lock­he­ed F-22 Rap­tor – ame­ry­kań­ski sa­mo­lot my­śliw­ski
  • Rap­tor – sil­nik ra­kie­to­wy
  • Rap­tor – sta­lo­wa ko­lej­ka gór­ska w parku Gar­da­land we Wło­szech

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈraptɔr, AS: raptor

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rapt mrz.

 przysł. raptownie

Wiktionary


raptować

daw­niej:
1. po­ry­wać, upro­wa­dzać panny, ko­bie­ty;
2. na­pa­dać, na­jeż­dżać


SJP.pl


raptownie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) (o dzia­ła­niu) w spo­sób nagły, gwał­tow­ny, znie­nac­ka, nie­spo­dzia­nie

 (1.2) (o za­cho­wa­niu) po­ryw­czo, im­pul­syw­nie, po­pęd­li­wie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rapt mrz., raptor mos., raptus mos.

 przym. raptowny, raptusowy

 przysł. raptem, raptusowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) zapalczywie, krewko

Wiktionary


raptowniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: rap­tow­nie


SJP.pl


raptowniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: rap­tow­ny


SJP.pl


raptowność

gwał­tow­ność;
1. cecha osoby re­a­gu­ją­cej gwał­tow­nie, pod wpły­wem im­pul­su;
2. cecha cze­goś po­ja­wia­ją­ce­go się szyb­ko i nie­spo­dzie­wa­nie; na­głość


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co rap­tow­ne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. raptus m.

 przym. raptowny, raptem

 przysł. raptem

Wiktionary


raptowny

1. zda­rza­ją­cy się, pow­sta­ły znie­nac­ka; nagły, gwał­tow­ny, nie­spo­dzie­wa­ny;
2. o czło­wie­ku: nie­pa­nu­ją­cy nad swo­i­mi odru­cha­mi; po­ryw­czy, po­pęd­li­wy, im­pul­syw­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) książk. po­ja­wia­ją­cy się znie­nac­ka; gwał­tow­nie pow­sta­ły

 (1.2) książk. nie­u­mie­ją­cy pa­no­wać nad sobą

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. raptowność ż., raptus mos.

 przysł. raptownie, raptem

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gwałtowny, nagły

 (1.2) gwałtowny, impulsywny, porywczy, wybuchowy

Wiktionary


raptularz

w daw­nej Pol­sce:
1. księ­ga do odręcz­ne­go no­to­wa­nia wy­da­rzeń, spo­strze­żeń, dow­ci­pów, aneg­dot itp.;
2. zbiór no­ta­tek


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) daw. brud­no­pis do za­pi­sy­wa­nia róż­nych bie­żą­cych spraw

Wiktionary

Rap­tu­larz (łac. "rap­tu­la­rius", od "rap­tus" – por­wa­nie, gwał­tow­ne za­bra­nie cze­goś) – ro­dzaj brud­no­pi­su czy no­tat­ni­ka, który daw­niej słu­żył do za­pi­sy­wa­nia róż­nych bie­żą­cych spraw, np. do­mo­wych, fi­nan­so­wych, urzę­do­wych. Okre­śle­niem tym na­zy­wa­no także spis myśli, wier­szy czy za­sły­sza­nych aneg­dot.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. raptus mos.

Wiktionary


raptularzowy

→ rap­tu­larz


SJP.pl

Patrz:

raptularz

raptularzyk

zdrob­nie­nie od: rap­tu­larz


SJP.pl


raptus

prze­sta­rza­le: osoba po­ryw­cza, wy­bu­cho­wa, gwał­tow­na, dzia­ła­ją­ca pod wpły­wem im­pul­su; im­pe­tyk, cho­le­ryk, gwał­tow­nik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. czło­wiek gwał­tow­ny, po­ryw­czy

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • rap­tus – czło­wiek gwał­tow­ny, po­ryw­czy
  • Rap­tus – wódz Has­din­gów
  • rapt () – w daw­nej Rze­czy­po­spo­li­tej por­wa­nie panny w celu za­war­cia mał­żeń­stwa
  • Rap­tus (ang. Spit­fi­re) – ame­ry­kań­ski dra­mat z 1934 roku
  • Rap­tus – wło­ski dra­mat z 1969 roku
  • Rap­tus (fr. Le mar­gi­nal) – fran­cu­ski film sen­sa­cyj­ny z 1983 roku
  • Rap­tus – ka­na­dyj­ski fan­ta­stycz­no­na­u­ko­wy thril­ler z 2025 roku
  • Rap­tu­larz

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Iga, będąc strasz­nym rap­tu­sem, nie po­cze­ka­ła na ko­le­żan­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈraptus, AS: raptus

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rapt mrz., raptularz mrz., raptularzyk mrz., raptowność ż.

 przym. raptowny, raptusowy, raptularz

 przysł. raptownie, raptem, raptusowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) choleryk, furiat, gwałtownik, impetyk, narwaniec, postrzeleniec, postrzelony

Wiktionary


raptusiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


raptuska

→ rap­tus; ner­wu­ska, cho­le­rycz­ka, gwał­tow­ni­ca, im­pe­tycz­ka


SJP.pl


raptusowo

→ rap­tu­so­wy


SJP.pl

Patrz:

raptusowy

raptusowy

daw­niej: rap­tow­ny, po­ryw­czy, po­pęd­li­wy


SJP.pl


rapunkuł

ro­śli­na z ro­dzi­ny dzwon­ko­wa­tych, chwast, w niek­tó­rych oko­li­cach upra­wia­ny jako ja­rzy­na o włas­no­ściach zbli­żo­nych do mar­chwi


SJP.pl


rapówka

su­ro­wy tynk


SJP.pl

Ra­pów­ka (tzw. tynk su­ro­wy jed­no­war­stwo­wy) – tynk za­tar­ty na ścia­nie fun­da­men­to­wej lub ścia­nie zew­nętrz­nej, który za głów­ne za­da­nie ma uszczel­niać pory fug mię­dzy blocz­ka­mi be­to­no­wy­mi bądź cegłą i za­bez­pie­czać przed prze­do­sta­wa­niem się do murów wody i wil­go­ci.

Wikipedia


rara

z ła­ci­ny: rzad­kie okazy, uni­ka­ty; napis spo­ty­ka­ny zwy­kle na cen­nych książ­kach


SJP.pl

Rara – gaun wikas sa­mi­ti w za­chod­niej czę­ści Ne­pa­lu w stre­fie Kar­na­li w dy­stryk­cie Mugu. We­dług ne­pal­skie­go spisu po­wszech­ne­go z 2011 roku li­czył on 242 go­spo­dar­stwa do­mo­we i 1399 miesz­kań­ców (677 ko­biet i 722 męż­czyzn).

Wikipedia


rarwino

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Rar­wi­no – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. bia­ło­gardz­kim, w gm. Bia­ło­gard
  • Rar­wi­no – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. ka­mień­skim, w gm. Ka­mień Po­mor­ski
  • Rar­wi­no – zlik­wi­do­wa­ny przy­sta­nek kolei wą­sko­to­ro­wej w Rar­wi­nie, w gmi­nie Bia­ło­gard

Wikipedia


rarytas

książ­ko­wo:
1. coś bar­dzo rzad­kie­go, oso­bli­we­go, niez­wy­kle cen­ne­go; rzad­kość, oso­bli­wość;
2. coś bar­dzo smacz­ne­go; py­cho­ta, py­szo­ta, przys­mak, sma­ko­łyk, spe­cjał, de­li­ka­tes


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rzecz rzad­ko spo­ty­ka­na, oso­bli­wa

 (1.2) kulin. spoż. rzecz bar­dzo smacz­na, przys­mak

 (1.3) bot. ogrod. od­mia­na gro­chu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tę starą mo­ne­tę z ry­ba­kiem uznał za nu­miz­ma­tycz­ny ra­ry­tas.

 (1.1) Ty byś chciał jeść same ra­ry­ta­sy, a chle­ba z pasz­te­tem to nie łaska?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: raˈrɨtas, AS: rarytas

Wiktionary

Powiązane:

 przym. rarytasowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rzadkość

 (1.2) smakołyk, przysmak, łakoć

Wiktionary


rarytasik

zdrob­nie­nie od: ra­ry­tas


SJP.pl


rarytasowy

przy­miot­nik od: ra­ry­tas


SJP.pl


raróg

ptak dra­pież­ny z ro­dzi­ny so­ko­łów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ornit. ptak z ga­tun­ku raróg zwy­czaj­ny, nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Falco cher­rug|ref=tak.

 (1.2) mit. sło­wiań­ski de­mo­nicz­ny duch ognia, wy­stę­pu­ją­cy m.in. jako dra­pież­ny ptak;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Raróg (Falco cher­rug) – ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny so­ko­ło­wa­tych
  • Raróg gór­ski (Falco biar­mi­cus) – ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny so­ko­ło­wa­tych
  • Raróg – sokół z mi­to­lo­gii sło­wiań­skiej
  • Raróg – wznie­sie­nie w Su­de­tach Środ­ko­wych, w Gó­rach Su­chych

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈraruk, AS: raruk

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) raróg zwyczajny

Wiktionary


ras

1. tytuł naj­wyż­szych do­stoj­ni­ków etiop­skich;
2. osoba no­szą­ca ten tytuł


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) tytuł naj­wyż­szych do­stoj­ni­ków w ce­sar­skiej Etio­pii

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od rasa

Wiktionary

Ras (w ję­zy­ku am­har­skim głowa) – jeden z naj­wyż­szych ty­tu­łów ary­sto­kra­tycz­nych w ce­sar­skiej Etio­pii, ut­wo­rzo­ny naj­praw­do­po­dob­niej pod­czas re­for­my woj­sko­wej w cza­sie wojen z Gra­niem XVI w., pier­wot­nie naj­wyż­szy tytuł w hie­rar­chii woj­sko­wej, przyz­na­wa­ny zwy­kle – wy­łącz­nie przez ce­sa­rza (ne­gu­sa) – za­rząd­com wiel­kich pro­win­cji.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ras, AS: ras

Wiktionary


rasa

1. grupa ludzi wy­róż­nia­ją­cych się okre­ślo­nym ze­spo­łem cech dzie­dzicz­nych, np. ko­lo­rem skóry;
2. w sy­ste­ma­ty­ce zo­o­lo­gicz­nej jed­nost­ka niż­sza od ga­tun­ku, odz­na­cza­ją­ca się ze­spo­łem cech dzie­dzicz­nych, uksz­tał­to­wa­nych przez ho­dow­ce lub na­tu­rę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zool. dawna ka­te­go­ria sy­ste­ma­tycz­na zwie­rząt zaj­mu­ją­ca niż­szy po­ziom niż ga­tu­nek;

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=mę­sko­o­so­bo­wy.

 (2.1) D. i B. lp. od: ras

Wiktionary

Rasa – do­sta­tecz­nie licz­na grupa or­ga­niz­mów w obrę­bie jed­ne­go ga­tun­ku, zdol­na do rozm­na­ża­nia w wa­run­kach na­tu­ral­nych, o wspól­nym po­cho­dze­niu i wspól­nych ce­chach istot­nych dla odróż­nie­nia jej od in­nych or­ga­niz­mów tego ga­tun­ku. Rasa wyksz­tał­ca się sa­mo­rzut­nie lub zo­sta­je wy­ho­do­wa­na przez czło­wie­ka w wy­ni­ku sto­so­wa­nych metod ho­dow­la­nych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Białą rasę czło­wie­ka można po­dzie­lić na od­mia­nę nor­dyc­ką, środ­ko­wo­e­u­ro­pej­ską i śró­dziem­no­mor­ską.

 (1.1) An­glo­a­rab to rasa koni, po­cho­dzą­ca od konia an­giel­skie­go skrzy­żo­wa­ne­go z ko­niem arab­skim.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrasa, AS: rasa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rasowiec m., rasizm m., rasista m., rasistka ż.

 przym. rasowy, wewnątrzrasowy, rasistowski

Wiktionary


rasam

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) kulin. zupa po­łud­nio­wo­in­dyj­ska o kwa­sko­wa­tym smaku, na bazie soku z owo­ców ta­ma­ryn­dow­ca;

Wiktionary

Rasam (ta­mil­ski: ரச‌ம், "rasam"; kan­na­da: "saru"; te­lu­gu: "ćaru") – danie kuch­ni po­łud­nio­wo­in­dyj­skiej, ro­dzaj rzad­kiej zupy o kwa­sko­wa­tym smaku, na bazie soku z owo­ców ta­ma­ryn­dow­ca (w isto­cie ta­mil­skie słowo „rasam” zna­czy do­słow­nie „sok”) z do­dat­kiem so­cze­wi­cy i przy­praw. W za­leż­no­ści od tra­dy­cji ro­dzin­nych skład­ni­ki – a zatem i smak – mogą się znacz­nie róż­nić.

Wikipedia


rasała

naz­wi­sko


SJP.pl


rashguard

[czy­taj: RASZgard] przy­le­ga­ją­ca do ciała ko­szul­ka spor­to­wa, chro­nią­ca przed otar­cia­mi i utrzy­mu­ją­ca od­po­wied­nią tem­pe­ra­tu­rę mię­śni


SJP.pl


rasiak

naz­wi­sko, m.in. Grze­gorz Ra­siak - pol­ski pił­karz


SJP.pl


rasista

osoba, która wyz­na­je po­gląd rze­ko­mej wyż­szo­ści jed­nych ras czło­wie­ka nad in­ny­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zwo­len­nik ra­siz­mu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Eu­ro­pej­czy­cy to do­pie­ro ra­si­ści - mówi przy po­po­łud­nio­wej her­bat­ce Afry­ka­ner­ka Eve, wyksz­tał­co­na pani w śred­nim wieku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: raˈɕista, AS: raśista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rasizm m., rasa ż.

:: fż. rasistka ż.

 przym. rasistowski, rasowy

Wiktionary


rasistka

→ ra­si­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zwo­len­nicz­ka ra­siz­mu

Wiktionary

Patrz:

rasista

Wymowa:

IPA: raˈɕistka, AS: raśistka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rasizm m., rasa ż., rasowość ż., rasistowskość ż.

:: fm. rasista m.

 przym. rasistowski, rasowy

Wiktionary


rasistowski

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ra­si­stą lub ra­siz­mem; ma­ją­cy treść na­wią­zu­ją­cą do ra­siz­mu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W ciągu ostat­nie­go roku ponad dwa­dzie­ścia ty­się­cy ucz­niów po­ni­żej 11 roku życia zo­sta­ło zgło­szo­nych za ra­si­stow­skie lub ho­mo­fo­bicz­ne uwagi – z no­tat­ką o wy­kro­cze­niu za­cho­wa­ną w ak­tach.

 (1.1) Ta par­tia pro­wa­dzi­ła ra­si­stow­ską po­li­ty­kę i zo­sta­ła zde­le­ga­li­zo­wa­na.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌraɕiˈstɔfsʲci, AS: raśistofsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rasa ż., rasizm m., rasista m., rasistka ż.

 przym. rasowy

Wiktionary


rasizm

prze­ko­na­nie o wyż­szo­ści lub niż­szo­ści ludzi ze wzglę­du na ich rasę, kolor skóry lub po­cho­dze­nie et­nicz­ne, czę­sto pro­wa­dzą­ce do dy­skry­mi­na­cji i uprze­dzeń


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) polit. społ. ide­o­lo­gia oraz wy­pły­wa­ją­ce z niej za­cho­wa­nia przyj­mu­ją­ce za­ło­że­nie wyż­szo­ści niek­tó­rych ras ludzi nad in­ny­mi;

Wiktionary

Ra­sizm, dy­skry­mi­na­cja ra­so­wa (z ra­cis­me od race „ród, rasa, grupa spo­krew­nio­nych”) – ze­spół po­glą­dów za­kła­da­ją­cych wyż­szość jed­nych ras nad in­ny­mi. Przetr­wa­nie tych „wyż­szych” ras staje się war­to­ścią na­drzęd­ną i z racji swej wyż­szo­ści dążą do do­mi­no­wa­nia nad ra­sa­mi „niż­szy­mi”. Ra­sizm opie­ra się na prze­ko­na­niu, że róż­ni­ce w wy­glą­dzie ludzi niosą za sobą nie­zby­wal­ne róż­ni­ce oso­bo­wo­ścio­we i in­te­lek­tu­al­ne (ten po­gląd okre­śla­ny jest w ję­zy­ku an­giel­skim jako ra­cia­lism).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Różne ro­dza­je dy­skry­mi­na­cji (sek­sizm, he­te­ro-sek­sizm, ra­sizm, kla­sizm, age­izm, able­izm oraz spe­cyzm) wy­wo­dzą się z tych sa­mych, fał­szy­wych za­ło­żeń sto­ją­cych u pod­staw kul­tu­ry pa­triar­chal­nej.

 (1.1) Zwra­ca się uwagę, że szo­wi­nizm ga­tun­ko­wy z etycz­ne­go punk­tu wi­dze­nia nie różni się istot­nie od ra­siz­mu (wią­żą­ce­go szcze­gól­ne upraw­nie­nia mo­ral­ne z samą przy­na­leż­no­ścią do okre­ślo­nej rasy) (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈraɕism̥, AS: raśism̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rasista mos., rasistka ż., rasa ż., rasowość ż., rasistowskość ż.

 przym. rasistowski, rasowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) eufem. separatyzm rasowy

Wiktionary


rasiński

naz­wi­sko


SJP.pl


raskolniczka

→ ra­skol­nik; sta­ro­wier­ka


SJP.pl


raskolnik

sek­ciarz ro­syj­ski na­le­żą­cy do odła­mu nie­uz­na­ją­ce­go re­for­my li­tur­gicz­nej pa­triar­chy mo­skiew­skie­go Ni­ko­na z 1667 roku; sta­ro­wier, sta­ro­wier­ca, sta­ro­o­brzę­do­wiec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. rel. sta­ro­o­brzę­do­wiec, sta­ro­wier­ca

Wiktionary


raskolnikow

1. Fio­dor F. Ra­skol­ni­kow (właśc. F.F. Ilin) (1892-1939), ro­syj­ski ofi­cer i dy­plo­ma­ta;
2. Ro­dion Ra­skol­ni­kow, głów­ny bo­ha­ter "Zbrod­ni i kary" Fio­do­ra Do­sto­jew­skie­go


SJP.pl


raskoł

ro­złam w Ro­syj­skim Ko­ście­le Pra­wo­sław­nym wsku­tek nie­uz­na­nia re­for­my li­tur­gicz­nej pa­triar­chy Ni­ko­na z lat 1652-1656


SJP.pl


rasmussen

Ras­mus­sen – pa­tro­ni­micz­ne naz­wi­sko duń­skie (9 miej­sce) i nor­we­skie (41 miej­sce), oz­na­cza syna Ras­mu­sa. W Danii w 1940 pow­stał film "Sørensen og Ras­mus­sen", gdzie Sørensen jest 8 naz­wi­skiem w tym kraju.

Wikipedia


rasogeneza

Ra­so­ge­ne­za – ewo­lu­cyj­ny pro­ces wy­dzie­la­nia się ras, po­le­ga­ją­cy na two­rze­niu róż­nic ge­ne­tycz­nych mię­dzy po­pu­la­cja­mi jed­ne­go ga­tun­ku.

Do ra­so­ge­ne­zy do­cho­dzi w wy­ni­ku odi­zo­lo­wa­nia grup osob­ni­ków jed­ne­go ga­tun­ku i dzia­ła­nia se­lek­cji na­tu­ral­nej w od­mien­nych wa­run­kach śro­do­wi­sko­wych. Pro­ces ten wy­ni­ka z bio­lo­gicz­ne­go do­sto­so­wa­nia danej po­pu­la­cji do od­mien­nych wa­run­ków śro­do­wi­sko­wych. Wsku­tek zróż­ni­co­wa­nia ge­ne­tycz­ne­go (mi­kro­e­wo­lu­cja) pow­sta­ją róż­ni­ce w fe­no­ty­pie.

Wikipedia


rasować

mo­der­ni­zo­wać sprzęt tech­nicz­ny lub po­ja­zdy; po­dra­so­wy­wać


SJP.pl


rasowi

forma przy­miot­ni­ka.

 (1.1) M. i W. mos. lm. od: ra­so­wy

Wiktionary


rasowiec

po­tocz­nie: zwie­rzę ra­so­we


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pot. posp. pies ra­so­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ra­sow­ca­mi są tylko psy z ro­do­wo­da­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: raˈsɔvʲjɛt͡s, AS: rasovʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rasa ż.

 przym. rasowy

Wiktionary


rasowość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co ra­so­we

Wiktionary

Powiązane:

 przym. rasowy

 rzecz. rasistka ż., rasizm mrz.

Wiktionary


rasowszy

rzad­ki sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: ra­so­wy


SJP.pl


rasowy

przy­miot­nik od: rasa


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy ras, rasy

 (1.2) o zwie­rzę­ciu na­le­żą­cy do danej rasy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mo­nar­chia uci­ska inne na­ro­dy i świa­do­mie roz­nie­ca an­ta­go­nizm ra­so­wy, na­ro­do­wy i re­li­gij­ny; w okre­sach swo­jej siły carat jest głów­ną oporą ogól­no­e­u­ro­pej­skiej re­ak­cji.

 (1.2) Czy jest coś ta­kie­go jak pies ra­so­wy bez ro­do­wo­du?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: raˈsɔvɨ, AS: rasovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rasa ż., rasowość ż., rasowiec m., rasista m., rasistka ż., rasizm mrz.

 przysł. rasowo

 przym. rasistowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) rodowodowy

Wiktionary


rasputin

naz­wi­sko, np. Gri­go­rij Je­fi­mo­wicz Ra­spu­tin (1869-1916), ro­syj­ski chłop i mnich, fa­wo­ryt ro­dzi­ny car­skiej


SJP.pl


rasta

śro­do­wi­sko­wo:
1. ra­sta­fa­ria­nin; ra­sta­man;
2. do­ty­czą­cy ra­sta­fa­ria­niz­mu lub ra­sta­fa­rian; ra­sta­fa­riań­ski


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Rasta – ze­spół de­ath­me­ta­lo­wy
  • Ruch Ra­sta­fa­ri

Wikipedia


rastafari

ra­sta­fa­ria­nin, ra­sta­man;
1. przed­sta­wi­ciel ruchu spo­łecz­no-re­li­gij­ne­go, pow­sta­łe­go na Ja­maj­ce jako pro­test prze­ciw­ko ra­siz­mo­wi i dy­skry­mi­na­cji;
2. czło­nek pol­skiej sub­kul­tu­ry mło­dzie­żo­wej, na­wią­zu­ją­cej do idei ra­sta­fa­ria­niz­mu i pa­cy­fiz­mu


SJP.pl


rastafarianin

ra­sta­man, ra­sta­fa­ri;
1. przed­sta­wi­ciel ruchu spo­łecz­no-re­li­gij­ne­go, pow­sta­łe­go na Ja­maj­ce jako pro­test prze­ciw­ko ra­siz­mo­wi i dy­skry­mi­na­cji;
2. czło­nek pol­skiej sub­kul­tu­ry mło­dzie­żo­wej, na­wią­zu­ją­cej do idei ra­sta­fa­ria­niz­mu i pa­cy­fiz­mu


SJP.pl


rastafarianizm

ruch spo­łecz­no-re­li­gij­ny, pow­sta­ły w XX wieku na Ja­maj­ce jako pro­test prze­ciw­ko ra­siz­mo­wi i dy­skry­mi­na­cji


SJP.pl


rastafarianka

→ ra­sta­fa­ria­nin


SJP.pl

Patrz:

rastafarianin

rastafariański

→ ra­sta­fa­ria­nin; ra­sta­mań­ski


SJP.pl


rastaman

ra­sta­fa­ria­nin, ra­sta­fa­ri;
1. przed­sta­wi­ciel ruchu spo­łecz­no-re­li­gij­ne­go, pow­sta­łe­go na Ja­maj­ce jako pro­test prze­ciw­ko ra­siz­mo­wi i dy­skry­mi­na­cji;
2. czło­nek pol­skiej sub­kul­tu­ry mło­dzie­żo­wej, na­wią­zu­ją­cej do idei ra­sta­fa­ria­niz­mu i pa­cy­fiz­mu


SJP.pl


rastamanka

→ ra­sta­man


SJP.pl

Patrz:

rastaman

rastamański

→ ra­sta­man; ra­sta­fa­riań­ski


SJP.pl


rastawiecki

naz­wi­sko


SJP.pl


raster

1. płyt­ka szkla­na po­kry­ta drob­ną siat­ką po­wo­du­ją­cą ro­zło­że­nie obra­zu fo­to­gra­ficz­ne­go na punk­ty;
2. siat­ka ut­wo­rzo­na na ekra­nie lampy obra­zo­wej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sto­so­wa­ne głów­nie w gra­fi­ce użyt­ko­wej ro­zbi­cie zróż­ni­co­wa­ne­go to­nal­nie obra­zu na za­gę­szczo­ne krop­ki, linie itp.;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • gra­fi­ka ra­stro­wa
  • ra­ste­ry­za­cja
  • ra­ster – po­ję­cie sto­so­wa­ne w po­li­gra­fii
  • ra­ster – oś­wiet­le­nie ra­stro­we
  • „Ra­ster” – ga­le­ria sztu­ki w War­sza­wie

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈrastɛr, AS: raster

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. war. rastr mrz.

Wiktionary


rasteryzacja

Ra­ste­ry­za­cja – dzia­ła­nie po­le­ga­ją­ce na jak naj­wier­niej­szym przed­sta­wie­niu pła­skiej fi­gu­ry ge­o­me­trycz­nej na urzą­dze­niu ra­stro­wym, dy­spo­nu­ją­cym skoń­czo­ną roz­dziel­czo­ścią. Dzia­ła­niem od­wrot­nym do ra­ste­ry­za­cji jest wek­to­ry­za­cja.

Ra­ste­ry­za­cji mogą pod­le­gać krzy­we: od­cin­ki, okrę­gi, elip­sy, łuki elip­tycz­ne, krzy­we sze­ścien­ne, krzy­we skle­ja­ne (np. Béziera), prze­kro­je stoż­ko­we oraz po­wierzch­nie wie­lo­ką­tów, kół, po­wierzch­nie zde­fi­nio­wa­ne krzy­wy­mi skle­ja­ny­mi (np. płaty Béziera) itp.

Wikipedia


rastislav

obce imię mę­skie


SJP.pl


rastman

śro­do­wi­sko­wo: nar­ko­man; szpry­cer


SJP.pl


rastr

ra­ster


SJP.pl


rastral

1. in­stru­ment stru­no­wy z po­dło­żo­nym pod stru­ny sy­ste­mem nu­to­wym
2. pióro z bla­chy mo­sięż­nej do kre­śle­nia pię­cio­li­nii na pa­pie­rze nu­to­wym


SJP.pl


rastrować

ro­zbi­jać obraz na punk­ty lub linie celem wy­ko­na­nia od­bi­tek przy wy­ko­rzy­sta­niu ra­stra


SJP.pl


rastrowy

przy­miot­nik od: ra­ster, rastr


SJP.pl


rastry

ra­ster


SJP.pl


raszczyce

Ra­szczy­ce – (niem. "Raschütz", daw. "Ras­si­sit­zo") wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie ryb­nic­kim, w gmi­nie Lyski, 8 km na za­chód od Lysek, przy dro­dze do Ra­ci­bo­rza przez Mar­ko­wi­ce. Jedna z naj­star­szych miej­sco­wo­ści ślą­skich, za­ło­żo­na przed 1274.

Wikipedia


raszeja

naz­wi­sko


SJP.pl


raszewski

naz­wi­sko


SJP.pl

Ra­szew­ski, Ra­szew­ska – pol­skie naz­wi­sko, pier­wsza wzm. w 1394, od nazw miej­sco­wych Ra­sze­wo, Ra­sze­wy, Ra­szów (kilka wsi). Her­ba­rze wy­mie­nia­ją kilka rodów szla­chec­kich o tym naz­wi­sku, byli to Ra­szew­scy herbu: Gra­bie, Grzy­ma­ła II, Osto­ja i Wąż. Naz­wi­sko to nosi w Pol­sce przez ponad 2100 osób.

Wikipedia


raszka

ptak z ro­dzi­ny dro­zdo­wa­tych; ru­dzik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Erit­ha­cus ru­be­cu­la|ref=tak., zob. ru­dzik.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • rasz­ka – ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny mu­cho­łó­wek
  • Rasz­ka – śred­nio­wiecz­ne pań­stwo
  • Raška (cyr. Рашка) – mia­sto w Ser­bii, w okrę­gu ra­skim, sie­dzi­ba gminy Raška.
  • He­le­na Rasz­ka
  • Jan Rasz­ka (1871–1945) – pol­ski ma­larz, rzeź­biarz i me­da­lier
  • Jan Rasz­ka (1928–2007) – pol­ski nar­ciarz
  • Jan Rasz­ka (1928–2007) – pol­ski cho­dziarz
  • Ondřej Rasz­ka
  • Tomáš Rasz­ka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ostry za­pach kwia­tów, śpiew niez­li­czo­nych pta­ków, ra­szek, kosów, wy­wielg, nad tym ciem­nym, sze­ro­kim da­chem, wszyst­ko to ści­ga­ło teraz i szczu­ło serce wi­do­kiem swoim.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈraʃka, AS: raška

Wiktionary


raszkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


raszkowianin

miesz­ka­niec Rasz­ko­wa (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


raszkowianka

miesz­kan­ka Rasz­ko­wa (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


raszkowski

przy­miot­nik od: Rasz­ków


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Rasz­ko­wem, do­ty­czą­cy Rasz­ko­wa

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ilja Rasz­kow­ski – ro­syj­ski pia­ni­sta
  • Jakub Rasz­kow­ski – pol­ski fut­sa­li­sta
  • Ka­zi­mierz Rasz­kow­ski – pol­ski ślu­sarz, poseł na Sejm
  • Nu­chim Rasz­kow­ski – ro­syj­ski sza­chi­sta

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Raszków mrz.

Wiktionary


raszków

mia­sto w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. duża wieś w Moł­da­wii, w pół­noc­nej czę­ści Nadd­nie­strza, mię­dzy Ryb­ni­cą a Ka­mion­ką, w Pol­sce prze­dro­zbio­ro­wej sie­dzi­ba gminy;

Wiktionary

Rasz­ków (niem. "Rasch­kau") – mia­sto w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie ostrow­skim, sie­dzi­ba gminy Rasz­ków, na Wy­so­czyź­nie Ka­li­skiej, nad Oło­bo­kiem, w Ka­li­skiem, w aglo­me­ra­cji ka­li­sko-ostrow­skiej, ok. 11 km na pół­noc od Ostro­wa Wiel­ko­pol­skie­go, ok. 30 km na za­chód od Ka­li­sza.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. raszkowianin mos., raszkowianka ż.

 przym. raszkowski

Wiktionary


raszlowy

ma­ją­cy struk­tu­rę siat­ki o ażu­ro­wym splo­cie, lekką i prze­wiew­ną, sto­so­wa­ną np. w wor­kach, fi­ra­nach, ko­cach


SJP.pl


raszowice

Ra­szo­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie trzeb­nic­kim, w gmi­nie Pru­si­ce.

We­dług da­nych z 2021 roku miej­sco­wość za­miesz­ki­wa­ło 190 osób.

Wikipedia


raszpel

w tech­ni­ce: pil­nik ślu­sar­ski o gru­bych na­cię­ciach, uży­wa­ny do obrób­ki mięk­kich me­ta­li, drew­na, mas pla­stycz­nych itp.; zdzie­rak, rasz­pla, tar­nik


SJP.pl


raszpla

1. w tech­ni­ce: pil­nik ślu­sar­ski o gru­bych na­cię­ciach, uży­wa­ny do obrób­ki mięk­kich me­ta­li, drew­na, mas pla­stycz­nych itp.; tar­nik, rasz­pel, zdzie­rak;
2. ży­wo­rod­ny rekin z ro­dzi­ny rasz­plo­wa­tych, ży­ją­cy w cie­płych i umiar­ko­wa­nych stre­fach At­lan­ty­ku i Pa­cy­fi­ku; ryna, skwat, anioł mor­ski;
3. obraź­li­wie o brzyd­kiej ko­bie­cie; masz­ka­ra, me­gie­ra, he­te­ra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) icht. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Squ­a­ti­na squ­a­ti­na|Lin­na­e­us|ref=tak., ga­tu­nek ryby chrzęst­nosz­kie­le­to­wej z ro­dzi­ny rasz­plo­wa­tych; rekin o spła­szczo­nym ciele i du­żych pa­rzy­stych płet­wach;

 (1.2) rzem. sta­lo­wy pil­nik o gru­bych na­cię­ciach

 (1.3) pot. posp. obraź­li­wie o ko­bie­cie, naj­czę­ściej brzyd­kiej, źle zbu­do­wa­nej lub star­szej

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • rasz­pla – ryba z ro­dzi­ny rasz­plo­wa­tych:
    • rasz­pla cier­ni­sta (Squ­a­ti­na acu­le­a­ta)
    • rasz­pla ka­li­for­nij­ska (Squ­a­ti­na ca­li­for­ni­ca)
    • rasz­pla pla­mi­sta (Squ­a­ti­na ocu­la­ta)
    • rasz­pla zwy­czaj­na (Squ­a­ti­na squ­a­ti­na), ina­czej skwat, anioł mor­ski lub ryna
  • rasz­pla – po­tocz­ne okre­śle­nie tar­ni­ka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sa­mi­ce rasz­pli rodzą jed­no­ra­zo­wo 9–20 mło­dych.

 (1.2) Nad­miar ściąć me­ta­lo­wą cy­kli­ną lub spi­ło­wać rasz­plą (oczy­wi­ście za­bez­pie­cza­jąc kra­wę­dzie – ja na­kle­jam taśmę kle­ją­cą na rasz­plę tak, aby taśma była nad kra­wę­dzia­mi, a pil­nik nad śliz­giem).

 (1.3) Wy­sze­dłem wcze­śniej z przy­ję­cia, bo tam były same zrzęd­li­we rasz­ple.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈraʃpla, AS: rašpla

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. raszplowanie n., raszplowate lm nm.

 czas. raszplować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) raszpla zwyczajna, anioł morski, anioł, skwat, ryna

 (1.2) tarnik

 (1.3) babsko, babsztyl

Wiktionary


raszplowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|rasz­plo­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌraʃplɔˈvãɲɛ, AS: rašplovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. raszplować

 rzecz. raszpla ż.

Wiktionary


raszplowate

mo­no­ty­po­wa ro­dzi­na mor­skich ryb chrzęst­nosz­kie­le­to­wych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. icht. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Squ­a­ti­ni­dae|Bo­na­par­te|ref=tak., mo­no­ty­po­wa ro­dzi­na mor­skich ryb chrzęst­nosz­kie­le­to­wych z pod­gro­ma­dy spo­do­u­stych;

Wiktionary

Rasz­plo­wa­te, skwa­to­wa­te, anio­ło­wa­te (Squ­a­ti­ni­dae) – ro­dzi­na mor­skich ryb chrzęst­nosz­kie­le­to­wych z rzędu rasz­ploksz­tał­tych (Squ­a­ti­ni­for­mes).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bezs­przecz­nie rasz­plo­wa­te pro­wa­dzą przy­den­ny tryb życia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. raszpla ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. skwatowate, aniołowate

Wiktionary


raszplowaty

o ce­chach rasz­plo­wa­tych (ro­dzi­na ryb)


SJP.pl


raszplować

pi­ło­wać, trzeć rasz­plą


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) obra­biać ma­te­riał rasz­plą (tar­ni­kiem)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: raʃˈplɔvat͡ɕ, AS: rašplovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. raszplowanie n., raszpla ż.

Wiktionary


raszt

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w pół­noc­nym Ira­nie, w po­bli­żu uj­ścia rzeki Sa­fi­drud do Morza Ka­spij­skie­go;

Wiktionary

Raszt ( ‏رشت‎) – mia­sto w pół­noc­nym Ira­nie, w po­bli­żu uj­ścia rzeki Sa­fi­drud do Morza Ka­spij­skie­go, oś­ro­dek ad­mi­ni­stra­cyj­ny osta­nu Gilan. Około 560,1 tys. miesz­kań­ców. Prze­mysł jed­wab­ni­czy, rze­mio­sło, uni­wer­sy­tet.

Wikipedia


rasztów

Rasz­tów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie wo­ło­miń­skim, w gmi­nie Klem­bów. Ma sta­tus so­łect­wa.

Pry­wat­na wieś szla­chec­ka "Rasz­to­wo" po­ło­żo­na była w dru­giej po­ło­wie XVI wieku w po­wie­cie ka­mie­niec­kim ziemi nur­skiej wo­je­wództ­wa ma­zo­wiec­kie­go. W la­tach 1783-84 Rasz­tów na­le­żał do gen. Ja­ku­ba Młoc­kie­go, w 1850-51 był włas­no­ścią Mi­cha­ła Ko­mie­row­skie­go. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ostro­łęc­kie­go.

Wikipedia


raszyn

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ra­szyn – część mia­sta Poz­nań, w de­le­ga­tu­rze Poz­nań-Grun­wald
  • Ra­szyn – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. żar­skim, w gmi­nie Lub­sko
  • Ra­szyn – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. prusz­kow­skim, w gmi­nie Ra­szyn
  • Ra­szyn – dawna gro­ma­da
  • Ra­szyn – przy­sta­nek ko­le­jo­wy
  • Ra­szyn – nie­ist­nie­ją­ca wieś w ob­wo­dzie lwow­skim
  • Czte­ry bitwy pod Ra­szy­nem
  • Maszt ra­dio­wo-te­le­wi­zyj­ny w Ra­szy­nie
  • Ra­szy­nek
  • Ra­szyn­ka

Wikipedia


raszynianin

miesz­ka­niec Ra­szy­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ra­szy­na

Wiktionary


raszynianka

miesz­kan­ka Ra­szy­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ra­szy­na

Wiktionary


raszysta

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pejor. po­gard­li­we okre­śle­nie na ro­syj­skie­go oku­pan­ta na Ukra­i­nie, or­ga­ni­za­to­ra, zwo­len­ni­ka lub uczest­ni­ka wojny z Ukra­i­ną, po­strze­ga­ne­go jako ro­syj­ski fa­szy­sta (na­cjo­na­li­sta)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. raszyzm m.

:: fż. raszystka ż.

 przym. raszystowski

Wiktionary


raszystka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pejor. po­gard­li­we okre­śle­nie na ro­syj­ską oku­pant­kę na Ukra­i­nie, or­ga­ni­za­tor­kę, zwo­len­nicz­kę lub uczest­nicz­kę wojny z Ukra­i­ną, po­strze­ga­ną jako ro­syj­ską fa­szyst­kę (na­cjo­na­list­kę)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. raszyzm mrz.

:: fm. raszysta mos.

 przym. raszystowski

Wiktionary


raszystowski

→ ra­szyzm, → ra­szy­sta


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ra­szyz­mem, do­ty­czą­cy ra­szyz­mu

Wiktionary

Patrz:

raszyzm, → raszysta

Powiązane:

 rzecz. raszyzm m., raszysta m., raszystka ż.

Wiktionary


raszyzm

ide­o­lo­gia pu­ti­now­skiej Rosji, łą­czą­ca ele­men­ty na­cjo­na­liz­mu, im­pe­ria­liz­mu, kultu wodza i mi­li­ta­ryz­mu; fa­szyzm ro­syj­ski


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) po­gard. polit. ide­o­lo­gia i sy­stem po­li­tycz­ny Fe­de­ra­cji Ro­syj­skiej, ro­syj­ska wojna na Ukra­i­nie i ro­syj­ska oku­pa­cja Ukra­i­ny, po­strze­ga­ne jako prze­jaw fa­szyz­mu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. raszysta mos., raszystka ż.

 przym. raszystowski

 przysł. raszystowsko

Wiktionary


raszyński

przy­miot­nik od: Ra­szyn


SJP.pl


raszówek

Ra­szó­wek – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie mie­chow­skim, w gmi­nie Sła­bo­szów.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa kie­lec­kie­go.

Wikipedia


rasław

imię mę­skie


SJP.pl

Rac­sław, Rac­ław, Rat­sław, Rec­sław, Rec­ław, Ret­sław, Re­sław, Ra­sław – sta­ro­pol­skie formy skró­co­ne od imion mę­skich Ra­do­sław lub Ra­ci­sław.

Żeń­skie od­po­wied­ni­ki: Rac­sła­wa, Rac­ła­wa, Rat­sła­wa, Rec­sła­wa, Rec­ła­wa, Ret­sła­wa, Ra­sła­wa.

Wikipedia


rasława

imię żeń­skie


SJP.pl

Rac­sła­wa, Rac­ła­wa, Rat­sła­wa, Rec­sła­wa, Rec­ła­wa, Ret­sła­wa, Ra­sła­wa – sta­ro­pol­skie formy skró­co­ne od imion żeń­skich Ra­do­sła­wa lub Ra­ci­sła­wa (to ostat­nie nie­no­to­wa­ne w tej for­mie w cza­sach sta­ro­pol­skich). Imię Ra­sła­wa jest poś­wiad­czo­ne w źró­dłach pol­skich od XIII wieku.

Wikipedia


rasławiny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ra­sła­wy lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


rasławostwo

Ra­sław z mał­żon­ką; Ra­sła­wo­wie


SJP.pl


rasławowie

Ra­sław z mał­żon­ką; Ra­sła­wo­stwo


SJP.pl


rasławowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ra­sła­wa lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


rata

część spła­ty


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fi­nans. część długu, którą trze­ba za­pła­cić w okre­ślo­nym ter­mi­nie

Wiktionary

Rata ( Рата "Rata") – rzeka w po­łud­nio­wo-wschod­niej Pol­sce i na za­chod­niej Ukra­i­nie, w do­rze­czu Wisły. Dłu­gość – 76 km, po­wierzch­nia zlew­ni – 1.820 km², z tego 70 km² (3,8%) w Pol­sce.

Rzeka o dłu­go­ści ok. 76 km. Od­ci­nek źród­li­sko­wy znaj­du­je się w Pol­sce, na te­re­nie wo­je­wództ­wa pod­kar­pac­kie­go, w oko­li­cach miej­sco­wo­ści Wer­chra­ta, w po­wie­cie lu­ba­czow­skim.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tę ratę trze­ba za­pła­cić przed koń­cem mie­sią­ca.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrata, AS: rata

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. ratka ż.

 przym. ratalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. śl. abcalong

Wiktionary


ratafia

owo­co­wy napój al­ko­ho­lo­wy, nie­kie­dy do­pra­wia­ny ko­rze­nia­mi


SJP.pl

Ra­ta­fia ( ratafià, ra­taf­fia) – słod­ka wódka wie­lo­o­wo­co­wa wyt­wa­rza­na z nie­de­sty­lo­wa­nych na­le­wek na so­kach owo­co­wych.

Przy­ję­ta w wielu ję­zy­kach nazwa po­cho­dzi od to­a­stu wy­gła­sza­ne­go przez Kre­o­lów po­cho­dze­nia fran­cu­skie­go pod­czas za­wie­ra­nia umów, wy­ra­ża­ne­go ła­ciń­ski­mi sło­wa­mi „Rata fiat [con­ven­tio]” (Niech bę­dzie za­war­ta [umowa]). Ze wzglę­du na róż­no­rod­ność wy­ko­rzy­sta­nych owo­ców ra­ta­fia czę­sto bywa po­tocz­nie okre­śla­na jako „tutti frut­ti”.

Wikipedia


rataj

eko­nom, rząd­ca, rol­nik, chłop


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. W śred­nio­wiecz­nej Pol­sce wolny chłop zo­bo­wią­za­ny do pracy na roli wła­ści­cie­la ziem­skie­go w za­mian za po­życz­kę i poz­wo­le­nie na za­ło­że­nie go­spo­dar­stwa na jego ziemi

 (1.2) hist. zaw. na­jem­ny pra­cow­nik w fol­war­ku, pra­cu­ją­cy głów­nie na roli

 (1.3) hist. czło­nek grupy lud­no­ści wiej­skiej o cha­rak­te­rze słu­żeb­nym, po­wo­ła­nej do obrób­ki ziemi dwor­skiej w do­me­nach ksią­żę­cych, za­miesz­ku­ją­cej odręb­ne osady

 (1.4) gwara. ktoś udzie­la­ją­cy rady, po­mo­cy

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Rataj – se­zo­no­wy wy­rob­nik wiej­ski w XIV-XVII wieku
  • Fran­ci­szek Rataj – żoł­nierz, uczest­nik pow­sta­nia wiel­ko­pol­skie­go, wojny pol­sko-bol­sze­wic­kiej 1920 i III pow­sta­nia ślą­skie­go
  • Jan Rataj – pol­ski praw­nik, se­na­tor II Rze­czy­po­spo­li­tej
  • Ju­lian Rataj – dzia­łacz ZSL i ZBoWiD
  • Ma­ciej Rataj – pol­ski po­li­tyk, mar­sza­łek Sejmu Rze­czy­po­spo­li­tej w la­tach 1922-1928
  • Ra­ta­je – rejon Poz­na­nia
  • Rataj Po­du­chow­ny – wieś w Pol­sce w woj. lu­bel­skim, gm. Go­dzi­szów
  • Rataj Or­dy­nac­ki – wieś w Pol­sce w woj. lu­bel­skim, gm. Go­dzi­szów
  • Rataj – wznie­sie­nie na Po­gó­rzu Ka­czaw­skim
  • Ra­ta­je

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈrataj, AS: ratai ̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ratajczak ż./mos.; Rataje nmos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kmieć

 (1.2) oracz

Wiktionary


ratajczak

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­to­ni Ra­taj­czak – po­li­tyk, dzia­łacz ruchu ro­bot­ni­cze­go
  • Da­riusz Ra­taj­czak – hi­sto­ryk
  • Elż­bie­ta Ra­taj­czak – pol­ska po­li­tyk i po­słan­ka na Sejm
  • Fran­ci­szek Ra­taj­czak – pow­sta­niec wiel­ko­pol­ski
  • Hanna Okoń­ska-Ra­taj­czak – śpie­wacz­ka ope­ro­wa
  • Hen­ryk Ra­taj­czak – pol­ski che­mik te­o­re­tycz­ny
  • Ja­nusz Ra­taj­czak – lek­ko­at­le­ta
  • Ja­nusz Ra­taj­czak – śpie­wak ope­ro­wy
  • Józef Grze­gorz Ra­taj­czak – poeta i pro­za­ik
  • Łu­kasz Ra­taj­czak – ko­szy­karz
  • Łu­kasz Ra­taj­czak – śpie­wak ope­ro­wy
  • Mal­wi­na Ra­taj­czak – Miss Po­lo­nia 2005

Wikipedia


ratajczyk

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Eu­ge­niusz Ra­taj­czyk – pro­fe­sor nauk tech­nicz­nych
  • Flo­rian Ra­taj­czyk – pol­ski in­ży­nier optyk
  • Jacek Ra­taj­czyk – pol­ski per­ku­si­sta jaz­zo­wy i roc­ko­wy
  • Jerzy Ra­taj­czyk – pol­ski pe­da­gog
  • Krzysz­tof Ra­taj­czyk – pol­ski pił­karz
  • Le­o­nard Ra­taj­czyk – pol­ski hi­sto­ryk i woj­sko­wy
  • Rafał Ra­taj­czyk – pol­ski ko­larz to­ro­wy
  • Pe­trus Tho­mas Ra­taj­czyk – wo­ka­li­sta ame­ry­kań­skiej grupy Type O Ne­ga­ti­ve

Wikipedia


rataje

eko­nom, rząd­ca, rol­nik, chłop


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ra­ta­je – część mia­sta Brzeg
  • Ra­ta­je – część mia­sta Go­sty­nin
  • Ra­ta­je – część mia­sta Msza­na Dolna
  • Ra­ta­je – część mia­sta Ole­śni­ca
  • Ra­ta­je – część mia­sta Poz­nań
  • Ra­ta­je – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. wo­łow­skim, w gmi­nie Wołów
  • Ra­ta­je – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ostro­łęc­kim, w gmi­nie Ol­sze­wo-Borki
  • Ra­ta­je – część wsi Ra­ta­je Kar­skie w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. bu­skim, w gmi­nie Pa­ca­nów
  • Ra­ta­je – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. sta­ra­cho­wic­kim, w gmi­nie Wą­chock
  • Ra­ta­je – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. cho­dzie­skim, w gmi­nie Cho­dzież
  • Ra­ta­je – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. gro­dzi­skim, w gmi­nie Ra­ko­nie­wi­ce
  • Ra­ta­je – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. pil­skim, w gmi­nie Łob­że­ni­ca

Wikipedia


ratajewski

naz­wi­sko


SJP.pl


ratajno

Ra­taj­no (niem. "Pant­he­nau") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie dzier­żo­niow­skim, w gmi­nie Ła­giew­ni­ki.

Wikipedia


ratajski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Cyryl Ra­taj­ski (1875-1942) – po­li­tyk
  • Krzysz­tof Ra­taj­ski (ur. 1977) – dar­ter
  • Lech Ra­taj­ski (1921-1977) – kar­to­graf
  • Sła­wo­mir Ra­taj­ski (ur. 1955) – ar­ty­sta gra­fik i ma­larz, dy­plo­ma­ta

Wikipedia


ratajszczak

naz­wi­sko


SJP.pl


ratalka

po­tocz­nie: kre­dyt ra­tal­ny


SJP.pl


ratalny

pła­co­ny w ra­tach, sprze­da­wa­ny na raty


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ekon. od­no­szą­cy się do rat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W 1938 r. wpro­wa­dzi­ła sprze­daż ra­tal­ną, zdo­by­wa­jąc tym licz­nych na­byw­ców no­wo­czes­ne­go sprzę­tu ra­dio­we­go firm za­chod­nich.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rata ż.

Wiktionary


ratan

ro­śli­na z ro­dzi­ny palm, uży­wa­na głów­nie w ple­cion­kar­stwie; palma ro­tan­go­wa, ro­tang, rat­tan


SJP.pl


ratanowy

przy­miot­nik od: ratan


SJP.pl


ratatouille

[czy­taj: ra­ta­tuj] po­tra­wa z po­mi­do­rów, ka­bacz­ków, cu­ki­nii, ba­kła­ża­nów, ce­bu­li i pa­pry­ki, sma­żo­nych na oli­wie, z czosn­kiem i zio­ła­mi, po­da­wa­na na cie­pło lub jako sa­łat­ka; ra­ta­tu­ja, ra­ta­tuj


SJP.pl

Ra­ta­to­u­il­le (IPA/ ratatụj) – wy­wo­dzą­ca się z Nicei po­tra­wa jar­ska. Danie to opie­ra się na skład­ni­kach wa­rzyw­nych, prze­de wszyst­kim na ba­kła­ża­nach, cu­ki­nii, ce­bu­li, po­mi­do­rach i pa­pry­ce (cza­sem z do­dat­kiem mięsa).

Po­dob­ne po­tra­wy znane są w całym ba­se­nie Morza Śró­dziem­ne­go, są to np. ca­po­na­ta i pe­pe­ro­na­ta (Wło­chy), pisto (An­da­luz­ja), briam (Gre­cja), bo­he­mien­ne (Pro­wan­sja), sam­fa­i­na (Ka­ta­lo­nia), tum­bet (Ma­jor­ka) i ka­pu­na­ta (Malta).

Wikipedia


ratatuj

po­tra­wa z po­mi­do­rów, ka­bacz­ków, cu­ki­nii, ba­kła­ża­nów, ce­bu­li i pa­pry­ki, sma­żo­nych na oli­wie, z czosn­kiem i zio­ła­mi, po­da­wa­na na cie­pło lub jako sa­łat­ka; ra­ta­tu­ja, ra­ta­to­u­il­le


SJP.pl

Ra­ta­tuj ( Ra­ta­to­u­il­le, 2007) – ame­ry­kań­ski film ani­mo­wa­ny w re­ży­se­rii Brada Birda, wy­pro­du­ko­wa­ny przez wyt­wór­nie: Pixar i Walt Dis­ney Pic­tu­res w tech­ni­ce trój­wy­mia­ro­wej. Film otrzy­mał pięć no­mi­na­cji do Osca­ra za rok 2007, z czego zwy­cię­żył w ka­te­go­rii „naj­lep­szy peł­no­me­tra­żo­wy film ani­mo­wa­ny”.

Wikipedia


ratatuja

po­tra­wa z po­mi­do­rów, ka­bacz­ków, cu­ki­nii, ba­kła­ża­nów, ce­bu­li i pa­pry­ki, sma­żo­nych na oli­wie, z czosn­kiem i zio­ła­mi, po­da­wa­na na cie­pło lub jako sa­łat­ka; ra­ta­tuj, ra­ta­to­u­il­le


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. ni­cej­ska po­tra­wa z du­szo­nych wa­rzyw, głów­nie po­mi­do­rów, ka­bacz­ków, ba­kła­ża­nów, pa­pry­ki (cza­sem z mię­sem);

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przy­wio­złam dużo wa­rzyw z dział­ki, zro­bię ra­ta­tu­ję.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ratatouille, ratatuj

Wiktionary


ratel

ssak dra­pież­ny za­li­cza­ny do ro­dzi­ny ła­si­co­wa­tych, za­miesz­ku­ją­cy lasy, za­ro­śla, stepy i sa­wan­ny; mio­do­żer


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Mel­li­vo­ra|Storr|ref=tak., ro­dzaj dra­pież­ne­go ssaka z ro­dzi­ny ła­si­co­wa­tych;

 (1.2) syst. zob. ratel mio­do­żer­ny.

 (1.3) zool. dra­pież­nik z ro­dza­ju ratel (1.1)

 (1.4) mot. po­łud­nio­wo­a­fry­kań­ski ko­ło­wy wóz bo­jo­wy;

Wiktionary

Ratel ("Mel­li­vo­ra") – ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny Mel­li­vo­ri­nae w obrę­bie ro­dzi­ny ła­si­co­wa­tych (Mu­ste­li­dae).

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Po­mi­mo sto­sun­ko­wo dużej li­czeb­no­ści na za­miesz­ka­nym przez sie­bie ob­sza­rze ratel jest re­la­tyw­nie mało zna­nym ga­tun­kiem, rzad­ko pre­zen­to­wa­nym rów­nież w ogro­dach zo­o­lo­gicz­nych.

 (1.3) Na sa­wan­nie wi­dzie­li­śmy dwa ra­te­le z mło­dy­mi.

 (1.4) Oprócz armii RPA ratli uży­wa­ją armie Jor­da­nii i Ma­ro­ka.

Wiktionary


ratha

[czy­taj: rata albo ratha]
1. wóz pro­ce­syj­ny do prze­wo­że­nia po­są­gów bóstw w In­diach;
2. mo­no­li­to­wa świą­ty­nia hin­du­i­stycz­na na­wią­zu­ją­ca formą do wozu pro­ce­syj­ne­go;
3. usko­ko­wy wy­stęp w ścia­nie świą­ty­ni


SJP.pl

Ratha, od san­skryc­kie­go "ratha", „wóz” – forma ar­chi­tek­to­nicz­na w In­diach. Wy­wo­dzi się praw­do­po­dob­nie od sta­ro­żyt­ne­go dwu­ko­ło­we­go ryd­wa­nu z bal­da­chi­mem, jako ter­min ar­chi­tek­to­nicz­ny bar­dziej w zna­cze­niu „wieża”. Ist­nie­ją świą­ty­nie wy­raź­nie na­wią­zu­ją­ce do formy wozu, osa­dzo­ne na plat­for­mach z ko­ła­mi, na­zy­wa­ne „ratha”. Naj­sław­niej­sze z nich to świą­ty­nia Słoń­ca w Ko­nar­ku oraz świą­ty­nia w Ma­ha­ba­li­pu­ram.

Wikipedia


rating

[czy­taj: rej­ting]
1. ocena wia­ry­god­no­ści kre­dy­to­wej pod­mio­tu go­spo­dar­cze­go lub pań­stwa;
2. me­to­da kla­sy­fi­ka­cji pa­pie­rów war­to­ścio­wych we­dług stop­nia ry­zy­ka;
3. ocena po­pu­lar­no­ści, okre­śla­na na pod­sta­wie badań an­kie­to­wych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ekon. fi­nans. do­ko­na­na przez wy­spe­cja­li­zo­wa­ną in­sty­tu­cję ocena wia­ry­god­no­ści kre­dy­to­wej pod­mio­tu go­spo­dar­cze­go lub pań­stwa i ry­zy­ka in­we­sty­cyj­ne­go zwią­za­ne­go z okre­ślo­ny­mi jego pa­pie­ra­mi war­to­ścio­wy­mi bądź jego zdol­no­ścią do spła­ty swo­ich zo­bo­wią­zań w ter­mi­nie;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ra­ting (eko­no­mia)
  • ra­ting (że­glar­stwo)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ame­ry­kań­ska agen­cja ra­tin­go­wa Stan­dard & Poor's ob­ni­ży­ła w sierp­niu 2011 ra­ting rządu USA z mak­sy­mal­nej oceny AAA do AA+.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrɛjtʲĩŋk, AS: rei ̯tʹĩŋk

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ratingowy

Wiktionary


ratingowy

przy­miot­nik od: ra­ting


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przym. od ra­ting

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɛjtʲĩŋˈɡɔvɨ, AS: rei ̯tʹĩŋgovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rating

Wiktionary


ratio

[czy­taj: ratjo lub racjo] rzad­ko: czyn­nik uza­sad­nia­ją­cy po­stę­po­wa­nie lub osąd cze­goś


SJP.pl


ratka

część nóg pa­rzy­sto­ko­pyt­nych zwie­rząt do­mo­wych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od ra­ci­ca

 (1.2) fi­nans. zdrobn. od rata

Wiktionary

Ratka (węg. "Rátkapuszta") – wieś (obec) na Sło­wa­cji po­ło­żo­na w kraju bań­sko­by­strzyc­kim, w po­wie­cie Łu­cze­niec. Pier­wsze wzmian­ki o miej­sco­wo­ści po­cho­dzą z roku 1955.

We­dług da­nych z dnia 31 grud­nia 2012, wieś za­miesz­ki­wa­ło 330 osób, w tym 169 ko­biet i 161 męż­czyzn.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) O, zo­bacz, widać ratki na śnie­gu.

 (1.2) Wzią­łem na ten te­le­wi­zor po­życz­kę na 36 mie­się­cy, ratka wy­no­si 100 zło­tych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rać ż., rata ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) raciczka

Wiktionary


ratkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


ratkowski

naz­wi­sko


SJP.pl


ratl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) miar. (około 445 g) po­cho­dzą­ca z cza­sów przed­mu­zuł­mań­skie­go

Wiktionary


ratler

rasa psa do­mo­we­go, nie­wiel­kich roz­mia­rów, o krót­kiej, gład­kiej sier­ści czar­nej lub brą­zo­wej, zwy­kle pod­pa­la­nej; pin­czer kar­ło­wa­ty; pin­czer mi­nia­tu­ro­wy


SJP.pl


ratlerek

mały pie­sek do­mo­wy o krót­kiej, gład­kiej sier­ści czar­nej lub brą­zo­wej, zwy­kle pod­pa­la­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) kynol. rasa ma­łych psów z grupy pin­cze­rów;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ratler mzw.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pinczer miniaturowy

Wiktionary


ratlerka

mały pie­sek do­mo­wy o krót­kiej, gład­kiej sier­ści czar­nej lub brą­zo­wej, zwy­kle pod­pa­la­nej


SJP.pl


ratnowice

Rat­no­wi­ce ( Rath­manns­dorf) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie ny­skim, w gmi­nie Ot­mu­chów.

Wikipedia


ratoszyn

Ra­to­szyn – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie bia­ło­brze­skim, w gmi­nie Ra­dza­nów. Leży w pół­noc­no-za­chod­niej czę­ści Rów­ni­ny Ra­dom­skiej, nad rzeką Pierzch­nią (do­pływ Pi­li­cy).

Wieś jest czę­ścią pa­ra­fii św. Mar­ci­na z Tours w Ra­dza­no­wie w die­cez­ji ra­dom­skiej.

Wikipedia


ratowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ra­to­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌratɔˈvãɲɛ, AS: ratovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ratować

 rzecz. ratownik mos., ratowniczka ż., ratunek mrz., odratowanie n., poratowanie n., ratownictwo n.

 przym. ratowniczy, ratunkowy

Wiktionary


ratować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) wy­cią­gać kogoś z kło­po­tów, ta­ra­pa­tów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wy­ru­szy­li­śmy, by ra­to­wać na­szych przy­ja­ciół.

 (1.1) Po­dej­mij ja­kieś dzia­ła­nia, jeśli chcesz ra­to­wać firmę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: raˈtɔvat͡ɕ, AS: ratovać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. uratować, odratować dk., poratować dk.

 rzecz. ratowanie n., ratownik m., ratowniczka ż., ratunek m., uratowanie n., odratowanie n., poratowanie n., ratownictwo n.

 przym. ratowniczy, ratunkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ocalać, przest. salwować

Wiktionary


ratowice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ra­to­wi­ce – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. wroc­ław­skim, w gmi­nie Czer­ni­ca
  • Ra­to­wi­ce – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. le­szczyń­skim, w gmi­nie Lipno

Wikipedia


ratownictwo

służ­by ra­tun­ko­we; nie­sie­nie po­mo­cy i ra­to­wa­nie życia ludz­kie­go w wa­run­kach za­gro­że­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) środ­ki i me­to­dy ra­to­wa­nia ludzi i nie­sie­nia po­mo­cy w sy­tu­a­cji za­gro­że­nia

 (1.2) służ­by ra­tun­ko­we

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ratunek m., ratownik m., ratowanie n., uratowanie n., odratowanie n., poratowanie n., ratowniczka ż.

 czas. ratować ndk., uratować dk.

 przym. ratunkowy, ratowniczy

Wiktionary


ratowniczka

1. ko­bie­ta nio­są­ca pomoc w na­głym wy­pad­ku;
2. człon­ki­ni ekipy ra­tow­ni­czej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) forma żeń­ska od: ra­tow­nik

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌratɔvʲˈɲit͡ʃka, AS: ratovʹńička

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ratunek m., ratowanie n., ratownictwo n.

:: fm. ratownik m.

 czas. ratować, uratować, poratować, wyratować, odratować

 przym. ratowniczy, ratunkowy

 przysł. ratunkowo, ratowniczo

Wiktionary


ratowniczy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) słu­żą­cy ra­tow­nict­wu, wy­ko­rzy­sty­wa­ny w ra­tow­nict­wie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Akcję ra­tun­ko­wą prze­pro­wa­dzo­no z wy­ko­rzy­sta­niem ra­tow­ni­cze­go śmi­głow­ca z Po­pra­du.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ratunek m., ratowanie n., uratowanie n., odratowanie n., wyratowanie n., ratownictwo n., ratownik m., ratowniczka ż., poratowanie n.

 czas. ratować ndk., uratować dk., odratować dk., wyratować dk.

 przym. ratunkowy

 wykrz. ratunku

Wiktionary


ratownik

czło­nek ekipy ra­tow­ni­czej; czło­wiek nio­są­cy pomoc w na­głym wy­pad­ku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba nio­są­ca pomoc w na­głej sy­tu­a­cji

 (1.2) med. osoba upraw­nio­na do udzie­la­nia pier­wszej po­mo­cy

 (1.3) osoba pil­nu­ją­ca bez­pie­czeń­stwa na ką­pie­li­sku

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ra­tow­nik me­dycz­ny
  • ra­tow­nik che­micz­ny
  • ra­tow­nik gór­ni­czy
  • ra­tow­nik gór­ski
  • ra­tow­nik mor­ski
  • ra­tow­nik wodny
    • ra­tow­nik wodny pły­wal­ni
    • ra­tow­nik wodny śród­lą­do­wy
    • ra­tow­nik wodny mor­ski
  • stra­żak-ra­tow­nik
  • Ra­tow­nik – manga au­tor­stwa Jirō Ta­ni­gu­chie­go
  • ra­tow­nict­wo

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ze schro­ni­ska nad Mor­skim Okiem wy­ru­szył ra­tow­nik dy­żur­ny, z cen­tra­li wy­je­cha­ła dzie­się­cio­o­so­bo­wa grupa ra­tow­ni­ków.

 (1.2) Wła­śnie Po­mor­skie Sto­wa­rzy­sze­nie Prze­woź­ni­ków Dro­go­wych wy­star­to­wa­ło ze szko­le­niem na kat. C lub D dla ra­tow­ni­ków me­dycz­nych i ra­tow­ni­ków KPP.

 (1.3) Ra­tow­nik ura­to­wał tu­ry­stę, który tonął w głęb­szej sek­cji ba­se­nu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: raˈtɔvʲɲik, AS: ratovʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ratunek m., ratowanie n., ratownictwo n., uratowanie n., poratowanie n., wyratowanie n., odratowanie n.

:: fż. ratowniczka ż.

 czas. ratować ndk., uratować dk., poratować dk., wyratować dk., odratować dk.

 przym. ratowniczy, ratunkowy

 przysł. ratunkowo, ratowniczo

 wykrz. ratunku

Wiktionary


ratraczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od ra­trak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ratrak m.

Wiktionary


ratrak

spe­cjal­ny po­jazd gą­sie­ni­co­wy do ubi­ja­nia świe­że­go śnie­gu w gó­rach na tra­sach nar­ciar­skich; śnie­go­łaz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mot. po­jazd gą­sie­ni­co­wy wy­ko­rzy­sty­wa­ny do ubi­ja­nia śnie­gu na tra­sach nar­ciar­skich

Wiktionary

Ra­trak – przy­ję­ta w Pol­sce, Buł­ga­rii i Rosji (rza­dziej na Sło­wa­cji) nazwa po­ja­zdu gą­sie­ni­co­we­go słu­żą­ce­go do przy­go­to­wy­wa­nia tras nar­ciar­skich. Nazwa po­cho­dzi od szwaj­car­skiej marki pier­wszych ma­szyn spro­wa­dza­nych do Pol­ski na po­cząt­ku lat 80 XX wieku, na­to­miast nie jest uży­wa­na w Au­strii (w ję­zy­ku an­giel­skim "snow­gro­o­mer/snow­gro­o­ming trac­tor" lub "Snow­cat").

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈratrak, AS: ratrak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ratrakowanie n.

:: zdrobn. ratraczek m.

 czas. ratrakować ndk.

Wiktionary


ratrakowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ra­tra­ko­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nieratrakowanie n., ratrak mrz.

 czas. ratrakować ndk.

Wiktionary


ratrakować

ubi­jać świe­ży śnieg ra­tra­kiem


SJP.pl


rattan

ro­śli­na z ro­dzi­ny palm, uży­wa­na głów­nie w ple­cion­kar­stwie; palma ro­tan­go­wa, ro­tang, ratan


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Rat­tan – miej­sco­wość w USA, w Okla­ho­mie
  • ro­tang (ratan) – ogól­ne okre­śle­nie wielu ga­tun­ków palm pną­cych

Wikipedia


rattanowy

przy­miot­nik od: rat­tan


SJP.pl


rattenando

okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: wstrzy­mu­jąc, pow­strzy­mu­jąc; rat­te­nu­to


SJP.pl


rattenuto

okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: wstrzy­mu­jąc, pow­strzy­mu­jąc; rat­te­nan­do


SJP.pl


ratunek

1. pomoc w nie­bez­pie­czeń­stwie, trud­nej sy­tu­a­cji;
2. oca­le­nie od zni­szcze­nia, śmier­ci itp.; spo­sób uni­knię­cia nie­szczę­ścia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pomoc w nie­bez­pie­czeń­stwie

 (1.2) uni­knię­cie nie­bez­pie­czeń­stwa

Wiktionary

Ra­tu­nek – część wsi Wa­len­ty­nów w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie lip­skim, w gmi­nie Lip­sko.

W la­tach 1975–1998 Ra­tu­nek ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­żał do wo­je­wództ­wa ra­dom­skie­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wresz­cie nad­szedł długo ocze­ki­wa­ny ra­tu­nek.

 (1.2) Nie będąc w sta­nie wal­czyć, szu­kał ra­tun­ku w uciecz­ce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: raˈtũnɛk, AS: ratũnek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ratownik m., ratowniczka ż., ratownictwo n., ratowanie n., uratowanie n., odratowanie n., poratowanie n.

 czas. ratować ndk., uratować dk., odratować dk., poratować dk.

 przym. ratunkowy, ratowniczy

 przysł. ratunkowo, ratowniczo

 wykrz. ratunku

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ratowanie, pomoc

 (1.2) ocalenie, wybawienie

Wiktionary


ratunkowy

przy­miot­nik od: ra­tu­nek


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ra­tun­kiem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jedź, czło­wie­ku, ostroż­niej, do cho­le­ry! – krzy­knął do kie­row­cy, który od­dzie­lo­ny był od prze­dzia­łu ra­tun­ko­we­go plek­si­gla­so­wy­ek­si­gla­so­wą, uchy­lo­ną nieco szybą.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ratunek m., ratownik m., ratowniczka ż., ratowanie n., uratowanie n., wyratowanie n., poratowanie n., odratowanie n., ratownictwo n.

 czas. ratować ndk., uratować dk., wyratować dk., poratować dk.

 przym. ratowniczy

 przysł. ratowniczo

Wiktionary


ratunku

okrzyk wy­da­wa­ny w nie­bez­piecz­nej sy­tu­a­cji przez kogoś ocze­ku­ją­ce­go po­mo­cy; po­mo­cy


SJP.pl

wy­krzy­knik

 (1.1) wo­ła­nie o pomoc w sy­tu­a­cji za­gro­że­nia

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lp. ra­tu­nek

 (2.2) Ms. lp. ra­tu­nek

 (2.3) W. lp. ra­tu­nek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­czę­ła z ca­łych sił ude­rzać pię­ścia­mi w drzwi i wołać: / — Panie Janku, ja tu je­stem, ra­tun­ku, ra­tun­ku!!!

 (2.1) Jest ra­tu­nek i nie ma ra­tun­ku.

 (2.2) Myślę o ra­tun­ku.

 (2.3) Mój drogi ra­tun­ku!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: raˈtũnku, AS: ratũnku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ratunek mrz., odratowanie n., poratowanie n., ratownik mos.

 przym. ratowniczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pomocy!, na pomoc!; pot. gwałtu, rety!

Wiktionary


ratusz

sie­dzi­ba miej­skich władz, wzno­szo­na zwy­kle w cen­trum mia­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ar­chit. bu­dy­nek, w któ­rym swoją sie­dzi­bę mają wła­dze mia­sta;

 (1.2) przen. wła­dze mia­sta

 (1.3) adm. in­sty­tu­cja ma­ją­ca sie­dzi­bę w ra­tu­szu (1.1)

Wiktionary

Ra­tusz ( Rat­ha­us, „dom rady”) – re­pre­zen­ta­cyj­ny bu­dy­nek uży­tecz­no­ści pu­blicz­nej, zwy­kle tra­dy­cyj­na sie­dzi­ba sa­mo­rzą­do­wych władz miej­skich. Bu­do­wa­ny był naj­czę­ściej na pla­nie pro­sto­ką­ta i na­da­wa­no mu formę mo­nu­men­tal­ną.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pro­fe­sor Le­szek Bal­ce­ro­wicz, pre­zes Na­ro­do­we­go Banku Pol­skie­go oso­bi­ście w San­do­mie­rzu pre­zen­tu­je dwu­zło­to­wą mo­ne­tę z wi­ze­run­kiem ra­tu­sza na re­wer­sie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈratuʃ, AS: ratuš

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ratuszowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) magistrat

Wiktionary


ratuszniak

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­ciej Ra­tusz­niak – pol­ski za­wo­do­wy gracz e-spor­to­wy
  • Marek Ra­tusz­niak – pol­ski sa­mo­rzą­do­wiec, po­li­tyk i przed­się­bior­ca
  • Ser­hij Ra­tusz­niak – ukra­iń­ski in­ży­nier i po­li­tyk, przed­się­bior­ca i sa­mo­rzą­do­wiec

Wikipedia


ratuszowy

przy­miot­nik od: ra­tusz


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy ra­tu­sza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ratusz mrz.

Wiktionary


raty

wy­krzy­knik

 (1.1) daw. wy­ra­ża prze­ra­że­nie lub wo­ła­nie o pomoc

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lp., N., B., W. lm. od: rata

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) GONIEC.

 Na po­lach Sa­la­mi­ny stos za sto­sem leży

 Po­bi­tych i precz, dalej, wzdłuż ca­łych wy­brze­ży.

 CHÓR.

 O raty! O tro­ski! O żale!

 Po­wia­dasz, że idą na fale,

 Na morza nurt wrzą­cy, głę­bo­ki

 Te dro­gie, skrwa­wio­ne te zwło­ki!

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. rzad. rata; przeraty

Wiktionary


ratyczów

Ra­ty­czów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie to­ma­szow­skim, w gmi­nie Ła­szczów.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa za­moj­skie­go.

Wieś sta­no­wi so­łect­wo gminy Ła­szczów. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go z roku 2011 wieś li­czy­ła 229 miesz­kań­ców.

Wikipedia


ratyfikacja

zat­wier­dze­nie umowy mię­dzy­na­ro­do­wej przez upo­waż­nio­ny do tego organ


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) praw. zat­wier­dze­nie umowy mię­dzy­na­ro­do­wej przez upraw­nio­ny do tego organ pań­stwo­wy

Wiktionary

Ra­ty­fi­ka­cja (fr. "ra­ti­fi­ca­tion") – jeden ze spo­so­bów wy­ra­że­nia osta­tecz­nej zgody na zwią­za­nie się umową mię­dzy­na­ro­do­wą przez upo­waż­nio­ny do tego organ pań­stwo­wy. Jest formą na­ju­ro­czyst­szą (co różni ją od „zat­wier­dze­nia”), z re­gu­ły do­ko­ny­wa­ną przez głowę pań­stwa (pre­zy­den­ta, mo­nar­chę). Do­wo­dem do­ko­na­nia ra­ty­fi­ka­cji jest do­ku­ment ra­ty­fi­ka­cyj­ny, który skła­da się u de­po­zy­ta­riu­sza (w przy­pad­ku umów wie­lo­stron­nych) lub wza­jem­nie wy­mie­nia z dru­gim ukła­da­ją­cym się pań­stwem (w przy­pad­ku umów dwu­stron­nych).

Wikipedia

Powiązane:

 czas. ratyfikować

 przym. ratyfikacyjny

 rzecz. ratyfikowanie n.

Wiktionary


ratyfikacyjny

zwią­za­ny z ra­ty­fi­ka­cją


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) praw. zwią­za­ny z ra­ty­fi­ka­cją, do­ty­czą­cy ra­ty­fi­ka­cji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ratyfikacja ż., ratyfikowanie ndk.

 czas. ratyfikować

Wiktionary


ratyfikowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ra­ty­fi­ko­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ratyfikacja ż.

 czas. ratyfikować ndk.

 przym. ratyfikacyjny

Wiktionary


ratyfikować

zat­wier­dzić, zat­wier­dzać umowę mię­dzy­na­ro­do­wą przez upo­waż­nio­ny do tego organ


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) praw. zat­wier­dzać umowę mię­dzy­na­ro­do­wą przez organ pań­stwo­wy

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (2.1) praw. zat­wier­dzić umowę mię­dzy­na­ro­do­wą przez organ pań­stwo­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pre­zy­dent nie ra­ty­fi­ko­wał po­praw­ki da­u­hań­skiej do Pro­to­ko­łu z Kioto.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ratyfikacja ż., ratyfikowanie n.

 przym. ratyfikacyjny

Wiktionary


ratyna

ro­dzaj fla­u­szu o kę­dzie­rza­wio­nej okry­wie włó­kien­nej


SJP.pl


ratyniec

Ra­ty­niec – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie lip­skim, w gmi­nie Lip­sko.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ra­dom­skie­go.

Wier­ni Ko­ścio­ła rzym­sko­ka­to­lic­kie­go na­le­żą do pa­ra­fii Świę­tych Apo­sto­łów Pio­tra i Pawła w Krę­pie Ko­ściel­nej.

Wikipedia


ratyszcze

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) daw. spisa, włócz­nia, pika

Wiktionary

Ra­ty­szcze (ukr. Ратищі) – wieś na Ukra­i­nie w re­jo­nie tar­no­pol­skim na­le­żą­cym do ob­wo­du tar­no­pol­skie­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Z po­mo­cą po­spie­szył mu Sam­son Mio­dek, gro­miąc swym ra­ty­szczem. Ol­brzym nie uląkł się na­pie­ra­ją­ce­go nań ry­ce­rza z to­po­rem, wal­nął jego ru­ma­ka w chro­nią­cy łeb że­laz­ny na­czó­łek z taką siłą, że ra­ty­szcze pękło z trza­skiem.

 (1.1) Siód­me poty, mówię wasz­mo­ściom, ze mnie posz­ły, nimem za ra­ty­szcze uchwy­cił.

Wiktionary


ratyzbona

mia­sto w Niem­czech; Re­gens­burg


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w po­łud­nio­wych Niem­czech, w Ba­wa­rii, po­ło­żo­ne nad Du­na­jem;

Wiktionary

Ra­ty­zbo­na ( Re­gens­burg, baw. "Rengsch­burg", Řezno) – mia­sto na pra­wach po­wia­tu w Niem­czech, w kraju związ­ko­wym Ba­wa­ria, sie­dzi­ba re­jen­cji Górny Pa­la­ty­nat, re­gio­nu Ra­ty­zbo­na oraz po­wia­tu Ra­ty­zbo­na. Leży nad Du­na­jem. Pol­ska nazwa mia­sta wy­wo­dzi się z pra­daw­nej nazwy cel­tyc­kiej "Ra­das­bo­na" po­przez ła­ciń­ską nazwę "Ra­tis­bo­na".

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. ratyzbończyk mos., ratyzbonka ż.

 przym. ratyzboński

Wiktionary


ratyzbonka

miesz­kan­ka Ra­ty­zbo­ny (mia­sta w Niem­czech)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ra­ty­zbo­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ratyzbona ż.

:: fm. ratyzbończyk mos.

 przym. ratyzboński

Wiktionary


ratyzbończyk

miesz­ka­niec Ra­ty­zbo­ny (mia­sta w Niem­czech)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ra­ty­zbo­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) wzmia­nek na temat zwro­tu pie­nię­dzy (…) jest bar­dzo nie­wie­le. Naj­wię­cej wiąże się do­star­cza­niem pie­przu i za­pła­tą przez radę miej­ską Wroc­ła­wia ra­ty­zboń­czy­kom oraz Tho­ma­so­wi Pur­ke­ne­ro­wi z Pa­sa­wy (…). Ra­ty­zboń­czy­cy mieli otrzy­mać od rady miej­skiej 542 grzyw­ny i 16 gro­szy, na­to­miast w przy­pad­ku Pur­ke­ne­ra sy­tu­a­cja jest nieco za­wi­ła.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ratyzbona ż.

:: fż. ratyzbonka ż.

 przym. ratyzboński

Wiktionary


ratyzboński

przy­miot­nik od: Ra­ty­zbo­na (Re­gens­burg; mia­sto w Niem­czech); re­gens­bur­ski


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ra­ty­zbo­ną, do­ty­czą­cy Ra­ty­zbo­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ratyzbona ż., ratyzbończyk mos., ratyzbonka ż.

Wiktionary


ratyński

naz­wi­sko


SJP.pl


ratzinger

naz­wi­sko obce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Georg Rat­zin­ger – ksiądz i dy­ry­gent, brat pa­pie­ża Be­ne­dyk­ta XVI
  • Georg Rat­zin­ger – XIX-wiecz­ny ba­war­ski du­chow­ny ka­to­lic­ki
  • Jo­seph Rat­zin­ger – pa­pież Be­ne­dykt XVI
  • (8661) Rat­zin­ger – pla­ne­to­i­da naz­wa­na na cześć ka­to­lic­kie­go kar­dy­na­ła

Wikipedia


raubritter

[czy­taj: rał­bri­ter] w XIII-XV wieku: ry­cerz nie­prze­strze­ga­ją­cy praw ry­cer­skich, bo­ga­cą­cy się dzię­ki na­pa­ściom i ro­zbo­jom


SJP.pl

Ra­u­brit­ter (z niem. "ry­cerz ro­zbój­nik") – okre­śle­nie, które po­ja­wi­ło się do­pie­ro w XVIII-wiecz­nych nie­miec­kich ro­man­sach ry­cer­skich, oz­na­cza­ją­ce ry­ce­rzy lub osoby z ry­cer­skie­go rodu, trud­nią­ce się na­pa­da­mi, szcze­gól­nie na prze­jeż­dża­ją­cych w po­bli­żu ich zamku kup­ców i po­dróż­nych. W Pol­sce przy­ję­ło się na równi z pol­ską nazwą "ry­cerz-ro­zbój­nik" wsku­tek opi­nii, że zwła­szcza śred­nio­wiecz­ne Niem­cy dot­knię­te były tą plagą.

Wikipedia


raubritterka

→ ra­u­brit­ter [czy­taj: rał­bri­ter­ka]


SJP.pl


rauch

naz­wi­sko


SJP.pl


raucik

zdrob­nie­nie od: raut (ele­ment de­ko­ra­cyj­ny)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od raut

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie raut, lecz tylko mały ra­u­cik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. raut m.

Wiktionary


rauda

li­tew­ska ele­gia, duma, pieśń po­grze­bo­wa


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Rauda – gmina w kraju związ­ko­wym Tu­ryn­gia, w po­wie­cie Saale-Holz­land
  • Chri­stian Rauda – autor
  • Fritz Rauda – ar­chi­tekt
  • Wolf­gang Rauda – ar­chi­tekt

Wikipedia


raufaza

ro­dzaj gru­bej, dwu- lub trzy­war­stwo­wej ta­pe­ty ścien­nej


SJP.pl


raul

hisz­pań­skie imię mę­skie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Raul Plass­man – pił­karz bra­zy­lij­ski, gra­ją­cy na po­zy­cji bram­ka­rza; zdo­byw­ca m.in. Pu­cha­ru In­ter­kon­ty­nen­tal­ne­go i dwóch Copa Li­ber­ta­do­res.
  • Raúl – pił­karz hisz­pań­ski gra­ją­cy na po­zy­cji na­past­ni­ka; wie­lo­krot­ny re­pre­zen­tant i ka­pi­tan Hisz­pa­nii.

Wikipedia


raupasil

nazwa hand­lo­wa leku sto­so­wa­ne­go w le­cze­niu nad­ci­śnie­nia tęt­ni­cze­go, za­wie­ra­ją­ce­go re­zer­pi­nę


SJP.pl


raus

naz­wi­sko


SJP.pl


rausz

lek­kie odu­rze­nie al­ko­ho­lem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) książk. stan odu­rze­nia, oszo­ło­mie­nia u osoby bę­dą­cej pod wpły­wem al­ko­ho­lu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Lubię taki lekki rausz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rawʃ, AS: rau̯š

Wiktionary


raut

1. mały szli­fo­wa­ny dia­ment;
2. od­pad­ki dia­men­tu;
3. motyw de­ko­ra­cyj­ny w kształ­cie rom­bo­i­dal­nie osz­li­fo­wa­ne­go dia­men­tu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) spot­ka­nie to­wa­rzy­skie bez tań­ców

 (1.2) jubil. dia­ment z jed­nej stro­ny szli­fo­wa­ny, z dru­giej pła­ski

 (1.3) ar­chit. szt. or­na­ment w kształ­cie osz­li­fo­wa­ne­go dia­men­tu

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • raut – więk­sze, uro­czy­ste przy­ję­cie wie­czo­ro­we od­by­wa­ją­ce się na sto­ją­co roz­ma­wia­jąc i je­dząc prze­ką­ski z szwedz­kie­go stołu od­by­wa się bez tań­ców.
  • Raut – szczyt w Al­pach Kar­nic­kich
  • Raut – album grupy Łąki Łan
  • Răut – rzeka w środ­ko­wej Moł­da­wii
  • raut – motyw de­ko­ra­cyj­ny

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie chcę być ce­le­bry­tą i na ra­u­tach ma­chać do ka­me­ry.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rawt, AS: rau̯t

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) rzecz. raucik mrz.; przym. rautowy

Wiktionary


rautować

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) przest. bywać czę­sto na ra­u­tach

Wiktionary


rautowy

przy­miot­nik od: raut


SJP.pl


rauwolfia

pod­krzew z ro­dzi­ny to­i­no­wa­tych, wy­stę­pu­ją­cy w Azji, upra­wia­ny jako ro­śli­na lecz­ni­cza; zgrzyn


SJP.pl


rave

[czy­taj: rejw]
1. od­mia­na mu­zy­ki tech­no;
2. ma­so­wej im­pre­za z udzia­łem tej mu­zy­ki, po­pu­lar­na pod ko­niec lat 80. i na po­cząt­ku 90.


SJP.pl

Rave – ca­ło­noc­na im­pre­za, pod­czas któ­rej DJ-e i inni ar­ty­ści wy­ko­nu­ją mu­zy­kę elek­tro­nicz­ną. W la­tach 60. slan­go­we­go okre­śle­nia "rave" uży­wa­li po­cho­dzą­cy z Ka­ra­i­bów miesz­kań­cy Lon­dy­nu jako okre­śle­nie im­pre­zy. W póź­nych la­tach 80. ter­min ten za­czął funk­cjo­no­wać jako okre­śle­nie sub­kul­tu­ry, która wy­ro­sła z ruchu acid house w Chi­ca­go i Nowym Jorku, po czym roz­wi­nę­ła się na sce­nie klu­bo­wej w Wiel­kiej Bry­ta­nii.

Wikipedia


rave'owy

→ rave [czy­taj: rej­wo­wy]


SJP.pl


ravel

[czy­taj: raWEL] naz­wi­sko, m.in. Ma­u­ri­ce Ravel (1875-1937) - kom­po­zy­tor fran­cu­ski


SJP.pl

Ravel – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Ower­nia-Rodan-Alpy, w de­par­ta­men­cie Puy-de-Dôme.

We­dług da­nych na rok 1990 gminę za­miesz­ki­wa­ło 597 osób, a gę­stość za­lud­nie­nia wy­no­si­ła 60 osób/km² (wśród 1310 gmin Ower­nii Ravel pla­su­je się na 352. miej­scu pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści, na­to­miast pod wzglę­dem po­wierzch­ni na miej­scu 810).

Wikipedia


ravenna

1. mia­sto we Wło­szech; Ra­wen­na;
2. nazwa kilku miast i gmin w USA


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ra­ven­na – sta­cja ko­le­jo­wa w Ra­wen­nie, we Wło­szech
  • Ra­ven­na – mia­sto w sta­nie Ken­tuc­ky, w hrab­stwie Estill
  • Ra­ven­na – wieś w sta­nie Mi­chi­gan, w hrab­stwie Mu­ske­gon
  • Ra­ven­na – mia­sto w sta­nie Ne­bra­ska, w hrab­stwie Buf­fa­lo
  • Ra­ven­na – mia­sto w sta­nie Ohio, w hrab­stwie Por­ta­ge
  • Ra­ven­na – mia­sto w sta­nie Tek­sas, w hrab­stwie Fan­nin
  • Ra­ven­na (ang. Ra­ven­na Towns­hip) – gmina w sta­nie Mi­chi­gan, w hrab­stwie Mu­ske­gon
  • Ra­ven­na (ang. Ra­ven­na Towns­hip) – gmina w sta­nie Min­ne­so­ta, w hrab­stwie Da­ko­ta
  • Ra­ven­na (ang. Ra­ven­na Towns­hip) – gmina w sta­nie Ohio, w hrab­stwie Por­ta­ge
  • Ra­ven­na (ang. Ra­ven­na Towns­hip) – gmina w sta­nie Da­ko­ta Po­łud­nio­wa, w hrab­stwie San­born

Wikipedia


ravensbrück

[czy­taj: RAwensbrük albo RAwensbrik] hit­le­row­ski obóz kon­cen­tra­cyj­ny


SJP.pl

Ravensbrück – część nie­miec­kie­go mia­sta Fürstenberg/Havel (daw­niej gmina), znaj­du­ją­ce­go się w kraju związ­ko­wym Bran­den­bur­gia, w po­wie­cie Ober­ha­vel, ok. 80–90 km na pół­noc od Ber­li­na.

W la­tach 1938–1945 ist­niał tu je­dy­ny nie­miec­ki obóz kon­cen­tra­cyj­ny na te­re­nie III Rze­szy przez­na­czo­ny po­cząt­ko­wo tylko dla ko­biet KL Ravensbrück.

Wikipedia


ravensburg

po­wiat i mia­sto w kraju związ­ko­wym Ba­de­nia-Wir­tem­ber­gia


SJP.pl

Ra­vens­burg – mia­sto po­wia­to­we w Niem­czech, w kraju związ­ko­wym Ba­de­nia-Wir­tem­ber­gia, w re­jen­cji Ty­bin­ga, sie­dzi­ba re­gio­nu Bo­den­see-Obers­chwa­ben, po­wia­tu Ra­vens­burg, oraz związ­ku gmin Mitt­le­res Schus­sen­tal. Leży w kra­i­nie Górna Szwa­bia. W mie­ście ma swoją sie­dzi­bę firma wy­daw­ni­cza, pro­du­cent gier plan­szo­wych – Ra­vens­bur­ger. Znaj­du­je się tam rów­nież fa­bry­ka wier­teł uda­ro­wych SDS-plus i SDS-max "Ha­we­ra", która oprócz pro­duk­tów marki Ha­we­ra pro­du­ku­je rów­nież m.in. pro­duk­ty marki Bosch.

Wikipedia


ravigote

[czy­taj: rawiGOT] zimny, pi­kant­ny sos zio­ło­wy na bazie ma­jo­ne­zu, po­da­wa­ny naj­czę­ściej do bia­łe­go mięsa i ryb


SJP.pl


ravioli

małe pie­roż­ki na­dzie­wa­ne far­szem mięs­nym, se­ro­wym lub wa­rzyw­nym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) kulin. ro­dzaj ma­łych wło­skich pie­ro­gów;

Wiktionary

Ra­vio­li – po­tra­wa kuch­ni wło­skiej w for­mie nie­du­żych pie­roż­ków z na­dzie­niem zaz­wy­czaj z sera ri­cot­ta, mięsa lub wa­rzyw – naj­czę­ściej szpi­na­kiem, w cien­kim cie­ście. Zaz­wy­czaj po­da­wa­ne są w bu­lio­nie lub z sosem. Naj­czę­ściej mają kształt kwa­dra­to­wy, choć spo­ty­ka się rów­nież inne formy, w tym okrą­głe lub pół­ko­li­ste (tzw. "mez­ze­lu­ne")

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zjadł­bym ta­lerz ra­vio­li, po­pi­ja­jąc go do­brym winem.

 (1.1) Mojej żonie bar­dzo sma­ku­ją ra­vio­li ze szpi­na­kiem.

Wiktionary


ravvivando

przy­miot­nik

 (1.1) muz. oży­wia­jąc, przy­spie­sza­jąc

Wiktionary


raw

for­mat re­je­stra­cji zdjęć w fo­to­gra­fii cy­fro­wej, poz­wa­la­ją­cy na za­cho­wa­nie naj­wyż­szej ja­ko­ści obra­zu ofe­ro­wa­nej przez apa­rat, dając moż­li­wość do­kład­nej obrób­ki pliku na kom­pu­te­rze


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) fot. in­form. for­mat re­je­stra­cji zdjęć w fo­to­gra­fii cy­fro­wej, poz­wa­la­ją­cy na za­cho­wa­nie ory­gi­nal­nej ja­ko­ści obra­zu ofe­ro­wa­nej przez apa­rat, umoż­li­wia­ją­cy do­kład­ną obrób­kę pliku na kom­pu­te­rze;

 (1.2) in­form. for­mat re­je­stra­cji dźwię­ku, poz­wa­la­ją­cy na za­cho­wa­nie ory­gi­nal­nej ja­ko­ści

 (1.3) pot. obraz lub dźwięk za­pi­sa­ny w for­ma­cie RAW (1.1-2)

Wiktionary

Raw ( raw, su­ro­wy; czę­sto błęd­nie za­pi­sy­wa­ne jako "RAW") – ogól­ne okre­śle­nie for­ma­tów za­pi­su pli­ków za­wie­ra­ją­cych nie­przet­wo­rzo­ne (su­ro­we) dane. Zaz­wy­czaj pliki raw są kon­te­ne­ra­mi i za­wie­ra­ją rów­nież do­dat­ko­we dane.

Wikipedia


rawa

1. wieś w Pol­sce;
2. rzeka w Pol­sce;
3. herb szla­chec­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. potok w do­rze­czu Wisły, do­pływ Bry­ni­cy;

 (1.2) geogr. to­po­nim, skład­nik nazw kilku miej­sco­wo­ści w Pol­sce i na Ukra­i­nie; por|Rawa Ma­zo­wiec­ka|Rawa Ruska|Stara Rawa.

 (1.3) he­rald. nazwa dwóch róż­nych her­bów szla­chec­kich; oraz

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Rawa − potok, do­pływ Bry­ni­cy
  • Rawa – stru­ga, do­pływ Gubra
  • Rawa − herb szla­chec­ki
  • Rawa − język
  • Rawa − wieś
  • Rawa Ruska
  • Stara Rawa
  • Rawa Ma­zo­wiec­ka − gmina wiej­ska
  • Rawa Ma­zo­wiec­ka − mia­sto, gmina miej­ska
  • Rawa Ka­to­wi­ce − klub ba­se­bal­lo­wy
  • Wo­je­wództ­wo raw­skie
  • RKS Ma­zo­via Rawa Ma­zo­wiec­ka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Od kilku dni ka­to­wi­cza­nie mogą oglą­dać od­kry­tą Rawę w cen­trum.

 (1.2) Żydzi z Rawy bar­dzo sza­no­wa­li swo­je­go cha­ryz­ma­tycz­ne­go ca­dy­ka.

 (1.3) Herb Rawa przed­sta­wia w róż­nych wa­rian­tach pannę i niedź­wie­dzia.

Wiktionary


rawalpindi

mia­sto w Pa­ki­sta­nie


SJP.pl

Ra­wal­pin­di (urdu راولپنڈی, "Rāvalpinḍī") – mia­sto w pół­noc­nym Pa­ki­sta­nie, w pro­win­cji Pen­dżab, 14 km na po­łud­nie od sto­li­cy kraju Is­la­ma­bad, z którą two­rzy jedną, bi­cen­trycz­ną aglo­me­ra­cję miej­ską, za­miesz­ka­łą przez ponad 4,1 mi­lio­na ludzi.

Wikipedia


rawanahasta

dawny in­dyj­ski in­stru­ment smycz­ko­wy, wy­wo­dzą­cy się z Indii i Sri Lanki; ra­wa­na­stron


SJP.pl


rawanastron

dawny in­dyj­ski in­stru­ment smycz­ko­wy, wy­wo­dzą­cy się z Indii i Sri Lanki; ra­wa­na­ha­sta


SJP.pl

Ra­wa­na­stron (in. ra­van­hat­ta, ra­va­na­hat­ha, ra­va­na hasta veena) – dawny in­stru­ment smycz­ko­wy wy­wo­dzą­cy się z Indii i Sri Lanki. Wy­ko­na­ny z dłu­giej i cien­kiej trzci­ny bam­bu­so­wej po­łą­czo­nej z mniej­szym, grub­szym re­zo­na­to­rem. Po­sia­dał on kilka strun, na któ­rych grano przy po­mo­cy bam­bu­so­we­go smycz­ka. W niek­tó­rych czę­ściach Azji znany jest po­dob­ny in­stru­ment o naz­wie ome­tri.

Wikipedia


rawczyk

naz­wi­sko


SJP.pl


rawelin

okop wy­su­nię­ty przed głów­ną linię umoc­nień; przed­sza­niec


SJP.pl

Ra­we­lin (z łac. "ra­ve­le­re" – od­dzie­lać), dwu­ra­mien­nik – ziem­ne lub mu­ro­wa­ne dzie­ło for­ty­fi­ka­cyj­ne na pla­nie trój­ką­ta wzno­szo­ne przed linią obron­ną twier­dzy o na­ry­sie ba­stio­no­wym (dla osło­ny kur­tyn oraz wspar­cia ba­stio­nów) lub po­li­go­nal­nym (dla osło­ny ko­mu­ni­ka­cji po­mię­dzy po­szcze­gól­ny­mi ele­men­ta­mi for­ty­fi­ka­cji lub za­ma­sko­wa­nia roz­mie­szcze­nia koj­ców). Ra­we­lin był umie­szcza­ny w fosie twier­dzy.

Wikipedia


rawenka

miesz­kan­ka Ra­wen­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ra­wen­ny; ko­bie­ta z tego mia­sta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Rawenna ż.

:: fm. raweńczyk mos.

 przym. raweński

Wiktionary


rawenna

mia­sto we Wło­szech; Ra­ven­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto i gmina w pół­noc­nych Wło­szech, w re­gio­nie Emi­lia-Ro­ma­nia, sto­li­ca pro­win­cji Ra­wen­na (1.2);

 (1.2) geogr. adm. wło­ska pro­win­cja po­ło­żo­na w re­gio­nie Emi­lia-Ro­ma­nia;

Wiktionary

Ra­wen­na (wł. "Ra­ven­na") – mia­sto i gmina w pół­noc­nych Wło­szech w re­gio­nie Emi­lia-Ro­ma­nia, sto­li­ca pro­win­cji Ra­wen­na. We­dług da­nych na rok 2007 gminę za­miesz­ki­wa­ło 151 055 osób, 228 os./km².

Mia­sto leży na rów­ni­nie u zbie­gu rzek Ronco i Mon­to­ne, w od­le­gło­ści 10 km od Morza Adria­tyc­kie­go, z któ­rym po­łą­czo­ne jest że­glow­nym ka­na­łem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ra­wen­na po­ło­żo­na jest w re­gio­nie Emi­lia-Ro­ma­nia, w pół­noc­nych Wło­szech.

 (1.1) Latem 1945 roku, led­wie skoń­czy­ła się kam­pa­nia wło­ska, od­wo­ła­no mnie z po­sto­ju mię­dzy Bo­lo­nią a Ra­wen­ną i skie­ro­wa­no do na­szej misji woj­sko­wej w Me­dio­la­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. raweńczyk mos., rawenka ż.

 przym. raweński, rawennacki

Wiktionary


rawennacki

przy­miot­nik

 (1.1) ra­weń­ski, do­ty­czą­cy Ra­wen­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tak np. w pół­noc­nych Wło­szech wy­róż­nia­ją się w VII i VIII w. kur­sy­wy ra­wen­nac­ka, we­roń­ska, lon­go­bardz­ka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Rawenna ż.

Wiktionary


raweńczyk

miesz­ka­niec Ra­wen­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ra­wen­ny; osoba z tego mia­sta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do su­ro­wej, ere­mic­kiej tra­dy­cji wiel­kie­go ra­weń­czy­ka na­wią­zu­ją szcze­gól­nie dwie kon­gre­ga­cje, roz­wi­ja­ją­ce się w XI wieku wokół dwóch ere­mów za­ło­żo­nych je­szcze przez Ro­mu­al­da (…).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Rawenna ż.

:: fż. rawenka ż.

 przym. raweński

Wiktionary


raweński

przy­miot­nik od: Ra­wen­na, mia­sto we Wło­szech


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Ra­wen­ny, zwią­za­ny z Ra­wen­ną

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zdję­cie tej mo­za­i­ki po­cho­dzi z jed­ne­go z ra­weń­skich ko­ścio­łów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Rawenna ż., raweńczyk mos., rawenka ż.

Wiktionary


rawianin

miesz­ka­niec Rawy Ma­zo­wiec­kiej


SJP.pl


rawianka

miesz­kan­ka Rawy Ma­zo­wiec­kiej


SJP.pl


rawica

Ra­wi­ca – hi­sto­rycz­na wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie zwo­leń­skim, w gmi­nie Tczów.

Wieś kró­lew­ska, po­ło­żo­na była w dru­giej po­ło­wie XVI wieku w po­wie­cie ra­dom­skim wo­je­wództ­wa san­do­mier­skie­go.

Dnia 1 stycz­nia 2006 roku nazwa Ra­wi­ca zo­sta­ła na wnio­sek Rady Gminy Tczów zlik­wi­do­wa­na przez Mi­ni­stra Spraw Wew­nętrz­nych i Ad­mi­ni­stra­cji.

Wikipedia


rawicki

przy­miot­nik od: Ra­wicz


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ra­wi­czem, do­ty­czą­cy Ra­wi­cza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Rawicz mrz., rawiczanin m., rawiczanka ż.

Wiktionary


rawicz

1. mia­sto w Pol­sce;
2. wieś w Pol­sce;
3. osada leśna w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto po­wia­to­we na po­łud­nio­wym krań­cu wo­je­wództ­wa wiel­ko­pol­skie­go;

 (1.2) geogr. wieś w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie beł­cha­tow­skim;

 (1.3) he­rald. herb szla­chec­ki;

Wiktionary

Ra­wicz ( Ra­witsch) – mia­sto w Pol­sce w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie ra­wic­kim (sie­dzi­ba władz po­wia­tu), sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Ra­wicz.

W okre­sie II Rze­czy­po­spo­li­tej oraz w la­tach 1945–1975 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa poz­nań­skie­go, a od 1975 do 1998 do wo­je­wództ­wa le­szczyń­skie­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Roz­wój Ra­wi­cza przer­wa­ła jed­nak wojna Na­po­le­o­na z Rosją.

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

 rzecz. rawiczanin m., rawiczanka ż.

 przym. rawicki

 (1.3)

 rzecz. Rawa ż., Rawka ż.

 przym. rawski

Wiktionary


rawiczanin

miesz­ka­niec Ra­wi­cza


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ra­wi­cza

 (1.2) osoba po­cho­dzą­ca z Ra­wi­cza, uro­dzo­na w Ra­wi­czu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Rawicz mrz.

:: fż. rawiczanka ż.

 przym. rawicki

Wiktionary


rawiczanka

miesz­kan­ka Ra­wi­cza


SJP.pl


rawiczów

Ra­wi­czów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie skier­nie­wic­kim, w gmi­nie Nowy Ka­wę­czyn.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa skier­nie­wic­kie­go.

Wikipedia


rawier

pro­sto­kąt­ne lub owal­ne na­czy­nie do po­da­wa­nia przy­sta­wek; ra­wier­ka


SJP.pl


rawierka

pro­sto­kąt­ne lub owal­ne na­czy­nie do po­da­wa­nia przy­sta­wek; ra­wier


SJP.pl


rawka

rawka bła­zen - ga­tu­nek cie­pło­lub­ne­go sko­ru­pia­ka z rzędu usto­no­gów


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • rawka – obręcz ro­we­ro­wa
  • rawka bła­zen – sko­ru­piak
  • Rawka – do­pływ Bzury
  • Rawka – dziel­ni­ca Skier­nie­wic
  • Rawka – wieś w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w gmi­nie Słu­pia
  • Rawka – dawny pa­ro­wóz
  • Wiel­ka Rawka – szczyt w Bie­szcza­dach
  • Mała Rawka – szczyt w Bie­szcza­dach

Wikipedia


rawski

przy­miot­nik od: Rawa Ma­zo­wiec­ka


SJP.pl


ray

imię oraz naz­wi­sko, m.in.: Ray Char­les lub Man Ray


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ray – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Ala­ba­ma, w hrab­stwie Coosa
  • Ray – mia­sto w sta­nie Da­ko­ta Pół­noc­na, w hrab­stwie Wil­liams
  • Ray (ang. Ray Towns­hip) – gmina w sta­nie In­dia­na, w hrab­stwie Fran­klin
  • Ray (ang. Ray Towns­hip) – gmina w sta­nie In­dia­na, w hrab­stwie Mor­gan
  • Ray (ang. Ray Towns­hip) – gmina w sta­nie Mi­chi­gan, w hrab­stwie Ma­comb
  • Ray (ang. Ray Towns­hip) – gmina w sta­nie Da­ko­ta Pół­noc­na, w hrab­stwie LaMoure
  • hrab­stwo Ray (ang. Ray Co­un­ty) – w sta­nie Mis­so­u­ri
  • Ray – rzeka w An­glii, w hrab­stwach Buc­king­hams­hi­re i Ox­fords­hi­re
  • Ray – rzeka w An­glii, w hrab­stwie Wilts­hi­re
  • Ray – ze­spół mu­zycz­ny rhythm and blues
  • Ray – album ja­poń­skie­go ze­spo­łu roc­ko­we­go L'Arc-en-Ciel
  • Ray – sin­gel ze­spo­łu Mil­len­co­lin

Wikipedia


ray-ban

[czy­taj: rej­ban] marka oku­la­rów


SJP.pl

Ray-Ban – marka oku­la­rów (głów­nie prze­ciw­sło­necz­nych, ale także ko­rek­cyj­nych), za­ło­żo­na w 1937 roku przez firmę Ba­usch & Lomb. Jedna z naj­bar­dziej in­no­wa­cyj­nych i roz­poz­na­wal­nych marek w świe­cie oku­la­rów.

Wikipedia


ray-bany

[czy­taj: rej­ba­ny] po­tocz­nie: oku­la­ry marki Ray-Ban; Raj­ba­ny, Rej­ba­ny


SJP.pl


rayleigh

[czy­taj: REJli] naz­wi­sko


SJP.pl

Ra­y­le­igh – mia­sto i civil pa­rish w An­glii, w hrab­stwie Essex, w dy­stryk­cie Roch­ford. Leży 19 km na po­łud­nio­wy wschód od mia­sta Chelms­ford i 52 km na wschód od Lon­dy­nu. W 2011 roku civil pa­rish li­czy­ła 32 150 miesz­kań­ców. Ra­y­le­igh jest wspom­nia­na w Do­mes­day Book (1086) jako "Ra­gew­ne­ia"/"Ra­ge­we­le­ia".

Wikipedia


rayman

po­pu­lar­na gra kom­pu­te­ro­wa


SJP.pl


raymond

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • an­giel­ska wer­sja imie­nia Raj­mund
  • Eric Ste­ven Ra­y­mond – jedna z wio­dą­cych po­sta­ci ruchu Ot­war­te­go Opro­gra­mo­wa­nia
  • Mi­chel Ra­y­mond – fran­cu­ski po­li­tyk
  • Lisa Ra­y­mond – ame­ry­kań­ska te­ni­sist­ka
  • Fred Ra­y­mond (właśc. Frie­drich Ve­se­ly) – au­striac­ki twór­ca pio­se­nek i kom­po­zy­tor ope­ret­ko­wy
  • Ful­gen­ce Ra­y­mond – fran­cu­ski ne­u­ro­log
  • Mat­hias Ra­y­mond – mo­na­kij­ski wio­ślarz
  • Jade Ra­y­mond – ka­na­dyj­ska pro­du­cent­ka gier wideo
  • Mi­cha­el Ra­y­mond-James – ame­ry­kań­ski aktor
  • Ra­y­mond – miej­sco­wość i gmina w Re­gio­nie Cen­tral­nym, w de­par­ta­men­cie Cher
  • Ra­y­mond – wieś w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie Mont­go­me­ry
  • Ra­y­mond – mia­sto w sta­nie Iowa, w hrab­stwie Black Hawk

Wikipedia


rayogram

[czy­taj: re­jo­gram] ro­dzaj fo­to­gra­fii otrzy­my­wa­nej przez dzia­ła­nie świa­tła na świa­tło­czu­ły pa­pier, bez poś­red­nict­wa kli­szy


SJP.pl


rayon

[czy­taj: rejon] sztucz­ny jed­wab


SJP.pl


rayonnant

[czy­taj: re­jo­nant] styl w sztu­ce go­tyc­kiej w la­tach 1240-1350; gotyk pro­mie­ni­sty, styl pro­mie­ni­sty


SJP.pl


raz

1. kie­dyś, w pew­nej chwi­li; na­resz­cie, w końcu; osta­tecz­nie
2. w uży­ciu li­czeb­ni­ko­wym: jeden, pier­wszy (przy li­cze­niu); po pier­wsze; ko­men­da na­da­ją­ca tempo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ude­rze­nie wy­mie­rzo­ne za po­mo­cą przez­na­czo­ne­go do tego celu na­rzę­dzia

 (1.2) po­je­dyn­cza re­a­li­za­cja czyn­no­ści

 (1.3) jed­nost­ka ja­kiejś wiel­ko­ści (po­da­wa­na jako punkt od­nie­sie­nia przy jej zwie­lo­krot­nia­niu)

 (1.4) oko­licz­ność, ewen­tu­al­ność

 (1.5) daw. cię­cie

li­czeb­nik głów­ny

 (2.1) przy li­cze­niu jeden

li­czeb­nik mnoż­ny

 (3.1) jed­no­krot­nie

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Raz, Dwa, Trzy – ze­spół
  • Drugi raz
  • Czwar­ty raz
  • Raz – miej­sco­wo­ści w pod­pro­win­cji Raz i Dżar­ga­lan, w osta­nie Cho­ra­san Pół­noc­ny, w Ira­nie

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ban­dy­ci oto­czy­li go i ze wszyst­kich stron spa­dły na niego razy.

 (1.2) Dwa razy pró­bo­wa­łam do­stać się na po­li­tech­ni­kę: w po­przed­nim i tym roku.

 (1.2) Raz za­tru­łem się grzy­ba­mi.

 (1.3) Azo­tek galu jest pie­kiel­nie wy­trzy­ma­łym ma­te­ria­łem — topi się w tem­pe­ra­tu­rze kilku ty­się­cy stop­ni i ci­śnie­niu kil­ka­na­ście ty­się­cy razy więk­szym od at­mos­fe­rycz­ne­go.

 (1.3) Wy­o­bra­ża­łem sobie sumę pięć razy mniej­szą.

 (1.3) Ba­gaż­nik tego opla jest pół­to­ra raza więk­szy niż ba­gaż­nik tego forda – pier­wszy ma po­jem­ność 600, a drugi 400 li­trów.

 (1.4) W razie, gdy­byś cze­goś je­szcze po­trze­bo­wał, zadz­woń do mnie.

 (2.1) Raz, dwa, trzy…

 (3.1) Czy ta po­stać po­ja­wia się tylko raz w tym fil­mie?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ras, AS: ras

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. obraz m., obraza n., wrażliwość, obraźliwy, naraz, nieraz, razem, raźno, teraz, wraz, zaraz, zarazem, zrazu

 przyim. oraz

 partyk. zaraz, zarazem

 sp. razy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) smagnięcie, cios, uderzenie, trafienie

 (1.2) kroć; gw. Górny Śląsk roz, rołz, rouz

 (1.3) kroć

 (3.1) jednokrotnie, jednorazowo; gw. Górny Śląsk roz, rołz, rouz

Wiktionary


razbora

ro­dzaj ryb z ro­dzi­ny kar­pio­wa­tych


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ra­zbo­ra bor­ne­ań­ska (Bo­ra­ras bri­git­tae)
  • ra­zbo­ra bry­lan­to­wa (Ras­bo­ra eint­ho­ve­nii)
  • ra­zbo­ra chiń­ska (Ras­bo­ra ste­i­ne­ri)
  • ra­zbo­ra czer­wo­no­płet­wa (Ras­bo­ra bo­ra­pe­ten­sis)
  • ra­zbo­ra czer­wo­no­prę­ga (Ras­bo­ra pa­u­ci­per­fo­ra­ta)
  • ra­zbo­ra dwu­pa­sa (Ras­bo­ra cep­ha­lo­ta­e­nia)
  • ra­zbo­ra Hen­ge­la (Tri­go­no­stig­ma hen­ge­li)
  • ra­zbo­ra kar­ło­wa­ta (Bo­ra­ras ma­cu­la­tus lub Bo­ra­ras uropht­hal­mo­i­des)
  • ra­zbo­ra kli­no­wa (Tri­go­no­stig­ma he­te­ro­morp­ha)
  • ra­zbo­ra Me­in­ke­na (Ras­bo­ra me­in­ke­ni)
  • ra­zbo­ra ogo­no­prę­ga (Ras­bo­ra ca­u­di­ma­cu­la­ta)
  • ra­zbo­ra per­ło­wa (Ras­bo­ro­i­des va­te­ri­flo­ris)

Wikipedia


razdziawa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bia­ły­stok. gapa, nie­zda­ra

Wiktionary


razem

ina­czej wspól­nie


SJP.pl

przy­słó­wek

 (1.1) (o wielu ele­men­tach, oso­bach itp.) łącz­nie, rów­no­cze­śnie, wszy­scy / wszyst­kie

 (1.2) stpol. od razu

 (1.3) stpol. za­ra­zem

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Par­tia Razem (w la­tach 2019–2024 jako Le­wi­ca Razem) – pol­ska le­wi­co­wa par­tia po­li­tycz­na
  • Razem () – wę­gier­ska par­tia po­li­tycz­na dzia­ła­ją­ca w la­tach 2013–2018
  • Razem – album mu­zycz­ny grupy Pod Budą
  • Razem – album mu­zycz­ny ze­spo­łu Snuz
  • Razem – sin­giel pol­skie­go ze­spo­łu Gen­zie
  • „Razem” – pol­ski ty­god­nik wy­da­wa­ny w la­tach 70. i 80. XX wieku
  • Le­wi­ca Razem
  • Pol­ska Razem

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ania i ja cho­dzi­my razem do szko­ły.

 (1.1) Za­pa­ko­wa­łem te książ­ki wszyst­kie razem do jed­ne­go kar­to­nu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrazɛ̃m, AS: razẽm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. raz m.

 liczgł. raz

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) łącznie, wraz, wspólnie

Wiktionary


razemek

śro­do­wi­sko­wo: zwo­len­nik lub czło­nek par­tii Razem; ra­ze­mo­wiec, ra­ze­mi­ta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) środ. lek­cew. polit. czło­nek lub zwo­len­nik le­wi­co­wej par­tii Razem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Eko­no­mi­sta zgo­dził się ze sło­wa­mi pro­fi­lu „Li­ber­ta­ria­nin”, który na­pi­sał na Twit­te­rze: „Panie Tusk i PO, w ra­zem­ków się ba­wi­cie? […]”

Wiktionary


razemita

śro­do­wi­sko­wo: zwo­len­nik lub czło­nek par­tii Razem; ra­ze­mo­wiec, ra­ze­mek


SJP.pl


razemowiec

zwo­len­nik lub czło­nek par­tii Razem; ra­ze­mi­ta, ra­ze­mek


SJP.pl


razin

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­driej Razin – ro­syj­ski ho­ke­i­sta
  • Hen­na­dij Razin – ukra­iń­ski ho­ke­i­sta
  • Stień­ka Razin – kozak doń­ski, przy­wód­ca pow­sta­nia ko­za­ków i chło­pów ro­syj­skich prze­ciw­ko car­skie­mu sa­mo­dzier­ża­wiu w 1665 roku

Wikipedia


razić

1. wy­wo­ły­wać nie­mi­łe uczu­cie, zra­żać;
2. o świet­le, pro­mie­nio­wa­niu itp.: po­ra­żać, ośle­piać


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) o świet­le: draż­nić oczy nad­mier­ną jas­no­ścią, ja­skra­wo­ścią

 (1.2) ata­ko­wać za po­mo­cą ja­kiejś broni

 (1.3) wzbu­dzać nie­przy­jem­ne uczu­cie, po­wo­do­wać ne­ga­tyw­ne od­czu­cia

 (1.4) wy­wo­ły­wać po­ra­że­nie

 (1.5) przen. rzu­cać się w oczy, być prze­sad­nie wy­raź­nym (np. o ko­lo­rach)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tuż nad ranem po­tra­fił przy­słu­chi­wać się od­de­cho­wi mia­sta z bu­tel­ką piwa w ręku, na pię­trze u Freda, ga­piąc się na ra­żą­ce neony z na­prze­ciw­ka, skąpo oś­wiet­lo­ną Nor­der­stra­at i tram­wa­je zmie­rza­ją­ce do pętli.

 (1.3) Razi mnie twój brak po­sza­no­wa­nia tra­dy­cji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈraʑit͡ɕ, AS: raźić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rażenie n., porażenie n., raz m., poraza ż.

 czas. zrazić dk., wrazić dk.

 przysł. rażąco

 ims. rażący

 przym. rażący

 liczgł. raz

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) oślepiać

 (1.3) zrażać, gorszyć

Wiktionary


razkreślny

ok­ta­wa raz­kreśl­na - jedna z oktaw (dźwię­ki oz­na­cza­ne ma­ły­mi li­te­ra­mi z je­dyn­ką arab­ską w gór­nym in­dek­sie); ok­ta­wa jed­no­kreśl­na (rza­dziej)


SJP.pl


raznoczyniec

przed­sta­wi­ciel po­stę­po­wej in­te­li­gen­cji ro­syj­skiej w dru­giej po­ło­wie XIX wieku


SJP.pl


razowiaczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od ra­zo­wiak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. razowiak m.

Wiktionary


razowiak

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) spoż. kulin. chleb ra­zo­wy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. razowiaczek m.

 przym. razowy

Wiktionary


razowiec

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. chleb z mąki ra­zo­wej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­sze­dłem do kuch­ni: bu­tel­kę po oran­ża­dzie na­peł­ni­łem mle­kiem, od­kro­i­łem pajdę ra­zow­ca, kilka pla­ste­re­ka­ster­ków żół­te­go sera i kawał bocz­ku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: raˈzɔvʲjɛt͡s, AS: razovʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

 przym. razowy

 rzecz. raz mrz.

 liczgł. raz

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chleb razowy

Wiktionary


razowski

naz­wi­sko


SJP.pl


razowy

o mące: gruby, nie­od­sie­wa­ny, za­wie­ra­ją­cy otrę­by, raz mie­lo­ny; o pie­czy­wie: upie­czo­ny z mąki ra­zo­wej


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) o mące: gruby, raz mie­lo­ny, nie­od­sie­wa­ny, za­wie­ra­ją­cy otrę­by

 (1.2) o pie­czy­wie, ma­ka­ro­nie itp.: zro­bio­ny z mąki ra­zo­wej (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mąka ra­zo­wa za­wie­ra wię­cej błon­ni­ka niż biała.

 (1.2) Je­stem na die­cie i pre­fe­ru­ję ra­zo­we pie­czy­wo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: raˈzɔvɨ, AS: razovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. razowiec m., raz m., razowiak m.

 licz. raz

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pełnoziarnisty

 (1.2) czarny, ciemny, pełnoziarnisty

Wiktionary


razumnik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) rzad. imię|pol­ski|m.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ra­zum­nik to nie­ty­po­we imię dla dziec­ka.

Wiktionary


razura

1. wyraz wy­skro­ba­ny w tek­ście;
2. daw­niej o sa­lo­nie fryz­jer­skim


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. za­kład fryz­jer­ski

Wiktionary

Wymowa:

IPA: raˈzura, AS: razura

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) golarnia

Wiktionary


razy

1. w po­łą­cze­niu z li­czeb­ni­kiem oz­na­cza zwie­lo­krot­nie­nie, pow­ta­rza­nie się cze­goś
2. mo­ment, w któ­rym miało miej­sce ja­kieś zda­rze­nie
3. któ­reś z kolei wy­ko­na­nie danej czyn­no­ści, doś­wiad­cze­nie cze­goś


SJP.pl

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) M., B. i W. lm. od: raz

spój­nik

 (2.1) spój­nik sta­wia­ny mię­dzy mno­żo­ny­mi czyn­ni­ka­mi

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Dwa razy sześć równa się dwa­na­ście.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrazɨ, AS: razy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. raz mrz., uraza ż.

 liczgł. raz

Wiktionary


razówka

gruba, nie­od­sie­wa­na mąka z otrę­ba­mi; mąka ra­zo­wa


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ra­zów­ka – ro­dzaj mąki
  • Ra­zów­ka – ro­dzaj pie­czy­wa
  • Ra­zów­ka – ro­dzaj za­bie­gu upra­wo­we­go
  • Ra­zów­ka – ja­łów­ka przez­na­czo­na na rzeź

Wikipedia


razą

dawny człon fra­ze­o­lo­giz­mów o cha­rak­te­rze przy­słów­ka, np. inną razą (innym razem), tą razą (tym razem), za drugą razą (za dru­gim razem) itp.


SJP.pl


rać

1. gwa­ro­wo: ra­ci­ca;
2. na­rzę­dzie do wy­cią­ga­nia gwoź­dzi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ra­ci­ca

 (1.2) stpol. ślad koni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. racica, ratka

Wiktionary


raćkowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


rańsk

Rańsk (niem. "Rhe­ins­we­in") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie szczy­cień­skim, w gmi­nie Dźwie­rzu­ty, na Ma­zu­rach.

Śred­niej wiel­ko­ści wieś o zwar­tej za­bu­do­wie, bie­gną­cej wzdłuż brze­gu Je­zio­ra Rań­skie­go. Jest tu m.in. pocz­ta, ko­ściół, cmen­tarz. Wieś leży przy dro­dze wo­je­wódz­kiej nr 600, przy Je­zio­rze Rań­skim. Przez wieś prze­pły­wa rzecz­ka wy­pły­wa­ją­ca z Je­zio­ra Rań­skie­go, za­si­la­ją­ca znaj­du­ją­ce się we wsi stawy rybne, pły­ną­ca na­stęp­nie do Ba­bięt Wiel­kich.

Wikipedia


rańsy

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|księ­stwo ło­wic­kie. o mleku: z po­ran­ne­go wy­do­ju

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. rano

 rzecz. rano n.

Wiktionary


rańszy

daw­niej, dziś tylko gwa­ro­wo: ranny, po­ran­ny


SJP.pl


rańtuch

dawny ro­dzaj szala z płót­na sa­mo­dzia­ło­we­go; rąbek


SJP.pl

Rań­tuch – ko­bie­ce na­kry­cie głowy, uży­wa­ne w Pol­sce od XVI do XVIII wieku.

Wy­stę­po­wa­ło w for­mie spo­rych roz­mia­rów chu­sty pro­sto­kąt­nej z bia­łe­go płót­na. Chu­stę na­kła­da­ło się na głowę, naj­pierw zło­ży­wszy ją na pół. Okry­wa­ła ona głowę, część twa­rzy, ra­mio­na i plecy, się­ga­ła nawet do ziemi. Rań­tuch za­kła­da­no za­rów­no bez­poś­red­nio na włosy i przy­kry­wa­no czep­kiem lub koł­pa­kiem jak i na płó­cien­ne czep­ki, a koł­pak za­kła­da­no na wierzch. W cza­sie zimy na rań­tu­chy na­kła­da­no fu­trza­ne czapy.

Wikipedia


raś

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Da­riusz Raś – pol­ski rzym­sko­ka­to­lic­ki du­chow­ny
  • Eu­ge­niusz Raś – pol­ski pra­cow­nik prze­my­słu mo­to­ry­za­cyj­ne­go
  • Ire­ne­usz Raś – pol­ski po­li­tyk
  • Ma­ciej Raś – pol­ski po­li­to­log
  • Zbi­gniew Raś – pol­ski in­for­ma­tyk, pro­fe­sor nauk tech­nicz­nych
  • Ruch Au­to­no­mii Ślą­ska (RAŚ) – sto­wa­rzy­sze­nie pro­mu­ją­ce ut­wo­rze­nie au­to­no­micz­ne­go re­gio­nu w gra­ni­cach Gór­ne­go Ślą­ska

Wikipedia


raźliwy

przy­miot­nik

 (1.1) stpol. prze­raź­li­wy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: raʑˈlʲivɨ, AS: raźlʹivy

Wiktionary


raźnia

1. ro­śli­na z ro­dzi­ny raź­nio­wa­tych, przy­po­mi­na­ją­ca oset; raź­nia dłu­go­list­na;
2. rzad­ko: świat przed­sta­wia­ny sa­me­mu sobie


SJP.pl


raźniak

naz­wi­sko


SJP.pl


raźniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ków: raź­nie, raźno


SJP.pl


raźniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: raźny


SJP.pl


raźniewo

Raź­nie­wo – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie płoń­skim, w gmi­nie Płońsk.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa cie­cha­now­skie­go.

Miej­sco­wość Raź­nie­wo jest wsią sto­sun­ko­wo młodą, pow­sta­łą w miej­scu daw­nej wsi o naz­wie Da­la­no­wo oraz fol­war­ku no­szą­ce­go tę samą nazwę.

Wikipedia


raźniewski

naz­wi­sko


SJP.pl


raźny

żwawy, ruch­li­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ruch­li­wy

 (1.2) rześ­ki

 (1.3) żwawy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bo­ry­na nie ża­ło­wał i fla­chę pu­szczał czę­stą ko­lej­ką; tańce też szły raź­niej­sze i gęst­sze, śpie­wać już po­czy­na­li, przy­tu­py­wać i coraz więk­szym kołem ta­czać po izbie.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. doraźny

 rzecz. raz mrz.

 licz. raz

Wiktionary


rażenie

książ­ko­wo:
1. po­wo­do­wać, spo­wo­do­wać unie­ru­cho­mie­nie;
2. ude­rzać, ude­rzyć


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|razić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. razić

 rzecz. uraza ż.

 przym. rażący

Wiktionary


rażąco

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w spo­sób ra­żą­cy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ka­pi­tał edu­ka­cyj­ny już w tej chwi­li jest ra­żą­co nie­wy­star­cza­ją­cy, a pol­skie uczel­nie prze­sta­ją go od­na­wiać, nie mó­wiąc o po­więk­sza­niu.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. razić

 przym. rażący

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jaskrawo, oślepiająco, dobitnie, karygodnie

Wiktionary


rażący

1. nie­przy­jem­ny, zwła­szcza dla oczu;
2. o ce­chach ujem­nych: wy­raź­ny, bar­dzo duży


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) draż­nią­cy wzrok; rzu­ca­ją­cy się w oczy

 (1.2) bar­dzo in­ten­syw­ny, wy­raź­ny w swo­jej złej cesze; rzu­ca­ją­cy się w oczy

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) imie­słów przy­miot­ni­ko­wy czyn­ny od: razić

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Naj­bar­dziej ra­żą­ce i łatwe do za­u­wa­że­nia są za­wiesz­ki w tek­stach re­kla­mo­wych.

 (1.2) Bank jest po­dej­rza­ny o ra­żą­ce na­ru­sze­nie usta­wy o pra­niu pie­nię­dzy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rażenie n.

 czas. razić ndk.

 przysł. rażąco

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jaskrawy, oślepiający

 (1.2) dobitny, karygodny

Wiktionary


rb

sym­bol ru­bi­du, pier­wiast­ka che­micz­ne­go


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • RB – Re­gio­nal­bahn, ka­te­go­ria po­cią­gu
  • RB – Radio Bre­men, lo­kal­ny ra­dio­wy na­daw­ca pu­blicz­ny w Niem­czech
  • RB – Rec­kitt Benc­ki­ser, mię­dzy­na­ro­do­wa kor­po­ra­cja
  • RB1 – gen zlo­ka­li­zo­wa­ny na chro­mo­so­mie 13

Wikipedia


rb.

skrót od: roku bie­żą­ce­go


SJP.pl

skrót

 (1.1) = daw. roku bie­żą­ce­go

 (1.2) = daw. rubel

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Ka­zi­mierz Żu­ko­tyń­ski z Ki­ry­łów­ki wy­da­wał rocz­nie na pre­nu­me­ra­tę gazet i cza­so­pism od 50 do 60 rb., na­stęp­ne 10 rb. po­chła­nia­ły książ­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrɔku ˌbʲjɛʒɔ̃nˈt͡sɛɡɔ, AS: roku bʹi ̯ežõncego

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) r.b., br.

 (1.2) rub., symbol. ₽, RUB

Wiktionary


rbn

skrót od: Rada Bez­pie­czeń­stwa Na­ro­do­we­go


SJP.pl


rc

skrót od: Re­pu­bli­ka Cze­ska, Red Cross (Czer­wo­ny Krzyż)


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • cykl życia pro­gra­mu
  • układ RC
  • Radio Con­trol (w mo­de­lar­stwie)

Wikipedia


rca

skrót od: Radio Cor­po­ra­tion of Ame­ri­ca - radio ame­ry­kań­skie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Złą­cze RCA – złą­cze uży­wa­ne głów­nie w sprzę­cie audio wideo
  • RCA Re­cords – wyt­wór­nia pły­to­wa
  • Radio Cor­po­ra­tion of Ame­ri­ca – ame­ry­kań­ska firma elek­tro­nicz­na

Wikipedia


rcb

skró­to­wiec, rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) = adm. Rzą­do­we Cen­trum Bez­pie­czeń­stwa;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • RCB – Rzą­do­we Cen­trum Bez­pie­czeń­stwa
  • RCB – gwia­zdy zmien­ne typu R Co­ro­nae Bo­re­a­lis

Wikipedia


rce

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ekon. ryn­ko­wa cena ener­gii

Wiktionary


rcp

skró­to­wiec, rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) = re­je­stra­cja czasu pracy;

Wiktionary


rdc

skrót od: Radio dla Cie­bie - re­gio­nal­na roz­gło­śnia ra­dio­wa Pol­skie­go Radia


SJP.pl


rdest

nie­po­zor­na ro­śli­na ziel­na o bla­do­ró­żo­wych kwia­tach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Po­ly­go­num|L.|ref=tak., ro­śli­na o drob­nych kwia­tach z ro­dzi­ny rde­sto­wa­tych;

Wiktionary

Rdest ("Po­ly­go­num" L.) – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cych do ro­dzi­ny rde­sto­wa­tych. Pod wzglę­dem tak­so­no­micz­nym jest to bar­dzo trud­ny ro­dzaj, o zmie­nia­ją­cej się kla­sy­fi­ka­cji na prze­strze­ni lat. W pier­wot­nym, sze­ro­kim uję­ciu usta­lo­nym przez Ka­ro­la Lin­ne­u­sza ("Po­ly­go­num" "sensu lato"), ro­dzaj ten obej­mu­je ponad 200 ga­tun­ków.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. rdestowate nmos., rdestnica ż., rdestowiec m., rdestówka ż., rdestniczka ż.

 przym. rdestowy, rdestowaty, rdestnicowy, rdestowcowy, rdestówkowy, rdestniczkowy

Wiktionary


rdestniak

wal­gi­na rdest­niak - motyl z ro­dzi­ny mier­ni­kow­co­wa­tych


SJP.pl


rdestnica

ro­śli­na wodna z ro­dzi­ny rdest­ni­co­wa­tych


SJP.pl

Rdest­ni­ca ("Po­ta­mo­ge­ton") – ro­dzaj ro­ślin wod­nych z ro­dzi­ny rdest­ni­co­wa­tych ("Po­ta­mo­ge­to­na­ce­ae"). Na­le­ży do niego 90 ga­tun­ków i co najm­niej 70 mie­szań­ców. Ro­dzaj jest kos­mo­po­li­tycz­ny, przy czym naj­bar­dziej zróż­ni­co­wa­ny jest w stre­fie umiar­ko­wa­nej na pół­ku­li pół­noc­nej. W Pol­sce wy­stę­pu­je 18 ga­tun­ków i licz­ne mie­szań­ce. Są to ro­śli­ny wód słod­kich i słabo za­so­lo­nych, od­gry­wa­ją­ce ważną rolę w eko­sy­ste­mach wod­nych.

Wikipedia


rdestnicowate

ro­dzi­na kos­mo­po­li­tycz­nych ro­ślin wod­nych z klasy jed­no­li­ścien­nych, o pro­mie­ni­stych kwia­tach ze­bra­nych w kło­so­wa­te kwia­to­sta­ny wy­sta­ją­ce ponad po­wierzch­nię wody


SJP.pl

Rdest­ni­co­wa­te ("Po­ta­mo­ge­to­na­ce­ae") – ro­dzi­na ro­ślin wod­nych, na­le­żą­ca do rzędu ża­bień­cow­ców, obej­mu­ją­ca 4, 5 lub 6 ro­dza­jów ze stu­kil­ku­na­sto­ma ga­tun­ka­mi, z czego ok. 100 na­le­ży do ro­dza­ju rdest­ni­ca "Po­ta­mo­ge­ton". Ro­śli­ny te wy­stę­pu­ją kos­mo­po­li­tycz­nie na wszyst­kich kon­ty­nen­tach z wy­jąt­kiem An­tark­ty­dy. Rosną w wo­dach słod­kich (po­dro­dzi­na "Po­ta­mo­ge­to­ne­ae"), rza­dziej także słabo za­so­lo­nych i mor­skich (po­dro­dzi­na "Zan­ni­chel­lie­ae"). Kwia­ty są wia­tro­pyl­ne, owoce roz­sie­wa­ne są przez wodę i zwie­rzę­ta.

Wikipedia


rdestnicowaty

o ce­chach rdest­ni­co­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


rdestnicowce

rząd ro­ślin okry­to­na­sien­nych


SJP.pl

Rdest­ni­cow­ce ("Po­ta­mo­ge­to­na­les") – rząd ro­ślin wy­róż­nia­ny w niek­tó­rych sy­ste­mach kla­sy­fi­ka­cyj­nych ro­ślin okry­to­na­sien­nych. Obej­mu­je ro­śli­ny wodne.

Wikipedia


rdestnicowy

1. je­zior­ni­ca rdest­ni­co­wa - ga­tu­nek chrzą­szcza;
2. → rdest­ni­ca


SJP.pl

Patrz:

rdestnica

rdestniczka

ro­dzaj ro­ślin z rzędu ża­bień­cow­ców


SJP.pl


rdestowate

o ce­chach rde­sto­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Po­ly­go­na­ce­ae|Juss.|ref=tak., ro­dzi­na ro­ślin okry­to­na­sien­nych z grupy dwu­li­ścien­nych wła­ści­wych;

Wiktionary

Rde­sto­wa­te ("Po­ly­go­na­ce­ae" Juss.) – ro­dzi­na ro­ślin okry­to­na­sien­nych z grupy dwu­li­ścien­nych wła­ści­wych. W sumie do ro­dzi­ny za­li­cza się 43-49 ro­dza­jów (w za­leż­no­ści od uję­cia sy­ste­ma­tycz­ne­go) z 1110 ga­tun­ka­mi. Wy­stę­pu­ją one głów­nie w stre­fie kli­ma­tu umiar­ko­wa­ne­go na obu pół­ku­lach, za­sięg nie­licz­nych ro­dza­jów obej­mu­je także tro­pi­ki.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Rde­sto­wa­te wy­stę­pu­ją głów­nie w stre­fie kli­ma­tu umiar­ko­wa­ne­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rdest mrz.

Wiktionary


rdestowaty

o ce­chach rde­sto­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


rdestowce

rząd ro­ślin ziel­nych z pod­kla­sy goź­dzi­ko­wych


SJP.pl

Rde­stow­ce ("Po­ly­go­na­les" Du­mort.) - rząd ro­ślin ziel­nych na­le­żą­cy do pod­kla­sy goź­dzi­ko­wych ("Ca­ry­op­hyl­li­dae" Takht.). Liczy ok. 900 ga­tun­ków.

Wikipedia


rdestowiec

przed­sta­wi­ciel rzędu ro­ślin ziel­nych z pod­kla­sy goź­dzi­ko­wych


SJP.pl

Rde­sto­wiec ("Re­y­no­u­tria" Houtt.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny rde­sto­wa­tych. Obej­mu­je 6 ga­tun­ków. Ro­śli­ny te wy­stę­pu­ją na­tu­ral­nie we wschod­niej Azji – na ob­sza­rze od Ro­syj­skie­go Da­le­kie­go Wscho­du po Pół­wy­sep In­do­chiń­ski. Jako ro­śli­ny in­tro­du­ko­wa­ne i in­wa­zyj­ne są roz­po­wszech­nio­ne na roz­le­głych ob­sza­rach Eu­ro­py i Ame­ry­ki Pół­noc­nej, zaw­le­czo­ne zo­sta­ły także do Nowej Ze­lan­dii i Po­łud­nio­wej Afry­ki.

Wikipedia


rdestowy

1. → rdest;
2. su­sów­ka rde­sto­wa - ga­tu­nek chrzą­szcza z ro­dzi­ny ston­ko­wa­tych


SJP.pl


rdestówka

1. pną­cze z ro­dzi­ny rde­sto­wa­tych;
2. kał­du­ni­ca rde­stów­ka - ga­tu­nek ston­ki


SJP.pl

Rde­stów­ka ("Fal­lo­pia") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny rde­sto­wa­tych. Obej­mu­je 12 ga­tun­ków. Za­sięg ich wy­stę­po­wa­nia obej­mu­je ob­sza­ry o umiar­ko­wa­nym kli­ma­cie na pół­ku­li pół­noc­nej. W Pol­sce ro­dzi­mym ga­tun­kiem jest rde­stów­ka za­ro­ślo­wa "F. du­me­to­rum", za­do­mo­wio­nym przy­by­szem jest rde­stów­ka po­wo­jo­wa­ta "F. con­vol­vu­lus". Upra­wia­ne jako ro­śli­ny ozdob­ne są rde­stów­ka Au­ber­ta "F. au­ber­tii" i rde­stów­ka bu­char­ska "F. balds­chu­a­ni­ca".

Wikipedia


rdr

Ruch dla Rze­czy­po­spo­li­tej


SJP.pl

skró­to­wiec

 (1.1) = rok do roku

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ruch dla Rze­czy­po­spo­li­tej – pol­ska par­tia po­li­tycz­na dzia­ła­ją­ca w la­tach 1992–1999
  • Red Dead Re­demp­tion – przy­go­do­wa gra akcji z 2010 roku

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) We­dług GUS in­fla­cja w grud­niu wy­nio­sła 16,6 proc. rdr, w sto­sun­ku do 17,5 proc. w li­sto­pa­dzie.

Wiktionary


rds

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy lub ni­ja­ki

 (1.1) rad. in­for­ma­cja tek­sto­wa prze­ka­zy­wa­na z sy­gna­łem ra­dio­wym na fa­lach ul­tra­krót­kich, de­ko­do­wa­na przez od­bior­nik i po­ja­wia­ją­ca się na wyś­wiet­la­czu od­bior­ni­ka;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ruch De­mo­kra­tycz­no-Spo­łecz­ny
  • Rada Dia­lo­gu Spo­łecz­ne­go
  • ze­spół ostrej nie­wy­dol­no­ści od­de­cho­wej:
    • do­ro­słych ()
    • no­wo­rod­ków ( lub )

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jest także no­win­ka tech­nicz­na – za­czę­li­śmy na­da­wać w RDS-ie […].

 (1.1) Se­ryj­na kli­ma­ty­za­cja umili jazdę, po­dob­nie jak dobry ze­staw audio (szko­da, że bez RDS-u).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɛr‿dɛ‿ˈːs, AS: er‿d•‿es

Wiktionary


rdt

skrót od: Re­jo­no­wy Dozór Tech­nicz­ny


SJP.pl


rdutów

Zo­bacz też: Rdu­tów w in­nych zna­cze­niach tego słowa.

Rdu­tów (nazwa obocz­na: Stary Rdu­tów) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie kol­skim, w gmi­nie Cho­dów.

Rduł­tów (Rdu­tów) był wsią ar­cy­bi­skup­stwa gnieź­nień­skie­go w po­wie­cie łę­czyc­kim wo­je­wództ­wa łę­czyc­kie­go w końcu XVI wieku. Do 1953 roku ist­nia­ła gmina Rdu­tów.

Wikipedia


rdz

skrót od: Księ­ga Ro­dza­ju - pier­wsza księ­ga Pisma Świę­te­go, na­le­żą­ca do Sta­re­go Te­sta­men­tu, za­li­cza­na do Pię­ciok­się­gu


SJP.pl

skrót

 (1.1) = bibl. Księ­ga Ro­dza­ju

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rdz 1:12

 (1.1) Rdz 1,12

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈcɕɛ̃ŋɡa rɔˈd͡zaju, AS: ḱśẽŋga roʒai ̯u

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) 1 Mojż.

Wiktionary


rdza

1. mie­sza­ni­na wo­do­rot­len­ków że­la­za pow­sta­ją­ca na przed­mio­tach z że­la­za pod wpły­wem wil­got­ne­go po­wie­trza;
2. grzyb pa­so­żyt­ni­czy ata­ku­ją­cy ro­śli­ny;
3. cho­ro­ba ro­ślin; rdza­we plamy na li­ściach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) war­stwa na po­wierzch­ni me­ta­lu lub stopu (zwy­kle że­la­za i stali) zło­żo­na z tlen­ku tego me­ta­lu;

 (1.2) Puc­ci­nia, grzyb po­wo­du­ją­cy pla­ma­a­my na ro­śli­nach

 (1.3) cho­ro­ba po­wo­do­wa­na przez rdzę (1.2)

Wiktionary

Rdza – nie­jed­no­li­ta war­stwa pro­duk­tów ut­le­nia­nia że­la­za i jego sto­pów (np. stali) w wo­dzie, wil­got­nej at­mos­fe­rze lub grun­cie, za­wie­ra­ją­ca głów­nie tlen­ki i wo­do­rot­len­ki że­la­za. Taki pro­ces ni­szcze­nia po­wierzch­ni me­ta­li jest zwany ko­roz­ją. Po­tocz­nie ter­min „rdza” bywa też sto­so­wa­ny do okre­śle­nia in­nych warstw pro­duk­tów ut­le­nia­nia me­ta­li, w tym ut­le­nia­nia że­la­za w ga­zach su­chych lub ut­le­nia­nia sto­pów me­ta­li nie­że­laz­nych (np.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wuj Bo­gu­sław nie dbał o pa­miąt­ko­wy miecz i teraz ta ro­dzin­na pa­miąt­ka jest cała w rdzy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rd͡za, AS: rʒa

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) czas. rdzewieć, zardzewieć, pordzewieć; przym. zardzewiały, rdzawy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) patyna, śniedź

Wiktionary


rdzanek

naz­wi­sko


SJP.pl


rdzawiec

ryba z ro­dzi­ny dor­szo­wa­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) icht. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Pol­la­chius pol­la­chius|ref=tak., ga­tu­nek ryby mor­skiej z ro­dzi­ny dor­szo­wa­tych;

 (1.2) kulin. spoż. ryba z ga­tun­ku rdza­wiec (1.1)

Wiktionary

Rdza­wiec ("Pol­la­chius pol­la­chius") – ga­tu­nek mor­skiej ryby dor­szoksz­tałt­nej z ro­dzi­ny dor­szo­wa­tych (Ga­di­dae).

Wikipedia


rdzawić

1. po­wo­do­wać po­kry­cie się rdzą;
2. rdza­wić się - mieć, przy­bie­rać kolor rdzy


SJP.pl


rdzawka

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Rdzaw­ka – do­li­na w Be­ski­dzie Małym we wsi Po­ni­kiew
  • Rdzaw­ka – potok, do­pływ Gaj­du­szow­ca
  • Rdzaw­ka – potok, do­pływ Po­ni­czan­ki
  • Rdzaw­ka – potok, do­pływ Po­ni­kiew­ki
  • Rdzaw­ka – potok, do­pływ Prze­gi­nii
  • Rdzaw­ka – stru­ga, do­pływ Ka­na­łu Gli­wic­kie­go
  • Rdzaw­ka – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. no­wo­tar­skim, w gmi­nie Rabka-Zdrój
  • Rdzaw­ka po­łud­nio­wa
  • Rdzaw­ki

Wikipedia


rdzawnik

sku­pie­nie za­rod­ni­ków pa­so­ży­tu­ją­cych grzy­bów z rzędu rdzaw­ni­ko­wych


SJP.pl


rdzawnikowate

o ce­chach rdzaw­ni­ko­wa­tych (rząd grzy­bów)


SJP.pl


rdzawnikowaty

o ce­chach rdzaw­ni­ko­wa­tych (rząd grzy­bów)


SJP.pl


rdzawnikowce

klasa grzy­bów z typu pod­staw­cza­ków; rdze


SJP.pl


rdzawnikowe

rząd pa­so­ży­tu­ją­cych grzy­bów z pod­gro­ma­dy pod­staw­cza­ków, na­le­ży tu m.in. rdza zbo­żo­wa; rdzaw­ni­ko­wa­te


SJP.pl


rdzawnikowiec

przed­sta­wi­ciel klasy grzy­bów z typu pod­staw­cza­ków; rdza


SJP.pl


rdzawnikowy

1. → rdzaw­nik;
2. o ce­chach rdzaw­ni­ko­wych (rząd grzy­bów)


SJP.pl


rdzawo-biały

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) taki, który ma dwa ko­lo­ry: rdza­wy i biały

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wy­bra­łeś złą farbę, skoro ławka za­miast bia­łej jest rdza­wo-biała.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrd͡zavɔ‿ˈbʲjawɨ, AS: rʒavo‿bʹi ̯au̯y

Wiktionary


rdzawobiały

biały o rdza­wym od­cie­niu


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) biały o od­cie­niu rdza­wym

Wiktionary


rdzawoboczny

fran­ko­lin rdza­wo­bocz­ny, drozd rdza­wo­bocz­ny - ga­tun­ki pta­ków


SJP.pl


rdzawobrewy

sokół rdza­wo­bre­wy, wró­bel rdza­wo­bre­wy - ga­tun­ki pta­ków


SJP.pl


rdzawobrunatny

bru­nat­ny o od­cie­niu rdza­wym


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) ma­ją­cy kolor bru­nat­ny o od­cie­niu rdza­wym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­bru­dzi­łaś się czymś rdza­wo­bru­nat­nym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrd͡zavɔbrũˈnatnɨ, AS: rʒavobrũnatny

Wiktionary


rdzawobrzuch

ga­tu­nek dra­pież­ne­go ptaka z ro­dzi­ny ja­strzę­bio­wa­tych


SJP.pl

Rdza­wo­brzuch, orze­łek rdza­wo­brzu­chy ("Lop­ho­trior­chis kie­ne­rii") – ga­tu­nek dra­pież­ne­go ptaka z ro­dzi­ny ja­strzę­bio­wa­tych (Ac­ci­pi­tri­dae), wy­stę­pu­ją­cy w za­le­sio­nych re­gio­nach tro­pi­kal­nej Azji. Bli­ski za­gro­że­nia wy­gi­nię­ciem. Sto­sun­ko­wo nie­wiel­ki w po­rów­na­niu do orłów i kon­tra­sto­wo ubar­wio­ny po­dob­nie jak sokół, był kla­sy­fi­ko­wa­ny w ro­dza­ju "Hie­ra­a­e­tus", a cza­sa­mi "Aqu­i­la", ale uz­na­no, że jest na tyle odręb­ny, by na­le­żeć do osob­ne­go ro­dza­ju.

Wikipedia


rdzawobrzuchy

1. wie­wiór­czak rdza­wo­brzu­chy - ga­tu­nek gry­zo­nia z ro­dzi­ny wie­wiór­ko­wa­tych;
2. sokół rdza­wo­brzu­chy, prze­piór rdza­wo­brzu­chy, dzio­bo­ro­żec rdza­wo­brzu­chy - ga­tun­ki pta­ków


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy bru­nat­no­ce­gla­stą spod­nią stro­nę tu­ło­wia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na pa­ra­pe­cie przy­siadł rdza­wo­brzu­chy pta­szek.

Wiktionary


rdzawobrązowy

brą­zo­wy o od­cie­niu rdza­wym


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) ma­ją­cy kolor brą­zo­wy o od­cie­niu rdza­wym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Trze­ba od­ma­lo­wać płot, bo zro­bił się rdza­wo­brą­zo­wy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrd͡zavɔbrɔ̃w̃ˈzɔvɨ, AS: rʒavobrõũ̯zovy

Wiktionary


rdzawoczarny

czar­ny o rdza­wym od­cie­niu


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) czar­ny o od­cie­niu rdza­wym

Wiktionary


rdzawoczerwony

czer­wo­ny o od­cie­niu rdza­wym


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) ma­ją­cy kolor czer­wo­ny o od­cie­niu rdza­wym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie opie­raj się! Bę­dziesz mieć rdza­wo­czer­wo­ne ślady od rdzy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrd͡zavɔt͡ʃɛrˈvɔ̃nɨ, AS: rʒavočervõny

Wiktionary


rdzawoczuby

dzię­cioł rdza­wo­czu­by - ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny dzię­cio­ło­wa­tych


SJP.pl


rdzawoczułka

kru­szyn­ka rdza­wo­czuł­ka - ga­tu­nek chrzą­szcza z ro­dzi­ny kóz­ko­wa­tych


SJP.pl


rdzawogardlisty

świer­go­tek rdza­wo­gard­li­sty - ga­tu­nek ma­łe­go ptaka z ro­dzi­ny plisz­ko­wa­tych; świer­go­tek rdza­wo­gar­dły


SJP.pl


rdzawogardły

1. świer­go­tek rdza­wo­gar­dły - ga­tu­nek ma­łe­go ptaka z ro­dzi­ny plisz­ko­wa­tych; świer­go­tek rdza­wo­gard­li­sty;
2. mięk­ko­ster rdza­wo­gar­dły - ga­tu­nek ma­łe­go ptaka z ro­dzi­ny garn­ca­rzo­wa­tych;
3. pu­stel­nik rdza­wo­gar­dły - ga­tu­nek ma­łe­go ptaka z ro­dzi­ny ko­li­bro­wa­tych;
4. pluszcz rdza­wo­gar­dły - ga­tu­nek ma­łe­go ptaka z ro­dzi­ny plu­szczy


SJP.pl


rdzawogrzbiety

1. ku­kang rdza­wogrz­bie­ty, saj­mi­ri rdza­wogrz­bie­ta - ga­tun­ki ssa­ków;
2. dzierz­ba rdza­wogrz­bie­ta, trzna­del rdza­wogrz­bie­ty - ga­tun­ki pta­ków


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) ma­ją­cy bru­nat­no­ce­gla­stą wierzch­nią stro­nę tu­ło­wia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Irgę ob­sia­dły rdza­wogrz­bie­te ptasz­ki.

Wiktionary


rdzawogłowy

kacz­ka rdza­wo­gło­wa - kacz­ka nur­ku­ją­ca; gło­wien­ka


SJP.pl


rdzawokarkowy

obroż­nik rdza­wo­kar­ko­wy - ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny obroż­ni­ków


SJP.pl


rdzawolicy

1. gru­bo­go­nik rdza­wo­li­cy - ga­tu­nek ssaka z ro­dzi­ny nie­ła­zo­wa­tych;
2. si­ko­ra rdza­wo­li­ca, fran­ko­lin rdza­wo­li­cy, nogal rdza­wo­li­cy - ga­tun­ki pta­ków


SJP.pl


rdzawoniebieski

nie­bie­ski o rdza­wym od­cie­niu


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) nie­bie­ski o od­cie­niu rdza­wym

Wiktionary


rdzawonogi

smu­klik rdza­wo­no­gi - ga­tu­nek błon­ków­ki z ro­dzi­ny smu­kli­ko­wa­tych


SJP.pl


rdzawoodwłokowy

trzmiel rdza­wo­od­wło­ko­wy - ga­tu­nek trzmie­la


SJP.pl


rdzawopierśny

cy­ka­do­jad rdza­wo­pier­śny, mu­szar­ka rdza­wo­pier­śna - ga­tun­ki pta­ków


SJP.pl


rdzawopióry

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który ma pióra w rdza­wym ko­lo­rze

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdzieś na lanc­ko­roń­skiej górze gra po­bud­kę rdza­wo­pió­ry.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrd͡zavɔˈpʲjurɨ, AS: rʒavopʹi ̯ury

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rudopióry, rdzawo upierzony

Wiktionary


rdzawoplamisty

grzy­bów­ka rdza­wo­pla­mi­sta - ga­tu­nek grzy­bów z ro­dzi­ny grzy­bów­ko­wa­tych


SJP.pl


rdzaworożny

kle­can­ka rdza­wo­roż­na - ga­tu­nek błon­ków­ki z ro­dzi­ny oso­wa­tych


SJP.pl


rdzaworudawy

nieco rudy o rdza­wym od­cie­niu


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) ru­da­wy o od­cie­niu rdza­wym

Wiktionary


rdzaworzytny

ka­cy­ko­wiec rdza­wo­rzyt­ny, cza­ka­la­ka rdza­wo­rzyt­na - ga­tun­ki pta­ków


SJP.pl


rdzawoskrzydły

1. ma­ją­cy rdza­we skrzy­dła;
2. drozd rdza­wos­krzy­dły - ga­tu­nek ptaka wę­drow­ne­go z ro­dzi­ny dro­zdo­wa­tych;
3. my­szo­łów rdza­wos­krzy­dły - ga­tu­nek dra­pież­ne­go ptaka z ro­dzi­ny ja­strzę­bio­wa­tych


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który ma rdza­we skrzy­dła

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Afry­kań­ski my­szo­łów rdza­wos­krzy­dły po­lu­je także na zwie­rzę­ta wy­pła­sza­ne przez po­ża­ry.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrd͡zavɔˈskʃɨdwɨ, AS: rʒavoskšydu̯y

Wiktionary


rdzawosterny

1. my­szo­łów rdza­wo­ster­ny - ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny ja­strzę­bio­wa­tych;
2. dzierz­ba rdza­wo­ster­na - ga­tu­nek ma­łe­go ptaka z ro­dzi­ny dzierzb;
3. ko­lo­rzyk rdza­wo­ster­ny - ga­tu­nek ma­łe­go ptaka z ro­dzi­ny pe­kiń­czy­ków;
4. sy­no­gar­li­ca rdza­wo­ster­na - ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny go­łę­bio­wa­tych


SJP.pl


rdzawoszary

szary o rdza­wym od­cie­niu


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) szary o od­cie­niu rdza­wym

Wiktionary


rdzawoszyi

1. kan­gur rdza­wo­szyi - ga­tu­nek tor­ba­cza z ro­dzi­ny kan­gu­ro­wa­tych; kan­gur Ben­net­ta;
2. per­koz rdza­wo­szyi - ga­tu­nek wę­drow­ne­go ptaka wod­ne­go z ro­dzi­ny per­ko­zo­wych;
3. nur rdza­wo­szyi - ga­tu­nek wę­drow­ne­go ptaka wod­ne­go z ro­dzi­ny nurów;
4. mio­do­pi­jek rdza­wo­szyi - ga­tu­nek barw­ne­go ptaka z ro­dzi­ny mio­do­ja­dów;
5. lelek rdza­wo­szyi - ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny lel­ko­wa­tych;
6. bie­gus rdza­wo­szyi - ga­tu­nek wę­drow­ne­go ptaka z ro­dzi­ny be­ka­so­wa­tych;
7. kro­gu­lec rdza­wo­szyi - ga­tu­nek dra­pież­ne­go ptaka z ro­dzi­ny ja­strzę­bio­wa­tych;
8. sój­ko­wiec rdza­wo­szyi - ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny pe­kiń­czy­ków


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który ma rdza­wą szyję

Wiktionary


rdzawozielono

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) z uży­ciem rdza­wo­zie­lo­nej barwy; w rdza­wo­zie­lo­nym ko­lo­rze, od­cie­niu

Wiktionary

Powiązane:

 przym. rdzawozielony

Wiktionary


rdzawozielony

zie­lo­ny o rdza­wym od­cie­niu


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) zie­lo­ny o od­cie­niu rdza­wym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Skór­ka gru­szy jest twar­da, rdza­wo­zie­lo­na, wraz z doj­rze­wa­niem brą­zo­wie­je.

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. rdzawozielono

Wiktionary


rdzawozłoty

złoty o od­cie­niu rdza­wym


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) złoty o rdza­wym od­cie­niu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Koń­ców­ki piór były rdza­wo­zło­te, co jest o tyle dziw­ne, że resz­ta była zie­lon­ka­wa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrd͡zavɔˈzwɔtɨ, AS: rʒavozu̯oty

Wiktionary


rdzawość

→ rdza­wy


SJP.pl

Patrz:

rdzawy

rdzawożółto

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) z uży­ciem rdza­wo­żół­tej barwy; w rdza­wo­żół­tym ko­lo­rze, od­cie­niu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rdza­wo­żół­to za­bar­wio­ne po­wierzch­nie szcze­lin są gład­kie i nie­rów­ne.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. rdzawożółty

Wiktionary


rdzawożółty

żółty o rdza­wym od­cie­niu


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) żółty o od­cie­niu rdza­wym

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. rdzawożółto

Wiktionary


rdzawy

ma­ją­cy kolor rdzy; ru­da­wy


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) bru­nat­no­ce­gla­sty, ru­da­wy, ma­ją­cy kolor rdzy

 (1.2) po­kry­ty rdzą, za­wie­ra­ją­cy rdzę

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) W za­sob­ni­ku na dnie chlu­po­ta­ło tro­chę rdza­wej wody.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrd͡zavɨ, AS: rʒavy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rydz mzw./mrz., rdzawość ż., rdza ż., rdzewienie n., zardzewienie n.

 czas. rdzewieć ndk., zardzewieć dk.

 przysł. rdzawo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) zardzewiały

Wiktionary


rdze

1. mie­sza­ni­na wo­do­rot­len­ków że­la­za pow­sta­ją­ca na przed­mio­tach z że­la­za pod wpły­wem wil­got­ne­go po­wie­trza;
2. grzyb pa­so­żyt­ni­czy ata­ku­ją­cy ro­śli­ny;
3. cho­ro­ba ro­ślin; rdza­we plamy na li­ściach


SJP.pl

Rdze ("Puc­ci­nio­my­ce­tes" R. Bauer, Be­ge­row, J.P. Samp., M. Weiss & Oberw.) – klasa grzy­bów z typu pod­staw­cza­ków ("Ba­si­dio­my­co­ta"). Tak­son ten jest od­po­wied­ni­kiem wcze­śniej­szej pod­kla­sy "Ure­di­nio­my­ce­ti­dae" Swann et al.

Wikipedia


rdzeniak

w me­dy­cy­nie: no­wot­wór oś­rod­ko­we­go ukła­du ner­wo­we­go


SJP.pl

Rdze­niak za­rod­ko­wy (łac. "me­dul­lo­bla­sto­ma", ang. me­dul­lo­bla­sto­ma) – pier­wot­ny no­wot­wór zło­śli­wy oś­rod­ko­we­go ukła­du ner­wo­we­go, naj­czę­ściej roz­wi­ja­ją­cy się w móżdż­ku. Rdze­nia­ko­wi przy­pi­su­je się naj­wyż­szy, IV° zło­śli­wo­ści hi­sto­lo­gicz­nej we­dług WHO.

Wikipedia


rdzeniakowy

→ rdze­niak


SJP.pl

Patrz:

rdzeniak

rdzeniarnia

dział od­lew­ni że­li­wa


SJP.pl


rdzeniarski

do­ty­czą­cy rdze­nia­rza, rdze­niar­ki


SJP.pl


rdzeniasty

rak rdze­nia­sty tar­czy­cy - no­wot­wór zło­śli­wy tar­czy­cy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy kształt rdze­nia, po­dob­ny do rdze­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rak rdze­nia­sty ma dobre ro­ko­wa­nie jeśli ogra­ni­cza się do gru­czo­łu tar­czo­we­go, a jeśli po­ja­wią się prze­rzu­ty poza gru­czo­łem tar­czo­wym, to ro­ko­wa­nie jest gor­sze.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rdzeń mrz.

 przym. rdzeniowy

Wiktionary


rdzeniomózgowie

część ty­ło­móz­go­wia w któ­rej umiej­sco­wio­ny jest rdzeń prze­dłu­żo­ny


SJP.pl

Rdze­nio­móz­go­wie ( my­e­len­cep­ha­lon) – w ana­to­mii czło­wie­ka część móz­go­wia ut­wo­rzo­na przez rdzeń prze­dłu­żo­ny, który ku górze łączy się z mo­stem, a ku do­ło­wi prze­cho­dzi w rdzeń krę­go­wy. Gra­ni­cą jest pła­szczyz­na prze­cho­dzą­ca tuż po­wy­żej miejsc wyjść z rdze­nia krę­go­we­go ko­rze­ni pier­wsze­go nerwu rdze­nio­we­go szyj­ne­go lub ina­czej pła­szczyz­na prze­cho­dzą­ca przez dolny brzeg skrzy­żo­wa­nia pi­ra­mid.

Wikipedia


rdzeniowy

→ rdzeń


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy rdze­nia

 (1.2) bot. do­ty­czą­cy rdze­nia, tkan­ki mię­ki­szo­wej w ło­dy­dze

Wiktionary

Patrz:

rdzeń

Wymowa:

IPA: rd͡zɛ̃ˈɲɔvɨ, AS: rʒẽńovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rdzeń m.

 przym. rdzeniasty

Wiktionary


rdzennica

część kom­ple­tu mo­de­lo­we­go słu­żą­ca do wy­ko­ny­wa­nia rdze­ni


SJP.pl

Rdzen­ni­ca – skrzyn­ka dzie­lo­na na pół, słu­żą­ca do wy­ko­ny­wa­nia rdze­ni od­lew­ni­czych. Skrzyn­ka ma kształt wew­nętrz­ny od­po­wia­da­ją­cy kształ­to­wi rdze­nia, umoż­li­wia­jąc na­da­nie rdze­nio­wi od­lew­ni­cze­mu żą­da­ne­go kształ­tu, po­dział skrzyn­ki umoż­li­wia wy­ję­cie rdze­nia po­przez roz­dzie­le­nie jej czę­ści.

Wikipedia


rdzenniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: rdzen­ny; bar­dziej rdzen­ny


SJP.pl


rdzennik

1. w od­lew­nict­wie: część rdze­nia nie­odt­wa­rza­ją­ca kształ­tu od­le­wu, a tylko usta­la­ją­ca po­ło­że­nie rdze­nia w for­mie
2. w gór­nict­wie: część sto­ja­ka cier­ne­go skła­da­ją­ca się z rdze­nia i gło­wi­cy


SJP.pl


rdzenność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest rdzen­ne; cecha tych, któ­rzy są rdzen­ni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. rdzenny

 przysł. rdzennie

Wiktionary


rdzenny

zwią­za­ny z rdze­niem - czę­ścią ro­śli­ny, czę­ścią wy­ra­zu, z rdze­niem krę­go­wym;
2. pod­sta­wo­wy, wła­ści­wy, pier­wot­ny, np. rdzen­na lud­ność (lud­ność tu­byl­cza)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) nie­ob­ję­ty zew­nętrz­nym wpły­wem

 (1.2) do­ty­czą­cy rdze­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Od pier­wszych dni mo­je­go po­by­tu w Ja­ku­cji moją uwagę zwró­cił bar­dzo spe­cy­ficz­ny i niez­wy­kle ser­decz­ny sto­su­nek jej rdzen­nych miesz­kań­ców do Pol­ski i Po­la­ków. Wpływ na po­strze­ga­nie Po­la­ków przez Ja­ku­tów i Ewen­ków miały nie­wąt­pli­wie kil­ku­set­let­nie kon­tak­ty z pol­ski­mi ze­słań­ca­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rdzeń m., rdzenność ż.

 przysł. rdzennie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) autochtoniczny, rodowity, tubylczy

Wiktionary


rdzewienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) nazwa czyn­no­ści lub pro­ce­su okre­ślo­ne­go cza­sow­ni­kiem „rdze­wieć”

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rd͡zɛˈvʲjɛ̇̃ɲɛ, AS: rʒevʹi ̯ė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rydz mzw./mrz., rdza ż., zardzewienie n., rdzawość ż.

 czas. rdzewieć ndk., zardzewieć dk.

 przym. rdzawy

 przysł. rdzawo

Wiktionary


rdzewieć

1. po­kry­wać się rdzą;
2. przy­bie­rać kolor rdzy


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) techn. o me­ta­lu: ni­szczeć po­przez ut­le­nia­nie się

 (1.2) przen. tra­cić formę i moc, słab­nąć, za­ni­kać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Uży­wa­ny bywa do pow­le­ka­nia po­wierzch­ni blach lub na­czyń z bla­chy że­laz­nej, aby nie rdze­wia­ły, i do sto­sów gal­wa­nicz­nych, które w ostat­nich cza­sach są sto­so­wa­ne w przy­rzą­dach te­le­gra­ficz­nych.

 (1.2) Co z tego, że masz te wszyst­kie ma­te­ria­ły, książ­ki, linki, skoro z nich nie ko­rzy­stasz sy­ste­ma­tycz­nie, a w kon­sek­wen­cji Twój nie­miec­ki rdze­wie­je?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrd͡zɛvʲjɛ̇t͡ɕ, AS: rʒevʹi ̯ėć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rydz mzw./mrz., rdzewienie n., odrdzewianie n., odrdzewienie n., nadrdzewienie n., podrdzewienie n., pordzewienie n., przerdzewienie n., przyrdzewienie n., rdza ż., rdzawienie n., rdzawość ż., zardzewienie n., zerdzewienie n.

 czas. odrdzewiać ndk., odrdzewić dk., nadrdzewieć dk., podrdzewieć dk., pordzewieć dk., przerdzewieć dk., przyrdzewieć dk., rdzawić się ndk., zardzewieć dk., zerdzewieć dk.

 przym. rdzawy, rdzewny, zardzewiały

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) korodować; gw. Górny Śląsk rościeć, róścieć

Wiktionary


rdzewność

→ rdzew­ny


SJP.pl

Patrz:

rdzewny

rdzewny

taki, który pod­le­ga pro­ce­so­wi pow­sta­wa­nia rdzy; rdze­wie­ją­cy, ko­ro­du­ją­cy


SJP.pl


rdzeń

1. śro­dek cze­goś, sta­no­wią­cy moż­li­wą do wy­dzie­le­nia ca­łość;
2. ważny ele­ment, sedno


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) isto­ta cze­goś

 (1.2) biol. tkan­ka mię­ki­szo­wa, która wy­peł­nia pień lub ło­dy­gę ro­śli­ny;

 (1.3) jęz. głów­ny mor­fem wy­ra­zu, który po­zo­sta­je po od­dzie­le­niu od niego wszyst­kich afik­sów;

 (1.4) naj­waż­niej­szy ele­ment re­ak­to­ra ato­mo­we­go, w któ­rym umie­szczo­ne są pręty pa­li­wo­we;

 (1.5) in­form. fi­zycz­na część pro­ce­so­ra od­po­wie­dzial­na za re­a­li­za­cję ope­ra­cji obli­cze­nio­wych;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • rdzeń krę­go­wy – część oś­rod­ko­we­go ukła­du ner­wo­we­go
  • rdzeń nad­ner­czy – środ­ko­wa część nad­ner­cza
  • rdzeń prze­dłu­żo­ny – część mózgu
  • rdzeń pnia – fiz­jo­lo­gicz­na oś pnia drew­na
  • rdzeń wul­ka­nicz­ny
  • rdzeń lo­do­wy
  • rdzeń wiert­ni­czy
  • rdzeń fer­ry­to­wy – ele­ment in­duk­cyj­ny
  • rdzeń ma­gne­tycz­ny – część ob­wo­du ma­gne­tycz­ne­go
  • rdzeń re­ak­to­ra ją­dro­we­go – ele­ment re­ak­to­ra w któ­rym umie­szczo­ne są pręty pa­li­wo­we – głów­ne źró­dło ener­gii i pro­mie­nio­wa­nia w re­ak­to­rze ją­dro­wym.
  • rdzeń grafu
  • rdzeń pro­ce­so­ra – część pro­ce­so­ra

Wikipedia

Wymowa:

IPA: rd͡zɛ̃ɲ, AS: rʒẽń

Wiktionary

Powiązane:

 przym. rdzeniowy, rdzenny, rdzeniasty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) pierwiastek

Wiktionary


rdzoodporny

od­por­ny na rdze­wie­nie; nier­dzew­ny


SJP.pl


rdzowate

ro­dzi­na grzy­bów z pod­gro­ma­dy pod­staw­cza­ków; bezwz­ględ­ne pa­so­ży­ty róż­nych ro­ślin na­czy­nio­wych


SJP.pl

Rdzo­wa­te ("Puc­ci­nia­ce­ae" Che­vall.) – ro­dzi­na grzy­bów z rzędu rdzow­ców ("Puc­ci­nia­les").

Wikipedia


rdzowaty

o ce­chach rdzo­wa­tych (ro­dzi­na grzy­bów)


SJP.pl


rdzowce

przed­sta­wi­ciel rzędu grzy­bów z typu pod­staw­cza­ków


SJP.pl

Rdzow­ce ("Puc­ci­nia­les" Clem. & Shear) – rząd grzy­bów na­le­żą­cy do klasy rdzy ("Puc­ci­nio­my­ce­tes").

Wikipedia


rdzowiec

przed­sta­wi­ciel rzędu grzy­bów z typu pod­staw­cza­ków


SJP.pl


rdzuchów

Rdzu­chów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie przy­su­skim, w gmi­nie Pot­wo­rów. Ma sta­tus so­łect­wa.

Pry­wat­na wieś szla­chec­ka "Rzu­chów", po­ło­żo­na była w dru­giej po­ło­wie XVI wieku w po­wie­cie ra­dom­skim wo­je­wództ­wa san­do­mier­skie­go. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ra­dom­skie­go.

Wikipedia


rdzów

Rdzów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie przy­su­skim, w gmi­nie Pot­wo­rów. Ma sta­tus so­łect­wa.

Pry­wat­na wieś szla­chec­ka, po­ło­żo­na była w dru­giej po­ło­wie XVI wieku w po­wie­cie ra­dom­skim wo­je­wództ­wa san­do­mier­skie­go. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ra­dom­skie­go.

Wikipedia


rdęca

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka w Pol­sce, pra­wo­stron­ny do­pływ Orli;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy je­szcze będą łapać raki w Rdęcy za na­sze­go życia?

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Radęca, daw. Rzedziąca

Wiktionary


re

1. sol­mi­za­cyj­na nazwa dźwię­ku d, des, dis oraz ich en­har­mo­nicz­nych rów­no­waż­no­ści
2. wyraz na­śla­du­ją­cy głos żaby (re, re, kum, kum)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) muz. nazwa sol­mi­za­cyj­na jed­ne­go z dźwię­ków;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Re – gmina w re­gio­nie Vest­fold
  • Re – miej­sco­wość w gmi­nie Glop­pen
  • Re – miej­sco­wość i gmina
  • Gio­van­ni Bat­ti­sta Re – wło­ski du­chow­ny
  • Re (Ra) – bóg egip­ski
  • Re – część rze­czy­wi­sta licz­by ze­spo­lo­nej w po­sta­ci al­ge­bra­icz­nej
  • Re – znak ja­poń­skich sy­la­ba­riu­szy
  • Re – sym­bol che­micz­ny pier­wiast­ka ren
  • Re – Licz­ba Re­y­nold­sa, licz­ba kry­te­rial­na okre­śla­ją­ca prze­pływ
  • Re – sym­bol gór­nej gra­ni­cy pla­stycz­no­ści
  • RE – Rada Eu­ro­py – or­ga­ni­za­cja mię­dzy­na­ro­do­wa
  • RE – Rada Eu­ro­pej­ska – organ Unii Eu­ro­pej­skiej

Wikipedia

Wymowa:

IPA: rɛ, AS: re

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) D

Wiktionary


re-

prze­dro­stek

 (1.1) znowu, po­now­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) reak­ty­wa­cja, reani­ma­cja, rema­nent, rezu­rek­cja

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rɛ, AS: re

Wiktionary


rea

nandu;
1. mo­no­ty­po­wy rząd (Rhe­i­for­mes) i ro­dzi­na (Rhe­i­dae) pta­ków z pod­gro­ma­dy pta­ków no­wo­czes­nych; stru­sie ame­ry­kań­skie, stru­sie pam­pa­so­we;
2. ro­dzaj pta­ków z ro­dzi­ny Rhe­i­dae, obej­mu­ją­cy 2 ga­tun­ki nie­lot­nych pta­ków: nandu szare oraz nandu pla­mi­ste


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) mitgr. w mi­to­lo­gii grec­kiej bó­stwo po­gań­skie, ty­ta­ni­da, bo­gi­ni płod­no­ści;

 (1.2) mi­trzym. w mi­to­lo­gii rzym­skiej jedna z we­sta­lek, matka Ro­mu­lu­sa i Re­mu­sa;

 (1.3) astr. drugi co do wiel­ko­ści księ­życ Sa­tur­na;

 (1.4) geogr. mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych

 (1.5) geogr. miej­sco­wość we Wło­szech;

 (1.6) geogr. adm. gmina we Wło­szech;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Rea (Rhea) – księ­życ Sa­tur­na
  • Rea – mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Mis­so­u­ri, w hrab­stwie An­drew
  • Rea – miej­sco­wość i gmina we Wło­szech
  • Rea – rzeka w An­glii, w Bir­ming­ham
  • Rea – rzeka w An­glii, w hrab­stwach Shrops­hi­re i Wor­ce­sters­hi­re
  • Rea – rzeka w Nowej Ze­lan­dii, na Wy­spie Po­łud­nio­wej
  • rea (nandu, Rhea) – ro­dzaj pta­ków z rzędu nandu
  • Rea (Reja, gr. Rheia, łac. Rhea) – w mi­to­lo­gii grec­kiej jedna z ty­ta­nid, córka Ura­no­sa
  • Rea Syl­wia (łac. Rhea Sil­via) – w mi­to­lo­gii rzym­skiej jedna z we­sta­lek, matka Ro­mu­lu­sa i Re­mu­sa
  • Rhea – pla­ne­to­i­da o nu­me­rze ka­ta­lo­go­wym 577
  • Rhea Se­e­horn – ame­ry­kań­ska ak­tor­ka
  • Ca­ro­li­ne Rhea – ka­na­dyj­ska ak­tor­ka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Naj­czę­ściej spo­ty­ka­ny­mi sym­bo­la­mi Rei są księ­życ i ła­będź.

 (1.2) Jed­nak po ja­kimś cza­sie Rea Syl­wia po­wi­ła bliź­nię­ta.

 (1.5) W po­bli­żu Rei prze­pły­wa Pad.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Reja

 (1.2) Ilia

Wiktionary


reabsorpcja

po­wrot­ne wchło­nię­cie; wchła­nia­nie zwrot­ne


SJP.pl


readaptacja

Re­a­dap­ta­cja – po­now­ne przy­sto­so­wa­nie czło­wie­ka cho­re­go lub nie­peł­no­spraw­ne­go do czyn­ne­go, sa­mo­dziel­ne­go życia w spo­łe­czeń­stwie i do pracy za­wo­do­wej (re­a­dap­ta­cja spo­łecz­na i re­a­dap­ta­cja za­wo­do­wa). O re­a­dap­ta­cji spo­łecz­nej (śro­do­wi­sko­wej) mó­wi­my rów­nież w zna­cze­niu po­wro­tu do życia spo­łecz­ne­go osób okre­so­wo wy­i­zo­lo­wa­nych z na­tu­ral­ne­go życia spo­łecz­ne­go.

Wikipedia


readaptacyjny

zwią­za­ny z re­a­dap­ta­cją


SJP.pl


reading

[czy­taj: REdin]
1. mia­sto w Wiel­kiej Bry­ta­nii;
2. mia­sto w USA


SJP.pl

Re­a­ding (wym. //) – mia­sto w Wiel­kiej Bry­ta­nii (An­glia), dawny oś­ro­dek ad­mi­ni­stra­cyj­ny hrab­stwa Berks­hi­re, w dy­stryk­cie (uni­ta­ry aut­ho­ri­ty) Re­a­ding, nad Ta­mi­zą. W 2021 roku mia­sto li­czy­ło 203 795 miesz­kań­ców.

Wikipedia


readme

[czy­taj: ridmi] w in­for­ma­ty­ce: plik, do­ku­ment za­wie­ra­ją­cy istot­ne in­for­ma­cje dla użyt­kow­ni­ka pro­gra­mu, z któ­ry­mi po­wi­nien za­poz­nać się przed roz­po­czę­ciem ko­rzy­sta­nia z niego


SJP.pl

Re­ad­me – plik tek­sto­wy, do­łą­cza­ny zaz­wy­czaj do pro­gra­mu kom­pu­te­ro­we­go.

Za­wie­ra on zwy­kle do­ku­men­ta­cję pro­gra­mu, li­cen­cję, prawa au­tor­skie lub in­for­ma­cje tech­nicz­ne takie jak: wy­ma­ga­nia sprzę­to­we czy opis ob­słu­gi pro­gra­mu (np. kla­wi­szo­lo­gia w grach kom­pu­te­ro­wych lub skró­ty kla­wia­tu­ro­we). Zaz­wy­czaj w for­ma­cie zwy­kłe­go tek­stu nies­for­ma­to­wa­ne­go (*.txt), cza­sem w for­ma­cie RTF. Czę­sto wy­stę­pu­je w ję­zy­ku an­giel­skim.

Wikipedia


readmisja

od­mo­wa władz udzie­le­nia ja­kiejś oso­bie azylu i ode­sła­nie jej do pań­stwa, z któ­re­go bez­poś­red­nio przy­by­ła


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Re­ad­mi­sja – po­ję­cie z dzie­dzi­ny me­dy­cy­ny
  • Re­ad­mi­sja – po­ję­cie z dzie­dzi­ny prawa

Wikipedia


readmisyjny

→ re­ad­mi­sja


SJP.pl

Patrz:

readmisja

ready-made

[czy­taj: redi mejd] w sztu­ce: go­to­wy przed­miot użyt­ko­wy, uży­wa­ny przez ma­la­rza do in­sta­la­cji lub rzeź­by ar­ty­stycz­nej; ready made


SJP.pl

Ready-made (fr. "objet trouvé", go­to­wy przed­miot) – po­ję­cie z dzie­dzi­ny sztu­ki, opi­su­ją­ce przed­miot sta­no­wią­cy dzie­ło sztu­ki lub bę­dą­cy czę­ścią dzie­ła sztu­ki, który zo­stał ut­wo­rzo­ny z przed­mio­tu co­dzien­ne­go użyt­ku lub z od­pad­ków. Uży­cie ta­kie­go przed­mio­tu w kon­tek­ście innym niż ten, do któ­re­go zo­stał przez­na­czo­ny, na­da­je mu inny sens.

Wikipedia


ready-mades

[czy­taj: redi mejd] w sztu­ce: go­to­wy przed­miot użyt­ko­wy, uży­wa­ny przez ma­la­rza do in­sta­la­cji lub rzeź­by ar­ty­stycz­nej; ready made


SJP.pl


ready-to-wear

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ubra­nia do­stęp­ne w skle­pach, po­cho­dzą­ce z pro­duk­cji se­ryj­nej, a nie szyte na za­mó­wie­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ready-to-wear ma być prze­ci­wień­stwem haute co­u­tu­re, gdzie liczy się ek­stra­wa­gan­cja i fakt, że z re­gu­ły są to po­je­dyn­cze eg­zem­pla­rze. (z In­ter­ne­tu)

 (1.1) Po­ka­zy ready-to-wear są je­dy­nie pre­lu­dium do praw­dzi­wej uczty dla oka – niez­wy­kłe­go show, jakim jest haute co­u­tu­re.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) prêt-à-porter

Wiktionary


reagan

[czy­taj: regan] naz­wi­sko, m.in. Ro­nald Re­a­gan (1911-2004) - po­li­tyk ame­ry­kań­ski, pre­zy­dent


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hrab­stwo Re­a­gan – hrab­stwo w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w Tek­sa­sie
  • Re­a­gan – naz­wi­sko
  • John Hen­nin­ger Re­a­gan (1818–1906) – ame­ry­kań­ski po­li­tyk
  • Nancy Re­a­gan (1921–2016) – ame­ry­kań­ska ak­tor­ka, pier­wsza dama USA
  • Ro­nald Re­a­gan (1911–2004) – ame­ry­kań­ski aktor i po­li­tyk, 40. pre­zy­dent USA
  • Re­a­gan Dale Neis (ur. 1976) – ka­na­dyj­ska ak­tor­ka.
  • Re­a­gan Gomez-Pre­ston (ur. 1980) – ame­ry­kań­ska ak­tor­ka
  • Re­a­gan Noble (ur. 1983) – po­łud­nio­wo­a­fry­kań­ski pił­karz
  • USS Ro­nald Re­a­gan (CVN-76)
  • Ro­nald Re­a­gan Bal­li­stic Mis­si­le De­fen­se Test Site
  • Port lot­ni­czy Wa­szyng­ton Ro­nal­da Re­a­ga­na
  • Regan

Wikipedia


reaganizm

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) polit. styl kon­ser­wa­tyw­no-li­be­ral­nej po­li­ty­ki re­a­li­zo­wa­nej przez ad­mi­ni­stra­cję ame­ry­kań­skie­go pre­zy­den­ta Ro­nal­da Re­a­ga­na lub ją przy­po­mi­na­ją­cej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W 1993 r. kon­ser­wa­ty­ści przesz­li w Kon­gre­sie do opo­zy­cji; do tego czasu zdą­ży­li odejść nie tylko od re­a­ga­niz­mu, ale do pew­ne­go stop­nia i od samej po­li­ty­ki za­gra­nicz­nej.

Wiktionary


reaganomika

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ekon. po­li­ty­ka go­spo­dar­cza pro­wa­dzo­na w USA za pre­zy­den­tu­ry Ro­nal­da Re­a­ga­na, ce­chu­ją­ca się ob­ni­ża­niem po­dat­ków, zmniej­sza­niem wy­dat­ków bu­dże­to­wych, ogra­ni­cza­niem in­ge­ren­cji pań­stwa w go­spo­dar­kę i ogra­ni­cza­niem in­fla­cji przez kon­tro­lę ilo­ści pie­nię­dzy w obie­gu;

Wiktionary

Re­a­ga­no­mi­ka (z ang. "re­a­ga­no­mics" – zle­pek słów "Re­a­gan" i "eco­no­mics") – eko­no­mia po­da­żo­wa, która była pro­wa­dzo­na w la­tach osiem­dzie­sią­tych XX wieku w Sta­nach Zjed­no­czo­nych za pre­zy­den­tu­ry Ro­nal­da Re­a­ga­na, ce­chu­ją­ca się ob­ni­ża­niem po­dat­ków, zmniej­sza­niem wy­dat­ków bu­dże­to­wych, ogra­ni­cza­niem in­ge­ren­cji pań­stwa w go­spo­dar­kę i ogra­ni­cza­niem in­fla­cji przez kon­tro­lę ilo­ści pie­nię­dzy w obie­gu.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌrɛɡãnɔ̃ˈmʲika, AS: regãnõmʹika

Wiktionary


reagent

sub­stan­cja pod­le­ga­ją­ca prze­mia­nom che­micz­nym; sub­stan­cja re­a­gu­ją­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. każda sub­stan­cja bio­rą­ca udział w re­ak­cji che­micz­nej;

 (1.2) chem. od­czyn­nik

Wiktionary

Re­a­gent ("sub­stan­cja re­a­gu­ją­ca") – każda sub­stan­cja bio­rą­ca udział w re­ak­cji che­micz­nej, a więc za­rów­no sub­strat, pro­dukt przej­ścio­wy, jak i pro­dukt (koń­co­wy). We­dług de­fi­ni­cji Mię­dzy­na­ro­do­wej Unii Che­mii Czy­stej i Sto­so­wa­nej (IUPAC) ter­mi­nem tym ( re­ac­tant, daw­niej "re­a­gent") okre­śla się je­dy­nie sub­stan­cję, która zu­ży­wa się w trak­cie trwa­nia re­ak­cji che­micz­nej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W sta­nie rów­no­wa­gi che­micz­nej stę­że­nia re­a­gen­tów nie zmie­nia­ją się w cza­sie.

 (1.2) Re­a­gen­tów o wy­so­kiej czy­sto­ści sto­su­je się w ana­li­zie che­micz­nej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rɛˈaɡɛ̃nt, AS: reagẽnt

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) odczynnik

Wiktionary


reagina

im­mu­no­glo­bu­li­na na­le­żą­ca do klasy typu E, wy­stę­pu­ją­ca u osób uczu­lo­nych m.in.: na pyłki kwia­tów i traw; im­mu­no­glo­bu­li­na E, IgE


SJP.pl


reagowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|re­a­go­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. reagować ndk.

 rzecz. reaktor mrz.

Wiktionary


reagować

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­re­a­go­wać)

 (1.1) od­po­wia­dać ja­kimś za­cho­wa­niem na daną sy­tu­a­cję

 (1.2) chem. wcho­dzić w re­ak­cje che­micz­ne

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Naucz się re­a­go­wać spo­koj­nie.

 (1.1) Nie re­a­guj na te głu­pie uwagi.

 (1.2) Pier­wia­stek ten jest słabo re­ak­tyw­ny i nie re­a­gu­je nawet z tle­nem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɛaˈɡɔvat͡ɕ, AS: reagovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. reagowanie n., reaktor m., reakcja

 przym. reakcyjny, reaktywny

 czas. zareagować

Wiktionary


reakcja

1. za­ję­cie ja­kie­goś sta­no­wi­ska, dzia­ła­nie bę­dą­ce od­po­wie­dzią na coś;
2. prze­mia­na che­micz­na;
3. dą­że­nie do przy­wró­ce­nia po­przed­nie­go stanu, zmie­nio­ne­go przez re­wo­lu­cję; opór prze­ciw­ko zmia­nom ustro­jo­wym;
4. od­po­wiedź ży­we­go or­ga­niz­mu na bo­dziec zew­nętrz­ny lub wew­nętrz­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­po­wiedź na coś w for­mie dzia­ła­nia lub po­sta­wy

 (1.2) za­cho­wa­nie or­ga­niz­mów ży­wych w od­po­wie­dzi na bodź­ce

 (1.3) chem. zob. re­ak­cja che­micz­na.

 (1.4) fiz. pro­ces, prze­mia­na

 (1.5) fiz. jedna z sił wy­wie­ra­nych przez ciała zgod­nie z trze­cią za­sa­dą dy­na­mi­ki

 (1.6) polit. ekon. opór wobec zmian

 (1.7) polit. ugru­po­wa­nie dą­żą­ce do po­wro­tu do po­przed­nie­go stanu

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • z dzie­dzi­ny bio­lo­gii
    • re­ak­cja fiz­jo­lo­gicz­na
    • re­ak­cja GvH (re­ak­cja prze­szczep prze­ciw go­spo­da­rzo­wi)
  • z dzie­dzi­ny che­mii
    • re­ak­cja ana­li­zy
    • re­ak­cja ad­dy­cji
    • re­ak­cja ana­li­tycz­na
    • re­ak­cja au­to­ka­ta­li­tycz­na
    • re­ak­cja biu­re­to­wa
    • re­ak­cja Can­niz­za­ra
    • re­ak­cja cha­rak­te­ry­stycz­na
    • re­ak­cja che­micz­na

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zja­wia się ona jako re­ak­cja prze­ciw­ko za­chłan­no­ści pań­stwa, jako ko­niecz­na obro­na sa­mo­rod­nych in­sty­tu­cji, zor­ga­ni­zo­wa­nych in­te­re­sów eko­no­micz­nych i kul­tu­ral­nych ludu prze­ciw biu­ro­kra­cji

 (1.2) W na­szym in­sty­tu­cie ana­li­zo­wa­li­śmy re­ak­cję bak­te­rii na obec­ność azotu.

 (1.3) Re­ak­cja niek­tó­rych mi­ne­ra­łów, pie­nią­cych się w zet­knię­ciu z kwa­sa­mi, zda­wa­ła mu się przy­po­mi­nać fer­men­ta­cję ro­ślin ślu­zo­wych; tę ostat­nią uwa­żał za po­czą­tek życia, które dla braku przy­jaz­nych oko­licz­no­ści nie mogło bar­dziej się roz­wi­nąć.

 (1.5) Na ciało spo­czy­wa­ją­ce na fun­da­men­cie, dzia­ła re­ak­cja pod­po­ry.

 (1.7) Nigdy już nie do­pu­ści­my re­ak­cji do wła­dzy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rɛˈakt͡sʲja, AS: reakcʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przedakcja ż., reakcjonista m., reakcjonizm m., reakcyjność ż., reaktor m.

 czas. reagować ndk.

 przym. reakcyjny

Wiktionary


reakcjonista

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pejor. prze­ciw­nik ja­kich­kol­wiek zmian spo­łecz­nych i po­li­tycz­nych

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɛakt͡sʲjɔ̇̃ˈɲista, AS: reakcʹi ̯o̊̃ńista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. reakcjonizm m., reakcja ż.

:: fż. reakcjonistka ż.

 przym. reakcyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wstecznik, obskurant, konserwatysta, tradycjonalista; pot. zacofaniec

Wiktionary


reakcjonistka

→ re­ak­cjo­ni­sta


SJP.pl

Patrz:

reakcjonista

reakcjonistyczny

sprze­ci­wia­ją­cy się zmia­nom, dą­żą­cy do po­wro­tu daw­nych po­rząd­ków, wrogi po­stę­po­wi


SJP.pl


reakcjonizm

dok­try­na na­wo­łu­ją­ca do przy­wró­ce­nia sta­re­go, tra­dy­cyj­ne­go po­rząd­ku spo­łecz­no-po­li­tycz­ne­go


SJP.pl

Re­ak­cjo­nizm – dok­try­na na­wo­łu­ją­ca do przy­wró­ce­nia sta­re­go, tra­dy­cyj­ne­go po­rząd­ku spo­łecz­no-po­li­tycz­ne­go. Na­le­ży do dok­try­ny kon­ser­wa­tyw­nej.

Wikipedia


reakcyjniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: re­ak­cyj­ny


SJP.pl


reakcyjność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest re­ak­cyj­ne; cecha tych, któ­rzy są re­ak­cyj­ni

Wiktionary

Re­ak­cyj­ność stop­nia – do­wol­nej ma­szy­ny prze­pły­wo­wej mówi o prze­mia­nach ener­ge­tycz­nych i ter­mo­dy­na­micz­nych za­cho­dzą­cych w wień­cu wir­ni­ko­wym i w wień­cu kie­row­ni­czym (w stop­niu ma­szy­ny prze­pły­wo­wej).

W stop­niu tur­bi­ny – jest to sto­su­nek spad­ku en­tal­pii w wień­cu wir­ni­ko­wym do spad­ku en­tal­pii w całym stop­niu, w przy­pad­ku roz­prę­ża­nia czyn­ni­ka we­dług adia­ba­ty od­wra­cal­nej (czyli bez­tar­cio­wo).

Wikipedia

Powiązane:

 przym. reakcyjny

 przysł. reakcyjnie

 rzecz. reakcja ż.

Wiktionary


reakcyjny

1. ma­ją­cy wrogi sto­su­nek do wszyst­kie­go, co po­stę­po­we; wstecz­ny;
2. przy­miot­nik od: re­ak­cja


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) chem. fiz. zwią­za­ny z re­ak­cja­mi

 (1.2) pejor. sprze­ci­wia­ją­cy się wszel­kim zmia­nom, prze­ciw­ny po­stę­po­wi

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Na te­re­nie szko­ły wyt­wo­rzy­ła się klika, która wyt­wa­rza w szko­le at­mos­fe­rę re­ak­cyj­ną, na­cjo­na­li­stycz­ną, wrogą Pol­sce Lu­do­wej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. reakcja ż., reakcjonista mos., reakcjonistka ż., reakcyjność ż., reaktywność ż., reagowanie n.

 czas. reagować ndk.

 przym. reaktywny

 przysł. reakcyjnie

Wiktionary


reaktancja

opór elek­trycz­ny bier­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fiz. wkład do opor­no­ści ukła­du elek­trycz­ne­go po­ja­wia­ją­cy się przy prze­pły­wie prą­dów zmien­nych, zwią­za­ny z obec­no­ścią w tym ukła­dzie in­duk­cyj­no­ści i po­jem­no­ści; część uro­jo­na im­pe­dan­cji;

 (1.2) psych. stan na­pię­cia zwią­za­ny z ogra­ni­cze­niem jed­nost­ce moż­li­wo­ści wy­bo­ru;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • re­ak­tan­cja (elek­trycz­ność)
  • re­ak­tan­cja (psy­cho­lo­gia)

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌrɛakˈtãnt͡sʲja, AS: reaktãncʹi ̯a

Wiktionary


reaktancyjny

→ re­ak­tan­cja


SJP.pl

Patrz:

reaktancja

reaktogenność

zdol­ność szcze­pion­ki lub sub­stan­cji do wy­wo­ły­wa­nia prze­wi­dy­wal­nych, krót­kotr­wa­łych re­ak­cji po­szcze­pien­nych


SJP.pl


reaktor

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. zbior­nik, w któ­rym za­cho­dzi re­ak­cja che­micz­na;

 (1.2) fiz. urzą­dze­nie do wyz­wa­la­nia ener­gii ją­dro­wej;

Wiktionary

Re­ak­tor – zbior­nik lub urzą­dze­nie, w któ­rym prze­bie­ga pro­ces. Może to być re­ak­cja che­micz­na, ją­dro­wa lub pro­ces bio­lo­gicz­ny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wy­daj­ność tego re­ak­to­ra jest bar­dzo duża.

 (1.2) Jed­nym ze źró­deł ener­gii elek­trycz­nej jest re­ak­tor ją­dro­wy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rɛˈaktɔr, AS: reaktor

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. reakcja, reagowanie

 czas. reagować

 przym. reaktorowy

Wiktionary


reaktorowy

przy­miot­nik od: re­ak­tor


SJP.pl


reaktymetr

mier­nik re­ak­tyw­no­ści re­ak­to­ra ją­dro­we­go


SJP.pl

Re­ak­ty­metr – urzą­dze­nie po­mia­ro­we do­ko­nu­ją­ce cią­głe­go okre­śla­nia re­ak­tyw­no­ści re­ak­to­ra ją­dro­we­go. Re­ak­tyw­ność re­ak­to­ra ją­dro­we­go jest bar­dzo waż­nym pa­ra­me­trem jego pracy, nie można jej okre­ślić bez­poś­red­nio na pod­sta­wie gę­sto­ści stru­mie­nia ne­u­tro­nów w re­ak­to­rze.

Wikipedia


reaktywacja

1. przy­wró­ce­nie ofi­ce­ra w stan służ­by czyn­nej;
2. od­po­wied­nie ćwi­cze­nia poz­wa­la­ją­ce oso­bom nie­peł­no­spraw­nym moż­li­wość swo­bod­ne­go ruchu i zdo­by­cie no­we­go za­wo­du;
3. wzno­wie­nie funk­cjo­no­wa­nia, po­wrót do daw­nej dzia­łal­no­ści (np. ze­spo­łu)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. umoż­li­wie­nie in­wa­li­dom po­wrót do spraw­no­ści fi­zycz­nej i pod­ję­cia pracy po­przez ćwi­cze­nia ko­rek­cyj­ne

 (1.2) chem. fiz. po­no­wie­nie dzia­ła­nia ja­kie­goś pro­ce­su, me­cha­niz­mu, or­ga­niz­mu

 (1.3) pot. muz. po­wrót ar­ty­sty na scenę po dłu­gim okre­sie nie­o­bec­no­ści w bran­ży

 (1.4) wzno­wie­nie ja­kiejś dzia­łal­no­ści

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • „Re­ak­ty­wa­cja” – album pol­skie­go ze­spo­łu mu­zycz­ne­go „Bu­e­nos Ares”
  • „Re­ak­ty­wa­cja” – mi­nial­bum pol­skiej grupy mu­zycz­nej Gram­ma­ti­ka"
  • „Re­ak­ty­wa­cja Ma­trix” – ame­ry­kań­ski film fa­bu­lar­ny
  • Re­ak­ty­wa­cja – ze­spół mu­zycz­ny za­ło­żo­ny w 2013 r.
  • [https://ar­chi­ve.is/20130503221543/http://sjp.pwn.pl/haslo.php?id=2514287 Re­ak­ty­wa­cja w: Słow­nik ję­zy­ka pol­skie­go Wy­daw­nict­wa Na­u­ko­we­go PWN]

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) Do re­ak­ty­wa­cji duetu dosz­ło w jed­nej z war­szaw­skich ka­wiar­ni.

 (1.4) Z kolei gór­ni­cy pra­cu­ją­cy przy re­ak­ty­wa­cji ko­palń i po­kła­dów po­win­ni być ostroż­ni..

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. reaktywowanie n., reaktywator m.

 czas. reaktywować ndk.

 przym. reaktywacyjny

Wiktionary


reaktywacyjny

→ re­ak­ty­wa­cja


SJP.pl

Patrz:

reaktywacja

reaktywizacyjny

zwią­za­ny z re­ak­ty­wi­za­cją


SJP.pl


reaktywność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest re­ak­tyw­ne; cecha tych, któ­rzy są re­ak­tyw­ni

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • re­ak­tyw­ność che­micz­na – w che­mii: zdol­ność pier­wiast­ka lub związ­ku che­micz­ne­go do udzia­łu w re­ak­cjach che­micz­nych
    • re­ak­tyw­ność (che­micz­na) względ­na – okre­ślo­na w od­nie­sie­niu do związ­ku mo­de­lo­we­go
  • w tech­no­lo­gii ją­dro­wej (ener­ge­ty­ce ją­dro­wej): cha­rak­te­ry­sty­ka okre­śla­ją­ca od­chy­le­nie stanu re­ak­to­ra ją­dro­we­go od stanu kry­tycz­ne­go
  • w cy­ber­ne­ty­ce: okre­śle­nie wiel­ko­ści re­ak­cji sy­stem w sto­sun­ku do bodź­ca
  • re­ak­tyw­ność emo­cjo­nal­na – w psy­cho­lo­gii: ten­den­cja do in­ten­syw­ne­go re­a­go­wa­nia na bodź­ce.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. reaktywny

 przysł. reaktywnie

Wiktionary


reaktywny

1. zdol­ny do bra­nia udzia­łu w re­ak­cjach che­micz­nych;
2. bę­dą­cy re­ak­cją na bodź­ce zew­nętrz­ne


SJP.pl


reaktywowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|re­ak­ty­wo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. reaktywacja ż.

 czas. reaktywować dk.

Wiktionary


reaktywować

wzna­wiać (wzno­wić) dzia­łal­ność cze­goś, przy­wra­cać (przy­wró­cić) ist­nie­nie cze­goś, po­now­nie uak­tyw­niać (uak­tyw­nić)


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni dwu­a­spek­to­wy

 (1.1) spra­wiać, że ktoś lub coś staje się po­now­nie ak­tyw­ne

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W 1994 roku re­ak­ty­wo­wa­no w Tar­no­po­lu Pol­skie To­wa­rzy­stwo Gim­na­stycz­ne „Sokół”.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. reaktywacja ż., reaktywator mrz., reaktywowanie n.

Wiktionary


real

1. jed­nost­ka mo­ne­tar­na Bra­zy­lii, dzie­li się na 100 cen­ta­vos;
2. mo­ne­ta bita w XIV-XIX wieku w Hisz­pa­nii i Por­tu­ga­lii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) monet. bra­zy­lij­ska wa­lu­ta;

 (1.2) hist. monet. dawna mo­ne­ta, bita głów­nie ze sre­bra od XIV wieku w Hisz­pa­nii, na­stęp­nie w Por­tu­ga­lii;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) slang. rze­czy­wi­stość fi­zycz­na w opo­zy­cji do wir­tu­al­nej, cy­ber­ne­tycz­nej

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • real – mo­ne­ta
  • Real bra­zy­lij­ski (wa­lu­ta)
  • real – typ licz­by rze­czy­wi­stej w ję­zy­ku pro­gra­mo­wa­nia Pa­scal
  • Real – sieć hi­per­mar­ke­tów
  • Real – manga au­tor­stwa Ta­ke­hi­ko Inoue
  • REAL – zre­wi­do­wa­na eu­ro­pej­sko-ame­ry­kań­ska kla­sy­fi­ka­cja chło­nia­ków nie­ziar­ni­czych
  • Real – hisz­pań­ska ga­le­ra z XVI wieku
  • Real – album grupy L’Arc-en-Ciel
  • Real Betis Balompié – hisz­pań­ski klub piłki noż­nej
  • Real Ma­dryt – hisz­pań­ski klub piłki noż­nej
  • Real Sa­ra­gos­sa – hisz­pań­ski klub piłki noż­nej
  • Real So­cie­dad – hisz­pań­ski klub piłki noż­nej

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈrɛal, AS: real

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1-2)

:: rzecz. realówka ż.

:: przym. realowy

 (2.1)

:: rzecz. realność ż., realista m., realistka ż., realizacja ż., nierealność ż., realizowanie n., zrealizowanie n., urealnianie n., urealnienie n.

:: czas. realizować ndk., zrealizować dk., urealniać ndk., urealnik dk.

:: przym. realny, realistyczny, nierealny

:: przysł. realnie, nierealnie

Wiktionary


realaudio

RealAudio – for­mat kom­pre­sji dźwię­ku stwo­rzo­ny przez firmę RealNetworks. Kodek zo­stał opra­co­wa­ny głów­nie z myślą o wy­ko­rzy­sta­niu go w stru­mie­nio­wa­niu dźwię­ku przy łączu in­ter­ne­to­wym o ni­skiej prze­pu­sto­wo­ści. Wiele in­ter­ne­to­wych sta­cji ra­dio­wych ko­rzy­sta z RealAudio przy trans­mi­to­wa­niu au­dy­cji przez In­ter­net.

Wikipedia


realgar

po­ma­rań­czo­wo­czer­wo­ny mi­ne­rał; siar­czek ar­se­nu, rubin ar­se­no­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miner. rzad­ki mi­ne­rał z grupy siarcz­ków, zbu­do­wa­ny z czte­ro­siarcz­ku czte­ro­ar­se­nu;

Wiktionary

Re­al­gar – mi­ne­rał z gro­ma­dy siarcz­ków. Na­le­ży do grupy mi­ne­ra­łów rzad­kich. Zbu­do­wa­ny jest z te­tra­siarcz­ku te­tra­ar­se­nu, As4S4.

Nazwa po­cho­dzi od ‏رهج الغار‎ "rahdż al-ghar" – „pył (pro­szek) ko­pal­nia­ny”.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. realgarowy

Wiktionary


realia

1. rze­czy re­al­ne, kon­kret­ne, rze­czy­wi­stość, ak­tu­al­na sy­tu­a­cja;
2. w dzie­le li­te­rac­kim, fil­mie itp.: ele­men­ty two­rzą­ce tło hi­sto­rycz­ne, spo­łecz­ne, oby­cza­jo­we itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) rze­czy re­al­ne, kon­kret­ne, ist­nie­ją­ce obiek­tyw­nie; fakty, wy­da­rze­nia, oko­licz­no­ści lub zja­wi­ska skła­da­ją­ce się na co­dzien­ne życie w danym miej­scu i cza­sie; stan rze­czy­wi­sty i obiek­tyw­ne uwa­run­ko­wa­nia

 (1.2) ele­men­ty świa­ta przed­sta­wio­ne­go w dzie­le ar­ty­stycz­nym, two­rzą­ce jego tło hi­sto­rycz­ne, spo­łecz­ne lub oby­cza­jo­we

 (1.3) daw. nauki i przed­mio­ty przy­go­to­wu­ją­ce do za­wo­dów prak­tycz­nych lub wia­do­mo­ści o kul­tu­rze ma­te­rial­nej sta­ro­żyt­no­ści prze­ka­zy­wa­ne w toku na­u­cza­nia ję­zy­ków kla­sycz­nych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Niez­na­jo­mość ame­ry­kań­skich re­a­liów nie była naj­więk­szym grze­chem, ja­kie­go się do­pu­ści­łem.

 (1.1) Moje pers­waz­je do Go­muł­ki zu­peł­nie nie do­cie­ra­ły. Za­cho­wy­wał się jak małe dziec­ko, które nie wie, na jakim świe­cie żyje i nie liczy się z re­a­lia­mi.

 (1.1) Ale re­a­lia obec­ne­go życia nie miały nic wspól­ne­go z Be­ver­ly Hills.

 (1.2) Ame­ry­kań­ski dra­ma­turg an­tycz­ne po­sta­cie umie­ścił w re­a­liach końca wojny se­ce­syj­nej, akcja sztu­ki dzie­je się w 1865 roku.

 (1.2) Po­nie­waż oboje wie­dzą, że praw­da nie za­wsze po­le­ga na bezwz­ględ­nej wier­no­ści re­a­liom. Jakie to ma zna­cze­nie, że grób Aga­mem­no­na w rze­czy­wi­sto­ści mie­ścił w sobie skar­biec Atre­u­sza?

 (1.3) Póź­niej zli­to­wa­no się w Wied­niu nad bied­ny­mi móz­ga­mi mło­dzie­ży gim­naz­jal­nej i wpro­wa­dzo­no tzw. „re­a­lia”, tj. opisy bodaj po­bież­ne kul­tu­ry grec­kiej i rzym­skiej [...].

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rɛˈalʲja, AS: realʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. realizm mrz., realność ż., realista mos., realistka ż., realizacja ż., realizator mos.

 czas. realizować ndk., zrealizować dk., urealniać ndk., urealnić dk.

 przym. realny, realistyczny

 przysł. realnie, realistycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rzeczywistość, fakty, uwarunkowania, warunki, okoliczności, stosunki, sytuacja, otoczenie, środowisko

 (1.2) tło

Wiktionary


realista

1. czło­wiek bez­stron­nie oce­nia­ją­cy rze­czy­wi­stość i fakty w opar­ciu o doś­wiad­cze­nie i ro­zu­mo­wa­nie, trzeź­wo pa­trzą­cy na świat;
2. ar­ty­sta wier­nie odt­wa­rza­ją­cy rze­czy­wi­stość w dzie­le;
3. zwo­len­nik ta­kie­go kie­run­ku w sztu­ce i li­te­ra­tu­rze


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zwo­len­nik re­a­liz­mu

 (1.2) czło­wiek trzeź­wo spo­glą­da­ją­cy na życie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɛaˈlʲista, AS: realʹista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. realia nmos., realność ż., realizm mrz., realistka ż.

 przysł. realistycznie

 przym. realistyczny, realny

Wiktionary


realistka

1. ko­bie­ta li­czą­ca się w swo­ich po­glą­dach, za­mie­rze­niach i dzia­ła­niu z kon­kret­ną rze­czy­wi­sto­ścią, z fak­ta­mi;
2. zwo­len­nicz­ka, przed­sta­wi­ciel­ka re­a­liz­mu w sztu­ce, w li­te­ra­tu­rze


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fż. od: re­a­li­sta

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɛaˈlʲistka, AS: realʹistka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. realizm m.

:: fm. realista m.

 przym. realistyczny

 przysł. realistycznie

Wiktionary


realistycznie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób re­a­li­stycz­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Hap­pe­nig zor­ga­ni­zo­wa­no bar­dzo re­a­li­stycz­nie, z dba­ło­ścią o de­ta­le.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɛalʲiˈstɨt͡ʃʲɲɛ, AS: realʹistyčʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 przym. realistyczny

 rzecz. realia nmos., realista, realistka, realizm

Wiktionary


realistyczniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: re­a­li­stycz­nie


SJP.pl


realistyczniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: re­a­li­stycz­ny; bar­dziej re­a­li­stycz­ny


SJP.pl


realistyczność

przy­miot­nik

 (1.1) cecha cze­goś, co ist­nie­je w re­al­nym świe­cie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. realizator mrz., realizm mrz., realność ż.

Wiktionary


realistyczny

1. do­ty­czą­cy re­a­liz­mu;
2. li­czą­cy się w po­glą­dach, za­mie­rze­niach, dzia­ła­niu z fak­ta­mi, opar­ty na trzeź­wym są­dzie


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) opar­ty na trzeź­wym pa­trze­niu na świat

 (1.2) liter. szt. od­no­szą­cy się do re­a­liz­mu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. real mrz., realia nmos., realista mos., realistka ż., realizacja ż., realizator mos., realizatorka ż., realizm mrz., realność ż.

 czas. realizować ndk., zrealizować dk.

 przym. realizacyjny, realizatorski, realny

 przysł. realistycznie, realnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) możliwy

Wiktionary


realizacja

1. wpro­wa­dze­nie cze­goś w życie, za­sto­so­wa­nie w prak­ty­ce;
2. film, przed­sta­wie­nie te­a­tral­ne itp. pow­sta­łe jako efekt czy­jejś pracy;
3. za­mia­na pa­pie­rów war­to­ścio­wych, ma­jąt­ku itp. na pie­nią­dze


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) do­pro­wa­dze­nie do wy­ko­na­nia cze­goś

 (1.2) wy­ko­na­ny utwór, film lub przed­sta­wie­nie

 (1.3) spie­nię­że­nie pa­pie­rów war­to­ścio­wych lub in­nych dóbr

 (1.4) speł­nie­nie pla­nów lub na­dziei

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po otrzy­ma­niu i we­ry­fi­ka­cji zgło­sze­nia – przy­stą­pi­my do jego re­a­li­za­cji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɛalʲiˈzat͡sʲja, AS: realʹizacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 czas. realizować

 przym. realizacyjny, realny, realistyczny

 przysł. realizacyjnie

 rzecz. realia nmos., realizator mrz., zrealizowanie n., realność ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) urzeczywistnienie, wykonanie

Wiktionary


realizacyjny

zwią­za­ny z re­a­li­za­cją


SJP.pl


realizator

osoba re­a­li­zu­ją­ca ja­kieś przed­sięw­zię­cie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ten, kto coś re­a­li­zu­je lub zre­a­li­zo­wał

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • re­a­li­za­tor dźwię­ku – tytuł za­wo­do­wy
  • re­a­li­za­tor filmu wideo (wi­de­o­fil­mo­wiec) – tytuł za­wo­do­wy
  • re­a­li­za­tor pro­gra­mów ra­dio­wych
  • re­a­li­za­tor re­kon­struk­cji dźwię­ku – tytuł za­wo­do­wy
  • re­a­li­za­tor świa­tła – tytuł za­wo­do­wy

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. realizacja ż., realizowanie n., zrealizowanie n., realistyczność ż., realizm m.

:: fż. realizatorka ż.

 przym. realistyczny

 czas. realizować, zrealizować

Wiktionary


realizatorka

ko­bie­ta re­a­li­zu­ją­ca ja­kieś przed­sięw­zię­cie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) forma żeń­ska od: re­a­li­za­tor

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɛalʲizaˈtɔrka, AS: realʹizatorka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. realizator m.

 przym. realizatorski, realistyczny

Wiktionary


realizatorski

→ re­a­li­za­tor


SJP.pl

Patrz:

realizator

realizm

1. umie­jęt­ność li­cze­nia się w po­glą­dach, za­mie­rze­niach, dzia­ła­niu z rze­czy­wi­sto­ścią;
2. w sztu­ce:
a) dą­że­nie do wier­ne­go odz­wier­cied­la­nia rze­czy­wi­sto­ści;
b) kie­ru­nek pow­sta­ły w XIX wieku we Fran­cji, za­kła­da­ją­cy zgod­ność opisu z rze­czy­wi­sto­ścią;
c) re­a­lizm so­cja­li­stycz­ny - kie­ru­nek zwią­za­ny z dok­try­ną sta­li­niz­mu, gło­szą­cy za­an­ga­żo­wa­nie po­li­tycz­ne i ide­o­we sztu­ki; so­cre­a­lizm;
3. w fi­lo­zo­fii: po­gląd uz­na­ją­cy ist­nie­nie je­dy­nie rze­czy­wi­sto­ści obiek­tyw­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) po­sta­wa opie­ra­ją­ca się na trzeź­wej oce­nie rze­czy­wi­sto­ści

 (1.2) szt. liter. gry­komp. wier­ne odt­wa­rza­nie rze­czy­wi­sto­ści w ut­wo­rze li­te­rac­kim, grze kom­pu­te­ro­wej lub dzie­le sztu­ki; także. kie­ru­nek li­te­rac­ki i ar­ty­stycz­ny wier­nie odt­wa­rza­ją­cy rze­czy­wi­stość oraz ce­chu­ją­cy się tym kie­ru­nek roz­wi­nię­ty w XIX wieku;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Re­a­lizm ato­mi­stycz­ny – po­gląd, we­dług któ­re­go ist­nie­ją tylko po­szcze­gól­ne, jed­nost­ko­we byty, które lu­dzie mają ten­den­cje łą­czyć w pewne wspól­ne po­ję­cia, a na­stęp­nie przy­pi­sy­wać tym po­ję­ciom ist­nie­nie ...
  • Re­a­lizm bez­poś­red­ni (te­o­ria per­cep­cji)
  • Re­a­lizm kry­tycz­ny – jeden z odła­mów ne­o­kan­tyz­mu.
  • Re­a­lizm me­ta­fi­zycz­ny – sta­no­wi­sko uz­na­ją­ce ist­nie­nie rze­czy­wi­sto­ści obiek­tyw­nej.
  • Re­a­lizm epi­ste­mo­lo­gicz­ny – po­gląd, zgod­nie z któ­rym przed­mio­ty dane w doś­wiad­cze­niu ist­nie­ją nie­za­leż­nie od pod­mio­tu poz­na­nia.
  • Re­a­lizm skraj­ny (na­iw­ny) – po­gląd, zgod­nie z któ­rym przed­mio­ty poz­na­nia są do­kład­nie takie, jak jawią się zmy­słom.
  • Re­a­lizm po­ję­cio­wy – po­gląd uz­na­ją­cy, że po­ję­ciom przy­słu­gu­je ist­nie­nie re­al­ne.
    • Umiar­ko­wa­ny re­a­lizm po­ję­cio­wy
  • Re­a­lizm wew­nętrz­ny – sta­no­wi­sko fi­lo­zo­ficz­ne za­pro­po­no­wa­ne przez Hi­la­re­go Put­na­ma, łą­czą­ce re­a­lizm me­ta­fi­zycz­ny z an­ty­re­a­liz­mem.
  • Re­a­lizm w ma­lar­stwie – na­śla­dow­czy spo­sób przed­sta­wia­nia rze­czy­wi­sto­ści oraz kie­ru­nek ar­ty­stycz­ny w ma­lar­stwie dru­giej po­ło­wy XIX w., za­kła­da­ją­cy wier­ne odt­wa­rza­nie rze­czy­wi­sto­ści i kwe­stio­nu­ją­cy akad...
    • nowy re­a­lizm – ruch ar­ty­stycz­ny pow­sta­ły w 1960 roku we Fran­cji.
    • re­a­lizm so­cja­li­stycz­ny – kie­ru­nek w sztu­ce kra­jów so­cja­li­stycz­nych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Sztu­kę awan­gar­do­wą cha­rak­te­ry­zu­je uciecz­ka od re­a­liz­mu i tra­dy­cyj­nych form ar­ty­stycz­nych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. realia nmos., realizator mrz., realista m., realistka ż., realistyczność ż., realność ż.

 przym. realistyczny, realny

 przysł. realistycznie, realnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) racjonalizm, pragmatyzm

Wiktionary


realizowalność

→ re­a­li­zo­wal­ny


SJP.pl

Patrz:

realizowalny

realizowalny

da­ją­cy się zre­a­li­zo­wać


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) moż­li­wy do zre­a­li­zo­wa­nia, urze­czy­wist­nie­nia, usku­tecz­nie­nia

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) urzeczywistnialny

Wiktionary


realizowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|re­a­li­zo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. realizować ndk.

 rzecz. realizator mrz., realność ż.

 przysł. realnie

Wiktionary


realizować

cza­sow­nik

 (1.1) wcie­lać w życie, urze­czy­wist­niać coś

 (1.2) ekon. za­mie­niać pa­pie­ry war­to­ścio­we na pie­nią­dze

cza­sow­nik zwrot­ny re­a­li­zo­wać się

 (2.1) sta­wać się rze­czy­wi­sto­ścią

 (2.2) osią­gać dobre wy­ni­ki w czymś; speł­niać swoje pra­gnie­nia, dą­że­nia, am­bi­cje

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Więk­szość po­stu­la­tów straj­ko­wych rząd zo­bo­wią­zał się re­a­li­zo­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɛalʲiˈzɔvat͡ɕ, AS: realʹizovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. realia nmos., realizator mrz., realizacja ż., zrealizowanie n., realizowanie n., realność ż.

 czas. zrealizować

 przym. realizacyjny, realny, realistyczny

 przysł. realizacyjnie, realnie

Wiktionary


realmedia

RealMedia – for­mat kon­te­ne­ra mul­ti­me­dial­ne­go opra­co­wa­ny przez RealNetworks. Zaz­wy­czaj jest sto­so­wa­ny do prze­cho­wy­wa­nia stru­mie­ni RealVideo oraz RealAudio. Jest też wy­ko­rzy­sty­wa­ny do stre­a­min­gu w In­ter­ne­cie.

W for­ma­cie tym można prze­cho­wy­wać tylko stru­mie­nie da­nych o sta­łej prze­pływ­no­ści (CBR), do prze­cho­wy­wa­nia da­nych o zmien­nej prze­pływ­no­ści (VBR) sto­su­je się kon­te­ner RMVB.

Wikipedia


realnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób re­al­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. realia nmos., realizm m., realność ż., realizowanie n.

 czas. realizować ndk.

 przym. realny, realistyczny

Wiktionary


realniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: re­al­nie


SJP.pl


realniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: re­al­ny


SJP.pl


realnieć

sta­wać się re­al­nym, fak­tycz­nym, rze­czy­wi­stym


SJP.pl


realność

1. rze­czy­wi­stość; coś rze­czy­wi­ście ist­nie­ją­ce­go, praw­dzi­we­go;
2. zgod­ność ze sta­nem fak­tycz­nym, praw­dzi­wość; moż­ność urze­czy­wist­nie­nia cze­goś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest re­al­ne; cecha tych, któ­rzy są re­al­ni

 (1.2) przest. ma­ją­tek nie­ru­cho­my, bu­dy­nek lub grunt ma­ją­cy kon­kret­ne­go wła­ści­cie­la

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. realistyczność ż., nierealność ż., real m., urealnienie n., urealnianie n., realista m., realistka ż., realizm m., surrealizm m., hiperrealizm m., realizacja ż., surrealistyczność ż., hiperrealistyczność ż., realizowanie n., zrealizowanie n., realia nmos., real m.

 czas. realizować ndk., zrealizować dk., urealniać ndk., urealnić dk.

 przym. realny, realistyczny, surrealistyczny, hiperrealistyczni, nierealny, nierealistyczny

 przysł. realnie, nierealnie, surrealistycznie, hiperrealistycznie, nierealnie, nierealistycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) faktyczność, rzeczywistość, fizyczność

 (1.2) nieruchomość, posiadłość, posesja

Wiktionary


realny

1. rze­czy­wi­sty, praw­dzi­wy, fak­tycz­ny;
2. moż­li­wy do zre­a­li­zo­wa­nia; osią­gal­ny;
3. li­czą­cy się z fak­ta­mi, roz­sąd­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) rze­czy­wi­sty, moż­li­wy do wy­ko­na­nia

 (1.2) ekon. od­nie­sio­ny do wzro­stu cen

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy rząd ma re­al­ny plan na­pra­wy bu­dże­tu pań­stwa?

 (1.2) GUS po­da­je, że w ubie­głym roku re­al­ne płace wzro­sły o 2,5%, no­mi­nal­ne o 3,4%.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rɛˈalnɨ, AS: realny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. realizm m., realista m., realność ż., realia nmos., real m., realizacja ż.

 czas. realizować ndk., zrealizować dk., urealniać ndk., urealnić dk.

 przym. realistyczny

 przysł. realnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) prawdziwy, możliwy

Wiktionary


realowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z re­a­lem (wa­lu­tą), do­ty­czą­cy reala

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. real m.

Wiktionary


realplayer

RealPlayer – odt­wa­rzacz pli­ków mul­ti­me­dial­nych opra­co­wa­ny przez RealNetworks, odt­wa­rza­ją­cy m.in. for­ma­ty RealAudio, RealVideo oraz MP3, MPEG-4, QuickTime itd.

Pier­wsza wer­sja RealPlayer uka­za­ła się w kwiet­niu 1995. Był to odt­wa­rzacz RealAudio, jeden z pier­wszych ob­słu­gu­ją­cych media stru­mie­nio­we przez In­ter­net.

Wikipedia


realpolitik

[czy­taj: realpoliTIK] po­li­ty­ka re­al­na, opie­ra­ją­ca się tylko na rze­czy­wi­stych moż­li­wo­ściach; Re­al­po­li­tik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) polit. po­li­ty­ka opar­ta na kal­ku­la­cji siły i na­ro­do­wych in­te­re­sów, odrzu­ca­ją­ca czyn­ni­ki mo­ral­ne i etycz­ne jako za­kłó­ca­ją­ce re­a­li­stycz­ne po­dej­ście do danej spra­wy;

Wiktionary

Re­al­po­li­tik (z niem. "po­li­ty­ka re­a­li­stycz­na") – po­li­ty­ka opar­ta na kal­ku­la­cji siły i in­te­re­sów na­ro­do­wych, odrzu­ca­ją­ca wpływ czyn­ni­ków ide­o­wych i mo­ral­nych na po­li­ty­kę.

Po­ję­cie "Re­al­po­li­tik" wpro­wa­dził w 1853 r. do nie­miec­kiej myśli po­li­tycz­nej (1810–1873).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dziś Wa­ty­kan upra­wia praw­dzi­wą Re­al­po­li­tik w sto­sun­kach zew­nętrz­nych. (z In­ter­ne­tu)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɛalpɔlʲiˈtʲik, AS: realpolʹitʹik

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) polityka realna

Wiktionary


reambulacja

wpro­wa­dze­nie na prze­sta­rza­łą mapę zmian, ja­kich wy­ma­ga­ją zmia­ny zasz­łe w te­re­nie; una­cze­śnie­nie mapy


SJP.pl


reanaliza

po­now­na ana­li­za cze­goś, pow­tór­ne prze­a­na­li­zo­wa­nie da­nych, wy­ni­ków lub sy­tu­a­cji


SJP.pl


reaneksja

po­now­ne przy­łą­cze­nie przez pań­stwo czę­ści lub ca­ło­ści in­ne­go pań­stwa; pow­tór­na anek­sja


SJP.pl


reanimacja

1. w me­dy­cy­nie: przy­wra­ca­nie do życia osoby znaj­du­ją­cej się w sta­nie śmier­ci kli­nicz­nej; oży­wia­nie;
2. prze­no­śnie: przy­wra­ca­nie cze­goś do daw­ne­go stanu; od­na­wia­nie, od­bu­do­wy­wa­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. przy­wró­ce­nie do życia kogoś znaj­du­ją­ce­go się w sta­nie śmier­ci kli­nicz­nej po­przez za­sto­so­wa­nie za­bie­gów po­bu­dza­ją­cych czyn­ność serca, ukła­du krą­że­nia i od­dy­cha­nia

 (1.2) przen. przy­wró­ce­nie do życia, obie­gu idei, po­my­słu, prak­ty­ki

Wiktionary

Re­a­ni­ma­cja (z łac. "re­a­ni­ma­tio" – przy­wró­ce­nie życia) – ze­spół czyn­no­ści ra­tow­ni­czych sto­so­wa­nych u cho­rych, u któ­rych na­stą­pi­ło nagłe za­trzy­ma­nie krą­że­nia. Celem re­a­ni­ma­cji jest przy­wró­ce­nie krą­że­nia, od­dy­cha­nia (re­su­scy­ta­cja krą­że­nio­wo-od­de­cho­wa) oraz czyn­no­ści oś­rod­ko­we­go ukła­du ner­wo­we­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Le­karz za­u­wa­żył usta­nie czyn­no­ści serca i roz­po­czął re­a­ni­ma­cję.

 (1.2) Am­bi­cje im­pe­rial­ne so­wiec­ki dyk­ta­tor ujaw­nił do­pie­ro w 1934 r. na zjeź­dzie kom­par­tii, pro­po­nu­jąc re­a­ni­ma­cję po­li­ty­ki Ra­pal­la. Su­ge­stii tej w Ber­li­nie wów­czas nie pod­ję­to.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. reanimować ndk.

 rzecz. reanimowanie n.

Wiktionary


reanimacyjny

zwią­za­ny z re­a­ni­ma­cją


SJP.pl


reanimator

le­karz, spe­cja­li­sta w za­kre­sie re­a­ni­ma­cji


SJP.pl

Re­a­ni­ma­tor – czar­na ko­me­dia z roku 1985 w re­ży­se­rii Stu­ar­ta Gor­do­na, opar­ta na po­wie­ści Ho­war­da Phil­lip­sa Lo­ve­craf­ta pt. "Her­bert West – Re­a­ni­ma­tor".

Wikipedia


reanimatorka

le­kar­ka do­ko­nu­ją­ca re­a­ni­ma­cji, spe­cja­list­ka w za­kre­sie re­a­ni­ma­cji


SJP.pl


reanimowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) med. prze­pro­wa­dza­nie re­a­ni­ma­cji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. reanimacja ż.

 przym. reanimacyjny

Wiktionary


reanimować

1. w me­dy­cy­nie: przy­wra­cać, przy­wró­cić do życia osoby znaj­du­ją­ce się w sta­nie śmier­ci kli­nicz­nej; oży­wiać (oży­wić);
2. prze­no­śnie: przy­wra­cać, przy­wró­cić coś do daw­ne­go stanu; od­na­wiać (od­no­wić), od­bu­do­wy­wać (od­bu­do­wać)


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) med. prze­pro­wa­dzać re­a­ni­ma­cję

 (1.2) przen. przy­wra­cać do życia, obie­gu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdy przy­je­cha­ło po­go­to­wie, le­karz go re­a­ni­mo­wał, ale było już po pto­kach.

 (1.2) W la­tach 80. i 90. niek­tó­rzy pro­du­cen­ci pró­bo­wa­li re­a­ni­mo­wać ideę dwu­su­wo­wych sil­ni­ków, pro­mu­jąc je jako lek­kie, tanie i eko­lo­gicz­ne dzię­ki mniej­sze­mu zu­ży­ciu pa­li­wa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. reanimacja ż.

Wiktionary


rearanżacja

po­now­na aran­ża­cja


SJP.pl


rearanżować

po­now­nie aran­żo­wać


SJP.pl


reasekuracja

ubez­pie­cze­nie firmy ubez­pie­cze­nio­wej w innej ta­kiej fir­mie w celu roz­pro­sze­nia pod­ję­te­go ry­zy­ka; ubez­pie­cze­nie wtór­ne


SJP.pl

Re­a­se­ku­ra­cja – od­stą­pie­nie ca­ło­ści lub czę­ści ubez­pie­czo­ne­go ry­zy­ka bądź grupy ryzyk wraz z od­po­wied­nią czę­ścią skła­dek in­ne­mu za­kła­do­wi ubez­pie­czeń (re­a­se­ku­ra­to­ro­wi) w za­mian za par­ty­cy­pa­cję w wy­pła­cie po­ten­cjal­nych świad­czeń. Jest to tzw. „ubez­pie­cze­nie ubez­pie­czy­cie­li”, co oz­na­cza cesję (prze­ka­za­nie) czę­ści lub ca­ło­ści (w takim przy­pad­ku na­zy­wa­nej fron­tin­giem) ry­zy­ka wraz z czę­ścią (lub ca­ło­ścią) skła­dek in­ne­mu ubez­pie­czy­cie­lo­wi (czyli re­a­se­ku­ra­to­ro­wi).

Wikipedia


reasekuracyjny

zwią­za­ny z re­a­se­ku­ra­cją


SJP.pl


reasekurowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|re­a­se­ku­ro­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niereasekurowanie n.

 czas. reasekurować ndk.

Wiktionary


reasekurować

ubez­pie­czać firmę ubez­pie­cze­nio­wą


SJP.pl


reasumować

1. stre­ścić, stre­szczać coś, pow­tó­rzyć, pow­ta­rzać w zwięź­lej­szej for­mie; pod­su­mo­wać (pod­su­mo­wy­wać), zre­ka­pi­tu­lo­wać (re­ka­pi­tu­lo­wać), re­su­mo­wać;
2. pod­dać, pod­da­wać uchwa­łę po­now­ne­mu roz­wa­że­niu


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) pow­ta­rzać jakąś wy­po­wiedź w zwięź­lej­szej for­mie, przy­ta­cza­jąc jej naj­waż­niej­sze frag­men­ty

 (1.2) praw. pod­da­wać, pod­dać uchwa­łę już pow­zię­tą po­now­ne­mu roz­wa­ża­niu, jed­no­cze­śnie unie­waż­nia­jąc ją w jej brzmie­niu po­przed­nim

 (1.3) przest. wzna­wiać; po­wo­ły­wać, zwo­ły­wać na nowo

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny re­a­su­mo­wać się

 (2.1) przest. być wzna­wia­nym, zo­stać wzno­wio­nym, przy­wró­co­nym, po­wo­ła­nym na nowo

 (2.2) przest. być znie­sio­nym, anu­lo­wa­nym

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɛasũˈmɔvat͡ɕ, AS: reasũmovać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zreasumować dk.

 rzecz. reasumowanie n., zreasumowanie n., reasumpcja ż.

 przym. reasumpcyjny

Wiktionary


reasumpcja

1. pow­tór­ne roz­pa­trze­nie ja­kiejś spra­wy, po­now­na ocena;
2. w pra­wo­daw­stwie: po­now­ne roz­pa­trze­nie pod­ję­tej uchwa­ły z jed­no­czes­nym anu­lo­wa­niem jej daw­ne­go brzmie­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­now­ne roz­pa­trze­nie cze­goś, wy­cią­gnię­cie no­wych wnio­sków

 (1.2) praw. po­now­ne prze­gło­so­wa­nie pod­ję­tej już uchwa­ły z jed­no­czes­nym unie­waż­nie­niem jej w brzmie­niu po­przed­nim

Wiktionary

Re­a­sump­cja (z łac. "re­a­sump­tio") – po­now­ne roz­pa­trze­nie spra­wy przez ten sam organ po­łą­czo­ne z rów­no­czes­nym uchy­le­niem skut­ków uprzed­nie­go roz­strzy­gnię­cia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Po­li­ty­cy opo­zy­cji in­for­mu­ją, że Marek Suski zbie­rał pod­pi­sy pod wnio­skiem o re­a­sump­cję gło­so­wa­nia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɛaˈsũmpt͡sʲja, AS: reasũmpcʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 czas. reasumować ndk., zreasumować dk.

Wiktionary


reb

tytuł grzecz­no­ścio­wy u Żydów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) tytuł grzecz­no­ścio­wy uży­wa­ny przez Żydów w sto­sun­ku do męż­czyz­ny, od­po­wied­nik pol­skiej formy pan;

Wiktionary

Zo­bacz też: Rebe.

Reb (z ‏רב‎) – zwrot grzecz­no­ścio­wy, za po­mo­cą któ­re­go zwra­ca się do sza­no­wa­nych człon­ków gminy ży­dow­skiej i star­szych męż­czyzn. Zwy­kle po­prze­dza imię i naz­wi­sko.

W ję­zy­ku ji­dysz wyraz ten sto­so­wa­ny jest do każ­de­go do­ro­słe­go Żyda. Po­prze­dza za­wsze albo samo imię (np. "reb Chaim"), albo imię i naz­wi­sko ("reb Chaim Gold­man").

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wtedy reb Icie po­wie­dział: „A więc czy ja, reb Ic­chok Kohen, mogę za­bro­nić czło­wie­ko­wi, aby nad­sta­wiał głowę za dru­gie­go czło­wie­ka?”

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rabin mos., rebe mos.

 przym. rabinacki

Wiktionary


rebab

trzy­stru­no­wy in­stru­ment smycz­ko­wy, uży­wa­ny w Afry­ce i Azji; rabab


SJP.pl

Rebab, rubab ( ‏رباب‎ „smycz­ko­wy (in­stru­ment)”; रुबाब rubab, rebap; rubob) – od­mia­na in­stru­men­tu stru­no­we­go, która roz­prze­strze­ni­ła się wraz z kup­ca­mi mu­zuł­mań­ski­mi od pół­noc­nej Afry­ki po In­do­nez­ję.

In­stru­ment trzy­ma się pro­sto, czę­sto wspar­ty o po­dło­gę. Smy­czek jest bar­dziej za­krzy­wio­ny niż smy­czek do skrzy­piec. Rebab jest bar­dzo ce­nio­ny[] za brzmie­nie, po­dob­ne do głosu ludz­kie­go, lecz jego za­kres dźwię­ków jest ogra­ni­czo­ny do mniej wię­cej jed­nej ok­ta­wy.

Wikipedia


rebant

wąski pas na­szy­ty na ża­giel dla wzmoc­nie­nia płót­na w miej­scu, gdzie znaj­du­ją się ot­wo­ry na prze­pro­wa­dze­nie lin; ref­bant, ra­bant


SJP.pl


rebaptyzacja

po­now­ny chrzest czło­wie­ka w niek­tó­rych nur­tach re­li­gij­nych


SJP.pl

Re­bap­ty­za­cja – akt re­li­gij­ny po­le­ga­ją­cy na po­now­nym chrzcie czło­wie­ka. W przy­pad­ku uz­na­nia po­przed­nie­go chrztu za nie­waż­ny lub nie­wła­ści­wy nie można mówić o re­bap­ty­za­cji, gdyż sa­kra­ment wcze­śniej nie za­ist­niał.

Re­bap­ty­za­cja jest prak­ty­ko­wa­na zwła­szcza przez ewan­ge­li­kal­nych, któ­rzy odrzu­ca­ją chrzest dzie­ci i chrzczą po­now­nie kon­wer­ty­tów z bar­dziej tra­dy­cyj­nych wspól­not chrze­ści­jań­skich.

Wikipedia


rebe

tytuł, jakim wyz­naw­cy cha­sy­dyz­mu zwra­ca­li się do ca­dy­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. rabin, cadyk

 (1.2) gwara. zło­dziej­ska sę­dzia

Wiktionary

Rebe, rabi (z hebr. רבי, "mój mistrz") – zwrot grzecz­no­ścio­wy, za po­mo­cą któ­re­go ucz­nio­wie zwra­ca­ją się do na­u­czy­cie­la w che­de­rze lub je­szi­wie. Uży­wa­ny także przez cha­sy­dów w sto­sun­ku do ca­dy­ka.

Po­cząt­ko­wo był to tytuł ho­no­ro­wy na­da­wa­ny re­spek­to­wa­nym uczo­nym.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Cha­sydz­ki rebe miał w śro­do­wi­sku gminy po­zy­cję do­mi­nu­ją­cą.

 (1.1) Późno wie­czo­rem rebe za­wo­łał do sie­bie sza­me­sa i kazał sobie pow­tó­rzyć no­wi­ny. Wia­do­mo­ści były okrop­ne. W ciągu dnia zmar­ło je­szcze stu trzy­dzie­stu Żydów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. reb mos., rabin mos.

 przym. rabinacki

Wiktionary


rebek

smycz­ko­wy in­stru­ment mu­zycz­ny, wy­wo­dzą­cy się z re­ba­bu (ra­ba­bu), roz­po­wszech­nio­ny w Eu­ro­pie od wczes­ne­go śred­nio­wie­cza do XVIII wieku; ru­be­ba, ru­bel­la


SJP.pl


rebeka

smycz­ko­wy in­stru­ment mu­zycz­ny, wy­wo­dzą­cy się z re­ba­bu (ra­ba­bu), roz­po­wszech­nio­ny w Eu­ro­pie od wczes­ne­go śred­nio­wie­cza do XVIII wieku; ru­be­ba, ru­bel­la


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) bibl. po­stać bi­blij­na, żona pa­triar­chy Iza­a­ka;

 (1.2) imię|pol­ski|ż.;

Wiktionary

Re­be­ka, także jako Ryfka – bi­blij­ne imię żeń­skie z hebr. "riw­qah, ribh­kah" o nie­jas­nym zna­cze­niu. W Ko­ście­le ka­to­lic­kim ist­nie­ją świę­te i bło­go­sła­wio­ne o tym imie­niu.

Re­be­ka imie­ni­ny ob­cho­dzi 9 marca, 23 marca i 30 sierp­nia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wzią­wszy Re­be­kę za żonę, Izaak mi­ło­wał ją, bo była mu po­cie­chą po matce.

 (1.2) W sierp­niu sko­czy­my z Ma­rze­ną i Re­be­ką w Be­ski­dy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rɛˈbɛka, AS: rebeka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. Ryfka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) zdrobn. Ryfka

Wiktionary


rebelia

daw­niej: bunt, pow­sta­nie zbroj­ne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zbroj­ny bunt prze­ciw­ko ist­nie­ją­cej wła­dzy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Re­be­lia de­spe­rac­ko po­trze­bo­wa­ła pi­lo­tów, więc bez trudu do­sta­ła się na szko­le­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rɛˈbɛlʲja, AS: rebelʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rebeliant m., rebeliantka ż.

 przym. rebeliancki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) insurekcja, powstanie, rokosz, rewolta

Wiktionary


rebeliancki

do­ty­czą­cy re­be­lii, re­be­lian­tów


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy re­be­lii lub re­be­lian­tów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W przysz­ło­ści – no, jed­nej z przysz­ło­ści, choć da­le­ce praw­do­po­dob­nej – obró­ce­nie w proch Ya­vi­na 4 spra­wi, że wśród re­be­lianc­kich nie­do­bit­ków za­pa­nu­je pa­ni­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɛbɛˈlʲjãnt͡sʲci, AS: rebelʹi ̯ãncʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rebelia ż., rebeliant mos., rebeliantka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) buntowniczy, wywrotowy

Wiktionary


rebelianctwo

daw­niej: bun­tow­ni­czość, po­sta­wa re­be­lian­ta


SJP.pl


rebeliant

uczest­nik re­be­lii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) uz­bro­jo­ny bo­jow­nik bun­tu­ją­cy się prze­ciw­ko ist­nie­ją­cej wła­dzy;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • re­be­liant – uczest­nik pow­sta­nia (re­be­lii)
  • Re­be­liant – in­dyj­ski film z 2005 r.
  • Re­be­liant – ame­ry­kań­ski film z 2016 r.
  • re­be­lian­ci – frak­cja w uni­wer­sum Gwiezd­nych Wojen

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Więk­szość re­be­lian­tów w Syrii to na­jem­ni­cy.

 (1.1) Re­be­lian­ta­mi w Don­ba­sie do­wo­dzą ofi­ce­ro­wie, ska­za­ni wcze­śniej za na­du­ży­cie wła­dzy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rɛˈbɛlʲjãnt, AS: rebelʹi ̯ãnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rebelia ż.

:: fż. rebeliantka ż.

 przym. rebeliancki

Wiktionary


rebeliantka

uczest­nicz­ka re­be­lii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) uz­bro­jo­na bo­jow­nicz­ka bun­tu­ją­ca się prze­ciw­ko ist­nie­ją­cej wła­dzy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rebeliant mos., rebelia ż.

 przym. rebeliancki

Wiktionary


rebelie

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) plu­ral|re­be­lia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rɛˈbɛlʲjɛ, AS: rebelʹi ̯e

Wiktionary


rebelizant

prze­sta­rza­łe: re­be­liant, bun­tow­nik


SJP.pl


rebetiko

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) muz. etn. ga­tu­nek tra­dy­cyj­nej wo­kal­nej mu­zy­ki grec­kiej, z bu­zu­ki jako in­stru­men­tem wio­dą­cym, a bę­dą­cej mik­sem mu­zy­ki bi­zan­tyj­skiej, za­chod­niej i orien­tal­nej, za­po­cząt­ko­wa­nej w XIX w. przez ludzi z bie­do­ty miej­skiej i mar­gi­ne­su spo­łecz­ne­go;

 (1.2) muz. utwór mu­zycz­ny z ga­tun­ku re­be­ti­ko (1.1)

Wiktionary

Re­be­ti­ko lub rem­be­ti­ko – grec­ka mu­zy­ka ulicy mia­sta.

Za­po­cząt­ko­wa­na pod ko­niec XIX wieku w kilku mia­stach grec­kich. Po­cząt­ki re­be­ti­ko są po­dob­ne do tanga ar­gen­tyń­skie­go lub por­tu­gal­skie­go fado.

W 2017 roku re­be­ti­ko zo­sta­ło wpi­sa­ne na listę nie­ma­te­rial­ne­go dzie­dzict­wa UNESCO.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Re­be­ti­ko to pie­śni grec­kie, zatem w spo­sób cał­kiem na­tu­ral­ny bli­skie Jor­go­so­wi Sko­lia­so­wi i to sły­chać w każ­dym ut­wo­rze na pły­cie.

 (1.2) Wy­pa­try­wał, gdzie sie­dzą pół­pi­ja­ni „Me­ta­xą" Ame­ry­ka­nie oto­cze­ni fol­de­ra­mi, ma­pa­mi i ko­lo­ro­wy­mi wi­do­ków­ka­mi, pod­cho­dził i zdej­mu­jąc z ple­cy­e­ców małe, pis­kli­wie za­wo­dzą­ce ba­gla­mas, grał im re­be­ti­ka — grec­kie, smut­ne, wię­zien­ne blu­e­sy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rembetiko n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rembetiko

Wiktionary


rebid

w bry­dżu: odzyw­ka ot­wie­ra­ją­ce­go lub od­po­wia­da­ją­ce­go w dru­gim okrą­że­niu li­cy­ta­cji


SJP.pl


rebirthing

Re­birt­hing (w skró­cie RB) – me­to­da od­de­cho­wa po­le­ga­ją­ca na od­dy­cha­niu świa­do­mym, po­głę­bio­nym, ryt­micz­nym i po­łą­czo­nym. Głę­bo­ki na­tu­ral­ny wdech jest wy­ko­ny­wa­ny in­ten­cjo­nal­nie, ak­tyw­nie, na­to­miast wy­dech jest spon­ta­nicz­nym, nie for­so­wa­nym wy­pu­szcze­niem po­wie­trza.

Wikipedia


reblino

Re­bli­no (nazwa obocz­na: Rę­bli­no, kaszb. "Reblëno", Re­blin) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie słup­skim, w gmi­nie Ko­byl­ni­ca. Leży przy tra­sie linii ko­le­jo­wej Star­gard-Słupsk-Gdańsk, z przy­stan­kiem Re­bli­no.

W skład "so­łect­wa Re­bli­no" wcho­dzi także wieś Re­blin­ko.

Wikipedia


reboot

[czy­taj: ribut]
1. pro­duk­cja fil­mo­wa lub gra kom­pu­te­ro­wa po­dej­mu­ją­ca te­ma­ty­kę wcze­śniej­szej pro­duk­cji fil­mo­wej lub gry kom­pu­te­ro­wej, ale nie­bę­dą­ca jej se­qu­e­lem ani pre­qu­e­lem;
2. śro­do­wi­sko­wo: po­now­ne uru­cho­mie­nie kom­pu­te­ra; re­start


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • re­bo­ot – re­start, reset, po­now­ne uru­cho­mie­nie
  • re­bo­ot – film po­dej­mu­ją­cy te­ma­ty­kę wcze­śniej­sze­go bądź wcze­śniej­szych fil­mów z serii, nie­bę­dą­cy jed­nak ich bez­poś­red­nią kon­ty­nu­a­cją ani pre­qu­e­lem
  • ReBoot – ka­na­dyj­ski se­rial ani­mo­wa­ny
  • Re­bo­ot – sin­gel TVXQ
  • Re­bo­ot – album Tre­a­su­re

Wikipedia


rebozo

[czy­taj: re­bo­so] dam­ski szal lub man­ty­la, no­szo­ne w Ame­ry­ce Ła­ciń­skiej


SJP.pl


rebranding

zmia­na wi­ze­run­ku marki lub firmy


SJP.pl

Re­bran­ding – pro­ces trans­for­ma­cji wszyst­kich ele­men­tów marki, ta­kich jak ofe­ro­wa­ne pro­duk­ty i usłu­gi, ja­kość ob­słu­gi oraz spo­sób ko­mu­ni­ka­cji, w tym wy­gląd logo, by osią­gnąć lep­szą po­zy­cję marki na rynku. Samej zmia­ny wy­glą­du logo nie można naz­wać re­bran­din­giem, jest to bo­wiem je­dy­nie zmia­na iden­ty­fi­ka­cji wi­zu­al­nej, od nie­wiel­kie­go lif­tin­gu po cał­ko­wi­tą zmia­nę sym­bo­li gra­ficz­nych marki.

Wikipedia


rebrandingowy

→ re­bran­ding


SJP.pl

Patrz:

rebranding

rebrandować

przeksz­tał­cać wszyst­kie ele­men­ty marki hand­lo­wej


SJP.pl


rebucha

w gwa­rze kra­kow­skiej: ła­pów­ka


SJP.pl


rebucja

ga­tu­nek kak­tu­sa o de­li­kat­nych cier­niach, po­cho­dzą­cy z Ar­gen­ty­ny; upra­wia­ny jako ro­śli­na ozdob­na


SJP.pl

Re­bu­cja ("Re­bu­tia" K.Schum.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny kak­tu­so­wa­tych. Przed­sta­wi­cie­le wy­stę­pu­ją w Bo­li­wii, Peru i Ar­gen­ty­nie. Nazwę ro­dza­jo­wi nadał w 1895 Karl Mo­ritz Schu­mann. Po­cho­dzi ona od naz­wi­ska Pier­re'a Re­bu­ta, fran­cu­skie­go wi­nia­rza i ho­dow­cy kak­tu­sów z Lyonu. Ga­tun­kiem ty­po­wym jest "R. mi­nu­scu­la" K. Schu­mann.

Wikipedia


rebus

ilu­stro­wa­na za­gad­ka skła­da­ją­ca się z liter i ry­sun­ków


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) za­gad­ka przed­sta­wio­na za po­mo­cą ry­sun­ków oraz po­je­dyn­czych liter two­rzą­cych za­szy­fro­wa­ne hasło;

Wiktionary

Rebus – [].

Słowo "rebus" może po­cho­dzić od ła­ciń­skiej for­mu­ły "non ver­bis sed rebus" ("nie sło­wa­mi, lecz rze­cza­mi") lub od bro­szu­ry "De rebus quae ge­run­tur" ("O rze­czach, które się dzie­ją").

Re­bu­sy (szcze­gól­nie he­ral­dycz­ne pre­zen­tu­ją­ce naz­wi­ska ro­do­we) cie­szy­ły się bar­dzo dużą po­pu­lar­no­ścią w re­ne­san­so­wych Wło­szech. Ar­ty­sta Le­o­nar­do da Vinci stwo­rzył co najm­niej 154 re­bu­sy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przez cały wie­czór sie­dział w swoim po­ko­ju, a nie mając nic do ro­bo­ty roz­wią­zy­wał re­bu­sy z wszyst­kich sta­rych nu­me­rów ty­god­ni­ka fil­mo­we­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrɛbus, AS: rebus

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. rebusik m.

 przym. rebusowy

Wiktionary


rebusik

zdrob­nie­nie od: rebus


SJP.pl


rebusowy

przy­miot­nik od: rebus


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z re­bu­sem, do­ty­czą­cy re­bu­sa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rebus m.

Wiktionary


rec.

skrót od: re­cenz­ja


SJP.pl


recentralizacja

po­now­ne sku­pie­nie wła­dzy, de­cyz­ji lub za­rzą­dza­nia w cen­trum


SJP.pl


recenzencki

zwią­za­ny z re­cen­zen­tem


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z osobą re­cen­zen­ta, do­ty­czą­cy re­cen­zen­ta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. recenzent mrz., recenzentka ż., recenzja ż., recenzowanie n.

 czas. recenzować ndk., zrecenzować dk.

 przym. recenzyjny

Wiktionary


recenzent

autor re­cenz­ji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba do­ko­nu­ją­ca re­cenz­ji, także za­wo­do­wo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dla mnie jako dla re­cen­zen­ta bar­dziej in­te­re­su­ją­cy wy­da­je się spór niźli po­chwa­ły, tym bar­dziej, że jest się o co spie­rać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. recenzja ż., recenzyjka ż., recenzowanie n.

:: fż. recenzentka ż.

 przym. recenzencki, recenzyjny

 czas. recenzować

Wiktionary


recenzentka

→ re­cen­zent


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fż. od: re­cen­zent

Wiktionary

Patrz:

recenzent

Wymowa:

IPA: ˌrɛt͡sɛ̃w̃ˈzɛ̃ntka, AS: recẽũ̯zẽntka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. recenzja ż., recenzyjka ż., recenzowanie n.

:: fm. recenzent m.

 przym. recenzencki, recenzyjny

 czas. recenzować

Wiktionary


recenzja

fa­cho­we, kry­tycz­ne omó­wie­nie i ocena np. dzie­ła li­te­rac­kie­go, spek­ta­klu te­a­tral­ne­go, filmu itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) film. muz. liter. ocena wraz z krót­kim omó­wie­niem pu­bli­ka­cji książ­ko­wej, filmu, al­bu­mu mu­zycz­ne­go, kon­cer­tu, im­pre­zy ar­ty­stycz­nej w pra­sie lub w in­nych środ­kach prze­ka­zu

Wiktionary

Re­cenz­ja (z ła­ciń­skie­go "re­cen­sio" oz­na­cza­ją­ce­go spis lud­no­ści, prze­gląd, w ję­zy­ku pol­skim za poś­red­nict­wem nie­miec­kie­go "Re­zen­sion") – ana­li­za i ocena dzie­ła ar­ty­stycz­ne­go, pu­bli­ka­cji na­u­ko­wej, pro­jek­tu, prze­wod­ni­ka, po­rad­ni­ka, wy­sta­wy, przed­sta­wie­nia te­a­tral­ne­go, pu­bli­ka­cji mul­ti­me­dial­nej, filmu, gry kom­pu­te­ro­wej itp. Pełni funk­cję in­for­ma­cyj­ną, war­to­ściu­ją­cą i po­stu­la­tyw­ną, na­kła­nia­ją­cą lub znie­chę­ca­ją­cą[].

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ten film ma dobrą re­cenz­ję.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rɛˈt͡sɛ̃w̃zʲja, AS: recẽũ̯zʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. recenzent m., recenzentka ż., recenzowanie n.

:: zdrobn. recenzyjka ż.

 czas. recenzować ndk.

 przym. recenzencki, recenzyjny

Wiktionary


recenzowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|re­cen­zo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. recenzent m., recenzentka ż., recenzja ż.

 czas. recenzować ndk.

 przym. recenzencki, recenzyjny

Wiktionary


recenzować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) pod­da­wać coś re­cenz­ji, oce­niać coś by po­dzie­lić się opi­nią

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. recenzja ż., recenzent m., recenzentka ż., recenzowanie n., zrecenzowanie n.

 czas. zrecenzować dk.

 przym. recenzencki, recenzyjny

Wiktionary


recenzyjka

zdrob­nie­nie od: re­cenz­ja


SJP.pl


recenzyjny

przy­miot­nik od: re­cenz­ja


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z re­cenz­ją, do­ty­czą­cy re­cenz­ji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. recenzent mrz., recenzentka ż., recenzja ż., recenzowanie n.

 czas. recenzować ndk., zrecenzować dk.

 przym. recenzencki

Wiktionary


recepcja

1. przyj­mo­wa­nie gości w ho­te­lach i biu­rach po­dró­ży; też: miej­sce w ho­te­lu, pen­sjo­na­cie itp., w któ­rym od­by­wa się przyj­mo­wa­nie gości;
2. przyj­mo­wa­nie lub przys­wa­ja­nie sobie cze­goś (zwy­kle: od kogoś);
3. prze­sta­rza­le: ofi­cjal­ne, ga­lo­we przy­ję­cie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hotel. biuro przy wej­ściu, które ob­słu­gu­je osoby wcho­dzą­ce

 (1.2) przyj­mo­wa­nie gości w re­cep­cji (1.1)

 (1.3) pro­ces przys­wa­ja­nia cze­goś

 (1.4) od­bie­ra­nie bodź­ców przez zmy­sły

 (1.5) książk. szt. liter. film. muz. od­biór, przy­ję­cie dzie­ła, ut­wo­ru, kie­run­ku w sztu­ce

 (1.6) daw. ga­lo­we przy­ję­cie

 (1.7) daw. za­a­pro­bo­wa­nie, przy­ję­cie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rɛˈt͡sɛpt͡sʲja, AS: recepcʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. recepcjonista m., recepcjonistka ż.

 przym. recepcyjny, recepcjonalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) portiernia

Wiktionary


recepcjonista

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba pra­cu­ją­ca w re­cep­cji, np. ho­te­lu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. recepcja ż.

:: fż. recepcjonistka ż.

 przym. recepcyjny

Wiktionary


recepcjonistka

→ re­cep­cjo­ni­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta, która pra­cu­je w re­cep­cji

Wiktionary

Patrz:

recepcjonista

Przykłady

 (1.1) Żeby do­ro­bić, pra­co­wa­ła jako m.in. re­cep­cjo­nist­ka, kel­ner­ka i sprzą­tacz­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɛt͡sɛpt͡sʲjɔ̇̃ˈɲistka, AS: recepcʹi ̯o̊̃ńistka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. recepcja ż.

:: fm. recepcjonista m.

 przym. recepcyjny

Wiktionary


recepcyjny

zwią­za­ny z re­cep­cją


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z re­cep­cją, do­ty­czą­cy re­cep­cji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. recepcja ż., recepcjonista mos., recepcjonistka ż.

Wiktionary


recepis

prze­sta­rza­łe: pok­wi­to­wa­nie od­bio­ru lub na­da­nia prze­sył­ki, listu itp.


SJP.pl


recepta

1. pi­sem­ne po­le­ce­nie le­kar­skie spo­rzą­dze­nia le­kar­stwa lub wy­da­nia go­to­we­go leku przez ap­te­kę;
2. prze­pis okre­śla­ją­cy spo­sób wy­ko­na­nia i otrzy­ma­nia cze­goś, np. po­tra­wy;
3. spraw­dzo­ny, sku­tecz­ny, nie­za­wod­ny spo­sób na coś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. pi­sem­ne zle­ce­nie wy­da­nia leku

 (1.2) przen. nie­za­wod­na me­to­da, spraw­dzo­ny spo­sób po­stę­po­wa­nia

Wiktionary

na­le­ży do­pra­co­wać:

"przed­sta­wio­no sy­tu­a­cję tylko z per­spek­ty­wy – ". Pomóż po­pra­wić.

Re­cep­ta – pi­sem­ne zle­ce­nie le­ka­rza, le­ka­rza den­ty­sty, le­ka­rza we­te­ry­na­rii, pie­lę­gniar­ki, po­łoż­nej, fel­cze­ra lub far­ma­ce­u­ty dla far­ma­ce­u­ty lub tech­ni­ka far­ma­ce­u­tycz­ne­go, a także (w mniej­szym stop­niu) dla cho­re­go, do­ty­czą­ce leków, które mają zo­stać użyte w le­cze­niu. W Pol­sce re­cep­ty wy­pi­su­je się sto­su­jąc za­rów­no język pol­ski jak i ła­ciń­ski.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Zdro­we odży­wia­nie to re­cep­ta na zdro­we życie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rɛˈt͡sɛpta, AS: recepta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. receptura ż.

 przym. receptowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) przepis

Wiktionary


receptariusz

blo­czek do wy­pi­sy­wa­nia re­cept le­kar­skich


SJP.pl


receptomat

ser­wis in­ter­ne­to­wy umoż­li­wia­ją­cy uzy­ska­nie re­cep­ty


SJP.pl


receptor

za­koń­cze­nie włó­kien ner­wo­wych lub wy­spe­cja­li­zo­wa­na ko­mór­ka zmy­sło­wa, które od­bie­ra­ją okre­ślo­ny ro­dzaj bodź­ców zew­nętrz­nych albo wew­nętrz­nych i prze­ka­zu­ją je w for­mie im­pul­sów do oś­rod­ków ner­wo­wych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) biol. wy­spe­cja­li­zo­wa­na ko­mór­ka lub jej część od­bie­ra­ją­ca in­for­ma­cje (bodź­ce) albo sub­stan­cje z oto­cze­nia;

 (1.2) techn. układ wy­kry­wa­ją­cy zmia­ny w swoim za­się­gu i sy­gna­li­zu­ją­cy je do ukła­du ste­ru­ją­ce­go

Wiktionary

Re­cep­to­ry – wy­spe­cja­li­zo­wa­ne ko­mór­ki (lub grupy ko­mó­rek) od­bie­ra­ją­ce in­for­ma­cje ze śro­do­wi­ska zew­nętrz­ne­go oraz wew­nętrz­ne­go, a na­stęp­nie prze­ka­zu­ją­ce je za poś­red­nict­wem ukła­du ner­wo­we­go do od­po­wied­nich oś­rod­ków w celu umoż­li­wie­nia or­ga­niz­mo­wi do­sto­so­wa­nia się do za­cho­dzą­cych zmian oraz re­a­go­wa­nia na nie.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: rɛˈt͡sɛptɔr, AS: receptor

Wiktionary

Powiązane:

 przym. receptorowy

Wiktionary


receptorowy

→ re­cep­tor; re­cep­to­rycz­ny


SJP.pl


receptoryczny

→ re­cep­tor; re­cep­to­ro­wy


SJP.pl


receptowy

przy­miot­nik od: re­cep­ta


SJP.pl


receptura

1. nauka o po­sta­ciach leku oraz ich spo­rzą­dza­niu;
2. wzór, prze­pis nor­mu­ją­cy ilo­ścio­wy ze­staw skład­ni­ków w celu wyt­wo­rze­nia okre­ślo­ne­go ma­te­ria­łu lub pro­duk­tu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. wykaz skład­ni­ków, wzór, for­mu­ła lub prze­pis, nor­mu­ją­cy ze­staw skład­ni­ków okre­ślo­ne­go pro­duk­tu;

 (1.2) farm. nauka o przy­rzą­dza­niu leków (na pod­sta­wie re­cep­ty); dział far­ma­cji

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • re­cep­tu­ra – leki przy­go­to­wy­wa­ne w ap­te­ce na pod­sta­wie re­cep­ty le­kar­skiej
  • re­cep­tu­ra – dział far­ma­cji, nauka o przy­rzą­dza­niu leków (na pod­sta­wie re­cep­ty)
  • re­cep­tu­ra – wykaz skład­ni­ków, prze­pis uzy­ska­nia po­żą­da­ne­go pro­duk­tu
  • Re­cep­tu­ra – album ze­spo­łu Po­ka­hon­taz
  • Re­cep­tu­ra – se­rial te­le­wi­zyj­ny z 2021 roku
  • re­cep­ta

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Fa­wor­ki to jedna z trud­niej­szych re­cep­tur w na­szej tra­dy­cyj­nej cu­kier­ni, jakie przysz­ło mi we­ga­ni­zo­wać – wyz­na­je Woj­ciech Sta­ro­wicz, szef Cu­kier­ni Sta­ro­wicz. Ale udało się!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɛt͡sɛpˈtura, AS: receptura

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. recepta ż.

 przym. recepturowy

Wiktionary


recepturka

cien­ka gumka przy­trzy­mu­ją­ca re­cep­ty, np. na bu­tel­kach, sło­i­kach, pu­deł­kach


SJP.pl


recepturowy

przy­miot­nik od: re­cep­tu­ra


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy re­cep­tu­ry

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. receptura ż.

Wiktionary


receptywny

przys­wa­ja­ny, przyj­mo­wa­ny z zew­nątrz, pod­le­ga­ją­cy wpły­wom zew­nętrz­nym


SJP.pl


recertyfikacja

po­now­ne pot­wier­dze­nie zgod­no­ści, kwa­li­fi­ka­cji lub speł­nia­nia wy­ma­ga­nych norm


SJP.pl


reces

ugoda spad­ko­bier­ców, po­dział; ew. cof­nię­cie się (z ła­ci­ny re­ces­sus)


SJP.pl


recesja

1. co­fa­nie się, ustę­po­wa­nie cze­goś;
2. okres sta­gna­cji w ko­niunk­tu­rze go­spo­dar­czej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ekon. okres za­ha­mo­wa­nia i spad­ku roz­wo­ju go­spo­dar­cze­go

 (1.2) co­fa­nie się cze­goś

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • re­ce­sja – zja­wi­sko w eko­no­mii
  • re­ce­sja w sto­ma­to­lo­gii – od­sło­nię­cie ko­rze­nia zęba spo­wo­do­wa­ne me­cha­nicz­nym ob­ni­że­niem brze­gu dzią­sła lub bę­dą­ce skut­kiem po­stę­pu­ją­cej cho­ro­by przy­zę­bia
  • re­ce­sja lo­dow­ca – zja­wi­sko w dzie­dzi­nach nauki o Ziemi

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) (…) Re­ce­sja wy­wo­łu­je gniew, na­pi­sał no­bli­sta Paul Krug­man. Ostrze­gał, że wro­gie na­stro­je znane z czasu przed­wo­jen­ne­go mogą po­wró­cić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rɛˈt͡sɛsʲja, AS: recesʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. recesyjny

Wiktionary


recesyjny

przy­miot­nik

 (1.1) przym. od re­ce­sja (go­spo­dar­cza)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɛt͡sɛˈsɨjnɨ, AS: recesyi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. recesja

Wiktionary


recesywność

1. ogół zja­wisk to­wa­rzy­szą­cych re­ce­sji;
2. w ge­ne­ty­ce: okre­śle­nie cha­rak­te­ry­zu­ją­ce taki układ al­le­li genu, który ujaw­nia się tylko w przy­pad­ku braku al­le­lu do­mi­nu­ją­ce­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co re­ce­syw­ne

Wiktionary

Re­ce­syw­ność – nie­moż­li­wość za­ob­ser­wo­wa­nia u da­ne­go osob­ni­ka obec­no­ści jed­ne­go z pary genów (al­le­li) z po­wo­du znacz­ne­go wpły­wu lub do­mi­na­cji genu al­le­lu do­mi­nu­ją­ce­go. Po­mi­mo iż allel wa­run­ku­ją­cy cechę re­ce­syw­ną jest obec­ny w ge­no­ty­pie, to cecha ta nie ujaw­ni się w fe­no­ty­pie. Re­ce­syw­ne wzglę­dem danej cechy są za­rów­no or­ga­niz­my, które mają oba al­le­le genu wa­run­ku­ją­ce­go cechę re­ce­syw­ną, jak i te, u któ­rych allel re­ce­syw­ny może być ma­sko­wa­ny przez inny allel tego sa­me­go genu.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. recesywny

Wiktionary


recesywny

ustę­pu­ją­cy, co­fa­ją­cy się


SJP.pl


rechabici

odłam Iz­ra­e­li­tów, gor­li­wych wyz­naw­ców Jahwe; re­ka­bi­ci


SJP.pl

Re­cha­bi­ci (hebr. רֵכָבִים) – wspom­nia­na w Sta­rym Te­sta­men­cie kon­ser­wa­tyw­na grupa czci­cie­li Jahwe.

Na­le­żą­cy do ple­mie­nia Ke­ni­tów Re­cha­bi­ci wy­wo­dzi­li swój ród od Je­ho­na­da­ba, syna Re­cha­ba (1Krn 2,55; 2Krl 10,15-17). Za­cho­wy­wa­li su­ro­we prawo, które za­bra­nia­ło im spo­ży­wa­nia wina i upra­wy ziemi.

Wikipedia


rechabita

przed­sta­wi­ciel odła­mu Iz­ra­e­li­tów, gor­li­wy wyz­naw­ca Jahwe; re­ka­bi­ta


SJP.pl


rechocik

zdrob­nie­nie od: re­chot


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od re­chot

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie re­chot, lecz tylko mały re­cho­cik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rechot m.

Wiktionary


rechot

1. głos wy­da­wa­ny przez żaby; re­cho­ta­nie;
2. zło­śli­wy, gło­śny śmiech


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) skrze­kli­wy od­głos wy­da­wa­ny przez żaby lub ro­pu­chy

 (1.2) chra­pli­wy śmiech, czę­sto bez­myśl­ny, z głu­pie­go po­wo­du

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrɛxɔt, AS: reχot

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rechotanie n., rechocik mrz.

 czas. rechotać

 przym. rechotliwy

 przysł. rechotliwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rzad. rajkot

Wiktionary


rechotanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wy­da­wa­nie przez żaby cha­rak­te­ry­stycz­ne­go dźwię­ku

 (1.2) pot. śmia­nie się w spo­sób niski i chra­pli­wy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rechot m.

 przym. rechotliwy

 przysł. rechotliwie

 czas. rechotać, zarechotać

Wiktionary


rechotać

1. o ża­bach: wy­da­wać głos;
2. po­tocz­nie: śmiać się


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) o żabie: wy­da­wać cha­rak­te­ry­stycz­ny głos

 (1.2) pot. śmiać się chra­pli­wie lub bez­myśl­nie

cza­sow­nik zwrot­ny re­cho­tać się

 (2.1) pot. śmiać się chra­pli­wie lub bez­myśl­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czte­ry żaby re­cho­czą pod mo­stem.

 (1.2) Rzu­ci­wszy urok, cza­row­ni­ca re­cho­cząc od­le­cia­ła na miot­le.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rɛˈxɔtat͡ɕ, AS: reχotać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rechotanie n., rechot m.

 czas. zarechotać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) rżeć

Wiktionary


rechotliwiej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: re­chot­li­wie


SJP.pl


rechotliwy

przy­po­mi­na­ją­cy re­chot


SJP.pl


rechowicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ga­briel Re­cho­wicz – pol­ski ar­ty­sta gra­fik, de­ko­ra­tor wnętrz, autor gra­fik i ilu­stra­cji
  • Hen­ryk Re­cho­wicz – pol­ski hi­sto­ryk, na­u­czy­ciel aka­de­mic­ki
  • Ma­rian Re­cho­wicz – rzym­sko­ka­to­lic­ki du­chow­ny

Wikipedia


rechrystianizacja

po­now­ne wpro­wa­dza­nie re­li­gii, pojęć i oby­cza­jów chrze­ści­jań­skich


SJP.pl


rechtać

wy­da­wać głosy jak świ­nia lub dzik


SJP.pl


recife

(daw­niej Per­nam­bu­co) mia­sto w Bra­zy­lii


SJP.pl

Re­ci­fe (wym.) – mia­sto we wschod­niej Bra­zy­lii, sto­li­ca stanu Per­nam­bu­co. Łącz­nie z przed­mie­ścia­mi liczy ok. 3,4 mln miesz­kań­ców.

Wikipedia


recipe

napis na re­cep­tach oz­na­cza­ją­cy: przyj­mij, weź (w skró­cie Rp)


SJP.pl


recital

[czy­taj: REczital albo reCZItal] kon­cert jed­ne­go mu­zy­ka lub pio­sen­ka­rza


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) muz. wy­stęp ar­ty­sty mu­zycz­ne­go sta­no­wią­cy cały pro­gram kon­cer­tu;

Wiktionary

Re­ci­tal – kon­cert z udzia­łem so­li­sty (ewen­tu­al­nie duetu, w przy­pad­ku re­ci­ta­lu ka­me­ral­ne­go, np. skrzyp­ka i to­wa­rzy­szą­ce­go mu pia­ni­sty).

Słowo po­cho­dzi z ję­zy­ka an­giel­skie­go "re­ci­tal" i pier­wszy raz zo­sta­ło użyte przez Fe­ren­ca Lisz­ta w 1840 w związ­ku z jego wy­stę­pa­mi pia­ni­stycz­ny­mi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Spot­ka­li­śmy się na re­ci­ta­lu Ma­ria­na Opani.

 (1.1) Chło­pa­ki za­cią­gnę­li go do kina, potem Pa­we­łek zdo­był bi­le­ty na re­ci­tal Ewy De­mar­czyk, a potem był mecz ho­ke­jo­wy Pol­ska – NRD, na który posz­li całą gro­ma­dą i na prze­mian to wrze­szcze­li, to dęli w trąb­ki, do­pin­gu­jąc swo­ja­ków.

 (1.1) Piw­ni­ca po­win­na nadal tęt­nić ży­ciem. Po­win­ny od­by­wać się tu re­ci­ta­le, kon­cer­ty, rewie pio­se­nek.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. recitalowy

Wiktionary


recitalowy

→ re­ci­tal [czy­taj: re­czi­ta­lo­wy]


SJP.pl


recitando

[czy­taj: re­czi­tan­do] okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: de­kla­mu­jąc, opo­wia­da­jąc


SJP.pl


recitativo

re­cy­ta­tyw;
1. ro­dzaj śpie­wu przy­po­mi­na­ją­ce­go pod wzglę­dem ryt­micz­nym i me­lo­dycz­nym de­kla­ma­cję, wy­ko­rzy­sty­wa­ne­go w celu pre­zen­ta­cji akcji w ut­wo­rach dra­ma­tycz­nych;
2. część ut­wo­ru in­stru­men­tal­ne­go o ta­kich ce­chach


SJP.pl


recja

dawna pro­win­cja rzym­ska


SJP.pl

Recja ( Ra­e­tia lub "Rha­e­tia") – dawna pro­win­cja rzym­ska ut­wo­rzo­na po pod­bo­ju Retów, obej­mu­ją­ca obec­ne te­re­ny wschod­niej Szwaj­ca­rii, Liech­ten­ste­i­nu, za­chod­niej Au­strii (kraje Vo­rarl­berg i Tyrol) oraz po­łud­nio­wych Nie­miec (część kra­jów Ba­wa­ria i Ba­de­nia-Wir­tem­ber­gia). Głów­ny­mi mia­sta­mi pro­win­cji były "Au­gu­sta Vin­de­li­co­rum" (dzi­siej­szy Augs­burg) oraz "Ca­stra Re­gi­na" (Ra­ty­zbo­na).

Wikipedia


recka

przy­miot­nik od: Recz (mia­sto w Pol­sce); re­dec­ki


SJP.pl


recki

przy­miot­nik od: Recz (mia­sto w Pol­sce); re­dec­ki


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Re­czem, do­ty­czą­cy Recza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Recz mrz.

Wiktionary


recklinghausen

Rec­kling­ha­u­sen – mia­sto po­wia­to­we w za­chod­niej czę­ści Nie­miec, w kraju związ­ko­wym Na­dre­nia Pół­noc­na-West­fa­lia, w re­jen­cji Münster, sie­dzi­ba po­wia­tu Rec­kling­ha­u­sen. Leży w pół­noc­nej czę­ści Za­głę­bia Ruhry.

Głów­ny dwo­rzec ko­le­jo­wy w Rec­kling­ha­u­sen to Rec­kling­ha­u­sen Ha­upt­bahn­hof.

Wikipedia


recommandé

[czy­taj: rekomąDE] napis umie­szcza­ny na prze­sył­kach pocz­to­wych: po­le­co­ny


SJP.pl


reconquista

zbroj­na walka pro­wa­dzo­na na Pół­wy­spie Ibe­ryj­skim w wie­kach VIII-XV przez pań­stwa chrze­ści­jań­skie dą­żą­ce do odzy­ska­nia ziem zdo­by­tych przez Ara­bów w wieku VIII; re­konk­wi­sta


SJP.pl


recte

[czy­taj: rekte] wła­ści­wie, słusz­nie, po­praw­nie


SJP.pl

spój­nik

 (1.1) książk. wła­ści­wie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na sali obok re­cen­zen­tów i przed­sta­wi­cie­li rady na­u­ko­wej (recte: rady wy­dzia­łu) zja­wia­ją się je­dy­nie z kur­tu­az­ji krew­ni oraz przy­ja­cie­le i zna­jo­mi au­to­ra.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrɛktɛ, AS: rekte

Wiktionary


recto

[czy­taj: rekto] w rę­ko­pi­sach śred­nio­wiecz­nych: pier­wsza stro­na, znaj­du­ją­ca się po pra­wej stro­nie czy­ta­ją­ce­go; stro­na nie­pa­rzy­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ty­pogr. pier­wsza (prawa) stro­na karty;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Stro­ny recto oz­na­cza­ne są nu­me­ra­mi nie­pa­rzy­sty­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrɛktɔ, AS: rekto

Wiktionary


recycler

[czy­taj: ri­saj­kler] osoba trud­nią­ca się uty­li­za­cją śmie­ci; re­cy­kler


SJP.pl

Re­cyc­ler – dzie­sią­ty album stu­dyj­ny ame­ry­kań­skiej grupy blu­es­roc­ko­wej ZZ Top wy­da­ny w 1990 roku. Na al­bu­mie można za­u­wa­żyć zmia­nę stylu wy­pra­co­wa­ne­go na po­przed­nich pły­tach. Cał­ko­wi­cie zre­zy­gno­wa­no z syn­te­za­to­rów na rzecz po­wro­tu do wcze­śniej­sze­go bar­dziej blu­es­roc­ko­we­go/roc­ko­we­go brzmie­nia.

Wikipedia


recycling

[czy­taj: ri­saj­kling] pro­ces odzy­ski­wa­nia z od­pa­dów sub­stan­cji, które mogą być pow­tór­nie wy­ko­rzy­sta­ne jako su­row­ce (do­ty­czy to głów­nie pa­pie­ru, szkła, me­ta­lu i niek­tó­rych two­rzyw sztucz­nych); re­cy­kling, re­cy­kli­za­cja


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. odzy­ski­wa­nie su­row­ców wtór­nych i wy­ko­rzy­sty­wa­nie ich do pro­duk­cji;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pol­scy ek­sper­ci przesz­ko­li­li miesz­kań­ców obo­zów z za­kre­su go­spo­da­ro­wa­nia od­pa­da­mi i re­cyc­lin­gu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rʲiˈsajklʲĩŋk, AS: rʹisai ̯klʹĩŋk

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) recyklizacja

Wiktionary


recyclingowy

→ re­cyc­ling [czy­taj: ri­saj­klin­go­wy]; re­cy­klin­go­wy


SJP.pl


recydywa

1. po­peł­nie­nie prze­stęp­stwa przez osobę wcze­śniej ka­ra­ną;
2. po­tocz­nie: grupa re­cy­dy­wi­stów;
3. po­now­ne wy­stą­pie­nie ob­ja­wów cho­ro­by;
4. pow­tó­rze­nie się ne­ga­tyw­ne­go zja­wi­ska lbu przyz­wy­cza­je­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) praw. po­wró­ce­nie do wsze­śniej­sze­go pro­ce­de­ru przez ska­za­ne­go;

 (1.2) pot. ogół re­cy­dy­wi­stów

 (1.3) przen. po­now­ne wy­stą­pie­nie ne­ga­tyw­ne­go zja­wi­ska

 (1.4) med. na­wrót ob­ja­wów cho­ro­bo­wych

Wiktionary

Re­cy­dy­wa (z re­ci­di­vus „po­wrot­ny, pow­tór­ny”, od re­ci­de­re „po­pa­dać w coś na nowo, wra­cać”) – po­wrót do prze­stęp­stwa.

Ter­min ten jest wie­loz­nacz­ny, bywa uży­wa­ny w róż­nych za­kre­sach i aspek­tach oraz dla róż­nych celów na­u­ko­wych czy prak­tycz­nych.

W pra­wie kar­nym naj­pro­ściej można by ją naz­wać po­now­nym po­pad­nię­ciem w sy­tu­a­cję za­ka­za­ną pod groź­bą kary, a więc po­wro­tem do prze­stęp­stwa.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) We­dług usta­wo­daw­cy nie każdy przy­pa­dek re­cy­dy­wy wy­ma­ga su­ro­wej re­pre­sji kar­nej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. recydywista mos., recydywistka ż.

 czas. recydywować dk./ndk.

Wiktionary


recydywista

osoba po­now­nie po­peł­nia­ją­ca prze­stęp­stwo; prze­stęp­ca, który do­sta­wał wyrok wie­lo­krot­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) praw. prze­stęp­ca po­wra­ca­ją­cy do po­now­ne­go po­peł­nia­nia wy­kro­cze­nia

 (1.2) przen. osoba lub zwie­rzę ro­bią­ce wciąż coś nie­po­żą­da­ne­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Waż­nym czyn­ni­kiem kry­mi­no­gen­nym są czę­ste u re­cy­dy­wi­stów za­bu­rze­nia oso­bo­wo­ści i da­le­ko po­su­nię­te nie­przy­sto­so­wa­nie spo­łecz­ne, które po­tę­gu­je długi pobyt w za­kła­dach kar­nych.

 (1.2) Niedź­wiedź re­cy­dy­wi­sta kil­ka­krot­nie ni­szczył nasze ule.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. multirecydywista mos., recydywa ż.

:: fż. recydywistka ż.

 czas. recydywować dk./ndk.

Wiktionary


recydywistka

ko­bie­ta już ka­ra­na, która pow­tór­nie po­peł­nia prze­stęp­stwo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) praw. prze­stęp­czy­ni po­wra­ca­ją­ca do po­now­ne­go po­peł­nia­nia wy­kro­cze­nia

 (1.2) przen. ko­bie­ta lub zwie­rzę ro­bią­ce wciąż coś nie­po­żą­da­ne­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jako re­cy­dy­wist­ce grozi jej dziś nawet do 20 lat po­zba­wie­nia wol­no­ści.

 (1.2) Udało nam się zro­bić zdję­cie re­cy­dy­wist­ce, która wciąż za­kra­da­ła się do na­sze­go kur­ni­ka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. recydywa ż.

:: fm. recydywista mos.

 czas. recydywować dk./ndk.

Wiktionary


recyklat

su­ro­wiec po­zy­ska­ny z od­pa­dów pod­da­nych re­cy­klin­go­wi


SJP.pl


recykler

osoba trud­nią­ca się uty­li­za­cją śmie­ci; re­cyc­ler


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) urzą­dze­nie do po­now­ne­go przet­wa­rza­nia od­pa­dów

Wiktionary

Powiązane:

 przym. recyklingowalny

Wiktionary


recyklerka

→ re­cy­kler


SJP.pl

Patrz:

recykler

recykling

pro­ces odzy­ski­wa­nia z od­pa­dów sub­stan­cji, które mogą być pow­tór­nie wy­ko­rzy­sta­ne jako su­row­ce (do­ty­czy to głów­nie pa­pie­ru, szkła, me­ta­lu i niek­tó­rych two­rzyw sztucz­nych); re­cyc­ling, re­cy­kli­za­cja


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wy­ko­rzy­sta­nie od­pa­dów tech­no­lo­gicz­nych i su­row­ców wtór­nych w prze­my­śle;

Wiktionary

Re­cy­kling (re­cy­kli­za­cja, re­cyr­ku­la­cja) – pro­ces po­le­ga­ją­cy na po­now­nym przet­wa­rza­niu od­pa­dów na pro­duk­ty, ma­te­ria­ły lub sub­stan­cje wy­ko­rzy­sty­wa­ne w pier­wot­nym celu lub in­nych ce­lach; obej­mu­je także re­cy­kling or­ga­nicz­ny, ale nie obej­mu­je odzy­sku ener­gii. Jest jedną z form odzy­sku od­pa­dów i ele­men­tem hie­rar­chii po­stę­po­wa­nia z od­pa­da­mi, odręb­nym od za­po­bie­ga­nia pow­sta­wa­niu od­pa­dów oraz przy­go­to­wa­nia do po­now­ne­go uży­cia.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. recyklingowanie n., upcykling mrz.

 czas. recyklingować ndk., recyklingować się ndk., zrecyklingować dk.

 przym. recyklingowy, recyklingowalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) recyklizacja

Wiktionary


recyklingowalny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) ekol. taki, który można pod­dać re­cy­klin­go­wi; moż­li­wy do wtór­ne­go wy­ko­rzy­sta­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jak uczy­nić re­cy­klin­go­wal­ny­mi opa­ko­wa­nia z two­rzyw sztucz­nych?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. recykling m., recyklingowanie n., zrecyklingowanie n., recykler m.

 czas. recyklingować ndk., zrecyklingować dk.

 przym. recyklingowy, nierecyklingowalny

Wiktionary


recyklingować

wy­ko­rzy­sty­wać od­pa­dy tech­no­lo­gicz­ne i su­row­ce wtór­ne w prze­my­śle; re­cy­klo­wać


SJP.pl


recyklingowy

→ re­cy­kling; re­cyc­lin­go­wy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z re­cy­klin­giem, do­ty­czą­cy re­cy­klin­gu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. recykling mrz., recyklingowanie n., upcykling mrz.

 czas. recyklingować ndk., recyklingować się ndk., zrecyklingować dk.

 przym. recyklingowalny

Wiktionary


recyklizacja

pro­ces odzy­ski­wa­nia z od­pa­dów sub­stan­cji, które mogą być pow­tór­nie wy­ko­rzy­sta­ne jako su­row­ce (do­ty­czy to głów­nie pa­pie­ru, szkła, me­ta­lu i niek­tó­rych two­rzyw sztucz­nych); re­cyc­ling, re­cy­kling


SJP.pl


recyklomat

au­to­mat do zwro­tu opa­ko­wań przez­na­czo­nych do re­cy­klin­gu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) au­to­mat do przyj­mo­wa­nia opa­ko­wań zwrot­nych

Wiktionary


recyklowalny

na­da­ją­cy się do re­cy­klin­gu


SJP.pl


recyklować

wy­ko­rzy­sty­wać od­pa­dy tech­no­lo­gicz­ne i su­row­ce wtór­ne w prze­my­śle; re­cy­klin­go­wać


SJP.pl


recypient

ciek, do któ­re­go ucho­dzą jego do­pły­wy (np. Wisła jako re­cy­pient Pi­li­cy)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ciek, do któ­re­go ucho­dzą jego do­pły­wy

Wiktionary

Re­cy­pient (łac. "re­ci­piens", "-tis" – przyj­mu­ją­cy) – w hy­dro­lo­gii i hy­dro­gra­fii: okre­śle­nie cieku, do któ­re­go ucho­dzą jego do­pły­wy. Re­cy­pien­tem swo­ich bez­poś­red­nich do­pły­wów jest każda rzeka (np. Wisła jest re­cy­pien­tem Narwi).

Wikipedia


recypować

przys­wo­ić lub przys­wa­jać sobie coś


SJP.pl


recyrkulacyjny

→ re­cyr­ku­la­cja


SJP.pl

Patrz:

recyrkulacja

recyrkulować

po­now­nie wpro­wa­dzać w ruch po­wie­trze, gaz, płyn


SJP.pl


recytacja

ar­ty­stycz­ne wy­gła­sza­nie ut­wo­ru li­te­rac­kie­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wy­de­kla­mo­wa­nie ut­wo­ru li­te­rac­kie­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ju­ro­rzy kon­kur­su re­cy­ta­tor­skie­go wy­słu­cha­li już po­ło­wę przy­go­to­wa­nych przez li­ce­a­li­stów re­cy­ta­cji.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. recytator m., recytatorka ż., wyrecytowanie n., recytowanie n.

 czas. recytować ndk., wyrecytować dk.

 przym. recytacyjny, recytatorski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) deklamacja

Wiktionary


recytacyjny

zwią­za­ny z re­cy­ta­cją


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z re­cy­ta­cją, re­cy­to­wa­niem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. recytacja ż., recytowanie n.

 czas. recytować ndk., wyrecytować dk.

Wiktionary


recytator

osoba re­cy­tu­ją­ca, wy­gła­sza­ją­ca ut­wo­ry li­te­rac­kie; de­kla­ma­tor


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba de­kla­mu­ją­ca utwór li­te­rac­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wszy­scy re­cy­ta­to­rzy na­gro­dze­ni zo­sta­li grom­ki­mi bra­wa­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. recytacja ż.

:: fż. recytatorka ż.

 czas. recytować ndk., wyrecytować dk.

 przym. recytatorski

Wiktionary


recytatorka

ko­bie­ta re­cy­tu­ją­ca, wy­gła­sza­ją­ca ut­wo­ry li­te­rac­kie; de­kla­ma­tor­ka


SJP.pl


recytatorski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy re­cy­ta­to­ra lub re­cy­ta­cji, zwią­za­ny z re­cy­ta­to­rem lub re­cy­ta­cją

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zuza wy­gra­ła w zesz­łym roku kon­kurs re­cy­ta­tor­ski w Ka­to­wi­cach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. recytacja ż., recytator m., recytatorka ż., recytowanie n.

 czas. recytować ndk.

 przysł. recytatorsko

Wiktionary


recytatyw

re­ci­ta­ti­vo;
1. ro­dzaj śpie­wu przy­po­mi­na­ją­ce­go pod wzglę­dem ryt­micz­nym i me­lo­dycz­nym de­kla­ma­cję, wy­ko­rzy­sty­wa­ne­go w celu pre­zen­ta­cji akcji w ut­wo­rach dra­ma­tycz­nych;
2. część ut­wo­ru in­stru­men­tal­ne­go o ta­kich ce­chach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) de­kla­ma­cyj­na część opery, ora­to­rium, itp., przy­po­mi­na­ją­ca mowę

Wiktionary

Re­cy­ta­tyw (wł. "re­ci­ta­ti­vo") – so­lo­wa forma wo­kal­na po­dob­na do de­kla­ma­cji, pow­sta­ła około 1600. Re­cy­ta­tyw służy prze­de wszyst­kim do pre­zen­ta­cji akcji. Pier­wsze opery były w ca­ło­ści opar­te na re­cy­ta­ty­wach. Wy­stę­pu­je jako ele­men­ty więk­szej formy mu­zycz­nej ta­kiej jak kan­ta­ta, ora­to­rium, opera czy pasja.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) So­pra­nist­ka zaś­pie­wa­ła re­cy­ta­tyw i arię z pier­wsze­go aktu opery.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɛt͡sɨˈtatɨf, AS: recytatyf

Wiktionary

Powiązane:

 czas. recytować

Wiktionary


recytowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|re­cy­to­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. recytować ndk., wyrecytować dk.

 rzecz. recytacja ż., wyrecytowanie n.

 przym. recytatorski, recytacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) recytacja

Wiktionary


recytować

mówić coś z pa­mię­ci


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­re­cy­to­wać)

 (1.1) wy­gła­szać z pa­mię­ci utwór li­te­rac­ki

 (1.2) pot. mówić coś płyn­nie, jakby jed­nym tchem

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wyrecytować, zarecytować

 rzecz. recytacja ż., recytator m., recytatorka ż., recytatyw m., recytowanie n.

 przym. recytacyjny, recytatorski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) deklamować

 (1.2) wyliczać

Wiktionary


recz

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;

Wiktionary

Recz ( Reetz) – mia­sto w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie cho­szczeń­skim, po­ło­żo­ne nad rzeką Iną. Sie­dzi­ba miej­sko-wiej­skiej gminy Recz.

We­dług da­nych z 31 grud­nia 2009 roku mia­sto miało 2971 miesz­kań­ców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Recz jest śred­nio­wiecz­nym mia­stem.

 (1.1) W Reczu znaj­du­je się za­byt­ko­wy ko­ściół pod wez­wa­niem Chry­stu­sa Króla.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rɛt͡ʃ, AS: reč

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. reczanin m., reczanka ż.

 przym. recki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Recz Pomorski

Wiktionary


reczanin

miesz­ka­niec Recza


SJP.pl


reczanka

miesz­kan­ka Recza


SJP.pl


reczek

naz­wi­sko


SJP.pl


reczyce

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Re­czy­ce – wieś w woj. łódz­kim, w pow. ło­wic­kim, w gmi­nie Do­ma­nie­wi­ce
  • Re­czy­ce – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. my­śli­bor­skim, w gmi­nie Bo­lesz­ko­wi­ce

Wikipedia


reczyn

Re­czyn – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie płoc­kim, w gmi­nie Bo­dza­nów.

W skład so­łect­wa "Re­czyn i Nowy Re­czyn" wcho­dzi także wieś Nowy Re­czyn.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa płoc­kie­go.

Wikipedia


red

spe­cjal­nie wy­o­dręb­nio­ny ob­szar wodny przed wej­ściem do portu, o nie­wiel­kiej głę­bo­ko­ści, osło­nię­ty od sil­nych wia­trów i prą­dów, przez­na­czo­ny do kot­wi­cze­nia stat­ków ocze­ku­ją­cych na wpro­wa­dze­nie do portu; przed­por­cie, przed­mo­rze, przed­port, awan­port, kot­wi­co­wi­sko


SJP.pl

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D. lm. rze­czow­ni­ka reda

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Red – je­zio­ro w USA
  • Red – rzeka w USA, prawy do­pływ At­cha­fa­la­ya
  • Red – raper
  • Red – ze­spół mu­zycz­ny
  • Red – album Black Uhuru
  • Red – album i utwór King Crim­son
  • Red – album The Com­mu­nards
  • Red – album Ta­y­lor Swift
  • R.E.D. – album Ne-Yo
  • Red – sin­gel ze­spo­łu B’z
  • Red. – cza­so­pis­mo
  • Red – film

Wikipedia

Wymowa:

IPA: rɛt, AS: ret

Wiktionary


red.

skrót od: re­dak­cja, re­dak­tor (czy­ta­ny jako cały, od­mien­ny wyraz)


SJP.pl

skrót

 (1.1) = re­dak­cja

 (1.2) = re­dak­tor, re­dak­tor­ka

Wiktionary

Red. – pol­ski kwar­tal­nik li­te­rac­ki, pow­sta­ły w roku 2006 w Brze­gu. Za­wie­szo­ny w roku 2013. Re­dak­to­rem na­czel­nym pisma jest Ra­do­sław Wi­śniew­ski, za­stęp­cą Sła­wo­mir Kuź­nic­ki, a wy­daw­cą Klub In­te­gra­cji Twór­czych „Sto­wa­rzy­sze­nie Ży­wych Po­e­tów”. Jed­nym z za­ło­ży­cie­li pisma był Grze­gorz Het­man, któ­rym w la­tach 2006-2008 zaj­mo­wał się w re­dak­cji dzia­łem po­e­tyc­kim i pro­wa­dził dzia­łal­ność kry­tycz­no­li­te­rac­ką.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tom uka­zał się w Bi­blio­te­ce Po­e­tyc­kiej Wy­daw­nict­wa a5 pod red. Ry­szar­da Kry­nic­kie­go jako 119 z serii.

 (1.2) Nie zga­dza­my się z wnio­ska­mi, do któ­rych red. Ża­kow­ski do­szedł po lek­tu­rze wy­wia­du Agniesz­ki Wi­śniew­skiej z To­ma­szem Lisem w „Kry­ty­ce Po­li­tycz­nej”.

Wiktionary


reda

spe­cjal­nie wy­o­dręb­nio­ny ob­szar wodny przed wej­ściem do portu, o nie­wiel­kiej głę­bo­ko­ści, osło­nię­ty od sil­nych wia­trów i prą­dów, przez­na­czo­ny do kot­wi­cze­nia stat­ków ocze­ku­ją­cych na wpro­wa­dze­nie do portu; przed­por­cie, przed­mo­rze, przed­port, awan­port, kot­wi­co­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mar. żegl. wy­dzie­lo­ny akwen przed­por­to­wy dla ocze­ku­ją­cych na wpły­nię­cie stat­ków;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Reda – mia­sto w wo­je­wództ­wie po­mor­skim
  • Reda – rzeka w wo­je­wództ­wie po­mor­skim
  • reda – akwen
  • Reda – sta­cja ko­le­jo­wa w Re­dzie
  • Reda – dawna gro­ma­da
  • De­ka­nat Reda, Reda Pie­le­sze­wo, Reda Re­ko­wo, Osied­le Reda

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Stat­ki sto­ją­ce na re­dzie nie po­no­szą opłat por­to­wych oraz mogą za­o­pa­try­wać się w wodę, żyw­ność oraz pa­li­wo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrɛda, AS: reda

Wiktionary

Powiązane:

 przym. redowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przedmorze

Wiktionary


redagować

1. opra­co­wy­wać coś, np. utwór, książ­kę, ar­ty­kuł itp., pod wzglę­dem me­ry­to­rycz­nym, sty­li­stycz­nym i ję­zy­ko­wym w celu na­da­nia mu osta­tecz­ne­go, op­ty­mal­ne­go kształ­tu, np. re­da­go­wać ar­ty­kuł, tekst de­pe­szy, uchwa­ły, za­rzą­dze­nia;
2. spraw­dzać i po­pra­wiać tekst, przy­go­to­wu­jąc go do druku;
3. w szko­le: pisać coś, two­rzyć tekst we­dług usta­lo­nych reguł, np. re­da­go­wać cha­rak­te­ry­sty­kę, opis, list, roz­praw­kę itp.;
4. kie­ro­wać re­dak­cją pisma, au­dy­cji itp., po­no­sząc od­po­wie­dzial­ność za ich treść i formę


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zre­da­go­wać)

 (1.1) opra­co­wy­wać dany tekst pod wzglę­dem tre­ści i stylu, na ogół w celu za­mie­szcze­nia w druku

 (1.2) kie­ro­wać re­dak­cją cza­so­pis­ma, dzie­ła zbio­ro­we­go, de­cy­du­jąc osta­tecz­nie o jego tre­ści i for­mie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. redagowanie n., redakcja ż., redaktor mos., redaktorka ż.

 przym. redakcyjny, redaktorski

 przysł. redakcyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) opracowywać

Wiktionary


redak

naz­wi­sko


SJP.pl


redakcja

1. in­sty­tu­cja zaj­mu­ją­ca się wy­da­wa­niem pu­bli­ka­cji, re­da­go­wa­niem tek­stów lub opra­co­wy­wa­niem au­dy­cji ra­dio­wych i te­le­wi­zyj­nych;
2. opra­co­wa­nie przy­go­to­wa­ne­go tek­stu pod wzglę­dem me­ry­to­rycz­nym i sty­li­stycz­nym; re­da­go­wa­nie;
3. wer­sja tek­stu po opra­co­wa­niu re­dak­cyj­nym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) czyn­ność po­pra­wia­nia, ko­ry­go­wa­nia tek­stu pod wzglę­dem me­ry­to­rycz­nym i sty­li­stycz­nym

 (1.2) in­sty­tu­cja lub jej dział, który zaj­mu­je się opra­co­wy­wa­niem pu­bli­ka­cji, np. cza­so­pism lub ksią­żek

 (1.3) wer­sja tek­stu po re­dak­cji (1.1)

 (1.4) zmia­na w tek­ście po re­dak­cji (1.1)

 (1.5) praca osoby kie­ru­ją­cej ze­spo­łem, który opra­co­wu­je i wy­da­je cza­so­pis­mo, dzie­ło zbio­ro­we

 (1.6) miej­sce w któ­rym pra­cu­ją dzien­ni­ka­rze, re­dak­to­rzy

Wiktionary

Re­dak­cja ( re­dac­tus; p.p. od re­di­ge­re „od­no­sić, zbie­rać, ukła­dać”) ma wiele zna­czeń:

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Ten ar­ty­kuł zo­stał przy­ję­ty przez re­dak­cję do druku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. redaktor m., redaktorka ż., redaktorek m., redagowanie n., zredagowanie n., przeredagowywanie n., przeredagowanie n., współredagowanie n., redaktorstwo n.

 czas. redagować ndk., zredagować dk., przeredagowywać ndk., przeredagować dk., współredagować ndk.

 przym. redakcyjny, redaktorski

 przysł. redakcyjnie, redaktorsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) redagowanie

Wiktionary


redakcyjny

zwią­za­ny z re­dak­cją


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z re­dak­cją i/lub re­dak­to­ra­mi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. redaktorka ż., redakcja ż., redagowanie n., redaktor mos.

 czas. redagować ndk.

Wiktionary


redaktor

1. pra­cow­nik re­dak­cji wy­daw­ni­czej, te­le­wi­zyj­nej lub ra­dio­wej, zaj­mu­ją­cy się przy­go­to­wa­niem ma­te­ria­łu re­dak­cyj­ne­go lub opra­co­wa­niem au­dy­cji;
2. osoba re­da­gu­ją­ca, przy­go­to­wu­ją­ca tekst


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pra­cow­nik re­dak­cji, który zaj­mu­je się re­da­go­wa­niem tek­stów, opra­co­wy­wa­niem au­dy­cji ra­dio­wych lub pro­gra­mów te­le­wi­zyj­nych

 (1.2) zwrot grzecz­no­ścio­wy wobec dzien­ni­ka­rza

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) pra­cow­ni­ca re­dak­cji, która zaj­mu­je się re­da­go­wa­niem tek­stów, opra­co­wy­wa­niem au­dy­cji ra­dio­wych lub pro­gra­mów te­le­wi­zyj­nych

Wiktionary

Re­dak­tor – osoba do­ko­nu­ją­ca re­dak­cji tek­stu (książ­ki, ar­ty­ku­łów w cza­so­pis­mach, en­cy­klo­pe­diach i na stro­nach WWW, jak rów­nież w pro­gra­mach ra­dio­wych i te­le­wi­zyj­nych). Czę­sto ma znacz­ny wpływ na osta­tecz­ną po­stać pu­bli­ka­cji – a cza­sa­mi de­cy­du­je też o tym, czy daną pu­bli­ka­cję odrzu­cić, czy przy­jąć do druku. Naj­waż­niej­szą po­zy­cję wśród re­dak­to­rów zaj­mu­je re­dak­tor na­czel­ny, po­dej­mu­ją­cy stra­te­gicz­ne de­cyz­je w spra­wach da­ne­go pisma.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: rɛˈdaktɔr, AS: redaktor

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. redakcja ż., redaktorskość ż., redaktorowanie n., doredagowanie n., doredagowywanie n., odredagowanie n., podredagowanie n., przeredagowanie n., przeredagowywanie n., redagowanie n., współredagowanie n., wyredagowanie n., wyredagowywanie n., zredagowanie n.

:: zdrobn. redaktorek mos., redaktorunio mos.

:: zgrub. redaktorzyna mos.

:: fż. redaktorka ż.

 czas. redaktorować ndk., doredagować dk., doredagowywać ndk., odredagować dk., podredagować dk., przeredagować dk., przeredagowywać ndk., redagować ndk., współredagować ndk., wyredagować dk., wyredagowywać ndk., zredagować dk.

 przym. redaktorski, redakcyjny

 przysł. redaktorsko, redakcyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) redaktorka

Wiktionary


redaktorek

1. pra­cow­nicz­ka re­dak­cji wy­daw­ni­czej, te­le­wi­zyj­nej lub ra­dio­wej, zaj­mu­ją­ca się przy­go­to­wa­niem ma­te­ria­łu re­dak­cyj­ne­go lub opra­co­wa­niem au­dy­cji;
2. ko­bie­ta re­da­gu­ją­ca, przy­go­to­wu­ją­ca tekst


SJP.pl


redaktorka

1. pra­cow­nicz­ka re­dak­cji wy­daw­ni­czej, te­le­wi­zyj­nej lub ra­dio­wej, zaj­mu­ją­ca się przy­go­to­wa­niem ma­te­ria­łu re­dak­cyj­ne­go lub opra­co­wa­niem au­dy­cji;
2. ko­bie­ta re­da­gu­ją­ca, przy­go­to­wu­ją­ca tekst


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta re­dak­tor

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. redakcja ż., redagowanie n.

:: fm. redaktor mos.

 przym. redaktorski, redakcyjny

 czas. redagować

Wiktionary


redaktorować

być re­dak­to­rem na­czel­nym, za­rzą­dzać wy­daw­nict­wem cza­so­pis­ma, ga­ze­ty; re­da­go­wać, kie­ro­wać


SJP.pl


redaktorski

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy re­dak­to­ra

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. redakcja ż., redaktor mos., redaktorka ż., redaktorstwo n.

 czas. redagować

Wiktionary


redaktorstwo

rzad­ko: zawód, sta­no­wi­sko, praca re­dak­to­ra


SJP.pl


redaktorunio

po­gard­li­wie lub iro­nicz­nie: marny re­dak­tor - osoba pra­cu­ją­ca w re­dak­cji pra­so­wej, ra­dio­wej lub te­le­wi­zyj­nej; re­dak­to­rzy­na, re­dak­to­rek, dzien­ni­ka­rzy­na


SJP.pl


redaktorzyna

lek­ce­wa­żą­co: marny re­dak­tor


SJP.pl


redan

po­przecz­ny próg w dnie śliz­ga­cza


SJP.pl

Redan – po­przecz­ny uskok na dol­nej po­wierzch­ni ka­dłu­ba śliz­ga­cza, pły­wa­ka wod­no­sa­mo­lo­tu lub ka­dłu­ba łodzi la­ta­ją­cej ułat­wia­ją­cy oder­wa­nie się strug wody i umoż­li­wia­ją­cy osią­gnię­cie więk­szej pręd­ko­ści przy śliz­ga­niu się po wo­dzie, a w przy­pad­ku wod­no­sa­mo­lo­tów - ułat­wia­ją­cy start.

Wikipedia


redarowie

ple­mię sło­wiań­skie


SJP.pl

Re­da­ro­wie – śred­nio­wiecz­ne ple­mię sło­wiań­skie z grupy ple­mion le­chic­kich, na­le­żą­ce do wie­lec­kiej grupy ple­mion – Związ­ku wie­lec­kie­go – czę­sto w nim do­mi­no­wa­li. Uz­na­ne przez kro­ni­ka­rzy ger­mań­skich za naj­bar­dziej wo­jow­ni­cze spoś­ród ple­mion wie­lec­kich.

Wikipedia


redczyce

Red­czy­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie żniń­skim, w gmi­nie Żnin.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa byd­go­skie­go. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go (III 2011 r.) li­czy­ła 91 miesz­kań­ców. Jest 37. co do wiel­ko­ści miej­sco­wo­ścią gminy Żnin.

Wikipedia


reddit

Red­dit – ser­wis in­ter­ne­to­wy przed­sta­wia­ją­cy linki do róż­no­rod­nych in­for­ma­cji, które uka­za­ły się w In­ter­ne­cie. Ser­wis jest głów­nie an­glo­ję­zycz­ny, cho­ciaż jego in­ter­fejs zo­stał prze­tłu­ma­czo­ny na wiele ję­zy­ków (w tym pol­ski).

Red­dit ma około 174 mi­lio­ny za­re­je­stro­wa­nych użyt­kow­ni­ków i zaj­mo­wał, na dzień 2 marca 2020, 18. po­zy­cję w ran­kin­gu Alexa In­ter­net. W 2026 roku był jedną z 10 naj­czę­ściej od­wie­dza­nych stron in­ter­ne­to­wych na świe­cie.

Wikipedia


redditowy

→ Red­dit [czy­taj: re­di­to­wy]


SJP.pl


redebiutować

rzad­ko: de­biu­to­wać po­now­nie, wy­stę­po­wać (wy­stą­pić) gdzieś po raz drugi, naj­czę­ściej po dłuż­szej przer­wie


SJP.pl


redecki

przy­miot­nik od: Recz (mia­sto w Pol­sce); recki


SJP.pl


redefinicja

rzad­ko: okre­śle­nie cze­goś na nowo, na­da­nie cze­muś no­we­go zna­cze­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) okre­śle­nie, zde­fi­nio­wa­nie cze­goś na nowo, na­da­nie no­we­go zna­cze­nia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɛdɛfʲĩˈɲit͡sʲja, AS: redefʹĩńicʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 czas. redefiniować ndk.

Wiktionary


redefiniować

na­da­wać cze­muś nowe zna­cze­nie, de­fi­nio­wać na nowo


SJP.pl


redemptorysta

czło­nek Con­gre­ga­tio Sanc­tis­si­mi Re­demp­to­ris (Zgro­ma­dze­nia Najś­więt­sze­go Od­ku­pi­cie­la) - ka­to­lic­kie­go za­ko­nu za­ło­żo­ne­go w 1732 roku przez świę­te­go Al­fon­sa Marię Li­gu­o­rie­go w celu gło­sze­nia Ewan­ge­lii, zwła­szcza bied­nym i du­cho­wo opu­szczo­nym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. za­kon­nik ze zgro­ma­dze­nia za­ło­żo­ne­go przez św. Al­fon­sa Marię Li­gu­o­rie­go;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W 1787 re­demp­to­ry­ści po­ja­wi­li się w Rze­czy­po­spo­li­tej Oboj­ga Na­ro­dów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. redemptorystka ż.

 przym. redemptorystowski

Wiktionary


redemptorystka

człon­ki­ni ka­to­lic­kie­go za­ko­nu żeń­skie­go: Zakon Najś­więt­sze­go Od­ku­pi­cie­la


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. za­kon­ni­ca z żeń­skiej ga­łę­zi zgro­ma­dze­nia za­ło­żo­ne­go przez św. Al­fon­sa Marię Li­gu­o­rie­go;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do Pol­ski sio­stry re­demp­to­ryst­ki przy­by­ły w 1989 r.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. redemptorysta m.

 przym. redemptorystowski

Wiktionary


redemptorystowski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z re­demp­to­ry­sta­mi, do­ty­czą­cy re­demp­to­ry­stów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Myśli do ho­mi­lii znaj­du­ję na por­ta­lu re­demp­to­ry­stow­skim.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. redemptorysta m., redemptorystka ż.

Wiktionary


redemptoryści

czło­nek Con­gre­ga­tio Sanc­tis­si­mi Re­demp­to­ris (Zgro­ma­dze­nia Najś­więt­sze­go Od­ku­pi­cie­la) - ka­to­lic­kie­go za­ko­nu za­ło­żo­ne­go w 1732 roku przez świę­te­go Al­fon­sa Marię Li­gu­o­rie­go w celu gło­sze­nia Ewan­ge­lii, zwła­szcza bied­nym i du­cho­wo opu­szczo­nym


SJP.pl

Zgro­ma­dze­nie Najś­więt­sze­go Od­ku­pi­cie­la (łac. "Con­gre­ga­tio Sanc­tis­si­mi Re­demp­to­ris", si­glum: CSsR, pot. re­demp­to­ry­ści) – ka­to­lic­kie zgro­ma­dze­nie za­kon­ne za­ło­żo­ne przez świę­te­go Al­fon­sa Marię Li­gu­o­rie­go 9 li­sto­pa­da 1732 roku. Głów­nym cha­ryz­ma­tem re­demp­to­ry­stów jest po­dą­ża­nie za przy­kła­dem Je­zu­sa Chry­stu­sa w ra­mach życia apo­stol­skie­go, które łączy rów­no­cze­śnie głę­bo­kie od­da­nie się Bogu oraz gło­sze­nie Ewan­ge­lii, szcze­gól­nie ubo­gim oraz naj­bar­dziej opu­szczo­nym.

Wikipedia


reden

śro­do­wi­sko­wo: naj­grub­szy po­kład węgla ka­mien­ne­go w Dą­bro­wie Gór­ni­czej


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Reden – dziel­ni­ca Dą­bro­wy Gór­ni­czej
  • Reden – osied­le w Schiff­we­i­ler w Sa­a­rze
  • Reden – dziel­ni­ca Pat­ten­sen w Dol­nej Sak­so­nii
  • Reden – nie­o­fi­cjal­na część mia­sta Rad­lin
  • Reden – ko­pal­nia węgla ka­mien­ne­go w Dą­bro­wie Gór­ni­czej
  • Reden – szyb ko­pal­ni Reden (o tej samej naz­wie) w Rad­li­nie, miej­sce zbrod­ni na­zi­stow­skiej
  • Reden – ko­pal­nia węgla ka­mien­ne­go w Rad­li­nie
  • Reden – nie­miec­ka ro­dzi­na ary­sto­kra­tycz­na, m.in.:
    • Frie­de­ri­ke Ka­ro­li­ne von Reden
    • Frie­drich Wil­helm von Reden
  • Reh­den (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • Rhe­den

Wikipedia


redesign

[czy­taj: re­di­zajn] zmia­na de­si­gnu


SJP.pl


redestylacja

w che­mii: pro­ces po­now­ne­go de­sty­lo­wa­nia cie­czy, wy­ko­ny­wa­ny w celu uzy­ska­nia więk­szej czy­sto­ści de­sty­la­tu


SJP.pl


redford

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Red­ford – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie Clin­ton
  • Red­ford – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Tek­sas, w hrab­stwie Pre­si­dio
  • Red­ford (ang. Red­ford Towns­hip) – gmina w sta­nie Mi­chi­gan, w hrab­stwie Wayne
  • Ro­bert Red­ford – ame­ry­kań­ski aktor, re­ży­ser i pro­du­cent fil­mo­wy

Wikipedia


redgrave

Red­gra­ve – wieś w An­glii, w hrab­stwie Suf­folk, w dy­stryk­cie Mid Suf­folk. Leży 36 km na pół­noc od mia­sta Ips­wich i 123 km na pół­noc­ny wschód od Lon­dy­nu.

Wikipedia


redia

larwa przy­wry


SJP.pl

Redia – jedna z larw przywr wnętrz­nia­ków. Żyje w or­ga­niz­mie ży­wi­cie­la poś­red­nie­go. Pow­sta­je w wy­ni­ku par­te­no­ge­ne­tycz­ne­go rozm­na­ża­nia się spo­ro­cy­sty lub po­przed­nie­go po­ko­le­nia redii, a cza­sem z mi­ra­ci­dium. Rozm­na­ża się, po­dob­nie jak spo­ro­cy­sta, dzie­wo­rod­nie i daje po­czą­tek ko­lej­ne­mu po­ko­le­niu redii lub cer­ka­riom. Po­sia­da otwór gę­bo­wy, gar­dziel i za­wią­zek je­li­ta, a także otwór, przez który po­tom­stwo opu­szcza jej or­ga­nizm.

Wikipedia


redingot

[czy­taj: redęGOT] re­din­go­te;
1. długi płaszcz męski z wy­so­kim koł­nie­rzem i pe­le­ryn­ką, uży­wa­ny daw­niej do jazdy kon­nej lub w cza­sie po­dró­ży;
2. płaszcz dam­ski o po­dob­nym kroju


SJP.pl


redingote

[czy­taj: redęGOT] re­din­got;
1. długi płaszcz męski z wy­so­kim koł­nie­rzem i pe­le­ryn­ką, uży­wa­ny daw­niej do jazdy kon­nej lub w cza­sie po­dró­ży;
2. płaszcz dam­ski o po­dob­nym kroju


SJP.pl


redis

ro­dzaj sta­lów­ki do pi­sa­nia i ry­so­wa­nia tu­szem kre­ślar­skim; re­di­sów­ka


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • od­mia­na sta­lów­ki
  • Redis (baza da­nych)

Wikipedia


redisówka

ro­dzaj sta­lów­ki do pi­sa­nia i ry­so­wa­nia tu­szem kre­ślar­skim; redis


SJP.pl


redivivus

z ła­ci­ny: zmart­wychw­sta­ły, odro­dzo­ny


SJP.pl


redkowice

Red­ko­wi­ce (kaszb. "Redkòjce" lub też "Redkòwice", niem. "Rett­ke­witz") – wieś ka­szub­ska w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie lę­bor­skim, w gmi­nie Nowa Wieś Lę­bor­ska.

W skład so­łect­wa "Red­ko­wi­ce" wcho­dzi także Nie­bę­dzi­no i Że­laz­ko­wo. W końcu 2025 so­łect­wo li­czy­ło 605 miesz­kań­ców.

Wikipedia


redlarski

naz­wi­sko


SJP.pl


redler

prze­no­śnik łań­cu­cho­wy do zboża


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Izy­dor Red­ler
  • Jan Chry­zo­stom Red­ler

Wikipedia


redlica

rad­li­ca;
1. ro­bo­cza część radła
2. ro­bo­cza część siew­ni­ka, żło­bią­ca bru­zdy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) roln. część siew­ni­ka, która wy­ko­nu­je bru­zdę dla na­sion

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • red­li­ca – część siew­ni­ka
  • Red­li­ca – miej­sco­wość w woj. za­chod­nio­po­mor­skim
  • Red­li­ca – sta­cja ko­le­jo­wa w Red­li­cy

Wikipedia


redlich

naz­wi­sko


SJP.pl


redlicki

naz­wi­sko


SJP.pl


redlina

re­gio­nal­nie: nie­wy­so­ki wał ziemi mię­dzy dwie­ma bru­zda­mi, usy­pa­ny przez rad­le­nie; rad­li­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) roln. nasyp ziemi małej wiel­ko­ści, znaj­du­ją­cy się mię­dzy dwie­ma bru­zda­mi;

Wiktionary

Red­li­na, rad­li­na – nie­du­ży wał ziemi po­mię­dzy dwie­ma bru­zda­mi, uksz­tał­to­wa­ny sa­dzar­ką lub ob­syp­ni­kiem, np. w upra­wie ziem­nia­ka. Daw­niej red­li­ny for­mo­wa­no za po­mo­cą radła pod­czas rad­le­nia (red­le­nia).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Red­li­na obok red­li­ny bie­gły przed sie­bie, ni­knąc gdzieś pod lodem. Z ka­mie­ni­stej gleby nie ster­cza­ły co praw­da żadne pędy, ale miało się wra­że­nie, że wraz z let­nim ocie­ple­niem ziem­nia­ki wzej­dą.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. radło n., redło n., radełko n., radlenie n., radlina ż., radlica ż., radlaczka ż., radlanka ż., radlonka ż., redlanka ż., redlonka ż.

 czas. radlić ndk., redlić ndk., obradlać ndk., obradlić dk., obredlać ndk., obredlić dk.

 przym. radlny, radłowy, radlony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. radlina

Wiktionary


redlinowy

przy­miot­nik od: red­li­na


SJP.pl


redlić

re­gio­nal­nie: rad­lić - ob­sy­py­wać ro­śli­ny oko­po­we za po­mo­cą radła (re­gio­nal­nie: redła)


SJP.pl


redliński

naz­wi­sko


SJP.pl


redmond

mia­sto w USA, gdzie m.in. mie­ści się sie­dzi­ba firmy Mi­cro­soft


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Red­mond – mia­sto w sta­nie Ore­gon, w hrab­stwie Des­chu­tes
  • Red­mond – miej­sco­wość w sta­nie Utah, w hrab­stwie Se­vier
  • Red­mond (sie­dzi­ba Mi­cro­sof­tu i Nin­ten­do) – mia­sto w sta­nie Wa­szyng­ton, w hrab­stwie King
  • Red­mond (ang. Red­mond Towns­hip) – gmina w sta­nie Da­ko­ta Pół­noc­na, w hrab­stwie Mo­un­tra­il

Wikipedia


rednacz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) środ. re­dak­tor na­czel­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wy­wiad z red­na­czem Ar­ca­nów, któ­re­go trze­ba wy­słu­chać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrɛdnat͡ʃ, AS: rednač

Wiktionary


redoks

ro­dzaj re­ak­cji che­micz­nej po­le­ga­ją­cej na zmia­nie stop­nia ut­le­nie­nia dwóch lub wię­cej pier­wiast­ków


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) chem. zwią­za­ny z ut­le­nia­niem-re­duk­cją

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kie­ru­nek prze­no­sze­nia elek­tro­nów mię­dzy dwoma ukła­da­mi re­doks za­le­ży od ich po­ten­cja­łów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. redoksometria ż., redoksymetria ż.

 przym. redoksometryczny, redoksymetryczny

Wiktionary


redonda

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wyspa wul­ka­nicz­na na Morzu Ka­ra­ib­skim, na­le­żą­ca do pań­stwa An­ti­gua i Bar­bu­da;

Wiktionary

Re­don­da – wyspa le­żą­ca na Morzu Ka­ra­ib­skim, 56,2 km na po­łud­nio­wy za­chód od An­ti­gui, na­le­żą­ca do pań­stwa An­ti­gua i Bar­bu­da. Znaj­du­je się na niej wy­ga­sły wul­kan.

Wikipedia


redostowo

Re­do­sto­wo (do 1945 "Retz­tow") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie go­le­niow­skim, w gmi­nie Osina, na Rów­ni­nie No­wo­gardz­kiej, nad rzeką Step­ni­cą, oto­czo­na la­sa­mi wschod­nich krań­ców Pu­szczy Go­le­niow­skiej, przy dro­dze kra­jo­wej nr 6.

Wikipedia


redowa

cze­ski ta­niec to­wa­rzy­ski w tem­pie umiar­ko­wa­nie szyb­kim


SJP.pl

Re­do­wa – ta­niec cze­ski, przy­po­mi­na­ją­cy ma­zur­ka i polkę.

Ter­min "re­do­wa" po­cho­dzi z li­te­ra­tu­ry nie­miec­ko­ję­zycz­nej, w któ­rej roz­po­wszech­nił się w la­tach 40. i 50. XIX wieku, po prze­ni­knię­ciu tańca poza te­ry­to­rium Czech.

Re­do­wa skła­da się z dwóch czę­ści. Od 1829, kiedy po raz pier­wszy zo­sta­ła wpro­wa­dzo­na jako ta­niec sa­lo­no­wy w Pra­dze, były one opi­sy­wa­na dwoma ter­mi­na­mi: rejdovák (umiar­ko­wa­ne tempo w me­trum 3/4 lub 3/8) i rejdovačka (szyb­kie tempo w me­trum 2/4 lub 4/8).

Wikipedia


redowy

przy­miot­nik od: reda


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z redą, do­ty­czą­cy redy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ka­pi­ta­nat za­trzy­mał sta­tek w ob­sza­rze re­do­wym.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. reda ż.

Wiktionary


redp

skrót od: Rejon Ek­splo­a­ta­cji Dróg Pu­blicz­nych


SJP.pl


redpillowiec

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. środ. ktoś prze­ko­na­ny o swoim wyz­wo­le­niu się z opre­sji, w któ­rej tkwią męż­czyź­ni zdo­mi­no­wa­ni przez ko­bie­ty

Wiktionary


redresja

za­bieg me­dycz­ny sto­so­wa­ny celem zwięk­sze­nia za­kre­su ru­chów stawu lub zmniej­sze­nia jego przy­kur­czów


SJP.pl


redresujący

w me­dy­cy­nie: mo­gą­cy spo­wo­do­wać re­dre­sję - znieść przy­kurcz stawu lub zwięk­szyć za­kres jego ru­chów; re­dre­syj­ny


SJP.pl


redresyjny

w me­dy­cy­nie: mo­gą­cy spo­wo­do­wać re­dre­sję - znieść przy­kurcz stawu lub zwięk­szyć za­kres jego ru­chów; re­dre­su­ją­cy


SJP.pl


reducent

or­ga­nizm cu­dzo­żyw­ny; de­stru­ent


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ekol. or­ga­nizm he­te­ro­tro­ficz­ny, który roz­kła­da­jąc i re­du­ku­jąc sub­stan­cje or­ga­nicz­ne po­wo­du­je ich mi­ne­ra­li­za­cję

Wiktionary

Re­du­cen­ci ( redūcō – zmniej­szam, ni­szczę), de­stru­en­ci ( dēstruō – burzę) – or­ga­niz­my sta­no­wią­ce koń­co­wy etap łań­cu­cha po­kar­mo­we­go. Odży­wia­ją się szcząt­ka­mi in­nych or­ga­niz­mów i roz­kła­da­ją zło­żo­ne związ­ki or­ga­nicz­ne na prost­sze związ­ki, także nie­or­ga­nicz­ne. Do de­stru­en­tów za­li­cza się: sa­pro­fi­ty, de­try­tu­so­fa­gi (de­try­tu­so­żer­cy), sa­pro­bion­ty, sa­pro­by, ne­kro­fa­gi.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) destruent

Wiktionary


reduchów

Re­du­chów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie zduń­sko­wol­skim, w gmi­nie Sza­dek.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa sie­radz­kie­go.

Wikipedia


reducin

Re­du­cin – wieś so­łec­ka w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie gar­wo­liń­skim, w gmi­nie Górz­no.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa sied­lec­kie­go.

Wier­ni Ko­ścio­ła rzym­sko­ka­to­lic­kie­go na­le­żą do pa­ra­fii św. Jana Chrzci­cie­la w Górz­nie.

Wikipedia


redukat

cięż­ki olej otrzy­my­wa­ny po od­de­sty­lo­wa­niu ole­jów lek­kich


SJP.pl


redukcja

1. spro­wa­dze­nie cze­goś do mniej­szych roz­mia­rów; zmniej­sze­nie;
2. zmniej­sze­nie skła­du per­so­ne­lu in­sty­tu­cji lub za­kła­du pracy po­przez zwol­nie­nie pra­cow­ni­ków;
3. re­ak­cja che­micz­na po­le­ga­ją­ca na odłą­cze­niu tlenu lub przy­łą­cze­niu wo­do­ru


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spro­wa­dze­nie cze­goś do mniej­szych roz­mia­rów

 (1.2) zmniej­sze­nie skła­du per­so­ne­lu in­sty­tu­cji lub za­kła­du pracy po­przez zwol­nie­nie pra­cow­ni­ków

 (1.3) chem. pro­ces przej­ścia atomu z wyż­sze­go na niż­szy sto­pień ut­le­nie­nia;

 (1.4) techn. w hy­dra­u­li­ce: kształt­ka poz­wa­la­ją­ca zmie­nić śred­ni­cę ko­lej­nej rury;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • re­duk­cja (che­mia)
  • re­duk­cja (hy­dra­u­li­ka)
  • re­duk­cja (ma­te­ma­ty­ka)
    • re­duk­cja wy­ra­zów po­dob­nych
  • re­duk­cja (lo­gi­ka)
  • re­duk­cja (ana­li­za skład­nio­wa)
  • re­duk­cja (te­o­ria zło­żo­no­ści)
  • re­duk­cja mi­syj­na

Wikipedia

Wymowa:

IPA: rɛˈdukt͡sʲja, AS: redukcʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. reduktor m., redukowanie n.

 czas. redukować, zredukować

 przym. redukcyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zmniejszenie

 (1.2) deetatyzacja

 (1.3) elektronacja

 (1.4) przejściówka

Wiktionary


redukcjonista

zwo­len­nik re­duk­cjo­niz­mu


SJP.pl


redukcjonistka

→ re­duk­cjo­ni­sta


SJP.pl

Patrz:

redukcjonista

redukcjonistyczny

→ re­duk­cjo­nizm


SJP.pl

Patrz:

redukcjonizm

redukcjonizm

po­gląd, we­dług któ­re­go zja­wi­ska i pro­ce­sy zło­żo­ne dadzą się wy­ja­śniać przez spro­wa­dze­nie do zja­wisk i pro­ce­sów prost­szych i od­po­wia­da­ją­cych im praw


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) filoz. po­gląd mó­wią­cy, że zro­zu­mie­nie więk­sze­go zja­wi­ska można osią­gnąć po­przez ba­da­nie mniej­szej jego czę­ści

Wiktionary

Re­duk­cjo­nizm – po­gląd w fi­lo­zo­fii nauki, sta­no­wi­sko me­to­do­lo­gicz­ne przyj­mu­ją­ce, że moż­li­we i wła­ści­we jest wy­ja­śnie­nie i opis włas­no­ści zło­żo­ne­go ukła­du po­przez opis i wy­ja­śnie­nie za­cho­wa­nia jego czę­ści. Po­glą­da­mi al­ter­na­tyw­ny­mi są ho­lizm i emer­gen­tyzm.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. redukowanie n.

Wiktionary


redukcyjny

zwią­za­ny z re­duk­cją


SJP.pl


redukowalność

→ re­du­ko­wal­ny


SJP.pl

Patrz:

redukowalny

redukowalny

taki, któ­re­go można zre­du­ko­wać


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) moż­li­wy do zre­du­ko­wa­nia, da­ją­cy się zre­du­ko­wać

Wiktionary


redukowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zmniej­sza­nie roz­mia­rów, licz­by lub ilo­ści cze­goś

 (1.2) kulin. zmniej­sze­nie ob­ję­to­ści po­tra­wy i zwięk­sze­nie jej gę­sto­ści przez dłuż­sze go­to­wa­nie na małym ogniu

Wiktionary

Re­du­ko­wa­nie – tech­ni­ka obrób­ki ku­li­nar­nej po­le­ga­ją­ca na za­gę­szcza­niu po­tra­wy przez od­pa­ro­wa­nie wody lub in­nych pły­nów na małym ogniu. Sto­so­wa­na w od­nie­sie­niu do sosów, kon­fi­tur lub dże­mów.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. zredukowanie n., redukcja ż., redukcjonizm m., redukcjonista m., redukcjonistka ż., reduktor m.

 czas. redukować ndk., zredukować dk.

 przym. redukcyjny, redukcjonistyczny

Wiktionary


redukować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zre­du­ko­wać)

 (1.1) po­wo­do­wać zmniej­sze­nie czego

 (1.2) lik­wi­do­wać etaty pra­cow­ni­cze

 (1.3) chem. wpro­wa­dzać pier­wia­stek do mniej­szej war­to­ścio­wo­ści wsku­tek przy­łą­cza­nia elek­tro­nów, po­przez od­bie­ra­nie tlenu lub wpro­wa­dza­nie wo­do­ru

cza­sow­nik zwrot­ny re­du­ko­wać się (dk. zre­du­ko­wać się)

 (2.1) sta­wać się mniej­szym lub mniej licz­nym

 (2.2) chem. od­da­wać tlen lub przyj­mo­wać wodór

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. redukcja ż., redukowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) obniżać, ograniczać, pomniejszać, skracać, usuwać, uszczuplać, zmniejszać

 (1.2) zwalniać, wywalać

 (1.3) odtleniać

 (2.1) ograniczać się, zmniejszać się

Wiktionary


reduktor

w che­mii: sub­stan­cja od­da­ją­ca elek­tro­ny innym ato­mom, jonom lub czą­stecz­kom, re­du­ku­ją­ca te sub­stan­cje i sama ule­ga­ją­ca przy tym ut­le­nie­niu


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Re­duk­tor me­cha­nicz­ny
  • Re­duk­tor ci­śnie­nia
  • Re­duk­tor szli­fów
  • Re­duk­tor (che­mia)

Wikipedia


redukująco

→ re­du­ko­wać


SJP.pl

Patrz:

redukować

redundancja

nad­miar w sto­sun­ku do tego, co nie­zbęd­ne; cecha ko­mu­ni­ka­tu za­wie­ra­ją­ce­go wię­cej in­for­ma­cji, niż mi­ni­mum nie­zbęd­ne do prze­ka­za­nia tre­ści


SJP.pl

Re­dun­dan­cja ( re­dun­dan­tio „po­wódź, nad­miar, zby­tek”) – nad­mia­ro­wość w sto­sun­ku do tego, co ko­niecz­ne lub zwy­kłe. Okre­śle­nie może od­no­sić się za­rów­no do nad­mia­ru zbęd­ne­go lub szkod­li­we­go, nie­ce­lo­wo zu­ży­wa­ją­ce­go za­so­by, jak i do po­żą­da­ne­go za­bez­pie­cze­nia na wy­pa­dek usz­ko­dze­nia czę­ści sy­ste­mu.

Wikipedia


redundancyjny

zwią­za­ny z re­dun­da­cją


SJP.pl


redundantność

→ re­dun­dant­ny; re­dun­dan­cja


SJP.pl


redundantny

taki, bez któ­re­go można się obejść; nad­mia­ro­wy, do­dat­ko­wy, za­pa­so­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) nad­mia­ro­wy, nie­po­trzeb­ny, zbęd­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. redundancja ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nadmiarowy, niepotrzebny, zbędny, zbyteczny; pot. potrzebny jak umarłemu kadzidło, potrzebny jak dziura w moście, potrzebny jak piąte koło u wozu

Wiktionary


reduplikacja

pow­tó­rze­nie da­nych, zja­wisk lub pro­ce­sów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pow­tó­rze­nie

 (1.2) jęz. sło­wot­wór­cze lub flek­syj­ne pod­wo­je­nie rdze­nia;

Wiktionary

Re­du­pli­ka­cja ( re­du­pli­ca­tio „pod­wo­je­nie”) – pow­tó­rze­nie ca­łe­go wy­ra­zu bądź jego czę­ści. W ję­zy­kach pełni funk­cję flek­syj­ną bądź sło­wot­wór­czą, jest rów­nież środ­kiem sty­li­stycz­nym.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌrɛduplʲiˈkat͡sʲja, AS: reduplʹikacʹi ̯a

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podwojenie

Wiktionary


reduplikować

pod­wa­jać (pod­wo­ić), pow­ta­rzać (pow­tó­rzyć) coś


SJP.pl


reduta

1. dawne ziem­ne umoc­nie­nie po­lo­we z wałem i fosą, ro­dzaj szań­ca;
2. sta­no­wi­sko obron­ne;
3. prze­no­śnie: po­mysł, dzia­ła­nie wy­ma­ga­ją­ce obro­ny;
4. daw­niej: pu­blicz­ny bal ma­sko­wy


SJP.pl

Re­du­ta (wł. "ri­dot­ta", fr. "re­do­u­te", ang. "re­do­ubt") – ro­dzaj szań­ca. Zam­knię­te, sa­mo­dziel­ne dzie­ło for­ty­fi­ka­cyj­ne po­lo­we lub pół­sta­łe na na­ry­sie koła, kwa­dra­tu lub in­ne­go wie­lo­bo­ku, przez­na­czo­ne do sa­mo­dziel­nie pro­wa­dzo­nej obro­ny. Miała kształt lu­ne­ty z zam­knię­tą szyją. Re­du­ty bu­do­wa­no od XVI wieku do po­cząt­ku I wojny świa­to­wej. Umiej­sca­wia­no je przed linią umoc­nień obron­nych, ota­cza­jąc wałem ziem­nym lub fosą.

Wikipedia


redutowiec

śro­do­wi­sko­wo: czło­nek Re­du­ty - sto­wa­rzy­sze­nia te­a­tral­ne­go, za­ło­żo­ne­go w 1919 roku przez Ju­liu­sza Oster­wę, dzia­ła­ją­ce­go do 1939 roku, obej­mu­ją­ce­go teatr i szko­łę ak­tor­ską


SJP.pl


redutowy

przy­miot­nik od: re­du­ta


SJP.pl


redyk

wy­pro­wa­dza­nie owiec na wypas w góry (r. wio­sen­ny) i spro­wa­dza­nie z hali (r. je­sien­ny), zwy­kle w po­sta­ci uro­czy­ste­go prze­mar­szu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) etn. wy­pro­wa­dza­nie wios­ną owiec na hale oraz ich je­sien­ny po­wrót;

Wiktionary

Redyk – uro­czy­ste wyj­ście pa­ste­rzy ze sta­da­mi owiec na wypas na gór­skich ha­lach (redyk wio­sen­ny), a także ich po­wrót z wy­pa­su (redyk je­sien­ny).

Redyk je­sien­ny zwany jest gwa­ro­wo "uosod", co wy­wo­dzi się od słowa "uo­sa­dzić" ("ôsadzić"), osa­dzić owce z po­wro­tem do po­szcze­gól­nych go­spo­darstw.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Je­sien­ny redyk wedle tra­dy­cji po­wi­nien za­koń­czyć się w dniu św. Mi­cha­ła (29 wrze­śnia).

Wiktionary


redykować

gwa­ro­wo: re­dy­ko­wać się - prze­no­sić się z ow­ca­mi na inne pa­stwi­ska


SJP.pl


redykołka

ser pro­du­ko­wa­ny z resz­tek sera, które nie wy­star­czy­ły do wyt­wo­rze­nia oscyp­ka, głów­nie na Pod­ha­lu i w Be­ski­dzie Ślą­skim


SJP.pl

Re­dy­koł­ka (re­dy­kaw­ka) – ro­dzaj sera wyt­wa­rza­ne­go głów­nie na Pod­ha­lu i w Be­ski­dzie Ślą­skim. W obu tych miej­scach pierw­si wyt­wa­rza­li ją tam­tej­si pa­ste­rze wo­ło­scy. Re­dy­koł­ka czę­sto my­lo­na jest z oscyp­kiem. Po­do­bień­stwo wy­ni­ka z faktu, że pro­du­ko­wa­na jest z resz­tek sera, które nie wy­star­czy­ły do wyt­wo­rze­nia oscyp­ka, czyli z resz­tek przet­wo­rzo­ne­go bun­dzu. Re­dy­koł­ka cha­rak­te­ry­zu­je się za­pa­chem i pos­ma­kiem wę­dze­nia oraz pi­kant­nym, lekko sło­nym sma­kiem bę­dą­cym wy­ni­kiem mo­cze­nia sera w so­lan­ce.

Wikipedia


redyska

w gwa­rze poz­nań­skiej: rzod­kiew­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. kulin. gw-pl|Poz­nań. rzod­kiew­ka

Wiktionary


redyskont

wtór­na sprze­daż weks­li zdy­skon­to­wa­nych przed ter­mi­nem ich płat­no­ści


SJP.pl


redyskonto

wtór­na sprze­daż weks­li zdy­skon­to­wa­nych przed ter­mi­nem ich płat­no­ści


SJP.pl

Re­dy­skon­to – przy­ję­cie przez bank cen­tral­ny wie­rzy­tel­no­ści, ta­kich jak weks­le, od ban­ków ko­mer­cyj­nych. Banki ko­mer­cyj­ne, za­sta­wia­jąc pa­pie­ry war­to­ścio­we, mogą za­cią­gać kre­dy­ty re­dy­skon­to­we. Bank cen­tral­ny, usta­la­jąc kwotę kre­dy­tu, od­li­cza od war­to­ści no­mi­nal­nej zdy­skon­to­wa­nych pa­pie­rów war­to­ścio­wych ich od­set­ki, okre­ślo­ne przez stopę re­dy­skon­to­wą usta­lo­ną wła­śnie przez ten bank.

Wikipedia


redyskontowy

przy­miot­nik od: re­dy­skon­to


SJP.pl


redystrybucja

1. po­now­na dy­stry­bu­cja, wtór­ny po­dział cze­goś, zwy­kle dóbr ma­te­rial­nych;
2. re­dy­stry­bu­cja do­cho­dów - po­dział przez pań­stwo do­cho­dów oby­wa­te­li, po­bra­nych od nich w po­sta­ci po­dat­ków


SJP.pl

Re­dy­stry­bu­cja (łac. "re­di­stri­bu­tio", "re -" 'w tył; znów; na­prze­ciw' i "di­stri­bu­tio" p. dy­stry­bu­cja) – po­now­ny trans­fer do­cho­du, ma­jąt­ku lub nie­ru­cho­mo­ści od jed­ne­go pod­mio­tu do dru­gie­go spo­wo­do­wa­ne przez od­po­wied­ni me­cha­nizm spo­łecz­ny ma­ją­cy ni­we­lo­wać nie­rów­no­ści spo­łecz­ne.

Wikipedia


redystrybucyjny

zwią­za­ny z re­dy­stry­bu­cją


SJP.pl


redystrybuować

wtór­nie dzie­lić ja­kieś dobra


SJP.pl


redystrybutor

pod­miot zaj­mu­ją­cy się po­now­nym po­dzia­łem dóbr lub usług


SJP.pl


redziak

naz­wi­sko


SJP.pl


redzianin

miesz­ka­niec Redy


SJP.pl


redzianka

miesz­kan­ka Redy


SJP.pl


redzikowo

1. gmina w Pol­sce;
2. wieś w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Re­dzi­ko­wo – gmina w Pol­sce
  • Re­dzi­ko­wo – wieś w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie słup­skim, w gmi­nie Słupsk przy dro­dze kra­jo­wej nr 6
  • Re­dzi­ko­wo – osada w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie słup­skim, w gmi­nie Słupsk przy dro­dze kra­jo­wej nr 6
  • Port lot­ni­czy Słupsk-Re­dzi­ko­wo

Wikipedia


redzikowski

→ Re­dzi­ko­wo (gmina w Pol­sce)


SJP.pl


redzimski

naz­wi­sko


SJP.pl


redzki

przy­miot­nik od: Reda


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Redą, do­ty­czą­cy Redy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Reda ż.

Wiktionary


redło

na­rzę­dzie rol­ni­cze słu­żą­ce do ro­bie­nia bruzd po­mię­dzy rzę­da­mi upraw ro­ślin oko­po­wych i do ich ob­sy­py­wa­nia; radło


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Redło – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. go­le­niow­skim, w gmi­nie Osina
  • Redło – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. świd­wiń­skim, w gmi­nie Poł­czyn-Zdrój
  • Redło – dawna gro­ma­da
  • Redło – nie­czyn­ny przy­sta­nek ko­le­jo­wy w Redle, w po­wie­cie świd­wiń­skim

Wikipedia


redłowo

dziel­ni­ca Gdyni


SJP.pl

Re­dło­wo (ka­szub. "Redłowò") – nad­mor­ska dziel­ni­ca miesz­kal­na Gdyni, gra­ni­czą­ca z na­stę­pu­ją­cy­mi dziel­ni­ca­mi tegoż mia­sta: Wzgó­rze Św. Mak­sy­mi­lia­na(od pół­no­cy), Dział­ki Leśne, Mały Kack (obie od za­cho­du), Or­ło­wo (od po­łud­nia), a od wscho­du także z Mo­rzem Bał­tyc­kim.

Wikipedia


redłowski

→ Re­dło­wo


SJP.pl

Patrz:

Redłowo

redźka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Wi­leń­szczyz­na. rzod­kiew­ka

Wiktionary


reebok

[czy­taj: ribok] marka odzie­ży, obu­wia i sprzę­tu spor­to­we­go oraz firma


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. wyrób firmy Re­e­bok

Wiktionary

Re­e­bok In­ter­na­tio­nal Li­mi­ted – ame­ry­kań­skie przed­się­bior­stwo bran­ży odzie­żo­wej, zaj­mu­ją­ce się pro­duk­cją obu­wia, odzie­ży i ak­ce­so­riów spor­to­wych. Jest czę­ścią ame­ry­kań­skiej.Jego nazwa po­cho­dzi od ga­tun­ku po­łud­nio­wo­a­fry­kań­skiej an­ty­lo­py – rid­bo­ka sza­re­go (afr. Va­al­rib­bok, ang. Grey Rhe­bok).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wi­dzia­łeś? Marek miał na tre­nin­gu nowe re­e­bo­ki.

Wiktionary


reed

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Reed – miej­sco­wość w sta­nie Ar­kan­sas, w hrab­stwie Desha
  • Reed (ang. Reed Towns­hip) – gmina w sta­nie Ar­kan­sas, w hrab­stwie Was­hing­ton
  • Reed (ang. Reed Towns­hip) – gmina w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie Will
  • Reed (ang. Reed Towns­hip) – gmina w sta­nie Da­ko­ta Pół­noc­na, w hrab­stwie Cass
  • Reed (ang. Reed Towns­hip) – gmina w sta­nie Ohio, w hrab­stwie Se­ne­ca
  • Reed (ang. Reed Towns­hip) – gmina w sta­nie Pen­syl­wa­nia, w hrab­stwie Da­up­hin
  • Aly­son Reed – ame­ry­kań­ska tan­cer­ka i ak­tor­ka
  • Carol Reed – an­giel­ski re­ży­ser fil­mo­wy
  • Chris, Cathy i Al­li­son Reed – ro­dzeń­stwo łyż­wia­rzy fi­gu­ro­wych re­pre­zen­tu­ją­cych Ja­po­nię (Chris i Cathy) oraz Gruz­ję (Al­li­son)
  • Dean Reed – ame­ry­kań­ski muzyk i aktor
  • Dizzy Reed – ame­ry­kań­ski muzyk (Guns N' Roses)
  • Donna Reed – ame­ry­kań­ska ak­tor­ka

Wikipedia


reedukacja

1. po­now­ne prze­ka­zy­wa­nie komuś wie­dzy lub ucze­nie umie­jęt­no­ści w przy­pad­ku bra­ków w wyksz­tał­ce­niu lub utra­ty wcze­śniej zdo­by­tych doś­wiad­czeń;
2. dzia­ła­nia zmie­rza­ją­ce do na­u­cze­nia osób o za­chwia­nym sy­ste­mie war­to­ści (głów­nie do­ty­czy to osób ska­za­nych) życia zgod­nie z za­sa­da­mi i nor­ma­mi obo­wią­zu­ją­cy­mi w ja­kimś spo­łe­czeń­stwie


SJP.pl

Re­e­du­ka­cja – ze­spół dzia­łań ma­ją­cych na celu przy­wró­ce­nie jed­nost­ce ludz­kiej po­sia­da­nych wcze­śniej umie­jęt­no­ści.

Re­e­du­ka­cja jest ro­zu­mia­na róż­nie w róż­nych ob­sza­rach dzia­ła­nia. W re­so­cja­li­za­cji osoby do­ro­słej, jest to pro­ces wpa­ja­nia jed­nost­ce nie­zbęd­nych umie­jęt­no­ści po­trzeb­nych w życiu, w tym w życiu spo­łecz­nym, a także przeksz­tał­ce­nie oso­bo­wo­ści oraz prze­ka­zy­wa­nie pra­wi­dło­we­go sy­ste­mu war­to­ści, norm, jak rów­nież wzor­ców kul­tu­ro­wych.

Wikipedia


reedukacyjny

zwią­za­ny z re­e­du­ka­cją


SJP.pl


reedukator

1. osoba, która za­wo­do­wo zaj­mu­je się re­e­du­ka­cją - ucze­niem kogoś, kto ma braki w wyksz­tał­ce­niu;
2. osoba, która za­wo­do­wo zaj­mu­je się re­e­du­ka­cją - przy­wra­ca­niem cho­re­mu spraw­no­ści fi­zycz­nej;
3. pra­cow­nik wię­zie­nia, za­kła­du po­praw­cze­go, oś­rod­ku le­cze­nia uza­leż­nień itp., nio­są­ca pomoc prze­stęp­com lub oso­bom uza­leż­nio­nym, uczą­ca ich po­praw­ne­go za­cho­wa­nia, reguł życia w spo­łe­czeń­stwie itp.


SJP.pl


reedukatorka

→ re­e­du­ka­tor


SJP.pl

Patrz:

reedukator

reedycja

po­now­ne wy­da­nie książ­ki, filmu, gry itp.


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • re­e­dy­cja – po­now­ne wy­da­nie (wzno­wie­nie) ja­kiejś pu­bli­ka­cji: książ­ki, al­bu­mu mu­zycz­ne­go, gry kom­pu­te­ro­wej itp.
  • Re­e­dy­cja – album Mo­ni­ki Brod­ki

Wikipedia


reedytować

po­now­nie edy­to­wać


SJP.pl


reeksport

pow­tór­ny ek­sport, wywóz to­wa­ru po­cho­dze­nia za­gra­nicz­ne­go za gra­ni­cę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ekon. po­wrot­ny ek­sport, wywóz to­wa­ru po­cho­dze­nia za­gra­nicz­ne­go za gra­ni­cę;

Wiktionary

Re­ek­sport – po­wrot­ny ek­sport, wywóz to­wa­ru im­por­to­wa­ne­go za gra­ni­cę. W tran­sak­cjach tych bie­rze udział najm­niej trzech part­ne­rów z róż­nych kra­jów: sprze­daw­ca, poś­red­nik i na­byw­ca. Roz­róż­nia się re­ek­sport poś­red­ni (zwany też im­por­tem rów­no­le­głym) i bez­poś­red­ni.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: rɛˈːkspɔrt, AS: r•eksport

Wiktionary

Powiązane:

 czas. reeksportować

 rzecz. reeksportowanie

Wiktionary


reeksportować

ek­spor­to­wać (wy­ek­spor­to­wać) to­wa­ry spro­wa­dzo­ne z za­gra­ni­cy


SJP.pl


reelekcja

pow­tór­ny wybór tej samej osoby na okre­ślo­ne sta­no­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) polit. po­now­ny wybór kogoś na sta­no­wi­sko wy­bie­ral­ne

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pre­zy­dent, znany z głę­bo­kiej wiary, zaw­dzię­cza swą re­e­lek­cję w znacz­nej mie­rze gło­som re­li­gij­nych kon­ser­wa­ty­stów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. elekcja ż.

Wiktionary


reelekcyjny

→ re­e­lek­cja


SJP.pl

Patrz:

reelekcja

reelektryfikacja

po­now­ne lub zwięk­szo­ne wy­ko­rzy­sta­nie ener­gii elek­trycz­nej za­miast paliw ko­pal­nych


SJP.pl


reemigracja

książ­ko­wo: po­wrót do kraju oj­czy­ste­go; re­mi­gra­cja


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­wrót z emi­gra­cji do oj­czyz­ny (kraju swego po­cho­dze­nia)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przed kil­ko­ma laty za­czę­ła się re­e­mi­gra­cja Gre­ków z za­gra­ni­cy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɛɛ̃mʲiˈɡrat͡sʲja, AS: reẽmʹigracʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. reemigrant m., reemigrantka ż., reemigrowanie n.

 czas. reemigrować ndk.

 przym. reemigracyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) repatriacja

Wiktionary


reemigracyjny

zwią­za­ny z re­e­mi­gra­cją


SJP.pl


reemigrant

emi­grant, który po­wró­cił do oj­czy­ste­go kraju


SJP.pl


reemigrantka

→ re­e­mi­grant


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta po­wra­ca­ją­ca do kraju na stałe po okre­sie emi­gra­cji

Wiktionary

Patrz:

reemigrant

Powiązane:

 rzecz. reemigracja ż.

Wiktionary


reemisja

po­now­na emi­sja;
1. w eko­no­mii: po­now­ne pu­szcze­nie w obieg pie­nię­dzy, pa­pie­rów war­to­ścio­wych, znacz­ków pocz­to­wych;
2. po­now­ne na­da­nie pro­gra­mu ra­dio­we­go lub te­le­wi­zyj­ne­go


SJP.pl


reemitować

po­now­nie emi­to­wać


SJP.pl


reendo

pow­tór­ne le­cze­nie ka­na­ło­we zęba


SJP.pl


reengineering

[czy­taj: re-in­dżi­ni­rin(g)] me­to­da ra­dy­kal­ne­go prze­pro­jek­to­wa­nia pro­ce­sów w przed­się­bior­stwie, w celu uspraw­nie­nia jego funk­cjo­no­wa­nia, prze­wi­du­ją­ca m.in. re­wo­lu­cyj­ne zmia­ny w kul­tu­rze or­ga­ni­za­cyj­nej


SJP.pl

Zo­bacz też: re­en­gi­ne­e­ring (opro­gra­mo­wa­nie).

Re­en­gi­ne­e­ring ( re-en­gi­ne­e­ring lub bu­si­ness pro­cess re-en­gi­ne­e­ring) – kon­cep­cja biz­ne­so­wa po­le­ga­ją­ca na wpro­wa­dza­niu ra­dy­kal­nych zmian w pro­ce­sach biz­ne­so­wych. Celem zmian jest osią­gnię­cie mak­sy­mal­nej efek­tyw­no­ści or­ga­ni­za­cji oraz re­duk­cja kosz­tów.

Wikipedia


reese

Reese – wieś w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Mi­chi­gan, w hrab­stwie Tu­sco­la.

Wikipedia


reeskontować

daw­niej: re­dy­skon­to­wać


SJP.pl


reetatyzacja

rzad­ko: przy­wró­ce­nie kon­tro­li pań­stwa we wszyst­kich dzie­dzi­nach życia spo­łecz­ne­go; po­now­ne upań­stwo­wie­nie


SJP.pl


reeves

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Re­e­ves – miej­sco­wość w Ir­lan­dii, w hrab­stwie Kil­da­re
  • Re­e­ves – ob­szar nie­mu­ni­cy­pal­ny w USA, w sta­nie Ge­or­gia, w hrab­stwie Gor­don
  • Re­e­ves – wieś w USA, w sta­nie Lu­iz­ja­na, w pa­ra­fii Allen
  • hrab­stwo Re­e­ves (ang. Re­e­ves Co­un­ty) – w sta­nie Tek­sas
  • Ge­or­ge Re­e­ves – ame­ry­kań­ski aktor
  • Keanu Re­e­ves – ka­na­dyj­ski aktor
  • Ken­zie Re­e­ves – ame­ry­kań­ska ak­tor­ka por­no­gra­ficz­na
  • Matt Re­e­ves – ame­ry­kań­ski re­ży­ser

Wikipedia


ref

dolna część żagla


SJP.pl


ref.

skrót od: re­fe­rat (dział in­sty­tu­cji), czy­ta­ny jako cały od­mien­ny wyraz


SJP.pl


refabrykacja

od­na­wia­nie sprzę­tu elek­tro­nicz­ne­go


SJP.pl

Re­fa­bry­ka­cja – dzia­ła­nie po­le­ga­ją­ce na przy­wró­ce­niu wła­ści­wo­ści użyt­ko­wych czę­ściom uży­wa­nym, aby wy­glą­da­ły one jak nowe.

Może ona mieć cha­rak­ter obrób­ki kom­plek­so­wej, w wy­ni­ku któ­rej przy­wra­ca się czę­ściom wy­ma­ga­ny kształt, wy­mia­ry, pa­ra­me­try i wła­ści­wo­ści nie­zbęd­ne do dal­szej pracy. To od­no­wa ja­kie­goś przed­mio­tu w celu dal­sze­go użyt­ko­wa­nia. Naj­czę­ściej spo­ty­ka­nym przy­kła­dem re­fa­bry­ka­cji są to­ne­ry dru­kar­ko­we oraz te­le­fo­ny ko­mór­ko­we[].

Wikipedia


refabrykować

od­na­wiać sprzęt elek­tro­nicz­ny


SJP.pl


refakcja

1. opust ceny za towar usz­ko­dzo­ny, za­re­kla­mo­wa­ny przez na­byw­cę;
2. daw­niej: ob­niż­ka ta­ry­fy przy wy­sył­ce du­żych ilo­ści to­wa­ru


SJP.pl


refaktura

ods­prze­daż oso­bie trze­ciej usług, które wcze­śniej przed­się­bior­ca sam nabył


SJP.pl


refakturować

po­now­nie fak­tu­ro­wać (za­fak­tu­ro­wać) bez po­więk­sze­nia war­to­ści sprze­da­ży o włas­ną marżę, prze­no­sić (prze­nieść) kosz­ty na osobę trze­cią, która fak­tycz­nie ko­rzy­sta z usłu­gi


SJP.pl


refbant

ra­bant; wąski pas na­szy­ty na ża­giel dla wzmoc­nie­nia płót­na w miej­scu, gdzie znaj­du­ją się ot­wo­ry na prze­pro­wa­dze­nie lin


SJP.pl


refbanta

wzmoc­nio­ny pas żagla; ref­bant


SJP.pl

Ref­ban­ta – wzmoc­nio­ny pas żagla umoż­li­wia­ją­cy, dzię­ki re­miz­kom z przew­le­czo­ny­mi przez nie ref­sej­zin­ga­mi, re­fo­wa­nie żagla. W zre­fo­wa­nym żaglu za­stę­pu­je lik, na­pi­na­na jest przez ref­hals i refsz­kent­lę.

Wikipedia


refektarski

cha­rak­te­ry­stycz­ny dla re­fek­ta­rza, mie­szczą­cy się w re­fek­ta­rzu - sali ja­dal­nej w klasz­to­rze lub se­mi­na­rium du­cho­wym; re­fek­ta­rzo­wy


SJP.pl


refektarz

ja­dal­nia w klasz­to­rze lub se­mi­na­rium du­chow­nym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ar­chit. po­mie­szcze­nie klasz­tor­ne przez­na­czo­ne do spo­ży­wa­nia po­sił­ków;

Wiktionary

Zo­bacz też: Ga­le­ria „Re­fek­tarz”.

Re­fek­tarz (łac. "re­fec­to­rium" od "re­fi­ce­re" – od­na­wiać) – w bu­dyn­kach klasz­tor­nych, se­mi­na­riach du­chow­nych i daw­nych zam­kach za­ko­nów ry­cer­skich duże po­mie­szcze­nie słu­żą­ce jako ja­dal­nia, cha­rak­te­ry­stycz­ne zwła­szcza dla klasz­to­rów śred­nio­wiecz­nych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po mod­lit­wie wszy­scy mnisi zbie­ra­li się w re­fek­ta­rzu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rɛˈfɛktaʃ, AS: refektaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. refektarzowy mos.

 przym. refektarzowy

Wiktionary


refektarzowy

cha­rak­te­ry­stycz­ny dla re­fek­ta­rza, mie­szczą­cy się w re­fek­ta­rzu - sali ja­dal­nej w klasz­to­rze lub se­mi­na­rium du­cho­wym; re­fek­tar­ski


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) rel. zwią­za­ny z re­fek­ta­rzem

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) rel. za­kon­nik od­po­wie­dzial­ny za re­fek­tarz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W hi­per­mar­ke­cie za­kon­ni­ce do­ku­pi­ły do ser­wi­su re­fek­ta­rzo­we­go pięt­na­ście fi­li­ża­nek.

 (2.1) Lud­mi­ła przy­nio­sła świe­że kwia­ty, które re­fek­ta­rzo­wy po­sta­wił przed fi­gu­rą Matki Bożej w re­fek­ta­rzu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. refektarz m.

:: fż. refektarzowa ż.

Wiktionary


refektarzyk

zdrob­nie­nie od: re­fek­tarz (ja­dal­nia w klasz­to­rze lub se­mi­na­rium du­cho­wym)


SJP.pl


referacik

zdrob­nie­nie od: re­fe­rat


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od re­fe­rat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie re­fe­rat, lecz tylko mały re­fe­ra­cik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. referat m., referowanie n., zreferowanie n.

 przym. referatowy

 czas. referować

Wiktionary


referat

1. omó­wie­nie ja­kie­goś pro­ble­mu ma­ją­ce formę pi­sem­ną lub przez­na­czo­ne do wy­gło­sze­nia;
2. grupa pra­cow­ni­ków ja­kie­goś urzę­du, in­sty­tu­cji, któ­rzy zaj­mu­ją się okre­ślo­nym ro­dza­jem spraw; dział tej in­sty­tu­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pi­sem­ne lub ustne opra­co­wa­nie da­ne­go za­gad­nie­nia, czę­sto wy­gła­sza­ne w gro­nie za­in­te­re­so­wa­nych osób

 (1.2) dział in­sty­tu­cji, który zaj­mu­je się okre­ślo­ny­mi spra­wa­mi

Wiktionary

Re­fe­rat ( re­fer­re ‘od­no­sić: przed­sta­wiać coś, re­fe­ro­wać’) – forma wy­po­wie­dzi, li­te­rac­ka lub li­te­rac­ko-na­u­ko­wa, pre­zen­tu­ją­ca dane za­gad­nie­nie. Wy­po­wiedź pi­sem­na przy­go­to­wa­na do wy­gło­sze­nia w kręgu za­in­te­re­so­wa­nych osób. Może po­ru­szać róż­no­rod­ną te­ma­ty­kę, jego głów­nym celem jest prze­ka­za­nie wie­dzy na jakiś temat; nie jest obo­wiąz­ko­we za­cho­wa­nie w nim cał­ko­wi­te­go obiek­ty­wiz­mu – może za­wie­rać kry­tycz­ne uwagi au­to­ra.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: rɛˈfɛrat, AS: referat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. referent m., referentka ż., referencje nmos., referencja ż., referowanie n., zreferowanie n.

:: zdrobn. referacik m.

 czas. referować

 przym. referatowy

Wiktionary


referatowy

przy­miot­nik od: re­fe­rat


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z re­fe­ra­tem, do­ty­czą­cy re­fe­ra­tów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. referat mrz., referacik mrz., referent mos., referentka ż., referencje nmos., referencja ż., referowanie n., zreferowanie n.

 czas. referować ndk., zreferować dk.

Wiktionary


referencja

1. ode­sła­nie w tek­ście do in­ne­go źró­dła in­for­ma­cji lub pu­bli­ka­cji;
2. w fi­lo­zo­fii i se­man­ty­ce: zna­cze­nie uzu­peł­nia­ją­ce ogól­ny sens; od­nie­sie­nie
3. w in­for­ma­ty­ce: ar­gu­ment funk­cji bę­dą­cy wskaź­ni­kiem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) in­form. war­tość, za­wie­ra­ją­ca in­for­ma­cję o po­ło­że­niu innej war­to­ści w pa­mię­ci lub no­śni­ku da­nych;

 (1.2) filoz. zna­cze­nie, które uzu­peł­nia ogól­ny sens cze­goś

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Re­fe­ren­cja w in­for­ma­ty­ce
  • Re­fe­ren­cja w fi­lo­zo­fii
  • Re­fe­ren­cje (listy po­le­ca­ją­ce)

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌrɛfɛˈrɛ̃nt͡sʲja, AS: referẽncʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. referencje nmos., referent m., referentka ż., referat m., referowanie n., zreferowanie n.

 czas. referować ndk., zreferować dk.

 przym. referencyjny, referatowy

 przysł. referencyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) odniesienie

Wiktionary


referencjalność

→ re­fe­ren­cjal­ny


SJP.pl

Patrz:

referencjalny

referencjalny

re­fe­ren­cyj­ny;
1. → re­fe­ren­cja;
2. taki, który jest usta­lo­nym punk­tem od­nie­sie­nia; wzor­co­wy;
3. taki, który jest skut­kiem po­dzia­łu na różne ka­te­go­rie


SJP.pl


referencje

pi­sem­na opi­nia wy­sta­wia­na oso­bie ubie­ga­ją­cej się o pracę; list po­le­ca­ją­cy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) pi­sem­na opi­nia wy­sta­wia­na oso­bie sta­ra­ją­cej się o pracę;

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=żeń­ski.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: re­fe­ren­cja

Wiktionary

Re­fe­ren­cje – czę­sto uży­wa­na i po­wszech­na me­to­da se­lek­cji przy przyj­mo­wa­niu no­wych pra­cow­ni­ków do pracy. Celem wy­sta­wia­nia re­fe­ren­cji jest re­ko­men­da­cja pra­cow­ni­ka na­stęp­nym pra­co­daw­com. Dzię­ki re­fe­ren­cjom poz­na­je się opi­nię in­nych na temat kan­dy­da­ta, jego cha­rak­te­ru, jed­nak­że po­win­no się do nich pod­cho­dzić ostroż­nie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W re­fe­ren­cjach tej firmy znaj­du­je się Na­ro­do­we Cen­trum Kul­tu­ry.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɛfɛˈrɛ̃nt͡sʲjɛ, AS: referẽncʹi ̯e

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. referencja ż., referent m., referentka ż., referat m., referowanie n., zreferowanie n.

 czas. referować ndk., zreferować dk.

 przym. referencyjny, referatowy

 przysł. referencyjnie

Wiktionary


referencyjność

→ re­fe­ren­cyj­ny


SJP.pl

Patrz:

referencyjny

referencyjny

zwią­za­ny z re­fe­ren­cją


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który jest usta­lo­ny z góry, i który sta­no­wi punkt od­nie­sie­nia

 (1.2) taki, który wy­ni­ka z po­dzia­łu na po­szcze­gól­ne ka­te­go­rie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. referencje nmos., referencja ż.

 czas. referować

Wiktionary


referendalny

→ re­fe­ren­dum; re­fe­ren­do­wy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z re­fe­ren­dum, do­ty­czą­cy re­fe­ren­dum

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. referendum n.

Wiktionary


referendarka

→ re­fe­ren­darz; re­fe­rent­ka


SJP.pl


referendarski

przy­miot­nik od: re­fe­ren­darz


SJP.pl


referendarz

1. sta­no­wi­sko urzęd­ni­cze w ad­mi­ni­stra­cji;
2. daw­niej: urzęd­nik, który prze­słu­chi­wał stro­ny w spra­wach cy­wil­nych i re­fe­ro­wał spra­wy w kan­ce­la­rii kró­lew­skiej


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Re­fe­ren­darz (hi­sto­ria)
  • Re­fe­ren­darz (ad­mi­ni­stra­cja)
  • Re­fe­ren­darz są­do­wy

Wikipedia


referendowy

→ re­fe­ren­dum; re­fe­ren­dal­ny


SJP.pl


referendum

gło­so­wa­nie w okre­ślo­nej spra­wie, w któ­rym biorą udział wszy­scy upraw­nie­ni oby­wa­te­le


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) polit. gło­so­wa­nie, któ­re­go celem jest roz­strzy­gnię­cie ja­kiejś kwe­stii przez ogół oby­wa­te­li kraju, re­gio­nu lub gminy;

Wiktionary

Re­fe­ren­dum (gło­so­wa­nie lu­do­we) – forma gło­so­wa­nia o cha­rak­te­rze po­wszech­nym, naj­bliż­sza ide­a­ło­wi de­mo­kra­cji bez­poś­red­niej, w któ­rej udział mogą brać wszy­scy oby­wa­te­le upraw­nie­ni do gło­so­wa­nia (tj. ma­ją­cy czyn­ne prawo wy­bor­cze). W cza­sie re­fe­ren­dum oby­wa­te­le ca­łe­go pań­stwa lub jego czę­ści wy­ra­ża­ją swoją opi­nię w kwe­stii pod­da­wa­nej gło­so­wa­niu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pre­zy­dent ogło­sił re­fe­ren­dum w spra­wie przy­ję­cia kon­sty­tu­cji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɛfɛˈrɛ̃ndũm, AS: referẽndũm

Wiktionary

Powiązane:

 przym. referendalny, referendowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) plebiscyt

Wiktionary


referent

1. osoba, która pisze lub wy­gła­sza re­fe­rat albo przed­sta­wia szer­sze­mu gronu jakąś spra­wę;
2. urzęd­nik kie­ru­ją­cy re­fe­ra­tem w in­sty­tu­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba zaj­mu­ją­ca się pro­wa­dze­niem okre­ślo­ne­go re­fe­ra­tu w danej in­sty­tu­cji i za­łat­wia­ją­ca spra­wy z tym zwią­za­ne

 (1.2) osoba opra­co­wu­ją­ca i wy­gła­sza­ją­ca re­fe­rat na dany temat więk­szej gru­pie osób

Wiktionary

Re­fe­rent ("pro­wa­dzą­cy spra­wę") – w pol­skim po­rząd­ku praw­nym osoba (urzęd­nik) upo­waż­nio­na do me­ry­to­rycz­ne­go za­łat­wie­nia danej spra­wy.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: rɛˈfɛrɛ̃nt, AS: referẽnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. referentka ż., referat m., referencja ż., referencje nmos., referowanie n., zreferowanie n.

 przym. referatowy

Wiktionary


referentka

1. ko­bie­ta re­fe­rent;
2. pie­częć me­ta­lo­wa od­ci­ska­na w mięk­kim ma­te­ria­le (np. pla­ste­li­nie) przy plom­bo­wa­niu szaf lub po­mie­szczeń


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) forma żeń­ska od: re­fe­rent

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɛfɛˈrɛ̃ntka, AS: referẽntka

Wiktionary

Powiązane:

 zob. referent.

Wiktionary


refermentacja

wtór­na fer­men­ta­cja w pi­wo­war­stwie


SJP.pl

Re­fer­men­ta­cja – ter­min uży­wa­ny w pi­wo­war­stwie oz­na­cza­ją­cy wtór­ną fer­men­ta­cję w bu­tel­kach. Do skla­ro­wa­ne­go i prze­fil­tro­wa­ne­go piwa do­le­wa się brzecz­ki na­staw­nej i roz­le­wa do bu­te­lek, w któ­rych cu­kier za­war­ty w brzecz­ce roz­kła­da się i za­mie­nia w al­ko­hol oraz dwut­le­nek węgla. Re­fer­men­ta­cja wpły­wa na zwięk­sze­nie stę­że­nia ek­strak­tu piwa, zwięk­sze­nie za­war­to­ści dwut­len­ku węgla i osa­dów droż­dżo­wych, zmie­nia rów­nież war­tość pH piwa[]. Piwo pod­da­ne re­fer­men­ta­cji jest bar­dziej mętne i tre­ści­wsze w smaku.

Wikipedia


refermentować

po­now­nie fer­men­to­wać


SJP.pl


referowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|re­fe­ro­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zreferowanie n., referat m., referacik m., referent m., referentka ż., referencja ż., referencje nmos.

 czas. referować ndk., zreferować dk.

 przym. referatowy

Wiktionary


referować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) zda­wać ra­port, re­la­cję z cze­goś; przed­sta­wiać coś w for­mie re­fe­ra­tu, spra­wo­zda­nia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɛfɛˈrɔvat͡ɕ, AS: referovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koreferat mrz., referacik mrz., referat mrz., referencja ż., referencje nmos., referowanie n., zreferowanie n.

 czas. koreferować ndk., zreferować dk.

 przym. referatowy, referencjalny, referencyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) relacjonować

Wiktionary


refhals

lina lub wie­lo­krą­żek do ścią­gnię­cia i umo­co­wa­nia żagla pod­czas re­fo­wa­nia


SJP.pl


refinansować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zre­fi­nan­so­wać)

 (1.1) fi­nans. po­zy­ski­wać nowe fi­nan­so­wa­nie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. refinansowanie n.

 czas. zrefinansować dk.

Wiktionary


reflacja

wzrost cen na­stę­pu­ją­cy po okre­sie, w któ­rym kształ­to­wa­ły się one po­ni­żej kosz­tów pro­duk­cji


SJP.pl

Re­fla­cja – zwięk­sza­nie skali in­fla­cji bę­dą­ce re­ak­cją na kształ­to­wa­nie się cen po­ni­żej kosz­tów pro­duk­cji.

Wikipedia


reflacyjny

→ re­fla­cja


SJP.pl

Patrz:

reflacja

reflagging

zmia­na ban­de­ry stat­ku


SJP.pl


refleks

1. zdol­ność szyb­kiej re­ak­cji na bodź­ce z oto­cze­nia;
2. re­ak­cja or­ga­niz­mu na jakiś bo­dziec;
3. od­blask, od­bi­cie świa­tła


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fiz. roz­błysk od­bi­te­go świa­tła

 (1.2) zdol­ność do szyb­kiej re­ak­cji

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrɛflɛks, AS: refleks

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. refleksyjność ż., reflektor m.

 czas. zreflektować się, reflektować

 przym. refleksyjny, refleksowy

 przysł. refleksyjnie

Wiktionary


refleksivum

w ję­zy­koz­naw­stwie: za­i­mek zwrot­ny; re­fle­xi­vum, re­flek­si­wum


SJP.pl


refleksiwum

w ję­zy­koz­naw­stwie: za­i­mek zwrot­ny; re­fle­xi­vum, re­flek­si­vum


SJP.pl


refleksja

głęb­sze prze­my­śle­nia wy­wo­ła­ne sil­nym prze­ży­ciem; wy­po­wiedź, bę­dą­ca wy­ni­kiem ta­kie­go za­sta­no­wie­nia się


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) psych. głęb­sze za­sta­no­wie­nie się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przy­kre jest, że do­pie­ro śmierć Ojca Świę­te­go zmu­sza do ta­kich re­flek­sji, ale le­piej póź­niej niż wcale.

 (1.1) Py­ta­nie re­to­rycz­ne służy wzmoc­nie­niu uwagi od­bior­cy, zdo­by­ciu przez na­daw­cę apro­ba­ty po­przez bu­do­wa­nie wspól­nej pła­szczyz­ny re­flek­sji ze słu­cha­czem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. refleksyjność ż.

 przym. refleksyjny

 przysł. refleksyjnie

Wiktionary


refleksol

ro­dzaj ro­le­ty, osło­na prze­ciw­sło­necz­na nie­za­sła­nia­ją­ca cał­ko­wi­cie wi­do­ku


SJP.pl


refleksola

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pół­przez­ro­czy­sta ro­le­ta zew­nętrz­na ogra­ni­cza­ją­ca ilość pro­mie­ni sło­necz­nych

Wiktionary


refleksolog

osoba usi­łu­ją­ca wy­ja­śnić wszyst­kie pro­ce­sy psy­chicz­ne dzia­ła­niem odru­chów fiz­jo­lo­gicz­nych


SJP.pl


refleksologia

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • re­flek­so­lo­gia (nauka)
  • re­flek­so­lo­gia (pse­u­do­na­u­ka)

Wikipedia


refleksologiczny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) psych. zwią­za­ny z re­flek­so­lo­gią, do­ty­czą­cy re­flek­so­lo­gii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. refleksologia ż.

Wiktionary


refleksolożka

→ re­flek­so­log


SJP.pl

Patrz:

refleksolog

refleksomierz

przy­rząd do po­mia­ru czasu re­ak­cji


SJP.pl


refleksoterapia

te­ra­pia uci­sko­wa, w któ­rej sty­mu­lo­wa­ne są punk­ty od­po­wia­da­ją­ce po­szcze­gól­nym na­rzą­dom i ukła­dom ludz­kie­go ciała


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. al­ter­na­tyw­na me­to­da te­ra­pii, ma­ją­ca po­bu­dzać or­ga­nizm do sa­mo­le­cze­nia po­przez uci­ska­niu okre­ślo­nych punk­tów na ciele

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. refleksoterapeuta m., refleksoterapeutka ż.

 przym. refleksoterapeutyczny

Wiktionary


refleksowy

przy­miot­nik od: re­fleks


SJP.pl


refleksy

1. zdol­ność szyb­kiej re­ak­cji na bodź­ce z oto­cze­nia;
2. re­ak­cja or­ga­niz­mu na jakiś bo­dziec;
3. od­blask, od­bi­cie świa­tła


SJP.pl

Re­flek­sy – pol­ski ani­mo­wa­ny film krót­ko­me­tra­żo­wy z 1979 roku w re­ży­se­rii Je­rze­go Kuci. Film uka­zu­je walkę o przetr­wa­nie nowo na­ro­dzo­ne­go owada, który ledwo wy­do­by­wa się z ko­ko­nu i zo­sta­je za­a­ta­ko­wa­ny przez in­ne­go osob­ni­ka. W trak­cie walki prze­ciw­ni­cy wpa­da­ją do ka­łu­ży, zna­cząc na wo­dzie kręgi re­flek­sów. Przez ka­łu­żę prze­cho­dzi męż­czyz­na i miaż­dży sple­cio­ne w śmier­tel­nym uści­sku owady. Te­ma­tem "Re­flek­sów" jest kru­chość ist­nie­nia wszel­kich bytów ziem­skich.

Wikipedia


refleksyjność

zdol­ność do re­flek­sji, głęb­szych prze­my­śleń


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest re­flek­syj­ne; cecha tych, któ­rzy są re­flek­syj­ni

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • re­flek­syj­ność świa­tła – sto­su­nek na­tę­że­nia fali od­bi­tej do na­tę­że­nia fali pa­da­ją­cej
  • me­cha­nizm re­flek­sji – po­ję­cie z dzie­dzi­ny in­for­ma­ty­ki
  • an­tro­po­lo­gia re­flek­syj­na – jeden z nur­tów an­tro­po­lo­gii

Wikipedia

Powiązane:

 przym. refleksyjny

 przysł. refleksyjnie

 rzecz. refleks mrz., refleksja ż.

Wiktionary


refleksyjny

da­ją­cy do my­śle­nia, pro­wo­ku­ją­cy wy­si­łek in­te­lek­tu­al­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) podn. skłon­ny do głęb­szych roz­wa­żań

 (1.2) podn. skła­nia­ją­cy do prze­my­śleń, pełen re­flek­sji

 (1.3) fiz. od­bi­ja­ją­cy fale

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. refleksja ż., refleks mrz., refleksyjność ż.

 przysł. refleksyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) myślący

 (1.2) filozoficzny, kontemplacyjny, medytacyjny

Wiktionary


refleksywny

zwrot­ny, np. cza­sow­nik re­flek­syw­ny


SJP.pl


reflektancja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fiz. współ­czyn­nik od­bi­cia świa­tła;

Wiktionary

Re­flek­tan­cja – sto­su­nek mocy wiąz­ki od­bi­tej do mocy pa­da­ją­cej na gra­ni­cę dwóch oś­rod­ków o róż­nych współ­czyn­ni­kach za­ła­ma­nia wy­ra­żo­ny w de­cy­be­lach ze zna­kiem ujem­nym. Wy­róż­nia się re­flek­tan­cję zwier­ciad­la­ną po­wierzch­ni (sto­su­nek mocy wiąz­ki od­bi­tej do wiąz­ki pa­da­ją­cej) i re­flek­tan­cję dy­fu­zyj­ną (sto­su­nek mocy wiąz­ki roz­pro­szo­nej do wiąz­ki pa­da­ją­cej). Re­flek­tan­cja za­le­ży od ro­dza­ju ma­te­ria­łu, od wy­so­ko­ści nie­rów­no­ści po­wierzch­ni (stop­nia wy­po­le­ro­wa­nia) i ich po­chy­le­nia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Re­flek­tan­cja za­le­ży od ro­dza­ju ma­te­ria­łu, od wy­so­ko­ści nie­rów­no­ści po­wierzch­ni (stop­nia wy­po­le­ro­wa­nia) i ich po­chy­le­nia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. reflektometr mrz.

Wiktionary


reflektant

osoba, która re­flek­tu­je na coś, ubie­ga się o coś


SJP.pl


reflektantka

→ re­flek­tant


SJP.pl

Patrz:

reflektant

reflektometr

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. urzą­dze­nie słu­żą­ce do lo­ka­li­za­cji uste­rek w ka­blach mie­dzia­nych lub świa­tło­wo­dach;

Wiktionary

Re­flek­to­metr – elek­tro­nicz­ny przy­rząd po­mia­ro­wy słu­żą­cy głów­nie do po­mia­rów dłu­go­ści i tłu­mien­no­ści prze­wo­dów mie­dzia­nych, a także włó­kien świa­tło­wo­do­wych, sto­so­wa­nych w to­rach te­le­ko­mu­ni­ka­cyj­nych.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. reflektor mrz., reflektancja ż.

Wiktionary


reflektor

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) opt. zwier­cia­dło wklę­słe;

 (1.2) techn. lampa z re­flek­to­rem (1.1) da­ją­ca kie­run­ko­wy stru­mień świa­tła

 (1.3) astr. te­le­skop astro­no­micz­ny z re­flek­to­rem (1.1)

 (1.4) fiz. war­stwa ma­te­ria­łu wokół rdze­nia re­ak­to­ra ato­mo­we­go, która od­bi­ja ne­u­tro­ny;

 (1.5) zob. re­flek­tor ra­da­ro­wy.

 (1.6) środ. więz. zwy­kle w lm. oko

Wiktionary

Re­flek­tor – zwier­cia­dło op­tycz­ne wklę­słe, słu­żą­ce do spro­wa­dze­nia pa­da­ją­cej na nie wiąz­ki ener­gii o cha­rak­te­rze fa­lo­wym (np. pro­mie­nio­wa­nie elek­tro­ma­gne­tycz­ne, fala aku­stycz­na) do wiąz­ki rów­no­le­głej lub wą­skie­go kąta bry­ło­we­go.

Re­flek­tor zwięk­sza gę­stość ener­gii danej fali; dzia­ła jak so­czew­ka sku­pia­ją­ca. Służy do ułat­wie­nia ob­ser­wa­cji da­ne­go zja­wi­ska fa­lo­we­go lub wy­sła­nia fal w okre­ślo­nym kie­run­ku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Ośle­pił mnie blask re­flek­to­rów sa­mo­cho­du z prze­ciw­ka.

 (1.2) Kiedy sły­szę tę mu­zy­kę, przed ocza­mi mam ferię ja­skra­wo­żół­tych re­flek­to­rów na kon­cer­cie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rɛfˈlɛktɔr, AS: reflektor

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. reflektometr m., refleks m.

:: zdrobn. reflektorek m.

 przym. reflektorowy

Wiktionary


reflektorowy

przy­miot­nik od: re­flek­tor


SJP.pl


reflektowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|re­flek­to­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɛflɛktɔˈvãɲɛ, AS: reflektovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. reflektować ndk.

Wiktionary


reflektować

1. wy­ra­żać ocho­tę na coś;
2. re­flek­to­wać się - zwra­cać na coś uwagę, spo­strze­gać coś


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) książk. mieć na coś ocho­tę, sta­rać się o coś

 (1.2) przest. przy­wo­ły­wać kogoś do opa­mię­ta­nia się i roz­wa­gi, na­kła­niać do za­sta­no­wie­nia się

cza­sow­nik zwrot­ny re­flek­to­wać się

 (2.1) książk. opa­mię­tać się, za­cho­wy­wać roz­wa­gę

 (2.2) książk. orien­to­wać się, za­u­wa­żać coś, spo­strze­gać coś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) "Czy Pani Prze­wod­ni­czą­ca re­flek­tu­je na her­ba­tę?" spy­ta­ła ją słod­ko Dok­tor­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɛflɛkˈtɔvat͡ɕ, AS: reflektovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. refleks mrz., reflektowanie, reflektant, reflektantka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) mitygować

 (2.1) mitygować się

Wiktionary


reflexivum

w ję­zy­koz­naw­stwie: za­i­mek zwrot­ny; re­flek­si­vum, re­flek­si­wum


SJP.pl


reflina

lina za­mo­co­wa­na do tyl­ne­go liku żagla


SJP.pl


reflink

link pro­mo­cyj­ny, który po kli­knię­ciu przy­no­si do­chód pro­mu­ją­cej go oso­bie, fir­mie; link re­fe­ren­cyj­ny


SJP.pl


reflinka

linka za­mo­co­wa­na do żagla, słu­żą­ca do ob­wią­zy­wa­nia zre­fo­wa­nej czę­ści żagla; ref­sej­zing


SJP.pl

Re­flin­ka, ref­sej­zing – krót­ka lina w oli­no­wa­niu ru­cho­mym na jach­tach i ża­glow­cach, głów­nie z oża­glo­wa­niem sko­śnym. Re­flin­ki mo­co­wa­ne są w ref­ban­cie, wzmoc­nio­nym pasie żagla. Służą do zmniej­sza­nia po­wierzch­ni żagla po­przez skró­ce­nie jego dłu­go­ści czyli re­fo­wa­nie.

Wikipedia


refluks

me­dy­cy­na: co­fa­nie się tre­ści po­kar­mo­wej z żo­łąd­ka do prze­ły­ku, z dwu­nast­ni­cy do żo­łąd­ka; co­fa­nie się moczu z pę­che­rza do mo­czo­wo­du


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • re­fluks żo­łąd­ko­wo-prze­ły­ko­wy
  • re­fluks dwu­nast­ni­czo-żo­łąd­ko­wy (re­fluks żół­cio­wy, re­fluks niek­wa­śny) – re­fluks żółci do żo­łąd­ka i prze­ły­ku
  • re­fluks pę­che­rzo­wo-mo­czo­wo­do­wy – od­pływ pę­che­rzo­wo-mo­czo­wo­do­wy
  • re­fluks – oro­sie­nie

Wikipedia


refluksja

scho­rze­nie po­le­ga­ją­ce na co­fa­niu się tre­ści żo­łąd­ka do prze­ły­ku


SJP.pl


refluksowy

→ re­fluks


SJP.pl

Patrz:

refluks

refmaszynka

urzą­dze­nie do obra­ca­nia bomu przy na­wi­ja­niu nań żagla pod­czas re­fo­wa­nia


SJP.pl


reform

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D. lm. od: re­for­ma

 (1.2) D. lm. od: re­for­my

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Re­form – dziel­ni­ca Mag­de­bur­ga
  • Re­form – miej­sco­wość w sta­nie Ala­ba­ma
  • Re­form – miej­sco­wość w sta­nie Ar­kan­sas
  • Re­form – miej­sco­wość w sta­nie Mis­sis­sip­pi
  • Re­form – miej­sco­wość w sta­nie Mis­so­u­ri
  • Re­form – miej­sco­wość w sta­nie Ohio
  • Re­form – ze­spół mu­zycz­ny

Wikipedia


reforma

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zmia­na lub sze­reg zmian ma­ją­ca na celu ulep­sze­nie dzie­dzi­ny, któ­rej do­ty­czy;

Wiktionary

Re­for­ma ( re­for­ma­tio – przeksz­tał­ce­nie) – pro­ces ewo­lu­cyj­ne­go, stop­nio­we­go i zwy­kle dłu­gotr­wa­łe­go wpro­wa­dze­nia zmian. Re­for­my sta­no­wią prze­ciw­wa­gę i uzu­peł­nie­nie zmian re­wo­lu­cyj­nych.

Wpro­wa­dza­na jest przez uchwa­le­nie lub wy­da­nie jed­ne­go lub kilku aktów praw­nych (z re­gu­ły jest to usta­wa par­la­men­tu i roz­po­rzą­dze­nia do niej), a na­stęp­nie przez dzia­ła­nia or­ga­nów wła­dzy wy­ko­naw­czej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W 1999 roku w Pol­sce miały miej­sce dwie re­for­my – za­rów­no po­dzia­łu ad­mi­ni­stra­cyj­ne­go, jak i sy­ste­mu oś­wia­ty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rɛˈfɔrma, AS: reforma

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. reformowalność ż., reformatorstwo n., reformator m., reformatorka ż., reformizm m., reformista m., reformistka ż., reformacja ż., reformowanie n., zreformowanie n.

 czas. reformować ndk., zreformować dk.

 przym. reformowalny, reformatorski, reformistyczny, reformacyjny, reformowy, formatywny

Wiktionary


reformaci

rzad­ko: czło­nek ka­to­lic­kie­go za­ko­nu że­brzą­ce­go, ut­wo­rzo­ne­go we Wło­szech w XVI wieku; re­for­ma­ta


SJP.pl


reformacja

ruch re­li­gij­no-spo­łecz­ny za­po­cząt­ko­wa­ny w XVI wieku w Niem­czech przez Mar­ci­na Lutra, który dążył do re­for­my i od­bu­do­wy Ko­ścio­ła ka­to­lic­kie­go; do­pro­wa­dził do ro­zła­mu w chrze­ści­jań­stwie i ut­wo­rze­nia no­wych wyz­nań, zwa­nych pro­te­stanc­ki­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. kult. ruch re­li­gij­no-po­li­tycz­no-spo­łecz­ny w XVI wieku za­po­cząt­ko­wa­ny w Niem­czech przez Mar­ci­na Lutra, dą­żą­cy do wpro­wa­dze­nia re­form w Ko­ście­le ka­to­lic­kim;

 (1.2) daw. wpro­wa­dza­nie re­for­my, re­form, re­for­mo­wa­nie

 (1.3) daw. za­bez­pie­cze­nie ma­jąt­ko­we żony, w po­sta­ci za­pi­sa­nia pod­wój­nej zaz­wy­czaj war­to­ści jej po­sa­gu, wiana na czę­ści dóbr męża ; po jego śmier­ci spad­ko­bier­cy zwra­ca­li wiano wdo­wie; praw­ne ubez­pie­cze­nie, opa­trze­nie

Wiktionary

Re­for­ma­cja ( re­for­ma­tio – „od­no­wie­nie”, „przy­wró­ce­nie”) – ruch re­li­gij­no-po­li­tycz­no-spo­łecz­ny za­po­cząt­ko­wa­ny po­cząt­ko­wo w Niem­czech przez Mar­ci­na Lutra w 1517 roku w Wit­ten­ber­dze, na­stęp­nie przez Hul­dry­cha Zwin­glie­go w 1522 roku w Zu­ry­chu oraz Jana Kal­wi­na w 1536 roku w Ge­ne­wie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Re­for­ma­cja w Ko­ście­le ka­to­lic­kim zo­sta­ła za­po­cząt­ko­wa­na przez Mar­ci­na Lutra w XVI wieku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɛfɔrˈmat͡sʲja, AS: reformacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. reforma ż., reformowalność ż., reformatorstwo n., reformator mos., reformatorka ż., reformizm mrz., reformista mos., reformistka ż., reformowanie n., zreformowanie n.

 czas. reformować ndk., zreformować dk.

 przym. reformacyjny, reformowalny, reformatorski, reformistyczny, formacyjny, formatywny

 przysł. reformacyjnie

Wiktionary


reformacki

do­ty­czą­cy re­for­ma­ta


SJP.pl


reformacyjny

zwią­za­ny z re­for­ma­cją


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z re­for­ma­cją, do­ty­czą­cy re­for­ma­cji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. reforma ż., reformatorka ż., reformator mos., reformowanie n., reformacja ż.

 przym. formatywny, reformowalny, reformatorski

 czas. reformować

Wiktionary


reformat

rzad­ko: czło­nek ka­to­lic­kie­go za­ko­nu że­brzą­ce­go, ut­wo­rzo­ne­go we Wło­szech w XVI wieku; re­for­ma­ta


SJP.pl


reformata

rzad­ko: czło­nek ka­to­lic­kie­go za­ko­nu że­brzą­ce­go, ut­wo­rzo­ne­go we Wło­szech w XVI wieku; re­for­ma­ta


SJP.pl


reformator

1. osoba prze­pro­wa­dza­ją­ca jakąś re­for­mę, re­for­mu­ją­ca coś;
2. dzia­łacz re­for­ma­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ten, kto re­for­mu­je, do­ko­nu­je re­for­my

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Król był wiel­kim re­for­ma­to­rem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɛfɔrˈmatɔr, AS: reformator

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. reforma ż., reformatorstwo n., reformizm m., reformista m., reformistka ż., reformowalność ż., reformacja ż., reformowanie n., zreformowanie n.

:: fż. reformatorka ż.

 czas. reformować ndk., zreformować dk.

 przym. reformatorski, reformowalny, reformistyczny, reformacyjny, formacyjny, formatywny

Wiktionary


reformatorka

1. ko­bie­ta prze­pro­wa­dza­ją­ca jakąś re­for­mę, re­for­mu­ją­ca coś;
2. dzia­łacz­ka re­for­ma­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fż. od: re­for­ma­tor

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na za­cho­dzie Eu­ro­py Ka­ta­rzy­na II uwa­ża­na była za re­for­ma­tor­kę i mo­nar­chi­nię oś­wie­co­ną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɛfɔrmaˈtɔrka, AS: reformatorka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. reforma ż., reformowalność ż., reformatorstwo n., reformizm m., reformista m., reformistka ż., reformacja ż., reformowanie n., zreformowanie n.

:: fm. reformator m.

 czas. reformować ndk., zreformować dk.

 przym. reformowalny, reformatorski, reformistyczny, reformacyjny, formacyjny, formatywny

Wiktionary


reformatorski

zwią­za­ny z wpro­wa­dza­niem re­form


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) podn. do­ty­czą­cy re­for­mo­wa­nia albo re­for­ma­to­ra

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. reformowanie n., reformowalność ż., reforma ż., reformacja ż., reformator mos., reformatorka ż.

 czas. reformować

 przym. reformacyjny, reformowalny

 przysł. reformacyjnie, reformatorsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) innowacyjny

Wiktionary


reformatorskość

→ re­for­ma­tor­ski


SJP.pl

Patrz:

reformatorski

reformer

przy­rząd tre­nin­go­wy do pi­la­te­su


SJP.pl


reforming

wy­so­ko­tem­pe­ra­tu­ro­we ogrze­wa­nie ropy naf­to­wej pod zwięk­szo­nym ci­śnie­niem w celu otrzy­ma­nia paliw o do­brych wła­ści­wo­ściach lub wę­glo­wo­do­rów aro­ma­tycz­nych


SJP.pl

Re­for­ming (re­for­ming ka­ta­li­tycz­ny, re­for­mo­wa­nie ben­zy­ny) – pro­ces sto­so­wa­ny wobec lek­kich frak­cji ropy naf­to­wej lub pro­duk­tów kra­kin­gu w celu otrzy­ma­nia paliw o wy­so­kiej licz­bie ok­ta­no­wej, w cza­sie któ­re­go za­cho­dzą re­ak­cje izo­me­ry­za­cji, od­wo­dor­nie­nia, cy­kli­za­cji, hy­dro­kra­kin­gu i aro­ma­ty­za­cji.

Wikipedia


reformistka

→ re­for­mi­sta


SJP.pl

Patrz:

reformista

reformistyczny

→ re­for­mizm


SJP.pl

Patrz:

reformizm

reformizm

1. dą­że­nie do wpro­wa­dze­nia re­form w do­tych­cza­so­wą formę dzia­ła­nia ja­kiejś in­sty­tu­cji, or­ga­ni­za­cji;
2. kie­ru­nek w ruchu ro­bot­ni­czym, pow­sta­ły w An­glii pod ko­niec XIX wieku, do­mi­nu­ją­cy w II Mię­dzy­na­ro­dów­ce, odrzu­ca­ją­cy re­wo­lu­cyj­ne me­to­dy walki o so­cja­lizm na rzecz re­form ustro­ju ka­pi­ta­li­stycz­ne­go


SJP.pl

Re­for­mizm ( re­for­ma­re „przeksz­tał­cać”) – nurt opo­wia­da­ją­cy się za re­for­mą ist­nie­ją­ce­go sy­ste­mu lub in­sty­tu­cji – czę­sto po­li­tycz­nej lub re­li­gij­nej – w prze­ci­wień­stwie do jej znie­sie­nia i za­stą­pie­nia po­przez re­wo­lu­cję.

Jako dok­try­na po­li­tycz­na, re­for­mizm cen­tro­le­wi­co­wy różni się [po­trzeb­ne źró­dło] od re­for­miz­mu cen­tro­pra­wi­co­we­go lub prag­ma­tycz­ne­go, który dąży ra­czej do ochro­ny i utr­wa­le­nia sta­tus quo po­przez za­po­bie­ga­nie jego fun­da­men­tal­nym zmia­nom struk­tu­ral­nym.

Wikipedia


reformowalność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co re­for­mo­wal­ne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. reforma ż., reformatorstwo n., reformator m., reformatorka ż., reformizm m., reformista m., reformistka ż., reformowanie n., zreformowanie n., reformacja ż.

 czas. reformować ndk., zreformować dk.

 przym. reformowalny, reformatorski, reformistyczny, formatywny

Wiktionary


reformowalny

da­ją­cy się re­for­mo­wać


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) da­ją­cy się re­for­mo­wać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. reformowalność ż., reforma m., reformator m., reformatorka ż., reformatorstwo n., reformacja ż., reformowanie n.

 czas. reformować ndk.

 przym. reformatorski, reformacyjny, formatywny

Wiktionary


reformowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|re­for­mo­wać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ma­zo­wiec­ki dał wolną rękę Bal­ce­ro­wi­czo­wi w re­for­mo­wa­niu go­spo­dar­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. reforma ż., reformizm m., reformista m., reformistka ż., reformatorstwo n., reformator m., reformatorka ż., reformacja ż., reformowalność ż., zreformowanie n.

 czas. reformować ndk., zreformować dk.

 przym. reformistyczny, reformatorski, reformacyjny, reformowalny, formacyjny, formatywny

Wiktionary


reformowany

1. wpro­wa­dzać zmia­ny, ulep­sze­nia; do­ko­ny­wać re­for­my, przeksz­tał­cać, re­or­ga­ni­zo­wać;
2. re­for­mo­wać się - być re­or­ga­ni­zo­wa­nym, przeksz­tał­ca­nym; przeksz­tał­cać się, re­or­ga­ni­zo­wać się


SJP.pl


reformować

1. wpro­wa­dzać zmia­ny, ulep­sze­nia; do­ko­ny­wać re­for­my, przeksz­tał­cać, re­or­ga­ni­zo­wać;
2. re­for­mo­wać się - być re­or­ga­ni­zo­wa­nym, przeksz­tał­ca­nym; przeksz­tał­cać się, re­or­ga­ni­zo­wać się


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zre­for­mo­wać)

 (1.1) do­ko­ny­wać re­for­my

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny re­for­mo­wać się (dk. zre­for­mo­wać się)

 (2.1) pod­le­gać re­for­mie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. reformowalność ż., reforma ż., reformacja ż., reformator mos., reformatorka ż., reformista mos., reformizm mrz., reformowanie n., reformy nmos.

 czas. zreformować dk.

 przym. reformacyjny, reformatorski, reformistyczny, reformowalny, reformowany, formacyjny, formatywny

Wiktionary


reformowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z re­for­mą, do­ty­czą­cy re­for­my

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. reforma ż.

 przym. formatywny

Wiktionary


reformujący

1. wpro­wa­dzać zmia­ny, ulep­sze­nia; do­ko­ny­wać re­for­my, przeksz­tał­cać, re­or­ga­ni­zo­wać;
2. re­for­mo­wać się - być re­or­ga­ni­zo­wa­nym, przeksz­tał­ca­nym; przeksz­tał­cać się, re­or­ga­ni­zo­wać się


SJP.pl

Patrz:

reformować

reformulacja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) środ. kos­met. zmia­na skła­du per­fum

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To był mój „si­gna­tu­re scent” ja­kieś 18 lat temu i aż boję się po­wą­chać współ­czes­nej wer­sji z obawy przed tym, że po re­for­mu­la­cji bę­dzie tylko cie­niem tego, co pa­mię­tam.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. reformulować

Wiktionary


reformy

majt­ki dam­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) ko­bie­ce sze­ro­kie majt­ki z no­gaw­ka­mi

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=żeń­ski.

 (2.1) plu­ral|re­for­ma.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. formacyjny

 czas. reformować

Wiktionary


refowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|re­fo­wać.

Wiktionary

Re­fo­wa­nie – zmniej­sza­nie po­wierzch­ni oża­glo­wa­nia sto­so­wa­ne pod­czas że­glu­gi w trud­nych wa­run­kach wia­tro­wych w celu zmniej­sze­nia siły ae­ro­dy­na­micz­nej wyt­wa­rza­nej na ża­glach, ob­ni­że­nia środ­ka oża­glo­wa­nia, zmniej­sze­nia prze­chy­łu, a także wy­wo­ła­nia na­wietrz­no­ści lub za­wietrz­no­ści.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌrɛfɔˈvãɲɛ, AS: refovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. refować

Wiktionary


refować

zmniej­szać po­wierzch­nię żagla za po­mo­cą linek - refów


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) żegl. zmniej­szać po­wierzch­nię oża­glo­wa­nia bez uży­cia do­dat­ko­wych żagli przez czę­ścio­we zwi­ja­nie lub skła­da­nie dol­nej czę­ści żagla i umo­co­wa­nie jej za po­mo­cą linek

 (1.2) środ. wsta­wiać przy­pis

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sztorm idzie, re­fo­wać żagle!

 (1.2) Nie re­fu­je­my z ty­tu­łów sek­cji, a przy­pis wsta­wia­my przed krop­ką bez spa­cji. (z In­ter­ne­tu)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rɛˈfɔvat͡ɕ, AS: refovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. refowanie

 czas. orefować dk.

Wiktionary


refowy

przy­miot­nik od: ref


SJP.pl


refrakcja

za­ła­ma­nie pro­mie­ni świetl­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fiz. od­chy­le­nie kie­run­ku roz­cho­dze­nia się fali zwią­za­na ze zmia­ną jej pręd­ko­ści przy przej­ściu do in­ne­go oś­rod­ka;

 (1.2) fizj. okre­so­wa nie­wraż­li­wość na bodź­ce ko­mó­rek po­bud­li­wych (a także błon ko­mór­ko­wych wy­pu­stek tych ko­mó­rek) po przej­ściu po­ten­cja­łu czyn­no­ścio­we­go;

 (1.3) zob. re­frak­cja mo­lo­wa.;

Wiktionary

Re­frak­cja – zmia­na kie­run­ku roz­cho­dze­nia się fali elek­tro­ma­gne­tycz­nej lub aku­stycz­nej, za­ła­ma­nie fali zwią­za­ne ze zmia­ną jej pręd­ko­ści (zob. pręd­kość świa­tła, pręd­kość dźwię­ku), gdy prze­cho­dzi do in­ne­go oś­rod­ka. Zmia­na pręd­ko­ści wiąże się ze zmia­ną dłu­go­ści fali, pod­czas gdy czę­stot­li­wość po­zo­sta­je stała.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: rɛfˈrakt͡sʲja, AS: refrakcʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. refraktor m., frakcja ż.

 przym. refrakcyjny, frakcyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) załamanie, załamanie fali

Wiktionary


refrakcjonista

optyk, spe­cja­li­sta od do­bo­ru szkieł ko­rek­cyj­nych


SJP.pl


refrakcjonistka

→ re­frak­cjo­ni­sta


SJP.pl

Patrz:

refrakcjonista

refrakcyjny

zwią­za­ny z re­frak­cją


SJP.pl


refraktometr

przy­rząd op­tycz­ny do mie­rze­nia współ­czyn­ni­ka za­ła­ma­nia świa­tła


SJP.pl

Re­frak­to­metr – przy­rząd do ba­da­nia współ­czyn­ni­ków za­ła­ma­nia świa­tła róż­nych oś­rod­ków (sub­stan­cji), prze­de wszyst­kim cie­czy. Kla­sycz­nym urzą­dze­niem jest re­frak­to­metr Ab­be­go, opra­co­wa­ny w końcu XIX wieku. Współ­cze­śnie sto­su­je się licz­ne typy no­wo­czes­nych apa­ra­tów, o kon­struk­cji oraz do­kład­no­ści i pre­cyz­ji do­sto­so­wa­nej do kon­kret­nych po­trzeb.

Wikipedia


refraktometria

dział fi­zy­ki obej­mu­ją­cy me­to­dy po­mia­ru współ­czyn­ni­ka za­ła­ma­nia świa­tła za po­mo­cą re­frak­to­me­tru


SJP.pl

Re­frak­to­me­tria – me­to­da ba­da­nia włas­no­ści fi­zy­ko­che­micz­nych sub­stan­cji na pod­sta­wie po­mia­rów ich współ­czyn­ni­ków za­ła­ma­nia. Służą temu re­frak­to­me­try, np. re­frak­to­metr Ab­be­go.

Wikipedia


refraktor

te­le­skop, w któ­rym ele­men­tem sku­pia­ją­cym świa­tło jest so­czew­ka lub układ so­cze­wek


SJP.pl


refren

w pie­śni lub pio­sen­ce pow­ta­rza­ją­ca się me­lo­dia i zwią­za­ny z nią tekst, wy­stę­pu­ją­cy zwy­kle po za­koń­cze­niu zwrot­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) muz. w ut­wo­rze śpie­wa­nym jest to pow­ta­rza­ją­ca się me­lo­dia i tekst

Wiktionary

Re­fren – w pie­śni lub pio­sen­ce jest to pow­ta­rza­ją­ca się me­lo­dia i zwią­za­ny z nią tekst, wy­stę­pu­ją­cy zwy­kle po za­koń­cze­niu zwrot­ki. W jaz­zie czę­sto ma za­da­nie od­dzie­le­nia po­szcze­gól­nych czę­ści so­lo­wych i grany jest przez cały ze­spół.

Re­fren jest czę­ścią zwrot­ki, która skła­da się z tzw. canta (kanta) i re­fre­nu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Uwiel­biam re­fren tej pio­sen­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrɛfrɛ̃n, AS: refrẽn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zdrobn. refrenik

 przym. refrenowy

Wiktionary


refrenik

zdrob­nie­nie od: re­fren


SJP.pl


refrenistka

→ re­fre­ni­sta


SJP.pl

Patrz:

refrenista

refrenowy

przy­miot­nik od: re­fren


SJP.pl


refrigerium

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) hist. w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie i śred­nio­wie­czu, uczta na gro­bie zmar­łe­go urzą­dza­na ku jego czci

 (1.2) rel. w te­o­lo­gii fran­cu­skiej XII w. miej­sce „ochło­dy i po­cie­sze­nia”, od­po­czyn­ku i ra­dos­ne­go ocze­ki­wa­nia dusz na spot­ka­nie z Bo­giem; przez niek­tó­rych iden­ty­fi­ko­wa­ne z miej­scem, w któ­rym ci, któ­rzy nie zmar­li jako mę­czen­ni­cy, cze­ka­ją na Sąd Osta­tecz­ny

Wiktionary


refsejzing

linka za­mo­co­wa­na do żagla, słu­żą­ca do ob­wią­zy­wa­nia zre­fo­wa­nej czę­ści żagla; re­flin­ka


SJP.pl


refugialny

→ re­fu­gium


SJP.pl

Patrz:

refugium

refulacja

usy­py­wa­nie plaży, wzmac­nia­nie wy­brze­ża itp. przy po­mo­cy pia­sku po­zy­ska­ne­go z dna mor­skie­go


SJP.pl

Re­fu­la­cja – prace ma­ją­ce na celu po­sze­rza­nie oraz ochro­nę plaży, te­re­nów brze­go­wych, wysp, por­tów i torów po­dej­ścio­wych itp. Po­le­ga­ją na prze­tran­spor­to­wa­niu (prze­pom­po­wa­niu) m.in. z po­głę­biar­ki ru­ra­mi lub sza­lan­dą pia­sku z dna morza (ak­we­nu) na plażę i roz­gar­nię­ciu go przez ma­szy­ny bu­dow­la­ne.

Wikipedia


refulacyjny

→ re­fu­la­cja


SJP.pl

Patrz:

refulacja

refuler

urzą­dze­nie do wy­do­by­wa­nia pia­sku, ziemi, mułu z dna, m.in. w celu po­głę­bie­nia dna zbior­ni­ka, rzeki


SJP.pl

Re­fu­ler – nazwa po­tocz­na po­głę­biar­ki ssą­cej. Służy do wy­do­by­wa­nia pia­sku i żwiru z ob­sza­ru żwi­row­ni lub do po­głę­bia­nia szla­ków że­glu­go­wych. Re­fu­ler jest jed­nost­ką pły­wa­ją­cą, która za­sy­sa z dna zbior­ni­ka wod­ne­go (żwi­row­ni) kru­szy­wo.Do­star­cze­nie urob­ku na brzeg od­by­wa się za po­mo­cą sy­ste­mu rur na pły­wa­kach gdzie pod­da­wa­ne jest dal­szej obrób­ce - od­wod­nie­niu i frak­cjo­no­wa­niu.

Wikipedia


refundacja

zwrot czę­ści lub ca­ło­ści po­nie­sio­nych przez kogoś kosz­tów


SJP.pl


refundacyjny

zwią­za­ny z re­fun­da­cją


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przym. od: re­fun­da­cja

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) - Nowe za­sa­dy poz­wo­lą za­o­szczę­dzić około 1 mld zło­tych - cie­szył się szef re­sor­tu zdro­wia, tuż po pod­pi­sa­niu zmie­nio­nych list re­fun­da­cyj­nych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɛfũndaˈt͡sɨjnɨ, AS: refũndacyi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. refundacja ż.

 czas. refundować

Wiktionary


refundować

po­kry­wać (po­kryć) kosz­ty po­nie­sio­ne przez kogoś in­ne­go


SJP.pl


refuseniczka

→ re­fu­se­nik


SJP.pl

Patrz:

refusenik

refusenik

oby­wa­tel ra­dziec­ki na­ro­do­wo­ści ży­dow­skiej, któ­re­mu od­mó­wio­no prawa do emi­gra­cji


SJP.pl


refutacja

oba­le­nie ar­gu­men­tów stro­ny prze­ciw­nej, od­par­cie czy­ichś za­rzu­tów; pismo o ta­kiej tre­ści


SJP.pl


refutacyjny

przy­miot­nik od: re­fu­ta­cja


SJP.pl


refutować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) książk. od­pie­rać za po­mo­cą do­wo­dów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. refutacja ż.

 przym. refutacyjny

Wiktionary


reg.

skrót od: re­gio­na­lizm, re­gio­nal­ny


SJP.pl

skrót

 (1.1) = (ter­min, zwrot) re­gio­nal­ny, re­gio­na­lizm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. region mrz., regionalizm mrz.

Wiktionary


rega

rzeka w pół­noc­no-za­chod­niej Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim;

Wiktionary

Rega – rzeka w pół­noc­no-za­chod­niej Pol­sce, w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, pły­ną­ca przez Po­je­zie­rze Za­chod­nio­po­mor­skie i Po­brze­że Szcze­ciń­skie, o dłu­go­ści we­dług róż­nych pu­bli­ka­cji od 167,8 km do 199 km.

Jest dwu­dzie­stą czwar­tą pod wzglę­dem dłu­go­ści rzeką w Pol­sce.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Rega jest czwar­tą rzeką w Pol­sce wpa­da­ją­cą do Morza Bał­tyc­kie­go.

 (1.1) Uj­ście Regi znaj­du­je się w Mrze­ży­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrɛɡa, AS: rega

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Resko n.

 przym. reski

Wiktionary


regal

prawo, przy­wi­lej przy­słu­gu­ją­ce wy­łącz­nie pa­nu­ją­ce­mu


SJP.pl

Regal – mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Min­ne­so­ta, w hrab­stwie Kan­diy­o­hi.

Wikipedia


regalia

1. oz­na­ki, sym­bo­le god­no­ści kró­lew­skiej, np. ko­ro­na, berło, jabł­ko; in­sy­gnia;
2. w śred­nio­wie­czu: prawa, przy­wi­le­je przy­słu­gu­ją­ce wy­łącz­nie pa­nu­ją­ce­mu; re­ga­le


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) hist. in­sy­gnia kró­lew­skie, sym­bo­li­zu­ją­ce wła­dzę kró­lew­ską

 (1.2) hist. prawa i przy­wi­le­je przy­słu­gu­ją­ce mo­nar­sze

Wiktionary

Re­ga­lia (łac. "re­ga­lis" = kró­lew­ski) – oz­na­ki i sym­bo­le wła­dzy mo­nar­szej, kró­lew­skiej, jak: ko­ro­na, berło, jabł­ko itp.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: rɛˈɡalʲja, AS: regalʹi ̯a

Wiktionary


regalik

zdrob­nie­nie od: regał


SJP.pl


regalista

zwo­len­nik ustro­ju mo­nar­chicz­ne­go, stron­nik króla; ro­ja­li­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. w daw­nej Pol­sce: zwo­len­nik więk­szej wła­dzy króla w cza­sach de­mo­kra­cji szla­chec­kiej

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɛɡaˈlʲista, AS: regalʹista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. regalistka ż.

 przym. regalistyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) monarchista, rojalista

Wiktionary


regalistka

→ re­ga­li­sta


SJP.pl

Patrz:

regalista

regalistyczny

daw­niej: ro­ja­li­stycz­ny


SJP.pl


regata

model sa­mo­cho­du marki Fiat


SJP.pl


regatowiec

za­wod­nik bio­rą­cy udział w re­ga­tach


SJP.pl


regatowy

przy­miot­nik od: re­ga­ty


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z re­ga­ta­mi, do­ty­czą­cy regat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. regaty nmos.

Wiktionary


regaty

za­wo­dy, wy­ści­gi jach­tów, łodzi wio­sło­wych, mo­to­ro­wych, ka­ja­ków i ka­na­dy­jek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) żegl. wy­ścig łodzi lub stat­ków;

Wiktionary

Re­ga­ty – za­wo­dy spor­to­we pro­wa­dzo­ne na wo­dzie lub lo­dzie.

Z regat roz­gry­wa­nych na wo­dzie można wy­róż­nić:

Na po­wierzch­ni lodu roz­gry­wa się pewną od­mia­nę regat że­glar­skich w po­sta­ci za­wo­dów bo­je­rów.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: rɛˈɡatɨ, AS: regaty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. regatówka ż., regatowiec m.

 przym. regatowy

Wiktionary


regazyfikacja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. pro­ces za­mia­ny LNG z po­sta­ci skro­plo­nej na ga­zo­wą po­przez ogrze­wa­nie;

Wiktionary

Re­ga­zy­fi­ka­cja - pro­ces prze­my­sło­wy po­le­ga­ją­cy na za­mia­nie gazu ziem­ne­go LNG w po­sta­ci skro­plo­nej na po­stać ga­zo­wą po­przez ogrze­wa­nie skro­plo­nej sub­stan­cji.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌrɛɡazɨfʲiˈkat͡sʲja, AS: regazyfʹikacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. regazyfikator

 przym. regazyfikacyjny

Wiktionary


regazyfikacyjny

→ re­ga­zy­fi­ka­cja


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przym. od re­ga­zy­fi­ka­cja

Wiktionary

Patrz:

regazyfikacja

Przykłady

 (1.1) Ter­mi­nal re­ga­zy­fi­ka­cyj­ny w Świ­no­uj­ściu ma być ot­war­ty w 2014 roku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɛɡazɨfʲikaˈt͡sɨjnɨ, AS: regazyfʹikacyi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. regazyfikacja, regazyfikator

Wiktionary


regał

mebel z pół­ka­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mebel z pół­ka­mi

 (1.2) muz. ro­dzaj ma­łych or­ga­nów

Wiktionary

Regał – mebel bi­blio­tecz­ny słu­żą­cy do prze­cho­wy­wa­nia ksią­żek.

Współ­cze­śnie re­ga­ły i po­zo­sta­łe sprzę­ty bi­blio­tecz­ne two­rzą sy­ste­my zin­te­gro­wa­ne, czyli ze­spo­ły sprzę­tów zhar­mo­ni­zo­wa­nych ze sobą pod wzglę­dem wy­mia­rów, kon­struk­cji i formy zew­nętrz­nej.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈrɛɡaw, AS: regau̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zdrobn. regalik

 przym. regałowy

Wiktionary


regałek

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) muz. pot. utwór reg­gae

Wiktionary


regałowy

→ regał


SJP.pl

Patrz:

regał

regelacja

pow­tór­ne za­ma­rza­nia wody pow­sta­łej ze sto­pio­ne­go wsku­tek pod­wyż­szo­ne­go ci­śnie­nia lodu, jedna z przy­czyn prze­su­wa­nia się lo­dow­ców


SJP.pl

Re­ge­la­cja, przy­ma­rza­nie lodu – zja­wi­sko to­pie­nia lodu pod wpły­wem zwięk­szo­ne­go ci­śnie­nia i pow­tór­ne­go za­marz­nię­cia pow­sta­łej wody przy ob­ni­że­niu ci­śnie­nia do pier­wot­nej war­to­ści. Po­wo­do­wa­ne jest ono zmniej­sza­niem się tem­pe­ra­tu­ry top­nie­nia lodu przy zwięk­szo­nym ci­śnie­niu.

Wikipedia


regencja

1. rządy jed­nej lub kilku osób (re­gen­tów), usta­no­wio­ne na okres ma­ło­let­no­ści lub nie­o­bec­no­ści pra­wo­wi­te­go wład­cy; re­jen­cja;
2. okres trwa­nia ta­kich rzą­dów; re­jen­cja;
3. w pań­stwie pru­skim oraz na zie­miach pol­skich za­bo­ru pru­skie­go: jed­nost­ka ad­mi­ni­stra­cyj­na poś­red­nia mię­dzy po­wia­tem a pro­win­cją; re­jen­cja;
4. urząd ad­mi­ni­stru­ją­cy tą jed­nost­ką; re­jen­cja;
5. w daw­nej Pol­sce: urząd, sta­no­wi­sko re­gen­ta - urzęd­ni­ka do­ko­nu­ją­ce­go wpi­sów i wy­pi­sów z ksiąg są­do­wych, kie­ru­ją­ce­go kan­ce­la­rią kró­lew­ską i ar­chi­wum; re­gen­tu­ra, re­jen­tu­ra, re­jen­cja;
6. styl w sztu­ce za­po­cząt­ko­wa­ny we Fran­cji (1715-1723), od­no­szą­cy się szcze­gól­nie do wnętrz, ma­ją­cy cechy poś­red­nie mię­dzy ba­ro­kiem a ro­ko­kiem;
7. styl w sztu­ce an­giel­skiej, roz­wi­ja­ją­cy się w la­tach 1800-1830 w cza­sach pa­no­wa­nia Je­rze­go, księ­cia Walii, cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się prze­ni­ka­niem ten­den­cji ne­o­go­tyc­kich, ne­o­kla­sy­cy­stycz­nych i orien­tal­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. polit. wła­dza spra­wo­wa­na przez re­gen­ta, re­gent­kę

Wiktionary

Re­gen­cja – za­stęp­cze wy­ko­ny­wa­nie wła­dzy mo­nar­szej przez upo­waż­nio­ną do tego osobę w cza­sie, kiedy pa­nu­ją­cy sam wła­dzy swo­jej spra­wo­wać nie może.

Naj­częst­szym po­wo­dem do usta­no­wie­nia re­gen­cji w mo­nar­chii dzie­dzicz­nej jest ma­ło­let­ność, w chwi­li śmier­ci pa­nu­ją­ce­go, po­wo­ła­ne­go na tron na­stęp­cy (re­gen­cja zwy­kła).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. regent m., regentka ż.

 przym. regencyjny

Wiktionary


regencki

przy­miot­nik od: re­gent


SJP.pl


regencyjny

zwią­za­ny z re­gen­cją


SJP.pl


regeneracja

1. od­bu­do­wa utra­co­nych czę­ści w żywym or­ga­niz­mie;
2. odzy­ski­wa­nie spraw­no­ści fi­zycz­nej, zdro­wia;
3. re­pe­ra­cja, od­na­wia­nie zu­ży­tych ma­szyn, na­rzę­dzi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. odzy­ski­wa­nie zdro­wia, spraw­no­ści, rów­no­wa­gi psy­chicz­nej itp.

 (1.2) med. odt­wa­rza­nie usz­ko­dzo­nych czę­ści ciała, na­rzą­dów, tka­nek albo ko­mó­rek or­ga­niz­mów ży­wych

 (1.3) techn. od­na­wia­nie i na­pra­wia­nie usz­ko­dzo­nych lub wy­ek­splo­a­to­wa­nych ma­szyn lub ich czę­ści

 (1.4) techn. odzy­ski­wa­nie w pro­ce­sach tech­no­lo­gicz­nych war­to­ścio­wych sub­stan­cji, ener­gii; także. przy­wra­ca­nie zu­ży­tym sub­stan­cjom ich ory­gi­nal­nych włas­no­ści

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • re­ge­ne­ra­cja (bio­lo­gia)
  • re­ge­ne­ra­cja czę­ści – nie­za­wod­ność
  • re­ge­ne­ra­cja cie­pła – ter­mo­dy­na­mi­ka, ener­ge­ty­ka

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Re­ge­ne­ra­cja fiz­jo­lo­gicz­na jest ści­śle zwią­za­na z wa­run­ka­mi życia zwie­rzę­cia czy czło­wie­ka. Naj­prost­szym przy­kła­dem tej re­ge­ne­ra­cji jest od­no­wa na­skór­ka po­kry­wa­ją­ce­go całą po­wierzch­nię ciała ludz­kie­go.

 (1.2) Kar­czo­chy nie tylko ko­rzyst­nie wpły­wa­ją na pracę na­szej wą­tro­by, ale po­ma­ga­ją też w re­ge­ne­ra­cji jej ko­mó­rek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. regenerowanie n., zregenerowanie n.

 czas. regenerować ndk., zregenerować dk.

 przym. regeneracyjny, regeneratywny

Wiktionary


regeneracyjny

→ re­ge­ne­ra­cja; re­ge­ne­ra­tyw­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) uru­cha­mia­ją­cy lub wspo­ma­ga­ją­cy pro­ces re­ge­ne­ra­cji

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɛɡɛ̃nɛraˈt͡sɨjnɨ, AS: regẽneracyi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. regeneracja ż., regenerowanie n., zregenerowanie n.

 czas. regenerować się, regenerować

 przym. regeneratywny

Wiktionary


regenerat

Re­ge­ne­rat — pla­stycz­ny pro­dukt otrzy­my­wa­ny przez de­po­li­me­ry­za­cję zwul­ka­ni­zo­wa­nych od­pa­dów gu­mo­wych, zu­ży­tych wy­ro­bów gu­mo­wych (opony, dętki, węże gu­mo­we, obu­wie itp.).

W mie­szan­kach gu­mo­wych może on za­stą­pić część ka­u­czu­ku. Do­da­ny w ogra­ni­czo­nej ilo­ści wpły­wa ko­rzyst­nie na dal­sze pro­ce­sy tech­no­lo­gicz­ne, a po­nad­to przy­czy­nia się do po­ta­nie­nia wy­ro­bu gu­mo­we­go.

Wikipedia


regeneratywny

→ re­ge­ne­ra­cja; re­ge­ne­ra­cyj­ny


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) sprzy­ja­ją­cy re­ge­ne­ra­cji, pro­wa­dzą­cy do re­ge­ne­ra­cji cze­goś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. regeneracja ż., regenerator m., regenerant Pm., regenerowanie n., zregenerowanie n., generator m., generowanie n., wygenerowanie n., regeneratywność ż., degeneracja ż., degenerat m., degeneratka ż., degenerowanie n., zdegenerowanie n.

 czas. regenerować ndk., zregenerować dk., generować ndk., wygenerować dk.

 przym. regeneracyjny, degeneracyjny, degeneratywny

 przysł. regeneratywnie, regeneracyjnie, degeneracyjnie

Wiktionary


regenerowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) do­ko­ny­wa­nie re­ge­ne­ra­cji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zregenerowanie n., regeneracja ż.

 czas. regenerować ndk., zregenerować dk.

 przym. regeneracyjny, regeneratywny

Wiktionary


regenerowany

od­no­wio­ny przez od­po­wied­nie za­bie­gi me­cha­nicz­ne albo che­micz­ne, np. opona re­ge­ne­ro­wa­na


SJP.pl


regenerować

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny (dk. zre­ge­ne­ro­wać)

 (1.1) od­na­wiać, odś­wie­żać, odt­wa­rzać

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny (dk. zre­ge­ne­ro­wać się)

 (2.1) wra­cać do peł­ne­go zdro­wia i spraw­no­ści fi­zycz­nej

 (2.2) o czę­ściach or­ga­niz­mów ży­wych: od­na­wiać się

Wiktionary

Przykłady

 (2.2) Le­cze­nie ob­ja­wo­we jest czę­sto je­dy­nym po­stę­po­wa­niem, po­nie­waż w 90% epi­zo­dów krwa­wie­nia usta­je ono sa­mo­ist­nie, a błona ślu­zo­wa re­ge­ne­ru­je się w ciągu 72 go­dzin.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɛɡɛ̃nɛˈrɔvat͡ɕ‿ɕɛ, AS: regẽnerovać‿śe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. regeneracja ż., regenerowanie n., zregenerowanie

 czas. zregenerować dk.

 przym. regeneracyjny, regeneratywny

 przysł. regeneracyjnie

Wiktionary


regenerujący

ma­ją­cy dzia­ła­nie od­na­wia­ją­ce


SJP.pl


regens

daw­niej: prze­ło­żo­ny du­chow­ne­go za­kła­du na­u­ko­we­go; za­rzą­dza­ją­cy kan­ce­la­rią kon­sy­stor­ską


SJP.pl


regensburg

[czy­taj: REgensburk] mia­sto w Niem­czech; Ra­ty­zbo­na


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Re­gens­burg (pol. Ra­ty­zbo­na) – mia­sto na pra­wach po­wia­tu w kraju związ­ko­wym Ba­wa­ria
  • Re­gens­burg – po­wiat w kraju związ­ko­wym Ba­wa­ria
  • Re­gens­burg – re­gion w kraju związ­ko­wym Ba­wa­ria
  • Mirja Re­gens­burg – nie­miec­ka ak­tor­ka

Wikipedia


regensburski

przy­miot­nik od: Re­gens­burg (Ra­ty­zbo­na; mia­sto w Niem­czech); ra­ty­zboń­ski


SJP.pl


regent

1. osoba spra­wu­ją­ca rządy w okre­sie ma­ło­let­nio­ści, cho­ro­by lub dłuż­szej nie­o­bec­no­ści pa­nu­ją­ce­go;
2. w daw­nej Pol­sce: urzęd­nik do­ko­nu­ją­cy wpi­sów i wy­pi­sów z ksiąg są­do­wych, kie­ru­ją­cy kan­ce­la­rią kró­lew­ską i ar­chi­wum; re­jent, no­ta­riusz;
3. w daw­nej Pol­sce: se­kre­tarz kanc­le­rza i pod­kanc­le­rza; re­jent, no­ta­riusz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. polit. ktoś, kto spra­wu­je wła­dzę za nie­o­bec­ne­go lub mło­do­cia­ne­go mo­nar­chę;

 (1.2) przest. re­jent, no­ta­riusz

Wiktionary

Re­gent – upraw­nio­na osoba, spra­wu­ją­ca wła­dzę w imie­niu mo­nar­chy, gdy ten nie może wy­ko­ny­wać swo­ich obo­wiąz­ków, np. z po­wo­du ma­ło­let­nio­ści, bez­kró­le­wia, nie­o­bec­no­ści w kraju lub po­waż­nej cho­ro­by. Okres wła­dzy re­gen­ta oraz sama wła­dza re­gen­ta to re­gen­cja. Re­gent może być także po­wo­ła­ny na okres, w któ­rym tron po­zo­sta­je nie­ob­sa­dzo­ny (np. adm. Mi­klós Hort­hy na Wę­grzech, Fran­ci­sco Fran­co w Hisz­pa­nii, Rada Re­gen­cyj­na w Pol­sce).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈrɛɡɛ̃nt, AS: regẽnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. regencja ż.

:: fż. regentka ż.

 przym. regencyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) interrex

Wiktionary


regentka

ko­bie­ta spra­wu­ją­ca rządy w okre­sie ma­ło­let­nio­ści, cho­ro­by lub dłuż­szej nie­o­bec­no­ści pa­nu­ją­ce­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. polit. ko­bie­ta, która pełni funk­cję re­gen­ta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. regencja ż., regent m.

 przym. regencyjny

Wiktionary


regentura

w daw­nej Pol­sce: urząd, sta­no­wi­sko re­gen­ta - urzęd­ni­ka do­ko­nu­ją­ce­go wpi­sów i wy­pi­sów z ksiąg są­do­wych, kie­ru­ją­ce­go kan­ce­la­rią kró­lew­ską i ar­chi­wum; re­jen­tu­ra, re­jen­cja, re­gen­cja


SJP.pl


reger

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Max Reger
  • Ta­de­usz Reger
  • (4347) Reger – pla­ne­to­i­da

Wikipedia


regest

re­ge­sta; daw­niej:
1. stre­szcze­nie do­ku­men­tu lub listu;
2. chro­no­lo­gicz­ny spis do­ku­men­tów ze zwię­złym opi­sem ich tre­ści i po­da­niem miej­sca ich prze­cho­wy­wa­nia


SJP.pl

Re­gest – śred­nio­wiecz­ne okre­śle­nie re­je­stru (z łac. "re­ge­stum" – księ­ga do za­pi­sy­wa­nia).

Wikipedia


regesta

re­ge­sta; daw­niej:
1. stre­szcze­nie do­ku­men­tu lub listu;
2. chro­no­lo­gicz­ny spis do­ku­men­tów ze zwię­złym opi­sem ich tre­ści i po­da­niem miej­sca ich prze­cho­wy­wa­nia


SJP.pl


regestr

daw­niej:
1. część skali dźwię­ko­wej in­stru­men­tu lub głosu; re­jestr;
2. spis, lista; re­jestr


SJP.pl


regestratura

re­gi­stra­tu­ra;
1. kan­ce­la­ria gdzie do­ko­nu­je się re­je­stra­cji, prze­cho­wu­je do­ku­men­ty;
2. zbiór do­ku­men­tów bie­żą­cych ja­kie­goś urzę­du;
3. spi­sy­wa­nie cze­goś


SJP.pl


regestrowy

przy­miot­nik od: re­gestr


SJP.pl


regex

po­tocz­nie w in­for­ma­ty­ce: wy­ra­że­nie re­gu­lar­ne


SJP.pl


reggae

[czy­taj: rege] mu­zy­ka o cha­rak­te­ry­stycz­nym, re­gu­lar­nym ryt­mie, po­cho­dzą­ca z Ja­maj­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) muz. ro­dzaj mu­zy­ki;

Wiktionary

Reg­gae – styl we współ­czes­nej mu­zy­ce roz­ryw­ko­wej, pow­sta­ły pod ko­niec lat 60. XX wieku w King­ston na Ja­maj­ce.

Sta­no­wi naj­bar­dziej cha­rak­te­ry­stycz­ny ga­tu­nek mu­zy­ki ja­maj­skiej. Świa­to­wy roz­głos zy­ska­ło w la­tach 70. dzię­ki twór­czo­ści Boba Mar­le­ya, choć wbrew po­wszech­nej opi­nii nie był on je­dy­nym pre­kur­so­rem ga­tun­ku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Reg­gae wy­wo­dzi się z Ja­maj­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrɛɡɛ, AS: rege

Wiktionary


reggaeowy

→ reg­gae [czy­taj: re­ge­o­wy]


SJP.pl


reggaeton

[czy­taj: re­ge­ton] ga­tu­nek mu­zycz­ny, po­łą­cze­nie reg­gae i rapu


SJP.pl

Reg­ga­e­ton – ga­tu­nek mu­zycz­ny, bę­dą­cy po­łą­cze­niem mu­zy­ki reg­gae z mu­zy­ką hip-hop i rap, który za­czął się w Pa­na­mie w la­tach 80, pow­sta­ły w Por­to­ry­ko pod ko­niec lat 90. XX wieku. Jed­no­cze­śnie o ile w hip-hopie i rapie pod­kład mu­zycz­ny sta­no­wi tło do słów, w reg­ga­e­to­nie jest rów­nie ważny co tekst. Ele­men­tem cha­rak­te­ry­stycz­nym reg­ga­e­to­nu jest syn­te­zo­wa­ny per­ku­syj­ny rytm, zwany "Dem Bow", od ut­wo­ru Shab­ba Ranks o tym samym ty­tu­le. Ut­wo­ry są zwy­kle śpie­wa­ne lub ra­po­wa­ne po hisz­pań­sku.

Wikipedia


reggaetonowy

→ reg­ga­e­ton [czy­taj: re­ge­ton]


SJP.pl


regiel

w Ta­trach: stro­ma, za­le­sio­na par­tia gór o wy­so­ko­ści 1000-1500 m; rów­nież ta­trzań­ski las po­kry­wa­ją­cy tę par­tię


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geogr. ekol. za­le­sio­ne par­tie Tatr na wy­so­ko­ści 1000–1500 m

 (1.2) geogr. jedno z le­si­stych wznie­sień po­ło­żo­nych po pół­noc­nej stro­nie Tatr, po­ni­żej gór­nej gra­ni­cy lasu;

Wiktionary

Re­giel, regle – okre­śle­nie wy­wo­dzą­ce się z gwary spo­łecz­no­ści gó­ral­skiej, gdzie oz­na­cza „las ros­ną­cy na stro­mym stoku”. Mimo swo­jej lu­do­wej ge­ne­zy sfor­mu­ło­wa­nie prze­ni­knę­ło sze­ro­ko do słow­nict­wa ge­o­gra­ficz­ne­go, two­rząc ze­staw róż­nych pojęć i nazw zwią­za­nych z gó­ra­mi, głów­nie z Ta­tra­mi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Waż­niej­sze regle w pol­skich Ta­trach to m.in. Gęsia Szyja, Kopy Soł­ty­sie, Wiel­ki Ko­pie­niec, Nosal, Kro­kiew (…), Sar­nia Skała, Ły­san­ki, Hruby Re­giel, Ko­ście­li­skie Kopki.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. reglowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) piętro reglowe

 (1.2) wzniesienie reglowe

Wiktionary


regielnica

Re­giel­ni­ca ( Re­geln­hof) – osada w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie ełc­kim, w gmi­nie Ełk. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa su­wal­skie­go.

Wikipedia


regiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


regifting

prze­ka­za­nie otrzy­ma­ne­go pre­zen­tu oso­bie trze­ciej


SJP.pl

Re­gif­ting – prze­ka­za­nie otrzy­ma­ne­go pre­zen­tu innej oso­bie, czę­sto w roli ko­lej­ne­go pre­zen­tu. Jest to coraz czę­ściej sto­so­wa­na me­to­da po­zby­wa­nia się niech­cia­nych po­da­run­ków. W 2005 roku pre­zen­ty pod­da­ne re­gif­tin­go­wi mogły sta­no­wić nawet jedną piątą wszyst­kich otrzy­ma­nych pre­zen­tów, pod­czas gdy w roku 2004 do­ty­czy­ło to tylko co dzie­sią­te­go pre­zen­tu.

Wikipedia


regimencik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od re­gi­ment

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie re­gi­ment, lecz tylko mały re­gi­men­cik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. regiment m.

Wiktionary


regiment

1. w hi­sto­rii woj­sko­wo­ści: pułk pie­cho­ty lub jazdy np. dra­go­nów, raj­ta­rów cu­dzo­ziem­skie­go au­to­ra­men­tu w woj­sku pol­skim w XVII i XVIII wieku;
2. krót­ka wal­co­wa­ta laska bez gło­wi­cy, bę­dą­ca oz­na­ką wyż­szych do­wód­ców na za­cho­dzie Eu­ro­py, w Pol­sce uży­wa­na w woj­skach cu­dzo­ziem­skich


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. wojsk. pułk cu­dzo­ziem­skie­go za­cią­gu w woj­sku pol­skim

 (1.2) wojsk. od­po­wied­nik pol­skie­go pułku w struk­tu­rze sił zbroj­nych niek­tó­rych kra­jów

 (1.3) hist. wojsk. krót­ka laska bę­dą­ca w ar­miach eu­ro­pej­skich XIV-XVIII wieku oz­na­ką na­czel­ne­go do­wód­cy; od­po­wied­nik pol­skiej bu­ła­wy

Wiktionary

Re­gi­ment (z re­gi­men­tum „do­wództ­wo”, „kie­row­nict­wo” od "re­ge­re" „pro­sto­wać”; „kie­ro­wać”) – ter­min z za­kre­su woj­sko­wo­ści, uży­wa­ny czę­sto wy­mien­nie z ter­mi­nem pułk, jed­nak nie za­wsze z nim toż­sa­my.

Jed­nost­ka do­wo­dzo­na przez obersz­te­ra w za­leż­no­ści od okre­su i armii li­czy­ła od 200 do 2000 żoł­nie­rzy. Re­gi­ment skła­dał się ze szta­bu oraz kilku lub kil­ku­na­stu (rzad­ko dwu­dzie­stu kilku) kom­pa­nii.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: rɛˈɟĩmɛ̃nt, AS: reǵĩmẽnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. regimentarz m., regimentarstwo n., regimentarzowanie n., regimencik mrz.

 czas. regimentarzować ndk.

 przym. regimentowy, regimentarski, reżymowy

Wiktionary


regimentarski

do­ty­czą­cy re­gi­men­ta­rza, re­gi­men­tar­stwa


SJP.pl


regimentarz

1. za­stęp­ca het­ma­na w daw­nym woj­sku pol­skim;
2. do­wód­ca po­spo­li­te­go ru­sze­nia pod­czas nie­o­bec­no­ści wła­ści­we­go kasz­te­la­na lub wo­je­wo­dy


SJP.pl

Re­gi­men­tarz (łac. "re­gi­men" – kie­ro­wa­nie, rzą­dze­nie od "re­ge­re" – kie­ro­wać) – w Rze­czy­po­spo­li­tej XVII–XVIII w. za­stęp­ca het­ma­na lub mia­no­wa­ny przez het­ma­na, króla albo sejm do­wód­ca wy­dzie­lo­nej grupy wojsk, spra­wu­ją­cy swe funk­cje okre­so­wo, kiedy het­ma­ni nie mogli wy­ko­ny­wać swo­ich obo­wiąz­ków. W XVII w. re­gi­men­ta­rzem na­zy­wa­no także do­wód­cę po­spo­li­te­go ru­sze­nia pod­czas nie­o­bec­no­ści wła­ści­we­go kasz­te­la­na czy wo­je­wo­dy. Do­wód­ców wojsk kon­fe­de­rac­kich na­zy­wa­no re­gi­men­ta­rza­mi ge­ne­ral­ny­mi.

Wikipedia


regimentowy

przy­miot­nik od: re­gi­ment


SJP.pl


regimin

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Re­gi­min – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie cie­cha­now­skim, w gmi­nie Re­gi­min. Leży nad rzeką Ły­dy­nia.

W la­tach 1954-1972 wieś była sie­dzi­bą gro­ma­dy Re­gi­min, póź­niej gminy Re­gi­min. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa cie­cha­now­skie­go.

Wikipedia


regimiński

zwią­za­ny z Re­gi­mi­nem, do­ty­czą­cy Re­gi­mi­na


SJP.pl


regina

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

 (1.2) geogr. jed­nost­ka osad­ni­cza w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Nowy Mek­syk

 (1.3) geogr. mia­sto w Ka­na­dzie;

 (1.4) bot. od­mia­na upraw­na po­ziom­ki po­spo­li­tej;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Re­gi­na – imię żeń­skie
  • Re­gi­na – jed­nost­ka osad­ni­cza w USA, w sta­nie Nowy Mek­syk
  • Re­gi­na – mia­sto w Ka­na­dzie, sto­li­ca pro­win­cji Sa­skat­che­wan
  • Re­gi­na – in­ter­pre­ter
  • Re­gi­na – od­mia­na po­ziom­ki
  • Re­gi­na – pol­ski se­rial te­le­wi­zyj­ny
  • Re­gi­na – bo­śniac­ki ze­spół roc­ko­wy
  • Re­gi­na – fiń­ski ze­spół indie pop
  • Re­gi­na – sło­weń­ska pio­sen­kar­ka
  • Pro­jekt „Re­gi­na” – pro­jekt pol­skie­go wozu bo­jo­we­go XXI w.
  • Re­gi­na – ro­dzaj węży z po­dro­dzi­ny za­skroń­co­wa­tych w ro­dzi­nie po­ło­zo­wa­tych

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) On w pro­sto­cie ducha nawet panią Re­gi­nę uważa za cha­rak­ter krysz­ta­ło­wy.

 (1.1) Wła­śnie wra­ca­my od Re­gi­ny.

 (1.2) Przy­by­sze w XVII wieku osied­li w Re­gi­nie.

 (1.3) Ba­na­ny do­sta­nie­my w skle­pie w Re­gi­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rɛˈɟĩna, AS: reǵĩna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Reginka ż.

Wiktionary


reginów

Re­gi­nów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie to­ma­szow­skim, w gmi­nie Ro­ki­ci­ny.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość na­le­ża­ła ad­mi­ni­stra­cyj­nie do wo­je­wództ­wa piotr­kow­skie­go.

Wikipedia


regiolekt

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. dia­lekt o za­się­gu re­gio­nal­nym;

 (1.2) jęz. od­mia­na ję­zy­ko­wa bę­dą­ca formą przej­ścio­wą mię­dzy ję­zy­kiem stan­dar­do­wym a gwarą;

Wiktionary

Re­gio­lekt, in­ter­dia­lekt – post­dia­lek­tal­na od­mia­na ję­zy­ko­wa, zaj­mu­ją­ca po­zy­cję poś­red­nią mię­dzy mową miej­sco­wą (gwarą) a ję­zy­kiem stan­dar­do­wym. Od stan­dar­du odróż­nia się na­le­cia­ło­ścia­mi gwa­ro­wy­mi, zwy­kle nie­uś­wia­da­mia­ny­mi lub trud­no usu­wal­ny­mi. Re­gio­lek­tem po­słu­gu­je się duża grupa przed­sta­wi­cie­li grupy et­nicz­nej, po­nie­waż jego te­ry­to­rium obej­mu­je ob­szar sze­re­gu są­sied­nich dia­lek­tów, w tym nie tylko wsie, ale także mia­sta i osady typu miej­skie­go.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) narzecze, dialekt regionalny, dialekt terytorialny

 (1.2) intergwara, supragwara, interdialekt, supradialekt, subdialekt, interdialekt

Wiktionary


regiomontanus

Re­gio­mon­ta­nus, właśc. Jo­han­nes Müller (ur. 6 czerw­ca 1436 w Un­fin­den koło Königsbergu w dzi­siej­szej Ba­wa­rii, zm. 6 lipca 1476 w Rzy­mie) – nie­miec­ki ma­te­ma­tyk, astro­nom i astro­log.

Znany jest także jako Jo­han­nes Mo­li­to­ris de Künigsperg, Jo­han­nes Ger­ma­nus, Jo­han­nes Fran­cus, Jo­an­nes de Monte Regio. Pse­u­do­nim "Re­gio­mon­ta­nus" po­cho­dzi od ła­ciń­skie­go prze­kła­du nazwy Künigsperg (Königsberg, czyli Kró­lew­ska Góra – po ła­ci­nie Mons Re­gius); naz­wi­sko zaś wy­wo­dzi się od za­wo­du jego ojca (był mły­na­rzem).

Wikipedia


region

1. umow­nie wy­dzie­lo­ny ob­szar, względ­nie jed­no­rod­ny, róż­nią­cy się od te­re­nów są­sied­nich ce­cha­mi na­tu­ral­ny­mi bądź na­by­ty­mi na prze­strze­ni dzie­jów;
2. jed­nost­ka po­dzia­łu ad­mi­ni­stra­cyj­ne­go w niek­tó­rych kra­jach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) książk. wy­dzie­lo­ny, sto­sun­ko­wo jed­no­rod­ny ob­szar odróż­nia­ją­cy się od te­re­nów przy­le­głych okre­ślo­ny­mi ce­cha­mi na­tu­ral­ny­mi lub na­by­ty­mi

 (1.2) urz. jed­nost­ka po­dzia­łu ad­mi­ni­stra­cyj­ne­go naj­wyż­sze­go stop­nia, ma­ją­ca zaz­wy­czaj dużą sa­mo­dziel­ność zbli­żo­ną do au­to­no­mii

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • re­gion – re­gion w ge­o­gra­fii
    • re­gion DVD – po­dział ge­o­gra­ficz­no-eko­no­micz­ny
  • re­gion wę­zło­wy – w eko­no­mii
  • Re­gion – w Unii Eu­ro­pej­skiej
  • re­gion – jed­nost­ka po­dzia­łu ad­mi­ni­stra­cyj­ne­go niek­tó­rych państw świa­ta:
    • re­gion – w An­glii,
    • re­gion – w Ba­de­nii-Wir­tem­ber­gii w Niem­czech
    • re­gion – w Bel­gii,
    • re­gion – w Bur­ki­na Faso,
    • re­gion – w Chile,
    • re­gion – na Fi­li­pi­nach,
    • re­gion – we Fran­cji,

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ma­li­niak kra­śnic­ki zwany rów­nież wódką ma­li­nów­ką przy­go­to­wy­wa­ny jest z owo­ców po­cho­dzą­cych tylko z tego re­gio­nu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrɛɟɔ̃n, AS: reǵõn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. regionalizm m., regionalizacja ż., regionalność ż.

 przym. regionalny, wewnątrzregionalny

 przysł. regionalnie

 skrót reg.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rejon, obszar, dzielnica, obwód, kraina

 (1.2) jednostka administracyjna

Wiktionary


regionalia

ma­te­ria­ły, do­ku­men­ty oraz dzie­ła do­ty­czą­ce da­ne­go re­gio­nu


SJP.pl


regionalistka

→ re­gio­na­li­sta


SJP.pl

Patrz:

regionalista

regionalistyczny

→ re­gio­na­li­sty­ka


SJP.pl

Patrz:

regionalistyka

regionalizacja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) urz. po­dział na re­gio­ny

Wiktionary

Re­gio­na­li­za­cja – pro­ces wy­dzie­la­nia re­gio­nów, forma kla­sy­fi­ka­cji, w któ­rej wy­stę­pu­je do­dat­ko­we kry­te­rium są­siedzt­wa prze­strzen­ne­go. Do­ko­nu­jąc re­gio­na­li­za­cji wy­dzie­la­my więk­sze te­ry­to­ria zło­żo­ne z mniej­szych ob­sza­rów o po­dob­nych, ba­da­nych ce­chach (re­gion stre­fo­wy) lub sku­pio­ne wokół ja­kie­goś oś­rod­ka (re­gion wę­zło­wy). Pro­ce­sy mię­dzy­na­ro­do­wej in­te­gra­cji go­spo­dar­czej.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌrɛɟɔ̃nalʲiˈzat͡sʲja, AS: reǵõnalʹizacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. regionalny

 rzecz. region m., regionalizm m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) regionizacja

Wiktionary


regionalizm

1. ruch spo­łecz­no-kul­tu­ral­ny dba­ją­cy o za­cho­wa­nie toż­sa­mo­ści da­ne­go re­gio­nu, jego od­no­wę;
2. ze­spół cech cha­rak­te­ry­stycz­nych dla da­ne­go re­gio­nu;
3.w ję­zy­koz­naw­stwie: cecha wy­mo­wy, forma gra­ma­tycz­na, wyraz lub kon­struk­cja skład­nio­wa cha­rak­te­ry­stycz­ne dla mowy da­ne­go re­gio­nu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. ele­ment mowy cha­rak­te­ry­stycz­ny dla da­ne­go re­gio­nu, nie­funk­cjo­nu­ją­cy na całym ob­sza­rze wy­stę­po­wa­nia ję­zy­ka;

 (1.2) polit. ten­den­cja roz­wo­ju po­li­tycz­ne­go współ­czes­ne­go pań­stwa, która po­le­ga na de­kon­cen­tra­cji i de­cen­tra­li­za­cji wła­dzy pań­stwo­wej na niż­sze po­zio­my sy­ste­mu po­li­tycz­ne­go;

 (1.3) polit. forma współ­pra­cy państw w re­gio­nie;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • re­gio­na­lizm (po­li­ty­ka) − de­cen­tra­li­za­cja wła­dzy pań­stwo­wej
  • re­gio­na­lizm (sto­sun­ki mię­dzy­na­ro­do­we) − forma współ­pra­cy państw w re­gio­nie
  • re­gio­na­lizm (ję­zy­koz­naw­stwo) − ele­ment ję­zy­ko­wy cha­rak­te­ry­stycz­ny dla da­ne­go re­gio­nu

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌrɛɟɔ̃ˈnalʲism̥, AS: reǵõnalʹism̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. region m., regionalizacja ż., regionalność ż.

 przym. regionalny

 przysł. regionalnie

 skr. reg.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) prowincjonalizm

Wiktionary


regionalizować

1. na­da­wać cechy re­gio­nal­ne, wią­zać z re­gio­nem;
2. dzie­lić na re­gio­ny


SJP.pl


regionalnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób re­gio­nal­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. region m., regionalizm mrz.

 przym. regionalny

Wiktionary


regionalny

przy­miot­nik od: re­gion


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przym. od re­gion

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Re­gio­nal­ne in­te­re­sy za­czę­ły do­mi­no­wać nad in­te­re­sa­mi re­pu­bli­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɛɟɔ̃ˈnalnɨ, AS: reǵõnalny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. region m., regionalizacja ż., regionalizm m., regionalność ż.

 przysł. regionalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lokalny, miejscowy, tubylczy

Wiktionary


regips

płyta z kar­to­nu i gipsu sto­so­wa­na w bu­dow­nict­wie; gips-kar­ton, kar­ton-gips, kar­ton­gips, ri­gips, płyta re­gip­so­wa, suchy tynk


SJP.pl


regipsowy

płyta re­gip­so­wa - płyta kar­to­no­wo-gip­so­wa sto­so­wa­na w bu­dow­nict­wie; ri­gips, re­gips


SJP.pl


register

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ty­pogr. roz­mie­szcze­nie na tej samej wy­so­ko­ści linii tek­stu w są­sied­nich ko­lum­nach na ar­ku­szu;

 (1.2) muz. prze­łącz­ni­ki lub cię­gła słu­żą­ce do za­łą­cza­nia i wy­łą­cza­nia gło­sów i po­łą­czeń or­ga­no­wych;

Wiktionary

Re­gi­ster – cecha este­tycz­na zła­ma­ne­go tek­stu po­le­ga­ją­ca na takim roz­mie­szcze­niu łamów w ko­lum­nach, aby wier­sze w są­sied­nich ła­mach były po­ło­żo­ne na jed­na­ko­wej wy­so­ko­ści. Do­ty­czy to m.in. łamów znaj­du­ją­cych się:

Re­gi­ster od­no­si się rów­nież do pagin, zwła­szcza ży­wych, umie­szczo­nych na są­sia­du­ją­cych stro­nach pu­bli­ka­cji.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Prze­strze­ga­nie re­gi­stru na­le­ży do do­brych zwy­cza­jów ty­po­gra­ficz­nych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rɛˈɟistɛr, AS: reǵister

Wiktionary


registracja

daw­niej: re­je­stra­cja


SJP.pl


registratorka

→ re­gi­stra­tor


SJP.pl

Patrz:

registrator

registratura

re­ge­stra­tu­ra;
1. kan­ce­la­ria gdzie do­ko­nu­je się re­je­stra­cji, prze­cho­wu­je do­ku­men­ty;
2. zbiór do­ku­men­tów bie­żą­cych ja­kie­goś urzę­du;
3. spi­sy­wa­nie cze­goś


SJP.pl

Re­gi­stra­tu­ra – słowo to po­cho­dzi z ła­ciń­skie­go re­gi­stra­re, co oz­na­cza do­słow­nie „za­pi­sy­wać” oraz od re­gi­strum czyli „lista”, „re­jestr”. Re­gi­stra­tu­ra to prze­de wszyst­kim akta bie­żą­ce lub ca­łość akt ak­tot­wór­cy, w któ­re­go skład wcho­dzą za­rów­no akta bie­żą­ce jak i ma­te­ria­ły ar­chi­wal­ne.

Wikipedia


regium

mia­sto w po­łud­nio­wych Wło­szech


SJP.pl


reglament

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. re­gu­la­min

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rɛɡˈlãmɛ̃nt, AS: reglãmẽnt

Wiktionary


reglamentacja

ogra­ni­cze­nie wpro­wa­dzo­ne przez pań­stwo w za­kre­sie niek­tó­rych swo­bód, np. w do­stę­pie do dóbr ma­te­rial­nych, moż­li­wo­ści wy­ja­zdów za­gra­nicz­nych, peł­nie­niu ja­kichś funk­cji


SJP.pl

Re­gla­men­ta­cja – wpro­wa­dzo­ne cza­so­wo lub na stałe ogra­ni­cze­nie wol­ne­go obro­tu pew­ny­mi do­bra­mi lub to­wa­ra­mi, spo­wo­do­wa­ne prze­waż­nie nie­do­stat­kiem tych dóbr lub to­wa­rów i ko­niecz­no­ścią ich "ra­cjo­no­wa­nia"; zja­wi­sko ty­po­we dla go­spo­dar­ki okre­su wo­jen­ne­go i tuż po woj­nie, a także, w róż­nych for­mach, dla go­spo­da­rek państw so­cja­li­stycz­nych.

Wikipedia


reglamentacyjny

zwią­za­ny z re­gla­men­ta­cją


SJP.pl


reglamentować

pod­po­rząd­ko­wy­wać jakąś dzia­łal­ność okre­ślo­nym prze­pi­som praw­nym


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zre­gla­men­to­wać)

 (1.1) ogra­ni­czać pro­duk­cję lub sprze­daż pew­nych ar­ty­ku­łów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za ko­mu­ny to nawet szklan­ki re­gla­men­to­wa­li.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. reglamentacja ż.

Wiktionary


reglan

krój pła­szcza, sukni lub bluz­ki; ra­glan


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rzem. krój su­kien­ki, bluz­ki, pła­szcza itp., w któ­rym zwy­kle sze­ro­ki rękaw sta­no­wi jedną część z czę­ścią ra­mie­nio­wą i sięga aż do szyi

 (1.2) pot. ubra­nie (np. płaszcz, swe­ter) o takim kroju

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrɛɡlãn, AS: reglãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. raglan

 przym. raglanowy, reglanowy

Wiktionary


reglanowy

przy­miot­nik od: re­glan


SJP.pl


regler

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) środ. re­gu­la­tor pręd­ko­ści obro­to­wej

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrɛɡlɛr, AS: regler

Wiktionary


regleta

płyt­ka me­ta­lo­wa lub de­secz­ka drew­nia­na uży­wa­na przy skła­da­niu tek­stu do re­gu­lo­wa­nia od­stę­pów mię­dzy wier­sza­mi


SJP.pl


regliński

naz­wi­sko


SJP.pl


reglowy

przy­miot­nik od: re­giel


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) geogr. biol. od­no­szą­cy się do regla, ma­ją­cy zwią­zek z re­glem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. regiel mrz.

Wiktionary


regloń

re­gloń płowy - ga­tu­nek chrzą­szcza z ro­dzi­ny kóz­ko­wa­tych


SJP.pl


regnant

daw­niej: pa­nu­ją­cy, wład­ca, mo­nar­cha


SJP.pl


regnowski

→ Re­gnów


SJP.pl

Patrz:

Regnów

regnów

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Re­gnów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie raw­skim, w gmi­nie Re­gnów.

Od XIII w. Re­gnów jest sie­dzi­bą rzym­sko­ka­to­lic­kiej pa­ra­fii Na­wie­dze­nia NMP.

Wieś kró­lew­ska w dzier­ża­wie Re­gnów w ziemi raw­skiej wo­je­wództ­wa raw­skie­go w 1792 roku. W la­tach 1954-1972 wieś była sie­dzi­bą gro­ma­dy Re­gnów. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa skier­nie­wic­kie­go.

Wikipedia


regolit

zwie­trza­ła i roz­drob­nio­na wierzch­nia war­stwa skały; glina zwie­trze­li­no­wa


SJP.pl

Re­go­lit – war­stwa luź­nej, zwie­trza­łej skały po­kry­wa­ją­ca Zie­mię i inne pla­ne­ty ska­li­ste. Re­go­lit pow­sta­je, gdy lita skała zo­sta­je wy­ek­spo­no­wa­na na po­wierzch­ni pla­ne­ty i pod­da­na dłu­gotr­wa­łym pro­ce­som fi­zycz­nym i che­micz­nym zmie­nia­ją­cym jej struk­tu­rę i skład che­micz­ny. Można po­wie­dzieć, że po­ję­cie to obej­mu­je wszyst­ko to, co znaj­du­je się „mię­dzy świe­żą skałą a świe­żym po­wie­trzem”; gleba jest więc czę­ścią ziem­skie­go re­go­li­tu.

Wikipedia


regon

numer sta­ty­stycz­ny w sy­ste­mie in­for­ma­tycz­nym Głów­ne­go Urzę­du Sta­ty­stycz­ne­go słu­żą­cy do iden­ty­fi­ka­cji i re­je­stra­cji jed­no­stek ad­mi­ni­stra­cyj­nych go­spo­dar­ki na­ro­do­wej; REGON


SJP.pl

skró­to­wiec, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) = adm. kra­jo­wy REjestr urzę­do­wy pod­mio­tów GOspodarki Na­ro­do­wej;

 (1.2) pot. numer w sy­ste­mie REGON (1.1)

Wiktionary

REGON (Re­jestr Go­spo­dar­ki Na­ro­do­wej), Kra­jo­wy Re­jestr Urzę­do­wy Pod­mio­tów Go­spo­dar­ki Na­ro­do­wej – re­jestr pro­wa­dzo­ny przez Pre­ze­sa Głów­ne­go Urzę­du Sta­ty­stycz­ne­go. Pod po­ję­ciem REGON-u ro­zu­mia­ny jest także numer iden­ty­fi­ka­cyj­ny REGON, czyli dzie­wię­cio­cy­fro­wy iden­ty­fi­ka­tor na­da­ny pod­mio­to­wi w tym re­je­strze.

Wikipedia


regosol

ro­dzaj pry­mi­tyw­nej gleby; gleba ini­cjal­na luźna


SJP.pl


regotycyzacja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przy­wra­ca­nie cze­muś, naj­czę­ściej bu­dow­li, go­tyc­kie­go stylu;

Wiktionary

Re­go­ty­cy­za­cja (re­go­ty­za­cja) – ter­min od­no­szą­cy się do dzia­łań o cha­rak­te­rze kon­ser­wa­tor­skim, prze­pro­wa­dza­nych na bu­dow­lach (naj­czę­ściej ko­ścio­łach) pier­wot­nie go­tyc­kich, prze­bu­do­wa­nych w póź­niej­szym okre­sie (naj­czę­ściej w ba­ro­ku - patrz ba­ro­ki­za­cja). Sto­so­wa­na od XIX w., w za­mie­rze­niu ma­ją­ca przy­wró­cić bu­dow­li czy­stość sty­li­stycz­ną. Cza­sa­mi za­bie­gi te po­wo­do­wa­ły zni­szcze­nie póź­niej­szych ele­men­tów wy­stro­ju ar­chi­tek­to­nicz­ne­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Da­le­ko po­su­nię­ta re­go­ty­cy­za­cja pre­zbi­te­rium do­pro­wa­dzi­ła do usu­nię­cia ro­ko­ko­wych oł­ta­rzy i stal­li.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gocki mrz., gotycyzacja ż., regotyzacja ż., gotyzacja ż., gotyk m., gotyckość ż., gotyzacja ż., Got m., Gotka ż., regotycyzowanie n., regotyzowanie n., gotycyzowanie n., gotyzowanie n.

 czas. regotycyzować ndk., regotyzować ndk., gotycyzować ndk., gotyzować ndk.

 przym. gotycki, gocki

 przysł. gotycko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) regotyzacja

Wiktionary


regotyzacja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przy­wra­ca­nie cze­muś, naj­czę­ściej bu­dow­li, go­tyc­kie­go stylu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wraz z na­sta­niem mody na śred­nio­wie­cze, wła­ści­cie­le do­ko­na­li re­go­ty­za­cji zamku, przy okaz­ji ota­cza­jąc za­ło­że­nie murem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gotycyzacja ż., regotycyzacja ż.

 czas. regotycyzować ndk., regotyzować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) regotycyzacja

Wiktionary


regradacja

Re­gra­da­cja to przy­wra­ca­nie zde­gra­do­wa­nym gle­bom ich po­przed­niej spraw­no­ści po­przez usu­wa­nie ne­ga­tyw­nych skut­ków de­gra­da­cji gleby. Re­gra­da­cja to od­no­wie­nie wy­so­kiej pro­duk­cyj­no­ści gleby po­przez zwięk­sze­nie jej żyz­no­ści dzię­ki od­bu­do­wa­niu war­stwy próch­nicz­nej – do­ty­czy nie tylko gleb zde­gra­do­wa­nych, także słab­szych z na­tu­ry gleb pia­szczy­stych lub ba­gien­nych.

Wikipedia


regranulat

sub­stan­cja stała w po­sta­ci gra­nu­lek, otrzy­ma­na w wy­ni­ku przet­wo­rze­nia od­pa­dów tech­no­lo­gicz­nych


SJP.pl


regres

co­fa­nie się, prze­ci­wień­stwo roz­wo­ju i po­stę­pu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) książk. po­wrót do wcze­śniej­sze­go etapu roz­wo­ju cze­goś, wią­żą­cy się z po­gor­sze­niem jego stanu

 (1.2) praw. żą­da­nie zwro­tu pie­nię­dzy od osoby przez kogoś, kto wy­pła­cił za nią pewną sumę dłuż­ni­ko­wi;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Re­gres de­mo­gra­ficz­ny
  • Re­gres (brydż)
  • Re­gres (prawo)
    • Re­gres ubez­pie­cze­nio­wy
  • Re­gres (grupa mu­zycz­na)
  • Re­gre­sja (psy­cho­lo­gia)
  • re­gre­sja

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zni­szcze­nia przed­mieść (…) spo­wo­do­wa­ły cał­ko­wi­ty re­gres we wszyst­kich dzie­dzi­nach życia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. regresywność ż., regresja ż.

 przym. regresowy, regresyjny, regresywny

 przysł. regresywnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) regresja

Wiktionary


regresing

tech­ni­ka te­ra­pe­u­tycz­na po­le­ga­ją­ca na cof­nię­ciu pa­cjen­ta przy po­mo­cy hip­no­zy w przesz­łość po­prze­dza­ją­cą jego na­ro­dze­nie, uży­wa­na w celu uwol­nie­nia pa­cjen­ta od ne­ga­tyw­nych wzor­ców w umy­śle, ma­ją­cych swe źró­dło w przesz­ło­ści; re­gres­sing


SJP.pl


regresja

1. co­fa­nie się, prze­ci­wień­stwo roz­wo­ju i po­stę­pu; re­gres;
2. w psy­cho­lo­gii: jeden z me­cha­niz­mów obron­nych oso­bo­wo­ści, po­le­ga­ją­cy na po­wro­cie do wcze­śniej­szych, mniej doj­rza­łych form za­cho­wa­nia się jed­nost­ki;
3. w bio­lo­gii: zmia­ny za­cho­dzą­ce w roz­wo­ju ja­kie­goś or­ga­niz­mu, po­le­ga­ją­ce na re­duk­cji na­rzą­dów i ogra­ni­cze­niu jego funk­cji w zmie­nia­ją­cych się wa­run­kach życia;
4. co­fa­nie się morza z za­la­nych lądów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) co­fa­nie się w roz­wo­ju

 (1.2) psych. co­fa­nie się do za­cho­wa­nia cha­rak­te­ry­stycz­ne­go dla wcze­śniej­sze­go okre­su roz­wo­jo­we­go;

 (1.3) stat. zmniej­sze­nie licz­by wy­mia­rów da­nych; w szcze­gól­no­ści mo­de­lo­wa­nie zbio­ru da­nych za po­mo­cą funk­cji;

 (1.4) geogr. wy­co­fa­nie się morza, pu­sty­ni lub lo­dow­ca z po­przed­nio za­ję­tych te­re­nów;

 (1.5) in­form. błąd pow­sta­ły na sku­tek wpro­wa­dze­nia zmia­ny w po­zor­nie niez­wią­za­nej czę­ści kodu;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • re­gre­sja w psy­cho­lo­gii
    • re­gre­sja hip­no­tycz­na
  • re­gre­sja w czy­ta­niu
  • re­gre­sja w sta­ty­sty­ce
    • re­gre­sja li­nio­wa
    • re­gre­sja lo­gi­stycz­na
  • re­gre­sja morza
  • re­gre­sja w in­for­ma­ty­ce
  • re­ce­sja

Wikipedia

Powiązane:

 przym. regresyjny, regresywny

 przysł. regresyjnie

 rzecz. regres mrz., regresywność ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) regres

Wiktionary


regresowy

zwią­za­ny z re­gre­sem, re­gre­sją, wstecz­ny, co­fa­ją­cy się; re­gre­syj­ny; re­gre­syw­ny


SJP.pl


regressing

[czy­taj: re­gre­sing] tech­ni­ka te­ra­pe­u­tycz­na po­le­ga­ją­ca na cof­nię­ciu pa­cjen­ta przy po­mo­cy hip­no­zy w przesz­łość po­prze­dza­ją­cą jego na­ro­dze­nie, uży­wa­na w celu uwol­nie­nia pa­cjen­ta od ne­ga­tyw­nych wzor­ców w umy­śle, ma­ją­cych swe źró­dło w przesz­ło­ści; re­gre­sing


SJP.pl


regresyjność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co re­gre­syj­ne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. regresyjny

 rzecz. regresywność ż.

Wiktionary


regresyjny

zwią­za­ny z re­gre­sem, re­gre­sją, wstecz­ny, co­fa­ją­cy się; re­gre­so­wy; re­gre­syw­ny


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z re­gre­sją, cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się re­gre­sją

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. regresywność ż., regresyjność ż., regresja ż., regres mrz.

 przym. regresywny

Wiktionary


regresywność

→ re­gre­syw­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co re­gre­syw­ne

Wiktionary

Patrz:

regresywny

Powiązane:

 rzecz. regresja ż., regres m., regresyjność ż.

 przym. regresywny, regresowy, regresyjny

 przysł. regresywnie

Wiktionary


regresywny

zwią­za­ny z re­gre­sem, re­gre­sją, wstecz­ny, co­fa­ją­cy się; re­gre­syj­ny; re­gre­so­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy ten­den­cję do co­fa­nia się, wstecz­ny, nie­po­stę­po­wy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɛɡrɛˈsɨvnɨ, AS: regresyvny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. regresywność ż., regresja ż., regres m.

 przym. regresyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) regresyjny

Wiktionary


regulacja

1. usta­wie­nie przy­rzą­du, me­cha­niz­mu, urzą­dze­nia itp. tak, aby pra­wi­dło­wo dzia­ła­ło;
2. wpro­wa­dze­nie prze­pi­sów, norm; po­rząd­ko­wa­nie, unor­mo­wa­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) praw. obej­mo­wa­nie czego prze­pi­sa­mi prawa, nor­ma­mi

 (1.2) po­dej­mo­wa­nie dzia­łań w celu po­pra­wy funk­cjo­no­wa­nia lub przy­wró­ce­nia cze­goś

 (1.3) ste­ro­wa­nie zmia­ną danej wiel­ko­ści

 (1.4) dzia­ła­nia po­dej­mo­wa­ne nad ko­ry­tem cieku wod­ne­go celem po­pra­wie­nia wa­run­ków że­glu­go­wych albo prze­ciw­po­wo­dzio­wych

 (1.5) jęz. spra­wo­wa­nie pie­czy nad pew­nym stan­dar­dem ję­zy­ko­wym;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • re­gu­la­cja – utrzy­my­wa­nie cze­goś w pra­wi­dło­wym sta­nie, uj­mo­wa­nie cze­goś w pewne prze­pi­sy i normy
  • prze­pis prawa
  • re­gu­la­cja ję­zy­ko­wa
  • re­gu­la­cja rzeki
  • re­gu­la­cja cen
  • re­gu­la­cja ciepl­na
  • re­gu­la­cja ho­me­o­me­trycz­na
  • re­gu­la­cja au­to­kry­no­wa
  • re­gu­la­cja ka­ska­do­wa
  • re­gu­la­cja al­lo­ste­rycz­na
  • ho­me­o­sta­za, sa­mo­re­gu­la­cja (bio­lo­gia)
  • ste­ro­wa­nie

Wikipedia

Powiązane:

 czas. regulować ndk., uregulować dk.

 przym. regulacyjny

 rzecz. rozregulowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) unormowanie

Wiktionary


regulacyjność

1. fakt obej­mo­wa­nia cze­goś za­sa­da­mi, nor­ma­mi, prze­pi­sa­mi itp.; re­gu­la­tyw­ność;
2. cecha cze­goś de­cy­du­ją­ce­go o war­to­ści ja­kie­goś pa­ra­me­tru


SJP.pl


regulacyjny

zwią­za­ny z re­gu­la­cją


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy re­gu­la­cji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rozregulowanie n., regularność ż., regulacja ż., regulowanie n., regulator m.

 czas. regulować ndk.

Wiktionary


regulamin

zbiór prze­pi­sów i roz­po­rzą­dzeń obo­wią­zu­ją­cych np. pra­cow­ni­ków ja­kiejś in­sty­tu­cji, człon­ków or­ga­ni­za­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) adm. zbiór prze­pi­sów obo­wią­zu­ją­cych w danym miej­scu, wśród człon­ków ja­kiejś grupy

Wiktionary

Re­gu­la­min – zbiór prze­pi­sów nor­mu­ją­cych za­sa­dy po­stę­po­wa­nia lub prac or­ga­nu pań­stwo­we­go, in­sty­tu­cji, za­kła­du lub urzą­dze­nia wy­da­ny przez organ do tego upraw­nio­ny.

Re­gu­la­mi­ny okre­śla­ją wew­nętrz­ne za­sa­dy po­stę­po­wa­nia i życia or­ga­ni­za­cji, in­sty­tu­cji lub grup oso­bo­wych. Do naj­bar­dziej zna­nych na­le­żą re­gu­la­mi­ny woj­sko­we i re­gu­la­mi­ny wew­nętrz­ne in­sty­tu­cji pań­stwo­wych i sa­mo­rzą­do­wych.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. regulaminowy

 przysł. regulaminowo

 rzecz. reguła ż.

Wiktionary


regulaminowy

przy­miot­nik od: re­gu­la­min


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy re­gu­la­mi­nu, zgod­ny z nim

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Stały od sie­bie w re­gu­la­mi­no­wej od­le­gło­ści, ale Miara wy­cią­gnę­ła dłoń i chwy­ci­ła ją za rękę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. regulamin mrz.

 przysł. regulaminowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przepisowy

Wiktionary


regularnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób re­gu­lar­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Re­gu­lar­nie robię ćwi­cze­nia na mię­śnie brzu­cha, żeby nie przy­tyć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɛɡuˈlarʲɲɛ, AS: regularʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. regulować

 rzecz. reguła, regularność

 przym. regularny

Wiktionary


regularniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: re­gu­lar­nie


SJP.pl


regularniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: re­gu­lar­ny


SJP.pl


regularność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co re­gu­lar­ne

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jako kry­tyk nie widzę w tej cha­o­tycz­nej kom­po­zy­cji żad­nych re­gu­lar­no­ści.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. regulowanie n.

 przym. regularny, regulacyjny

 przysł. regularnie

 czas. regulować

Wiktionary


regularny

1. osa­dzo­ny na pew­nych za­sa­dach, re­gu­łach, zgod­ny z nimi, wy­ko­ny­wa­ny we­dług nich; pra­wi­dło­wy;
2. ma­ją­cy kształ­ty po­dob­ne do figur ge­o­me­trycz­nych lub ich czę­ści; kształt­ny;
3. od­by­wa­ją­cy się, pow­ta­rza­ją­cy w jed­na­ko­wych od­stę­pach czasu; mia­ro­wy, jed­no­staj­ny, sy­ste­ma­tycz­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pow­ta­rza­ją­cy się w sta­łych od­stę­pach czasu lub prze­strze­ni

 (1.2) gram. po­sia­da­ją­cy ty­po­wą od­mia­nę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Re­gu­lar­ne odra­bia­nie zadań do­mo­wych to obo­wią­zek ucz­nia.

 (1.2) Ten cza­sow­nik jest re­gu­lar­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɛɡuˈlarnɨ, AS: regularny

Wiktionary

Powiązane:

 czas. regulować

 rzecz. reguła, regularność

 przysł. regularnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stały, notoryczny

Wiktionary


regulars

po­tocz­nie:
1. gracz re­gu­lar­nie wy­stę­pu­ją­cy w tur­nie­jach;
2. żoł­nierz woj­ska re­gu­lar­ne­go


SJP.pl


regularyzacja

wpro­wa­dze­nie do­dat­ko­wej in­for­ma­cji do roz­wią­zy­wa­ne­go za­gad­nie­nia źle po­sta­wio­ne­go, w celu po­lep­sze­nia ja­ko­ści roz­wią­za­nia


SJP.pl

Re­gu­la­ry­za­cja – wpro­wa­dze­nie do­dat­ko­wej in­for­ma­cji do roz­wią­zy­wa­ne­go za­gad­nie­nia źle po­sta­wio­ne­go w celu po­lep­sze­nia ja­ko­ści roz­wią­za­nia. Re­gu­la­ry­za­cja jest czę­sto wy­ko­rzy­sty­wa­na przy roz­wią­zy­wa­niu pro­ble­mów od­wrot­nych. Spoś­ród opra­co­wa­nych metod re­gu­la­ry­za­cji można wy­li­czyć:

Wikipedia


regularyzacyjny

→ re­gu­la­ry­za­cja


SJP.pl

Patrz:

regularyzacja

regulator

1. czyn­nik nor­mu­ją­cy coś;
2. au­to­ma­tycz­ne urzą­dze­nie znaj­duj­du­ją­ce się w ma­szy­nach, przy­rzą­dach, re­gu­lu­ją­ce ich pracę, różne pro­ce­sy w nich za­cho­dzą­ce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) czyn­nik re­gu­lu­ją­cy

 (1.2) techn. urzą­dze­nie słu­żą­ce do re­gu­lo­wa­nia prze­bie­gu róż­nych pro­ce­sów;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) ekon. in­sty­tu­cja po­wo­ła­na przez pań­stwo do spra­wo­wa­nia na­dzo­ru nad okre­ślo­nym ryn­kiem;

Wiktionary

Re­gu­la­tor (ang. con­trol­ler) − ele­ment ukła­du re­gu­la­cji. Re­gu­la­tor na pod­sta­wie sy­gna­łów ste­ru­ją­cych i na­staw wew­nętrz­nych ge­ne­ru­je sy­gna­ły, które ste­ru­ją obiek­tem, tak by za­cho­wy­wał się w po­żą­da­ny spo­sób.

Re­gu­la­tor służy do do­pro­wa­dze­nia obiek­tu do żą­da­ne­go stanu (Układ re­gu­la­cji sta­ło­war­to­ścio­wej), po­dą­ża­nia za za­da­nym sta­nem (Układ re­gu­la­cji na­dąż­nej) lub po­pra­wy nie­ko­rzyst­nych wła­ści­wo­ści obiek­tu re­gu­lo­wa­ne­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) W celu sta­bi­li­za­cji obro­tów w ma­szy­nach pa­ro­wych uży­wa­ny był re­gu­la­tor odś­rod­ko­wy.

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. regulacyjnie

 przym. regulacyjny

 czas. regulować

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) regulator rynku

Wiktionary


regulatorka

ko­bie­ta spra­wu­ją­ca nad czymś na­dzór w przed­się­bior­stwie


SJP.pl


regulatorowy

przy­miot­nik od: re­gu­la­tor


SJP.pl


regulatywność

fakt obej­mo­wa­nia cze­goś za­sa­da­mi, nor­ma­mi, prze­pi­sa­mi itp.; re­gu­la­cyj­ność


SJP.pl


regulice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Re­gu­li­ce – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. chrza­now­skim, w gmi­nie Al­wer­nia
  • Re­gu­li­ce – wieś w woj. opol­skim, w pow. ny­skim, w gmi­nie Nysa
  • Re­gu­li­ce – dawna gro­ma­da
  • Re­gu­li­ce – nie­czyn­ny przy­sta­nek ko­le­jo­wy w Re­gu­li­cach, w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim

Wikipedia


regulowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|re­gu­lo­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɛɡulɔˈvãɲɛ, AS: regulovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. regulować

 rzecz. rozregulowanie n., regularność ż., uregulowanie n.

 przym. regulacyjny

Wiktionary


regulowany

okre­ślo­ny prze­pi­sa­mi; nor­mo­wa­ny


SJP.pl


regulować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) do­zo­wać ilość, moc cze­goś

 (1.2) kie­ro­wać ru­chem, obro­tem cze­goś

 (1.3) usta­lać re­gu­ły, za­sa­dy

 (1.4) techn. na­sta­wiać przy­rząd, me­cha­nizm, urzą­dze­nie tak, aby dzia­ła­ły w po­żą­da­ny spo­sób

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Re­gu­lu­ją go­spo­dar­kę wodną or­ga­niz­mu - sód za­trzy­mu­je wodę, zaś potas zwięk­sza jej wy­da­la­nie - poza tym wpły­wa­ją one na rów­no­wa­gę kwa­so­wo-za­sa­do­wą i utrzy­mu­ją wła­ści­we ci­śnie­nie os­mo­tycz­ne.

 (1.1) Po­ten­cjo­me­trem re­gu­lu­je­my siłę głosu od­bior­ni­ka ra­dio­we­go.

 (1.2) Gdy zep­su­je się sy­gna­li­za­cja świetl­na, ruch re­gu­lu­je po­li­cjant.

 (1.3) Bied­ny głupi skur­wy­syn, któ­re­mu się wy­da­wa­ło, że ota­cza­ją­cą go rze­czy­wi­stość można wy­ko­rzy­stać, uksz­tał­to­wać wedle jego woli, kon­tro­lo­wać i re­gu­lo­wać.

 (1.3) Tryb od­wo­ła­nia od de­cyz­ji urzęd­ni­ka re­gu­lu­je ko­deks po­stę­po­wa­nia ad­mi­ni­stra­cyj­ne­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɛɡuˈlɔvat͡ɕ, AS: regulovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. regulator mrz., reguła ż., regularność ż., regulowanie n., doregulowanie n., wyregulowanie n., wyregulowywanie n., rozregulowanie n., rozregulowywanie n., podregulowanie n., podregulowywanie n., uregulowanie n., regulacja ż.

 czas. doregulować dk., wyregulować dk., wyregulowywać ndk., rozregulować dk., rozregulowywać ndk., podregulować dk., podregulowywać ndk., uregulować dk.

 przym. regularny, regulacyjny, regulowany, uregulowany

 przysł. regularnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) sterować

 (1.3) decydować

 (1.4) gw. Górny Śląsk sztalować

Wiktionary


regulski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Elż­bie­ta Re­gul­ska-Chle­bow­ska – pol­ska et­no­graf­ka, dzia­łacz­ka opo­zy­cji w PRL, re­dak­tor­ka, tłu­macz­ka li­te­ra­tu­ry an­giel­skiej
  • Ha­li­na Re­gul­ska – au­tor­ka dzien­ni­ka opi­su­ją­ce­go bom­bar­do­wa­nie War­sza­wy w 1939 r.
  • Jo­an­na Re­gul­ska – człon­ki­ni Rady Pro­gra­mo­wej mie­sięcz­ni­ka „Sa­mo­rząd te­ry­to­rial­ny”
  • Re­gi­na Re­gul­ska – ak­tor­ka, gra­ją­ca m.in. w fil­mach: Czy jest tu panna na wy­da­niu?, Dziew­czy­ny do wzię­cia, Wnie­bow­zię­ci, w se­ria­lu „Staw­ka więk­sza niż życie”
  • Alek­san­der Ta­de­usz Re­gul­ski (1839-1884) – pol­ski gra­wer
  • Alek­san­der Re­gul­ski – drze­wo­ryt­nik, współ­pra­cow­nik re­dak­cji cza­so­pis­ma Kłosy
  • Bro­ni­sław Re­gul­ski herbu Ra­wicz – ge­ne­rał dy­wiz­ji Woj­ska Pol­skie­go
  • Jacek Re­gul­ski – pol­ski muzyk, gi­ta­rzy­sta, czło­nek ze­spo­łu Kat
  • Jan Re­gul­ski – XVI-wiecz­ny wła­ści­ciel czę­ści Pło­ków
  • Jan Re­gul­ski herbu Ra­wicz – glip­tyk i me­da­lier cza­sów sta­ni­sła­wow­skich, ko­lek­cjo­ner
  • Ja­nusz Re­gul­ski herbu Ra­wicz – woj­sko­wy Im­pe­rium Ro­syj­skie­go i II RP, eko­no­mi­sta
  • Ja­ro­sław Re­gul­ski – re­a­li­za­tor na­grań m.in.: Ma­ry­li Ro­do­wicz, ze­spo­łów IRA, Per­fect, Re­zer­wat, Sand­sto­ne, Sha­kin' Dudi, Tilt, Voo Voo i wielu in­nych

Wikipedia


regulująco

→ re­gu­lo­wać


SJP.pl

Patrz:

regulować

regulówka

głę­bo­kie prze­ko­pa­nie ziemi szpad­lem w celu jej spulch­nie­nia, zwy­kle z prze­rzu­ce­niem warstw wierzch­nich na spód


SJP.pl


reguła

pewna za­sa­da okre­śla­ją­ca spo­sób po­stę­po­wa­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) za­sa­da, we­dług któ­rej na­le­ży po­stę­po­wać

 (1.2) rel. zbiór zasad obo­wią­zu­ją­cych w danym za­ko­nie;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • re­gu­ła – da­ją­ce się ująć w spo­sób sfor­ma­li­zo­wa­ny dzia­ła­nie, ma­ją­ce za­sto­so­wa­nie w okre­ślo­nej dzie­dzi­nie
  • w lo­gi­ce i ma­te­ma­ty­ce:
    • re­gu­ła do­wo­dze­nia
    • twier­dze­nie ma­te­ma­tycz­ne
  • w na­u­kach przy­rod­ni­czych:
    • prawa fi­zycz­ne
  • w ję­zy­koz­naw­stwie i nor­ma­ty­wi­sty­ce:
    • re­gu­ła ję­zy­ko­wa
  • inne
    • re­gu­ła za­kon­na

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zgod­nie z re­gu­ła­mi gry w golfa, w tor­bie gol­fo­wej można mieć mak­sy­mal­nie czter­na­ście kijów.

 (1.1) W tej grze mu­sisz po­stę­po­wać we­dług pew­nych reguł.

 (1.2) W pier­wszej fazie swo­je­go ist­nie­nia zakon krzy­żac­ki jako zakon szpi­tal­ny w Je­ro­zo­li­mie kie­ro­wał się re­gu­łą jo­an­ni­tów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrɛɡuwa, AS: reguu̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. regulamin m.

:: zdrobn. regułka ż.

 czas. regulować

 przym. regułowy, regularny

 przysł. regularnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) norma, zasada

Wiktionary


regułka

zdrob­nie­nie od: re­gu­ła


SJP.pl

Re­guł­ka – ciek w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie prusz­kow­skim, prawy do­pływ Utra­ty. Ciek nie jest wy­mie­nia­ny w ofi­cjal­nym wy­ka­zie wód pły­ną­cych (Hy­dro­ni­my cz. 1 ↓), ale jest zaz­na­czo­ny na ma­pach Tar­geo czy UMP.

Źró­dło Re­guł­ki ist­nia­ło na gra­ni­cy dziel­ni­cy Ursus i wsi Opacz-Ko­lo­nia, ucho­dzi do Utra­ty w Prusz­ko­wie (za sta­dio­nem KS Znicz Prusz­ków).

Wikipedia


regułowy

→ re­gu­ła


SJP.pl

Patrz:

reguła

rehabilitacja

1. w pra­wie: unie­win­nie­nie ska­za­nej uprzed­nio osoby wsku­tek ujaw­nie­nia nie­pra­wi­dło­wo­ści w pro­ce­sie;
2. przy­wró­ce­nie utra­co­nych praw i za­tar­cie skut­ków ska­za­nia;
3. przy­sto­so­wa­nie do nor­mal­ne­go życia w spo­łe­czeń­stwie osób, które utra­ci­ły spraw­ność fi­zycz­ną lub psy­chicz­ną bądź mają wady wro­dzo­ne; re­wa­li­da­cja


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) praw. unie­waż­nie­nie wy­ro­ku i przy­wró­ce­nie oso­bie ska­za­nej nie­słusz­nie utra­co­nych przez nią praw;

 (1.2) książk. przy­wró­ce­nie do­bre­go imie­nia, do­brej opi­nii, oczy­szcze­nie z za­rzu­tów

 (1.3) med. przy­wró­ce­nie cho­re­mu spraw­no­ści fi­zycz­nej i psy­chicz­nej oraz przy­sto­so­wa­nie go do zmie­nio­nych wa­run­ków życia;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Re­ha­bi­li­ta­cja me­dycz­na – uspraw­nia­nie osób nie­peł­no­spraw­nych
    • Re­ha­bi­li­ta­cja spo­łecz­na
    • Re­ha­bi­li­ta­cja osób z usz­ko­dzo­nym słu­chem
    • Re­ha­bi­li­ta­cja pul­mo­no­lo­gicz­na
    • Re­ha­bi­li­ta­cja psy­chia­trycz­na
  • Re­ha­bi­li­ta­cja w Prak­ty­ce – dwu­mie­sięcz­nik
  • Wir­tu­al­na re­ha­bi­li­ta­cja – in­no­wa­cyj­na me­to­da re­ha­bi­li­ta­cji z wy­ko­rzy­sta­niem tech­no­lo­gii kom­pu­te­ro­wych
  • Re­ha­bi­li­ta­cja praw­na – przy­wró­ce­nie praw, które zo­sta­ły utra­co­ne na mocy wy­ro­ku są­do­we­go

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W 1992 roku od­by­ła się ofi­cjal­na re­ha­bi­li­ta­cja Ga­li­le­u­sza.

 (1.3) Ro­o­se­velt utra­cił wła­dzę w no­gach, ale dzię­ki re­ha­bi­li­ta­cji był w sta­nie utrzy­mać się na nich przez pe­wien czas (więk­szość prze­mó­wień wy­gła­szał sto­jąc).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɛxabʲilʲiˈtat͡sʲja, AS: reχabʹilʹitacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rehabilitant m., rehabilitantka ż.

 czas. rehabilitować ndk., zrehabilitować dk.

 przym. rehabilitacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) uniewinnienie, oczyszczenie

 (1.3) rewalidacja

Wiktionary


rehabilitacyjny

→ re­ha­bi­li­ta­cja


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) praw. zwią­za­ny z re­ha­bi­li­ta­cją, do­ty­czą­cy re­ha­bi­li­ta­cji

 (1.2) med. zwią­za­ny z re­ha­bi­li­ta­cją, do­ty­czą­cy re­ha­bi­li­ta­cji

Wiktionary

Patrz:

rehabilitacja

Powiązane:

 rzecz. rehabilitacja ż.

 czas. rehabilitować ndk., zrehabilitować dk.

Wiktionary


rehabilitant

spe­cja­li­sta pro­wa­dzą­cy za­ję­cia ma­ją­ce na celu przy­sto­so­wa­nie do nor­mal­ne­go życia w spo­łe­czeń­stwie osoby, które stały się in­wa­li­da­mi; re­ha­bi­li­ta­tor, re­wa­li­dant, re­wa­li­da­tor


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) spe­cja­li­sta w za­kre­sie re­ha­bi­li­ta­cji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rehabilitacja ż.

 czas. rehabilitować

Wiktionary


rehabilitantka

→ re­ha­bi­li­tant


SJP.pl

Patrz:

rehabilitant

rehabilitator

spe­cja­li­sta pro­wa­dzą­cy za­ję­cia ma­ją­ce na celu przy­sto­so­wa­nie do nor­mal­ne­go życia w spo­łe­czeń­stwie osoby, które stały się in­wa­li­da­mi; re­ha­bi­li­tant, re­wa­li­dant, re­wa­li­da­tor


SJP.pl


rehabilitować

1. przy­wra­cać (przy­wró­cić) komuś lub cze­muś dobrą opi­nię, uz­na­nie;
2. przy­sto­so­wy­wać (przy­sto­so­wać) do życia spo­łecz­ne­go osobę, która doz­na­ła utra­ty zdro­wia i stała się na stałe lub jakiś czas in­wa­li­dą;
3. re­ha­bi­li­to­wać się -
a) swymi czy­na­mi, po­stę­po­wa­niem odzy­ski­wać (odzy­skać) dobre imię, sza­cu­nek, uz­na­nie;
b) być re­ha­bi­li­to­wa­nym przez spe­cja­li­stę - te­ra­pe­u­tę


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zre­ha­bi­li­to­wać)

 (1.1) przy­wra­cać utra­co­ne prawa i dobre imię; przy­wra­cać do czczi

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­re­ha­bi­li­to­wać)

 (2.1) med. przy­wra­cać spraw­ność

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny re­ha­bi­li­to­wać się (dk. zre­ha­bi­li­to­wać się)

 (3.1) swoim po­stę­po­wa­niem odzy­ski­wać dobre imię

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny re­ha­bi­li­to­wać się (dk. wy­re­ha­bi­li­to­wać się)

 (4.1) med. odzy­ski­wać spraw­ność dzię­ki sze­re­go­wi za­bie­gów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rehabilitacja ż., rehabilitant mos., rehabilitantka ż., rehabilitowanie n.

 przym. rehabilitacyjny

Wiktionary


reich

[czy­taj: rajch] po­tocz­nie o pań­stwie nie­miec­kim; Reich, Rajch, rajch


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Reich – gmina w Niem­czech, w kraju związ­ko­wym Na­dre­nia-Pa­la­ty­nat, w po­wie­cie Rhein-Hunsrück
  • Reich – pol­ski film sen­sa­cyj­ny
  • „Das Reich” – hit­le­row­ska ga­ze­ta
  • „Das Reich” – przy­do­mek 2 Dy­wiz­ji Pan­cer­nej SS
  • (29185) Reich – pla­ne­to­i­da pasa głów­ne­go
  • Adam Reich – pol­ski der­ma­to­log i we­ne­ro­log, pro­fe­sor nauk me­dycz­nych
  • Burk­hard Reich – nie­miec­ki pił­karz
  • Jakob Reich – szwaj­car­ski strze­lec
  • Leon Reich – pol­ski po­li­tyk sy­jo­ni­stycz­ny
  • Marco Reich – nie­miec­ki pił­karz
  • Ro­bert Reich – ame­ry­kań­ski po­li­tyk
  • Sieg­fried Reich – nie­miec­ki pił­karz

Wikipedia


reichenau

wyspa na Je­zio­rze Bo­deń­skim


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Re­i­che­nau – gmina w kraju związ­ko­wym Ka­ryn­tia, w po­wie­cie Feld­kir­chen
  • Re­i­che­nau an der Rax – gmina tar­go­wa w kraju związ­ko­wym Dolna Au­stria, w po­wie­cie Ne­un­kir­chen
  • Re­i­che­nau im Mühlkreis – gmina tar­go­wa w kraju związ­ko­wym Górna Au­stria, w po­wie­cie Ur­fahr-Um­ge­bung
  • Rych­nov nad Kněžnou
  • Re­i­che­nau – dziel­ni­ca gminy Hart­manns­dorf-Re­i­che­nau w po­wie­cie Sächsische Schwe­iz-Osterz­ge­bir­ge w kraju związ­ko­wym Sak­so­nia
  • Re­i­che­nau – gmina w kraju związ­ko­wym Ba­de­nia-Wir­tem­ber­gia, w po­wie­cie Kon­stanz
  • Re­i­che­nau – wyspa na Je­zio­rze Bo­deń­skim
  • Re­i­che­nau – dawne opact­wo be­ne­dyk­tyń­skie na Je­zio­rze Bo­deń­skim
  • Re­i­che­nau – przy­sta­nek ko­le­jo­wy w Re­i­che­nau
  • Bo­ga­ty­nia
  • Niwa, gmina Szczyt­na, wo­je­wództ­wo dol­no­ślą­skie
  • To­po­la

Wikipedia


reichenbach

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Lud­wig Re­i­chen­bach, nie­miec­ki le­karz i bo­ta­nik
  • Re­i­chen­bach – gmina ka­ta­stral­na w gmi­nie Lits­chau, w Dol­nej Au­strii
  • Re­i­chen­bach – gmina ka­ta­stral­na w gmi­nie Rap­pot­ten­ste­in w Dol­nej Au­strii
  • Re­i­chen­bach am He­u­berg – gmina w po­wie­cie Tutt­lin­gen
  • Re­i­chen­bach an der Fils – gmina w po­wie­cie Ess­lin­gen
  • Re­i­chen­bach an der Fils – zwią­zek gmin w po­wie­cie Ess­lin­gen
  • Re­i­chen­bach – dziel­ni­ca mia­sta Bad Schus­sen­ried
  • Re­i­chen­bach unter Rech­berg – dziel­ni­ca Don­zdor­fu
  • Re­i­chen­bach im Täle – dziel­ni­ca gminy Deg­gin­gen
  • Re­i­chen­bach – dziel­ni­ca gminy Wald­bronn
  • Re­i­chen­bach – dziel­ni­ca mia­sta Gen­gen­bach
  • Re­i­chen­bach – dziel­ni­ca mia­sta Lahr/Schwarz­wald

Wikipedia


reicher

[czy­taj: raj­sier] naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gu­staw Re­i­cher (Raj­cher)
  • Ka­zi­mierz Re­i­cher
  • Mi­chał Re­i­cher(-Sos­now­ski)
  • Sta­ni­sław Re­i­cher
  • Sy­na­go­ga Re­i­che­rów w Łodzi, po­cho­dzi od naz­wi­ska Wolf Re­i­cher i Ed­ward Re­i­cher

Wikipedia


reichsrat

1. par­la­ment au­stro-wę­gier­ski w la­tach 1867-1918;
2. wyż­sza izba Re­ich­sta­gu (Niem­cy) w la­tach 1919-1934


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Rada Pań­stwa (Au­stria) – par­la­ment au­striac­ki w la­tach 1861–1918
  • Re­ichs­rat (Niem­cy) – izba wyż­sza par­la­men­tu Re­pu­bli­ki We­i­mar­skiej w la­tach 1919–1933
  • Re­ichs­rat (Ba­wa­ria) – izba niż­sza par­la­men­tu Kró­le­stwa Ba­wa­rii w la­tach 1806–1918

Wikipedia


reichstag

[czy­taj: rajch­stag]
1. przed­sta­wi­ciel­stwo sta­nów w I Rze­szy Nie­miec­kiej zło­żo­ne z urzęd­ni­ków i len­ni­ków ce­sar­stwa;
2. jed­no­i­zbo­wy par­la­ment w Niem­czech w la­tach 1871-1945


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) hist. adm. sejm rze­ski, sejm rze­szo­wy, par­la­ment, zgro­ma­dze­nie przed­sta­wi­ciel­skie w ko­lej­nych for­mach pań­stwo­wo­ści Nie­miec od XV w. do 1945 r.;

 (1.2) hist. bu­dy­nek Re­ich­sta­gu (1.1) w Ber­li­nie;

Wiktionary

Re­ich­stag w ję­zy­ku nie­miec­kim ma kilka zna­czeń:

Par­la­ment Związ­ku Pół­noc­no­nie­miec­kie­go (1867–1871).

Wy­bra­ny na mocy kon­sty­tu­cji Związ­ku Pół­noc­no­nie­miec­kie­go, 12 lu­te­go 1867 roku. Re­ich­stag (Sejm Rze­szy) był drugą obok Rady Związ­ko­wej ("") izbą par­la­men­tu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Ra­dziec­ki żoł­nierz wy­wie­sił czer­wo­ną flagę na dachu Re­ich­sta­gu.

Wiktionary


reichswehra

Re­ichs­weh­ra ( Re­ichs­wehr) – siły zbroj­ne Re­pu­bli­ki We­i­mar­skiej i III Rze­szy, ist­nie­ją­ce w la­tach 1921–1935.

Wikipedia


reid

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Reid – dziel­ni­ca Can­ber­ry
  • La Reid – dziel­ni­ca (sec­tion) gminy Theux w Re­gio­nie Wa­loń­skim, w pro­win­cji Liège, w okrę­gu Ver­viers
  • Réid – luk­sem­bur­ska nazwa wsi Roedt
  • Reid – jed­nost­ka osad­ni­cza w Mar­ly­and
  • Reid – mia­sto w Wi­scon­sin
  • Adrian Reid – ja­maj­ski pił­karz
  • Anne Reid – no­wo­ze­landz­ka nar­ciar­ka al­pej­ska, olim­pij­ka
  • Beryl Reid – bry­tyj­ska ak­tor­ka fil­mo­wa i te­le­wi­zyj­na
  • Derek Agut­ter Reid – an­giel­ski my­ko­log
  • Gar­field Reid – ja­maj­ski pił­karz
  • Ge­or­ge Reid – au­stra­lij­ski praw­nik i po­li­tyk
  • Harry Reid – ame­ry­kań­ski po­li­tyk

Wikipedia


reifikacja

trak­to­wa­nie cze­goś nie bę­dą­ce­go rze­czą jako rzecz; uprzed­mio­to­wie­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) filoz. na­da­nie isto­cie żywej lub ab­strak­cji cech rze­czy

Wiktionary

Re­i­fi­ka­cja – po­strze­ga­nie zja­wisk ludz­kich tak, jakby były one nie­ludz­kie, nad­ludz­kie, ten­den­cja do trak­to­wa­nia wyt­wo­rów czło­wie­ka jako ele­men­tów świa­ta przy­ro­dy albo jako efek­tów dzia­ła­nia woli bo­skiej, co pro­wa­dzi do od­hu­ma­ni­zo­wa­nia two­rzo­ne­go przez ludzi świa­ta spo­łecz­ne­go. Opi­sy­wa­na jest jako mo­ment w pro­ce­sie alie­na­cji.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. reifikowanie n.

 czas. reifikować ndk., reifikować się ndk.

 przym. reifikowany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) uprzedmiotowienie, urzeczowienie

Wiktionary


reifikować

trak­to­wać isto­tę żywą lub ideę jako rzecz; urze­cza­wiać, urze­czo­wiać


SJP.pl


reiki

[czy­taj: rejki] w me­dy­cy­nie al­ter­na­tyw­nej:
1. uni­wer­sal­na ener­gia ży­cio­wa;
2. ja­poń­ski sy­stem uz­dra­wia­nia za po­mo­cą ener­gii o tej samej naz­wie


SJP.pl

Ten ar­ty­kuł opi­su­je te­o­rie, me­to­dy lub czyn­no­ści niez­god­ne ze współ­czes­ną wie­dzą me­dycz­ną.

Reiki (jap. 霊気 reiki) – me­to­da roz­wo­ju du­cho­we­go i uz­dra­wia­nia ener­gią du­cho­wą, która nie po­wo­łu­je się na naukę, nie jest też bio­e­ner­go­te­ra­pią. Opar­ta na su­biek­tyw­nym od­czu­wa­niu ener­gii i prześ­wiad­cze­niu, że osoba może wzbu­dzać i ukie­run­ko­wać uz­dra­wia­ją­cą moc m.in.

Wikipedia


reimport

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ekon. wwóz włas­ne­go, przed­tem wy­ek­spor­to­wa­ne­go to­wa­ru z za­gra­ni­cy;

Wiktionary

Re­im­port – po­wrot­ny przy­wóz włas­ne­go, przed­tem wy­ek­spor­to­wa­ne­go to­wa­ru z za­gra­ni­cy.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: rɛˈjĩmpɔrt, AS: rei ̯ĩmport

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. reimportowanie n.

 czas. reimportować ndk.

 przym. reimportowy

Wiktionary


reimportowy

→ re­im­port


SJP.pl

Patrz:

reimport

reimprimatur

for­mu­ła zez­wo­le­nia wła­dzy i cen­zu­ry ko­ściel­nej na po­now­ny prze­druk książ­ki o tre­ści re­li­gij­nej


SJP.pl


reims

[czy­taj: ręs] mia­sto we Fran­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto we wschod­niej czę­ści Fran­cji w re­gio­nie ad­mi­ni­stra­cyj­nym Grand Est, w de­par­ta­men­cie Marna;

Wiktionary

Reims (,) – mia­sto i gmina w pół­noc­no-wschod­niej Fran­cji w re­gio­nie ad­mi­ni­stra­cyj­nym Grand Est i de­par­ta­men­cie Marna. Zlo­ka­li­zo­wa­ne nad rzeką Vesle, w od­le­gło­ści ok. 160 km od Pa­ry­ża. W mie­ście znaj­du­je się sta­cja ko­le­jo­wa Gare de Reims. W Reims uro­dził się św. Jan-Bap­ti­ste de La Salle.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W na­wach stras­bur­skich jest obec­ny im­puls re­im­ski, jed­nak idący nie bez­poś­red­nio z Reims, ale z Pa­ry­ża z pier­wszej fazy stylu dwor­skie­go, gdy z im­pul­su re­im­skie­go wy­pro­wa­dzo­no już formy ra­y­on­nant.

 (1.1) Obiad zjed­li­śmy w Reims, gdzie po­da­no nam dobre wino.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. rejmski, reimski

Wiktionary


reimski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Reims, do­ty­czą­cy Reims

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W na­wach stras­bur­skich jest obec­ny im­puls re­im­ski, jed­nak idący nie bez­poś­red­nio z Reims, ale z Pa­ry­ża z pier­wszej fazy stylu dwor­skie­go, gdy z im­pul­su re­im­skie­go wy­pro­wa­dzo­no już formy ra­y­on­nant.

 (1.1) Cza­sów Ja­ro­sła­wa Mą­dre­go i Ki­jo­wa sięga sło­wiań­ski Ewan­ge­liarz z Reims, wy­stę­pu­ją­cy rów­nież pod nazwą Ewan­ge­liarz re­im­ski (…).

 (1.1) Wspom­nia­ne dwie osoby to Ger­bert z Au­ril­lac, nie­for­tun­ny ar­cy­bi­skup re­im­ski i Woj­ciech, nie­for­tun­ny bi­skup pra­ski.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Reims n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rejmski

Wiktionary


reindustrializacja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­now­ny wzmo­żo­ny roz­wój prze­my­słu w re­gio­nie o ma­le­ją­cym uprze­my­sło­wie­niu;

Wiktionary

Re­in­du­stria­li­za­cja – stop­nio­we prze­cho­dze­nie w struk­tu­rze ga­łę­zio­wej prze­my­słu od ga­łę­zi ka­pi­ta­ło­chłon­nych (tzn. o dużym za­po­trze­bo­wa­niu na su­row­ce, ener­gię i siłę ro­bo­czą) do ga­łę­zi „in­te­lek­tu­al­nie in­ten­syw­nych”, wy­ma­ga­ją­cych du­że­go za­an­ga­żo­wa­nia nauki i wy­so­ko wyk­wa­li­fi­ko­wa­nej kadry pra­cow­ni­ków.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pol­ska stała się li­de­rem re­in­du­stria­li­za­cji Eu­ro­py.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. industrializacja ż.

Wiktionary


reinert

[czy­taj: raj­nert] naz­wi­sko


SJP.pl


reinfekcja

Re­in­fek­cja – po­now­ne za­ka­że­nie tym samym za­raz­kiem, świad­czą­ce o braku od­por­no­ści swo­i­stej na ten pa­to­gen.

Wikipedia


reinfekcyjny

→ re­in­fek­cja


SJP.pl

Patrz:

reinfekcja

reinhardt

[czy­taj: rajn­hart] naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jo­han­nes The­o­dor Re­in­hardt (1816–1882) – duń­ski zo­o­log i her­pe­to­log
  • Max Re­in­hardt (1873–1943) – au­striac­ki re­ży­ser te­a­tral­ny i aktor
  • Georg-Hans Re­in­hardt (1887–1963) – nie­miec­ki ge­ne­rał, zbrod­niarz wo­jen­ny
  • Djan­go Re­in­hardt (1910–1953) – fran­cu­ski gi­ta­rzy­sta i kom­po­zy­tor
  • Ad Re­in­hardt (1913–1967) – ame­ry­kań­ski ma­larz, pi­sarz, kry­tyk sztu­ki, wy­kła­dow­ca uni­wer­sy­tec­ki
  • Wolf­gang Re­in­hardt (1943–2011) – nie­miec­ki lek­ko­at­le­ta
  • Sy­bil­le Re­in­hardt (ur. 1957) – nie­miec­ka wio­ślar­ka, mi­strzy­ni olim­pij­ska
  • Alois Re­in­hardt (ur. 1961) – nie­miec­ki pił­karz
  • Knut Re­in­hardt (ur. 1968) – nie­miec­ki pił­karz
  • Ba­stian Re­in­hardt (ur. 1975) – nie­miec­ki pił­karz
  • Do­mi­nik Re­in­hardt (ur. 1984) – nie­miec­ki pił­karz
  • Doug Re­in­hardt (ur. 1985) – ame­ry­kań­ski bejs­bo­li­sta, agent spor­to­wy i ce­le­bry­ta

Wikipedia


reinhold

naz­wi­sko


SJP.pl


reinkarnacja

w niek­tó­rych re­li­giach: wiara we wcie­la­nie się duszy czło­wie­ka po jego śmier­ci w ciało innej isto­ty żywej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. po­gląd, we­dług któ­re­go dusza po śmier­ci wcie­la się w nowy byt fi­zycz­ny;

Wiktionary

Re­in­kar­na­cja (rów­nież: "me­temp­sy­cho­za", "trans­mi­gra­cja"; łac. "re+in+caro, car­nis" „po­now­ne wcie­le­nie”) – po­gląd, we­dług któ­re­go dusza (bądź świa­do­mość) po śmier­ci ciała może wcie­lić się w nowy byt fi­zycz­ny. Np. dusza jed­ne­go czło­wie­ka może przejść w ciało nowo na­ro­dzo­ne­go dziec­ka lub zwie­rzę­cia czy nawet we­dług niek­tó­rych po­glą­dów ro­śli­ny.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌrɛjĩŋkarˈnat͡sʲja, AS: rei ̯ĩŋkarnacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karnizm mrz., reinkarnacjonizm m., karnacja ż.

 przym. reinkarnacyjny

 przysł. reinkarnacyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) metempsychoza, transmigracja

Wiktionary


reinkarnacjonistyczny

→ re­in­kar­na­cjo­nizm


SJP.pl

Patrz:

reinkarnacjonizm

reinkarnacyjny

→ re­in­kar­na­cja


SJP.pl

Patrz:

reinkarnacja

reinkarnowany

taki, który prze­szedł re­in­kar­na­cję; zre­in­kar­no­wa­ny


SJP.pl


reinkarnować

prze­cho­dzić re­in­kar­na­cję (wę­drów­kę dusz)


SJP.pl


reinowski

naz­wi­sko


SJP.pl


reinstalacja

w in­for­ma­ty­ce: po­now­na in­sta­la­cja


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­now­na in­sta­la­cja

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wy­łą­cze­nie usług klu­czo­wych dla dzia­ła­nia sy­ste­mu ope­ra­cyj­ne­go może spo­wo­do­wać usz­ko­dze­nie sy­ste­mu. W ta­kiej sy­tu­a­cji po­zo­sta­je re­in­sta­la­cja sy­ste­mu lub sko­rzy­sta­nie z kon­so­li na­praw­czej.

Wiktionary


reinstalować

w in­for­ma­ty­ce: po­now­nie in­sta­lo­wać


SJP.pl


reintegracja

po­now­ne po­łą­cze­nie w jedną ca­łość


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­now­na in­te­gra­cja

Wiktionary

Re­in­te­gra­cja (z łac. "re-" 'po­now­nie' i "in­te­gra­tio" 'od­no­wie­nie' od "in­te­gra­re"

'od­na­wiać, odt­wa­rzać' z "in­te­ger" 'niet­knię­ty, cały') – odzy­ska­nie oby­wa­tel­stwa utra­co­ne­go wsku­tek za­war­cia mał­żeń­stwa z cu­dzo­ziem­cem lub w związ­ku z za­war­ciem ta­kie­go mał­żeń­stwa.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. reintegracyjny

Wiktionary


reintegracyjny

zwią­za­ny z re­in­te­gra­cją


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy re­in­te­gra­cji, zwią­za­ny z re­in­te­gra­cją

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. reintegracja ż.

Wiktionary


reintegrować

1. po­now­nie łą­czyć (po­łą­czyć) ze sobą, za­cie­śnia­jąc więzi mię­dzy­ludz­kie;
2. po­now­nie łą­czyć (po­łą­czyć) w jedną ca­łość


SJP.pl


reinterpretacyjny

zwią­za­ny z re­in­ter­pre­ta­cją


SJP.pl


reintrodukcja

po­now­ne wpro­wa­dze­nie na jakiś teren ga­tun­ku zwie­rząt lub ro­ślin; re­in­tro­du­ko­wa­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ekol. po­now­ne wpro­wa­dze­nie ga­tun­ku do eko­sy­ste­mu

Wiktionary

Re­in­tro­duk­cja – w bio­lo­gii: po­now­ne wpro­wa­dze­nie na stare miej­sca by­to­wa­nia ro­dzi­mych ga­tun­ków zwie­rząt i ro­ślin, kie­dyś tam ży­ją­cych, lecz wcze­śniej wy­tę­pio­nych. Re­in­tro­duk­cja jest środ­kiem do re­sty­tu­cji ga­tun­ku, tj. od­bu­do­wa­nia jego po­pu­la­cji.

Uda­nym przy­kła­dem może być re­in­tro­duk­cja żubra, który do roku 1925 zo­stał nie­mal wy­tę­pio­ny (w Pol­sce ostat­ni ży­ją­cy na wol­no­ści żubr padł w roku 1919).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. reintrodukowanie n.

 czas. reintrodukować

Wiktionary


reintrodukowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) biol. po­now­ne wpro­wa­dza­nie wy­mar­łe­go lub wy­trze­bio­ne­go ga­tun­ku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ak­tyw­na dzia­łal­ność MTOŻ, w tym rów­nież pol­skie­go od­dzia­łu, za­o­wo­co­wa­ła od­su­nię­ciem za­gro­że­nia wy­gi­nię­cia żubra, a po la­tach moż­li­we było re­in­tro­du­ko­wa­nie żubra do śro­do­wi­ska.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. reintrodukcja ż.

 czas. reintrodukować ndk., reintrodukować się ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reintrodukcja

Wiktionary


reintrodukować

po­now­nie wpro­wa­dzać (wpro­wa­dzić) na jakiś teren ga­tu­nek zwie­rząt lub ro­ślin


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) biol. po­now­nie wpro­wa­dzać wy­mar­łe lub wy­trze­bio­ne ga­tun­ki

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny re­in­tro­du­ko­wać się (dk. umyć się)

 (2.1) biol. po­now­nie wpro­wa­dzać wy­mar­łe lub wy­trze­bio­ne ga­tun­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zwie­rzę­ta wy­gi­nę­ły, ale udało się je jed­nak re­in­tro­du­ko­wać, czyli wpro­wa­dzić tam na nowo.

 (2.1) W Pol­sce ga­tun­ki te re­in­tro­du­ko­wa­ło się już przed II wojna świa­to­wą.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. reintrodukcja ż., reintrodukowanie n.

 czas. introdukować ndk., introdukować się ndk.

Wiktionary


reinwardtia

Re­in­ward­tia – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny lno­wa­tych ("Li­na­ce­ae"). Obej­mu­je trzy ga­tun­ki. Ro­śli­ny te wy­stę­pu­ją w po­łud­nio­wej i po­łud­nio­wo-wschod­niej Azji. Naj­sze­rzej roz­prze­strze­nio­ny ga­tu­nek "Re­in­ward­tia in­di­ca" in­tro­du­ko­wa­ny ro­śnie także w Ja­po­nii. Jest on upra­wia­ny jako ro­śli­na ozdob­na.

Wikipedia


reinwestycja

po­now­na in­we­sty­cja


SJP.pl


reisefieber

[czy­taj: raj­ze­fi­ber] zde­ner­wo­wa­nie przed po­dró­żą; raj­ze­fi­ber


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy lub ni­ja­ki

 (1.1) pot. go­rącz­ka przed po­dró­żą

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • re­i­se­fie­ber, raj­ze­fi­ber – stan zde­ner­wo­wa­nia przed po­dró­żą
  • Re­i­se­fie­ber – po­wieść Mi­ko­ła­ja Ło­ziń­skie­go
  • – sin­gel Die Toten Hosen

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie mów, że masz re­i­se­fie­ber, prze­cież le­cia­łaś już sa­mo­lo­tem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rajzefiber mrz., rajzyfiber mrz.

Wiktionary


reishi

[czy­taj: rej­szi lub rejsi] ga­tu­nek grzy­bów z ro­dzi­ny żag­wio­wa­tych; la­kow­ni­ca żół­ta­wa


SJP.pl


reista

zwo­len­nik re­iz­mu


SJP.pl


reistka

zwo­len­niecz­ka re­iz­mu


SJP.pl


reistyczny

→ reizm; kon­kre­ty­stycz­ny


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z re­iz­mem, do­ty­czą­cy re­iz­mu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. reizm mrz., reista mos., reistka ż.

Wiktionary


reit

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fi­nans. fun­dusz in­we­sty­cyj­ny, któ­re­go spół­ka za­rzą­dza­ją­ca in­we­stu­je środ­ki w nie­ru­cho­mo­ści;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Reit – dziel­ni­ca Titt­mo­nin­ga
  • Reit – dziel­ni­ca Vils­bi­bur­ga
  • Reit im Winkl – gmina w kraju związ­ko­wym Ba­wa­ria, w po­wie­cie Tra­un­ste­in
  • Us­ru­la Reit – nie­miec­ka ak­tor­ka
  • REIT – Real Esta­te In­vest­ment Trust
  • Reith

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Adop­cja stylu dzia­ła­nia firm ame­ry­kań­skich REIT, który opie­ra się na zwol­nie­niach od po­dat­ku od zysku na po­zio­mie kor­po­ra­cji, sty­mu­lu­je roz­wój tego ro­dza­ju firm w sek­to­rze nie­ru­cho­mo­ści pu­blicz­nych.

Wiktionary


reiter

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­to­ni Re­i­ter – pol­ski ju­do­ka, olim­pij­czyk
  • Chri­stian Re­i­ter – au­striac­ki sko­czek nar­ciar­ski
  • Cla­u­de Re­i­ter – luk­sem­bur­ski pił­karz
  • Ernst Re­i­ter – nie­miec­ki biath­lo­ni­sta
  • Hans Re­i­ter – nie­miec­ki le­karz, bak­te­rio­log i hi­gie­ni­sta
  • Ja­nusz Re­i­ter – pol­ski dy­plo­ma­ta i pu­bli­cy­sta
  • Josef Re­i­ter – au­striac­ki ju­do­ka
  • Ju­stin Re­i­ter – ame­ry­kań­ski snow­bo­ar­dzi­sta
  • Ľubomír Re­i­ter – sło­wac­ki pił­karz
  • Lud­wik Re­i­ter – pol­ski kon­struk­tor, spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie tran­spor­tu pio­no­we­go w ko­pal­niach węgla i soli
  • Mario Re­i­ter – au­striac­ki nar­ciarz al­pej­ski, olim­pij­czyk
  • Tho­mas Re­i­ter – nie­miec­ki pilot woj­sko­wy i astro­na­u­ta

Wikipedia


reizm

po­gląd fi­lo­zo­ficz­ny gło­szą­cy, że ist­nie­ją tylko rze­czy, kon­kre­ty, które można w jakiś spo­sób po­czuć, zo­ba­czyć oraz ne­gu­ją­cy sa­mo­dziel­ne ist­nie­nie zda­rzeń, sto­sun­ków; kon­kre­tyzm, pan­so­ma­tyzm


SJP.pl

Reizm (łac. "res" – rzecz), kon­kre­tyzm – od­mia­na no­mi­na­liz­mu; roz­róż­nia się jego dwie od­mia­ny:

Ter­min ten ut­wo­rzył Ta­de­usz Ko­tar­biń­ski. Twier­dził, że uży­wa­nie nazw nie­od­no­szą­cych się do rze­czy grozi hi­po­sta­zo­wa­niem.

Wikipedia


rej

daw­niej: sze­reg, rząd, łań­cuch, sznur; dziś tylko w związ­ku fra­ze­o­lo­gicz­nym: wieść, wo­dzić rej - gó­ro­wać, mieć prze­wa­gę w ja­kiejś dzie­dzi­nie; wieść, wo­dzić prym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) daw. sze­reg

 (1.2) stpol. przód

Wiktionary

"Ten ar­ty­kuł do­ty­czy mia­sta w Ira­nie. Zo­bacz też: Mi­ko­łaj Rej"

Rej (pers.ری) (albo Raj, Ar-Rajj) – dziel­ni­ca Te­he­ra­nu.

Rej było jed­nym z naj­star­szych miast Iranu. Pier­wsze ślady osad­nict­wa na jego miej­scu po­cho­dzą już z trze­cie­go ty­siąc­le­cia p.n.e.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: rɛj, AS: rei ̯

Wiktionary


reja

po­zio­me drzew­ce omasz­to­wa­nia, do któ­re­go mo­cu­je się górną kra­wędź żagla pro­sto­kąt­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) żegl. po­zio­me drzew­ce ża­glow­ca;

Wiktionary

Reja (od niem. "Rah, Raa" lub "Rahe") – po­zio­me drzew­ce na jed­nost­ce ża­glo­wej przyt­wier­dzo­ne do masz­tu, do któ­rej przy­mo­co­wa­ny jest górny lik pro­sto­kąt­ne­go żagla re­jo­we­go. Współ­cze­śnie spo­ty­ka­ne rzad­ko, w więk­szo­ści na ża­glow­cach szko­le­nio­wych (np. STS Dar Mło­dzie­ży, STS Po­go­ria).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pod­czas wy­ko­ny­wa­nia czyn­no­ści na re­jach każdy za­ło­gant przy­pię­ty jest pasem ra­tun­ko­wym do laj­fli­ny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. rejka ż.

 przym. rejowy

Wiktionary


rejbak

1. klu­ska z tar­tych su­ro­wych ziem­nia­ków, mąki i go­to­wa­nych ziem­nia­ków;
2. babka pie­czo­na z utar­tych ziem­nia­ków z mąką, ce­bu­lą, us­ma­żo­ny­mi ka­wał­ka­mi bocz­ku i in­ny­mi do­dat­ka­mi; bugaj, nagus


SJP.pl


rejbany

po­tocz­nie: oku­la­ry marki Ray-Ban; Raj­ba­ny, Ray-Bany


SJP.pl


rejczak

naz­wi­sko


SJP.pl


rejd

daw­niej: reda


SJP.pl


rejek

krót­kie drzew­ce za­wie­szo­ne w sko­sie na masz­cie, peł­nią­ce rolę gafla


SJP.pl


rejencja

daw­niej: re­gen­cja;
1. rządy jed­nej lub kilku osób (re­gen­tów), usta­no­wio­ne na okres ma­ło­let­no­ści lub nie­o­bec­no­ści pra­wo­wi­te­go wład­cy;
2. okres trwa­nia ta­kich rzą­dów;
3. w pań­stwie pru­skim oraz na zie­miach pol­skich za­bo­ru pru­skie­go: jed­nost­ka ad­mi­ni­stra­cyj­na poś­red­nia mię­dzy po­wia­tem a pro­win­cją;
4. urząd ad­mi­ni­stru­ją­cy tą jed­nost­ką;
5. w daw­nej Pol­sce: urząd, sta­no­wi­sko re­jen­ta - urzęd­ni­ka do­ko­nu­ją­ce­go wpi­sów i wy­pi­sów z ksiąg są­do­wych, kie­ru­ją­ce­go kan­ce­la­rią kró­lew­ską i ar­chi­wum; re­gen­tu­ra, re­jen­tu­ra, re­gen­cja


SJP.pl

Re­jen­cja (okręg ad­mi­ni­stra­cyj­ny, re­gen­cja, niem. "Re­gie­rungs­be­zirk") – jed­nost­ka ad­mi­ni­stra­cyj­na w kilku kra­jach związ­ko­wych Nie­miec, pod­le­gła rzą­do­wi kra­jo­we­mu. Na czele re­jen­cji stoi pre­zy­dent re­jen­cji ("Regierungspräsident").

Wikipedia


rejencyjny

→ re­jen­cja


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z re­jen­cją, do­ty­czą­cy re­jen­cji

Wiktionary

Patrz:

rejencja

Powiązane:

 rzecz. rejencja ż., rejent m.

Wiktionary


rejent

no­ta­riusz;
1. prze­sta­rza­łe: urzęd­nik le­gi­ty­mu­ją­cy się wyksz­tał­ce­niem praw­ni­czym, po­wo­ła­ny do spo­rzą­dza­nia aktów praw­nych, np. umów kupna-sprze­da­ży, da­ro­wizn, uwie­rzy­tel­nia­nia i poś­wiad­cza­nia do­ku­men­tów, spo­rzą­dza­nia te­sta­men­tów, przyj­mo­wa­nia do­ku­men­tów na prze­cho­wa­nie itp.;
2. w daw­nej Pol­sce: urzęd­nik do­ko­nu­ją­cy wpi­sów i wy­pi­sów z ksiąg są­do­wych, kie­ru­ją­cy kan­ce­la­rią kró­lew­ską i ar­chi­wum; re­gent;
3. w daw­nej Pol­sce: se­kre­tarz kanc­le­rza i pod­kanc­le­rza; re­gent


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. praw. no­ta­riusz

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Re­jent – cza­so­pis­mo wy­da­wa­ne przez Sto­wa­rzy­sze­nie No­ta­riu­szy Rze­czy­po­spo­li­tej Pol­skiej
  • Re­jent – dawne okre­śle­nie no­ta­riu­sza
  • Re­jent Mil­czek – po­stać li­te­rac­ka z Zem­sty Alek­san­dra Fre­dry
  • Re­jent Bo­le­sta – bo­ha­ter Pana Ta­de­u­sza Adama Mic­kie­wi­cza

Wikipedia

Powiązane:

 przym. rejencyjny

Wiktionary


rejentka

→ re­jent; no­ta­riusz­ka


SJP.pl


rejentostwo

prze­sta­rza­le: urząd, zawód, za­ję­cie re­jen­ta


SJP.pl


rejentowa

→ re­jent (daw­niej); re­jen­tow­ski


SJP.pl


rejentowski

→ re­jent; re­jen­to­wy (daw­niej)


SJP.pl


rejentowy

→ re­jent (daw­niej); re­jen­tow­ski


SJP.pl


rejentura

1. prze­sta­rza­łe: urząd, sta­no­wi­sko re­jen­ta - urzęd­ni­ka le­gi­ty­mu­ją­ce­go się wyksz­tał­ce­niem praw­ni­czym, po­wo­ła­ne­go do spo­rzą­dza­nia aktów praw­nych, np. umów kupna-sprze­da­ży, da­ro­wizn, uwie­rzy­tel­nia­nia i poś­wiad­cza­nia do­ku­men­tów, spo­rzą­dza­nia te­sta­men­tów, przyj­mo­wa­nia do­ku­men­tów na prze­cho­wa­nie itp.; no­ta­riat;
2. w daw­nej Pol­sce: urząd, sta­no­wi­sko re­jen­ta - urzęd­ni­ka do­ko­nu­ją­ce­go wpi­sów i wy­pi­sów z ksiąg są­do­wych, kie­ru­ją­ce­go kan­ce­la­rią kró­lew­ską i ar­chi­wum; re­gen­tu­ra, re­jen­cja, re­gen­cja


SJP.pl


rejentówna

daw­niej: córka re­jen­ta


SJP.pl


rejestr

1. spis, lista;
2. układ w ma­szy­nach cy­fro­wych do zbie­ra­nia da­nych;
3. hist. po­czet, stan, licz­ba cze­goś;
4. część skali dźwię­ko­wej in­stru­men­tu lub głosu;
5. urzą­dze­nie w or­ga­nach do zmie­nia­nia gło­sów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) spis da­nych, wykaz, lista

 (1.2) wet. wgłę­bie­nie w szkli­wie na po­wierzch­ni tną­cej sie­ka­cza konia;

 (1.3) hist. po­czet

 (1.4) jęz. forma ję­zy­ka za­re­zer­wo­wa­na dla pew­nych celów funk­cjo­nal­nych lub pew­nej sy­tu­a­cji ko­mu­ni­ka­tyw­nej;

 (1.5) muz. odróż­nia­ją­ca się skala in­stru­men­tu lub głosu od po­zo­sta­łej skali

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • re­jestr (elek­tro­ni­ka)
  • re­jestr (we­te­ry­na­ria) – lejki zęba u konia
  • re­jestr (mu­zy­ka)
  • re­jestr pro­ce­so­ra
  • re­jestr pu­blicz­ny
  • re­jestr (Win­dows) – baza da­nych kon­fi­gu­ra­cyj­nych w sy­ste­mie ope­ra­cyj­nym Win­dows
  • re­jestr (ję­zy­koz­naw­stwo)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Znaj­du­je się w re­je­strze ro­ślin upraw­nych Unii Eu­ro­pej­skiej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrɛjɛstr̥, AS: rei ̯estr̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rejestratorka ż., rejestracja ż., rejestrowanie n., rejestrator m., registratura ż., regest m., wyrejestrowanie n., wyrejestrowywanie n., zarejestrowanie n.

 czas. zarejestrować dk., rejestrować ndk.

 przym. rejestrowy, rejestracyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.4) styl (językowy), styl funkcjonalny, styl użytkowy

Wiktionary


rejestracja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wpi­sy­wa­nie kogoś lub cze­goś do re­je­stru

 (1.2) miej­sce do­ko­ny­wa­nia re­je­stra­cji (1.1)

 (1.3) pot. ta­blicz­ka na sa­mo­cho­dzie lub innym po­jeź­dzie, z nu­me­rem iden­ty­fi­ka­cyj­nym; ta­bli­ca re­je­stra­cyj­na

 (1.4) techn. za­pi­sy­wa­nie sy­gna­łu (np. audio lub wideo) za po­mo­cą urzą­dzeń tech­nicz­nych

 (1.5) muz. ope­ro­wa­nie re­je­stra­mi w niek­tó­rych in­stru­men­tach mu­zycz­nych

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Re­je­stra­cje sa­mo­cho­do­we (zob. też pol­skie ta­bli­ce re­je­stra­cyj­ne)
  • Re­je­stra­cja czasu pracy
  • Re­je­stra­cja obra­zów – pro­ces na­kła­da­nia na sie­bie kilku obra­zów
  • Re­je­stra­cja – pol­ski ze­spół pun­kroc­ko­wy
  • Re­je­stra­cja sa­mo­lo­tów – znak re­je­stra­cyj­ny stat­ków po­wietrz­nych

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­ja­zdy te nie speł­nia­ły obo­wią­zu­ją­cych wów­czas norm czy­sto­ści spa­lin, jed­nak ich re­je­stra­cja była moż­li­wa dzię­ki spe­cjal­nej de­cyz­ji mi­ni­stra tran­spor­tu, który zwol­nił tę serię po­ja­zdów z obo­wiąz­ku uzy­ska­nia ho­mo­lo­ga­cji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɛjɛˈstrat͡sʲja, AS: rei ̯estracʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rejestr m., rejestrowanie n., rejestratorka ż., rejestrator mrz./mos., rejestratornia ż.

 czas. rejestrować, zarejestrować, wyrejestrować

 przym. rejestracyjny, rejestrowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rejestrowanie, ewidencjonowanie

 (1.2) rejestratornia

Wiktionary


rejestracyjny

zwią­za­ny z re­je­stra­cją


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy re­je­stra­cji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Adrian Chmie­larz z Pe­o­ple Can Fly po­wie­dział, że je­dy­nym za­bez­pie­cze­niem an­ty­pi­rac­kim bę­dzie stały do­stęp do In­ter­ne­tu pod­czas in­sta­la­cji gry (aby zwe­ry­fi­ko­wać klucz re­je­stra­cyj­ny).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rejestrator mos./mrz., rejestr mrz., rejestracja ż.

Wiktionary


rejestrator

osoba re­je­stru­ją­ca, spi­su­ją­ca coś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) urz. osoba pro­wa­dzą­ca re­jestr, spis cze­goś, re­je­stru­ją­ca coś lub kogoś

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) techn. urzą­dze­nie po­mia­ro­we za­pi­su­ją­ce prze­bieg zmian jed­nej lub kilku war­to­ści fi­zycz­nych

Wiktionary

Re­je­stra­tor, re­je­stra­tor prze­my­sło­wy – urzą­dze­nie słu­żą­ce do za­pi­su (ar­chi­wi­za­cji) i pre­zen­ta­cji (wi­zu­a­li­za­cji) in­for­ma­cji o prze­bie­gu pa­ra­me­trów kon­tro­lo­wa­nych pro­ce­sów tech­no­lo­gicz­nych w cza­sie (np. tem­pe­ra­tu­ra, ci­śnie­nie) oraz ewen­tu­al­nie wa­run­ków, w któ­rych te pro­ce­sy są re­a­li­zo­wa­ne (np. tem­pe­ra­tu­ra oto­cze­nia, wil­got­ność, za­py­le­nie).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌrɛjɛˈstratɔr, AS: rei ̯estrator

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rejestr m., rejestrowanie n., rejestracja ż.

:: fż. rejestratorka ż.

 czas. rejestrować ndk., zarejestrować dk., wyrejestrować dk.

 przym. rejestratorski, rejestracyjny, rejestrowy

Wiktionary


rejestratorka

ko­bie­ta re­je­stru­ją­ca, spi­su­ją­ca coś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) urz. ko­bie­ta pro­wa­dzą­ca re­jestr, spis cze­goś, re­je­stru­ją­ca coś lub kogoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Re­je­stra­tor­ka po­wie­dzia­ła, że la­ryn­go­log już nie przyj­mu­je.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɛjɛstraˈtɔrka, AS: rei ̯estratorka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rejestracja ż., rejestr m., rejestrowanie n.

:: fm. rejestrator

 czas. rejestrować ndk., zarejestrować dk., wyrejestrować dk.

 przym. rejestratorski, rejestracyjny, rejestrowy

Wiktionary


rejestrowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|re­je­stro­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rejestr m., rejestracja ż., rejestrator m., rejestratorka ż., wyrejestrowywanie n., wyrejestrowanie n., zarejestrowanie n.

 czas. rejestrować ndk., zarejestrować dk., wyrejestrowywać ndk., wyrejestrować dk.

 przym. rejestrowy

Wiktionary


rejestrować

1. wpi­sy­wać do re­je­stru;
2. utr­wa­lać na no­śni­ku lub w pa­mię­ci;
3. w ka­te­go­rii zmy­słów (wzrok, słuch): od­bie­rać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­re­je­stro­wać)

 (1.1) wpro­wa­dzać do re­je­stru, wpi­sy­wać na listę

 (1.2) techn. utr­wa­lać w pa­mię­ci urzą­dze­nia

 (1.3) za­pi­sy­wać po­mia­ry

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny re­je­stro­wać się (dk. za­re­je­stro­wać się)

 (2.1) zgła­szać się do re­je­stru, spisu, na listę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ten przed­się­bior­ca dużo za­o­szczę­dził re­je­stru­jąc swoją firmę w raju po­dat­ko­wym, ale i tak splaj­to­wał.

 (1.2) Ke­y­log­ger ob­ser­wu­je zda­rze­nia kla­wia­tu­ry, re­je­stru­je je i prze­sy­ła do hac­ke­ra.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rejestr m., rejestracja ż., rejestrator m., rejestratorka ż., rejestrowanie n., wyrejestrowanie n., wyrejestrowywanie n., zarejestrowanie n.

 przym. rejestracyjny, rejestrowy

 czas. zarejestrować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) spisywać, wpisywać, zapisywać, zgłaszać

 (1.2) nagrywać, zapisywać, wychwytywać

 (1.3) notować

Wiktionary


rejestrowy

przy­miot­nik od: re­jestr


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z re­je­strem, do­ty­czą­cy re­je­stru

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rejestr m., rejestrator m., rejestratorka ż., rejestracja ż., rejestrowanie n., zarejestrowanie n., wyrejestrowywanie n., wyrejestrowanie n., przerejestrowywanie n., przerejestrowanie n., rejestratura ż.

 czas. rejestrować ndk., zarejestrować dk., wyrejestrowywać ndk., wyrejestrować dk., przerejestrowywać ndk., przerejestrować dk.

 przym. rejestracyjny, rejestratorowy, rejestratorski, rejestrowalny

Wiktionary


rejestrzyk

zdrob­nie­nie od: re­jestr


SJP.pl


rejewski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Józef Re­jew­ski (1935−2018) − pol­ski chi­rurg i sa­mo­rzą­do­wiec
  • Ma­rian Re­jew­ski (1905−1980) − pol­ski ma­te­ma­tyk i kryp­to­log
  • Ma­rian Re­jew­ski (1937−2012) − pol­ski bio­log

Wikipedia


rejka

krót­kie drzew­ce za­wie­szo­ne w sko­sie na masz­cie, peł­nią­ce rolę gafla


SJP.pl

Rejka – lekka reja za­wie­szo­na na masz­cie uko­śnie lub rów­no­le­gle do niego (pio­no­wo). W za­leż­no­ści od typu oża­glo­wa­nia może być ele­men­tem no­śnym głów­ne­go żagla lub żagla po­moc­ni­cze­go. Rejki są pod­no­szo­ne z po­kła­du, w odróż­nie­niu od rei, które prze­waż­nie wiszą na masz­tach na stałe (wy­jąt­kiem jest bry­fo­kre­ja).

Wikipedia


rejkiawicki

→ Rej­kia­wik; re­yk­ja­vic­ki


SJP.pl


rejkiawiczanin

miesz­ka­niec Rej­kia­wi­ku


SJP.pl


rejkiawiczanka

miesz­kan­ka Rej­kia­wi­ku


SJP.pl


rejkiawik

sto­li­ca Is­lan­dii; Reykjavík


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. Reykjavík

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wy­na­ję­cie po­ko­ju w Rej­kia­wi­ku to koszt 25 tys. koron is­landz­kich mie­sięcz­nie (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rɛjˈcavʲik, AS: rei ̯ḱavʹik

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Reykjavík

Wiktionary


rejkowy

do­ty­czą­cy krót­kie­go drzew­ca za­wie­szo­ne­go w sko­sie na masz­cie, peł­nią­ce­go rolę gafla


SJP.pl


rejmak

naz­wi­sko


SJP.pl


rejman

naz­wi­sko


SJP.pl


rejniak

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Le­o­pold Rej­niak – pol­ski na­u­ko­wiec, le­karz, pro­fe­sor nauk me­dycz­nych
  • Ta­de­usz Rej­niak – pol­ski pilot, pier­wszy pre­zes Ae­ro­klu­bu Pol­skie­go po II woj­nie świa­to­wej
  • Zu­zan­na Rej­niak – pol­ska sza­chist­ka

Wikipedia


rejon

1. książ­ko­wo: ob­szar wy­róż­nia­ją­cy się ge­o­gra­ficz­nie, et­no­gra­ficz­nie lub go­spo­dar­czo; oko­li­ca, dziel­ni­ca, okręg, re­gion;
2. okręg wyz­na­czo­ny ad­mi­ni­stra­cyj­nie dla celów za­rzą­dza­nia okre­ślo­nym dzia­łem go­spo­dar­ki lub usług;
3. prze­no­śnie: ogra­ni­czo­ny frag­ment prze­strze­ni, np. re­jo­ny mózgu; oko­li­ca, ob­szar;
4. po­tocz­nie: przy­chod­nia re­jo­no­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ob­szar, stre­fa, okre­ślo­na część

 (1.2) adm. jed­nost­ka po­dzia­łu ad­mi­ni­stra­cyj­ne­go w ZSRR, a po jego roz­pa­dzie w by­łych re­pu­bli­kach Rosji, Ukra­i­nie, Bia­ło­ru­si, Azer­bej­dża­nie, Gruz­ji, Łot­wie, Lit­wie i Moł­da­wii;

 (1.3) daw. reg. wyz­na­czo­na prze­strzeń w lesie

Wiktionary

Rejon (ros. i ukr. райо́н, [rajon]; rayon; раён; რაიონი, ra­io­ni; ra­jons; ra­jo­nas; raion) – typ jed­nost­ki ad­mi­ni­stra­cyj­nej niek­tó­rych po­ra­dziec­kich państw. Okre­śle­nie po­cho­dzi od fran­cu­skie­go słowa "rayon" – pla­ster miodu, dział, dy­strykt. Rejon jest zwy­kle jed­nost­ką dwa szcze­ble po­ni­żej szcze­bla pań­stwo­we­go.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈrɛjɔ̃n, AS: rei ̯õn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rejonizacja ż.

 przym. rejonowy

Wiktionary


rejonizacja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­dział na re­jo­ny ze wzglę­du na wy­ko­ny­wa­ne obo­wiąz­ki

 (1.2) przy­pi­sa­nie do kon­kret­nej pla­ców­ka­a­cow­ki ze wzglę­du na miej­sce za­miesz­ka­nia

 (1.3) po­now­na jo­ni­za­cja wo­do­ru we wczes­nym okre­sie ist­nie­nia wszechś­wia­ta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rejon mrz.

Wiktionary


rejonowy

zwią­za­ny z re­jo­nem (okrę­giem ad­mi­ni­stra­cyj­nym), dzia­ła­ją­cy w pew­nym re­jo­nie


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z re­jo­nem, obo­wią­zu­ją­cy w pew­nym re­jo­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ks. Adam był re­jo­no­wym mo­de­ra­to­rem Ruchu Świa­tło-Życie.

 (1.1) W na­szej szko­le od­by­ły się re­jo­no­we roz­gryw­ki uni­ho­ke­ja dziew­cząt i chłop­ców.

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) rejon m., rejonizacja ż.

Wiktionary


rejonówka

po­tocz­nie: jed­nost­ka, pla­ców­ka re­jo­no­wa, np. szko­ła, ko­men­da re­jo­no­wa, sąd, szpi­tal re­jo­no­wy itp.


SJP.pl


rejowczanin

miesz­ka­niec Re­jow­ca lub Re­jow­ca Fa­brycz­ne­go (miast w Pol­sce)


SJP.pl


rejowczanka

miesz­kan­ka Re­jow­ca lub Re­jow­ca Fa­brycz­ne­go (miast w Pol­sce)


SJP.pl


rejowiec

sta­tek z omasz­to­wa­niem re­jo­wym


SJP.pl

Re­jo­wiec – mia­sto w Pol­sce, po­ło­żo­ne w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie chełm­skim, w gmi­nie Re­jo­wiec.

Leży w hi­sto­rycz­nej ziemi chełm­skiej. Od 1547 do 12 stycz­nia 1870 Re­jo­wiec był mia­stem; odzy­skał sta­tus mia­sta 1 stycz­nia 2017. We­dług da­nych GUS z 31 grud­nia 2019 Re­jo­wiec li­czył 2068 miesz­kań­ców. Obok miej­sco­wo­ści prze­pły­wa stru­ga Rejka, do­pływ Wie­prza.

Wikipedia


rejowiecki

przy­miot­nik od: Re­jo­wiec Fa­brycz­ny, Re­jo­wiec


SJP.pl


rejowski

taki jak u Reja, wła­ści­wy Re­jo­wi, na­wią­zu­ją­cy do twór­czo­ści Reja itp.


SJP.pl


rejowy

przy­miot­nik od: reja, np. oża­glo­wa­nie re­jo­we


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) żegl. zwią­za­ny z reją, do­ty­czą­cy rei

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. reja ż., rejka ż.

Wiktionary


rejs

po­dróż stat­kiem po okre­ślo­nej tra­sie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mors. po­dróż stat­ku na danej tra­sie, od portu po­cząt­ko­we­go do koń­co­we­go

 (1.2) lotn. po­dróż sa­mo­lo­tu na danej tra­sie, od portu po­cząt­ko­we­go do koń­co­we­go

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) monet. dawna jed­nost­ka mo­ne­tar­na bra­zy­lij­ska i por­tu­gal­ska

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • rejs – po­dróż mor­ska, lot­ni­cza, au­to­bu­so­wa, kos­micz­na itd.
  • Rejs – pol­ski film fa­bu­lar­ny w re­ży­se­rii Marka Pi­wow­skie­go
  • Kino Rejs – kino w War­sza­wie
  • Rejs – pol­ski ze­spół mu­zycz­ny two­rzą­cy i wy­ko­nu­ją­cy mu­zy­kę acid-jazz
  • Rejs – Oś­ro­dek Aka­de­mic­ki w Szcze­ci­nie

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pod­czas rejsu ćwi­czeb­ne­go na po­kła­dzie ża­glow­ca „Dar Po­mo­rza” czę­sto my­śla­łem o Krysi.

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1-2)

 przym. rejsowy

Wiktionary


rejsik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od rejs

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie rejs, lecz tylko mały rej­sik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rejs m.

Wiktionary


rejsowicz

uczest­nik po­dró­ży od­by­wa­nej stat­kiem


SJP.pl


rejsowiczka

uczest­nicz­ka po­dró­ży od­by­wa­nej stat­kiem


SJP.pl


rejsowiec

sta­tek przez­na­czo­ny do re­gu­lar­nych rej­sów pa­sa­żer­skich lub wy­ciecz­ko­wych


SJP.pl


rejsowy

przy­miot­nik od: rejs


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z rej­sem, do­ty­czą­cy rejsu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rejs m.

Wiktionary


rejtan

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Rej­tan – herb szla­chec­ki
  • Rej­tan – obraz Jana Ma­tej­ki
  • Ta­de­usz Re­y­tan (Rej­tan) – poseł na Sejm Ro­zbio­ro­wy, bo­ha­ter obra­zu Ma­tej­ki
  • Mi­chał Re­y­tan (Rej­tan) – uczest­nik bitwy pod Wied­niem, dzia­dek Ta­de­u­sza

Wikipedia


rejterada

1. uciecz­ka, wy­co­fa­nie się, re­zy­gna­cja;
2. daw­niej: od­wrót, co­fa­nie się woj­ska


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. co­fa­nie się woj­ska

 (1.2) uciecz­ka albo re­zy­gna­cja, wy­co­fa­nie się z ja­kichś dzia­łań lub za­mie­rzeń

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɛjtɛˈrada, AS: rei ̯terada

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rejterowanie n., zrejterowanie n.

 czas. rejterować ndk., zrejterować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1) ewakuacja

 (1.1) odwrót

 (1.2) ucieczka, dezercja

Wiktionary


rejterowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|rej­te­ro­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rejterada ż., zrejterowanie n., Rejterada m./ż.

 czas. rejterować ndk., zrejterować dk.

Wiktionary


rejterować

prze­sta­rza­łe:
1. ucie­kać tchórz­li­wie np. z pola walki; sal­wo­wać się uciecz­ką;
2. o woj­sku: wy­co­fy­wać się;
3. żar­to­bli­wie: re­zy­gno­wać


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) ucie­kać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zrejterowanie n., rejterowanie n., rejterada ż.

Wiktionary


rejterówka

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Rej­te­rów­ka – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie sta­szow­skim, w gmi­nie Łub­ni­ce. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa tar­no­brze­skie­go.

Wikipedia


rejtować

cza­sow­nik

 (1.1) gw-pl|Ma­zu­ry. je­chać

Wiktionary


rejwach

po­tocz­nie: gwar, za­mie­sza­nie, roz­gar­diasz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hałas, szum, roz­gar­diasz

Wiktionary


rejza

wy­pra­wa łu­pież­cza, np. krzy­żac­ka


SJP.pl

Rejza – zbroj­na wy­pra­wa o cha­rak­te­rze łu­pież­czym, któ­rej celem nie był trwa­ły pod­bój da­ne­go te­ry­to­rium, lecz prze­de wszyst­kim gra­bież i zdo­by­cie nie­wol­ni­ków. Krzy­ża­cy byli or­ga­ni­za­to­ra­mi rejz na Ma­zo­wsze, Wiel­ko­pol­skę, na te­re­ny na­le­żą­ce do Pru­sów oraz na Żmudź i Litwę.

Wikipedia


rek

drą­żek do ćwi­czeń gim­na­stycz­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sport. pod­trzy­my­wa­ny przez słup­ki lub za­wie­szo­ny na li­nach po­zio­my drą­żek przez­na­czo­ny do wy­ko­ny­wa­nia ćwi­czeń gim­na­stycz­nych

Wiktionary

Rek (Reck, Recka, Rec­ken, Reka, Reken) – ka­szub­ski herb szla­chec­ki.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: rɛk, AS: rek

Wiktionary


rekabici

odłam Iz­ra­e­li­tów, gor­li­wych wyz­naw­ców Jahwe; re­cha­bi­ci


SJP.pl


rekabita

przed­sta­wi­ciel odła­mu Iz­ra­e­li­tów, gor­li­wy wyz­naw­ca Jahwe; re­cha­bi­ta


SJP.pl


rekalescencja

Re­ka­le­scen­cja – w me­ta­lur­gii zja­wi­sko sa­mo­rzut­ne­go i chwi­lo­we­go roz­ża­rza­nia się ciem­nie­ją­cej w miarę sty­gnię­cia stali, gdy w wy­ni­ku prze­mia­ny per­li­tycz­nej tem­pe­ra­tu­ra sty­gnię­cia osią­ga ok. 720°C. Prze­mia­na taka za­cho­dzi w wy­ni­ku zmian bu­do­wy wew­nętrz­nych za­cho­dzą­cych w stali wraz z po­łą­czo­nym wy­dzie­la­niem się cie­pła.

Wikipedia


rekalibracja

po­now­na ka­li­bra­cja


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­now­na ka­li­bra­cja

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kase stra­ci­ła już ra­chu­bę, ile go­dzin poś­wię­ci­ła wraz z ekipą na re­ka­li­bra­cję ukła­dów my­śliw­ca, by Rue miał pew­ność, że ten bę­dzie się spra­wo­wał tak, jak po­wi­nien.

Wiktionary


rekalkulacja

po­now­ne prze­li­cze­nie, np. skład­ki ubez­pie­cze­nio­wej


SJP.pl


rekalkulować

prze­li­czać po­now­nie np. skład­kę ubez­pie­cze­nio­wą


SJP.pl


rekamiera

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mebl. ro­dzaj szez­lon­gu z dwoma opar­cia­mi wzdłuż krót­szych boków, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla me­blar­stwa em­pi­ro­we­go;

Wiktionary

Re­ka­mie­ra – od­mia­na le­żan­ki z jed­nym lub dwoma wy­so­ki­mi bo­ka­mi wy­wi­nię­ty­mi u góry, na­wią­zu­ją­ca do le­ża­nek grec­kich kline i rzym­skich (lek­tus).

Nazwa po­cho­dzi od naz­wi­ska przed­sta­wio­nej na por­tre­cie J.L. Da­vi­da by­wal­czy­ni sa­lo­nów Ju­liet­te Récamier, spo­czy­wa­ją­cej na takim wła­śnie meblu. Wyrób ten jest cha­rak­te­ry­stycz­ny dla fran­cu­skiej sztu­ki użyt­ko­wej z okre­su dy­rek­to­ria­tu i em­pi­re.

Wikipedia


rekapitulacja

stre­szcze­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. skon­den­so­wa­ne przy­pom­nie­nie lub ze­sta­wie­nie na­ji­stot­niej­szych za­gad­nień po­ru­szo­nych wcze­śniej w for­mie ust­nej bądź pi­sem­nej

 (1.2) przen. ca­ło­ścio­wa, zwię­zła ocena do­tych­cza­so­wych do­ko­nań, wy­da­rzeń lub doś­wiad­czeń ży­cio­wych

 (1.3) biol. zja­wi­sko po­le­ga­ją­ce na skró­co­nym odt­wa­rza­niu w roz­wo­ju osob­ni­czym (on­to­ge­ne­zie) or­ga­niz­mu wcze­śniej­szych eta­pów jego ewo­lu­cji ro­do­wej (fi­lo­ge­ne­zy);

 (1.4) daw. w ra­chun­kach: ca­ło­ścio­we ze­sta­wie­nie sum, wy­ni­ków cząst­ko­wych lub po­zy­cji po­cho­dzą­cych z róż­nych ru­bryk księ­go­wych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tren XIII przy­po­mi­na żywo kon­wen­cjo­nal­ne za­koń­cze­nie epi­ced­jum kla­sycz­ne­go, za­wie­ra bo­wiem ty­po­wą re­ka­pi­tu­la­cję tre­ści, jakby pow­tó­rze­nie ar­gu­men­tu wstęp­ne­go, oraz przy­ta­cza na­gro­bek opie­wa­nej osoby.

 (1.1) Nie żar­tuj­my, pro­szę ko­le­gów; to nie była re­ka­pi­tu­la­cja na­szych wy­po­wie­dzi, lecz ich gro­te­sko­we stre­szcze­nie, pa­ro­dia wręcz!

 (1.2) To wła­śnie sa­mot­ność zmu­si­ła go do re­ka­pi­tu­la­cji doś­wiad­czeń i ma­lar­skiej wie­dzy. Dała mu dy­stans do swo­je­go, pol­skie­go po­ko­le­nia, ale i do sa­me­go sie­bie.

 (1.2) A wzru­sza­ją­ca re­ka­pi­tu­la­cja uro­ków ta­kiej mło­do­ści miała coś z po­że­gna­nia i ostat­nie­go przy­pom­nie­nia.

 (1.3) Pod ko­niec XIX wieku ukuto tak zwaną za­sa­dę bio­ge­ne­tycz­ną, za­sa­dę pa­ra­le­liz­mu, mó­wią­cą o tym, że on­to­ge­ne­za jest re­ka­pi­tu­la­cją fi­lo­ge­ne­zy, czyli że roz­wój jed­nost­ko­wy osob­ni­ka jest skró­co­nym pow­tó­rze­niem ewo­lu­cji ca­łe­go jego ga­tun­ku.

 (1.3) Samo po­ję­cie „re­ka­pi­tu­la­cji” to skrót okre­śle­nia „on­to­ge­ny re­ca­pi­tu­la­tes phy­lo­ge­ny” (on­to­ge­ne­za jest pow­tó­rze­niem fi­lo­ge­ne­zy), wy­kre­o­wa­ne­go pod ko­niec XIX wieku przez bio­lo­ga-ewo­lu­cjo­ni­stę, Ern­sta Ha­ec­kla.

 (1.4) Skoń­czy­wszy ma­te­rią wy­szu­ki­wa­nia po­trzeb­ne­go fun­du­szu, bez któ­re­go do utrzy­ma­nia rządu i wzmoc­nie­nia sił Rzpli­tej przy­stą­pić nie­po­dob­na, kładę ge­ne­ral­ną re­ka­pi­tu­la­cję dla zam­knię­cia do­cho­du Rzpli­tej, któ­re­go szu­ka­my.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rekapitulowanie n., zrekapitulowanie n., kapitulacja ż.

 czas. rekapitulować ndk., zrekapitulować dk., kapitulować ndk., skapitulować dk.

 przym. rekapitulacyjny, kapitulacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podsumowanie, streszczenie, przegląd, reasumpcja, skrót

Wiktionary


rekapitulować

pod­su­mo­wy­wać dłuż­szy wywód


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zre­ka­pi­tu­lo­wać)

 (1.1) książk. czy­nić coś krót­szym i zwięź­lej­szym; stre­szczać coś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Re­ka­pi­tu­lu­jąc, oma­wia­na książ­ka roz­cza­ro­wu­je, mimo nie­wąt­pli­wie in­te­re­su­ją­cych ma­te­ria­łów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rekapitulacja ż., rekapitulowanie n.

 czas. zrekapitulować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reasumować, podsumowywać

Wiktionary


rekatolicyzacja

przy­wra­ca­nie na ja­kimś te­re­nie wiary ka­to­lic­kiej; re­ka­to­li­za­cja


SJP.pl

Re­ka­to­li­cy­za­cja, re­ka­to­li­za­cja – ruch re­li­gij­no-spo­łecz­ny po­dej­mo­wa­ny w celu po­now­ne­go wpro­wa­dza­nie wyz­na­nia ka­to­lic­kie­go wśród spo­łecz­no­ści in­no­wier­czej na te­re­nach, gdzie wcze­śniej obo­wią­zy­wał ka­to­li­cyzm.

Ter­min ten ma także zna­cze­nie ide­o­lo­gicz­ne i hi­sto­rycz­ne, oz­na­cza­ją­ce zwrot lub ode­bra­nie pod przy­mu­sem wła­dzy na rzecz Ko­ścio­ła ka­to­lic­kie­go ma­jąt­ku, ko­ścio­łów oraz in­nych obiek­tów życia re­li­gij­ne­go i wy­ję­cie ich spod wła­dzy i kon­tro­li in­ne­go wyz­na­nia.

Wikipedia


rekatolizacja

przy­wra­ca­nie na ja­kimś te­re­nie wiary ka­to­lic­kiej; re­ka­to­li­cy­za­cja


SJP.pl


rekcja

zwią­zek wy­ra­zo­wy, w któ­rym wyraz po­drzęd­ny przy­bie­ra przy­pa­dek, ja­kie­go wy­ma­ga wyraz na­drzęd­ny; np. rek­cja cza­sow­ni­ka


SJP.pl


rekcyjny

→ rek­cja


SJP.pl

Patrz:

rekcja

reket

po­tocz­nie: wy­mu­sza­nie okupu wobec osób hand­lu­ją­cych czymś, zwła­szcza od cu­dzo­ziem­ców po­dró­żu­ją­cych przez jakiś kraj; re­kiet


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. wy­mu­sza­nie ha­ra­czu od osób hand­lu­ją­cych czymś, zwła­szcza od cu­dzo­ziem­ców po­dró­żu­ją­cych przez jakiś kraj

Wiktionary


reketier

osoba wy­mu­sza­ją­ca ha­racz od wła­ści­cie­li skle­pów i lo­ka­li; re­kie­tier


SJP.pl


reketierski

→ re­ke­tier; re­kie­ter­ski, re­kie­tier­ski


SJP.pl


rekiet

po­tocz­nie: wy­mu­sza­nie okupu wobec osób hand­lu­ją­cych czymś, zwła­szcza od cu­dzo­ziem­ców po­dró­żu­ją­cych przez jakiś kraj; reket


SJP.pl


rekieter

osoba wy­mu­sza­ją­ca ha­racz od wła­ści­cie­li skle­pów i lo­ka­li; re­ke­tier


SJP.pl


rekieterski

→ re­kie­ter; re­ke­tier­ski, re­kie­tier­ski


SJP.pl


rekietier

1. czło­nek ro­syj­skiej mafii, czyli re­kie­tu;
2. po­tocz­nie: gang­ster wy­mu­sza­ją­cy okup; re­ke­tier


SJP.pl


rekietierski

→ re­kie­tier; re­kie­ter­ski, re­ke­tier­ski


SJP.pl


rekin

1. dra­pież­na ryba mor­ska;
2. osoba roz­po­rzą­dza­ją­ca du­ży­mi środ­ka­mi ma­te­rial­ny­mi;
3. prze­no­śne urzą­dze­nie do­pro­wa­dza­ją­ce po­wie­trze do po­mie­szczeń znaj­du­ją­cych się wew­nątrz stat­ku wod­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) icht. dra­pież­na ryba chrzęst­nosz­kie­le­to­wa ży­ją­ca w cie­płych mo­rzach i oce­a­nach;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) przen. po­ten­tat fi­nan­so­wy bezwz­ględ­ny w in­te­re­sach

 (2.2) przen. osoba lub firma ma­ją­ca bar­dzo silną po­zy­cję i duże wpły­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bo strasz­na to prze­cie myśl dla ludz­kie­go ro­zu­mu i niez­no­śne czu­cie dla serca matki sie­ro­cej, iż jej syn wa­łę­sa się na dnie morza, nie mogąc zna­leźć spo­czyn­ku, mio­ta­ny i tar­ga­ny, z miej­sca na miej­sce przez ta­jem­ni­cze i strasz­li­we oce­a­nu pot­wo­ry, ja­ko­by w duszy sza­ta­na wy­śnio­ne - przez dia­bły mor­skie i re­ki­ny, przez gło­wo­no­gi ośmior­ni­ce, przez gru­bo­sko­ru­pe lan­gu­sty, ohyd­ne kraby, ośliz­głe mię­cza­ki, uk­wia­ły i je­żow­ce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrɛcĩn, AS: reḱĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rekinarium n., rekinowate nmos.

:: zdrobn. rekinek m.

 przym. rekini, rekinowaty

Wiktionary


rekinarium

ak­wa­rium do ho­dow­li i ob­ser­wa­cji życia re­ki­nów


SJP.pl

Re­ki­na­rium – część obiek­tu ak­wa­rium, w któ­rym ho­do­wa­ne i de­mon­stro­wa­ne są re­ki­ny. Je­szcze nie­daw­no uwa­ża­no, że or­ga­niz­my ze stre­fy ben­to­nicz­nej (np. re­kin­ko­wa­te) nie są zdol­ne do przetr­wa­nia w sztucz­nych wa­run­kach ak­wa­rium. W 2004 w Mon­te­rey Bay Aqu­a­rium prze­trzy­my­wa­no re­ki­na przez 198 dni, po czym go wy­pu­szczo­no na wol­ność.

Wikipedia


rekinek

nie­wiel­ka ryba mor­ska z rzędu re­ki­nów, ży­ją­ca w wo­dach przy­brzeż­nych


SJP.pl


rekini

1. → rekin; re­ki­no­wy;
2. sum re­ki­ni, wiel­ko­ok re­ki­ni - słod­ko­wod­na ryba ho­do­wa­na w ce­lach kon­sump­cyj­nych, w Pol­sce czę­sto sprze­da­wa­na jako panga


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z re­ki­nem; taki jak u re­ki­na

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rekin mzw./mos.

Wiktionary


rekinkowate

ro­dzi­na dra­pież­nych ryb chrzęst­nosz­kie­le­to­wych; re­ki­no­wa­te


SJP.pl

Re­kin­ko­wa­te, re­ki­no­wa­te (Scy­lior­hi­ni­dae) – ro­dzi­na dra­pież­nych, choć nie­wiel­kich i mało ruch­li­wych ryb chrzęst­nosz­kie­le­to­wych, naj­star­sza ro­dzi­na w obrę­bie rzędu żar­ła­czoksz­tałt­nych (Car­char­hi­ni­for­mes).

Wikipedia


rekinkowaty

o ce­chach re­kin­ko­wa­tych (ro­dzi­na ryb)


SJP.pl


rekinokształtne

grupa dra­pież­nych ryb chrzęst­nosz­kie­le­to­wych o wrze­cio­no­wa­tym kształ­cie ciała z dwie­ma płet­wa­mi grzbie­to­wy­mi


SJP.pl

Re­ki­noksz­tałt­ne – ogól­na nazwa grupy dra­pież­nych ryb chrzęst­nosz­kie­le­to­wych o ostrych zę­bach i opły­wo­wym, wrze­cio­no­wa­tym kształ­cie ciała z dwie­ma płet­wa­mi grzbie­to­wy­mi. W star­szych kla­sy­fi­ka­cjach nazwą "re­ki­noksz­tałt­ne" okre­śla­no rzędy Ga­le­i­for­mes, Se­la­chi­for­mes, Lam­ni­for­mes (obec­nie lam­noksz­tałt­ne) lub Squ­a­li­for­mes (obec­nie ko­le­nioksz­tałt­ne).

Wikipedia


rekinokształtny

o ce­chach re­ki­noksz­tałt­nych (grupa ryb)


SJP.pl


rekinowate

ro­dzi­na dra­pież­nych ryb chrzęst­nosz­kie­le­to­wych; re­kin­ko­wa­te


SJP.pl


rekinowaty

o ce­chach re­ki­no­wa­tych (ro­dzi­na ryb)


SJP.pl


rekinowy

→ rekin; re­ki­ni


SJP.pl


rekiny

1. dra­pież­na ryba mor­ska;
2. osoba roz­po­rzą­dza­ją­ca du­ży­mi środ­ka­mi ma­te­rial­ny­mi;
3. prze­no­śne urzą­dze­nie do­pro­wa­dza­ją­ce po­wie­trze do po­mie­szczeń znaj­du­ją­cych się wew­nątrz stat­ku wod­ne­go


SJP.pl

Re­ki­ny ( re­qu­in) – ogól­na nazwa grupy ga­tun­ków, ro­dza­jów, a nawet ro­dzin dra­pież­nych ryb chrzęst­nosz­kie­le­to­wych z pod­gro­ma­dy spo­do­u­stych, cha­rak­te­ry­zu­ją­cych się opły­wo­wym, wrze­cio­no­wa­tym tu­ło­wiem, he­te­ro­cer­kal­ną płet­wą ogo­no­wą, 5–7 ot­wo­ra­mi skrze­lo­wy­mi umiej­sco­wio­ny­mi tuż za głową.

Wikipedia


rekista

akro­ba­ta wy­ko­nu­ją­cy ćwi­cze­nia na reku


SJP.pl


rekistka

akro­bat­ka wy­ko­nu­ją­ca ćwi­cze­nia na reku


SJP.pl


rekl.

skrót od: re­kla­mo­wy


SJP.pl


reklama

1. dzia­ła­nie za­chę­ca­ją­ce po­ten­cjal­nych klien­tów do ko­rzy­sta­nia z usług lub za­ku­pu to­wa­rów;
2. ogło­sze­nie, film, pla­kat itp. słu­żą­ce za­chę­ca­niu po­ten­cjal­nych klien­tów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) in­for­ma­cja po­łą­czo­na z ko­mu­ni­ka­tem pers­wa­zyj­nym, ma­ją­ca za­chę­cić do ku­pie­nia pro­duk­tu lub sko­rzy­sta­nia z usłu­gi;

 (1.2) kon­kret­na po­stać re­kla­my (1.1), np. pla­kat

Wiktionary

Zo­bacz też: "Re­kla­ma" – tytuł al­bu­mu mu­zycz­ne­go.

Plik audio zo­stał ut­wo­rzo­ny na pod­sta­wie wer­sji z i nie obej­mu­je póź­niej­szych edy­cji.

Re­kla­ma (z łac. "rec­la­mo, rec­la­ma­re" ‘odzew’; "re" 'w tył, znów, na­prze­ciw’ i "clamo, cla­ma­re" ‘wołać’) – in­for­ma­cja po­łą­czo­na z ko­mu­ni­ka­tem pers­wa­zyj­nym. Zaz­wy­czaj ma na celu skło­nie­nie do na­by­cia lub ko­rzy­sta­nia z okre­ślo­nych to­wa­rów czy usług, po­pie­ra­nia okre­ślo­nych spraw lub idei (np. pro­mo­wa­nie marki).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie cier­pię, gdy mój ulu­bio­ny se­rial w te­le­wiz­ji jest prze­ry­wa­ny re­kla­ma­mi pasty do zębów i prosz­ków do pra­nia.

 (1.2) Silny wiatr zer­wał re­kla­mę z są­sied­nie­go bu­dyn­ku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rɛkˈlãma, AS: reklãma

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rozreklamowanie n., reklamowanie n., reklamiarstwo n., reklamiarz m., reklamodawca m., reklamówka ż.,

 czas. reklamować ndk., zareklamować dk., przereklamować dk.

 przym. reklamowy, reklamiarski

 przysł. reklamowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) anons, ogłoszenie, inserat

Wiktionary


reklamacja

zgło­sze­nie do do­staw­cy, pro­du­cen­ta, wy­ko­naw­cy usłu­gi lub to­wa­ru skar­gi, za­ża­le­nia na złą ja­kosć na­by­te­go to­wa­ru, wy­ko­na­nej usłu­gi itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hand. zgło­sze­nie się ze skar­gą do pro­du­cen­ta, wy­ko­naw­cy usłu­gi; zwró­ce­nie się w celu przed­sta­wie­nia wad to­wa­ru, usłu­gi;

 (1.2) książk. zwol­nie­nie od obo­wiąz­ku służ­by woj­sko­wej

Wiktionary

Re­kla­ma­cja ( rec­la­ma­tio „wo­ła­nie, sprze­ciw” od rec­la­ma­re „gło­śno pro­te­sto­wać, odbrz­mie­wać”; re „w tył, znów, na­prze­ciw” i cla­ma­re „wołać”)” – w zna­cze­niu po­tocz­nym żą­da­nie klien­ta kie­ro­wa­ne do sprze­daw­cy lub wy­ko­naw­cy usłu­gi, po­zo­sta­ją­ce w związ­ku z nie­za­do­wa­la­ją­cą ja­ko­ścią to­wa­ru lub nie­na­le­ży­tym wy­ko­na­niem usłu­gi – prze­de wszyst­kim żą­da­nie wy­mia­ny, na­pra­wy to­wa­ru lub po­now­ne­go wy­ko­na­nia, ewen­tu­al­nie „po­pra­wie­nia”, usłu­gi, jak rów­nież żą­da­nie zwro­tu ca­ło­ści lub czę­ści kwoty ui­szczo­nej ty­tu­łem ceny/wy­na­gro­dze­nia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po odej­ściu od kasy re­kla­ma­cji nie uwz­ględ­nia się.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɛklãˈmat͡sʲja, AS: reklãmacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 czas. reklamować ndk.

 przym. reklamacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zażalenie

Wiktionary


reklamacyjny

zwią­za­ny z re­kla­ma­cją


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) praw. zwią­za­ny z re­kla­ma­cją, do­ty­czą­cy re­kla­ma­cji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. reklamacja ż.

 czas. reklamować ndk.

Wiktionary


reklamant

w daw­nych dru­kach i rę­ko­pi­sach: pier­wsze słowo lub pier­wsza sy­la­ba z na­stęp­nej stro­ny umie­szcza­ne na końcu każ­dej stro­ny, jako wska­zów­ka ułat­wia­ją­ca za­cho­wa­nie ko­lej­no­ści kart; prze­no­śnik


SJP.pl

Przy­kład re­kla­man­tu

Re­kla­mant – oz­na­cze­nie sto­so­wa­ne w książ­ce rę­ko­pi­śmien­nej od XI wieku, po­le­ga­ją­ce na umie­szcze­niu po­cząt­ku tek­stu na­stęp­nej skład­ki na dole skład­ki po­przed­niej w celu ułat­wie­nia ich bez­błęd­ne­go sze­re­go­wa­nia.

Po­ję­cie re­kla­man­tu do­ty­czy wy­łącz­nie ksią­żek rę­ko­pi­śmien­nych i nie na­le­ży go mylić z ku­sto­szem, który w książ­ce rę­ko­pi­śmien­nej był oz­na­cze­niem ko­lej­no­ści skła­dek przy po­mo­cy ko­lej­nych liczb lub liter i za­stą­pił re­kla­man­ty w XIII wieku.

Wikipedia


reklamiarski

sto­su­ją­cy prze­sad­ną re­kla­mę lub au­to­re­kla­mę


SJP.pl


reklamodawca

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zle­ca­ją­cy opu­bli­ko­wa­nie lub wy­e­mi­to­wa­nie re­kla­my

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. reklama ż.

Wiktionary


reklamodawczyni

→ re­kla­mo­daw­ca


SJP.pl

Patrz:

reklamodawca

reklamowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|re­kla­mo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niereklamowanie n., reklama ż., reklamówka ż., rozreklamowanie n.

 czas. reklamować ndk.

 przym. reklamowy

Wiktionary


reklamować

1. za­chwa­lać towar, uczest­ni­czyć w re­kla­mie;
2. zgła­szać re­kla­ma­cje;
3. od­wo­ły­wać się od de­cyz­ji są­do­wej lub ad­mi­ni­stra­cyj­nej


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni

 (1.1) in­for­mo­wać o to­wa­rach lub usłu­gach, za­chwa­lać je i su­ge­ro­wać ich kupno

 (1.2) żądać na­pra­wy, wy­mia­ny lub re­fun­da­cji wad­li­we­go to­wa­ru lub źle wy­ko­na­nej usłu­gi, czę­sto w ra­mach gwa­ran­cji lub rę­koj­mi

cza­sow­nik zwrot­ny re­kla­mo­wać się

 (2.1) za­chwa­lać włas­ne to­wa­ry, usłu­gi, su­ge­ru­jąc ich kupno

 (2.2) chwa­lić sa­me­go sie­bie po­wszech­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To skan­dal, że w te­le­wiz­ji re­kla­mu­ją odzież pro­du­ko­wa­ną w nie­wol­ni­czych wa­run­kach!

 (1.2) Nie będę nawet re­kla­mo­wać tego nieś­wie­że­go serka, znów skoń­czy się to scy­sją w skle­pie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɛklãˈmɔvat͡ɕ, AS: reklãmovać

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) rzecz. reklama, reklamowanie; przym. reklamowy

 (1.2) rzecz. reklamacja, reklamowanie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) zgłaszać reklamację

Wiktionary


reklamowiec

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie re­kla­my


SJP.pl


reklamowo

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w spo­sób do­ty­czą­cy re­kla­my

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. reklama ż.

 przym. reklamowy

 czas. reklamować ndk.

Wiktionary


reklamowy

przy­miot­nik od: re­kla­ma


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z re­kla­mą, do­ty­czą­cy re­kla­my; bę­dą­cy re­kla­mą; słu­żą­cy re­kla­mie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Słup re­kla­mo­wy jest słu­pem, na któ­rym znaj­du­ją się re­kla­my.

 (1.1) Naj­bar­dziej ra­żą­ce i łatwe do za­u­wa­że­nia są za­wiesz­ki w tek­stach re­kla­mo­wych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɛklãˈmɔvɨ, AS: reklãmovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. reklama ż., reklamówka ż., reklamowanie n., zareklamowanie n.

 czas. reklamować ndk., zareklamować dk.

 przysł. reklamowo

Wiktionary


reklamoza

po­gard­li­wie: wy­peł­nia­nie miejsc pu­blicz­nych wszel­kie­go ro­dza­ju re­kla­ma­mi, np. bil­bor­da­mi, szyl­da­mi re­kla­mo­wy­mi itp.; szyl­do­za


SJP.pl


reklamożerca

mi­ło­śnik re­klam te­le­wi­zyj­nych


SJP.pl


reklamy

1. dzia­ła­nie za­chę­ca­ją­ce po­ten­cjal­nych klien­tów do ko­rzy­sta­nia z usług lub za­ku­pu to­wa­rów;
2. ogło­sze­nie, film, pla­kat itp. słu­żą­ce za­chę­ca­niu po­ten­cjal­nych klien­tów


SJP.pl


reklamóweczka

zdrob­nie­nie od: re­kla­mów­ka


SJP.pl


reklamówka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. pla­sti­ko­wy­a­sti­ko­wa torba z na­dru­kiem re­kla­mo­wym

 (1.2) pot. do­wol­ny ma­te­riał re­kla­mo­wy, np. bro­szu­ra, ka­len­da­rzyk, dłu­go­pis itp.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Re­kla­mów­ki są nie­e­ko­lo­gicz­ne, po­win­no się uży­wać pa­pie­ro­wych toreb.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɛklãˈmufka, AS: reklãmufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. reklama ż., reklamowiec m., reklamowanie n.

 czas. reklamować

 przym. reklamowy

Wiktionary


reklasyfikacja

pow­tór­na kla­sy­fi­ka­cja


SJP.pl


reklin

Re­klin (pol. hist. "Re­kli­no") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie wolsz­tyń­skim, w gmi­nie Sied­lec.

Wikipedia


reklinek

Re­kli­nek – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie wolsz­tyń­skim, w gmi­nie Sied­lec. Daw­niej osada olę­der­ska.

W okre­sie Wiel­kie­go Księ­stwa Poz­nań­skie­go (1815-1848) miej­sco­wość wzmian­ko­wa­na jako Re­klin Olen­dry na­le­ża­ła do wsi więk­szych w ów­czes­nym po­wie­cie ba­bi­moj­skim re­jen­cji poz­nań­skiej.

Wikipedia


rekluz

za­kon­nik zo­bo­wią­zu­ją­cy się do nie­o­pu­szcza­nia swo­jej celi i nie­kon­tak­to­wa­nia się z in­ny­mi za­kon­ni­ka­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. osoba kon­se­kro­wa­na ży­ją­ca na stałe we włas­nej celi za­kon­nej;

Wiktionary

Re­kluz, re­klu­za – za­kon­nik lub za­kon­ni­ca zo­bo­wią­zu­ją­cy się do nie­o­pu­szcza­nia włas­nej celi i nie­kon­tak­to­wa­nia się z in­ny­mi za­kon­ni­ka­mi. Skraj­nym ro­dza­jem re­kluz­ji było za­mu­ro­wa­nie w celi aż do śmier­ci.

W mo­na­sty­cyz­mie pra­wo­sław­nym ana­lo­gicz­na forma umart­wie­nia się nosi nazwę "zat­wor­ni­cze­stwa".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie wiem, czy po so­bo­rze wa­ty­kań­skim II ist­nie­ją je­szcze w ka­to­li­cyz­mie re­klu­zi, to takie niew­spól­no­to­we.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rekluzorium n.

:: fż. rekluza ż.

Wiktionary


rekluza

za­kon­ni­ca zo­bo­wią­zu­ją­ca się do nie­o­pu­szcza­nia włas­nej celi i nie­kon­tak­to­wa­nia się z in­ny­mi za­kon­ni­ca­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kośc. daw. za­kon­ni­ca ży­ją­ca na stałe we włas­nej celi za­kon­nej;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jedna z re­kluz co­dzien­nie mod­li­ła się o po­wo­dze­nie wy­pra­wy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rekluzorium n.

:: fm. rekluz m.

Wiktionary


rekluzorium

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) kośc. daw. miej­sce prze­by­wa­nia re­klu­za lub re­klu­zy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wej­ście do re­klu­zo­rium za­mu­ro­wy­wa­no.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rekluz m., rekluza ż.

Wiktionary


rekodować

zmie­niać (zmie­nić) kod na inny


SJP.pl


rekognicja

daw­niej:
1. uz­na­nie toż­sa­mo­ści rze­czy lub osoby;
2. uz­na­nie, pot­wier­dze­nie praw­dzi­wo­ści do­ku­men­tu;
3. ba­da­nie, roz­poz­na­nie cze­goś, zwła­szcza dla celów woj­sko­wych; zwiad


SJP.pl


rekognoskować

daw­niej:
1. pro­wa­dzić zwiad, badać oko­li­cę, zwła­szcza w ce­lach woj­sko­wych; roz­poz­na­wać;
2. stwier­dzać toż­sa­mość, praw­dzi­wość cze­goś; iden­ty­fi­ko­wać


SJP.pl


rekolekcja

daw­niej: prak­ty­ka re­li­gij­na po­le­ga­ją­ca na odo­sob­nie­niu się od świa­ta i re­flek­sjach w celu od­no­wy mo­ral­nej; sku­pie­nie ducha


SJP.pl


rekolekcje

daw­niej: prak­ty­ka re­li­gij­na po­le­ga­ją­ca na odo­sob­nie­niu się od świa­ta i re­flek­sjach w celu od­no­wy mo­ral­nej; sku­pie­nie ducha


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) rel. w ka­to­li­cyz­mie nauki po­łą­czo­ne z eu­cha­ry­stią, ma­ją­ce na celu umoc­nie­nie wiary i od­no­wę mo­ral­ną;

Wiktionary

Re­ko­lek­cje (łac. "re­col­li­ge­re" – "zbie­rać na nowo, pow­tór­nie") – w ka­to­li­cyz­mie kil­kud­nio­wy okres poś­wię­co­ny od­no­wie du­cho­wej po­przez mod­lit­wę, kon­fe­ren­cje oraz spo­wiedź.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Byłem na re­ko­lek­cjach w Me­dziu­go­rie.

 (1.1) Roz­po­czę­ły się re­ko­lek­cje dla ka­pła­nów, które w dniach 21-26 lipca 2014 po­pro­wa­dzi O. John Bas­ho­bo­ra, cha­ryz­ma­tycz­ny ka­płan z Ugan­dy.

 (1.1) Jurek co roku spę­dzał dwa ty­god­nie pod Ta­tra­mi, bio­rąc udział w re­ko­lek­cjach oa­zo­wych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rekolekcjonista mos., rekolektant mos., rekolektantka ż.

 przym. rekolekcyjny

Wiktionary


rekolekcjonista

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. w ka­to­li­cyz­mie: gło­szą­cy re­ko­lek­cje

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ks. Sto­lar­czyk jest do­brym re­ko­lek­cjo­ni­stą.

 (1.1) Wszy­scy oj­co­wie re­ko­lek­cjo­ni­ści spot­ka­li się w klasz­to­rze w Pa­new­ni­kach.

 (1.1) Ko­ściel­ny od­wiózł re­ko­lek­cjo­ni­stę na sta­cję do Ra­wi­cza.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rekolekcje lm nm., rekolektant m., rekolektantka ż.

 przym. rekolekcyjny

Wiktionary


rekolekcjonistka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. w ka­to­li­cyz­mie: ko­bie­ta gło­szą­ca re­ko­lek­cje

Wiktionary


rekolekcyjny

→ re­ko­lek­cje


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z re­ko­lek­cja­mi

Wiktionary

Patrz:

rekolekcje

Przykłady

 (1.1) Za­trzy­ma­ły się w domu re­ko­lek­cyj­nym ar­chi­die­cez­ji ka­to­wic­kiej.

 (1.1) Na­stęp­ne­go dnia pa­no­wał już rygor re­ko­lek­cyj­ny.

 (1.1) Tek­sty Jutrz­ni, Niesz­po­rów i Kom­ple­ty znaj­dzie­my w na­szych re­ko­lek­cyj­nych śpiew­ni­kach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rekolekcje lm nm., rekolekcjonista m., rekolektant m., rekolektantka ż.

Wiktionary


rekolektant

osoba od­pra­wia­ją­ca re­ko­lek­cje - czyn­no­ści re­li­gij­ne ma­ją­ce na celu osią­gnię­cie sku­pie­nia wew­nętrz­ne­go i po­głę­bie­nie wiary


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) kośc. uczest­nik re­ko­lek­cji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Każdy re­ko­lek­tant zna­lazł na sto­li­ku noc­nym ra­mo­wy pro­gram re­ko­lek­cji.

 (1.1) Panie ku­char­ki zgo­to­wa­ły re­ko­lek­tan­tom nie lada nie­spo­dzian­kę.

 (1.1) Re­ko­lek­tan­tom bar­dzo po­do­ba­ły się ojca ho­mi­lie i kon­fe­ren­cje asce­tycz­ne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rekolekcje nmos., rekolekcjonista m.

:: fż. rekolektantka ż.

 przym. rekolekcyjny

Wiktionary


rekolektantka

ko­bie­ta od­pra­wia­ją­ca re­ko­lek­cje - czyn­no­ści re­li­gij­ne ma­ją­ce na celu osią­gnię­cie sku­pie­nia wew­nętrz­ne­go i po­głę­bie­nie wiary


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) uczest­nicz­ka re­ko­lek­cji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Każda re­ko­lek­tant­ka zna­la­zła na sto­li­ku noc­nym ra­mo­wy plan re­ko­lek­cji.

 (1.1) Pa­new­nic­kie ku­char­ki zgo­to­wa­ły re­ko­lek­tant­kom nie lada nie­spo­dzian­kę.

 (1.1) Re­ko­lek­tant­kom bar­dzo po­do­ba­ły się ojca ho­mi­lie i kon­fe­ren­cje asce­tycz­ne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rekolekcje lm nm., rekolekcjonista m.

:: fm. rekolektant m.

 przym. rekolekcyjny

Wiktionary


rekolonizacja

po­now­ne za­ję­cie da­ne­go sied­li­ska przez osob­ni­ki da­ne­go ga­tun­ku


SJP.pl


rekombinacja

1. wy­stę­po­wa­nie u po­tom­stwa in­nych kom­bi­na­cji genów niż u pary ro­dzi­ciel­skiej, a w re­zul­ta­cie in­nych ze­spo­łów cech;
2. pro­ces łą­cze­nia się czą­stek o prze­ciw­nym ła­dun­ku elek­trycz­nym w obiek­ty elek­trycz­nie obo­jęt­ne


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • re­kom­bi­na­cja (fi­zy­ka)
  • re­kom­bi­na­cja (ge­ne­ty­ka)

Wikipedia


rekombinacyjny

→ re­kom­bi­na­cja, np. ge­no­typ re­kom­bi­na­cyj­ny


SJP.pl


rekombinant

ko­mór­ka lub osob­nik pow­sta­ły w wy­ni­ku re­kom­bi­na­cji ge­ne­tycz­nej


SJP.pl


rekombinantowy

→ re­kom­bi­nant


SJP.pl

Patrz:

rekombinant

rekomendacja

1. pi­sem­na lub ustna, po­zy­tyw­na opi­nia wy­da­na o kimś lub o czymś; po­le­ce­nie, za­le­ce­nie, wsta­wien­nict­wo;
2. ocena war­to­ści pa­pie­ru war­to­ścio­we­go wy­da­na przez do­rad­cę gieł­do­we­go; wy­tycz­na, wska­zów­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. po­zy­tyw­na opi­nia o kimś, pi­sem­na bądź ustna

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przy­ją­łem tego pra­cow­ni­ka z jego re­ko­men­da­cji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɛkɔ̃mɛ̃nˈdat͡sʲja, AS: rekõmẽndacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 czas. rekomendować ndk., zarekomendować dk.

 przym. rekomendacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) polecenie

Wiktionary


rekomendacyjny

→ re­ko­men­da­cja


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy re­ko­men­da­cji

Wiktionary

Patrz:

rekomendacja

Powiązane:

 rzecz. rekomendacja ż., rekomendowanie n.

 czas. rekomendować ndk.

Wiktionary


rekomendator

osoba wy­sta­wia­ją­ca re­ko­men­da­cje


SJP.pl


rekomendowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|re­ko­men­do­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. rekomendować ndk.

 przym. rekomendacyjny

Wiktionary


rekomendować

po­le­cać


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) dawać po­zy­tyw­ne świa­dect­wo, ocenę; po­le­cać coś komuś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) - Miał­bym do­sko­na­łe­go kan­dy­da­ta, ale nie­ste­ty nie mogę go re­ko­men­do­wać - po­wie­dział po chwi­li - bo jest on bra­tem mojej żony.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɛkɔ̃mɛ̃nˈdɔvat͡ɕ, AS: rekõmẽndovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rekomendowanie n., rekomendacja ż.

 przym. rekomendacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zalecać, zachwalać, doradzać

Wiktionary


rekompensacja

wy­rów­na­nie strat, szkód, wszel­kich bra­ków za­rów­no w sfe­rze ma­te­rial­nej, jak i mo­ral­nej; kom­pen­sa­ta, kom­pen­sa­cja, re­kom­pen­sa­ta, za­do­śću­czy­nie­nie


SJP.pl


rekompensacyjny

1. zwią­za­ny z ma­te­rial­nym za­do­śću­czy­nie­niem za po­nie­sio­ne stra­ty; re­kom­pen­sa­to­wy, wy­rów­naw­czy, odsz­ko­do­waw­czy, kom­pen­sa­cyj­ny;
2. sta­no­wią­cy mo­ral­ne za­do­śću­czy­nie­nie za doz­na­ne krzyw­dy


SJP.pl


rekompensata

wy­rów­na­nie strat, szkód, wszel­kich bra­ków za­rów­no w sfe­rze ma­te­rial­nej, jak i mo­ral­nej; kom­pen­sa­ta, kom­pen­sa­cja, re­kom­pen­sa­cja, za­do­śću­czy­nie­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wy­rów­na­nie po­nie­sio­nych strat czy szkód

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W ra­mach re­kom­pen­sa­ty za­bio­rę was do ak­wa­par­ku.

 (1.1) Ty­sią­ce gór­ni­ków zo­sta­ło z pracy zwol­nio­nych, za co zresz­tą otrzy­ma­li so­wi­te re­kom­pen­sa­ty.

 (1.1) Pol­ska bę­dzie ubie­gać się o re­kom­pen­sa­tę od Unii Eu­ro­pej­skiej za czoł­gi, które za­mie­rza prze­ka­zać w ra­mach po­mo­cy Ukra­i­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. rekompensować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) odszkodowanie, wynagrodzenie, wyrównanie, zadośćuczynienie

Wiktionary


rekompensowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|re­kom­pen­so­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. rekompensować

Wiktionary


rekompensować

wy­rów­ny­wać braki, na­leż­no­ści za­rów­no w sfe­rze ma­te­rial­nej, jak i mo­ral­nej; kom­pen­so­wać, wy­na­gra­dzać, rów­no­wa­żyć


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) wy­na­gra­dzać krzyw­dę, dawać za­do­śću­czy­nie­nie

 (1.2) wy­rów­ny­wać stra­ty, dawać odsz­ko­do­wa­nie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rekompensata ż., rekompensowanie n.

 przym. rekompensacyjny

Wiktionary


rekompozycja

zmia­na wy­glą­du syl­wet­ki ciała po­le­ga­ją­ca na rów­no­czes­nym zwięk­sza­niu masy mię­śnio­wej i re­duk­cji tkan­ki tłu­szczo­wej


SJP.pl


rekomunizacyjny

zwią­za­ny z re­ko­mu­ni­za­cją


SJP.pl


rekon

najm­niej­szy od­ci­nek genu, który może być wy­mie­nio­ny mię­dzy al­le­la­mi jed­ne­go genu w trak­cie pro­ce­su cros­sing-over


SJP.pl

Rekon – jed­nost­ka re­kom­bi­na­cji ge­ne­tycz­nej, naj­krót­szy od­ci­nek genu (jedna para nu­kle­o­ty­dów), który jest wy­mie­nia­ny mię­dzy al­le­la­mi w pro­ce­sie cros­sing-over, ale sam jest w tym pro­ce­sie nie­po­dziel­ny.

Wikipedia


rekoncentrować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) po­now­nie gro­ma­dzić coś w jed­nym miej­scu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dosz­ło do nad­mier­ne­go roz­pro­sze­nia środ­ków i być może dzi­siaj trze­ba my­śleć o tym, jak w ra­mach więk­szych pod­mio­tów wtór­nie je re­kon­cen­tro­wać, two­rząc sieci na­u­ko­we i kon­sor­cja, po­ro­zu­mie­nia i związ­ki uczel­ni.

Wiktionary


rekoncyliacja

1. li­tur­gicz­ny obrzęd przy­wra­ca­ją­cy sa­kral­ny cha­rak­ter spro­fa­no­wa­nym ko­ścio­łom;
2. daw­niej: po­jed­na­nie się, zwła­szcza po­jed­na­nie się grzesz­ni­ka z Ko­ścio­łem po od­by­ciu po­ku­ty


SJP.pl

Re­kon­cy­lia­cja (łac. "re­con­ci­lia­tio" – przy­wró­ce­nie, od "re­con­ci­lia­re" – przy­wró­cić, po­zy­skać na nowo).

Wikipedia


rekoneksja

zja­wi­sko fi­zycz­ne, w któ­rym linie pola ma­gne­tycz­ne­go zmie­nia­ją to­po­lo­gię, uwal­nia­jąc zgro­ma­dzo­ną ener­gię


SJP.pl


rekonesans

1. spraw­dze­nie, wstęp­ne ro­zez­na­nie;
2. roz­poz­na­nie sta­no­wisk i sił nie­przy­ja­cie­la na ja­kimś te­re­nie;
3. pod­jazd woj­sko­wy, od­dział wy­sła­ny na zwiad


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) książk. wstęp­ne ro­zez­na­nie w czymś

 (1.2) wojsk. roz­poz­na­nie sta­no­wisk i sił nie­przy­ja­cie­la na ja­kimś te­re­nie

Wiktionary

Re­ko­ne­sans – wstęp­ne za­poz­na­nie się z czymś w okre­ślo­nym te­re­nie; w ter­mi­no­lo­gii woj­sko­wej jest czę­ścią pracy do­wód­cy w te­re­nie, po­le­ga­ją­cą na skon­fron­to­wa­niu i umiej­sco­wie­niu w te­re­nie wnio­sków z oceny prze­ciw­ni­ka oraz usta­le­niu (wska­za­niu) ele­men­tów za­da­nia oraz de­cyz­ji pod­ję­tej z mapy, w kar­to­gra­fii - do­ko­na­nie ele­men­tar­nych po­mia­rów i obli­czeń te­re­nu. Rów­nież za­poz­na­nie się z po­rząd­kiem i prze­bie­giem ćwi­czeń itp.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. rekonesansik mrz.

 przym. rekonesansowy

 przysł. rekonesansowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rozpoznanie

 (1.2) zwiad

 (1.3) zwiad

Wiktionary


rekonesansik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od re­ko­ne­sans

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie re­ko­ne­sans, lecz tylko mały re­ko­ne­san­sik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rekonesans m.

Wiktionary


rekonesansowy

przy­miot­nik od: re­ko­ne­sans


SJP.pl


rekonfederacja

kon­fe­de­ra­cja ut­wo­rzo­na w celu prze­ciw­sta­wie­nia się zor­ga­ni­zo­wa­nej wcze­śniej kon­fe­de­ra­cji i jej celom


SJP.pl


rekonfigurować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zre­kon­fi­gu­ro­wać)

 (1.1) po­now­nie na­da­wać cze­muś układ, for­mo­wać

 (1.2) po­now­nie coś przy­sto­so­wy­wać do po­żą­da­nej pracy

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Kli­knij przy­cisk Edy­tuj, aby re­kon­fi­gu­ro­wać po­łą­cze­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. konfigurować ndk., skonfigurować dk.

 rzecz. rekonfiguracja ż., konfiguracja ż.

Wiktionary


rekonkwista

zbroj­na walka pro­wa­dzo­na na Pół­wy­spie Ibe­ryj­skim w wie­kach VIII-XV przez pań­stwa chrze­ści­jań­skie dą­żą­ce do odzy­ska­nia ziem zdo­by­tych przez Ara­bów w wieku VIII; re­con­qu­i­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. trwa­ją­cy od VIII do XV wieku pro­ces od­bie­ra­nia ziem Pół­wy­spu Ibe­ryj­skie­go spod wła­da­nia mu­zuł­ma­nów;

Wiktionary

Nie mylić z: konk­wi­sta.

Ta stro­na do­ty­czy walki z Ma­u­ra­mi w śred­nio­wie­czu na Pół­wy­spie Ibe­ryj­skim. Zo­bacz też: mia­sto w Ar­gen­ty­nie.

Re­konk­wi­sta (hiszp., port. "re­con­qu­i­sta", „po­now­ne zdo­by­cie”) – walka chrze­ści­jan (Ka­sty­lij­czy­ków, Ara­goń­czy­ków i Por­tu­gal­czy­ków) o wy­par­cie Ara­bów (Ma­u­rów) z Pół­wy­spu Ibe­ryj­skie­go, trwa­ją­ca od VIII do XV wieku.

Wikipedia


rekonsekracja

po­now­ne poś­wię­ce­nie świą­ty­ni, oł­ta­rza lub in­ne­go obiek­tu sa­kral­ne­go


SJP.pl


rekonstrukcja

1. odt­wo­rze­nie cze­goś nie­ist­nie­ją­ce­go lub od­no­wie­nie cze­goś zni­szczo­ne­go, zwła­szcza bu­dow­li, dzie­ła sztu­ki, ma­lo­wi­dła itp.;
2. rzecz odt­wo­rzo­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) odt­wo­rze­nie cze­goś opie­ra­jąc się o za­cho­wa­ne frag­men­ty, in­for­ma­cje, szcząt­ki, prze­ka­zy itd.; także. rzecz, która zo­sta­ła odt­wo­rzo­na/zre­kon­stru­o­wa­na

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • re­kon­struk­cja – po­ję­cie z za­kre­su ar­chi­tek­tu­ry
  • re­kon­struk­cja – po­ję­cie z za­kre­su me­dy­cy­ny
  • re­kon­struk­cja – odt­wa­rza­nie wy­da­rzeń hi­sto­rycz­nych
  • Re­kon­struk­cja (ang. Re­con­struc­tion) – hi­sto­rycz­na dla Sta­nów Zjed­no­czo­nych nazwa okre­su od­bu­do­wy pań­stwa w la­tach 1865–1877
  • Re­kon­struk­cja (oryg. Ri­kon­struk­sio­ni) – film pro­duk­cji al­bań­skiej z 1988 roku
  • Re­kon­struk­cja (oryg. Re­con­struc­tion) – film pro­duk­cji duń­skiej z 2003 roku
  • Re­kon­struk­cja – pol­ski ze­spół mu­zycz­ny
  • Re­kon­struk­cja – ru­muń­ski ko­me­dio­dra­mat z 1968 roku w re­ży­se­rii Lu­cia­na Pin­ti­lie

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bi­blij­ne tek­sty do­ty­czą­ce „hi­sto­rii” Iz­ra­e­la są odw­zo­ro­wa­niem wy­o­braź­ni hi­sto­rycz­nej i mi­to­lo­gicz­nej au­to­rów bi­blij­nych, a nie wier­ną re­kon­struk­cją przesz­ło­ści.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konstruowanie n., konstrukcja ż., rekonstruowanie n., zrekonstruowanie n., rekonstruktor m., rekonstruktorka ż., rekonstruowalność ż.

 czas. konstruować, rekonstruować ndk., zrekonstruować dk.

 przym. rekonstrukcyjny, rekonstruowalny, konstrukcyjny

Wiktionary


rekonstrukcyjnie

→ re­kon­struk­cyj­ny


SJP.pl

Patrz:

rekonstrukcyjny

rekonstrukcyjny

1. → re­kon­struk­cja;
2. grupa re­kon­struk­cyj­na - grupa ludzi pró­bu­ją­cych odt­wo­rzyć wy­da­rze­nia hi­sto­rycz­ne


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy re­kon­struk­cji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. konstruktor mos./mrz., rekonstrukcja ż., rekonstruktor mos., rekonstruowanie n.

 czas. rekonstruować ndk.

Wiktionary


rekonstruktorka

ko­bie­ta wy­stę­pu­ją­ca w przed­sta­wie­niu bę­dą­cym re­kon­struk­cją wy­da­rzeń hi­sto­rycz­nych


SJP.pl


rekonstruktorski

→ re­kon­struk­tor


SJP.pl

Patrz:

rekonstruktor

rekonstruowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) odt­wa­rza­nie pier­wot­ne­go wy­glą­du, kształ­tu, po­sta­ci cze­goś

 (1.2) odt­wa­rza­nie cze­goś daw­ne­go na pod­sta­wie za­cho­wa­nych in­for­ma­cji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zrekonstruowanie n., rekonstrukcja ż., rekonstruktor m., rekonstruktorka ż., konstruktor mos.

 czas. rekonstruować ndk., zrekonstruować dk.

 przym. rekonstrukcyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) odtwarzanie

Wiktionary


rekonstytucja

czyn­ność ma­ją­ca na celu po­wrót do stanu pier­wot­ne­go


SJP.pl


rekonstytucyjny

→ re­kon­sty­tu­cja


SJP.pl

Patrz:

rekonstytucja

rekontra

w bry­dżu: od­po­wiedź na kon­trę prze­ciw­ni­ka po­cią­ga­ją­ca za sobą pod­wo­je­nie wy­gra­nej lub prze­gra­nej w sto­sun­ku do już pod­wo­jo­nej staw­ki przez kon­trę


SJP.pl

Re­kon­tra – jedna z za­po­wie­dzi w li­cy­ta­cji w grach kar­cia­nych. W pod­sta­wo­wym zna­cze­niu oz­na­cza, że gracz zo­bo­wią­zu­je się wy­grać za­po­wie­dzia­ny kon­trakt mimo kon­try prze­ciw­ni­ka.

Wikipedia


rekontrowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|re­kon­tro­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. rekontrować ndk.

Wiktionary


rekontrować

w grze w bry­dża: od­po­wia­dać re­kon­trą na kon­trę prze­ciw­ni­ka


SJP.pl


rekonwalescencja

1. po­wrót do zdro­wia po prze­by­tej cięż­kiej, go­rącz­ko­wej cho­ro­bie, za­bie­gu chi­rur­gicz­nym lub cięż­kim ura­zie; zdro­wie­nie;
2. okres mię­dzy wła­ści­wą cho­ro­bą a zu­peł­nym wyz­dro­wie­niem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­wrót do zdro­wia po prze­by­tej cho­ro­bie

 (1.2) okres, w któ­rym chory po­wra­ca do zdro­wia

Wiktionary

Re­kon­wa­le­scen­cja – okres po­wro­tu do zdro­wia i sił po prze­by­tej cięż­kiej cho­ro­bie, za­bie­gu chi­rur­gicz­nym, cięż­kim ura­zie lub wy­pad­ku.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. rekonwalescent mos., rekonwalescentka ż.

 przym. rekonwalescencyjny, rekonwalescencki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. konwalescencja

Wiktionary


rekonwalescencki

przy­miot­nik od: re­kon­wa­le­scent


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z re­kon­wa­le­scen­tem, do­ty­czą­cy re­kon­wa­le­scen­ta

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɛkɔ̃nvalɛˈst͡sɛ̃nt͡sʲci, AS: rekõnvalescẽncʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rekonwalescencja ż., rekonwalescent mos., rekonwalescentka ż.

 przym. rekonwalescencyjny

Wiktionary


rekonwalescencyjny

zwią­za­ny z re­kon­wa­le­scen­cją


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) med. zwią­za­ny z re­kon­wa­le­scen­cją, do­ty­czą­cy re­kon­wa­le­scen­cji

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɛkɔ̃nvalɛst͡sɛ̃nˈt͡sɨjnɨ, AS: rekõnvalescẽncyi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rekonwalescencja ż., rekonwalescent mos., rekonwalescentka ż.

 przym. rekonwalescencki

Wiktionary


rekonwalescent

osoba po­wra­ca­ją­ca do zdro­wia; oz­dro­wie­niec, uz­dro­wie­niec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) med. pa­cjent po­wra­ca­ją­cy do zdro­wia po prze­by­tej cho­ro­bie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mi­chał jest na spe­cjal­nej die­cie dla re­kon­wa­le­scen­tów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɛkɔ̃nvaˈlɛst͡sɛ̃nt, AS: rekõnvalescẽnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rekonwalescencja ż.

:: fż. rekonwalescentka ż.

 przym. rekonwalescencyjny, rekonwalescencki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) książk. ozdrowieniec

Wiktionary


rekonwalescentka

ko­bie­ta lub dziew­czy­na odzy­sku­ją­ca zdro­wie po prze­by­tej cho­ro­bie, za­bie­gu chi­rur­gicz­nym lub cięż­kim ura­zie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fż. od: re­kon­wa­le­scent

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pani Jo­an­na po za­koń­cze­niu mi­nio­nych roz­gry­wek pod­da­ła się skom­pli­ko­wa­nej ope­ra­cji ko­la­na i teraz jest re­kon­wa­le­scent­ką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɛkɔ̃nvalɛˈst͡sɛ̃ntka, AS: rekõnvalescẽntka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rekonwalescencja ż.

:: fm. rekonwalescent mos.

 przym. rekonwalescencyjny, rekonwalescencki

Wiktionary


rekonwersyjny

→ re­kon­wer­sja


SJP.pl

Patrz:

rekonwersja

rekord

1. naj­lep­szy wynik; naj­więk­sze osią­gnię­cie w ja­kiejś dzie­dzi­nie;
2. w ba­zach da­nych: po­je­dyn­czy wpis do bazy;
3. w spor­tach walki: ze­sta­wie­nie wszyst­kich wy­ni­ków da­ne­go za­wod­ni­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) naj­lep­szy wynik;

 (1.2) in­form. frag­ment bazy da­nych

Wiktionary

Re­kord – ek­stre­mal­ny wynik, naj­trud­niej­szy do osią­gnię­cia, pot­wier­dzo­ny po­mia­rem. Zwy­kle jest to naj­lep­szy wynik osią­gnię­ty w ja­kiejś dzie­dzi­nie (na przy­kład prze­bie­gnię­cie okre­ślo­ne­go dy­stan­su w naj­krót­szym, a nie w naj­dłuż­szym cza­sie).

Re­kord może zo­stać osią­gnię­ty na pod­sta­wie róż­nych kry­te­riów, np.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wkrót­ce jed­nak dzie­ła poś­wię­co­ne za­ka­za­nej dotąd hi­sto­rii za­czę­ły ustę­po­wać miej­sca książ­kom sen­sa­cyj­nym oraz li­te­ra­tu­rze bru­ko­wej. Re­kor­dy po­czyt­no­ści na­le­ża­ły do Ro­dzie­wi­czów­ny, Mnisz­ków­ny, For­syt­ha i MacLeana.

 (1.2) Skoro umie­my już two­rzyć bazy da­nych, za­kła­dać w nich ta­be­le i za­rzą­dzać re­kor­da­mi, na­ucz­my się teraz ma­ni­pu­lo­wać upraw­nie­nia­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrɛkɔrt, AS: rekort

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rekordzista m., rekordzistka ż.

 przym. rekordowy

 przysł. rekordowo

Wiktionary


rekordomania

po­tocz­nie: mania na punk­cie bicia re­kor­dów


SJP.pl


rekordowo

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób sta­no­wią­cy re­kord; bijąc re­kord

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rekord m., rekordzista m., rekordzistka ż.

 przym. rekordowy

Wiktionary


rekordowy

przy­miot­nik od: re­kord


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) sta­no­wią­cy re­kord, o naj­wyż­szym wy­ni­ku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pa­ry­ża­nie prze­ży­li wczo­raj re­kor­do­we za­nie­czy­szcze­nie po­wie­trza. Me­te­o­ro­lo­dzy twier­dzą, że cze­ka­ją ich ko­lej­ne takie dni.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rekord m., rekordzista m., rekordzistka ż.

 przysł. rekordowo

Wiktionary


rekordzista

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba, która osią­gnę­ła naj­lep­szy wynik w ja­kiejś dzie­dzi­nie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rekord mrz.

:: fż. rekordzistka ż.

 przym. rekordowy

 przysł. rekordowo

Wiktionary


rekordzistka

→ re­kor­dzi­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta, która osią­gnę­ła naj­lep­szy wynik w ja­kiejś dzie­dzi­nie

Wiktionary

Patrz:

rekordzista

Powiązane:

 rzecz. rekord mrz.

:: fm. rekordzista mos.

 przym. rekordowy

 przysł. rekordowo

Wiktionary


rekowa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim;

Wiktionary

Re­ko­wa – rzeka w pół­noc­no-za­chod­niej Pol­sce, pra­wo­brzeż­ny do­pływ Regi o dłu­go­ści 22,01 km. Po­wierzch­nia zlew­ni Re­ko­wej wy­no­si 110,4 km².

Rzeka bie­rze źró­dło po­mię­dzy wsią Gar­dzin a przy­siół­kiem Gozd­no, skąd pły­nie na za­chód. W po­bli­żu wsi Łabuń Mały skrę­ca w kie­run­ku je­zio­ra Łabuń, do któ­re­go wpada od po­łud­nio­we­go brze­gu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Re­ko­wej pły­wa­ją pstrą­gi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rɛˈkɔva, AS: rekova

Wiktionary


rekownica

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Re­kow­ni­ca – stru­ga, do­pływ Omul­wii
  • Re­kow­ni­ca – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. ko­ścier­skim, w gmi­nie Nowa Karcz­ma
  • Re­kow­ni­ca – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. szczy­cień­skim, w gmi­nie Jed­wab­no

Wikipedia


rekowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Re­ko­wo – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. sier­pec­kim, w gmi­nie Za­widz
  • Re­ko­wo – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. by­tow­skim, w gmi­nie Bytów
  • Re­ko­wo – część wsi Chmiel­no w woj. po­mor­skim, w pow. kar­tu­skim, w gmi­nie Chmiel­no
  • Re­ko­wo – osada w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. ka­mień­skim, w gmi­nie Ka­mień Po­mor­ski
  • Re­ko­wo – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. ka­mień­skim, w gmi­nie Wolin
  • Re­ko­wo – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. ko­sza­liń­skim, w gmi­nie Po­la­nów
  • Re­ko­wo – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. star­gardz­kim, w gmi­nie Ko­by­lan­ka
  • Re­ko­wo – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. ło­be­skim, w gmi­nie Ra­do­wo Małe
  • Re­ko­wo – je­zio­ro na Po­je­zie­rzu Ka­szub­skim w po­wie­cie kar­tu­skim
  • Re­ko­wo – dawna gro­ma­da w po­wie­cie by­tow­skim
  • Re­ko­wo – dawna gro­ma­da w po­wie­cie ło­be­skim
  • RkCO Re­ko­wo

Wikipedia


rekowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Herb Re­kow­ski i jego od­mia­ny

Re­kow­ski (Wan­toch-Re­kow­ski, Wo­toch-Re­kow­ski, Wan­toch, Wen­toch, Wo­toch, Wo­y­toch, Van­doch, War­nia od­mien­ny) – herb szla­chec­ki, we­dług Prze­my­sła­wa Pra­ger­ta nie­słusz­nie uz­na­wa­ny za od­mia­nę herbu War­nia.

Wikipedia


rekreacja

róż­no­rod­ne formy ak­tyw­no­ści po­dej­mo­wa­ne poza obo­wiąz­ka­mi co­dzien­ne­go życia dla od­po­czyn­ku, roz­ryw­ki i roz­wo­ju włas­nych za­in­te­re­so­wań


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­na­wia­nie sił po­przez ak­tyw­ny wy­po­czy­nek lub za po­mo­cą róż­nych form ak­tyw­no­ści fi­zycz­nej lub psy­chicz­nej

Wiktionary

Re­kre­a­cja, ak­tyw­ny wy­po­czy­nek (łac. "re­creo" – od­no­wić, oży­wić) – forma ak­tyw­no­ści fi­zycz­nej (cza­sa­mi tylko umy­sło­wej) po­dej­mo­wa­na poza obo­wiąz­ka­mi za­wo­do­wy­mi, spo­łecz­ny­mi, do­mo­wy­mi i nauką. Sto­so­wa­na w celu od­po­czyn­ku i roz­ryw­ki.

W li­te­ra­tu­rze pod­mio­tu re­kre­a­cję dzie­li się w dwo­ja­ki spo­sób.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W moim mie­ście są pro­mo­wa­ne różne formy re­kre­a­cji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɛkrɛˈat͡sʲja, AS: rekreacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. rekreacyjny

 przysł. rekreacyjnie

Wiktionary


rekreacyjny

1. wolny od nauki, zajęć, przez­na­czo­ny na roz­ryw­kę po nauce, pracy;
2. zwią­za­ny z ak­tyw­nym wy­po­czyn­kiem na świe­żym po­wie­trzu


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy re­kre­a­cji, ak­tyw­ne­go wy­po­czyn­ku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na nie­wiel­ką scenę w kącie sali wró­cił wła­śnie, z przy­słu­gu­ją­cej mu pięt­na­sto­mi­nu­to­wej przer­wy re­kre­a­cyj­nej, trzy­o­so­bo­wy ze­spół zło­żo­ny z gi­ta­rzy­sty, per­ku­si­sty i śpie­wacz­ki o pla­ty­no­wych wło­sach, ubra­nej w czar­no-sre­brzy­stą su­knię nie­po­trzeb­nie mocno od­sła­nia­ją­cą de­kolt.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rekreacja ż.

 przysł. rekreacyjnie

Wiktionary


rekrucki

zwią­za­ny z re­kru­tem


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy re­kru­ta, zwią­za­ny z re­kru­tem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Szta­bo­wy roz­pocz­nie szko­le­nie re­kruc­kie o godz. 10.00.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rekrut mos., rekrutka ż., rekrutowanie n., rekrutacja ż., derekrutacja ż.

 czas. rekrutować ndk.

 przym. rekrutacyjny

Wiktionary


rekrut

żoł­nierz nowo wcie­lo­ny do woj­ska, przed zło­że­niem przy­się­gi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) wojsk. nowy żoł­nierz, świe­żo po­wo­ła­ny do woj­ska;

Wiktionary

Re­krut – żoł­nierz bez­poś­red­nio po wcie­le­niu do woj­ska, je­szcze przed zło­że­niem przy­się­gi woj­sko­wej. Re­kru­ci pod­le­ga­ją w pier­wszym okre­sie służ­by szcze­gól­nie in­ten­syw­ne­mu pro­ce­so­wi przy­sto­so­wa­nia do zasad życia w ko­sza­rach, ćwi­czą głów­nie musz­trę woj­sko­wą i prze­cho­dzą wstęp­ne szko­le­nie ogól­no­woj­sko­we, w tym pier­wsze strze­la­nie z broni oso­bi­stej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jako re­kru­ta ostrzy­gli go na zero.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrɛkrut, AS: rekrut

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rekrutacja ż.

:: fż. rekrutka ż.

 czas. rekrutować ndk.

 przym. rekrucki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) slang. kot

Wiktionary


rekrutacja

1. nabór kan­dy­da­tów do pracy lub szko­ły;
2. za­ciąg do woj­ska


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przyj­mo­wa­nie pra­cow­ni­ków do za­kła­dów pracy, kan­dy­da­tów na wyż­sze uczel­nie, kan­dy­da­tów do szkół itp.;

 (1.2) wojsk. nabór żoł­nie­rzy do służ­by woj­sko­wej

Wiktionary

Re­kru­ta­cja – w po­tocz­nym ro­zu­mie­niu ele­ment pro­ce­su za­rzą­dza­nia za­so­ba­mi ludz­ki­mi, sfor­ma­li­zo­wa­ny pro­ces na­bo­ru osób do or­ga­ni­za­cji, np. do pracy na wa­ku­ją­ce sta­no­wi­sko lub na stu­dia. Nauki o za­rzą­dza­niu de­fi­niu­ją re­kru­ta­cję jako jeden z ele­men­tów pro­ce­su za­trud­nie­nia, który po­le­ga na za­chę­ce­niu od­po­wied­nio dużej licz­by kan­dy­da­tów do zło­że­nia apli­ka­cji tj. ubie­ga­niu się o wolne sta­no­wi­sko pracy. Tak ro­zu­mia­na re­kru­ta­cja umoż­li­wia se­lek­cję (ko­lej­ny etap pro­ce­su za­trud­nie­nia).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ak­tu­al­nie pro­wa­dzi­my re­kru­ta­cję na sta­no­wi­sko głów­nej księ­go­wej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɛkruˈtat͡sʲja, AS: rekrutacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rekrut mos., rekrutka ż., rekrutowanie n., derekrutacja ż.

 czas. rekrutować ndk.

 przym. rekrutacyjny, rekrucki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rekrutowanie, nabór, werbowanie

 (1.2) pobór, werbunek

Wiktionary


rekrutacyjnie

→ re­kru­ta­cyj­ny


SJP.pl

Patrz:

rekrutacyjny

rekrutacyjny

zwią­za­ny z re­kru­ta­cją


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy re­kru­ta­cji, zwią­za­ny z re­kru­ta­cją

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nasza firma za­koń­czy­ła okres re­kru­ta­cyj­ny.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. rekrucki

 rzecz. rekrutowanie n., rekrutacja ż., derekrutacja ż.

 czas. rekrutować ndk.

Wiktionary


rekruter

osoba od­po­wie­dzial­na za nabór kan­dy­da­tów do pracy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba, która zaj­mu­je się pro­ce­sem re­kru­ta­cji

Wiktionary


rekruterka

→ re­kru­ter


SJP.pl

Patrz:

rekruter

rekruterski

→ re­kru­ter


SJP.pl

Patrz:

rekruter

rekrutka

1. → re­krut;
2. daw­niej: ko­bie­ta, któ­rej męża za­bra­no do woj­ska


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta po­wo­ła­na do służ­by mun­du­ro­wej

 (1.2) daw. żona re­kru­ta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W sie­dzi­bie po­li­cji przy­go­to­wa­no osob­ne po­mie­szcze­nia dla re­kru­tek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rekrutacja ż.

:: fm. rekrut mos.

 czas. rekrutować ndk.

 przym. rekrucki

Wiktionary


rekrutowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|re­kru­to­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. rekrutować ndk.

 rzecz. rekrutacja ż.

 przym. rekrucki, rekrutacyjny

Wiktionary


rekrutować

1. po­wo­ły­wać, za­cią­gać do woj­ska; wer­bo­wać;
2. przyj­mo­wać kan­dy­da­tów do pracy lub na uczel­nię na pod­sta­wie usta­lo­nej wcze­śniej pro­ce­du­ry


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) pro­wa­dzić nabór, za­ciąg do woj­ska; brać re­kru­ta

 (1.2) wer­bo­wać, przyj­mo­wać do pracy, na uczel­nię

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny re­kru­to­wać się

 (2.1) wy­wo­dzić się, po­cho­dzić

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Woj­sko re­kru­tu­je po­bo­ro­wych.

 (2.1) Człon­ko­wie rady re­kru­to­wa­li się z mie­szczań­stwa i zie­miań­stwa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɛkruˈtɔvat͡ɕ, AS: rekrutovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rekrutacja ż., rekrut mos., rekrutka ż., rekrutowanie n.

 przym. rekrutacyjny, rekrucki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) werbować

 (2.1) pochodzić

Wiktionary


rekryminacja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. wy­stą­pie­nie z za­rzu­ta­mi prze­ciw komuś; wza­jem­ne ob­wi­nia­nie się

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɛkrɨ̃mʲĩˈnat͡sʲja, AS: rekrỹmʹĩnacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. inkryminacja

Wiktionary


rekrystalizacja

1. w che­mii: pow­tór­na kry­sta­li­za­cja w celu dal­sze­go oczy­szcze­nia sub­stan­cji;
2. w ge­o­lo­gii: wtór­na kry­sta­li­za­cja mi­ne­ra­łów w skale lub osa­dzie;
3. pow­sta­wa­nie z krysz­ta­łów zgnie­cio­nych no­wych krysz­ta­łów w me­ta­lach i ich sto­pach, pod­da­nych wcze­śniej obrób­ce pla­stycz­nej na zimno


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Re­kry­sta­li­za­cja (ge­o­lo­gia)
  • Re­kry­sta­li­za­cja (in­ży­nie­ria che­micz­na)
  • Re­kry­sta­li­za­cja (me­ta­loz­naw­stwo)

Wikipedia


rekrystalizacyjny

zwią­za­ny z re­kry­sta­li­za­cją


SJP.pl


reks

rex;
1. krój pisma dru­kar­skie­go o wą­skim ry­sun­ku liter;
2. rasa kró­li­ka o brą­zo­wej sier­ści i sto­ją­cych uszach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy, nazwa włas­na

 (1.1) zo­o­nim po­pu­lar­ne imię dla psa

Wiktionary

Reks, wła­ści­wie Corey Isiah Chri­stie (ur. 24 sierp­nia 1977) – ame­ry­kań­ski raper zwią­za­ny z po­dziem­ną sceną stanu Mas­sa­chu­setts. Za­de­biu­to­wał w 2001 roku wy­da­jąc album Along Came The Cho­sen. W sumie wydał 11 so­lo­wych al­bu­mów. Raper kil­ku­krot­nie grał kon­cer­ty w Pol­sce.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Reks tak bar­dzo cier­piał, że mu­sie­li go uśpić.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. Reksio m.

Wiktionary


rekser

w tech­ni­ce: urzą­dze­nie ta­pi­cer­skie do przy­mo­co­wy­wa­nia ma­te­ria­łu do ram mebli; zszy­wacz ta­pi­cer­ski


SJP.pl


reksio

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy, nazwa włas­na

 (1.1) zo­o­nim po­pu­lar­ne imię dla psa

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Rek­sio – pol­ski se­rial ani­mo­wa­ny
  • Rek­sio – po­stać fik­cyj­na

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nasz wier­ny pies wabi się Rek­sio.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrɛcɕɔ, AS: reḱśo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Reks m.

:: fż. Reksia ż.

 przym. reksiowy

Wiktionary


rektalny

do­od­byt­ni­czy


SJP.pl


rektascencja

od­le­głość ką­to­wa da­ne­go punk­tu na nie­bie mie­rzo­na wzdłuż rów­ni­ka nie­bie­skie­go od punk­tu rów­no­no­cy wio­sen­nej (łącz­nie z de­kli­na­cją okre­śla po­ło­że­nie ciała nie­bie­skie­go na sfe­rze nie­bie­skiej); rek­ta­scen­sja


SJP.pl


rektascensja

od­le­głość ką­to­wa da­ne­go punk­tu na nie­bie mie­rzo­na wzdłuż rów­ni­ka nie­bie­skie­go od punk­tu rów­no­no­cy wio­sen­nej (łącz­nie z de­kli­na­cją okre­śla po­ło­że­nie ciała nie­bie­skie­go na sfe­rze nie­bie­skiej); rek­ta­scen­cja


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) astr. jedna ze współ­rzęd­nych w ukła­dzie współ­rzęd­nych rów­ni­ko­wych rów­no­noc­nych;

Wiktionary

Rek­ta­scen­sja, α (łac. "recta ascen­sio" – „wzno­sze­nie pro­ste”) – jedna ze współ­rzęd­nych astro­no­micz­nych, okre­śla­ją­cych po­ło­że­nie ciała nie­bie­skie­go na sfe­rze nie­bie­skiej w ukła­dzie współ­rzęd­nych astro­no­micz­nych zwa­nym ukła­dem rów­ni­ko­wym rów­no­noc­nym.

De­fi­niu­je­my ją jako kąt dwu­ścien­ny po­mię­dzy pła­szczyz­ną koła go­dzin­ne­go punk­tu rów­no­no­cy wio­sen­nej (rek­ta­scen­sja równa 0h) a pła­szczyz­ną koła go­dzin­ne­go obiek­tu.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌrɛktaˈst͡sɛ̃w̃sʲja, AS: rektascẽũ̯sʹi ̯a

Wiktionary


rektor

1. osoba za­rzą­dza­ją­ca uczel­nią aka­de­mic­ką;
2. ksiądz w ko­ście­le ka­to­lic­kim, za­rzą­dza­ją­cy ko­ścio­łem nie­pa­ra­fial­nym;
3. prze­ło­żo­ny domu za­kon­ne­go;
4. prze­ło­żo­ny se­mi­na­rium du­chow­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) eduk. osoba za­rzą­dza­ją­ca uczel­nią aka­de­mic­ką

Wiktionary

Rek­tor – god­ność osoby za­rzą­dza­ją­cej uczel­nią. Naj­czę­ściej jest to jeden z pro­fe­so­rów tej uczel­ni.

Wyraz po­cho­dzi od rec­tor – „wład­ca”, „za­rząd­ca”; od łac. re­ge­re – „rzą­dzić”. Za ce­sar­stwa rzym­skie­go oz­na­czał na­miest­ni­ka pod­wład­ne­go pre­fek­tom, czyli eg­zar­chom. Na prze­ło­mie XIX i XX wieku tytuł ten oz­na­czał zwierzch­ni­ków niek­tó­rych zgro­ma­dzeń za­kon­nych i ko­ścio­łów oraz prze­ło­żo­nych uni­wer­sy­te­tów, gim­naz­jów i za­kła­dów na­u­ko­wych.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈrɛktɔr, AS: rektor

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rektorat m.

 przym. rektorski

Wiktionary


rektoralny

→ rek­tor


SJP.pl

Patrz:

rektor

rektorat

1. sta­no­wi­sko, god­ność rek­to­ra;
2. ka­den­cja rek­to­ra;
3. biuro, kan­ce­la­ria rek­to­ra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sta­no­wi­sko, god­ność lub urząd rek­to­ra

 (1.2) okres spra­wo­wa­nia obo­wiąz­ków przez rek­to­ra

 (1.3) biuro lub se­kre­ta­riat rek­to­ra szko­ły wyż­szej

 (1.4) bu­dy­nek, w któ­rym mie­ści się rek­to­rat (1.3)

 (1.5) ogół urzęd­ni­ków za­trud­nio­nych w rek­to­ra­cie (1.3)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W 1955 r. prof. An­drzej Gro­dek prze­jął rek­to­rat po prof. Oska­rze Lange, wy­bit­nym na­u­kow­cu, ale czło­wie­ku mięk­kim.

 (1.2) W ciągu ostat­nich lat bar­dzo owoc­ne­go rek­to­ra­tu prof. Ka­zi­mie­rza Flagi uczel­nia roz­wi­nę­ła sze­ro­ko swe mię­dzy­na­ro­do­we kon­tak­ty.

 (1.3) Już w czerw­cu od­by­ło się spot­ka­nie w rek­to­ra­cie uczel­ni z udzia­łem mar­szał­ka, wo­je­wo­dy [...] oraz rek­to­ra Ba­łan­dy.

 (1.4) Stu­den­ci ucz­ci­li ju­bi­le­usz bar­dziej roz­ryw­ko­wo. Dla nich w piąt­ko­wy wie­czór odbył się kon­cert na placu przed rek­to­ra­tem.

 (1.5) Spot­ka­nie w Bun­krze ma odbyć się w innym ter­mi­nie. [...] To efekt na­ci­sków rek­to­ra­tu na dy­rek­cję In­sty­tu­tu So­cjo­lo­gii UJ [...].

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rektor mos., rektorka ż., prorektor mos., prorektorka ż., rektorowa ż., rektorstwo n.

 przym. rektorski, rektoracki, prorektorski

Wiktionary


rektorka

ko­bie­ta za­rzą­dza­ją­ca uczel­nią aka­de­mic­ką


SJP.pl


rektorować

po­tocz­nie:
1. spra­wo­wać wła­dzę rek­to­ra - prze­ło­żo­ne­go szko­ły wyż­szej; za­rzą­dzać uczel­nią wyż­szą;
2. spra­wo­wać wła­dzę rek­to­ra - zwierzch­ni­ka se­mi­na­rium du­chow­ne­go, a także niek­tó­rych domów za­kon­nych, wspól­not wier­nych;
3. spra­wo­wać wła­dzę rek­to­ra - księ­dza re­zy­du­ją­ce­go przy ko­ście­le nie­pa­ra­fial­nym


SJP.pl


rektorski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z osobą lub urzę­dem rek­to­ra, do­ty­czą­cy rek­to­ra

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rektor mos., rektorat mrz.

Wiktionary


rektoskop

op­tycz­ny przy­rząd le­kar­ski słu­żą­cy do ba­da­nia (wzier­ni­ko­wa­nia) od­byt­ni­cy


SJP.pl


rektoskopia

dia­gno­stycz­ne ba­da­nie le­kar­skie od­byt­ni­cy za po­mo­cą op­tycz­ne­go wzier­ni­ka - rek­to­sko­pu; wzier­ni­ko­wa­nie od­byt­ni­cy


SJP.pl

Rek­to­sko­pia (ano­sko­pia, prok­to­sko­pia) na­le­ży do badań wzier­ni­ko­wych (en­do­sko­po­wych) koń­co­we­go od­cin­ka prze­wo­du po­kar­mo­we­go wy­ko­ny­wa­nych sztyw­ny­mi wzier­ni­ka­mi.

Za­leż­nie od za­kre­su wzier­ni­ko­wa­nia dol­ne­go od­cin­ka prze­wo­du po­kar­mo­we­go i za­sto­so­wa­ne­go sprzę­tu roz­róż­nia się na­stę­pu­ją­ce ba­da­nia en­do­sko­po­we:

Wikipedia


rektoskopowy

→ rek­to­skop, → rek­to­sko­pia


SJP.pl

Patrz:

rektoskop, → rektoskopia

rektyfikacja

1. pro­ces roz­dzie­la­nia mie­sza­nin cie­kłych, któ­rych skład­ni­ki mają zbli­żo­ne tem­pe­ra­tu­ry wrze­nia
2. obli­cza­nie dłu­go­ści łuku krzy­wej
3. daw­niej: wy­ja­śnie­nie, spro­sto­wa­nie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • rek­ty­fi­ka­cja w che­mii
  • rek­ty­fi­ka­cja w gór­nict­wie
  • rek­ty­fi­ka­cja w kar­to­gra­fii
  • rek­ty­fi­ka­cja w ma­te­ma­ty­ce
  • rek­ty­fi­ka­cja w me­tro­lo­gii
  • rek­ty­fi­ka­cja w po­stę­po­wa­niu ad­mi­ni­stra­cyj­nym
  • rek­ty­fi­ko­wal­ność w ma­te­ma­ty­ce

Wikipedia


rektyfikacyjny

zwią­za­ny z rek­ty­fi­ka­cją


SJP.pl


rektyfikat

ciecz su­ro­wa uzy­ska­na w pro­ce­sie rek­ty­fi­ka­cji jako pro­dukt koń­co­wy lub poś­red­ni, przez skro­ple­nie wyt­wo­rzo­nych par


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • rek­ty­fi­kat – ciecz uzy­ski­wa­na w pro­ce­sie rek­ty­fi­ka­cji, ro­dzaj de­sty­la­tu
    • rek­ty­fi­kat – po­tocz­nie: spi­ry­tus rek­ty­fi­ko­wa­ny
  • rek­ty­fi­kat – daw­niej: zbiór do­ku­men­tów do­ty­czą­cych jed­nej spra­wy, akta ze­sta­wio­ne rze­czo­wo we­dług tre­ści, dos­sier

Wikipedia


rektyfikator

apa­rat de­sty­la­cyj­ny słu­żą­cy do rek­ty­fi­ka­cji


SJP.pl


rektyfikować

pod­da­wać rek­ty­fi­ka­cji


SJP.pl


rekultywacja

przy­wra­ca­nie te­re­nom zni­szczo­nym przez czło­wie­ka ich na­tu­ral­ne­go, pier­wot­ne­go cha­rak­te­ru


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) na­da­wa­nie grun­to­wi wa­lo­rów uży­tecz­no­ści

Wiktionary

Re­kul­ty­wa­cja – przy­wra­ca­nie war­to­ści użyt­ko­wych lub przy­rod­ni­czych te­re­nom zni­szczo­nym przez dzia­łal­ność czło­wie­ka.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. rekultywator m.

 czas. rekultywować ndk., zrekultywować dk.

Wiktionary


rekultywacyjny

zwią­za­ny z re­kul­ty­wa­cją


SJP.pl


rekultywator

urzą­dze­nie do przy­wra­ca­nia war­to­ści użyt­ko­wej gleby lub te­re­nu


SJP.pl


rekuperacja

1. wy­ko­rzy­sty­wa­nia cie­pła gazów od­lo­to­wych w prze­my­śle do celów ogrzew­czych;
2. daw­niej: po­now­ne na­by­cie, odzy­ska­nie cze­goś


SJP.pl

Re­ku­pe­ra­cja (z re­cu­pe­ra­tio) – odzy­ski­wa­nie ener­gii w celu jej po­now­ne­go wy­ko­rzy­sta­nia. W tech­ni­ce ter­min ten od­no­si się naj­czę­ściej do odzy­ski­wa­nia ener­gii ter­micz­nej z gazów wy­lo­to­wych i spa­lin (re­ku­pe­ra­cja cie­pła) lub odzy­ski­wa­nia ener­gii elek­trycz­nej pod­czas ha­mo­wa­nia po­ja­zdów (re­ku­pe­ra­cja ener­gii elek­trycz­nej).

Wikipedia


rekuperacyjny

zwią­za­ny z re­ku­pe­ra­cją


SJP.pl


rekuperator

prze­po­no­wy wy­mien­nik cie­pła sto­so­wa­ny do odzy­ski­wa­nia cie­pła


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. ro­dzaj wy­mien­ni­ka cie­pła, w któ­rym jest wy­ko­rzy­sty­wa­ne cie­pło od­pro­wa­dza­nych gazów

Wiktionary

Re­ku­pe­ra­tor – urzą­dze­nie sto­so­wa­ne w sy­ste­mach wen­ty­la­cyj­nych, które umoż­li­wia re­ku­pe­ra­cję (odzy­ski­wa­nie) cie­pła z po­wie­trza wy­wie­wa­ne­go z bu­dyn­ku lub in­sta­la­cji prze­my­sło­wej.

Re­ku­pe­ra­tor jest wy­mien­ni­kiem cie­pła. Do prze­ka­za­nia cie­pła z wyd­mu­chi­wa­ne­go po­wie­trza do nad­mu­chi­wa­ne­go sto­su­je się różne kon­struk­cje re­ku­pe­ra­to­rów:

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌrɛkupɛˈratɔr, AS: rekuperator

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rekuperacja ż.

 przym. rekuperacyjny

 czas. rekuperować ndk.

Wiktionary


rekuperowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|re­ku­pe­ro­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rekuperacja ż.

 czas. rekuperować ndk.

 przym. rekuperacyjny

Wiktionary


rekuperować

1. odzy­ski­wać ener­gię ciepl­ną lub elek­trycz­ną w celu jej po­now­ne­go wy­ko­rzy­sta­nia;
2. odzy­ski­wać utra­co­ne dobra ma­te­rial­ne;
3. daw­niej: od­bie­rać, odzy­ski­wać


SJP.pl


rekurencja

w lo­gi­ce, ma­te­ma­ty­ce, pro­gra­mo­wa­niu: pro­ce­du­ra poz­wa­la­ją­ca obli­czyć coś za po­mo­cą wiel­ko­ści uprzed­nio zna­nych; re­kur­sja


SJP.pl

Re­ku­ren­cja, re­kur­sja (z re­cur­re­re, przy­biec z po­wro­tem) – od­wo­ły­wa­nie się funk­cji lub de­fi­ni­cji do samej sie­bie.

W lo­gi­ce wnio­sko­wa­nie re­ku­ren­cyj­ne opie­ra się na za­ło­że­niu ist­nie­nia pew­ne­go stanu po­cząt­ko­we­go oraz zda­nia (lub zdań) sta­no­wią­ce­go pod­sta­wę wnio­sko­wa­nia (przy czym, aby cały dowód był po­praw­ny, za­rów­no re­gu­ła, jak i stan po­cząt­ko­wy muszą być praw­dzi­we).

Wikipedia


rekurencyjność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest re­ku­ren­cyj­ne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. rekurencyjny

 przysł. rekurencyjnie

Wiktionary


rekurencyjny

1. w ma­te­ma­ty­ce, lo­gi­ce, pro­gra­mo­wa­niu: da­ją­cy się obli­czyć, wy­ra­zić za po­mo­cą wiel­ko­ści uprzed­nio zna­nych;
2. w ma­te­ma­ty­ce: wzór re­ku­ren­cyj­ny - wzór poz­wa­la­ją­cy obli­czyć wy­ra­zy ciągu na pod­sta­wie jed­ne­go lub kilku wy­ra­zów po­prze­dza­ją­cych


SJP.pl


rekurs

1. prze­sta­rza­łe: od­wo­ła­nie się do wyż­szej in­stan­cji; ape­la­cja;
2. prze­sta­rza­łe: prawo po­szu­ki­wa­nia swej na­leż­no­ści weks­lo­wej na ży­ran­cie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) praw. od­wo­ła­nie się

Wiktionary


rekursja

w lo­gi­ce, ma­te­ma­ty­ce, pro­gra­mo­wa­niu: pro­ce­du­ra poz­wa­la­ją­ca obli­czyć coś za po­mo­cą wiel­ko­ści uprzed­nio zna­nych; re­ku­ren­cja


SJP.pl


rekursywność

→ re­kur­syw­ny


SJP.pl

Patrz:

rekursywny

rekursywny

pow­ta­rza­ją­cy się; pow­ta­rzal­ny


SJP.pl


rekuza

1. od­mo­wa udzie­lo­na męż­czyź­nie sta­ra­ją­ce­mu się o rękę ko­bie­ty;
2. żar­to­bli­wie: od­mo­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. odrzu­ce­nie pro­po­zy­cji mał­żeń­stwa przez ko­bie­tę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Od re­ku­zy się nie po­wie­szę, nie pier­wszyz­na mi, a uraz nie zwy­kłem cho­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. rekuzować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. odkosz, odprawa

Wiktionary


rekuzować

daw­niej:
1. od­ma­wiać, nie przy­chy­lać się do czy­jejś proś­by;
2. o ko­bie­cie: odrzu­cać pro­po­zy­cję mał­żeń­stwa


SJP.pl


rekwialny

1. zwią­za­ny z rek­wiem - mu­zycz­nym ut­wo­rem ża­łob­nym;
2. msza rek­wial­na - msza za zmar­łych; rek­wiem


SJP.pl


rekwiem

re­qu­iem;
1. ko­ściel­na pieśń ża­łob­na;
2. msza za zmar­łych


SJP.pl


rekwizycik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od rek­wi­zyt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rekwizyt m.

Wiktionary


rekwizycja

za­bra­nie cze­goś przez wła­dze


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) praw. za­bra­nie przez wła­dze żyw­no­ści lub in­nych przed­mio­tów, zaz­wy­czaj na po­trze­by woj­ska;

Wiktionary

Rek­wi­zy­cja (z łac. "re­qu­i­si­tio" 'ba­da­nie' od "re­qu­i­re­re" 'po­trze­bo­wać, szu­kać, pytać o coś') – ter­min praw­ni­czy oz­na­cza­ją­cy:

Rek­wi­zy­cję w zna­cze­niu pier­wszym na­le­ży odróż­nić od sek­we­stru w zna­cze­niu pier­wszym (gdzie brak roz­strzy­gnię­cia o włas­no­ści) i kon­fi­ska­ty (gdzie brak odsz­ko­do­wa­nia).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W la­tach 30. XX wieku wła­dza kon­ty­nu­o­wa­ła po­li­ty­kę za­ni­ża­nia cen i przy­mu­so­wej rek­wi­zy­cji pro­duk­cji rol­nej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rekwirowanie n.

 czas. rekwirować

 przym. rekwizycyjny

Wiktionary


rekwizycyjny

zwią­za­ny z rek­wi­zy­cją


SJP.pl


rekwizyt

1. przed­miot po­trzeb­ny w danym przed­sta­wie­niu te­a­tral­nym lub fil­mie, zwią­za­ny z akcją sztu­ki albo filmu;
2. prze­sta­rza­le: przed­miot nie­zbęd­ny do wy­ko­ny­wa­nia okre­ślo­nej czyn­no­ści


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) teatr. przed­miot sce­nicz­ny uży­wa­ny pod­czas przed­sta­wie­nia te­a­tral­ne­go lub filmu, któ­rym aktor ma­ni­pu­lu­je w cza­sie gry;

Wiktionary

Rek­wi­zyt – ele­ment przed­mio­to­wy, który nie­za­leż­nie od zwią­za­nej z wła­ści­wym mu sy­ste­mem ele­men­tar­nym funk­cji ilu­stra­cyj­nej, pełni je­szcze in­stru­men­tal­ną, swo­i­stą dlań rolę.

Rek­wi­zyt to przed­miot, sprzęt nie­zbęd­ny do wy­sta­wie­nia sztu­ki te­a­tral­nej. Rek­wi­zy­ty funk­cjo­nu­ją rów­nież w fil­mie i li­te­ra­tu­rze. Są od­po­wie­dzial­ne za kre­o­wa­nie rze­czy­wi­sto­ści, wa­run­ku­ją wła­ści­wy od­biór sztu­ki, filmu, książ­ki, na­da­ją kli­mat. Po­ma­ga­ją w two­rze­niu re­la­cji bo­ha­ter-oto­cze­nie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Szyf­man od­stą­pił im jedną z dwóch ma­leń­kich gar­de­rób na pier­wszym pię­trze, a sam prze­niósł się do dru­giej, którą zaj­mo­wa­ła jego żona. W obu po­ko­i­kach pię­trzy­ły się stosy rek­wi­zy­tów i trud­no się było po­ru­szać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rɛˈkfʲizɨt, AS: rekfʹizyt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rekwizytor mos., rekwizytorka ż., rekwizytornia ż.

:: zdrobn. rekwizycik mrz.

 przym. rekwizytowy

Wiktionary


rekwizytor

osoba od­po­wie­dzial­na za rek­wi­zy­ty w te­a­trze, wyt­wór­ni fil­mo­wej itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) teatr. film. osoba od­po­wie­dzial­na za rek­wi­zy­ty, opie­ku­ją­ca się, dy­spo­nu­ją­ca nimi;

Wiktionary

Rek­wi­zy­tor – osoba od­po­wie­dzial­na za wła­ści­wy wy­strój i od­po­wied­nie roz­mie­szcze­nie rek­wi­zy­tów na sce­nie te­a­tru lub na pla­nie zdję­cio­wym filmu. W ki­ne­ma­to­gra­fii rek­wi­zy­tor pod­le­ga ar­ty­stycz­ne­mu kie­row­nict­wu sce­no­gra­fa oraz de­ko­ra­to­ra wnętrz. Zawód rek­wi­zy­to­ra fil­mo­we­go dzie­li się na dwie spe­cjal­no­ści: pier­wszy rek­wi­zy­tor ob­słu­gu­je cały film i współ­pra­cu­je z pio­nem sce­no­gra­ficz­nym je­szcze przed roz­po­czę­ciem zdjęć, zaj­mu­jąc się m.in.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do zadań rek­wi­zy­to­ra w szcze­gól­no­ści na­le­ży: ob­słu­ga prób i przed­sta­wień – przy­go­to­wa­nie rek­wi­zy­tów przed próbą lub przed­sta­wie­niem. (z In­ter­ne­tu)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɛkfʲiˈzɨtɔr, AS: rekfʹizytor

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rekwizyt m., rekwizytornia ż.

:: fż. rekwizytorka ż.

 przym. rekwizytowy

Wiktionary


rekwizytorka

ko­bie­ta od­po­wie­dzial­na za rek­wi­zy­ty w te­a­trze, wyt­wór­ni fil­mo­wej itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fż. od: rek­wi­zy­tor

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rek­wi­zy­tor­ka od­po­wia­da ma­te­rial­nie za po­wie­rzo­ne rek­wi­zy­ty. (z In­ter­ne­tu)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɛkfʲizɨˈtɔrka, AS: rekfʹizytorka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rekwizyt m., rekwizytornia ż.

:: fm. rekwizytor m.

Wiktionary


rekwizytornia

po­mie­szcze­nie przez­na­czo­ne do prze­cho­wy­wa­nia rek­wi­zy­tów


SJP.pl


rekwizytorski

→ rek­wi­zy­tor


SJP.pl

Patrz:

rekwizytor

rekwizytowy

przy­miot­nik od: rek­wi­zyt


SJP.pl


rel

wy­krzy­knik

 (1.1) slang. wy­ra­że­nie po­czu­cia utoż­sa­mie­nia, zgody, pot­wier­dze­nia we włas­nym doś­wiad­cze­niu

Wiktionary

Rel – ame­ry­kań­ski se­rial te­le­wi­zyj­ny (sit­com) wy­pro­du­ko­wa­ny przez Bro­ken Good Pro­duc­tions, In­du­strial Brot­hers, Mor­ning­si­de En­ter­ta­in­ment oraz 20th Cen­tu­ry Fox Te­le­vi­sion, któ­re­go twór­ca­mi są Lil Rel Ho­we­ry, Kevin Bar­nett i Josh Ra­bi­no­witz. Se­rial był emi­to­wa­ny od 9 wrze­śnia 2018 roku do 13 stycz­nia 2019 roku przez FOX.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie zno­szę che­mii! — Rel, tra­u­ma po ca­ło­ści.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rɛl, AS: rel

Wiktionary


rel.

skrót od: re­li­gia, re­li­gij­ny (czy­ta­ny jako cały, od­mien­ny wyraz)


SJP.pl


rela

w gwa­rze ucz­niow­skiej: re­li­gia (przed­miot szkol­ny)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. uczn. eduk. re­li­gia (przed­miot)

 (1.2) pot. uczn. eduk. re­li­gia (lek­cja)

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Nie lubię cho­dzić na relę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrɛla, AS: rela

Wiktionary


relacja

1. książ­ko­wo: opo­wia­da­nie o ja­kimś wy­da­rze­niu, zwła­szcza bez zaj­mo­wa­nia wobec niego włas­ne­go sta­no­wi­ska; opis, ra­port;
2. książ­ko­wo: zda­nie, zda­wa­nie komuś spra­wy z prze­bie­gu cze­goś; spra­wo­zda­nie, re­fe­ro­wa­nie, re­la­cjo­no­wa­nie;
3. w ko­mu­ni­ka­cji: trasa po­cią­gu lub au­to­bu­su, wy­ty­czo­na od sta­cji po­cząt­ko­wej do koń­co­wej; linia, po­łą­cze­nie;
4. za­leż­ność mię­dzy dwoma lub więk­szą licz­bą przed­mio­tów, pojęć, wiel­ko­ści itp. da­ne­go ro­dza­ju, typu; zwią­zek;
5. w psy­cho­lo­gii: wza­jem­ne związ­ki, które za­cho­dzą mię­dzy ludź­mi lub gru­pa­mi spo­łecz­ny­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) za­leż­ność mię­dzy dwoma bądź więk­szą licz­bą ele­men­tów

 (1.2) opis zda­rze­nia, wy­da­rze­nia, sy­tu­a­cji

 (1.3) sto­su­nek emo­cjo­nal­ny po­mię­dzy co najm­niej dwie­ma oso­ba­mi

 (1.4) nazwa lub ro­dzaj po­kre­wień­stwa, po­wi­no­wact­wa

 (1.5) mat. podz­biór ilo­czy­nu kar­tez­jań­skie­go zbio­rów, zwią­zek po­mię­dzy ele­men­ta­mi tych zbio­rów

 (1.6) in­form. struk­tu­ra da­nych w ba­zach

 (1.7) transp. trasa, szlak który po­ko­nu­je śro­dek tran­spor­tu, miej­sca które ten śro­dek łączy

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • re­la­cja w ma­te­ma­ty­ce – jedno z pod­sta­wo­wych pojęć ma­te­ma­ty­ki, w szcze­gól­no­ści: re­la­cja zwrot­na, re­la­cja sy­me­trycz­na, re­la­cja an­ty­sy­me­trycz­na, re­la­cja prze­ciw­sy­me­trycz­na, re­la­cja rów­no­waż­no­ści, re­la­cja...
  • w in­for­ma­ty­ce:
    • Model re­la­cyj­ny i re­la­cyj­na baza da­nych
    • w mo­de­lu re­la­cyj­nym baz da­nych „re­la­cja” to for­mal­ne okre­śle­nie ta­be­li
    • ra­chu­nek re­la­cyj­ny
    • sy­stem re­la­cyj­ny
  • w psy­cho­lo­gii
    • re­la­cje spo­łecz­ne (mię­dzy­ludz­kie) – patrz sto­su­nek spo­łecz­ny, więź spo­łecz­na
    • re­la­cja te­ra­pe­u­tycz­na
    • re­la­cja z obiek­tem
    • re­la­cja emo­cjo­nal­na
  • zez­na­nia na­ocz­ne­go świad­ka. Stąd wzię­ły się:

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Przez korek nie zdą­ży­łem na re­la­cję z meczu re­pre­zen­ta­cji.

 (1.7) Ostat­ni po­ciąg re­la­cji Wroc­ław - War­sza­wa od­jeż­dża przed pół­no­cą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rɛˈlat͡sʲja, AS: relacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. relacjonowanie n., relacjonizm, relacyjność

 czas. relacjonować, zrelacjonować

 przym. relacyjny, relatywny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stosunek, związek

 (1.2) transmisja

Wiktionary


relacjonistyczny

→ re­la­cjo­nizm


SJP.pl

Patrz:

relacjonizm

relacjonowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|re­la­cjo­no­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zrelacjonowanie n., relacja ż.

 czas. relacjonować ndk., zrelacjonować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sprawozdawanie

Wiktionary


relacjonować

prze­ka­zy­wać komuś ja­kieś in­for­ma­cje na pi­śmie lub w mowie, zwy­kle bez zaj­mo­wa­nia wobec tego włas­ne­go sta­no­wi­ska; pre­zen­to­wać, przed­sta­wiać, skła­dać re­la­cję


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) do­ko­ny­wać re­la­cji o zda­rze­niu, opo­wia­dać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tam oczy­wi­ście pow­sta­wa­ły pi­sa­ne tu­szem na jed­wa­biu kwie­ci­ste spra­wo­zda­nia, które re­la­cjo­no­wa­ły o je­szcze jed­nym zwy­cię­stwie nad bar­ba­rzyń­ca­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. relacjonowanie n., relacja ż.

Wiktionary


relacyjność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest re­la­cyj­ne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. relacja ż.

 przym. relacyjny

 przysł. relacyjnie

Wiktionary


relacyjny

→ re­la­cja


SJP.pl

Patrz:

relacja

relaks

1. od­po­czy­nek, rów­nież w for­mie roz­ryw­ki;
2. od­prę­że­nie fi­zycz­ne lub psy­chicz­ne po ustą­pie­niu czyn­ni­ków stre­su­ją­cych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wy­po­czy­nek, oder­wa­nie się od co­dzien­nych obo­wiąz­ków

Wiktionary

Re­laks, "od­prę­że­nie", "od­po­czy­nek", – stan fi­zycz­ne­go i psy­chicz­ne­go od­prę­że­nia. Może być osią­ga­ny w pro­ce­sie re­lak­sa­cji.

Stan re­lak­su cha­rak­te­ry­zu­je się zmniej­sze­niem na­pię­cia mię­śnio­we­go (to­nu­su), tempa pracy serca i ci­śnie­nia krwi, spo­wol­nie­niem od­de­chu. W sta­nie re­lak­su zmie­nia się ak­tyw­ność elek­trycz­na mózgu – po­ja­wia się rytm fal alfa.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Cięż­ko ostat­nio pra­co­wa­łeś, przy­da ci się chwi­la re­lak­su.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrɛlaks, AS: relaks

Wiktionary

Powiązane:

 przym. relaksowy

 przysł. relaksowo

 rzecz. relaksik mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) odpoczynek, wypoczynek, odprężenie, wytchnienie

Wiktionary


relaksacja

1. w bio­lo­gii: zwiot­cze­nie tka­nek spo­wo­do­wa­ne bra­kiem dzia­ła­nia bodź­ca wy­wo­łu­ją­ce­go w nich stan na­pię­cia;
2. w tech­ni­ce: po­wol­ne zmniej­sza­nie się na­prę­żeń w ma­te­ria­le pod­da­nym sta­łe­mu dłu­gotr­wa­łe­mu odksz­tał­ce­niu


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • re­lak­sa­cja (prawo)
  • re­lak­sa­cja (psy­cho­lo­gia)
  • re­lak­sa­cja (re­o­lo­gia)
  • re­lak­sa­cja bez­pro­mie­ni­sta
  • re­lak­sa­cja die­lek­trycz­na
    • re­lak­sa­cja Debye’a
    • re­lak­sa­cja Hav­ri­lia­ka-Ne­ga­mie­go
  • czas re­lak­sa­cji

Wikipedia


relaksacyjny

zwią­za­ny z re­lak­sa­cją


SJP.pl


relaksik

zdrob­nie­nie od: re­laks


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od re­laks

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie re­laks, lecz tylko mały re­lak­sik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. relaks m.

Wiktionary


relaksometr

urzą­dze­nie słu­żą­ce do ba­da­nia stop­nia od­prę­że­nia or­ga­niz­mu


SJP.pl


relaksować

1. dzia­łać na kogoś lub na coś od­prę­ża­ją­co, umoż­li­wiać od­po­czy­nek;
2. daw­niej: zwal­niać, osła­biać, ła­go­dzić;
3. re­lak­so­wać się od­po­czy­wać, od­prę­żać się, za­ży­wać re­lak­su;


SJP.pl


relaksowo

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób re­lak­so­wy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. relaks mrz.

Wiktionary


relaksowy

przy­miot­nik od: re­laks


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z re­lak­sem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. relaks mrz.

Wiktionary


relaksujący

1. dzia­łać na kogoś lub na coś od­prę­ża­ją­co, umoż­li­wiać od­po­czy­nek;
2. daw­niej: zwal­niać, osła­biać, ła­go­dzić;
3. re­lak­so­wać się od­po­czy­wać, od­prę­żać się, za­ży­wać re­lak­su;


SJP.pl


relanium

nazwa hand­lo­wa leku uspo­ka­ja­ją­ce­go, prze­ciw­lę­ko­we­go i prze­ciwdr­gaw­ko­we­go, za­wie­ra­ją­ce­go dia­ze­pam; Va­lium


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) farm. zob. dia­ze­pam.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do­sta­łam za­strzyk z re­la­nium, potem je­szcze jakiś inny, kro­ple, kil­ka­krot­nie po­dłą­cza­no mnie do EKG, zro­bio­no ba­da­nia.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) diazepam, valium; środ. rolki

Wiktionary


relator

Re­la­tor, ko­nek­tor – nie­od­mien­na część mowy w przy­pad­ku gdy po­cho­dzi od przy­słów­ków i od­mien­na gdy po­cho­dzi od rze­czow­ni­ków, przy­miot­ni­ków i li­czeb­ni­ków. Jest wskaź­ni­kiem ze­spo­le­nia (re­la­cji) w zda­niach zło­żo­nych względ­nych, tzn. spaja zda­nie po­drzęd­ne z jed­nym ze skład­ni­ków zda­nia bez­poś­red­nio na­drzęd­ne­go, nie wcho­dzi w związ­ki skład­nio­we.

Wikipedia


relatywista

zwo­len­nik, przed­sta­wi­ciel re­la­ty­wiz­mu


SJP.pl


relatywistka

zwo­len­nicz­ka, przed­sta­wi­ciel­ka re­la­ty­wiz­mu


SJP.pl


relatywistyczność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest re­la­ty­wi­stycz­ne; cecha tych, któ­rzy są re­la­ty­wi­stycz­ni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. relatywistyczny

 przysł. relatywistycznie

 rzecz. relatywizacja ż.

Wiktionary


relatywistyczny

1. w fi­lo­zo­fii: od­no­szą­cy się do re­la­ty­wiz­mu, opar­ty na re­la­ty­wiz­mie;
2. w fi­zy­ce: zgod­ny z te­o­rią względ­no­ści Ein­ste­i­na, opar­ty na tej te­o­rii


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) filoz. opar­ty na re­la­ty­wiz­mie

 (1.2) fiz. zwią­za­ny z te­o­rią względ­no­ści

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. relatywistyczność ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) względnościowy

Wiktionary


relatywizacja

w fi­lo­zo­fii: okre­śle­nie ja­kie­goś przed­mio­tu (lub zja­wi­ska) w sto­sun­ku, re­la­cji do in­nych przed­mio­tów (lub zja­wisk), uj­mo­wa­nie, trak­to­wa­nie cze­goś jako rze­czy względ­ne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) filoz. trak­to­wa­nie cze­goś jako rze­czy względ­nej, czy­nie­nie cze­goś re­la­tyw­nym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ten ro­dzaj my­śle­nia miał­by bo­wiem ułat­wiać po­ru­sza­nie się w świe­cie re­la­cji spo­łecz­nych dzię­ki re­la­ty­wi­za­cji lo­gi­ki, do­ko­nu­ją­cej się przez uwz­ględ­nia­nie kon­tek­stu wy­stę­po­wa­nia da­nych tre­ści.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. relatywność ż., relatywistyczność ż., relatywizm mrz., relatywista mos., relatywizowanie n.

 czas. relatywizować ndk., zrelatywizować dk.

 przym. relatywny

 przysł. relatywnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) relatywizowanie

Wiktionary


relatywizm

1. względ­ność zja­wisk;
2. w fi­lo­zo­fii: po­gląd, we­dług któ­re­go war­to­ści oraz normy i oceny z nimi zwią­za­ne za­le­żą od oko­licz­no­ści;
3. re­la­ty­wizm mo­ral­ny - od­wo­ły­wa­nie się do tych zasad, które sprzy­ja­ją re­a­li­za­cji chwi­lo­wych ocze­ki­wań lub in­te­re­sów;
4. re­la­ty­wizm te­o­rio­poz­naw­czy - prześ­wiad­cze­nie o względ­nym cha­rak­te­rze wie­dzy ludz­kiej


SJP.pl

Re­la­ty­wizm – po­gląd fi­lo­zo­ficz­ny, wedle któ­re­go praw­dzi­wość wy­po­wie­dzi można oce­niać wy­łącz­nie w kon­tek­ście sy­ste­mu, w któ­rym są one wy­po­wia­da­ne. Tym samym re­la­ty­wizm stwier­dza, że nie ist­nie­ją zda­nia nio­są­ce ab­so­lut­ną treść, któ­rych ocena by­ła­by iden­tycz­na i nie­za­leż­na od jej kon­tek­stu. Praw­dzi­wość do­wol­ne­go sądu za­le­ży od przy­ję­tych za­ło­żeń, po­glą­dów czy pod­staw kul­tu­ro­wych.

Wikipedia


relatywizować

czy­nić względ­nym, re­la­tyw­nym, nie­ści­słym


SJP.pl


relatywnie

przy­słó­wek

 (1.1) względ­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Re­la­tyw­nie bar­dziej przed­się­bior­czy jest Hie­ro­nim i choć ma na razie umiar­ko­wa­ną licz­bę osią­gnięć, to spraw­niej do nich do­szedł.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɛlaˈtɨvʲɲɛ, AS: relatyvʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. relatywizacja ż., relatywność

 przym. relatywny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stosunkowo

Wiktionary


relatywność

względ­ność, wa­run­ko­wość


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest re­la­tyw­ne; cecha tych, któ­rzy są re­la­tyw­ni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. relatywny

 przysł. relatywnie

 rzecz. relatywizacja ż.

Wiktionary


relatywny

względ­ny; wa­run­ko­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zob. względ­ny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. relatywizacja ż., relacja ż., relatywność ż.

 przysł. relatywnie

Wiktionary


relax

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Relax – po­lo­nij­ny ty­god­nik wy­da­wa­ny w Chi­ca­go
  • Relax – pol­ski ma­ga­zyn ko­mik­so­wy
  • Relax – nie­ist­nie­ją­ce kino w War­sza­wie
  • „Relax” – sin­gel ze­spo­łu Fran­kie Goes to Hol­ly­wo­od z 1983 roku
  • „Relax” – utwór Alana Wal­ke­ra z 2013 roku
  • Relax – była hisz­pań­ska za­wo­do­wa grupa ko­lar­ska

Wikipedia


relay

1. ter­min bry­dżo­wy: odzyw­ka przej­ścio­wa, py­ta­ją­ca part­ne­ra o układ;
2. ro­dzaj prze­kaź­ni­ka


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Relay – odzyw­ka w ter­mi­no­lo­gii bry­dżo­wej
  • Relay – fran­cu­ska sieć hand­lo­wa
  • Relay 1 i Relay 2 – ame­ry­kań­skie sa­te­li­ty

Wikipedia


relayowy

→ relay [czy­taj: ri­le­jo­wy]


SJP.pl


relegacja

usu­nię­cie, wy­da­le­nie ze szko­ły lub uczel­ni


SJP.pl

Re­le­ga­cja (od łac. "re­le­ga­tio") – usu­nię­cie, wy­da­le­nie, okre­śle­nie uży­wa­ne zwła­szcza w od­nie­sie­niu do wy­da­le­nia ucz­nia ze szko­ły lub stu­den­ta z uczel­ni.

W sta­ro­żyt­nym Rzy­mie, za cza­sów re­pu­bli­ki, było to ad­mi­ni­stra­cyj­ne wy­sła­nie z kraju oby­wa­te­la, który mógł się oka­zać nie­bez­piecz­nym i szkod­li­wym dla pań­stwa.

Wikipedia


relegalizacja

pow­tór­na le­ga­li­za­cja, po­now­ne uz­na­nie mocy praw­nej, wia­ry­god­no­ści cze­goś


SJP.pl


relegalizować

po­now­nie le­ga­li­zo­wać coś


SJP.pl


relegować

usu­nąć, usu­wać kogoś kar­nie, np. ucz­nia ze szko­ły


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni dwu­a­spek­to­wy

 (1.1) książk. usu­wać z ja­kie­goś miej­sca, zwła­szcza ucz­nia ze szko­ły lub stu­den­ta z uczel­ni

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nasz oj­ciec po za­koń­cze­niu szko­ły do­stał się na Po­li­tech­ni­kę War­szaw­ską, z któ­rej zo­stał re­le­go­wa­ny już pod­czas dru­gie­go se­me­stru — za od­mo­wę po­słu­gi­wa­nia się w kan­ce­la­rii uczel­ni ję­zy­kiem ro­syj­skim.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. relegacja ż.

Wiktionary


relewancja

1. waż­ność; istot­nośc;
2. traf­ność, zgod­ność od­po­wie­dzi z po­sta­wio­nym za­py­ta­niem


SJP.pl

Re­le­wan­cja (ang. "re­le­van­ce" z łac. "re­le­van­tis" – po­pie­ra­ją­cy) – do­rzecz­ność: zwią­zek lo­gicz­ny z rze­czą, do któ­rej zda­nie się od­no­si. Ar­gu­ment re­le­want­ny to taki, który rze­czy­wi­ście od­no­si się do ar­gu­men­to­wa­nej tezy.

Re­le­wan­cja to rów­nież za­sa­da po­stu­lu­ją­ca wy­o­dręb­nie­nie w opi­sie ję­zy­ka ele­men­tów i cech istot­nych w ko­mu­ni­ka­cji ję­zy­ko­wej.

Wikipedia


relewantność

traf­ność, zgod­ność od­po­wie­dzi z po­sta­wio­nym za­py­ta­niem


SJP.pl


relewantny

ważny, istot­ny z pew­ne­go punk­tu wi­dze­nia


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ważny z czy­je­goś punk­tu wi­dze­nia lub istot­ny w ja­kiejś spra­wie

 (1.2) jęz. istot­ny dla funk­cji ko­mu­ni­ka­tyw­nej ję­zy­ka

 (1.3) praw. ma­ją­cy zna­cze­nie praw­ne, nio­są­cy skut­ki praw­ne

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) W uza­sad­nie­niu wy­ro­ku sę­dzia Sądu Re­jo­no­we­go w Ja­ro­sła­wiu (…) stwier­dził, że zaś­wiad­cze­nia wy­ma­ga­ne przez bank są re­le­want­ne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɛlɛˈvãntnɨ, AS: relevãntny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. relewantność ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) istotny

Wiktionary


relief

1. prze­strzen­ne opra­co­wa­nie pła­szczyz­ny któ­rąś z tech­nik rzeź­biar­skich;
2. uksz­tał­to­wa­nie te­re­nu wraz z jego wy­pu­kło­ścia­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pła­sko­rzeź­ba;

 (1.2) rzeź­ba te­re­nu

Wiktionary

Re­lief (pła­sko­rzeź­ba) – kom­po­zy­cja rzeź­biar­ska wy­ko­na­na na pły­cie ka­mien­nej, me­ta­lo­wej lub drew­nia­nej z po­zo­sta­wie­niem na niej tła. Dzie­ło uzy­sku­je się po­przez rzeź­bie­nie, kucie lub od­le­wa­nie. Po­mi­mo że pła­sko­rzeź­by pow­sta­wa­ły jako de­ko­ra­cja ar­chi­tek­to­nicz­na, to czę­sto sta­no­wią odręb­ne, peł­no­war­to­ścio­we dzie­ło sztu­ki.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈrɛlʲjɛf, AS: relʹi ̯ef

Wiktionary

Powiązane:

 przym. reliefowy

 przysł. reliefowo

Wiktionary


reliefowy

przy­miot­nik od: re­lief


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z re­lie­fem, do­ty­czą­cy re­lie­fu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɛlʲjɛˈfɔvɨ, AS: relʹi ̯efovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. relief mrz.

 przysł. reliefowo

Wiktionary


religa

naz­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) reg. pozn. ła­ma­ga

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Zbi­gniew Re­li­ga – pol­ski kar­dio­chi­rurg, se­na­tor, mi­ni­ster zdro­wia
  • Jan Re­li­ga – pol­ski po­li­tyk, sa­mo­rzą­do­wiec, spe­cja­li­sta od che­mii ener­ge­tycz­nej

Wikipedia


religia

ze­spół wie­rzeń w siły nad­przy­ro­dzo­ne oraz zwią­za­nych z nimi obrzę­dów (prak­tyk), zasad mo­ral­nych i form or­ga­ni­za­cji spo­łecz­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. sy­stem wie­rzeń i prak­tyk, okre­śla­ją­cy re­la­cję jed­nost­ki do róż­nie poj­mo­wa­nej sfery sa­crum, czyli świę­to­ści i sfery bo­skiej;

 (1.2) eduk. przed­miot na­u­cza­ny w szko­le, wpa­ja­ją­cy ucz­niom pod­sta­wy okre­ślo­nej wiary

Wiktionary

Re­li­gia – sy­stem wie­rzeń i prak­tyk okre­śla­ją­cy re­la­cję mię­dzy róż­nie poj­mo­wa­ną sferą "sa­crum" (świę­to­ścią) i sferą boską a spo­łe­czeń­stwem, grupą lub jed­nost­ką. Ma­ni­fe­stu­je się ona:

Re­la­cja jed­nost­ki do rze­czy­wi­sto­ści tran­scen­dent­nej kon­cen­tru­je się wokół po­czu­cia świę­to­ści, chęci zbli­że­nia się do "sa­crum" i uczuć z tym zwią­za­nych np. po­czu­cia lęku, czci, dy­stan­su (por. "mi­ste­rium tre­men­dum" Ru­dol­fa Otto).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Re­li­gia jest ar­cy­dzie­łem sztu­ki tre­so­wa­nia zwie­rząt, bo szko­li ludzi, jak mają my­śleć.

 (1.2) W pier­wszym roku swo­je­go pre­zbi­te­ra­tu uczył dzie­ci re­li­gii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rɛˈlʲiɟja, AS: relʹiǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. antyreligia ż., religijność m., religianctwo n., religiant m., religiantka ż.

 przym. religijny, pseudoreligijny, wewnątrzreligijny, religiancki

 przysł. religijnie

Wiktionary


religiancki

1. na­wią­zu­ją­cy do re­li­gii, spro­wa­dza­ją­cy róż­ne­go ro­dza­ju za­gad­nie­nia do spraw re­li­gij­nych;
2. prze­sad­nie gor­li­wy w prak­ty­kach re­li­gij­nych; bi­go­te­ryj­ny; de­wo­cyj­ny


SJP.pl


religianctwo

prze­sad­na, zew­nętrz­na gor­li­wość w prze­strze­ga­niu prze­pi­sów i prak­tyk re­li­gij­nych, spro­wa­dza­nie róz­ne­go ro­dza­ju za­gad­nień do spraw re­li­gii; bi­go­te­ria, de­wo­cja


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) książk. pejor. uza­sad­nia­nie róż­nych (i zróż­ni­co­wa­nych) za­gad­nień wzglę­da­mi, za­sa­da­mi re­li­gij­ny­mi; zbyt czę­ste od­wo­ły­wa­nie się do re­li­gii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɛlʲiˈɟãnt͡stfɔ, AS: relʹiǵãnctfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. religiant m., religia ż., religijność ż.

 przym. religiancki, religijny

 przysł. religijnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bigoteria, dewocja, świętoszkowatość

Wiktionary


religiant

czło­wiek prze­sad­nie gor­li­wy w prak­ty­kach re­li­gij­nych, od­wo­łu­ją­cy się we wszyst­kim do re­li­gii; bigot, dewot


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) książk. po­gard. czło­wiek prze­sad­nie po­boż­ny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rɛˈlʲiɟjãnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. religianctwo n., religiantyzm m., religia ż.

:: fż. religiantka ż.

 przym. religiancki, religijny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dewot; iron. nabożniś, pobożniś, świętoszek; książk. bigot, zelota

Wiktionary


religiantka

→ re­li­giant


SJP.pl

Patrz:

religiant

religijnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób re­li­gij­ny; zgod­nie z za­sa­da­mi re­li­gii, re­li­gij­no­ści

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Od do­brej ko­eg­zy­sten­cji tak licz­nych i od­mien­nych re­li­gij­nie, ję­zy­ko­wo, oby­cza­jo­wo i praw­nie spo­łecz­no­ści za­le­ża­ło po­wo­dze­nie w funk­cjo­no­wa­niu pań­stwa.

 (1.1) Odkąd sięga hi­sto­rycz­na pa­mięć, nie­mal cała ludz­kość żyje re­li­gij­nie — tego do­wo­du praw­dy i wagi re­li­gii nie wolno igno­ro­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɛlʲiˈɟijɲɛ, AS: relʹiǵii ̯ńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. religia ż., religijność ż., religianctwo n.

 przym. religijny, religiancki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pobożnie

Wiktionary


religijniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: re­li­gij­ny


SJP.pl


religijność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) życie zgod­nie z za­sa­da­mi re­li­gii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Re­li­gij­ność chłop­ska jest ce­re­mo­nial­na, li­tur­gicz­na, sta­no­wi bar­dziej ele­ment oby­cza­ju niż świa­to­po­glą­du.

 (1.1) Inne są dziś formy re­li­gij­no­ści i ina­czej spra­wo­wa­ny jest kult świę­tych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɛlʲiˈɟijnɔɕt͡ɕ, AS: relʹiǵii ̯ność

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. religia ż., religianctwo n., religiant m., religiantka ż.

 przym. religijny, religiancki

 przysł. religijnie, religiancko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pobożność

Wiktionary


religijny

1. od­no­szą­cy się do re­li­gii, do­ty­czą­cy re­li­gii, zwią­za­ny z re­li­gią;
2. odz­na­cza­ja­cy się po­boż­no­ścią; po­boż­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy re­li­gii, opi­su­ją­cy re­li­gię

 (1.2) po­stę­pu­ją­cy zgod­nie z za­sa­da­mi re­li­gii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) On ma­lu­je obra­zy re­li­gij­ne.

 (1.1) Z po­wo­dów re­li­gij­nych nie wolno mi się golić.

 (1.2) Roz­wój wie­dzy zo­stał jed­nak gwał­tow­nie za­ha­mo­wa­ny w XIV wieku, kiedy re­li­gij­ni fun­da­men­ta­li­ści prze­ko­na­li wład­ców, że na­le­ży zdła­wić naukę i fi­lo­zo­fię w całym is­lam­skim im­pe­rium, po­nie­waż nowe od­kry­cia pod­wa­ża­ją boską wsze­chwie­dzę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɛlʲiˈɟijnɨ, AS: relʹiǵii ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. religia ż., religijność ż., religianctwo n., religiant m.

 przym. religiancki

 przysł. religijnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) duchowy, konfesyjny, wyznaniowy

 (1.2) bogobojny, nabożny, pobożny, zbożny

Wiktionary


religiolog

znaw­ca, ba­dacz re­li­gii; re­li­gioz­naw­ca


SJP.pl


religiologia

nauka o re­li­giach; re­li­gioz­naw­stwo


SJP.pl


religiologiczny

zwią­za­ny z nauką o re­li­giach; re­li­gioz­naw­czy


SJP.pl


religiozn.

skrót od: re­li­gioz­naw­stwo


SJP.pl


religioznawca

znaw­ca, ba­dacz re­li­gii; re­li­gio­log


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie re­li­gioz­naw­stwa

Wiktionary


religioznawczy

zwią­za­ny z nauką o re­li­giach; re­li­gio­lo­gicz­ny


SJP.pl


religioznawczyni

znaw­czy­ni, ba­dacz­ka re­li­gii


SJP.pl


religioznawstwo

nauka o re­li­giach; re­li­gio­lo­gia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) nauk. rel. in­ter­dy­scy­pli­nar­na nauka zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem re­li­gii jako zja­wi­ska kul­tu­ro­we­go, spo­łecz­ne­go, hi­sto­rycz­ne­go i psy­cho­lo­gicz­ne­go; ana­li­zu­je ge­ne­zę, roz­wój, struk­tu­ry wie­rzeń, ry­tu­a­ły, in­sty­tu­cje re­li­gij­ne oraz ich funk­cjo­no­wa­nie w spo­łe­czeń­stwie

Wiktionary

Re­li­gioz­naw­stwo – ze­spół nauk o re­li­gii, któ­rych po­dej­ście – w odróż­nie­niu od te­o­lo­gii i od fi­lo­zo­fii re­li­gii – cha­rak­te­ry­zu­je się em­pi­rycz­nym (an­tro­po­lo­gicz­nym, so­cjo­lo­gicz­nym, hi­sto­rycz­nym, eko­no­micz­nym) sto­sun­kiem do przed­mio­tu badań. Czę­sto sto­so­wa­na jest per­spek­ty­wa po­rów­naw­cza (fe­no­me­no­lo­gia re­li­gii).

Wikipedia


relikowski

naz­wi­sko


SJP.pl


relikt

ter­min bio­ge­o­gra­ficz­ny słu­żą­cy na okre­śle­nie współ­czes­nych or­ga­niz­mów, za­rów­no ro­ślin­nych jak i zwie­rzę­cych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) po­zo­sta­łość, szczą­tek z mi­nio­nych epok

 (1.2) biol. ga­tu­nek wy­stę­pu­ją­cy daw­niej po­wszech­nie na danym te­re­nie;

Wiktionary

Re­likt (od re­lic­tum „po­zo­sta­łość, prze­ży­tek”) – ter­min bio­ge­o­gra­ficz­ny uży­wa­ny na okre­śle­nie współ­czes­nych or­ga­niz­mów (za­rów­no ro­ślin­nych, jak i zwie­rzę­cych), ma­ją­cych w przesz­ło­ści szer­szy za­sięg ge­o­gra­ficz­ny, lecz obec­nie ży­ją­cych na te­re­nie znacz­nie mniej­szym (bądź na spe­cjal­nie wy­dzie­lo­nych te­re­nach, jak re­zer­wa­ty czy parki na­ro­do­we). Zmniej­sze­nie za­się­gu może świad­czyć o ten­den­cji ga­tun­ku do wy­mie­ra­nia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Zając bie­lak jest re­lik­tem gla­cjal­nym w fa­u­nie Pol­ski.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrɛlʲikt, AS: relʹikt

Wiktionary

Powiązane:

 przym. reliktowy

 rzecz. reliktowce lm nm., reliktowiec mzw.

Wiktionary


reliktowy

przy­miot­nik od: re­likt


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) szcząt­ko­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do lat 90. XX wieku re­lik­to­we sta­no­wi­sko ko­so­drze­wi­ny znaj­do­wa­ło się w Be­ski­dzie Ni­skim.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. relikt mrz., reliktowce lm nm., reliktowiec mzw.

Wiktionary


relikwat

daw­niej w księ­go­wo­ści: po­zo­sta­łość z roz­li­cze­nia, róż­ni­ca mię­dzy do­cho­dem a roz­cho­dem; saldo


SJP.pl


relikwia

1. frag­ment szcząt­ków osoby uwa­ża­nej za świę­tą, przed­miot z nią zwią­za­ny;
2. droga pa­miąt­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. ka­wał­ki ciała lub płyny ustro­jo­we osoby uz­na­wa­nej za świę­tą, rza­dziej frag­men­ty rze­czy zwią­za­ne z tą osobą, któ­rym jakaś re­li­gia przy­pi­su­je nad­przy­ro­dzo­ną moc;

 (1.2) książk. przen. rzecz, która ma dla kogoś dużą war­tość sen­ty­men­tal­ną

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. relikwiarz m.

Wiktionary


relikwiarski

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy re­lik­wii, zwią­za­ny z re­lik­wią

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. relikwiarz mrz.

Wiktionary


relikwiarz

sprzęt ko­ściel­ny do prze­cho­wy­wa­nia szcząt­ków świę­tych (re­lik­wii) lub przed­mio­tów kultu; lip­sa­no­te­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rel. przed­miot kultu słu­żą­cy do prze­cho­wy­wa­nia re­lik­wii, zaz­wy­czaj bo­ga­to zdo­bio­ny;

Wiktionary

Re­lik­wiarz – na­czy­nie kultu re­li­gij­ne­go w kształ­cie krzy­ża, mon­stran­cji, pusz­ki lub skrzyn­ki do prze­cho­wy­wa­nia do­czes­nych szcząt­ków – re­lik­wii. Wy­ko­na­ny zaz­wy­czaj z me­ta­lu szla­chet­ne­go lub kości sło­nio­wej, czę­sto zdo­bio­ny dro­gi­mi ka­mie­nia­mi lub ma­lo­wi­dła­mi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na oł­ta­rzu wy­sta­wio­no re­lik­wiarz św. An­to­nie­go z Padwy.

 (1.1) W cza­sach no­wo­żyt­nych spo­ty­ka się ce­no­ta­fy świę­tych, po­sta­ci hi­sto­rycz­nych, np. św. Woj­cie­cha w kształ­cie tumby w ka­te­drze w Gnieź­nie, usta­wio­ny obok re­lik­wia­rza.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rɛˈlʲikfʲjaʃ, AS: relʹikfʹi ̯aš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. relikwia ż., relikwiarstwo n.

:: zdrobn. relikwiarzyk mrz.

 przym. relikwiowy, relikwiarski

Wiktionary


relikwiarzowy

→ re­lik­wiarz


SJP.pl

Patrz:

relikwiarz

relikwiarzyk

zdrob­nie­nie od: re­lik­wiarz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mały re­lik­wiarz

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. relikwiarz mrz.

Wiktionary


relikwijny

→ re­lik­wia; re­lik­wio­wy


SJP.pl


relikwiowy

→ re­lik­wia; re­lik­wij­ny


SJP.pl


reling

ba­rier­ka wokół po­kła­du stat­ku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) żegl. ba­rier­ka, która bie­gnie wokół po­kła­du stat­ku;

 (1.2) żegl. nie­wy­so­ka li­stwa lub linka za­bez­pie­cza­ją­ca na kra­wę­dzi po­kła­du jach­tu

Wiktionary

Re­ling – li­stwa bie­gną­ca wzdłuż kra­wę­dzi po­kła­du jach­tu i wy­sta­ją­ca na kilka cen­ty­me­trów ponad po­kład. Ułat­wia za­ło­dze pracę na po­kła­dzie, po­przez moż­li­wość wspar­cia czy też za­trzy­ma­nia na tej li­stwie stopy ze­śliz­gu­ją­cej się po gład­kim po­kła­dzie przy głę­bo­kim prze­chy­le.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) nadburcie

Wiktionary


relingowy

→ re­ling


SJP.pl

Patrz:

reling

relisz

gęsty sos z drob­no po­sie­ka­ny­mi wa­rzy­wa­mi lub owo­ca­mi, np. chut­ney


SJP.pl


relokacja

prze­mie­szcze­nie, zmia­na miej­sca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. prze­mie­szcze­nie, prze­nie­sie­nie, zmia­na miej­sca, np. prze­by­wa­nia, po­by­tu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ko­lej­ną fazą bę­dzie więc re­lo­ka­cja i kie­ro­wa­nie in­we­sty­cji w stro­nę no­wych ga­łę­zi, które dadzą im­puls do dal­sze­go roz­wo­ju.

 (1.1) Po ma­so­wej akcji osied­la­nia w po­ło­wie 1949 roku na re­lo­ka­cję cze­ka­ło 175 tys. osób.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. relokacyjny

 czas. relokować

Wiktionary


relokacyjny

→ re­lo­ka­cja


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy re­lo­ka­cji

Wiktionary

Patrz:

relokacja

Powiązane:

 rzecz. relokacja ż.

Wiktionary


relokować

prze­no­sić (prze­nieść) kogoś w inne miej­sce po­by­tu, za­miesz­ka­nia


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni dwu­a­spek­to­wy

 (1.1) spra­wić lub spra­wiać, że coś lub ktoś zaj­mu­je inne miej­sce

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pier­wsze prawa miej­skie Słupsk uzy­skał w roku 1265, na­to­miast w roku 1310 mia­sto re­lo­ko­wa­no na pra­wie mag­de­bur­skim i dla­te­go Niem­cy tę datę uz­na­wa­li za istot­niej­szą.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. relokacja ż.

Wiktionary


rels

daw­niej: szyna ko­le­jo­wa


SJP.pl


reluktancja

wiel­kość równa sto­sun­ko­wi siły ma­gne­to­mo­to­rycz­nej do stru­mie­nia ma­gne­tycz­ne­go; opór ma­gne­tycz­ny


SJP.pl

Po­ję­cie re­luk­tan­cji jest ana­lo­gicz­ne do re­zy­stan­cji w ob­wo­dach elek­trycz­nych. Re­luk­tan­cja jest ska­la­rem. Cał­ko­wi­ta re­luk­tan­cja jest sto­sun­kiem siły ma­gne­to­mo­to­rycz­nej w pa­syw­nym ob­wo­dzie ma­gne­tycz­nym do cał­ko­wi­te­go stru­mie­nia ma­gne­tycz­ne­go w tym ob­wo­dzie. Jed­nost­ką re­luk­tan­cji w ukła­dzie SI jest henr−1. Z de­fi­ni­cji może być wy­ra­żo­na:

Wikipedia


reluktancyjny

→ re­luk­tan­cja


SJP.pl

Patrz:

reluktancja

relutum

śro­do­wi­sko­wo: straw­ne (pie­nią­dze)


SJP.pl


rem

jed­nost­ka po­chło­nię­tej przez or­ga­nizm dawki pro­mie­nio­wa­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fiz. jed­nost­ka po­chło­nię­tej przez or­ga­nizm dawki pro­mie­nio­wa­nia jo­ni­zu­ją­ce­go;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Rem − bóg w sta­ro­żyt­nym Egip­cie
  • Rem − jed­nost­ka rów­no­waż­ni­ka pro­mie­nio­wa­nia jo­ni­zu­ją­ce­go
  • Rem – wieś na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie miń­skim, w re­jo­nie bo­ry­sow­skim, w siel­so­wie­cie Msciż
  • REM − Rapid Eye Mo­ve­ment (ina­czej faza REM) − faza snu
  • REM − Rada Etyki Me­diów
  • R.E.M. − ame­ry­kań­ska grupa roc­ko­wa
  • REM − Ruch Wspie­ra­nia Ini­cja­tyw Na Rzecz Edu­ka­cji Mię­dzy­na­ro­do­wej
  • Rem Ko­ol­ha­as
  • Rem Kra­sil­ni­kow
  • Rem – po­stać fik­cyj­na serii Re: Zero – Życie w innym świe­cie od zera
  • Rem – po­stać fik­cyj­na z mangi, anime oraz mu­si­ca­lu Death Note.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dawkę pro­mie­nio­wa­nia wy­ra­ża­my w re­mach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rɛ̃m, AS: rẽm

Wiktionary


remake

[czy­taj: riMEJK] film lub gra kom­pu­te­ro­wa stwo­rzo­ne na nowo, z róż­nym stop­niem zmian


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) film. nowa wer­sja filmu na­krę­co­ne­go przed laty;

Wiktionary

Re­ma­ke (wym., ang. "wyt­wa­rzać coś po­now­nie") – ter­min od­no­szą­cy się do fil­mów i gier kom­pu­te­ro­wych, które zo­sta­ły na­krę­co­ne bądź stwo­rzo­ne na nowo, z róż­nym stop­niem zmian. Re­ma­kiem nie jest zaz­wy­czaj na­zy­wa­na po­now­na adap­ta­cja tego sa­me­go ma­te­ria­łu źró­dło­we­go, np. sztu­ki, książ­ki, opo­wia­da­nia, a je­dy­nie utwór stwo­rzo­ny po­now­nie, na pod­sta­wie tego sa­me­go, bądź do pew­ne­go stop­nia zmie­nio­ne­go sce­na­riu­sza.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W 2006 roku na­krę­co­no re­ma­ke filmu „Po­sej­don”.

Wiktionary


remanencik

zdrob­nie­nie od: re­ma­nent


SJP.pl


remanent

spis to­wa­rów i ma­te­ria­łów znaj­du­ją­cych się w danej chwi­li w przed­się­bior­stwie lub skle­pie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) spis dóbr w przed­się­bior­stwie

Wiktionary

Re­ma­nent – spis fak­tycz­ne­go stanu skład­ni­ków ma­jąt­ko­wych.

Ma na celu naj­pierw zba­da­nie fak­tycz­nej ilo­ści to­wa­rów po­sia­da­nych przez przed­się­bior­stwo, a na­stęp­nie uz­god­nie­nie tego stanu z ilo­ścią wy­ni­ka­ją­cą z od­po­wied­nich do­ku­men­tów, ta­kich jak fak­tu­ry, PZ-ki, ra­por­ty ka­so­we, oraz ze sta­na­mi w kom­pu­te­ro­wym pro­gra­mie hand­lo­wo-ma­ga­zy­no­wym.

Wikipedia


remanentowy

przy­miot­nik od: re­ma­nent


SJP.pl


remanenty

spis to­wa­rów i ma­te­ria­łów znaj­du­ją­cych się w danej chwi­li w przed­się­bior­stwie lub skle­pie


SJP.pl


remarketing

kie­ro­wa­nie re­klam do osób, które wcze­śniej zet­knę­ły się z daną ofer­tą lub stro­ną


SJP.pl

Re­mar­ke­ting (ina­czej re­tar­ge­ting) – ro­dzaj kam­pa­nii pro­wa­dzo­nej m.in. w ra­mach pro­gra­mu re­kla­mo­we­go Go­o­gle Ads. Kam­pa­nie tego ro­dza­ju wy­ko­rzy­sty­wa­ne są w celu pow­tó­rze­nia prze­ka­zu re­kla­mo­we­go użyt­kow­ni­kom, któ­rzy od­wie­dzi­li stro­nę firmy/pro­duk­tu. W dobie bar­dzo dużej ilo­ści prze­ka­zów re­kla­mo­wych roz­wią­za­nie to poz­wa­la sku­tecz­nie do­cie­rać do po­ten­cjal­nych klien­tów, cho­ciaż opi­nia o sku­tecz­no­ści tego roz­wią­za­nia jest po­dzie­lo­na.

Wikipedia


remarketingowy

→ re­mar­ke­ting


SJP.pl

Patrz:

remarketing

remarque

[czy­taj: re­mark] naz­wi­sko, m.in. Erich Maria Re­mar­que (1898-1970) - pi­sarz nie­miec­ki


SJP.pl


remaster

od­no­wio­na wer­sja gry kom­pu­te­ro­wej


SJP.pl


remastering

kom­pu­te­ro­we opra­co­wa­nie sta­re­go na­gra­nia, filmu lub sta­rej gry kom­pu­te­ro­wej w celu po­lep­sze­nia ja­ko­ści


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) muz. cy­fro­wa ko­rek­cja i oczy­szcze­nie dźwię­ku z szu­mów i trza­sków

Wiktionary

Re­ma­ste­ring, re­ma­ste­ro­wa­nie, re­ma­ste­ry­za­cja – pro­ces odś­wie­że­nia ist­nie­ją­ce­go już (zma­ste­ro­wa­ne­go wcze­śniej) ut­wo­ru dźwię­ko­we­go, wi­zu­al­ne­go lub au­dio­wi­zu­al­ne­go, naj­czę­ściej pio­sen­ki, filmu, se­ria­lu te­le­wi­zyj­ne­go albo gry kom­pu­te­ro­wej. Po­pra­wio­ne w ten spo­sób dzie­ła – re­ma­ste­ry – nie są toż­sa­me z re­ma­ke’ami czy co­ve­ra­mi, bę­dą­cy­mi two­ra­mi wtór­ny­mi, re­in­ter­pre­tu­ją­ca­mi wcze­śniej­szych.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌrɛ̃maˈstɛrʲĩŋk, AS: rẽmasterʹĩŋk

Wiktionary

Powiązane:

 czas. remasterować

Wiktionary


remasterowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|re­ma­ste­ro­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nieremasterowanie n.

 czas. remasterować ndk.

Wiktionary


remat

w ję­zy­koz­naw­stwie: człon roz­wi­ja­ją­cy wska­zu­ją­cy na to, co się w zda­niu mówi o ja­kimś wy­róż­nio­nym przed­mio­cie


SJP.pl


rematyczny

→ remat


SJP.pl

Patrz:

remat

rembacz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mag­da­le­na Rem­bacz (1976-), ak­tor­ka
  • Mi­chał Rem­bacz (1854-1931), na­u­czy­ciel

Wikipedia


rembelski

naz­wi­sko


SJP.pl


rembelszczyzna

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Rem­bel­szczyz­na – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie le­gio­now­skim, w gmi­nie Nie­po­ręt.

We­dług stanu na 29 paź­dzier­ni­ka 2008 roku so­łect­wo po­sia­da­ło 235 ha po­wierzch­ni i 483 miesz­kań­ców.

Wikipedia


rembertowianin

miesz­ka­niec Rem­ber­to­wa


SJP.pl


rembertowianka

miesz­kan­ka Rem­ber­to­wa


SJP.pl


rembertowski

przy­miot­nik od: Rem­ber­tów


SJP.pl


rembertów

1. dziel­ni­ca War­sza­wy;
2. wieś w Pol­sce


SJP.pl

Rem­ber­tów – dziel­ni­ca War­sza­wy po­ło­żo­na w pra­wo­brzeż­nej czę­ści mia­sta. Jest jedną z 18 jed­no­stek po­moc­ni­czych m.st. War­sza­wy.

Jest najm­niej­szą dziel­ni­cą War­sza­wy pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści.

Wikipedia


rembielin

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Rem­bie­lin – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. płoc­kim, w gmi­nie Bru­dzeń Duży
  • Rem­bie­lin – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. przas­ny­skim, w gmi­nie Cho­rze­le
  • Rem­bie­lin – dawna gro­ma­da

Wikipedia


rembieliński

naz­wi­sko


SJP.pl


rembieszów

Rem­bie­szów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie zduń­sko­wol­skim, w gmi­nie Za­po­li­ce.

Wieś o me­try­ce póź­noś­red­nio­wiecz­nej, bę­dą­ca gnia­zdem ro­dzin­nym Rem­bie­skich, a póź­niej znaj­du­ją­ca się w rę­kach m.in. Wa­lew­skich i Pstro­koń­skich.

Wikipedia


rembisz

naz­wi­sko


SJP.pl


rembowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Rem­bo­wo – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. cie­cha­now­skim, w gmi­nie Opi­no­gó­ra Górna
  • Rem­bo­wo – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. ni­dzic­kim, w gmi­nie Ja­no­wo

Wikipedia


rembowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Rem­bow­ski (Je­li­ta Pru­skie, Oszcze­py Rem­bow­skich, Rem­bow­ski Ia) – pol­ski herb szla­chec­ki, we­dług Al­fre­da Zna­mie­row­skie­go od­mia­na herbu Bełty. Herb uży­wa­ny był w Pru­sach Kró­lew­skich, oraz, być może na Ka­szu­bach.

Wikipedia


rembrandt

[czy­taj: rem­brant] wła­ści­wie Rem­brandt Har­men­szo­on van Rijn (1606-69) - ho­len­der­ski ma­larz, ry­sow­nik i gra­fik


SJP.pl

(ur. 15 lipca 1606 w Lej­dzie, zm. 4 paź­dzier­ni­ka 1669 w Am­ster­da­mie) – ho­len­der­ski ma­larz, ry­sow­nik i gra­fik. Uwa­ża­ny po­wszech­nie za jed­ne­go z naj­więk­szych ar­ty­stów eu­ro­pej­skich i świa­to­wych.

Obok Jana Ver­me­e­ra i Fran­sa Halsa naj­waż­niej­szy ma­larz w sztu­ce ho­len­der­skiej „zło­te­go wieku” – okre­su, w któ­rym kul­tu­ra, nauka, go­spo­dar­ka, po­tę­ga mi­li­tar­na i wpły­wy po­li­tycz­ne Ho­lan­dii osią­gnę­ły apo­ge­um.

Wikipedia


rembrandtowski

[czy­taj: rem­bran­tow­ski] wła­ści­wy Rem­brand­to­wi, taki jak w twór­czo­ści Rem­brand­ta


SJP.pl


rembridge

[czy­taj: rem­bridż] żar­to­bli­wie: Rem­ber­tów (dziel­ni­ca War­sza­wy); Rem­bridż


SJP.pl


rembridż

żar­to­bli­wie: Rem­ber­tów (dziel­ni­ca War­sza­wy); Rem­brid­ge


SJP.pl


remburs

ro­dzaj kre­dy­tu w hand­lu za­gra­nicz­nym, po­le­ga­ją­cy na przy­ję­ciu przez bank weks­la sprze­daw­cy (ek­spor­te­ra), wy­sta­wio­ne­go na na­byw­cę (im­por­te­ra), jako za­pła­ty za towar znaj­du­ją­cy się w dro­dze, pod wa­run­kiem zło­że­nia do­ku­men­tów spe­dy­cyj­nych


SJP.pl


rembursowy

zwią­za­ny z rem­bur­sem - ro­dza­jem kre­dy­tu w hand­lu za­gra­nicz­nym


SJP.pl


rembów

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Rem­bów – wieś w woj. łódz­kim, w pow. ła­skim, w gmi­nie Łask
  • Rem­bów – wieś w woj. łódz­kim, w pow. sie­radz­kim, w gmi­nie Brzeź­nio
  • Rem­bów – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. kie­lec­kim, w gmi­nie Raków
  • Rem­bów – dawna gmina
  • Rem­bów – dawna gro­ma­da

Wikipedia


rembówko

Rem­bów­ko (nazwa hi­sto­rycz­na: Rę­bów­ko) – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie cie­cha­now­skim, w gmi­nie Opi­no­gó­ra Górna.

Wieś szla­chec­ka "Rę­bów­ko" po­ło­żo­na była w dru­giej po­ło­wie XVI wieku w po­wie­cie cie­cha­now­skim ziemi cie­cha­now­skiej. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa cie­cha­now­skie­go.

Wikipedia


remediacja

pro­ces oczy­szcza­nia śro­do­wi­ska w celu przy­wró­ce­nia mu wcze­śniej­szych war­to­ści użyt­ko­wych


SJP.pl

Re­me­dia­cja (od łac. "re­me­dium" – śro­dek za­rad­czy) – dzia­ła­nia zmie­rza­ją­ce do usu­nię­cia lub zmniej­sze­nia ilo­ści za­nie­czy­szczeń po­wierzch­ni ziemi, wpro­wa­dzo­nych do niej w wy­ni­ku dzia­łal­no­ści czło­wie­ka. Celem re­me­dia­cji jest przy­wró­ce­nie śro­do­wi­sku – gle­bie, le­żą­cej pod nią ziemi i wodom grun­to­wym – jego wcze­śniej­szych war­to­ści użyt­ko­wych. Re­me­dia­cja jest po­ję­ciem węż­szym od re­kul­ty­wa­cji.

Wikipedia


remediacyjny

→ re­me­dia­cja


SJP.pl

Patrz:

remediacja

remedium

1. lek, le­kar­stwo;
2. to, co służy do po­pra­wie­nia złej sy­tu­a­cji;
3. śro­dek za­rad­czy;
4. do­pu­szczal­ne od­chy­le­nie od prze­pi­so­wych wy­mia­rów i cię­ża­rów mo­ne­ty obie­go­wej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) książk. lek na scho­rze­nie

 (1.2) książk. spo­sób na po­lep­sze­nie sy­tu­a­cji

 (1.3) ekon. ak­cep­to­wal­ne od­chy­le­nie od do­pu­szczal­nych wy­mia­rów mo­ne­ty

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • re­me­dium (język ła­ciń­ski) – le­kar­stwo, śro­dek za­rad­czy
  • Re­me­dium – album Szy­mo­na Wydry i Carpe Diem, wy­da­ny w 2007 roku.
  • Re­me­dium – album pol­skie­go ra­pe­ra Tau, wy­da­ny w 2014 roku.
  • „Re­me­dium” – utwór mu­zycz­ny pol­skiej pio­sen­kar­ki Ma­ry­li Ro­do­wicz, wy­da­ny w 1978 roku
  • Re­me­dium Py­sko­wi­ce – ślą­ski klub fut­sa­lo­wy

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Szep­tu­cha szyb­ko zna­la­zła re­me­dium na moją zgagę.

 (1.2) Pio­sen­ka bę­dzie naj­lep­szym re­me­dium na nudę co­dzien­no­ści.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. medium n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lek, lekarstwo

 (1.2) lek, lekarstwo

Wiktionary


remi

ro­dzaj gry kar­cia­nej z dwie­ma ta­lia­mi kart i dżo­ke­ra­mi; remik, re­mi­brydż


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ina­czej remik, gra kar­cia­na
  • Zenon Adam Remi (1873-1924), pol­ski ar­chi­tekt dzia­ła­ją­cy w Nowym Sączu

Wikipedia


remibrydż

ro­dzaj gry kar­cia­nej z dwie­ma ta­lia­mi kart i dżo­ke­ra­mi; remik, remi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) karc. gra kar­cia­na po­mię­dzy do­wol­ną licz­bą uczest­ni­ków, któ­rej celem jest wy­ło­że­nie swo­ich kart na stół; sto­su­je się star­szeń­stwo ko­lo­ru takie samo jak w bry­dżu

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) remi, remik, żolik

Wiktionary


remiecha

re­gio­nal­nie: dobry rze­mieśl­nik, mistrz w swoim fachu; fach­man, fa­cho­wiec, spec, znaw­ca


SJP.pl


remigia

imię żeń­skie


SJP.pl

Re­mi­gia – imię żeń­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go, żeń­ski od­po­wied­nik imie­nia Re­mi­giusz. Wy­wo­dzi się od ła­ciń­skie­go rze­czow­ni­ka "re­mi­gium", oz­na­cza­ją­ce­go "wio­sło". Zna­cze­nie imie­nia to "wyt­wór­ca wio­seł".

Re­mi­gia imie­ni­ny ob­cho­dzi 13 stycz­nia, 20 lipca i 18 paź­dzier­ni­ka.

Wikipedia


remigiusz

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Re­mi­giusz – imię mę­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go. Wy­wo­dzi się od ła­ciń­skie­go rze­czow­ni­ka "re­mi­gium", oz­na­cza­ją­ce­go „wio­sło”. Zna­cze­nie imie­nia to: „wio­ślarz” lub „wyt­wór­ca wio­seł”. W Pol­sce wy­stę­pu­je od XIV wieku. Wśród imion na­da­wa­nych nowo na­ro­dzo­nym dzie­ciom, Re­mi­giusz w 2017 roku zaj­mo­wał 101. miej­sce w gru­pie imion mę­skich.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Re­mi­giusz i ja by­li­śmy razem na pla­ża­a­ży w Ustce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rɛ̃ˈmʲiɟuʃ, AS: rẽmʹiǵuš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. Remik m.

Wiktionary


remigiuszostwo

Re­mi­giusz z mał­żon­ką; Re­mi­giu­szo­wie


SJP.pl


remigiuszowie

Re­mi­giusz z mał­żon­ką; Re­mi­giu­szo­stwo


SJP.pl


remigiuszowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Re­mi­giu­sza lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


remigoła

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Lit­wie, w okrę­gu po­nie­wie­skim.

Wiktionary

Re­mi­go­ła (lit. "Ra­my­ga­la") – mia­sto na Lit­wie, po­ło­żo­ne w okrę­gu po­nie­wie­skim, 24 km od Po­nie­wie­ża, w re­jo­nie po­nie­wie­skim. We­dług da­nych z 2020 mia­sto za­miesz­ki­wa­ło 1367 osób. Przez mia­sto prze­cho­dzi rzeka Upita.

Pier­wsza wzmian­ka o mie­ście po­cho­dzi z XIII wieku, w 1370 miej­sco­wość zo­sta­ło spa­lo­na przez zakon krzy­żac­ki.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. remigolski

Wiktionary


remigracja

książ­ko­wo: po­wrót do kraju oj­czy­ste­go; re­e­mi­gra­cja


SJP.pl

Re­mi­gra­cja – na­cjo­na­li­stycz­na kon­cep­cja za­kła­da­ją­ca przeksz­tał­ce­nie struk­tu­ry de­mo­gra­ficz­nej Eu­ro­py po­przez ma­so­we de­por­ta­cje osób po­cho­dze­nia po­za­e­u­ro­pej­skie­go do kra­jów ich przod­ków. W tym uję­ciu klu­czo­we jest po­cho­dze­nie et­nicz­ne lub ge­ne­tycz­ne (np. afry­kań­skie czy az­ja­tyc­kie), a nie fak­tycz­ne miej­sce uro­dze­nia danej osoby.

Wikipedia


remik

po­tocz­nie: ro­dzaj gry kar­cia­nej z dwie­ma ta­lia­mi kart i dżo­ke­ra­mi; remi, re­mi­brydż


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) karc. jedna z gier kar­cia­nych dla wielu osób;

Wiktionary

Remik (remi, re­mi­brydż, żolik) – gra kar­cia­na, w któ­rej może uczest­ni­czyć prak­tycz­nie do­wol­na licz­ba uczest­ni­ków. Sto­sow­nie do tej licz­by na­le­ży (we­dług uz­na­nia) roz­gry­wać grę od­po­wied­nią licz­bą talii: w przy­pad­ku 2 gra­czy do gry wy­star­czy 1 talia, dla 3-4 gra­czy dwie talie, a dla 5 gra­czy lub wię­cej – co najm­niej trzy talie. Al­ter­na­tyw­nie niek­tó­rzy gra­cze ro­zda­ją mniej­szą licz­bę kart, gra­jąc tą samą licz­bą talii przy więk­szej licz­bie gra­czy. W za­leż­no­ści od wer­sji gry jo­ke­ry są uży­wa­ne bądź nie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mo­gli­śmy za­grać w bry­dża, ty­sią­ca, makao albo w re­mi­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrɛ̃mʲik, AS: rẽmʹik

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) remibrydż

Wiktionary


remiks

remix;
1. elek­tro­nicz­na prze­rób­ka ut­wo­ru mu­zycz­ne­go;
2. kom­po­zy­cja mu­zycz­na opar­ta na kilku ut­wo­rach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) elek­tro­nicz­nie prze­ro­bio­ny utwór mu­zycz­ny w celu uzy­ska­nia nowej wer­sji;

Wiktionary

Re­miks – dzie­ło pow­sta­łe w wy­ni­ku prze­ro­bie­nia (zre­mik­so­wa­nia), po­le­ga­ją­ce­go na do­da­wa­niu/usu­wa­niu lub zmia­nie ele­men­tów ory­gi­na­łu. Re­miks za­cho­wu­je ślady dzie­ła pier­wot­ne­go – przys­wa­ja jego roz­poz­na­wal­ne ele­men­ty, by stwo­rzyć nową ja­kość, ale ko­mu­ni­ku­je swe źró­dło, np. po­przez ty­tu­ły.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈrɛ̃mʲiks, AS: rẽmʹiks

Wiktionary

Powiązane:

 czas. remiksować

Wiktionary


remikser

osoba opra­co­wu­ją­ca nową wer­sję ja­kie­goś ut­wo­ru mu­zycz­ne­go


SJP.pl


remiksować

opra­co­wy­wać nową wer­sję ja­kie­goś ut­wo­ru mu­zycz­ne­go


SJP.pl


remiksowy

→ re­miks


SJP.pl

Patrz:

remiks

remilitaryzacja

po­now­ne uz­bra­ja­nie pań­stwa roz­bro­jo­ne­go, po­wrót do po­li­ty­ki zbro­jeń i przy­go­to­wań wo­jen­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) polit. po­now­ne uz­bra­ja­nie się pań­stwa, w któ­rym wcze­śniej za­ka­za­no zbro­jeń

Wiktionary

Re­mi­li­ta­ry­za­cja − pro­ces od­wrot­ny do de­mi­li­ta­ry­za­cji, po­le­ga­ją­cy na pow­tór­nym wpro­wa­dze­niu wojsk, oraz bu­do­wy bu­dyn­ków i ma­szyn o cha­rak­te­rze wo­jen­nym, na ob­sza­rze wcze­śniej pod­da­nym roz­bro­je­niu, lub po­wrót do po­li­ty­ki i przy­go­to­wań wo­jen­nych. Przy­kła­dem jest re­mi­li­ta­ry­za­cja Na­dre­nii w 1936 roku.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌrɛ̃mʲilʲitarɨˈzat͡sʲja, AS: rẽmʹilʹitaryzacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. militaryzacja, demilitaryzacja

 czas. remilitaryzować

 przym. remilitaryzacyjny

Wiktionary


remilitaryzacyjny

→ re­mi­li­ta­ry­za­cja


SJP.pl

Patrz:

remilitaryzacja

remineralizacja

w sto­ma­to­lo­gii: od­bu­do­wa mi­kro­u­byt­ków, od któ­rych roz­po­czy­na­ją się zmia­ny próch­ni­co­we


SJP.pl


remineralizować

od­bu­do­wy­wać mi­kro­sko­pij­ne ubyt­ki w zę­bach


SJP.pl


remington

po­tocz­nie:
1. typ ka­ra­bi­nu od­tyl­co­we­go;
2. typ ma­szy­ny do pi­sa­nia;
3. typ ma­szy­ny do szy­cia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pi­sto­let lub ka­ra­bin marki Re­ming­ton Arms

 (1.2) ma­szy­na do pi­sa­nia marki Re­ming­ton Rand

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Re­ming­ton Arms – ame­ry­kań­ski pro­du­cent broni strze­lec­kiej
  • Re­ming­ton Rand – ame­ry­kań­ski pro­du­cent sprzę­tu biu­ro­we­go i in­for­ma­tycz­ne­go
  • Fre­dric S. Re­ming­ton – ame­ry­kań­ski ma­larz
  • Re­ming­ton – miej­sco­wość w sta­nie In­dia­na, w hrab­stwie Ja­sper
  • Re­ming­ton – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Ohio, w hrab­stwie Ha­mil­ton
  • Re­ming­ton – miej­sco­wość w sta­nie Wir­gi­nia, w hrab­stwie Fa­u­qu­ier
  • Re­ming­ton – miej­sco­wość w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie Wood
  • Re­ming­ton (ang. Re­ming­ton Town) – gmina w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie Wood

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na wy­cią­gnię­tym do przo­du lewym ra­mie­niu opar­łem lufę mo­je­go re­ming­to­na.

 (1.2) Oglą­dam nie­wol­ni­cę pod cie­niem ko­lum­ny. • Mu­rzyn­kę uśmiech­nię­tą, co na re­ming­to­nie • Prze­pi­su­je mój sonet o wy­bla­kłym tonie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rɛ̃ˈmʲĩŋktɔ̃n, AS: rẽmʹĩŋktõn

Wiktionary


reminiscencja

wspom­nie­nie (np. przesz­ło­ści, rze­czy i spraw mi­nio­nych oraz wszel­kie re­flek­sje z nimi zwią­za­ne)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. wspom­nie­nie rze­czy, mi­nio­nej spra­wy i re­flek­sje z nimi zwią­za­ne

 (1.2) książk. motyw lub scena, które na­wią­zu­je do mo­ty­wów lub scen już ist­nie­ją­cych w in­nych dzie­łach

Wiktionary

Re­mi­ni­scen­cja ( re­mi­ni­sci „wspo­mi­nać”) – w psy­cho­lo­gii nieś­wia­do­me wspom­nie­nie, re­flek­sja; pa­ra­dok­sal­ny efekt po­pra­wy pa­mię­ci po upły­wie pew­ne­go czasu od ostat­niej próby za­pa­mię­ta­nia. Isto­ta tego zja­wi­ska po­le­ga na tym, że lu­dzie po prze­kro­cze­niu pięć­dzie­sią­te­go roku życia le­piej (w po­rów­na­niu z ogól­nym prze­bie­giem krzy­wej za­po­mi­na­nia) pa­mię­ta­ją zja­wi­ska z okre­su, kiedy mieli od 10 do 30 lat.

Wikipedia


reminiscencyjny

do­ty­czą­cy re­mi­ni­scen­cji


SJP.pl


remis

stan, w któ­rym nikt nie jest zwy­cięz­cą ani prze­gra­nym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wynik ja­kiejś ry­wa­li­za­cji (np. gry, roz­gryw­ki spor­to­wej), w któ­rej żadna ze stron nie zo­sta­ła po­ko­na­na; także gra nie­roz­strzy­gnię­ta

 (1.2) odło­że­nie spra­wy do in­ne­go sądu lub na inne jego po­sie­dze­nie

 (1.3) hand. doz­wo­lo­ne prze­dłu­że­nie ter­mi­nu wy­pła­ty, zwol­nie­nie z długu

Wiktionary

Remis – sy­tu­a­cja w grach spor­to­wych lub w in­nych spor­tach, w któ­rej żadna ze stron nie od­nio­sła zwy­cię­stwa.

W niek­tó­rych grach remis zda­rza się czę­ściej (np. w sza­chach), w in­nych rza­dziej (np. w me­czach żuż­lo­wych), w niek­tó­rych moż­li­wy po re­gu­la­mi­no­wym cza­sie gry, ale nie­do­pu­szczal­ny przez re­gu­la­min (np. w ko­szy­ków­ce), w niek­tó­rych w ogóle nie jest moż­li­wy (np. w siat­ków­ce).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Aby przejść do na­stęp­nej rundy, muszą wy­wal­czyć w tym meczu przy­najm­niej remis.

 (1.1) Mecz za­koń­czył się nie­wy­god­nym dla obu stron re­mi­sem 1:1.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrɛ̃mʲis, AS: rẽmʹis

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. remisja ż., remisowanie n., zremisowanie n., remitent m., remitowanie n.

 czas. ndk. remisować, dk. zremisować, remitować ndk.

 przym. remisowy, remisyjny

 przysł. remisowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-3) przest. remisja

Wiktionary


remisja

w me­dy­cy­nie:
1. chwi­lo­we za­ha­mo­wa­nie lub ustą­pie­nie ob­ja­wów cho­ro­by;
2. okres, w któ­rym stwier­dzo­no za­ha­mo­wa­nie lub ustą­pie­nie ob­ja­wów cho­ro­by


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. ustą­pie­nie lub za­ha­mo­wa­nie ob­ja­wów cho­ro­by, nie­kie­dy cza­so­we;

 (1.2) med. okres, w któ­rym stwier­dzo­no osła­bie­nie ob­ja­wów cho­ro­by

 (1.3) praw. ode­sła­nie spra­wy przez sę­dzie­go do sądu niż­szej in­stan­cji

Wiktionary

Re­mi­sja (łac. "re­mis­sio") – okres scho­rze­nia, który cha­rak­te­ry­zu­je się bra­kiem ob­ja­wów cho­ro­bo­wych. Okre­śle­nie to jest sto­so­wa­ne w od­nie­sie­niu do cho­rób przew­le­kłych o prze­bie­gu na­wra­ca­ją­cym (np. he­ma­to­lo­gia, on­ko­lo­gia, psy­chia­tria, la­ryn­go­lo­gia, uro­lo­gia, der­ma­to­lo­gia). Uży­wa­nie po­ję­cia re­mi­sja jest ko­niecz­ne w przy­pad­ku cho­rób i za­bu­rzeń, w któ­rych nie można zde­fi­nio­wać wprost co oz­na­cza „wy­le­cze­nie”, co jest wskaź­ni­kiem „braku cho­ro­by”.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. remitowanie n., remitent m., remiza ż., remis m., remisowanie n., zremisowanie n.

 czas. remitować ndk., remisować ndk.

 przym. remisyjny, remisowy

 przysł. remisowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cofnięcie się, osłabienie

 (1.2) faza chorobowa

 (1.3) oddalenie

Wiktionary


remisjer

w eko­no­mii: po­wier­nik za­rzą­dza­ją­cy pa­pie­ra­mi war­to­ścio­wy­mi lub port­fe­la­mi gieł­do­wy­mi, dzia­ła­ją­cy na ra­chu­nek ich wła­ści­cie­li


SJP.pl


remisować

roz­gry­wać grę, któ­rej wy­ni­kiem jest remis


SJP.pl


remisowy

przy­miot­nik od: remis


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z re­mi­sem, do­ty­czą­cy re­mi­su

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. remis m., remisja ż.

Wiktionary


remisyjny

→ re­mi­sja


SJP.pl

Patrz:

remisja

remisz

naz­wi­sko


SJP.pl


remiszewice

Re­mi­sze­wi­ce (daw­niej: Ro­mi­sze­wi­ce, Ro­mi­szo­wi­ce) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie to­ma­szow­skim, w gmi­nie Będ­ków.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa piotr­kow­skie­go.

Wikipedia


remiszewski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Iza­be­la Ro­go­ziń­ska z domu Re­mi­szew­ska – tłu­macz li­te­ra­tu­ry fran­cu­skiej, żona Ju­lia­na Ro­go­ziń­skie­go.
  • Olis­sa Rae-Re­mi­szew­ska – pol­ska wo­ka­list­ka
  • Te­re­sa Re­mi­szew­ska – pol­ska że­glar­ka, pre­kur­sor­ka sa­mot­ne­go ko­bie­ce­go że­glar­stwa w Pol­sce
  • An­to­ni Re­mi­szew­ski – pol­ski po­li­tyk, wo­je­wo­da lu­bel­ski
  • Ed­ward Re­mi­szew­ski – pol­ski puł­kow­nik i dzia­łacz par­tyj­ny, na­czel­nik Ełku
  • Ma­te­usz Re­mi­szew­ski – pol­ski pił­karz
  • Piotr Re­mi­szew­ski – bur­mistrz mia­sta Mi­la­nów­ka, muzyk, per­ku­si­sta
  • Wa­le­ry Re­mi­szew­ski – major Wojsk Pol­skich
  • [http://www.ge­ne­a­lo­gia-ro­do­wa.web­park.pl/re­mi­szew­ski.htm Ge­ne­a­lo­gia rodu Re­mi­szew­skich herbu Je­li­ta]

Wikipedia


remisław

imię mę­skie


SJP.pl


remisławostwo

Re­mi­sław z mał­żon­ką; Re­mi­sła­wo­wie


SJP.pl


remisławowie

Re­mi­sław z mał­żon­ką; Re­mi­sła­wo­stwo


SJP.pl


remisławowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Re­mi­sła­wa lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


remitenda

książ­ki wzię­te w komis, nies­prze­da­ne i zwró­co­ne na­kład­cy


SJP.pl


remitent

osoba na rzecz któ­rej ma być wy­pła­co­ne zo­bo­wią­za­nie z weks­la lub czeku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) fi­nans. pier­wszy wła­ści­ciel weks­la

 (1.2) fi­nans. osoba na rzecz, któ­rej ma być wy­pła­co­ne zo­bo­wią­za­nie z weks­la lub z czeku

Wiktionary

Re­mi­tent (z łac. "re­mit­tens" dpn. "re­mit­ten­tis" imie­słów od cza­sow­ni­ka "re­mit­te­re" 'od­sy­łać; uwol­nić') − osoba, na rzecz któ­rej ma być wy­pła­co­ne zo­bo­wią­za­nie z weks­la.

Jest to osoba fi­zycz­na lub praw­na, na któ­rej zle­ce­nie lub na któ­rej rzecz wek­sel ma być płat­ny. Kilku re­mi­ten­tów może dzia­łać wspól­nie lub od­dziel­nie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Je­stem re­mi­ten­tem tego weks­la, ale go od­prze­da­łem.

 (1.2) W weks­lu na oka­zi­cie­la re­mi­tent jest nie­o­kre­ślo­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rɛ̃ˈmʲitɛ̃nt, AS: rẽmʹitẽnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. remis mrz., remisja ż.

Wiktionary


remitentka

→ re­mi­tent


SJP.pl

Patrz:

remitent

remitować

wska­zy­wać na weks­lu osobę, któ­rej ma być wy­pła­co­na suma weks­lo­wa


SJP.pl


remix

re­miks;
1. elek­tro­nicz­na prze­rób­ka ut­wo­ru mu­zycz­ne­go;
2. kom­po­zy­cja mu­zycz­na opar­ta na kilku ut­wo­rach


SJP.pl


remixer

ma­szy­na do re­mon­tu na­wierzch­ni dróg as­fal­to­wych; re­mik­ser


SJP.pl


remiz

nie­wiel­ki ptak wę­drow­ny z ro­dzi­ny re­mi­zów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ornit. mały ptak bu­du­ją­cy zwi­sa­ją­ce gnia­zda;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. zob. re­mi­za.

Wiktionary

Remiz – ro­dzaj pta­ków z ro­dzi­ny re­mi­zów (Re­mi­zi­dae).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈrɛ̃mʲis, AS: rẽmʹis

Wiktionary

Powiązane:

 (1-2) przym. remizowy

Wiktionary


remiza

1. za­jezd­nia
2. wy­dzie­lo­ny teren sta­no­wią­cy schro­nie­nie dla zwie­rząt w okre­sie zi­mo­wym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bu­dy­nek stra­ży po­żar­nej, ma­ga­zyn sprzę­tu prze­ciw­po­ża­ro­we­go;

 (1.2) pot. re­mi­za (1.1) jako miej­sce zabaw

 (1.3) za­jezd­nia tram­wa­jo­wa, tro­lej­bu­so­wa, au­to­bu­so­wa, itp.

 (1.4) łow. miej­sce na polu lub łące sta­no­wią­ce schro­nie­nie dla zwie­rzy­ny (zwła­szcza zimą) ze wzglę­du na obec­ność drzew i krze­wów

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lp. zob. remiz.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Re­mi­za stra­żac­ka
  • Re­mi­za – ło­wiect­wo
  • Re­mi­za – Za­jezd­nia
  • Re­mi­za. Za­wsze w akcji! – pol­ski se­rial te­le­wi­zyj­ny

Wikipedia

Wymowa:

IPA: rɛ̃ˈmʲiza, AS: rẽmʹiza

Wiktionary

Powiązane:

 przym. remizowy

 rzecz. remisja ż.

Wiktionary


remizka

1. otwór w żaglu, przez który przew­le­ka się linkę mo­cu­ją­cą
2. zdrob­nie­nie od: re­mi­za


SJP.pl


remizoświetlica

miej­sce do prze­cho­wy­wa­nia po­ja­zdów (stra­żac­kich, tram­wa­jo­wych itp.), peł­nią­ce jed­no­cze­śnie funk­cję świet­li­cy


SJP.pl


remoncik

zdrob­nie­nie od: re­mont


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od re­mont

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie re­mont, lecz tylko mały re­mon­cik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. remont m.

 przym. remontowy

Wiktionary


remonstracja

1. w niek­tó­rych pań­stwach: śro­dek praw­ny w po­stę­po­wa­niu ad­mi­ni­stra­cyj­nym zmie­rza­ją­cy do zmia­ny lub uchy­le­nia de­cyz­ji;
2. prze­sta­rza­łe: przed­sta­wie­nie (zwy­kle wła­dzy, zwierzch­ni­ko­wi) od­mien­ne­go punk­tu wi­dze­nia, przed­sta­wie­nie swego zda­nia


SJP.pl


remonstranci

czło­nek pro­te­stanc­kiej grupy wyz­na­nio­wej, odła­mu kal­wi­niz­mu w Ho­lan­dii; ar­mi­nia­nin


SJP.pl

Re­mon­stran­ci, a wła­ści­wie Bract­wo Re­mon­stran­tów ("Re­mon­strant­se Bro­e­ders­chap)" – pro­te­stanc­kie wyz­na­nie pow­sta­łe na po­cząt­ku XVII wieku w Re­pu­bli­ce Zjed­no­czo­nych Pro­win­cji w wy­ni­ku ro­zła­mu w Ho­len­der­skim Ko­ście­le Re­for­mo­wa­nym. Po­tę­pio­ne przez Synod w Dor­drech­cie, po­mi­mo po­cząt­ko­wych prze­śla­do­wań re­mon­stran­ci przetr­wa­li w Ni­der­lan­dach jako małe, ale wpły­wo­we wyz­na­nie o wy­raź­nie li­be­ral­nym obli­czu.

Wikipedia


remonstrant

czło­nek pro­te­stanc­kiej grupy wyz­na­nio­wej, odła­mu kal­wi­niz­mu w Ho­lan­dii; ar­mi­nia­nin


SJP.pl


remonstrantka

→ re­mon­strant


SJP.pl

Patrz:

remonstrant

remonstrantyzm

re­mon­stran­tyzm sekta kal­wiń­ska odrzu­ca­ją­ca pre­dy­sty­na­cję i uza­leż­nia­ją­ca zba­wie­nie czło­wie­ka od jego do­brych uczyn­ków; ar­mi­nia­nizm


SJP.pl


remonstrować

prze­sta­rza­łe:
1. prze­kła­dać, przed­sta­wiać, tłu­ma­czyć, pers­wa­do­wać;
2. prze­ciw­sta­wiać się cze­muś, prze­czyć, od­wo­ły­wać się


SJP.pl


remont

przy­wró­ce­nie war­to­ści użyt­ko­wej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) do­pro­wa­dze­nie do stanu uży­tecz­no­ści

Wiktionary

Re­mont – przy­wró­ce­nie war­to­ści użyt­ko­wej obiek­tu (ma­szy­ny, urzą­dze­nia, bu­dyn­ku).

Na­le­ży odróż­nić re­mont i na­pra­wę (re­mont nie­pla­no­wy), która rów­nież po­le­ga na przy­wró­ce­niu war­to­ści użyt­ko­wej, ale – obiek­tu usz­ko­dzo­ne­go. Ra­cjo­nal­na go­spo­dar­ka re­mon­to­wa ma za za­da­nie nie do­pu­szczać do usz­ko­dze­nia obiek­tu po­przez sto­so­wa­nie sy­ste­mu re­mon­tów pla­no­wo-za­po­bie­gaw­czych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bez re­mon­tu nie bę­dzie­my w sta­nie tutaj miesz­kać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrɛ̃mɔ̃nt, AS: rẽmõnt

Wiktionary

Powiązane:

 czas. remontować ndk., wyremontować dk., odremontować dk.

 rzecz. remontowanie n., wyremontowanie n., odremontowanie n., remoncik mrz.

 przym. remontowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) naprawa, odrestaurowanie, renowacja, restauracja

Wiktionary


remonta

daw­niej: uzu­peł­nie­nie licz­by koni w woj­sku


SJP.pl


remontada

w piłce noż­nej: nie­praw­do­po­dob­ne odro­bie­nie strat bram­ko­wych; co­me­back


SJP.pl


remontant

ro­śli­na ozdob­na bądź ja­go­do­wa, kwit­ną­ca co najm­niej dwa razy do roku


SJP.pl


remontantka

od­mia­na róży, kwit­ną­cej kilka razy w ciągu roku


SJP.pl


remontowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|re­mon­to­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. remontować ndk.

 rzecz. remont mrz.

 przym. remontowy

Wiktionary


remontować

prze­pro­wa­dzać re­mont; na­pra­wiać, re­pe­ro­wać


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) prze­pro­wa­dzać re­mont

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) On kazał wszyst­ko w Pile prze­ma­lo­wy­wać, płoty na zie­lo­no, domy na ko­lo­ro­wo, nawet stare roz­pa­da­ją­ce się ru­de­ry za­miast re­mon­to­wać też prze­ma­lo­wa­li, żeby ład­nie było.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɛ̃mɔ̃nˈtɔvat͡ɕ, AS: rẽmõntovać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wyremontować

 rzecz. remontowanie n., montaż mrz., remont

 przym. remontowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) naprawiać, reperować

Wiktionary


remontowiec

pra­cow­nik za­trud­nia­ny przy re­mon­cie ja­kichś obiek­tów


SJP.pl


remontownia

po­mie­szcze­nie wy­po­sa­żo­ne do prze­pro­wa­dza­nia re­mon­tu róż­ne­go ro­dza­ju ma­szyn, po­ja­zdów itp.


SJP.pl


remontowo-budowlany

w bu­dow­nict­wie: do­ty­czą­cy re­mon­to­wych prac bu­dow­la­nych


SJP.pl


remontowy

1. przy­miot­nik od: re­mont;
2. koń re­mon­to­wy - młody koń (w wieku 3-4 lat) wcie­la­ny jako re­mon­ta, to jest uzu­peł­nie­nie stanu koni w woj­sku


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z re­mon­tem, do­ty­czą­cy re­mon­tu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­ścig za­koń­czył się pod­czas do­je­cha­nia do zapór dro­go­wych, które zo­sta­ły usta­wio­ne z po­wo­du trwa­ją­cych prac re­mon­to­wych.

 (1.1) Prace re­mon­to­we w ła­wrze su­pra­skiej były wspie­ra­ne fi­nan­so­wo z bu­dże­tu pań­stwa pol­skie­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. remont m., remoncik m., remontówka ż., remontowiec m., remontowanie n., wyremontowanie n.

 czas. remontować ndk., wyremontować dk.

Wiktionary


remora

ryba oko­nioksz­tałt­na z pier­wszą płet­wą grzbie­to­wą przeksz­tał­co­ną w le­żą­cą na gło­wie przys­saw­kę; pod­naw­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) icht. ryba z ro­dzi­ny nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Eche­ne­i­dae|ref=tak.

Wiktionary

Re­mo­ra – ro­dzaj ryb oko­nioksz­tałt­nych z ro­dzi­ny pod­naw­ko­wa­tych.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: rɛ̃ˈmɔra, AS: rẽmora

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podnawka; przest. trzymonaw, trzymonawka, ssacz, tarczygłów

Wiktionary


remory

ryba oko­nioksz­tałt­na z pier­wszą płet­wą grzbie­to­wą przeksz­tał­co­ną w le­żą­cą na gło­wie przys­saw­kę; pod­naw­ka


SJP.pl


remoulade

[czy­taj: remuLAD] ro­dzaj sosu na bazie ma­jo­ne­zu lub oliwy; re­mu­la­da


SJP.pl


rempała

naz­wi­sko


SJP.pl


rempin

Rem­pin – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie sier­pec­kim, w gmi­nie Go­zdo­wo. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa płoc­kie­go.

Wikipedia


remski

naz­wi­sko


SJP.pl


remulada

ro­dzaj sosu na bazie ma­jo­ne­zu lub oliwy; re­mo­u­la­de


SJP.pl

Re­mu­la­da (fr. "rémoulade"), sos duń­ski – zimny sos fran­cu­ski po­da­wa­ny do węd­lin i zim­nych mięs. Przy­rzą­dza­ny na bazie ma­jo­ne­zu z do­dat­kiem musz­tar­dy, drob­no po­sie­ka­nych jaj na twar­do i czosn­ku roz­tar­te­go z solą.

We­dług prze­pi­su po­da­ne­go w daw­nej książ­ce ku­char­skiej Marty Nor­kow­skiej, do masy ma­jo­ne­zo­wo-musz­tar­do­wej za­le­ca się też do­da­wać sie­ka­ny szczy­pio­rek z ko­per­kiem (a przy jej nad­mier­nym zgęst­nie­niu – roz­cień­cze­nie octem) oraz ser­wo­wa­nie tego sosu także do dań ryb­nych z rusz­tu.

Wikipedia


remuneracja

daw­niej: jed­no­ra­zo­wa za­pła­ta wy­rów­naw­cza; odsz­ko­do­wa­nie, re­kom­pen­sa­cja, re­kom­pen­sa­ta


SJP.pl


remus

mit. rzym. bliź­ni brat Ro­mu­lu­sa, za­bi­ty przez niego w spo­rze przy za­kła­da­niu Rzymu


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Remus – mi­tycz­ny za­ło­ży­ciel Rzymu
  • Remus – imię mę­skie
  • Remus – naz­wi­sko
  • Remus – ka­szub­ski wę­drow­nik
  • Remus – księ­życ pla­ne­to­i­dy (87) Syl­via
  • Remus – marka piwa pro­du­ko­wa­ne­go w Gdań­sku
  • Remus – rzeka w Mek­sy­ku

Wikipedia


remuszko

naz­wi­sko


SJP.pl


remy

jed­nost­ka po­chło­nię­tej przez or­ga­nizm dawki pro­mie­nio­wa­nia


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Remy – gmina
  • Remy – miej­sco­wość
  • Chri­stian Remy – fran­cu­ski sko­czek nar­ciar­ski
  • Remy Zero – ame­ry­kań­ski ze­spół mu­zycz­ny
  • Kalwi & Remi
  • Rémy
  • Saint-Remy

Wikipedia


ren

zwie­rzę z ro­dzi­ny je­le­nio­wa­tych; re­ni­fer


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu Re i licz­bie ato­mo­wej 75;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) zool. re­ni­fer

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (3.1) filoz. kon­fu­cja­nizm hu­ma­ni­tar­ność

Wiktionary

Ren ( Rhin, Rhein, Rijn, ret. "Rein", Rhe­nus) – jedna z naj­dłuż­szych rzek w Eu­ro­pie, li­czą­ca 1232,7 km. Wy­pły­wa z Alp szwaj­car­skich, pły­nie przez Je­zio­ro Bo­deń­skie, dalej na pół­noc, two­rząc gra­ni­cę mię­dzy Fran­cją a Niem­ca­mi. Ucho­dzi (trze­ma głów­ny­mi ra­mio­na­mi uj­ścio­wy­mi – Waal, IJssel i Dolny Ren, dalej pod nazwą Lek) do Morza Pół­noc­ne­go na za­chód od Rot­ter­da­mu w Ho­lan­dii.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jakie wła­ści­wo­ści che­micz­ne ma ren?

 (2.1) Przez drogę przesz­ło stado renów.

 (3.1) Ren czyli hu­ma­ni­tar­ność jest naj­więk­szą cnotą czło­wie­ka, dą­że­nie do niej sta­no­wi naj­wyż­szy cel edu­ka­cji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rɛ̃n, AS: rẽn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. renowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. Re

 (2.1) renifer

 (3.1) humanitarność, żen

Wiktionary


rena

zwie­rzę z ro­dzi­ny je­le­nio­wa­tych; re­ni­fer


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Rena – mia­sto we wschod­niej Nor­we­gii
    • Rena – sta­cja ko­le­jo­wa w ww. mie­ście
  • Rena – gmina w Hisz­pa­nii, w pro­win­cji Ba­da­joz
  • Rena – ro­dzaj węży z po­dro­dzi­ny Epic­ti­nae w ro­dzi­nie węży nit­ko­wa­tych
  • Rena – pol­ska ra­per­ka
  • Rena – pol­ski film dra­ma­tycz­ny z 1938 roku

Wikipedia


renaciny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Re­na­ty lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


renacjonalizacja

Re­na­cjo­na­li­za­cja – pow­tór­na na­cjo­na­li­za­cja, czyli po­now­ne przej­mo­wa­nie na rzecz pań­stwa mie­nia, które kie­dyś zo­sta­ło spry­wa­ty­zo­wa­ne.

Wikipedia


renacjonalizacyjny

→ re­na­cjo­na­li­za­cja


SJP.pl

Patrz:

renacjonalizacja

renacjonalizować

zmie­niać włas­ność spry­wa­ty­zo­wa­ną na pań­stwo­wą


SJP.pl


renan

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Renan – imię
  • Renan – gmina w kan­to­nie Berno, w okrę­gu Ber­ner Jura
  • Renan Barão – bra­zy­lij­ski za­wod­nik mie­sza­nych sztuk walki
  • Renan Bres­san – bia­ło­ru­ski pił­karz
  • Renan Brito So­a­res – bra­zy­lij­ski pił­karz, wy­stę­pu­ją­cy na po­zy­cji bram­ka­rza
  • Renan Bu­iat­ti – bra­zy­lij­ski siat­karz
  • Renan Couoh – mek­sy­kań­ski tre­ner pił­kar­ski
  • Renan Dal Zotto – bra­zy­lij­ski pił­karz
  • Renan Oli­ve­i­ra – bra­zy­lij­ski pił­karz
  • Renan Lodi – bra­zy­lij­ski pił­karz
  • Renan Luce – fran­cu­ski pio­sen­karz
  • Renan So­a­res Re­u­ter – bra­zy­lij­ski pił­karz

Wikipedia


renat

imię żeń­skie


SJP.pl

Renat – imię mę­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go. Wy­wo­dzi się od słowa oz­na­cza­ją­ce­go „odro­dzo­ny na chrzcie”, „uro­dzo­ny na nowo”.

W Pol­sce imię rzad­kie. W stycz­niu 2024 w re­je­strze PESEL było 665 męż­czyzn o imie­niu Renat na­da­nym jako imię pier­wsze.

Wikipedia


renata

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=mę­sko­o­so­bo­wy.

 (2.1) D. i B. lp. od: Renat

Wiktionary

Re­na­ta – imię żeń­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go. Oz­na­cza odro­dzo­na. Imię po­ja­wi­ło się w Pol­sce w XVII wieku pod wpły­wa­mi fran­cu­ski­mi.

Zdrob­nie­nia: Rena, Re­nat­ka, Renia. Męski od­po­wied­nik: Renat.

Re­na­ta imie­ni­ny ob­cho­dzi 28 marca, jako wspom­nie­nie bł. Re­na­ty Marii Fe­il­la­tre­au, i 12 li­sto­pa­da, jako wspom­nie­nie św. Re­na­ta, bi­sku­pa An­gers.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Czy pani Re­na­ta zaj­mu­je się sla­wi­sty­ką, czy di­gi­ta­li­za­cją w bi­blio­te­ce cy­fro­wej?

 (1.1) U nas pro­po­zy­cje mał­żeń­skie skła­da się prze­waż­nie mi­mo­cho­dem w łóżku, pod zgub­nym wpły­wem sek­su­al­ne­go za­do­wo­le­nia. Ale co było robić? Zwa­bić Ali­cję do mego po­ko­i­ku i zgwał­cić na tap­cza­nie Re­na­ty?

 (1.1) Zadz­wo­nio­no do drzwi i Re­na­ta wpro­wa­dzi­ła męż­czyz­nę o zmię­tym wy­glą­dzie i bie­ga­ją­cych ner­wo­wo ocz­kach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rɛ̃ˈnata, AS: rẽnata

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. Renia ż., Reńka ż., Renatka ż.

:: fm. Renat m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. Renia

Wiktionary


renatka

zdrob­nie­nie od: Re­na­ta (imię żeń­skie)


SJP.pl


renaturalizacja

Re­na­tu­ra­li­za­cja – pro­ces przy­wra­ca­nia śro­do­wi­sku stanu na­tu­ral­ne­go, moż­li­wie bli­skie­go sta­no­wi pier­wot­ne­mu sprzed wpro­wa­dze­nia w nim zmian przez czło­wie­ka. Ter­min ten ma szer­sze zna­cze­nie niż re­na­tu­ry­za­cja bo­wiem nie ogra­ni­cza się do dzia­łań tech­nicz­nych – może oz­na­czać pro­ces spon­ta­nicz­ny moż­li­wy dzię­ki np. ochro­nie bier­nej. W odróż­nie­niu do re­na­tu­ry­za­cji ogra­ni­cza­ją­cej się zwy­kle do za­bie­gów hy­dro­tech­nicz­nych, do­ty­czyć może wszel­kich eko­sy­ste­mów. W eko­sy­ste­mach le­śnych może po­le­gać np. na umoż­li­wie­niu spon­ta­nicz­ne­go kształ­to­wa­nia skła­du i struk­tu­ry drze­wo­sta­nu po­przez eli­mi­na­cję za­bie­gów ho­dow­la­nych.

Wikipedia


renaturalizować

przy­wra­cać cechy na­tu­ral­ne; re­na­tu­ry­zo­wać


SJP.pl


renaturyzacja

Re­na­tu­ry­za­cja – pro­ces przy­wró­ce­nia śro­do­wi­sku stanu na­tu­ral­ne­go, moż­li­wie bli­skie­go sta­no­wi pier­wot­ne­mu sprzed wpro­wa­dze­nia w nim zmian przez czło­wie­ka, np. przy­wró­ce­nie rzece na­tu­ral­ne­go, me­an­dru­ją­ce­go ko­ry­ta. Wy­ma­ga re­a­li­za­cji dzia­łań tech­nicz­nych i dla­te­go do­ty­czy przed­sięw­zięć in­ży­nie­ryj­nych (z re­gu­ły z za­kre­su me­lio­ra­cji i hy­dro­tech­ni­ki). Może sta­no­wić część re­kul­ty­wa­cji.

Wikipedia


renaturyzacyjny

→ re­na­tu­ry­za­cja


SJP.pl

Patrz:

renaturyzacja

renaturyzować

przy­wra­cać cechy na­tu­ral­ne; re­na­tu­ra­li­zo­wać


SJP.pl


renaud

Re­na­ud, właśc. Re­na­ud Séchan (ur. 11 maja 1952 w Pa­ry­żu) – fran­cu­ski ar­ty­sta pio­sen­ki au­tor­skiej, twór­ca pio­se­nek za­an­ga­żo­wa­nych spo­łecz­nie i po­li­tycz­nie, aktor.

Wikipedia


renault

[czy­taj: reNO] marka sa­mo­cho­dów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki lub mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) mot. pot. sa­mo­chód marki Re­na­ult

Wiktionary

Re­na­ult (wy­mo­wa:) – fran­cu­ski pro­du­cent sa­mo­cho­dów za­ło­żo­ny w 1899 roku, bę­dą­cy za­ra­zem jed­nym z naj­star­szych przed­się­biorstw sa­mo­cho­do­wych. Lider pod wzglę­dem glo­bal­nej sprze­da­ży aut oraz drugi na świe­cie pro­du­cent sa­mo­cho­dów. Kon­cern za­trud­nia 130 tys. pra­cow­ni­ków na całym świe­cie, z czego 63 tys. we Fran­cji, jed­nak je­dy­nie około 20% pro­duk­cji re­a­li­zu­je we Fran­cji. Od­se­tek ten jest nieco wyż­szy w przy­pad­ku sil­ni­ków (29%).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kie­row­ca re­na­ult wy­mu­sił pier­wszeń­stwo.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Renault mzw., renia ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reno, renówka

Wiktionary


rencina

ek­spre­syw­nie: renta


SJP.pl


rencista

osoba otrzy­mu­ją­ca rentę, naj­czę­ściej z ty­tu­łu in­wa­lidzt­wa; ren­to­bior­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba po­bie­ra­ją­ca rentę, naj­czę­ściej z po­wo­du nie­zdol­no­ści do pracy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rɛ̃ɲˈt͡ɕista, AS: rẽńćista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. renta ż., rentier m., rentierka ż.

:: fż. rencistka ż.

 przym. rentowy, rentierski, rentowny

Wiktionary


rencistka

→ ren­ci­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta po­bie­ra­ją­ca rentę

Wiktionary

Patrz:

rencista

Powiązane:

 rzecz. renta ż.

:: fm. rencista m.

 przym. rentowny

Wiktionary


rendang

ostry gu­lasz z ko­ko­sem, po­tra­wa kuch­ni in­do­ne­zyj­skiej, ma­le­zyj­skiej i sin­ga­pur­skiej


SJP.pl

Ren­dang – ostra po­tra­wa mięs­na (ro­dzaj gu­la­szu wo­ło­we­go z ko­ko­sem) cha­rak­te­ry­stycz­na dla kuch­ni in­do­ne­zyj­skiej, ma­le­zyj­skiej i sin­ga­pur­skiej, wy­wo­dzą­ca się z tra­dy­cji ku­li­nar­nych in­do­ne­zyj­skie­go ludu Mi­nang­ka­bau (za­chod­nia Su­ma­tra). W In­do­nez­ji jest da­niem na­ro­do­wym.

Wikipedia


rendant

daw­niej:
1. księ­go­wy, po­bor­ca;
2. urzęd­nik pil­nu­ją­cy ma­te­ria­łów pi­śmien­nych w daw­nej ko­mi­sji skar­bu w War­sza­wie


SJP.pl


render

naz­wi­sko


SJP.pl


rendering

w in­for­ma­ty­ce: pro­ces kom­pu­te­ro­we­go two­rze­nia trój­wy­mia­ro­wych obra­zów


SJP.pl


renderka

ro­dzaj ma­szy­ny do szy­cia; ren­de­rów­ka, ka­pów­ka


SJP.pl


renderowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ren­de­ro­wać.

Wiktionary

Ren­de­ro­wa­nie ( ren­de­ring) – gra­ficz­ne przed­sta­wie­nie tre­ści za­pi­sa­nej cy­fro­wo w for­mie wła­ści­wej dla da­ne­go śro­do­wi­ska (np. wyś­wiet­le­nie w oknie prze­glą­dar­ki stro­ny WWW za­pi­sa­nej w ko­dzie HTML). Część pro­gra­mu kom­pu­te­ro­we­go od­po­wie­dzial­na za ren­de­ro­wa­nie na­zy­wa­na jest me­cha­niz­mem ren­de­ru­ją­cym, sil­ni­kiem ren­de­ru­ją­cym lub ren­de­re­rem.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. rendering m.

 czas. renderować ndk.

Wiktionary


renderówka

ro­dzaj ma­szy­ny do szy­cia; ren­der­ka, ka­pów­ka


SJP.pl


rendez-vous

[czy­taj: randeWU] z fran­cu­skie­go, prze­sta­rza­łe: spot­ka­nie się z kimś w umó­wio­nym cza­sie i miej­scu; rand­ka, schadz­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. przest. spot­ka­nie dwoj­ga sym­pa­ty­zu­ją­cych ze sobą osób

 (1.2) przen. żart. do­wol­ne spot­ka­nie

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ren­dez-Vous – fiń­ski ze­spół mu­zycz­ny
  • Ren­dez-Vous – fran­cu­ski ze­spół mu­zycz­ny
  • Ren­dez-Vous – pol­ski ze­spół mu­zycz­ny
  • Ren­dez-Vous – de­biu­tanc­ki album wło­skiej pio­sen­kar­ki In-Grid
  • Ren­dez-Vous – album fran­cu­skie­go kom­po­zy­to­ra Jeana-Mi­che­la Jarre'a
  • Ren­dez-Vous – album pol­skiej grupy Ren­dez-Vous
  • Rand­ka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Aśka się wy­stro­i­ła, pew­nie ma dziś ren­dez-vous.

 (1.1) Przysz­łość, jak przy­sta­ło na damę, która ma ren­dez-vous w ho­te­lu, była za­wo­a­lo­wa­na. Nie roz­poz­na­łem jej, ale spę­dzi­łem z nią noc.

 (1.2) Spraw­dzam ak­tu­al­ne dane na temat ren­dez-vous pla­ne­to­i­da­a­ne­to­id z Ma­de­le­i­ne. Wciąż nic pew­ne­go.

 (1.2) Sądzę, panie mi­ni­strze, że te sic. nasze ren­dez-vous zmie­rza ku koń­co­wi i może to wła­ści­wy mo­ment, by zadać naj­prost­sze z moż­li­wych do po­my­śle­nia pytań, tak pro­ste, że aż na­iw­ne.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) randka

Wiktionary


renegacki

do­ty­czą­cy re­ne­ga­ta


SJP.pl


renegat

prze­nie­wier­ca, od­stęp­ca, zdraj­ca, od­szcze­pie­niec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) książk. czło­wiek po­rzu­ca­ją­cy swoje prze­ko­na­nia, zdra­dza­ją­cy daw­nych so­jusz­ni­ków

Wiktionary

Re­ne­gat (rów­nież za­prza­niec) – czło­wiek po­rzu­ca­ją­cy swoje prze­ko­na­nia, zdra­dza­ją­cy daw­nych so­jusz­ni­ków.

Okre­śle­nie po­cho­dzi od ła­ciń­skie­go cza­sow­ni­ka "re­ne­ga­re", oz­na­cza­ją­ce­go „za­prze­czyć”, „odrzu­cić”, „wy­przeć się” lub „wy­rzec się”.

W wielu słow­ni­kach „re­ne­gat” okre­śla­ny jest rów­nież jako prze­nie­wier­ca, od­stęp­ca, zdraj­ca, od­szcze­pie­niec.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. renegactwo n.

:: fż. renegatka ż.

 przym. renegacki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) odstępca, zdrajca, judasz

Wiktionary


renegatka

→ re­ne­gat


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fż. od: re­ne­gat

Wiktionary

Patrz:

renegat

Powiązane:

 rzecz. renegactwo n.

:: fm. renegat m.

 przym. renegacki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrajczyni

Wiktionary


renegocjacja

(zwy­kle w licz­bie mno­giej) pow­tór­ne usta­la­nie wy­pra­co­wa­nych wcze­śniej sta­no­wisk, ukła­dów itp.; po­now­na ne­go­cja­cja


SJP.pl


renegocjacyjny

→ re­ne­go­cja­cja


SJP.pl

Patrz:

renegocjacja

renegocjować

książ­ko­wo: uło­żyć się, ukła­dać się pow­tór­nie w spra­wach, co do któ­rych osią­gnię­to już wcze­śniej po­ro­zu­mie­nie; po­now­nie ne­go­cjo­wać


SJP.pl


rener

lina za­koń­czo­na ha­kiem słu­żą­ca do prze­no­sze­nia ła­dun­ku na sta­tek


SJP.pl


renes.

skrót od:
1. re­ne­sans;
2. re­ne­san­so­wy


SJP.pl

skrót w funk­cji rze­czow­ni­ka

 (1.1) = kult. re­ne­sans

skrót w funk­cji przy­miot­ni­ka

 (2.1) = re­ne­san­so­wy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. renesans mrz., Renesans mrz., renesansowość ż., renesansyzm mrz.

 przym. renesansowy

 przysł. renesansowo

Wiktionary


renesans

1. okres w hi­sto­rii kul­tu­ry eu­ro­pej­skiej, trwa­ją­cy od XIV do XVI wieku;
2. styl w sztu­kach pla­stycz­nych i ar­chi­tek­tu­rze;
3. odro­dze­nie się cze­goś; od­no­wie­nie, rozk­wit


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kult. szt. ar­chit. głów­ny kie­ru­nek w kul­tu­rze środ­ko­wo- i za­chod­nio­e­u­ro­pej­skiej, który da­tu­je się na prze­łom wieku XV i XVI;

 (1.2) szt. ar­chit. styl cha­rak­te­ry­stycz­ny dla Eu­ro­py prze­ło­mu XV i XVI wieku

 (1.3) książk. odro­dze­nie się cze­goś

Wiktionary

Re­ne­sans, odro­dze­nie ( re­na­is­san­ce „odro­dze­nie”) – epoka w hi­sto­rii kul­tu­ry eu­ro­pej­skiej, obej­mu­ją­ca prze­de wszyst­kim XVI wiek, okre­śla­ny czę­sto jako „odro­dze­nie sztuk i nauk” oraz kon­cep­cja hi­sto­rio­zo­ficz­na od­no­szą­ca się do hi­sto­rii kul­tu­ry wło­skiej od Dan­te­go do roku 1520.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Budzi po­dziw hu­ma­nizm doby re­ne­san­su.

 (1.1) Wła­śnie za­koń­czył się wy­kład o re­ne­san­sie w Pol­sce.

 (1.2) Sufit zdo­bią pla­fo­ny wy­ko­na­ne w stylu wczes­ne­go re­ne­san­su wło­skie­go.

 (1.3) Obec­nie swój re­ne­sans prze­ży­wa­ją płyty gra­mo­fo­no­we.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Renesans mrz., renesansowość ż., renesansyzm m.

 przym. renesansowy

 przysł. renesansowo

 skr. renes.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) odrodzenie

 (1.3) odrodzenie

Wiktionary


renesansowo

przy­słó­wek

 (1.1) szt. ar­chit. cha­rak­te­ry­stycz­nie dla re­ne­san­su

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Naj­bar­dziej re­ne­san­so­wo brzmią pie­śni wy­ko­ny­wa­ne przez na­szych so­li­stów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. renesans mrz., Renesans mrz., renesansowość ż., renesansyzm mrz.

 przym. renesansowy

 skr. renes.

Wiktionary


renesansowość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest re­ne­san­so­we; cecha tych, któ­rzy są re­ne­san­so­wi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. renesansowy

 przysł. renesansowie, renesansowo

 rzecz. renesans mrz., Renesans mrz., renesansyzm mrz.

 skr. renes.

Wiktionary


renesansowy

→ re­ne­sans


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) kult. szt. ar­chit. do­ty­czą­cy re­ne­san­su, wy­stę­pu­ją­cy w epoce re­ne­san­su; bę­dą­cy w takim stylu

 (1.2) ma­ją­cy roz­le­głe za­in­te­re­so­wa­nia i dzia­ła­ją­cy na róż­nych po­lach, także. świad­czą­cy o czy­ichś sze­ro­kich za­in­te­re­so­wa­niach

Wiktionary

Patrz:

renesans

Przykłady

 (1.1) Za­pi­sy kro­ni­kar­skie świad­czą, że część miesz­kal­na zamku miała cha­rak­ter bu­dow­li re­ne­san­so­wej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɛ̃nɛsãw̃ˈsɔvɨ, AS: rẽnesãũ̯sovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Renesans mrz., renesans m., renesansowość ż., renesansyzm m.

 skr. renes.

 przysł. renesansowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) wszechstronny

Wiktionary


renesansyzm

rzad­ko: ze­spół cech cha­rak­te­ry­stycz­nych dla sztu­ki re­ne­san­su


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) szt. ar­chit. ze­spół cech cha­rak­te­ry­stycz­nych dla Re­ne­san­su w ar­chi­tek­tu­rze i sztu­ce

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. renesans mrz., Renesans mrz., renesansowość ż.

 przym. renesansowy

 przysł. renesansowo

 skr. renes.

Wiktionary


reneta

od­mia­na ja­bło­ni


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. ogrod. grupa póź­nych od­mian upraw­nych ja­bło­ni do­mo­wej da­ją­cych owoce o cha­rak­te­ry­stycz­nym winno-kwa­sko­wa­tym smaku i so­czy­stym miąż­szu;

 (1.2) ogrod. spoż. kulin. cuk. jabł­ko o cha­rak­te­ry­stycz­nym winno-kwa­sko­wa­tym smaku i so­czy­stym miąż­szu, owoc re­ne­ty (1.1)

Wiktionary

Ja­błoń do­mo­wa 'Re­ne­ta' z franc. "re­i­net­te" (dosł. „mała kró­lo­wa”) – jest to stara grupa od­mian upraw­nych (kul­ty­war) ja­bło­ni do­mo­wej. Owoce są twar­de, rów­no­mier­nie okrą­głe. Po­sia­da­ją cha­rak­te­ry­stycz­ny winno-kwa­sko­wa­ty smak i aro­mat. We­dług rzad­ko obec­nie sto­so­wa­ne­go sy­ste­mu kla­sy­fi­ka­cji od­mian upraw­nych Diela - Lu­ka­sa z 1856 roku na­le­żą do jed­nej z czte­rech spoś­ród 15 klas owo­ców:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W sa­dzie ro­śnie do­rod­na re­ne­ta. Doj­rze­wa bar­dzo późno, ale warto cze­kać na jej owoce.

 (1.2) Re­ne­ty na­da­ją się do­sko­na­le na szar­lot­kę.

 (1.2) Księ­że, nie masz na­dziei, że bę­dzie­my jedli czer­wo­ne re­ne­ty z mojej szkół­ki — a spo­dzie­wasz się owo­ców na spróch­nia­łym drze­wie!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. renetka ż.

Wiktionary


reneński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ren­nes, do­ty­czą­cy Ren­nes

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Rennes mrz.

 przym. renneński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. renneński, daw. redoński

Wiktionary


renga

ja­poń­ski utwór po­e­tyc­ki


SJP.pl

Renga (jap. 連歌 ‘pie­śni łą­czo­ne’ lub ‘wią­za­ne’) – ga­tu­nek ja­poń­skiej po­ez­ji opie­ra­ją­cy się na łą­cze­niu strof wier­szy tanka ukła­da­nych przez róż­nych po­e­tów.

Kom­po­zy­cja rengi opie­ra się na prze­mien­nym ukła­da­niu strof wier­sza tanka, przy czym jedna osoba two­rzy tzw.

Wikipedia


renia

zdrob­nie­nie od: Re­na­ta (imię żeń­skie)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pl-re­for­ma2026|Renia. (pot. pieszcz. sa­mo­chód marki Re­na­ult)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Znał to miej­sce, wstę­po­wał w nie ty­le­kroć — ze scho­dów metra albo prze­dzie­ra­jąc się przez rzędy aut, kiedy pod­jeż­dżał od Ro­so­ła swą renią czy służ­bo­wą lan­cią któ­re­goś z ko­le­gów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Renault n./mzw., renault mzw., renówka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reno, renówka, renatka

Wiktionary


renice

Re­ni­ce (niem. "Reh­nitz") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie my­śli­bor­skim, w gmi­nie My­śli­bórz, nad Je­zio­rem Re­nic­kim.

W la­tach 1954–1961 wieś była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Re­ni­ce, po jej znie­sie­niu w gro­ma­dzie My­śli­bórz.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa go­rzow­skie­go.

Wikipedia


renifer

zwie­rzę z ro­dzi­ny je­le­nio­wa­tych, ży­ją­ce w kra­jach pół­noc­nych Eu­ro­py, Azji i Ame­ry­ki; ren


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ran­gi­fer ta­ran­dus|Lin­na­e­us|ref=tak., ssak z ro­dzi­ny je­le­nio­wa­tych, za­miesz­ku­ją­cy ark­tycz­ną tun­drę i la­so­tun­drę;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pod­czas wę­drów­ki po La­po­nii nat­knę­li­śmy się na stado re­ni­fe­rów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rɛ̃ˈɲifɛr, AS: rẽńifer

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. reniferzątko n.

:: zdrobn. reniferek m.

 przym. reniferowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ren; gw. Górny Śląsk rynifer

Wiktionary


reniferek

zdrob­nie­nie od: re­ni­fer


SJP.pl


reniferowy

przy­miot­nik od: re­ni­fer


SJP.pl


reniferzyca

rzad­ko: sa­mi­ca re­ni­fe­ra - ssaka z ro­dzi­ny je­le­nio­wa­tych


SJP.pl


renilla

re­nil­la pió­rów­ka - ko­ra­lo­wiec na­le­żą­cy do pió­ró­wek, wy­stę­pu­ją­cy u wy­brze­ży Sta­nów Zjed­no­czo­nych, cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się two­rze­niem osob­nych ko­lo­nii osob­ni­ków żeń­skich i mę­skich


SJP.pl


renina

enzym i hor­mon zwie­rzę­cy wy­dzie­la­ny przez korę nerek w sta­nie nie­dokr­wie­nia


SJP.pl

Nie mylić z: ren­ni­na (EC 3.4.23.4).

Re­ni­na (an­gio­ten­sy­no­ge­na­za; EC 3.4.23.15) – pro­te­o­li­tycz­ny enzym i hor­mon zwie­rzę­cy wyt­wa­rza­ny przez apa­rat przy­kłę­busz­ko­wy. Jej dzia­ła­nie skut­ku­je pod­nie­sie­niem ci­śnie­nia krwi. Re­ni­na jest gli­ko­pro­te­i­ną.

Wikipedia


reninowy

→ re­ni­na


SJP.pl

Patrz:

renina

renio

daw­niej, żar­to­bli­wie:
1. złoty reń­ski;
2. gul­den


SJP.pl


renitencja

1. w daw­nej Pol­sce: od­mo­wa po­win­no­ści, zwy­kle da­ni­ny lub opła­ty pie­nięż­nej, ze stro­ny chło­pów;
2. daw­niej: upór, za­cię­cie się


SJP.pl


renju

[czy­taj: ren­dziu] od­mia­na go­mo­ku o nieco bar­dziej skom­pli­ko­wa­nych za­sa­dach do­ty­czą­cych roz­po­czę­cia gry oraz sy­tu­a­cji, w któ­rych zwy­cięz­cą zo­sta­je gracz, który nie roz­po­czy­na gry


SJP.pl


renkloda

od­mia­na śliwy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. ogrod. ga­tu­nek śliwy o okrą­głych, zie­lo­no­żół­tych, słod­kich owo­cach

 (1.2) kulin. spoż. od­mia­na śliw­ki, owoc ren­klo­dy (1.1)

Wiktionary


renklodowy

→ ren­klo­da


SJP.pl

Patrz:

renkloda

renmin

imię


SJP.pl


renminbi

ofi­cjal­na nazwa wa­lu­ty Chin


SJP.pl

Ren­min­bi, w skró­cie RMB (chiń. upr. 人民币; chiń. trad. 人民幣; pi­ny­in "rénmínbì; IPA [ʐə˧˥n.mi˧˥n.pi˥˩]"; dosł. „wa­lu­ta lu­do­wa”) – ofi­cjal­na wa­lu­ta Chiń­skiej Re­pu­bli­ki Lu­do­wej.

Pod­sta­wo­wą jed­nost­ką ren­min­bi jest juan (chiń. upr. 元 lub 圆; chiń. trad. 圓; pi­ny­in "yuán"),

Wikipedia


rennes

[czy­taj: ren] mia­sto we Fran­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. miej­sco­wość i gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Bre­ta­nia;

Wiktionary

Ren­nes (, Ro­az­hon, gallo "Resnn") – mia­sto i gmina w pół­noc­no-za­chod­niej Fran­cji, sto­li­ca re­gio­nu ad­mi­ni­stra­cyj­ne­go Bre­ta­nia oraz de­par­ta­men­tu Ille-et-Vi­la­i­ne, po­ło­żo­ne nad rzeką Vi­la­i­ne, przy uj­ściu Ille.

We­dług da­nych na rok 2018 gminę za­miesz­ki­wa­ło ok. 221 tys. osób. Dzia­ła tam pol­ski kon­su­lat ho­no­ro­wy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Album zo­stał na­gra­ny dwa lata po bom­bo­wym wy­stę­pie Daft Punk w Ren­nes.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. renneński, reneński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. Redon

Wiktionary


renneński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ren­nes, do­ty­czą­cy Ren­nes

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Rennes mrz.

 przym. reneński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. reneński, daw. redoński

Wiktionary


rennina

enzym w soku żo­łąd­ko­wym; pod­puszcz­ka; chy­mo­zy­na


SJP.pl


reno

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Reno – mia­sto w sta­nie Ne­va­da, w hrab­stwie Was­hoe
  • Reno – mia­sto w sta­nie Tek­sas, w hrab­stwie Lamar
  • Reno – mia­sto w sta­nie Tek­sas, w hrab­stwie Par­ker
  • Reno – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Ohio, w hrab­stwie Was­hing­ton
  • Reno (ang. Reno Towns­hip) – gmina w sta­nie Kan­sas, w hrab­stwie Le­a­ven­worth
  • Reno (ang. Reno Towns­hip) – gmina w sta­nie Kan­sas, w hrab­stwie Reno
  • Reno (ang. Reno Towns­hip) – gmina w sta­nie Mi­chi­gan, w hrab­stwie Iosco
  • Reno (ang. Reno Towns­hip) – gmina w sta­nie Min­ne­so­ta, w hrab­stwie Pope
  • hrab­stwo Reno (ang. Reno Co­un­ty) – w sta­nie Kan­sas
  • Reno – rzeka we Wło­szech
  • Jean Reno – fran­cu­ski aktor
  • Re­na­ult

Wikipedia


renografia

re­no­gra­fia izo­to­po­wa - ra­dio­i­zo­to­po­wa me­to­da oceny czyn­no­ści nerek


SJP.pl


renoir

[czy­taj: renŁAR] naz­wi­sko fran­cu­skie, m.in. Au­gu­ste Re­no­ir (1841-1919) - ma­larz; Jean Re­no­ir (1894-1979) - re­ży­ser fil­mo­wy


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pier­re Au­gu­ste Re­no­ir (1841–1919) – ma­larz fran­cu­ski
  • Pier­re Re­no­ir (1885–1952) – aktor, syn Au­gu­ste’a
  • Jean Re­no­ir (1894–1979) – re­ży­ser fil­mo­wy, syn Au­gu­ste’a
  • Cla­u­de „Coco” Re­no­ir (1901–1969) – pro­du­cent fil­mo­wy, syn Au­gu­ste’a
  • Cla­u­de Re­no­ir (1914–1993) – ope­ra­tor fil­mo­wy, syn Pier­re’a, wnuk Au­gu­ste’a
  • Re­no­ir – fran­cu­ski film dra­ma­tycz­ny z 2012 roku

Wikipedia


renoirowski

[czy­taj: ren­ła­row­ski] taki jak u Re­no­i­ra, wła­ści­wy Re­no­i­ro­wi, na­wią­zu­ją­cy do twór­czo­ści Re­no­i­ra itp.


SJP.pl


renoma

sława; roz­głos; opi­nia; ranga


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sława, dobra opi­nia o kimś lub o czymś

Wiktionary

Dom Hand­lo­wy Re­no­ma, daw­niej: Po­wszech­ny Dom To­wa­ro­wy, znany pod skró­tem PDT (PeDeT) (niem.: "Wa­ren­ha­us Wert­he­im", Dom To­wa­ro­wy Wert­he­im) – za­byt­ko­wy dom to­wa­ro­wy we Wroc­ła­wiu, po­ło­żo­ny przy ulicy Świd­nic­kiej 40. 25 kwiet­nia 2009 ot­war­ty po­now­nie po grun­tow­nej prze­bu­do­wie i ro­zbu­do­wie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pan Ko­wal­ski cie­szył się re­no­mą do­bre­go ar­ty­sty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rɛ̃ˈnɔ̃ma, AS: rẽnõma

Wiktionary

Powiązane:

 przym. renomowany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) prestiż, wziętość, sława, popularność, rozgłos

Wiktionary


renomowany

so­lid­ny, w do­brym ga­tun­ku, cie­szą­cy się dobrą opi­nią


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy re­no­mę, sze­ro­ko roz­po­wszech­nio­ną dobrą opi­nię, cie­szą­cy się uz­na­niem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. renoma ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) znany, ceniony, uznany

Wiktionary


renomować

daw­niej: wy­ra­żać opi­nię, wy­ro­ko­wać, osą­dzać, za­chwa­lać


SJP.pl


renons

w grach kar­cia­nych:
1. nie­po­sia­da­nie przez gra­cza kart w jed­nym z czte­rech ko­lo­rów;
2. karty przez­na­czo­ne przez gra­cza do li­cy­ta­cji lub usu­nię­te na bok


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) karc. brak kart w danym ko­lo­rze

 (1.2) karc. karty nie bio­rą­ce udzia­łu ani w li­cy­ta­cji ani w grze

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przy trzech kar­tach w ko­lo­rze uz­gad­nia­nym liczy się 1 punkt za du­ble­ton, 2 punk­ty za sin­gla i 3 punk­ty za re­nons w każ­dym z po­zo­sta­łych ko­lo­rów.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. renonsować ndk.

Wiktionary


renonsować

1. w grze w karty: wy­zby­wać się ja­kie­goś ko­lo­ru;
2. daw­niej: wy­rze­kać się, zrze­kać się cze­goś


SJP.pl


renormalizacja

zbiór metod, które w te­o­rii pola poz­wa­la­ją na uwz­ględ­nia­nie wpły­wu pól ota­cza­ją­cych cząst­kę (w tym jej włas­ne­go pola) na jej pa­ra­me­try (masę, ła­du­nek itp.)


SJP.pl

Re­nor­ma­li­za­cja – gru­po­wa­nie mo­de­li fi­zycz­nych w rów­no­waż­ne sobie po­sta­cie.

W ra­mach ta­kiej pro­ce­du­ry, układ fi­zycz­ny, opi­sy­wa­ny rów­na­nia­mi za­wie­ra­ją­cy­mi skom­pli­ko­wa­ne od­dzia­ły­wa­nia re­pre­zen­to­wa­ne przez czło­ny nie­li­nio­we, może zo­stać skla­sy­fi­ko­wa­ny do tej samej klasy, co inny układ, cza­sem li­nio­wy lub ten sam układ, ale dla in­nych war­to­ści tzw.

Wikipedia


renowacja

od­na­wia­nie, odś­wie­ża­nie cze­goś; re­sta­u­ra­cja


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­no­wie­nie, odś­wie­że­nie, re­sta­u­ra­cja

Wiktionary

Re­no­wa­cja – odś­wie­że­nie i od­no­wie­nie. W przy­pad­ku bu­dow­nict­wa może do­ty­czyć ele­wa­cji bu­dyn­ku, dachu lub in­ne­go ele­men­tu. Cza­sem wy­ra­że­nie re­no­wa­cja uży­wa­ne jest w od­nie­sie­niu do re­sta­u­ra­cji.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie tak dawno, bo na po­cząt­ku lat sie­dem­dzie­sią­tych, Bramę Izar­ską ob­ję­to akcją re­no­wa­cji, upięk­sza­nia mia­sta, w związ­ku z przy­go­to­wa­nia­mi do let­nich igrzysk olim­pij­skich 1972 roku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɛ̃nɔˈvat͡sʲja, AS: rẽnovacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. renowator m., nów mrz., Nowak mrz.

 czas. renowować ndk.

 przym. renowacyjny, nowiowy

Wiktionary


renowacyjny

→ re­no­wa­cja


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przym. od re­no­wa­cja

Wiktionary

Patrz:

renowacja

Wymowa:

IPA: ˌrɛ̃nɔvaˈt͡sɨjnɨ, AS: rẽnovacyi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Nowak mrz., nów mrz., renowacja, renowator

 przym. nowiowy

Wiktionary


renowator

osoba za­wo­do­wo przy­wra­ca­ją­ca cze­muś pier­wot­ny wy­gląd, stan; kon­ser­wa­tor


SJP.pl


renowatorka

→ re­no­wa­tor; re­sta­u­ra­tor­ka, kon­ser­wa­tor­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta, która zaj­mu­je się re­no­wa­cją, np. za­byt­ków

Wiktionary

Powiązane:

 przym. nowiowy

 rzecz. nów mrz., Nowak mrz.

Wiktionary


renowatorski

→ re­no­wa­tor


SJP.pl

Patrz:

renowator

renowować

od­na­wiać obiek­ty lub zni­szczo­ne war­to­ścio­we przed­mio­ty; do­ko­ny­wać re­no­wa­cji


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) rzad. od­na­wiać, odś­wie­żać, wzna­wiać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Motyw pracy i umie­jęt­no­ści, dzię­ki któ­rym pro­sta­czek zdo­by­wa rękę po­saż­nej panny, wy­stę­pu­je w wąt­kach lu­do­wych czę­sto, lecz w bajce o małym Sło­wa­ku, który do Kra­ko­wa przy­był „z Sło­wac­czyz­ny — z gór­nej, chmur­nej… Oj­czyz­ny”, być może zna­lazł wyraz sen­ty­ment dla „sła­wet­nych”, a nie „uro­dzo­nych” przod­ków, któ­rzy przy­by­li do Kra­ko­wa re­no­wo­wać ko­ściół Ma­riac­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. renowacja ż.

Wiktionary


renowy

→ ren (pier­wia­stek che­micz­ny)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy renu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ren m.

Wiktionary


renta

1. okre­so­we lub do­ży­wot­nie świad­cze­nia pie­nięż­ne nie­zdol­nym do pracy;
2. re­gu­lar­nie otrzy­my­wa­ny do­chód z ka­pi­ta­łu, ma­jąt­ku, nie­wy­ma­ga­ją­cy wkła­du pracy, np. renta grun­to­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dłu­go­ter­mi­no­we świad­cze­nie z ubez­pie­czeń spo­łecz­nych

Wiktionary

Renta (z Rente „do­chód”, od red­de­re „od­da­wać”) – stałe lub okre­so­we świad­cze­nie pie­nięż­ne wy­pła­ca­ne re­gu­lar­nie w ra­mach za­bez­pie­cze­nia spo­łecz­ne­go przez organ ren­to­wy z ty­tu­łu m.in. śmier­ci lub dłu­gotr­wa­łej albo trwa­łej nie­zdol­no­ści do pracy lub służ­by za­wo­do­wej.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈrɛ̃nta, AS: rẽnta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rentowność ż., rencista mos., rencistka ż.

 przym. rentowny

 przysł. rentownie

Wiktionary


rentgen

1. jed­nost­ka dawki pro­mie­nio­wa­nia gamma lub X;
2. po­tocz­nie:
a) prześ­wiet­le­nie pro­mie­nia­mi rent­ge­now­ski­mi;
b) apa­rat rent­ge­now­ski;
c) rent­ge­no­gram


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fiz. jed­nost­ka dawki pro­mie­nio­wa­nia jo­ni­zu­ją­ce­go;

 (1.2) med. pot. ba­da­nie rent­ge­now­skie

 (1.3) med. pot. zdję­cie rent­ge­now­skie

 (1.4) med. pot. pra­cow­nia badań rent­ge­now­skich

 (1.5) med. pot. apa­ra­tu­ra rent­ge­now­ska

 (1.6) środ. więz. prze­słu­cha­nie

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • rent­gen – po­tocz­ne okre­śle­nie tech­nik i urzą­dzeń wy­ko­rzy­stu­ją­cych pro­mie­nio­wa­nie rent­ge­now­skie, np. zdję­cie rent­ge­now­skie, lampa rent­ge­now­ska
  • rent­gen – jed­nost­ka dawki pro­mie­nio­wa­nia jo­ni­zu­ją­ce­go
  • ro­ent­gen – pier­wia­stek che­micz­ny z grupy me­ta­li przej­ścio­wych (sym­bol Rg, łac. ro­ent­ge­nium; spo­ty­ka się rów­nież nazwę „rent­gen”)
  • Rent­gen 2.0 – pro­gram te­le­wi­zyj­ny
  • Wil­helm Röntgen (1845–1923) – nie­miec­ki fizyk, od­kryw­ca pro­mie­nio­wa­nia X, pier­wszy la­u­re­at na­gro­dy Nobla w dzie­dzi­nie fi­zy­ki (1901)
  • Ma­rian Rent­gen – pse­u­do­nim pol­skie­go ar­ty­sty i far­ma­ce­u­ty Ma­ria­na Güntnera (1888–1940)
  • Basse-Rent­gen – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Rent­gen nie jest jed­nost­ką na­le­żą­cą do ukła­du SI.

 (1.2) Na jutro je­stem umó­wio­ny na rent­gen nogi.

 (1.3) Przed za­bie­giem na­le­ży wy­ko­nać rent­gen pa­no­ra­micz­ny zębów.

 (1.4) Na dru­gim pię­trze mie­ści się rent­gen oraz pra­cow­nia USG.

 (1.5) Nowy rent­gen służy prze­de wszyst­kim do wy­ko­ny­wa­nia zdjęć pod­czas za­bie­gów ope­ra­cyj­nych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrɛ̃ndɡɛ̃n, AS: rẽndgẽn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. roentgen mrz., rentgenizacja ż., rentgenizowanie n.

 czas. rentgenizować ndk.

 przym. rentgenowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skr. R

 (1.3) rentgenogram, zdjęcie rentgenowskie; skr. RTG, rtg.; pot. prześwietlenie

 (1.6) prześwietlenie

Wiktionary


rentgenizacja

prześ­wiet­la­nie, naś­wiet­la­nie pro­mie­nia­mi Ro­ent­ge­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. prześ­wiet­la­nie pro­mie­nia­mi rent­ge­now­ski­mi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rentgen mrz., roentgen mrz., rentgenizowanie n.

 czas. rentgenizować ndk.

 przym. rentgenowski

Wiktionary


rentgenizowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) med. prześ­wiet­la­nie pro­mie­nia­mi rent­ge­now­ski­mi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rentgen mrz., roentgen mrz., rentgenizacja ż.

 czas. rentgenizować ndk.

 przym. rentgenowski

Wiktionary


rentgenizować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) med. prześ­wiet­lać pro­mie­nia­mi rent­ge­now­ski­mi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrɛ̃ndɡɛ̃ɲiˈzɔvat͡ɕ, AS: rẽndgẽńizovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rentgen mrz., roentgen mrz., rentgenizacja ż., rentgenizowanie n.

 przym. rentgenowski

Wiktionary


rentgenoanatomia

opis bu­do­wy na­rzą­dów wew­nętrz­nych, kości i sta­wów na pod­sta­wie badań rent­ge­no­gra­ficz­nych; ana­to­mia rent­ge­now­ska


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. opis bu­do­wy kości, sta­wów i na­rzą­dów spo­rzą­dzo­ny na pod­sta­wie rent­ge­no­gra­mu

Wiktionary


rentgenodiagnostyczny

→ rent­ge­no­dia­gno­sty­ka


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z rent­ge­no­dia­gno­sty­ką, do­ty­czą­cy rent­ge­no­dia­gno­sty­ki

Wiktionary

Patrz:

rentgenodiagnostyka

Powiązane:

 rzecz. rentgenodiagnostyka ż.

Wiktionary


rentgenodiagnostyka

roz­poz­na­wa­nie cho­ro­by na pod­sta­wie obra­zu z prześ­wiet­le­nia lub zdję­cia rent­ge­now­skie­go sul­fa­mid


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. dział ra­dio­lo­gii wy­ko­rzy­stu­ją­cy pro­mie­nie rent­ge­now­skie do badań dia­gno­stycz­nych w me­dy­cy­nie i we­te­ry­na­rii

Wiktionary

Powiązane:

 przym. rentgenodiagnostyczny

Wiktionary


rentgenofluorografia

ba­da­nie rent­ge­now­skie po­le­ga­ją­ce na fo­to­gra­fo­wa­niu obra­zu pow­sta­ją­ce­go na ekra­nie flu­o­re­scen­cyj­nym pod­czas prześ­wiet­la­nia; flu­o­ro­gra­fia, flu­o­ro­ra­dio­gra­fia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. fo­to­gra­fo­wa­nie obra­zu pow­sta­ją­ce­go na ekra­nie flu­o­re­scen­cyj­nym pod­czas prześ­wiet­le­nia

Wiktionary


rentgenofluoroskopia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. techn. obraz rent­ge­now­ski pow­sta­ły w wy­ni­ku naś­wiet­la­nia na ekra­nie flu­o­ry­zu­ją­cym

Wiktionary


rentgenografia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. med. wy­ko­ny­wa­nie zdjęć na­rzą­dów wew­nętrz­nych i czę­ści ciała za po­mo­cą pro­mie­ni rent­ge­now­skich

 (1.2) techn. me­to­da wy­kry­wa­nia wew­nętrz­nych wad lub wew­nętrz­nej struk­tu­ry przed­mio­tów za po­mo­cą pro­mie­ni rent­ge­now­skich

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • rent­ge­no­gra­fia me­dycz­na − tech­ni­ka obra­zo­wa­nia me­dycz­ne­go wy­ko­rzy­stu­ją­ca pro­mie­nio­wa­nie rent­ge­now­skie
  • rent­ge­no­gra­fia struk­tu­ral­na − tech­ni­ka ba­daw­cza wy­ko­rzy­stu­ją­ca pro­mie­nio­wa­nie rent­ge­now­skie, sto­so­wa­na w kry­sta­lo­gra­fii
  • de­fek­to­sko­pia rent­ge­now­ska - nie­ni­szczą­ce wy­kry­wa­nie wad ma­te­ria­ło­wych

Wikipedia

Powiązane:

 przym. rentgenograficzny

Wiktionary


rentgenograficzny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z rent­ge­no­gra­fią, do­ty­czą­cy rent­ge­no­gra­fii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rentgenografia ż.

Wiktionary


rentgenogram

obraz fo­to­gra­ficz­ny otrzy­ma­ny w wy­ni­ku dzia­ła­nia pro­mie­ni rent­ge­now­skich; zdję­cie rent­ge­now­skie, rent­gen


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) med. techn. zdję­cie fo­to­gra­ficz­ne otrzy­ma­ne na sku­tek dzia­ła­nia pro­mie­ni rent­ge­now­skich

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdjęcie rentgenowskie; skr. RTG, rtg.; pot. rentgen, prześwietlenie

Wiktionary


rentgenokimograf

urzą­dze­nie do wy­ko­ny­wa­nia rent­ge­no­ki­mo­gra­fii (dia­gno­stycz­nej me­to­dy rent­ge­now­skiej); ki­mo­graf rent­ge­now­ski


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) med. urzą­dze­nie do wy­ko­ny­wa­nia rent­ge­no­ki­mo­gra­fii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rentgenokimografia ż.

Wiktionary


rentgenokimografia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. dia­gno­stycz­na me­to­da rent­ge­now­ska, poz­wa­la­ją­ca utr­wa­lić na jed­nym obra­zie zarys ba­da­ne­go na­rzą­du w róż­nych fa­zach jego akcji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rentgenokimograf mrz.

Wiktionary


rentgenokinematografia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. rent­ge­now­ska me­to­da dia­gno­stycz­na po­le­ga­ją­ca na wy­ko­ny­wa­niu na ta­śmie fil­mo­wej zdjęć na­rzą­dów wew­nętrz­nych za po­mo­cą pro­mie­ni rent­ge­now­skich

Wiktionary

Powiązane:

 przym. rentgenokinematograficzny

Wiktionary


rentgenokinematograficzny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) med. zwią­za­ny z rent­ge­no­ki­ne­ma­to­gra­fią, do­ty­czą­cy rent­ge­no­ki­ne­ma­to­gra­fii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rentgenokinematografia ż.

Wiktionary


rentgenolog

spe­cja­li­sta w za­kre­sie rent­ge­no­lo­gii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) med. spe­cja­li­sta w za­kre­sie rent­ge­no­lo­gii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rentgenologia ż.

 przym. rentgenologiczny

 przysł. rentgenologicznie

Wiktionary


rentgenologia

dział ra­dio­lo­gii, nauka o wyt­wa­rza­niu pro­mie­ni rent­ge­now­skich i ich wła­ści­wo­ściach oraz za­sto­so­wa­niu w róż­nych dzie­dzi­nach dla celów ba­daw­czych, zwła­szcza w me­dy­cy­nie i tech­ni­ce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauka o wyt­wa­rza­niu pro­mie­ni rent­ge­now­skich, ich wła­ści­wo­ściach i za­sto­so­wa­niu do celów ba­daw­czych, lecz­ni­czych i dia­gno­stycz­nych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rentgenolog mos.

 przym. rentgenologiczny

 przysł. rentgenologicznie

Wiktionary


rentgenologicznie

przy­słó­wek

 (1.1) od: rent­ge­no­lo­gicz­ny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɛ̃ndɡɛ̃nɔlɔˈɟit͡ʃʲɲɛ, AS: rẽndgẽnoloǵičʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rentgenologia ż., rentgenolog mos.

 przym. rentgenologiczny

Wiktionary


rentgenologiczny

→ rent­ge­no­lo­gia


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z rent­ge­no­lo­gią, do­ty­czą­cy rent­ge­no­lo­gii

Wiktionary

Patrz:

rentgenologia

Przykłady

 (1.1) Na pod­sta­wie ba­da­nia rent­ge­no­lo­gicz­ne­go le­karz stwier­dził po­wi­kła­ne zła­ma­nie pra­we­go nad­garst­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɛ̃ndɡɛ̃nɔlɔˈɟit͡ʃnɨ, AS: rẽndgẽnoloǵičny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rentgenologia ż., rentgenolog mos.

 przysł. rentgenologicznie

Wiktionary


rentgenolożka

→ rent­ge­no­log


SJP.pl

Patrz:

rentgenolog

rentgenoluminescencja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fiz. świe­ce­nie sub­stan­cji wy­wo­ła­ne pa­da­ją­cym na nią pro­mie­nio­wa­niem rent­ge­now­skim

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rentgenoluminofor mrz.

Wiktionary


rentgenoluminofor

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fiz. sub­stan­cja świe­cą­ca pod wpły­wem pro­mie­nio­wa­nia rent­ge­now­skie­go

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rentgenoluminescencja ż.

Wiktionary


rentgenometr

przy­rząd do po­mia­ru dawek pro­mie­nio­wa­nia jo­ni­zu­ją­ce­go w po­wie­trzu, wy­ra­żo­nych w rent­ge­nach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) me­trol. zob. do­zy­metr.

Wiktionary

Rent­ge­no­metr ("rent­gen" + gr. "metréō" = oglą­dam) – ro­dzaj de­tek­to­ra pro­mie­nio­wa­nia jo­ni­zu­ją­ce­go, słu­żą­cy do po­mia­rów dawki ek­spo­zy­cyj­nej wy­ra­żo­nej w rent­ge­nach, bez do­kład­ne­go okre­śle­nia źró­dła pro­mie­nio­wa­nia.

Zbu­do­wa­ny jest z ko­mo­ry jo­ni­za­cyj­nej, wzmac­nia­cza oraz ukła­du zli­cza­ją­ce­go. Może być wy­po­sa­żo­ny w sy­gna­li­za­cję uprze­dza­ją­cą o za­gro­że­niu ska­że­niem pro­mie­niot­wór­czym.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌrɛ̃ndɡɛ̃ˈnɔ̃mɛtr̥, AS: rẽndgẽnõmetr̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rentgenometria ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dozymetr, dawkomierz

Wiktionary


rentgenometria

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dział me­tro­lo­gii do­ty­czą­cy mie­rze­nia dawek pro­mie­nio­wa­nia rent­ge­now­skie­go

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɛ̃ndɡɛ̃nɔ̃ˈmɛtrʲja, AS: rẽndgẽnõmetrʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rentgenometr mrz.

Wiktionary


rentgenoskopia

prześ­wiet­la­nie pro­mie­nia­mi Ro­ent­ge­na i oglą­da­nie od­bi­te­go na ekra­nie obra­zu wew­nętrz­nej bu­do­wy ba­da­ne­go obiek­tu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. techn. obraz rent­ge­now­ski pow­sta­ły w wy­ni­ku naś­wiet­la­nia na ekra­nie flu­o­ry­zu­ją­cym lub na kli­szy

Wiktionary


rentgenoskopowy

→ rent­ge­no­skop


SJP.pl

Patrz:

rentgenoskop

rentgenospektralny

ana­li­za rent­ge­no­spek­tral­na - che­micz­na ana­li­za ja­ko­ścio­wa i ilo­ścio­wa opar­ta na ba­da­niu widma rent­ge­now­skie­go spek­to­gra­fem rent­ge­now­skim


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) med. tylko w wy­ra­że­niu: ana­li­za rent­ge­no­spek­tral­na

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɛ̃ndɡɛ̃nɔspɛkˈtralnɨ, AS: rẽndgẽnospektralny

Wiktionary


rentgenostrukturalny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) med. tylko w wy­ra­że­niu: ana­li­za rent­ge­no­struk­tu­ral­na

Wiktionary


rentgenotechnik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) techn. med. tech­nik zaj­mu­ją­cy się spraw­dza­niem i kon­ser­wa­cją apa­ra­tów rent­ge­now­skich

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɛ̃ndɡɛ̃nɔˈtɛxʲɲik, AS: rẽndgẽnoteχʹńik

Wiktionary


rentgenotelewizja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. ba­da­nie le­kar­skie po­le­ga­ją­ce na oglą­da­niu obra­zu rent­ge­now­skie­go na ekra­nie te­le­wi­zo­ra

Wiktionary


rentgenoterapia

dział rent­ge­no­lo­gii zaj­mu­ją­cy się wy­ko­rzy­sty­wa­niem pro­mie­ni rent­ge­now­skich w le­cze­niu cho­rób no­wot­wo­ro­wych i niek­tó­rych scho­rzeń skóry


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. me­to­da le­cze­nia pro­mie­nia­mi rent­ge­now­ski­mi no­wot­wo­rów zło­śli­wych oraz niek­tó­rych scho­rzeń skóry

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɛ̃ndɡɛ̃nɔtɛˈrapʲja, AS: rẽndgẽnoterapʹi ̯a

Wiktionary


rentgenowski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) fiz. do­ty­czą­cy pro­mie­ni Röntgena

 (1.2) fiz. ge­ne­ru­ją­cy lub wy­ko­rzy­stu­ją­cy do dzia­ła­nia pro­mie­nie Röntgena

 (1.3) fiz. wy­ko­na­ny lub uzy­ska­ny za po­mo­cą pro­mie­ni Röntgena

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wy­ko­na­ny po­miar wy­ka­zał bar­dzo silne pro­mie­nio­wa­nie rent­ge­now­skie.

 (1.2) Le­karz kazał mi się nie ru­szać, po czym wy­szedł na za­ple­cze i włą­czył apa­ra­tu­rę rent­ge­now­ską.

 (1.3) Ode­bra­łem dzi­siaj z pra­cow­ni ra­dio­lo­gicz­nej zdję­cie rent­ge­now­skie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rentgen mrz., roentgen mrz., rentgenizacja ż., rentgenizowanie n.

 czas. rentgenizować

Wiktionary


rentier

osoba utrzy­mu­ją­ca się z pro­cen­tów pły­ną­cych z po­sia­da­nych pa­pie­rów war­to­ścio­wych lub wkła­dów ban­ko­wych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ekon. osoba czer­pią­ca zyski z po­sia­da­ne­go ka­pi­ta­łu lub pa­pie­rów war­to­ścio­wych

Wiktionary

Ren­tier ( ren­tier) – osoba utrzy­mu­ją­ca się z do­cho­dów pa­syw­nych pły­ną­cych od po­sia­da­ne­go ka­pi­ta­łu, nie­ru­cho­mo­ści, od­se­tek od pa­pie­rów war­to­ścio­wych (akcji, obli­ga­cji itp.) lub wkła­dów ban­ko­wych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Stary, do­bro­dusz­ny ren­tier, miesz­ka­ją­cy oczy­wi­ście w man­sar­dzie na szó­stym pię­trze, ułat­wia spot­ka­nie dwoj­gu mło­dym, bied­nym i ko­cha­ją­cym się lo­ka­to­rom są­sied­nich man­sard.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. rentierka ż.

 przym. rentierski, rentowny

Wiktionary


rentierka

ko­bie­ta utrzy­mu­ją­ca się z pro­cen­tów pły­ną­cych z po­sia­da­nych pa­pie­rów war­to­ścio­wych lub wkła­dów ban­ko­wych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ekon. ko­bie­ta czer­pią­ca zyski z po­sia­da­ne­go ka­pi­ta­łu lub pa­pie­rów war­to­ścio­wych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) 26 kwiet­nia do Anny zadz­wo­ni­ła ko­le­żan­ka ren­tier­ka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. rentier mos.

 przym. rentierski, rentowny

Wiktionary


rentierski

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ren­tie­rem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rencista mos., rentier mos., rentierka ż.

 przym. rentowny

Wiktionary


rentierstwo

bycie ren­tie­rem


SJP.pl


rentka

zdrob­nie­nie od: renta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. renta

Wiktionary

Powiązane:

 przym. rentowny

Wiktionary


rentobiorca

osoba otrzy­mu­ją­ca rentę, naj­czę­ściej z ty­tu­łu in­wa­lidzt­wa; ren­ci­sta


SJP.pl


rentować

przy­no­sić zysk, in­tra­tę; opła­cać się


SJP.pl


rentownie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób ren­tow­ny, przy­no­szą­cy zysk

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ty­sią­ce miejsc pracy jest trwa­le eli­mi­no­wa­nych, po­nie­waż przed­się­bior­stwa uwa­ża­ją, że ru­ty­no­we za­da­nia, które wcze­śniej były wy­ko­ny­wa­ne przez ludzi, mogą być teraz ob­słu­żo­ne bar­dziej wy­daj­nie i ren­tow­nie przez ma­szy­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rɛ̃nˈtɔvʲɲɛ, AS: rẽntovʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. renta ż., rentowność ż.

 przym. rentowny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zyskownie

Wiktionary


rentowniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: ren­tow­nie


SJP.pl


rentowniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: ren­tow­ny; bar­dziej ren­tow­ny


SJP.pl


rentowność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ekon. cecha tego, co ren­tow­ne, przy­no­szą­ce nad­wyż­kę przy­cho­dów nad kosz­ta­mi;

Wiktionary

Ren­tow­ność, do­cho­do­wość – pa­ra­metr odz­wier­cied­la­ją­cy efek­tyw­ność po­sia­da­nych przez przed­się­bior­cę ka­pi­ta­łów oraz efek­tyw­ność go­spo­da­ro­wa­nia ak­ty­wa­mi. Wskaź­ni­ki ren­tow­no­ści na­zy­wa­ne są także wskaź­ni­ka­mi zy­skow­no­ści lub sto­pa­mi zwro­tu. Mie­rzą one eko­no­micz­ność wy­ra­ża­ną re­la­cją efek­tów do na­kła­dów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jak zaz­na­cza, ren­tow­ność netto prze­my­słu tar­tacz­ne­go po trzech kwar­ta­łach 2018 r. osią­gnę­ła za­led­wie 0,4%.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. renta ż., rentier m.

 przym. rentowny

 przysł. rentownie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) opłacalność, dochodowość, intratność, lukratywność, popłatność, przychodowość, zyskowność, kasowość, złotodajność

Wiktionary


rentowny

przy­no­szą­cy zysk, do­chód; in­trat­ny, zy­skow­ny, opła­cal­ny, do­cho­do­wy, po­płat­ny


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) przy­no­szą­cy zysk

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy obli­ga­cje skar­bu pań­stwa są bar­dziej ren­tow­ne niż lo­ka­ty ban­ko­we?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rɛ̃nˈtɔvnɨ, AS: rẽntovny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rentowność ż., renta ż., rentier m., rentierka ż., rencista m., rencistka ż., rentka ż.

 przym. rentierski, rentowy

 przysł. rentownie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dochodowy, opłacalny, zyskowny

Wiktionary


rentowy

przy­miot­nik od: renta


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy renty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ek­sper­ci uspo­ka­ja­ją, że mniej­sza skład­ka ren­to­wa nie oz­na­cza mniej­szej renty w przysz­ło­ści.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rencista mos.

 przym. rentowny

Wiktionary


renuncjacja

daw­niej: zrze­cze­nie się cze­goś, za­nie­cha­nie cze­goś; re­zy­gna­cja


SJP.pl


renuncjacyjny

do­ty­czą­cy re­nun­cja­cji


SJP.pl


renversement

[czy­taj: rąwerSMĄ] daw­niej:
1. jedna z figur akro­ba­cji lot­ni­czej; prze­wrót;
2. prze­wrót, oba­le­nie, za­mie­sza­nie


SJP.pl


renwers

za­a­wan­so­wa­ne ćwi­cze­nie ujeż­dże­nio­we w jeź­dziect­wie, w któ­rym koń jest wy­gię­ty w kie­run­ku ruchu; roz­luź­nia konia i nie wy­ma­ga po­ru­sza­nia się kłu­sem i ga­lo­pem


SJP.pl


rené

fran­cu­skie imię mę­skie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • René – miej­sco­wość
  • René I An­de­ga­weń­ski – ksią­żę Lo­ta­ryn­gii i An­de­ga­we­nii, zm. 1480
  • René II Lo­ta­ryń­ski – ksią­żę Lo­ta­ryn­gii, zm. 1508
  • Jean Ga­spard Pa­scal René – fran­cu­ski ge­ne­rał
  • René – fran­cu­ski od­po­wied­nik imie­nia Renat
  • René – po­wieść François-René de Cha­te­a­u­brian­da
  • Rene

Wikipedia


renówka

po­tocz­nie: sa­mo­chód marki Re­na­ult


SJP.pl


reo

reo mek­sy­kań­skie - ozdob­na ro­śli­na do­nicz­ko­wa spo­krew­nio­na z trzy­krot­ką


SJP.pl

Reo – wieś w Esto­nii, w pro­win­cji Sa­re­ma, w gmi­nie Piht­la.

W miej­sco­wo­ści znaj­du­je się żeń­ski skit św. Jana Chrzci­cie­la, w ju­rys­dyk­cji Estoń­skie­go Apo­stol­skie­go Ko­ścio­ła Pra­wo­sław­ne­go.

Wikipedia


reobaza

najm­niej­sze na­tę­że­nie prądu elek­trycz­ne­go wy­star­cza­ją­ce do wy­wo­ły­wa­nia po­bu­dze­nia nerwu lub mię­śnia


SJP.pl


reochord

ro­dzaj opor­ni­ka, któ­re­go opor­ność można zmie­niać su­wa­kiem na dru­cie opo­ro­wym; re­o­kord


SJP.pl


reofil

1. zwie­rzę wy­stę­pu­ją­ce w szyb­ko pły­ną­cych, chłod­nych po­to­kach, np. pstrąg
2. or­ga­nizm przyt­wier­dzo­ny do dna lub ka­mie­nia, np. wy­pła­wek


SJP.pl

Re­o­fil ( ῥέος + φιλία - potok + przy­jaźń) – ga­tu­nek ży­ją­cy w wo­dach bie­żą­cych oraz w in­nych ty­pach wód, pre­fe­ru­ją­cy sied­li­ska cie­ków: rzeki, stru­mie­nie, po­to­ki. Przy­sto­so­wa­ny do zno­sze­nia prądu wody.

We­dług niek­tó­rych kla­sy­fi­ka­cji, re­o­fi­le osią­ga­ją op­ti­mum eko­lo­gicz­ne w wo­dach o pręd­ko­ści prądu 13–70 cm/s. W wo­dach szyb­szych żyją re­o­bion­ty, je­szcze szyb­szych to­ren­ti­ko­le, a wol­niej­szych lim­no­fi­le i lim­no­bion­ty (poś­rod­ku zaś są or­ga­niz­my pod tym wzglę­dem obo­jęt­ne).

Wikipedia


reofilia

skłon­ność niek­tó­rych zwie­rząt wod­nych do obie­ra­nia sobie wód pły­ną­cych za stałe sied­li­sko; prą­do­lub­ność


SJP.pl


reofilny

przy­miot­nik od: re­o­fil


SJP.pl


reokord

ro­dzaj opor­ni­ka, któ­re­go opor­ność można zmie­niać su­wa­kiem na dru­cie opo­ro­wym; re­o­chord


SJP.pl


reokupacja

rzad­ko: pow­tór­ne oku­po­wa­nie, opa­no­wa­nie da­ne­go te­ry­to­rium; po­now­na oku­pa­cja


SJP.pl


reolog

1. spe­cja­li­sta ba­da­ją­cy prze­pływ krwi w ukła­dzie krą­że­nia;
2. spe­cja­li­sta zaj­mu­ją­cy się pow­sta­wa­niem odksz­tał­ceń ciał


SJP.pl


reologia

1. me­cha­ni­ka: nauka o de­for­ma­cjach i pły­nię­ciu róż­nych ciał;
2. me­dy­cy­na: nauka zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem prze­pły­wu krwi w ukła­dzie krą­że­nia


SJP.pl

Re­o­lo­gia (od gr. "rhéos" – pły­ną­cy) – dział me­cha­ni­ki oś­rod­ków cią­głych zaj­mu­ją­cy się pla­stycz­ny­mi de­for­ma­cja­mi (odksz­tał­ce­nia­mi) oraz pły­nię­ciem sub­stan­cji. Ter­min „re­o­lo­gia” zo­stał za­pro­po­no­wa­ny przez Eu­ge­ne’a Bing­ha­ma w 1920 r. pod wpły­wem su­ge­stii Mar­ku­sa Re­i­ne­ra, za­in­spi­ro­wa­nej przez słyn­ne stwier­dze­nie He­ra­kli­ta „panta rhei”, czyli „wszyst­ko pły­nie”.

Wikipedia


reologiczny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z re­o­lo­gią, do­ty­czą­cy re­o­lo­gii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. reologia ż.

Wiktionary


reometr

przy­rząd mie­rzą­cy ilość, na­tę­że­nie, lep­kość prze­pły­wa­ją­cej cie­czy lub gazu; prze­pły­wo­mierz


SJP.pl


reometria

dział me­cha­ni­ki zaj­mu­ją­cy się po­mia­rem po­wol­nych odksz­tał­ceń gę­stych sub­stan­cji


SJP.pl


reometryczny

→ re­o­metr


SJP.pl

Patrz:

reometr

reoperacja

pow­tór­na ope­ra­cja chi­rur­gicz­na na tym samym na­rzą­dzie lub ob­sza­rze ciała


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. po­now­na ope­ra­cja w tej samej oko­li­cy ciała spo­wo­do­wa­na naj­czę­ściej po­wi­kła­nia­mi;

Wiktionary

Re­o­pe­ra­cja – po­now­ny za­bieg ope­ra­cyj­ny wy­ko­na­ny w tej samej oko­li­cy lub jamie ciała.

Pod po­ję­ciem re­o­pe­ra­cji ro­zu­mie się zaz­wy­czaj za­bieg bez­poś­red­nio zwią­za­ny z po­przed­nią in­ter­wen­cją i ma­ją­cy z nią zwią­zek przy­czy­no­wo-skut­ko­wy. Re­o­pe­ra­cja jest więc naj­czę­ściej wy­mu­szo­na wczes­ny­mi po­wi­kła­nia­mi chi­rur­gicz­ny­mi, a prze­de wszyst­kim krwo­to­ka­mi (np. spełz­nię­cie pod­wiąz­ki z na­czy­nia, krwo­to­ki miąż­szo­we z wą­tro­by, mię­śni czy też ja­tro­gen­ne, śró­do­pe­ra­cyj­ne usz­ko­dze­nie śle­dzio­ny).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌrɛɔpɛˈrat͡sʲja, AS: reoperacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 czas. reoperować

Wiktionary


reorganizacja

zmia­na or­ga­ni­za­cji cze­goś, zor­ga­ni­zo­wa­nie cze­goś na nowo; re­for­ma, re­struk­tu­ry­za­cja


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­now­na or­ga­ni­za­cja

Wiktionary


reorganizacyjny

do­ty­czą­cy re­or­ga­ni­za­cji


SJP.pl


reorganizator

osoba zaj­mu­ją­ca się re­or­ga­ni­zo­wa­niem cze­goś


SJP.pl


reorganizatorka

ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się re­or­ga­ni­zo­wa­niem cze­goś


SJP.pl


reorientacja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zmia­na orien­ta­cji, kie­run­ku dążeń

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɛɔrʲjɛ̃nˈtat͡sʲja, AS: reorʹi ̯ẽntacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 czas. reorientować (się)

 rzecz. reorientowanie

Wiktionary


reorientacyjny

→ re­o­rien­ta­cja


SJP.pl

Patrz:

reorientacja

reorientować

1. zmie­niać orien­ta­cję, głów­nie w po­li­ty­ce, ide­o­lo­gii;
2. re­o­rien­to­wać się - zmie­niać włas­ną orien­ta­cję, głów­nie w po­li­ty­ce, ide­o­lo­gii


SJP.pl


reostat

re­zy­stor, któ­re­go kon­struk­cja umoż­li­wia zmia­nę re­zy­stan­cji przez zmia­nę wza­jem­ne­go po­ło­że­nia od­po­wied­nich jego czę­ści; re­zy­stor na­staw­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) elek­tron. przy­rząd do mie­rze­nia prze­wod­nict­wa elek­trycz­ne­go me­ta­li i cie­czy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reochord, reokord

Wiktionary


reotaksja

re­ak­cja ru­cho­wa or­ga­niz­mów re­o­fil­nych (prą­do­lub­nych), po­le­ga­ją­ca na ich usta­wie­niu się na­prze­ciw kie­run­ku ruchu wody i po­ru­sza­niu się (o ile po­sia­da­ją one zdol­ność pły­wa­nia) pod prąd


SJP.pl

Re­o­tak­sja – re­ak­cja na kie­ru­nek ruchu śro­do­wi­ska cie­kłe­go. Wy­stę­pu­je np. u pier­wot­nia­ków ży­ją­cych w śro­do­wi­sku o szyb­kim prze­pły­wie wody, a także u form pa­so­żyt­ni­czych, by­tu­ją­cych m.in. w ukła­dzie krą­że­nia, w skrze­lach czy ukła­dzie wy­dal­ni­czym. Re­o­tak­sja do­dat­nia – obiekt po­ru­sza się prze­ciw­nie do kie­run­ku ruchu cie­czy, re­o­tak­sja ujem­na – zgod­nie z prą­dem.

Wikipedia


reotropizm

ruch­li­wość plem­ni­ków


SJP.pl


reowirus

wirus od­de­cho­wy i je­li­to­wy, np. ro­ta­wi­rus


SJP.pl


rep

1. po­tocz­nie: czło­wiek z wie­lo­let­nim doś­wiad­cze­niem w ja­kiejś dzie­dzi­nie; wyga;
2. fi­zy­ka: dawka pro­mie­nio­wa­nia jo­ni­zu­ją­ce­go po­wo­du­ją­ca po­chło­nię­cie 93 ergów ener­gii w jed­nym cen­ty­me­trze sze­ścien­nym wody


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fi­zycz­ny rów­no­waż­nik dawki ek­spo­zy­cyj­nej pro­mie­nio­wa­nia jo­ni­zu­ją­ce­go rów­nej jed­ne­mu rent­ge­no­wi.
  • Nazwa niek­tó­rych lin:
    • w ter­mi­no­lo­gii że­glar­skiej – boj­rep, draj­rep, fal­rep, tal­rep, win­drep;
    • w ter­mi­no­lo­gii wspi­nacz­ko­wej – repsz­nur.
  • Rep – wieś w Sło­we­nii, w gmi­nie Slo­ven­ska Bi­stri­ca

Wikipedia


reparacja

1. daw­niej: na­pra­wia­nie, na­pra­wa; re­pe­ra­cja;
2. (zwy­kle w licz­bie mno­giej) świad­cze­nie jed­ne­go pań­stwa na rzecz in­ne­go, bę­dą­ce wy­na­gro­dze­niem za po­nie­sio­ne szko­dy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) biol. usu­wa­nie usz­ko­dzeń struk­tur bio­lo­gicz­nych na po­zio­mie czą­stecz­ko­wym

Wiktionary


reparacje

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) odsz­ko­do­wa­nie wo­jen­ne pła­co­ne zwy­cięz­cy przez pań­stwo zwy­cię­żo­ne;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) M. lm. od: re­pa­ra­cja

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɛpaˈrat͡sʲjɛ, AS: reparacʹi ̯e

Wiktionary

Powiązane:

 przym. reparacyjny

Wiktionary


reparacyjny

do­ty­czą­cy re­pa­ra­cji


SJP.pl


reparator

osoba zaj­mu­ją­ca się na­pra­wą wad­li­wych lub usz­ko­dzo­nych urzą­dzeń i in­nych przed­mio­tów; re­pe­ra­tor


SJP.pl


reparować

daw­niej, dziś tylko re­gio­nal­nie: na­pra­wiać, re­pe­ro­wać lub po­pra­wiać coś, udo­sko­na­lać


SJP.pl


repartycja

1. po­dział, ro­zło­że­nie cze­goś na czę­ści; roz­dzie­le­nie we­dług ja­kiejś za­sa­dy;
2. po­dział dóbr do­ko­ny­wa­ny przez pań­stwo w sy­tu­a­cji ich nie­do­bo­ru, np. w okre­sie wojny lub klę­ski ży­wio­ło­wej;
3. w ję­zy­koz­naw­stwie: re­par­ty­cja zna­cze­nio­wa - róż­ni­ca w zna­cze­niu wy­ra­zów po­cho­dzą­cych od tego sa­me­go rdze­nia, po­przez na­da­nie im róż­nych for­man­tów, np. obie­ca­ny - obie­cu­ją­cy, opi­sa­ny - opi­so­wy


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Re­par­ty­cja (ar­chi­wi­sty­ka)
  • Re­par­ty­cja (eko­no­mia)

Wikipedia


repartycyjny

do­ty­czą­cy re­par­ty­cji


SJP.pl


repasacja

daw­niej: na­pra­wa poń­czoch, raj­stop itp., po­le­ga­ją­ca na do­ra­bia­niu ich zni­szczo­nych czę­ści; pod­no­sze­nie oczek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) me­to­da i czyn­ność na­pra­wia­nia poń­czoch albo raj­stop przez pod­no­sze­nie spru­tych oczek

Wiktionary

Re­pa­sa­cja ( rapiéçage - na­pra­wa, ła­ta­nie), zwana także pod­no­sze­niem oczek – ręcz­na na­pra­wa usz­ko­dzo­nych poń­czoch, skar­pet i raj­stop, po­le­ga­ją­ca na do­ra­bia­niu ich zni­szczo­nych czę­ści, wy­ko­ny­wa­na przy po­mo­cy spe­cjal­nych igieł za­koń­czo­nych ha­czy­kiem i za­pad­ką, które umoż­li­wia­ły przew­le­ka­nie bar­dzo cien­kich nici. Re­pa­sa­cja – zawód po­pu­lar­ny w Pol­sce w la­tach po II woj­nie świa­to­wej – jest w XXI wieku za­wo­dem gi­ną­cym.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wła­śnie, ale za­wor­ki robi taki jeden gość, co ma sto­i­sko na dole w Okrą­gla­ku, co ma tam re­pa­sa­cję poń­czoch i na­pra­wę pa­ra­so­li.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. repasaczka ż., repasowanie n.

 czas. repasować ndk.

 przym. repasacyjny

Wiktionary


repasacyjny

→ re­pa­sa­cja


SJP.pl

Patrz:

repasacja

repasacz

daw­niej: męż­czyz­na zaj­mu­ją­cy się re­pa­sa­cją - pod­no­sze­niem oczek w poń­czo­chach, raj­sto­pach itp.


SJP.pl


repasaczka

daw­niej: ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się re­pa­sa­cją - pod­no­sze­niem oczek w poń­czo­chach, raj­sto­pach itp.; re­pa­sa­tor­ka


SJP.pl


repasarka

daw­niej: przy­rząd do pod­no­sze­nia oczek w poń­czo­chach, raj­sto­pach itp.


SJP.pl


repasatorka

daw­niej: ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się re­pa­sa­cją - pod­no­sze­niem oczek w poń­czo­chach, raj­sto­pach itp.; re­pa­sacz­ka


SJP.pl


repasaż

w niek­tó­rych dy­scy­pli­nach spor­tu: do­dat­ko­wy wy­ścig lub walka za­wod­ni­ków lub dru­żyn o jed­na­ko­wej licz­bie punk­tów, de­cy­du­ją­ca o ko­lej­no­ści miejsc; re­pe­saż; baraż; do­gryw­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) do­dat­ko­wa walka lub do­dat­ko­wy wy­ścig za­wod­ni­ków, któ­rzy uzy­ska­li jed­na­ko­wą licz­bę punk­tów

Wiktionary

Re­pa­saż − spo­sób prze­pro­wa­dza­nia eli­mi­na­cji do ko­lej­nych faz za­wo­dów spor­to­wych sto­so­wa­ny m.in. w ko­lar­stwie, szer­mier­ce, judo, ta­ek­won­do, ka­ra­te, za­pa­sach, ka­ja­kar­stwie i wio­ślar­stwie. Za­kła­da od­by­cie pow­tór­nej walki (wy­ści­gu) o awans do dal­szych za­wo­dów dla za­wod­ni­ków, któ­rzy nie zak­wa­li­fi­ko­wa­li się bez­poś­red­nio do dal­szej czę­ści ry­wa­li­za­cji.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do fi­na­łu wcho­dzą po dwie osady ka­ja­kar­skie oraz trze­cia z re­pa­sa­żu.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) baraż

Wiktionary


repasażowy

→ re­pa­saż; re­pe­sa­żo­wy


SJP.pl


repasować

za­ła­py­wać, pod­no­sić oczka w poń­czo­chach


SJP.pl


repatriacja

po­wrót do kraju oj­czy­ste­go osób, np. jeń­ców wo­jen­nych, prze­sied­leń­ców, któ­rzy wsku­tek przy­czyn nie­za­leż­nych od sie­bie zna­leź­li się poza gra­ni­ca­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. po­wrót do oj­czy­ste­go kraju;

Wiktionary

Re­pa­tria­cja (łac. "re­pa­tria­tio" ‘po­wrót do oj­czyz­ny’) – zor­ga­ni­zo­wa­na przez wła­dze akcja prze­sied­le­nia do kraju oby­wa­te­li (np. jeń­ców wo­jen­nych, osób in­ter­no­wa­nych lub przy­mu­so­wo prze­sied­lo­nych), któ­rzy wsku­tek zmian gra­nic lub dzia­łań wo­jen­nych zna­leź­li się na te­ry­to­rium in­nych państw.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Czy­tam jej ar­ty­kuł o re­pa­tria­cji Po­la­ków z ZSRR.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɛpaˈtrʲjat͡sʲja, AS: repatrʹi ̯acʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. repatriant m., repatriantka ż., repatriowanie n.

 czas. repatriować się

 przym. repatriacyjny, repatriancki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reemigracja

Wiktionary


repatriacyjny

do­ty­czą­cy re­pa­tria­cji


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z re­pa­tria­cją, do­ty­czą­cy re­pa­tria­cji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. repatriacja ż., repatriant mos., repatriantka ż., repatriowanie n.

 przym. repatriancki

Wiktionary


repatriancki

przy­miot­nik od: re­pa­triant


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z re­pa­trian­ta­mi, do­ty­czą­cy re­pa­trian­tów, przez­na­czo­ny dla nich

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. repatriacja ż., repatriant mos., repatriantka ż., repatriowanie n.

 czas. repatriować się

 przym. repatriacyjny

Wiktionary


repatriant

osoba po­wra­ca­ją­ca do oj­czyz­ny po dłu­gim po­by­cie na ob­czyź­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) książk. osoba po­wra­ca­ją­ca zza gra­ni­cy, gdzie prze­by­wa­ła nie­do­bro­wol­nie

 (1.2) hist. osoba prze­sied­lo­na po II woj­nie świa­to­wej z daw­nych ziem pol­skich na wscho­dzie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mia­sto nie miało pie­nię­dzy na przy­ję­cie re­pa­trian­tów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. repatriacja ż., repatriacyjność ż., repatrianckość ż., repatriowanie n.

:: fż. repatriantka ż.

 czas. repatriować dk./ndk., repatriować się ndk.

 przym. repatriacyjny, repatriancki

 przysł. repatriancko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reemigrant

Wiktionary


repatriantka

→ re­pa­triant


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. ko­bie­ta prze­sied­lo­na po II woj­nie świa­to­wej z daw­nych ziem pol­skich na wscho­dzie

Wiktionary

Patrz:

repatriant

Powiązane:

 rzecz. repatriowanie n., repatriant mos., repatriacja ż.

 przym. repatriacyjny, repatriancki

Wiktionary


repatriowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|re­pa­trio­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. repatriacja ż., repatriant m., repatriantka ż.

 czas. repatriować, repatriować się

 przym. repatriacyjny, repatriancki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reemigrowanie

Wiktionary


repatriować

do­ko­ny­wać re­pa­tria­cji; prze­sied­lać do kraju oby­wa­te­li znaj­du­ją­cych się poza jego gra­ni­ca­mi


SJP.pl


repeater

[czy­taj: ri­pi­ter] urzą­dze­nie od­bie­ra­ją­ce sy­gnał i prze­sy­ła­ją­ce go dalej, aby zwięk­szyć za­sięg lub wzmoc­nić sy­gnał, sto­so­wa­ne w te­le­ko­mu­ni­ka­cji


SJP.pl


repecki

przy­miot­nik od: Repki


SJP.pl


repelent

śro­dek che­micz­ny lub fi­zycz­ny od­stra­sza­ją­cy szkod­ni­ki, sto­so­wa­ny głów­nie w celu ochro­ny upraw i prze­cho­wy­wa­nych zbio­rów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) śro­dek od­stra­sza­ją­cy or­ga­niz­my żywe

Wiktionary


repelentność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdol­ność od­stra­sza­nia or­ga­niz­mów ży­wych

Wiktionary


reper

trwa­ły punkt na po­wierzch­ni ziemi o wyz­na­czo­nej wy­so­ko­ści n.p.m., wy­ko­rzy­sty­wa­ny w pra­cach ge­o­de­zyj­nych


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Reper (ge­o­dez­ja)
    • Reper ro­bo­czy
  • Reper (ma­te­ma­ty­ka)

Wikipedia


reperacja

na­pra­wia­nie, na­pra­wa; re­pa­ra­cja


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) usu­wa­nie bądź usu­nię­cie usz­ko­dze­nia, uste­rek

Wiktionary

Powiązane:

 czas. reperować ndk.

 przym. reperacyjny

 rzecz. reperowanie n., zreperowanie n., nareperowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) naprawa, naprawianie, naprawienie

Wiktionary


reperacyjny

→ re­pe­ra­cja


SJP.pl

Patrz:

reperacja

reperator

osoba zaj­mu­ją­ca się na­pra­wą wad­li­wych lub usz­ko­dzo­nych urzą­dzeń i in­nych przed­mio­tów; re­pa­ra­tor


SJP.pl


reperaturka

ele­ment bla­char­ski przez­na­czo­ny do za­stą­pie­nia usz­ko­dzo­ne­go frag­men­tu ka­ro­se­rii


SJP.pl


reperforator

re­per­fo­ra­tor te­le­gra­ficz­ny - od­bior­nik te­le­gra­ficz­ny, który utr­wa­la od­bie­ra­ną wia­do­mość na ta­śmie per­fo­ro­wa­nej


SJP.pl


reperkusja

1. (zwy­kle w licz­bie mno­giej) sku­tek, naj­czę­ściej ne­ga­tyw­ny, ja­kiejś czyn­no­ści lub ja­kie­goś wy­da­rze­nia; oddź­więk, na­stęp­stwo, re­ak­cja, echo;
2. w mu­zy­ce: od­bi­ja­nie się tonów w in­stru­men­tach ma­ją­cych pudła re­zo­nan­so­we; re­zo­nans;
3. w mu­zy­ce: jed­no­ra­zo­we prze­pro­wa­dze­nie te­ma­tu przez wszyst­kie głosy w fudze


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ne­ga­tyw­ne na­stęp­stwo

 (1.2) muz. oddź­więk re­zo­nan­so­wy

 (1.3) muz. roz­wi­nię­cie te­ma­tu przez wszyst­kie głosy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W oba­wie przed re­per­ku­sja­mi ze stro­ny wła­dzy wy­je­cha­ła do Włoch.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reakcja, skutek

Wiktionary


reperowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|re­pe­ro­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɛpɛrɔˈvãɲɛ, AS: reperovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. reperować ndk., zreperować dk., nareperować dk.

 rzecz. reperacja, zreperowanie, nareperowanie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reperacja, naprawa, naprawianie

Wiktionary


reperować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zre­pe­ro­wać)

 (1.1) przy­wra­cać stan uży­tecz­no­ści rze­czy usz­ko­dzo­nej

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny re­pe­ro­wać się (dk. zre­pe­ro­wać się)

 (2.1) przest. rzad. po­lep­szać włas­ny stan ma­jąt­ko­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tolek po­szedł re­pe­ro­wać dach dre­wut­ni.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nareperowanie n., reperowanie n., zreperowanie n., reperacja ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) naprawiać

Wiktionary


reperowy

→ reper


SJP.pl

Patrz:

reper

repertorium

na­le­ży do­pra­co­wać:

"przed­sta­wio­no sy­tu­a­cję tylko z per­spek­ty­wy – ". Pomóż po­pra­wić.

Re­per­to­rium – wykaz akt lub spraw np. są­do­wych, ro­dzaj księ­gi biu­ro­wej.

Wikipedia


repertuar

1. ogół ut­wo­rów gra­nych w te­a­trze, kinie itp. w okre­ślo­nym cza­sie;
2. wykaz tych ut­wo­rów;
3. role wy­ko­ny­wa­ne przez da­ne­go ak­to­ra, ut­wo­ry wy­ko­ny­wa­ne przez da­ne­go mu­zy­ka, ze­spół itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kult. ze­staw ut­wo­rów grany w danej in­sty­tu­cji (te­a­trze, fil­har­mo­nii itp.) w okre­ślo­nym cza­sie

 (1.2) kult. druk z pro­gra­mem in­sty­tu­cji kul­tu­ry na dany okres

 (1.3) kult. ze­staw ut­wo­rów opa­no­wa­nych przez da­ne­go ar­ty­stę

 (1.4) przen. ze­staw ty­po­wych za­cho­wań, itp.

Wiktionary

Re­per­tu­ar – lista ut­wo­rów pre­zen­to­wa­nych w okre­ślo­nej pla­ców­ce kul­tu­ral­nej w okre­ślo­nym cza­sie lub ta­kich, które dany wy­ko­naw­ca jest w sta­nie wy­ko­nać na za­mó­wie­nie.

W prze­no­śni, w kon­tek­ście ar­ty­sty lub grupy ar­ty­stów, mówi się o re­per­tu­a­rze w sen­sie jego ogól­nych moż­li­wo­ści wy­ko­naw­czych. Re­per­tu­a­rem na­zy­wa się też w te­a­trach, ki­nach i fil­har­mo­niach druki ak­cy­den­so­we (pla­ka­ty, ulot­ki, fol­de­ry), któ­rych głów­ną część sta­no­wi lista pro­po­no­wa­nych ut­wo­rów z ich omó­wie­niem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) War­szaw­skie te­a­try za­pre­zen­to­wa­ły re­per­tu­ar przy­go­to­wa­ny na ten sezon.

 (1.2) Sprawdź w re­per­tu­a­rze, o któ­rej za­czy­na się seans.

 (1.3) Wo­ka­list­ka ma w swoim re­per­tu­a­rze znane stan­dar­dy jaz­zo­we.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɛpɛrˈtuwar, AS: repertuu̯ar

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. repertuarowanie n.

 czas. repertuarować ndk.

 przym. repertuarowy

 przysł. repertuarowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) program

Wiktionary


repertuarowo

przy­słó­wek

 (1.1) po­sia­da­jąc w re­per­tu­a­rze

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jest to drugi album Ma­ry­li Ro­do­wicz, na któ­rym znaj­du­je się jed­nak mu­zy­ka re­per­tu­a­ro­wo inna.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. repertuar mrz., repertuarowanie n.

 czas. repertuarować ndk.

 przym. repertuarowy

Wiktionary


repertuarowy

przy­miot­nik od: re­per­tu­ar


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy re­per­tu­a­ru

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jan jest dy­rek­to­rem do spraw ar­ty­stycz­no-re­per­tu­a­ro­wych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɛpɛrtuwaˈrɔvɨ, AS: repertuu̯arovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. repertuar m.

 przysł. repertuarowo

Wiktionary


repesaż

w niek­tó­rych dy­scy­pli­nach spor­tu: do­dat­ko­wy wy­ścig lub walka za­wod­ni­ków lub dru­żyn o jed­na­ko­wej licz­bie punk­tów, de­cy­du­ją­ca o ko­lej­no­ści miejsc; re­pa­saż; baraż; do­gryw­ka


SJP.pl


repesażowy

→ re­pe­saż; re­pa­sa­żo­wy


SJP.pl


repeta

do­kład­ka, do­dat­ko­wa por­cja


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. do­dat­ko­wa por­cja je­dze­nia, naj­czę­ściej w woj­sku lub na sto­łów­ce szkol­nej

 (1.2) środ. uczn. po­zo­sta­nie na drugi rok w tej samej kla­sie lub pow­ta­rza­nie roku na uczel­ni

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zja­dłem pier­wszy i po­bie­głem do okien­ka po re­pe­tę.

 (1.2) Marek cały rok się nie uczył i skoń­czy­ło się re­pe­tą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rɛˈpɛta, AS: repeta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. repetycja ż., repetytorium n., repetowanie n., zarepetowanie n., korepetycja ż., korepetytor m., korepetytorka ż., repetytor m., repetier m., repetent m., repetitio n., repetówka ż.

 czas. repetować ndk., zarepetować dk.

 przym. repetycyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dokładka

 (1.2) powtórka, powtarzanie, repetówka

Wiktionary


repetent

uczeń lub stu­dent pow­ta­rza­ją­cy rok; dru­go­rocz­ny, spa­do­chro­niarz (po­tocz­nie)


SJP.pl


repetentka

→ re­pe­tent


SJP.pl

Patrz:

repetent

repetierowy

przy­miot­nik od: re­pe­tier


SJP.pl


repetka

zdrob­nie­nie od: re­pe­ta


SJP.pl


repetować

1. pow­ta­rzać tę samą klasę lub rok stu­diów, po­zo­stać na drugi rok;
2. przy­go­to­wy­wać broń do strza­łu przez wpro­wa­dze­nie na­bo­ju do ko­mo­ry na­bo­jo­wej; prze­ła­do­wy­wać


SJP.pl


repetycja

1. pow­tó­rze­nie lek­cji już prze­ro­bio­nej, prze­py­ta­nie ucz­niów z prze­ro­bio­ne­go ma­te­ria­łu;
2. w li­te­ra­tu­rze: za­bieg sty­li­stycz­ny po­le­ga­ją­cy na kil­ka­krot­nym pow­tó­rze­niu wy­ra­zu lub zwro­tu;
3. w mu­zy­ce:
a) pow­tó­rze­nie czę­ści wy­ko­ny­wa­ne­go ut­wo­ru mu­zycz­ne­go;
b) znak w za­pi­sie nu­to­wym na­ka­zu­ją­cy takie pow­tó­rze­nie


SJP.pl

Re­pe­ty­cja ma w mu­zy­ce dwa zna­cze­nia:

Je­że­li przy dru­gim wy­ko­na­niu re­pe­ty­cji jej za­koń­cze­nie ma mieć inną po­stać, sto­su­je się tak zwane volty. Za pier­wszym razem wy­ko­nu­je się wtedy takty oz­na­czo­ne jako "prima volta", a przy pow­tó­rze­niu po­mi­ja się je i wy­ko­nu­je te, oz­na­czo­ne jako "se­con­da volta". Za­pi­su­je się to jako "I volta", i "II volta" lub krót­ko cy­fra­mi "1." i "2.", przy czym oz­na­cze­nia te umie­szczo­ne są nad pię­cio­li­nią.

Wikipedia


repetycyjny

taki, który się pow­ta­rza, ma pow­ta­rzal­ny cha­rak­ter; re­pe­ty­tyw­ny


SJP.pl


repetytor

daw­niej: osoba pow­ta­rza­ją­ca z ucz­niem lek­cje; tutor


SJP.pl


repetytorium

1. za­ję­cia dy­dak­tycz­ne bę­dą­ce pow­tó­rze­niem prze­ro­bio­ne­go ma­te­ria­łu;
2. po­dręcz­nik za­wie­ra­ją­cy naj­waż­niej­sze wia­do­mo­ści z danej dzie­dzi­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pow­tó­rze­nie ma­te­ria­łu prze­ro­bio­ne­go na za­ję­ciach z przed­mio­tu lub kursu

 (1.2) po­dręcz­nik za­wie­ra­ją­cy naj­waż­niej­sze in­for­ma­cje z danej dzie­dzi­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Aby wy­rów­nać po­ziom wie­dzy ma­te­ma­tycz­nej, wy­dzia­ły or­ga­ni­zu­ją dla stu­den­tów pier­wsze­go roku kil­ku­ty­god­nio­we re­pe­ty­to­ria.

 (1.2) Re­pe­ty­to­ria i te­ma­ty zadań te­sto­wych mogą kupić ucz­nio­wie zda­ją­cy eg­za­mi­ny z bio­lo­gii i fi­zy­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. repetytor m., repeta ż.

 przym. repetytoryjny

Wiktionary


repetytywność

→ re­pe­ty­tyw­ny


SJP.pl

Patrz:

repetytywny

repetytywny

taki, który się pow­ta­rza, ma pow­ta­rzal­ny cha­rak­ter; re­pe­ty­cyj­ny


SJP.pl


repigmentacyjny

→ re­pig­men­ta­cja


SJP.pl

Patrz:

repigmentacja

repigmentować

po­now­nie bar­wić, np. włosy


SJP.pl


repin

naz­wi­sko


SJP.pl

Repin ( Рэпін; Репин, "Rie­pin") – wieś na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie ho­mel­skim, w re­jo­nie ok­tiabr­skim, w siel­so­wie­cie Kras­na­ja Sła­ba­da.

Wikipedia


repki

nazwa dwóch wsi w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Repki – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ostro­łęc­kim, w gmi­nie Tro­szyn
  • Repki – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. so­ko­łow­skim, w gmi­nie Repki
  • Repki – gmina wiej­ska
  • Repki (gro­ma­da)
  • Ropki

Wikipedia


replantacja

Re­plan­ta­cja – po­now­ne ze­spo­le­nie (przy­szy­cie) cał­ko­wi­cie am­pu­to­wa­nej ura­zo­wo czę­ści ciała (np. ręki, palca) do ciała, przy­wra­ca­ją­ce ukr­wie­nie, uner­wie­nie i funk­cję.

Wikipedia


replantacyjny

→ re­plan­ta­cja


SJP.pl

Patrz:

replantacja

replantować

1. przy­szy­wać (przy­szyć) od­cię­te koń­czy­ny lub palce;
2. wszcze­piać (wszcze­pić) usu­nię­ty ząb do tego sa­me­go zę­bo­do­łu po uprzed­nim usu­nię­ciu miaz­gi i wy­peł­nie­niu ka­na­łów


SJP.pl


replay

[czy­taj: ri­plej] odt­wo­rze­nie frag­men­tu pro­gra­mu, meczu, gry kom­pu­te­ro­wej itp. w zwol­nio­nym tem­pie zaraz po wy­e­mi­to­wa­niu tego frag­men­tu


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Re­play – album Iyaza
  • Re­play – sin­gel Iyaza
  • Re­play – sin­gel Tamty
  • Re­play – mi­nial­bum grupy SHINee
  • Re­play – sin­gel grupy SHINee

Wikipedia


replika

1. dzie­ło sztu­ki bę­dą­ce wier­ną kopią in­ne­go dzie­ła;
2. od­po­wiedź na czy­jeś uwagi lub za­rzu­ty


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pow­tór­ne wy­ko­na­nie dzie­ła sztu­ki, po­ja­zdu, sa­mo­lo­tu itp. z moż­li­wie wier­nym odt­wo­rze­niem ory­gi­na­łu;

 (1.2) od­po­wiedź na czy­jeś uwagi lub za­rzu­ty

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • re­pli­ka – du­pli­kat, kopia
  • Re­pli­ka – dwu­mie­sięcz­nik o te­ma­ty­ce LGBT
  • re­pli­ka – oso­bi­sty chat­bot wy­ko­rzy­stu­ją­cy ge­ne­ra­tyw­ną sztucz­ną in­te­li­gen­cję
  • Wy­daw­nict­wo Re­pli­ka
  • re­pli­ka → od­po­wiedź

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jed­nym z bar­dziej wi­docz­nych ele­men­tów Aszu­ry są pu­blicz­ne pro­ce­sje, w trak­cie któ­rych tłum nie­sie re­pli­kę sar­ko­fa­gu Hu­saj­na oraz śpie­wa ele­gie ku czci trze­cie­go Imama.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrɛplʲika, AS: replʹika

Wiktionary


replikacja

za­cho­dzą­ce w ją­drze ko­mór­ko­wym w sta­dium mię­dzy­po­dzia­ło­wym pod­wa­ja­nie się czą­stecz­ki kwasu de­ok­sy­ry­bo­nu­kle­i­no­we­go


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Re­pli­ka­cja DNA – po­wie­la­nie ma­te­ria­łu ge­ne­tycz­ne­go za­war­te­go w DNA
  • Re­pli­ka­cja RNA – po­wie­la­nie czą­ste­czek RNA
  • Re­pli­ka­cja se­mi­kon­ser­wa­tyw­na – model re­pli­ka­cji DNA
  • Re­pli­ka­cja ko­mór­ko­wa – po­wie­la­nie licz­by ko­mó­rek
  • re­pli­ka­cja wi­ru­sa
  • Re­pli­ka­cja da­nych – po­wie­la­nie in­for­ma­cji w ba­zach da­nych
  • Re­pli­ka­cja (me­to­da na­u­ko­wa) – pow­ta­rza­nie badań w celu zwe­ry­fi­ko­wa­nia ich wy­ni­ków
  • rozm­na­ża­nie
  • re­pli­ka­tor
  • re­pli­kon

Wikipedia


replikacyjny

→ re­pli­ka­cja


SJP.pl

Patrz:

replikacja

replikant

an­dro­id na­śla­du­ją­cy za­cho­wa­niem czło­wie­ka


SJP.pl

Re­pli­kant – okre­śle­nie an­dro­i­da przy­po­mi­na­ją­ce­go czło­wie­ka i zdol­ne­go do na­śla­do­wa­nia jego za­cho­wa­nia tak sku­tecz­nie by odróż­nie­nie od czło­wie­ka było nie­wy­ko­nal­ne lub bar­dzo trud­ne. Uży­wa­ne w fil­mie Rid­le­ya Scot­ta "Łowca an­dro­i­dów" (ang. "Blade Run­ner"), gdzie za­stą­pi­ło słowo „an­dro­i­dy”, uży­wa­ne przez Phi­li­pa K.

Wikipedia


replikantka

→ re­pli­kant


SJP.pl

Patrz:

replikant

replikator

Re­pli­ka­tor – w niek­tó­rych uję­ciach te­o­rii ewo­lu­cji to sa­mo­po­wie­la­ją­ca się struk­tu­ra, dą­żą­ca do osią­gnię­cia jak naj­więk­szej licz­by włas­nych kopii.

Istot­ny­mi dla ewo­lu­cji re­pli­ka­to­ra­mi są te, które pod­le­ga­ją se­lek­cji, a także mu­ta­cji i są dzie­dzi­czo­ne przez ko­lej­ne po­ko­le­nia ich no­śni­ków.

Wikipedia


replikon

struk­tu­ral­na jed­nost­ka re­pli­ka­cji DNA


SJP.pl

Re­pli­kon – jed­nost­ka DNA re­pli­ko­wa­na z jed­ne­go punk­tu wyj­ścio­we­go. U więk­szo­ści pro­ka­rion­tów wy­stę­pu­je jedno miej­sce ini­cja­cji, na­to­miast u eu­ka­rion­tów do wielu ty­się­cy (w ko­mór­kach ssa­ków od 50 do 100 ty­się­cy). W fazie S re­pli­ka­cja jest uru­cha­mia­na jed­no­cze­śnie przez ze­spo­ły skła­da­ją­ce się z około 50 re­pli­ko­nów.

Wikipedia


replikowalność

→ re­pli­ko­wal­ny


SJP.pl

Patrz:

replikowalny

replikowalny

moż­li­wy do do­kład­ne­go pow­tó­rze­nia, sko­pio­wa­nia lub odt­wo­rze­nia


SJP.pl


replikować

1. od­po­wia­dać na czy­jeś uwagi lub za­rzu­ty; ri­po­sto­wać;
2. re­pli­ko­wać się - o ma­te­ria­le ge­ne­tycz­nym: po­wie­lać się, wyt­wa­rzać swoją włas­ną kopię


SJP.pl


repo

1. po­tocz­nie: tran­sak­cja sprze­da­ży pa­pie­rów war­to­ścio­wych z jed­no­czes­nym zo­bo­wią­za­niem do ich póź­niej­sze­go od­ku­pu;
2. śro­do­wi­sko­wo: re­po­zy­to­rium


SJP.pl

Tran­sak­cja typu repo (tran­sak­cja wa­run­ko­we­go za­ku­pu, ang. "re­pur­cha­se tran­sac­tion") – tran­sak­cja fi­nan­so­wa po­le­ga­ją­ca na sprze­da­ży pa­pie­rów war­to­ścio­wych i jed­no­czes­nym zo­bo­wią­za­niu się do ich od­ku­pie­nia w przysz­ło­ści po z góry okre­ślo­nej cenie. Na tran­sak­cję repo można rów­no­waż­nie pa­trzeć jak na po­życz­kę udzie­lo­ną pod za­staw pa­pie­rów war­to­ścio­wych. Opro­cen­to­wa­nie ta­kiej po­życz­ki za­le­ży od róż­ni­cy usta­lo­nych cen za­ku­pu i sprze­da­ży pa­pie­ru war­to­ścio­we­go bę­dą­ce­go za­bez­pie­cze­niem tran­sak­cji repo.

Wikipedia


repolaryzacja

ze­spół zja­wisk fi­zy­ko­che­micz­nych przy­wra­ca­ją­cy po­la­ry­za­cję błony ko­mór­ko­wej, na­stę­pu­ją­cy po przej­ściu im­pul­su ner­wo­we­go


SJP.pl

Re­po­la­ry­za­cja – pro­ces od­wrot­ny do de­po­la­ry­za­cji. Ze­spół zja­wisk fi­zy­ko­che­micz­nych na­stę­pu­ją­cy po przej­ściu im­pul­su ner­wo­we­go, przy­wra­ca­ją­cy po­la­ry­za­cję błony ko­mór­ko­wej, czyli róż­ni­cę po­ten­cja­łu elek­trycz­ne­go (po­ten­cjał spo­czyn­ko­wy) mię­dzy jej zew­nętrz­ną a wew­nętrz­ną po­wierzch­nią. Wew­nątrz ko­mór­ki ła­du­nek staje się ujem­ny, a na zew­nątrz do­dat­ni. Istot­ny jest w tym pro­ce­sie ruch jonów sodu z wnę­trza ko­mór­ki na zew­nątrz, a jonów po­ta­su w prze­ciw­nym kie­run­ku.

Wikipedia


repolonizacja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przy­wra­ca­nie cze­muś pol­skie­go cha­rak­te­ru, przy­wra­ca­nie pol­sko­ści; po­now­na po­lo­ni­za­cja cze­goś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Polonia ż., polonistyka ż., polonista mos., polonistka ż., polonizm mrz., polonizator m., polonizowanie n., spolonizowanie n., polonika / polonica nmos., polonizacja ż., repolonizowanie n.

 czas. polonizować ndk., spolonizować dk., repolonizować ndk.

 przym. polonizacyjny, polonistyczny, polonijny

Wiktionary


repolonizacyjny

do­ty­czą­cy re­po­lo­ni­za­cji


SJP.pl


repopulacja

po­now­ne za­sied­le­nie ob­sza­ru przez ludzi lub or­ga­niz­my


SJP.pl


report

1. umowa na okre­ślo­ny ter­min za­wie­ra­na na gieł­dzie w ocze­ki­wa­niu na zwyż­kę cen;
2. prze­nie­sie­nie sumy z jed­nej stro­ny księ­gi ra­chun­ko­wej na drugą; suma prze­nie­sio­na


SJP.pl


reportaż

re­la­cja, która sta­no­wi żywy opis ludzi i zda­rzeń, zna­nych au­to­ro­wi z bez­poś­red­niej ob­ser­wa­cji, do­ko­na­nej pod­czas po­dró­ży lub wy­wia­du


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) liter. publ. ga­tu­nek prozy pu­bli­cy­stycz­nej bę­dą­cy opi­sem zda­rzeń zna­nych au­to­ro­wi z włas­nej ob­ser­wa­cji;

Wiktionary

Zo­bacz też: Re­por­taż (ze­spół mu­zycz­ny).

Re­por­taż ( re­por­ta­ge) – ga­tu­nek z po­gra­ni­cza pu­bli­cy­sty­ki, li­te­ra­tu­ry faktu i li­te­ra­tu­ry pię­knej (przez wczes­ną kry­ty­kę zwany prze­wrot­nie „bę­kar­tem li­te­ra­tu­ry pię­knej i bru­ko­wej po­po­łud­niów­ki”).

Re­por­taż wyksz­tał­cił się w dru­giej po­ło­wie XIX w., co wią­za­ło się z dy­na­micz­nym roz­wo­jem prasy w tym cza­sie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tam­ty­mi re­por­ta­ża­mi do­ty­czą­cy­mi ko­biet w trud­nych sy­tu­a­cjach ży­cio­wych zy­ska­ła ogrom­ną po­pu­lar­ność.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. reportażysta m., reportażystka ż., reporter m., reporterka ż., reportażowość ż., reportażówka ż.

:: zdrobn. reportażyk m.

 przym. reportażowy, reporterski

 przysł. reportażowo, reportersko

Wiktionary


reportażokomentarz

ar­ty­kuł ma­ją­cy cechy re­por­ta­żu i ko­men­ta­rza


SJP.pl


reportażowo

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w spo­sób cha­rak­te­ry­stycz­ny dla re­por­ta­żu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. reporter mos., reportaż mrz., reportażysta mos., reportażystka ż.

 przym. reportażowy

Wiktionary


reportażowy

przy­miot­nik od: re­por­taż


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy re­por­ta­żu, zwią­za­ny z re­por­ta­żem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ma­te­riał re­por­ta­żo­wy po­szedł na pier­wszej stro­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. reporter mos., reportaż mrz., reportażowość ż., reportażyk mrz., reportażysta mos., reportażystka ż.

 przysł. reportażowo

Wiktionary


reportażyk

zdrob­nie­nie od: re­por­taż


SJP.pl


reportażysta

autor re­por­ta­ży


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) autor re­por­ta­ży

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sławę przy­nio­sły re­por­ta­ży­ście tek­sty o miesz­kań­cach Afry­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. reportaż mrz., reportażyk mrz., reportażowość ż.

:: fż. reportażystka ż.

 przym. reportażowy

 przysł. reportażowo

Wiktionary


reportażystka

→ re­por­ta­ży­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) au­tor­ka re­por­ta­ży

Wiktionary

Patrz:

reportażysta

Przykłady

 (1.1) Tek­sty tej re­por­ta­żyst­ki tłu­ma­czo­no m.in. na cze­ski i ukra­iń­ski.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. reportaż mrz., reportażowość ż., reportażyk mrz.

:: fm. reportażysta mos.

 przym. reportażowy

 przysł. reportażowo

Wiktionary


reporter

dzien­ni­karz zaj­mu­ją­cy się zbie­ra­niem i opra­co­wy­wa­niem ak­tu­al­nych wia­do­mo­ści dla środ­ków ma­so­we­go prze­ka­zu; spra­wo­zdaw­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) dzien­ni­karz przy­go­to­wu­ją­cy ma­te­ria­ły pra­so­we i spra­wo­zda­nia z bie­żą­cych wy­da­rzeń

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • re­por­ter – dzien­ni­karz two­rzą­cy re­por­ta­że
    • re­por­ter wo­jen­ny (ko­re­spon­dent wo­jen­ny) – dzien­ni­karz re­la­cjo­nu­ją­cy prze­bieg kon­flik­tu zbroj­ne­go
  • Re­por­ter – mie­sięcz­nik Pol­skiej Agen­cji In­ter­press
  • Re­por­ter – pol­ska firma odzie­żo­wa
  • Re­por­te­rzy bez Gra­nic – mię­dzy­na­ro­do­wa or­ga­ni­za­cja po­za­rzą­do­wa

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Re­por­te­rzy ser­wi­su Wi­ki­news przy­go­to­wa­li re­por­taż o po­stę­pie prac nad Wi­ki­słow­ni­kiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rɛˈpɔrtɛr, AS: reporter

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. reportaż m., reporterstwo n., reporterzyna m./ż.

:: fż. reporterka ż.

 przym. reportażowy, reporterski

 przysł. reportersko, reportażowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pejor. reporterzyna

Wiktionary


reporterka

1. dzien­ni­kar­ka zaj­mu­ją­ca się zbie­ra­niem i opra­co­wy­wa­niem ak­tu­al­nych wia­do­mo­ści dla środ­ków ma­so­we­go prze­ka­zu;
2. po­tocz­nie: re­por­ter­stwo


SJP.pl


reporterskość

po­tocz­nie: zawód, za­ję­cie re­por­te­ra; re­por­ter­ka, re­por­ter­stwo


SJP.pl


reporterstwo

po­tocz­nie: zawód, za­ję­cie re­por­te­ra; re­por­ter­ka, re­por­ter­skość


SJP.pl


reporterzyna

(r. męski) lek­ce­wa­żą­co: marny re­por­ter


SJP.pl


reportowy

→ re­port


SJP.pl

Patrz:

report

repost

po­now­ne opu­bli­ko­wa­nie swo­jej lub czy­jejś wia­do­mość w me­diach spo­łecz­no­ścio­wych


SJP.pl


repostażowy

przy­miot­nik od: re­po­staż


SJP.pl


repostować

pu­bli­ko­wać po­now­nie swoją lub czy­jąś wia­do­mość


SJP.pl


repownia

po­mie­szcze­nie na stat­ku ry­bac­kim przez­na­czo­ne do prze­cho­wy­wa­nia sieci


SJP.pl


repozycja

prze­su­nię­cie na­rzą­du lub czę­ści na­rzą­du do miej­sca jego pra­wi­dło­we­go po­ło­że­nia ana­to­micz­ne­go


SJP.pl


repozycjonować

usta­lać na nowo po­zy­cję firmy lub to­wa­ru na rynku w sto­sun­ku do kon­ku­ren­cji


SJP.pl


repozycyjny

→ re­po­zy­cja


SJP.pl

Patrz:

repozycja

repozytorium

ogól­no­do­stęp­ne po­mie­szcze­nie, słu­żą­ce do prze­cho­wy­wa­nia do­ku­men­tów, które są wy­da­wa­ne na każde żą­da­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) daw. w in­sty­tu­cji: miej­sce prze­cho­wy­wa­nia do­ku­men­tów wy­ko­rzy­sty­wa­nych przez jej pra­cow­ni­ków; ro­dzaj ogól­no­do­stęp­ne­go ar­chi­wum

 (1.2) in­form. miej­sce, z któ­re­go wielu użyt­kow­ni­kom udo­stęp­nia­ne są pliki lub apli­ka­cje

Wiktionary

Re­po­zy­to­rium (łac. "re­po­si­to­rium") – miej­sce upo­rząd­ko­wa­ne­go prze­cho­wy­wa­nia do­ku­men­tów, z któ­rych wszyst­kie przez­na­czo­ne są do udo­stęp­nia­nia.

Ter­min sto­so­wa­ny jest rów­nież w od­nie­sie­niu do naj­roz­ma­it­szych za­so­bów cy­fro­wych (baz da­nych, zbio­ru pa­kie­tów czy kodów źró­dło­wych).

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Wszyst­kie Wi­ki­słow­ni­ki mają jedno wspól­ne re­po­zy­to­rium pli­ków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɛpɔzɨˈtɔrʲjũm, AS: repozytorʹi ̯ũm

Wiktionary


repozytoryjny

→ re­po­zy­to­rium


SJP.pl

Patrz:

repozytorium

repozytura

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) w ar­chi­wi­sty­ce: ter­min uży­wa­ny na okre­śle­nie akt ze­spo­łu, grupy ze­spo­łów lub zbio­ru, do któ­rych mogą do­pły­wać uzu­peł­nie­nia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɛpɔzɨˈtura, AS: repozytura

Wiktionary


repra

śro­do­wi­sko­wo w spor­cie: re­pre­zen­ta­cja


SJP.pl


repremiera

po­now­na pre­mie­ra filmu, sztu­ki te­a­tral­nej itp., zwy­kle w zmo­dy­fi­ko­wa­nej wer­sji


SJP.pl


reprendere

okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: pod­jąć na nowo pier­wot­ne tempo


SJP.pl


represalia

Re­pre­sa­lia ( re­pren­sa­lia) – sy­me­trycz­na dzia­łal­ność od­we­to­wa bę­dą­ca od­po­wie­dzią na bez­praw­ną dzia­łal­ność dru­gie­go pań­stwa środ­ka­mi ta­ki­mi sa­my­mi (czyli także bez­praw­ny­mi), lecz uspra­wied­li­wio­ny­mi w kon­kret­nej sy­tu­a­cji (np. za­ję­cie ma­jąt­ku dru­gie­go pań­stwa).

Wikipedia


represja

1. (zwy­kle w licz­bie mno­giej) su­ro­wy śro­dek od­we­tu lub na­ci­sku; sto­so­wa­nie środ­ków przy­mu­su;
2. me­cha­nizm obron­ny or­ga­niz­mu po­le­ga­ją­cy na usu­nię­ciu ze świa­do­mo­ści myśli, uczuć, wspom­nień, im­pul­sów, fan­taz­ji, pra­gnień itp., które przy­wo­łu­ją bo­les­ne sko­ja­rze­nia lub w inny spo­sób za­gra­ża­ją spój­no­ści oso­bo­wo­ści danej jed­nost­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) polit. forma od­we­tu lub na­ci­sku

 (1.2) praw. ze­spół sank­cji

 (1.3) psych. jeden z me­cha­niz­mów obron­nych

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • re­pre­sja – w psy­cho­lo­gii me­cha­nizm wy­par­cia
  • re­pre­sje – w pra­wie ze­spół sank­cji (kar)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na falę straj­ków wła­dze od­po­wie­dzia­ły re­pre­sja­mi.

 (1.1) Wy­ni­kiem uczest­nict­wa miesz­kań­ców w pow­sta­niu li­sto­pa­do­wym i stycz­nio­wym były re­pre­sje na­ło­żo­ne przez za­bor­ców i po­zba­wie­nie Żarek praw miej­skich w 1870r.

 (1.1) Ban­de­row­cy pod­da­ni ma­so­wym re­pre­sjom nie­miec­kim przesz­li je­sie­nią 1941 do kon­spi­ra­cji (…).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rɛˈprɛsʲja, AS: represʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. represyjność ż.

 przym. represyjny

 przysł. represyjnie

Wiktionary


represjonowany

sto­so­wać su­ro­we środ­ki w ra­mach zem­sty lub na­ci­sku; prze­śla­do­wać, szy­ka­no­wać, ter­ro­ry­zo­wać


SJP.pl


represjonować

sto­so­wać su­ro­we środ­ki w ra­mach zem­sty lub na­ci­sku; prze­śla­do­wać, szy­ka­no­wać, ter­ro­ry­zo­wać


SJP.pl


represor

biał­ko po­wo­du­ją­ce za­ha­mo­wa­nie syn­te­zy okre­ślo­nych bia­łek, en­zy­mów w wy­ni­ku jego przy­łą­cze­nia się do wła­ści­we­go miej­sca łań­cu­cha DNA i dzia­ła­nia na prze­kaz in­for­ma­cji ge­ne­tycz­nej z ope­ro­nu


SJP.pl

Re­pre­sor w tran­skryp­cji DNA to sub­stan­cja spo­wal­nia­ją­ca wy­daj­ność wyt­wa­rza­nia mRNA. Re­pre­sor wiąże się z DNA i jest prze­strzen­no-po­lo­wo kom­ple­men­tar­ny do zew­nętrz­nej sek­wen­cji nu­kle­o­ty­do­wej miej­sca z któ­re­go po jego oder­wa­niu bę­dzie za­czy­nać się tran­skryp­cja mRNA.

Wikipedia


represyjność

→ re­pre­syj­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest re­pre­syj­ne; cecha tych, któ­rzy są re­pre­syj­ni

Wiktionary

Patrz:

represyjny

Powiązane:

 rzecz. represja ż., represjonowanie n.

 czas. represjonować ndk.

 przym. represyjny

 przysł. represyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) retorsyjność, odwetowość

Wiktionary


represyjny

ma­ją­cy cha­rak­ter re­pre­sji, od­we­to­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy cha­rak­ter re­pre­sji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. represyjność ż., represja ż.

Wiktionary


represywność

→ re­pre­syw­ny


SJP.pl

Patrz:

represywny

represywny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z karą ogra­ni­cze­nia wol­no­ści, swo­bód lub jej do­ty­czą­cy

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) dą­żą­cy do stłu­mie­nia cze­goś, np. idei

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Pił­sud­ski jako re­pre­syw­ny dyk­ta­tor, jako sa­tra­pa, byłby wręcz za­prze­cze­niem zbu­do­wa­ne­go dla niego i przez niego mitu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. represywność ż.

 przysł. represywnie

Wiktionary


reprezentacja

1. grupa osób przed­sta­wia­ją­ca, pre­zen­tu­ją­ca czy­jeś in­te­re­sy, za­pa­try­wa­nia, wy­stę­pu­ją­ca w czy­imś imie­niu;
2. ze­spół wy­stę­pu­ją­cy w bar­wach ja­kie­goś kraju, klubu itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) grupa osób, które wy­stę­pu­ją w czy­imś imie­niu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɛprɛzɛ̃nˈtat͡sʲja, AS: reprezẽntacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. prezent mrz., reprezentant m., reprezentantka ż., reprezentacyjność ż., reprezentatywność ż., prezenter mos.

 czas. reprezentować ndk.

 przym. reprezentacyjny, reprezentatywny

 przysł. reprezentacyjnie

Wiktionary


reprezentacyjny

re­pre­zen­ta­tyw­ny;
1. zwią­za­ny z re­pre­zen­to­wa­niem kogoś lub cze­goś, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla kogoś lub cze­goś;
2. oka­za­le się pre­zen­tu­ją­cy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) słu­żą­cy re­pre­zen­ta­cji, zwią­za­ny z re­pre­zen­to­wa­niem

 (1.2) oka­za­ły

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pod tym wzglę­dem pałac Wa­ty­kań­ski wy­bu­do­wa­ny za pon­ty­fi­ka­tu Mi­ko­ła­ja III z dłu­gi­mi ce­re­mo­nial­ny­mi przej­ścia­mi, mno­go­ścią wiel­kich re­pre­zen­ta­cyj­nych po­mie­szczeń an­ty­cy­po­wał kon­cep­cję re­zy­den­cji awi­nioń­skiej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɛprɛzɛ̃ntaˈt͡sɨjnɨ, AS: reprezẽntacyi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. prezent mrz., reprezentant mos., reprezentacyjność, reprezentacja

 czas. reprezentować

 przysł. reprezentacyjnie

Wiktionary


reprezentant

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba dzia­ła­ją­ca w imie­niu ja­kiejś grupy, re­pre­zen­tu­ją­ca kogoś lub coś

 (1.2) książk. osoba ma­ją­ca cechy ty­po­we, re­pre­zen­ta­tyw­ne dla ja­kiejś grupy

 (1.3) sport. za­wod­nik wcho­dzą­cy w skład re­pre­zen­ta­cji kraju

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɛprɛˈzɛ̃ntãnt, AS: reprezẽntãnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. reprezentacja ż., reprezentowanie n., reprezentatywność ż.

:: fż. reprezentantka ż.

 czas. reprezentować ndk.

 przym. reprezentatywny, reprezentacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przedstawiciel

 (1.3) kadrowicz

Wiktionary


reprezentantka

→ re­pre­zen­tant


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fż. od: re­pre­zen­tant (przed­sta­wi­ciel grupy)

 (1.2) fż. od: re­pre­zen­tant (osoba o ty­po­wych dla grupy ce­chach)

 (1.3) fż. od: re­pre­zen­tant (czło­nek kadry na­ro­do­wej)

Wiktionary

Patrz:

reprezentant

Wymowa:

IPA: ˌrɛprɛzɛ̃nˈtãntka, AS: reprezẽntãntka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. prezent mrz., reprezentant m., reprezentacja ż., reprezentowanie n.

 czas. reprezentować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przedstawicielka

 (1.3) kadrowiczka

Wiktionary


reprezentatywniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: re­pre­zen­ta­tyw­ny; bar­dziej re­pre­zen­ta­tyw­ny


SJP.pl


reprezentatywność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest re­pre­zen­ta­tyw­ne; cecha tych, któ­rzy są re­pre­zen­ta­tyw­ni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. reprezentacja ż., reprezentant mos.

 przym. reprezentatywny

 przysł. reprezentatywnie

Wiktionary


reprezentatywny

re­pre­zen­ta­cyj­ny;
1. zwią­za­ny z re­pre­zen­to­wa­niem kogoś lub cze­goś, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla kogoś lub cze­goś;
2. oka­za­le się pre­zen­tu­ją­cy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­da­ją­cy cha­rak­te­ry­stycz­ne wła­ści­wo­ści po­pu­la­cji, z któ­rej po­cho­dzi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɛprɛzɛ̃ntaˈtɨvnɨ, AS: reprezẽntatyvny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. prezent mrz., reprezentacja ż., reprezentatywność ż., prezenter mos., reprezentant mos.

 przysł. reprezentatywnie

Wiktionary


reprezentowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|re­pre­zen­to­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɛprɛzɛ̃ntɔˈvãɲɛ, AS: reprezẽntovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. prezent mrz., reprezentant m., reprezentantka ż., prezenter mos.

 czas. reprezentować

Wiktionary


reprezentować

1. wy­stę­po­wać z czy­je­goś upo­waż­nie­nia;
2. być re­pre­zen­tan­tem kogoś lub cze­goś;
3. wy­ra­żać coś


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) wy­stę­po­wać w czy­imś imie­niu, być czy­imś przed­sta­wi­cie­lem

 (1.2) wy­ra­żać coś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Moja córka re­pre­zen­to­wa­ła swoje li­ce­um na za­wo­dach lek­ko­at­le­tycz­nych.

 (1.2) Wczes­ną fazę osad­nict­wa Bur­gun­dów na te­re­nie Sa­ba­u­dii, da­to­wa­ną na po­ło­wę V w., re­pre­zen­tu­ją nie­licz­ne zna­le­zi­ska ar­che­o­lo­gicz­ne, ma­ją­ce wy­raź­ną wschod­nio­ger­mań­ską pro­we­nien­cję.

 (1.2) Ta par­tia re­pre­zen­tu­je li­be­ral­ne po­dej­ście do go­spo­dar­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɛprɛzɛ̃nˈtɔvat͡ɕ, AS: reprezẽntovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. prezent mrz., reprezentacja ż., reprezentowanie n., reprezentant m., reprezentantka ż., prezenter mos.

 przym. reprezentacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) wyrażać, przedstawiać

Wiktionary


reprint

nowe wy­da­nie książ­ki w niez­mie­nio­nej for­mie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) po­now­ne wy­da­nie ja­kie­goś ut­wo­ru, wy­ko­na­ne bez pow­tór­ne­go skła­da­nia tek­stu

Wiktionary


reprintowy

przy­miot­nik od: re­print


SJP.pl


reprobacja

daw­niej: de­za­pro­ba­ta, po­tę­pie­nie, na­ga­na


SJP.pl

Re­pro­ba­cja (łac. "re­pro­ba­tio" – odrzu­ce­nie) – w te­o­lo­gii chrze­ści­jań­skiej akt odrzu­ce­nia stwo­rze­nia przez Boga. Re­pro­ba­cja na­stęp­cza wy­ni­ka z odrzu­ce­nia Boga przez stwo­rze­nie bądź prze­wi­dze­nia przez Boga ta­kie­go odrzu­ce­nia; oz­na­cza to, że Bóg na sku­tek grze­chu śmier­tel­ne­go wy­klu­cza takie stwo­rze­nie ze zba­wie­nia i ska­zu­je na po­tę­pie­nie. Re­pro­ba­cja uprze­dza­ją­ca winę stwo­rze­nia ma cha­rak­ter kal­wi­ni­stycz­nej pre­de­sty­na­cji i jest odrzu­ca­na przez ka­to­li­cyzm jako he­rez­ja.

Wikipedia


reprobować

daw­niej: de­za­pro­bo­wać, nie po­chwa­lać cze­goś; ganić, po­tę­piać


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) nie po­chwa­lać cze­goś, wy­ra­żać de­za­pro­ba­tę, w szcze­gól­no­ści – odrzu­cać przy eg­za­mi­nie

Wiktionary


reprodukcja

1. kopia ory­gi­na­łu wy­ko­na­na me­to­dą dru­kar­ską lub fo­to­gra­ficz­ną;
2. odt­wo­rze­nie cze­goś, wyt­wo­rze­nie w celu uzy­ska­nia wcze­śniej­sze­go stanu;
3. rozm­na­ża­nie zwie­rząt i ro­ślin w ce­lach ho­dow­la­nych;
4. odt­wa­rza­nie środ­ków pro­duk­cji w celu jej kon­ty­nu­o­wa­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) odt­wo­rze­nie

 (1.2) szt. kopia ory­gi­na­łu wy­ko­na­na ma­szy­no­wo

 (1.3) rozm­na­ża­nie w ce­lach ho­dow­la­nych

 (1.4) ekon. cią­głe odt­wa­rza­nie środ­ków pro­duk­cji w celu jej kon­ty­nu­a­cji

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • re­pro­duk­cja – wła­ści­wy wszyst­kim or­ga­niz­mom pro­ces ży­cio­wy po­le­ga­ją­cy na wyt­wa­rza­niu po­tom­stwa przez or­ga­niz­my ro­dzi­ciel­skie
  • re­pro­duk­cja – cią­głe odt­wa­rza­nie środ­ków pro­duk­cji w celu jej sta­łe­go kon­ty­nu­o­wa­nia
  • re­pro­duk­cja – odt­wo­rze­nie cze­goś w pa­mię­ci jako skład­nik przy­pom­nie­nia
  • re­pro­duk­cja – pro­ces odt­wa­rza­nia stanu i struk­tu­ry lud­no­ści zwią­za­ny z licz­bą uro­dzeń i zgo­nów
  • re­pro­duk­cja – kopia ory­gi­na­łu wy­ko­na­na w do­wol­nej skali me­to­dą dru­kar­ską lub fo­to­gra­ficz­ną
  • re­pro­duk­cja – re­gu­lo­wa­ne przez prawo au­tor­skie (por. co­py­right) upraw­nie­nie do wy­ko­ny­wa­nia kopii ut­wo­ru

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌrɛprɔˈdukt͡sʲja, AS: reprodukcʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. reproduktor m.

 czas. reprodukować

 przym. reprodukcyjny

Wiktionary


reprodukcyjny

do­ty­czą­cy re­pro­duk­cji


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy re­pro­duk­cji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. reprodukcja ż., reprodukowanie n., reproduktor mzw.

 czas. reprodukować ndk.

Wiktionary


reprodukować

1. odt­wa­rzać coś, ko­pio­wać me­to­dą dru­kar­ską lub fo­to­gra­ficz­ną;
2. rozm­na­żać zwie­rzę­ta i ro­śli­ny;
3. po­wie­lać ja­kieś wzor­ce i sche­ma­ty


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zre­pro­du­ko­wać)

 (1.1) wy­ko­ny­wać re­pro­duk­cje

 (1.2) zo­o­techn. pro­wa­dzić roz­płód

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. reproduktor mzw., reprodukowanie n., reprodukcja ż.

 przym. reprodukcyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) odtwarzać

Wiktionary


reproduktor

do­ro­sły sa­miec zwie­rząt go­spo­dar­skich przez­na­czo­ny do roz­pło­du; roz­płod­nik, roz­pło­do­wiec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zo­o­techn. do­ro­sły, zdol­ny do roz­pło­du sa­miec zwie­rząt ho­dow­la­nych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pse­u­do­ho­dow­ca (…) rozm­na­ża zwie­rzę­ta chore i z wa­da­mi ge­ne­tycz­ny­mi. Oszczę­dza na kry­ciu, uży­wa­jąc jako re­pro­duk­to­rów samce bli­sko spo­krew­nio­ne z suką czy kotką, czyli sto­su­jąc tzw. chów wsob­ny, pro­wa­dzą­cy czę­sto do po­waż­nych wad ge­ne­tycz­nych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɛprɔˈduktɔr, AS: reproduktor

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. reprodukcja ż., reprodukowanie n.

 czas. reprodukować ndk.

 przym. reprodukcyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rozpłodnik

Wiktionary


reprografia

tech­ni­ka po­wie­la­nia i ko­pio­wa­nia do­ku­men­tów lub obra­zów (np. druk, ksero, skan)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ogół za­gad­nień i metod do­ty­czą­cych ko­pio­wa­nia ma­te­ria­łów gra­ficz­nych i pi­śmien­ni­czych, przy po­mo­cy środ­ków me­cha­nicz­nych lub elek­tro­nicz­nych;

Wiktionary

Re­pro­gra­fia – ogół za­gad­nień i metod do­ty­czą­cych ko­pio­wa­nia ma­te­ria­łów gra­ficz­nych i pi­śmien­ni­czych, za po­mo­cą środ­ków me­cha­nicz­nych lub elek­tro­nicz­nych.

Kopie re­pro­gra­ficz­ne wy­ko­nu­je się naj­czę­ściej w celu za­bez­pie­cze­nia ory­gi­na­łów przed zni­szcze­niem lub też utra­ce­niem ich za­war­to­ści.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. reprograficzny

Wiktionary


reprograficzny

→ re­pro­gra­fia


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z odt­wa­rza­niem ma­te­ria­łów gra­ficz­nych i pi­śmien­nych środ­ka­mi me­cha­nicz­ny­mi lub elek­tro­nicz­ny­mi

Wiktionary

Patrz:

reprografia

Przykłady

 (1.1) W cenę każ­dej kse­ro­ko­piar­ki wli­czo­na jest opła­ta re­pro­gra­ficz­na, czyli re­kom­pen­sa­ta dla wy­daw­ców ksią­żek, któ­rzy stra­cą na ich kse­ro­wa­niu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. reprografia ż.

Wiktionary


reprojekcja

1. ro­dzaj pro­jek­cji, w któ­rej pół­przez­ro­czy­sty ekran umie­szczo­ny jest mię­dzy ob­ser­wa­to­rem a pro­jek­to­rem; pro­jek­cja tylna;
2. me­to­da re­a­li­za­cji zdjęć fil­mo­wych po­le­ga­ją­ca na po­łą­cze­niu wyś­wiet­la­ne­go obra­zu ru­cho­me­go tła, za­re­je­stro­wa­ne­go uprzed­nio w wa­run­kach ple­ne­ro­wych, ze sceną z udzia­łem ak­to­rów gra­ją­cych w oto­cze­niu de­ko­ra­cji na pier­wszym pla­nie


SJP.pl

Re­pro­jek­cja, ina­czej pro­jek­cja tylna – pro­jek­cja na pół­przez­ro­czy­stym ekra­nie znaj­du­ją­cym się mię­dzy ob­ser­wa­to­rem a urzą­dze­niem, które do­ko­nu­je pro­jek­cji.

Wikipedia


reprotoksyczny

tok­sycz­ny dla ukła­du roz­rod­cze­go, mo­gą­cy za­bu­rzać płod­ność lub roz­wój po­tom­stwa


SJP.pl


reprymenda

ostra na­ga­na, ostre upom­nie­nie; bura, ochrzan, opeer, opieprz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) na­ga­na, upom­nie­nie, ad­mo­ni­cja

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pre­mier udzie­lił re­pry­men­dy po­sło­wi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɛprɨ̃ˈmɛ̃nda, AS: reprỹmẽnda

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) upomnienie, nagana

Wiktionary


reprywatyzacja

przy­wró­ce­nie mie­nia prze­ję­te­go przez pań­stwo byłym wła­ści­cie­lom lub ich spad­ko­bier­com, do­ko­ny­wa­ne w for­mie zwro­tu rze­czy upań­stwo­wio­nej lub wy­pła­ty ek­wi­wa­len­tu; de­na­cjo­na­li­za­cja


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) praw. ekon. zwrot mie­nia prze­ję­te­go wcze­śniej przez pań­stwo na rzecz by­łych wła­ści­cie­li lub ich spad­ko­bier­ców; także. zre­kom­pen­so­wa­nie tego mie­nia w for­mie pie­nięż­nej albo w na­tu­rze;

Wiktionary

Re­pry­wa­ty­za­cja (właśc. "re­sty­tu­cja mie­nia") – pro­ces po­le­ga­ją­cy na zwro­cie uprzed­nim wła­ści­cie­lom (lub ich na­stęp­com praw­nym) mie­nia prze­ję­te­go przez pań­stwo w dro­dze na­cjo­na­li­za­cji lub wy­wła­szcze­nia.

Czę­sto błęd­nie jest łą­czo­na z pry­wa­ty­za­cją, gdy nie tylko zwra­ca się nieg­dyś prze­ję­te mie­nie, ale także pry­wa­ty­zu­je mie­nie, które od po­cząt­ku było pań­stwo­we. Prze­ci­wień­stwem re­pry­wa­ty­za­cji jest re­na­cjo­na­li­za­cja.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. prywatyzowanie n., reprywatyzowanie n., zreprywatyzowanie n., prywatyzacja ż.

 czas. reprywatyzować ndk., zreprywatyzować dk.

 przym. reprywatyzacyjny, prywatyzacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) restytucja mienia

Wiktionary


reprywatyzacyjny

zwią­za­ny z re­pry­wa­ty­za­cją - zwro­tem wcze­śniej upań­stwo­wio­nej włas­no­ści pry­wat­nej


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z re­pry­wa­ty­za­cją

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. reprywatyzacja ż., reprywatyzowanie n., zreprywatyzowanie n.

 czas. reprywatyzować ndk., zreprywatyzować dk.

Wiktionary


reprywatyzowany

zwró­cić, zwra­cać ma­ją­tek przy­ję­ty przez pań­stwo byłym wła­ści­cie­lom lub ich spad­ko­bier­com; de­na­cjo­na­li­zo­wać


SJP.pl


reprywatyzować

zwró­cić, zwra­cać ma­ją­tek przy­ję­ty przez pań­stwo byłym wła­ści­cie­lom lub ich spad­ko­bier­com; de­na­cjo­na­li­zo­wać


SJP.pl


repryza

1. pow­tó­rze­nie prze­bie­gu pier­wsze­go od­cin­ka formy so­na­to­wej
2. krót­ka scen­ka cyr­ko­wa od­gry­wa­na mię­dzy ko­lej­ny­mi nu­me­ra­mi pro­gra­mu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. pow­tó­rze­nie da­ne­go frag­men­tu mu­zycz­ne­go

 (1.2) scen­ka cyr­ko­wa

Wiktionary

Re­pry­za – pow­tó­rze­nie (z pew­ny­mi mo­dy­fi­ka­cja­mi lub bez nich) ek­spo­zy­cji w for­mie so­na­to­wej. Zwy­kle jest za­koń­czo­na codą.

Kom­po­zy­tor na­wią­zu­je w tej czę­ści do ek­spo­zy­cji po­wra­ca­jąc z nie­wiel­ki­mi zmia­na­mi do tych sa­mych od­cin­ków me­lo­dycz­nych.

Re­pry­za po­zor­na jest to po­ja­wie­nie się w przet­wo­rze­niu te­ma­tu ek­spo­zy­cji, jed­nak nie na­stę­pu­ją po nim ko­lej­ne fazy, ina­czej zwod­ni­cza

Wikipedia

Powiązane:

 przym. repryzowy

Wiktionary


repryzowy

przy­miot­nik od: re­pry­za


SJP.pl


repsznur

linka po­moc­nicz­na, uży­wa­na we wspi­nacz­ce, al­pi­niz­mie i pra­cach wy­so­ko­ścio­wych; rep


SJP.pl

Repsz­nur – ina­czej rep (z hol. "reep" – lina), linka po­moc­ni­cza, sznu­rek uży­wa­ny we wspi­nacz­ce do roz­ma­i­tych celów po­moc­ni­czych (in­nych, niż w cha­rak­te­rze liny ase­ku­ra­cyj­nej). Ty­po­we za­sto­so­wa­nia repsz­nu­rów, po­dob­nie jak w przy­pad­ku pętli z taśmy, obej­mu­ją prze­de wszyst­kim:

Wikipedia


reptilianin

fik­cyj­ny hu­ma­no­i­dal­ny gad, ob­da­rzo­ny in­te­li­gen­cją, wy­stę­pu­ją­cy w fan­ta­sty­ce, te­o­riach spi­sko­wych i ufo­lo­gii; Rep­ti­lia­nin, sa­u­ria­nin, Sa­u­ria­nin


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) sf. rze­ko­my przed­sta­wi­ciel rasy hu­ma­no­i­dal­nych gadów z li­te­ra­tu­ry fan­ta­stycz­nej, te­o­rii spi­sko­wych i opo­wie­ści o UFO;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. Reptilianka ż.

 przym. reptiliański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Saurianin, Jaszczuroczłowiek, Istota Gadzia

Wiktionary


reptilianka

→ rep­ti­lia­nin


SJP.pl

Patrz:

reptilianin

reptiliański

→ rep­ti­lia­nin


SJP.pl

Patrz:

reptilianin

reptiliologia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zool. nauka o ga­dach;

Wiktionary

Rep­ti­lio­lo­gia ( rep­ti­lio ‘czoł­gać się’, gr. "lógos" ‘nauka’) – nauka zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem gadów (Rep­ti­lia). Wraz z ba­tra­cho­lo­gią (nauką o pła­zach) two­rzą her­pe­to­lo­gię.

W ra­mach rep­ti­lio­lo­gii wy­róż­nia się che­lo­no­lo­gię (naukę o żół­wiach) oraz ofio­lo­gię (naukę o wę­żach).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌrɛptʲilʲjɔˈlɔɟja, AS: reptʹilʹi ̯oloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. reptiliolog m.

 przym. reptiliologiczny

Wiktionary


reptowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Rep­to­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. byd­go­skim, w gmi­nie Dą­bro­wa Cheł­miń­ska
  • Rep­to­wo – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. star­gardz­kim, w gmi­nie Ko­by­lan­ka
  • Rep­to­wo – sta­cja ko­le­jo­wa w Rep­to­wie, w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim

Wikipedia


reptowski

1. przy­miot­nik od: Repty;
2. przy­miot­nik od: Rep­to­wo


SJP.pl


repty

dziel­ni­ca Tar­now­skich Gór


SJP.pl


republik

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D. plu­ral|re­pu­bli­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rɛˈpublʲik, AS: republʹik

Wiktionary


republika

1. forma ustro­ju pań­stwa, w któ­rym naj­wyż­szą wła­dzę spra­wu­ją or­ga­ny wy­bie­ra­ne w wy­bo­rach poś­red­nich lub bez­poś­red­nich, zwy­kle w spo­sób okre­ślo­ny przez kon­sty­tu­cję;
2. pań­stwo ma­ją­ce taki ustrój;
3. ba­na­no­wa re­pu­bli­ka - z lek­ce­wa­że­niem o pań­stwie małym, sła­bym, nie­sta­bil­nym spo­łecz­nie i po­li­tycz­nie, czę­sto pod­po­rząd­ko­wa­nym in­ne­mu pań­stwu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) polit. ustrój po­li­tycz­ny, w któ­rym wła­dza jest spra­wo­wa­na przez organ wy­ło­nio­ny w wy­ni­ku wy­bo­rów na okre­ślo­ny czas;

 (1.2) polit. pań­stwo po­sia­da­ją­ce ustrój re­pu­bli­ki (1.1)

Wiktionary

Re­pu­bli­ka ( res pu­bli­ca – dosł. rzecz po­spo­li­ta, rzecz pu­blicz­na, rzecz stwo­rzo­na po­spo­łu) – forma rządu, w któ­rym głową pań­stwa jest osoba lub grupa osób wy­bie­ra­na na okre­ślo­ny czas lub/oraz na czele pań­stwa stoi ka­den­cyj­ny organ wy­ło­nio­ny w dro­dze wy­bo­rów po­wszech­nych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Zwią­zek So­cja­li­stycz­nych Re­pu­blik Ra­dziec­kich (ZSRR)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rɛˈpublʲika, AS: republʹika

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. republikanin mos., republikanka ż.

 przym. republikański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) przest. rzeczpospolita

Wiktionary


republikanie

1. zwo­len­nik re­pu­bli­ki, re­pu­bli­ka­niz­mu;
2. czło­nek lub zwo­len­nik par­tii re­pu­bli­kań­skiej w USA


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Re­pu­bli­ka­nie – fran­cu­ska par­tia po­li­tycz­na, suk­ce­sor­ka Unii na rzecz Ruchu Lu­do­we­go
  • Par­tia Re­pu­bli­kań­ska (Stany Zjed­no­czo­ne)
  • Par­tia Re­pu­bli­ka­nie (Pol­ska)
  • Sto­wa­rzy­sze­nie „Re­pu­bli­ka­nie” (Pol­ska)
  • Wolni Re­pu­bli­ka­nie (Pol­ska)
  • Re­pu­bli­ka­nie (Niem­cy)
  • re­pu­bli­ka­nie – zwo­len­ni­cy re­pu­bli­ki w cza­sie hisz­pań­skiej wojny do­mo­wej
  • zwo­len­ni­cy re­pu­bli­ka­niz­mu (fi­lo­zo­fii po­li­tycz­nej)

Wikipedia


republikanin

1. zwo­len­nik re­pu­bli­ki, re­pu­bli­ka­niz­mu;
2. czło­nek lub zwo­len­nik par­tii re­pu­bli­kań­skiej w USA


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) polit. zwo­len­nik re­pu­bli­ki lub re­pu­bli­ka­niz­mu, ktoś po­pie­ra­ją­cy re­pu­bli­kań­ską formę rządu

 (1.2) czło­nek par­tii re­pu­bli­kań­skiej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. republika ż., republikanizm mrz.

:: fż. republikanka ż.

 przym. republikański

Wiktionary


republikanizm

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) polit. po­gląd, który uz­na­je re­pu­bli­kę za naj­lep­szą formę rządu

 (1.2) polit. ustrój re­pu­bli­kań­ski

Wiktionary

Re­pu­bli­ka­nizm (od łac. "res pu­bli­ca" – "rzecz pu­blicz­na") – nurt fi­lo­zo­fii po­li­tycz­nej, zgod­nie z któ­rym ide­a­łem życia po­li­tycz­ne­go jest re­pu­bli­ka, ro­zu­mia­na jako wspól­no­ta po­li­tycz­na, któ­rej człon­ko­wie (oby­wa­te­le) biorą udział w życiu pu­blicz­nym.

Idee re­pu­bli­kań­skie kształ­to­wa­ły się w opo­zy­cji do ta­kich form ustro­jo­wych jak mo­nar­chia czy ty­ra­nia. Re­pu­bli­ka­nie sprze­ci­wia­li się w szcze­gól­no­ści wszel­kim for­mom wła­dzy ar­bi­tral­nej, oraz ta­kiej, w któ­rej rzą­dze­ni nie mieli wpły­wu na rządy.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. republikanin mos., republikanka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) republika

Wiktionary


republikanka

ko­bie­ta uz­na­ją­ca re­pu­bli­kę za naj­lep­szą formę rządu; zwo­len­nicz­ka re­pu­bli­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) polit. zwo­len­nicz­ka re­pu­bli­ki lub re­pu­bli­ka­niz­mu, ko­bie­ta po­pie­ra­ją­ca re­pu­bli­kań­ską formę rządu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. republika ż., republikanizm mrz.

:: fm. republikanin mos.

 przym. republikański

Wiktionary


republikański

→ re­pu­bli­ka, → re­pu­bli­ka­nin


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny re­pu­bli­ka­niz­mem, do­ty­czą­cy re­pu­bli­ka­niz­mu

 (1.2) zwią­za­ny z ame­ry­kań­ską Par­tią Re­pu­bli­kań­ską

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) ma­ją­cy cechy przy­pi­sy­wa­ne re­pu­bli­kom i re­pu­bli­ka­niz­mo­wi

Wiktionary

Patrz:

republika, → republikanin

Powiązane:

 rzecz. republika ż., republikanin mos., republikanka ż., republikańskość ż.

Wiktionary


republikańskość

→ re­pu­bli­kań­ski


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest re­pu­bli­kań­skie; cecha tych, któ­rzy są re­pu­bli­kań­scy

Wiktionary

Patrz:

republikański

Powiązane:

 przym. republikański

 przysł. republikańsko

Wiktionary


republiko

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) W. lp. od: re­pu­bli­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rɛˈpublʲikɔ, AS: republʹiko

Wiktionary


repudiacja

od­mo­wa za­pła­ty dłu­gów pań­stwo­wych lub przy­ję­cia zde­wa­lu­o­wa­ne­go pie­nią­dza


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ekon. od­mo­wa spła­ty czę­ści bądź ca­ło­ści długu pu­blicz­ne­go przez wła­dze;

 (1.2) ekon. od­mo­wa przy­ję­cia zde­wa­lu­o­wa­ne­go pie­nią­dza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Współ­cze­śnie rządy rzad­ko ko­rzy­sta­ją z "do­bro­dziejstw" in­fla­cji lub się­ga­ją do atry­bu­tów wła­dzy, ta­kich jak unie­waż­nie­nie (re­pu­dia­cja) za­cią­gnię­tych przez nie dłu­gów, kon­wer­sja dłu­gów itp.

Wiktionary


repulsja

wstręt lub silna nie­chęć do cze­goś; abo­mi­na­cja


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) psych. nie­chęć do cze­goś

Wiktionary

Powiązane:

 przym. repulsywny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wstręt, niechęć, odraza

Wiktionary


repulsor

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sf. urzą­dze­nie poz­wa­la­ją­ce uno­sić się mimo dzia­ła­nia pola gra­wi­ta­cyj­ne­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dex uru­cho­mił re­pul­so­ry i uniósł się znad płyty.

Wiktionary


repulsorowy

→ re­pul­sor


SJP.pl

Patrz:

repulsor

repulsyjny

→ re­pul­sja


SJP.pl

Patrz:

repulsja

repulsywny

1. zwią­za­ny z re­pul­sją;
2. wzbu­dza­ją­cy odra­zę, nie­chęć, od­py­cha­ją­cy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) wzbu­dza­ją­cy nie­chęć, wstręt

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po osią­gnię­ciu pew­ne­go kry­tycz­ne­go progu emo­cji re­pul­syw­nej na­stę­pu­je prze­bu­dze­nie (gwał­tow­ny po­wrót do stanu świa­do­mo­ści).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. repulsja ż.

 przym. repulsyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) odrażający, odpychający, wstrętny

Wiktionary


repusowanie

zdo­bić wy­ro­by z bla­chy, wy­bi­ja­jąc wgłę­bie­nia i uzy­sku­jąc po dru­giej stro­nie wy­pu­kły wzór; try­bo­wać


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) jubil. zdo­bie­nie bla­sza­nych wy­ro­bów po­przez wy­bi­ja­nie na zimno wgłę­bień, da­ją­cych po dru­giej stro­nie wy­pu­kły wzór

 (1.2) jubil. wzór, zdo­bie­nie uzy­ska­ne po­przez re­pu­so­wa­nie (1.1)

Wiktionary

Re­pu­so­wa­nie (try­bo­wa­nie) – zdo­bie­nie wy­ro­bów z bla­chy po­przez wy­bi­ja­nie na zimno wgłę­bień, da­ją­cych po dru­giej stro­nie wy­pu­kły wzór.

Tech­ni­ką re­pu­so­wa­nia zdo­bić można me­ta­le cią­gli­we i ko­wal­ne - głów­nie złoto, sre­bro, miedź, mo­siądz, że­la­zo. Uży­wa­ne są młot­ki - twar­de, mięk­kie i cy­ze­ler­skie, punce oraz ko­wa­dła mięk­kie. Ko­wa­dło takie musi być wy­ko­na­ne z ma­te­ria­łu, który ustę­pu­je pod na­ci­skiem (np. smoły, mięk­kie­go drew­na, oło­wiu).

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) trybowanie

Wiktionary


repusować

zdo­bić wy­ro­by z bla­chy, wy­bi­ja­jąc wgłę­bie­nia i uzy­sku­jąc po dru­giej stro­nie wy­pu­kły wzór; try­bo­wać


SJP.pl


reputacja

opi­nia; dobre imię; sława


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) opi­nia o kimś, dobre imię

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mój le­karz cie­szy się dobrą re­pu­ta­cją.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɛpuˈtat͡sʲja, AS: reputacʹi ̯a

Wiktionary


reputacyjny

→ re­pu­ta­cja


SJP.pl

Patrz:

reputacja

requiem

rek­wiem;
1. ko­ściel­na pieśń ża­łob­na;
2. msza za zmar­łych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) rel. msza ża­łob­na lub na­bo­żeń­stwo;

 (1.2) muz. rel. kom­po­zy­cja mszal­na wy­ko­ny­wa­na w Za­dusz­ki lub pod­czas uro­czy­sto­ści ża­łob­nych;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • re­qu­iem – msza ża­łob­na
  • re­qu­iem – kom­po­zy­cja mszal­na wy­ko­ny­wa­na w Dzień Za­dusz­ny, jak rów­nież pod­czas uro­czy­sto­ści ża­łob­nych, rów­nież tego ro­dza­ju ut­wo­ry
    • Re­qu­iem – ty­tu­ły ut­wo­rów ww. ro­dza­ju
  • Re­qu­iem – sin­gel ze­spo­łu Kil­ling Joke z al­bu­mu Kil­ling Joke (1980)
  • Re­qu­iem – msza ża­łob­na przez­na­czo­na dla chóru, so­li­stów i or­kie­stry
  • Re­qu­iem – utwór fran­cu­skiej pio­sen­kar­ki Almy
  • Re­qu­iem – album grupy Bat­ho­ry
  • Re­qu­iem – album grupy Hun­ter
  • Re­qu­iem – album Johna Lo­we­ry’ego (Johna 5)
  • Re­qu­iem – album kon­cer­to­wy ze­spo­łu Kil­ling Joke
  • Re­qu­iem – album ze­spo­łu Korn
  • Re­qu­iem – mi­nial­bum Prze­my­sła­wa Gin­trow­skie­go z 1979

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈrɛkfʲijɛ̃m, AS: rekfʹii ̯ẽm

Wiktionary


reranie

nie­pra­wi­dło­wa wy­mo­wa li­te­ry r


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wy­ma­wia­nie „r” jako gło­ski tyl­no­ję­zy­ko­wej lub ję­zycz­ko­wej;

Wiktionary

Re­ra­nie (ro­ta­cyzm) – nie­pra­wi­dło­wa (tj. niez­god­na z re­gu­ła­mi or­to­fo­nii) wy­mo­wa fo­ne­mu /r/, pra­wi­dło­wo wy­ma­wia­ne­go w ję­zy­ku pol­skim jako [] lub []. Wy­róż­nia się różne ro­dza­je ro­ta­cyz­mu:

Wikipedia

Wymowa:

IPA: rɛˈrãɲɛ, AS: rerãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. rerać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rotacyzm, grasejowanie

Wiktionary


rerać

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) nie­po­praw­nie wy­ma­wiać fonem IPA2|r.;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie mogę się do­stać na stu­dia ak­tor­skie, po­nie­waż reram.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrɛrat͡ɕ, AS: rerać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. reranie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) grasejować

Wiktionary


rerecording

[czy­taj: re­re­kor­ding] prze­no­sze­nie me­to­dą elek­trycz­ną na­grań dźwię­ko­wych z taśm ma­gne­to­fo­no­wych lub płyt gra­mo­fo­no­wych na nowe taśmy, płyty itp.


SJP.pl


research

[czy­taj: ri­sercz]
1. ba­da­nie na­u­ko­we, prace ba­daw­cze;
2. zbie­ra­nie in­for­ma­cji dla po­trzeb dzien­ni­ka­rza


SJP.pl


researcher

[czy­taj: ri­ser­czer] osoba w fir­mach do­radzt­wa per­so­nal­ne­go jak rów­nież mar­ke­tin­go­wych zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem rynku


SJP.pl


researcherka

→ re­se­ar­cher [czy­taj: ri­ser­czer­ka]


SJP.pl


researcherski

→ re­se­ar­cher [czy­taj: ri­ser­czer­ski]


SJP.pl


resekcja

ope­ra­cyj­ne usu­nię­cie or­ga­nu lub jego czę­ści


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. za­bieg usu­nię­cia na­rzą­du wew­nętrz­ne­go

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wycięcie

Wiktionary


resekcyjny

→ re­sek­cja


SJP.pl

Patrz:

resekcja

resekować

do­ko­ny­wać re­sek­cji


SJP.pl


reseller

[czy­taj: ri­se­ler] osoba lub firma ku­pu­ją­ca to­wa­ry w celu ich ods­prze­da­ży; ods­prze­daw­ca


SJP.pl


resellerka

[czy­taj: ri­se­ler­ka]
1. ko­bie­ta ku­pu­ją­ca to­wa­ry w celu ich ods­prze­da­ży;
2. po­tocz­nie: ods­prze­daż


SJP.pl


resellerski

→ re­sel­ler [czy­taj: ri­se­ler­ski]


SJP.pl


resentymencik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od re­sen­ty­ment

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie re­sen­ty­ment, lecz tylko mały re­sen­ty­men­cik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. resentyment m.

Wiktionary


resentyment

nie­chęć, nie­za­do­wo­le­nie, uraza do kogoś od­czu­wa­ne przez dłuż­szy czas


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) skry­wa­ny żal lub uraza;

Wiktionary

Re­sen­ty­ment (fr. "res­sen­ti­ment") – w po­wszech­nym ro­zu­mie­niu silny, za­ko­rze­nio­ny żal bądź uraza do kogoś (cze­goś), czę­sto skry­wa­ny i zwy­kle po­wra­ca­ją­cy na wspom­nie­nie doz­na­nych krzywd.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gdy głup­cy, ob­da­rze­ni wiel­ką ak­tyw­no­ścią, znaj­du­ją – w uło­ży­sko­wa­niu okre­ślo­nych an­ta­go­niz­mów kla­so­wych i na­ro­do­wych re­sen­ty­men­tów – po­słuch głup­ców mniej ak­tyw­nych, go­to­wych pójść za tym, „kto po­pro­wa­dzi” – może się zro­dzić z ta­kie­go „wzmoc­nie­nia” zło, nie pie­kiel­ne co praw­da, bo czy­sto ludz­kie, lecz nie mniej przez to zgub­ne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɛsɛ̃nˈtɨ̃mɛ̃nt, AS: resẽntỹmẽnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. resentymencik mrz.

Wiktionary


reserved

Re­ser­ved – pol­ska sieć odzie­żo­wa ma­ją­ca sie­dzi­bę w Gdań­sku, za­ło­żo­na przez Marka Pie­choc­kie­go i Je­rze­go Lu­biań­ca. Wła­ści­cie­lem jest spół­ka LPP S.A. Pier­wsze skle­py dzia­ła­ły pod marką "LPP", która na­stęp­nie zo­sta­ła za­stą­pio­na obec­ną Re­ser­ved.

W 2020 roku Re­ser­ved zajął 10. miej­sce w ran­kin­gu naj­lep­szych marek w Pol­sce, przy­go­to­wa­nym przez YouGov i In­qu­i­ry.

Wikipedia


reset

1. przy­cisk wci­ska­ny w celu zre­star­to­wa­nia kom­pu­te­ra;
2. sam pro­ces re­star­to­wa­nia kom­pu­te­ra


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • reset – twar­dy re­start
  • Reset – ze­spół mu­zycz­ny
  • Reset – cza­so­pis­mo
  • Reset – film
  • Reset – pol­ski se­rial do­ku­men­tal­ny
  • Reset – album Porty
  • Reset – album Atari Te­e­na­ge Riot
  • Reset – album De Mono

Wikipedia


resetowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|re­se­to­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɛsɛtɔˈvãɲɛ, AS: resetovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. resetować

Wiktionary


resetować

1. przy­wra­cać do­myśl­ne war­to­ści da­ne­go urzą­dze­nia lub pro­gra­mu; ze­ro­wać;
2. uru­cha­miać po­now­nie sy­stem ope­ra­cyj­ny kom­pu­te­ra;
3. re­se­to­wać się - po­tocz­nie:
a) re­lak­so­wać się po cięż­kiej pracy;
b) zmie­niać swój punkt wi­dze­nia, zwy­kle w celu za­czę­cia cze­goś od nowa


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zre­se­to­wać)

 (1.1) in­form. po­da­wać sy­gnał ze­ro­wa­nia na wej­ścia re­je­strów i su­ma­to­ra pro­ce­so­ra urzą­dze­nia kom­pu­te­ro­we­go, tym samym wzna­wiać jego pracę od po­cząt­ku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ta­ma­kur­czak jest wy­god­ny. Kiedy umrze, za­baw­kę się re­se­tu­je, czyli za­czy­na ho­dow­lę od po­cząt­ku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɛsɛˈtɔvat͡ɕ, AS: resetovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. resetowanie n., zresetowanie n., reset m.

 czas. zresetować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zerować, restartować, robić reset / restart

Wiktionary


resetowy

→ reset


SJP.pl

Patrz:

reset

resich

[czy­taj: rez-ich] naz­wi­sko


SJP.pl


resich-modlińska

naz­wi­sko


SJP.pl


residualny

→ re­si­du­um


SJP.pl

Patrz:

residuum

residuum

re­zy­du­um;
1. licz­ba ze­spo­lo­na opi­su­ją­cą za­cho­wa­nie całek po kon­tu­rach ana­li­tycz­nej funk­cji f(z) wokół punk­tu oso­bli­wo­ści;
2. ma­te­riał skal­ny bę­dą­cy efek­tem wie­trze­nia i eroz­ji niek­tó­rych skład­ni­ków skały


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) to, co po­zo­sta­ło z cze­goś lub po czymś

Wiktionary


resiliencja

śro­do­wi­sko­wo:
1. zdol­ność ra­dze­nia sobie z na­gły­mi pro­ble­ma­mi;
2. wy­trzy­ma­łość, od­por­ność na dzia­ła­nie róż­nych sił


SJP.pl


reski

przy­miot­nik od: Resko (mia­sto w Pol­sce)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Re­skiem, do­ty­czą­cy Reska

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Resko n., Rega ż.

Wiktionary


resko

przy­miot­nik od: Resko (mia­sto w Pol­sce)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w wo­je­wództ­wie po­mor­skim;

Wiktionary

Resko (do 1945 r. Re­gen­wal­de) – mia­sto w pół­noc­no-za­chod­niej Pol­sce, w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie ło­be­skim. Sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Resko. Oś­ro­dek usłu­go­wy dla rol­nict­wa, drob­ny prze­mysł spo­żyw­czy i drzew­ny.

We­dług da­nych z 30 czerw­ca 2017, mia­sto miało 4263 miesz­kań­ców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Resko jest mia­stem po­mor­skim.

 (1.1) Przez Resko prze­pły­wa rzeka Rega

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrɛskɔ, AS: resko

Wiktionary

Powiązane:

 przym. reski

 rzecz. reszczanin, reszczanka, Rega

Wiktionary


reskowo

Re­sko­wo (ka­szub. "Reskòwò") – wieś ka­szub­ska w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie kar­tu­skim, w gmi­nie Chmiel­no, na Po­je­zie­rzu Ka­szub­skim. Leży na te­re­nie Ka­szub­skie­go Parku Kra­jo­bra­zo­we­go nad je­zio­rem Re­skow­skim.

Wikipedia


reskrypt

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. roz­po­rzą­dze­nie wła­dzy spo­rzą­dzo­ne na pi­śmie

Wiktionary

Re­skrypt (łac. "res­crip­tum" – od­po­wiedź pi­sem­na) – w pra­wie rzym­skim akt nor­ma­tyw­ny wy­cho­dzą­cy z kan­ce­la­rii ce­sar­skiej (jeden z ro­dza­jów ce­sar­skich roz­po­rzą­dzeń zwa­nych "con­sti­tu­tio­nes"), bę­dą­cym od­po­wie­dzią ce­sa­rza na za­py­ta­nia urzęd­ni­ków, sę­dziów lub osób pry­wat­nych w kwe­stiach praw­nych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) He­rold od­czy­ty­wał pu­blicz­nie re­skrypt kró­lew­ski.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. reskryptowy

Wiktionary


reskryptowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) daw. zwią­za­ny z re­skryp­tem, do­ty­czą­cy re­skryp­tu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. reskrypt mrz.

Wiktionary


resnais

[czy­taj: reNE] naz­wi­sko


SJP.pl


resocjalizacja

przy­sto­so­wy­wa­nie kogoś do życia w spo­łe­czeń­stwie; przy­wró­ce­nie do dzia­ła­nia w spo­łe­czeń­stwie osób nie­do­sto­so­wa­nych lub ta­kich, które utra­ci­ły kon­takt ze spo­łe­czeń­stwem, np. więź­niów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) praw. dzia­ła­nia wy­cho­waw­cze ma­ją­ce na celu przy­wró­ce­nie lu­dziom nie­do­sto­so­wa­nym spo­łecz­nie pra­wi­dło­we­go kon­tak­tu ze spo­łe­czeń­stwem;

Wiktionary

Re­so­cja­li­za­cja – pro­ces przys­wa­ja­nia przez jed­nost­kę spo­łecz­ną norm spo­łecz­nych i war­to­ści uz­na­wa­nych w danej spo­łecz­no­ści. Celem re­so­cja­li­za­cji jest jed­no­cze­śnie spo­wo­do­wa­nie, iż re­zy­gnu­je ona z przys­wo­jo­nych do tej pory reguł dzia­ła­nia sta­ją­cych w sprzecz­no­ści z sy­ste­mem ak­sjo­nor­ma­tyw­nym tej zbio­ro­wo­ści.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. resocjalizowanie n., zresocjalizowanie n.

 czas. resocjalizować ndk., zresocjalizować dk.

 przym. resocjalizacyjny

Wiktionary


resocjalizacyjny

zwią­za­ny z re­so­cja­li­za­cją


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z re­so­cja­li­za­cją, do­ty­czą­cy re­so­cja­li­za­cji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. resocjalizacja ż., resocjalizowanie n., zresocjalizowanie n.

 czas. resocjalizować ndk., zresocjalizować dk.

Wiktionary


resocjalizować

1. przy­sto­so­wy­wać kogoś do życia w spo­łe­czeń­stwie; do­ko­ny­wać czy­jejś re­so­cja­li­za­cji;
2. re­so­cja­li­zo­wać się - przy­sto­so­wy­wać się do życia w spo­łe­czeń­stwie; ule­gać re­so­cja­li­za­cji


SJP.pl


resolver

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) elektr. urzą­dze­nie elek­trycz­ne do po­mia­ru kąta

 (1.2) in­form. klient DNS

Wiktionary

Re­sol­ver (re­sol­wer) – elek­trycz­ny czuj­nik kąta obro­tu, jest ro­dza­jem trans­for­ma­to­ra elek­trycz­ne­go z obro­to­wym uz­wo­je­niem wzbu­dza­nia lub obro­to­wym rdze­niem ma­gne­tycz­nym. Jest urzą­dze­niem elek­trycz­nym, bez elek­tro­ni­ki, uwa­ża­ny za urzą­dze­nie ana­lo­go­we, ma elek­tro­nicz­ne i cy­fro­we od­po­wied­ni­ki.

Wikipedia


resomacja

eko­lo­gicz­na me­to­da roz­kła­du zwłok po­przez al­ka­licz­ną hy­dro­li­zę; ak­wa­ma­cja, kre­ma­cja wodna


SJP.pl

Re­so­ma­cja – pro­ces roz­kła­du zwłok ludz­kich po­przez al­ka­licz­ną hy­dro­li­zę, uwa­ża­ny przez jego twór­ców za bar­dziej eko­lo­gicz­ny od kre­ma­cji. Pro­ces ten jest ofe­ro­wa­ny na całym świe­cie jako al­ter­na­ty­wa dla tra­dy­cyj­ne­go po­grze­bu lub kre­ma­cji. Do lata 2007 roku ponad 1000 ludzi w Sta­nach Zjed­no­czo­nych zde­cy­do­wa­ło się na pod­da­nie ich ciał re­so­ma­cji w przysz­ło­ści.

Wikipedia


resor

ele­ment za­wie­sze­nia po­ja­zdu po­pra­wia­ją­cy kon­takt kół z nie­rów­nym po­dło­żem; amor­ty­za­tor


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mot. ele­ment po­ja­zdu przez­na­czo­ny do tłu­mie­nia wstrzą­sów;

Wiktionary

Resor – ele­ment re­so­ru­ją­cy, który naj­czę­ściej ma po­stać sprę­ży­ny wie­lo­płyt­ko­wej ut­wo­rzo­nej z pła­skow­ni­ków sta­lo­wych, zwa­nych pió­ra­mi.

Pióra re­so­ru wy­ko­nu­je się głów­nie ze stali sprę­ży­no­wej oraz pod­da­je się obrób­ce ciepl­nej i nie­kie­dy kul­ko­wa­niu. Pióra mogą być wy­ko­na­ne rów­nież z two­rzyw sztucz­nych. Pióra są wy­gię­te, przy czym pro­mień krzy­wiz­ny za­le­ży od dłu­go­ści pióra.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Od Bi­nia­kon do Wilna szosa była wy­bo­i­sta i trze­ba było je­chać bar­dzo uważ­nie, aby nie po­ła­mać re­so­rów.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. resorowy

 rzecz. resorak mzw.

Wiktionary


resoraczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od re­so­rak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. resorak m.

Wiktionary


resorak

po­tocz­nie: za­baw­ka w kształ­cie sa­mo­cho­du; sa­mo­cho­dzik, re­so­ro­wiec, re­so­rek, re­so­rów­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) mały sa­mo­cho­dzik-za­baw­ka, wy­ko­na­ny z me­ta­lu, cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się ru­cho­my­mi osia­mi kół na po­do­bień­stwo re­so­rów w praw­dzi­wych sa­mo­cho­dach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mogę się po­ba­wić two­i­mi re­so­ra­ka­mi?

 (1.1) Pio­trek ma całą ko­lek­cję re­so­ra­ków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rɛˈsɔrak, AS: resorak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. resor m., resorowanie n.

:: zdrobn. resoraczek m.

 czas. resorować ndk.

 przym. resorowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) resorówka, żelaźniak

Wiktionary


resorbować

wchła­niać lub wsy­sać ja­kieś sub­stan­cje


SJP.pl


resorcik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od re­sort

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. resort m.

Wiktionary


resorek

1. rzad­ko, po­tocz­nie: za­baw­ka w kształ­cie sa­mo­cho­du; sa­mo­cho­dzik, re­so­ro­wiec, re­so­rak;
2. zdrob­nie­nie od: resor


SJP.pl


resorka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rzad. zob. re­so­rów­ka.

Wiktionary


resorowiec

po­tocz­nie: za­baw­ka w kształ­cie sa­mo­cho­du; sa­mo­cho­dzik, re­so­rak, re­so­rek


SJP.pl


resorownia

śro­do­wi­sko­wo: dział za­kła­du re­mon­to­we­go, w któ­rym spraw­dza się spraw­ność re­so­rów


SJP.pl


resorowy

przy­miot­nik od: resor


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy re­so­ru

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. resor mrz., resorak mzw.

Wiktionary


resorpcja

1. prze­ni­ka­nie sub­stan­cji po­kar­mo­wych z jelit do na­czyń krwio­no­śnych; wchła­nia­nie;
2. wchła­nia­nie sub­stan­cji che­micz­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bio­chem. wchła­nia­nie przez ko­mór­ki sub­stan­cji z oto­cze­nia

Wiktionary

Re­sorp­cja (łac. "re­sorp­tio" z łac. "re­sor­bo" – wchła­niam, po­chła­niam), wchła­nia­nie – pro­ces prze­ni­ka­nia sub­stan­cji przez po­wierzch­nie.

Po­ję­cie sto­so­wa­ne w bio­lo­gii i me­dy­cy­nie, gdzie może oz­na­czać w za­leż­no­ści od kon­tek­stu różne zja­wi­ska:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W ukła­dzie mo­czo­wym za­u­wa­ża się: [...] zwięk­sze­nie re­sorp­cji sodu i wody.

 (1.1) Pod­sta­wo­wą jed­nost­ką czyn­no­ścio­wą nerki jest tzw. ne­fron. Skła­da się on z [...] sy­ste­mu ka­na­li­ków krę­tych i pro­stych oraz cewki zbior­czej, w któ­rym od­by­wa­ją się pro­ce­sy bier­nej i czyn­nej re­sorp­cji zwrot­nej.

Wiktionary


resorpcyjny

→ re­sorp­cja


SJP.pl

Patrz:

resorpcja

resort

1. wy­o­dręb­nio­ny dział go­spo­dar­ki i ad­mi­ni­stra­cji pań­stwo­wej kie­ro­wa­ny przez mi­ni­stra;
2. prze­no­śnie: za­kres czy­ichś upraw­nień;
3. miej­sco­wość wy­po­czyn­ko­wa lub obiekt wy­po­czyn­ko­wy w takim miej­scu, np. kom­pleks ho­te­lo­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) adm. dział ad­mi­ni­stra­cji pu­blicz­nej pod­le­gły wła­ści­we­mu człon­ko­wi rządu;

 (1.2) pot. za­kres czy­jejś dzia­łal­no­ści, czy­ichś kom­pe­ten­cji

Wiktionary

Re­sort – wy­o­dręb­nio­na or­ga­ni­za­cyj­nie część ad­mi­ni­stra­cji pań­stwo­wej, zaj­mu­ją­ca się wy­dzie­lo­nym i po­wią­za­nym ze sobą kom­plek­sem spraw, którą kie­ru­je mi­ni­ster – mi­ni­ster­stwo lub inny organ na­czel­ny.

W ję­zy­ku po­tocz­nym słowo „re­sort” jest uży­wa­ne jako sy­no­nim słowa „mi­ni­ster­stwo” (np.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zio­bro objął re­sort spra­wied­li­wo­ści.

 (1.1) Przed bu­dyn­kiem re­sor­tu po­wi­tał go ustę­pu­ją­cy szef re­sor­tu Borys Budka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrɛsɔrt, AS: resort

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. resorcik mrz.

 przym. resortowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ministerstwo

 (1.2) dziedzina, domena, dyscyplina, dział, działka, gałąź, krąg, niwa, obręb

Wiktionary


resortowość

→ re­sor­to­wy


SJP.pl

Patrz:

resortowy

resortowy

przy­miot­nik od: re­sort


SJP.pl


resorówka

za­baw­ka w kształ­cie sa­mo­cho­du; re­so­rak, re­so­rek, re­so­ro­wiec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. po­jazd konny na re­so­rach

 (1.2) małe, za­baw­ko­we auto

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Bie­rze­my ze sobą furę ga­dże­tów dla dzie­cia­ków w Afry­ce. (…) Wła­ści­wie, to je­szcze ich nie mamy, ale gdyby ktoś chciał się po­zbyć kre­dek, dłu­go­pi­sów, ma­łych za­ba­wek, re­so­ró­wek, to cze­ka­my.

Wiktionary


respective

[czy­taj: re­spek­ti­we] od­po­wied­nio (do każ­de­go z bra­nych pod uwagę)


SJP.pl


respekcik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od re­spekt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. respekt m.

Wiktionary


respekt

po­wa­ża­nie, sza­cu­nek po­łą­czo­ne z lekką obawą


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sza­cu­nek, po­wa­ża­nie

 (1.2) obawa, onie­śmie­le­nie wobec au­to­ry­te­tu lub siły

Wiktionary

Re­spekt – pol­ski ze­spół wo­kal­no-in­stru­men­tal­ny, ist­nie­ją­cy od końca 1969 roku do końca 1970 roku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Męż­czyz­na z re­spek­tem obra­cał w rę­kach zdję­cie.

 (1.2) Sy­no­wie czuli re­spekt przed pasem ojca.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrɛspɛkt, AS: respekt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. respektowanie n.

:: zdrobn. respekcik mrz.

 czas. respektować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szacunek

Wiktionary


respektowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|re­spek­to­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. respekt mrz., respektować

 czas. respektować

Wiktionary


respektować

sza­no­wać;
1. sto­so­wać się do cze­goś, za­cho­wy­wać się zgod­nie z ja­ki­miś nor­ma­mi;
2. mieć wzgląd na coś, li­czyć się z czymś;
3. daw­niej: mieć uz­na­nie, sza­cu­nek dla kogoś; po­wa­żać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (brak dk.)

 (1.1) brać pod uwagę, mieć wzgląd na coś lub na kogoś, prze­strze­gać cze­goś w swoim po­stę­po­wa­niu

 (1.2) daw. ota­czać re­spek­tem; trak­to­wać z sza­cun­kiem

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny re­spek­to­wać się (brak dk.)

 (2.1) być re­spek­to­wa­nym

 (2.2) daw. oka­zy­wać sza­cu­nek jeden dru­gie­mu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. respekt mrz., respektowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) liczyć się, przestrzegać, stosować się, uwzględniać

 (1.2) poważać, szanować

Wiktionary


respektowy

przy­miot­nik od: re­spekt


SJP.pl


respighi

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Elsa Re­spig­hi
  • Lo­ren­zo Re­spig­hi
  • Ot­to­ri­no Re­spig­hi
  • Pie­tro Re­spig­hi
  • (16930) Re­spig­hi

Wikipedia


respirabilny

o pyle lub cząst­kach: taki, który może prze­ni­kać głę­bo­ko do dróg od­de­cho­wych


SJP.pl


respiracja

1. od­dy­cha­nie, od­dech;
2. re­spi­ra­cja gleby - zja­wi­sko wy­mia­ny gazów mię­dzy glebą a at­mos­fe­rą


SJP.pl


respiracyjny

zwią­za­ny z re­spi­ra­cją


SJP.pl


respirator

1. apa­ra­tu­ra me­dycz­na po­łą­czo­na z cho­rym przez maskę twa­rzo­wą, rurkę dot­cha­wicz­ną itp., umoż­li­wia­ją­ca sztucz­ne od­dy­cha­nie tle­nem, po­wie­trzem lub ich mie­sza­ni­ną, sto­so­wa­na głów­nie w przy­pad­kach za­ha­mo­wa­nia czyn­no­ści od­de­cho­wych; re­su­scy­ta­tor;
2. maska z fil­trem chro­nią­ca układ od­de­cho­wy przed pyłem, ga­za­mi, uży­wa­na głów­nie w gór­nict­wie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. med. urzą­dze­nie słu­żą­ce do me­cha­nicz­nej wen­ty­la­cji płuc cho­re­go z za­bu­rze­nia­mi od­dy­cha­nia albo nie­zdol­ne­go do sa­mo­dziel­ne­go od­dy­cha­nia;

 (1.2) techn. maska z fil­trem chro­nią­ca układ od­de­cho­wy przed pyłem, ga­za­mi itp.;

Wiktionary

Re­spi­ra­tor (sztucz­ne płuco) – urzą­dze­nie me­dycz­ne wspo­ma­ga­ją­ce lub za­stę­pu­ją­ce mię­śnie pa­cjen­ta w wy­ko­ny­wa­niu pracy od­de­cho­wej. Ma­szy­na umoż­li­wia sztucz­ne, wy­mu­szo­ne od­dy­cha­nie, wy­ko­rzy­sty­wa­ne w sy­tu­a­cjach usta­nia czyn­no­ści od­de­cho­wej (w wy­ni­ku urazu, cho­ro­by lub za­sto­so­wa­nia leków blo­ku­ją­cych prze­wod­nict­wo ner­wo­wo-mię­śnio­we), bądź celem jej ułat­wie­nia (gdy pa­cjent wpraw­dzie od­dy­cha sa­mo­dziel­nie, lecz czyn­ność ta jest utrud­nio­na lub ze wzglę­du na stan pa­cjen­ta nie za­spo­ka­ja za­po­trze­bo­wa­nia or­ga­niz­mu na tlen).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W 2020 roku opra­co­wa­no pro­jekt re­spi­ra­to­ra, który udo­stęp­nio­no za darmo (na za­sa­dach open so­ur­ce i open hard­wa­re).

 (1.1) Głów­nym me­cha­nicz­nym ele­men­tem re­spi­ra­to­ra jest kom­pre­sor i sil­nik.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɛspʲiˈratɔr, AS: respʹirator

Wiktionary

Powiązane:

 przym. respiratorowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sztuczne płuco

Wiktionary


respiratoroterapia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. me­cha­nicz­na wen­ty­la­cja płuc pa­cjen­ta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Le­karz zle­cił w jego przy­pad­ku re­spi­ra­to­ro­te­ra­pię.

Wiktionary


respiratorowy

→ re­spi­ra­tor, np. na­wil­żacz re­spi­ra­to­ro­wy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z re­spi­ra­to­rem, do­ty­czą­cy re­spi­ra­to­ra

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. respirator mrz.

Wiktionary


respiro

re­spi­ro weks­lo­we - odro­cze­nie płat­no­ści weks­la


SJP.pl


respirować

po­dłą­czać cho­re­go do re­spi­ra­to­ra


SJP.pl


respondek

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jerzy Re­spon­dek – pol­ski in­ży­nier in­for­ma­tyk
  • Krzysz­tof Re­spon­dek – pol­ski aktor, pio­sen­karz i ar­ty­sta ka­ba­re­to­wy

Wikipedia


respondent

osoba od­po­wia­da­ją­ca na py­ta­nia an­kie­te­ra


SJP.pl

Re­spon­dent – osoba uczest­ni­czą­ca w ba­da­niach spo­łecz­nych, w przy­pad­ku za­sto­so­wa­nia me­to­dy wy­wia­du udzie­la od­po­wie­dzi na py­ta­nia za­da­wa­ne przez ba­da­cza lub za­mie­szczo­ne w kwe­stio­na­riu­szu.

Ba­da­nia z udzia­łem re­spon­den­tów prze­bie­ga­ją ina­czej, za­leż­nie od tego, czy sto­so­wa­na jest tech­ni­ka an­kie­ty czy wy­wia­du.

Wikipedia


respondentka

ko­bie­ta od­po­wia­da­ją­ca na py­ta­nia an­kie­te­ra


SJP.pl


respons

prze­sta­rza­le: od­po­wiedź


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. od­po­wiedź

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrɛspɔ̃w̃s, AS: respõũ̯s

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. responsa, responsowanie

 czas. responsować

 przym. responsywny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. responsa

Wiktionary


responsa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. od­po­wiedź

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rɛsˈpɔ̃w̃sa, AS: respõũ̯sa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. respons m., responsowanie n.

 czas. responsować ndk.

 przym. responsywny

Wiktionary


responsorialny

→ re­spon­so­rium; re­spon­so­ryj­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) wy­ko­ny­wa­ny na prze­mian przez kan­to­ra i lud

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po pier­wszym czy­ta­niu kan­tor śpie­wa psalm re­spon­so­rial­ny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. responsorium n.

 przym. responsywny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) responsoryjny

Wiktionary


responsorium

wy­ra­że­nie uży­wa­ne przy od­ma­wia­niu bre­wia­rza


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) rel. li­tur­gicz­na krót­ka for­mu­ła mod­li­tew­na, w któ­rej wy­ko­nu­je się na­prze­mien­ny śpiew lub re­cy­ta­cję wer­se­tów;

Wiktionary

Re­spon­so­rium (łac. "re­spon­so­rium", od łac. "re­spon­sum" – od­po­wiedź) – ogól­ne okre­śle­nie róż­nych form mod­li­tew­nych i od­po­wia­da­ją­cych im form mu­zycz­nych, wy­wo­dzą­cych się z psal­mo­dii re­spon­so­rial­nej, śpie­wa­nej przez so­li­stę i po­sia­da­ją­cej re­fren wy­ko­ny­wa­ny przez chór lub zgro­ma­dze­nie. Re­spon­so­ria skła­da­ją się z wer­se­tu (wer­se­tów), wy­ko­ny­wa­nych przez so­li­stę oraz re­fre­nu (re­fre­nów), wy­ko­ny­wa­nych przez chór. Ist­nie­ją różne formy re­spon­so­riów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W na­szej pa­ra­fii w każdy wto­rek śpie­wa­ne jest re­spon­so­rium do św. An­to­nie­go z Padwy.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. responsoryjny, responsorialny, responsywny

Wiktionary


responsoryczny

ma­ją­cy cha­rak­ter od­po­wie­dzi, słu­żą­cy od­po­wie­dzi; od­po­wia­da­ją­cy


SJP.pl


responsoryjny

→ re­spon­so­rium; re­spon­so­rial­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) wy­ko­ny­wa­ny jako re­spon­so­rium

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po pier­wszej lek­cji kan­tor śpie­wa psalm re­spon­so­ryj­ny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. responsorium n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) responsorialny

Wiktionary


responsywność

1. cecha cze­goś re­a­gu­ją­ce­go na coś, od­po­wia­da­ją­ce­go na dzia­ła­nie;
2. cecha cze­goś do­sto­so­wu­ją­ce­go się do sze­ro­ko­ści ekra­nu kom­pu­te­ra, te­le­fo­nu itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co jest lub za­cho­wu­je się re­spon­syw­nie

 (1.2) psych. wyz­nacz­nik atrak­cyj­no­ści in­ter­per­so­nal­nej, oz­na­cza­ją­cy zdol­ność do za­cho­wań sta­no­wią­cych od­po­wiedź na dzia­ła­nia innej osoby;

Wiktionary

Re­spon­syw­ność (od "re­spon­se" – od­po­wiedź) – jeden z wyz­nacz­ni­ków atrak­cyj­no­ści in­ter­per­so­nal­nej. Osoba jest re­spon­syw­na w kon­tak­cie z drugą osobą, je­że­li jej za­cho­wa­nie i wy­po­wia­da­ne słowa sta­no­wią od­po­wiedź na dzia­ła­nia part­ne­ra. Osoby re­spon­syw­ne są na ogół bar­dziej lu­bia­ne. Prze­ci­wień­stwem re­spon­syw­no­ści jest in­dy­fe­ren­tyzm.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌrɛspɔ̃w̃ˈsɨvnɔɕt͡ɕ, AS: respõũ̯syvność

Wiktionary

Powiązane:

 przym. responsywny

 przysł. responsywnie

Wiktionary


responsywny

1. re­a­gu­ją­cy na coś, od­po­wia­da­ją­cy na dzia­ła­nie;
2. do­sto­so­wu­ją­cy się do sze­ro­ko­ści ekra­nu kom­pu­te­ra, te­le­fo­nu itp.


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) czuły na zmia­ny, od­po­wia­da­ją­cy na dzia­ła­nie

 (1.2) in­form. do­sto­so­wu­ją­cy się do sze­ro­ko­ści ekra­nu kom­pu­te­ra, te­le­fo­nu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɛspɔ̃w̃ˈsɨvnɨ, AS: respõũ̯syvny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. respons m., responsa ż., responsywność ż., responsorium n.

 przym. responsorialny

 przysł. responsywnie

Wiktionary


respublika

daw­niej: re­pu­bli­ka


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Re­spu­bli­ka – kir­gi­ska par­tia po­li­tycz­na
  • Re­spu­bli­ka – ka­zach­skie cza­so­pis­mo
  • Re­spu­bli­ka – li­tew­skie cza­so­pis­mo
  • Re­spu­bli­ka () – wieś na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie do­niec­kim
  • Re­spu­bli­ka () – wieś w Rosji, w ob­wo­dzie mo­skiew­skim
  • Re­pu­bli­ka

Wikipedia


rest

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. dług

Wiktionary


restant

daw­niej: dłuż­nik


SJP.pl


restanty

daw­niej: dłuż­nik


SJP.pl


restarcik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od re­start

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. restart m.

Wiktionary


restart

po­now­ne uru­cho­mie­nie kom­pu­te­ra; re­bo­ot


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) in­form. po­now­ne uru­cho­mie­nie

Wiktionary

Re­start (w niek­tó­rych zna­cze­niach reset) – za­koń­cze­nie pracy do­wol­ne­go urzą­dze­nia elek­tro­nicz­ne­go lub cy­fro­we­go w celu ini­cja­li­za­cji i po­now­ne­go za­ła­do­wa­nia sy­ste­mu ope­ra­cyj­ne­go, ste­row­ni­ków lub in­ne­go opro­gra­mo­wa­nia.

Jeśli urzą­dze­nie cy­fro­we nie re­a­gu­je na po­le­ce­nia, można za­sto­so­wać tzw. mięk­ki re­start ( soft reset), który może być ini­cjo­wa­ny za­rów­no przez inny dzia­ła­ją­cy sy­stem (np. watch­dog), jak i przez użyt­kow­ni­ka.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Strasz­nie wolno dzia­ła, może przy­dał­by mu się re­start.

 (1.1) Pa­sa­że­ro­wie le­cą­cy z War­sza­wy do To­ron­to wy­ru­szy­li z ponad czte­ro­go­dzin­nym opóź­nie­niem. Przy­czy­ną był ko­niecz­ny re­start kom­pu­te­ra po­kła­do­we­go w dre­am­li­ne­rze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrɛstart, AS: restart

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. restartowanie n., zrestartowanie n., restarcik mrz.

 czas. restartować ndk., zrestartować dk.

 przym. restartowy

Wiktionary


restartować

po­now­nie uru­cha­miać urzą­dze­nie elek­tro­nicz­ne, np. kom­pu­ter


SJP.pl


restauracja

1. ro­dzaj lo­ka­lu ga­stro­no­micz­ne­go;
2. przy­wró­ce­nie mo­nar­chii lub okre­ślo­nej dy­na­stii pa­nu­ją­cej na tron


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gastr. lokal ga­stro­no­micz­ny z ob­słu­gą kel­ner­ską, w któ­rym po­sił­ki ser­wo­wa­ne są przy sto­li­kach;

 (1.2) książk. od­no­wie­nie, od­bu­do­wa­nie

 (1.3) polit. przy­wró­ce­nie po­przed­nich rzą­dów, wcze­śniej rzą­dzą­cej dy­na­stii, daw­niej­sze­go ustro­ju

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • re­sta­u­ra­cja – lokal ga­stro­no­micz­ny
  • re­sta­u­ra­cja – przy­wró­ce­nie mo­nar­chii
  • re­sta­u­ra­cja w ar­chi­tek­tu­rze
  • Re­sta­u­ra­cja – film
  • Re­sta­u­ra­cja – spek­takl te­le­wi­zyj­ny

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Szef za­pro­sił wszyst­kich pra­cow­ni­ków na obiad do re­sta­u­ra­cji.

 (1.1) To jest tania re­sta­u­ra­cja, ale z do­brym je­dze­niem.

 (1.1) Spot­ka­li­śmy się koło re­sta­u­ra­cji.

 (1.1) Czę­sto ja­da­my w dro­gich re­sta­u­ra­cjach.

 (1.2) Kie­dyś kie­ro­wa­łem re­sta­u­ra­cją zamku wa­wel­skie­go.

 (1.2) W przysz­łym roku roz­pocz­nie się re­sta­u­ra­cja fa­sa­dy tego bu­dyn­ku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɛstawˈrat͡sʲja, AS: restau̯racʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. restaurator m., restauratorka ż., restaurowanie n., restauratorstwo n., odrestaurowanie n.

:: zdrobn. restauracyjka ż.

 czas. restaurować ndk., odrestaurować dk.

 przym. restauracyjny, wokółrestauracyjny, przyrestauracyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) restaurowanie, odnowa, odbudowa, renowacja, przywracanie

Wiktionary


restauracyjka

zdrob­nie­nie od: re­sta­u­ra­cja


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zwy­kle przy­tul­na mała re­sta­u­ra­cja

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na­pom­knął, że spo­koj­nie mo­gła­bym pro­wa­dzić włas­ną dzia­łal­ność – ka­wiar­nię, a może nawet re­sta­u­ra­cyj­kę – w An­chor­he­ad.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. restauracja ż.

 przym. restauracyjny

Wiktionary


restauracyjny

do­ty­czą­cy re­sta­u­ra­cji


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy re­sta­u­ra­cji, zwią­za­ny z re­sta­u­ra­cją

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) — Je­ste­śmy cał­ko­wi­cie sa­mo­wy­star­czal­ni – mówi z dumą Giao Che Nat. — Lu­dzie pra­cu­ją w ko­o­pe­ra­ty­wach — mamy spół­dziel­nie: ry­bac­ką, pie­kar­ską, sto­lar­ską, re­sta­u­ra­cyj­ną.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. restauracja ż., restauracyjka ż., restaurator m.

Wiktionary


restaurator

1. ar­ty­sta zaj­mu­ją­cy się kon­ser­wo­wa­niem dzieł sztu­ki, za­byt­ków ar­chi­tek­to­nicz­nych;
2. wła­ści­ciel re­sta­u­ra­cji;
3. daw­niej: od­no­wi­ciel, wskrze­si­ciel


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) książk. wła­ści­ciel, me­na­dżer re­sta­u­ra­cji

 (1.2) książk. zob. kon­ser­wa­tor. (za­byt­ków)

 (1.3) hist. polit. wskrze­si­ciel, od­no­wi­ciel

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • re­sta­u­ra­tor – osoba pro­wa­dzą­ca re­sta­u­ra­cję
  • Re­sta­u­ra­tor – album mu­zycz­ny

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌrɛstawˈratɔr, AS: restau̯rator

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. restauracja

:: fż. restauratorka

 (1.1) przym. restauracyjny, restauratorski

 (1.2-3) restaurować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) konserwator

 (1.3) odnowiciel

Wiktionary


restauratorka

1. ar­tyst­ka zaj­mu­ją­ca się kon­ser­wo­wa­niem dzieł sztu­ki;
2. wła­ści­ciel­ka re­sta­u­ra­cji


SJP.pl


restauratywny

zwią­ża­ny z przy­wró­ce­niem po­przed­nie­go ustro­ju lub przy­wró­ce­niem pa­no­wa­nia oba­lo­nej dy­na­stii


SJP.pl


restaurować

od­na­wiać za­byt­ki lub dzie­ła sztu­ki; odre­sta­u­ro­wy­wać


SJP.pl


restenoza

po­now­ne zwę­że­nie na­czy­nia krwio­no­śne­go


SJP.pl

Re­ste­no­za, na­wrót zwę­że­nia – po­now­ne zwę­że­nie świa­tła na­rzą­du wy­stę­pu­ją­ce po za­bie­gu le­czą­cym jego zwę­że­nie, np. po­now­ne zwę­że­nie le­czo­nej tęt­ni­cy po za­bie­gu an­gio­pla­sty­ki, po­now­ne zwę­że­nie krta­ni lub tcha­wi­cy po jej en­do­sko­po­wym po­sze­rza­niu, pla­sty­ce lub re­sek­cji.

Wikipedia


restinga

zi­mo­zie­lo­ne za­ro­śle na pia­szczy­stych, mor­skich wy­brze­żach Bra­zy­lii


SJP.pl

Re­stin­ga – mia­nem tym okre­śla się pas wydm nad­mor­skich w Bra­zy­lii, skąpo po­ro­śnię­ty ro­ślin­no­ścią krza­cza­stą. Nazwa sto­so­wa­na jest wy­łącz­nie do za­ro­śli krze­wia­stych lub ni­skich lasów. Za­ro­śla te są czę­sto sil­nie zde­for­mo­wa­ne (od stro­ny morza) pod wpły­wem wia­tru, czę­sto płożą się i przy­le­ga­ją do po­dło­ża. W miarę po­su­wa­nia się w kie­run­ku lądu „pod­no­szą się”. W za­leż­no­ści od skła­du ga­tun­ko­we­go wy­róż­nia się re­stin­gę wrzo­so­wi­sko­wą i mir­to­wą.

Wikipedia


restiwal

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) forma uczest­nict­wa w wy­da­rze­niach kul­tu­ral­nych z domu dzię­ki trans­mi­sji on­li­ne

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Można więc po­wie­dzieć, że re­sti­wal to taki fe­sti­wal na włas­nych wa­run­kach – bez tłu­mów, bez kom­pro­mi­sów, w kom­for­to­wej i in­tym­nej prze­strze­ni.

Wiktionary


restoracjonistyczny

→ re­sto­ra­cjo­nizm


SJP.pl

Patrz:

restoracjonizm

restoracjonizm

po­wrót do pier­wot­ne­go, bi­blij­ne­go chrze­ści­jań­stwa z I wieku na­szej ery


SJP.pl

Re­sto­ra­cjo­nizm – w sen­sie ogól­nym, prze­ko­na­nie o ko­niecz­no­ści po­wro­tu do pier­wot­ne­go, czy­ste­go, bi­blij­ne­go chrze­ści­jań­stwa z I wieku na­szej ery, z cza­sów Je­zu­sa i apo­sto­łów. W bar­dziej szcze­gó­ło­wym sen­sie, ter­min ten obej­mu­je te wyz­na­nia chrze­ści­jań­skie, które po­sta­wi­ły sobie za cel przy­wró­ce­nie apo­stol­skie­go mo­de­lu chrze­ści­jań­stwa i oczy­szcze­nie go z póź­niej­szych, ka­to­lic­kich, pro­te­stanc­kich i in­nych na­le­cia­ło­ści, ze szcze­gól­nym na­ci­skiem na usu­nię­cie „po­gań­skich wpły­wów” i „ludz­kich nauk”.

Wikipedia


restrukturalizacja

rzad­ko: zmia­na struk­tu­ry cze­goś, np. struk­tu­ry go­spo­dar­czej kraju, or­ga­ni­za­cji lub przed­się­bior­stwa; re­struk­tu­ry­za­cja (czę­ściej)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rzad. ekon. zmia­na struk­tu­ry cze­goś; wpro­wa­dza­nie zmian w roz­mie­szcze­niu ma­jąt­ku i or­ga­ni­za­cji za­rzą­dza­nia nim, zwy­kle w od­nie­sie­niu do go­spo­dar­ki kraju lub przed­się­bior­stwa;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɛstrukturalʲiˈzat͡sʲja, AS: restrukturalʹizacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. restrukturyzowanie, restrukturyzacja

 przym. restrukturyzacyjny

 czas. restrukturyzować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) restrukturyzacja

Wiktionary


restrukturalizacyjny

→ re­struk­tu­ra­li­za­cja; re­struk­tu­ry­za­cyj­ny


SJP.pl


restrukturalizować

rzad­ko: do­ko­ny­wać re­struk­tu­ra­li­za­cji (re­struk­tu­ry­za­cji); re­struk­tu­ry­zo­wać (czę­ściej)


SJP.pl


restrukturyzacja

zmia­na struk­tu­ry cze­goś, np. struk­tu­ry go­spo­dar­czej kraju, or­ga­ni­za­cji lub przed­się­bior­stwa; re­struk­tu­ra­li­za­cja (rza­dziej)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ekon. zmia­na struk­tu­ry cze­goś; wpro­wa­dza­nie zmian w roz­mie­szcze­niu ma­jąt­ku i or­ga­ni­za­cji za­rzą­dza­nia nim, zwy­kle w od­nie­sie­niu do go­spo­dar­ki kraju lub przed­się­bior­stwa;

Wiktionary

Re­struk­tu­ry­za­cja (re­struk­tu­ra­li­za­cja) – zmia­ny w ak­ty­wach, pa­sy­wach lub or­ga­ni­za­cji przed­się­bior­stwa. Celem re­struk­tu­ry­za­cji w ogól­nym ro­zu­mie­niu jest stwo­rze­nie wa­run­ków do wzro­stu war­to­ści przed­się­bior­stwa. Po­ję­cie re­struk­tu­ry­za­cji w uję­ciu praw­nym jest na­to­miast od­mien­ne.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌrɛstrukturɨˈzat͡sʲja, AS: restrukturyzacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. restrukturyzowanie, restrukturalizacja

 przym. restrukturyzacyjny, restrukturalizacyjny

 czas. restrukturyzować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) restrukturalizacja

Wiktionary


restrukturyzacyjny

→ re­struk­tu­ry­za­cja; re­struk­tu­ra­li­za­cyj­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przym. od re­struk­tu­ry­za­cja

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) - Sta­ro­sta nie chce mówić o zwol­nie­niach, a ja wiem, że zo­sta­nie zwol­nio­nych pra­wie 200 osób. Tak jest na­pi­sa­ne w pro­gra­mie re­struk­tu­ry­za­cyj­nym - oz­naj­mił na sesji R.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɛstrukturɨzaˈt͡sɨjnɨ, AS: restrukturyzacyi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. restrukturyzacja, restrukturalizacja, restrukturyzowanie

 czas. restrukturyzować

 przym. restrukturalizacyjny

Wiktionary


restrukturyzowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|re­struk­tu­ry­zo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. restrukturyzować ndk.

 rzecz. restrukturalizacja ż., restrukturyzacja ż.

 przym. restrukturyzacyjny

Wiktionary


restrukturyzowany

do­ko­ny­wać re­struk­tu­ry­za­cji (re­struk­tu­ra­li­za­cji); re­struk­tu­ra­li­zo­wać (rza­dziej)


SJP.pl


restrukturyzować

do­ko­ny­wać re­struk­tu­ry­za­cji (re­struk­tu­ra­li­za­cji); re­struk­tu­ra­li­zo­wać (rza­dziej)


SJP.pl


restrykcja

(zwy­kle w licz­bie mno­giej)
1. ogra­ni­cze­nie, za­strze­że­nie;
2. ogra­ni­cze­nie obro­tu, wy­mia­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. ogra­ni­cze­nie praw

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Oku­pant wpro­wa­dził re­stryk­cje znacz­nie ogra­ni­cza­ją­ce swo­bo­dy oby­wa­tel­skie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. restrykcyjność ż., restryktywność ż.

 przym. restrykcyjny, restryktywny

 przysł. restrykcyjnie, restryktywnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sankcja

Wiktionary


restrykcyjność

→ re­stryk­cyj­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest re­stryk­cyj­ne; cecha tych, któ­rzy są re­stryk­cyj­ni

Wiktionary

Patrz:

restrykcyjny

Powiązane:

 rzecz. restrykcja ż.

 przym. restrykcyjny

 przysł. restrykcyjnie

Wiktionary


restrykcyjny

→ re­stryk­cja; re­stryk­tyw­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ogra­ni­cza­ją­cy, su­ro­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rządy na całym świe­cie pró­bu­ją za po­mo­cą re­stryk­cyj­nych prze­pi­sów i re­pre­syj­nych metod ogra­ni­czać wol­ność słowa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. restrykcja ż., restrykcyjność ż.

Wiktionary


restryktywny

→ re­stryk­cja; re­stryk­cyj­ny


SJP.pl


restytucja

1. przy­wró­ce­nie daw­ne­go, pier­wot­ne­go stanu rze­czy; też odt­wo­rze­nie od nowa cze­goś na pod­sta­wie za­cho­wa­nych re­lik­tów;
2. w bio­lo­gii: cał­ko­wi­ta re­ge­ne­ra­cja usz­ko­dzo­ne­go na­rzą­du;
3. w pra­wie: przy­wró­ce­nie stanu pier­wot­ne­go jako forma na­pra­wie­nia szko­dy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przy­wró­ce­nie cze­muś daw­ne­go stanu

 (1.2) ekol. przy­wró­ce­nie ga­tun­ku za­gro­żo­ne­go wy­gi­nię­ciem

 (1.3) praw. zwrot skon­fi­sko­wa­ne­go mie­nia

 (1.4) psych. dą­że­nie do prze­pro­sze­nia osoby za wy­rzą­dzo­ną krzyw­dę, aby ob­ni­żyć po­czu­cie winy

 (1.5) kon­ser­wat. odt­wo­rze­nie za­byt­ku po­łą­czo­ne z wbu­do­wa­niem ory­gi­nal­nych, za­cho­wa­nych ele­men­tów we wła­ści­we im miej­sca

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • re­sty­tu­cja – przy­wró­ce­nie cze­muś daw­ne­go stanu
  • re­sty­tu­cja – przy­wró­ce­nie ga­tun­ku za­gro­żo­ne­go wy­gi­nię­ciem
  • re­sty­tu­cja – zwrot skon­fi­sko­wa­ne­go mie­nia
  • re­sty­tu­cja – w psy­cho­lo­gii, dą­że­nie do prze­pro­sze­nia osoby za wy­rzą­dzo­ną krzyw­dę, aby ob­ni­żyć po­czu­cie winy
  • re­sty­tu­cja – w kon­ser­wa­cji, odt­wo­rze­nie za­byt­ku po­łą­czo­ne z wbu­do­wa­niem ory­gi­nal­nych, za­cho­wa­nych ele­men­tów we wła­ści­we im miej­sca, np. Stare Mia­sto w War­sza­wie
  • współ­czyn­nik re­sty­tu­cji (współ­czyn­nik ude­rze­nia) – w fi­zy­ce, sto­su­nek pręd­ko­ści względ­nej zde­rza­ją­cych się ciał po zde­rze­niu do pręd­ko­ści względ­nej przed zde­rze­niem

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. restytuowanie n.

Wiktionary


restytucjonalistka

→ re­sty­tu­cjo­na­li­sta


SJP.pl

Patrz:

restytucjonalista

restytucyjny

zwią­za­ny z re­sty­tu­cją


SJP.pl


restytuowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|re­sty­tu­o­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. restytucja ż.

Wiktionary


restytuować

przy­wra­cać (przy­wró­cić) do po­przed­nie­go stanu; od­na­wiać (od­no­wić)


SJP.pl


resublimacja

che­micz­ny pro­ces prze­cho­dze­nia ciał ze stanu ga­zo­we­go bez­poś­red­nio w stan stały


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fiz. zmia­na stanu sku­pie­nia z ga­zo­we­go na stały, z po­mi­nię­ciem fazy cie­kłej;

Wiktionary

Re­su­bli­ma­cja, de­su­bli­ma­cja – prze­mia­na fa­zo­wa po­le­ga­ją­ca na bez­poś­red­nim prze­cho­dze­niu sub­stan­cji z fazy ga­zo­wej (pary) w fazę stałą z po­mi­nię­ciem stanu cie­kłe­go. Re­su­bli­ma­cja jest pro­ce­sem od­wrot­nym do su­bli­ma­cji. W wy­ni­ku re­su­bli­ma­cji wody (pary wod­nej) pow­sta­je szron i śnieg. Re­su­bli­ma­cja, w po­łą­cze­niu z su­bli­ma­cją lub pa­ro­wa­niem, jest wy­ko­rzy­sty­wa­na do oczy­szcza­nia lub roz­dzie­la­nia sub­stan­cji i otrzy­my­wa­nia ich w po­sta­ci kry­sta­licz­nej (jest to me­to­da oczy­szcza­nia jodu).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ucz­nio­wie wy­ko­ny­wa­li roz­dzie­la­nie mie­sza­ni­ny jodu z pia­skiem ob­ser­wu­jąc zja­wi­sko su­bli­ma­cji i re­su­bli­ma­cji jodu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sublimacja ż.

 czas. resublimować, sublimować

 przym. resublimacyjny, sublimacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) desublimacja

Wiktionary


resublimacyjny

→ re­su­bli­ma­cja


SJP.pl

Patrz:

resublimacja

resublimować

zmie­niać stan ciała ze stanu ga­zo­we­go bez­poś­red­nio w stan stały


SJP.pl


resumować

stre­szczać coś, pow­ta­rzać w zwięź­lej­szej for­mie; pod­su­mo­wy­wać, re­ka­pi­tu­lo­wać, re­a­su­mo­wać


SJP.pl


resurs

1. okres gwa­ran­to­wa­nej spraw­no­ści pracy sprzę­tu;
2. prze­sta­rza­łe, zwy­kle w licz­bie mno­giej: środ­ki za­rad­cze; za­so­by, zwła­szcza pie­nięż­ne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. lotn. okres zdol­no­ści użyt­ko­wej urzą­dze­nia gwa­ran­tu­ją­cy jego nie­za­wod­ność i bez­pie­czeń­stwo ek­splo­a­ra­cji;

 (1.2) daw. śro­dek za­rad­czy

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od re­sur­sa

Wiktionary

Re­surs (z fr. "res­so­ur­ce", przez ros. ресурс), okres zdol­no­ści użyt­ko­wej – usta­lo­ny te­o­re­tycz­nie lub doś­wiad­czal­nie czas ek­splo­a­ta­cji urzą­dze­nia, wy­ra­żo­ny w od­po­wied­nich dla niego jed­nost­kach. Przyj­mu­je się, że w tym okre­sie zag­wa­ran­to­wa­ne jest bez­pie­czeń­stwo i spraw­ność użyt­ko­wa­nia.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈrɛsurs, AS: resurs

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. resursa ż.

 przym. resursowy

Wiktionary


resursa

daw­niej: klub to­wa­rzy­ski


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. klub to­wa­rzy­ski da­ne­go śro­do­wi­ska

 (1.2) przest. lokal, w któ­rym znaj­du­je się dany klub to­wa­rzy­ski

 (1.3) przest. spot­ka­nie człon­ków da­ne­go klubu to­wa­rzy­skie­go

Wiktionary

Re­sur­sa (z fr. "res­so­ur­ces" – środ­ki) – okre­śle­nie klubu to­wa­rzy­skie­go np. kup­ców, oby­wa­te­li ziem­skich itp., jak rów­nież lo­ka­lu ta­kie­go klubu.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. resurs mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) klub towarzyski

 (1.3) zebranie

Wiktionary


resuscytacja

przy­wró­ce­nie krą­że­nia i od­dy­cha­nia u osoby znaj­du­ją­cej się w sta­nie śmier­ci kli­nicz­nej, przy braku po­wro­tu świa­do­mo­ści cho­re­go (w odróż­nie­niu od re­a­ni­ma­cji)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. przy­wró­ce­nie funk­cji ukła­du krą­że­nia i od­dy­cha­nia u osoby znaj­du­ją­cych się w sta­nie śmier­ci kli­nicz­nej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. resuscytowanie n., resuscytator m.

 czas. resuscytować ndk.

 przym. resuscytacyjny

Wiktionary


resuscytacyjny

→ re­su­scy­ta­cja


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) med. do­ty­czą­cy re­su­scy­ta­cji

Wiktionary

Patrz:

resuscytacja

Przykłady

 (1.1) Mimo do­stęp­no­ści za­a­wan­so­wa­nych tech­nik re­su­scy­ta­cyj­nych, wy­tycz­nych oraz sprzę­tu i wy­po­sa­że­nia ka­re­tek po­go­to­wia pomoc naj­czę­ściej przy­cho­dzi zbyt późno.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. resuscytacja ż.

Wiktionary


resuscytator

apa­ra­tu­ra me­dycz­na po­łą­czo­na z cho­rym przez maskę twa­rzo­wą, rurkę dot­cha­wicz­ną itp., umoż­li­wia­ją­ca sztucz­ne od­dy­cha­nie tle­nem, po­wie­trzem lub ich mie­sza­ni­ną, sto­so­wa­na głów­nie w przy­pad­kach za­ha­mo­wa­nia czyn­no­ści od­de­cho­wych; re­spi­ra­tor


SJP.pl


resuscytować

przy­wra­cać krą­że­nie i od­dy­cha­nie oso­bie znaj­du­ją­cej się w sta­nie śmier­ci kli­nicz­nej


SJP.pl


resweratrol

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, śro­dek an­ty­grzy­bicz­ny i prze­ci­wut­le­niacz, sto­so­wa­ny w żyw­no­ści


SJP.pl

Res­we­ra­trol – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, po­li­fe­no­lo­wa po­chod­na styl­be­nu.

Res­we­ra­trol może wy­stę­po­wać w for­mie dwóch izo­me­rów ge­o­me­trycz­nych, "cis" i "trans". Na­tu­ral­nie wy­stę­pu­je izo­mer "trans" i tylko on wy­ka­zu­je ak­tyw­ność bio­lo­gicz­ną. Może on przeksz­tał­cić się w formę "cis" w wy­ni­ku dzia­ła­nia świa­tłem UV:

Wikipedia


resynchronizujący

te­ra­pia re­syn­chro­ni­zu­ją­ca - me­to­da le­cze­nia za­a­wan­so­wa­nej nie­wy­dol­no­ści serca; sty­mu­la­cja re­syn­chro­ni­zu­ją­ca, sty­mu­la­cja dwu­ko­mo­ro­wa


SJP.pl


resynteza

pro­ces łą­cze­nia się sub­stan­cji pro­stych w celu odzy­ska­nia sub­stra­tu uży­te­go do ana­li­zy


SJP.pl


reszczanin

miesz­ka­niec Reska


SJP.pl


reszczanka

miesz­kan­ka Reska


SJP.pl


reszczyński

naz­wi­sko


SJP.pl


reszel

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim;

Wiktionary

}|-

Re­szel ( Rößel, Rešlius) – mia­sto w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie kę­trzyń­skim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Re­szel. Po­ło­żo­ne jest na Po­je­zie­rzu Mrą­gow­skim, nad rzeką Sajną, do­pły­wem Gubra wpa­da­ją­ce­go do Łyny.

Pod wzglę­dem hi­sto­rycz­nym Re­szel leży na War­mii, na ob­sza­rze daw­ne­go pru­skie­go te­ry­to­rium Bar­cji. Mia­sto z wie­lo­ma za­byt­ka­mi, na­le­żą­ce do sieci cittàslow. We­dług da­nych GUS z 1 stycz­nia 2024 r. Re­szel li­czył 4045 miesz­kań­ców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Córka uro­dzi­ła się w Resz­lu, jest więc ro­do­wi­tą resz­lan­ką.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. reszlanin m., reszlanka ż.

 przym. reszelski

Wiktionary


reszelski

przy­miot­nik od: Re­szel


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Resz­lem, do­ty­czą­cy Resz­la

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Reszel mrz., reszlanin m., reszlanka ż.

Wiktionary


reszka

prawa stro­na mo­ne­ty, ma­ją­ca zwy­kle napis okre­śla­ją­cy jej war­tość; awers


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nu­mizm. stro­na mo­ne­ty uka­zu­ją­ca czę­sto obli­cze ja­kiejś osoby, znak oko­licz­no­ścio­wy lub sam no­mi­nał mo­ne­ty

Wiktionary

Resz­ka (z решка) – po­tocz­ne okre­śle­nie re­wer­su – stro­ny mo­ne­ty za­wie­ra­ją­cej zwy­kle no­mi­nał bądź ry­su­nek zwią­za­ny z oko­licz­no­ścią jej wy­bi­cia. Jest prze­ci­wień­stwem awer­su – stro­ny mo­ne­ty zwy­kle za­wie­ra­ją­cej godło pań­stwo­we lub wi­ze­ru­nek pa­nu­ją­ce­go wład­cy.

Nazwa po­cho­dzi od słowa решка z ję­zy­ka ro­syj­skie­go. Resz­ka to skrót od słowa решётка, które oz­na­cza kratę, kra­tow­ni­cę i któ­rym okre­śla­no skom­pli­ko­wa­ny wzór na mo­ne­tach przed re­wo­lu­cją.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Rzuć­my mo­ne­tą, jak bę­dzie orzeł, to ty wy­gry­wasz, jak resz­ka, to zro­bi­my tak, jak ja po­wie­dzia­łem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrɛʃka, AS: reška

Wiktionary


reszke

naz­wi­sko


SJP.pl

Resz­ke (forma żeń­ska: Resz­ke/Resz­ko­wa/Resz­ków­na; licz­ba mnoga: Resz­ko­wie) – pol­skie naz­wi­sko. Na po­cząt­ku lat 90. XX wieku w Pol­sce no­si­ło je 837 osób.

Wikipedia


reszkowy

→ resz­ka


SJP.pl

Patrz:

reszka

reszlanin

miesz­ka­niec Resz­la


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Resz­la

 (1.2) osoba po­cho­dzą­ca z Resz­la, uro­dzo­na w Resz­lu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po run­dzie je­sien­nej resz­la­nie zaj­mo­wa­li prze­do­stat­nie miej­sce w ta­be­li.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Reszel m.

:: fż. reszlanka ż.

 przym. reszelski

Wiktionary


reszlanka

miesz­kan­ka Resz­la


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Resz­la

 (1.2) ko­bie­ta po­cho­dzą­ca z Resz­la, uro­dzo­na w Resz­lu

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Córka uro­dzi­ła się w Resz­lu, jest więc ro­do­wi­tą resz­lan­ką.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Reszel m.

:: fm. reszlanin m.

 przym. reszelski

Wiktionary


reszt

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. dług

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: resz­ta

Wiktionary


reszta

1. to, co po­zo­sta­ło z ca­ło­ści po od­dzie­le­niu pew­nej czę­ści;
2. to, co po­zo­sta­ło z dzie­le­nia, kiedy jedna licz­ba nie dzie­li się przez drugą;
3. pie­nią­dze wy­da­wa­ne, np. w skle­pie, jeśli ra­chu­nek re­gu­lo­wa­ny jest kwotą więk­szą niż wy­no­si na­leż­ność


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ele­men­ty, które zo­sta­ły

 (1.2) przy pła­ce­niu: kwota, którą ku­pu­ją­cy nad­pła­cił i którą sprze­daw­ca po­wi­nien mu oddać

 (1.3) mat. przy dzie­le­niu liczb cał­ko­wi­tych: licz­ba, która do­da­na do za­o­krą­glo­ne­go w dół wy­ni­ku dzie­le­nia, pom­no­żo­ne­go przez dziel­nik daje dziel­ną;

 (1.4) in­form. przy dzie­le­niu liczb: licz­ba, która do­da­na do za­o­krą­glo­ne­go w stro­nę zera wy­ni­ku dzie­le­nia, pom­no­żo­ne­go przez dziel­nik daje dziel­ną;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • resz­ta – w ma­te­ma­ty­ce,
  • resz­ta – w sta­ty­sty­ce,
  • resz­ta – w in­for­ma­ty­ce,
  • resz­ta kwa­so­wa – w che­mii.
  • chiń­skie twier­dze­nie o resz­tach

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Stu­dent uwa­żał na za­ję­ciach do mo­men­tu, gdy pro­fe­sor spraw­dził listę, a potem spał przez resz­tę wy­kła­du.

 (1.2) To kosz­to­wa­ło 20 (dwa­dzie­ścia) zło­tych, ale nie mia­łem drob­nych i za­pła­ci­łem ban­kno­tem stu­zło­to­wym. Sprze­daw­ca wydał mi 80 (osiem­dzie­siąt) zło­tych resz­ty.

 (1.3) 15 (Pięt­na­ście) dzie­li się przez 4 (czte­ry) z resz­tą 3 (trzy)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrɛʃta, AS: rešta

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) rzecz. resztka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pozostałość

Wiktionary


resztka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od resz­ta

 (1.2) po­zo­sta­łość do wy­rzu­ce­nia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrɛʃtka, AS: reštka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. reszta ż.

 przym. resztkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reszta, pozostałość; reg. śl. ożmytek

 (1.2) śmieć

Wiktionary


resztkowy

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który wy­stę­pu­je jako reszt­ka cze­goś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. resztka ż.

Wiktionary


resztować

daw­niej:
1. zo­sta­wać jako resz­ta; zby­wać;
2. po­zo­sta­wać do za­pła­ty, za­le­gać


SJP.pl


resztowy

→ resz­ta


SJP.pl

Patrz:

reszta

resztówka

1. resz­ta grun­tu z bu­dyn­ka­mi po­zo­sta­ła po par­ce­la­cji pry­wat­nej włas­no­ści ziem­skiej;
2. to, co po­zo­sta­je z ca­ło­ści po od­ję­ciu, zu­ży­ciu pew­nej czę­ści, licz­by


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Resz­tów­ka – część mia­sta Pruch­nik
  • Resz­tów­ka – część wsi Kret­ki Małe w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. brod­nic­kim, w gmi­nie Osiek
  • Resz­tów­ka – część wsi Ostrów w woj. łódz­kim, w pow. piotr­kow­skim, w gmi­nie Gra­bi­ca
  • Resz­tów­ka – część wsi Wos­krze­ni­ce Duże w woj. lu­bel­skim, w pow. bial­skim, w gmi­nie Biała Pod­la­ska
  • Resz­tów­ka – część wsi Za­gro­dy w woj. lu­bel­skim, w pow. bił­go­raj­skim, w gmi­nie Goraj
  • Resz­tów­ka – część wsi Czuł­czy­ce-Ko­lo­nia w woj. lu­bel­skim, w pow. chełm­skim, w gmi­nie Sawin
  • Resz­tów­ka – część wsi Gieł­czew-Ko­lo­nia w woj. lu­bel­skim, w pow. lu­bel­skim, w gmi­nie Wy­so­kie
  • Resz­tów­ka – część wsi Sar­nów w woj. lu­bel­skim, w pow. łu­kow­skim, w gmi­nie Sta­nin
  • Resz­tów­ka – część wsi Za­wa­da w woj. lu­bel­skim, w pow. za­moj­skim, w gmi­nie Za­mość
  • Resz­tów­ka – część wsi Li­bu­sza w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. gor­lic­kim, w gmi­nie Biecz
  • Resz­tów­ka – część wsi Jan­ko­wa w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. gor­lic­kim, w gmi­nie Bo­bo­wa
  • Resz­tów­ka – część wsi Stróż­na w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. gor­lic­kim, w gmi­nie Bo­bo­wa

Wikipedia


ret

naj­wyż­sza część pstre­go pia­skow­ca


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ret – jed­nost­ka skal­na
  • Re­ti­ku­lo­cyt
  • pro­ton­ko­gen RET
  • współ­czyn­nik oporu pa­ro­wa­nia (tek­sty­lia – wła­ści­wo­ści fiz­jo­lo­gicz­ne) Ret – PN-EN 31092
  • FRET

Wikipedia


reta

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. bot. ma­rzan­ka polna

Wiktionary

Reta (niem. "Retta, rów­nież: Reta Mi­ko­łow­ska") – nie­for­mal­na dziel­ni­ca Mi­ko­ło­wa. Po­ło­żo­na na pół­noc od cen­trum mia­sta, gra­ni­czy od pół­no­cy z po­łud­nio­wą czę­ścią so­łect­wa Śmi­ło­wi­ce - Retą Śmi­ło­wic­ką. Leży po pół­noc­nej stro­nie drogi kra­jo­wej nr Ka­to­wi­ce – Wisła.

Wikipedia


retabulum

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ar­chit. rel. de­ko­ra­cja usta­wia­na za oł­ta­rzem, czę­sto w for­mie bo­ga­to zdo­bio­nej, wie­lo­me­tro­wej struk­tu­ry rzeź­biar­sko-ma­lar­skiej

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nastawa ołtarzowa

Wiktionary


retail

han­del de­ta­licz­ny


SJP.pl


retailowy

→ re­ta­il


SJP.pl

Patrz:

retail

retard

spo­sób dzia­ła­nia le­kar­stwa, po­le­ga­ją­cy na prze­dłu­żo­nym uwal­nia­niu ja­kiejś sub­stan­cji


SJP.pl


retardacja

1. osob­ni­cze lub ewo­lu­cyj­ne opóź­nie­nie roz­wo­ju da­ne­go na­rzą­du w sto­sun­ku do in­nych na­rzą­dów lub ca­łe­go or­ga­niz­mu;
2. za­bieg sty­li­stycz­ny, po­le­ga­ją­ca na ce­lo­wym zwol­nie­niu biegu akcji w celu zbu­do­wa­nia na­pię­cia i wzmo­że­nia za­in­te­re­so­wa­nia widza lub czy­tel­ni­ka;
3. w mu­zy­ce: spo­wol­nie­nie tempa ut­wo­ru


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) liter. spo­wol­nie­nie akcji

 (1.2) muz. spo­wal­nia­nie tempa

 (1.3) biol. opóź­nie­nie roz­wo­ju

 (1.4) fiz. opóź­nie­nie re­ak­cji

Wiktionary

Re­tar­da­cja (łac., "re­tar­da­tio" ‘opóź­nie­nie’) – jedna z figur re­to­rycz­nych; jej celem jest zwięk­sze­nie na­pię­cia u czy­tel­ni­ka po­przez opóź­nie­nie bądź za­trzy­ma­nie akcji ut­wo­ru, zwy­kle li­te­rac­kie­go. Osią­ga się ją po­przez dłu­gie, ob­szer­ne opisy.

Re­tar­da­cje są jed­ny­mi z cech eposu; i tak w "Ilia­dzie" Ho­me­ra, przy­kła­dem re­tar­da­cji jest prze­nie­sie­nie się akcji do kuźni He­faj­sto­sa, tuż przed istot­nym po­je­dyn­kiem Hek­to­ra z Achil­le­sem.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. retardacyjny

 czas. retardować ndk.

Wiktionary


retardacyjny

zwią­za­ny z re­tar­da­cją


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) po­wo­du­ją­cy re­tar­da­cję

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. retardacja ż.

Wiktionary


retardant

czyn­nik opóź­nia­ją­cy; opóź­niacz, spo­wal­niacz;
1. śro­dek che­micz­ny opóź­nia­ją­cy wzrost ro­ślin;
2. śro­dek opóź­nia­ją­cy roz­prze­strze­nia­nie się pło­mie­ni i prze­ni­ka­nie cie­pła


SJP.pl


retarder

ha­mu­lec dłu­gotr­wa­łe­go dzia­ła­nia uży­wa­ny w po­ja­zdach i ele­men­tach ma­szyn; zwal­niacz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. mot. masz. zob. zwal­niacz.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pod­czas ha­mo­wa­nia au­to­bu­su dało się sły­szeć cha­rak­te­ry­stycz­ny świst pra­cu­ją­ce­go re­tar­de­ra.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rɛˈtardɛr, AS: retarder

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zwalniacz

Wiktionary


retencja

1. na­tu­ral­ne zja­wi­sko ma­ga­zy­no­wa­nia wody opa­do­wej, także śnie­gu i lodu w grun­cie, rzece, je­zio­rze, co opóź­nia jej od­pływ z da­ne­go te­re­nu;
2. zapas wody zgro­ma­dzo­ny w ten spo­sób;
3. w pra­wie: moż­li­wość za­trzy­ma­nia rze­czy dłuż­ni­ka, przy­słu­gu­ją­ca w pew­nych oko­licz­no­ściach wie­rzy­cie­lo­wi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hy­drol. ma­ga­zy­no­wa­nie wody opa­do­wej w ziemi i na jej po­wierzch­ni ziemi oraz w zbior­ni­kach na­tu­ral­nych i sztucz­nych

 (1.2) prawo przy­słu­gu­ją­ce wie­rzy­cie­lo­wi, które zez­wa­la za­trzy­ma­nie przed­mio­tów na­le­żą­cych do dłuż­ni­ka

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • re­ten­cja (che­mia ana­li­tycz­na)
  • re­ten­cja (prawo) – za­trzy­ma­nie cu­dzej rze­czy jako za­bez­pie­cze­nie ro­szcze­nia
  • re­ten­cja (psy­cho­lo­gia) – zdol­ność za­pa­mię­ty­wa­nia jako jeden z klu­czo­wych ele­men­tów pro­ce­su ucze­nia się
  • re­ten­cja (ste­re­o­che­mia) – za­cho­wa­nie kon­fi­gu­ra­cji atomu chi­ral­ne­go
  • re­ten­cja (sto­ma­to­lo­gia) – utrzy­ma­nie się wy­peł­nie­nia, pro­te­zy zę­bo­wej lub płyt­ki na­zęb­nej w danym miej­scu w jamie ust­nej
  • re­ten­cja da­nych (te­le­ko­mu­ni­ka­cja) – prze­cho­wy­wa­nie za­pi­sów roz­mów te­le­fo­nicz­nych, wia­do­mo­ści elek­tro­nicz­nych itp.
  • re­ten­cja moczu (me­dy­cy­na)
  • re­ten­cja wodna (ge­o­gra­fia)
    • zo­bacz też: zbior­nik re­ten­cyj­ny

Wikipedia

Powiązane:

 przym. retencyjny

Wiktionary


retencjonować

ma­ga­zy­no­wać wodę opa­do­wą na po­wierzch­ni ziemi, w grun­cie oraz w zbior­ni­kach na­tu­ral­nych i sztucz­nych


SJP.pl


retencyjny

zwią­za­ny z re­ten­cją


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy re­ten­cji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. retencja ż.

Wiktionary


retentat

rozt­wór za­wie­ra­ją­cy cząst­ki za­trzy­ma­ne na fil­trze


SJP.pl


retiarius

Re­tia­rius (łac. dosł. „sie­ciarz”) – typ gla­dia­to­ra spo­pu­la­ry­zo­wa­ny pod ko­niec I wieku n.e.

Wal­czył dłu­gim trój­zę­bem osa­dzo­nym na drew­nia­nym drzew­cu, sie­cią ry­bac­ką przy­wią­za­ną do le­we­go nad­garst­ka dłu­gi­mi sznur­ka­mi, którą za­rzu­cał na ry­wa­la, oraz szty­le­tem pugio, któ­rym mógł dobić po­wa­lo­ne­go prze­ciw­ni­ka.

Wikipedia


reticella

dawna ko­ron­ka igło­wa z bia­łych nici lnia­nych, wy­ra­bia­na głów­nie we Wło­szech


SJP.pl


retikulocyt

nie­doj­rza­ła, nie­po­sia­da­ją­ca jądra krwin­ka czer­wo­na, pow­sta­ją­ca z ery­tro­bla­stu


SJP.pl

Re­ti­ku­lo­cyt, re­ty­ku­lo­cyt, pro­e­ry­tro­cyt (skró­to­wo Ret.) – nie­doj­rza­ła po­stać krwin­ki czer­wo­nej, która w szla­ku ery­tro­po­e­zy bez­poś­red­nio po­prze­dza doj­rza­łą krwin­kę czer­wo­ną, czyli ery­tro­cyt. Jego pow­sta­wa­nie jest zwią­za­ne głów­nie z uzu­peł­nia­niem fiz­jo­lo­gicz­nie ni­szczo­nych krwi­nek czer­wo­nych oraz wy­rów­ny­wa­niem (kom­pen­sa­cją) skut­ków zda­rzeń lub cho­rób w któ­rych do­cho­dzi do utra­ty, czy ni­szcze­nia ery­tro­cy­tów (np. krwo­to­ków, zim­ni­cy).

Wikipedia


retikulocytoza

zwięk­szo­ny od­se­tek re­ti­ku­lo­cy­tów


SJP.pl


retikulopodium

sia­tecz­ko­wa­ta wy­pust­ka cy­to­plaz­ma­tycz­na u niek­tó­rych pier­wot­nia­ków oraz ko­mó­rek or­ga­niz­mów wie­lo­ko­mór­ko­wych


SJP.pl


retikulum

skom­pli­ko­wa­ny sy­stem prze­strze­ni wew­nątrz ko­mó­rek eu­ka­rio­tycz­nych oto­czo­nych błoną fos­fo­li­pi­do­wą; sia­tecz­ka


SJP.pl


retinal

sub­stan­cja w siat­ków­ce oka od­po­wie­dzial­na za pro­ces wi­dze­nia


SJP.pl

Re­ti­nal – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy al­de­hy­dów; wcho­dzi w skład pur­pu­ry wzro­ko­wej ro­dop­sy­ny. Wy­stę­pu­je w dwóch for­mach izo­me­rycz­nych "cis" i "trans". Dzię­ki wła­ści­wo­ściom ukła­du sprzę­żo­nych wią­zań pod­wój­nych czą­stecz­ka re­ti­na­lu ab­sor­bu­je świa­tło, co po­wo­du­je zmia­nę izo­me­rycz­nej formy "cis" w po­stać "trans" i dy­so­cja­cję ro­dop­sy­ny do re­ti­na­lu oraz biał­ka op­sy­ny. Dzię­ki temu me­cha­niz­mo­wi moż­li­we jest wy­dzie­la­nie ne­u­ro­tras­mi­te­rów i prze­ka­zy­wa­nie bodź­ców wzro­ko­wych do oś­rod­ka wzro­ko­we­go w mózgu.

Wikipedia


retinen

barw­nik fo­to­re­cep­to­rów w siat­ków­ce oka


SJP.pl


retinoid

zwią­zek che­micz­ny bę­dą­cy po­chod­ną wi­ta­mi­ny A, wy­ka­zu­ją­cy dzia­ła­nie prze­ciw­sta­rze­nio­we oraz prze­ciw­trą­dzi­ko­we


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. farm. po­chod­na kwa­so­wa wi­ta­mi­ny A, lek zew­nętrz­ny re­gu­lu­ją­cy roz­wój na­skór­ka i stan gru­czo­łów ło­jo­wych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. retynoid m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) retynoid

Wiktionary


retinoidowy

→ re­ti­no­id


SJP.pl

Patrz:

retinoid

retinol

wi­ta­mi­na A, w or­ga­niz­mie zwie­rzę­cym pow­sta­je w wą­tro­bie z pro­wi­ta­mi­ny A (ka­ro­te­nu); ak­se­rof­tol


SJP.pl

Re­ti­nol, ak­se­rof­tol, – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, al­ko­hol nie­na­sy­co­ny za­li­cza­ny do grupy ka­ro­te­no­i­dów, wraz z in­ny­mi re­ti­no­i­da­mi pełni funk­cję wi­ta­mi­ny A. Po raz pier­wszy zo­stał wy­o­dręb­nio­ny w 1931 roku.

Pow­sta­je w wą­tro­bie z β-ka­ro­te­nu (pro­wi­ta­mi­na A).

Wikipedia


retinolowy

→ re­ti­nol


SJP.pl

Patrz:

retinol

retinopatia

zmia­ny w siat­ków­ce oka


SJP.pl

Re­ti­no­pa­tia – pro­ces cho­ro­bo­wy do­ty­czą­cy siat­ków­ki oka.

Wikipedia


retinowy

kwas re­ti­no­wy - me­ta­bo­lit re­ti­no­lu (wi­ta­mi­ny A)


SJP.pl


retki

Retki – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie ło­wic­kim, w gmi­nie Zduny.

Wikipedia


retkowo

Ret­ko­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie na­kiel­skim, w gmi­nie Szu­bin.

Wikipedia


retman

daw­niej: osoba od­po­wie­dzial­na za tran­sport rzecz­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zaw. star­szy fli­sak kie­ru­ją­cy spła­wem;

 (1.2) icht. przy­na­wek ret­man;

Wiktionary

Ret­man – star­szy fli­sak, osoba od­po­wie­dzial­na za bez­pie­czeń­stwo rejsu w spła­wie rzecz­nym.

W daw­nej Pol­sce ret­man zaj­mo­wał się za­wie­ra­niem umów z kup­ca­mi lub fak­to­ra­mi, pla­no­wał trasę, do­bie­rał sobie fli­sa­ków, oraz kie­ro­wał spła­wem.

W niek­tó­rych osa­dach nad rze­ka­mi Nie­men, Wisła, San i Bug pow­stał cech ret­mań­ski. W XIX wieku naj­bar­dziej znane oś­rod­ki były w miej­sco­wo­ściach Ka­mień­czyk i Stare Budy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Umowę o spław pod­pi­sy­wał z kup­cem lub jego fak­to­rem ret­man, on też do­bie­rał ze­spół fli­sac­ki na tzw. ryzę lub rajzę, czyli jed­no­ra­zo­wy spław.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. retmański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rotman

 (1.2) ryba pilot

Wiktionary


retmanić

daw­niej: wy­ko­ny­wać funk­cję ret­ma­na - osoby od­po­wie­dzial­nej za tran­sport rzecz­ny


SJP.pl


retmanka

1. peł­nie­nie funk­cji przez ret­ma­na;
2. mała, jed­no­o­so­bo­wa łódka ret­ma­na


SJP.pl


retmański

przy­miot­nik od: ret­man


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ret­ma­nem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. retman mos.

Wiktionary


retniowiec

Ret­nio­wiec – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie skier­nie­wic­kim, w gmi­nie Lipce Re­y­mon­tow­skie.

Wieś ar­cy­bi­skup­stwa gnieź­nień­skie­go w ziemi raw­skiej wo­je­wództ­wa raw­skie­go w 1792 roku. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa skier­nie­wic­kie­go.

Wikipedia


retno

Retno ( "Sorge") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim, w po­wie­cie kro­śnień­skim, w gmi­nie Kros­no Odrzań­skie.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa zie­lo­no­gór­skie­go.

Wikipedia


retor

1. czło­wiek, który po­tra­fi wy­gła­szać prze­mó­wie­nia, chęt­nie głosi ora­cje, za­bie­ra głos pu­blicz­nie; kra­so­mów­ca, ora­tor, mówca;
2. na­u­czy­ciel wy­mo­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) książk. do­sko­na­ły mówca lub in­ter­pre­ta­tor re­cy­to­wa­nych tek­stów

 (1.2) daw. na­u­czy­ciel po­praw­nej wy­mo­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Oby­wa­te­le An­tio­chii wi­dzie­li więc w Janie re­to­ra do­sko­na­łe­go i byli dumni, że wła­śnie on, w ich mie­ście, przej­mu­je z rąk po­gań­skich pry­mat re­to­ry­ki.

 (1.2) Ja się nie zna­łem, nawet nie wi­dzia­łem z Jac­kiem; / Led­wiem sły­szał o jego życiu haj­da­mac­kiem, / Sie­dząc wten­czas re­to­rem w je­zu­ic­kiej szko­le, / Potem u wo­je­wo­dy słu­żąc za pa­cho­lę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. retorstwo n., retoryk m., retoryka ż., retoryczność ż.

 przym. retorski, retoryczny

 przysł. retorycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) krasomówca, orator

Wiktionary


retorka

ko­bie­ta umie­ją­ca pię­knie prze­ma­wiać pu­blicz­nie; kra­so­mów­czy­ni, ora­tor­ka


SJP.pl


retoromanie

ze­spół ro­mań­skich grup et­nicz­nych za­miesz­ku­ją­cych re­gio­ny na po­gra­ni­czu Włoch i Szwaj­ca­rii


SJP.pl

Re­to­ro­ma­nie – ogól­na nazwa miesz­kań­ców ob­sza­ru Alp i ich pod­nó­ża na po­gra­ni­czu Włoch (głów­nie re­gion Friu­li-We­ne­cja Ju­lij­ska) i Szwaj­ca­rii (głów­nie kan­ton Gry­zo­nia), po­słu­gu­ją­cych się ję­zy­ka­mi re­to­ro­mań­ski­mi. Ich licz­ba wy­no­si około 700 tys.

Re­to­ro­ma­nie uwa­ża­ni są za zro­ma­ni­zo­wa­nych po­tom­ków sta­ro­żyt­nych, prze­din­do­e­u­ro­pej­skich miesz­kań­ców re­jo­nu Alp – Retów (stąd nazwa) i zmie­sza­nych z nimi Cel­tów. W więk­szo­ści wyz­na­ją ka­to­li­cyzm.

Wikipedia


retoromanin

miesz­ka­niec re­gio­nów na po­gra­ni­czu Włoch i Szwaj­ca­rii


SJP.pl


retoromanka

miesz­kan­ka re­gio­nów na po­gra­ni­czu Włoch i Szwaj­ca­rii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) etn. przed­sta­wi­ciel­ka jed­nej z grup et­nicz­nych z ob­sza­ru po­gra­ni­cza Szwaj­ca­rii i Włoch, po­słu­gu­ją­cych się ję­zy­ka­mi re­to­ro­mań­ski­mi (ro­mansz);

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. retoromański mrz.

:: fm. Retoromanin mos.

 przym. retoromański

Wiktionary


retoromański

język re­to­ro­mań­ski - język z grupy ję­zy­ków ro­mań­skich, któ­rym po­słu­gu­je się lud­ność za­miesz­ku­ją­ca Alpy; jeden z ję­zy­ków urzę­do­wych Szwaj­ca­rii; język re­tyc­ki, język ro­mansz


SJP.pl


retorsja

ro­dzaj praw­ne­go od­we­tu jako od­po­wiedź na ja­kieś pro­wo­ku­ją­ce dzia­ła­nia in­ne­go pań­stwa


SJP.pl


retorsyjny

przy­miot­nik od: re­tor­sja


SJP.pl


retorta

1. szkla­ne na­czy­nie la­bo­ra­to­ryj­ne uży­wa­ne daw­niej do de­sty­la­cji żrą­cych cie­czy;
2. zam­knię­ta szczel­nie, ogniotr­wa­ła ko­mo­ra pieca, w któ­rej prze­pro­wa­dza się suchą de­sty­la­cję drew­na i węgla oraz obrób­kę ciepl­ną niek­tó­rych me­ta­li; wypał


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) chem. ku­li­ste na­czy­nie o wy­dłu­żo­nej, za­krzy­wio­nej szyj­ce, naj­czę­ściej wy­ko­na­ne ze szkła, uży­wa­ne do de­sty­la­cji;

 (1.2) techn. duży, cy­lin­drycz­ny piec, w któ­rym ma­te­riał pod­da­wa­ny jest wy­so­kim tem­pe­ra­tu­rom, słu­żą­cy do wy­pa­la­nia węgla drzew­ne­go lub otrzy­my­wa­nia lot­niej­szych me­ta­li;

 (1.3) techn. ko­mo­ra pieca kre­ma­to­ryj­ne­go, w któ­rej spo­pie­la­ne są zwło­ki

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Re­tor­ta – na­czy­nie la­bo­ra­to­ryj­ne
  • Re­tor­ta – urzą­dze­nie do wy­pa­łu węgla drzew­ne­go
  • Re­tor­ta – wieś w Por­tu­ga­lii

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pro­fe­sor z roz­wi­chrzo­ną czu­pry­ną prze­le­wał z re­tor­ty do re­tor­ty mętną bia­ła­wą ciecz, mie­szał ją z sub­stan­cja­mi, za­war­ty­mi w sze­re­gach pro­bó­wek, przy­go­to­wu­jąc jakąś re­ak­cję.

 (1.2) Kie­dyś za­czy­nał od wy­pa­la­nia węgla drzew­ne­go w re­tor­tach, o ta­kich jak on mó­wi­ło się, że w la­sach są u wrót pie­kieł.

 (1.3) Człon­ko­wie Son­der­kom­man­do ukła­da­li na po­dło­dze po pięć zwłok przed każdą re­tor­tą, a resz­tę prze­no­si­li do ma­ga­zy­nu koło windy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rɛˈtɔrta, AS: retorta

Wiktionary

Powiązane:

 przym. retortowy

Wiktionary


retortowy

→ re­tor­ta


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przy­po­mi­na­ją­cy kształ­tem re­tor­tę

Wiktionary

Patrz:

retorta

Powiązane:

 rzecz. retorta ż.

Wiktionary


retorycznie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób re­to­rycz­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. retor mos., retoryka ż.

 przym. retoryczny

Wiktionary


retoryczność

→ re­to­rycz­ny


SJP.pl

Patrz:

retoryczny

retoryczny

1. do­ty­czą­cy re­to­ry­ki - sztu­ki wy­mo­wy; ora­tor­ski, kra­so­mów­czy, elok­went­ny, wy­mow­ny;
2. py­ta­nie re­to­rycz­ne - py­ta­nie, na które nie ocze­ku­je się od­po­wie­dzi, sta­wia­ne w celu wy­wo­ła­nia sil­niej­sze­go wra­że­nia


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) jęz. do­ty­czą­cy re­to­ry­ki, zwią­za­ny z re­to­ry­ką

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To py­ta­nie jest re­to­rycz­ne, ale czy wie­cie, jak trze­ba to zro­bić?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. retoryka ż., retor mos., retoryk mos., retoryzm mrz., retorstwo n., retoryczność ż.

 przysł. retorycznie

Wiktionary


retoryka

1. umie­jęt­ność spraw­ne­go, jas­ne­go wy­ra­ża­nia swo­ich myśli, sztu­ka pię­kne­go mó­wie­nia; ora­tor­stwo, kra­so­mów­stwo;
2. nauka zasad spraw­ne­go i pię­kne­go wy­sła­wia­nia się, obej­mu­ją­ca pra­wi­dło­wo­ści do­bo­ru słów, kon­struk­cji zdań, umie­jęt­no­ści ar­gu­men­ta­cji itp.;
3. prze­no­śnie: styl pro­pa­gan­dy po­li­tycz­nej, zwy­kle oce­nia­ny ne­ga­tyw­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jęz. sztu­ka po­słu­gi­wa­nia się ję­zy­kiem, zwła­szcza w wy­stą­pie­niach pu­blicz­nych, ma­ją­cych na celu prze­ko­ny­wa­nie słu­cha­czy;

 (1.2) jęz. śred­nio­wiecz­ny przed­miot wy­kła­da­ny na uni­wer­sy­te­tach jako re­to­ry­ka (1.1)

 (1.3) jęz. mowa lub prze­sad­ny styl, ma­ją­ce prze­ko­nać słu­cha­ją­cych

Wiktionary

Re­to­ry­ka ( ῥητορική τέχνη, rhe­to­ri­ca) – sztu­ka bu­do­wa­nia ar­ty­stycz­nej, pers­wa­zyj­nej wy­po­wie­dzi ust­nej lub pi­sem­nej, nauka o niej, re­flek­sja te­o­re­tycz­na, jak rów­nież wie­dza o ko­mu­ni­ka­cji słow­nej, obra­zo­wej i za­cho­waw­czej po­mię­dzy au­to­rem wy­po­wie­dzi a jej od­bior­ca­mi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kla­sycz­na re­to­ry­ka zo­sta­ła póź­niej do­sto­so­wa­na do po­trzeb róż­nych cza­sów i kra­jów, w któ­rych się roz­wi­ja­ła.

 (1.2) Z cza­sem re­to­ry­ka stała się au­to­no­micz­ną dzie­dzi­ną wie­dzy i naj­waż­niej­szym przed­mio­tem szkol­nym kształ­cą­cym spraw­ność ję­zy­ko­wą.

 (1.3) Skończ z tą na­pu­szo­ną re­to­ry­ką i tak mnie nie prze­ko­nasz.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. retor m., retoryk m., retoryzm m., retorstwo n., retoryczność ż.

 przym. retoryczny

 przysł. retorycznie

Wiktionary


retoryzować

1. na­da­wać cze­muś cech re­to­ry­ki;
2. daw­niej: mówić, prze­ma­wiać ozdob­nie, kwie­ci­ście


SJP.pl


retour

[czy­taj: reTUR] fr. po­wrót


SJP.pl


retowie

lud za­miesz­ku­ją­cy daw­niej rejon środ­ko­wych Alp


SJP.pl

Re­to­wie – po­cho­dzą­ca z ła­ci­ny nazwa ludu za­miesz­ku­ją­ce­go od około 500 roku p.n.e. do II wieku n.e. rejon środ­ko­wych Alp.

W VI wieku p.n.e. Re­to­wie za­sied­li­li te­re­ny dzi­siej­szej wschod­niej Szwaj­ca­rii, Ty­ro­lu i Lom­bar­dii. Niez­na­ne jest po­cho­dze­nie tego ludu.

Wikipedia


retowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Re­to­wo – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. słup­skim, w gmi­nie Smoł­dzi­no
  • Re­to­wo – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. bia­ło­gardz­kim, w gmi­nie Ty­cho­wo
  • Re­to­wo – mia­sto na Lit­wie w okrę­gu tel­szań­skim

Wikipedia


retradycja

prze­sta­rza­łe:
1. zwrot urzę­do­wo za­trzy­ma­nych przed­mio­tów;
2. zmia­na pro­bo­szcza w pa­ra­fii, zwła­szcza przy­wró­ce­nie wcze­śniej­sze­go


SJP.pl


retrakcja

1. przeksz­tał­ce­nie cią­głe prze­strze­ni to­po­lo­gicz­nej X w zbiór A bę­dą­cy podz­bio­rem X, tak aby wszyst­kie punk­ty ze zbio­ru A po­zo­sta­ły na swoim miej­scu;
2. re­trak­cja skrze­pli­ny - pro­ces ob­kur­cza­nia w wy­ni­ku kon­so­li­da­cji agre­ga­tów płyt­ko­wych przez fi­bry­nę i czyn­ność bia­łek kurcz­li­wych płyt­ki


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • re­trak­cja w te­o­rii ka­te­go­rii,
  • re­trak­cja w to­po­lo­gii,
    • re­trak­cja de­for­ma­cyj­na,
    • re­trak­cja oto­cze­nio­wa,
  • re­trak­cja w me­dy­cy­nie.
  • wy­co­fa­nie pu­bli­ka­cji na­u­ko­wej po jej opu­bli­ko­wa­niu.

Wikipedia


retrakcyjny

→ re­trak­cja


SJP.pl

Patrz:

retrakcja

retrakt

w to­po­lo­gii: zbiór, dla któ­re­go ist­nie­je re­trak­cja


SJP.pl


retraktor

na­rzę­dzie chi­rur­gicz­ne słu­żą­ce do roz­su­wa­nia od sie­bie brze­gów ran, mię­śni i in­nych tka­nek


SJP.pl


retransmisja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rad. telew. trans­mi­sja sy­gna­łu two­rzo­ne­go przez inną sta­cję ra­dio­wą lub te­le­wi­zyj­ną

 (1.2) te­le­kom. po­now­ne prze­sy­ła­nie pa­kie­tów te­le­ko­mu­ni­ka­cyj­nych, które zo­sta­ły usz­ko­dzo­ne lub utra­co­ne;

Wiktionary

Re­trans­mi­sja – po­now­ne prze­sy­ła­nie pa­kie­tów te­le­ko­mu­ni­ka­cyj­nych, które zo­sta­ły usz­ko­dzo­ne lub utra­co­ne. Ter­min ten od­no­si się do jed­ne­go z pod­sta­wo­wych me­cha­niz­mów sto­so­wa­nych przez pro­to­ko­ły ko­mu­ni­ka­cyj­ne, które dzia­ła­ją na ko­mu­ta­cji pa­kie­tów sieci kom­pu­te­ro­wej w celu za­pew­nie­nia nie­za­wod­nej łącz­no­ści (np. ta­kiej, która za­pew­nia nie­za­wod­ny stru­mień baj­tów, np. Trans­mis­sion Con­trol Pro­to­col (TCP)).

Wikipedia

Powiązane:

 przym. retransmisyjny

Wiktionary


retransmisyjny

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z re­trans­mi­sją, do­ty­czą­cy re­trans­mi­sji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. retransmisja ż.

Wiktionary


retriever

[czy­taj: re­tri­wer lub ri­tri­wer] my­śliw­ski pies z na­tu­ral­ną zdol­no­ścią do apor­to­wa­nia; re­tri­wer


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) kynol. my­śliw­ski pies apor­tu­ją­cy

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gol­den Re­trie­ver
  • La­bra­dor Re­trie­ver
  • Nova Sco­tia Duck Tol­ling Re­trie­ver
  • Flat Co­a­ted Re­trie­ver
  • Curly Co­a­ted Re­trie­ver
  • Che­sa­pe­a­ke Bay Re­trie­ver

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wuj za­brał swo­je­go re­trie­ve­ra i po­je­chał na po­lo­wa­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rɛˈtrʲivɛr|rʲiˈtrʲivɛr, AS: retrʹiver|rʹitrʹiver

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. retriwer

Wiktionary


retriwer

my­śliw­ski pies z na­tu­ral­ną zdol­no­ścią do apor­to­wa­nia; re­trie­ver


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) kynol. my­śliw­ski pies apor­tu­ją­cy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Karol za­brał swo­je­go re­tri­we­ra i po­je­chał na po­lo­wa­nie.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. retriever

Wiktionary


retro

1. moda, styl od­wo­łu­ją­cy się do przesz­ło­ści;
2. w sta­rym stylu


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) o stylu sta­ro­mod­ny, od­no­szą­cy się do przesz­ło­ści

Wiktionary

Retro – ter­min uży­wa­ny do okre­śla­nia ele­men­tów współ­czes­nej kul­tu­ry, które po­cho­dzą lub są świa­do­mą imi­ta­cją tren­dów w mo­dzie, świa­to­po­glą­dzie, za­cho­wa­niu z nie­da­le­kiej przesz­ło­ści, a które są obec­nie uz­na­wa­ne za nie­mod­ne.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­zo­sta­je Panu tylko jedna moż­li­wość: pu­szcza­nia ut­wo­rów retro, tj. ta­kich, do któ­rych wy­ga­sły już au­tor­skie prawa ma­jąt­ko­we.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrɛtrɔ, AS: retro

Wiktionary


retroakcja

za­sto­so­wa­nie aktów praw­nych do zda­rzeń, które zasz­ły przed ich wej­ściem w życie; dzia­ła­nie prawa wstecz, re­tro­ak­tyw­ność


SJP.pl

Re­tro­ak­cja ("re­tro­ak­tyw­ność") – cecha norm praw­nych ma­ją­cych moc wstecz­ną (dzia­ła­nie prawa wstecz). W Pol­sce cechę tę wiąże się z pa­re­mią "lex retro non agit."

Wikipedia


retroaktywnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób re­tro­ak­tyw­ny

Wiktionary


retroaktywność

za­sto­so­wa­nie aktów praw­nych do zda­rzeń, które zasz­ły przed ich wej­ściem w życie; dzia­ła­nie prawa wstecz, re­tro­ak­cja


SJP.pl


retroaktywny

w pra­wie: obo­wią­zu­ją­cy z datą wstecz­ną, dzia­ła­ją­cy wstecz


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) praw. taki, który obo­wią­zu­je z datą wstecz­ną, dzia­ła wstecz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Uza­sad­nio­na jest re­tro­ak­tyw­na kwa­li­fi­ko­wal­ność kosz­tów po­nie­sio­nych przez Łotwę ze skut­kiem od dnia no­ty­fi­ka­cji ognisk cho­ro­by oraz przez Litwę i Bia­ło­ruś ze skut­kiem od dnia roz­po­czę­cia dzia­łań na­dzor­czych (…)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. retroakcja ż., retroaktywność ż.

Wiktionary


retrocesja

1. ubez­pie­cze­nie re­a­se­ku­ra­to­ra w ko­lej­nym za­kła­dzie ubez­pie­czeń; wtór­na re­a­se­ku­ra­cja;
2. daw­niej: zwrot lub od­stą­pie­nie na­by­tej rze­czy po­przed­nie­mu wła­ści­cie­lo­wi, np. w przy­pad­ku rze­czy ukra­dzio­nych


SJP.pl


retrofit

mo­der­ni­za­cja ist­nie­ją­ce­go urzą­dze­nia, sy­ste­mu lub bu­dyn­ku przez do­da­nie no­wszych roz­wią­zań


SJP.pl


retrofleksja

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • re­tro­flek­sja – jeden z me­cha­niz­mów obron­nych w te­o­rii za­bu­rzeń ge­stalt
  • re­tro­flek­sja – ro­dzaj ar­ty­ku­la­cji

Wikipedia


retrofuturyzm

trend w sztu­ce pre­zen­tu­ją­cy na­wią­za­nia do daw­nych wy­o­bra­żeń przysz­ło­ści


SJP.pl

Re­tro­fu­tu­ryzm – trend w sztu­ce pre­zen­tu­ją­cy na­wią­za­nia do daw­nych wy­o­bra­żeń przysz­ło­ści. Cha­rak­te­ry­zu­je go po­łą­cze­nie retro este­ty­ki z fu­tu­ry­stycz­ny­mi tech­no­lo­gia­mi i kon­cep­cja­mi. Trend ten po­ja­wiał się za­rów­no w pro­jek­tach gra­ficz­nych, jak i ar­chi­tek­tu­rze, mo­dzie, fil­mie i li­te­ra­tu­rze. Trend od­no­si się za­rów­no do wy­o­bra­żeń przysz­ło­ści, jak i hi­sto­rii al­ter­na­tyw­nej.

Wikipedia


retrogradacja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) astr. po­zor­ny ruch ciała nie­bie­skie­go na nie­bos­kło­nie w kie­run­ku prze­ciw­nym niż więk­szość ciał w danym ukła­dzie or­bi­tal­nym;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Re­tro­gra­da­cja (astro­no­mia) – ruch ciała nie­bie­skie­go, które po­zor­nie obra­ca się lub po­ru­sza po or­bi­cie w kie­run­ku prze­ciw­nym, niż więk­szość ciał w danym ukła­dzie or­bi­tal­nym.
  • Re­tro­gra­da­cja skro­bi – zja­wi­sko po­le­ga­ją­ce na prze­mia­nie formy spi­ral­nej skro­bi w li­nio­wą i po­rząd­ko­wa­niu się wy­pro­sto­wa­nych łań­cu­chów amy­lo­zy w zwar­te mi­ce­le, któ­rych struk­tu­ra jest sta­bi­li­zo­wa­na prz...

Wikipedia


retrogradować

o ciele nie­bie­skim: po­zor­nie po­ru­szać się po or­bi­cie w kie­run­ku prze­ciw­nym niż więk­szość ciał w danym ukła­dzie or­bi­tal­nym


SJP.pl


retrogresja

co­fa­nie się, na­wrót cze­goś, wy­co­fa­nie się z po­stę­pu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. po­wrót do cze­goś; co­fa­nie się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) O bu­do­wie pań­stwa za Ka­zi­mie­rza Od­no­wi­cie­la nic kon­kret­ne­go po­wie­dzieć się nie da - to co wiemy o jego (pań­stwa) struk­tu­rach w tym okre­sie wy­ni­ka głów­nie z re­tro­gre­sji da­nych XIII wiecz­nych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. retrogresywność ż.

 przym. retrogresywny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) powrót

Wiktionary


retrokognicja

Re­tro­ko­gni­cja ("łac." "retro" – przed­tem, wstecz; "co­gni­tio" – po­szu­ki­wa­nie, roz­poz­na­wa­nie) − od­mia­na jas­no­wi­dze­nia, która we­dług jej zwo­len­ni­ków, umoż­li­wia wi­dze­nie zda­rzeń przesz­łych, „od­bie­ra­nych z wy­mia­ru nor­mal­nie nie­do­stęp­ne­go”. Zja­wi­sko za­li­cza­ne jest do pse­u­do­na­u­ki, po­nie­waż nie ist­nie­ją wia­ry­god­ne ba­da­nia pot­wier­dza­ją­ce jego ist­nie­nie. Jej obroń­cy na­to­miast twier­dzą, że re­tro­ko­gni­cja ist­nie­je[].

Wikipedia


retromania

fa­scy­na­cja czymś z mi­nio­nej epoki, np. modą, mu­zy­ką


SJP.pl


retroseksualizm

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) styl życia, este­ty­ka lub po­dej­ście do mę­sko­ści, cha­rak­te­ry­zu­ją­ce się po­wro­tem do tra­dy­cyj­nych, ste­re­o­ty­po­wych wzor­ców mę­skie­go za­cho­wa­nia i wy­glą­du

Wiktionary

Re­tro­sek­su­a­lizm – styl życia, zja­wi­sko spo­łecz­ne roz­wi­ja­ją­ce się w opo­zy­cji do me­tro­sek­su­a­liz­mu, po­le­ga­ją­ce na pod­kre­śla­niu tra­dy­cyj­nych przy­pi­sa­nych danej płci cech, spo­so­bu ubio­ru i za­cho­wa­nia. W od­nie­sie­niu do męż­czyzn, jako głów­ny prze­jaw re­tro­sek­su­a­liz­mu wy­mie­nia się przy­wią­zy­wa­nie nie­wiel­kiej wagi do włas­ne­go wy­glą­du, jed­nak zja­wi­sko to w szer­szym zna­cze­niu zwią­za­ne jest ze sprze­ci­wem wobec mar­ke­tin­go­we­go zja­wi­ska okre­śla­ne­go mia­nem „kultu mło­do­ści i ciała”.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Re­tro­sek­su­a­lizm nie od­no­si się tylko do wy­glą­du, ale także do pew­nej no­stal­gii za przesz­ło­ścią.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. retroseksualista mos.

 przym. retroseksualny

Wiktionary


retrospekcja

1. przy­po­mi­na­nie sobie przesz­łych zda­rzeń lub prze­żyć; spoj­rze­nie w przesz­łość;
2. po­wrót do przesz­ło­ści w dzie­le li­te­rac­kim, za­kłó­ca­ją­cy chro­no­lo­gicz­ny bieg nar­ra­cji;
3. część ut­wo­ru obej­mu­ją­ca takie wy­da­rze­nia;
4. w psy­cho­lo­gii: odt­wa­rza­nie w pa­mię­ci prze­żyć doz­na­nych w przesz­ło­ści


SJP.pl

Zo­bacz też: Re­tro­spek­cja (film).

Re­tro­spek­cja – przy­wo­ły­wa­nie z pa­mię­ci daw­nych doś­wiad­czeń lub wy­da­rzeń. Może oz­na­czać za­rów­no sam akt przy­po­mi­na­nia sobie daw­nych doś­wiad­czeń, jak i kon­kret­ne prze­ży­cie lub zda­rze­nie przy­wo­ła­ne w pa­mię­ci.

W kon­tek­ście ut­wo­ru li­te­rac­kie­go lub filmu re­tro­spek­cja po­le­ga na wpro­wa­dze­niu wy­da­rzeń po­prze­dza­ją­cych wła­ści­wą akcję.

Wikipedia


retrospekcyjny

do­ty­czą­cy mi­nio­nych zda­rzeń lub prze­żyć; re­tro­spek­tyw­ny


SJP.pl


retrospektywa

chro­no­lo­gicz­ny prze­gląd twór­czo­ści ar­ty­stycz­nej


SJP.pl


retrospektywność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest re­tro­spek­tyw­ne; cecha tych, któ­rzy są re­tro­spek­tyw­ni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. retrospektywny

 przysł. retrospektywnie

Wiktionary


retrospektywny

do­ty­czą­cy mi­nio­nych zda­rzeń lub prze­żyć; re­tro­spek­cyj­ny


SJP.pl


retrotopia

wizja ide­al­nej przysz­ło­ści opar­tej na po­wro­cie do wy­o­bra­żo­nej, lep­szej przesz­ło­ści


SJP.pl

Re­tro­to­pia – po­ję­cie (bę­dą­ce po­łą­cze­niem słów: "retro" – 'dawny, do­ty­czą­cy przesz­ło­ści' i "uto­pia") stwo­rzo­ne pod ko­niec życia przez so­cjo­lo­ga Zyg­mun­ta Ba­u­ma­na, opi­su­ją­ce zja­wi­sko spo­łecz­ne, pow­sta­łe w Eu­ro­pie, a sze­rzą­ce się już na całym świe­cie, sta­no­wią­ce współ­czes­ną od­mia­nę no­stal­gii, bę­dą­ce po­chod­ną ne­ga­cji dru­gie­go stop­nia, a więc ne­ga­cją ne­ga­cji do­ko­na­ną przez uto­pię moż­li­wo­ści quasi-po­wro­tu do wspa­nia­łej, bez­piecz­nej przesz­ło­ści, wy­i­de­a­li­zo­wa­nej przez po­przed­nie po­ko­le­nia.

Wikipedia


retrowersja

1. tłu­ma­cze­nie tek­stu z po­wro­tem na język ory­gi­na­łu, zwła­szcza przy nauce ję­zy­ków ob­cych
2. (me­dy­cy­na) od­wró­ce­nie się ja­kie­goś na­rzą­du ku ty­ło­wi


SJP.pl

Re­tro­wer­sja – nie­for­mal­na nazwa post­mo­der­ni­stycz­ne­go nurtu w pol­skiej ar­chi­tek­tu­rze i ur­ba­ni­sty­ce prze­ło­mu XX i XXI wieku, po­le­ga­ją­ce­go na od­bu­do­wie sta­ró­wek, czę­ści miast lub po­szcze­gól­nych kwar­ta­łów za­bu­do­wy, w zgo­dzie z daw­nym ukła­dem i wy­so­ko­ścią ulic, ale z bar­dzo swo­bod­nym po­trak­to­wa­niem de­ta­lu, ko­lo­ry­sty­ki i z uży­ciem dużej ilo­ści or­na­men­ty­ki luźno na­wią­zu­ją­cej do sty­lów hi­sto­rycz­nych.

Wikipedia


retrowirus

wirus, któ­re­go kod ge­ne­tycz­ny zło­żo­ny jest z czą­ste­czek kwasu ry­bo­nu­kle­i­no­we­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mi­kro­biol. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Re­tro­vi­ri­dae|ref=tak. wirus po­sia­da­ją­cy zdol­ność prze­pi­sa­nia kodu ge­ne­tycz­ne­go z RNA na DNA

Wiktionary


retrowirusowy

→ re­tro­wi­rus


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) mi­kro­biol. zwią­za­ny z re­tro­wi­ru­sem

Wiktionary

Patrz:

retrowirus

retsina

grec­kie wino o za­pa­chu ży­wi­cy; ret­zi­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) enol. ro­dzaj grec­kie­go ży­wicz­ne­go wina pro­du­ko­wa­ne­go na te­re­nie At­ty­ki;

 (1.2) pot. bu­tel­ka lub szklan­ka ret­si­ny (1.1)

Wiktionary

Ret­si­na (cza­sem ret­zi­na, nwgrc.: Ρετσίνα) – po­pu­lar­ne grec­kie wino aro­ma­ty­zo­wa­ne, wy­ra­bia­ne z do­dat­kiem ży­wi­cy sosny alep­skiej. Pro­du­ko­wa­na prze­de wszyst­kim w re­gio­nie At­ty­ki, wokół Aten. Ret­si­na uzy­ska­ła ofi­cjal­ny sta­tus wy­ro­bu re­gio­nal­ne­go. Rocz­na pro­duk­cja sięga 500,000 hl. Na cześć na­po­ju naz­wa­no aste­ro­i­dę (2303) Ret­si­na.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do obia­du po­da­no nam szkla­necz­kę ret­si­ny.

 (1.2) Z ur­lo­pu w Gre­cji przy­wio­złem dwie ret­si­ny.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) retzina

Wiktionary


returka

daw­niej: bilet po­wrot­ny


SJP.pl


return

od­bi­cie piłki ser­wi­so­wej w te­ni­sie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sport. od­bi­cie piłki ser­wi­so­wej w te­ni­sie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrɛturn, AS: return

Wiktionary


returnować

w te­ni­sie: od­bi­jać piłkę ser­wi­so­wą


SJP.pl


retusz

drob­na ko­rek­ta cze­goś, ma­ją­ca ukryć lub usu­nąć błędy, nie­do­cią­gnię­cia, np. re­tusz ne­ga­ty­wu fo­to­gra­ficz­ne­go, obra­zu, ry­sun­ku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fot. me­cha­nicz­na lub che­micz­na ko­rek­ta ne­ga­ty­wu lub po­zy­ty­wu fo­to­gra­ficz­ne­go

 (1.2) przen. drob­na ko­rek­ta usu­wa­ją­ca lub ukry­wa­ją­ca wady, nie­do­cią­gnię­cia

Wiktionary

Zo­bacz też: re­tusz (ar­che­o­lo­gia).

Re­tusz – za­bieg po­pra­wia­nia fo­to­gra­fii, []

Re­tusz można wy­ko­ny­wać na zdję­ciach cy­fro­wych jak i tra­dy­cyj­nych.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. retuszer mos., retuszerka ż., retuszowanie n., podretuszowanie n., podretuszowywanie n., poretuszowanie n., przeretuszowanie n., wyretuszowanie n., zretuszowanie n.

 czas. retuszować ndk., podretuszować dk., podretuszowywać ndk., poretuszować dk., przeretuszować dk., wyretuszować dk., zretuszować dk.

 przym. retuszerski

Wiktionary


retuszer

osoba wy­ko­nu­ją­ca re­tusz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) wy­ko­naw­ca re­tu­szu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cio­cia Wie­sia pra­co­wa­ła jako re­tu­szer na od­dzia­le ro­to­gra­wiu­ry, co oz­na­cza­ło, że nie ma jej w domu od rana do obia­du lub od obia­du do wie­czo­ra, w za­leż­no­ści od tego, na którą zmia­nę cho­dzi­ła do pracy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. retusz mrz.

Wiktionary


retuszerka

→ re­tu­szer


SJP.pl

Patrz:

retuszer

retuszowy

→ re­tusz


SJP.pl

Patrz:

retusz

retweet

[czy­taj: ri­tłit] śro­do­wi­sko­wo: po­now­ne udo­stęp­nie­nie twe­e­ta


SJP.pl


retweetować

[czy­taj: re­tłi­to­wać] śro­do­wi­sko­wo: po­now­nie udo­stęp­niać tweet


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zret­we­e­to­wać, ret­we­et­nąć)

 (1.1) neol. udo­stęp­niać czyjś tweet na swoim pro­fi­lu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Użyt­kow­ni­cy będą mogli ret­we­e­to­wać i cy­to­wać włas­ne twe­e­ty.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Twitter mrz., tweet mrz., tweetowanie n., alkotweet mzw./mrz.

 przym. twitterowy

 czas. tweetować, war. retwittować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podawać dalej

Wiktionary


rety

wy­krzy­knik wy­ra­ża­ją­cy strach, pa­ni­kę, za­sko­cze­nie itp.; o rety!


SJP.pl

wy­krzy­knik

 (1.1) okrzyk zdzi­wie­nia, za­sko­cze­nia, obu­rze­nia

Wiktionary

Rety – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Hauts-de-Fran­ce, w de­par­ta­men­cie Pas-de-Ca­la­is.

We­dług da­nych na rok 1990 gminę za­miesz­ki­wa­ło 1809 osób, a gę­stość za­lud­nie­nia wy­no­si­ła 99 osób/km² (wśród 1549 gmin re­gio­nu Nord-Pas-de-Ca­la­is Rety pla­su­je się na 389. miej­scu pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści, na­to­miast pod wzglę­dem po­wierzch­ni na miej­scu 76.).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Rety! Niech ci Karol po­mo­że.

Wiktionary

Powiązane:

 wykrz. o rety

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) o rety!, ojej!, rany!; reg. śl. materyja; reg. pozn. łe jery

Wiktionary


retycencja

1. fi­gu­ra sty­li­stycz­na po­le­ga­ją­ca na przer­wa­niu wy­po­wie­dzi dla po­bu­dze­nia do­myśl­no­ści słu­cha­cza; za­mil­knię­cie, nie­do­po­wie­dze­nie, apo­sjo­pe­za, apoz­jo­pe­za, apo­sio­pe­za;
2. daw­niej: za­ta­je­nie, prze­mil­cze­nie


SJP.pl


retycki

język re­tyc­ki - język z grupy ję­zy­ków ro­mań­skich, któ­rym po­słu­gu­je się lud­ność za­miesz­ku­ją­ca Alpy; jeden z ję­zy­ków urzę­do­wych Szwaj­ca­rii; język re­to­ro­mań­ski, język ro­mansz


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) hist. zwią­za­ny z Recją, do­ty­czą­cy Recji

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język re­tyc­ki;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Recja ż.

Wiktionary


retyk

okres ge­o­lo­gicz­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geol. trze­ci, naj­młod­szy wiek póź­ne­go tria­su, trwa­ją­cy 203,6 – 199,6 mi­lio­nów lat temu;

Wiktionary

Retyk, Re­ty­cjusz – imię mę­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go, oz­na­cza­ją­ce osobę wy­wo­dzą­cą się z ple­mie­nia Retów. Pa­tro­nem tego imie­nia jest św. Retyk, bi­skup (zm. w 334 roku).

Retyk, Re­ty­cjusz imie­ni­ny ob­cho­dzi 15 maja.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈrɛtɨk, AS: retyk

Wiktionary


retzina

grec­kie wino o za­pa­chu ży­wi­cy; ret­si­na


SJP.pl


retów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Lit­wie, w okrę­gu tel­szań­skim.

Wiktionary

Retów, także "Re­to­wo" (lit. "Rie­ta­vas") – mia­sto na Lit­wie, po­ło­żo­ne w okrę­gu tel­szań­skim, 25 km od Płun­gian (rejon).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. retowianin m., retowianka ż.

 przym. retowski

Wiktionary


reuel

Reuel (hebr. רְעוּאֵל - "Bóg jest pa­ste­rzem") – he­braj­skie imię no­szo­ne przez kilka bi­blij­nych po­sta­ci.

Wikipedia


reumatolog

spe­cja­li­sta w za­kre­sie re­u­ma­to­lo­gii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) med. le­karz spe­cja­li­sta zaj­mu­ją­cy się roz­poz­na­wa­niem, pro­fi­lak­ty­ką i le­cze­niem cho­rób re­u­ma­tycz­nych

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) med. le­kar­ka spe­cja­list­ka re­u­ma­to­lo­gii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Re­u­ma­to­log zaj­mu­je się nie­za­bie­go­wą dzie­dzi­ną me­dy­cy­ny.

 (2.1) Córka chce zo­stać re­u­ma­to­lo­giem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɛwmaˈtɔlɔk, AS: reu̯matolok

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. reumatologia ż.

 przym. reumatologiczny

 przysł. reumatologicznie

Wiktionary


reumatologia

dzie­dzi­na me­dy­cy­ny zaj­mu­ją­ca się scho­rze­nia­mi re­u­ma­tycz­ny­mi (za­pal­ny­mi, zwy­rod­nie­nio­wy­mi) sta­wów i kości, a także za­pal­ny­mi cho­ro­ba­mi tkan­ki łącz­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. dział me­dy­cy­ny, który zaj­mu­je się scho­rze­nia­mi re­u­ma­tycz­ny­mi kości i sta­wów;

 (1.2) pot. środ. od­dział szpi­ta­la, kli­ni­ki lub szko­ły me­dycz­nej, który zaj­mu­je się re­u­ma­to­lo­gią (1.1)

Wiktionary

Re­u­ma­to­lo­gia (z gr. "rheúma" – prąd, pły­nię­cie, "lógos" – słowo, nauka) – dzie­dzi­na me­dy­cy­ny zaj­mu­ją­ca się scho­rze­nia­mi re­u­ma­tycz­ny­mi (me­ta­bo­licz­ny­mi, za­pal­ny­mi, zwy­rod­nie­nio­wy­mi) kości, sta­wów (ukła­du kost­no-sta­wo­we­go), a także ogól­no­u­stro­jo­wy­mi sta­na­mi za­pal­ny­mi tkan­ki łącz­nej (ko­la­ge­no­zy), ich roz­poz­na­wa­niem, le­cze­niem oraz za­po­bie­ga­niem. W Pol­sce re­u­ma­to­lo­gia jest jedną ze spe­cja­li­za­cji le­kar­skich, a jej kon­sul­tan­tem kra­jo­wym od 1 maja 2021 jest prof. dr hab. n. med. Bry­gi­da Kwiat­kow­ska.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌrɛwmatɔˈlɔɟja, AS: reu̯matoloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. reumatolog mos.

 przym. reumatologiczny

Wiktionary


reumatologiczny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) med. zwią­za­ny z re­u­ma­to­lo­gią, do­ty­czą­cy re­u­ma­to­lo­gii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. reumatologia ż., reumatolog mos.

Wiktionary


reumatolożka

→ re­u­ma­to­log


SJP.pl

Patrz:

reumatolog

reumatyczka

chora cier­pią­ca na re­u­ma­tyzm


SJP.pl


reumatyczny

→ re­u­ma­tyzm


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) med. zwią­za­ny z re­u­ma­tyz­mem, wła­ści­wy re­u­ma­tyz­mo­wi

Wiktionary

Patrz:

reumatyzm

Przykłady

 (1.1) W cho­ro­bach re­u­ma­tycz­nych wska­za­nia obej­mu­ją wszyst­kie po­sta­cie gość­ca, szcze­gól­nie tka­nek mięk­kich, w celu zmniej­sze­nia obrzę­ków i bólu oraz za­po­bie­gnię­cia za­ni­kom mię­śnio­wym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɛwmaˈtɨt͡ʃnɨ, AS: reu̯matyčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. reumatyzm m., reumatyk m., reumatyczka ż.

Wiktionary


reumatyk

chory cier­pią­cy na re­u­ma­tyzm (ostre lub przew­le­kłe scho­rze­nie na­rzą­dów ruchu)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba cier­pią­ca na re­u­ma­tyzm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. reumatyzm m.

:: fż. reumatyczka ż.

 przym. reumatyczny

Wiktionary


reumatyzm

ostre lub przew­le­kłe scho­rze­nie na­rzą­dów ruchu ob­ja­wia­ją­ce się bó­la­mi oraz zmia­na­mi zwy­rod­nie­nio­wy­mi w sta­wach; go­ściec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) med. scho­rze­nie na­rzą­dów ruchu cha­rak­te­ry­zu­ją­ce się bó­la­mi i zmia­na­mi zwy­rod­nie­nio­wy­mi w sta­wach;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Palce po­wy­krę­ca­ne przez re­u­ma­tyzm przy­po­mi­na­ły sę­ka­te brzo­zo­we pa­ty­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rɛwˈmatɨsm̥, AS: reu̯matysm̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. reumatyk mos., reumatyczka ż.

 przym. reumatyczny, reumatoidalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gościec

Wiktionary


reumogran

nazwa hand­lo­wa zio­ło­we­go leku wspo­ma­ga­ją­ce­go przy do­le­gli­wo­ściach re­u­ma­tycz­nych i za­bu­rze­niach tra­wie­nia, za­wie­ra­ją­ce­go mie­szan­kę su­row­ców ro­ślin­nych


SJP.pl


reunifikacja

po­now­ne zjed­no­cze­nie po­dzie­lo­ne­go pań­stwa, na­ro­du lub or­ga­ni­za­cji


SJP.pl


reunion

1. okre­śle­nie na każde z miast lub pro­win­cji wcie­lo­nych do Fran­cji na mocy po­sta­no­wień trak­ta­tu west­fal­skie­go i orze­czeń fran­cu­skich urzę­dów kró­lew­skich, uza­sad­nia­ją­cych hi­sto­rycz­ne prawa Fran­cji do tych ob­sza­rów;
2. daw­niej o spot­ka­niu to­wa­rzy­skim po­łą­czo­nym z tań­ca­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wul­ka­nicz­na wyspa na Oce­a­nie In­dyj­skim, bę­dą­ca te­ry­to­rium za­mor­skim Fran­cji

Wiktionary

Re­u­nion ( La Réunion) – de­par­ta­ment za­mor­ski Fran­cji, zaj­mu­ją­cy wyspę o tej samej naz­wie. Znaj­du­je się na Oce­a­nie In­dyj­skim, po­ło­żo­na około 700 km na wschód od Ma­da­ga­ska­ru i 174 km na po­łud­nio­wy za­chód od Ma­u­ri­tiu­su.

Sta­no­wi ona naj­da­lej wy­su­nię­tą na za­chód część ar­chi­pe­la­gu Ma­ska­re­nów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sto­li­cą Re­u­nio­nu jest Saint-Denis.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Reunionka ż., Reuniończyk m.

 przym. reunioński

Wiktionary


reunionka

miesz­kan­ka Re­u­nio­nu (de­par­ta­men­tu za­mor­skie­go Fran­cji)


SJP.pl


reuniończyk

miesz­ka­niec Re­u­nio­nu (de­par­ta­men­tu za­mor­skie­go Fran­cji)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec wyspy Re­u­nion

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Reunion mrz.

:: fż. Reunionka ż.

 przym. reunioński

Wiktionary


reunioński

przy­miot­nik od: Re­u­nion


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Re­u­nio­nem, do­ty­czą­cy Re­u­nio­nu (wyspy i de­par­ta­men­tu Fran­cji)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Reunion mrz., Reuniończyk mos., Reunionka ż.

Wiktionary


reupload

[czy­taj: re­a­plołd albo ri-aplołd] po­now­ne umie­szcze­nie ja­kichś tre­ści (np. filmu) w in­ter­ne­cie


SJP.pl


reuploadować

[czy­taj: re­a­ploł­do­wać lub ri-aploł­do­wać] śro­do­wi­sko­wo: po­now­nie prze­sy­łać dane z włas­ne­go urzą­dze­nia do ser­we­ra lub in­ne­go urzą­dze­nia za poś­red­nict­wem in­ter­ne­tu


SJP.pl


reut

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka w środ­ko­wej Moł­da­wii, prawy do­pływ Dnie­stru;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Reut – hi­sto­rycz­na nazwa wsi Rewut, w ob­wo­dzie ho­mel­skim, w re­jo­nie kor­mań­skim
  • Reut – rzeka, do­pływ Dnie­stru
  • Reut – dziel­ni­ca Oster­ho­fen
  • Reut – dziel­ni­ca Vils­ho­fen an der Donau
  • Reut – gmina w kraju związ­ko­wym Ba­wa­ria, w po­wie­cie Rot­tal-Inn
  • Reit
  • Reith
  • Reuth

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sieć rzecz­na jest do­brze roz­wi­nię­ta, a głów­ne rzeki to Dniestr z do­pły­wa­mi: Reut, Ikiel, Botna i Byk oraz Prut, na­le­żą­ce do zle­wi­ska Morza Czar­ne­go.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. reucki

Wiktionary


reuters

[czy­taj: roj­ters] bry­tyj­ska agen­cja pra­so­wa; po­tocz­nie: Re­u­ter albo agen­cja Re­u­te­ra


SJP.pl

Re­u­ters – agen­cja pra­so­wa na­le­żą­ca do ka­na­dyj­skiej spół­ki Thom­son Re­u­ters (mię­dzy­na­ro­do­wy kon­glo­me­rat me­dial­ny), z sie­dzi­bą w Lon­dy­nie. Do 1916 roku znana jako Re­u­ter’s.

Głów­na sie­dzi­ba Re­u­ters Group mie­ści­ła się od 1939 w Lon­dy­nie przy Fleet Stre­et, a od 2005 znaj­du­je się na Ca­na­ry Wharf[]. W 2008 roku spół­ka Re­u­ters Group zo­sta­ła prze­ję­ta przez ka­na­dyj­ską Thom­son Cor­po­ra­tion, która zmie­ni­ła wtedy nazwę na Thom­son Re­u­ters.

Wikipedia


reversi

[czy­taj: re­wer­sji] dwu­o­so­bo­wa gra plan­szo­wa; ot­hel­lo, otel­lo


SJP.pl

Ot­hel­lo (rów­nież Re­ver­si) – gra plan­szo­wa dla dwóch osób, roz­gry­wa­na na plan­szy o wy­mia­rach 8 na 8 pól (jak w sza­chach i war­ca­bach) przy po­mo­cy 64 bia­łych i czar­nych pio­nów. Na­le­ży do gier stra­te­gicz­nych, które cha­rak­te­ry­zu­ją się szyb­ki­mi zmia­na­mi sy­tu­a­cji i wy­ni­ków.

Wikipedia


revue

[czy­taj: reWI] wi­do­wi­sko fil­mo­we zło­żo­ne z luźno po­wią­za­nych ze sobą nu­me­rów estra­do­wych; skła­dan­ka, variétés


SJP.pl

Revue – marka sprzę­tu fo­to­gra­ficz­ne­go wyt­wa­rza­ne­go przez wiele firm dla domu sprze­da­ży wy­sył­ko­wej Qu­el­le. Apa­ra­ty fo­to­gra­ficz­ne sprze­da­wa­ne pod tą nazwą do­star­cza­ne były przez tak zna­nych pro­du­cen­tów jak Chi­non In­du­stries, Co­si­na, Yas­hi­ca, Ma­miya, Pen­ta­con czy Zenit. W uży­ciu była rów­nież nazwa RevueFlex.

Wikipedia


rew.

skrót

 (1.1) = re­wi­dent

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jak prze­ka­za­ła st. rew. Ju­sty­na Pa­sie­czyń­ska z Izby Ad­mi­ni­stra­cji Skar­bo­wej w War­sza­wie me­cha­nizm oszu­stwa opar­ty był na tzw. ka­ru­ze­li po­dat­ko­wej.

Wiktionary


rewa

pod­wod­ny wał pia­sku w morzu lub je­zio­rze, usy­pa­ny przez pływy wzdłuż linii brze­go­wej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. miej­sco­wość w Pol­sce (po­wiat pucki);

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • rewa – pia­szczy­sty wał pod­wod­ny cią­gną­cy się w morzu
  • Rewa – ka­szub­ska wieś ry­bac­ka na brze­gu Za­to­ki Puc­kiej
  • Rewa – pro­win­cja Fidżi
  • Rewa – rzeka na Fidżi
  • Rewa – mia­sto w In­diach
  • Rewa Whit­ley,1950 – sy­no­nim ro­dza­ju ryb Si­cy­op­te­rus
  • Rewa Mew – pia­szczy­sty wał pod­wod­ny bie­gną­cy przez Za­to­kę Pucką
  • „Rewa” – sta­tek ku­pio­ny od Ho­lan­dii, prze­mia­no­wa­ny na „Ga­zo­li­na”

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nigdy nie byłem w Rewie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrɛva, AS: reva

Wiktionary

Powiązane:

 przym. rewski

Wiktionary


rewakcynacja

po­now­ne szcze­pie­nie


SJP.pl


rewal

wieś w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś nad­mor­ska w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim;

Wiktionary

Rewal (do 1945 niem. "Re­wahl"; od 1945 po­cząt­ko­wo "Pa­miąt­ko­wi­ce") – wieś, miej­sco­wość wy­po­czyn­ko­wa z ką­pie­li­skiem mor­skim i przy­sta­nią mor­ską w pół­noc­no-za­chod­niej Pol­sce, w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, po­wie­cie gry­fic­kim, sie­dzi­ba gminy Rewal. Po­ło­żo­na nad Mo­rzem Bał­tyc­kim, na Po­brze­żu Szcze­ciń­skim.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Rewal jest miej­sco­wo­ścią wy­po­czyn­ko­wą.

 (1.1) W Re­wa­lu znaj­du­je się sie­dzi­ba urzę­du gminy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrɛval, AS: reval

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rewalczyk mos., rewalka ż.

 przym. rewalski

Wiktionary


rewalczyk

miesz­ka­niec Re­wa­la


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Re­wa­la

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rɛˈvalt͡ʃɨk, AS: revalčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Rewal mrz.

:: fż. rewalka ż.

 przym. rewalski

Wiktionary


rewalidacja

1. przy­sto­so­wa­nie do nor­mal­ne­go życia w spo­łe­czeń­stwie osób, które utra­ci­ły spraw­ność fi­zycz­ną lub psy­chicz­ną bądź mają wady wro­dzo­ne;
2. w pra­wie: przy­wró­ce­nie waż­no­ści, pra­wo­moc­no­ści ja­kie­muś po­stę­po­wa­niu praw­ne­mu lub pa­pie­ro­wi urzę­do­we­mu


SJP.pl

Re­wa­li­da­cja – ca­łoksz­tałt po­dej­mo­wa­nych i usy­ste­ma­ty­zo­wa­nych dzia­łań ma­ją­cych na celu przy­wró­ce­nie czło­wie­ko­wi nie­peł­no­spraw­ne­mu (rów­nież in­te­lek­tu­al­nie) moż­li­wie peł­nej spraw­no­ści. Jest to pro­ces edu­ka­cyj­ny, te­ra­pe­u­tycz­ny i wy­cho­waw­czy z za­pla­no­wa­ny­mi ce­la­mi, uwz­ględ­nia­ją­cy­mi wie­dzę te­o­re­tycz­ną i dzia­ła­nie skie­ro­wa­ne na osobę nie­peł­no­spraw­ną.

Wikipedia


rewalidacyjny

zwią­za­ny z re­wa­li­da­cją


SJP.pl


rewalidant

spe­cja­li­sta pro­wa­dzą­cy za­ję­cia ma­ją­ce na celu przy­sto­so­wa­nie do nor­mal­ne­go życia w spo­łe­czeń­stwie osoby, które stały się in­wa­li­da­mi; re­ha­bi­li­tant, re­ha­bi­li­ta­tor, re­wa­li­da­tor


SJP.pl


rewalidator

spe­cja­li­sta pro­wa­dzą­cy za­ję­cia ma­ją­ce na celu przy­sto­so­wa­nie do nor­mal­ne­go życia w spo­łe­czeń­stwie osoby, które stały się in­wa­li­da­mi; re­ha­bi­li­tant, re­ha­bi­li­ta­tor, re­wa­li­dant


SJP.pl


rewalka

miesz­kan­ka Re­wa­la


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Re­wa­la

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rɛˈvalka, AS: revalka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Rewal mrz.

:: fm. rewalczyk mos.

 przym. rewalski

Wiktionary


rewaloryzacja

1. przy­wró­ce­nie cze­muś daw­nej war­to­ści i daw­ne­go wy­glą­du;
2. dzia­ła­nia kon­ser­wa­tor­skie w celu przy­wró­ce­nia bu­dyn­kom, dzie­łom sztu­ki itp. ich wcze­śniej­szej war­to­ści i świet­no­ści;
3. pod­wyż­sze­nie no­mi­nal­nych wy­na­gro­dzeń i świad­czeń, któ­rych re­al­na war­tość spa­dła wsku­tek in­fla­cji;
4. usta­wo­we pod­wyż­sze­nie kursu danej wa­lu­ty w sto­sun­ku do in­nych walut; re­wa­lu­a­cja;
5. pow­tór­na ocena cze­goś, zwy­kle do­ko­na­na we­dług no­wych kry­te­riów lub sy­ste­mu war­to­ści; prze­war­to­ścio­wa­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pod­wyż­sze­nie no­mi­nal­nych rent, eme­ry­tur i płac w takim stop­niu, by nie zmie­ni­ła się ich siła na­byw­cza mimo in­fla­cji

Wiktionary

Zo­bacz też: re­wa­lo­ry­za­cja (ar­chi­tek­tu­ra).

Re­wa­lo­ry­za­cja – w eko­no­mii jed­no­ra­zo­wy lub nie­re­gu­lar­ny pro­ces pod­wyż­sza­nia war­to­ści no­mi­nal­nej świad­czeń, zo­bo­wią­zań pie­nięż­nych lub ak­ty­wów, któ­re­go celem jest przy­wró­ce­nie ich re­al­nej siły na­byw­czej utra­co­nej wsku­tek in­fla­cji, zmian sy­ste­mo­wych lub re­form go­spo­dar­czych. W odróż­nie­niu od wa­lo­ry­za­cji ma cha­rak­ter in­ter­wen­cyj­ny i nie na­stę­pu­je au­to­ma­tycz­nie.

Wikipedia


rewaloryzacyjny

zwią­za­ny z re­wa­lo­ry­za­cją


SJP.pl


rewaloryzator

1. osoba zaj­mu­ją­ca się przy­wra­ca­niem cze­muś daw­nej war­to­ści i daw­ne­go wy­glą­du;
2. osoba do­ko­nu­ją­ca pow­tór­nej oceny war­to­ści cze­goś


SJP.pl


rewaloryzowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|re­wa­lo­ry­zo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. rewaloryzować ndk.

Wiktionary


rewaloryzowany

taki, któ­re­mu przy­wró­co­no dawną war­tość


SJP.pl


rewalski

przy­miot­nik od: Rewal


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od Rewal

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rɛˈvalsʲci, AS: revalsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Rewal mrz., rewalczyk mos., rewalka ż.

Wiktionary


rewaluacja

usta­wo­we pod­wyż­sze­nie kursu danej wa­lu­ty w sto­sun­ku do in­nych walut; re­wa­lo­ry­za­cja


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ekon. urzę­do­wy wzrost kursu danej wa­lu­ty;

Wiktionary

Re­wa­lu­a­cja (łac. "re-" 'w tył; znów; na­prze­ciw’ i "valor" ‘war­tość’) – ad­mi­ni­stra­cyj­ne zwięk­sze­nie kursu wa­lu­ty da­ne­go kraju wzglę­dem wa­lu­ty za­gra­nicz­nej w wy­ni­ku dzia­ła­nia pod­ję­te­go przez rząd lub wła­dze mo­ne­tar­ne.

Ter­min re­wa­lu­a­cja od­no­si się tylko do sy­ste­mu sztyw­ne­go kursu wa­lu­to­we­go, w któ­rym kurs ten jest usta­lo­ny i zmie­nia­ny je­dy­nie przez wła­dze pań­stwo­we. W wa­run­kach płyn­ne­go kursu wa­lu­to­we­go od­po­wied­ni­kiem re­wa­lu­a­cji wa­lu­ty jest jej apre­cja­cja.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌrɛvaluˈwat͡sʲja, AS: revaluu̯acʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rewaluowanie n., zrewaluowanie n.

 czas. rewaluować ndk., zrewaluować dk.

 przym. rewaluacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rewaloryzacja

Wiktionary


rewaluacyjny

→ re­wa­lu­a­cja


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przym. od re­wa­lu­a­cja

Wiktionary

Patrz:

rewaluacja

Wymowa:

IPA: ˌrɛvaluwaˈt͡sɨjnɨ, AS: revaluu̯acyi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 czas. rewaluować, zrewaluować

 rzecz. zrewaluowanie n., rewaluacja, rewaluowanie

Wiktionary


rewaluowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|re­wa­lu­o­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɛvaluwɔˈvãɲɛ, AS: revaluu̯ovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zrewaluowanie n., rewaluacja ż.

 czas. rewaluować ndk., zrewaluować dk.

 przym. rewaluacyjny

Wiktionary


rewaluować

cza­sow­nik

 (1.1) ekon. urzę­do­wo pod­wyż­szać kurs danej wa­lu­ty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ko­ro­na sło­wac­ka była dwa razy re­wa­lu­o­wa­na: w marcu 2007 o 8 proc. i na­stęp­nie w maju 2008 o 15 proc.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɛvaluˈwɔvat͡ɕ, AS: revaluu̯ovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rewaluacja ż., rewaluowanie n., zrewaluowanie n.

 czas. zrewaluować dk.

 przym. rewaluacyjny

Wiktionary


rewanż

1. pow­tór­ne spot­ka­nie się w za­wo­dach, da­ją­ce moż­li­wość ode­gra­nia się po­ko­na­ne­mu prze­ciw­ni­ko­wi;
2. odw­za­jem­nie­nie się za coś czymś po­dob­nym; odwet


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) odw­za­jem­nie­nie się komuś za coś nie­rzad­ko czymś po­dob­nym

 (1.2) sport. pow­tór­ne spot­ka­nie da­ją­ce spo­sob­ność ode­gra­nia się

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Re­wanż − w spor­cie, pow­tór­ne spot­ka­nie w za­wo­dach spor­to­wych i grach to­wa­rzy­skich.
  • Re­wanż − au­striac­ki me­lo­dra­mat kry­mi­nal­ny z 2008 roku, w re­ży­se­rii Götza Spiel­man­na
  • Re­wanż − ame­ry­kań­ski film oby­cza­jo­wy z 2004 roku, w re­ży­se­rii Chri­sa Sto­ke­sa
  • Re­wanż − ame­ry­kań­ski film sen­sa­cyj­ny z 1997 roku, w re­ży­se­rii Kena Ca­me­ro­na
  • Re­wanż − ame­ry­kań­ski film dra­ma­tycz­ny z 1994 roku, w re­ży­se­rii Ri­char­da W. Munch­ki­na

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. rewanżysta mos., rewanżyzm mrz.

 czas. rewanżować ndk., zrewanżować dk.

 przym. rewanżowy, rewanżystowski, rewanżystyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) odpłata, odwet

Wiktionary


rewanżyk

zdrob­nie­nie od: re­wanż


SJP.pl


rewanżysta

osoba dą­żą­ca do re­wan­żu, od­we­tu za coś; od­we­to­wiec


SJP.pl


rewanżystka

→ re­wan­ży­sta


SJP.pl

Patrz:

rewanżysta

rewanżystyczny

→ re­wan­żyzm


SJP.pl

Patrz:

rewanżyzm

rewanżyzm

dą­że­nie do od­we­tu, głów­nie w po­li­ty­ce; od­we­tyzm


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) polit. po­sta­wa po­le­ga­ją­ca na dą­że­niu do od­we­tu na prze­ciw­ni­ku po­li­tycz­nym lub wrogu (za np. utra­co­ne zie­mie)

Wiktionary

Re­wan­żyzm – po­stę­po­wa­nie dą­żą­ce do re­wan­żu, od­we­tu, zwł. w po­li­ty­ce mię­dzy­na­ro­do­wej, pań­stwa zwy­cię­żo­ne­go wzglę­dem zwy­cię­skie­go itp.

Ter­min pow­sta­ły we Fran­cji po woj­nie fran­cu­sko-pru­skiej, okre­śla­ją­cy fran­cu­skie aspi­ra­cje do odzy­ska­nia mo­car­stwo­wej roli po­li­tycz­nej oraz anek­sji utra­co­nych ziem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) My Niem­cy tak głę­bo­ko tkwi­my je­szcze w po­czu­ciu winy, że na re­wan­żyzm nie mamy ani ocho­ty, ani siły, co zresz­tą wy­ko­rzy­stu­je wielu de­ma­go­gów w po­zy­ski­wa­niu mło­dych ludzi dla po­sta­wy pro­te­stu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rewanż m., rewanżysta mos.

 czas. rewanżować ndk., zrewanżować dk.

 przym. rewanżowy, rewanżystowski, rewanżystyczny

Wiktionary


rewaskularyzacja

w me­dy­cy­nie: udroż­nie­nie i po­sze­rze­nie zwę­żo­ne­go na­czy­nia krwio­no­śne­go


SJP.pl

Re­wa­sku­la­ry­za­cja – po­sze­rze­nie i udroż­nie­nie zwę­żo­ne­go na­czy­nia krwio­no­śne­go. Re­wa­sku­la­ry­za­cja ma na celu przy­wró­ce­nie pra­wi­dło­we­go krą­że­nia w świet­le na­czy­nia. Le­cze­nie po­le­ga­ją­ce na prze­pro­wa­dza­niu re­wa­sku­la­ry­za­cji i przy­wra­ca­niu pra­wi­dło­we­go krą­że­nia w uprzed­nio zwę­żo­nym, bądź zam­knię­tym świet­le na­czy­nia na­zy­wa­ne jest le­cze­niem re­per­fu­zyj­nym.

Wikipedia


rewazektomia

za­bieg przy­wró­ce­nia droż­no­ści na­sie­nio­wo­dów po wcze­śniej­szym za­bie­gu wa­zek­to­mii


SJP.pl

Re­wa­zek­to­mia, wa­zo­wa­zo­sto­mia (ang. "va­so­va­so­sto­my") – za­bieg chi­rur­gicz­ne­go le­cze­nia nie­płod­no­ści mę­skiej, po­le­ga­ją­cy na przy­wró­ce­niu droż­no­ści na­sie­nio­wo­dów. Do­ty­czy męż­czyzn, któ­rzy wcze­śniej pod­da­li się wa­zek­to­mii (trwa­łe prze­cię­cie i pod­wią­za­nie na­sie­nio­wo­dów – me­to­da an­ty­kon­cep­cji dla męż­czyzn).

Wikipedia


rewda

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto re­jo­no­we w Fe­de­ra­cji Ro­syj­skiej, w ob­wo­dzie swier­dłow­skim;

Wiktionary

Rewda ( Ревда) – mia­sto w Fe­de­ra­cji Ro­syj­skiej, w ob­wo­dzie swier­dłow­skim. Cen­trum ad­mi­ni­stra­cyj­ne miej­skie­go re­jo­nu rew­dań­skie­go. Przez te­ry­to­rium re­jo­nu prze­bie­ga gra­ni­ca po­mię­dzy Eu­ro­pą i Azją i z tego po­wo­du jest na­zy­wa­ne "pier­wszym mia­stem Eu­ro­py".

Jest to jedno z naj­star­szych miast ural­skich. Za datę za­ło­że­nia osady uz­na­je się 1 wrze­śnia 1734 roku - dzień uzy­ska­nia w wiel­kim piecu pier­wszej su­rów­ki. Prawa miej­skie na­da­no 3 maja 1935 roku.

Wikipedia


rewel

dawna nazwa Tal­li­na, sto­li­cy Esto­nii


SJP.pl


rewelacja

coś zdu­mie­wa­ją­ce­go, no­we­go, niez­wy­kłe­go; od­kry­cie; ob­ja­wie­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) coś niez­wy­kłe­go, no­we­go, zdu­mie­wa­ją­ce­go

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rewelacyjność ż., rewelka ż.

 przym. rewelacyjny

 przysł. rewelacyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sensacja, odkrycie, objawienie, hit, petarda, rewelka

Wiktionary


rewelacje

coś zdu­mie­wa­ją­ce­go, no­we­go, niez­wy­kłe­go; od­kry­cie; ob­ja­wie­nie


SJP.pl


rewelacyjność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest re­we­la­cyj­ne; cecha tych, któ­rzy są re­we­la­cyj­ni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rewelacja ż.

 przym. rewelacyjny

 przysł. rewelacyjnie

Wiktionary


rewelacyjny

nie­co­dzien­ny, wy­jąt­ko­wy, zdu­mie­wa­ją­cy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) sta­no­wią­cy re­we­la­cję

 (1.2) wy­jąt­ko­wo dobry, nadz­wy­czaj­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nawet jeśli po­mysł szefa jest głupi, to grono po­ta­ki­wa­czy uzna go za re­we­la­cyj­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɛvɛlaˈt͡sɨjnɨ, AS: revelacyi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. rewelacyjnie

 rzecz. rewelacyjność ż., rewelacja ż., rewelka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niezwykły, zdumiewający, wspaniały, niecodzienny

 (1.2) wspaniały, niezwykły, nadzwyczajny, wyjątkowy, wyśmienity, pot. odlotowy, pot. kozacki

Wiktionary


rewelator

prze­sta­rza­łe: osoba, która coś od­kry­wa, wy­ja­wia; od­kryw­ca


SJP.pl


rewelatorka

prze­sta­rza­łe: ko­bie­ta, która coś od­kry­wa, wy­ja­wia; od­kryw­czy­ni


SJP.pl


rewelatorski

→ re­we­la­tor


SJP.pl

Patrz:

rewelator

rewelers

czło­nek kwar­te­tu wo­kal­ne­go wy­ko­nu­ją­cy (z to­wa­rzy­sze­niem in­stru­men­tu) ut­wo­ry z za­kre­su mu­zy­ki roz­ryw­ko­wej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­nek mę­skie­go ze­spo­łu wo­kal­ne­go (zwy­kle kwar­te­tu), wy­ko­nu­ją­ce­go z to­wa­rzy­sze­niem in­stru­men­tu ut­wo­ry mu­zy­ki roz­ryw­ko­wej;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie śpie­wa­li re­we­ler­si / O ko­bie­cej pier­si. / Bo to wy­u­zda­ne zbyt. / I w ogóle wstyd.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. rewelersowy

Wiktionary


rewelersowy

→ re­we­lers


SJP.pl

Patrz:

rewelers

rewelka

po­tocz­nie: re­we­la­cja


SJP.pl


rewelski

przy­miot­nik od: Rewel (dawna nazwa Tal­li­nu, sto­li­cy Esto­nii)


SJP.pl


rewerans

daw­niej:
1. głę­bo­ki ukłon;
2. za­cho­wa­nie zbyt­nio grzecz­ne


SJP.pl


rewerber

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bla­cha od­bla­sko­wa wokół lampy wzmac­nia­ją­ca świa­tło, re­flek­tor la­tar­ni

 (1.2) la­tar­nia ulicz­na z bla­cha­mi od­bla­sko­wy­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Lampa z re­wer­be­rem dosyć mocne rzu­ca­ła świa­tło na klat­ki.

 (1.2) Oto­czy­ły go wy­so­kie ka­mie­ni­ce, ma­ga­zy­ny wspa­nia­le oś­wiet­lo­ne, pło­ną­ce na uli­cach re­wer­be­ry…

 (1.2) Ja­skra­wy blask re­wer­be­ru padł wła­śnie na chod­nik pro­wa­dzą­cy w kie­run­ku ulicy Elek­to­ral­nej.

Wiktionary


rewerencja

książ­ko­wo: duże uz­na­nie, sza­cu­nek, po­wa­ża­nie; re­spekt, mir, esty­ma


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) podn. duże uz­na­nie i sza­cu­nek

 (1.2) książk. prze­jaw sza­cun­ku, oka­zy­wa­nie komuś czci

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z wiel­ką re­we­ren­cją i z nie­sły­cha­nym re­spek­tem spo­glą­da­no na osoby ce­sa­rza, ar­cyk­sią­żąt i naj­wyż­szych do­stoj­ni­ków dwor­skich (…)

 (1.2) Pa­mię­tam, jak za­pa­mię­ta­le tań­czył z Hanką Ol­cza­ko­wą, jakie re­we­ren­cje skła­dał Ewie Ot­wi­now­skiej, jak kom­ple­men­to­wał Ewę Brosz­kie­wicz i moją żonę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɛvɛˈrɛ̃nt͡sʲja, AS: reverẽncʹi ̯a

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) uszanowanie, poważanie, szacunek, poważanie, respekt, mir, estyma

Wiktionary


rewerenda

daw­niej:
1. su­tan­na;
2. pe­le­ry­na, toga no­szo­na przez pro­fe­so­rów, le­ka­rzy, ap­te­ka­rzy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. su­tan­na

 (1.2) toga lub płaszcz pro­fe­sor­ski

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Su­tan­na (z franc. i wł., łac.) – ubiór du­chow­nych.
  • Spo­dek, czyli strój mi­ni­stran­tów za­kry­wa­ją­cy nogi. Patrz: su­ta­ne­la.
  • Re­we­ren­da – część wsi Chwa­szczy­no w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, po­wie­cie kar­tu­skim, gmi­nie Żu­ko­wo.
  • Re­we­ren­da – część mia­sta Gdy­nia

Wikipedia


rewers

1. od­wrot­na stro­na mo­ne­ty, me­da­lu, ban­kno­tu, karty płat­ni­czej lub kart­ki pocz­to­wej;
2. do­ku­ment pot­wier­dza­ją­cy otrzy­ma­nie przed­mio­tu lub pie­nię­dzy, za­wie­ra­ją­cy za­sa­dy ich zwro­tu;
3. od­wrot­na, lewa stro­na cze­goś, np. haftu, obra­zu;
4. prze­ci­wień­stwo cze­goś;
5. for­mu­larz do za­ma­wia­nia ksią­żek, od­da­wa­ny bi­blio­te­ka­rzo­wi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) nu­mizm. druga stro­na mo­ne­ty lub me­da­lu, prze­ci­wień­stwo głów­nej stro­ny;

 (1.2) urz. do­ku­ment bę­dą­cy pok­wi­to­wa­niem otrzy­ma­nia ja­kiejś sumy pie­nię­dzy lub przed­mio­tu

 (1.3) bi­bliot. for­mu­larz wy­peł­nia­ny przez wy­po­ży­cza­ją­ce­go książ­kę

 (1.4) szt. lewa stro­na haftu, obra­zu, pocz­tów­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pro­fe­sor Le­szek Bal­ce­ro­wicz, pre­zes Na­ro­do­we­go Banku Pol­skie­go oso­bi­ście w San­do­mie­rzu pre­zen­tu­je dwu­zło­to­wą mo­ne­tę z wi­ze­run­kiem ra­tu­sza na re­wer­sie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrɛvɛrs, AS: revers

Wiktionary

Powiązane:

 przym. rewersowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reszka

Wiktionary


rewersik

zdrob­nie­nie od: re­wers


SJP.pl


rewersja

od­stęp­stwo od zwy­kłe­go szyku wy­ra­zów w zda­niu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. zmia­na kie­run­ku prze­pły­wu gazów w piecu mar­te­now­skim

Wiktionary

Re­wer­sja (z łac. "re-" – "w tył; znów; na­prze­ciw" – i "ver­sio" – "obra­ca­nie") – w bio­lo­gii pod­typ ho­mo­plaz­ji, zwią­za­ny z po­wro­tem do cechy an­ce­stral­nej.

Re­wer­sja jako ro­dzaj ho­mo­plaz­ji ma pewne zna­cze­nie w fi­lo­ge­ne­ty­ce.

Zgod­nie z jed­nym z po­stu­la­tów Ka­ro­la Dar­wi­na różne tak­so­ny mogą mieć wspól­ne po­cho­dze­nie, a więc po­cho­dzić od wspól­ne­go przod­ka.

Wikipedia


rewersyjny

przy­miot­nik od: re­wer­sja


SJP.pl


reweryna

nazwa hand­lo­wa hi­sto­rycz­ne­go an­ty­bio­ty­ku za­wie­ra­ją­ce­go po­chod­ne te­tra­cy­kli­ny; Re­ve­rin


SJP.pl


rewia

prze­gląd, pokaz (np. mody), wi­do­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wi­do­wi­sko roz­ryw­ko­we o bo­ga­tej opra­wie sce­no­gra­ficz­nej

 (1.2) pokaz lub prze­gląd cze­goś

 (1.3) daw. ewi­den­cja

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • rewia – de­fi­la­da woj­sko­wa
  • rewia – okre­śle­nie po­ka­zu mody
  • rewia – wi­do­wi­sko te­a­tral­ne bę­dą­ce przed­sta­wie­niem roz­ryw­ko­wym zło­żo­ne z wielu krót­kich wy­stę­pów (np. Rewia Ka­ba­re­to­wa)
  • Rewia – skie­ro­wa­ny do ko­biet ty­god­nik wy­da­wa­ny od 2004 roku w War­sza­wie

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na­sy­ci­ła oczy prze­pię­kną rewią na lo­dzie.

 (1.1) Piw­ni­ca po­win­na nadal tęt­nić ży­ciem. Po­win­ny od­by­wać się tu re­ci­ta­le, kon­cer­ty, rewie pio­se­nek.

 (1.2) Pier­wsza rewia mody, która od­by­ła się w kwiet­niu 1946 r. w war­szaw­skim ho­te­lu "Po­lo­nia", mogła spra­wiać wra­że­nie, że po­wra­ca sty­li­sty­ka okre­su mię­dzy­wo­jen­ne­go.

 (1.2) 20 maja roz­po­czy­na­ją się do­rocz­ne ma­ne­wry. Ina­u­gu­ru­je je rewia kilku puł­ków, którą na placu przed pa­ła­cem przyj­mu­je sam król.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. rewiowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kabaret

 (1.2) prezentacja

Wiktionary


rewica

Re­wi­ca – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie brze­ziń­skim, w gmi­nie Jeżów.

Wieś kró­lew­ska w sta­ro­stwie bu­dzi­szew­skim w ziemi raw­skiej wo­je­wództ­wa raw­skie­go w 1792 roku. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa skier­nie­wic­kie­go.

Wikipedia


rewidencki

→ re­wi­dent


SJP.pl

Patrz:

rewident

rewident

osoba upo­waż­nio­na do kon­tro­lo­wa­nia dzia­łal­no­ści in­sty­tu­cji, przed­się­biorstw; re­wi­zor; kon­tro­ler; in­spek­tor; lu­stra­tor; na­dzor­ca; wi­zy­ta­tor


SJP.pl


rewidentka

→ re­wi­dent


SJP.pl

Patrz:

rewident

rewidowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|re­wi­do­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. rewidować ndk.

 rzecz. rewizor mos.

Wiktionary


rewidować

1. do­ko­ny­wać re­wiz­ji po­mie­szczeń, ba­ga­żu, re­wiz­ji oso­bi­stej;
2. pod­da­wać re­wiz­ji po­glą­dy, po­przed­nie po­sta­no­wie­nia itp.


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) prze­szu­ki­wać w po­szu­ki­wa­niu cze­goś nie­le­gal­ne­go

 (1.2) pod­da­wać kry­ty­ce i zmie­niać do­tych­cza­so­we po­glą­dy lub po­sta­no­wie­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Dzię­ki Ko­per­ni­ko­wi, New­to­no­wi, Dar­wi­no­wi i Ein­ste­i­no­wi lu­dzie za­czę­li re­wi­do­wać swoje po­glą­dy na świat.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɛvʲiˈdɔvat͡ɕ, AS: revʹidovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rewizor m., rewident m., rewidentka ż., rewizja ż., rewidowanie n., zrewidowanie n., rewizjonizm m., rewizjonista m., rewizjonistka ż.

 czas. zrewidować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przeszukiwać, obszukać

 (1.2) weryfikować, przeorientowywać

Wiktionary


rewietka

krót­kie wi­do­wi­sko estra­do­we


SJP.pl


rewindykacja

są­do­we do­cho­dze­nie zwro­tu utra­co­nej włas­no­ści


SJP.pl


rewindykacyjny

zwią­za­ny z re­win­dy­ka­cją


SJP.pl


rewindykator

osoba żą­da­ją­ca zwro­tu włas­no­ści lub utra­co­nych praw na dro­dze są­do­wej


SJP.pl


rewindykować

1. odzy­ski­wać (odzy­skać) utra­co­ną włas­ność lub prawo do cze­goś na dro­dze są­do­wej;
2. na­da­wać (nadać) cze­muś nowe zna­cze­nie lub nową war­tość


SJP.pl


rewiowy

zwią­za­ny z rewią


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z rewią, do­ty­czą­cy rewii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rewia ż.

 przysł. rewiowo

Wiktionary


rewir

1. ob­szar dzia­ła­nia;
2. te­ry­to­rium osob­ni­cze


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ob­szar pod­le­gły okre­ślo­nym służ­bom lub pod­po­rząd­ko­wa­ny okre­ślo­nej funk­cji

 (1.2) licz­ba sto­li­ków ob­słu­gi­wa­na przez jed­ne­go kel­ne­ra

 (1.3) hist. szpi­tal w hit­le­row­skich obo­zach kon­cen­tra­cyj­nych

Wiktionary

Rewir – te­ry­to­ria osob­ni­cze.

Po­wierzch­nia zaj­mo­wa­na jest przez po­pu­la­cje, stale (lub okre­so­wo) bro­nio­ną przez nią. Kształt i wiel­kość re­wi­rów za­le­ży m.in. od uksz­tał­to­wa­nia po­wierzch­ni te­re­nu oraz wa­run­ków kli­ma­tycz­nych, wła­ści­wo­ści bio­lo­gicz­nych ga­tun­ku za­miesz­ku­ją­ce­go i wielu in­nych czyn­ni­ków. Re­wi­ry nie­kie­dy na­kła­da­ją się na sie­bie (za­le­ży od śro­do­wi­ska). Su­mu­jąc po­wierzch­nię re­wi­rów otrzy­mu­je­my areał prze­strzen­ny po­pu­la­cji.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kiedy wszak­że wra­ca­ła, usły­sza­ła głosy Jul­czy­nych przy­ja­ciół, do­bie­ga­ją­ce już z ku­chen­nych re­wi­rów, wobec czego od­sta­wi­ła pa­prot­kę i pod­kra­dła się na pal­cach, żeby po­ob­ser­wo­wać tego wspa­nia­łe­go Tolka.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. rewirowy

 rzecz. rewirowy mos.

Wiktionary


rewirowy

przy­miot­nik od: rewir


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) po­li­cjant czu­wa­ją­cy nad spra­wa­mi ad­mi­ni­stra­cyj­ny­mi i po­rząd­ko­wy­mi w re­wi­rze

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przez rynek kro­czy z za­wi­niąt­kiem w ręku re­wi­ro­wy Oczu­mie­łow w nowym pła­szczu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɛvʲiˈrɔvɨ, AS: revʹirovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rewir m.

Wiktionary


rewitalizacja

1. od­no­wa zni­szczo­nych bu­dyn­ków lub dziel­nic mia­sta;
2. przy­wró­ce­nie cerze mło­de­go wy­glą­du przy po­mo­cy za­bie­gów kos­me­tycz­nych;
3. przy­wró­ce­nie ak­tu­al­no­ści daw­nym ideom lub po­glą­dom


SJP.pl

Re­wi­ta­li­za­cja ( re- + vita – do­słow­nie: „przy­wró­ce­nie do życia, oży­wie­nie”, re­vi­ta­li­za­tion, urban re­ne­wal, urban re­de­ve­lop­ment, gen­tri­fi­ca­tion) – ze­spół dzia­łań ur­ba­ni­stycz­nych i pla­ni­stycz­nych, ko­or­dy­no­wa­nych przez lo­kal­ną ad­mi­ni­stra­cję sa­mo­rzą­do­wą, któ­rych celem jest spo­łecz­ne, ar­chi­tek­to­nicz­ne, pla­ni­stycz­ne i eko­no­micz­ne ko­rzyst­ne przeksz­tał­ce­nie wy­o­dręb­nio­ne­go ob­sza­ru gminy bę­dą­ce­go w sta­nie kry­zy­su wy­ni­ka­ją­ce­go z czyn­ni­ków eko­no­micz­nych i spo­łecz­nych.

Wikipedia


rewitalizacyjny

→ re­wi­ta­li­za­cja


SJP.pl

Patrz:

rewitalizacja

rewitalizator

1. urzą­dze­nie do po­pra­wy ja­ko­ści wody;
2. pre­pa­rat, który re­ge­ne­ru­je i odś­wie­ża skórę, włosy lub paz­nok­cie


SJP.pl


rewitalizować

1. od­na­wiać zni­szczo­ne bu­dyn­ki lub dziel­ni­ce mia­sta;
2. przy­wra­cać cerze młody wy­gląd przy po­mo­cy za­bie­gów kos­me­tycz­nych;
3. przy­wra­cać ak­tu­al­ność daw­nym ideom lub po­glą­dom


SJP.pl


rewiyr

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. urz. med. zwol­nie­nie le­kar­skie

Wiktionary


rewizja

obej­rze­nie kogoś lub cze­goś; prze­gląd; kon­tro­la; lu­stra­cja


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) krym. ogół dzia­łań, któ­rych celem jest zna­le­zie­nie do­wo­dów dom­nie­ma­ne­go prze­stęp­stwa lub wy­kro­cze­nia

 (1.2) po­now­ne roz­pa­trze­nie pew­nych po­glą­dów, te­o­rii, do­ku­men­tów itp. i do­ko­na­nie w nich zmian

 (1.3) kon­tro­la urzę­do­wa do­ko­ny­wa­na w okre­ślo­nej in­sty­tu­cji

 (1.4) praw. po­now­ne roz­pa­trze­nie spra­wy przez sąd wyż­szej in­stan­cji jako na­stęp­stwo od­wo­ła­nia od orze­czeń sądu niż­szej in­stan­cji

 (1.5) druk. osta­tecz­na ko­rek­ta tek­stu dru­kar­skie­go

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Re­wiz­ja (po­wieść)
  • Re­wiz­ja (prawo pro­ce­so­we)
  • Re­wiz­ja (ko­lej­nict­wo) – kon­tro­la tech­nicz­na po­ja­zdu szy­no­we­go
  • Re­wiz­ja (ze­spół mu­zycz­ny) – pol­ski ze­spół punk roc­ko­wy z Lu­bi­na
  • re­wiz­ja oso­bi­sta
  • Re­wiz­ja se­na­to­ra Ma­na­se­i­na

Wikipedia

Powiązane:

 czas. rewidować

 rzecz. rewizor mos., rewizjonistyczność ż.

 przym. rewizyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kipisz, przeszukiwanie

 (1.2) korekta, przegląd, przejrzenie, sprawdzenie

 (1.3) audyt, inspekcja, kontrola, skontrolowanie, sprawdzenie

 (1.4) apelacja

Wiktionary


rewizjonista

1. osoba kwe­stio­nu­ją­ca ist­nie­ją­cy po­rzą­dek rze­czy, gra­nic i trak­ta­tów mię­dzy­na­ro­do­wych;
2. osoba kwe­stio­nu­ją­ca ofi­cjal­ną wy­kład­nię mark­siz­mu-le­ni­niz­mu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) polit. osoba kwe­stio­nu­ją­ca obo­wią­zu­ją­cy po­rzą­dek w ja­kiejś dzie­dzi­nie

Wiktionary

Powiązane:

 czas. rewidować

 rzecz. rewizor mos., rewizjonistyczność ż.

 przym. rewizjonistyczny

Wiktionary


rewizjonistka

→ re­wiz­jo­ni­sta


SJP.pl

Patrz:

rewizjonista

rewizjonistyczność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest re­wiz­jo­ni­stycz­ne; cecha tych, któ­rzy są re­wiz­jo­ni­stycz­ni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rewizja ż., rewizjonizm m., rewizjonista m., rewizjonistka ż.

 przym. rewizjonistyczny

 przysł. rewizjonistycznie

Wiktionary


rewizjonistyczny

→ re­wiz­jo­nizm


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy re­wiz­jo­niz­mu

Wiktionary

Patrz:

rewizjonizm

Powiązane:

 rzecz. rewizjonistyczność ż., rewizjonizm m., rewizjonista m., rewizjonistka ż.

Wiktionary


rewizjonizm

1. dą­że­nie do zmia­ny lub oba­le­nia ist­nie­ją­ce­go stanu rze­czy, obo­wią­zu­ją­cych umów i trak­ta­tów mię­dzy­na­ro­do­wych;
2. kie­ru­nek w ruchu ro­bot­ni­czym, wy­stę­pu­ją­cy z ha­sła­mi re­wiz­ji mark­siz­mu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kie­ru­nek ide­o­lo­gicz­ny w ruchu ro­bot­ni­czym po­stu­lu­ją­cy re­wiz­ję zasad mark­siz­mu

Wiktionary

Za­su­ge­ro­wa­no, aby ten ar­ty­kuł na różne ar­ty­ku­ły.

Re­wiz­jo­nizm (łac. "re­vi­sio" – po­now­ne wi­dze­nie) – dą­że­nie do zmia­ny okre­ślo­ne­go stanu rze­czy, po­glą­dów. Po­now­ne roz­pa­try­wa­nie usta­lo­nych wnio­sków, oce­nia­nie fak­tów we­dług in­nych kry­te­riów. Re­wiz­jo­nizm da­ne­go za­gad­nie­nia na­stę­pu­je po pew­nym cza­sie (naj­czę­ściej jedno lub wię­cej po­ko­leń).

Wikipedia

Powiązane:

 czas. rewidować

 rzecz. rewizor mos., rewizjonistyczność ż.

 przym. rewizjonistyczny

Wiktionary


rewizor

1. daw­niej: urzęd­nik upo­waż­nio­ny do kon­tro­lo­wa­nia dzia­łal­no­ści in­sty­tu­cji, przed­się­bior­stwa; in­spek­tor;
2. ko­le­jarz na­dzo­ru­ją­cy pracę ze­spo­łu kon­duk­to­rów ko­le­jo­wych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) kolej. ko­le­jarz na­dzo­ru­ją­cy pracę ze­spo­łu kon­duk­to­rów ko­le­jo­wych

 (1.2) hist. adm. urzęd­nik do­ko­nu­ją­cy kon­tro­li cze­goś

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • re­wi­zor – urząd w car­skiej Rosji
  • re­wi­zor bi­le­tów – kon­tro­ler bi­le­tów
  • Re­wi­zor (In­spec­tor Ge­ne­ral) – film bry­tyj­ski z 1949
  • Re­wi­zor (IDelibabok Or­sza­ga) – film wę­gier­ski z 1984
  • Re­wi­zor – ko­me­dia Ni­ko­ła­ja Go­go­la
  • Praw­dzi­wy re­wi­zor – dom­nie­ma­na kon­ty­nu­a­cja ko­me­dii Go­go­la Re­wi­zor

Wikipedia

Wymowa:

IPA: rɛˈvʲizɔr, AS: revʹizor

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rewident mos., rewidentka ż., rewizja ż., rewidowanie n., zrewidowanie n., rewizjonizm mrz., rewizjonista mos., rewizjonistka ż.

 czas. rewidować ndk., zrewidować dk.

 przym. rewizyjny

Wiktionary


rewizorka

→ re­wi­zor; kon­tro­ler­ka, in­spek­tor­ka


SJP.pl


rewizorski

→ re­wi­zor


SJP.pl

Patrz:

rewizor

rewizyjny

przy­miot­nik od: re­wiz­ja


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z re­wiz­ją, do­ty­czą­cy re­wiz­ji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Drzwi re­wi­zyj­ne – drzwi słu­żą­ce do opróż­nia­nia wy­czyst­ki ko­mi­no­wej z sadzy i in­nych pro­duk­tów spa­la­nia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rewizja ż., rewizor mos.

Wiktionary


rewizyta

odw­za­jem­nie­nie zło­żo­nej wi­zy­ty


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wi­zy­ta w od­po­wie­dzi na wi­zy­tę kogoś in­ne­go

Wiktionary

Powiązane:

 czas. rewizytować

Wiktionary


rewizytować

odw­za­jem­niać się lub odw­za­jem­nić się zło­że­niem wi­zy­ty


SJP.pl


rewiński

naz­wi­sko


SJP.pl


rewiś

rewiś dę­bo­wy - owad błon­kos­krzy­dły z ro­dzi­ny ga­la­só­wek


SJP.pl


rewka

zdrob­nie­nie od: rewa


SJP.pl


rewkom

(z ro­syj­skie­go "re­wo­lu­cjon­nyj ko­mi­tiet") daw­niej: bol­sze­wic­ki sztab do­ko­nu­ją­cy prze­wro­tu woj­sko­we­go i obej­mu­ją­cy wła­dzę sa­mo­rzut­nie


SJP.pl


rewokacja

od­wo­ła­nie kogoś z pla­ców­ki za­gra­nicz­nej lub z urzę­du ko­ściel­ne­go


SJP.pl


rewokowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|re­wo­ko­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɛvɔkɔˈvãɲɛ, AS: revokovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. rewokować

Wiktionary


rewokować

1. urzę­do­wo: od­wo­łać, od­wo­ły­wać z urzę­du;
2. prze­sta­rza­le:
a) zmie­nić, zmie­niać wyz­na­nie;
b) cof­nąć, cofać coś, uznać, uz­na­wać coś jako nie­by­łe


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) od­wo­łać z urzę­du

 (1.2) od­wo­łać, unie­waż­nić

 (1.3) na­wró­cić się, zmie­nić wyz­na­nie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɛvɔˈkɔvat͡ɕ, AS: revokovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rewokowanie n.

Wiktionary


rewolta

zbroj­ny spi­sek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zbroj­ny spi­sek, bunt

 (1.2) sprze­ciw wobec obo­wią­zu­ją­cych norm

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ma na­wią­zać kon­takt z emi­rem Faj­sa­lem i pro­sić o pomoc woj­sko­wą, by wzmoc­nić arab­ską re­wol­tę prze­ciw­ko Tur­kom.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rɛˈvɔlta, AS: revolta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rewoltowanie n., zrewoltowanie n., rewolucyjka ż.

 czas. rewoltować, zrewoltować

 przym. zrewoltowany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przewrót, pucz, rebelia, rewolucja, przest. rokosz

 (1.2) kontestacja, opór, protest, sprzeciw

Wiktionary


rewolucja

1. zbroj­ny prze­wrót w spo­łe­czeń­stwie ma­ją­cy na celu oba­le­nie obec­ne­go ustro­ju spo­łecz­ne­go i za­stą­pie­nie go nowym;
2. pro­ces du­żych, gwał­tow­nych zmian w danej dzie­dzi­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gwał­tow­ne prze­mia­ny w spo­łe­czeń­stwie, zwią­za­ne np. z prze­wro­tem;

 (1.2) przen. duże i nagłe zmia­ny

Wiktionary

Re­wo­lu­cja (z wczes­noś­red­nio­wiecz­nej ła­ci­ny "re­vo­lu­tio" – prze­wrót) – zna­czą­ca zmia­na, która zaz­wy­czaj za­cho­dzi w sto­sun­ko­wo krót­kim okre­sie.

Róż­nie de­fi­nio­wa­ne re­wo­lu­cje wy­bu­cha­ły w całej hi­sto­rii ludz­ko­ści. Róż­nią się one w za­leż­no­ści od licz­by re­wo­lu­cjo­ni­stów (uczest­ni­ków), środ­ków przez nich sto­so­wa­nych, czasu trwa­nia, ide­o­lo­gii mo­ty­wa­cyj­nej i róż­nych in­nych aspek­tów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Re­wo­lu­cja po­wio­dła się i za­miast dyk­ta­tu­ry wpro­wa­dzo­no de­mo­kra­cję.

 (1.2) Szcze­pion­ka prze­ciw­ko ospie przy­czy­ni­ła się do re­wo­lu­cji w walce z tą cho­ro­bą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɛvɔˈlut͡sʲja, AS: revolucʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rewolucjonista m., rewolucjonistka ż., rewolucyjność ż., rewolucjonizowanie n., zrewolucjonizowanie n.

:: zdrobn. rewolucyjka ż.

 czas. rewolucjonizować ndk., zrewolucjonizować dk.

 przym. rewolucyjny, porewolucyjny

 przysł. rewolucyjnie

Wiktionary


rewolucjonista

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) uczest­nik lub zwo­len­nik re­wo­lu­cji

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɛvɔlut͡sʲjɔ̇̃ˈɲista, AS: revolucʹi ̯o̊̃ńista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rewolucja ż., rewolucyjność ż., rewolucjonizm m., rewolucjonizowanie n., zrewolucjonizowanie n.

:: fż. rewolucjonistka ż.

 czas. rewolucjonizować ndk., zrewolucjonizować dk.

 przym. rewolucyjny

 przysł. rewolucyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wywrotowiec

Wiktionary


rewolucjonistka

→ re­wo­lu­cjo­ni­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta, uczest­nicz­ka lub zwo­len­nicz­ka re­wo­lu­cji

Wiktionary

Patrz:

rewolucjonista

Wymowa:

IPA: ˌrɛvɔlut͡sʲjɔ̇̃ˈɲistka, AS: revolucʹi ̯o̊̃ńistka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rewolucja ż., rewolucyjność ż., rewolucjonizowanie n., zrewolucjonizowanie n., rewolucjonizm m.

:: fm. rewolucjonista m.

 czas. rewolucjonizować ndk., zrewolucjonizować dk.

 przym. rewolucyjny

 przysł. rewolucyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bojowniczka, rebeliantka

Wiktionary


rewolucjonizm

dą­że­nie do re­wo­lu­cyj­nych zmian, zwła­szcza w dzie­dzi­nie po­li­ty­ki


SJP.pl


rewolucjonizowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) polit. po­bu­dza­nie do re­wo­lu­cji

 (1.2) przen. do­ko­ny­wa­nie ra­dy­kal­ne­go prze­ło­mu w ja­kiejś dzie­dzi­nie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rewolucyjka ż., zrewolucjonizowanie n., rewolucja ż., rewolucjonista m., rewolucjonistka ż., rewolucjonizm m., rewolucyjność ż.

 czas. rewolucjonizować ndk., zrewolucjonizować dk.

 przym. rewolucyjny, rewolucjonistyczny

 przysł. rewolucyjnie

Wiktionary


rewolucjonizować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zre­wo­lu­cjo­ni­zo­wać)

 (1.1) do­ko­ny­wać ra­dy­kal­nych, prze­ło­mo­wych zmian, które za­sad­ni­czo od­mie­nia­ją do­tych­cza­so­wy stan rze­czy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nowe tech­no­lo­gie re­wo­lu­cjo­ni­zu­ją prze­mysł.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zrewolucjonizowanie n., rewolucyjność ż., rewolucyjka ż., rewolucjonizowanie n., rewolucjonistka ż., rewolucjonista mos., rewolucja ż.

 przysł. rewolucyjnie

 przym. rewolucyjny

Wiktionary


rewolucyjka

zdrob­nie­nie od: re­wo­lu­cja


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od re­wo­lu­cja

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rewolucja ż., rewolta ż., rewolucjonista m., rewolucjonistka ż., rewolucyjność ż., rewolucjonizm m., rewolucjonizowanie n., zrewolucjonizowanie n.

 czas. rewolucjonizować ndk., zrewolucjonizować dk.

 przym. rewolucyjny

 przysł. rewolucyjnie

Wiktionary


rewolucyjnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób re­wo­lu­cyj­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rewolucyjka ż., rewolucja ż., rewolucjonista m., rewolucjonistka ż., rewolucyjność ż., rewolucjonizowanie n., zrewolucjonizowanie n.

 czas. rewolucjonizować ndk., zrewolucjonizować dk.

 przym. rewolucyjny

Wiktionary


rewolucyjność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co jest re­wo­lu­cyj­ne

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɛvɔluˈt͡sɨjnɔɕt͡ɕ, AS: revolucyi ̯ność

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rewolucja ż., rewolucyjka ż., rewolucjonista m., rewolucjonistka ż., rewolucjonizm m., rewolucjonizowanie n., zrewolucjonizowanie n.

 czas. rewolucjonizować ndk., zrewolucjonizować dk.

 przym. rewolucyjny

 przysł. rewolucyjnie

Wiktionary


rewolucyjny

zwią­za­ny z re­wo­lu­cją, prze­wro­tem; wła­ści­wy re­wo­lu­cji, słu­żą­cy re­wo­lu­cji


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy re­wo­lu­cji i re­wo­lu­cjo­ni­stów, zwią­za­ny z re­wo­lu­cją i re­wo­lu­cjo­ni­sta­mi

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) przy­no­szą­cy duże zmia­ny, prze­ła­mu­ją­cy skost­nia­łe struk­tu­ry

 (2.2) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla re­wo­lu­cji

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɛvɔluˈt͡sɨjnɨ, AS: revolucyi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rewolucyjka ż., rewolucja ż., rewolucjonista m., rewolucjonistka ż., rewolucyjność ż., rewolucjonizowanie n., zrewolucjonizowanie n.

 czas. rewolucjonizować ndk., zrewolucjonizować dk.

 przysł. rewolucyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) buntowniczy, wichrzycielski, wywrotowy

 (2.1) nowatorski, innowacyjny

Wiktionary


rewolwer

krót­ka, wie­lo­strza­ło­wa broń palna z obra­ca­ją­cym się bę­ben­kiem za każ­dym po­cią­gnię­ciem spu­stu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ręcz­na, krót­ka broń palna, w któ­rej ma­ga­zy­nek sta­no­wi kil­ku­ko­mo­ro­wy obro­to­wy bęben;

Wiktionary

Re­wol­wer – krót­ka, ręcz­na broń strze­lec­ka wy­po­sa­żo­na w cha­rak­te­ry­stycz­ny obro­to­wy bęben z kil­ko­ma ko­mo­ra­mi na­bo­jo­wy­mi.

Re­wol­wer jest bro­nią wie­lo­strza­ło­wą, przez­na­czo­ną do pro­wa­dze­nia ognia na krót­kich dy­stan­sach (do 50 m) i wy­po­sa­żo­ną w chwyt umoż­li­wia­ją­cy strze­la­nie jedną ręką.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sze­ryf szyb­ciej wy­cią­gnął swój re­wol­wer i ban­dy­ta padł mart­wy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rɛˈvɔlvɛr, AS: revolver

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rewolwerowiec m., rewolwerówka ż.

 przym. rewolwerowy

Wiktionary


rewolwerowiec

ban­dy­ta po­słu­gu­ją­cy się re­wol­we­rem w na­pa­dach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba po­słu­gu­ją­ca się zręcz­nie re­wol­we­rem, bio­rą­ca udział w po­je­dyn­kach lub na­pa­dach, zwła­szcza w Sta­nach Zjed­no­czo­nych za cza­sów Dzi­kie­go Za­cho­du

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) daw. pejor. cza­so­pis­mo o sen­sa­cyj­nym cha­rak­te­rze, za­wie­ra­ją­ce agre­syw­nie zre­da­go­wa­ne lub oszczer­cze in­for­ma­cje

Wiktionary

Re­wol­we­ro­wiec – pol­skie tłu­ma­cze­nie an­giel­skie­go po­ję­cia z Dzi­kie­go Za­cho­du: "gun­figh­ter", "guns­lin­ger" czy "sho­o­tist", oz­na­cza­ją­ce­go groź­ne­go czło­wie­ka z bro­nią palną. An­giel­skie słowo nie za­wę­ża jego zna­cze­nia do wła­da­nia re­wol­we­rem w sen­sie "stric­te" krót­kiej broni pal­nej z bęb­nem obro­to­wym. Zna­cze­nie w wer­sji an­giel­skiej od­no­si się także do groź­ne­go użyt­kow­ni­ka broni pal­nej dłu­giej, np. pow­ta­rzal­nych ka­ra­bi­nów Win­che­ster.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kilka osób ja­ko­by ob­ser­wo­wa­ło po­je­dy­nek re­wol­we­row­ców przed sa­lo­o­nem.

 (1.1) Wśród pol­skich re­wol­we­row­ców i ban­dzio­rów colt nie cie­szy się aż taką po­pu­lar­no­ścią.

 (2.1) Po­wo­dem tego wy­stą­pie­nia prasy lwow­skiej prze­ciw osła­wio­ne­mu re­wol­we­row­co­wi, była nie­sły­cha­na na­paść tegoż na osoby czci­god­nych XX. Bil­czew­skie­go i Te­o­do­ro­wi­cza.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rewolwer m.

 przym. rewolwerowy

Wiktionary


rewolwerowy

1. przy­miot­nik od: re­wol­wer;
2. w tech­ni­ce: urzą­dze­nie z wie­lo­ma osa­dzo­ny­mi na­rzę­dzia­mi, uży­wa­ny­mi w usta­lo­nej ko­lej­no­ści


SJP.pl


rewolwing

kre­dyt wie­lo­krot­nie za­cią­ga­ny i spła­ca­ny w trak­cie trwa­nia umowy kre­dy­to­wej


SJP.pl


rewolwingowy

→ re­wol­wing


SJP.pl

Patrz:

rewolwing

rewriter

[czy­taj: ri­raj­ter] osoba prze­ra­bia­ją­ca jakiś tekst


SJP.pl


rewski

→ Rewa (wieś w Pol­sce)


SJP.pl


rewuca

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w środ­ko­wej Sło­wa­cji

Wiktionary


rewucki

naz­wi­sko


SJP.pl


rex

reks;
1. krój pisma dru­kar­skie­go o wą­skim ry­sun­ku liter;
2. rasa kró­li­ka o brą­zo­wej sier­ści i sto­ją­cych uszach


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ro­bert Rex (1909-1992) – po­li­tyk, pier­wszy pre­mier Niue
  • Simon Rex, wła­ści­wie Simon Rex Cu­tright (ur. 1974) – ame­ry­kań­ski aktor i komik
  • Wil­helm Rex (1870-1944) – nie­miec­ki rzeź­biarz
  • Rex – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Ka­ro­li­na Pół­noc­na, w hrab­stwie Ro­be­son
  • Rex (ang. Rex Towns­hip) – gmina w sta­nie Da­ko­ta Po­łud­nio­wa, w hrab­stwie Lyman
  • Ko­mi­sarz Rex – au­striac­ki se­rial kry­mi­nal­ny
  • Kino Rex – nie­ist­nie­ją­ce kino w Ant­wer­pii

Wikipedia


rexton

model sa­mo­cho­du marki SsangYong


SJP.pl


rey

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ale­jan­dro Rey – ame­ry­kań­ski aktor
  • Ale­xan­dre Rey – szwaj­car­ski pił­karz
  • Álvaro Rey – hisz­pań­ski pił­karz
  • Do­mi­ni­que Rey – fran­cu­ski du­chow­ny
  • Fer­nan­do Rey – hisz­pań­ski aktor
  • Ja­vier Rey – hisz­pań­ski aktor
  • Jean-Pier­re Rey – fran­cu­ski du­chow­ny
  • Jean Rey – bel­gij­ski po­li­tyk
  • Krzysz­tof Rey
  • Kurt Rey – szwaj­car­ski pił­karz
  • Lana Del Rey – ame­ry­kań­ska pio­sen­kar­ka
  • Mi­che­li­ne Calmy-Rey – szwaj­car­ska dzia­łacz­ka po­li­tycz­na

Wikipedia


reykiawicki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Reykjavíkiem, do­ty­czą­cy Reykjavíku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Reykjavík mrz., rejkiawiczanin mos., rejkiawiczanka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rejkiawicki, reykjawicki

Wiktionary


reykjavicki

→ Reykjavík; rej­kia­wic­ki


SJP.pl


reykjavík

[czy­taj: rej­kia­wik] sto­li­ca Is­lan­dii; Rej­kia­wik


SJP.pl

rze­czow­nik, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. sto­li­ca Is­lan­dii;

Wiktionary

Reykjavík (dawny pol­ski eg­zo­nim: "Rej­kia­wik") – sto­li­ca oraz naj­więk­sze mia­sto Is­lan­dii, po­ło­żo­ne w jej po­łud­nio­wo-za­chod­niej czę­ści nad Za­to­ką Faxa, naj­bar­dziej wy­su­nię­ta na pół­noc sto­li­ca świa­ta. Na pół­noc od Reykjavíku w od­le­gło­ści 10 km gó­ru­je masyw Esja.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Droga z Keflavíku do Reykjavíku ma 48 ki­lo­me­trów dłu­go­ści.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. reykiawicki, reykjawicki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Rejkiawik

Wiktionary


reykjawicki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do mia­sta Reykjavík

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɛjcjaˈvʲit͡sʲci, AS: rei ̯ḱi ̯avʹicʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Reykjavík m.

Wiktionary


reykowski

naz­wi­sko


SJP.pl


reymont

Wła­dy­sław Sta­ni­sław Re­y­mont (wła­ści­wie S. W. Rej­ment) (1867-1925), pi­sarz i pu­bli­cy­sta


SJP.pl


reymontowski

[czy­taj: rej­mon­tow­ski] wła­ści­wy Re­y­mon­to­wi, taki jak w twór­czo­ści Re­y­mon­ta


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy życia i twór­czo­ści Wła­dy­sła­wa Re­y­mon­ta, cha­rak­te­ry­stycz­ny, ty­po­wy dla Re­y­mon­ta lub jego twór­czo­ści, taki jak u Re­y­mon­ta

Wiktionary

Powiązane:

 przym. Reymontowski

Wiktionary


reynolds

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ala­sta­ir Re­y­nolds – pi­sarz ga­tun­ku fan­ta­sty­ki na­u­ko­wej
  • Al­bert Re­y­nolds – ir­landz­ki po­li­tyk
  • Bobby Re­y­noldss – ame­ry­kań­ski te­ni­si­sta
  • Burt Re­y­nolds – ame­ry­kań­ski aktor fil­mo­wy, pro­du­cent, re­ży­ser i sce­na­rzy­sta
  • Butch Re­y­nolds – ame­ry­kań­ski lek­ko­at­le­ta - sprin­ter
  • Candy Re­y­nolds – ame­ry­kań­ska te­ni­sist­ka
  • Ca­ro­li­ne Re­y­nolds – fik­cyj­na wi­ce­pre­zy­dent USA; po­stać w se­ria­lu „Pri­son Break”
  • Craig Re­y­nolds – ame­ry­kań­ski pro­gra­mi­sta
  • Dan Re­y­nolds – ame­ry­kań­ski muzyk, wo­ka­li­sta ze­spo­łu Ima­gi­ne Dra­gons
  • Deb­bie Re­y­nolds – ame­ry­kań­ska ak­tor­ka, pio­sen­kar­ka i tan­cer­ka
  • Ela­i­ne Re­y­nolds – ame­ry­kań­ska mo­del­ka
  • Grady Re­y­nolds – ame­ry­kań­ski ko­szy­karz

Wikipedia


reza

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Ma­zu­ry. droga, po­dróż

Wiktionary


rezanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|rezać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. rezać ndk.

Wiktionary


rezać

cza­sow­nik

 (1.1) gwara wię­zien­na ciąć

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrɛzat͡ɕ, AS: rezać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rezanie n.

Wiktionary


rezeda

ro­śli­na ozdob­na o żółto-zie­lo­nych kwia­tach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Re­se­da|ref=tak., li­czą­cy około 30 ga­tun­ków ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny re­ze­do­wa­tych;

 (1.2) bot. ro­śli­na z ro­dza­ju re­ze­dy (1.1)

Wiktionary

Re­ze­da ("Re­se­da") – ro­dzaj ro­ślin ziel­nych z ro­dzi­ny re­ze­do­wa­tych ("Re­se­da­ce­ae"). Na­le­ży do niego 67 ga­tun­ków. Wy­stę­pu­ją one w Azji, Eu­ro­pie i Afry­ce, a jako in­tro­du­ko­wa­ne także na in­nych kon­ty­nen­tach. W Pol­sce dwa ga­tun­ki są ro­dzi­me, dwa dal­sze wy­stę­pu­ją jako dzi­cze­ją­ce trwa­le lub przej­ścio­wo.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: rɛˈzɛda, AS: rezeda

Wiktionary

Powiązane:

 przym. rezedowy

Wiktionary


rezedolistny

przy­miot­nik

 (1.1) bot. po­sia­da­ją­cy li­ście jak re­ze­da

Wiktionary


rezedowate

ro­dzi­na ro­ślin ziel­nych lub krze­wia­stych z rzędu ka­pa­row­ców, o na­prze­mian­le­głych li­ściach bez przy­list­ków i grzbie­ci­stych kwia­tach ze­bra­nych w grona lub kłosy


SJP.pl

Re­ze­do­wa­te ("Re­se­da­ce­ae" L.) – ro­dzi­na ro­ślin z rzędu ka­pu­stow­ców ("Bras­si­ca­les"), do któ­rej za­li­cza­nych jest 7 ro­dza­jów wy­stę­pu­ją­cych w stre­fie kli­ma­tu umiar­ko­wa­ne­go cie­płe­go oraz na su­chych ob­sza­rach w stre­fie mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej w Ame­ry­ce Środ­ko­wej i Pół­noc­nej, w Eu­ro­pie, Afry­ce Pół­noc­nej, Wschod­niej i Po­łud­nio­wej, w Azji Po­łud­nio­wej.

Wikipedia


rezedowaty

o ce­chach re­ze­do­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


rezedowy

→ re­ze­da


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do re­ze­dy

 (1.2) ma­ją­cy kolor wła­ści­wy kwia­tom re­ze­dy, zie­lon­ka­wy/żół­ta­wy

Wiktionary

Patrz:

rezeda

Powiązane:

 rzecz. rezeda ż.

Wiktionary


rezerford

jed­nost­ka ak­tyw­no­ści ciała pro­mie­niot­wór­cze­go; ru­ter­ford; rut­her­ford


SJP.pl


rezerpina

al­ka­lo­id po­cho­dze­nia na­tu­ral­ne­go, ha­mu­ją­cy po­bu­dze­nie ukła­du współ­czul­ne­go, ob­ni­ża­ją­cy ci­śnie­nie krwi i dzia­ła­ją­cy na oś­rod­ko­wy układ ner­wo­wy po­wo­du­jąc uspo­ko­je­nie, sto­so­wa­ny w le­cze­niu nad­ci­śnie­nia


SJP.pl

Re­zer­pi­na ( re­ser­pi­num) – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, al­ka­lo­id po­cho­dze­nia na­tu­ral­ne­go wy­i­zo­lo­wa­ny z ko­rze­ni ra­u­wol­fii żmi­jo­wej ("Ra­u­wol­fia ser­pen­ti­na") ros­ną­cej u stóp Hi­ma­la­jów, od wie­ków sto­so­wa­nej w me­dy­cy­nie. Pod wzglę­dem che­micz­nym jest po­chod­ną in­do­lu, za­li­cza­ną do, typu. Jest estrem.

Wikipedia


rezerwa

1. zapas cze­goś;
2. ostroż­ność w spo­so­bie bycia, oce­nie cze­goś; pow­ścią­gli­wość;
3. pewna licz­ba ludzi mo­gą­cych za­stą­pić in­nych, za­pa­so­wi człon­ko­wie dru­ży­ny spor­to­wej, odwód woj­sko­wy itp.;
4. oby­wa­te­le po przesz­ko­le­niu woj­sko­wym, któ­rzy mogą być po­wo­ła­ni do woj­ska w wy­pad­ku wojny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zapas cze­goś

 (1.2) pow­ścią­gli­wość, brak ser­decz­no­ści, chłód w spo­so­bie bycia

 (1.3) ogół oby­wa­te­li (re­zer­wi­stów), któ­rzy mogą być po­wo­ła­ni do woj­ska na okre­so­we ćwi­cze­nia lub na wy­pa­dek wojny

 (1.4) wojsk. od­dział lub od­dzia­ły woj­sko­we po­zo­sta­wio­ne w od­wo­dzie

 (1.5) sport. (w spor­tach dru­ży­no­wych) grupa spor­tow­ców, któ­rzy mogą za­stą­pić in­nych za­wod­ni­ków w cza­sie meczu

 (1.6) pewna licz­ba ludzi mo­gą­cych za­stą­pić in­nych

Wiktionary

Re­zer­wa (żoł­nie­rze re­zer­wy, pot. "re­zer­wi­ści") – ogół osób sta­no­wią­cych bazę uzu­peł­nień dla sił zbroj­nych na wy­pa­dek ogło­sze­nia mo­bi­li­za­cji, stanu wojny lub bez­poś­red­nie­go za­gro­że­nia bez­pie­czeń­stwa pań­stwa.

Re­zer­wę mogą sta­no­wić za­rów­no żoł­nie­rze zwol­nie­ni z peł­nie­nia służ­by woj­sko­wej, jak i osoby, które służ­by tej nie od­by­wa­ły, ale nadal pod­le­ga­ją ta­kie­mu obo­wiąz­ko­wi (zwła­szcza po­sia­da­ją­ce przy­dat­ne w woj­sku kwa­li­fi­ka­cje lub wyksz­tał­ce­nie).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. rezerwista m., rezerwistka ż., rezerwy nmos., rezerwowy mos.

 przym. rezerwowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zapas, zasób

 (1.2) dystans, opanowanie, powściągliwość, umiar

 (1.4) odwód

Wiktionary


rezerwacik

zdrob­nie­nie od: re­zer­wat


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od re­zer­wat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie re­zer­wat, lecz tylko mały re­zer­wa­cik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rezerwat m.

Wiktionary


rezerwacja

wcze­śniej­sze za­mó­wie­nie miej­sca, np. w sa­mo­lo­cie, ho­te­lu; za­re­zer­wo­wa­nie, za­bu­ko­wa­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) czyn­ność re­zer­wo­wa­nia cze­goś

 (1.2) dowód za­re­zer­wo­wa­nia cze­goś

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɛzɛrˈvat͡sʲja, AS: rezervacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rezerwowanie n., rezerwowy mos.

 czas. rezerwować ndk., zarezerwować dk.

 przym. rezerwowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zamówienie, zabukowanie, alokowanie, wydzielenie, odłożenie, przydzielenie, przeznaczenie, zabezpieczenie, przypisanie, przyznanie, zachowywanie; pot. zaklepanie

Wiktionary


rezerwacyjny

do­ty­czą­cy re­zer­wa­cji


SJP.pl


rezerwat

1. teren o szcze­gól­nych war­to­ściach, zwy­kle przy­rod­ni­czych, wy­łą­czo­ny z ek­splo­a­ta­cji i ob­ję­ty ochro­ną praw­ną;
2. wy­dzie­lo­ny ob­szar za­miesz­ki­wa­nia lud­no­ści au­toch­to­nicz­nej w Ame­ry­ce Pół­noc­nej i Po­łud­nio­wej, Afry­ce i Au­stra­lii, z ogra­ni­czo­nym do­stę­pem lud­no­ści na­pły­wo­wej;
3. w pra­wie ka­no­nicz­nym: prawo do wy­ko­ny­wa­nia niek­tó­rych czyn­no­ści ka­no­nicz­nych za­strze­żo­ne dla usta­lo­nych władz ko­ściel­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) biol. geogr. ob­ję­ty ochro­ną ści­słą teren o szcze­gól­nych wa­lo­rach przy­rod­ni­czych lub kra­joz­naw­czych

 (1.2) wy­dzie­lo­ny ob­szar przy­mu­so­we­go osied­le­nia lud­no­ści rdzen­nej

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • re­zer­wat – ob­ję­ty ochro­ną ści­słą teren o szcze­gól­nych wa­lo­rach przy­rod­ni­czych lub kra­joz­naw­czych, np. re­zer­wat przy­ro­dy (w Pol­sce)
  • re­zer­wat – wy­dzie­lo­ny ob­szar przy­mu­so­we­go osied­le­nia lud­no­ści rdzen­nej, zob. re­zer­wat In­dian
  • Re­zer­wat – pol­ski ze­spół mu­zycz­ny
    • Re­zer­wat – album mu­zycz­ny grupy Re­zer­wat
  • Re­zer­wat – pol­ski film z 2007

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W na­szym re­zer­wa­cie żyją tak rzad­kie stwo­rze­nia jak żbik czy wąż Esku­la­pa.

 (1.2) Kil­ka­na­ście lat póź­niej reszt­ki In­dian zam­knię­to w nie­wiel­kim re­zer­wa­cie na te­re­nie nie­przy­dat­nym do ja­kiej­kol­wiek upra­wy, ska­zu­jąc ich na nędz­ną we­ge­ta­cję.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rɛˈzɛrvat, AS: rezervat

Wiktionary

Powiązane:

 przym. rezerwatowy, rezerwowy

 rzecz. rezerwacik mrz., rezerwowy mos.

Wiktionary


rezerwatowy

→ re­zer­wat


SJP.pl

Patrz:

rezerwat

rezerwista

oby­wa­tel po przesz­ko­le­niu woj­sko­wym, który może być po­wo­ła­ny do woj­ska w wy­pad­ku wojny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba po przesz­ko­le­niu woj­sko­wym nie peł­nią­ca służ­by w woj­sku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­ję­ci sztur­mo­wa­niem wa­go­nu i jed­no­cze­śnie chó­ral­ną dzia­łal­no­ścią ar­ty­stycz­ną re­zer­wi­ści nie zwró­ci­li najm­niej­szej uwagi na stró­żów prawa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rezerwowy mos., rezerwa ż.

 przym. rezerwowy

Wiktionary


rezerwistka

→ re­zer­wi­sta


SJP.pl

Patrz:

rezerwista

rezerwowa

po­zo­sta­ją­cy w za­pa­sie; za­pa­so­wy


SJP.pl


rezerwowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|re­zer­wo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zarezerwować, rezerwować ndk.

 rzecz. rezerwacja ż., rezerwowy mos.

 przym. rezerwowy

Wiktionary


rezerwować

1. za­ma­wiać wcze­śniej miej­sce, np. w sa­mo­lo­cie, ho­te­lu; do­ko­ny­wać re­zer­wa­cji, bu­ko­wać;
2. za­strze­gać sobie prawo do cze­goś;
3. za­cho­wy­wać coś z przez­na­cze­niem na przysz­ły cel; trzy­mać w re­zer­wie, mieć na zapas


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) za­pew­nić z wy­prze­dze­niem okre­ślo­ne miej­sce w okre­ślo­nym cza­sie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ze wzglę­du na duże za­in­te­re­so­wa­nie naszą ofer­tą pro­si­my wcze­śniej re­zer­wo­wać miej­sca.

 (1.1) Do­brze, że za­re­zer­wo­wa­łem wcze­śniej dobre miej­sce w kinie, bo bar­dzo dużo ludzi przysz­ło kupić bi­le­ty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɛzɛrˈvɔvat͡ɕ, AS: rezervovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rezerwowy mos., rezerwowanie n., rezerwacja

 czas. aspekt dokonany zarezerwować

 przym. rezerwowy

Wiktionary


rezerwowy

po­zo­sta­ją­cy w za­pa­sie; za­pa­so­wy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) taki, który sta­no­wi re­zer­wę cze­goś

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) sport. gracz, który ocze­ku­je na ewen­tu­al­ną zmia­nę poza bo­i­skiem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Odło­ży­łam dwa re­zer­wo­we ze­sta­wy sztuć­ców.

 (1.1) Re­zer­wo­wy za­wod­nik był dżo­ke­rem tre­ne­ra – zaraz po wej­ściu na bo­i­sko strze­lił trzy gole.

 (2.1) Tre­ner kazał re­zer­wo­we­mu roz­po­cząć roz­grzew­kę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rezerwa ż., rezerwat mrz., rezerwista mos., rezerwistka ż., rezerwacja ż., rezerwowanie n.

 czas. rezerwować ndk., zarezerwować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bonusowy, dodatkowy, nadmiarowy, nadwyżkowy, pomocniczy, uzupełniający

Wiktionary


rezerwuar

zbior­nik słu­żą­cy do skła­do­wa­nia róż­nych sub­stan­cji, naj­czę­ściej cie­czy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. zbior­nik do prze­cho­wy­wa­nia cie­czy lub gazów

 (1.2) książk. za­so­by do­stęp­ne do wy­ko­rzy­sta­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Hy­dra­u­lik za­mon­to­wał nam nowy re­zer­wu­ar w ła­zien­ce.

 (1.2) Je­zio­ro Ma­ra­ton sta­no­wi re­zer­wu­ar wody pit­nej dla aglo­me­ra­cji Aten i Pi­re­u­su.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɛzɛrˈvuwar, AS: rezervuu̯ar

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zdrobn. rezerwuarek m.

Wiktionary


rezerwuarek

zdrob­nie­nie od: re­zer­wu­ar


SJP.pl


rezerwuarowy

→ re­zer­wu­ar


SJP.pl

Patrz:

rezerwuar

rezerwy

1. zapas cze­goś;
2. ostroż­ność w spo­so­bie bycia, oce­nie cze­goś; pow­ścią­gli­wość;
3. pewna licz­ba ludzi mo­gą­cych za­stą­pić in­nych, za­pa­so­wi człon­ko­wie dru­ży­ny spor­to­wej, odwód woj­sko­wy itp.;
4. oby­wa­te­le po przesz­ko­le­niu woj­sko­wym, któ­rzy mogą być po­wo­ła­ni do woj­ska w wy­pad­ku wojny


SJP.pl


rezjański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Rezją, do­ty­czą­cy Rezji (ofic. Resia, gmina we Wło­szech)

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) dia­lekt rez­jań­ski ję­zy­ka sło­weń­skie­go

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Rezja ż.

Wiktionary


reznor

naz­wi­sko


SJP.pl


rezol

ży­wi­ca syn­te­tycz­na uży­wa­na przy pro­duk­cji la­kie­rów, kle­jów itp.


SJP.pl


rezolowy

→ rezol


SJP.pl

Patrz:

rezol

rezolucja

zbio­ro­wa uchwa­ła usta­lo­na przez ja­kieś zgro­ma­dze­nie w wy­ni­ku obrad


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) polit. zbio­ro­wa uchwa­ła pod­ję­ta w wy­ni­ku obrad

 (1.2) daw. de­cyz­ja władz o cha­rak­te­rze roz­strzy­ga­ją­cym

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Re­zo­lu­cja (po­li­ty­ka) – ina­czej „odez­wa do na­ro­du”
    • Re­zo­lu­cje Rady Bez­pie­czeń­stwa ONZ
  • Re­zo­lu­cja (ma­te­ma­ty­ka)

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌrɛzɔˈlut͡sʲja, AS: rezolucʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rezolutność ż.

 przym. rezolucyjny, rezolutny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) postanowienie, decyzja, uchwała

Wiktionary


rezolucyjny

→ re­zo­lu­cja


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z re­zo­lu­cją, do­ty­czą­cy re­zo­lu­cji

Wiktionary

Patrz:

rezolucja

Powiązane:

 rzecz. rezolucja ż.

Wiktionary


rezolut

osoba ener­gicz­na, szyb­ka w dzia­ła­niu


SJP.pl


rezolutka

→ re­zo­lut


SJP.pl

Patrz:

rezolut

rezolutnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób re­zo­lut­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rezolutność ż.

 przym. rezolutny

Wiktionary


rezolutniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: re­zo­lut­nie


SJP.pl


rezolutniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: re­zo­lut­ny


SJP.pl


rezolutność

→ re­zo­lut­ny


SJP.pl

Patrz:

rezolutny

rezolutny

1. umie­ją­cy sobie zręcz­nie po­ra­dzić w każ­dej sy­tu­a­cji, za­rad­ny i pewny sie­bie w kon­tak­tach z ludź­mi; by­stry, roz­trop­ny, śmia­ły;
2. wła­ści­wy czło­wie­ko­wi o ta­kich ce­chach, np. re­zo­lut­na mina


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pewny sie­bie, wy­ga­da­ny

 (1.2) by­stry, za­rad­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mar­cin, lat 6 i pół, cho­dzi do ze­rów­ki, chło­pak bar­dzo żywy, po­my­sło­wy, upar­ty, bar­dzo in­te­li­gent­ny i re­zo­lut­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɛzɔˈlutnɨ, AS: rezolutny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rezolucja ż., rezolutność ż.

 przysł. rezolutnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) śmiały, pewny siebie

Wiktionary


rezolwować

daw­niej:
1. zde­cy­do­wać, de­cy­do­wać o czymś;
2. re­zol­wo­wać się - zde­cy­do­wać się, de­cy­do­wać się na coś


SJP.pl


rezon

śmia­łość, pew­ność sie­bie, od­wa­ga


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pew­ność sie­bie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrɛzɔ̃n, AS: rezõn

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kontenans, animusz

Wiktionary


rezonacja

daw­niej: zja­wi­sko aku­stycz­ne po­le­ga­ją­ce na prze­dłu­że­niu czasu trwa­nia dźwię­ku, wy­wo­ła­ne dzia­ła­niem fal od­bi­tych w po­mie­szcze­niu zam­knię­tym; re­zo­nans, po­głos


SJP.pl


rezonacyjny

do­ty­czą­cy re­zo­na­cji


SJP.pl


rezonans

1. zja­wi­sko aku­stycz­ne po­le­ga­ją­ce na prze­dłu­że­niu czasu trwa­nia dźwię­ku, wy­wo­ła­ne dzia­ła­niem fal od­bi­tych w po­mie­szcze­niu zam­knię­tym; re­zo­na­cja, po­głos;
2. dobra sły­szal­ność dźwię­ków w po­mie­szcze­niu, za­leż­na od po­wierzch­ni od­bi­ja­ją­cych dźwię­ki;
3. zwie­lo­krot­nie­nie dźwię­ku; od­głos, echo, podź­więk;
4. prze­no­śnie: czy­jaś re­ak­cja na coś; odzew, oddź­więk, echo;
5. w fi­zy­ce: zja­wi­sko za­cho­dzą­ce w niek­tó­rych ukła­dów me­cha­nicz­nych, elek­trycz­nych, aku­stycz­nych lub op­tycz­nych, po­le­ga­ją­ca na szyb­kim wzro­ście am­pli­tu­dy drgań ukła­du, gdy czę­stot­li­wość zew­nętrz­nych drgań wy­mu­sza­ją­cych jest równa lub bli­ska czę­stot­li­wo­ści drgań włas­nych ukła­du;
6. w mu­zy­ce: zja­wi­sko wzmoc­nie­nia dźwię­ku spo­wo­do­wa­ne po­bu­dze­niem ciała sprę­ży­ste­go są­sia­du­ją­ce­go ze źró­dłem dźwię­ku ciała sprę­ży­ste­go do drgań o tej samej czę­stot­li­wo­ści;
7. w psy­cho­lo­gii: spo­sób od­dzia­ły­wa­nia zda­rze­nia na psy­chi­kę ludz­ką;
8. w psy­cho­lo­gii: bez­słow­na ko­mu­ni­ka­cja mię­dzy ludź­mi, poz­wa­la­ją­ca poz­na­wać uczu­cia in­nych i wczu­wać się w nie;
9. w ję­zy­koz­naw­stwie: re­zo­nans no­so­wy - cecha ar­ty­ku­la­cyj­na gło­ski, która wy­ni­ka z udzia­łu jamy no­so­wej w wy­ma­wia­niu tej gło­ski;
10. w me­dy­cy­nie: re­zo­nans ma­gne­tycz­ny:
a) me­to­da dia­gno­sty­ki wy­ko­rzy­sty­wa­na w ba­da­niach oś­rod­ko­we­go ukła­du ner­wo­we­go oraz ukła­du mię­śnio­we­go i szkie­le­to­we­go;
b) ba­da­nie prze­pro­wa­dzo­ne tą me­to­dą


SJP.pl

Re­zo­nans – zja­wi­sko fi­zycz­ne za­cho­dzą­ce dla drgań wy­mu­szo­nych, ob­ja­wia­ją­ce się wzro­stem am­pli­tu­dy drgań ukła­du drga­ją­ce­go dla okre­ślo­nej czę­stot­li­wo­ści siły wy­mu­sza­ją­cej. Czę­stot­li­wość, dla któ­rej drga­nia mają naj­więk­szą am­pli­tu­dę, na­zy­wa się czę­stot­li­wo­ścią re­zo­nan­so­wą.

Wikipedia


rezonanse

cząst­ki ele­men­tar­ne o mak­sy­mal­nie krót­kim cza­sie życia; cząst­ki re­zo­nan­so­we


SJP.pl


rezonansowy

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy re­zo­nan­su

Wiktionary


rezonator

część in­stru­men­tu mu­zycz­ne­go do wzmoc­nie­nia dźwię­ku, np. pudło skrzy­piec


SJP.pl

Re­zo­na­tor – układ me­cha­nicz­ny lub elek­trycz­ny, w któ­rym za­cho­dzą drga­nia re­zo­nan­so­we.

Przy­kła­da­mi re­zo­na­to­rów me­cha­nicz­nych są wa­ha­dło, sprę­ży­na, stru­na, mem­bra­ny aku­stycz­na i mu­zycz­na.

Przy­kła­da­mi re­zo­na­to­rów aku­stycz­nych są rura Kund­ta. Sto­so­wa­ne po­wszech­nie służą do tłu­mie­nia dźwię­ku (ha­ła­sów) lub do re­zo­nan­so­we­go wzmac­nia­nia dźwię­ku.

Wikipedia


rezoner

1. czło­wiek, który lubi mędr­ko­wać, po­u­czać, umo­ral­niać
2. po­stać w ut­wo­rze dra­ma­tycz­nym lub epic­kim ko­men­tu­ją­ca i in­ter­pre­tu­ją­ca, naj­czę­ściej w imie­niu au­to­ra, przed­sta­wio­ne zda­rze­nia, osoby, kon­flik­ty, for­mu­łu­ją­ca morał ut­wo­ru


SJP.pl


rezonerka

1. ko­bie­ta lu­bią­ca re­zo­no­wać, po­u­czać in­nych;
2. po­stać ko­bie­ca w sztu­ce sce­nicz­nej, wy­ra­ża­ją­ca ogól­ne in­for­ma­cje o zda­rze­niach, po­sta­ciach, wy­ra­ża­ją­ca zwy­kle opi­nie sa­me­go au­to­ra


SJP.pl


rezonerski

→ re­zo­ner


SJP.pl

Patrz:

rezoner

rezonerstwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) roz­wa­ża­nie o czymś z dużą pew­no­ścią sie­bie, udo­wad­nia­nie rze­czy oczy­wi­stych, bez­przed­mio­to­we roz­my­śla­nie, po­u­cza­nie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɛzɔ̃ˈnɛrstfɔ, AS: rezõnerstfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rezonowanie n., rezoner m., rezonerka ż.

 przym. rezonerski

Wiktionary


rezonowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) do­wo­dze­nie cze­goś lub mó­wie­nie o czymś z dużą dozą pew­no­ści sie­bie

 (1.2) drga­nie w re­zo­nan­sie

 (1.3) o in­stru­men­cie mu­zycz­nym: wzmac­nia­nie dźwię­ków po­przez drga­nie z tą samą czę­stot­li­wo­ścią co źró­dło tych dźwię­ków

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rezonans m., rezonerstwo n.

 czas. rezonować ndk.

Wiktionary


rezonować

1. roz­pra­wiać, po­u­czać, mędr­ko­wać;
2. być w re­zo­nan­sie z siłą po­wo­du­ją­cą drga­nia; współbrz­mieć


SJP.pl


rezorcyna

biała sub­stan­cja kry­sta­licz­na o słod­kim smaku, łatwo roz­pu­szczal­na w wo­dzie, ete­rze i al­ko­ho­lu, ma­ją­ca za­sto­so­wa­nie w gar­bar­stwie, far­biar­stwie oraz lecz­nict­wie; fenol di­hy­drok­sy­lo­wy


SJP.pl

Re­zor­cy­na, re­zor­cy­nol ( re­sor­ci­no­lum, re­sor­ci­num), – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy fe­no­li, w któ­rym dwie grupy hy­drok­sy­lo­we są przy­łą­czo­ne do pier­ście­nia ben­ze­no­we­go w po­zy­cji meta.

Wikipedia


rezorcynowy

→ re­zor­cy­na


SJP.pl

Patrz:

rezorcyna

rezotekst

la­mi­na­to­wa, kom­po­zy­to­wa masa pla­stycz­na uży­wa­na do wy­ro­bu czę­ści ma­szyn, apa­ra­tów elek­tro­tech­nicz­nych i ło­żysk; tek­sto­lit


SJP.pl


rezultat

wynik, sku­tek dzia­ła­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wynik, sku­tek, efekt ja­kie­goś dzia­ła­nia lub braku dzia­ła­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ofi­cjal­nym celem sank­cji jest wy­mu­sze­nie re­form na Kubie, ale od dawna widać, że blo­ka­da wy­wo­łu­je re­zul­tat od­wrot­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rɛˈzultat, AS: rezultat

Wiktionary

Powiązane:

 czas. rezultować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wynik, skutek, efekt

Wiktionary


rezultatywność

→ re­zul­ta­tyw­ny


SJP.pl

Patrz:

rezultatywny

rezultowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|re­zul­to­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. rezultować ndk.

Wiktionary


rezultować

cza­sow­nik

 (1.1) rzad. dawać re­zul­tat, skut­ko­wać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pra­wi­dło­wo sto­so­wa­ne ssa­nie oleju sło­necz­ni­ko­we­go po­win­no re­zul­to­wać do­brym sa­mo­po­czu­ciem oraz wi­docz­ną po­pra­wą ogól­ne­go zdro­wia.''

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɛzulˈtɔvat͡ɕ, AS: rezultovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rezultowanie n., rezultat mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skutkować

Wiktionary


rezun

daw­niej: mor­der­ca, za­bój­ca; rezuń


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. czło­wiek, który do­ko­nu­je na­pa­dów i za­bójstw;

 (1.2) pejor. Ukra­i­niec

Wiktionary

Rezun – w ję­zy­ku sta­ro­pol­skim w zna­cze­niu mor­der­ca, za­bój­ca, sie­pacz, za­po­ży­cze­nie z ję­zy­ka ukra­iń­skie­go od wy­ra­zu "rizun", ( різун), oz­na­cza­ją­ce­go rzeź­ni­ka.

Od czasu rzezi wo­łyń­skiej (1943–1944) i czyst­ki et­nicz­nej w wo­je­wództ­wach lwow­skim, tar­no­pol­skim i sta­ni­sła­wow­skim (1944) rezun jest to ste­re­o­ty­po­we, po­tocz­ne okre­śle­nie człon­ków Ukra­iń­skiej Pow­stań­czej Armii (UPA), Or­ga­ni­za­cji Ukra­iń­skich Na­cjo­na­li­stów (OUN), Sa­mo­o­bron­nych Ku­szczo­wych Wid­di­łów (SKW) i in­nych ukra­iń­skich for­ma­cji, uczest­ni­czą­cych w mor­do­wa­niu pol­skiej lud­no­ści cy­wil­nej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Rezun cały skrwa­wio­ny, stał nad ofia­rą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrɛzũn, AS: rezũn

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) morderca, zabójca, siepacz

Wiktionary


rezurekcja

ka­to­lic­ka, uro­czy­sta msza wiel­ka­noc­na z pro­ce­sją


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. uro­czy­ste na­bo­żeń­stwo wiel­ka­noc­ne z pro­ce­sją, ob­wie­szcza­ją­ce zmart­wychw­sta­nie Chry­stu­sa;

 (1.2) rel. rzad. zmart­wychw­sta­nie Chry­stu­sa

Wiktionary

Re­zu­rek­cja (z łac. "re­sur­rec­tio" – zmart­wychw­sta­nie) – pro­ce­sja w Ko­ścio­łach ka­to­lic­kich, od­by­wa­ją­ca się w Wiel­ka­noc, która jest ogło­sze­niem zmart­wychw­sta­nia Chry­stu­sa i wez­wa­niem ca­łe­go stwo­rze­nia do udzia­łu w trium­fie Zmart­wychw­sta­łe­go. Jeśli to moż­li­we, pro­ce­sja wy­cho­dzi na zew­nątrz i okrą­ża ko­ściół raz lub trzy razy.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌrɛzuˈrɛkt͡sʲja, AS: rezurekcʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rezurekcjonista mos.

 przym. rezurekcyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) Zmartwychwstanie

Wiktionary


rezurekcjonista

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. daw. zmart­wychw­sta­niec

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Oj­co­wie re­zu­rek­cjo­ni­ści mieli klasz­tor na ul. Wo­łyń­skiej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rezurekcja ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zmartwychwstaniec

Wiktionary


rezurekcyjny

do­ty­czą­cy re­zu­rek­cji


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z re­zu­rek­cją, do­ty­czą­cy re­zu­rek­cji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rezurekcja ż.

Wiktionary


rezus

wą­sko­no­sa małpa z grupy kocz­ko­da­nów, ży­ją­ca stad­nie w po­łud­nio­wej Azji; czę­sto po­ka­zy­wa­na w ogro­dach zo­o­lo­gicz­nych i wy­ko­rzy­sty­wa­na przy ba­da­niach la­bo­ra­to­ryj­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ma­ca­ca mu­lat­ta|ref=tak., ga­tu­nek małpy za­miesz­ku­ją­cej ob­szar od Af­ga­ni­sta­nu po Chiny;

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) makak królewski, makak rezus

Wiktionary


rezuń

daw­niej: mor­der­ca, za­bój­ca; rezun


SJP.pl


rezydencja

dom, po­se­sja, sie­dzi­ba


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wiel­ki bu­dy­nek miesz­kal­ny o cha­rak­te­rze re­pre­zen­ta­cyj­nym

Wiktionary

Re­zy­den­cja – re­pre­zen­ta­cyj­na sie­dzi­ba bi­sku­pia, kró­lew­ska, ro­do­wa, zbu­do­wa­na na wsi lub w mie­ście.

Może być po­je­dyn­czym bu­dyn­kiem (zam­kiem, pa­ła­cem) lub ze­spo­łem bu­dyn­ków (w po­łą­cze­niu z za­bu­do­wa­nia­mi go­spo­dar­czy­mi, par­kiem z pa­wi­lo­na­mi itp.). Roz­róż­nia się re­zy­den­cje let­nie, zi­mo­we i ca­ło­rocz­ne.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W cza­sie pier­wszej roz­mo­wy, na po­cząt­ku kwiet­nia, spra­wia wra­że­nie, jakby nie wie­rzył, że za­mie­nia re­zy­den­cję w pod­war­szaw­skim Kon­stan­ci­nie na czte­ro­o­so­bo­wą celę mo­ko­tow­skie­go wię­zie­nia.

 (1.1) Zbu­do­wał sobie re­zy­den­cję pod­miej­ską w miej­sco­wo­ści Tibur (dzi­siej­sze Ti­vo­li), po­ło­żo­nej 31 ki­lo­me­trów za mu­ra­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɛzɨˈdɛ̃nt͡sʲja, AS: rezydẽncʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rezydent mos., rezydentka ż., rezydentura ż.

 czas. rezydować ndk.

 przym. rezydencjalny, rezydencjonalny, rezydencyjny, rezydentny

Wiktionary


rezydencjalny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z re­zy­do­wa­niem, od­no­szą­cy się do re­zy­do­wa­nia

 (1.2) zwią­za­ny z re­zy­den­cją, od­no­szą­cy się do re­zy­den­cji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Upraw­nie­nia bi­sku­pa re­zy­den­cjal­ne­go pur­pu­rat po­sia­dał od grud­nia 1956 roku.

 (1.2) Bli­skie są­siedzt­wo ob­sza­rów zur­ba­ni­zo­wa­nych pre­de­sty­nu­je Ro­goź­nik do peł­nie­nia funk­cji re­zy­den­cjal­nych i re­kre­a­cyj­nych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rezydencja ż.

 przym. rezydencjonalny

 czas. rezydować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) rezydencjonalny

Wiktionary


rezydencjonalny

→ re­zy­den­cja; re­zy­den­cyj­ny


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) książk. peł­nią­cy funk­cję re­zy­den­cji, na­le­żą­cy do re­zy­den­cji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bu­dy­nek na­wią­zu­je do re­zy­den­cjo­nal­ne­go bu­dow­nict­wa ber­liń­skie­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rezydencja ż.

 przym. rezydencjalny

 czas. rezydować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rezydencjalny

Wiktionary


rezydencki

→ re­zy­dent


SJP.pl

Patrz:

rezydent

rezydencko

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób re­zy­denc­ki

Wiktionary

Powiązane:

 czas. rezydować

Wiktionary


rezydencyjka

zdrob­nie­nie od: re­zy­den­cja


SJP.pl


rezydencyjny

→ re­zy­den­cja; re­zy­den­cjo­nal­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z re­zy­den­cją

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rezydencja ż.

 przym. rezydentny

 czas. rezydować

Wiktionary


rezydent

1. osoba fi­zycz­na lub praw­na ma­ją­ca miej­sce za­miesz­ka­nia w kraju;
2. pra­cow­nik biura po­dró­ży wy­sła­ny służ­bo­wo do ja­kie­goś kraju i zo­bo­wią­za­ny do opie­ki nad prze­by­wa­ją­cy­mi tam klien­ta­mi tego biura;
3. agent ob­ce­go wy­wia­du kie­ru­ją­cy siat­ką wy­wia­dow­czą w danym pań­stwie;
4. pa­cjent le­czo­ny ponad rok w od­dzia­le psy­chia­trycz­nym;
5. ksiądz bez obo­wiąz­ków wi­ka­riusz, miesz­ka­ją­cy na te­re­nie pa­ra­fii;
6. ubogi krew­ny, przy­ja­ciel lub wy­słu­żo­ny urzęd­nik miesz­ka­ją­cy stale na daw­nym dwo­rze szla­chec­kim i bę­dą­cy na utrzy­ma­niu go­spo­da­rza;
7. daw­niej: przed­sta­wi­ciel dy­plo­ma­tycz­ny mo­car­stwa w pań­stwie za­leż­nym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) agent ob­ce­go wy­wia­du kie­ru­ją­cy siat­ką wy­wia­dow­czą

 (1.2) osoba za­miesz­ku­ją­ca w ja­kimś kraju, a nie po­sia­da­ją­ca jego oby­wa­tel­stwa

 (1.3) daw. ubogi krew­ny, przy­ja­ciel lub wy­słu­żo­ny ofi­cja­li­sta, miesz­ka­ją­cy stale na dwo­rze szla­chec­kim i bę­dą­cy na utrzy­ma­niu go­spo­da­rza

 (1.4) hist. przed­sta­wi­ciel dy­plo­ma­tycz­ny o ran­dze niż­szej od posła, zaz­wy­czaj w pań­stwie klienc­kim albo za­leż­nym

 (1.5) med. le­karz w trak­cie szko­le­nia spe­cja­li­za­cyj­ne­go

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • re­zy­dent (ar­ty­sta)
  • re­zy­dent (dy­plo­ma­cja)
  • re­zy­dent (ksiądz)
  • re­zy­dent (le­karz)
  • re­zy­dent (pa­cjent)
  • re­zy­dent (prawo)
  • re­zy­dent (tu­ry­sty­ka)
  • re­zy­dent (wy­wiad)
  • dawne zna­cze­nie: „ubogi krew­ny, przy­ja­ciel lub wy­słu­żo­ny ofi­cja­li­sta miesz­ka­ją­cy stale na dwo­rze szla­chec­kim i bę­dą­cy na utrzy­ma­niu go­spo­da­rza” (źró­dło: )

Wikipedia

Przykłady

 (1.4) Obaj in­ży­nie­ro­wie wy­je­cha­li na­za­jutrz na noc do Kairu, gdzie mieli od­wie­dzić re­zy­den­ta an­giel­skie­go i być na po­słu­cha­niu u wi­ce­kró­la.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rezydencja ż., rezydentura ż.

:: fż. rezydentka ż.

 czas. rezydować ndk.

 przym. rezydentny

Wiktionary


rezydentka

→ re­zy­dent


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta za­miesz­ku­ją­ca w ja­kimś kraju, a nie po­sia­da­ją­ca jego oby­wa­tel­stwa

Wiktionary

Patrz:

rezydent

Powiązane:

 rzecz. rezydent mos., rezydencja ż.

 przym. rezydentny

 czas. rezydować

Wiktionary


rezydentny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) in­form. taki, który jest stale obec­ny w pa­mię­ci ope­ra­cyj­nej, za­ła­do­wa­ny na stałe pod­czas pracy kom­pu­te­ra

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rezydent m., rezydentka ż., rezydencja ż., rezydowanie n.

 czas. rezydować m.

 przym. rezydencyjny

 przysł. rezydentnie

Wiktionary


rezydentura

1. miej­sce, gdzie znaj­du­je się oś­ro­dek kie­row­ni­czy ja­kieś or­ga­ni­za­cji, in­sty­tu­cji, np. agen­tu­ra ob­ce­go wy­wia­du;
2. daw­niej:
a) sta­no­wi­sko re­zy­den­ta;
b) sie­dzi­ba re­zy­den­ta


SJP.pl


rezydować

1. miesz­kać lub prze­by­wać gdzieś;
2. mieć gdzieś sie­dzi­bę, re­zy­den­cję;
3. za­miesz­ki­wać u kogoś jako re­zy­dent - ubogi krew­ny, przy­ja­ciel ro­dzi­ny


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) mieć gdzieś swoją sie­dzi­bę

 (1.2) być re­zy­den­tem, miesz­kać gdzieś

 (1.3) żart. znaj­do­wać się, być po­ło­żo­nym

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Na pły­cie głów­nej re­zy­du­je chip­set 440 BX – znany z szyb­kich do­mo­wych kom­pu­te­rów ob­słu­gu­ją­cych pro­ce­so­ry Pen­tium II.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rezydencja ż., rezydencjalność ż., rezydencjonalność ż., rezydenckość ż., rezydencyjka ż., rezydencyjność ż., rezydent m., rezydentka ż., rezydentność ż., rezydentura ż., rezydualność ż.

 przym. rezydencki, rezydentny, rezydencyjny, rezydencjalny, rezydencjonalny, rezydualny

 przysł. rezydencko, rezydentnie

Wiktionary


rezydualny

1. po­zo­sta­ły z cze­goś lub po czymś,
2. no­śnik cen­nych war­to­ści


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy re­si­du­um

Wiktionary

Powiązane:

 czas. rezydować

Wiktionary


rezyduum

re­si­du­um;
1. licz­ba ze­spo­lo­na opi­su­ją­cą za­cho­wa­nie całek po kon­tu­rach ana­li­tycz­nej funk­cji f(z) wokół punk­tu oso­bli­wo­ści;
2. ma­te­riał skal­ny bę­dą­cy efek­tem wie­trze­nia i eroz­ji niek­tó­rych skład­ni­ków skały


SJP.pl


rezygnacja

zrze­cze­nie się lub za­nie­cha­nie cze­goś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zrze­cze­nie się cze­goś lub za­nie­cha­nie ja­kiejś czyn­no­ści

 (1.2) stan przy­gnę­bie­nia, który zwy­kle to­wa­rzy­szy sy­tu­a­cji, na którą nie ma się wpły­wu

 (1.3) for­mal­ny do­ku­ment za­wie­ra­ją­cy oś­wiad­cze­nie o czy­jejś re­zy­gna­cji (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cu­krzy­ca zmu­si­ła mnie do re­zy­gna­cji z wielu przy­jem­no­ści.

 (1.2) Po aresz­to­wa­niu syna, Jerzy po­padł w re­zy­gna­cję.

 (1.3) Od­cho­dzę wkrót­ce z pracy, a w se­kre­ta­ria­cie firmy zło­ży­łem dzi­siaj swoją re­zy­gna­cję.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɛzɨɡˈnat͡sʲja, AS: rezygnacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zrezygnowanie n., rezygnowanie n.

 czas. rezygnować, zrezygnować

 przym. zrezygnowany

Wiktionary


rezygnacyjnie

rzad­ko: z re­zy­gna­cją, w spo­sób wy­ra­ża­ją­cy re­zy­gna­cję; zre­zy­gno­wa­nie


SJP.pl


rezygnacyjny

1. → re­zy­gna­cja, np. list re­zy­gna­cyj­ny;
2. daw­niej: re­zy­gnu­ją­cy z cze­goś, zre­zy­gno­wa­ny


SJP.pl


rezygnowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) za­prze­sta­wa­nie cze­goś, od­stę­po­wa­nie od cze­goś, zrze­ka­nie się cze­goś

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɛzɨɡnɔˈvãɲɛ, AS: rezygnovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zrezygnowanie n., rezygnacja ż.

 czas. rezygnować ndk., zrezygnować dk.

 przym. zrezygnowany

Wiktionary


rezygnować

od­stę­po­wać od cze­goś


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zre­zy­gno­wać)

 (1.1) od­stę­po­wać od cze­goś, zrzec się cze­goś z włas­nej woli

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Od jutra re­zy­gnu­ję z pracy, bo mar­nie mi płacą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɛzɨɡˈnɔvat͡ɕ, AS: rezygnovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rezygnacja ż., rezygnowanie n.

 czas. zrezygnować dk.

 przym. zrezygnowany

Wiktionary


rezyliencja

w psy­cho­lo­gii: umie­jęt­ność do­sto­so­wa­nia się, adap­ta­cji do no­we­go oto­cze­nia, zmie­nia­ją­cych się wa­run­ków


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) psych. in­dy­wi­du­al­na zdol­ność do zno­sze­nia prze­ciw­no­ści losu;

Wiktionary

Re­zy­lien­cja (ang. "re­si­lien­ce") – zdol­ność do po­wro­tu do stanu rów­no­wa­gi po za­bu­rze­niach lub ka­ta­kliz­mach. Ter­mi­nu tego używa się w roz­ma­i­tych dzie­dzi­nach, m.in. mówi się o re­zy­lien­cji psy­cho­lo­gicz­nej i.

Wikipedia


rezynit

sztucz­na ży­wi­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geol. ma­ce­rał z grupy lip­ty­ni­tu, two­rzo­ny naj­czę­ściej przez ży­wi­ce ro­ślin­ne i takie prze­o­bra­żo­ne z olej­ków ete­rycz­nych;

Wiktionary

Re­zy­nit – ma­ce­rał z grupy lip­ty­ni­tu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Re­zy­nit w węglu wy­stę­pu­je w for­mie po­je­dyn­czych so­cze­wek, pa­se­mek, form prze­cin­ko­wa­tych i drob­no­dy­sper­syj­nych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rɛˈzɨ̃ɲit, AS: rezỹńit

Wiktionary


rezynoid

ek­strakt ro­ślin­ny do wy­rów­ny­wa­nia za­pa­chu olej­ków za­pa­cho­wych


SJP.pl


rezystancja

opór elek­trycz­ny czyn­ny


SJP.pl

Re­zy­stan­cja, opór (elek­trycz­ny, czyn­ny), opor­ność (czyn­na) (z re­si­ste­re — sprze­ci­wiać się, sta­wiać opór) – wiel­kość cha­rak­te­ry­zu­ją­ca re­la­cję mię­dzy na­pię­ciem a na­tę­że­niem prądu elek­trycz­ne­go w ob­wo­dach prądu sta­łe­go. W ob­wo­dach prądu prze­mien­ne­go re­zy­stan­cją na­zy­wa się część rze­czy­wi­stą im­pe­dan­cji ze­spo­lo­nej.

Wikipedia


rezystancyjny

→ re­zy­stan­cja


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z re­zy­stan­cją, do­ty­czą­cy re­zy­stan­cji

Wiktionary

Patrz:

rezystancja

Powiązane:

 rzecz. rezystor mrz., rezystancja ż.

Wiktionary


rezystencja

1. nie­po­dat­ność or­ga­niz­mu na dzia­ła­nie drob­no­u­stro­jów cho­ro­bot­wór­czych lub ich jadów; od­por­ność dzie­dzicz­na; od­por­ność kon­sty­tu­cjo­nal­na
2. nie­po­dat­ność drob­no­u­stro­jów lub owa­dów szkod­ni­ków na sto­so­wa­ne wobec nich środ­ki che­micz­ne; opor­ność


SJP.pl

Re­zy­sten­cja – pol­ski ze­spół z Ustro­nia, gra­ją­cy mu­zy­kę oi!, ut­wo­rzo­ny w 1993 r.

Wikipedia


rezystor

przy­rząd wy­ko­na­ny z od­po­wied­nie­go ma­te­ria­łu, sta­wia­ją­ce­go opór prze­pły­wo­wi prądu, włą­cza­ny w ob­wo­dy elek­trycz­ne dla ogra­ni­cze­nia pły­ną­ce­go przez nie prądu; opor­nik elek­trycz­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) elektr. elek­tron. ele­ment mon­to­wa­ny w ob­wo­dach elek­tro­nicz­nych, który wpro­wa­dza do nich za­da­ną re­zy­stan­cję;

Wiktionary

Re­zy­stor, opor­nik elek­trycz­ny (z re­si­ste­re „sta­wiać opór”) – ele­ment bier­ny ob­wo­du elek­trycz­ne­go, wy­ko­rzy­sty­wa­ny jest do ogra­ni­cze­nia prądu w nim pły­ną­ce­go. Jest ele­men­tem li­nio­wym: wy­stę­pu­ją­cy na nim spa­dek na­pię­cia jest wprost pro­por­cjo­nal­ny do prądu pły­ną­ce­go przez opor­nik. Przy prze­pły­wie prądu za­mie­nia ener­gię elek­trycz­ną w cie­pło.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: rɛˈzɨstɔr, AS: rezystor

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rezystancja ż., rezystywność ż.

 przym. rezystorowy, rezystancyjny, rezystywny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) opornik

Wiktionary


rezystywność

opór elek­trycz­ny prze­wod­ni­ka wy­ko­na­ne­go z jed­no­rod­ne­go ma­te­ria­łu o prze­kro­ju po­przecz­nym 1 metra kwa­dra­to­we­go i dłu­go­ści 1 metra; opór elek­trycz­ny wła­ści­wy


SJP.pl

Re­zy­styw­ność (opór elek­trycz­ny wła­ści­wy) – wiel­kość cha­rak­te­ry­zu­ją­ca ma­te­ria­ły pod wzglę­dem prze­wod­nict­wa elek­trycz­ne­go. Re­zy­styw­ność jest zaz­wy­czaj oz­na­cza­na jako for­mu­la_1 (mała grec­ka li­te­ra rho).

Jed­nost­ką re­zy­styw­no­ści w ukła­dzie SI jest om⋅metr (Ω·m), ina­czej omo­metr.

Wikipedia


rezystywny

zwią­za­ny z re­zy­stan­cją, opo­rem elek­trycz­nym; opor­no­ścio­wy, re­zy­stan­cyj­ny


SJP.pl


reński

1. → Ren (rzeka);
2. → Reń­ska Wieś (wieś w Pol­sce); reń­sko­wiej­ski


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Renem, do­ty­czą­cy Renu

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) nu­mizm. skró­to­wo złoty reń­ski;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pili wino reń­skie i jedli żółte sery.

 (2.1) Za­pła­cił za wszyst­ko czte­ry reń­skie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Nadreńczyk mos., Nadrenka ż., Ren m., Nadrenia ż.

 przym. nadreński

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) floren, gulden; gw. Śląsk Cieszyński ryński, ryńszczok

Wiktionary


reńskie

po­tocz­nie: wino reń­skie


SJP.pl


reńskowiejski

→ Reń­ska Wieś; reń­ski


SJP.pl


reż

daw­niej: żyto


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) roln. stpol. i gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Kra­ków, Górny Śląsk. żyto

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rżysko, Rżyski

 przym. rżany

Wiktionary


reż.

skrót od: re­ży­ser (czy­ta­ny jako cały, od­mien­ny wyraz)


SJP.pl

skrót

 (1.1) = re­ży­ser

 (1.2) = re­ży­se­ria

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Reż. Jan Ko­wal­ski udzie­lił dziś wy­wia­du.

 (1.2) Do kin wcho­dzi film w reż. An­drze­ja Wajdy.

Wiktionary


reżim

reżym;
1. do­kład­nie usta­lo­ny plan pracy, życia itp.; dy­scy­pli­na; rygor;
2. sy­stem rzą­dów, rząd cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się uży­wa­niem bru­tal­nej prze­mo­cy w sto­sun­ku do spo­łe­czeń­stwa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) polit. pejor. spo­sób spra­wo­wa­nia wła­dzy przy po­mo­cy uci­sku i prze­mo­cy

 (1.2) polit. pejor. rząd, który sto­su­je ucisk i prze­moc

 (1.3) ści­sły tryb po­stę­po­wa­nia w okre­ślo­nym przy­pad­ku

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • reżim, reżym ( „po­rzą­dek”) – unor­mo­wa­ny spo­sób po­stę­po­wa­nia (np. funk­cjo­no­wa­nia spo­łe­czeń­stwa, spra­wo­wa­nia wła­dzy, wy­ko­ny­wa­nia pracy, prze­strze­ga­nia re­gu­la­mi­nów i zasad)
  • reżim – forma wła­dzy opar­ta na sto­so­wa­niu prze­mo­cy i uci­sku wobec spo­łe­czeń­stwa
  • reżim – ogół metod i zasad po­li­tycz­ne­go funk­cjo­no­wa­nia pań­stwa
  • reżim – spo­sób po­stę­po­wa­nia w sto­sun­kach mię­dzy­na­ro­do­wych
  • reżim woj­sko­wy (junta) – sy­stem spra­wo­wa­nia wła­dzy pań­stwo­wej, po­przez radę woj­sko­wą
  • reżim rzecz­ny – ryt­micz­ny prze­bieg zja­wisk hy­dro­lo­gicz­nych rzeki na prze­strze­ni jed­ne­go roku
  • Reżim 4 sierp­nia – au­to­ry­tar­ny sy­stem rzą­dów w Gre­cji w la­tach 1936–1941

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Reżim był oskar­ża­ny o po­peł­nia­nie okrut­nych zbrod­ni na lud­no­ści cy­wil­nej pod­czas wojny.

 (1.2) Siły wier­ne re­żi­mo­wi zmiaż­dży­ły ruch oporu nie­mal­że bez strat włas­nych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. reżym mrz., reżimowiec mos., reżimówka ż.

 przym. reżimowy, reżymowy

Wiktionary


reżimowiec

zwo­len­nik pa­nu­ją­ce­go re­żi­mu; re­ży­mo­wiec


SJP.pl


reżimowy

zwią­za­ny z re­żi­mem (re­ży­mem), np. rząd re­żi­mo­wy, sąd re­żi­mo­wy; re­ży­mo­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy re­żi­mu, zwią­za­ny z re­żi­mem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cza­sa­mi od­no­si się wra­że­nie, że język oś­wia­to­wy no­we­go po­li­tycz­ne­go esta­blish­men­tu jest po­dob­ny, jeśli nie taki sam jak dawna re­to­ry­ka re­żi­mo­wa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. reżim m., reżimówka ż., reżymówka ż.

 przym. reżymowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reżymowy

Wiktionary


reżimówka

1. zwo­len­nicz­ka pa­nu­ją­ce­go re­żi­mu;
2. dzien­nik o kie­run­ku zgod­nym z ide­o­lo­gią pa­nu­ją­ce­go re­żi­mu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pismo, sta­cja te­le­wi­zyj­na o kie­run­ku zgod­nym z ide­o­lo­gią pa­nu­ją­ce­go re­żi­mu

 (1.2) zwo­len­nicz­ka pa­nu­ją­ce­go re­żi­mu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wszyst­kie sta­cje o tym trą­bi­ły, tylko w re­żi­mów­ce nie po­wie­dzie­li ani słowa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. reżim m., reżimowiec m.

 przym. reżimowy, reżymowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rzad. reżymówka

Wiktionary


reżym

reżim;
1. do­kład­nie usta­lo­ny plan pracy, życia itp.; dy­scy­pli­na; rygor;
2. sy­stem rzą­dów, rząd cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się uży­wa­niem bru­tal­nej prze­mo­cy w sto­sun­ku do spo­łe­czeń­stwa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) war. reżim

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wtrą­ce­ni do ogól­nych cel więź­nio­wie do­ma­ga­li się prze­nie­sie­nia ich na reżym prze­stęp­ców po­li­tycz­nych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. reżim mrz., reżymowiec mos., reżymówka ż.

 przym. reżymowy

Wiktionary


reżymowiec

zwo­len­nik pa­nu­ją­ce­go re­żi­mu; re­żi­mo­wiec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. polit. zwo­len­nik re­ży­mu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. reżym mrz., reżymówka ż.

 przym. reżymowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. reżimowiec

Wiktionary


reżymowy

zwią­za­ny z re­ży­mem (re­żi­mem), np. sąd re­ży­mo­wy, rząd re­ży­mo­wy; re­żi­mo­wy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy re­ży­mu, zwią­za­ny z re­ży­mem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Naj­wi­docz­niej oce­nio­no, że po­pu­lar­ność Stron­nict­wa i mojej osoby nada całej akcji cha­rak­ter ogól­no­na­ro­do­wy, a nie par­tyj­ny — re­ży­mo­wy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. reżym mrz., reżim mrz., reżimowiec mos., reżymowiec mos., reżimówka ż., reżymówka ż., regiment mrz.

 przym. reżimowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. reżimowy

Wiktionary


reżymówka

re­żi­mów­ka
1. zwo­len­nicz­ka pa­nu­ją­ce­go re­żi­mu;
2. dzien­nik o kie­run­ku zgod­nym z ide­o­lo­gią pa­nu­ją­ce­go re­żi­mu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. polit. zwo­len­nicz­ka re­ży­mu

 (1.2) pot. re­ży­mo­we cza­so­pis­mo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. reżym mrz., reżymowiec mos.

 przym. reżymowy, reżimowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. reżimówka

 (1.2) war. reżimówka

Wiktionary


reżyser

1. osoba od­po­wie­dzial­na za ca­łoksz­tałt sztu­ki te­a­tral­nej, filmu, au­dy­cji ra­dio­wej itp.; re­ży­ser dźwię­ku - osoba zaj­mu­ją­ca się re­ży­se­rią dźwię­ku (ma­ją­ca umie­jęt­no­ści re­a­li­za­to­ra i mon­ta­ży­sty dźwię­ku oraz in­wen­cję twór­czą)
2. ktoś, kto zor­ga­ni­zo­wał ja­kieś wy­da­rze­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) re­a­li­za­tor kon­cep­cji filmu, pro­gra­mu te­le­wi­zyj­ne­go, sztu­ki te­a­tral­nej;

Wiktionary

Re­ży­ser (z "régisseur" – kie­row­nik planu; in­spi­cjent) – autor dzie­ła sce­nicz­ne­go lub fil­mo­we­go od­po­wie­dzial­ny za jego ca­łoksz­tałt; ini­cja­tor spek­ta­klu, filmu, wi­do­wi­ska mu­zycz­ne­go bądź estra­do­we­go. Two­rzy kon­cep­cję ar­ty­stycz­ną sztu­ki (w szcze­gól­no­ści adap­tu­je tekst ory­gi­nal­ny), in­spi­ru­je współ­pra­cow­ni­ków i kie­ru­je nimi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Fe­de­ri­co Fel­li­ni jest uz­na­wa­ny za jed­ne­go z naj­więk­szych re­ży­se­rów w hi­sto­rii kina.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rɛˈʒɨsɛr, AS: režyser

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. reżyseria ż., reżysernia ż.

:: fż. reżyserka ż.

 czas. reżyserować, wyreżyserować

 przym. reżyserski

 przysł. reżysersko

Wiktionary


reżyseria

ogół czyn­no­ści re­ży­se­ra zmie­rza­ją­cych do pow­sta­nia filmu, sztu­ki te­a­tral­nej, au­dy­cji ra­dio­wej itp.; re­ży­se­ro­wa­nie, re­ży­ser­ka; r. dźwię­ku - sztu­ka ste­ro­wa­nia pro­ce­sa­mi aku­stycz­ny­mi, łą­czą­ca re­a­li­za­cję i mon­taż dźwię­ku oraz in­wen­cję twór­czą


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ogół dzia­łań re­ży­se­ra

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. reżyser m., reżyserka ż.

 czas. reżyserować

Wiktionary


reżyserka

1. po­mie­szcze­nie w stu­diu ra­dio­wym lub te­le­wi­zyj­nym bę­dą­ce miej­scem pracy re­ży­se­ra;
2. po­tocz­nie: za­ję­cie re­ży­se­ra;
3. ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się re­ży­se­rią, od­po­wie­dzial­na za ca­łoksz­tałt sztu­ki te­a­tral­nej, filmu, au­dy­cji ra­dio­wej itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta upra­wia­ją­ca zawód re­ży­se­ra

 (1.2) po­mie­szcze­nie sta­no­wią­ce miej­sce pracy re­ży­se­ra

 (1.3) pot. za­ję­cie re­ży­se­ra

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­mi­mo wielu przed­sięw­zięć, re­ży­ser­ka, blo­ger­ka i nie­za­leż­na per­ku­sist­ka roc­ko­wa Eleni Vla­chos jest jed­no­o­so­bo­wym tor­na­dem we­gań­skie­go ak­ty­wiz­mu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. reżyser m., reżyseria ż.

 czas. reżyserować, wyreżyserować

 przym. reżyserski

Wiktionary


reżysernia

pokój re­ży­se­ra, z któ­re­go kie­ru­je on au­dy­cją te­le­wi­zyj­ną lub ra­dio­wą; re­ży­ser­ka


SJP.pl


reżyserować

1. zaj­mo­wać się re­ży­se­rią
2. prze­no­śnie: or­ga­ni­zo­wać ja­kieś wy­da­rze­nie, czu­wać nad jego spraw­nym prze­bie­giem


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­re­ży­se­ro­wać)

 (1.1) film. teatr. telew. rad. opra­co­wy­wać film, pro­gram, przed­sta­wie­nie albo słu­cho­wi­sko od po­my­słu do po­sta­ci koń­co­wej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. reżyser mos., reżyseria ż., reżyserka ż., reżyserowanie n.

 czas. wyreżyserować dk.

 przym. reżyserski

Wiktionary


reżyserski

przy­miot­nik od: re­ży­ser (np. ko­men­tarz re­ży­ser­ski, de­biut re­ży­ser­ski)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z re­ży­se­rem

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (2.1) na­le­żą­cy do re­ży­se­ra

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɛʒɨˈsɛrsʲci, AS: režysersʹḱi

Wiktionary


rf

sym­bol rut­her­for­du, pier­wiast­ka che­micz­ne­go


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Rf – wskaź­nik re­ten­cji, po­ję­cie sto­so­wa­ne w chro­ma­to­gra­fii
  • Rf – sym­bol che­micz­ny pier­wiast­ka rut­her­for­du
  • RF - (ang. rhe­u­ma­tic fever) - go­rącz­ka re­u­ma­tycz­na
  • RF – czyn­nik re­u­ma­to­i­dal­ny
  • RF (ang. radio fre­qu­en­cy) – czę­stot­li­wość ra­dio­wa
  • RF (ang. re­le­a­se fac­tor) – czyn­nik uwal­nia­ją­cy (bio­che­mia)
  • RF – oz­na­cze­nie ko­do­we Dy­wiz­jo­nu 303
  • .рф (cyryl. rf) – ro­syj­ska kra­jo­wa do­me­na naj­wyż­sze­go po­zio­mu
  • RF – jeden z pre­fik­sów Rosji w mię­dzy­na­ro­do­wym ko­dzie sa­mo­lo­to­wym

Wikipedia


rfc

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Re­qu­est for Com­ments
  • Royal Fly­ing Corps
  • Royal Fo­ot­ball Club:
    • RFC Liège
    • RFC Se­ra­ing

Wikipedia


rff

skró­to­wiec

 (1.1) = film. Re­gio­nal­ny Fun­dusz Fil­mo­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zna­la­złem tę in­for­ma­cję na stro­nie RFF w Kra­ko­wie.

Wiktionary


rfid

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) elek­tron. tech­ni­ka iden­ty­fi­ka­cji za po­mo­cą fal ra­dio­wych;

Wiktionary

RFID ( radio-fre­qu­en­cy iden­ti­fi­ca­tion, sy­ste­my (zdal­nej) iden­ty­fi­ka­cji ra­dio­wej, tech­no­lo­gie ra­dio­wych iden­ty­fi­ka­to­rów) – tech­no­lo­gia, która wy­ko­rzy­stu­je fale ra­dio­we do prze­sy­ła­nia da­nych oraz za­si­la­nia elek­tro­nicz­ne­go ukła­du (ety­kie­ta RFID) sta­no­wią­ce­go ety­kie­tę obiek­tu przez czyt­nik, w celu iden­ty­fi­ka­cji obiek­tu.

Wikipedia


rfn

[czy­taj: er-ef-EN] skrót od: Re­pu­bli­ka Fe­de­ral­na Nie­miec


SJP.pl

skró­to­wiec

 (1.1) = Re­pu­bli­ka Fe­de­ral­na Nie­miec

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do 1991 (= ty­siąc dzie­więć­set dzie­więć­dzie­sią­te­go pier­wsze­go) r. sto­li­cą RFN było Bonn.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɛr‿ɛf‿ˈɛ̃n, AS: er‿ef‿ẽn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. RFN-owski, erefenowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Republika Federalna Niemiec

Wiktionary


rfn-owiec

po­tocz­nie: oby­wa­tel RFN (Re­pu­bli­ki Fe­de­ral­nej Nie­miec); ere­fe­no­wiec


SJP.pl


rfn-owski

→ RFN (Re­pu­bli­ka Fe­de­ral­na Nie­miec); ere­fe­now­ski


SJP.pl


rft

skró­to­wiec, rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) = bio­chem. re­ak­tyw­na forma tlenu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) RFT mogą od­gry­wać rolę w ak­ty­wa­cji ko­mó­rek jako pro­mo­to­ry lub me­dia­to­ry dzia­ła­nia pro­mo­to­rów.

Wiktionary


rg

sym­bol ro­ent­ge­nu, pier­wiast­ka che­micz­ne­go


SJP.pl


rgb

skrót od: Red Green Blue, w in­for­ma­ty­ce: sy­stem barw (czer­wo­ny, zie­lo­ny, nie­bie­ski) wyś­wiet­la­nych na ekra­nie mo­ni­to­ra, które mie­sza­jąc się ze sobą, dają sze­ro­ką gamę ko­lo­rów


SJP.pl

RGB – jeden z mo­de­li prze­strze­ni barw, opi­sy­wa­nej współ­rzęd­ny­mi RGB. Jego nazwa pow­sta­ła ze zło­że­nia pier­wszych liter an­giel­skich nazw barw: R – red (czer­wo­nej), G – green (zie­lo­nej) i B – blue (nie­bie­skiej), z któ­rych model ten się skła­da. Jest to model wy­ni­ka­ją­cy z wła­ści­wo­ści od­bior­czych ludz­kie­go oka, w któ­rym wra­że­nie wi­dze­nia do­wol­nej barwy można wy­wo­łać przez zmie­sza­nie w usta­lo­nych pro­por­cjach trzech wią­zek świa­tła o bar­wie czer­wo­nej, zie­lo­nej i nie­bie­skiej (zob.

Wikipedia


rgo

skrót od: Rada Głów­na Opie­kuń­cza - pol­ska or­ga­ni­za­cja cha­ry­ta­tyw­na dzia­ła­ją­ca w cza­sie II wojny świa­to­wej


SJP.pl


rgt

skrót, rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) = wojsk. hist. re­gi­ment

Wiktionary


rh

1. sym­bol rodu, pier­wiast­ka che­micz­ne­go
2. czyn­nik Rh - sub­stan­cja wy­stę­pu­ją­ca w czer­wo­nych krwin­kach, silny an­ty­gen


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Rh (rho­dium) – sym­bol che­micz­ny pier­wiast­ka rod
  • Rh (od łac. rhe­sus) – jeden z ukła­dów gru­po­wych an­ty­ge­nów krwi
  • Rh – dwuz­nak uży­wa­ny w ła­ci­nie
  • Rh+ – grupa mu­zycz­na re­pre­zen­tu­ją­ca styl ska i rock
  • Rh+ (film) – pol­ski film z 2005 r.

Wikipedia


rheum

[czy­taj: re-um] by­li­na z ro­dzi­ny rde­sto­wa­tych o du­żych li­ściach z ja­dal­ny­mi ogon­ka­mi; ra­bar­bar, rze­wień


SJP.pl


rhizoid

wy­ro­stek słu­żą­cy przyt­wier­dze­niu or­ga­niz­mu do po­dło­ża; ry­zo­id; ri­zo­id; chwyt­nik


SJP.pl


rho

[czy­taj: ro] li­te­ra al­fa­be­tu grec­kie­go; ro


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) nazwa sie­dem­na­stej li­te­ry al­fa­be­tu grec­kie­go, ρ

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Rho – li­te­ra al­fa­be­tu grec­kie­go
  • Rho – miej­sco­wość we Wło­szech
  • Rho – sta­cja ko­le­jo­wa w Rho
  • rho – mezon
  • Rho – ro­dzi­na bia­łek

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W sta­ty­sty­ce mała li­te­ra rho czę­sto jest uży­wa­na do oz­na­cza­nia roz­ma­i­tych miar za­leż­no­ści sta­ty­stycz­nej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rɔ, AS: ro

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ro n.

 przym. rotyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ro

Wiktionary


rhovyl

[czy­taj: roWIL lub ROwyl] sztucz­ne włó­kno wy­ko­rzy­sty­wa­ne przy pro­duk­cji spe­cjal­nej bie­liz­ny dla spor­tow­ców (niew­chła­nia­ją­cej wil­go­ci); także tka­ni­na z tego włó­kna


SJP.pl

Rho­vyl – włó­kno syn­te­tycz­ne przez­na­czo­ne do pro­duk­cji bie­liz­ny ter­mo­ak­tyw­nej. Włó­kno Rho­vyl wy­ko­na­ne jest z po­lich­lor­ku wi­ny­lu i ma struk­tu­rę ka­pi­lar­ną, przez co tka­ni­ny z niego wy­ko­na­ne zna­ko­mi­cie od­pro­wa­dza­ją wil­goć z po­wierzch­ni ciała i za­pew­nia­ją za­cho­wa­nie na­tu­ral­ne­go mi­kro­kli­ma­tu skóry.

Wikipedia


rhovylon

[czy­taj: ro­wy­lon] ocie­pla­ją­ce włó­kno an­ty­a­ler­gicz­ne, uży­wa­ne do wy­ro­bu odzie­ży; ro­wy­lon


SJP.pl


rhythm'n'blues

[czy­taj: rytmenBLUS] rhythm and blues;
1. styl mu­zycz­ny wy­wo­dzą­cy się z tra­dy­cyj­ne­go blu­e­sa i pie­śni re­li­gij­nych (cha­rak­te­ry­stycz­ne in­stru­men­ty: gi­ta­ra i har­mo­nij­ka ustna, póź­niej in­stru­men­ty elek­trycz­ne);
2. utwór mu­zycz­ny w tym stylu


SJP.pl


rhythm'n'bluesowy

→ rhythm'n'blues [czy­taj: ryt­men­blu­so­wy]; rhyth­mand­blu­e­so­wy


SJP.pl


rhythmandbluesowy

→ rhythm and blues [czy­taj: ryt­mend­blu­so­wy]; rhythm'n'blu­e­so­wy


SJP.pl


riad

tra­dy­cyj­ny ma­ro­kań­ski dom lub pałac z wew­nętrz­nym dzie­dziń­cem lub ogro­dem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Riad im Inn­kre­is – ba­war­ska nazwa Ried im Inn­kre­is
  • Mah­mo­ud Riad – egip­ski po­li­tyk
  • Tomas Riad – szwedz­ki ję­zy­koz­naw­ca
  • RIAD – sy­ste­my kom­pu­te­ro­we
  • Rijad

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pan Lu­cjan stu­dio­wał z Ria­dem przed dwu­dzie­stu laty.

Wiktionary


rial

1. jed­nost­ka mo­ne­tar­na Iranu (1 rial = 100 di­na­rów);
2. jed­nost­ka mo­ne­tar­na Ara­bii Sa­u­dyj­skiej (1 rial sa­u­dyj­ski = 20 kir­szów = 100 ha­la­la);
3. jed­nost­ka mo­ne­tar­na Je­me­nu (1 rial je­meń­ski = 100 fil­sów);
4. jed­nost­ka mo­ne­tar­na Ka­ta­ru (1 rial Ka­ta­ru = 100 dir­ha­mów);
5. jed­nost­ka mo­ne­tar­na Omanu (1 rial omań­ski = 1000 baiza)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) monet. wa­lu­ta niek­tó­rych kra­jów arab­skich;

Wiktionary

Zo­bacz też: Rial Ra­cing.

Rial ("riyal, ryal") – arab­ska nazwa du­żych monet srebr­nych (głów­nie ta­la­rów). Stop­nio­wo nazwa zo­sta­ła wy­ko­rzy­sta­na do okre­śle­nia jed­no­stek mo­ne­tar­nych niek­tó­rych kra­jów Bli­skie­go Wscho­du:

Wikipedia

Wymowa:

IPA: rʲjal, AS: rʹi ̯al

Wiktionary

Powiązane:

 przym. rialowy

Wiktionary


rias

typ wy­brze­ża


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wy­brze­że ria­so­we
  • Radio RIAS – roz­gło­śnia dzia­ła­ją­ca w Ber­li­nie Za­chod­nim

Wikipedia


riasa

szata du­chow­nych pra­wo­sław­nych


SJP.pl

Riasa (od gr. ρασα lub ραχος) – jest to długa, z re­gu­ły czar­na, opu­szczo­na, nie ścią­gnię­ta w pasie szata. Jej nazwa po­cho­dzi od grec­kie­go cza­sow­ni­ka ρασσω - roz­pra­szać, mar­szczyć.

Jest to długa, się­ga­ją­ca do ko­stek szata z dłu­gi­mi rę­ka­wa­mi. Może być sto­so­wa­na przez wszyst­kich du­chow­nych ko­ścio­łów wschod­nich.

Wikipedia


riasowy

cha­rak­te­ry­stycz­ny dla riasu (np. wy­brze­że ria­so­we, cha­rak­ter ria­so­wy)


SJP.pl


riazanka

miesz­kan­ka Ria­za­nia (mia­sta w Rosji)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ria­za­nia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Riazań mrz.

:: fm. riazańczyk mos.

 przym. riazański

Wiktionary


riazań

mia­sto w Rosji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w eu­ro­pej­skiej czę­ści Rosji nad Oką, sto­li­ca ob­wo­du ria­zań­skie­go;

 (1.2) geogr. hist. Stary Ria­zań

Wiktionary

Ria­zań (ros. Ряза́нь; do 1778 Pe­re­ja­sław Ria­zań­ski, ros. Переясла́вль-Ряза́нский) – mia­sto ob­wo­do­we w Rosji nad rzeką Oką po­ło­żo­ne 196 km na po­łud­nio­wy wschód od Mosk­wy.

W 2020 r. jego po­pu­la­cja wy­no­si­ła 539 290 osób.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. riazańczyk mos., riazanka ż.

 przym. riazański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. Perejasław Riazański (do 1778)

Wiktionary


riazańczyk

miesz­ka­niec Ria­za­nia (mia­sta w Rosji)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ria­za­nia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Riazań mrz.

:: fż. riazanka ż.

 przym. riazański

Wiktionary


riazański

przy­miot­nik od: Ria­zań


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ria­za­niem, do­ty­czą­cy Ria­za­nia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Riazań m., riazańczyk m., riazanka ż.

Wiktionary


ribat

ufor­ty­fi­ko­wa­ny klasz­tor mu­zuł­mań­ski


SJP.pl

Ribat ( ‏رباط‎) – jest to woj­sko­wy klasz­tor mu­zuł­mań­ski, ufor­ty­fi­ko­wa­ny, zwy­kle po­ło­żo­ny przy gra­ni­cy. Bu­dy­nek oto­czo­ny murem po­sia­dał wieżę, salę mod­litw (np. ribat w Tu­nez­ji w mie­ście Susa, stąd czę­ste przeksz­tał­ca­nie w póź­niej­szych cza­sach ri­ba­tów w me­cze­ty). Ich pow­sta­nie wią­za­ne jest z obo­wiąz­kiem pro­wa­dze­nia świę­tej wojny i strze­że­nia gra­nic pań­stwo­wych.

Wikipedia


ribbentrop

naz­wi­sko, np. Jo­a­chim von Rib­ben­trop (1893-1946), po­li­tyk nie­miec­ki, mi­ni­ster spraw za­gra­nicz­nych III Rze­szy


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jo­a­chim von Rib­ben­trop
  • Pakt Rib­ben­trop-Mo­ło­tow

Wikipedia


ribla

Ribla (arab. ربلة) – mia­sto w Syrii, w mu­ha­fa­zie Hims. W 2004 roku li­czy­ło 5328 miesz­kań­ców, prze­waż­nie ka­to­li­ków.

Wikipedia


rica

je­zio­ro w Gruz­ji


SJP.pl

Rica (abch. Риҵа) – je­zio­ro w za­chod­nim Ka­u­ka­zie po­ło­żo­ne w pół­noc­nej czę­ści Ab­chaz­ji, w re­jo­nie Gu­da­u­ta.

Znaj­du­je się ono w do­rze­czu Bzypu. Ma po­wierzch­nię 1,49 km², a głę­bo­kość do­cho­dzi do 102 m. Tem­pe­ra­tu­ra je­zio­ra waha się od 4,8 zimą do 17-20 stop­ni Cel­sju­sza.

Wikipedia


ricardo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ri­car­do – jed­nost­ka osad­ni­cza w USA, w sta­nie Tek­sas
  • Ri­car­do – ob­szar nie­mu­ni­cy­pal­ny w hrab­stwie Kern, w Ka­li­for­nii, w Sta­nach Zjed­no­czo­nych
  • Ri­car­do – hisz­pań­ski i por­tu­gal­ski od­po­wied­nik imie­nia Ry­szard
  • Ri­car­do (właśc. Ri­car­do Ber­mu­dez Gar­cia, ur. 1975) – bra­zy­lij­ski siat­karz
  • Ri­car­do (właśc. Ri­car­do López Fe­li­pe, ur. 1971) – pił­karz hisz­pań­ski, gra­ją­cy na po­zy­cji bram­ka­rza
  • Ri­car­do (właśc. Ri­car­do Ale­xan­dre Mar­tins So­a­res Pe­re­i­ra, ur. 1976) – pił­karz por­tu­gal­ski, gra­ją­cy na po­zy­cji bram­ka­rza
  • David Ri­car­do (1772–1823) – eko­no­mi­sta an­giel­ski
  • Ri­car­do – album pol­skie­go ze­spo­łu hip-ho­po­we­go Slums At­tack

Wikipedia


ricci

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • (13642) Ricci – pla­ne­to­i­da
  • Chri­sti­na Ricci – ame­ry­kań­ska ak­tor­ka
  • Fe­de­ri­co Ricci – wło­ski kom­po­zy­tor
  • Gre­go­rio Ricci-Cur­ba­stro – wło­ski ma­te­ma­tyk
  • Ka­ta­rzy­na del Ricci – wło­ska świę­ta
  • Luigi Ricci – wło­ski kom­po­zy­tor
  • Mat­teo Ricci – wło­ski mi­sjo­narz
  • Nina Ricci – fran­cu­ska kre­a­tor­ka mody
  • Nina Ricci – firma
  • Rug­gie­ro Ricci – ame­ry­kań­ski skrzy­pek
  • Sa­mu­e­le Ricci – wło­ski pił­karz

Wikipedia


rice

[czy­taj: rajs] naz­wi­sko obce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Anna Rice – ka­na­dyj­ska bad­min­to­nist­ka
  • Anne Rice – ame­ry­kań­ska pi­sar­ka
  • Boyd Rice – ame­ry­kań­ski muzyk
  • Con­do­le­ez­za Rice – ame­ry­kań­ska po­li­tyk
  • Da­mien Rice – ir­landz­ki muzyk
  • Ho­ra­ce Rice – au­stra­lij­ski te­ni­si­sta
  • Lena Rice – ir­landz­ka te­ni­sist­ka
  • Ti­mot­hy Miles Bin­don Rice – an­giel­ski poeta
  • Tim Rice-Oxley – an­giel­ski muzyk
  • Tony Rice – ame­ry­kań­ski muzyk
  • hrab­stwo Rice (ang. Rice Co­un­ty) – w sta­nie Kan­sas
  • hrab­stwo Rice (ang. Rice Co­un­ty) – w sta­nie Min­ne­so­ta

Wikipedia


ricercar

[czy­taj: ri­czer­kar] utwór in­stru­men­tal­ny na or­ga­ny i lut­nię, kom­po­no­wa­ny w XVI-XVIII wieku; tien­to, ca­pric­cio, can­zo­na, fan­ta­sia


SJP.pl

Ri­cer­car (od wł. "ri­cer­ca­re" = szu­kać) – forma mu­zycz­na roz­wi­nię­ta w XVI i XVII wieku, kom­po­no­wa­nie na in­stru­men­ty so­lo­we lub ze­spo­ły in­stru­men­tów, a we wczes­nym okre­sie także do wy­ko­na­nia wo­kal­ne­go. Nazwą tą okre­śla się dwa typy ut­wo­rów: imi­ta­cyj­ne i swo­bod­ne.

Wikipedia


rich

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Rich (ang. Rich Towns­hip) – gmina w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie Cook
  • Rich (ang. Rich Towns­hip) – gmina w sta­nie Kan­sas, w hrab­stwie An­der­son
  • Rich (ang. Rich Towns­hip) – gmina w sta­nie Mi­chi­gan, w hrab­stwie La­pe­er
  • Rich (ang. Rich Towns­hip) – gmina w sta­nie Da­ko­ta Pół­noc­na, w hrab­stwie Cass
  • hrab­stwo Rich (ang. Rich Co­un­ty) – hrab­stwo w sta­nie Utah
  • Rich – ob­szar nie­mu­ni­cy­pal­ny w Kern Co­un­ty, w Ka­li­for­nii

Wikipedia


richad

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. Ry­szard

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk Richard

Wiktionary


richard

1. [czy­taj: ri­czard] an­glo­sa­skie imię mę­skie
2. [czy­taj: ri­chard] nie­miec­kie imię mę­skie
3. [czy­taj: riSZAR] fran­cu­skie imię mę­skie;
4. naz­wi­sko obce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. imię|pol­ski|m. Ry­szard

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk Richad, Richat

Wiktionary


richards

naz­wi­sko


SJP.pl


richardson

naz­wi­sko


SJP.pl

Ri­chard­son (czyt. "Ri­czard­son") – mia­sto w ame­ry­kań­skich hrab­stwach Dal­las i Col­lin, w sta­nie Tek­sas. Jest czę­ścią ob­sza­ru me­tro­po­li­tal­ne­go Dal­las–Fort Worth. We­dług spisu z 2020 roku liczy 119,5 tys. miesz­kań­ców.

Jest sie­dzi­bą Uni­ver­si­ty of Texas at Dal­las, oraz tech­no­lo­gicz­ne­go cen­trum biz­ne­so­we­go "Te­le­com Cor­ri­dor", z dużą kon­cen­tra­cją firm te­le­ko­mu­ni­ka­cyj­nych.

Wikipedia


richariusz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.

Wiktionary


richat

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. Ry­szard

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk Richard

Wiktionary


richelieu

[czy­taj: riszelJE] ro­dzaj bia­łe­go haftu ażu­ro­we­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy lub ni­ja­ki

 (1.1) rzem. biały haft o dzier­ga­nych, ażu­ro­wych mo­ty­wach z wy­cię­tą pod nimi tka­ni­ną;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ar­mand-Jean du Ples­sis, ksią­żę de Ri­che­lieu (1585 - 1642) – kar­dy­nał Ko­ścio­ła Ka­to­lic­kie­go, pier­wszy mi­ni­ster króla Fran­cji Lud­wi­ka XIII
  • Louis François Ar­mand du Ples­sis, ksią­żę de Ri­che­lieu (1696-1788), mar­sza­łek Fran­cji, dy­plo­ma­ta i wódz fran­cu­ski
  • Em­ma­nu­el Ar­mand de Vi­gne­rot du Ples­sis, ksią­żę de Ri­che­lieu (1720-1782), mar­sza­łek Fran­cji, dy­plo­ma­ta i wódz fran­cu­ski
  • Ar­mand-Em­ma­nu­el du Ples­sis, ksią­żę Ri­che­lieu (1766-1822), dwu­krot­ny pre­mier Fran­cji w służ­bie króla Lud­wi­ka XVIII
  • „Ri­che­lieu” – fran­cu­ski pan­cer­nik z okre­su II wojny świa­to­wej
  • Ri­che­lieu – mia­sto we Fran­cji, w re­gio­nie Cen­tre
  • Ri­che­lieu – mia­sto w Ka­na­dzie, w pro­win­cji Qu­e­bec
  • Ri­che­lieu – rzeka w Ka­na­dzie
  • Ri­che­lieu – mia­sto na Ma­u­ri­tiu­sie, w dy­stryk­cie Black River
  • Haft ri­che­lieu

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) I po co świe­ce w srebr­nych kan­de­la­brach i obru­sy z haf­tem ri­che­lieu, że o mi­śnień­skiej por­ce­la­nie nie wspom­nę.

 (1.1) Wczo­raj ku­pi­łam sobie pię­kną bluz­kę z haf­tem ri­che­lieu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Richelieu

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) haft wenecki

Wiktionary


richert

naz­wi­sko


SJP.pl


richmond

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Rich­mond upon Tha­mes – gmina () Lon­dy­nu
  • Rich­mond – dziel­ni­ca Lon­dy­nu, w gra­ni­cach po­wyż­szej gminy
    • Rich­mond – sta­cja metra w dziel­ni­cy Rich­mond
  • Rich­mond – mia­sto w hrab­stwie North Yorks­hi­re (An­glia)
  • Rich­mond – miej­sco­wość w hrab­stwie South Yorks­hi­re (An­glia)
  • Rich­mond – miej­sco­wość w re­gio­nie Saint Mary
  • Rich­mond – mia­sto w Ko­lum­bii Bry­tyj­skiej
  • Rich­mond – mia­sto w Qu­e­be­cu
  • Rich­mond – hrab­stwo w Ka­na­dzie, w pro­win­cji Nowa Szko­cja
  • Rich­mond – jed­nost­ka sa­mo­rzą­do­wa (mu­ni­ci­pal co­un­ty) w Ka­na­dzie, w pro­win­cji Nowa Szko­cja
  • Rich­mond – miej­sco­wość w sta­nie Nowa Po­łud­nio­wa Walia, przed­mie­ścia Syd­ney
  • Rich­mond – miej­sco­wość w sta­nie Qu­e­ens­land

Wikipedia


richter

1. naz­wi­sko obce;
2. skala Rich­te­ra - skala oce­nia­ją­ca wiel­kość trzę­sie­nia ziemi w jego ogni­sku; skala ma­gni­tud


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Boris Chri­sto­fo­wicz Rich­ter – ro­syj­ski woj­sko­wy
  • Boris Stie­fa­no­wicz Rich­ter – ra­dziec­ki woj­sko­wy, współ­pra­cow­nik Ab­weh­ry
  • Bur­ton Rich­ter – ame­ry­kań­ski fizyk, la­u­re­at Na­gro­dy Nobla
  • Char­les Fran­cis Rich­ter – ame­ry­kań­ski ge­o­fi­zyk
  • Ernst Rich­ter – nie­miec­ki kom­po­zy­tor
  • Hans Rich­ter – au­striac­ki dy­ry­gent
  • Hans Rich­ter – nie­miec­ki re­ży­ser
  • Karl Rich­ter – ka­to­lic­ki du­chow­ny i po­li­tyk
  • Karl Rich­ter – nie­miec­ki praw­nik
  • Karl Rich­ter – szwedz­ki strze­lec
  • Karl Rich­ter – nie­miec­ki muzyk
  • Krzysz­tof Rich­ter – pol­ski lek­ko­at­le­ta, cho­dziarz

Wikipedia


rick

imię


SJP.pl


ricotta

nie­so­lo­ny, nietr­wa­ły wiej­ski twa­ro­żek owczy, po­pu­lar­ny w kuch­ni wło­skiej


SJP.pl

Ri­cot­ta – mięk­ki, nie­doj­rze­wa­ją­cy ser zwa­ro­wy, pier­wot­nie pro­du­ko­wa­ny we Wło­szech z ser­wat­ki po­zo­sta­ją­cej po se­rach pod­puszcz­ko­wych (z mleka ko­zie­go, kro­wie­go lub ow­cze­go) po­przez dru­gie go­to­wa­nie (wł. "ri­cot­ta"), przy­po­mi­na­ją­cy twa­róg, nie­so­lo­ny. Za­wie­ra 20–30% tłu­szczu.

Wikipedia


ridbok

ro­dzaj an­ty­lop z ro­dzi­ny wo­ło­wa­tych


SJP.pl

Rid­bok ("Re­dun­ca") – ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny an­ty­lop (An­ti­lo­pi­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny wo­ło­wa­tych (Bo­vi­dae).

Wikipedia


ridda

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ter­min funk­cjo­nu­ją­cy w świe­cie arab­sko-mu­zuł­mań­skim i okre­śla­ją­cy apo­staz­ję, od­stęp­stwo, odej­ście od wiary

Wiktionary

Ridda ( ‏ردة‎) lub irtidād (‏ارتداد‎) – apo­staz­ja w is­la­mie.

Osoba do­pu­szcza­ją­ca się apo­staz­ji to "mur­tadd".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) […] waż­nym za­gro­że­niem były bunty ple­mię­e­mion arab­skich, które za życia Mu­ham­ma­da zło­ży­ły mu przy­się­gę lo­jal­no­ści, a które po jego śmier­ci uz­na­ły się za zwol­nio­ne z za­war­tej z nim umowy i wy­ni­ka­ją­cych stąd zo­bo­wią­zań wobec Me­dy­ny. Arab­ska tra­dy­cja na­da­ła ple­mien­nym prze­ja­wom nie­po­słu­szeń­stwa ko­lek­tyw­ną nazwę „ridda”, czyli apo­staz­ja, odrzu­ce­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrʲidːa, AS: rʹi•da

Wiktionary


ride

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) muz. naj­więk­szy z pod­sta­wo­wych ta­le­rzy per­ku­syj­nych, uży­wa­ny do gra­nia rytmu, zwła­szcza w jaz­zie;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ride – ta­lerz per­ku­syj­ny
  • Ride – bry­tyj­ski ze­spół mu­zycz­ny
  • „Ride” – sin­gel Ciary
  • „Ride” – sin­gel Lany Del Rey
  • „Ride” – sin­gel Twen­ty One Pi­lots
  • Ride – album Lo­re­en
  • Ride – album Nico San­to­sa
  • (4763) Ride – pla­ne­to­i­da

Wikipedia


ridgeback

[czy­taj: ridż­bek] po­tocz­nie:
1. pies rasy rho­de­sian rid­ge­back;
2. pies rasy thai rid­ge­back


SJP.pl


ridley

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Rid­ley – miej­sco­wość w An­glii, w hrab­stwie Ches­hi­re
  • Rid­ley – miej­sco­wość w An­glii, w hrab­stwie Essex
  • Rid­ley – miej­sco­wość w An­glii, w hrab­stwie Kent
  • Rid­ley – miej­sco­wość w An­glii, w hrab­stwie Nort­hum­ber­land
  • Ha­rold Rid­ley – bry­tyj­ski oku­li­sta, wy­na­laz­ca sztucz­nej so­czew­ki
  • Ni­cho­las Rid­ley (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • Rid­ley – po­stać z serii gier Me­tro­id

Wikipedia


riedel

[czy­taj: ridel] naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bern­hard Rie­del (ur. 18 wrze­śnia 1846 w Tes­chen­tin, zm. 12 wrze­śnia 1916 w Jenie) – nie­miec­ki chi­rurg.
  • Cle­mens Rie­del (ur. 23 sierp­nia 1914 we Wroc­ła­wiu, zm. 17 czerw­ca 2003 w Bens­he­im) – nie­miec­ki po­li­tyk i pie­karz, par­la­men­ta­rzy­sta.
  • Lars Rie­del (ur. 28 czerw­ca 1967 w Zwic­kau) – nie­miec­ki lek­ko­at­le­ta – dy­sko­bol.
  • Oli­ver Rie­del (ur. 11 kwiet­nia 1971 w Schwe­ri­nie) – muzyk nie­miec­ki, ba­si­sta ze­spo­łu Ramm­ste­in.
  • Ry­szard Rie­del (ur. 7 wrze­śnia 1956 w Cho­rzo­wie, zm. 30 lipca 1994 w Cho­rzo­wie) – wo­ka­li­sta ze­spo­łu Dżem.
  • Se­ba­stian Rie­del (ur. 2 marca 1978 w Ty­chach) – pol­ski muzyk, gi­ta­rzy­sta.
  • Wanda Rhie­del – dok­tor nauk bio­lo­gicz­nych, zo­o­log, tri­chop­te­ro­log.
  • Z6 „The­o­dor Rie­del” – nie­miec­ki ni­szczy­ciel typu 1934A (Le­be­recht Maass) z okre­su przed­wo­jen­ne­go i II wojny świa­to­wej.

Wikipedia


riel

jed­nost­ka mo­ne­tar­na Kam­bo­dży (1 riel = 100 senów)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) monet. wa­lu­ta Kam­bo­dży;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Riel-les-Eaux – gmina
  • Louis Riel – przy­wód­ca Me­ty­sów
  • Sied van Riel – ho­len­der­ski DJ
  • riel – wa­lu­ta Kam­bo­dży
  • Rhiel
  • Riehl

Wikipedia

Wymowa:

IPA: rʲjɛl, AS: rʹi ̯el

Wiktionary


riemannowski

[czy­taj: ri­ma­now­ski] cha­rak­te­ry­stycz­ny dla Bern­har­da Rie­man­na


SJP.pl


riepin

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alek­sandr Wik­to­ro­wicz Rie­pin (1993) – ro­syj­ski ho­ke­i­sta
  • Alek­sandr Stie­pa­no­wicz Rie­pin (1944–2015) – ra­dziec­ki i ro­syj­ski tre­ner biath­lo­nu
  • Boris Fio­do­ro­wicz Rie­pin (1937–1961) – ra­dziec­ki pił­karz (na­past­nik)
  • Ilja Je­fi­mo­wicz Rie­pin (1844–1930) – ro­syj­ski ma­larz, przed­sta­wi­ciel re­a­liz­mu
  • Iwan Wa­sil­je­wicz Rie­pin (1874–1936) – ro­syj­ski pi­sarz i poeta
  • Jurij Il­jicz Rie­pin (1877–1954) – ro­syj­ski ma­larz
  • Ni­ko­łaj Ni­ki­to­wicz Rie­pin (1932) – ro­syj­ski ma­larz
  • Sier­giej Ni­ko­ła­je­wicz Rie­pin (1948) – ro­syj­ski ar­ty­sta (mu­ra­li­sta) i pro­fe­sor
  • Wadim Wik­to­ro­wicz Rie­pin (1971) – ra­dziec­ki i ro­syj­ski skrzy­pek
  • Wadim Sier­gie­je­wicz Rie­pin (1936–2018) – ra­dziec­ki i ro­syj­ski bio­log
  • Wia­cze­sław Bo­ri­so­wicz Rie­pin (1960) – ro­syj­ski pi­sarz
  • Wik­tor Sier­gie­je­wicz Rie­pin (1943–2007) – ra­dziec­ki i ro­syj­ski sę­dzia

Wikipedia


riesling

[czy­taj: riz­ling]
1. szla­chet­na od­mia­na wi­no­ro­śli, upra­wia­na głów­nie w Na­dre­nii;
2. wy­so­ko­ga­tun­ko­we białe wino z tych wi­no­ro­śli


SJP.pl

Ries­ling – biała od­mia­na wi­no­ro­śli po­cho­dzą­ca z do­li­ny Renu w Niem­czech. Jest aro­ma­tycz­nym ga­tun­kiem wi­no­ro­śli o kwia­to­wym, nie­mal per­fu­mo­wa­nym bu­kie­cie i wy­so­kiej kwa­so­wo­ści. Wy­ko­rzy­sty­wa­ny jest do pro­duk­cji win wy­traw­nych, pół­słod­kich i mu­su­ją­cych. Ries­lin­gi zaz­wy­czaj są czy­ste od­mia­no­wo i nie są pod­da­wa­ne doj­rze­wa­niu w dę­bo­wych becz­kach.

Wikipedia


rieti

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto i gmina we Wło­szech, w re­gio­nie La­cjum, sto­li­ca pro­win­cji Rieti (1.2);

 (1.2) geogr. adm. wło­ska pro­win­cja po­ło­żo­na w re­gio­nie La­cjum;

Wiktionary

(wym., sta­ro­żyt­ne Reate) – mia­sto i gmina we Wło­szech, w re­gio­nie La­cjum, w pro­win­cji Rieti.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Losy re­wo­lu­cji ne­a­po­li­tań­skiej roz­strzy­gnę­ła bitwa, którą 7 marca 1821 r. prze­grał ge­ne­rał Gu­gliel­mo Pepe w star­ciu z kor­pu­sem au­striac­kim pod Rieti na te­ry­to­rium pa­pie­skim.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. reatyński

Wiktionary


rież

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka w az­ja­tyc­kiej czę­ści Rosji, znaj­du­ją­ca się na te­re­nie ob­wo­du swier­dłow­skie­go, wraz z Nejwą two­rzy Nicę;

 (1.2) geogr. mia­sto w Fe­de­ra­cji Ro­syj­skiej, w ob­wo­dzie swier­dłow­skim, po­ło­żo­ne nad Rie­żem (1.1);

Wiktionary

Rież ( Реж) – mia­sto w Fe­de­ra­cji Ro­syj­skie, w ob­wo­dzie swier­dłow­skim. Cen­trum ad­mi­ni­stra­cyj­ne re­jo­nu rie­żew­skie­go.

Po­ło­żo­ne na wschod­nim stoku Środ­ko­we­go Uralu nad brze­ga­mi rzeki Rież, 83 km na pół­noc­ny wschód od Je­ka­te­ryn­bur­ga. Ze wzglę­du na rzeź­bę te­re­nu na­zy­wa­ny przez miesz­kań­ców „Ro­syj­ską Szwaj­ca­rią”. W mie­ście sta­cja ko­le­jo­wa.

Wikipedia


rifampicyna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) farm. zob. ry­fam­pi­cy­na.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ryfampicyna ż.

Wiktionary


rifenowie

lud za­miesz­ku­ją­cy te­re­ny Ma­ro­ka


SJP.pl

Ri­fe­no­wie ("Ri­fe­ni", "Ri­fa­ni", "Rufa") – nazwa grupy ple­mion ber­ber­skich, za­miesz­ku­ją­cych góry Rif w Ma­ro­ku, w 1995 r. li­czeb­ność Ri­fe­nów wy­no­si­ła ok. 2 mln osób.

Ri­fe­no­wie od wie­ków po­zo­sta­ją w kon­tak­cie z lud­no­ścią arab­ską – w ciągu swo­jej hi­sto­rii wie­lo­krot­nie wal­czy­li o zwierzch­nict­wo nad te­re­na­mi Ma­ro­ka. W la­tach 20. XX w. w pow­sta­niu pod wodzą Abd al-Ka­ri­ma pro­kla­mo­wa­li Re­pu­bli­kę Rifu, pow­sta­nie zo­sta­ło jed­nak stłu­mio­ne przez woj­ska fran­cu­skie i hisz­pań­skie.

Wikipedia


riff

w jaz­zie i mu­zy­ce po­pu­lar­nej: krót­ka, pro­sta fraza me­lo­dycz­na, czę­sto pow­ta­rza­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) muz. krót­ka, ryt­micz­na, pow­ta­rzal­na fraza me­lo­dycz­na;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • RIFF – Re­so­ur­ce In­ter­chan­ge File For­mat
  • RIFF – Rome In­de­pen­dent Film Fe­sti­val
  • Riff

Wikipedia

Powiązane:

 przym. riffowy

Wiktionary


riffowy

→ riff


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) muz. zwią­za­ny z rif­fem, do­ty­czą­cy riffu

Wiktionary

Patrz:

riff

Powiązane:

 rzecz. riff mrz.

Wiktionary


rigatoni

ro­dzaj ma­ka­ro­nu w kształ­cie rurki, wy­wo­dzą­cy się z po­łud­nio­wych Włoch


SJP.pl

Ri­ga­to­ni (wy­mo­wa: [riɡaˈtoːni]) – forma ma­ka­ro­nu po­cho­dzą­ca z Włoch w kształ­cie rurki o zmien­nej dłu­go­ści i śred­ni­cy. Rurki mają więk­szą śred­ni­cę niż penne i ziti i są cza­sem lekko za­krzy­wio­ne. Ri­ga­to­ni mają cha­rak­te­ry­stycz­ne kar­bo­wa­ne prąż­ki wzdłuż ich dłu­go­ści, cza­sa­mi spi­ral­nie opla­ta­ją­ce rurkę. Końce ri­ga­to­ni są przy­cię­te pro­sto­pad­le do ścian rurki (w przy­pad­ku penne cię­cie jest uko­śne).

Wikipedia


rigaudon

[czy­taj: ri­go­dą]
1. sta­ro­pro­wan­sal­ski ta­niec (XVII-XVIII w.);
2. mu­zy­ka do tego tańca


SJP.pl

Ri­ga­u­don – ta­niec po­cho­dzą­cy z XVII wieku z Pro­wan­sji. Z cza­sem wszedł w skład suity ba­ro­ko­wej.

Ri­ga­de­au po­ja­wił się także w ba­le­tach Jeana-Bap­ti­ste Lully'ego, André Cam­pry, Jeana-Phi­lip­pe'a Ra­me­au oraz w mu­zy­ce François Co­u­pe­ri­na.

Do ri­ga­u­don na­wią­zu­je mu­zy­ka no­wsza, m.in. "Suita "Z cza­sów Hol­ber­ga"" Ed­var­da Grie­ga oraz "Le Tom­be­au de Co­u­pe­rin" Ma­u­ri­ce'a Ra­ve­la.

Wikipedia


rigcz

po­tocz­nie: zdro­wy roz­są­dek, trzeź­we my­śle­nie; RiGCz


SJP.pl

skró­to­wiec, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) = slang. rozum i god­ność czło­wie­ka – po­sta­wa, która pre­zen­tu­je takie war­to­ści

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Naj­gor­szy są cen­zo­rzy i or­mow­cy, któ­rzy ka­su­ją cudze wpisy – ci to na­praw­dę nie mają RiGCzu.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rigcz, honor, godność

Wiktionary


rigczowy

po­tocz­nie: godny sza­cun­ku, uz­na­nia


SJP.pl


rigips

płyta z kar­to­nu i gipsu sto­so­wa­na w bu­dow­nict­wie; gips-kar­ton, kar­ton-gips, kar­ton­gips, re­gips, płyta re­gip­so­wa, suchy tynk


SJP.pl


rigodon

żywy, sta­ro­fran­cu­ski ta­niec pro­wan­sal­ski z XVII-XVIII w.


SJP.pl


rigolo

daw­niej: okład z gor­czy­cy


SJP.pl


rigorosum

ry­go­ro­zum; dawne okre­śle­nie eg­za­mi­nu, do któ­re­go przy­stę­pu­je ubie­ga­ją­cy się o sto­pień na­u­ko­wy dok­to­ra


SJP.pl

Ri­go­ro­sum, ry­go­ro­zum ("od łac. ri­go­ro­sus – su­ro­wy") – dawna nazwa ust­ne­go eg­za­mi­nu dok­tor­skie­go.

W odróż­nie­niu od di­spu­ta­tio – dy­sku­sji na temat samej pracy – "ri­go­ro­sum" obej­mu­je te­ma­ty z in­nych dzie­dzin i wraz z dy­ser­ta­cją (czę­ścią pi­sem­ną) wcho­dzi w skład wy­ma­gań dla uzy­ska­nia ty­tu­łu dok­to­ra.

Wikipedia


rigsdag

dwu­i­zbo­wy par­la­ment duń­ski w la­tach 1849-1953


SJP.pl

Rigs­dag – par­la­ment w Danii w la­tach 1849–1953. Skła­dał się z dwóch izb: Fol­ke­tin­gu – izby niż­szej i Land­stin­gu – izby wyż­szej.

Wikipedia


rigweda

jedna z czte­rech Wed, zbiór hym­nów pow­sta­ły praw­do­po­dob­nie w la­tach 1500-1200 p.n.e.; Ryg­we­da


SJP.pl


rihanna

Ri­han­na, właśc. Robyn Ri­han­na Fenty (ur. 20 lu­te­go 1988 w Saint Mi­cha­el) – bar­ba­do­ska pio­sen­kar­ka, mo­del­ka, ak­tor­ka, ak­tor­ka gło­so­wa, au­tor­ka tek­stów pio­se­nek, ra­per­ka, tan­cer­ka, pro­jek­tant­ka mody, fi­lan­trop­ka, bu­si­ness­wo­man, mi­liar­der­ka oraz am­ba­sa­dor­ka Bar­ba­do­su.

Wikipedia


rijad

sto­li­ca Ara­bii Sa­u­dyj­skiej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto, sto­li­ca Ara­bii Sa­u­dyj­skiej;

 (1.2) geogr. adm. pro­win­cja w Ara­bii Sa­u­dyj­skiej z oś­rod­kiem ad­mi­ni­stra­cyj­nym w Ri­ja­dzie (1.1);

Wiktionary

Rijad (#PATRZ

, "Ar-Riyāḍ", "Ar-Rijad") – sto­li­ca Ara­bii Sa­u­dyj­skiej po­ło­żo­na w środ­ko­wej czę­ści kraju, u wschod­nie­go pod­nó­ża gór Dża­bal Tu­wajk, sie­dzi­ba ad­mi­ni­stra­cyj­na pro­win­cji Rijad. W 2010 roku mia­sto li­czy­ło ok. 5,2 mln miesz­kań­ców.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈrʲijat, AS: rʹii ̯at

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rijadczyk mos., rijadka ż.

 przym. rijadzki

Wiktionary


rijadczyk

miesz­ka­niec Ri­ja­du


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ri­ja­du

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rʲiˈjaṭt͡ʃɨk, AS: rʹii ̯aṭčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Rijad mrz.

:: fż. rijadka ż.

 przym. rijadzki

Wiktionary


rijadka

miesz­kan­ka Ri­ja­du


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ri­ja­du

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rʲiˈjatka, AS: rʹii ̯atka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Rijad mrz.

:: fm. rijadczyk mos.

 przym. rijadzki

Wiktionary


rijadzki

→ Rijad (sto­li­ca Ara­bii Sa­u­dyj­skiej)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do mia­sta Rijad

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rʲiˈjat͡sʲci, AS: rʹii ̯acʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Rijad mrz., rijadczyk mos., rijadka ż.

Wiktionary


rijecki

przy­miot­nik od: Ri­je­ka


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ri­je­ką, do­ty­czą­cy Ri­je­ki, po­cho­dzą­cy z Ri­je­ki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Rijeka ż.

Wiktionary


rijeka

1. mia­sto w Chor­wa­cji;
2. nazwa kilku wsi w Bośni i Her­ce­go­wi­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w pół­noc­no-za­chod­niej Chor­wa­cji, nad Za­to­ką Ri­jec­ką Morza Adria­tyc­kie­go;

Wiktionary

Ri­je­ka (wł. "Fiume", niem. "St. Veit am Flaum", także "Pfla­um") – mia­sto w pół­noc­no-za­chod­niej Chor­wa­cji, sto­li­ca żu­pa­nii pri­mor­sko-gor­skiej, sie­dzi­ba mia­sta Ri­je­ka. Leży nad Za­to­ką Ri­jec­ką Morza Adria­tyc­kie­go, na wzgó­rzach u pod­nó­ża ma­sy­wu Risn­jak. W 2021 roku li­czy­ło 108 622 miesz­kań­ców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Od roku 1995 za­trud­nio­ny je­stem jako spa­wacz w stocz­ni w Ri­je­ce.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. rijecki

Wiktionary


rijksmuseum

Rijks­mu­se­um (hol. "Mu­ze­um Pań­stwo­we") – ho­len­der­skie mu­ze­um na­ro­do­we w Am­ster­da­mie na Mu­se­um­ple­in; jedna z głów­nych atrak­cji tu­ry­stycz­nych tego mia­sta.

Wśród zbio­rów Rijks­mu­se­um znaj­du­ją się nie tylko cenne dzie­ła ma­lar­skie, lecz także gra­fi­ka, rzeź­ba, sztu­ka użyt­ko­wa i rę­ko­dzie­ło.

Wikipedia


riketsja

bak­te­ria pa­so­żyt­ni­cza, prze­no­szo­na przez pchły, wszy i kle­szcze, po­wo­du­ją­ca u ludzi cho­ro­bę za­kaź­ną - ri­ket­sjo­zę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. mi­kro­biol. Gram-ujem­na bak­te­ria z ro­dza­ju nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ric­kett­sia|ref=tak. wy­wo­łu­ją­ca u ludzi i in­nych ssa­ków ri­ket­sjo­zy, prze­no­szo­na naj­czę­ściej przez kle­szcze, pchły i wszy;

Wiktionary


riketsjowy

→ ri­ket­sja


SJP.pl

Patrz:

riketsja

riketsjoza

jedna z cięż­kich cho­rób za­kaź­nych cha­rak­te­ry­zu­ją­cych się silną go­rącz­ką i wy­syp­ką, wy­wo­ła­nych przez bak­te­rie - ri­ket­sje, np. dur pla­mi­sty, go­rącz­ka pię­ciod­nio­wa


SJP.pl


riketsjozy

jedna z cięż­kich cho­rób za­kaź­nych cha­rak­te­ry­zu­ją­cych się silną go­rącz­ką i wy­syp­ką, wy­wo­ła­nych przez bak­te­rie - ri­ket­sje, np. dur pla­mi­sty, go­rącz­ka pię­ciod­nio­wa


SJP.pl

Ri­ket­sjo­zy – grupa cho­rób wy­wo­ły­wa­nych przez bak­te­rie z ro­dzi­ny Ric­kett­sia­les. Zwy­kle są to ostre cho­ro­by go­rącz­ko­we.

Wikipedia


riki-tiki-tak

ry­mo­wan­ka


SJP.pl


riko

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy, nazwa włas­na

 (1.1) zo­o­nim imię dla psa

Wiktionary


riksdag

jed­no­i­zbo­wy par­la­ment szwedz­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) sejm rze­szo­wy, jed­no­i­zbo­wy par­la­ment Kró­le­stwa Szwe­cji;

 (1.2) bu­dy­nek bę­dą­cy sie­dzi­bą Riks­da­gu (1.1)

Wiktionary

Riks­dag (szw. "Sve­ri­ges riks­dag") – jed­no­i­zbo­wy par­la­ment Kró­le­stwa Szwe­cji. Liczy 349 po­słów, wy­bie­ra­nych na czte­ro­let­nią ka­den­cję (do 1994 roku, ka­den­cja riks­da­gu trwa­ła 3 lata).

Po raz pier­wszy Riks­dag ze­brał się w 1435 w Ar­bo­ga jako nie­for­mal­ny zjazd szlach­ty szwedz­kiej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Riks­dag po raz pier­wszy ze­brał się w XV wieku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrʲiɡzdak, AS: rʹigzdak

Wiktionary


riksmål

stan­dar­do­wa od­mia­na nor­we­skie­go ję­zy­ka li­te­rac­kie­go, pow­sta­ła w XIX wieku, po­przed­nik bokmål


SJP.pl

Riksmål – jedna z od­mian nor­we­skie­go ję­zy­ka li­te­rac­kie­go. Zo­stał opra­co­wa­ny przez ję­zy­koz­naw­cę Knuda Knud­se­na, który w po­ło­wie XIX wieku zajął się „nor­we­gi­za­cją” wspól­ne­go ję­zy­ka duń­sko-nor­we­skie­go (który "de facto" był ję­zy­kiem duń­skim – Nor­we­gia od 1397 do 1814 była w unii z Danią). Knud­sen wpro­wa­dzał stop­nio­wo do ję­zy­ka coraz wię­cej pro­win­cjo­na­liz­mów, a także „nor­we­gi­zo­wał” wy­mo­wę i pi­sow­nię duń­skich słów.

Wikipedia


riksza

ryk­sza;
1. lekki, dwu­ko­ło­wy po­jazd o jed­nym lub dwu sie­dze­niach, po­pu­lar­ny w kra­jach Da­le­kie­go Wscho­du
2. trzy­ko­ło­wy rower lub mo­to­ro­wer


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dwu­ko­ło­wy po­jazd cią­gnię­ty przez czło­wie­ka

 (1.2) trój­ko­ło­wy rower do prze­wo­zu ba­ga­żu lub osób;

Wiktionary

Rik­sza, rza­dziej ryk­sza (jap. 人力車 jin­ri­kis­ha; ang. ricks­haw) – po­jazd ko­ło­wy na­pę­dza­ny siłą ludz­kich mię­śni, słu­żą­cy do tran­spor­tu osób.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tak, cza­ro­dziej­ski jest ten świat podz­wrot­ni­ko­wy, jeśli się go widzi z okien kolei, sa­mo­cho­du lub z rik­szy; nie od­czu­wa­łem tego także ina­czej, kiedy przy­by­łem tu przed sied­miu laty.

 (1.1) — Dla­cze­go pan nigdy nie jeź­dzi rik­sza­mi? — za­py­ta­no mnie.

 (1.2) Ka­u­czu­ko­we prze­wo­dy od tych masek naw­le­ka­li póź­niej w roku czter­dzie­stym, czter­dzie­stym pier­wszym, dru­gim na kie­row­ni­ce wóz­ków ro­we­ro­wych: mia­sto za­peł­ni­ło się tłu­mem bez­ro­bot­nych ku­li­sów i w uży­cie wesz­ła trój­ko­ło­wa rik­sza.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrʲikʃa, AS: rʹikša

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rikszarz mos.

Wiktionary


rikszarz

czło­wiek kie­ru­ją­cy rik­szą (ryk­szą) lub cią­gną­cy rik­szę; ryk­szarz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek cią­gną­cy lub na­pę­dza­ją­cy kie­ro­wa­ną przez sie­bie rik­szę

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrʲikʃaʃ, AS: rʹikšaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. riksza ż.

Wiktionary


rikuś

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zdrobn. od: Riko

Wiktionary


rilasciando

[czy­taj: ri­la­szian­do] okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: stop­nio­wo zwal­nia­jąc tempo; ral­len­tan­do


SJP.pl


rilsan

sztucz­ne włó­kno po­lia­mi­do­we, uży­wa­ne jako izo­la­cja prze­wo­dów


SJP.pl


rimbaud

[czy­taj: ręBO albo remBO] naz­wi­sko, m.in. Jean Art­hur Rim­ba­ud (1854-1891) - poeta fran­cu­ski


SJP.pl


rimettendo

okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: pod­jąć na nowo dawne tempo


SJP.pl


rimifon

nazwa hand­lo­wa leku prze­ciw­gruź­li­cze­go za­wie­ra­ją­ce­go izo­nia­zyd


SJP.pl


rimini

mia­sto w pół­noc­nych Wło­szech


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto i gmina we Wło­szech, w re­gio­nie Emi­lia-Ro­ma­nia;

 (1.2) geogr. adm. wło­ska pro­win­cja po­ło­żo­na w re­gio­nie Emi­lia-Ro­ma­nia;

Wiktionary

(wym., pol. upro­szczo­na: "ri­mi­ni"; Ari­mi­num; Rémin) – mia­sto i gmina we Wło­szech, w re­gio­nie Emi­lia-Ro­ma­nia, w pro­win­cji Ri­mi­ni, nad Mo­rzem Adria­tyc­kim. Jest to jedno z naj­po­pu­lar­niej­szych miast tu­ry­stycz­no-wy­po­czyn­ko­wych nad pół­noc­nym Adria­ty­kiem. Nie­da­le­ko od Ri­mi­ni leży San Ma­ri­no.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Z Fa­en­zy do Ri­mi­ni było 66 km, a my od Ri­mi­ni dru­gie tyle prze­le­cie­li­śmy i lot­ni­ska nie widać.

 (1.1) Wy­gna­wszy Sfo­rzów z Pe­sa­ro, Ma­la­te­stów z Ri­mi­ni, a Man­fred­dich z Fa­en­zy, stwo­rzy­li pod­wa­li­ny wła­dzy, któ­rej ide­o­lo­gicz­nym uza­sad­nie­niem była po­zy­cja pa­pie­ża – głowy Ko­ścio­ła, a za­ra­zem przed­sta­wi­cie­la rodu i rzecz­ni­ka jego in­te­re­sów. Od­niósł­szy spek­ta­ku­lar­ne suk­ce­sy Bor­gio­wie zwró­ci­li się na­stęp­nie prze­ciw­ko swoim do­tych­cza­so­wym sprzy­mie­rzeń­com (…).

 (1.1) 8 Armia po cięż­kich wal­kach i stra­tach, głów­nie Kor­pu­su Ka­na­dyj­skie­go, zdo­by­ła wpraw­dzie ruiny Ri­mi­ni, lecz zaraz za mia­stem, mniej wię­cej na linii Ce­za­ro­we­go Ru­bi­ko­nu, u wy­lo­tu do­li­ny lom­bardz­kiej front sta­nął, bro­nio­ny przez nie­miec­kie siły pan­cer­ne.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. rimiński

Wiktionary


rimiński

przy­miot­nik od: Ri­mi­ni (mia­sto we Wło­szech)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ri­mi­ni, do­ty­czą­cy Ri­mi­ni

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na­le­ża­ło tro­chę po­cze­kać, gdyż obóz ri­miń­ski był w pol­skich rę­kach, zaj­mo­wa­li go żoł­nie­rze Dru­gie­go Kor­pu­su.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Rimini n.

Wiktionary


rimland

rze­czow­nik, ro­dzaj męski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. polit. wg te­o­rii ge­o­po­li­tycz­nej Ni­cho­la­sa Spyk­ma­na naj­waż­niej­szy stra­te­gicz­nie rejon świa­ta, znaj­du­ją­cy się na obrze­żach Eu­raz­ji;

Wiktionary

Rim­land – ele­ment te­o­rii ge­o­po­li­tycz­nej stwo­rzo­nej przez Ni­cho­la­sa Spyk­ma­na, pow­sta­łej w opo­zy­cji do te­o­rii He­art­lan­du. Głów­ne za­ło­że­nia Spyk­ma­na przed­sta­wio­ne zo­sta­ły w wy­da­nych pod­czas wojny dwóch pra­cach: "Ame­ri­ca’s Stra­te­gy in World Po­li­tics" oraz "The Ge­o­grap­hy of the Peace".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) We­dług Ni­cho­la­sa Spyk­ma­na Rim­land mają two­rzyć tzw. kraje obrze­ży wyspy świa­ta, two­rzą­ce pier­ścień od­dzie­la­ją­cy He­art­land od mórz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrʲĩmlãnt, AS: rʹĩmlãnt

Wiktionary


rimming

[czy­taj: ri­ming] forma seksu oral­ne­go po­le­ga­ją­ca na sty­mu­la­cji od­by­tu usta­mi i ję­zy­kiem


SJP.pl


rimski-korsakow

naz­wi­sko, m.in.: Mi­ko­łaj Rim­ski-Kor­sa­kow (1844-1904), ro­syj­ski kom­po­zy­tor


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alek­san­der Rim­ski-Kor­sa­kow − ro­syj­ski ge­ne­rał
  • Gri­go­rij Rim­ski-Kor­sa­kow – ro­syj­ski kom­po­zy­tor współ­czes­ny
  • Igna­cy (Rim­ski-Kor­sa­kow) – bi­skup pra­wo­sław­ny
  • Iwan Rim­ski-Kor­sa­kow – ge­ne­rał major Im­pe­rium Ro­syj­skie­go
  • Ni­ko­łaj Rim­ski-Kor­sa­kow – ro­syj­ski kom­po­zy­tor epoki ro­man­tyz­mu
  • Ni­ko­łaj Rim­ski-Kor­sa­kow − ro­syj­ski woj­sko­wy ma­ry­nar­ki wo­jen­nej, ofi­cer Kriegs­ma­ri­ne

Wikipedia


rinaldo

Ri­nal­do – opera seria w trzech ak­tach na­pi­sa­na przez Ge­or­ga Frie­dri­cha Händla w ję­zy­ku wło­skim. Li­bret­to na­pi­sał Gia­co­mo Rossi we­dług sce­na­riu­sza Aa­ro­na Hilla na pod­sta­wie "Je­ro­zo­li­my wyz­wo­lo­nej" Tor­qu­a­to Tasso.

Wikipedia


rinforzando

okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: wzmac­nia­jąc


SJP.pl


ring

1. miej­sce walk bok­ser­skich, pod­wyż­sze­nie po­kry­te fil­cem i bre­zen­tem i oto­czo­ne li­na­mi;
2. mo­no­po­li­stycz­ne po­ro­zu­mie­nie, głów­nie ce­no­we, za­wie­ra­ne mię­dzy przed­się­bior­ca­mi;
3. po­tocz­nie: ob­wod­ni­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sport. kwa­dra­to­wa kon­struk­cja, oto­czo­na li­na­mi, słu­żą­ca jako miej­sce roz­gry­wa­nia po­je­dyn­ków niek­tó­rych dy­scy­plin walki wręcz, np. bok­ser­skich;

 (1.2) przen. miej­sce, pole (rów­nież nie­ma­te­rial­ne), w któ­rym od­by­wa się star­cie, walka

 (1.3) sport. punkt ase­ku­ra­cyj­ny we wspi­nacz­ce;

 (1.4) in­form. zob. we­bring.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ring bok­ser­ski – miej­sce walki bok­ser­skiej
  • ring – punkt ase­ku­ra­cyj­ny do wspi­nacz­ki
  • „The Ring” – ame­ry­kań­skie cza­so­pis­mo o te­ma­ty­ce bok­ser­skiej
  • Ring – film w re­ży­se­rii Al­fre­da Hitch­coc­ka z 1927
  • Ring – po­wieść Kōjiego Su­zu­ki z 1991
  • The Ring: Krąg – film w re­ży­se­rii Hideo Na­ka­ty z 1998
  • The Ring – ame­ry­kań­ski re­ma­ke filmu The Ring: Krąg z 2002 w re­ży­se­rii Gore Ver­bin­skie­go
  • ring – nie­miec­ko­ję­zycz­ne okre­śle­nie ob­wod­ni­cy lub innej ulicy na pla­nie okrę­gu lub pó­ło­krę­gu, sto­so­wa­ne cza­sem w Pol­sce:
    • Ring – ob­wod­ni­ca ko­le­jo­wa w Ber­li­nie
    • Außenring – ob­wod­ni­ca ko­le­jo­wa w Ber­li­nie
    • Ber­li­ner Stad­tring – ob­wod­ni­ca au­to­stra­do­wa Ber­li­na
    • Ber­li­ner Ring – ob­wod­ni­ca au­to­stra­do­wa Ber­li­na

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na tym ringu to­czył się dziś pa­sjo­nu­ją­cy po­je­dy­nek pię­ściar­ski.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rʲĩŋk, AS: rʹĩŋk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ringówka ż.

 przym. ringowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) arena

Wiktionary


ring-pull

typ pusz­ki, któ­rej na­cię­te wiecz­ko odry­wa się po po­cią­gnię­ciu za przy­mo­co­wa­ny do niego me­ta­lo­wy pier­ścień


SJP.pl


ringgit

jed­nost­ka mo­ne­tar­na Ma­lez­ji (dzie­li się na 100 senów)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) monet. wa­lu­ta Ma­lez­ji;

Wiktionary

Ring­git – jed­nost­ka mo­ne­tar­na Ma­lez­ji dzie­lą­ca się na 100 senów.

Ring­git stał się wa­lu­tą Ma­lez­ji w 1967 roku, kiedy za­stą­pił do­la­ra ma­laj­skie­go i bry­tyj­skie­go Bor­neo, który w ję­zy­ku ma­laj­skim na­zy­wał się ring­git. Do 1975 roku wa­lu­ta miała pod­wój­ną nazwę: ring­git i sen w ję­zy­ku ma­laj­skim oraz dolar i cent w ję­zy­ku an­giel­skim.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. ringgitowy

Wiktionary


ringo

gra po­le­ga­ją­ca na rzu­ca­niu i chwy­ta­niu gu­mo­we­go pier­ście­nia; także sam ten pier­ścień


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ringo (sport)
  • Ringo (Ja­po­nia) – miej­sco­wość w Pre­fek­tu­rze Ya­ma­ga­ta
  • Ringo Starr – per­ku­si­sta the Be­at­les
    • Ringo (album) – trze­ci album ar­ty­sty
    • Ringo (film) – fil­mo­wa adap­ta­cja ży­cio­ry­su ar­ty­sty na­krę­co­na w 1978 roku.
  • John Ringo – ame­ry­kań­ski pi­sarz scien­ce-fic­tion

Wikipedia


ringowy

przy­miot­nik od: ring (w zna­cze­niu miej­sca walk bok­ser­skich), np. sę­dzia rin­go­wy, pse­u­do­nim rin­go­wy


SJP.pl


ringwoodyt

[czy­taj: rin­głu­dyt] mi­ne­rał, forma oli­wi­nu


SJP.pl

Ring­wo­o­dyt – mi­ne­rał bę­dą­cy formą oli­wi­nu. Skład che­micz­ny może mieć różny, od czy­ste­go #PATRZ do #PATRZ. Może za­wie­rać do 2,5–3% wa­go­wych wody. Uzy­ska­ny w wa­run­kach la­bo­ra­to­ryj­nych pro­dukt nie­za­wie­ra­ją­cy że­la­za jest be­zbarw­ny. Przy za­war­to­ści jed­ne­go pro­cen­ta mo­lo­we­go #PATRZ barwa mi­ne­ra­łu jest in­ten­syw­nie nie­bie­ska.

Wikipedia


ringówka

po­tocz­nie: smycz wy­sta­wo­wa uży­wa­na do pro­wa­dze­nia psa na ringu pod­czas wy­sta­wy


SJP.pl


rinn

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Rinn – gmina w kraju związ­ko­wym Tyrol, w po­wie­cie Inns­bruck-Land
  • Da­nu­ta Rinn – pol­ska pio­sen­kar­ka
  • Hans Rinn – nie­miec­ki sa­necz­karz
  • Louis Rinn – fran­cu­ski ofi­cer
  • Rin

Wikipedia


rino

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mam na imię Rino i je­stem pie­ka­rzem z Pa­ler­mo.

Wiktionary


rinoskopia

w me­dy­cy­nie: oglą­da­nie jam nosa przez noz­drza za po­mo­cą en­do­sko­pu lub od stro­ny gar­dła za po­mo­cą lu­ster­ka; ry­no­sko­pia


SJP.pl


rinowirus

ro­dzaj wi­ru­sa bę­dą­cy naj­po­wszech­niej­szym wi­ru­so­wym czyn­ni­kiem za­kaź­nym u ludzi


SJP.pl


rinpoche

[czy­taj: rinPOcze] w bud­dyz­mie ty­be­tań­skim: tytuł ho­no­ro­wy lamów, któ­rzy przesz­li re­in­kar­na­cję


SJP.pl


rinzai

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) jedna z dwóch głów­nych szkół ja­poń­skie­go bud­dyz­mu zen;

Wiktionary

Rin­zai (臨済宗; jap.: "Rin­zai-shū", chiń.: "Lin­ji­zong") – jedna z dwóch głów­nych szkół ja­poń­skie­go bud­dyz­mu zen (drugą z nich jest sōtō). Jest ona ja­poń­skim od­po­wied­ni­kiem chiń­skiej szko­ły linji, któ­rej za­ło­ży­cie­lem był wiel­ki mistrz chan Linji Yi­xu­an (zm. 867).

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) inna pisownia: rindzai

Wiktionary


rio

[czy­taj: rijo]
1. po­tocz­nie: Rio de Ja­ne­i­ro (mia­sto w Bra­zy­lii);
2. model sa­mo­cho­du marki Kia


SJP.pl

skró­to­wiec, rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki lub żeń­ski

 (1.1) = adm. re­gio­nal­na izba obra­chun­ko­wa;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Rio – po­tocz­nie i skró­to­wo o Rio de Ja­ne­i­ro
  • Rio (daw­niej Rion) – miej­sco­wość na Pe­lo­po­ne­zie w Gre­cji
  • Rio – pio­sen­ka ze­spo­łu Duran Duran
  • Rio – sa­mo­chód marki Kia
  • Riō – prze­no­śne odt­wa­rza­cze audio
  • RIO – skrót oz­na­cza­ją­cy re­gio­nal­ną izbę obra­chun­ko­wą
  • RIO (ang. Re­fe­ren­ce In­ter­con­nec­tion Offer) – ra­mo­wa ofer­ta o do­stę­pie te­le­ko­mu­ni­ka­cyj­nym w za­kre­sie po­łą­cze­nia sieci
  • Rio – ame­ry­kań­sko-bra­zy­lij­ski film ani­mo­wa­ny z 2011 roku.
    • Rio (Music From The Mo­tion Pic­tu­re) – ścież­ka dźwię­ko­wa do filmu ani­mo­wa­ne­go Rio
  • Rio 2 – druga część filmu Rio
    • Rio 2 (Music From The Mo­tion Pic­tu­re) – ścież­ka dźwię­ko­wa do filmu ani­mo­wa­ne­go Rio 2
  • Rio – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Flo­ry­da, w hrab­stwie Mar­tin

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dy­rek­tor Te­a­tru im. Sło­wac­kie­go w Kra­ko­wie nie stra­ci sta­no­wi­ska, bo RIO nie do­pa­trzy­ła się zła­ma­nia prawa (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrʲijɔ, AS: rʹii ̯o

Wiktionary


rioja

[czy­taj: ri­jo­ha] wino hisz­pań­skie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Rioja – wino hisz­pań­skie i jed­no­cze­śnie nazwa re­gio­nu wi­niar­skie­go w pół­noc­nej Hisz­pa­nii, wzdłuż rzeki Ebro, w któ­rym jest pro­du­ko­wa­ne.
  • Rioja – gmina w Hisz­pa­nii, w pro­win­cji Almería, w An­da­luz­ji
  • Rioja – mia­sto w Peru
  • La Rioja

Wikipedia


riolit

mag­mo­wa skała wul­ka­nicz­na; li­pa­ryt, ry­o­lit


SJP.pl


riotron

elek­tro­nicz­ny ele­ment prze­łą­cza­ją­cy, wy­ko­rzy­stu­ją­cy zja­wi­sko nad­prze­wod­nict­wa


SJP.pl


rip

skrót ła­ciń­skie­go: re­qu­ie­scat in pace - niech spo­czy­wa w po­ko­ju (od­czy­ty­wa­ny jako całe wy­ra­że­nie); R.I.P.


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • RIP - łac. re­qu­ie­sca(n)t in pace, także ang. Rest In Peace i wł. Ri­po­sa In Pace - od­po­wied­nik pol­skie­go „niech spo­czy­wa w po­ko­ju”
  • RIP - Ra­ster Image Pro­ces­sor
  • RIP - Re­co­ve­ry Is Pos­si­ble – Linux
  • RIP - Ro­u­ting In­for­ma­tion Pro­to­col
  • RIP - Rzecz­nik In­te­re­su Pu­blicz­ne­go
  • Říp – wznie­sie­nie w środ­ko­wych Cze­chach
  • R.I.P. – album ze­spo­łu Co­ro­ner
  • R.I.P. – album ze­spo­łu Roc­ket from the Crypt
  • R.I.P. – album ze­spo­łu The Mur­der City De­vils
  • R.I.P. – sin­gel Rity Ory
  • R.I.P. – sin­gel Sofíi Reyes, Rity Ory i Anit­ty
  • R.I.P. – po­wieść Ma­riu­sza Czu­ba­ja na­gro­dzo­na Na­gro­dą Wiel­kie­go Ka­li­bru

Wikipedia


riplemark

grzbie­cik z pia­sku pow­sta­ły na sku­tek tran­spor­tu jego zia­ren przez wia­try, prądy wodne lub fa­lo­wa­nie; rip­ple­mark, fala pia­sko­wa


SJP.pl


riplemarki

pręgi fa­li­ste, zmarszcz­ki, grzbie­ci­ki, na­gro­ma­dze­nia ma­te­ria­łu pia­szczy­ste­go tran­spor­to­wa­ne­go przez sal­ta­cję lub wle­cze­nie; rip­ple­mar­ki, fala pia­sko­wa


SJP.pl


riposato

okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: z po­czu­ciem od­po­czyn­ku


SJP.pl


riposta

1. cięta, bły­skot­li­wa od­po­wiedź;
2. w spor­cie (głów­nie w szer­mier­ce): pchnię­cie lub cię­cie za­da­ne bez­poś­red­nio po nie­u­da­nym, spa­ro­wa­nym ataku prze­ciw­ni­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) szyb­ka, cięta i traf­na od­po­wiedź

Wiktionary

Ri­po­sta "(wł. ri­spo­sta – od­po­wiedź)" – cięta, traf­na i szyb­ka od­po­wiedź na czyjś ko­men­tarz lub py­ta­nie. W szer­mier­ce oz­na­cza ona cię­cie lub pchnię­cie za­da­ne bez­poś­red­nio po uda­nej włas­nej za­sło­nie (pa­ra­dzie).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: rʲiˈpɔsta, AS: rʹiposta

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ripostować

Wiktionary


ripostować

1. od­po­wia­dać traf­nie i szyb­ko; dawać ri­po­stę, re­pli­ko­wać;
2. w szer­mier­ce: za­da­wać cię­cie lub pchnię­cie bez­poś­red­nio po uda­nej włas­nej za­sło­nie


SJP.pl


ripować

śro­do­wi­sko­wo: ko­pio­wać dane ze źró­dła typu VHS, DVD, Blu-ray itp. na dysk twar­dy kom­pu­te­ra


SJP.pl


ripplemark

[czy­taj: ri­pyl­mark] grzbie­cik z pia­sku pow­sta­ły na sku­tek tran­spor­tu jego zia­ren przez wia­try, prądy wodne lub fa­lo­wa­nie; ri­ple­mark, fala pia­sko­wa


SJP.pl


ripplemarki

[czy­taj: ri­ple­mar­ki] pręgi fa­li­ste, zmarszcz­ki, grzbie­ci­ki, na­gro­ma­dze­nia ma­te­ria­łu pia­szczy­ste­go tran­spor­to­wa­ne­go przez sal­ta­cję lub wle­cze­nie; ri­ple­mar­ki, fala pia­sko­wa


SJP.pl

Rip­ple­mar­ki, ri­ple­mar­ki, zmarszcz­ki, pręgi fa­li­ste – grzbie­ci­ki zbu­do­wa­ne z pia­sku pow­sta­łe w wy­ni­ku tran­spor­tu zia­ren przez wiatr, prądy wodne lub fa­lo­wa­nie.

Zmarszcz­ki wia­tro­we cha­rak­te­ry­stycz­ne są dla po­wierzch­ni pia­szczy­stych (wy­brze­ża mor­skie, pu­sty­nie itp.).

Wikipedia


riprendere

okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: pod­jąć na nowo pier­wot­ne tempo


SJP.pl


ripsalis

kak­tus na­drzew­ny lub na­skal­ny, upra­wia­ny jako ro­śli­na ozdob­na; ryp­sa­lis


SJP.pl


risc

RISC ( re­du­ced in­struc­tion set com­pu­ting) – typ ar­chi­tek­tu­ry ze­sta­wu in­struk­cji pro­ce­so­ra, który zo­stał przed­sta­wio­ny pod ko­niec lat 70. XX w. w te­o­re­tycz­nych pra­cach na uni­wer­sy­te­cie Ber­ke­ley oraz w wy­ni­kach badań Johna Cocke z Tho­mas J. Wat­son Re­se­arch Cen­ter.

Wikipedia


risoluto

okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: ener­gicz­nie, sta­now­czo, zde­cy­do­wa­nie


SJP.pl


risorgimento

[czy­taj: ri­zor­dżi­men­to] ruch po­li­tycz­ny zwią­za­ny z walką na­ro­du wło­skie­go o wyz­wo­le­nie i zjed­no­cze­nie pań­stwa w XIX wieku


SJP.pl


risotto

[czy­taj: ri­zot­to] po­tra­wa z go­to­wa­ne­go ryżu, za­pie­ka­ne­go z mię­sem i ja­rzy­na­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) kulin. wło­ska po­tra­wa przy­rzą­dza­na na bazie ryżu;

Wiktionary

Ri­sot­to – po­pu­lar­na po­tra­wa z go­to­wa­ne­go ryżu z do­dat­ka­mi i przy­pra­wa­mi, po­cho­dzą­ca z pół­noc­nej kuch­ni wło­skiej i prze­ję­ta przez wiele kuch­ni eu­ro­pej­skich.

Przy­rzą­dza­na z ryżu pods­ma­żo­ne­go na tłu­szczu, a potem go­to­wa­ne­go na ro­so­le z do­dat­kiem sza­fra­nu i soli; po ugo­to­wa­niu ryż wy­mie­sza­ny jest z utar­tym serem i świe­żym ma­słem.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: rʲiˈsɔtːɔ, AS: rʹiso•to

Wiktionary


rispa

Rispa – po­stać bi­blij­na z Dru­giej Księ­gi Sa­mu­e­la, córka Ajji, na­łoż­ni­ca króla Saula.

Po śmier­ci Saula o współ­ży­cie z Rispą zo­stał oskar­żo­ny przez króla Isz­ba­a­la do­wód­ca jego armii, Abner. Wy­da­rze­nie to spo­wo­do­wa­ło przej­ście Ab­ne­ra na stro­nę króla Da­wi­da.

Wikipedia


riss

skró­to­wiec, rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) = polit. Ro­syj­ski In­sty­tut Stu­diów Stra­te­gicz­nych

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) RISI

Wiktionary


risso

risso szary - ga­tu­nek del­fi­na oce­a­nicz­ne­go; del­fin szary


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Del­fin Risso, del­fin szary (Gram­pus gri­se­us) – waleń z ro­dzi­ny del­fi­nów oce­a­nicz­nych, je­dy­ny przed­sta­wi­ciel ro­dza­ju Gram­pus.
  • Edu­ar­do Risso (ur. 23 li­sto­pa­da 1961 w Le­o­nes) – ar­gen­tyń­ski ry­sow­nik ko­mik­so­wy.
  • Risso – mia­sto w Urug­wa­ju

Wikipedia


rissole

[czy­taj: risol] małe pasz­te­ci­ki sma­żo­ne w tłu­szczu, na­dzie­wa­ne far­szem ryb­nym lub mięs­nym


SJP.pl


ristretto

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) tzw. skró­co­ne espres­so, bar­dzo mocne, przy­rzą­dzo­ne z mniej­szej ilo­ści wody;

Wiktionary

Ri­stret­to – nazwa spo­so­bu przy­go­to­wy­wa­nia kawy w spe­cjal­nym ek­spre­sie. Kawę przy­go­to­wu­je się po­dob­nie jak espres­so, ale przy uży­ciu mniej­szej ilo­ści wody (15-20 ml).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ri­stret­to sta­wia na nogi w se­kun­dę.

Wiktionary


ristringendo

okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: po­now­nie przy­spie­sza­jąc, oży­wia­jąc


SJP.pl


riszi

tytuł hin­du­i­stycz­ny w okre­sie we­dyz­mu; ryszi


SJP.pl


riszta

ni­cień pa­so­żyt­ni­czy wy­stę­pu­ją­cy w kra­jach tro­pi­kal­nych, wy­wo­łu­ją­cy dra­kun­ku­lo­zę ob­ja­wia­ją­cą się m.in. owrzo­dze­nia­mi na koń­czy­nach dol­nych; robak me­dyń­ski, dra­kun­ku­lus


SJP.pl

Risz­ta, nit­ko­wiec pod­skór­ny, robak me­dyń­ski ("Dra­cun­cu­lus me­di­nen­sis") – pa­so­żyt pod­skór­ny czło­wie­ka, a także małp, psów, koni, bydła i in­nych ssa­ków. Wy­wo­łu­je cho­ro­bę zwaną dra­kun­ku­lo­zą. Obec­nie wy­stę­pu­je tylko w tro­pi­kal­nych re­jo­nach Afry­ki.

Wikipedia


rita

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż. zob. Ryta.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Rita – forma imie­nia żeń­skie­go
  • świę­ta Ryta – wło­ska świę­ta ka­to­lic­ka
  • Rita – kod alianc­ki cięż­kie­go bom­bow­ca ja­poń­skie­go Na­ka­ji­ma G8N
  • Rita – mia­sto w Ko­sta­ry­ce
  • Rita – ro­dzaj ryb z ro­dzi­ny Ri­ti­dae
  • Rita – duń­ski se­rial te­le­wi­zyj­ny z lat 2012-2020
  • RITA (ang. Re­gion in Tran­si­tion) – Pro­gram „Prze­mia­ny w Re­gio­nie” – RITA za­po­cząt­ko­wa­ny w 2000 przez PAFW, re­a­li­zo­wa­ny przez FED

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na gro­bie ciot­ki Rity pa­li­ły się dwa zni­cze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrʲita, AS: rʹita

Wiktionary


ritardando

okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: pow­strzy­mu­jąc, opóź­nia­jąc, zwal­nia­jąc


SJP.pl

przy­słó­wek

 (1.1) muz. stop­nio­wo zwal­nia­jąc tempo gry

Wiktionary

Ri­tar­dan­do (wł., w skró­cie "rit.") – zwol­nie­nie tempa ut­wo­ru mu­zycz­ne­go. W odróż­nie­niu od "ri­te­nu­to" zwol­nie­nie po­win­no na­stą­pić stop­nio­wo, a nie na­tych­miast. Po­wrót do ory­gi­nal­ne­go tempa może na­stą­pić przez stop­nio­we przy­spie­sze­nie "ac­ce­le­ran­do" lub rap­tow­nie po znaku "a tempo".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mo­że­my ją grać wol­niej lub prę­dzej, ri­tar­dan­do, le­ga­to lub stac­ca­to, a nadto z róż­ne­mi ak­cen­ta­mi.

Wiktionary


ritenuto

okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: zwal­nia­jąc, pow­strzy­mu­jąc (bez­poś­red­nio, na­tych­miast)


SJP.pl

Ri­te­nu­to ("wł.") – w ter­mi­no­lo­gii mu­zycz­nej okre­śle­nie na zwol­nie­nie tempa ut­wo­ru mu­zycz­ne­go. W odróż­nie­niu od "ri­tar­dan­do" zwol­nie­nie po­win­no na­stą­pić na­tych­miast, a nie stop­nio­wo.

Wikipedia


ritmo

model sa­mo­cho­du marki Fiat


SJP.pl


ritornel

ri­tor­nel­lo, ry­tor­nel (daw­niej);
1. sie­dem­na­sto­wiecz­ny ta­niec fran­cu­ski odz­na­cza­ją­cy się się szyb­kim tem­pem i trój­dziel­nym me­trum;
2. mu­zy­ka do tego tańca;
3. we wczes­nych ope­rach XVII wieku: ustęp in­stru­men­tal­ny o cha­rak­te­rze in­ter­lu­dium, po­prze­dza­ją­cy arię lub na­stę­pu­ją­cy po niej;
4. wło­ska forma po­e­tyc­ka, skła­da­ją­ca się z trzy­wer­so­wych strof, w któ­rych ry­mu­je się wers pier­wszy z trze­cim;
5. w pięt­na­sto­wiecz­nym ma­dry­ga­le: ostat­nie dwa wersy zwrot­ki;
6. in­stru­men­tal­ny re­fren w pie­śni zwrot­ko­wej zwa­nej arią, wy­ko­ny­wa­ny po każ­dej zwrot­ce, po­pu­lar­ny w Niem­czech w XVII wieku


SJP.pl

Ri­tor­nel (wł. "ri­tor­nel­lo", fr. "ri­to­ur­nel­le") – krót­ki, kil­ku­tak­to­wy ustęp mu­zycz­ny wy­ko­ny­wa­ny przez grupę in­stru­men­tów bądź or­kie­strę.

Ter­min ten sto­so­wa­ny jest w od­nie­sie­niu do opisu i ana­li­zy mu­zy­ki daw­nej. Ri­tor­nel pełni w ut­wo­rach in­stru­men­tal­nych funk­cję po­dob­ną do tej jaką w pie­śniach i pio­sen­kach pełni re­fren.

Wikipedia


ritornello

ri­tor­nel, ry­tor­nel (daw­niej);
1. sie­dem­na­sto­wiecz­ny ta­niec fran­cu­ski odz­na­cza­ją­cy się się szyb­kim tem­pem i trój­dziel­nym me­trum;
2. mu­zy­ka do tego tańca;
3. we wczes­nych ope­rach XVII wieku: ustęp in­stru­men­tal­ny o cha­rak­te­rze in­ter­lu­dium, po­prze­dza­ją­cy arię lub na­stę­pu­ją­cy po niej;
4. wło­ska forma po­e­tyc­ka, skła­da­ją­ca się z trzy­wer­so­wych strof, w któ­rych ry­mu­je się wers pier­wszy z trze­cim;
5. w pięt­na­sto­wiecz­nym ma­dry­ga­le: ostat­nie dwa wersy zwrot­ki;
6. in­stru­men­tal­ny re­fren w pie­śni zwrot­ko­wej zwa­nej arią, wy­ko­ny­wa­ny po każ­dej zwrot­ce, po­pu­lar­ny w Niem­czech w XVII wieku


SJP.pl


rittberger

ro­dzaj skoku w łyż­wiar­stwie fi­gu­ro­wym, wy­ko­ny­wa­ny z jazdy tyłem


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ritt­ber­ger – skok łyż­wiar­ski
  • Wer­ner Ritt­ber­ger – nie­miec­ki łyż­wiarz fi­gu­ro­wy

Wikipedia


rittner

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bar­ba­ra Ritt­ner (ur. 1973) – nie­miec­ka te­ni­sist­ka
  • Ed­ward Ritt­ner (1845–1899) – pol­ski praw­nik
  • Maria Ritt­ner – pol­ska lek­ko­at­let­ka
  • Ta­de­usz Ritt­ner (1873–1921) – pol­ski dra­ma­turg, pro­za­ik i kry­tyk te­a­tral­ny

Wikipedia


ritz

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • César Ritz – szwaj­car­ski ho­te­larz
  • Walt­her Ritz – szwaj­car­ski fizyk
  • Wolf Ritz – nie­miec­ki ma­larz
  • Ritz – ho­te­le
  • Ritz In­stru­ment Trans­for­mers – nie­miec­kie przed­się­bior­stwo
  • The Ritz – ame­ry­kań­ski film
  • Rietz
  • The Re­si­den­ces at the Ritz-Carl­ton
  • The Ritz-Carl­ton Hotel Com­pa­ny
  • The Ritz-Carl­ton To­ron­to

Wikipedia


riukiu

ar­chi­pe­lag po­mię­dzy Taj­wa­nem a Kiu­siu


SJP.pl

Riu­kiu (jap. 南西諸島 Nan­sei-shotō) – ar­chi­pe­lag roz­cią­ga­ją­cy się mię­dzy Taj­wa­nem a Kiu­siu, na­le­żą­cy do Ja­po­nii. Ja­poń­ska nazwa "Nan­sei-shotō" oz­na­cza „Ar­chi­pe­lag Po­łud­nio­wo-Za­chod­ni”. Jest to łuk wysp o dłu­go­ści około 1200 km od­dzie­la­ją­cy Morze Wschod­nio­chiń­skie od Morza Fi­li­piń­skie­go. We­dług po­dzia­łów ja­poń­skich Ryūkyū-shotō (琉球諸島) two­rzy po­łud­nio­wą część Nan­sei-shotō, a Sat­su­nan-shotō (薩南諸島) – pół­noc­ną.

Wikipedia


riukiuański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Riu­kiu, do­ty­czą­cy Riu­kiu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Riukiu n.

Wiktionary


riusza

mocno przy­mar­szczo­na lub pli­so­wa­na fal­ban­ka z cien­kiej tka­ni­ny; riusz­ka


SJP.pl


riuszka

mocno przy­mar­szczo­na lub pli­so­wa­na fal­ban­ka z cien­kiej tka­ni­ny; riu­sza


SJP.pl


rivaldo

Ri­val­do (Ri­val­do Vitor Borba Fer­re­i­ra, ur. 1972), pił­karz bra­zy­lij­ski


SJP.pl

Ri­val­do, właśc. Ri­val­do Vitor Borba Fer­re­i­ra (wym. []; ur. 19 kwiet­nia 1972 w Re­ci­fe) – bra­zy­lij­ski pił­karz, który wy­stę­po­wał na po­zy­cji na­past­ni­ka lub po­moc­ni­ka oraz tre­ner pił­kar­ski. Uczest­nik mun­dia­li w 1998 i 2002. W przesz­ło­ści za­wod­nik klu­bów: Santa Cruz, Mogi Mirim, Co­rint­hians Pa­u­li­sta, SE Pal­me­i­ras, De­por­ti­vo La Coruña, FC Bar­ce­lo­na, A.C.

Wikipedia


rivanol

nazwa hand­lo­wa leku prze­ciw­bak­te­ryj­ne­go i an­ty­sep­tycz­ne­go, za­wie­ra­ją­ce­go eta­kry­dy­nę; Ry­wa­nol


SJP.pl


rivera

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ri­ve­ra Peaks – góry
  • La Ri­ve­ra – miej­sco­wość
  • Ri­ve­ra – miej­sco­wość
  • Ri­ve­ra – mia­sto
  • Ri­ve­ra – jed­nost­ka osad­ni­cza
  • Ri­ve­ra – miej­sco­wość w gmi­nie Mon­te­ce­ne­ri, w kan­to­nie Ti­ci­no, w okrę­gu Lu­ga­no, w po­wie­cie Ta­ver­ne
  • Ri­ve­ra – de­par­ta­ment
  • Ri­ve­ra – mia­sto
  • Adol­fo An­to­nio Suárez Ri­ve­ra – mek­sy­kań­ski ar­cy­bi­skup
  • Al­bert Ri­ve­ra – hisz­pań­ski po­li­tyk
  • Álvaro Ri­ve­ra – ko­lum­bij­ski za­pa­śnik
  • An­drea Ri­ve­ra – wło­ski aktor

Wikipedia


rivolgimento

prze­wrót; ter­min oz­na­cza­ją­cy prze­nie­sie­nie głosu w kon­tra­punk­cie pod­wój­nym


SJP.pl


riwiera

1. bry­lan­to­wy na­szyj­nik
2. wy­brze­że cha­rak­te­ry­stycz­ne dla re­jo­nów śró­dziem­no­mor­skich, osło­nię­te wznie­sie­nia­mi od pół­no­cy lub od stro­ny zim­nych wia­trów


SJP.pl

Ri­wie­ra – wy­brze­że mor­skie opa­da­ją­ce ku po­łud­niu i osło­nię­te gó­ra­mi od pół­no­cy.

Wikipedia


riwierka

re­gio­nal­nie: letni but, san­da­łek


SJP.pl


riwierki

re­gio­nal­nie: let­nie obu­wie, san­dał­ki


SJP.pl


rizoid

wy­ro­stek słu­żą­cy przyt­wier­dze­niu or­ga­niz­mu do po­dło­ża; ry­zo­id; rhi­zo­id; chwyt­nik


SJP.pl


rizosfera

przy­ko­rze­nio­wa war­stwa gleby, ce­chu­ją­ca się bo­ga­tą florą grzy­bo­wą i bak­te­ryj­ną; ry­zos­fe­ra, sfera ko­rze­nio­wa


SJP.pl


rizz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) slang. zdol­ność do sku­tecz­ne­go ro­man­tycz­ne­go po­cią­ga­nia in­nych za po­mo­cą cha­ryz­my, wdzię­ku i pew­no­ści sie­bie;

Wiktionary

Rizz (także: "riz") – po­tocz­ne okre­śle­nie oz­na­cza­ją­ce "styl, urok oso­bi­sty lub atrak­cyj­ność; zdol­ność do przy­cią­ga­nia ro­man­tycz­nych lub sek­su­al­nych part­ne­rów". Słowo to po­cho­dzi z an­giel­skie­go "cha­ris­ma" (cha­ryz­ma). Okre­śle­nie to stało się po­pu­lar­ne poza spo­łecz­no­ścią afro­a­me­ry­kań­ską dzię­ki ame­ry­kań­skie­mu YouTuberowi i stre­a­me­ro­wi Twitch Ka­io­wi Ce­na­to­wi w 2021 roku, choć było uży­wa­ne po­tocz­nie już wcze­śniej.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. riz mrz., rizzler mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. riz

Wiktionary


riła

pasmo gór­skie w Buł­ga­rii


SJP.pl

Riła (bułg. Рила, Рила планина) – pasmo gór­skie, lub (w za­leż­no­ści od oceny) masyw gór­ski, w po­łud­nio­wo-za­chod­niej Buł­ga­rii. Jest naj­wy­żej wznie­sio­nym ma­sy­wem gór­skim na Pół­wy­spie Bał­kań­skim, naj­wyż­szy szczyt Mu­sa­ła ma wy­so­kość 2925 m n.p.m. Riła sta­no­wi rów­nież szó­ste co do wy­so­ko­ści pasmo gór­skie w Eu­ro­pie (przy za­ło­że­niu, że każde z nich jest re­pre­zen­to­wa­ne tylko przez naj­wyż­szy szczyt) po Ka­u­ka­zie, Al­pach, Sier­ra Ne­va­dzie, Pi­re­ne­jach i ma­sy­wie Etny.

Wikipedia


rjn

skrót od:
1. Rząd Jed­no­ści Na­ro­do­wej;
2. Rada Jed­no­ści Na­ro­do­wej


SJP.pl


rjukan

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Nor­we­gii, w okrę­gu Te­le­mark, w do­li­nie rzeki Måna;

 (1.2) geogr. gmina w Nor­we­gii, ze sto­li­cą w Rju­kan (1.1)

Wiktionary

Rju­kan – mia­sto w Nor­we­gii, nad rzeką Måna, w okrę­gu Te­le­mark, w gmi­nie Tinn. Oś­ro­dek prze­my­słu che­micz­ne­go. W 2024 r. za­miesz­ki­wa­ło je 3005 osób.

Wikipedia


rkm

[czy­taj: erkaEM albo erKAem] skrót od: ręcz­ny ka­ra­bin ma­szy­no­wy; er­ka­em


SJP.pl


rko

skró­to­wiec, rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) = med. re­su­scy­ta­cja krą­że­nio­wo-od­de­cho­wa

Wiktionary


rkp.

skrót od: rę­ko­pis; rkp.; rkps


SJP.pl


rkps

skrót od: rę­ko­pis; rkp.


SJP.pl

skrót

 (1.1) = rę­ko­pis

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rpis, rps

Wiktionary


rl9

śro­do­wi­sko­wo: Ro­bert Le­wan­dow­ski (pił­karz)


SJP.pl

RL9 – szczyt gór­ski po­ło­żo­ny na wy­so­ko­ści 5349 m n.p.m. w pa­śmie Ka­ra­ko­rum, znaj­du­ją­cy się obok do­li­ny rzeki. Zo­stał naz­wa­ny na cześć pol­skie­go pił­ka­rza Ro­ber­ta Le­wan­dow­skie­go przez Ja­ku­ba „Pa­te­ca” Pa­tec­kie­go, byd­go­skie­go mu­zy­ka Mar­ci­na „Paw­be­at­sa” Pa­włow­skie­go oraz tra­ga­rza wy­so­ko­gór­skie­go Na­zi­ra Sad­pa­rę, któ­rzy do­ko­na­li pier­wsze­go wej­ścia na ten szczyt.

Wikipedia


rls

skró­to­wiec w funk­cji rze­czow­ni­ka ro­dza­ju mę­sko­rze­czo­we­go

 (1.1) = ang. rest­less legs syn­dro­me → ze­spół nie­spo­koj­nych nóg

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ze­spół nie­spo­koj­nych nóg
  • Ro­bert Louis Ste­ven­son

Wikipedia


rm

skrót od:
1. Rada Mi­ni­strów;
2. Rada Miej­ska;
3. Rada Miesz­kań­ców;
4. Re­pu­bli­ka Ma­ce­do­nii


SJP.pl

skró­to­wiec

 (1.1) = adm. Rada Mi­ni­strów

 (1.2) = adm. Rada Mia­sta

 (1.3) = Radio Ma­ry­ja

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fran­cisz­kan­ki Ro­dzi­ny Maryi
  • RM (łac. Ro­chet­tum et Man­to­let­tum) – ka­no­nik dru­gie­go stop­nia, odz­na­czo­ny przy­wi­le­jem no­sze­nia ro­kie­ty i man­to­le­tu
  • Rada Mi­ni­strów Rze­czy­po­spo­li­tej Pol­skiej
  • rada mia­sta
  • Radio Ma­ry­ja
  • rm – po­le­ce­nie unik­so­we
  • RM – po­łud­nio­wo­ko­re­ań­ski raper
  • Re­demp­to­ris mis­sio – en­cy­kli­ka Jana Pawła II
  • .rm – jedno z roz­sze­rzeń pli­ków RealAudio
  • RM – Re­ichs­mark – śro­dek płat­ni­czy w Niem­czech mię­dzy­wo­jen­nych
  • RM – RPG Maker – Pro­gram do two­rze­nia gier RPG
  • RM – ra­tow­nict­wo me­dycz­ne

Wikipedia


rmc

skrót od: Rajd Monte Carlo - rajd sa­mo­cho­do­wy


SJP.pl


rmf

po­pu­lar­na, ogól­no­pol­ska ko­mer­cyj­na sta­cja ra­dio­wa; RMF FM


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Grupa RMF
    • RMF FM – pol­ska ko­mer­cyj­na sta­cja ra­dio­wa
    • RMF Maxx – pol­ska ko­mer­cyj­na sta­cja ra­dio­wa
    • RMF Clas­sic – pol­ska ko­mer­cyj­na sta­cja ra­dio­wa
    • RMF24 – pol­ski in­ter­ne­to­wy por­tal in­for­ma­cyj­ny i radio in­ter­ne­to­we
    • RMFon.pl – ser­wis stre­a­min­go­wy sta­cji ra­dio­wych z Grupy RMF
    • RMF Ukra­i­na
    • eLO RMF – była in­ter­ne­to­wa sta­cja ra­dio­wa
  • RMF – kod IATA portu lot­ni­cze­go Marsa Alam

Wikipedia


rn

sym­bol ra­do­nu, pier­wiast­ka che­micz­ne­go


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • radon (Rn) – pier­wia­stek che­micz­ny
  • Rn (RN) – Rada na­dzor­cza, Rada Na­dzor­cza
  • Royal Navy – RN
  • Ruch Na­ro­do­wy – RN
  • Rada Na­ro­do­wa – RN
  • RN, Regia Nave – wło­ski okręt Regia Ma­ri­na (1861-1946)

Wikipedia


rna

kwas ry­bo­nu­kle­i­no­wy; zwią­zek or­ga­nicz­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski lub ni­ja­ki

 (1.1) bio­chem. genet. kwas ry­bo­nu­kle­i­no­wy;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cy­to­zy­na łączy się z gu­a­ni­ną za­rów­no w DNA, jak i w RNA.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɛr‿ɛ̃n‿ˈa, AS: er‿ẽn‿a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. DNA n.

 skr. DNA

Wiktionary


rnkc

skró­to­wiec

 (1.1) = Rada Na­ro­do­wa Księ­stwa Cie­szyń­skie­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po usta­le­niu linii de­mar­ka­cyj­nej RNKC spra­wo­wa­ła wła­dzę na te­re­nach za­ję­tych przez woj­ska pol­skie.

Wiktionary


ro

li­te­ra grec­kie­go al­fa­be­tu; rho


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) nazwa sie­dem­na­stej li­te­ry al­fa­be­tu grec­kie­go, ρ;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ro – miej­sco­wość we Wło­szech
  • Ro – grec­ka wyspa na Morzu Egej­skim
  • ro – sztucz­ny język stwo­rzo­ny przez E.P. Fo­ste­ra
  • od­wró­co­na os­mo­za – jeden z sy­ste­mów oczy­szcza­nia wody
  • ro – skrót dla ję­zy­ka ru­muń­skie­go w stan­dar­dzie ISO 639
  • RO – kod przy­pi­sa­ny Ru­mu­nii we­dług stan­dar­du ISO 3166-1 alfa-2
    • .ro – do­me­na in­ter­ne­to­wa Ru­mu­nii
  • RO – gra MMORPG Ra­gna­rok On­li­ne
  • Ro – znak ja­poń­skich sy­la­ba­riu­szy hi­ra­ga­na (ろ) i ka­ta­ka­na (ロ)
  • rho

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W sta­ty­sty­ce mała li­te­ra ro czę­sto jest uży­wa­na do oz­na­cza­nia roz­ma­i­tych miar za­leż­no­ści sta­ty­stycz­nej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rɔ, AS: ro

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rho n., rotyczność ż., rotyzowanie n., rotyzacja ż., rotacyzm m.

 czas. rotyzować ndk.

 przym. rotyczny, nierotyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rzad. rho

Wiktionary


ro-ro

sta­tek przy­sto­so­wa­ny do prze­ła­do­wy­wa­nia drob­ni­cy wprost z sa­mo­cho­dów wjeż­dża­ją­cych do jego wnę­trza; po­ja­zdo­wiec; ro­ro­wiec


SJP.pl

Ro-ro (od roll-on/roll-off) – typ stat­ku to­wa­ro­we­go, pa­sa­żer­sko-to­wa­ro­we­go lub barki przy­sto­so­wa­ne­go do prze­wo­że­nia ła­dun­ków tocz­nych i po­ja­zdów (sa­mo­cho­dów oso­bo­wych, cię­ża­ró­wek lub wa­go­nów ko­le­jo­wych).

W ję­zy­ku pol­skim takie jed­nost­ki są cza­sem okre­śla­ne jako „ro­row­ce”.

Wikipedia


roa

Roa – ro­dzaj mor­skich ryb z ro­dzi­ny che­to­ni­ko­wa­tych. Ho­do­wa­ne w ak­wa­riach mor­skich.

Wikipedia


road

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geol. pier­wszy, naj­star­szy wiek gwa­da­lu­pu (środ­ko­we­go permu), trwa­ją­cy 270,6 – 268 mi­lio­nów lat temu;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Road – bol­ly­wo­odz­ki film drogi, thril­ler z 2002 roku
  • Road – (ang. Ro­a­dian) pier­wszy wiek gwa­da­lu­pu
  • Road – wę­gier­ska roc­ko­wy ze­spół mu­zycz­ny, za­ło­żo­ny w 2004 roku
  • Road – sin­gel duetu TVXQ
  • Road – album Alice Co­o­pe­ra
  • ROAD (Ruch Oby­wa­tel­ski Akcja De­mo­kra­tycz­na)
  • The Road

Wikipedia


roadster

[czy­taj ROłdster] ot­war­te nad­wo­zie dwu­o­so­bo­we­go sa­mo­cho­du spor­to­we­go; spy­der, spi­der


SJP.pl

Ro­ad­ster

Ro­ad­ster – typ nad­wo­zia sa­mo­cho­du oso­bo­we­go, ma­ją­cy na prze­strze­ni dzie­jów mo­to­ry­za­cyj­nych kilka zna­czeń:

Wikipedia


roald

obce imię mę­skie


SJP.pl


roaming

[czy­taj: ROłming]
1. prze­no­sze­nie łącz­no­ści mię­dzy ope­ra­to­ra­mi te­le­fo­nii ko­mór­ko­wej z róż­nych kra­jów, umoż­li­wia­ją­ce wy­ko­ny­wa­nie i od­bie­ra­nie po­łą­czeń ze swo­je­go te­le­fo­nu w innym kraju;
2. prze­no­sze­nie łącz­no­ści mię­dzy róż­ny­mi sie­cia­mi kom­pu­te­ro­wy­mi


SJP.pl

Ro­a­ming – me­cha­nizm w bez­prze­wo­do­wych sie­ciach te­le­ko­mu­ni­ka­cyj­nych (np. ko­mór­ko­wych lub Wi-Fi), umoż­li­wia­ją­cy ko­rzy­sta­nie z usług ob­cych sieci, bądź punk­tów do­stę­po­wych, w mo­men­cie gdy abo­nent znaj­du­je się poza za­się­giem sieci ope­ra­to­ra lub do­staw­cy in­ter­ne­tu, z któ­rym pod­pi­sał umowę o świad­cze­nie usług te­le­ko­mu­ni­ka­cyj­nych.

Wikipedia


roamingowy

→ ro­a­ming [czy­taj: ROłmingowy]


SJP.pl


roast

[czy­taj: rołst] roz­ryw­ka sce­nicz­na po­le­ga­ją­ca na ko­me­dio­wym szka­lo­wa­niu za­pro­szo­ne­go ce­le­bry­ty oraz sie­bie naw­za­jem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) telew. kult. forma roz­ryw­ki sce­nicz­nej, po­le­ga­ją­ca na ko­me­dio­wym szka­lo­wa­niu za­pro­szo­ne­go ce­le­bry­ty, pełna wul­ga­ryz­mów i głod­nych ka­wał­ków;

Wiktionary

Roast – ga­tu­nek roz­ryw­ko­wy, bę­dą­cy formą ko­me­dii sce­nicz­nej, sta­no­wią­cy prze­ci­wień­stwo be­ne­fi­su. Po­le­ga na wy­stę­pie ro­a­sto­wa­ne­go oraz za­pro­szo­nych gości, któ­rzy wy­gła­sza­ją obraź­li­we mo­no­lo­gi, czę­sto wul­gar­ne, w kie­run­ku ro­a­sto­wa­ne­go, ale i sie­bie wza­jem­nie. Zwy­czaj ten po­ja­wił się w la­tach 20. XX wieku. Ro­a­sto­wa­ni to czę­sto ce­le­bry­ci.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Trwa­ją próby do ro­a­stu Popka, który od­bę­dzie się już w tę so­bo­tę (11 marca).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. roastujący m.

 czas. roastować ndk.

 przym. roastowy

Wiktionary


roastbeef

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) rost­bef

Wiktionary


roastować

[czy­taj: roł­sto­wać] pod­da­wać kogoś ro­a­sto­wi (ko­me­dio­we­mu szka­lo­wa­niu)


SJP.pl


roastowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ro­a­stem, do­ty­czą­cy ro­a­stu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. roast m.

Wiktionary


roba

dawna wyt­wor­na su­knia ko­bie­ca no­szo­na na spe­cjal­ne okaz­je


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. dam­ska su­knia wie­czo­ro­wy

 (1.2) gwara. żegl. ubra­nie daw. nie­wol­ni­ca

 (1.4) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski,Pod­ha­le. ko­bie­ta

 (1.5) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski,Pod­ha­le. żona

 (1.9) gw-pl|War­mia,Ni­dzi­ca. zob. raba.

Wiktionary

Roba ( robe) – su­knia, no­szo­na we Fran­cji już w XV wieku. Jej krój cha­rak­te­ry­zo­wał się pod­wyż­szo­nym sta­nem, trój­kąt­nym de­kol­tem, dłu­gi­mi, ob­ci­sły­mi rę­ka­wa­mi i tre­nem. W ję­zy­ku pol­skim ter­mi­nu za­czę­to uży­wać w dru­giej po­ło­wie XVIII wieku na okre­śle­nie stroj­nej sukni. Nazwę roba sto­so­wa­no też w od­nie­sie­niu do ubio­ru mę­skie­go, no­szo­ne­go we Fran­cji w XV wieku. Roba męska miała bu­fia­ste dłu­gie rę­ka­wy, a ca­łość ukła­da­ła się w wy­pu­kłe fałdy.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈrɔba, AS: roba

Wiktionary


robacki

naz­wi­sko


SJP.pl


robactwo

rze­czow­nik zbio­ro­wy, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ogół bez­krę­gow­ców bu­dzą­cych odra­zę, zwła­szcza pa­so­ży­tów i szkod­ni­ków

 (1.2) gw-pl|Ma­zu­ry. drób

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wła­ści­ciel za­pew­niał, że w domu nie ma żad­ne­go ro­bact­wa.

 (1.1) Smród, za­la­ne ścia­ny i su­fi­ty, ro­bact­wo – takie „atrak­cje” za­pew­nia są­sia­dom ta pani.

 (1.1) Pos­ma­ro­wa­łem bydło octem, żeby chro­nić je przed ro­bact­wem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. robak m., robaczek m., robaczywienie n., zrobaczywienie n., robal m., robalek m., robaczywek m., robaczywka ż., robaczywość ż.

 czas. robaczywieć ndk., zrobaczywieć dk.

 przym. robaczy, robaczywy

Wiktionary


robaczek

zdrob­nie­nie od: robak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zdrobn. od: robak

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ale z na­sta­niem brza­sku dnia na­stęp­ne­go Bóg ze­słał ro­bacz­ka, aby usz­ko­dził krzew, tak iż usechł.

 (1.1) Pia­szczy­stą dróż­ką w pro­mie­niach słon­ka posz­ły na spa­cer małe stwo­rzon­ka – tłu­sty pę­dra­czek, czar­ny ro­ba­czek, czer­wo­na mrów­ka, żółty cy­try­nek, biały bie­li­nek i boża krów­ka, zie­lo­na żabka i żabki babka, wło­cha­ta lisz­ka, mała bie­dron­ka, pa­sia­sta ston­ka i polna mysz­ka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. robak m., robactwo n., robal m.

 przym. robaczywy, robaczkowy

Wiktionary


robaczewski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bar­ba­ra Ro­ba­czew­ska
  • Eu­ge­niusz Ro­ba­czew­ski
  • Marek Ro­ba­czew­ski
  • Wanda El­biń­ska-Ro­ba­czew­ska

Wikipedia


robaczkowaty

1. po­dob­ny do ro­bacz­ka, ma­ją­cy pewne cechy ro­bacz­ka;
2. bek­ma­nia (beck­man­nia) ro­bacz­ko­wa­ta - ga­tu­nek wie­lo­let­niej ro­śli­ny z ro­dzi­ny traw


SJP.pl


robaczliwy

re­gio­nal­nie: ro­ba­czy­wy


SJP.pl


robaczy

→ robak


SJP.pl

Patrz:

robak

robaczyca

1. pa­so­żyt­ni­cza cho­ro­ba wy­wo­ła­na przez ro­ba­ki; hel­min­to­za, czer­wi­wość;
2. słod­ko­wod­na larwa mi­no­gów o ciele wy­dłu­żo­nym, ro­ba­ko­wa­tym i słabo roz­wi­nię­tych oczach po­kry­tych skórą, ży­ją­ca w mule den­nym; śle­pi­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. cho­ro­ba pa­so­żyt­ni­cza wy­wo­ły­wa­na przez hel­min­ty;

 (1.2) icht. śle­pi­ca, larwa mi­no­gów;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ro­ba­czy­ca – hel­min­to­za, cho­ro­ba ro­ba­cza, czer­wi­wość (łac. hel­mint­hia­sis)
  • ro­ba­czy­ca – śle­pi­ca, larwa mi­no­gów

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. robak mzw.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) helmintoza

 (1.1) ślepica

Wiktionary


robaczyce

1. pa­so­żyt­ni­cza cho­ro­ba wy­wo­ła­na przez ro­ba­ki; hel­min­to­za, czer­wi­wość;
2. słod­ko­wod­na larwa mi­no­gów o ciele wy­dłu­żo­nym, ro­ba­ko­wa­tym i słabo roz­wi­nię­tych oczach po­kry­tych skórą, ży­ją­ca w mule den­nym; śle­pi­ca


SJP.pl


robaczyn

Ro­ba­czyn (pol. hist. "Mały i Duży Ro­ba­czyn") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie ko­ściań­skim, w gmi­nie Śmi­giel.

Wikipedia


robaczywieć

po­tocz­nie: sta­wać się ro­ba­czy­wym, nad­gry­zio­nym przez ro­ba­ki


SJP.pl


robaczywy

po­tocz­nie: zep­su­ty, nad­gry­zio­ny przez ro­ba­ki, pełen ro­ba­ków; zro­ba­czy­wia­ły


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pełen ro­ba­ków lub nad­je­dzo­ny przez ro­ba­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na­zbie­ra­ła ro­ba­czy­wych grzy­bów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. robak m., robactwo n., robal m., robaczek m.

 przym. robaczkowy, zarobaczony, zarobaczywiony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zarobaczony, zarobaczywiony

Wiktionary


robaczyński

naz­wi­sko


SJP.pl


robak

1. w zo­o­lo­gii: prze­sta­rza­łe okre­śle­nie pa­so­żyt­ni­czych bez­krę­gow­ców o wy­dłu­żo­nym ciele;
2. po­tocz­nie: dżdżow­ni­ca, gą­sie­ni­ca, larwa lub owad;
3. w me­dy­cy­nie: część móz­go­wia;
4. w in­for­ma­ty­ce: szkod­li­we, sa­mo­re­pli­ku­ją­ce się opro­gra­mo­wa­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. przest. typ bez­krę­gow­ca o nit­ko­wa­tym kształ­cie;

 (1.2) med. pa­so­żyt je­li­to­wy wy­wo­łu­ją­cy cho­ro­by u zwie­rząt i ludzi

 (1.3) pot. owad bądź bez­krę­go­wiec, zwła­szcza o obłym kształ­cie i mięk­kim ciele

 (1.4) anat. med. część móżdż­ku;

 (1.5) in­form. po­wie­la­ją­cy się sa­mo­ist­nie pro­gram kom­pu­te­ro­wy, który wy­ko­nu­je nie­po­żą­da­ne dzia­ła­nia;

 (1.6) przen. kło­pot

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • robak – część móżdż­ku
  • robak – małe, bez­no­gie zwie­rzę bez­krę­go­we o mięk­kim ciele, daw­niej przed­sta­wi­ciel bez­krę­gow­ców wy­róż­nia­nych jako typ Ver­mes (ro­ba­ki)
  • ksiądz Robak – po­stać z Pana Ta­de­u­sza
  • Robak – wydra na­le­żą­ca do Jana Chry­zo­sto­ma Paska
  • robak kom­pu­te­ro­wy
  • Robak – ame­ry­kań­ski film z 2002
  • Robak – ro­syj­ski film z 2006
  • Robak – ame­ry­kań­ski film z 2007
  • Osoby o naz­wi­sku Robak:
    • Adam Robak – pol­ski szer­mierz,
    • Artur Robak – pol­ski ko­szy­karz;
    • Mar­cin Robak – pol­ski pił­karz,

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Pa­cjent miał w prze­wo­dzie po­kar­mo­wym dwa ro­dza­je ro­ba­ków, ale nic nie tra­cił na wadze.

 (1.3) (…) dzi­wacz­ne, po­wy­gi­na­ne ro­ba­ki zda­wa­ły się peł­zać po po­ko­ju.

 (1.5) Pro­gram an­ty­wi­ru­so­wy wy­krył no­we­go ro­ba­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrɔbak, AS: robak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. robactwo n., robaczyca ż., robaczywość ż., robaczywienie n.

:: zdrobn. robaczek m.

:: zgrub. robal m.

 czas. robaczywieć ndk.

 przym. robaczy, robaczywy, robaczliwy, robaczkowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) czerw, glista, insekt, larwa

 (1.6) zgryzota, zmartwienie

Wiktionary


robakiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ed­ward Ro­ba­kie­wicz – pol­ski ofi­cer
  • Józef Ro­ba­kie­wicz – pol­ski pił­karz
  • Ma­ciej Ro­ba­kie­wicz – pol­ski aktor te­a­tral­ny, fil­mo­wy i te­le­wi­zyj­ny
  • Ry­szard Ro­ba­kie­wicz – pol­ski pił­karz i tre­ner pił­kar­ski
  • Zbi­gniew Ro­ba­kie­wicz – pol­ski pił­karz
  • Zyg­munt Ro­ba­kie­wicz – pol­ski sta­ro­sta

Wikipedia


robakomat

au­to­mat do sprze­da­ży przy­nęt i drob­nych ak­ce­so­riów węd­kar­skich


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) au­to­mat słu­żą­cy do sprze­da­ży ro­ba­ków

Wiktionary


robakowaty

1. przy­po­mi­na­ją­cy ro­ba­ka, po­dob­ny do ro­ba­ka;
2. śle­pu­cha ro­ba­ko­wa­ta - ga­tu­nek ma­łe­go węża z ro­dzi­ny śle­pu­cho­wa­tych;
3. goź­dzie­niec ro­ba­ko­wa­ty - ga­tu­nek grzy­bów z ro­dzi­ny goź­dzień­co­wa­tych


SJP.pl


robakowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ro­ba­ko­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. cheł­miń­skim, w gmi­nie Stol­no
  • Ro­ba­ko­wo – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. wej­he­row­skim, w gmi­nie Lu­zi­no
  • Ro­ba­ko­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. poz­nań­skim, w gmi­nie Kór­nik
  • Ro­ba­ko­wo – dawna gmina wiej­ska ist­nie­ją­ca w la­tach 1934-1954
  • Ro­ba­ko­wo – gro­ma­da w po­wie­cie cheł­miń­skim
  • Ro­ba­ko­wo – gro­ma­da w po­wie­cie śrem­skim

Wikipedia


robakowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bo­le­sław Ro­ba­kow­ski – dzia­łacz sa­mo­rzą­do­wy
  • Cze­sław Ro­ba­kow­ski – pol­ski gór­nik i po­li­tyk, poseł na Sejm
  • Józef Ro­ba­kow­ski – pol­ski ar­ty­sta mul­ti­me­dial­ny, fo­to­graf, autor fil­mów, obra­zów, in­sta­la­cji, cy­klów fo­to­gra­fii i dzia­łań ak­cyj­nych
  • Ka­zi­mierz Ro­ba­kow­ski – pol­ski hi­sto­ryk i po­li­to­log

Wikipedia


robal

po­tocz­nie o ro­ba­ku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pot. zgrub. od robak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. robak m., robactwo n., robaczywienie n., zrobaczywienie n., robalek m., robaczek m., robaczywka ż.

 czas. robaczywieć ndk., zrobaczywieć dk.

 przym. robaczywy

Wiktionary


robards

Ro­bards – mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Ken­tuc­ky, w hrab­stwie Hen­der­son.

Wikipedia


robaszkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Maria Ro­basz­kie­wicz – pol­ska ak­tor­ka fil­mo­wa i te­a­tral­na
  • Sta­ni­sław Ro­basz­kie­wicz – pol­ski fizyk
  • Zyg­munt Ro­basz­kie­wicz – ka­to­lic­ki du­chow­ny

Wikipedia


robbe-grillet

[czy­taj: rob-griJE, w od­mia­nie: rob-gri­je­ta, rob-gri­je­to­wi itd.] naz­wi­sko obce


SJP.pl


robbie

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Rob­bie Col­tra­ne, właśc. Ant­ho­ny Ro­bert McMillan (ur. 1950) – bry­tyj­ski komik i aktor
  • Rob­bie Earle (ur. 1965) – ja­maj­ski pił­karz
  • Rob­bie Jar­vis (ur. 1986) – bry­tyj­ski aktor
  • Rob­bie Keane (ur. 1980) – ir­landz­ki pił­karz
  • Rob­bie Krie­ger (ur. 1946) – ame­ry­kań­ski gi­ta­rzy­sta, czło­nek grupy The Doors.
  • Rob­bie Mad­di­son (ur. 1981) – au­stra­lij­ski ka­ska­der-mo­to­cy­kli­sta.
  • Rob­bie McEwen (ur. 1972) – au­stra­lij­ski ko­larz szo­so­wy
  • Rob­bie Ne­il­son (ur. 1980) – szkoc­ki pił­karz
  • Rob­bie Nevil (Ro­bert S. Nevil) (ur. 1960) – ame­ry­kań­ski pio­sen­karz, kom­po­zy­tor i gi­ta­rzy­sta
  • Rob­bie Sa­va­ge (ur. 1974) – wa­lij­ski pił­karz
  • Rob­bie Wil­liams, właśc. Ro­bert Peter Wil­liams (ur. 1974) – bry­tyj­ski wo­ka­li­sta, były czło­nek ze­spo­łu Take That.

Wikipedia


robbins

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Rob­bins – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Ka­li­for­nia, w hrab­stwie Sut­ter
  • Rob­bins – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Ten­nes­see, w hrab­stwie Scott
  • Rob­bins – wieś w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie Cook
  • Rob­bins – mia­sto w sta­nie Ka­ro­li­na Pół­noc­na, w hrab­stwie Moore
  • Tony Rob­bins – ame­ry­kań­ski do­rad­ca ży­cio­wy.

Wikipedia


robcio

zdrob­nie­nie od: Ro­bert (imię mę­skie)


SJP.pl


robdeszan

ko­bie­cy lub męski strój do­mo­wy, luźny i długi, no­szo­ny w XVIII wieku


SJP.pl


rober

w bry­dżu, win­cie, wi­ście i kry­kie­cie: gra za­koń­czo­na obli­cze­niem zdo­by­tych lub stra­co­nych przez po­szcze­gól­nych gra­czy punk­tów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) karc. część gry w bry­dża lub wista za­koń­czo­na pod­li­cze­niem punk­tów

Wiktionary

Rober ( rub­ber) – zam­knię­ty frag­ment gry w ta­kich grach, jak wist, brydż li­cy­to­wa­ny, pla­fon, czy brydż kon­trak­to­wy. Po za­koń­cze­niu robra pod­li­cza się wy­ni­ki gry obu par i usta­la, która para zwy­cię­ży­ła.

Rober skła­da się z dwóch par­tii (ang. "game") wy­gra­nych przez jedną z ry­wa­li­zu­ją­cych par.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈrɔbɛr, AS: rober

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. roberek m.

Wiktionary


robercik

zdrob­nie­nie od: Ro­bert (imię mę­skie)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m. zdrobn. od Ro­bert

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dzia­dziuś ma dla Ro­ber­ci­ka nowe autko.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Robert mos.

 przym. Robercikowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Robuś; gw. Górny Śląsk Bercik

Wiktionary


roberciny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ro­ber­ty lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


roberek

zdrob­nie­nie od: rober


SJP.pl


robert

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=żeń­ski.

 (2.1) D. lm. od: Ro­ber­ta

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ro­bert – imię mę­skie po­cho­dze­nia ger­mań­skie­go
  • Ro­bert – naz­wi­sko
  • Le Ro­bert – mia­sto na Mar­ty­ni­ce;
  • Ro­bert – ob­szar nie­mu­ni­cy­pal­ny w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Lu­iz­ja­na, w pa­ra­fii Tan­gi­pa­hoa
  • Ro­bert – dawna osada w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Ka­li­for­nia, w hrab­stwie Ala­me­da
  • Ro­bert – rzeka we Fran­cji, w re­gio­nie Grand Est, w Wo­ge­zach
  • Ro­bert – nie­wiel­kich roz­mia­rów kra­ter na Księ­ży­cu
  • Ro­bert – dwa lo­dow­ce w za­to­ce Ed­war­da VIII
  • Ro­bert – dawna ko­pa­nia w Ste­e­le­nie (obec­nie część Es­se­nu), w Za­głę­bu Ruhry, w Niem­czech
  • Ro­bert Lee – mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Tek­sas, w hrab­stwie Coke
  • Ro­bert Col­le­ge – szko­ła śred­nia w Stam­bu­le, w Tur­cji
  • Alain Ro­bert – fran­cu­ski wspi­nacz;

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mam na imię Ro­bert i je­stem pra­cow­ni­kiem służ­by cel­nej.

 (1.1) Brat pana Ro­ber­ta miesz­ka z żoną pię­tro niżej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrɔbɛrt, AS: robert

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Robertowa ż., Robertówna ż., Robertostwo mos., Robercikowa ż., Robercikówna ż., Robusiowa ż., Robusiówna ż., Robertowo n., Robertów m., Robertowski m.

:: zdrobn. Robercik m., Robuś m., Robcio m., Robi m.

:: zgrub. Rob m.

:: fż. Roberta ż.

 przym. Robertowy, Robercikowy, Robciowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zgrub. Rob, zdrobn. Robercik, Robi, Robcio

Wiktionary


roberta

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=mę­sko­o­so­bo­wy.

 (2.1) D. i B. lp. od: Ro­bert

Wiktionary

Ro­ber­ta – żeń­ski od­po­wied­nik imie­nia Ro­bert.

Ro­ber­ta imie­ni­ny ob­cho­dzi: 17 kwiet­nia, 29 kwiet­nia, 13 maja, 7 czerw­ca i 18 lipca.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mam na imię Ro­ber­ta i pra­cu­ję w su­per­mar­ke­cie.

 (2.1) Dawno nie wi­dzia­łem Ro­ber­ta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rɔˈbɛrta, AS: roberta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. Robert m.

Wiktionary


robertostwo

Ro­bert z mał­żon­ką; Ro­ber­to­wie


SJP.pl


robertowie

Ro­bert z mał­żon­ką; Ro­ber­to­stwo


SJP.pl


robertowo

Ro­ber­to­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie płoc­kim, w gmi­nie Bru­dzeń Duży.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa płoc­kie­go.

Wikipedia


robertowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ro­ber­ta lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


roberts

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ro­berts – mia­sto w sta­nie Idaho, w hrab­stwie Jef­fer­son
  • Ro­berts – wieś w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie Ford
  • Ro­berts – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Mon­ta­na, w hrab­stwie Car­bon
  • Ro­berts – wieś w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie St. Croix
  • Ro­berts (ang. Ro­berts Towns­hip) – gmina w sta­nie Ar­kan­sas, w hrab­stwie Jef­fer­son
  • Ro­berts (ang. Ro­berts Towns­hip) – gmina w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie Mars­hall
  • Ro­berts (ang. Ro­berts Towns­hip) – gmina w sta­nie Min­ne­so­ta, w hrab­stwie Wil­kin
  • hrab­stwo Ro­berts (ang. Ro­berts Co­un­ty) – w sta­nie Da­ko­ta Po­łud­nio­wa
  • hrab­stwo Ro­berts (ang. Ro­berts Co­un­ty) – w sta­nie Tek­sas
  • Ro­berts Radio – bry­tyj­skie przed­się­bior­stwo elek­tro­nicz­ne
  • HMS „Ro­berts” - nazwa bry­tyj­skich okrę­tów

Wikipedia


robertson

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ro­bert­son – szkoc­kie naz­wi­sko
  • Ro­bert­son – mia­sto w sta­nie Nowa Po­łud­nio­wa Walia
  • Ro­bert­son – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Wy­o­ming, w hrab­stwie Uinta
  • hrab­stwo Ro­bert­son (ang. Ro­bert­son Co­un­ty) – w sta­nie Ken­tuc­ky
  • hrab­stwo Ro­bert­son (ang. Ro­bert­son Co­un­ty) – w sta­nie Ten­nes­see
  • hrab­stwo Ro­bert­son (ang. Ro­bert­son Co­un­ty) – w sta­nie Tek­sas
  • Ro­bert­son – mia­sto w Pro­win­cji Przy­ląd­ko­wej Za­chod­niej

Wikipedia


robeson

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ro­be­son (ang. Ro­be­son Towns­hip) – gmina w sta­nie Pen­syl­wa­nia, w hrab­stwie Berks
  • hrab­stwo Ro­be­son (ang. Ro­be­son Co­un­ty) – w sta­nie Ka­ro­li­na Pół­noc­na

Wikipedia


robespierre

[czy­taj: robesPJER] naz­wi­sko, m.in. Ma­xi­mi­lien de Ro­be­spier­re (1759-1794) - jeden z przy­wód­ców re­wo­lu­cji fran­cu­skiej


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Au­gu­stin Ro­be­spier­re (1763-1794) – po­li­tyk fran­cu­ski, ja­ko­bin, młod­szy brat Mak­sy­mi­lia­na
  • Ma­xi­mi­lien de Ro­be­spier­re (1758-1794) – fran­cu­ski ad­wo­kat i mówca, czło­nek Sta­nów Ge­ne­ral­nych i Kon­sty­tu­an­ty, jeden z czo­ło­wych przy­wód­ców re­wo­lu­cji fran­cu­skiej, przy­wód­ca le­wi­co­we­go klubu ja­ko­bi­nów
  • Ro­be­spier­re – sta­cja linii nr 9 metra w Pa­ry­żu

Wikipedia


robienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zaj­mo­wa­nie się czymś, wy­ko­ny­wa­nie ja­kiejś czyn­no­ści; wy­wo­ły­wa­nie ja­kie­goś stanu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rɔˈbʲjɛ̇̃ɲɛ, AS: robʹi ̯ė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. robota ż., robótka ż., robot m., robol m., robotnik m., robotnica ż.

 czas. wyrabiać ndk., robić ndk., zrobić dk.

 przym. robotny, robotniczy

Wiktionary


robieniec

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) stpol. ro­bot­nik

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rɔˈbʲjɛ̇̃ɲɛt͡s, AS: robʹi ̯ė̃ńec

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dzielnik, robię, robionek, robociec

Wiktionary


robin

imię mę­skie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Robin – ger­mań­skie imię mę­skie i żeń­skie
  • Robin – sze­reg fik­cyj­nych po­sta­ci, bę­dą­cych po­moc­ni­ka­mi Bat­ma­na
  • Robin, Robin Pac­ka­len (ur. 1998) – fiń­ski pio­sen­karz
  • Robin – szwedz­ki se­rial ani­mo­wa­ny
  • Robin – bry­tyj­skie ma­ga­zyn ilu­stro­wa­ny dla dzie­ci wy­da­wa­ny w la­tach 1953–1969
  • Robin (The Ho­o­ded Man) – sin­gel ze­spo­łu Clan­nad, z al­bu­mu Le­gend, motyw prze­wod­ni se­ria­lu Robin z Sher­wo­od
  • HMS Robin – trzy bry­tyj­skie okrę­ty
  • USS Robin – trzy ame­ry­kań­skie okrę­ty
  • Robin Hood
  • Bat­man i Robin

Wikipedia


robinho

Ro­bin­ho, właśc. Rob­son de Souza (ur. 25 stycz­nia 1984 w São Vi­cen­te) – bra­zy­lij­ski pił­karz, który wy­stę­po­wał na po­zy­cji na­past­ni­ka.

Wikipedia


robinia

krzew z pię­kny­mi kwia­ta­mi, upra­wia­ny jako ro­śli­na ozdob­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) syst. dendr. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ro­bi­nia|L.|ref=tak., ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny bo­bo­wa­tych

 (1.2) dendr. drze­wo lub krzew z ro­dza­ju ro­bi­nia (1.1)

Wiktionary

Ro­bi­nia, gro­cho­drzew ("Ro­bi­nia") – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny bo­bo­wa­tych. Obej­mu­je czte­ry ga­tun­ki drzew i krze­wów. Wszyst­kie wy­stę­pu­ją w Ame­ry­ce Pół­noc­nej – w Ap­pa­la­chach oraz po­łud­nio­wo-za­chod­niej czę­ści Sta­nów Zjed­no­czo­nych oraz pół­noc­no-za­chod­niej Mek­sy­ku. Rosną w gór­skich la­sach w Ap­pa­la­chach oraz w okre­so­wo su­chych la­sach i za­ro­ślach, czę­sto na te­re­nach ska­li­stych i nad rze­ka­mi w po­łud­nio­wej czę­ści Sta­nów Zjed­no­czo­nych i w Mek­sy­ku.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. robiniowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) grochodrzew; pot. niewłaściwie akacja; lud. wagac

Wiktionary


robiniowy

→ ro­bi­nia


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) skła­da­ją­cy się z ro­bi­nii

 (1.2) wy­ko­na­ny z drew­na lub innej czę­ści ro­bi­nii

 (1.3) bę­dą­cy czę­ścią ro­bi­nii

Wiktionary

Patrz:

robinia

Wymowa:

IPA: ˌrɔbʲĩˈɲjɔvɨ, AS: robʹĩńi ̯ovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. robinia

Wiktionary


robinson

1. naz­wi­sko, m.in. Ray Ro­bin­son (zwany Sugar, wła­ści­wie Wal­ker Smith; 1920-1989) - bok­ser ame­ry­kań­ski, mistrz świa­ta za­wo­dow­ców w ka­te­go­rii półś­red­niej, śred­niej i pół­cięż­kiej;
2. obce imię mę­skie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ro­bin­son Cru­soe – bo­ha­ter po­wie­ści Da­nie­la Defoe
  • Ro­bin­son Cru­soe – po­wieść Da­nie­la Defoe
  • Wyspa Ro­bin­so­na – po­wieść Ar­ka­de­go Fied­le­ra
  • Ro­bin­son – an­giel­skie naz­wi­sko
  • Wy­pra­wa Ro­bin­son – emi­to­wa­ny je­sie­nią 2004 pro­gram typu re­a­li­ty show
  • Ro­bin­son He­li­cop­ter Com­pa­ny – ame­ry­kań­ski pro­du­cent śmi­głow­ców
  • Ro­bin­son – mia­sto w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie Craw­ford
  • Ro­bin­son – mia­sto w sta­nie Kan­sas, w hrab­stwie Brown
  • Ro­bin­son – mia­sto w sta­nie Da­ko­ta Pół­noc­na, w hrab­stwie Kid­der
  • Ro­bin­son – mia­sto w sta­nie Tek­sas, w hrab­stwie McLennan
  • Ro­bin­son (ang. Ro­bin­son Towns­hip) – gmina w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie Craw­ford
  • Ro­bin­son (ang. Ro­bin­son Towns­hip) – gmina w sta­nie In­dia­na, w hrab­stwie Posey

Wikipedia


robinsonada

1. w piłce noż­nej lub ręcz­nej: efek­tow­na obro­na strza­łu przez bram­ka­rza
2. da­le­ka, nie­bez­piecz­na po­dróż
3. życie w trud­nych wa­run­kach, pełne przy­gód
4. opo­wieść o ta­kiej po­dró­ży lub o takim życiu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. wy­pra­wa w po­szu­ki­wa­niu sil­nych wra­żeń, przy­gód;

 (1.2) książk. życie pełne wyz­wań, w trud­nych wa­run­kach

 (1.3) książk. utwór li­te­rac­ki o życiu lub po­dró­żach ob­fi­tu­ją­cych w przy­go­dy

 (1.4) sport. cha­rak­te­ry­stycz­ne rzu­ce­nie się bram­ka­rza całym cia­łem po­zio­mo w celu obro­ny przed niską piłką

Wiktionary

Ro­bin­so­na­da – praw­dzi­wa lub fik­cyj­na po­dróż sa­mot­ne­go czło­wie­ka, zda­ne­go na włas­ne siły, po­my­sło­wość, za­rad­ność, w trud­nych wa­run­kach, spo­wo­do­wa­na naj­czę­ściej żądzą przy­gód. Nazwa ta po­cho­dzi od imie­nia Ro­bin­so­na Cru­soe, że­gla­rza wy­rzu­co­ne­go na bez­lud­ną wyspę, ty­tu­ło­we­go bo­ha­te­ra po­wie­ści "Przy­pad­ki Ro­bin­so­na Cru­soe" an­giel­skie­go pi­sa­rza Da­nie­la Defoe wy­da­nej w 1719.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌrɔbʲĩw̃sɔ̃ˈnada, AS: robʹĩũ̯sõnada

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. robinson mos.

 czas. robinsonować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podróż

Wiktionary


robić

1. wy­ko­ny­wać jakąś rzecz lub czyn­ność, zaj­mo­wać się czymś;
2. po­stę­po­wać w okre­ślo­ny spo­sób;
3. po­tocz­nie: pra­co­wać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zro­bić)

 (1.1) wy­ko­ny­wać coś, two­rzyć, pro­du­ko­wać, przy­rzą­dzać, przy­go­to­wy­wać

 (1.2) zaj­mo­wać się czymś, wy­ko­ny­wać jakąś czyn­ność; wy­wo­ły­wać jakiś stan

 (1.3) po­stę­po­wać lub za­cho­wy­wać się w okre­ślo­ny spo­sób

 (1.4) gw-pl|Bu­ko­wi­na. wró­żyć

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zro­bić)

 (2.1) pot. pra­co­wać

 (2.2) eufem. od­da­wać sto­lec

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny robić się (dk. zro­bić się)

 (3.1) być ro­bio­nym (1.1) – wy­ko­ny­wa­nym, przy­go­to­wy­wa­nym lub or­ga­ni­zo­wa­nym

 (3.2) sta­wać się ja­kimś, zmie­niać się

 (3.3) o po­rach, zja­wi­skach, fak­tach: na­stę­po­wać, roz­po­czy­nać się, po­ja­wiać się

 (3.4) pot. zmie­niać swój wy­gląd, ucze­sa­nie, ma­ki­jaż

 (3.5) o wra­że­niach, od­czu­ciach, sa­mo­po­czu­ciu: ogar­niać kogoś, udzie­lać się komuś, czę­sto w spo­sób nagły i nie­o­pa­no­wa­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W tej fa­bry­ce robią sa­mo­cho­dy.

 (1.2) Moja sio­stra dziś ma stud­niów­kę i od rana robi ma­ki­jaż.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrɔbʲit͡ɕ, AS: robʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. robota ż., robótka ż., robot m., robotnik m., robotnica ż., robocizna ż., robol m., robociarz mos., robienie n., zrobienie n.

 czas. narobić, zrobić, dorabiać ndk., dorobić dk., nadrabiać ndk., nadrobić dk., odrabiać ndk., odrobić dk., podrabiać ndk., podrobić dk., przerabiać ndk., przerobić dk., urabiać ndk., urobić dk., wyrabiać ndk., wyrobić dk., zarabiać ndk., zarobić dk.

 przym. roboczy, robotniczy, robotny

 przysł. roboczo, robotniczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fabrykować, produkować, przetwarzać, sporządzać, wytwarzać; gw. Śląsk Cieszyński ónaczyć

 (1.2) czynić, działać, postępować, spec. procedować, sprawiać, wykonywać

Wiktionary


robo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. slang. praca

Wiktionary

Robo właśc. Ro­ber­to Val­ver­de (ur. 1955 w Cali, Ko­lum­bia) – ame­ry­kań­ski per­ku­si­sta po­cho­dzą­cy z Ko­lum­bii.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jego star­szy nieco brat (kor­po­szczur) dodał, że tak jak kie­dyś "na fajka" ury­wa­ło się u niego w robo za­led­wie kilku uza­leż­nio­nych, tak teraz co chwi­la zni­ka­ją nie­mal wszy­scy (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrɔbɔ, AS: robo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. robota ż., robotnik m., robotnica ż.

 przym. robotniczy, roboczy

 przysł. robotniczo, roboczo

Wiktionary


robo-pszczoła

śro­do­wi­sko­wo: mi­nia­tu­ro­wy robot do za­py­la­nia ro­ślin; ro­bop­szczo­ła


SJP.pl


roboam

Ro­bo­am, Re­cha­be­am (רחבעם, hebr. Re­ha­wam) (zm. ok. 914 p.n.e.) − po­stać bi­blij­na, król Judy. Syn Sa­lo­mo­na i Naamy, z po­cho­dze­nia Am­mo­nit­ki.

Po śmier­ci Ro­bo­a­ma kró­lem Judy zo­stał jego syn Abiasz.

Wikipedia


robociarski

przy­miot­nik od: ro­bo­ciarz


SJP.pl


robociarz

po­tocz­nie czło­wiek ni­skiej klasy spo­łecz­nej, ro­bot­nik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. przed­sta­wi­ciel klasy ro­bot­ni­czej

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rɔˈbɔt͡ɕaʃ, AS: roboćaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. robota ż., robótka ż., robotnik m., robol m., robotnica ż.

 przym. robociarski, robotniczy

 czas. wyrabiać, robić ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) robotnik, proletariusz; pejor. robol

Wiktionary


robocik

zdrob­nie­nie od: robot


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od robot

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie robot, lecz tylko mały ro­bo­cik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. robot m., bot mzw./mrz.

Wiktionary


robocizna

Ro­bo­ciz­na – praca wło­żo­na w wy­ko­na­nie okre­ślo­nej czyn­no­ści lub przed­mio­tu.

Po­ję­cie ro­bo­ciz­ny, jej miara i war­to­ścio­wa­nie, ma istot­ne zna­cze­nie w kosz­to­ry­so­wa­niu i har­mo­no­gra­mo­wa­niu zadań in­we­sty­cyj­nych w wielu dzie­dzi­nach, prze­de wszyst­kim w bu­dow­nict­wie, gór­nict­wie, bu­do­wie okrę­tów, i in­nych.

Wikipedia


robociądz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) stpol., śrpol., rzad. daw.; także. gw-pl|War­mia, Ma­zu­ry, Ma­zo­wsze pół­noc­ne. na­jem­ny pra­cow­nik fi­zycz­ny, zwła­szcza rolny lub fol­warcz­ny

 (1.2) stpol. sługa nie­wol­ny lub chłop odra­bia­ją­cy pań­szczyz­nę

 (1.3) gw-pl|Szczy­cień­skie, Olec­kie. ro­bot­nik fa­brycz­ny

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) gw-pl|Re­szel­skie. pszczo­ła ro­bot­ni­ca

Wiktionary


roboczodniówka

śro­do­wi­sko­wo: jeden dzień pracy ro­bot­ni­ka lub in­ne­go pra­cow­ni­ka; dzień pracy, dzień ro­bo­czy, dniów­ka, ro­bo­czo­dzień


SJP.pl


roboczodzień

śro­do­wi­sko­wo: jeden dzień pracy ro­bot­ni­ka lub in­ne­go pra­cow­ni­ka; dzień pracy, dzień ro­bo­czy, dniów­ka, ro­bo­czod­niów­ka


SJP.pl


roboczogodzina

śro­do­wi­sko­wo: go­dzi­na pracy jed­ne­go ro­bot­ni­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jed­nost­ka na­kła­du pracy rów­no­waż­na jed­nej go­dzi­nie ze­ga­ro­wej pracy jed­ne­go pra­cow­ni­ka, sto­so­wa­na jako miara pra­co­chłon­no­ści zadań pro­duk­cyj­nych, bu­dow­la­nych lub usłu­go­wych;

Wiktionary

Ro­bo­czo­go­dzi­na (oso­bo­go­dzi­na) – jed­nost­ka miary ro­bo­ciz­ny. Naj­bar­dziej po­praw­nie oz­na­cza się ją skró­tem "rg.", choć do­pu­szczal­ne i nie­rzad­ko spo­ty­ka­ne są rów­nież inne formy, np. "rb", "rbg", "rbh". Wy­ra­ża ona normę ilo­ścio­wą wy­ko­na­nia przez jed­ne­go ro­bot­ni­ka w cza­sie jed­nej go­dzi­ny okre­ślo­ne­go za­kre­su robót. Normę tę okre­śla się w od­nie­sie­niu do wy­bra­nej jed­nost­ki ob­mia­ro­wej danej ro­bo­ty.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na wy­pro­du­ko­wa­nie jed­ne­go sa­mo­cho­du Ja­poń­czy­cy po­trze­bu­ją nie­speł­na 17 ro­bo­czo­go­dzin, pod­czas gdy Ame­ry­ka­nie ponad 25, a Eu­ro­pej­czy­cy przesz­ło 27 ro­bo­czo­go­dzin.

 (1.1) Po to, by utrzy­mać F-16 w sta­nie ope­ra­cyj­nym, po­trzeb­na jest wyk­wa­li­fi­ko­wa­na ob­słu­ga, z do­stę­pem do ton czę­ści. Oce­nia się, że sa­mo­lo­ty te wy­ma­ga­ją około 16 ro­bo­czo­go­dzin kon­ser­wa­cji na każdą go­dzi­nę lotu i jest to ogrom­ne przed­sięw­zię­cie lo­gi­stycz­ne.

 (1.1) W I kwar­ta­le tego roku w wy­ni­ku straj­ków stra­ty czasu pracy wy­nio­sły 47 tys. ro­bo­czo­go­dzin — wy­ni­ka z badań GUS. Za­re­je­stro­wa­no 6 straj­ków. Uczest­ni­czy­ło w nich 3 tys. pra­cow­ni­ków, tj. 44 proc. za­trud­nio­nych w straj­ku­ją­cych za­kła­dach.

 (1.1) Tech­no­lo­gia GenAI jest niez­wy­kle uży­tecz­na i sta­no­wi ważny punkt w hi­sto­rii roz­wo­ju in­for­ma­ty­ki. […] Jest wy­bit­nie spraw­na w czy­szcze­niu kodu pro­gra­mi­stycz­ne­go, oszczę­dza­jąc pro­gra­mi­stom mnó­stwo ro­bo­czo­go­dzin przy te­sto­wa­niu i de­bu­go­wa­niu.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. pracogodzina; skr. rg., rbg, rbh

Wiktionary


roboczy

1. wstęp­ny, przy­go­to­waw­czy, po­cząt­ko­wy;
2. do­ty­czą­cy pracy, przez­na­czo­ny do pracy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ro­bo­tą, wła­ści­wy ro­bo­cie

 (1.2) wy­ko­rzy­sty­wa­ny do pracy

 (1.3) taki, który jest wstęp­ną wer­sją, do dal­szej obrób­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dziś, gdy ro­bo­czy lud ginie z głodu, zbrod­nią w roz­ko­szy tonąć jak w bło­cie;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rɔˈbɔt͡ʃɨ, AS: robočy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. robota ż., robótka ż., robotnik m., robol m., robotnica ż., robocizna ż., robot m., robo n.

 czas. robić, zrobić, zarobić, wyrobić, wyrabiać, urobić, urabiać

 przym. robotniczy

 przysł. roboczo

Wiktionary


robodoradca

au­to­ma­tycz­ny do­rad­ca fi­nan­so­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) fi­nans. plat­for­ma ofe­ru­ją­ca usłu­gę za­rzą­dza­nia in­we­sty­cja­mi w spo­sób au­to­ma­tycz­ny za poś­red­nict­wem al­go­ryt­mów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pierw­si ro­bo­do­rad­cy pow­sta­li w USA w 2008 r., w wa­run­kach naj­więk­sze­go od dekad kry­zy­su fi­nan­so­we­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɔbɔdɔˈratt͡sa, AS: robodoratca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. robodoradztwo n.

Wiktionary


robodoradztwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) fi­nans. usłu­ga au­to­ma­tycz­ne­go za­rzą­dza­nia in­we­sty­cja­mi za po­mo­cą ro­bo­do­rad­cy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) ING spraw­dzał, jak ro­bo­do­radzt­wo dzia­ła na rynku nie­miec­kim i ame­ry­kań­skim, ja­kie­go ro­dza­ju klient się nim in­te­re­su­je.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɔbɔdɔˈrat͡stfɔ, AS: robodoractfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. robodoradca m.

Wiktionary


robol

po­gard­li­wie o ro­bot­ni­ku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. po­gard. ro­bot­nik

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pies leżał ranny na placu bu­do­wy i żaden z ro­bo­li mu nie po­mógł.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrɔbɔl, AS: robol

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. robota ż., robótka ż., robotnik m., robociarz m., robotnica ż., robocizna ż., robot m., robienie n.

 przym. robotniczy, roboczy, robotny, robociarski

 przysł. robotniczo

 czas. wyrabiać, robić ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. robociarz; neutr. robotnik

Wiktionary


robolka

→ robol


SJP.pl

Patrz:

robol

robolowo

po­gard­li­wie: miej­sce ofe­ru­ją­ce pracę głów­nie dla ro­bot­ni­ków


SJP.pl


robolowy

po­gard­li­wie: ro­bot­ni­czy; ro­bol­ski


SJP.pl


robolski

po­gard­li­wie: ro­bot­ni­czy; ro­bo­lo­wy


SJP.pl


robopies

robot przy­po­mi­na­ją­cy psa lub peł­nią­cy jego funk­cje


SJP.pl


robopszczoła

śro­do­wi­sko­wo: mi­nia­tu­ro­wy robot do za­py­la­nia ro­ślin; robo-pszczo­ła


SJP.pl


roborowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) daw. urzę­do­we zat­wier­dze­nie

Wiktionary

Powiązane:

 czas. roborować ndk.

Wiktionary


roborować

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) daw. zat­wier­dzać urzę­do­wo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Król zaś po ukoń­czo­nym na­bo­żeń­stwie […] je­chał do grodu i tam onę nie­bie­ską kon­fe­de­ra­cję wraz z ty­szo­wiec­ką ro­bo­ro­wał.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɔbɔˈrɔvat͡ɕ, AS: roborovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. roborowanie n., roboracja

Wiktionary


robot

urzą­dze­nie me­cha­nicz­ne lub pro­gram kom­pu­te­ro­wy, upra­szcza­ją­cy lub au­to­ma­ty­zu­ją­cy wy­ko­na­nie ja­kiejś czyn­no­ści


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. ma­szy­na, urzą­dze­nie zbu­do­wa­ne do wy­ko­ny­wa­nia pew­nych czyn­no­ści we­dług na­ka­za­ne­go pro­gra­mu;

 (1.2) przen. o czło­wie­ku: be­zdusz­ny, nie­wraż­li­wy, wy­ko­nu­ją­cy swoją pracę au­to­ma­tycz­nie

Wiktionary

Zo­bacz też: Robot (po­wieść).

Robot – ma­szy­na, w szcze­gól­no­ści sy­stem kom­pu­te­ro­wy, w któ­rym pro­gram ste­ru­je pe­ry­fe­ria­mi w celu wy­ko­na­nia okre­ślo­ne­go za­da­nia. We­dług ory­gi­nal­ne­go zna­cze­nia ter­mi­nu, robot jest kon­tro­lo­wa­ny przez sztucz­ną in­te­li­gen­cję (lub wręcz z nią toż­sa­my), przy czym obec­nie to po­ję­cie uży­wa­ne jest także dla urzą­dzeń kon­tro­lo­wa­nych przez al­go­ryt­my lub czło­wie­ka.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W wielu fa­bry­kach sa­mo­cho­dy są skła­da­ne przez ro­bo­ty.

 (1.1) Stary robot, któ­re­go wła­ści­ciel wy­rzu­ca na ulicę, to nie­ste­ty, czę­ste zja­wi­sko; na­zy­wa się tru­peć. Po­dob­no wy­wo­żo­no je daw­niej do re­zer­wa­tów i urzą­dza­no na nie po­lo­wa­nia z na­gon­ką, lecz z ini­cja­ty­wy To­wa­rzy­stwa Opie­ki nad Ro­bo­ta­mi prak­ty­ki te zlik­wi­do­wa­no usta­wo­wo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrɔbɔt, AS: robot

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bot m., robienie n., robota ż., robótka ż., robotyka ż., robotnik m., robotnica ż., robol m., robotyzacja ż., robotyzowanie n., wyrabianie n., wyrobienie n., robocik mrz.

 czas. robić ndk., robotyzować ndk., wyrobić dk., wyrabiać ndk.

 przym. robotyczny, robotyzacyjny, roboczy, robotny, robociarski, robotowy, robotniczy

 przysł. roboczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bot

Wiktionary


robota

praca, czyn­ność do wy­ko­na­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. ze­spół czyn­no­ści po­dej­mo­wa­nych w celu wy­ko­na­nia cze­goś

 (1.2) pot. dzia­łal­ność za­rob­ko­wa

 (1.3) pot. miej­sce, w któ­rym ktoś jest za­trud­nio­ny

 (1.4) pot. re­zul­tat czy­jejś pracy lub dzia­łal­no­ści

 (1.5) stpol. po­win­no­ści fe­u­dal­ne

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=mę­sko­rze­czo­wy.

 (2.1) D. lp. od: robot

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Weź się wresz­cie do ro­bo­ty, bo ina­czej nigdy tego nie skoń­czysz.

 (1.2) Mąż od roku bez skut­ku szuka ro­bo­ty.

 (1.3) Jutro znowu do ro­bo­ty!

 (1.3) Nie było go dziś w ro­bo­cie.

 (1.4) Od­wa­li­li­śmy dziś kawał do­brej ro­bo­ty!

 (2.1) Stu­den­ci skon­stru­o­wa­li sobie ro­bo­ta do ot­wie­ra­nia piwa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rɔˈbɔta, AS: robota

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. robotnik m., robotnica ż., robol m., robocizna ż., robot m., robienie n., robociarz m.

:: zdrobn. robótka ż.

 czas. robić, wyrobić, wyrabiać

 przym. roboczy, robotniczy, robotny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) praca

 (1.2) praca

 (1.3) praca

Wiktionary


robotaksówka

tak­sów­ka au­to­no­micz­na


SJP.pl


robotaxi

tak­sów­ka au­to­no­micz­na; ro­bo­tak­sów­ka


SJP.pl


robotka

rzad­ko:
1. przed­miot użyt­ko­wy lub ozdob­ny wy­ko­ny­wa­ny na dru­tach, szy­deł­kiem itp.; ro­bót­ka;
2. zdrob­nie­nie od: ro­bo­ta; ro­bót­ka;
3. au­to­mat o kształ­cie ko­bie­ty


SJP.pl


robotnica

1. ko­bie­ta ro­bot­nik
2. bez­płod­na sa­mi­ca u mró­wek i pszczół, wy­ko­nu­ją­ca wszyst­kie prace w gnieź­dzie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta, która za­wo­do­wo pra­cu­je fi­zycz­nie, zwy­kle w fa­bry­ce

 (1.2) ent. bez­płod­na sa­mi­ca pszczo­ły, mrów­ki lub ter­mi­ta, która wy­ko­nu­je wszyst­kie prace

Wiktionary

Ro­bot­ni­ca – przed­sta­wi­ciel­ka jed­nej z kast wy­stę­pu­ją­cych w ko­lo­niach spo­łecz­nych błon­kó­wek.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ro­bot­ni­com cza­sem nie było nawet wolno opu­szczać fa­bry­ki; mu­sia­ły spać na ma­te­ra­cach pod ścia­na­mi hali pro­duk­cyj­nej.

 (1.2) Na­szym za­rzu­cam głu­po­tę wprost ba­jecz­ną, co bo­wiem mógł­by ktoś po­wie­dzieć, na przy­kład, o mrów­kach, któ­re­by wy­to­czy­ły spra­wę ro­bot­nic i gry­zły się o nią w chwi­li, gdy na mro­wi­sku leży mrów­ko­jad i po­ły­ka je ty­sią­ca­mi?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɔbɔtʲˈɲit͡sa, AS: robotʹńica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. robot m., robol m., robota ż., robótka ż., robienie n., zrobienie n., wyrabianie n., wyrobienie n., przerabianie n., przerobienie n.

:: fm. robotnik m.

 czas. robić ndk., zrobić dk., wyrabiać ndk., wyrobić dk., przerabiać ndk., przerobić dk.

 przym. roboczy, robotniczy, robotny

 przysł. robotniczo, roboczo

Wiktionary


robotniczo-biedniacki

ro­bot­ni­czy i bied­niac­ki


SJP.pl


robotniczość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co ro­bot­ni­cze; cecha tych, któ­rzy są ro­bot­ni­czy

Wiktionary

Powiązane:

 przym. robotniczy

Wiktionary


robotniczy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy ro­bot­ni­ków

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W 33 po­wia­tach ogło­szo­no stan wy­jąt­ko­wy, roz­wią­za­no licz­ne or­ga­ni­za­cje ro­bot­ni­cze, aresz­to­wa­no wielu dzia­ła­czy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɔbɔtʲˈɲit͡ʃɨ, AS: robotʹńičy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. robotnik m., robot m., robota ż., robol m., robienie n., robotnica ż., robotniczość ż., robo n., robociarz mos.

 przym. roboczy

 czas. robić, wyrabiać

Wiktionary


robotniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: ro­bot­nie


SJP.pl


robotniejszy

rzad­ki sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: ro­bot­ny (pra­co­wi­ty)


SJP.pl


robotnik

pra­cow­nik wy­ko­nu­ją­cy pracę fi­zycz­ną


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pra­cow­nik wy­ko­nu­ją­cy pracę fi­zycz­ną

Wiktionary

Ro­bot­nik – osoba świad­czą­ca pracę na­jem­ną w za­kła­dzie prze­my­sło­wym lub na te­re­nie bu­do­wy, w spo­rej czę­ści przy­pad­ków nie­wy­ma­ga­ją­cą szcze­gól­nych kwa­li­fi­ka­cji lub wyksz­tał­ce­nia. Naj­czę­ściej jest to pro­sta praca fi­zycz­na pod na­dzo­rem, wy­ma­ga­ją­ca jed­nak do­bre­go stanu fi­zycz­ne­go. W niek­tó­rych przy­pad­kach nie­zbęd­ne są także szcze­gól­ne kwa­li­fi­ka­cje do wy­ko­ny­wa­nych zadań. W kla­sycz­nym mark­siz­mie ro­bot­ni­cy two­rzą osob­ną klasę spo­łecz­ną – pro­le­ta­riat.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: rɔˈbɔtʲɲik, AS: robotʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. robótka ż., robocizna ż., robota ż., robot m., robienie n.

:: zgrub. robol m., robociarz m.

:: fż. robotnica ż.

 czas. robić, zrobić, wyrabiać, wyrobić

 przym. robotniczy, roboczy, robotny

 przysł. robotniczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. robol m., robociarz m.

Wiktionary


robotność

po­tocz­nie: pra­co­wi­tość


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co ro­bot­ne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. robotny

Wiktionary


robotny

po­tocz­nie: lu­bią­cy pra­co­wać; pra­co­wi­ty


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) pot. pra­co­wi­ty

 (1.2) przest. wy­ko­nu­ją­cy pracę, pra­cu­ją­cy

 (1.3) przest. ro­bo­czy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. robot mzw./mrz., robol mos., robienie n., robota ż., robotnik m.

 czas. robić

Wiktionary


roboto

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) W. lp. od: ro­bo­ta

Wiktionary

Ro­bo­to – krój pisma opu­bli­ko­wa­ny na li­cen­cji Apa­che Li­cen­se przez Go­o­gle w 2015 roku. Jest pod­sta­wo­wym fon­tem ję­zy­ka pro­gra­mo­wa­nia in­ter­fej­su, uży­wa­nym w więk­szo­ści pro­duk­tów Go­o­gle.

Czcion­ka zo­sta­ła za­pro­jek­to­wa­na przez Chri­stia­na Ro­bert­so­na w 2011 roku i po raz pier­wszy po­ja­wi­ła się w sy­ste­mie An­dro­id Ice Cream Sand­wich. We wcze­śniej­szych wer­sjach An­dro­i­da uży­wa­ny był font Droid.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: rɔˈbɔtɔ, AS: roboto

Wiktionary


robotowy

→ robot


SJP.pl

Patrz:

robot

roboty

po­tocz­nie: cięż­ka praca w ko­pal­ni, ka­mie­nio­ło­mach itp., na którą ska­zu­je się prze­stęp­ców


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • robot
  • ro­bo­ty przy­mu­so­we
  • Ro­bo­ty – film z 2004 roku
  • Ro­bo­ty – film z 2005 roku

Wikipedia


robotyczka

→ ro­bo­tyk


SJP.pl

Patrz:

robotyk

robotyczny

→ ro­bo­ty­ka


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny lub ja­ko­ścio­wy

 (1.1) zwią­za­ny z ro­bo­ty­ką i ro­bo­ta­mi

 (1.2) przy­wo­dzą­cy na myśl ro­bo­ta, po­ru­sza­ją­cy się lub dzia­ła­ją­cy jak robot

Wiktionary

Patrz:

robotyka

Przykłady

 (1.2) Nie­na­tu­ral­na mowa ciała – sztyw­ne, ro­bo­tycz­ne ruchy to czę­sta wska­zów­ka, że mamy do czy­nie­nia z de­ep­fa­ke.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. robotyka ż., robot mrz., robotyzacja ż.

 czas. robotyzować ndk., zrobotyzować dk.

Wiktionary


robotyk

nauka zaj­mu­ją­ca się te­o­rią, bu­do­wą i za­sto­so­wa­nia­mi ro­bo­tów


SJP.pl


robotyka

nauka zaj­mu­ją­ca się te­o­rią, bu­do­wą i za­sto­so­wa­nia­mi ro­bo­tów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauka zaj­mu­ją­ca się pro­jek­to­wa­niem i za­sto­so­wa­niem ro­bo­tów, ich me­cha­ni­ką i ste­ro­wa­niem;

Wiktionary

Ro­bo­ty­ka, także tech­ni­ka ro­bo­tycz­na – ba­da­nia nad two­rze­niem ro­bo­tów, w tym ste­ro­wa­nie ich ru­chem. Jest ona in­ter­dy­scy­pli­nar­na – łączy za­gad­nie­nia in­ży­nie­rii me­cha­nicz­nej, elek­tro­tech­ni­ki, au­to­ma­ty­ki i in­for­ma­ty­ki. Do­me­ną ro­bo­ty­ki są rów­nież roz­wa­ża­nia nad sztucz­ną in­te­li­gen­cją – w niek­tó­rych śro­do­wi­skach ro­bo­ty­ka jest wręcz z nią utoż­sa­mia­na.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: rɔˈbɔtɨka, AS: robotyka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. robot m.

 przym. robotyczny

Wiktionary


robotyzacja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pro­ces za­stę­po­wa­nia pracy ludz­kiej pracą ro­bo­tów lub ma­szyn na przy­kład w pro­duk­cji prze­my­sło­wej

Wiktionary

Ro­bo­ty­za­cja – za­stę­po­wa­nie pracy ludz­kiej pracą ro­bo­tów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ar­gu­men­tem prze­ma­wia­ją­cym za ro­bo­ty­za­cją jest moż­li­wość wy­ko­ny­wa­nia przez ro­bo­ty prac, wy­ma­ga­ją­cych dużej pre­zy­cji i do­kład­no­ści.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɔbɔtɨˈzat͡sʲja, AS: robotyzacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. robot m.

 przym. robotyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) automatyzacja, komputeryzacja

Wiktionary


robotyzacyjny

→ ro­bo­ty­za­cja


SJP.pl

Patrz:

robotyzacja

robotyzować

1. wy­po­sa­żać w ro­bo­ty, za­stę­po­wać ludzi ro­bo­ta­mi;
2. ro­bo­ty­zo­wać się - ule­gać pro­ce­so­wi ro­bo­ty­za­cji


SJP.pl


robron

sze­ro­ka, klo­szo­wa su­knia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. sze­ro­ka ba­lo­wa su­knia dwor­ska, o kon­struk­cji klo­szo­wej;

Wiktionary

Ro­bron (fr. "robe ronde - okrą­gła su­knia") – ba­lo­wa su­knia dwor­ska z cięż­kich tka­nin jed­wab­nych, o kon­struk­cji klo­szo­wej. Cha­rak­te­ry­zo­wa­ła ją sze­ro­ka spód­ni­ca, z przo­du spła­szczo­na, z boków i z tyłu roz­sze­rzo­na. No­szo­na na sztyw­nej kon­struk­cji pod­trzy­mu­ją­cej, tzw. ro­gów­ce.

Wikipedia


robson

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mount Rob­son
  • Rob­son Green
  • Wade Rob­son
  • Flora Rob­son
  • Mark Rob­son
  • Bryan Rob­son
  • Barry Rob­son
  • Bobby Rob­son
  • John Rob­son
  • Laura Rob­son
  • Jack Rob­son
  • (115449) Rob­son – pla­ne­to­i­da

Wikipedia


robur

marka sa­mo­cho­dów pro­du­ko­wa­nych przez Robur-Werke


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) mot. cię­ża­rów­ka marki Robur

 (1.2) mot. au­to­bus marki Robur

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Robur – Zwią­zek Ko­palń Gór­no­ślą­skich Robur, przed­się­bior­stwo hur­to­wej sprze­da­ży węgla ka­mien­ne­go w II Rze­czy­po­spo­li­tej.
  • Robur – nazwa stat­ków pod pol­ską ban­de­rą, któ­rych ar­ma­to­rem było przed­się­bior­stwo Pol­ska­rob
  • Robur – wło­skie przed­się­bior­stwo zaj­mu­ją­ce się ba­da­niem, pro­duk­cją i roz­wo­jem za­si­la­nych gazem ab­sorp­cyj­nych urzą­dzeń grzew­czych i kli­ma­ty­za­cyj­nych oraz na­grzew­nic ga­zo­wych.
  • Robur – sa­mo­cho­dy cię­ża­ro­we pro­du­ko­wa­ne przez Robur-Werke

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tak po­sta­no­wił, do­cho­dząc do sto­ją­ce­go przy chod­ni­ku ro­bu­ra. Sa­mo­chód miał na bur­cie napis „PSS Spo­łem” i wy­glą­dał jak nor­mal­ny do­staw­czak, który przy­wiózł przed chwi­lą towar do spo­żyw­cze­go.

Wiktionary


roburyt

sub­stan­cja wy­bu­cho­wa


SJP.pl


robusta

ga­tu­nek kawy


SJP.pl


robustny

w an­tro­po­lo­gii o au­stra­lo­pi­te­kach: ma­ją­cy ma­syw­ną bu­do­wę ciała


SJP.pl


robuś

zdrob­nie­nie od: Ro­bert (imię mę­skie)


SJP.pl


roby

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Roby – miej­sco­wość w An­glii, w hrab­stwie Mer­se­y­si­de
  • Roby – mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Tek­sas
  • Roby – wieś w Pol­sce, w po­wie­cie gry­fic­kim
  • Roby – przy­sta­nek ko­le­jo­wy w Pol­sce, w po­wie­cie gry­fic­kim

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Ro­bach jest za­byt­ko­wy ko­ściół.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrɔbɨ, AS: roby

Wiktionary

Powiązane:

 przym. robski

Wiktionary


robótka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. iron. albo żart. zdrobn. od: ro­bo­ta

 (1.2) przest. przed­miot (np. ser­wet­ka, ubra­nie itp.) wy­ko­na­ny (albo w trak­cie wy­ko­ny­wa­nia) ręcz­nie igłą, na dru­tach, na szy­deł­ku itp.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Spot­kaj­my się za dwie go­dzi­ny, bo mam je­szcze małą ro­bót­kę do skoń­cze­nia.

 (1.2) Na sto­li­ku le­ża­ło cza­so­pis­mo ze wzo­ra­mi szy­deł­ko­wy­mi i naj­no­wsza ro­bót­ka babci.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rɔˈbutka, AS: robutka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. robienie n., robotnik mos., robotnica ż., robota ż., robol m., robot m., robociarz mos.

 czas. robić, wyrabiać

 przym. roboczy

Wiktionary


robótkowy

→ ro­bót­ka


SJP.pl

Patrz:

robótka

roca

przy­lą­dek na Płw. Ibe­ryj­skim


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Roca – przy­lą­dek po­ło­żo­ny na Pół­wy­spie Ibe­ryj­skim, w Por­tu­ga­lii
  • Roca – wieś w USA, w sta­nie Ne­bra­ska, w hrab­stwie Lan­ca­ster
  • Roca (przed­się­bior­stwo) – świa­to­wy pro­du­cent pro­duk­tów sa­ni­tar­nych
  • Roça – ko­lo­nial­na plan­ta­cja (po­sia­dłość ziem­ska) na Wy­spach Świę­te­go To­ma­sza i Ksią­żę­cej

Wikipedia


rocaille

[czy­taj: roKAJ] or­na­ment ty­po­wy dla stylu ro­ko­ko, sto­so­wa­ny w rze­mio­śle ar­ty­stycz­nym


SJP.pl

Ro­ca­il­le – motyw de­ko­ra­cyj­ny w po­sta­ci or­na­men­tu cha­rak­te­ry­stycz­ny dla zdob­nict­wa ar­chi­tek­tu­ry ro­ko­ko­wej.

Po­ja­wił się około 1730. Wy­glą­dem na­śla­du­je musz­le (stąd zwany cza­sem or­na­men­tem musz­lo­wym), sty­li­zo­wa­ne mał­żo­wi­ny uszne lub florę mor­ską. Około 1750 zo­stał wzbo­ga­co­ny ko­gu­cim grze­bie­niem, kształ­tem grzyw mor­skich fal. Sto­so­wa­ny był w de­ko­ra­cjach ar­chi­tek­to­nicz­nych, wy­stro­ju wnętrz, rze­mio­śle ar­ty­stycz­nym.

Wikipedia


roch

ga­tu­nek płaszcz­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Roch – imię mę­skie po­cho­dze­nia ger­mań­skie­go, może po­cho­dzić od ger­mań­skie­go "hrok" – kruk, wrona. Staro-wy­so­ko-nie­miec­ki rdzeń "Roho" – „su­ro­wy” wy­stę­po­wał w ger­mań­skich imio­nach dwucz­ło­no­wych np. "Roch­bert", "Ro­chold", "Ro­chwin", "Ro­chwald", któ­rych imię to może być skró­ce­niem, lub osob­nym ut­wo­rzo­nym od staro-wy­so­ko-nie­miec­kie­go "Ro­chon" – „krzy­czeć, wy­da­wać okrzyk wo­jen­ny”.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Atry­bu­tem świę­te­go Rocha jest pies trzy­ma­ją­cy w pysku chleb.

 (1.1) Ho­no­ra­ta sie­dzia­ła z Ro­chem w jed­nej ławce w trze­ciej kla­sie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rɔx, AS: roχ

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. Roszek m., Roszko m.

Wiktionary


rocha

ga­tu­nek płaszcz­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) icht. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Rhi­no­ba­tos rhi­no­ba­tos|ref=tak., ro­dzaj ryby;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • rocha – ga­tu­nek ryby z ro­dzi­ny ro­cho­wa­tych
  • Rocha – od­mia­na upraw­na gru­szy po­pu­lar­na w Por­tu­ga­lii
  • Rocha – mia­sto w Urug­wa­ju
  • Rocha – de­par­ta­ment Urug­wa­ju
  • Rocha (Jorge Luís Rocha de Paula, 1958-1995) – pił­karz bra­zy­lij­ski
  • Ga­briel Rocha − mek­sy­kań­ski bok­ser

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈrɔxa, AS: roχa

Wiktionary


roche

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Roche – gmina w re­gio­nie Ower­nia-Rodan-Alpy, w de­par­ta­men­cie Isère
  • Roche – gmina w re­gio­nie Ower­nia-Rodan-Alpy, w de­par­ta­men­cie Loara
  • Roche − gmina w kan­to­nie Vaud, w okrę­gu Aigle
  • Roche-d’Or – miej­sco­wość w gmi­nie Haute-Ajoie, w kan­to­nie Jura, w okrę­gu Por­ren­truy
  • Roche – miej­sco­wość w Korn­wa­lii (An­glia)
    • Roche – sta­cja ko­le­jo­wa w Roche
  • Édouard Roche – fran­cu­ski astro­nom
  • Gra­ni­ca Roche’a
  • Hoff­mann-La Roche
  • La­ro­che
  • La Roche
  • Ro­ches

Wikipedia


rochea

ro­śli­na do­nicz­ko­wa z ro­dzi­ny gru­bo­szo­wa­tych


SJP.pl


rochebrune

[czy­taj: rosz­brun] naz­wi­sko fran­cu­skie, np. François Ro­che­bru­ne, fran­cu­ski woj­sko­wy, pol­ski ge­ne­rał, or­ga­ni­za­tor od­dzia­łu żu­a­wów śmier­ci w pow­sta­niu stycz­nio­wym


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ro­che­bru­ne (Alpy Wy­so­kie) – fran­cu­ska gmina w re­gio­nie Pro­wan­sja-Alpy-La­zu­ro­we Wy­brze­że
  • Ro­che­bru­ne (Drôme) – fran­cu­ska gmina w re­gio­nie Rodan-Alpy
  • Alp­hon­se Trémeau de Ro­che­bru­ne – fran­cu­ski bo­ta­nik
  • François Ro­che­bru­ne – fran­cu­ski woj­sko­wy

Wikipedia


rochester

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ro­che­ster – mia­sto w sta­nie Wik­to­ria
  • Ro­che­ster – mia­sto w hrab­stwie Kent, w re­gio­nie South East
  • Ro­che­ster – miej­sco­wość w hrab­stwie Nort­hum­ber­land
  • Ro­che­ster – wieś w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie San­ga­mon
  • Ro­che­ster – mia­sto w sta­nie In­dia­na, w hrab­stwie Ful­ton
  • Ro­che­ster – miej­sco­wość spi­so­wa w sta­nie Iowa, w hrab­stwie Cedar
  • Ro­che­ster – miej­sco­wość w sta­nie Ken­tuc­ky, w hrab­stwie But­ler
  • Ro­che­ster – mia­sto w sta­nie Mas­sa­chu­setts, w hrab­stwie Ply­mo­uth
  • Ro­che­ster – mia­sto w sta­nie Mi­chi­gan, w hrab­stwie Oa­kland
  • Ro­che­ster – mia­sto w sta­nie Min­ne­so­ta, w hrab­stwie Olm­sted
  • Ro­che­ster – mia­sto w sta­nie New Hamps­hi­re, w hrab­stwie Straf­ford
  • Ro­che­ster – mia­sto w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie Mon­roe

Wikipedia


rochmanienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|roch­ma­nić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. rochmanić

 przym. rochmanny

Wiktionary


rochmanić

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) daw. os­wa­jać, obła­ska­wiać

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny roch­ma­nić się

 (2.1) daw. os­wa­jać się, obła­ska­wiać się

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rɔxˈmãɲit͡ɕ, AS: roχmãńić

Wiktionary

Powiązane:

 przym. rochmanny

 rzecz. rochmanienie n.

Wiktionary


rochmanny

przy­miot­nik

 (1.1) daw. o zwie­rzę­ciu: ujarz­mio­ny, os­wo­jo­ny; taki, który nie od­czu­wa na­tu­ral­ne­go lęku przed czło­wie­kiem

 (1.2) daw. o czło­wie­ku: ła­god­ny w oby­ciu, spo­koj­ny, skrom­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) W lot one ostre zęby i ogrom­ne spony Na ga­łę­zi­ste rogów je­le­nich ko­ro­ny I na ła­ska­wych łosi ko­py­ta fry­mar­czy, Już roch­man­ny, już grzy­wy nie jeży, nie war­czy (…).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rochmanienie n.

 czas. rochmanić

Wiktionary


rochmany

przy­miot­nik

 (1.1) stpol. ła­god­ny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rɔxˈmãnɨ, AS: roχmãny

Wiktionary


rochnowski

naz­wi­sko


SJP.pl


rochostwo

Roch z mał­żon­ką; Ro­cho­wie


SJP.pl


rochowate

o ce­chach ro­cho­wa­tych (ro­dzi­na ryb)


SJP.pl

Ro­cho­wa­te (Rhi­no­ba­ti­dae) – ro­dzi­na ryb chrzęst­nosz­kie­le­to­wych z rzędu Rhi­no­pri­sti­for­mes.

Wikipedia


rochowaty

o ce­chach ro­cho­wa­tych (ro­dzi­na ryb)


SJP.pl


rochowiak

naz­wi­sko


SJP.pl


rochowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


rochowie

Roch z mał­żon­ką; Ro­cho­stwo


SJP.pl


rochowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Rocha lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


rocigniew

imię mę­skie


SJP.pl


rocisław

imię mę­skie


SJP.pl


rocić

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) stpol. przy­się­gać

 (1.2) gw-pl|Cie­sza­nów,Su­wal­szczyz­na. prze­kli­nać, wy­kli­nać, zło­rze­czyć

Wiktionary


rock

ga­tu­nek mu­zy­ki roz­ryw­ko­wej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) muz. ga­tu­nek sil­nie ryt­micz­nej mu­zy­ki roz­ryw­ko­wej gra­nej głów­nie z uży­ciem in­stru­men­tów na­gło­śnio­nych elek­trycz­nie;

 (1.2) pot. zob. rock and roll jako mu­zy­ka lub ta­niec.

Wiktionary

Rock, mu­zy­ka roc­ko­wa – nurt mu­zy­ki po­pu­lar­nej, który pow­stał w po­ło­wie XX wieku z po­łą­cze­nia rock and rolla, rhythm and blu­e­sa, co­un­try i in­nych sty­lów mu­zy­ki roz­ryw­ko­wej. Mu­zy­ka roc­ko­wa cha­rak­te­ry­zu­je się wy­raź­nym, pul­su­ją­cym ryt­mem, pro­stą bu­do­wą har­mo­nicz­ną oraz dużą rolą gitar elek­trycz­nych, gi­ta­ry ba­so­wej i per­ku­sji.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: rɔk, AS: rok

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rockers m., rockman m., rockowiec m.

 przym. rockowy

Wiktionary


rock'n'rollowiec

[czy­taj: ro­ken­dro­lo­wiec] roc­kan­drol­lo­wiec, roc­ken­dro­lo­wiec;
1. wiel­bi­ciel rock and rolla;
2. autor lub wy­ko­naw­ca mu­zy­ki roc­kan­drol­lo­wej


SJP.pl


rock'n'rollowy

→ rock'n'roll [czy­taj: ro­ken­ro­lo­wy]


SJP.pl


rock-polo

[czy­taj: rok polo] ro­dzaj mu­zy­ki bę­dą­cy po­łą­cze­niem rocka i disco polo; rock polo


SJP.pl


rockabilly

[czy­taj: ro­ke­bi­li] najw­cze­śniej­sza od­mia­na rock and rolla, pow­sta­ła w la­tach 50. XX wieku w Ame­ry­ce


SJP.pl

Roc­ka­bil­ly – najw­cze­śniej­sza forma rock and rolla, pow­sta­ła z po­łą­cze­nia blu­e­sa, bo­o­gie, blu­e­gras­su i co­un­try.

Za pier­wsze na­gra­nia tego ga­tun­ku uz­na­je się ut­wo­ry pow­sta­łe w 1954 roku w cza­sie sesji El­vi­sa Pres­le­ya w wyt­wór­ni Sun Sama Phil­lip­sa. Rów­nież wczes­ne na­gra­nia Jerry'ego Lee Le­wi­sa, John­ny'ego Casha czy Roya Or­bi­so­na okre­śla­ne są jako roc­ka­bil­ly. W Pol­sce ze­spo­ła­mi gra­ją­cy­mi roc­ka­bil­ly są np. Par­tia i póź­niej Ko­me­ty. Jed­nym z ga­tun­ków po­chod­nych jest psy­cho­bil­ly.

Wikipedia


rockandrollowiec

[czy­taj: ro­ken­dro­lo­wiec] roc­ken­dro­lo­wiec, rock'n'rol­lo­wiec;
1. wiel­bi­ciel rock and rolla;
2. autor lub wy­ko­naw­ca mu­zy­ki roc­kan­drol­lo­wej


SJP.pl


rockandrollowy

do­ty­czą­cy rock and rolla


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla rock and rolla

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ba­si­sta m.in. Guns N'Roses, ze­spo­łu uwa­ża­ne­go kie­dyś za sym­bol roc­kan­drol­lo­we­go zep­su­cia, dziś pisze tek­sty in­spi­ro­wa­ne ru­chem #MeToo.

Wiktionary


rockefeller

[czy­taj: ro­ke­fe­ler] naz­wi­sko, m.in. John Da­vi­son Roc­ke­fel­ler (1839-1937) - ame­ry­kań­ski prze­my­sło­wiec i fi­lan­trop; Nel­son Al­drich Roc­ke­fel­ler (1908-79) - wnuk Johna Da­vi­so­na, po­li­tyk ame­ry­kań­ski


SJP.pl


rockendrolowiec

[czy­taj: ro­ken­dro­lo­wiec] roc­kan­drol­lo­wiec, rock'n'rol­lo­wiec;
1. wiel­bi­ciel rock and rolla;
2. autor lub wy­ko­naw­ca mu­zy­ki roc­kan­drol­lo­wej


SJP.pl


rocker

[czy­taj: roker] wy­ko­naw­ca albo twór­ca mu­zy­ki roc­ko­wej; roc­ko­wiec, rock­man, rock­men


SJP.pl


rockerka

[czy­taj: ro­ker­ka] wy­ko­naw­czy­ni albo twór­czy­ni mu­zy­ki roc­ko­wej; rock­man­ka


SJP.pl


rockers

[czy­taj: ro­kers] czło­nek mło­dzie­żo­wej sub­kul­tu­ry, ak­tyw­nej zwła­szcza w USA i w Wiel­kiej Bry­ta­nii w la­tach 60. ubie­głe­go stu­le­cia


SJP.pl


rockfan

[czy­taj: rok­fan] fan mu­zy­ki roc­ko­wej; roc­ko­wiec


SJP.pl


rockfanka

[czy­taj: rok­fan­ka] fanka mu­zy­ki roc­ko­wej


SJP.pl


rockman

[czy­taj: rok­men] wy­ko­naw­ca albo twór­ca mu­zy­ki roc­ko­wej; roc­ko­wiec, roc­ker, rock­men


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) muz. ktoś, kto gra lub two­rzy rock

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrɔkmɛ̃n, AS: rokmẽn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rockmen m.

:: fż. rockmanka ż., rockmenka ż.

 przym. rockmeński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rockmen

Wiktionary


rockmanka

[czy­taj: rok­men­ka] wy­ko­naw­czy­ni albo twór­czy­ni mu­zy­ki roc­ko­wej; roc­ker­ka


SJP.pl


rockmen

[czy­taj: rok­men] wy­ko­naw­ca albo twór­ca mu­zy­ki roc­ko­wej; roc­ko­wiec, roc­ker, rock­man


SJP.pl


rockmenka

[czy­taj: rok­men­ka] wy­ko­naw­czy­ni lub twór­czy­ni mu­zy­ki roc­ko­wej; roc­ker­ka


SJP.pl


rockopodobny

[czy­taj: ro­ko­po­chod­ny] przy­po­mi­na­ją­cy mu­zy­kę roc­ko­wą


SJP.pl


rockowiec

[czy­taj: ro­ko­wiec]
1. wy­ko­naw­ca albo twór­ca mu­zy­ki roc­ko­wej; rock­man, rock­men, roc­ker;
2. fan mu­zy­ki roc­ko­wej; rock­fan


SJP.pl


rockowisko

[czy­taj: ro­ko­wi­sko] śro­do­wi­sko­wo: im­pre­za, w ra­mach któ­rej od­by­wa­ją się wy­stę­py mu­zy­ków roc­ko­wych


SJP.pl

Fe­sti­wal Mu­zy­ki Roc­ko­wej – Roc­ko­wi­sko – jeden z naj­bar­dziej po­pu­lar­nych fe­sti­wa­li lat 80. w Pol­sce.

Skła­dał się z dwóch czę­ści – pier­wsza to Prze­gląd Łódz­kich Grup Roc­ko­wych, a druga to kon­cert głów­ny, w któ­rym wy­stę­po­wa­li la­u­re­a­ci prze­glą­du. Kon­cert od­by­wał się Hali Spor­to­wej MOSiR-u w Łodzi.

Wikipedia


rockowy

→ rock [czy­taj: ro­ko­wy]


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) muz. zwią­za­ny z roc­kiem, do­ty­czą­cy rocka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jedną z fun­da­men­tal­nych prze­mian w mu­zy­ce roc­ko­wej było prze­nie­sie­nie z jazzu formy tria.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rɔˈkɔvɨ, AS: rokovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rock m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rockandrollowy

Wiktionary


rocksteady

[czy­taj: rok­ste­di] ja­maj­ski ga­tu­nek mu­zycz­ny pow­sta­ły na prze­ło­mie 1965 i 1966 roku, który wpły­nął na pow­sta­nie dubu i reg­gae


SJP.pl

Rock­ste­a­dy – styl mu­zycz­ny wy­wo­dzą­cy się z Ja­maj­ki.

Wikipedia


rocky

Rocky – ame­ry­kań­ski dra­mat spor­to­wy z 1976 roku z Syl­ve­strem Stal­lo­ne w roli Rocky’ego Bal­boa – ty­tu­ło­we­go bo­ha­te­ra. Rolę Apol­lo Cre­e­da za­grał Carl We­at­hers. Slo­gan re­kla­mo­wy tego filmu brzmiał "His whole life was a mi­lion-to-one shot" (pol. "Za­wsze miał jedną szan­sę na mi­lion"). Zdję­cia krę­co­no w Fi­la­del­fii i Los An­ge­les.

Wikipedia


rococo

styl w sztu­ce wy­stę­pu­ją­cy w Eu­ro­pie około po­ło­wy XVIII wieku, odz­na­cza­ją­cy się de­ko­ra­cyj­no­ścią, bo­ga­tym zdob­nict­wem i or­na­men­ty­ką, swo­bod­ną kom­po­zy­cją oraz za­mi­ło­wa­niem do asy­me­trii; ro­ko­ko


SJP.pl


roczek

uro­czy­stość pier­wszych uro­dzin dziec­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od rok

 (1.2) uro­czy­stość pier­wszych uro­dzin dziec­ka

 (1.3) zwy­kle w lm hist. po­sie­dze­nia sądu ziem­skie­go roz­strzy­ga­ją­ce­go spra­wy mniej­szej rangi w daw­nej Pol­sce

 (1.4) zwy­kle w lm hist. ter­min sądu ziem­skie­go

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rok mrz., rocznik mrz.

 przym. doroczny, rocznicowy, roczny

Wiktionary


roczkowy

1. → ro­czek;
2. sesja rocz­ko­wa - sesja, pod­czas któ­rej fo­to­gra­fu­je się rocz­ne dziec­ko


SJP.pl


roczniaczek

jed­no­lat­ka;
1. dziew­czyn­ka ma­ją­ca jeden rok;
2. sa­mi­ca zwie­rząt ma­ją­ca jeden rok


SJP.pl


roczniaczka

jed­no­lat­ka;
1. dziew­czyn­ka ma­ją­ca jeden rok;
2. sa­mi­ca zwie­rząt ma­ją­ca jeden rok


SJP.pl


roczniak

osob­nik ma­ją­cy jeden rok życia; jed­no­rocz­niak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zo­o­techn. zool. zwie­rzę ma­ją­ce jeden rok życia

 (1.2) zo­o­techn. icht. na­ry­bek, który prze­zi­mo­wał i za­koń­czył pier­wszy okres wzro­stu

Wiktionary

Rocz­niak (tytuł oryg. "The Ye­ar­ling") – ame­ry­kań­ski film fa­mi­lij­ny z 1946 w re­ży­se­rii Cla­ren­ce’a Brow­na i we­dług sce­na­riu­sza Paula Os­bor­na. W ro­lach głów­nych wy­stą­pi­li Gre­go­ry Peck, Jane Wyman i Cla­u­de Jar­man Jr. Jest on ekra­ni­za­cją po­wie­ści o tym samym ty­tu­le Mar­jo­rie Kin­nan Raw­lings, opu­bli­ko­wa­nej w 1938.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nasz koń brał udział w wy­sta­wie i zajął dru­gie miej­sce wśród rocz­nia­ków.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. roczny, rocznicowy

 rzecz. rocznik mrz., rok mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jednolatek

Wiktionary


rocznica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dzień przy­pa­da­ją­cy do­kład­nie w rok, dwa, trzy itd. lata po ja­kimś fak­cie, zda­rze­niu;

Wiktionary

Rocz­ni­ca – dzień przy­pa­da­ją­cy do­kład­nie w rok, dwa, trzy itd. lata po ja­kimś fak­cie, zda­rze­niu. W za­leż­no­ści od wagi wy­da­rze­nia rocz­ni­ca może być okaz­ją do na­wią­zań w po­sta­ci po­rów­nań lub wspom­nień, a je­że­li wy­da­rze­nie to było ra­dos­ne lub w inny spo­sób zna­czą­ce, to nawet do uro­czy­stych ob­cho­dów. Takie ob­cho­dy na­zy­wa się zaz­wy­czaj świę­ta­mi, a je­że­li przy­pa­da­ją na rocz­ni­cę zna­czą­cą licz­bo­wo – ju­bi­le­u­sza­mi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dzi­siaj jest dwu­set­na rocz­ni­ca zdo­by­cia Ba­sty­lii.

 (1.1) Za­led­wie 2 dni temu ob­cho­dzi­li­śmy 105. rocz­ni­cę odzy­ska­nia przez Pol­skę nie­pod­le­gło­ści.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rɔt͡ʃʲˈɲit͡sa, AS: ročʹńica

Wiktionary

Powiązane:

 przym. rocznicowy, roczny

 rzecz. rok mrz., rocznik mrz.

 przysł. rocznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jubileusz, daw. aniwersarz

Wiktionary


rocznicowość

zwy­czaj ob­cho­dze­nia rocz­nic


SJP.pl


rocznicowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do rocz­ni­cy, zwią­za­ny z rocz­ni­cą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bur­mistrz po­ka­zał się na ob­cho­dach rocz­ni­co­wych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rok m., roczek m., roczniak mzw./mrz., rocznica ż., rocznik mrz.

 przym. roczny, rocznikowy

 przysł. rocznie, rocznicowo, rocznikowo

Wiktionary


rocznie

przy­słó­wek

 (1.1) w ciągu roku; do­ty­czy ilo­ści cze­goś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) In­fla­cja wy­no­si­ła 15 pro­cent rocz­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrɔt͡ʃʲɲɛ, AS: ročʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. półrocznik mrz., rok m., rocznica ż., rocznik mrz.

 przym. roczny, doroczny, rocznicowy

Wiktionary


rocznik

1. zbiór wszyst­kich nu­me­rów ja­kie­goś wy­daw­nict­wa wy­da­nych w prze­cią­gu jed­ne­go roku;
2. pu­bli­ka­cja uka­zu­ją­ca się raz w roku;
3. chro­no­lo­gicz­ne za­pi­ski wy­da­rzeń hi­sto­rycz­nych;
4. ogół ludzi uro­dzo­nych w tym samym roku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wszyst­kie osoby lub zwie­rzę­ta uro­dzo­ne w danym roku

 (1.2) wszyst­kie osoby od­by­wa­ją­ce naukę, służ­bę itp. w danym roku

 (1.3) okre­ślo­ne rze­czy wyt­wo­rzo­ne w danym roku

 (1.4) cza­so­pis­mo uka­zu­ją­ce się raz na rok;

Wiktionary

Rocz­nik – cza­so­pis­mo uka­zu­ją­ce się raz w roku.

Rocz­ni­ki to z re­gu­ły cza­so­pis­ma na­u­ko­we ob­ję­te sy­ste­mem obiek­tyw­nych re­cenz­ji, także li­te­rac­kie pu­bli­ku­ją­ce twór­czość li­te­rac­ką (po­ez­ja, opo­wia­da­nia, eseje lub frag­men­ty ut­wo­rów). Rocz­ni­ki mają zaz­wy­czaj znacz­nie więk­szą ob­ję­tość w po­rów­na­niu do mie­sięcz­ni­ków.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Rocz­nik sie­dem­dzie­sią­ty siód­my był cał­kiem dobry.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. półrocznik mrz., rok m., rocznica ż., roczniak m., roczek m.

 przym. roczny, coroczny, doroczny, śródroczny, rocznicowy, rocznikowy

 przysł. rocznie, corocznie, dorocznie, rocznikowo

Wiktionary


rocznikarski

do­ty­czą­cy rocz­ni­ka­rza, rocz­ni­kar­stwa


SJP.pl


rocznikowy

→ rocz­nik


SJP.pl

Patrz:

rocznik

roczność

cecha cze­goś, co trwa jeden rok


SJP.pl


roczny

ma­ją­cy rok, trwa­ją­cy rok itp.; jed­no­let­ni; jed­no­rocz­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy, li­czą­cy jeden rok

 (1.2) trwa­ją­cy przez rok

 (1.3) obej­mu­ją­cy czas roku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Moja ku­zyn­ka ma rocz­ne dziec­ko.

 (1.2) Wy­ku­pi­łem rocz­ny abo­na­ment na te­le­wiz­ję.

 (1.3) Opady rocz­ne na Ka­la­ha­ri wy­no­szą od 76 do 190 mi­li­me­trów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrɔt͡ʃnɨ, AS: ročny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. półrocznik mrz., roczniak mzw., rok m., roczek m., rocznik mrz., rocznica ż.

 przym. doroczny, rocznicowy, rokroczny

 przysł. rocznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jednoroczny, dwunastomiesięczny

 (1.2) całoroczny, dwunastomiesięczny

 (1.3) całoroczny, dwunastomiesięczny

Wiktionary


rocław

imię mę­skie


SJP.pl


rocławostwo

Roc­ław z mał­żon­ką; Roc­ła­wo­wie


SJP.pl


rocławowie

Roc­ław z mał­żon­ką; Roc­ła­wo­stwo


SJP.pl


rocławowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Roc­ła­wa lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


rocławski

naz­wi­sko


SJP.pl


rod

pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu Rh i licz­bie ato­mo­wej 45, metal szla­chet­ny na­le­żą­cy do grupy ko­bal­tow­ców, wy­ko­rzy­sty­wa­ny m.in. jako skład­nik po­włok ochron­nych przed­mio­tów ozdob­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu Rh i licz­bie ato­mo­wej 45;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • rod – pier­wia­stek che­micz­ny z grupy me­ta­li przej­ścio­wych (sym­bol Rh, łac. rho­dium)
  • Rod – bó­stwo sło­wiań­skie
  • ROD – Ro­dzin­ny Ogród Dział­ko­wy
  • Ro­dri­go „Rod” González – muzyk ze­spo­łu Die Ärzte
  • Rod – miej­sco­wość w Ru­mu­nii
  • Rodt
  • Rødt
  • Rot
  • Rott

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jakie wła­ści­wo­ści che­micz­ne ma rod?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rɔt, AS: rot

Wiktionary

Powiązane:

 przym. rodowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. Rh

Wiktionary


roda

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Roda – wyspa
  • La Roda – mia­sto
  • Roda – dziel­ni­ca Zeitz
  • Roda – rzeka, do­pływ So­ła­wy
  • Da­vi­de Roda – wło­ski kie­row­ca wy­ści­go­wy
  • Gian­lu­ca Roda – wło­ski kie­row­ca wy­ści­go­wy
  • Nea Roda
  • Rhoda
  • Rohda

Wikipedia


rodaczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zdrobn. od rodak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rodak m.

Wiktionary


rodaczka

→ rodak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta na­le­żą­ca do ta samej na­ro­do­wo­ści, po­cho­dzą­ca z tego sa­me­go ob­sza­ru

Wiktionary

Patrz:

rodak

Powiązane:

 rzecz. ród m.

:: fż. rodak mos.

 przym. rodowy, rodowity

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) krajanka

Wiktionary


rodajlend

kura rasy ame­ry­kań­skiej, kar­ma­zyn


SJP.pl


rodajlendy

kura rasy ame­ry­kań­skiej, kar­ma­zyn


SJP.pl


rodak

1. czło­wiek tej samej na­ro­do­wo­ści; zio­mek;
2. czło­wiek po­cho­dzą­cy z tego sa­me­go re­gio­nu, mia­sta, oko­li­cy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek po­cho­dzą­cy z tego sa­me­go na­ro­du

 (1.2) czło­wiek po­cho­dzą­cy z tej samej oko­li­cy, re­gio­nu

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Neal Rodak – ame­ry­kań­ski za­pa­śnik
  • Ta­de­usz Józef Rodak – pol­ski żoł­nierz po­dzie­mia nie­pod­le­gło­ścio­we­go

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Kon­cert na cześć sta­lo­wo­wo­lan stał się okaz­ją by uho­no­ro­wać waż­ne­go i zna­ne­go ro­da­ka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. współrodak mos.

:: zdrobn. rodaczek mos.

:: fż. rodaczka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pobratymiec, krajan, współrodak, współziomek, ziomek; daw. kompatriota

 (1.2) pobratymiec, swojak, współziomek, ziom, ziomal, ziomek

Wiktionary


rodakowski

naz­wi­sko


SJP.pl


rodamina

barw­nik syn­te­tycz­ny sto­so­wa­ny do far­bo­wa­nia pa­pie­ru oraz tka­nin


SJP.pl


rodan

rzeka we Fran­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka w po­łud­nio­wo-wschod­niej Fran­cji;

 (1.2) geogr. adm. fran­cu­ski de­par­ta­ment po­ło­żo­ny w re­gio­nie Ower­nia-Rodan-Alpy;

Wiktionary

Rodan (fr. "Rhône", frank.-prow. "Rôno", oks. "Ròse", wł. "Ro­da­no", niem. "Rhone" lub "Rot­ten", ret. "Rodan", łac. "Rho­da­nus") – rzeka w zle­wi­sku Morza Śró­dziem­ne­go, pły­ną­ca przez te­ry­to­rium Szwaj­ca­rii i Fran­cji.

Dłu­gość Ro­da­nu wy­no­si 812 km (w tym 70 km prze­pły­wu przez Je­zio­ro Ge­new­skie), z czego 264 km na te­ry­to­rium Szwaj­ca­rii.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Rodan na­le­ży do zle­wi­ska Morza Śró­dziem­ne­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrɔdãn, AS: rodãn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. rodański, nadrodański

Wiktionary


rodan-alpy

fraza rze­czow­ni­ko­wa, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) hist. geogr. adm. były re­gion ad­mi­ni­stra­cyj­ny w po­łud­nio­wo-wschod­niej Fran­cji;

Wiktionary

Rodan-Alpy ( Rhône-Alpes,) – dawny re­gion ad­mi­ni­stra­cyj­ny w po­łud­nio­wo-wschod­niej Fran­cji. Na mocy usta­wy z dnia 27 stycz­nia 2014 roku, która wesz­ła w życie 1 stycz­nia 2016 roku, zo­stał po­łą­czo­ny z Ower­nią, two­rząc tym samym nowy re­gion Ower­nia-Rodan-Alpy.

Wikipedia


rodanek

sól kwasu ro­da­no­wo­do­ro­we­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. sól kwasu ro­da­no­wo­do­ro­we­go, sto­so­wa­ne w lecz­nict­wie, far­biar­stwie oraz w fo­to­gra­fii;

Wiktionary


rodanina

od­czyn­nik che­micz­ny w po­sta­ci łatwo roz­pu­szczal­nych krysz­ta­łów, za­wie­ra­ją­cy ak­tyw­ną grupę me­ty­le­no­wą


SJP.pl


rodanki

sól kwasu ro­da­no­wo­do­ro­we­go


SJP.pl

Ro­dan­ki, tio­cy­ja­nia­ny, tio­cy­jan­ki, siar­ko­cy­jan­ki – grupa związ­ków che­micz­nych, soli lub estrów kwasu tio­cy­ja­no­we­go. Ro­dan­ki są związ­ka­mi tru­ją­cy­mi, jed­nak mniej szkod­li­wy­mi niż cy­jan­ki.

Naj­bar­dziej znane są ro­da­nek amonu () i ro­da­nek po­ta­su (KSCN), słu­żą­ce w ja­ko­ścio­wej ana­li­zie che­micz­nej do wy­kry­wa­nia ka­tio­nów niek­tó­rych me­ta­li, na przy­kład sre­bra, że­la­za, mie­dzi i uranu.

Wikipedia


rodankowy

→ ro­da­nek


SJP.pl

Patrz:

rodanek

rodał

zbiór tek­stów Tory w po­sta­ci zwoju per­ga­mi­nu na­wi­nię­te­go na dwa wałki


SJP.pl

Rodał (niem. "Rodel": zwój do­ku­men­tów) – ręcz­nie spi­sa­ny na per­ga­mi­nie w ję­zy­ku he­braj­skim tekst Pię­ciok­się­gu Moj­że­szo­we­go (Tory) w for­mie zwoju.

Rodał na­wi­nię­ty jest na wy­ko­na­ne z drew­na i me­ta­lu wałki. Prze­cho­wy­wa­ny jest w aron ha-ko­desz. Od zew­nątrz osła­nia­ny jest po­krow­cem (ko­szul­ką), na­zy­wa­nym "meil".

Wikipedia


rodański

→ Rodan (rzeka we Fran­cji)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przym. od Rodan

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rɔˈdãj̃sʲci, AS: rodãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Rodan mrz.

Wiktionary


roddick

[czy­taj: rodik] naz­wi­sko


SJP.pl


rode

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Rode – miej­sco­wość w hrab­stwie So­mer­set
  • Rode Heath – miej­sco­wość w hrab­stwie Ches­hi­re
  • Rode-le-Duc – fran­cu­ska nazwa mia­sta He­rzo­gen­rath w kraju związ­ko­wym Na­dre­nia Pół­noc­na-West­fa­lia, w re­gio­nie miej­skim Ak­wiz­gran
  • Jan Rode – le­karz, dzia­łacz spo­łecz­ny, fi­lan­trop
  • Paul vom Rode – nie­miec­ki re­for­ma­tor i kaz­no­dzie­ja lu­te­rań­ski
  • Pier­re Rode – fran­cu­ski skrzy­pek i kom­po­zy­tor
  • Rode – w mi­to­lo­gii grec­kiej jedna z Da­na­id
  • Rode (Rodos) – w mi­to­lo­gii grec­kiej jedna z nimf, córka Po­sej­do­na
  • Rode – młoda dziew­czy­na wy­stę­pu­ją­ca w Dzie­jach Apo­stol­skich 12:13-15
  • Røde – au­stra­lij­ski pro­du­cent mi­kro­fo­nów
  • Car­le­ton Rode
  • North Rode

Wikipedia


rodentycyd

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) śro­dek gry­zo­nio­bój­czy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Prze­cho­wy­wa­nie nie­za­bez­pie­czo­nych ro­den­ty­cy­dów w ku­chen­nej szaf­ce pod zle­woz­my­wa­kiem jest nie­roz­sąd­ne i urąga wszel­kim za­sa­dom bez­pie­czeń­stwa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɔdɛ̃nˈtɨt͡sɨt, AS: rodẽntycyt

Wiktionary


rodeo

1. po­pi­sy zręcz­no­ści kow­bo­jów we wła­da­niu las­sem, ujeż­dża­niu dzi­kich koni itp.;
2. w Ame­ry­ce Pół­noc­nej gro­ma­dze­nie, prze­pę­dza­nie i po­dział stad bydła przez kow­bo­jów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) sport. wi­do­wi­sko, które po­le­ga na po­pi­sach w po­skra­mia­niu zwie­rząt go­spo­dar­skich: nie­u­jeż­dżo­nych koni, cie­ląt, byków

Wiktionary

Rodeo – sport wy­wo­dzą­cy się z pracy z by­dłem, głów­nie w USA[]. Ba­zu­je ono na umie­jęt­no­ściach wy­ma­ga­nych w pracy kow­bo­jów. Kon­ku­ren­cje, w więk­szo­ści roz­gry­wa­ne z koń­skich grzbie­tów, mają spraw­dzać umie­jęt­no­ści i re­fleks za­wod­ni­ków, a także odz­wier­cied­lać dawny styl życia na ame­ry­kań­skim Za­cho­dzie.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: rɔˈdɛɔ, AS: rodeo

Wiktionary


roderyk

1. imię mę­skie;
2. naz­wi­sko


SJP.pl

Ro­de­ryk, Ro­dryg, Ro­dryk, Ru­de­ryk – imię mę­skie po­cho­dze­nia ger­mań­skie­go. Wy­wo­dzi się od słowa oz­na­cza­ją­ce­go „sław­ny ze swego bo­gact­wa” lub „sław­ny król”.

Wikipedia


roderykostwo

Ro­de­ryk z mał­żon­ką; Ro­de­ry­ko­wie


SJP.pl


roderykowie

Ro­de­ryk z mał­żon­ką; Ro­de­ry­ko­stwo


SJP.pl


roderykowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ro­de­ry­ka lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


rodezja

1. dawna ko­lo­nia bry­tyj­ska;
2. Ro­dez­ja Po­łud­nio­wa: dawna ko­lo­nia bry­tyj­ska;
3. Ro­dez­ja Pół­noc­na: dawna po­sia­dłość bry­tyj­ska;
4. Fe­de­ra­cja Ro­dez­ji i Niasy: dawna po­sia­dłość bry­tyj­ska; Fe­de­ra­cja Afry­ki Cen­tral­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. dawna ko­lo­nia bry­tyj­ska w po­łud­nio­wej Afry­ce, po­dzie­lo­na na Ro­dez­ję Pół­noc­ną (współcz. Zam­bia) oraz Ro­dez­ję Po­łud­nio­wą (współcz. Zim­bab­we)

 (1.2) geogr. hist. Zim­bab­we, w la­tach 1965-1979;

Wiktionary

Ro­dez­ja ( Rho­de­sia, od 1970 r. ofi­cjal­nie: Re­pu­bli­ka Ro­de­zyj­ska, ang. Re­pu­blic of Rho­de­sia) – pań­stwo nie­uz­na­wa­ne na are­nie mię­dzy­na­ro­do­wej po­ło­żo­ne w po­łud­nio­wo-wschod­niej Afry­ce, na te­re­nie obec­ne­go Zim­bab­we, ist­nie­ją­ce w la­tach 1965–1979. Usta­no­wio­ne na ob­sza­rze daw­nej ko­lo­nii bry­tyj­skiej, Ro­dez­ji Po­łud­nio­wej (w la­tach 1953–1963 wcho­dzą­cej w skład Fe­de­ra­cji Ro­dez­ji i Niasy) w wy­ni­ku jed­no­stron­nej de­kla­ra­cji nie­pod­le­gło­ści, ma­ją­cej za­pew­nić kon­ty­nu­a­cję rzą­dów bia­łej mniej­szo­ści.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: rɔˈdɛzʲja, AS: rodezʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Rodezyjczyk mos., Rodezyjka ż.

 przym. rodezyjski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) hist. ofic. Republika Rodezyjska

Wiktionary


rodezyjczyk

miesz­ka­niec Ro­dez­ji, Ro­dez­ji Pół­noc­nej lub Ro­dez­ji Po­łud­nio­wej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ro­dez­ji, Ro­dez­ji Pół­noc­nej lub Ro­dez­ji Po­łud­nio­wej

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɔdɛˈzɨjt͡ʃɨk, AS: rodezyi ̯čyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Rodezja ż.

:: fż. Rodezyjka ż.

 przym. rodezyjski

Wiktionary


rodezyjka

miesz­kan­ka Ro­dez­ji, Ro­dez­ji Pół­noc­nej lub Ro­dez­ji Po­łud­nio­wej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ro­dez­ji, Ro­dez­ji Pół­noc­nej lub Ro­dez­ji Po­łud­nio­wej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Rodezja ż.

:: fm. Rodezyjczyk mos.

 przym. rodezyjski

Wiktionary


rodezyjski

przy­miot­nik od: Ro­dez­ja


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) hist. zwią­za­ny z Ro­dez­ją, do­ty­czą­cy Ro­dez­ji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Rodezja ż., Rodezyjczyk mos., Rodezyjka ż.

Wiktionary


rodgers

naz­wi­sko


SJP.pl


rodgersja

ozdob­na by­li­na z Ja­po­nii i Korei


SJP.pl

Rod­ger­sja ("Rod­ger­sia") – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny skal­ni­co­wa­tych. Na­le­ży do niego 5–6 ga­tun­ków. Wy­stę­pu­ją one nad stru­mie­nia­mi i w wil­got­nych la­sach w re­jo­nie Hi­ma­la­jów – w Ne­pa­lu i Chi­nach. Są czę­sto upra­wia­ne w miej­scach wil­got­nych w ogro­dach i par­kach. Nazwa na­u­ko­wa ro­dza­ju upa­mięt­nia ame­ry­kań­skie­go ad­mi­ra­ła Johna Rod­ger­sa (1812–1882).

Wikipedia


rodin

[czy­taj: roDĘ] naz­wi­sko


SJP.pl


rodinia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geol. su­per­kon­ty­nent sprzed 650 mi­lio­nów lat

Wiktionary

Ro­di­nia – su­per­kon­ty­nent ist­nie­ją­cy na Ziemi pod ko­niec eonu pro­te­ro­zo­icz­ne­go. Ro­di­nia oto­czo­na była wsze­cho­ce­a­nem Mi­ro­wia.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: rɔˈdʲĩɲa, AS: rodʹĩńa

Wiktionary


rodion

imię po­cho­dze­nia grec­kie­go


SJP.pl


rodkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bekir Rod­kie­wicz – dzia­łacz mu­zuł­mań­ski w Pol­sce
  • Boh­dan Rod­kie­wicz – pol­ski bo­ta­nik
  • Bo­le­sław Rod­kie­wicz – pol­ski ofi­cer
  • Hen­ry­ka Rod­kie­wicz – pol­ska ak­tor­ka te­a­tral­na
  • To­masz Ma­kar­czyk-Rod­kie­wicz – pol­ski in­for­ma­tyk
  • Rod­kie­wi­cze
  • Rad­kie­wicz

Wikipedia


rodman

naz­wi­sko


SJP.pl

Rod­man – mia­sto w hrab­stwie Jef­fer­son, w sta­nie Nowy Jork, w Sta­nach Zjed­no­czo­nych. We­dług da­nych z roku 2000 li­czy­ło 1147 miesz­kań­ców. Mia­sto znaj­du­je się na po­łud­nio­wej gra­ni­cy hrab­stwa.

Wikipedia


rodnia

żeń­ski organ rozm­na­ża­nia u msza­ków, pa­prot­ni­ków i ro­ślin na­go­za­ląż­ko­wych, pro­du­ku­ją­cy ko­mór­ki ja­jo­we; ar­che­go­nium


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. wie­lo­ko­mór­ko­we ga­me­tan­gium żeń­skie msza­ków, pa­prot­ni­ków, na­sien­nych;

 (1.2) pszcz. część gnia­zda ro­dzi­ny pszcze­lej z pla­ste­ra­stra­mi z czer­wiem

Wiktionary

Rod­nia, ar­che­go­nium – wie­lo­ko­mór­ko­we ga­me­tan­gium żeń­skie msza­ków, pa­prot­ni­ków, na­sien­nych.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈrɔdʲɲa, AS: rodʹńa

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) archegonium

 (1.2) korpus gniazdowy

Wiktionary


rodnik

atom o bar­dzo dużej ak­tyw­no­ści che­micz­nej


SJP.pl


rodnikowy

→ rod­nik


SJP.pl

Patrz:

rodnik

rodniowce

grupa ro­ślin za­rod­ni­ko­wych w daw­nych po­dzia­łach sy­ste­ma­tycz­nych, cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się wyt­wa­rza­niem rodni; Ar­che­go­nia­tae


SJP.pl


rodniowiec

przed­sta­wi­ciel grupy ro­ślin za­rod­ni­ko­wych w daw­nych po­dzia­łach sy­ste­ma­tycz­nych, cha­rak­te­ry­zu­ją­cej się wyt­wa­rza­niem rodni


SJP.pl


rodnowo

Rod­no­wo (niem. "Red­de­nau") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie bar­to­szyc­kim, w gmi­nie Bar­to­szy­ce. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa olsz­tyń­skie­go.

We wsi znaj­du­je się go­tyc­ki ko­ściół, ka­pli­ca, Szko­ła Pod­sta­wo­wa im. ks. Je­rze­go Po­pie­łusz­ki z od­dzia­łem przedsz­kol­nym (przedsz­ko­le ot­war­to w ra­mach pro­jek­tu unij­ne­go w 2008 r.) oraz Wiej­ski Dom Kul­tu­ry.

Wikipedia


rodny

1. daw­niej: płod­ny, uro­dzaj­ny, żyzny;
2. daw­niej: oj­czy­sty, ro­dzi­ny; ro­dzo­ny, ro­do­wy;
3. roz­rod­czy


SJP.pl


rodo

naz­wi­sko


SJP.pl

skró­to­wiec, rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) = praw. roz­po­rzą­dze­nie o ochro­nie da­nych oso­bo­wych;

Wiktionary


rodochrozyt

mi­ne­rał, wę­glan man­ga­nu; dia­lo­git


SJP.pl

Ro­do­chro­zyt (dia­lo­git, dia­go­lit lub szpat man­ga­no­wy) – mi­ne­rał z gro­ma­dy wę­gla­nów. Na­le­ży do grupy mi­ne­ra­łów rzad­kich roz­po­wszech­nio­nych tylko w niek­tó­rych re­jo­nach Ziemi.

W 2002 roku zo­stał uz­na­ny za ofi­cjal­ny klej­not Ko­lo­ra­do. Jest na­ro­do­wym ka­mie­niem szla­chet­nym Ar­gen­ty­ny.

Wikipedia


rododendron

drze­wo, krzew lub pół­krzew z ro­dzi­ny wrzo­so­wa­tych; ró­ża­necz­nik, aza­lia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. ró­ża­necz­nik

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Te ga­tun­ki i od­mia­ny, które mają zi­mo­zie­lo­ne, skó­rza­ste li­ście, na­zy­wa­ne są zwy­cza­jo­wo ro­do­den­dro­na­mi lub ró­ża­necz­ni­ka­mi, na­to­miast te o mięk­kich, lekko owło­sio­nych i zrzu­ca­nych na zimę lub pół­zi­motr­wa­łych li­ściach na­zy­wa się aza­lia­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɔdɔˈdɛ̃ndrɔ̃n, AS: rododẽndrõn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rododendronowość ż.

 przym. rododendronowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) różanecznik, azalia

Wiktionary


rododendronowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy ro­do­den­dro­na, zwią­za­ny z ro­do­den­dro­nem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rododendron mrz.

Wiktionary


rodoid

w ge­o­lo­gii: oble­czo­ne ziar­no ut­wo­rzo­ne przez kras­no­ro­sty


SJP.pl


rodoksantyna

na­tu­ral­ny barw­nik spo­żyw­czy


SJP.pl

Ro­dok­san­ty­na ("E161f") – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy ksan­to­fi­li (pod­gru­pa ka­ro­te­no­i­dów). Na­tu­ral­ny barw­nik spo­żyw­czy. Jego nie­wiel­kie ilo­ści można zna­leźć w wielu ga­tun­kach ro­ślin np. cisu ("Taxus bac­ca­ta") i pió­rach niek­tó­rych pta­ków (np. z ro­dza­ju "Pti­li­no­pus" i ro­dzi­ny bła­wat­ni­ków).

Wikipedia


rodolia

ro­dzaj chrzą­szczy z ro­dzi­ny bie­dron­ko­wa­tych


SJP.pl


rodolit

mi­ne­rał z grupy gra­na­tów, ka­mień szla­chet­ny o czer­wo­nej bar­wie


SJP.pl

Ro­do­lit (ang. "rho­do­lith", ewent. "rho­do­lit") – skała osa­do­wa zbu­do­wa­na z subs­fe­rycz­nych ele­men­tów osadu o gład­kiej lub guz­ko­wa­tej po­wierzch­ni, ro­do­i­dów ( rho­do­id), bę­dą­cych ziar­na­mi (lub "bu­ła­mi glo­no­wy­mi", "guz­ka­mi" lub "gu­zła­mi glo­no­wy­mi", cal­ca­re­o­us algal no­du­les, ana­lo­gicz­ny­mi do on­ko­i­dów i oo­i­dów) obro­śnię­ty­mi przez glony in­kru­sta­cyj­ne (zwy­kle kras­no­ro­sty).

Wikipedia


rodomontada

po­pi­sy­wa­nie się od­wa­gą, prze­chwa­la­nie się; fan­fa­ro­na­da


SJP.pl


rodonit

mi­ne­rał, krze­mian man­ga­nu z do­miesz­ką wap­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miner. krze­mian man­ga­nu i wap­nia; mi­ne­rał o ró­żo­wej bar­wie, uży­wa­ny jako ma­te­riał okła­dzi­no­wy lub w ju­bi­ler­stwie;

Wiktionary

Ro­do­nit – mi­ne­rał z gro­ma­dy krze­mia­nów. Na­le­ży do mi­ne­ra­łów rzad­kich, roz­po­wszech­nio­nych tylko w niek­tó­rych re­gio­nach Ziemi.

Nazwa po­cho­dzi od gr. "rho­don" = róża – aluz­ja do barwy mi­ne­ra­łu.

Ma zwy­kle na pod­sta­wo­wym czer­wo­nym tle, czar­ne, den­dry­tycz­ne wrost­ki tlen­ku man­ga­nu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mam prze­pię­kny na­szyj­nik z ro­do­ni­tów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rɔˈdɔ̃ɲit, AS: rodõńit

Wiktionary

Powiązane:

 przym. rodonitowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1)  CaMn4[Si5O15]

Wiktionary


rodonitowy

→ ro­do­nit


SJP.pl

Patrz:

rodonit

rodopianin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ro­do­pów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Rodopy nmos.

:: fż. Rodopianka ż.

 przym. rodopski

Wiktionary


rodopianka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ro­do­pów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Folco mnie zwali lu­dzie, któ­rym miłem • było me imię; dziś mój blask i słowa • pije to niebo, z wód któ­re­go piłem; • bo mniej pło­nę­ła córka Be­lu­so­wa, • wbrew Sy­che­u­so­wi, Kre­u­zie, w serca szko­le, • niż ja, nim moja po­si­wia­ła głowa; • ni Ro­do­pian­ka, która czuła wolę • do De­mo­fon­ta, ani (stare dzie­je) • Alcyd, co w sercu swym za­my­kał Jole.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Rodopy nmos.

:: fm. Rodopianin m.

 przym. rodopski

Wiktionary


rodoplast

chlo­ro­plast kras­no­ro­stów za­wie­ra­ją­cy obok ka­ro­te­no­i­dów i chlo­ro­fi­lu barw­ni­ki bi­li­no­we


SJP.pl


rodopski

przy­miot­nik od: Ro­do­py


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ro­do­pa­mi, do­ty­czą­cy Ro­do­pów lub ich miesz­kań­ców

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Rodopianin mos., Rodopianka ż., Rodopy nmos.

Wiktionary


rodopsyna

świa­tło­czu­ły, czer­wo­ny barw­nik za­war­ty w prę­ci­kach siat­ków­ki oka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bio­chem. świa­tło­czu­ły czer­wo­ny barw­nik za­war­ty w prę­ci­kach siat­ków­ki;

Wiktionary

Ro­dop­sy­na ("pur­pu­ra wzro­ko­wa", "czer­wień wzro­ko­wa") – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, świa­tło­czu­ły barw­nik wy­stę­pu­ją­cy w na­rzą­dzie wzro­ku (do­kład­niej w siat­ków­ce) gło­wo­no­gów, sta­wo­no­gów i krę­gow­ców. Skła­da się z biał­ka – op­sy­ny, które wią­za­niem ko­wa­len­cyj­nym łączy się z ko­fak­to­rem 11-"cis"-re­ti­na­lem (re­ti­ne­nem), peł­nią­cym funk­cję chro­mo­fo­ru.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Praw­do­po­dob­nie zwięk­sza­ją sto­pień re­ge­ne­ra­cji ro­dop­sy­ny, czyli barw­ni­ka od­po­wie­dzial­ne­go za wi­dze­nie oraz mają dzia­ła­nie prze­ciw­za­krze­po­we.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) czerwień wzrokowa, purpura wzrokowa

Wiktionary


rodopy

pasmo gór­skie w Buł­ga­rii i Gre­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. jedno z pasm gór­skich fał­do­wa­nia her­cyń­skie­go w po­łud­nio­wej czę­ści Pół­wy­spu Bał­kań­skie­go, na po­gra­ni­czu Buł­ga­rii i Gre­cji; także re­gion ge­o­gra­ficz­ny;

Wiktionary

Ro­do­py (bułg. "Родопи", gr. "Ροδόπη") – pasmo gór­skie her­cyń­skie­go Ma­sy­wu Ro­dop­skie­go w po­łud­nio­wej czę­ści Pół­wy­spu Bał­kań­skie­go.

Pasmo Ro­do­pów jest sto­sun­ko­wo zwar­te, ma dłu­gość około 240 km, sze­ro­kość do 100 km i po­wierzch­nię około 18 tys. km, z czego 14,5 tys.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Rodopianin mos., Rodopianka ż.

 przym. rodopski

Wiktionary


rodos

naj­więk­sza wyspa w ar­chi­pe­la­gu Spo­rad Po­łud­nio­wych, na­le­żą­ca do Gre­cji, sły­ną­ca z Ko­lo­sa (ol­brzy­mi posąg He­lio­sa)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. grec­ka wyspa na Morzu Egej­skim;

 (1.2) geogr. adm. mia­sto na grec­kiej wy­spie o tej samej naz­wie;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Rodos – mia­sto na grec­kiej wy­spie Rodos
  • Rodos – gmina w Gre­cji, w ad­mi­ni­stra­cji zde­cen­tra­li­zo­wa­nej Wyspy Egej­skie, w re­gio­nie Wyspy Egej­skie Po­łud­nio­we, w jed­nost­ce re­gio­nal­nej Rodos
  • Rodos (Rode, gr. Rho­dos, łac. Rho­dus) – w mi­to­lo­gii grec­kiej nimfa, żona He­lio­sa, matka He­lia­dów
  • Rodos – wyspa na Morzu Egej­skim
  • GS Dia­go­ras Rodos – grec­ki klub pił­kar­ski
  • Kolos Ro­dyj­ski – ol­brzy­mi posąg He­lio­sa na wy­spie Rodos

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kult bóstw uo­sa­bia­ją­cych ciała nie­bie­skie był w Gre­cji rzad­ko­ścią, jed­nak He­lio­sa czczo­no na Rodos, a Se­le­ne – na Pe­lo­po­ne­zie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrɔdɔs, AS: rodos

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Rodyjczyk mos., Rodyjka ż., rodyjczyk mos., rodyjka ż.

 przym. rodyjski

Wiktionary


rodowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ro­do­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nierodowanie n.

 czas. rodować ndk.

Wiktionary


rodować

osa­dzać po­wło­kę ro­do­wą na me­ta­lach lub sto­pach me­ta­li w ce­lach de­ko­ra­cyj­nych i tech­nicz­nych


SJP.pl


rodowicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jad­wi­ga Ro­do­wicz-Cze­chow­ska (ur. 1954) – ja­po­nist­ka, dy­plo­ma­ta
  • Jan Ro­do­wicz, ps. Anoda (1923-1949) – har­cerz, żoł­nierz Sza­rych Sze­re­gów i AK oraz De­le­ga­tu­ry Sił Zbroj­nych
  • Ka­zi­mierz Ro­do­wicz (1885-1951) – in­ży­nier bu­dow­nict­wa wod­ne­go
  • Ma­ry­la Ro­do­wicz (ur. 1945) – pio­sen­kar­ka, rów­nież au­tor­ka
  • To­masz Ro­do­wicz (ur. 1951) – aktor i re­ży­ser, hi­sto­ryk fi­lo­zo­fii
  • Wła­dy­sław Ro­do­wicz (1916-2013) – pu­bli­cy­sta i dzia­łacz ka­to­lic­ki
  • Sta­ni­sław Ro­do­wicz (1883-1940) – za­pom­nia­ny pio­nier kon­te­ne­ry­za­cji w Pol­sce

Wikipedia


rodowity

uro­dzo­ny w danym kraju, mie­ście itp.


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) uro­dzo­ny w danym kraju, mie­ście, dziel­ni­cy, po­cho­dzą­cy z da­ne­go kraju, mia­sta, dziel­ni­cy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mama ukoń­czy­ła pen­sję w Cam­brid­ge, mó­wi­ła więc po an­giel­sku jak ro­do­wi­ta Bry­tyj­ka, po­dob­nie po fran­cu­sku i nie­miec­ku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rodaczka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rdzenny

Wiktionary


rodowo

1. do­ty­czą­cy rodu, na­le­żą­cy do rodu; skła­da­ją­cy się z rodów lub ich człon­ków
2. przy­miot­nik od: rod (pier­wia­stek che­micz­ny)


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ro­do­wo – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. kwi­dzyń­skim, w gmi­nie Pra­bu­ty
  • Ro­do­wo – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. bra­niew­skim, w gmi­nie Bra­nie­wo
  • Ro­do­wo – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. mrą­gow­skim, w gmi­nie Sork­wi­ty
  • Ro­do­wo – osada w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. ni­dzic­kim, w gmi­nie Ko­zło­wo
  • Ro­do­wo – dawna gro­ma­da

Wikipedia


rodowodowy

→ ro­do­wód


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy ro­do­wo­du

Wiktionary

Patrz:

rodowód

Powiązane:

 przym. nierodowodowy

 rzecz. rodowód mrz.

Wiktionary


rodowski

naz­wi­sko


SJP.pl


rodowy

1. do­ty­czą­cy rodu, na­le­żą­cy do rodu; skła­da­ją­cy się z rodów lub ich człon­ków
2. przy­miot­nik od: rod (pier­wia­stek che­micz­ny)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy rodu (klanu, ro­dzi­ny)

 (1.2) do­ty­czą­cy rodu (pierw. chem.)

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) rzecz. ród m.

 (1.2) rzecz. rod m.

Wiktionary


rodowód

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) po­czą­tek, z któ­re­go coś lub ktoś się wy­wo­dzi

 (1.2) dzie­je rodu, wew­nętrz­ne po­wią­za­nia i gra­ficz­ne przed­sta­wie­nie go

 (1.3) do­ku­ment pot­wier­dza­ją­cy przy­na­leż­ność zwie­rzę­cia i jego przod­ków do okre­ślo­nej rasy

 (1.4) daw. jęz. ety­mo­lo­gia słowa

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) W ewan­ge­lij­nym ro­do­wo­dzie Je­zu­sa wy­mie­nie­ni zo­sta­li Juda i jego bra­cia.

 (1.3) Nie chcąc żad­ne­go psa z ro­do­wo­dem, przy­gar­nę­li­śmy kun­del­ka ze schro­ni­ska.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. rodowodowy, nierodowodowy

 przysł. rodowodowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) geneza, pochodzenie, początek, powstanie, źródło

 (1.2) genealogia

 (1.3) etymologia

Wiktionary


rodrigo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ro­dri­go, hisz­pań­ski od­po­wied­nik imie­nia Ro­de­ryk
  • Ro­dri­go, opera Ha­end­la z 1707 roku
  • Joaquín Ro­dri­go, hisz­pań­ski kom­po­zy­tor
  • Ro­dri­go Díaz de Vivar, ka­sty­lij­ski ry­cerz
  • Ro­dri­go Fresán, ar­gen­tyń­ski pi­sarz i pu­bli­cy­sta
  • Ro­dri­go González, nie­miec­ki muzyk
  • Ro­dri­go de Tria­na, ma­ry­narz
  • Ro­dri­go San­to­ro, bra­zy­lij­ski aktor
  • Ro­dri­go Ju­lia­no Lopes de Al­me­i­da, bra­zy­lij­ski pił­karz
  • Ro­dri­go (Ro­dri­go Bal­das­so da Costa, ur. w sierp­niu 1980) – bra­zy­lij­ski pił­karz
  • Ro­dri­go La­cer­da Ramos (Ro­dri­go La­cer­da Ramos, ur. w paź­dzier­ni­ku 1980) – bra­zy­lij­ski pił­karz
  • Ro­dri­go (Ro­dri­go An­to­nio Brandāo, 1897-1959) – bra­zy­lij­ski pił­karz

Wikipedia


rodrigues

Ro­dri­gu­es (fr. "Île Ro­dri­gu­es", kre­ol­ski Ma­u­ri­tiu­sa "Ro­drig") – wyspa na Oce­a­nie In­dyj­skim w ar­chi­pe­la­gu Ma­ska­re­nów; po­li­tycz­nie sta­no­wi re­gion au­to­no­micz­ny Ma­u­ri­tiu­sa. Jest po­ło­żo­na 560 km na wschód od Ma­u­ri­tiu­sa. Ma po­wierzch­nię 108 km² w więk­szo­ści ba­zal­to­wej po­wierzch­ni, która jest sil­nie po­fa­lo­wa­na i po­prze­ci­na­na licz­ny­mi głę­bo­ki­mi do­li­na­mi po­to­ków lawy.

Wikipedia


rodriguez

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sixto Ro­dri­gu­ez (znany rów­nież jako Rodríguez lub Jesús Rodríguez) – ame­ry­kań­ski wo­ka­li­sta i gi­ta­rzy­sta z po­gra­ni­cza rocka i folku, ak­ty­wi­sta po­li­tycz­ny
  • Ro­dri­gu­ez – mia­sto na Fi­li­pi­nach w re­gio­nie CALABARZON, na wy­spie Luzon
  • Rodríguez
  • Ro­dri­gu­es

Wikipedia


rodryg

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ro­dry­go­wi zda­wa­ło się, że do­pie­ro co zas­nął, gdy już czy­jeś ręce jęły go gwał­tow­nie tar­mo­sić.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. Rod

Wiktionary


rodryk

imię mę­skie


SJP.pl


rodyjczyk

miesz­ka­niec Rodos (mia­sta)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec mia­sta Rodos na grec­kiej wy­spie o tej samej naz­wie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rɔˈdɨjt͡ʃɨk, AS: rodyi ̯čyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Rodos m., Rodyjczyk m., Rodyjka ż.

:: fż. rodyjka ż.

 przym. rodyjski

Wiktionary


rodyjka

miesz­kan­ka Rodos (mia­sta)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka mia­sta Rodos na grec­kiej wy­spie o tej samej naz­wie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rɔˈdɨjka, AS: rodyi ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Rodos mrz., Rodyjka ż., Rodyjczyk mos.

:: fm. rodyjczyk mos.

 przym. rodyjski

Wiktionary


rodyjski

przy­miot­nik od: Rodos


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Ro­do­su, zwią­za­ny z Ro­do­sem, po­cho­dzą­cy z Ro­do­su

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Szpi­tal­ni­cy, jo­an­ni­ci, ka­wa­le­ro­wie ro­dyj­scy, ka­wa­le­ro­wie mal­tań­scy — nazw wiele, ale za­wsze cho­dzi o jeden zakon.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rɔˈdɨjsʲci, AS: rodyi ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Rodos m., Rodyjczyk m., Rodyjka ż., rodyjczyk m., rodyjka ż.

Wiktionary


rodymenia

kras­no­rost z rzędu Rho­dy­me­nia­les


SJP.pl


rodyska

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bia­ły­stok. rzod­kiew­ka

Wiktionary


rodz.

skrót od: ro­dzaj; r.


SJP.pl

skrót

 (1.1) gram. = ro­dzaj

 (1.2) = ro­dzi­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ty­tu­łem przy­kła­du wska­zać można na afry­kań­ski ga­tu­nek drze­wa Vo­a­can­ga afri­ca­na (rodz. Apo­cy­na­ce­ae), w któ­re­go korze wy­stę­pu­ją al­ka­lo­i­dy [jak vo­a­kan­gi­na, vo­a­ka­mi­na[,] i inne] o dzia­ła­niu po­dob­nym do gli­ko­zy­dów na­ser­co­wych.

 (1.1) Wśród for­man­tów de­mi­nu­tyw­nych wy­stę­pu­ją -k-: -ek, -ka, -ko w l. poj. i -ki oraz -ka w l. mno­giej; -ec w rodz. mę­skim oraz -ce w l. mno­giej; -ik w rodz. mę­skim, -ca, -ica i -ka w rodz. żeń­skim.

 (1.1) Emul­sja do twa­rzy, poj. 50 ml, na dzień i noc, każdy rodz. skóry.

 (1.1) Li­ry­ka — jeden z trzech pod­sta­wo­wych rodz. li­te­rac­kich.

 (1.2) W XI 1939 znie­nac­ka zo­stał z całą rodz. (żona i 4 ma­łych dzie­ci) wy­sied­lo­ny do Ostrow­ca Świę­to­krzy­skie­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrɔd͡zaj, AS: roʒai ̯

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) r.

Wiktionary


rodzaj

1. jed­nost­ka w sy­ste­ma­ty­ce ro­ślin i zwie­rząt;
2. ga­tu­nek cze­goś wy­róż­nia­ją­cy się ja­ki­miś ce­cha­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) typ, od­mia­na, ga­tu­nek

 (1.2) biol. grupa obej­mu­ją­ca ga­tun­ki bli­sko spo­krew­nio­ne, po­drzęd­na wzglę­dem ro­dzi­ny;

 (1.3) gram. cecha rze­czow­ni­ka wpły­wa­ją­ca na jego koń­ców­kę pod­czas de­kli­na­cji oraz na koń­ców­ki i formy in­nych czę­ści mowy, wy­stę­pu­ją­cych obok da­ne­go rze­czow­ni­ka np. w zda­niu;

 (1.4) liter. pod­sta­wo­wa jed­nost­ka kla­sy­fi­ka­cji dzieł li­te­rac­kich

 (1.5) daw. po­ko­le­nie, ge­ne­ra­cja

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ro­dzaj – w bio­lo­gii, jedna z ka­te­go­rii sy­ste­ma­tycz­nych
  • ro­dzaj – ka­te­go­ria gra­ma­tycz­na
  • ro­dzaj li­te­rac­ki – jed­nost­ka sy­ste­ma­ty­ki li­te­rac­kiej
  • ro­dzaj – płeć spo­łecz­no-kul­tu­ro­wa, pol­ski od­po­wied­nik an­giel­skie­go gen­der w na­u­kach spo­łecz­nych
  • Ro­dzaj – w te­o­rii typów, sche­mat kon­struk­to­ra typu

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Lubię każdy ro­dzaj mu­zy­ki.

 (1.2) Ten ga­tu­nek ro­ślin na­le­ży do in­ne­go ro­dza­ju.

 (1.3) Słowo „pies” jest ro­dza­ju mę­skie­go.

 (1.4) Wy­róż­nia się trzy głów­ne ro­dza­je li­te­rac­kie: li­ry­kę, epikę i dra­mat.

 (1.5) Ro­dzaj prze­mi­ja i ro­dzaj od­cho­dzi, a zie­mia na wieki stoi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrɔd͡zaj, AS: roʒai ̯

Wiktionary

Powiązane:

 przym. rodzajowy, wewnątrzrodzajowy

 rzecz. rodzajnik m.

 przysł. rodzajowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) typ, gatunek, odmiana

Wiktionary


rodzajnik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gram. wyraz pre­cy­zu­ją­cy zna­cze­nie rze­czow­ni­ka lub wy­ra­że­nia wy­stę­pu­ją­ce­go w roli rze­czow­ni­ka;

Wiktionary

Ro­dzaj­nik – spe­cy­ficz­ny ro­dzaj prze­dim­ka, który oprócz wła­ści­wej prze­dim­ko­wi ka­te­go­rii okre­ślo­no­ści bądź nie­o­kre­ślo­no­ści, wyz­na­cza do­dat­ko­wo ka­te­go­rię ro­dza­ju gra­ma­tycz­ne­go, choć nie we wszyst­kich ję­zy­kach jest to ści­słe wyz­na­cze­nie w każ­dym przy­pad­ku – np. formy licz­by mno­giej ro­dzaj­ni­ków nie­miec­kich ("die") lub fran­cu­skich ("les") peł­nią wy­łącz­nie funk­cję prze­dim­ków, gdyż w żaden spo­sób nie okre­śla­ją ro­dza­ju gra­ma­tycz­ne­go na­stę­pu­ją­ce­go po nich rze­czow­ni­ka.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W ję­zy­ku nie­miec­kim używa się ro­dzaj­ni­ków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rɔˈd͡zajɲik, AS: roʒai ̯ńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rodzaj m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przedimek, artykuł

Wiktionary


rodzajowo

przy­słó­wek

 (1.1) w za­leż­no­ści od ro­dza­ju

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rodzaj mrz., rodzajowość ż.

 przym. rodzajowy

Wiktionary


rodzajowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ro­dza­jem, do­ty­czą­cy ro­dza­ju

 (1.2) liter. zwią­za­ny z ro­dza­jem li­te­rac­kim, do­ty­czą­cy ro­dza­ju li­te­rac­kie­go

 (1.3) gram. zwią­za­ny z ro­dza­jem gra­ma­tycz­nym, do­ty­czą­cy ro­dza­ju gra­ma­tycz­ne­go

 (1.4) szt. do­ty­czą­cy te­ma­ty­ki życia co­dzien­ne­go, zwią­za­ny z te­ma­ty­ką życia co­dzien­ne­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przy­na­leż­ność ro­dza­jo­wa tego kota jest więc nie­pew­na.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rodzaj mrz., rodzajowość ż.

 przysł. rodzajowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gatunkowy, generyczny

Wiktionary


rodzenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ro­dzić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rɔˈd͡zɛ̃ɲɛ, AS: roʒẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. porodówka ż., rodziciel mos., rodzina ż., narodzenie n., rodzicielka ż., rodzinka ż., narodziny nmos., przyrodzenie n., rodzinność ż.

 czas. rodzić

 przym. przyrodni

Wiktionary


rodzeństwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) brat (bra­cia), sio­stra (sio­stry);

Wiktionary

Ro­dzeń­stwo – w ge­ne­a­lo­gii i pra­wie dzie­ci tych sa­mych ro­dzi­ców bądź ro­dzi­ca: wszy­scy bra­cia i sio­stry w ogól­no­ści albo każdy z nich po­je­dyn­czo wobec dru­gie­go z nich (tak zwła­szcza w tek­stach praw­nych).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Miał dwoje ro­dzeń­stwa: brata i sio­strę.

 (1.1) Za­fa­scy­no­wa­nym sobą ro­dzeń­stwom pisma wy­ja­śnia­ją, że ka­zi­rodzt­wo jest w na­szej kul­tu­rze tabu i oto­cze­nie zwią­zek taki na pewno przyj­mie źle.

 (1.1) Usta­lo­no, że fe­ral­ne­go wie­czo­ra dosz­ło do kłót­ni i prze­py­cha­nek mię­dzy zwa­śnio­ny­mi ro­dzeń­stwa­mi.

 (1.1) Z kolei ci wy­cho­wa­ni w trud­nych ro­dzeń­stwach pra­gną mieć je­dy­na­ka, my­śląc, że uszczę­śli­wią go i uchro­nią przed nie­do­god­no­ścia­mi stad­ne­go życia w wie­lo­dziet­nej ro­dzi­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rɔˈd͡zɛ̃j̃stfɔ, AS: roʒẽĩ ̯stfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rodzina ż., narodziny nmos.

 czas. rodzić ndk.

 przym. rodzony, przyrodni

Wiktionary


rodzic

jedno z ro­dzi­ców, oj­ciec lub matka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pier­wszy bio­lo­gicz­ny przo­dek danej osoby, oj­ciec lub matka

 (1.2) daw. oj­ciec

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Moi ro­dzi­ce nie chcą mi poz­wo­lić po­je­chać samej na wa­ka­cje, a mam już 15 lat!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrɔd͡ʑit͡s, AS: roʒ́ic

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rodzica ż., rodzinność ż., narodziny nmos., rodzinka ż., rodzina ż., rodzice mos., rodzicielstwo n., rodziciel m., rodzicielka ż.

 czas. rodzić ndk.

 przym. rodzicielski, przyrodni

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. lub podn. rodziciel; grub. stary

Wiktionary


rodzica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) śrpol. matka

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. i B. lp. od: ro­dzic

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ty myśli wiesz, • Ty moje znasz ta­jem­ni­ce, • Tyś mię w ży­wo­cie two­rzył mojej ro­dzi­ce.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rodzic, rodzicielka, rodziczka, Bogurodzica, Bogarodzica

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) matka, mać, mama, rodziczka, rodzicielka

Wiktionary


rodzice

oj­ciec i matka w sto­sun­ku do swo­je­go dziec­ka; ro­dzi­cie­le


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) oj­ciec i matka

 (1.2) dwoje opie­ku­nów peł­nią­cych rolę ro­dzi­ciel­ską

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) M. i W. lm. od: ro­dzic

Wiktionary

Zo­bacz też: mie­sięcz­nik „Ro­dzi­ce”.

Ro­dzi­ce – nazwa jed­nej z pod­sta­wo­wych re­la­cji w ro­dzi­nie. Ro­dzic jest spo­krew­nio­ny z dziec­kiem w pier­wszym stop­niu linii pro­stej i jest jego wstęp­nym (przod­kiem).

Ro­dzi­ce to okre­śle­nie na­le­żą­ce za­rów­no do ję­zy­ka na­tu­ral­ne­go, w tym po­tocz­ne­go, jak i do ję­zy­ka praw­ne­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jej ro­dzi­ce są bar­dzo wy­ro­zu­mia­li i poz­wa­la­ją jej cho­dzić do dy­sko­te­ki, mimo że ma tylko czter­na­ście lat.

 (1.1) W ko­ście­le spot­ka­li­śmy ro­dzi­ców Ma­te­u­sza.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rɔˈd͡ʑit͡sɛ, AS: roʒ́ice

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rodziciel mos., rodzic mos., rodzicielka ż.

 przym. rodzicielski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rodziciele, starzy

Wiktionary


rodziciel

daw­niej: ro­dzic


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. obec­nie podn. lub żart. ten który zro­dził lub rodzi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Żaden z two­ich ro­dzi­cie­li nie po­ka­zał się na wy­wia­dów­ce.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rodzic mos., rodzice lm m., rodzicielstwo n., rodzenie n.

:: fż. rodzicielka ż.

 czas. rodzić ndk., zrodzić dk.

 przym. rodzicielski, rodzinny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rodzic

Wiktionary


rodziciele

daw­niej: ro­dzic


SJP.pl


rodzicielka

daw­niej: matka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ta która zro­dzi­ła lub rodzi;

Wiktionary

Ro­dzi­ciel­ka – ko­bie­ta, która we włas­nym ciele no­si­ła dziec­ko pod­czas ciąży i uro­dzi­ła je żywe pod­czas po­ro­du. Ro­dzi­ciel­ka jest matką, ale nie każda matka dziec­ka była jego ro­dzi­ciel­ką (np. w przy­pad­ku adop­cji, za­stęp­cze­go ro­dzi­ciel­stwa). Ro­dzi­ciel­ka jest osobą, która jako pier­wsza zo­sta­nie wpi­sa­na do aktu uro­dze­nia dziec­ka, nie­za­leż­nie od moż­li­wo­ści póź­niej­szych zmian (dom­nie­ma­nie).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ro­dzi­ciel­ka jest matką, ale nie każda matka dziec­ka była jego ro­dzi­ciel­ką.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rodzic mos., rodzice lm m., rodzicielstwo n., rodzenie n.

:: fm. rodziciel mos.

 czas. rodzić ndk.

 przym. rodzicielski, rodzinny

Wiktionary


rodzicielski

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ro­dzi­ciel­stwem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po opu­szcze­nia ro­dzi­ciel­skie­go domu Su­san­ne raz na za­wsze zam­knę­ła Bi­blię.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rodziciel mos., rodzicielstwo n., rodzic m., rodzice mos., rodzicielka ż., rodzinka ż., narodziny nmos.

 czas. rodzić

Wiktionary


rodzicielskość

→ ro­dzi­ciel­ski


SJP.pl

Patrz:

rodzicielski

rodzicielstwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) bycie ro­dzi­cem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɔd͡ʑiˈt͡ɕɛlstfɔ, AS: roʒ́ićelstfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rodzina ż., rodzic m., rodziciel m., rodzicielka ż., rodzinka ż., narodziny nmos.

 czas. rodzić ndk.

 przym. rodzicielski

Wiktionary


rodziewicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bar­ba­ra Ro­dzie­wicz – pol­ska ję­zy­koz­naw­czy­ni
  • Bry­gi­da Ro­dzie­wicz – ka­to­lic­ka du­chow­na
  • Fran­ci­szek Ro­dzie­wicz – pol­ski woj­sko­wy
  • Fran­ci­szek Karol Ro­dzie­wicz – pol­ski woj­sko­wy
  • Jacek Ro­dzie­wicz – pol­ski sak­so­fo­ni­sta i pia­ni­sta
  • Ro­mu­ald Ro­dzie­wicz – pol­ski woj­sko­wy
  • Wło­dzi­mierz Ro­dzie­wicz – pol­ski in­ży­nier
  • Jó­ze­fa Ro­dzie­wi­czów­na – pol­ska ma­lar­ka
  • Maria Ro­dzie­wi­czów­na – pol­ska pi­sar­ka

Wikipedia


rodzik

naz­wi­sko


SJP.pl

Ro­dzik (ina­czej Ra­dzik) – wznie­sie­nie w Czę­sto­cho­wie o wy­so­ko­ści 249,5 m n.p.m. Po­ło­żo­ne na lewym brze­gu Warty. Koło wzgó­rza znaj­du­je się sta­ro­rze­cze, wzdłuż któ­re­go prze­bie­ga Szlak Jury Wie­luń­skiej.

We­dług mo­no­gra­fii "Czę­sto­cho­wa – dzie­je mia­sta i klasz­to­ru jas­no­gór­skie­go", przez wzgó­rze od XVI wieku prze­bie­ga­ła gra­ni­ca prze­strze­ni miej­skiej Czę­sto­cho­wy.

Wikipedia


rodzimak

in­dy­wi­du­a­lizm: rdzen­ny miesz­ka­niec da­ne­go ob­sza­ru; tu­by­lec, tu­zie­miec, au­toch­ton, abo­ry­gen, ro­dzi­miak


SJP.pl


rodzimek

brył­ka me­ta­lu, zwła­szcza szla­chet­ne­go, zna­le­zio­na w pia­sku, mule itp.; sa­mo­ro­dek, nug­get


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geol. miner. brył­ka czy­ste­go me­ta­lu zna­le­zio­na w skale czy gle­bie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) samorodek, pierwiastek rodzimy

Wiktionary


rodzimiak

in­dy­wi­du­a­lizm: rdzen­ny miesz­ka­niec da­ne­go ob­sza­ru; tu­by­lec, tu­zie­miec, au­toch­ton, abo­ry­gen, ro­dzi­mak


SJP.pl


rodzimowierca

wyz­naw­ca wiary ro­dzi­mej, od­wo­łu­ją­cej się naj­czę­ściej do tra­dy­cji po­gań­skich


SJP.pl


rodzimowierczy

→ ro­dzi­mo­wier­ca, → ro­dzi­mo­wier­stwo


SJP.pl

Patrz:

rodzimowierca, → rodzimowierstwo

rodzimowierczyni

→ ro­dzi­mo­wier­ca


SJP.pl

Patrz:

rodzimowierca

rodzimowierstwo

sy­stem wie­rzeń od­wo­łu­ją­cy się naj­czę­ściej do tra­dy­cji po­gań­skich


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) rel. sy­stem wie­rzeń od­wo­łu­ją­cych się zaz­wy­czaj do tra­dy­cji przed­chrze­ści­jań­skich, sy­stem po­glą­dów opie­ra­ją­cych się na mi­to­lo­gii i wie­rze­niach lo­kal­nej spo­łecz­no­ści, w obrę­bie danej grupy kul­tu­ro­wej lub et­nicz­nej;

Wiktionary

Ro­dzi­mo­wier­stwo – sy­stem wie­rzeń et­nicz­nych (za­rów­no mi­nio­nych, jak i współ­czes­nych – w tym część re­kon­struk­cji – za­wsze jed­nak na­wią­zu­ją­cych do kon­kret­ne­go sy­ste­mu wie­rzeń et­nicz­nych), od­wo­łu­ją­cych się zaz­wy­czaj do tra­dy­cji przed­chrze­ści­jań­skich. Jest to ze­spół po­glą­dów opar­tych na mi­to­lo­gii i wie­rze­niach lo­kal­nej spo­łecz­no­ści, w obrę­bie danej grupy kul­tu­ro­wej lub et­nicz­nej. Wyz­naw­cy ro­dzi­mo­wier­stwa to tzw. "ro­dzi­mo­wier­cy" – osoby prak­ty­ku­ją­ce wiarę ro­dzi­mą, et­nicz­ną.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) (…) ro­dzi­mo­wier­stwo jest re­li­gią stric­te et­nicz­ną, re­li­gią pól i lasów, świąt, które za­ni­ka­ły, ale są nam nadal bli­skie. Chrze­ści­jań­stwo jest re­li­gią pu­sty­ni, zresz­tą o tym, że jest nam obce świad­czy fakt, jak wiele mu­sia­ło za­a­dap­to­wać zwy­cza­jów i tra­dy­cji po­gań­skich, żeby się na zie­miach pol­skich za­a­dap­to­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɔd͡ʑĩmɔˈvʲjɛrstfɔ, AS: roʒ́ĩmovʹi ̯erstfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rodzimowierca m., rodzimowierczyni ż.

 przym. rodzimowierczy

Wiktionary


rodzimy

1. wła­ści­wy da­ne­mu na­ro­do­wi, ple­mie­niu, kra­jo­wi, miej­scu; po­cho­dzą­cy lub wyt­wo­rzo­ny przez jakiś naród, ple­mię, ro­dzi­nę; swoj­ski, miej­sco­wy, rdzen­ny;
2. o me­ta­lach i in­nych pier­wiast­kach: wy­stę­pu­ją­cy w przy­ro­dzie w sta­nie wol­nym, np. złoto ro­dzi­me, siar­ka ro­dzi­ma;
3. daw­niej, o oso­bie: jakby stwo­rzo­ny do cze­goś, z krwi i kości


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) o okre­ślo­nym po­cho­dze­niu, wy­wo­dzą­cy się z da­ne­go ludu, domu, kraju

 (1.2) chem. wy­stę­pu­ją­cy sa­mo­dziel­nie w na­tu­rze

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 3. os., lm., ter., tryb oz­naj­mu­ją­cy zob. ro­dzić.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tra­wian­ka może prze­no­sić cho­ro­by na ro­dzi­me ga­tun­ki, ale także po­ten­cjal­nie wy­pie­rać je lo­kal­nie po­przez zja­da­nie ich po­ży­wie­nia.

 (1.1) W przesz­ło­ści w tej re­tor­cie wyt­wa­rza­ła się szcze­gól­na sub­stan­cja przez wza­jem­ne dzia­ła­nie na sie­bie pier­wiast­ków im­por­to­wa­nych i ro­dzi­mych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rɔˈd͡ʑĩmɨ, AS: roʒ́ĩmy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rodzimość

 czas. narodzić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) swojski

 (1.2) wolny

Wiktionary


rodzina

pod­sta­wo­wa grupa spo­łecz­na, skła­da się z ro­dzi­ców i ich dzie­ci, ce­chu­je ich więź for­mal­na, wspól­no­ta ma­te­rial­na, miesz­ka­nio­wa oraz okre­ślo­ny ze­spół funk­cji.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ro­dzi­ce wraz z ich dzieć­mi

 (1.2) so­cjol. grupa osób, które łączy po­kre­wień­stwo, mał­żeń­stwo, po­wi­no­wact­wo lub inne prawo;

 (1.3) pot. grupa osób, które łączy spo­łecz­na więź

 (1.4) pot. grupa obiek­tów o wspól­nych ce­chach, ro­dzaj

 (1.5) biol. w sy­ste­ma­ty­ce: jed­nost­ka wyż­sza od ro­dza­ju;

 (1.6) mat. zbiór, szcze­gól­nie zbiór zbio­rów;

 (1.7) jęz. grupa ję­zy­ków wy­wo­dzą­cych się od wspól­ne­go pra­ję­zy­ka;

 (1.8) techn. grupa ko­lej­nych ulep­szo­nych urzą­dzeń z tej samej serii

Wiktionary

Ro­dzi­na – grupa osób po­wią­za­nych ze sobą po­przez po­kre­wień­stwo lub po­wi­no­wact­wo. W węż­szym zna­cze­niu są to ro­dzi­ce wraz z dzieć­mi, czyli tzw. ro­dzi­na nu­kle­ar­na. Ro­dzi­na, zda­niem so­cjo­lo­gów i we­dług naj­prost­szych jej de­fi­ni­cji, to „naj­waż­niej­sza, pod­sta­wo­wa grupa spo­łecz­na, na któ­rej opie­ra się całe spo­łe­czeń­stwo”. Dla więk­szo­ści (82-84%) Po­la­ków ro­dzi­na jest naj­waż­niej­szą war­to­ścią.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Było mi dane wy­cho­wy­wać się we wzor­co­wej ro­dzi­nie.

 (1.1) Moja ro­dzi­na skła­da się tylko z dwóch człon­ków, gdyż oj­ciec umarł pięć lat temu.

 (1.2) Nie lubię spot­kań z ro­dzi­ną przy okaz­ji róż­nych świąt.

 (1.3) Je­ste­śmy z wami, cała ro­dzi­na re­demp­to­ry­stów, cała ro­dzi­na Radia Ma­ry­ja!

 (1.3) Tu w fir­mie wszy­scy je­ste­śmy jedną wiel­ką ro­dzi­ną.

 (1.4) Ta ro­dzi­na myszy kom­pu­te­ro­wych zdo­by­wa­ła naj­wyż­sze na­gro­dy.

 (1.5) Ko­sat­ka pstra to ryba z ro­dzi­ny ba­gro­wa­tych.

 (1.6) Model sta­ty­stycz­ny to pa­ra­me­try­zo­wa­na ro­dzi­na roz­kła­dów łącz­nych roz­wa­ża­nych zmien­nych lo­so­wych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rɔˈd͡ʑĩna, AS: roʒ́ĩna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rodzic m., ród m., rodzinność ż., rodzenie n., urodzenie n., rodzicielstwo n., wyrodzenie n., rodziciel m., rodzicielka ż., rodzeństwo n.

:: zdrobn. rodzinka ż.

 czas. rodzić ndk., urodzić dk., wyrodzić dk.

 przym. rodzinny, rodowy, wyrodny, rodzony, przyrodni

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rodzina elementarna

 (1.2) ród, klan, reg. śl. familio

Wiktionary


rodzinka

zdrob­nie­nie od: ro­dzi­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: ro­dzi­na

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ro­dzin­ka (se­rial te­le­wi­zyj­ny)
  • Ro­dzin­ka.pl
  • Ro­dzi­na

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przyjdź, poz­nasz moją ro­dzin­kę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rodzicielstwo n., rodzic mos., rodzenie n., wyradzanie n., urodzenie n., rodzina ż., rodzinność ż.

 przym. rodzinny, rodzicielski

 przysł. rodzinnie

 czas. urodzić

Wiktionary


rodzinność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest ro­dzin­ne; cecha tych, któ­rzy są ro­dzin­ni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rodzina m., rodzinka ż., rodzic m., rodzenie n.

 przym. rodzinny

 przysł. rodzinnie

Wiktionary


rodzinny

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ro­dzi­ną, do­ty­czą­cy ro­dzi­ny

 (1.2) oj­czy­sty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie był czło­wie­kiem ro­dzin­nym, wolał sa­mot­ne życie.

 (1.1) Ten ne­o­sę­dzia sądzi w są­dzie ro­dzin­nym od dwóch lat.

 (1.2) Hel­sin­ki są moim mia­stem ro­dzin­nym.

 (1.2) Całem mem ser­cem, duszą nie­win­ną, / Ko­cham tę świę­tą zie­mię ro­dzin­ną, / Na któ­rej moja ko­ły­ska stała, / I któ­rej dawna karmi mię chwa­ła.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rɔˈd͡ʑĩnːɨ, AS: roʒ́ĩ•ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ród mrz., rodziciel mos., rodzina ż., rodzinność ż., rodzicielka ż., rodzinka ż.

 przysł. rodzinnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rodowy, familijny

Wiktionary


rodzić

1. wy­da­wać na świat po­tom­stwo;
2. wydać plon;
3. two­rzyć


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni

 (1.1) fizj. u ssa­ków: wy­da­wać po­tom­stwo na świat

 (1.2) bot. o ro­śli­nach, ziemi: wy­da­wać plon

 (1.3) pot. dawać owoce, efek­ty, sku­tek

cza­sow­nik zwrot­ny ro­dzić się

 (2.1) przy­cho­dzić na świat

 (2.2) przen. pow­sta­wać, brać po­czą­tek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pani Ko­wal­ska ro­dzi­ła czte­ry go­dzi­ny.

 (1.2) To uro­dzaj­na zie­mia, rodzi ob­fi­cie psze­ni­cę.

 (1.3) Sza­cu­nek do sie­bie rodzi w czło­wie­ku po­sza­no­wa­nie in­nych ludzi.

 (2.1) Nikt nie rodzi się z uprze­dze­nia­mi.

 (2.1) Uro­dzi­łem się w War­sza­wie.

 (2.2) Pytań rodzi się wiele.

 (2.2) Przy piwie uro­dził się wspa­nia­ły po­mysł zro­bie­nia ma­jąt­ku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrɔd͡ʑit͡ɕ, AS: roʒ́ić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ród mrz., rodzeństwo n., porodówka ż., narodziny nmos., narodzenie n., rodzic m., rodziciel m., rodzicielka ż., rodzicielstwo n., rodzenie n., poród m., urodziny nmos., rodzina ż.

 czas. urodzić dk., narodzić dk.

 przym. rozrodczy, rodzicielski, przyrodni

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wydawać na świat

Wiktionary


rodziński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Ro­dziń­ski (1920–2014) – pol­ski fi­lo­zof, etyk, an­tro­po­log
  • Artur Ro­dziń­ski (1892–1958) – pol­ski dy­ry­gent
  • Her­man Ro­dziń­ski vel Her­man Rit­tig­ste­in (1862–1925) – le­karz, ge­ne­rał bry­ga­dy Woj­ska Pol­skie­go
  • Sta­ni­sław Ro­dziń­ski (ur. 1940) – pol­ski ma­larz, pro­fe­sor sztu­ki
  • Wi­told Ro­dziń­ski (1918–1997) – pol­ski dy­plo­ma­ta, hi­sto­ryk i si­no­log, syn Ar­tu­ra Ro­dziń­skie­go

Wikipedia


rodzoniutki

zdrob­nie­nie od: ro­dzo­ny


SJP.pl


rodzony

spo­krew­nio­ny w pro­stej linii wstęp­nej albo zstęp­nej


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) bar­dzo bli­sko spo­krew­nio­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ro­dzo­ny brat matki jest wujem, żona jego wu­jen­ką czyli wujną, syn bra­tem, córka sio­strą ro­dzo­no-wu­jecz­ną.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. narodziny nmos., rodzeństwo n., rodzina ż.

Wiktionary


rodzynek

su­szo­ne wi­no­gro­no; ro­dzy­nek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) su­szo­ne wi­no­gro­no

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) pot. ktoś w jakiś spo­sób wy­róż­nia­ją­cy się

 (2.2) pot. je­dy­ny męż­czyz­na (chło­piec) w gru­pie ko­biet (dziew­cząt)

 (2.3) pot. je­dy­na ko­bie­ta (dziew­czy­na) w gru­pie męż­czyzn (chłop­ców)

forma rze­czow­ni­ka.

 (3.1) D. lm. od: ro­dzyn­ka

Wiktionary

Zo­bacz też: ro­dzy­nek – ba­ka­lia.

Ro­dzy­nek – skała w dol­nej czę­ści le­wych zbo­czy Do­li­ny Będ­kow­skiej na Wy­ży­nie Ol­ku­skiej bę­dą­cej czę­ścią Wy­ży­ny Kra­kow­sko-Czę­sto­chow­skiej. Ad­mi­ni­stra­cyj­nie znaj­du­je się we wsi Ko­by­la­ny w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie kra­kow­skim, w gmi­nie Za­bie­rzów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ro­dzyn­ki są słod­kie.

 (2.2) Jest nas 15 (= pięt­na­ście) osób w gru­pie, 14 (= czter­na­ście) dziew­czyn i jeden ro­dzy­nek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rɔˈd͡zɨ̃nɛk, AS: roʒỹnek

Wiktionary

Powiązane:

 przym. rodzynkowy

Wiktionary

Synonimy:

rodzynka

Wiktionary


rodzynka

su­szo­ne wi­no­gro­no; ro­dzy­nek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spoż. su­szo­ne wi­no­gro­no na­le­żą­ce do ba­ka­lii; zob. ro­dzy­nek.

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. B. lp., zob. ro­dzy­nek.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ro­dzyn­ka jest słod­ka.

 (1.1) W po­tra­wach go­to­wa­nych roz­ma­i­te rze­czy są po­dob­ne z po­sta­ci do pie­przu: ro­dzyn­ki ko­rync­kie, ja­ło­wiec su­szo­ny, ko­len­dra!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rɔˈd͡zɨ̃nka, AS: roʒỹnka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rodzynek

Wiktionary


rodzynki

su­szo­ne wi­no­gro­no; ro­dzy­nek


SJP.pl

Ro­dzyn­ki (licz­ba po­je­dyn­cza ro­dzy­nek lub ro­dzyn­ka) – su­szo­ne wi­no­gro­na, za­li­cza­ne do ba­ka­lii. Mogą być spo­ży­wa­ne su­ro­we lub uży­wa­ne do pie­cze­nia (np. ciast).

Wikipedia


rodzynkowy

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy ro­dzyn­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rodzynek mrz.

Wiktionary


rodząca

1. wy­da­wać na świat po­tom­stwo;
2. wydać plon;
3. two­rzyć


SJP.pl


rodło

godło Związ­ku Po­la­ków w Niem­czech (or­ga­ni­za­cji po­lo­nij­nej dzia­ła­ją­cej w Niem­czech od 1922 r.), przed­sta­wia­ją­ce w spo­sób sche­ma­tycz­ny bieg Wisły z zaz­na­czo­nym Kra­ko­wem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) godło Związ­ku Po­la­ków w Niem­czech;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Rodło (sym­bol) – sym­bol m.in. Związ­ku Po­la­ków w Niem­czech
  • Rodło – okre­śle­nie Związ­ku Po­la­ków w Niem­czech
  • Or­ga­ni­za­cja Har­cer­ska „Rodło” – lo­kal­na or­ga­ni­za­cja har­cer­ska dzia­ła­ją­ca na te­re­nie Wiel­ko­pol­ski
  • Rodło Kwi­dzyn
  • Radio Rodło Bytom
  • Plac Rodła w Szcze­ci­nie

Wikipedia


roe

Roe – rzeka w USA, w sta­nie Mon­ta­na.

W księ­dze re­kor­dów Gu­in­nes­sa do 2005 była wy­mie­nio­na jako naj­krót­sza rzeka świa­ta. Jej dłu­gość wy­no­si 67 me­trów (220 stóp). Wy­pły­wa ze źró­deł Giants, wpły­wa do rzeki Mis­so­u­ri.

W sta­nie Ore­gon jest rzeka D (D River), którą uważa się za krót­szą (36 m). W rze­czy­wi­sto­ści dłu­gość obu rzek jest zmien­na. Księ­ga re­kor­dów Gu­in­nes­sa z roku 2006 nie po­da­je naj­krót­szej rzeki.

Wikipedia


roentgen

[czy­taj: rent­gen] pier­wia­stek che­micz­ny o licz­bie ato­mo­wej 111 (sym­bol Rg)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu Rg i licz­bie ato­mo­wej 111;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wil­helm Ro­ent­gen
  • ro­ent­gen (pier­wia­stek)
  • ro­ent­gen – jed­nost­ka dawki pro­mie­nio­wa­nia jo­ni­zu­ją­ce­go

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jakie wła­ści­wo­ści che­micz­ne ma ro­ent­gen?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrɛ̃ndɡɛ̃n, AS: rẽndgẽn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rentgen mrz., rentgenizacja ż., rentgenizowanie n.

 przym. roentgenowy, rentgenowski

 czas. rentgenizować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. Rg; stara nazwa unununium (Uuu)

Wiktionary


roentgenowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy ro­ent­ge­nu (pier­wiast­ka che­micz­ne­go)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. roentgen mrz.

Wiktionary


roeselare

Ro­e­se­la­re (fr. "Ro­u­lers", vls. "Ro­e­se­lo­a­re") – mia­sto w za­chod­niej Bel­gii, w Re­gio­nie Fla­mandz­kim, w pro­win­cji Flan­dria Za­chod­nia, sie­dzi­ba ad­mi­ni­stra­cyj­na okrę­gu Ro­e­se­la­re. Lud­ność: 66 262 (1 stycz­nia 2024), po­wierzch­nia: 60,40 km².

Wikipedia


roesti

[czy­taj: rosti] szwaj­car­skie plac­ki ziem­nia­cza­ne; rösti


SJP.pl


rofekoksyb

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, lek o dzia­ła­niu prze­ciw­za­pal­nym i prze­ciw­bó­lo­wym; Vioxx


SJP.pl

Ro­fe­kok­syb – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, prze­ciw­bó­lo­wy i prze­ciw­za­pal­ny lek z grupy in­hi­bi­to­rów COX-2 pro­du­ko­wa­ny przez kon­cern far­ma­ce­u­tycz­ny Merck & Co. Lek od­dzia­łu­je bez­poś­red­nio na COX-2, nie wpły­wa­jąc jed­no­cze­śnie na COX-1. Dzię­ki temu, przy­najm­niej te­o­re­tycz­nie, wy­e­li­mi­no­wa­no ry­zy­ko usz­ko­dzeń żo­łąd­ka po­wo­do­wa­nych przez inne leki o po­dob­nym za­sto­so­wa­niu. Jak się oka­za­ło w trak­cie póź­niej­szych badań, jego przyj­mo­wa­nie zwięk­sza­ło ry­zy­ko cho­rób ukła­du krą­że­nia.

Wikipedia


rogacewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


rogacizna

1. bydło ro­ga­te
2. włócz­nia z ha­kiem przy gro­cie uży­wa­na w przez lekką jazdę; ro­ha­ty­na


SJP.pl

rze­czow­nik zbio­ro­wy, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) roln. ogół ro­ga­tych zwie­rząt ho­dow­la­nych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sę­dzi­wy niedź­wiedź roz­tył się przez lato, strasz­nie łu­pie­żąc świe­po­ta i ro­ga­ciz­nę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nierogacizna ż., róg mrz., rożek mrz., rogacz mos., rogaś mzw., rogal mrz., rogalik mrz., rogatka ż.

 przym. rogaty

 przysł. rogato

 czas. rogowacieć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bydło

Wiktionary


rogacjonista

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) za­kon­nik ze Zgro­ma­dze­nia Księ­ży Ro­ga­cjo­ni­stów Serca Je­zu­so­we­go;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Julka cho­dzi na ro­ra­ty do pa­ra­fii ro­ga­cjo­ni­stów na Ka­to­wic­kiej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɔɡat͡sʲjɔ̇̃ˈɲista, AS: rogacʹi ̯o̊̃ńista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. rogacjonistka ż.

Wiktionary


rogacki

naz­wi­sko


SJP.pl


rogacz

1. do­ro­sły sa­miec sarny; ko­zioł;
2. po­tocz­nie: męż­czyz­na zdra­dza­ny przez ko­bie­tę;
3. je­lo­nek ro­gacz - jeden z naj­więk­szych chrzą­szczy w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) łow. do­ro­sły sa­miec sarny

 (1.2) łow. do­ro­sły jeleń sa­miec

 (1.3) ent. pot. je­lo­nek ro­gacz, naj­więk­szy chrząszcz pol­ski przen. żart. lub po­gard. zdra­dza­ny mąż

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ro­gacz – po­tocz­nie zdra­dza­ny mąż
  • ro­gacz – sa­miec sarny
  • Ro­gacz – potok, do­pływ Bia­łej Wody
  • Ro­gacz – potok, do­pływ Czer­cza
  • Ro­gacz – skała w Gó­rach Sto­ło­wych
  • Ro­gacz – skały w Kar­ko­no­szach
  • Ro­gacz (828 m) – szczyt w Be­ski­dzie Małym
  • Ro­gacz (899 m) – szczyt w Be­ski­dzie Małym
  • Ro­gacz (617 m) – szczyt w Gó­rach Ka­czaw­skich
  • Ro­gacz – wieś w Buł­ga­rii
  • Ro­gacz – część wsi Dzi­ko­wiec, w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie kol­bu­szow­skim, w gmi­nie Dzi­ko­wiec
  • Ro­gacz – wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie san­do­mier­skim, w gmi­nie Kli­mon­tów

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na po­la­nie pasły się ro­ga­cze.

 (2.1) Jej mąż nawet nie wie, jakim jest ro­ga­czem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrɔɡat͡ʃ, AS: rogač

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. róg m., rożek m., rogacizna ż., rogal m., rogalik m., rogaś m.

 przym. rogaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kozioł

 (1.2) byk

 (2.1) daw. rogal

Wiktionary


rogaczewski

naz­wi­sko


SJP.pl


rogaczówek

Ro­ga­czó­wek – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie ra­dom­szczań­skim, w gmi­nie Żytno.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa czę­sto­chow­skie­go.

We wsi znaj­du­je się kilka za­byt­ko­wych ka­pli­czek, jedna z nich po­cho­dzi z 1936 r.

Wikipedia


rogal

1. ro­dzaj pie­czy­wa w kształ­cie półk­się­ży­ca;
2. w rol­nict­wie: urzą­dze­nie skon­stru­o­wa­ne z wbi­ja­nej w zie­mię żer­dzi z pro­mie­ni­sty­mi od­ga­łę­zie­nia­mi, słu­żą­ce do su­sze­nia siana;
3. w ło­wiect­wie: sa­miec więk­szych zwie­rząt ra­ci­co­wych (łosi, żu­brów, da­nie­li);
4. śro­do­wi­sko w piłce noż­nej: strzał na bram­kę bez­poś­red­nio z rzutu roż­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. bułka w kształ­cie półk­się­ży­ca;

 (1.2) przen. obiekt w kształ­cie ro­ga­la (1.1)

 (1.3) roln. urzą­dze­nie do su­sze­nia siana skła­da­ją­ce się z żer­dzi i przy­mo­co­wa­nych do niej po­prze­czek; uży­wa­ne w gó­rach

 (1.4) po­gard. mąż zdra­dza­ny przez żonę

 (1.5) wydma, zaspa o pół­ku­li­stym kształ­cie

 (1.6) sa­miec więk­szych zwie­rząt ra­ci­co­wych

 (1.7) slang. RPG: łotr, ło­trzyk (klasa po­sta­ci)

Wiktionary

Rogal – bułka w kształ­cie półk­się­ży­ca, ro­dzaj de­li­kat­ne­go pie­czy­wa, zaz­wy­czaj pszen­ne­go, cza­sem na­dzie­wa­ne­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pies bo­wiem skwa­pli­wie uprzą­tał ro­ga­le, bułki, ser­del­ki, wy­pi­jał mleko, śmie­tan­kę, a przy tym bar­dzo lubił gryźć różne przed­mio­ty za­pra­wia­jąc sobie młode zęby do przysz­łych czy­nów.

 (1.2) Pro­ces do­cie­ra­nia osta­tecz­ne­go po­dzia­łu kraju w pra­cach Sejmu i Se­na­tu trwał do lipca, przy­no­sząc je­szcze takie oso­bli­wo­ści jak osła­wio­ny "rogal". Było to Ku­jaw­sko-Po­mor­skie w fi­ku­śnym kształ­cie bu­me­ran­gu, zło­żo­ne z wo­je­wództw byd­go­skie­go i włoc­ław­skie­go, ale z to­ruń­skim po­dłą­czo­nym pod Gdańsk.

 (1.6) Led­wie się wtu­li­li do brze­gu, prze­le­cia­ło obok nich stado saren z ro­ga­tym ko­złem na czele. – Ładny rogal! – rzekł Odro­wąż z żalem my­śliw­skim.

 (1.7) Za­czą­łem grać ro­ga­lem z na­sta­wie­niem bar­dziej na PvE, ani­że­li PvP (nie wy­klu­cza­jąc jed­nak tego dru­gie­go).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrɔɡal, AS: rogal

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. róg, rożek, różek, rogacz

:: zdrobn. rogalik

Wiktionary

Synonimy:

 (1.4) rogacz, kornut

 (1.6) byk

Wiktionary


rogala

1. ro­dzaj pie­czy­wa w kształ­cie półk­się­ży­ca;
2. w rol­nict­wie: urzą­dze­nie skon­stru­o­wa­ne z wbi­ja­nej w zie­mię żer­dzi z pro­mie­ni­sty­mi od­ga­łę­zie­nia­mi, słu­żą­ce do su­sze­nia siana;
3. w ło­wiect­wie: sa­miec więk­szych zwie­rząt ra­ci­co­wych (łosi, żu­brów, da­nie­li);
4. śro­do­wi­sko w piłce noż­nej: strzał na bram­kę bez­poś­red­nio z rzutu roż­ne­go


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ro­ga­la – pol­ski herb szla­chec­ki
  • Mał­go­rza­ta Ro­ga­la
  • Ry­szard Ro­ga­la
  • Sta­ni­sław Ro­ga­la
  • Ste­fan Ro­ga­la
  • To­masz Ro­ga­la
  • Win­cen­ty Ro­ga­la
  • Woj­ciech Ro­ga­la
  • Zyg­munt Ro­ga­la
  • Elż­bie­ta Ro­ga­la-Koń­czak
  • Wi­told Ro­ga­la
  • Ma­rian­na Ro­ga­la

Wikipedia


rogalek

ro­ga­lik


SJP.pl


rogalewski

naz­wi­sko


SJP.pl


rogalice

Ro­ga­li­ce – wieś w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie brze­skim, w gmi­nie Lub­sza.

Wieś po­ło­żo­na jest na Rów­ni­nie Ole­śnic­kiej, na skra­ju Lasu Lub­szań­skie­go (część Sto­braw­skie­go Parku Kra­jo­bra­zo­we­go), przy szo­sie kra­jo­wej nr 39 łą­czą­cej Brzeg z Na­my­sło­wem.

We wsi jest sta­cja ko­le­jo­wa Ro­ga­li­ce z ok. 1909 roku, tar­tak, le­śni­czów­ka.

Wikipedia


rogalik

bułka nie­wiel­kich roz­mia­rów w kształ­cie półk­się­ży­ca; mały rogal


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: rogal

 (1.2) kulin. mały rogal, czę­sto z na­dzie­niem

 (1.3) pot. gry­komp. ga­tu­nek gier wideo; ro­gu­e­li­ke

Wiktionary

Ro­ga­lik (niem. "Ro­gal­lic­ken", od 1938 "Kle­in­ro­sen­he­i­de") – osada w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie ełc­kim, w gmi­nie Stare Juchy.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa su­wal­skie­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) „Hades” to gra ide­al­na? Nie wiem, ale ro­ga­li­kiem jest do­sko­na­łym!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rɔˈɡalʲik, AS: rogalʹik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rogal mzw./mrz., rogacz m., rogacizna ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) croissant

Wiktionary


rogalikowy

→ ro­ga­lik


SJP.pl

Patrz:

rogalik

rogalin

nazwa kilku wsi w Pol­sce


SJP.pl

. Znana jest głów­nie z za­byt­ko­we­go ze­spo­łu pa­ła­co­wo-par­ko­we­go hra­biów Ra­czyń­skich: ba­ro­ko­wo-kla­sy­cy­stycz­ne­go pa­ła­cu z ga­le­rią ma­lar­stwa oraz roz­le­głym ogro­dem w stylu fran­cu­skim, ko­ścio­ła z ma­u­zo­le­um ro­do­wym oraz pom­ni­ko­wych dębów ro­ga­liń­skich. Cały ze­spół pa­ła­co­wo-par­ko­wy, ko­ściół i ota­cza­ją­cy je ob­szar daw­ne­go ma­jąt­ku ziem­skie­go Ra­czyń­skich są chro­nio­ne jako pom­nik hi­sto­rii, naj­więk­szy w Pol­sce.

Wikipedia


rogalinek

Ro­ga­li­nek (dawn. niem. "Klein Ro­ga­lin") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie poz­nań­skim, w gmi­nie Mo­si­na.

Wikipedia


rogalino

Ro­ga­li­no (niem. "Röglin") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie świd­wiń­skim, w gmi­nie Świd­win.

Wikipedia


rogaliński

zwią­za­ny z Ro­ga­li­nem, do­ty­czą­cy Ro­ga­li­na


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Józef Fe­liks Ro­ga­liń­ski – ka­to­lic­ki ksiądz, ma­te­ma­tyk, fizyk, te­o­re­tyk woj­sko­wo­ści, astro­nom
  • Ka­sper Ro­ga­liń­ski – pol­ski poeta, po­li­tyk
  • Wac­ław Ro­ga­liń­ski – pol­ski pe­da­gog, dzia­łacz spo­łecz­ny i re­gio­nal­ny
  • Win­cen­ty Ro­ga­liń­ski – pol­ski po­li­tyk

Wikipedia


rogalka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gwara. w po­wie­cie ol­ku­skim: tłu­czek do ziem­nia­ków

Wiktionary


rogalski

naz­wi­sko


SJP.pl

Ro­gal­ski, Ro­gal­ska – pol­skie naz­wi­sko.

Wikipedia


rogatek

ro­śli­na wodna


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ro­ga­tek – ro­dzaj ro­ślin, hy­dro­fi­tów o kos­mo­po­li­tycz­nym za­się­gu
  • ro­ga­tek – ga­tu­nek ko­li­bra

Wikipedia


rogatka

1. nie­wiel­ki bu­dy­nek na gra­ni­cy mia­sta, gdzie daw­niej mie­ścił się po­ste­ru­nek miej­ski i gdzie po­bie­ra­no opła­ty wja­zdo­we;
2. za­po­ra dro­go­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nie­wiel­ki bu­dy­nek na gra­ni­cy mia­sta, daw­niej mie­szczą­cy po­ste­ru­nek miej­ski i punkt po­bo­ru opła­ty za wjazd

 (1.2) za­po­ra dro­go­wa

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ro­gat­ka – za­po­ra dro­go­wa
  • ro­gat­ka – bu­dy­nek, w któ­rym daw­niej po­bie­ra­no opła­ty za wjazd do mia­sta
  • Ro­gat­ka – wznie­sie­nie w Pol­sce, w Gó­rach Ka­czaw­skich w Su­de­tach Za­chod­nich
  • ro­gat­ka (Ba­li­stes ve­tu­la) – ga­tu­nek ryby z ro­dzi­ny ro­gat­ni­co­wa­tych
  • Ro­gat­ka – część mia­sta Szcze­cin
  • Ro­gat­ka – część mia­sta Te­re­spol
  • Ro­gat­ka – wieś w woj. lu­bel­skim, w po­wie­cie chełm­skim, w gmi­nie Du­bien­ka
  • Ro­gat­ka – część wsi Wierz­ba w woj. lu­bel­skim, w pow. za­moj­skim, w gmi­nie Stary Za­mość
  • Ro­gat­ka – część wsi Wie­ru­szy­ce w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. bo­cheń­skim, w gmi­nie Ła­pa­nów
  • Ro­gat­ka – część wsi Ubrzeż w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. bo­cheń­skim, w gmi­nie Ła­pa­nów
  • Ro­gat­ka – przy­sió­łek wsi Zalas w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. kra­kow­skim, w gmi­nie Krze­szo­wi­ce
  • Ro­gat­ka – część wsi Chocz­nia w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. wa­do­wic­kim, w gmi­nie Wa­do­wi­ce

Wikipedia

Wymowa:

IPA: rɔˈɡatka, AS: rogatka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. rogatkowy

 rzecz. rogacizna ż., rogatkowe

Wiktionary


rogatki

1. nie­wiel­ki bu­dy­nek na gra­ni­cy mia­sta, gdzie daw­niej mie­ścił się po­ste­ru­nek miej­ski i gdzie po­bie­ra­no opła­ty wja­zdo­we;
2. za­po­ra dro­go­wa


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ro­gat­ki – część wsi Lu­bo­min w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. włoc­ław­skim, w gmi­nie Bo­nie­wo
  • Ro­gat­ki – część wsi Ko­byl­ni­ki w woj. łódz­kim, w pow. pod­dę­bic­kim, w gmi­nie Pod­dę­bi­ce
  • Ro­gat­ki – część wsi Por­czy­ny w woj. łódz­kim, w pow. pod­dę­bic­kim, w gmi­nie Pod­dę­bi­ce
  • Ro­gat­ki – część wsi Dzietrz­ni­ki w woj. łódz­kim, w pow. wie­luń­skim, w gmi­nie Pąt­nów
  • Ro­gat­ki – część wsi Go­ła­cze­wy w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. ol­ku­skim, w gmi­nie Wol­brom
  • Ro­gat­ki – część wsi Prze­sła­wi­ce w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. pro­szo­wic­kim, w gmi­nie Ko­niu­sza
  • Ro­gat­ki – część wsi Au­gu­stów w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ko­zie­nic­kim, w gmi­nie Gra­bów nad Pi­li­cą
  • Ro­gat­ki – część wsi Ko­wal­ków w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. zwo­leń­skim, w gmi­nie Ka­za­nów
  • Ro­gat­ki – część wsi Da­la­chów w woj. opol­skim, w pow. ole­skim, w gmi­nie Rud­ni­ki
  • Ro­gat­ki – część wsi Nowa Wieś w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. ni­żań­skim, w gmi­nie Ha­ra­siu­ki
  • Ro­gat­ki – część wsi Za­le­sie Go­rzyc­kie w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. tar­no­brze­skim, w gmi­nie Go­rzy­ce
  • Ro­gat­ki – część wsi Dębno w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. kie­lec­kim, w gmi­nie Nowa Słu­pia

Wikipedia


rogatkowate

ro­dzi­na po­spo­li­tych ro­ślin wod­nych


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ro­gat­ko­wa­te (Ce­ra­top­hyl­la­ce­ae) – ro­dzi­na ro­ślin
  • ro­gat­ko­wa­te (He­te­ro­don­ti­dae) – ro­dzi­na ryb

Wikipedia


rogatkowaty

o ce­chach ro­gat­ko­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


rogatkowy

przy­miot­nik

 (1.1) przym. od ro­gat­ka

 (1.2) przym. od ro­ga­tek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɔɡatˈkɔvɨ, AS: rogatkovy

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) rzecz. rogatka, rogatkowe

 (1.2) rzecz. rogatek

Wiktionary


rogatnica

1. ro­dzaj roz­wid­lo­ne­go rum­pla, ele­ment skła­do­wy urzą­dze­nia ste­ro­we­go; ste­row­ni­ca;
2. ga­tu­nek ryby z ro­dzi­ny ro­gat­ni­co­wa­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) icht. po­pu­lar­na ryba ak­wa­rio­wa;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ro­gat­ni­ca (że­glar­stwo) – ro­dzaj roz­wid­lo­ne­go rum­pla
  • ga­tu­nek ryby z ro­dzi­ny ro­gat­ni­co­wa­tych:
    • ro­gat­ni­ca (Ba­li­stes ca­pri­scus)
    • ro­gat­ni­ca jas­no­pla­ma (Ba­li­sto­i­des con­spi­cil­lum)
    • ro­gat­ni­ca kol­cza­sta (Ba­li­sta­pus un­du­la­tus)
    • ro­gat­ni­ca Pi­cas­so (Rhi­ne­cant­hus acu­le­a­tus)
    • ro­gat­ni­ca pię­kna (Ba­li­stes ve­tu­la)
    • ro­gat­ni­ca pla­mi­sta (Ba­li­stes punc­ta­tus)
    • ro­gat­ni­ca sar­ga­so­wa (Xant­hicht­hys rin­gens)
    • ro­gat­ni­ca zło­to­brzeż­na (Xant­hicht­hys au­ro­mar­gi­na­tus)

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌrɔɡatʲˈɲit͡sa, AS: rogatʹńica

Wiktionary


rogatnicowate

ro­dzi­na ryb mor­skich z rzędu na­jeż­koksz­tałt­nych; ba­li­sty­dy


SJP.pl

Ro­gat­ni­co­wa­te, ba­li­sty­dy (Ba­li­sti­dae) – ro­dzi­na mor­skich ryb ro­zdym­koksz­tałt­nych (Te­tra­o­don­ti­for­mes). Po­mi­mo smacz­ne­go mięsa mają nie­wiel­kie zna­cze­nie go­spo­dar­cze, po­nie­waż niek­tó­re ga­tun­ki są uz­na­wa­ne za tru­ją­ce dla czło­wie­ka. Po­pu­lar­ne w ak­wa­ry­sty­ce, choć na­le­żą do ryb agre­syw­nych.

Wikipedia


rogatnicowaty

o ce­chach ro­gat­ni­co­wa­tych (ro­dzi­na ryb)


SJP.pl


rogatnik

ro­dzaj pta­ków z ro­dzi­ny lel­ko­wa­tych


SJP.pl


rogatonosy

żmija ro­ga­to­no­sa - ga­tu­nek ja­do­wi­te­go węża z ro­dzi­ny żmi­jo­wa­tych


SJP.pl


rogatoryjny

do­ty­czą­cy próśb praw­nych kie­ro­wa­nych mię­dzy or­ga­na­mi lub pań­stwa­mi


SJP.pl


rogaty

1. o zwie­rzę­ciu: ma­ją­cy rogi;
2. ma­ją­cy wy­sta­ją­ce rogi, kra­wę­dzie; kan­cia­sty;
3. zbyt pewny sie­bie; hardy, krnąb­ny, zu­chwa­ły;
4. prze­no­śnie o mężu: zdra­dza­ny przez żonę


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) o zwie­rzę­ciu: taki, który ma rogi lub część ciała przy­po­mi­na­ją­cą rogi

 (1.2) o księ­ży­cu: ma­ją­cy kształt zbli­żo­ny do kształ­tu sier­pa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rɔˈɡatɨ, AS: rogaty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. róg mrz., rogacz mos./mzw., rogacizna ż.

 przysł. rogato

Wiktionary


rogatywka

pol­ska woj­sko­wa czap­ka z dasz­kiem i z kwa­dra­to­wym den­kiem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) czap­ka z dasz­kiem i kwa­dra­to­wym den­kiem;

Wiktionary

Ro­ga­tyw­ka – czap­ka z cha­rak­te­ry­stycz­nym kwa­dra­to­wym den­kiem, ele­ment tra­dy­cyj­ne­go pol­skie­go stro­ju na­ro­do­we­go i mun­du­ru woj­sko­we­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Pol­sce ro­ga­tyw­ka jest tra­dy­cyj­nym woj­sko­wym na­kry­ciem głowy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɔɡaˈtɨfka, AS: rogatyfka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. róg m.

Wiktionary


roger

1. imię mę­skie;
2. [czy­taj: ro­dżer] an­giel­skie imię mę­skie;
3. [czy­taj: roŻE] fran­cu­skie imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.

Wiktionary

Roger – imię mę­skie po­cho­dze­nia ger­mań­skie­go. Wy­wo­dzi się od słów oz­na­cza­ją­cych „sław­ny dzię­ki wła­da­niu oszcze­pem”.

Imie­ni­ny ob­cho­dzi: 4 stycz­nia, 5 stycz­nia, 28 stycz­nia, 1 marca, 15 wrze­śnia i 15 li­sto­pa­da.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈrɔɡɛr, AS: roger

Wiktionary


rogerostwo

Roger z mał­żon­ką; Ro­ge­ro­wie


SJP.pl


rogerowie

Roger z mał­żon­ką; Ro­ge­ro­stwo


SJP.pl


rogerowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ro­ge­ra lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


rogers

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ro­gers – mia­sto w sta­nie Ar­kan­sas, w hrab­stwie Ben­ton
  • Ro­gers – mia­sto w sta­nie Min­ne­so­ta, w hrab­stwie Hen­ne­pin
  • Ro­gers – wieś w sta­nie Ne­bra­ska, w hrab­stwie Col­fax
  • Ro­gers – mia­sto w sta­nie Da­ko­ta Pół­noc­na, w hrab­stwie Bar­nes
  • Ro­gers – wieś w sta­nie Ohio, w hrab­stwie Co­lum­bia­na
  • Ro­gers – miej­sco­wość w sta­nie Tek­sas, w hrab­stwie Bell
  • Ro­gers (ang. Ro­gers Towns­hip) – gmina w sta­nie Ar­kan­sas, w hrab­stwie Se­ba­stian
  • Ro­gers (ang. Ro­gers Towns­hip) – gmina w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie Ford
  • Ro­gers (ang. Ro­gers Towns­hip) – gmina w sta­nie Mi­chi­gan, w hrab­stwie Pres­que Isle
  • Ro­gers (ang. Ro­gers Towns­hip) – gmina w sta­nie Min­ne­so­ta, w hrab­stwie Cass
  • Ro­gers (ang. Ro­gers Towns­hip) – gmina w sta­nie Da­ko­ta Pół­noc­na, w hrab­stwie Bar­nes
  • hrab­stwo Ro­gers (ang. Ro­gers Co­un­ty) – w sta­nie Okla­ho­ma

Wikipedia


rogienice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ro­gie­ni­ce – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. sier­pec­kim, w gmi­nie Go­zdo­wo
  • Ro­gie­ni­ce – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. wło­szczow­skim, w gmi­nie Wło­szczo­wa
  • Ro­gie­ni­ce – dawna gro­ma­da
  • Ro­gie­ni­ce Pia­secz­ne, Ro­gie­ni­ce Wiel­kie, Ro­gie­ni­ce-Wy­py­chy, Ro­gie­ni­ce Wło­ściań­skie

Wikipedia


rogiński

naz­wi­sko


SJP.pl


rogowacieć

o ko­mór­kach na­błon­ko­wych: przy­bie­rać wła­ści­wo­ści rogu


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zro­go­wa­cieć)

 (1.1) biol. med. tward­nieć i gru­bieć wsku­tek gro­ma­dze­nia się ke­ra­ty­ny w ko­mór­kach na­błon­ka

 (1.2) przen. sta­wać się nie­czu­łym i obo­jęt­nym

 (1.3) daw. sta­wać się po­dob­nym do rogu, twar­dym jak róg

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na­skó­rek, czyli wierzch­nia war­stwa skóry, cią­gle się od­na­wia. Nowe ko­mór­ki skóry prze­su­wa­ją się ku po­wierzch­ni i w końcu za­stę­pu­ją stare, które ro­go­wa­cie­ją i obu­mie­ra­ją.

 (1.1) Skóra stóp bar­dzo łatwo się wy­su­sza i ro­go­wa­cie­je, dla­te­go w co­dzien­nej pie­lę­gna­cji istot­ne jest re­gu­lar­ne złu­szcza­nie na­skór­ka, które po­ma­ga za­po­bie­gać szorst­ko­ści i zgru­bie­niom.

 (1.2) Po­cie­szał się, że pom­ni­ki i ga­lio­ny mają go­rzej. Wszyst­ko na nic. Dusza w nim ro­go­wa­cia­ła, umysł się wy­tarł jak stara tar­cza ze­ga­ra. Czuł od sie­bie smród roz­kła­du.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. róg mrz., zrogowacenie n., rogowiec mrz., rogacizna ż.

:: zdrobn. rożek mrz.

 czas. zrogowacieć dk.

 przym. rogowy, rogowaty, rożny, rogówkowy

Wiktionary


rogowatość

→ ro­go­wa­ty


SJP.pl

Patrz:

rogowaty

rogowaty

1. zbu­do­wa­ny z tkan­ki ro­go­wej;
2. zro­go­wa­cia­ły


SJP.pl


rogowe

1. w ana­to­mii: zbu­do­wa­ny z sub­stan­cji biał­ko­wej sta­no­wią­cej część skła­do­wą zro­go­wa­cia­łej war­stwy na­skór­ka (np. płyt­ki ro­go­we);
2. w rze­mieśl­nict­wie: wy­ko­na­ny z rogu (wy­rost­ka kost­ne­go) ja­kie­goś zwie­rzę­cia (np. ro­go­we opraw­ki)


SJP.pl


rogowiak

no­wot­wór skóry cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się szyb­kim wzro­stem i sa­mo­ist­nym ustę­po­wa­niem


SJP.pl


rogowianin

miesz­ka­niec Ro­go­wa


SJP.pl


rogowianka

miesz­kan­ka Ro­go­wa


SJP.pl


rogowicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jan Ro­go­wicz
  • Jan An­to­ni Ro­go­wicz
  • Ste­fan Ro­go­wicz
  • Wac­ław Ro­go­wicz

Wikipedia


rogowiec

cho­ro­ba dzie­dzicz­na cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się nad­mier­nym ro­go­wa­ce­niem skóry dłoni i stóp


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) geol. czar­na, bru­nat­na lub szara skała osa­do­wa lub prze­o­bra­żo­na, skła­da­ją­ca się głów­nie z krze­mion­ki

 (1.2) med. prze­rost zro­go­wa­cia­łe­go na­skór­ka na dłoni lub sto­pie

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ro­go­wiec (wo­je­wództ­wo łódz­kie) – wieś w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie beł­cha­tow­skim, w gmi­nie Kle­szczów
  • Ro­go­wiec (sta­cja ko­le­jo­wa)
  • Ro­go­wiec (skała)
  • Ro­go­wiec – szczyt w Gó­rach Su­chych
  • Ro­go­wiec dłoni i stóp – cho­ro­ba skóry
  • zamek Ro­go­wiec
  • Ro­go­wiec – nie­wiel­ki potok w Cze­chach
  • Ro­gó­wiec

Wikipedia

Powiązane:

 czas. zrogowacieć, rogowacieć

Wiktionary


rogowiecki

naz­wi­sko


SJP.pl


rogownica

ro­śli­na z ro­dzi­ny goź­dzi­ko­wa­tych


SJP.pl

Ro­gow­ni­ca ("Ce­ra­stium") – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny goź­dzi­ko­wa­tych. Obej­mu­je ponad 200 ga­tun­ków. Są to ro­śli­ny ziel­ne (jed­no­rocz­ne i by­li­ny) wy­stę­pu­ją­ce głów­nie na ob­sza­rze kli­ma­tu umiar­ko­wa­ne­go pół­ku­li pół­noc­nej. Ro­śli­ny te rosną w miej­scach ska­li­stych, na te­re­nach gór­skich, na wyd­mach, w mu­ra­wach i na świe­żych łą­kach. Niek­tó­re ga­tun­ki uz­na­wa­ne za chwa­sty.

Wikipedia


rogowniki

ozdo­ba szczy­tu dachu, zwy­kle w kształ­cie ba­ra­nich rogów i zwie­rzę­cych głów; śpa­ro­gi, szpa­ro­gi, ro­ga­cze


SJP.pl


rogowo

nazwa wielu miej­sco­wo­ści i ich czę­ści w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ro­go­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. ry­piń­skim, w gmi­nie Ro­go­wo
  • Ro­go­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. to­ruń­skim, w gmi­nie Lu­bicz
  • Ro­go­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. żniń­skim, w gmi­nie Ro­go­wo
  • Ro­go­wo – część wsi Stró­ża w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. my­śle­nic­kim, w gmi­nie Pcim
  • Ro­go­wo – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ma­kow­skim, w gmi­nie Pło­nia­wy-Bra­mu­ra
  • Ro­go­wo – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. płoc­kim, w gmi­nie Bul­ko­wo
  • Ro­go­wo – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. płoc­kim, w gmi­nie Sta­roź­re­by
  • Ro­go­wo – osada leśna w woj. pod­la­skim, w pow. au­gu­stow­skim, w gmi­nie Szta­bin
  • Ro­go­wo – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. bia­ło­stoc­kim, w gmi­nie Cho­roszcz
  • Ro­go­wo – część wsi Bar­ko­wo w woj. po­mor­skim, w pow. człu­chow­skim, w gmi­nie Człu­chów
  • Ro­go­wo – ko­lo­nia w woj. po­mor­skim, w pow. lę­bor­skim, w gmi­nie Ce­wi­ce
  • Ro­go­wo – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. el­blą­skim, w gmi­nie Pa­słęk

Wikipedia


rogowski

przy­miot­nik od: Ro­go­wo, Rogów


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Anna Ro­gow­ska – lek­ko­at­let­ka
  • Ar­ka­diusz Ro­gow­ski – lek­ko­at­le­ta
  • Artur Ro­gow­ski – strze­lec spor­to­wy
  • Ba­zy­li Ro­gow­ski – major pie­cho­ty Woj­ska Pol­skie­go, sta­ro­sta i wi­ce­wo­je­wo­da
  • Eu­ge­niusz Ro­gow­ski – cho­dziarz spor­to­wy
  • Iwo Onu­fry Ro­gow­ski – ksiądz
  • Jan Ro­gow­ski – ujed­noz­nacz­nie­nie
  • Jerzy Ro­gow­ski – hy­dro­log
  • Jerzy Ro­gow­ski – aktor
  • Józef Ro­gow­ski – pie­karz, se­kre­tarz cechu
  • Kac­per Ro­gow­ski – żuż­lo­wiec
  • Krzysz­tof Ro­gow­ski – spor­to­wiec, jeź­dziec

Wikipedia


rogowy

1. w ana­to­mii: zbu­do­wa­ny z sub­stan­cji biał­ko­wej sta­no­wią­cej część skła­do­wą zro­go­wa­cia­łej war­stwy na­skór­ka (np. płyt­ki ro­go­we);
2. w rze­mieśl­nict­wie: wy­ko­na­ny z rogu (wy­rost­ka kost­ne­go) ja­kie­goś zwie­rzę­cia (np. ro­go­we opraw­ki)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) wy­ko­na­ny z rogu (ma­te­ria­łu)

 (1.2) zool. skła­da­ją­cy się ze zro­go­wa­cia­łej tkan­ki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. róg m., rożek m., narożnik m., poroże n., rogówka ż., rogowacenie n., zrogowacenie n., rożny m., różek mrz.

 czas. rogowacieć ndk., zrogowacieć dk.

 przym. rożny, narożny, narożnikowy, rogówkowy

Wiktionary


rogozieński

→ Ro­goź­no; ro­go­ziń­ski


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ro­goź­nem, do­ty­czą­cy Ro­goź­na

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Rogoźno n., rogoźnianin m., rogoźnianka ż.

Wiktionary


rogozina

pęd pałki wod­nej; ro­go­ży­na


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ro­go­zi­na – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. gry­fic­kim, w gmi­nie Trze­bia­tów
  • Ro­go­zi­na – część wsi Kar­ci­no w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. ko­ło­brze­skim, w gmi­nie Ko­ło­brzeg
  • Ro­go­zi­na – dawna gro­ma­da
  • Ro­go­zi­na – nie­czyn­ny przy­sta­nek ko­le­jo­wy
  • Ro­go­zi­na – wieś w ob­wo­dzie Do­bricz

Wikipedia


rogoziniec

Ro­go­zi­niec – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim, w po­wie­cie świe­bo­dziń­skim, w gmi­nie Zbą­szy­nek.

Wikipedia


rogoziński

→ Ro­goź­no; ro­go­zień­ski


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Ro­go­ziń­ski – pol­ski du­chow­ny i dzia­łacz spo­łecz­ny‎
  • Hen­ryk Ro­go­ziń­ski – pol­ski ar­ty­sta fo­to­graf
  • Ju­lian Ro­go­ziń­ski – tłu­macz, kry­tyk li­te­rac­ki
  • Mi­ko­łaj Ro­go­ziń­ski – pol­ski szlach­cic, poseł na Sejm
  • Piotr Ro­go­ziń­ski – pol­ski praw­nik
  • Roman Ro­go­ziń­ski – pol­ski woj­sko­wy
  • Ste­fan Szolc-Ro­go­ziń­ski – pol­ski po­dróż­nik, od­kryw­ca i ba­dacz Afry­ki
  • Te­o­dor Ro­go­ziń­ski – rzym­sko­ka­to­lic­ki du­chow­ny i pow­sta­niec

Wikipedia


rogoząb

ga­tu­nek ryby dwu­dysz­nej z ro­dzi­ny ro­go­zę­bo­wa­tych; bar­ra­mun­di, bar­ra­mun­da


SJP.pl


rogozębokształtne

rząd ryb dwu­dysz­nych


SJP.pl

Ro­go­zę­boksz­tałt­ne (Ce­ra­to­don­ti­for­mes) – rząd ryb mię­śnio­płet­wych (Sar­cop­te­ry­gii) z pod­gro­ma­dy dwu­dysz­nych (Dip­noi). W za­pi­sie ko­pal­nym znane od tria­su, spo­ty­ka­ne na wszyst­kich kon­ty­nen­tach. Do cza­sów współ­czes­nych przetr­wa­ły je­dy­nie 3 ro­dza­je z 6 ga­tun­ka­mi.

Wikipedia


rogozębowate

ro­dzi­na ryb dwu­dysz­nych


SJP.pl

Ro­go­zę­bo­wa­te (Ne­o­ce­ra­to­don­ti­dae, wcze­śniej Ce­ra­to­don­ti­dae "sensu lato") – ro­dzi­na ryb dwu­dysz­nych (Dip­noi). Jej je­dy­nym współ­cze­śnie ży­ją­cym przed­sta­wi­cie­lem jest ro­go­ząb au­stra­lij­ski ("Ne­o­ce­ra­to­dus for­ste­ri"), naj­bar­dziej pier­wot­ny ga­tu­nek ryby dwu­dysz­nej, żywa ska­mie­nia­łość niez­mie­nio­na od 100 mln lat, jest naj­star­szym ze wszyst­kich zna­nych krę­gow­ców, star­szym ewo­lu­cyj­nie niż dość bli­sko z nim spo­krew­nio­ne la­ti­me­rie. Po­zo­sta­łe ga­tun­ki ro­go­zę­bo­wa­tych wy­mar­ły.

Wikipedia


rogoźnianin

miesz­ka­niec Ro­goź­na


SJP.pl


rogoźnianka

miesz­kan­ka Ro­goź­na


SJP.pl


rogoźnica

nazwa kilku miej­sco­wo­ści w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ro­goź­ni­ca – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. świd­nic­kim, w gmi­nie Strze­gom
  • Ro­goź­ni­ca – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. bial­skim, w gmi­nie Mię­dzy­rzec Pod­la­ski
  • Ro­goź­ni­ca – osada w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. cho­szczeń­skim, w gmi­nie Draw­no
  • Ro­goź­ni­ca – nie­ist­nie­ją­ca miej­sco­wość w woj. lu­bu­skim, w pow. słu­bic­kim, w gm. Gó­rzy­ca
  • Ro­goź­ni­ca – część Gło­go­wa Ma­ło­pol­skie­go, w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. rze­szow­skim, w gmi­nie Gło­gów Ma­ło­pol­ski
  • Ro­goź­ni­ca – dawna gro­ma­da
  • Ro­goź­ni­ca – sta­cja ko­le­jo­wa
  • Ro­goź­ni­ca koło Rze­szo­wa – przy­sta­nek oso­bo­wy w Gło­go­wie Ma­ło­pol­skim
  • Re­zer­wat przy­ro­dy Ro­goź­ni­ca
  • Ro­goź­ni­ca – wieś w ob­wo­dzie brze­skim, w re­jo­nie ba­ra­no­wic­kim, w siel­so­wie­cie Ma­ła­chow­ce

Wikipedia


rogoźnicki

przy­miot­nik od: Ro­goź­ni­ca


SJP.pl


rogoźnik

nazwa kilku wsi w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ro­goź­nik – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. le­gnic­kim, w gmi­nie Ruja
  • Ro­goź­nik – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. no­wo­tar­skim, w gmi­nie Nowy Targ
  • Ro­goź­nik – wieś w woj. ślą­skim, w pow. bę­dziń­skim, w gmi­nie Bo­brow­ni­ki
  • Ro­goź­nik – dawna gro­ma­da
  • Wiel­ki Ro­goź­nik – potok, do­pływ Czar­ne­go Du­naj­ca

Wikipedia


rogoźno

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

Ro­goź­no – mia­sto w woj. wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie obor­nic­kim, sie­dzi­ba władz gminy miej­sko-wiej­skiej Ro­goź­no. Po­ło­żo­ne na Po­je­zie­rzu Wiel­ko­pol­skim, nad rzeką Wełną i je­zio­rem Ro­go­ziń­skim.

Wikipedia


rogoża

1. ro­śli­na z ro­dzi­ny ro­go­żo­wa­tych; pałka
2. mata uple­cio­na z si­to­wia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mata ple­śće­cio­na z si­to­wia, łyka lub in­nych łodyg ro­ślin­nych

 (1.2) pot. bot. pałka sze­ro­ko­list­na

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rogozie n., rogożyna ż.

 przym. rogożowy, rogożynowy

Wiktionary


rogożewo

Ro­go­że­wo – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie ra­wic­kim, w gmi­nie Ju­tro­sin.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa le­szczyń­skie­go.

W okre­sie Wiel­kie­go Księ­stwa Poz­nań­skie­go (1815-1848) miej­sco­wość wzmian­ko­wa­na jako Ro­go­sze­wo na­le­ża­ła do wsi więk­szych w ów­czes­nym pru­skim po­wie­cie Kröben (krob­skim) w re­jen­cji poz­nań­skiej.

Wikipedia


rogożowate

ro­dzi­na ro­ślin jed­no­li­ścien­nych; pał­ko­wa­te, oży­pał­ko­wa­te


SJP.pl


rogożowaty

o ce­chach ro­go­żo­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


rogożyna

pęd pałki wod­nej; ro­go­zi­na


SJP.pl


rogożynowy

przy­miot­nik od: ro­go­ży­na


SJP.pl


rogucki

naz­wi­sko


SJP.pl


rogula

naz­wi­sko


SJP.pl


rogulski

naz­wi­sko


SJP.pl


roguski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Elż­bie­ta Su­choc­ka-Ro­gu­ska (ur. 1948) – pol­ska eko­no­mist­ka
  • Hen­ryk Ro­gu­ski (1912-1981) – pol­ski lek­ko­at­le­ta
  • Jan Ro­gu­ski (1900-1971) – pol­ski na­u­ko­wiec, le­karz in­ter­ni­sta
  • Ma­te­usz Ro­gu­ski (zm. 1794) – in­sty­ga­tor ko­ron­ny, in­ten­dent po­li­cji, szpieg ro­syj­ski
  • Wła­dy­sław Ro­gu­ski (1890-1940) – ma­larz, pe­da­gog
  • Zbi­gniew Ro­gu­ski (1919-1944) – pod­po­rucz­nik, uczest­nik pow­sta­nia war­szaw­skie­go
  • Zyg­munt Ro­gu­ski (1886-1946) – major Woj­ska Pol­skie­go.

Wikipedia


roguszyn

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ro­gu­szyn – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. płoń­skim, w gmi­nie Czer­wińsk nad Wisłą
  • Ro­gu­szyn – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. wę­grow­skim, w gmi­nie Ko­ryt­ni­ca
  • Ro­gu­szyn – dawna gro­ma­da

Wikipedia


rogów

1. wy­ro­stek u zwie­rząt lub bez­krę­gow­ców
2. sub­stan­cja two­rzą­ca rogi zwie­rzę­ce
3. przed­miot wyt­wo­rzo­ny z rogu zwie­rzę­ce­go
4. in­stru­ment dęty; wal­tor­nia
5. skraj, kant
6. kąt
7. zbieg dwóch ulic
8. rzut rożny lub pole, z któ­re­go jest wy­ko­ny­wa­ny


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Rogów – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. opol­skim, w gmi­nie Wil­ków
  • Rogów – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. za­moj­skim, w gmi­nie Gra­bo­wiec
  • Rogów – osada w woj. łódz­kim, w pow. brze­ziń­skim, w gmi­nie Rogów
  • Rogów – wieś w woj. łódz­kim, w pow. łę­czyc­kim, w gmi­nie Świ­ni­ce Warc­kie
  • Rogów – osada w woj. łódz­kim, w pow. piotr­kow­skim, w gmi­nie Gorz­ko­wi­ce
  • Rogów – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. mie­chow­skim, w gmi­nie Ko­złów
  • Rogów – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. so­ko­łow­skim, w gmi­nie Repki
  • Rogów – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. szy­dło­wiec­kim, w gmi­nie Mirów
  • Rogów – przy­sió­łek wsi Tłu­sto­mo­sty w woj. opol­skim, w pow. głub­czyc­kim, w gmi­nie Ba­bo­rów
  • Rogów – wieś w woj. opol­skim, w pow. brze­skim, w gmi­nie Grod­ków
  • Rogów – wieś w woj. ślą­skim, w pow. wo­dzi­sław­skim, w gmi­nie Go­rzy­ce
  • Rogów – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. ka­zi­mier­skim, w gmi­nie Opa­to­wiec

Wikipedia


rogówka

1. błona sta­no­wią­ca zew­nętrz­ną war­stwę przed­niej czę­ści oka;
2. śro­do­wi­sko­wo: mebel umie­szcza­ny w rogu po­ko­ju;
3. daw­niej:
a) trój­kąt­na chust­ka dam­ska;
b) wul­gar­nie: pro­sty­tut­ka, ulicz­ni­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) anat. wy­pu­kła zew­nętrz­na war­stwa gałki ocz­nej po­kry­ta przez­ro­czy­stą błoną;

 (1.2) pot. reg. ka­na­pa na­roż­na

 (1.3) daw. XVIII-wiecz­na pa­rad­na spód­ni­ca roz­pię­ta na obrę­czach sze­ro­kie­go ste­la­żu po­więk­sza­ją­ce­go jej ob­ję­tość; także sam ste­laż;

 (1.4) odzież. ko­bie­ca trój­kąt­na chust­ka na głowę

 (1.5) środ. pro­sty­tut­ka ulicz­na

 (1.6) daw. ta­ba­kier­ka wy­ko­na­na z rogu

Wiktionary

Ro­gów­ka ( cor­nea) – wy­pu­kła zew­nętrz­na war­stwa gałki ocz­nej w jej przed­niej czę­ści. Ludz­ka ro­gów­ka ma ok. 11,5 mm śred­ni­cy i gru­bość 0,5–0,6 mm w środ­ko­wej czę­ści oraz 0,6–0,8 mm w czę­ści ob­wo­do­wej. Za ro­gów­ką znaj­du­je się ciecz wod­ni­sta, a za nią so­czew­ka.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) So­czew­kę kon­tak­to­wą umie­szcza się bez­poś­red­nio na ro­gów­ce oka.

 (1.2) Mama ku­pi­ła nową ro­gów­kę do du­że­go po­ko­ju.

 (1.3) Ro­gów­ka poz­wa­la­ła na za­cho­wa­nie mod­nej w epoce ro­ko­ka syl­wet­ki.

 (1.5) Ledwo za­padł zmrok, a po oś­wiet­lo­nej pa­ro­ma la­tar­nia­mi ulicy prze­cha­dza­ło się już kilka ro­gó­wek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. róg m.

 przym. rogowy, rogówkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.5) chodnikówka, narożnica, ulicznica

Wiktionary


rogówkowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) anat. zwią­za­ny z ro­gów­ką, do­ty­czą­cy ro­gów­ki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rogówka ż.

 czas. rogowacieć ndk., zrogowacieć dk.

 przym. rogowy

Wiktionary


rogózieński

→ Ro­góź­no


SJP.pl

Patrz:

Rogóźno

rogóźno

1. nazwa kilku wsi w Pol­sce;
2. wieś na Ukra­i­nie w re­gio­nie ja­wo­row­skim


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ro­góź­no – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. gru­dziądz­kim, w gmi­nie Ro­góź­no
  • Ro­góź­no – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. łę­czyń­skim, w gmi­nie Lud­win
  • Ro­góź­no – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. to­ma­szow­skim, w gmi­nie To­ma­szów Lu­bel­ski
  • Ro­góź­no – wieś w woj. łódz­kim, w pow. ła­skim, w gmi­nie Wi­da­wa
  • Ro­góź­no – wieś w woj. łódz­kim, w pow. ło­wic­kim, w gmi­nie Do­ma­nie­wi­ce
  • Ro­góź­no – wieś w woj. łódz­kim, w pow. zgier­skim, w gmi­nie Zgierz
  • Ro­góź­no – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. wysz­kow­skim, w gmi­nie Rzą­śnik
  • Ro­góź­no – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. kol­skim, w gmi­nie Prze­decz
  • Re­zer­wat przy­ro­dy Ro­góź­no – leśny re­zer­wat przy­ro­dy po­ło­żo­ny w gmi­nie Prze­decz, po­wie­cie kol­skim (wo­je­wództ­wo wiel­ko­pol­skie)
  • Ro­góź­no – je­zio­ro na Po­je­zie­rzu Łę­czyń­sko-Wło­daw­skim.
  • Ro­góź­no – gmina
  • Ro­góź­no – dawna gmina w wo­je­wództ­wie łódz­kim

Wikipedia


rogóżka

tka­ni­na ba­weł­nia­na o rzad­kim splo­cie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Lwów. wy­cie­racz­ka

Wiktionary

Ro­góż­ka ( Wolms­dorf) – za­ni­ka­ją­ca wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie kłodz­kim, w gmi­nie Stro­nie Ślą­skie, w gór­nym biegu czę­ści Kon­rad­ki, w Kro­wiar­kach.

Wikipedia


rohatka

prze­łęcz w Ta­trach


SJP.pl

Ro­hat­ka ( Prie­lom, Kerb­chen, Rovátka, 2293 m) – prze­łęcz w głów­nej grani Tatr po­mię­dzy Małą Wy­so­ką ("Východná Vysoká") i Dziką Tur­nią ("Divá veža"), do­kład­niej Tur­nią nad Ro­hat­ką. Wschod­nie zbo­cza spod prze­łę­czy opa­da­ją do Kot­li­ny pod Ro­hat­ką bę­dą­cej gór­nym od­ga­łę­zie­niem Do­li­ny Sta­ro­le­śnej ("Veľká Studená do­li­na"), zaś za­chod­nie do Do­li­ny Świ­sto­wej ("Svišťová do­li­na"), która jest górną czę­ścią Do­li­ny Bia­łej Wody ("Bielovodská do­li­na").

Wikipedia


rohatyn

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w za­chod­niej czę­ści Ukra­i­ny;

Wiktionary

Ro­ha­tyn (ukr. Рогатин) – mia­sto na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie iwa­no­fran­kiw­skim, w re­jo­nie iwa­no­fran­kiw­skim.

Do czasu lik­wi­da­cji re­jo­nu ro­ha­tyń­skie­go jego sie­dzi­ba.

Ro­ha­tyn leży nad Gniłą Lipą, w ob­wo­dzie iwa­no­fran­kow­skim (sta­ni­sła­wow­skim), de­ka­nat ha­lic­ki, 8,8 tys. miesz­kań­ców (2001). Prze­mysł spo­żyw­czy. Węzeł dro­go­wy. Przez mia­sto prze­bie­ga ukra­iń­ska droga kra­jo­wa N09. Sta­cja ko­le­jo­wa Ro­ha­tyn na linii Tar­no­pol – Stryj.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. rohatyński

Wiktionary


rohatyna

włócz­nia z ha­kiem, uży­wa­na daw­niej przez lekką jazdę oraz w ło­wiect­wie; ro­ga­ciz­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. wojsk. włócz­nia z ha­kiem przy gro­cie;

Wiktionary

Ro­ha­ty­na (ro­ga­ci­na) – od­mia­na włócz­ni z ha­kiem przy gro­cie, który za­po­bie­gał zbyt głę­bo­kiej pe­ne­tra­cji i poz­wa­lał na szyb­kie po­no­wie­nie ciosu.

Ro­ha­ty­na zaz­wy­czaj nie prze­kra­cza­ła dłu­go­ści trzech me­trów (5 łokci). Bar­dzo czę­sto w drzew­cu czy­nio­no wyż­ło­bie­nia, aby zmniej­szyć jego wagę, w efek­cie broń nie na­da­wa­ła się do cięć, lecz je­dy­nie do pchnięć.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Woj­tek dźgnął niedź­wie­dzia ro­ha­ty­ną w samo serce.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rohatyniec mos./mzw., rohatyńcowate lm nm.

 przym. rohatyński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rogacina

Wiktionary


rohatyniec

owad z ro­dzi­ny żu­ko­wa­tych o cha­rak­te­ry­stycz­nym wy­gię­tym do tyłu rogu znaj­du­ją­cym się na gło­wie sam­ców; ro­ha­ty­niec no­so­ro­żec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. wojsk. żoł­nierz wal­czą­cy ro­ha­ty­ną

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) ent. chrząszcz po­sia­da­ją­cy róg na gło­wie

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Sa­mi­ce ro­ha­tyń­ca skła­da­ją jaja w ko­ro­nach drzew.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rohatyna ż., rohatyńcowate lm nm.

 przym. rohatyński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rosochacz

Wiktionary


rohatyński

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Ro­ha­ty­nem, do­ty­czą­cy Ro­ha­ty­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Księ­go­zbiór do­mo­wy li­czą­cy wiele ty­się­cy tomów z sie­dzi­bą w Bursz­ty­nie, pow. ro­ha­tyń­ski;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Rohatyn m., rohatyniec m., rohatyna ż.

Wiktionary


rohingja

rze­czow­nik, nazwa włas­na

 (1.1) in­do­a­ryj­ski lud mu­zuł­mań­ski za­miesz­ku­ją­cy pół­noc­ną część stanu Ara­kan w Mjan­mie;

Wiktionary

Ro­hing­ja, Ro­hin­gya – mu­zuł­mań­ska grupa et­nicz­na za­miesz­ku­ją­ca pół­noc­ną część bir­mań­skie­go stanu Ara­kan, li­czą­ca ponad mi­lion osób. Są to głów­nie rol­ni­cy i ry­ba­cy. Po­słu­gu­ją się ję­zy­kiem ro­hin­gya z ro­dzi­ny in­do­e­u­ro­pej­skiej.

Wikipedia


rohula

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ostróż­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z obu stron każ­dej drogi sze­ro­kim pasem bie­la­ły bujne ru­mian­ki i wyż­sze od ich kwia­ty mar­chew­ni­ka, słały się w tra­wach fio­le­to­we ro­hu­le, żół­ty­mi gwiazd­ka­mi świe­ci­ły bro­daw­ni­ki i kurze śle­po­ty, li­lio­we ska­bio­zy polne wy­le­wa­ły ze swych stu­list­nych koron mio­do­we wonie, chwia­ły się całe lasy sła­bej i de­li­kat­nej miet­li­cy, kos­ma­te kwia­ty babki stały na swych wy­so­kich ło­dy­gach, ru­mia­no­ścią i za­wa­diac­ką po­sta­wą stwier­dza­jąc na­da­ną im nazwę ko­za­ków.

Wiktionary


rohypnol

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) farm. flu­ni­tra­ze­pam, lek o sil­nym dzia­ła­niu uspo­ka­ja­ją­cym;

Wiktionary


roik

mały rój (pszczół, os)


SJP.pl


roissy-en-france

Ro­is­sy-en-Fran­ce – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Île-de-Fran­ce, w de­par­ta­men­cie Do­li­na Oise.

We­dług da­nych na rok 1990 gminę za­miesz­ki­wa­ły 2054 osoby, a gę­stość za­lud­nie­nia wy­no­si­ła 146 osób/km² (wśród 1287 gmin re­gio­nu Île-de-Fran­ce Ro­is­sy-en-Fran­ce pla­su­je się na 479. miej­scu pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści, na­to­miast pod wzglę­dem po­wierzch­ni na miej­scu 190.).

Wikipedia


roić

1. ma­rzyć, fan­taz­jo­wać;
2. roić się - o pszczo­łach: two­rzyć nowy rój, wy­la­ty­wać z ula w celu po­szu­ki­wa­nia no­we­go gnia­zda;
3. roić się - po­ru­szać się całą gro­ma­dą; po­ja­wiać się ma­so­wo


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. uroić)

 (1.1) roz­my­ślać, ma­rzyć o czymś nie­re­al­nym

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny roić się (dk. uroić się)

 (2.1) przy­cho­dzić do głowy

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny roić się (dk. wy­ro­ić się)

 (3.1) ent. wy­la­ty­wać gro­mad­nie, aby za­ło­żyć nowe gnia­zdo

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny roić się (dk. za­ro­ić się)

 (4.1) wy­stę­po­wać licz­nie

 (4.2) być peł­nym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ka­za­ła mi „nie za­wra­cać sobie głowy całą masą bzde­tów i skon­cen­tro­wać się na pi­sa­niu”. (…) Może roiła sobie, że zo­sta­nę dru­gim Ste­in­bec­kiem czy coś?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rojenie n., rojowisko n., rój mrz.

 przym. rojliwy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) marzyć, rozmyślać, snuć, wyobrażać

 (2.1) marzyć się, snuć się, wyobrażać się

 (3.1) wylęgać się, wyrajać się

 (4.1) mrowić się, tłoczyć się

 (4.2) burzyć się, wrzeć

Wiktionary


roj

naz­wi­sko, m.in. Woj­ciech Roj (wła­ści­wie Woj­ciech Raj-Gą­sie­ni­ca; 1839-1924) - go­spo­darz gó­ral­ski, kowal i cie­śla, prze­wod­nik ta­trzań­ski


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Roj – lim­bur­ska nazwa miej­sco­wo­ści Gru­i­tro­de
  • Alen Roj – sło­weń­ski bad­min­to­ni­sta
  • Woj­ciech Roj
  • Roj – kur­dyj­skie imię
  • Roj TV – kur­dyj­ski na­daw­ca te­le­wi­zyj­ny
  • Roy

Wikipedia


roja

naz­wi­sko, m.in. Woj­ciech Roj (wła­ści­wie Woj­ciech Raj-Gą­sie­ni­ca; 1839-1924) - go­spo­darz gó­ral­ski, kowal i cie­śla, prze­wod­nik ta­trzań­ski


SJP.pl

Roja („Róża”) – kol­ly­wo­odz­ki thril­ler z 1992 roku w re­ży­se­rii Ma­nie­go Rat­na­ma. Pier­wsza część jego try­lo­gii – po niej pow­sta­ły "Bom­baj" i "Dil Se – Z ca­łe­go serca". De­biut mu­zycz­ny A.R. Rah­ma­na. Mu­zy­ka do filmu za­li­cza się (we­dług ma­ga­zy­nu „Time” z 2005 roku) do 10 naj­lep­szych fil­mo­wych kom­po­zy­cji mu­zycz­nych w In­diach.

Wikipedia


rojak

naz­wi­sko


SJP.pl

Rojak ( Рояк) – wieś w Buł­ga­rii, w ob­wo­dzie Warna, w gmi­nie Dył­go­poł. W 2024 roku li­czy­ła 271 miesz­kań­ców.

Wikipedia


rojalista

1. zwo­len­nik mo­nar­chi­stycz­nej formy rzą­dów;
2. stron­nik króla, dy­na­stii kró­lew­skiej


SJP.pl


rojalistka

1. zwo­len­nicz­ka mo­nar­chi­stycz­nej formy rzą­dów;
2. stron­nicz­ka króla, dy­na­stii kró­lew­skiej


SJP.pl


rojalistyczny

→ ro­ja­lizm, → ro­ja­li­sta


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ro­ja­liz­mem

Wiktionary

Patrz:

rojalizm, → rojalista

Powiązane:

 rzecz. rojalizm m., rojalista m., rojalistka ż.

Wiktionary


rojalizm

opo­wia­da­nie się za mo­nar­chicz­ną formą rzą­dów


SJP.pl


rojas

Rojas – gmina w Hisz­pa­nii, w pro­win­cji Bur­gos, w Ka­sty­lii i León, o po­wierzch­ni 24,93 km². W 2011 roku gmina li­czy­ła 74 miesz­kań­ców.

Wikipedia


rojcissus

Roj­cis­sus ("Rho­i­cis­sus" Planch.) – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny wi­no­ro­ślo­wa­tych ("Vi­ta­ce­ae" Juss.). Obej­mu­je co najm­niej 15 ga­tun­ków wy­stę­pu­ją­cych na­tu­ral­nie w środ­ko­wej i po­łud­nio­wej Afry­ce.

Wikipedia


rojek

wir wodny


SJP.pl

Rojek (nazwa obocz­na: Młyn-Kra­śnik) – osada wsi Wy­stok, w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim, w po­wie­cie su­lę­ciń­skim, w gmi­nie To­rzym.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa zie­lo­no­gór­skie­go.

Wikipedia


rojenie

1. ma­rzyć, fan­taz­jo­wać;
2. roić się - o pszczo­łach: two­rzyć nowy rój, wy­la­ty­wać z ula w celu po­szu­ki­wa­nia no­we­go gnia­zda;
3. roić się - po­ru­szać się całą gro­ma­dą; po­ja­wiać się ma­so­wo


SJP.pl


rojewo

wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ro­je­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. ino­wroc­ław­skim, w gmi­nie Ro­je­wo
  • Ro­je­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. ry­piń­skim, w gmi­nie Ro­go­wo
  • Ro­je­wo – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. mię­dzy­rzec­kim, w gmi­nie Mię­dzy­rzecz
  • Ro­je­wo – część wsi Flo­ria­nów w woj. łódz­kim, w pow. kut­now­skim, w gmi­nie Bedl­no
  • Ro­je­wo – część wsi Ty­li­ce w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. no­wo­miej­skim, w gmi­nie Nowe Mia­sto Lu­baw­skie
  • Ro­je­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. gro­dzi­skim, w gmi­nie Gro­dzisk Wiel­ko­pol­ski
  • Ro­je­wo – gmina
  • Ro­je­wo – dawna gro­ma­da

Wikipedia


rojewski

→ Ro­je­wo (wieś w Pol­sce)


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

Wikipedia


rojliwy

przy­miot­nik

 (1.1) pszcz. z na­tu­ry szcze­gól­nie skłon­ny do ro­je­nia się

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rojliwość ż.

 czas. roić

Wiktionary


rojnica

cho­ro­ba wy­wo­ły­wa­na przez al­ka­lo­i­dy spo­ry­szu, ob­ja­wia­ją­ca się drgaw­ka­mi, za­bu­rze­nia­mi czu­cia i bo­les­nym przy­kur­czem koń­czyn


SJP.pl


rojniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ków: rojno, roj­nie


SJP.pl


rojniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: rojny


SJP.pl


rojnik

by­li­na o ma­łych wy­ma­ga­niach, ro­śnie na wszel­kich nie­u­żyt­kach, ska­łach, pia­skach i wśród ka­mie­ni


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Sem­per­vi­vum|ref=tak., ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny gru­bo­szo­wa­tych obej­mu­ją­cy 40 do ok. 100 ga­tun­ków;

 (1.2) bot. ro­śli­na z ro­dza­ju roj­nik (1.1)

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • roj­nik (Sem­per­vi­vum) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny gru­bo­szo­wa­tych
  • roj­nik mor­fe­usz (He­te­rop­te­rus morp­he­us) – motyl dzien­ny z ro­dzi­ny po­wsze­lat­ko­wa­tych

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. rój mrz.

Wiktionary


rojnikowy

→ roj­nik


SJP.pl

Patrz:

rojnik

rojny

ro­ją­cy się od cze­goś, wy­peł­nio­ny ruch­li­wym zbio­ro­wi­skiem


SJP.pl


rojowisko

1. miej­sce, gdzie po­ru­sza się i tło­czy duża licz­ba osób lub zwie­rząt;
2. gro­ma­da po­ru­sza­ją­cych się i tło­czą­cych ludzi lub zwie­rząt; kłę­bo­wi­sko, chma­ra


SJP.pl


rojownik

śró­dziem­no­mor­ska by­li­na z ro­dzi­ny war­go­wych; me­li­sa


SJP.pl

Ro­jow­nik, roj­nik, roj­ni­czek ("Jo­vi­bar­ba") – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny gru­bo­szo­wa­tych. W za­leż­no­ści od uję­cia sy­ste­ma­tycz­ne­go jest to ro­dzaj sio­strza­ny wzglę­dem ro­dza­ju roj­nik ("Sem­per­vi­vum") ewen­tu­al­nie sek­cja w obrę­bie tego ro­dza­ju. Na­le­żą tu także w za­leż­no­ści od uję­cia dwa lub trzy ga­tun­ki wy­stę­pu­ją­ce w Eu­ro­pie i Azji, z czego dwa rosną dziko w gra­ni­cach Pol­ski (ro­jow­nik po­spo­li­ty "J. so­bo­li­fe­ra" i wło­cha­ty "J. hirta"). Są to by­li­ny mo­no­kar­picz­ne.

Wikipedia


rojowy

przy­miot­nik od: rój


SJP.pl


rojst

miej­sce pod­mo­kłe lub zbio­ro­wi­sko ro­ślin­ne two­rzą­cych torfy ga­tun­ków tor­fow­ców; mo­kra­dło, tor­fo­wi­sko, mszar


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pod­mo­kłe miej­sce po­ro­śnię­te ro­śli­na­mi

Wiktionary

Rojst lub roj­sty (lit. "ra­i­stas", l. mn. "ra­i­stai") – zbio­ro­wi­sko ro­ślin­nych te­re­nów pod­mo­kłych; miej­sce pod­mo­kłe, ni­skie i ba­gni­ste, po­ro­śnię­te mcha­mi, krze­win­ka­mi i kar­ło­wa­ty­mi drze­wa­mi lub zbio­ro­wi­sko ro­ślin­ne two­rzą­cych torfy ga­tun­ków tor­fow­ców. Są to zbio­ro­wi­ska ro­ślin­ne za­ni­ka­ją­ce z po­wo­du nad­mier­ne­go osu­sza­nia te­re­nów i ek­splo­a­ta­cji torfu.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: rɔjst, AS: roi ̯st

Wiktionary

Powiązane:

 przym. rojstowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bagno, mokradło, grzęzawisko, trzęsawisko

Wiktionary


rojszczak

naz­wi­sko


SJP.pl


rojzjusz

naz­wi­sko


SJP.pl


rojęczyn

Ro­ję­czyn – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie le­szczyń­skim, w gmi­nie Ry­dzy­na.

Po­cząt­ko­wo miej­sco­wość le­ża­ła w gra­ni­cach Ślą­ska. Po I woj­nie świa­to­wej wesz­ła w skład wo­je­wództ­wa poz­nań­skie­go II Rze­czy­po­spo­li­tej. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa le­szczyń­skie­go.

Wikipedia


rok

1. w daw­nej Pol­sce: po­sie­dze­nie są­do­we
2. daw­niej: ter­min sta­wia­nia się stron w są­dzie; pozew są­do­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) czas, jaki w przy­bli­że­niu zaj­mu­je Ziemi obie­gnię­cie Słoń­ca, równy 365 lub 366 dni;

 (1.2) astr. czas, w jakim dane ciało nie­bie­skie okrą­ża inne ciało nie­bie­skie

 (1.3) grupa stu­den­tów stu­diu­ją­ca na tym samym wy­dzia­le przez cały okres stu­diów

 (1.4) gw-pl|Górny Śląsk. kraw. spód­ni­ca

 (1.5) przest. rocz­ny słój w drze­wie

 (1.6) stpol. ter­min roz­pra­wy są­do­wej

 (1.7) stpol. ka­den­cja sądu

 (1.8) daw. spra­wa są­do­wa

 (1.9) daw. ustny pozew są­do­wy

 (1.10) daw. za­rę­czy­ny

Wiktionary

Rok – wspól­na nazwa róż­nych jed­no­stek miar, zwy­kle czasu; może oz­na­czać:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Rok skła­da się z dwu­na­stu mie­się­cy.

 (1.1) Luty jest naj­krót­szym mie­sią­cem w roku.

 (1.1) Po raz pier­wszy szy­fro­gra­my za­ko­do­wa­ne przy po­mo­cy Enig­my udało się roz­szy­fro­wać pol­skim kryp­to­lo­gom w grud­niu 1932 roku (lub stycz­niu 1933) w Pa­ła­cu Sa­skim w War­sza­wie, mie­szczą­cym sie­dzi­bę Biura Szy­frów Od­dzia­łu II Szta­bu Głów­ne­go Woj­ska Pol­skie­go.

 (1.1) Chi­lo­no­wi zaś istot­nie cho­dzi­ło o usu­nię­cie Gla­u­ka, który jak­kol­wiek po­desz­ły w le­ciech, nie był wcale nie­do­łęż­nym star­cem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rɔk, AS: rok

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rocznica ż., rocznicówka ż., rocznik m., rocznikarstwo n., rocznikarz m., roczniak m.

:: zdrobn. roczek m.

 przym. roczny, rocznicowy, rocznikarski, rokroczny, doroczny

 przysł. rocznie, rokrocznie

 skr. r.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skr. r.

 (1.3) rocznik

Wiktionary


rokada

szosa stra­te­gicz­na rów­no­le­gła do linii fron­tu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wojsk. droga rów­no­le­gła do linii fron­tu, uży­wa­na do prze­sy­łu za­o­pa­trze­nia lub ułat­wia­ją­ca tran­sport po­sił­ków;

Wiktionary

Ro­ka­da, droga ro­ka­do­wa – droga bie­gną­ca rów­no­le­gle do linii fron­tu, pro­sto­pad­le lub sko­śnie do za­sad­ni­cze­go kie­run­ku dzia­ła­nia wojsk w na­tar­ciu.

Wy­ko­rzy­sty­wa­na jest do prze­gru­po­wań wojsk, zwła­szcza II rzu­tów (od­wo­dów), ar­ty­le­rii i środ­ków za­o­pa­trze­nia lo­gi­stycz­ne­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przed pla­no­wa­ća­no­wa­nym ata­kiem do­wód­ca po­le­cił od­blo­ko­wać ro­ka­dę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rɔˈkada, AS: rokada

Wiktionary

Powiązane:

 przym. rokadowy

Wiktionary


rokadowy

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ro­ka­dą, do­ty­czą­cy ro­ka­dy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rokada ż.

Wiktionary


rokambuł

ro­śli­na wa­rzyw­na, po­dob­na do czosn­ku


SJP.pl


rokefeler

po­tocz­nie: czło­wiek bar­dzo bo­ga­ty, ma­jęt­ny; bo­gacz, kre­zus, nabab


SJP.pl


rokfor

ga­tu­nek sera ow­cze­go o ostrym smaku, po­ro­śnię­te­go ple­śnią; ro­qu­e­fort


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. spoż. ostry w smaku ser z cha­rak­te­ry­stycz­ny­mi żył­ka­mi nie­bie­sko­zie­lo­nej pleś­ńe­śni wyt­wa­rza­ny z mleka ow­cze­go;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pla­ster­ki bu­ra­ków ukła­da­my na ta­le­rzu i po­le­wa­my je sosem. Na brze­gach roz­rzu­ca­my po­kru­szo­ny ser rok­for, a na środ­ku ukła­da­my ro­la­dę z po­lęd­wi­cy.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) roquefort

Wiktionary


roki

daw­niej: po­sie­dze­nie są­do­we


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy, nazwa włas­na

 (1.1) zo­o­nim imię dla psa

Wiktionary

Roki (biał. "Рокі") – trze­ci album stu­dyj­ny bia­ło­ru­skie­go ze­spo­łu pun­kroc­ko­we­go Brut­to. Jego pre­mie­ra od­by­ła się 1 maja 2017 roku. Na pły­cie zna­la­zło się dwa­na­ście pio­se­nek, w tym pre­mie­ro­we ut­wo­ry, a także co­ve­ry pio­sen­ki Kim Wilde „Cam­bo­dia” oraz dwóch ut­wo­rów z ostat­niej płyty grupy Lapis Tru­biec­koj: „Tie­le­wi­zor” i „Ma­triosz­ka”. Jest to pier­wszy album Brut­to na­gra­ny przy udzia­le sek­cji dętej ze­spo­łu.

Wikipedia


rokicieński

przy­miot­nik od: Ro­kit­no


SJP.pl


rokicina

ga­tu­nek krze­wia­stej wierz­by; ro­ki­ta


SJP.pl

Ro­ki­ci­na – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie so­cha­czew­skim, w gmi­nie Mło­dzie­szyn.

So­łect­wo "Nowa Wieś, Ro­ki­ci­na" two­rzą wsie Nowa Wieś i Ro­ki­ci­na. W 2023 so­łect­wo li­czy­ło 42 osoby.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa skier­nie­wic­kie­go.

Wikipedia


rokiciny

ga­tu­nek krze­wia­stej wierz­by; ro­ki­ta


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ro­ki­ci­ny – wieś w woj. łódz­kim, w pow. to­ma­szow­skim, w gmi­nie Ro­ki­ci­ny
  • Ro­ki­ci­ny – osada leśna w woj. łódz­kim, w pow. to­ma­szow­skim, w gmi­nie Ro­ki­ci­ny
  • Ro­ki­ci­ny – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. by­tow­skim, w gmi­nie Czar­na Dą­brów­ka
  • Ro­ki­ci­ny – sta­cja ko­le­jo­wa
  • Ro­ki­ci­ny – gmina wiej­ska
  • Ro­ki­ci­ny – dawna gro­ma­da
  • Ro­ki­ci­ny Pod­ha­lań­skie, Ro­ki­ci­ny-Ko­lo­nia

Wikipedia


rokiciński

przy­miot­nik od: Ro­ki­ci­ny


SJP.pl


rokicki

→ Ro­kit­ki


SJP.pl

Patrz:

Rokitki

rokiet

1. mech z ro­dzi­ny ro­kie­to­wa­tych, ros­ną­cy zwy­kle w la­sach szpil­ko­wych, two­rzą­cy zbitą, bły­szczą­cą darń;
2. ro­dzaj komży szy­tej z bia­łe­go płót­na lnia­ne­go, przez­na­czo­nej dla wyż­szych du­chow­nych Ko­ścio­ła rzym­sko­ka­to­lic­kie­go; ro­kie­ta


SJP.pl

Ro­kiet ("Hyp­num") – ro­dzaj mchów z ro­dzi­ny ro­kie­to­wa­tych.

Wikipedia


rokieta

ro­dzaj komży szy­tej z bia­łe­go płót­na lnia­ne­go, przez­na­czo­nej dla wyż­szych du­chow­nych Ko­ścio­ła rzym­sko­ka­to­lic­kie­go; ro­kiet


SJP.pl

Ro­kie­ta ( roc­chet­to, komża bi­sku­pia) – szata w ko­ścio­łach rzym­sko­ka­to­lic­kim i an­gli­kań­skim no­szo­na przez kar­dy­na­łów, bi­sku­pów, niek­tó­rych pra­ła­tów i ka­no­ni­ków jako ele­ment stro­ju chó­ro­we­go uży­wa­na od IX w.

Jest to ro­dzaj komży o węż­szych rę­ka­wach, cza­sem pod­bi­ta ko­lo­ro­wą tka­ni­ną (naj­czę­ściej fio­le­to­wą). Na ro­kie­tę za­kła­da się zwy­kle man­to­let lub mucet. Nigdy nie na­kła­da się komży na ro­kie­tę. Sto­su­je się ro­kie­tę z płót­na lnia­ne­go lub z po­dob­nej tka­ni­ny.

Wikipedia


rokietnica

nazwa kilku wsi w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ro­kiet­ni­ca – wieś w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. ja­ro­sław­skim, w gmi­nie Ro­kiet­ni­ca
  • Ro­kiet­ni­ca – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. poz­nań­skim, w gmi­nie Ro­kiet­ni­ca
  • Ro­kiet­ni­ca – gmina w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim
  • Ro­kiet­ni­ca – gmina w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim
  • Ro­kiet­ni­ca – gro­ma­da w po­wie­cie ja­ro­sław­skim
  • Ro­kiet­ni­ca – gro­ma­da w po­wie­cie poz­nań­skim
  • Ro­kiet­ni­ca – sta­cja ko­le­jo­wa
  • Ro­kit­ni­ca

Wikipedia


rokietnicki

przy­miot­nik od: Ro­kiet­ni­ca


SJP.pl


rokietnik

mech z ro­dzi­ny gaj­ni­ko­wa­tych, two­rzą­cy luźne, bły­szczą­ce dar­nie


SJP.pl


rokietnikowy

→ ro­kiet­nik


SJP.pl

Patrz:

rokietnik

rokietowate

ro­dzi­na mchów z rzędu ro­kie­tow­ców


SJP.pl


rokietowaty

zdro­jek ro­kie­to­wa­ty - ga­tu­nek mchu z ro­dzi­ny zdroj­ko­wa­tych


SJP.pl


rokietowce

rząd mchów z klasy prąt­ni­ków


SJP.pl


rokietta

ro­kiet­ta siew­na - jed­no­rocz­na, przy­pra­wo­wa ro­śli­na ziel­na z ro­dzi­ny ka­pu­sto­wa­tych (ro­dzaj sa­ła­ty), ros­ną­ca dziko w Eu­ro­pie Po­łud­nio­wej; ru­co­la; ruc­co­la


SJP.pl

Ro­kiet­ta ("Eruca" Mill.) – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny ka­pu­sto­wa­tych. Obej­mu­je trzy ga­tun­ki, z któ­rych dwa wy­stę­pu­ją tylko w pół­noc­no-za­chod­niej Afry­ce, a jeden – ro­kiet­ta siew­na "Eruca ve­si­ca­ria" – w całym ba­se­nie Morza Śró­dziem­ne­go, po­łud­nio­wo-za­chod­niej, środ­ko­wej i wschod­niej Azji.

Wikipedia


rokita

ga­tu­nek krze­wia­stej wierz­by; ro­ki­ci­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Salix re­pens|ref=tak., krzew z ro­dzi­ny wierz­bo­wa­tych, osią­ga­ją­cy do 1 metra wy­so­ko­ści, słabo roz­ga­łę­zio­ny;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ro­ki­ta – dia­beł
  • Ro­ki­ta – wznie­sie­nie w Be­ski­dzie Są­dec­kim
  • Ro­ki­ta – wieś w Pol­sce, w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, pow. go­le­niow­skim, gm. Przy­bier­nów
    • Ro­ki­ta – sta­cja ko­le­jo­wa
  • Ro­ki­ta – wieś na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie wo­łyń­skim, w re­jo­nie ko­wel­skim
  • Ro­ki­ta – rzeka, do­pływ Rawki
  • Ro­ki­ta – re­zer­wat przy­ro­dy w woj. łódz­kim
  • PCC Ro­ki­ta – za­kła­dy che­micz­ne w Brze­gu Dol­nym
  • wierz­ba ro­ki­ta (łac. Salix ros­ma­ri­ni­fo­lia) – krzew, pod­ga­tu­nek wierz­by pło­żą­cej
  • Wierz­ba Ro­ki­ta – pom­nik przy­ro­dy w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim
  • An­drzej Ro­ki­ta – ujed­noz­nacz­nie­nie
  • Jan Ro­ki­ta (ur. 1959) – pol­ski po­li­tyk, poseł na Sejm w la­tach 1989–2007

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) rokicina

Wiktionary


rokitki

1. nazwa kilku wsi w Pol­sce;
2. sta­cja ko­le­jo­wa w gmi­nie Choj­nów


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ro­kit­ki – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. le­gnic­kim, w gmi­nie Choj­nów
  • Ro­kit­ki – część wsi Tar­nów­ka w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. ra­dzie­jow­skim, w gmi­nie Ra­dzie­jów
  • Ro­kit­ki – część wsi Tylka w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. no­wo­tar­skim, w gmi­nie Kro­ścien­ko nad Du­naj­cem
  • Ro­kit­ki – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. by­tow­skim, w gmi­nie Czar­na Dą­brów­ka
  • Ro­kit­ki – część wsi Ostrzy­ce w woj. po­mor­skim, w pow. kar­tu­skim, w gmi­nie So­mo­ni­no
  • Ro­kit­ki – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. tczew­skim, w gmi­nie Tczew
  • Ro­kit­ki – je­zio­ro po­ło­żo­ne w gmi­nie Skar­sze­wy, po­wiat sta­ro­gardz­ki wo­je­wództ­wo po­mor­skie
  • Ro­kit­ki – wzgó­rze we Wzgó­rzach Strze­liń­skich, na Przed­gó­rzu Su­dec­kim
  • Ro­kit­ki – dawna gro­ma­da
  • Ro­kit­ki – sta­cja ko­le­jo­wa
  • Ro­kit­ki Tczew­skie

Wikipedia


rokitnica

1. dziel­ni­ca Za­brza;
2. nazwa kilku wsi w Pol­sce;
3. nazwa kilku wsi na Ukra­i­nie;
4. nazwa kilku cie­ków wod­nych w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ro­kit­ni­ca – część mia­sta Za­brze
  • Ro­kit­ni­ca – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. zło­to­ryj­skim, w gmi­nie Zło­to­ry­ja
  • Ro­kit­ni­ca – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. świe­bo­dziń­skim, w gmi­nie Skąpe
  • Ro­kit­ni­ca – wieś w woj. łódz­kim, w pow. ła­skim, w gmi­nie Łask
  • Ro­kit­ni­ca – wieś w woj. łódz­kim, w pow. zgier­skim, w gmi­nie Stry­ków
  • Ro­kit­ni­ca – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. gró­jec­kim, w gmi­nie Nowe Mia­sto nad Pi­li­cą
  • Ro­kit­ni­ca – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. gdań­skim, w gmi­nie Pruszcz Gdań­ski
  • Ro­kit­ni­ca – rzeka, do­pływ Utra­ty w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim
  • Ro­kit­ni­ca – stru­ga, do­pływ Ra­ciąż­ni­cy
  • Ro­kit­ni­ca – rzeka, do­pływ Śliny
  • Ro­kit­ni­ca – dawna gmina wiej­ska
  • Ro­kit­ni­ca – dawna gro­ma­da w po­wie­cie gdań­skim

Wikipedia


rokitnicki

→ Ro­kit­ni­ca


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fran­ci­szek Ro­kit­nic­ki – pol­ski pił­karz
  • Jakub Sta­ni­sław Ro­kit­nic­ki – pol­ski woj­sko­wy i urzęd­nik
  • Józef Ro­kit­nic­ki – pol­ski dzia­łacz po­li­tycz­ny
  • Ka­zi­mierz Ro­kit­nic­ki – ka­to­lic­ki du­chow­ny
  • Mi­chał Ka­zi­mierz Ro­kit­nic­ki – pol­ski urzęd­nik i dwo­rza­nin
  • Mi­chał Ka­zi­mierz Ro­kit­nic­ki – pol­ski urzęd­nik
  • To­masz Ro­kit­nic­ki – pol­ski urzęd­nik

Wikipedia

Patrz:

Rokitnica

rokitniczka

nie­wiel­ki ptak wę­drow­ny z ro­dzi­ny po­krzew­ko­wa­tych


SJP.pl

Ro­kit­nicz­ka ("Acro­cep­ha­lus scho­e­no­ba­e­nus") – ga­tu­nek nie­wiel­kie­go ptaka wę­drow­ne­go z ro­dzi­ny trzci­nia­ków (Acro­cep­ha­li­dae), wcze­śniej włą­cza­nych do po­krzew­ko­wa­tych (Syl­vii­dae).

Wikipedia


rokitnik

eu­raz­ja­tyc­ki krzew ozdob­ny; roz­ma­ry­no­wiec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Hip­pop­hae|L.|ref=tak., ro­dzaj ro­ślin krze­wia­stych z ro­dzi­ny oliw­ni­ko­wa­tych;

 (1.2) krzew z ro­dza­ju ro­kit­ni­ka (1.1) o po­dłuż­nych, sre­brzy­stych li­ściach i nie­wiel­kich, po­ma­rań­czo­wych owo­cach

 (1.3) spoż. owoc ro­kit­ni­ka (1.2), bo­ga­ty w wi­ta­mi­nę C

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ro­kit­nik – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny oliw­ni­ko­wa­tych
  • Ro­kit­nik – zło­śli­wy duch z wie­rzeń ka­szub­skich
  • Ro­kit­nik – wieś w po­wie­cie lidz­bar­skim
  • Ro­kit­nik – zlik­wi­do­wa­na sta­cja ko­le­jo­wa w Ro­kit­ni­ku, w po­wie­cie lidz­bar­skim

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Krze­wy ro­kit­ni­ka można łatwo uksz­tał­to­wać w ży­wo­płot.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rɔˈcitʲɲik, AS: roḱitʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 przym. rokitnikowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rozmarynowiec

Wiktionary


rokitnikowate

ro­dzi­na ro­ślin z klasy dwu­li­ścien­nych obej­mu­ją­ca około 50 ga­tun­ków drzew i krze­wów, wy­stę­pu­ją­cych w umiar­ko­wa­nej i podz­wrot­ni­ko­wej stre­fie pół­ku­li pół­noc­nej; oliw­ni­ko­wa­te


SJP.pl


rokitnikowaty

o ce­chach ro­kit­ni­ko­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


rokitnikowy

→ ro­kit­nik


SJP.pl

Patrz:

rokitnik

rokitno

nazwa kilku wsi w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ro­kit­no – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. bial­skim, w gmi­nie Ro­kit­no
  • Ro­kit­no – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. lu­bar­tow­skim, w gmi­nie Lu­bar­tów
  • Ro­kit­no – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. to­ma­szow­skim, w gmi­nie Ul­hó­wek
  • Ro­kit­no – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. mię­dzy­rzec­kim, w gmi­nie Przy­tocz­na
  • Ro­kit­no – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. strze­lec­ko-dre­zde­nec­kim, w gmi­nie Stare Ku­ro­wo
  • Ro­kit­no – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. war­szaw­skim za­chod­nim, w gmi­nie Bło­nie
  • Ro­kit­no – wieś w woj. ślą­skim, w pow. za­wier­ciań­skim, w gmi­nie Szcze­ko­ci­ny
  • Ro­kit­no – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. my­śli­bor­skim, w gmi­nie No­wo­gró­dek Po­mor­ski
  • Ro­kit­no – gmina w woj. lu­bel­skim, w pow. bial­skim
  • Ro­kit­no – dawna gmina wiej­ska ist­nie­ją­ca do 1954 roku w woj. kie­lec­kim
  • Ro­kit­no – dawna gro­ma­da w po­wie­cie bial­skim
  • Ro­kit­no – gro­ma­da w po­wie­cie mię­dzy­rzec­kim

Wikipedia


rokitowy

zro­bio­ny z drew­na wierz­by ro­ki­ty lub w inny spo­sób zwią­za­ny z tym krze­wem


SJP.pl


rokocin

Ro­ko­cin – wieś ko­ciew­ska na Po­je­zie­rzu Sta­ro­gardz­kim w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie sta­ro­gardz­kim, w gmi­nie Sta­ro­gard Gdań­ski. Leży przy dro­dze kra­jo­wej nr 22. Ma sta­tus so­łect­wa.

Ro­ko­cin gra­ni­czy ze Sta­ro­gar­dem Gdań­skim, Su­cu­mi­nem, Su­mi­nem oraz Nową Wsią Rzecz­ną i Ko­te­ża­mi. We wsi znaj­du­je się Je­zio­ro Ro­ko­ciń­skie(je­zio­ro pry­wat­ne) bez do­stę­pu do plaży. Na­prze­ciw­ko je­zio­ra mie­ści się oś­ro­dek re­kre­a­cji kon­nej, hotel i re­sta­u­ra­cja "Hu­ber­tus".

Wikipedia


rokoko

epoka w sztu­ce, wy­wo­dzą­cy się z ba­ro­ku, trwa­ją­cy od około XVIII w.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) hist. szt. nurt sty­li­stycz­ny w sztu­ce i li­te­ra­tu­rze eu­ro­pej­skiej XVIII wieku, odz­na­cza­ją­cy się asy­me­trią oraz mo­ty­wa­mi eg­zo­tycz­ny­mi, lek­ko­ścią i de­ko­ra­cyj­no­ścią form;

Wiktionary

Ro­ko­ko – nurt sty­li­stycz­ny, obec­ny zwła­szcza w ar­chi­tek­tu­rze wnętrz, or­na­men­ty­ce, rze­mio­śle ar­ty­stycz­nym i ma­lar­stwie, wy­stę­pu­ją­cy w sztu­ce eu­ro­pej­skiej w la­tach ok. 1720–1780. Nurt ro­ko­ko­wy wy­róż­nia się także w dzie­jach li­te­ra­tu­ry.

Uwa­ża­ne cza­sem za koń­co­wą fazę ba­ro­ku, w rze­czy­wi­sto­ści za­ję­ło wobec niego po­zy­cję prze­ciw­staw­ną.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Rozk­wit ro­ko­ka na­stą­pił za Lud­wi­ka XV.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. rokokowy

Wiktionary


rokokowy

→ ro­ko­ko


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) szt. zwią­za­ny z ro­ko­ko, do­ty­czą­cy ro­ko­ko

Wiktionary

Patrz:

rokoko

Przykłady

 (1.1) Nie wie­cie, ile mu­ze­um za­pła­ci­ło za tę ro­ko­ko­wą kon­so­lę?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rokoko n.

Wiktionary


rokosowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ro­ko­so­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. go­styń­skim, w gmi­nie Po­niec
  • Ro­ko­so­wo – osada w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. go­styń­skim, w gmi­nie Po­niec
  • Ro­ko­so­wo – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. świd­wiń­skim, w gmi­nie Sła­wo­bo­rze
  • Ro­ko­so­wo – osied­le Ko­sza­li­na
  • Ro­ko­so­wo – wieś w ob­wo­dzie za­kar­pac­kim, w re­jo­nie chu­ściań­skim, w hro­ma­dzie Chust

Wikipedia


rokossowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Cy­prian Alek­sy Ro­kos­sow­ski (–1797), szam­be­lan kró­lew­ski
  • Jakub Ro­kos­sow­ski (1524–1580), urzęd­nik ziem­ski
  • Jerzy Ro­kos­sow­ski (1900–1931), ka­pi­tan pilot lot­nict­wa Woj­ska Pol­skie­go
  • Kon­stan­ty Ro­kos­sow­ski (1896–1968), mar­sza­łek Pol­ski i Związ­ku Ra­dziec­kie­go
  • Łu­kasz Ro­kos­sow­ski, ry­cerz w XV wieku

Wikipedia


rokosz

zbroj­ny bunt szlach­ty prze­ciw­ko kró­lo­wi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. zbroj­ne wy­stą­pie­nie szlach­ty w daw­nej Pol­sce prze­ciw kró­lo­wi pod ha­słem obro­ny za­gro­żo­nych swo­bód;

Wiktionary

Ro­kosz – pier­wot­nie "zjazd szlach­ty", póź­niej bunt, zbroj­ne pow­sta­nie szlach­ty (pol­skiej, bądź wę­gier­skiej) prze­ciw kró­lo­wi elek­to­wi w ce­lach po­li­tycz­nych. Ro­ko­szem na­zy­wa­na jest także kon­fe­de­ra­cja, skie­ro­wa­na prze­ciw­ko kró­lo­wi.

Słyn­ne hi­sto­rycz­ne ro­ko­sze to m.in. wojna ko­ko­sza, ro­kosz Ze­brzy­dow­skie­go, ro­kosz Lu­bo­mir­skie­go i ro­kosz ło­wic­ki. Słowo po­cho­dzi z wę­gier­skie­go od słowa „"Rákos /rákos-mezei par­la­ment"” oz­na­cza­ją­ce­go tłum.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przy­wód­cą ro­ko­szu san­do­mier­skie­go był Mi­ko­łaj Ze­brzy­dow­ski.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrɔkɔʃ, AS: rokoš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rokoszanin mos., rokoszowanie n.

 czas. rokoszować ndk.

 przym. rokoszowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) insurekcja, powstanie, rebelia, rewolta

Wiktionary


rokoszanin

daw­niej: uczest­nik ro­ko­szu (zbroj­ny bunt szlach­ty prze­ciw­ko kró­lo­wi)


SJP.pl


rokoszański

przy­miot­nik od: ro­ko­sza­nin


SJP.pl


rokoszowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ro­ko­szo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rokosz m., rokoszanin m.

 czas. rokoszować ndk.

 przym. rokoszowy

Wiktionary


rokowania

1. pro­wa­dzić roz­mo­wy dy­plo­ma­tycz­ne; per­trak­to­wać;
2. prze­po­wia­dać, pro­ro­ko­wać, wró­żyć


SJP.pl

Nie mylić z: ro­ko­wa­nie.

Ro­ko­wa­nia – dy­sku­sje to­czo­ne na wy­so­kim szcze­blu, przez przed­sta­wi­cie­li więk­sze­go grona da­nych spo­łecz­no­ści (lub państw lub na­ro­dów) pró­bu­ją­ce nie do­pu­ścić do kon­flik­tu zbroj­ne­go lub za­koń­czyć trwa­ją­cy już kon­flikt mię­dzy gru­pa­mi o skraj­nie sprzecz­nych po­glą­dach lub in­te­re­sach.

Wikipedia


rokowanie

1. pro­wa­dzić roz­mo­wy dy­plo­ma­tycz­ne; per­trak­to­wać;
2. prze­po­wia­dać, pro­ro­ko­wać, wró­żyć


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ro­ko­wać.

 (1.2) med. pro­gno­za, pro­gno­styk, prze­po­wied­nia

Wiktionary

Nie mylić z: ro­ko­wa­nia.

Ro­ko­wa­nie, ina­czej "pro­gno­za" – prze­wi­dy­wa­nie roz­wo­ju wy­pad­ków, po­stę­pów i na­stępstw ja­kichś uprzed­nich zda­rzeń, zja­wisk i fak­tów do­ko­ny­wa­ne zwy­kle na pod­sta­wie uprzed­nich badań, doś­wiad­czeń, ob­ser­wa­cji lub in­nych czyn­ni­ków ma­ją­cych wpływ na roz­wój da­ne­go zja­wi­ska.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Je­że­li nie­le­czo­ny pies prze­ży­je fazę ostrą za­tru­cia i nie wy­stą­pi u niego wstrząs, wów­czas ro­ko­wa­nie jest po­myśl­ne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rokowania n. lm.

 czas. rokować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) prognostyk

Wiktionary


rokować

1. pro­wa­dzić roz­mo­wy dy­plo­ma­tycz­ne; per­trak­to­wać;
2. prze­po­wia­dać, pro­ro­ko­wać, wró­żyć


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) pro­wa­dzić dy­sku­sję dy­plo­ma­tycz­ną ma­ją­cą do­pro­wa­dzić do osią­gnię­cia po­ro­zu­mie­nia mię­dzy stro­na­mi roz­mo­wy

 (1.2) za­po­wia­dać cha­rak­ter cze­goś co ma na­stą­pić, prze­wi­dy­wać coś

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rɔˈkɔvat͡ɕ, AS: rokovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rokowanie n., rokowania lm.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pertraktować, negocjować

 (1.2) przepowiadać, prognozować

Wiktionary


rokowski

naz­wi­sko


SJP.pl


rokpol

ga­tu­nek ow­cze­go sera, pro­du­ko­wa­ny w Pol­sce na wzór rok­fo­ru


SJP.pl

Rok­pol – pol­ski ser ple­śnio­wy wzo­ro­wa­ny na fran­cu­skim serze ro­qu­e­fort, w któ­rym cha­rak­te­ry­stycz­ny smak i wy­gląd uzy­ski­wa­ny jest dzię­ki pędz­la­kom. W odróż­nie­niu od pier­wow­zo­ru, rok­pol może być ro­bio­ny z mleka kro­wie­go (ser ro­qu­e­fort jest na­to­miast serem ow­czym).

Wikipedia


rokrocznie

przy­słó­wek

 (1.1) każ­de­go roku, co­rocz­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ma­ciek ro­krocz­nie wy­jeż­dżał na narty do Kry­ni­cy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rɔˈkrɔt͡ʃʲɲɛ, AS: rokročʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rok mrz.

 przym. rokroczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) corocznie, rok w rok

Wiktionary


rokroczny

od­by­wa­ją­cy się co roku


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) rzad. pow­ta­rza­ją­cy się co roku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ro­krocz­ne świę­to to gro­ma­dzi za­wsze mnó­stwo dzie­ci w na­kiel­skim am­fi­te­a­trze.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rok mrz.

 przysł. rokrocznie

 przym. roczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) coroczny

Wiktionary


roksana

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Rok­sa­na – imię żeń­skie
  • Rok­sa­na – kró­lew­na ju­dej­ska, córka He­ro­da Wiel­kie­go
  • Rok­sa­na – księż­nicz­ka bak­tryj­ska, żona Alek­san­dra Wiel­kie­go
  • Rok­sa­na (Rok­sa­ne, gr. i łac. Ro­xa­ne) – w mi­to­lo­gii grec­kiej córka Kor­dy­a­sa
  • Ro­xan­ne – utwór ze­spo­łu The Po­li­ce
  • Ro­xa­ne – pla­ne­to­i­da o nu­me­rze ka­ta­lo­go­wym 317

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) 20 marca i 13 grud­nia przy­pa­da­ją imie­ni­ny Rok­sa­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rɔˈksãna, AS: roksãna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. Roksanka ż., Roksa ż., Roksaneczka ż., Roksusia ż., Roksunia ż., Roksulka ż.

 przym.

:: gwara. przest. Roksanin

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. Roksanka, Roksania, Roksa, Roksaneczka, Roksusia, Roksunia, Roksulka

Wiktionary


roksaniny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Rok­sa­ny lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


rokselana

rok­se­la­na zło­ci­sta - ga­tu­nek małpy z po­dro­dzi­ny gerez


SJP.pl

Rok­se­la­na ("Rhi­no­pit­he­cus") – ro­dzaj ssa­ków na­czel­nych z po­dro­dzi­ny gerez (Co­lo­bi­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny kocz­ko­da­no­wa­tych (Cer­co­pit­he­ci­dae).

Wikipedia


rokująco

→ ro­ko­wać


SJP.pl

Patrz:

rokować

rol.

skrót od: rol­ni­czy


SJP.pl


rola

1. pole upraw­ne;
2. tekst wy­po­wia­da­ny przez ak­to­ra wcie­la­ją­ce­go się w jakąś po­stać;
3. po­stać odt­wa­rza­na przez ak­to­ra;
4. udział, zna­cze­nie kogoś w ja­kiejś spra­wie; za­da­nie do speł­nie­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) funk­cja, od­po­wie­dzial­ność

 (1.2) film. teatr. wcie­le­nie się w po­stać przez ak­to­ra

 (1.3) roln. pole

 (1.4) zwój, duża rolka

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • rola – wierzch­nia war­stwa gleby, na którą dzia­ła­ją na­rzę­dzia rol­ni­cze
  • Rola – pol­ski herb szla­chec­ki
  • Rola – część mia­sta Li­biąż
  • Rola – część mia­sta Rabka-Zdrój
  • Rola – część wsi Ka­mion­na w pow. bo­cheń­skim, w gmi­nie Trzcia­na
  • Rola – część wsi Łąkta Górna w pow. bo­cheń­skim, w gmi­nie Że­go­ci­na
  • Rola – część wsi Roz­dzie­le w pow. bo­cheń­skim, w gmi­nie Że­go­ci­na
  • Rola – część wsi Pia­ski-Druż­ków w pow. brze­skim, w gmi­nie Czchów
  • Rola – część wsi Grud­na Kęp­ska w pow. gor­lic­kim, w gmi­nie Biecz
  • Rola – część wsi Szym­bark w pow. gor­lic­kim, w gmi­nie Gor­li­ce
  • Dobra – część wsi Dobra w pow. li­ma­now­skim, w gmi­nie Dobra
  • Rola – część wsi Po­rąb­ka w pow. li­ma­now­skim, w gmi­nie Dobra

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­wierzch­nia drew­na nie zo­sta­ła wysz­li­fo­wa­na ani po­la­kie­ro­wa­na – widać było wszyst­kie gro­te­sko­we sęki i pier­ście­nie, które w oczach Wo­o­kie­ech peł­ni­ły rolę de­ko­ra­cyj­ną.

 (1.2) Robin Wil­liams otrzy­mał Osca­ra za rolę w fil­mie Bun­tow­nik z wy­bo­ru.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrɔla, AS: rola

Wiktionary

Powiązane:

 (1.3) przym. rolny, rolniczy

:: rzecz. rolnik, rolnictwo

Wiktionary


rolada

1. po­tra­wa ze zwi­nię­te­go mięsa lub węd­li­ny z ja­kimś na­dzie­niem;
2. cia­sto bisz­kop­to­we zwi­nię­te w rulon z na­dzie­niem kre­mo­wym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. pie­czo­ny ka­wa­łek zwi­nię­te­go w rulon mięsa z na­dzie­niem

 (1.2) kulin. ro­dzaj węd­li­ny ufor­mo­wa­nej w blok

 (1.3) kulin. cuk. cia­sto bisz­kop­to­we za­wi­nię­te wraz ze słod­kim na­dzie­niem w rulon;

 (1.4) kulin. ro­dzaj zim­nej przy­staw­ki, cia­sto bisz­kop­to­we z wa­rzy­wa­mi za­wi­nię­te wraz ze sło­nym na­dzie­niem w rulon;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ro­la­da – po­tra­wa mięs­na
  • ro­la­da – zwi­ja­ne cia­sto bisz­kop­to­we, ro­dzaj cia­sta de­se­ro­we­go albo sło­nej przy­staw­ki

Wikipedia

Wymowa:

IPA: rɔˈlada, AS: rolada

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rolka ż., rolowanie n., zrolowanie n.

:: zdrobn. roladka ż.

 czas. rolować ndk., zrolować dk.

Wiktionary


roladka

zdrob­nie­nie od: ro­la­da


SJP.pl


rolak

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ornit. pot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ala­u­da ar­ven­sis|ref., sko­wro­nek, sko­wro­nek polny

Wiktionary


roland

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ro­land – imię mę­skie
  • Hra­bia Ro­land – ry­cerz Ka­ro­la Wiel­kie­go, bo­ha­ter eposu Pieśń o Ro­lan­dzie
  • Ro­land – pod­ty­tuł pier­wsze­go tomu sagi Mrocz­na Wieża Step­he­na Kinga
  • Ro­land Cor­po­ra­tion – firma pro­du­ku­ją­ca elek­tro­nicz­ne in­stru­men­ty mu­zycz­ne i plo­te­ry
  • Ba­ta­lion „Ro­land” – ukra­iń­ski ba­ta­lion
  • Ro­land – ra­kie­to­wy sy­stem prze­ciw­lot­ni­czy
  • Ro­land - marka sa­mo­lo­tów pro­du­ko­wa­nych w cza­sie I wojny świa­to­wej przez przed­się­bior­stwo Luft-Fah­rze­ug-Ge­sells­chaft, m.in.
    • LFG Ro­land C.II
    • LFG Ro­land D.II
    • LFG Ro­land D.VI
  • Ro­land – pro­fe­sjo­nal­na ko­bie­ca grupa ko­lar­ska z sie­dzi­bą w Szwaj­ca­rii
  • Ro­land – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Ar­kan­sas, w hrab­stwie Pu­la­ski

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mam na imię Ro­land po dziad­ku ze stro­ny ojca.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrɔlãnt, AS: rolãnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lorandyt m., Orland m., Lorand m., Lorant m., Lurand m., Lurant m., Rolant m., Rorand m., Ruland m., Rulant m., Rurant m.

:: zdrobn. Rolandek m., Rolandzik m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. Rolandzik, przest. Lorand, Lorant, Lurand, Lurant, Rolant, Rorand, Ruland, Rulant, Rurant

Wiktionary


rolandowie

Ro­land z żoną


SJP.pl


rolandowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ro­lan­da lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


rolantowice

Ro­lan­to­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie wroc­ław­skim, w gmi­nie Ko­bie­rzy­ce.

Wikipedia


rolator

cho­dzik na kół­kach dla in­wa­li­dów; rol­la­tor


SJP.pl


rolba

ma­szy­na do czy­szcze­nia i wy­gła­dza­nia płyty lo­do­wi­ska


SJP.pl

Rolba – po­pu­lar­na nazwa ma­szy­ny do odś­wie­ża­nia lodu, czyli ro­dza­ju po­ja­zdu czy­szczą­ce­go i wy­gła­dza­ją­ce­go lód. Ma­szy­na ta zbie­ra z po­wierzch­ni lo­do­wi­ska pow­sta­ły w trak­cie użyt­ko­wa­nia śnieg oraz usuwa cien­ką war­stwę lodu. Dzię­ki sy­ste­mo­wi wir­ni­ków o kształ­cie śruby Ar­chi­me­de­sa, ścię­ty i ze­bra­ny śnieg z tafli tra­fia do zbior­ni­ka umie­szczo­ne­go w gór­nej, przed­niej czę­ści ma­szy­ny.

Wikipedia


rolbar

prze­no­śny bar na kół­kach; roll­bar


SJP.pl


rolbiecki

naz­wi­sko


SJP.pl

Od­mia­ny herbu Rol­biec­ki I

Wikipedia


rolborder

ro­dzaj ni­skie­go płotu z wał­ków lub pół­wał­ków; roll­bor­der


SJP.pl


roleczka

zdrob­nie­nie od: rolka


SJP.pl


rolek

wałek lub szpu­la, na które się coś na­wi­ja


SJP.pl


roler

rol­ler;
1. wałek do ma­sa­żu;
2. me­cha­nizm do zwi­ja­nia żagla


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) żegl. urzą­dze­nie do zwi­ja­nia lub re­fo­wa­nia żagla

Wiktionary


roleta

za­sło­na w oknie prze­su­wa­na za po­mo­cą sznur­ka na blocz­ku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) za­sło­na w oknie pod­no­szo­na lub opu­szcza­na po­przez zwi­ja­nie;

Wiktionary

Ro­le­ta – sy­stem osło­no­wy, który może mieć kilka celów. W za­leż­no­ści od ro­dza­ju ro­le­ty celem jest:

Ro­le­ty ze wzglę­du na miej­sce mon­ta­żu można dzie­lić na wiele grup. Naj­prost­szy po­dział wska­zu­je na ro­le­ty wew­nętrz­ne (mon­to­wa­ne wew­nątrz po­mie­szczeń) oraz ro­le­ty zew­nętrz­ne (mon­to­wa­ne na zew­nątrz, odz­na­cza­ją­ce się zwięk­szo­ną wy­trzy­ma­ło­ścią na czyn­ni­ki at­mos­fe­rycz­ne).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Opuść tę ro­le­tę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rɔˈlɛta, AS: roleta

Wiktionary


roletka

zdrob­nie­nie od: ro­le­ta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. ro­le­ta

Wiktionary


roletowy

→ ro­le­ta


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy ro­le­ty

Wiktionary

Patrz:

roleta

rolewice

Ro­le­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim, w po­wie­cie strze­lec­ko-dre­zde­nec­kim, w gmi­nie Do­bie­gniew przy dro­dze kra­jo­wej nr 22.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa go­rzow­skie­go. Na po­łud­nie od je­zio­ra znaj­du­je się je­zio­ro Ro­le­wiec.

Wikipedia


rolewski

naz­wi­sko


SJP.pl


rolex

marka ze­gar­ków i firma


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ze­ga­rek luk­su­so­wej marki Rolex

Wiktionary

Rolex SA – szwaj­car­skie przed­się­bior­stwo zaj­mu­ją­ce się pro­duk­cją ze­gar­ków, za­ło­żo­ne w 1905 roku. Jego wła­ści­cie­lem jest Hans Wils­dorf Fo­un­da­tion, ro­dzin­na fun­da­cja za­ło­ży­cie­la firmy. W tej chwi­li jest naj­więk­szym pro­du­cen­tem eks­klu­zyw­nych ze­gar­ków na świe­cie z rocz­ny­mi obro­ta­mi się­ga­ją­cy­mi 3 mld USD. Rolex jest znany na całym świe­cie, mię­dzy in­ny­mi ze swej pre­cyz­ji oraz pre­sti­żu, lecz rów­nież wy­gó­ro­wa­nej ceny ich pro­duk­tów, się­ga­ją­cej nawet setek ty­się­cy do­la­rów.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. rolexowy, roleksowy

Wiktionary


rolfing

ro­dzaj ma­sa­żu wy­ko­ny­wa­ne­go na mię­śniach, tkan­ce łącz­nej ota­cza­ją­cej mię­śnie, jak rów­nież na or­ga­nach wew­nętrz­nych


SJP.pl


rolgaz

obro­to­wa ma­net­ka gazu (prze­pust­ni­cy)


SJP.pl


rolibuda

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. szko­ła rol­ni­cza

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɔlʲiˈbuda, AS: rolʹibuda

Wiktionary


rolicki

naz­wi­sko


SJP.pl


roliński

naz­wi­sko


SJP.pl


rolka

wałek lub szpu­la, na które się coś na­wi­ja


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zwi­nię­ty pa­pier

 (1.2) szpu­la, tuba z czymś na nią na­wi­nię­tym

 (1.3) zob. rolki.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ku­pi­łem nową rolkę pa­pie­ru.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrɔlka, AS: rolka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rolowanie n., rolkarz m., rolki nmos., zrolowanie n., wyrolowanie n.

:: zdrobn. roleczka ż.

:: zgrub. rola ż.

 czas. rolować ndk., zrolować dk., wyrolować dk.

 przym. rolkowy, rolkarski

Wiktionary


rolkarka

ko­bie­ta jeż­dżą­ca na łyż­wo­rol­kach; łyż­wo­rol­kar­ka, rol­ko­wicz­ka, rol­ler­ka


SJP.pl


rolkarski

→ rol­karz


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) przez­na­czo­ny dla rol­ka­rzy

Wiktionary

Patrz:

rolkarz

Powiązane:

 rzecz. rolkarz m., rolka ż., rolki nmos., rolowanie n., zrolowanie n., rolkarstwo n.

 czas. rolować ndk., zrolować dk.

 przym. rolkowy

Wiktionary


rolkarstwo

jazda na rol­kach


SJP.pl


rolkarz

osoba jeż­dżą­ca na łyż­wo­rol­kach; rol­ler, łyż­wo­rol­karz, łyż­wo­rol­ko­wiec, rol­ko­wiec, rol­ko­wicz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba, która jeź­dzi na rol­kach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrɔlkaʃ, AS: rolkaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rolka ż., rolki nmos., rolowanie n., zrolowanie n.

 czas. rolować ndk., zrolować dk.

 przym. rolkowy, rolkarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) łyżworolkarz

Wiktionary


rolki

urzą­dze­nie do tre­nin­gu ko­lar­skie­go w po­sta­ci me­ta­lo­wej ramy z trze­ma obra­ca­ją­cy­mi się wal­ca­mi, na któ­rych usta­wia się rower


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) sport. ro­dzaj wro­tek z kół­ka­mi usta­wio­ny­mi w jed­nej linii

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lp.; M., B. i W. lm. od: rolka

Wiktionary

Rolki (niem. "Roll­ken") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie pi­skim, w gmi­nie Biała Piska. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa su­wal­skie­go.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈrɔlʲci, AS: rolʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rolka ż., rolkarz m., rolowanie n., zrolowanie n., rolkarz mos.

 czas. rolować ndk., zrolować dk.

 przym. rolkowy, rolkarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) łyżworolki

Wiktionary


rolkostrada

spe­cjal­na trasa do jazdy na łyż­wo­rol­kach


SJP.pl


rolkować

obra­biać po­wierzch­nio­wo przed­mio­ty, na­gnia­ta­jąc je obra­ca­ją­cym się krąż­kiem; krąż­ko­wać


SJP.pl


rolkowicz

osoba jeż­dżą­ca na łyż­wo­rol­kach; łyż­wo­rol­karz, rol­karz, łyż­wo­rol­ko­wiec, rol­ko­wiec, rol­ler


SJP.pl


rolkowiec

osoba jeż­dżą­ca na łyż­wo­rol­kach; łyż­wo­rol­ko­wiec, rol­ler, łyż­wo­rol­karz, rol­karz, rol­ko­wiec


SJP.pl


rolkowisko

teren do jeż­dże­nia na rol­kach


SJP.pl


rolkowy

→ rolka


SJP.pl

Patrz:

rolka

roll-up

[czy­taj: rolap] zwi­nię­ta re­kla­ma ukry­ta w alu­mi­nio­wej ka­se­cie, roz­kła­da­na na ste­la­żu; roll­wall, rol­lup


SJP.pl

Roll-up (rów­nież: "Rol­lup") – no­śnik re­kla­my, ro­dzaj pro­ste­go sy­ste­mu wy­sta­wien­ni­cze­go, skła­da­ją­cy się z ka­se­ty ze zwi­nię­tym pla­ka­tem oraz alu­mi­nio­wych rurek słu­żą­cych do unie­ru­cho­mie­nia roz­wi­nię­te­go wy­dru­ku.

Pla­ka­ty są zaz­wy­czaj dru­ko­wa­ne na za­mó­wie­nie w dru­kar­ni wiel­ko­for­ma­to­wej, na po­dło­żu z trwa­łych two­rzyw sztucz­nych.

Wikipedia


rolland

naz­wi­sko


SJP.pl


rollator

[czy­taj: ro­la­tor] cho­dzik na kół­kach dla in­wa­li­dów; ro­la­tor


SJP.pl


rollbar

[czy­taj: rol­bar] prze­no­śny bar na kół­kach; rol­bar


SJP.pl


rollborder

[czy­taj: rol­bor­der] ro­dzaj ni­skie­go płotu z wał­ków lub pół­wał­ków; rol­bor­der


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) niski, ela­stycz­ny pło­tek zło­żo­ny z drew­nia­nych szta­chet po­łą­czo­nych dru­tem ze stali nier­dzew­nej, słu­żą­cy m.in. do wy­dzie­la­nia grzą­dek w ogro­dach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jeśli traw­nik bę­dzie sty­kał się z grząd­ka­mi kwia­tów, warto od­dzie­lić go obrze­żem traw­ni­ko­wym lub roll­bor­de­rem, który nie do­pu­ści do ich za­ra­sta­nia przez trawę.

Wiktionary


rolleczek

naz­wi­sko


SJP.pl


roller

[czy­taj: roler] osoba jeż­dżą­ca na rol­le­rach (łyż­wo­rol­kach); łyż­wo­rol­karz, rol­karz, łyż­wo­rol­ko­wiec, rol­ko­wiec, rol­ko­wicz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. zob. łyż­wo­rol­ka.

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) pot. zob. łyż­wo­rol­karz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrɔlːɛr, AS: ro•ler

Wiktionary

Powiązane:

 (2.1) fż. rollerka

Wiktionary


rollercoaster

[czy­taj: ro­ler­koł­ster] ko­lej­ka gór­ska w we­so­łym mia­stecz­ku; rol­ler co­a­ster


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ko­lej­ka gór­ska – ang. rol­ler co­a­ster
  • Rol­ler­co­a­ster – film z 1977, z Hen­rym Fondą
  • Rol­ler­co­a­ster – drugi sin­gel nie­miec­kie­go DJ-a i pro­du­cen­ta – Tom­craf­ta, wy­da­ny w 1995
  • Rol­ler Co­a­ster DataBase (RCDB) – za­ło­żo­na w 1996 roku przez Duane’a Mar­de­na in­ter­ne­to­wa baza da­nych ko­le­jek gór­skich
  • Rol­ler­co­a­ster (sin­gel) – drugi sin­gel oraz utwór nie­miec­kie­go DJ-a i pro­du­cen­ta – Tom­craf­ta, wy­da­ny 21 paź­dzier­ni­ka 1995
  • Rol­ler­co­a­ster (album) – trze­ci album stu­dyj­ny pol­skie­go pio­sen­ka­rza Łu­ka­sza „Mrozu” Mroza, wy­da­ny w 11 marca 2014
  • Rol­ler­co­a­ster – spek­takl Te­a­tru STEP To­ma­sza Micha z 2017 roku

Wikipedia


rollerka

[czy­taj: ro­ler­ka] ko­bie­ta jeż­dżą­ca na łyż­wo­rol­kach; rol­kar­ka, łyż­wo­rol­kar­ka, rol­ko­wicz­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. ko­bie­ta, która jeź­dzi na łyż­wo­rol­kach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pod skle­pem stała jakaś rol­ler­ka żu­ją­ca gumę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rɔlˈːɛrka, AS: ro•lerka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. roller

Wiktionary


rolling

sa­mow­zbu­dzo­ne po­przecz­ne ko­ły­sa­nie stat­ku, wy­wo­ła­ne dzia­ła­niem sił ae­ro­dy­na­micz­nych oraz spo­tę­go­wa­ne wy­stę­pu­ją­cy­mi rów­no­le­gle ryt­micz­ny­mi zja­wi­ska­mi hy­dro­dy­na­micz­ny­mi; roz­ko­łys


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Rol­ling – wieś w gmi­nie Bous-Wald­bre­di­mus, w kan­to­nie Re­mich
  • Danny Rol­ling – ame­ry­kań­ski se­ryj­ny mor­der­ca
  • Rol­ling – mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie Lan­gla­de
  • Rol­ling Stone – ame­ry­kań­skie cza­so­pis­mo
  • Rol­ling Thun­der – kryp­to­nim kam­pa­nii po­wietrz­nej
  • Ro­ling
  • Röling

Wikipedia


rollingstonka

[czy­taj: ro­ling­ston­ka] skó­rza­ny but z pła­skim ob­ca­sem i cho­lew­ką ponad kost­kę, uży­wa­ny w jeź­dziect­wie; bi­tel­sów­ka, be­at­le­sów­ka, szty­blet


SJP.pl


rollins

Rol­lins – jed­nost­ka osad­ni­cza w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Mon­ta­na, w hrab­stwie Lake.

Wikipedia


rollo

kebab za­wi­nię­ty w tor­til­lę


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Rol­lon – pier­wszy ksią­żę Nor­man­dii
  • rollo – jest to ro­dzaj po­ży­wie­nia np. kebab za­wi­nię­ty w cien­kie cia­sto na­le­śni­ko­we, po­da­wa­ny w ba­rach szyb­kiej ob­słu­gi
  • Klan Rollo – szkoc­ki klan

Wikipedia


rolls

prze­ką­ska na bazie tor­til­li


SJP.pl

Rolls – pier­wszy stu­dyj­ny album ze­spo­łu Rolls Frak­ció, wy­da­ny w 1984 roku na MC i LP przez Hun­ga­ro­ton-Start.

Wikipedia


rolls-royce

[czy­taj: rols-rojs] marka sa­mo­cho­dów i firma


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Rolls-Royce Li­mi­ted – bry­tyj­skie przed­się­bior­stwo bran­ży mo­to­ry­za­cyj­nej i elek­tro­ma­szy­no­wej, pro­du­cent sa­mo­cho­dów i sil­ni­ków lot­ni­czych, dzia­ła­ją­ce w la­tach 1906–1971
  • Rolls-Royce Motor Cars – bry­tyj­ski pro­du­cent sa­mo­cho­dów wy­dzie­lo­ny z Rolls-Royce Li­mi­ted w 1971, od 2003 roku część kon­cer­nu BMW
  • Rolls-Royce Hol­dings – bry­tyj­ski pro­du­cent sil­ni­ków lot­ni­czych wy­dzie­lo­ny z Rolls-Royce Li­mi­ted w 1971, od 1987 spół­ka pu­blicz­na
  • Rolls Royce – kok­tajl al­ko­ho­lo­wy

Wikipedia


rollup

[czy­taj: rolap] zwi­nię­ta re­kla­ma ukry­ta w alu­mi­nio­wej ka­se­cie, roz­kła­da­na na ste­la­żu; roll­wall, roll-up


SJP.pl


rollwall

[czy­taj: rolap] zwi­nię­ta re­kla­ma ukry­ta w alu­mi­nio­wej ka­se­cie, roz­kła­da­na na ste­la­żu; roll-up


SJP.pl


rollwerk

póź­no­re­ne­san­so­wy or­na­ment opar­ty na mo­ty­wie taśmy imi­tu­ją­cej bla­chę, sto­so­wa­ny do końca ba­ro­ku; or­na­ment zwi­ja­ny


SJP.pl

Roll­werk, in. or­na­ment kar­tu­szo­wo-zwi­ja­ny – or­na­ment przy­po­mi­na­ją­cy prze­strzen­ne kom­po­no­wa­nie form wy­cię­tych z bla­sza­nej taśmy o pod­gię­tych lub spi­ral­nie zwi­nię­tych za­koń­cze­niach. Sto­so­wa­ny w de­ko­ra­cji ar­chi­tek­to­nicz­nej (por­ta­li, ot­wo­rów okien­nych, kar­tu­szy i ta­blic), rzeź­bie i sny­cer­stwie (zdo­bie­nie oł­ta­rzy, ambon, na­grob­ków), me­blar­stwie, złot­nict­wie, tkact­wie, ma­lar­stwie, gra­fi­ce i ilu­mi­na­tor­stwie.

Wikipedia


rolmops

filet śle­dzio­wy z przy­pra­wa­mi, zwi­nię­ty w ru­lo­nik i za­ma­ry­no­wa­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. za­wi­ja­ny, ma­ry­no­wa­ny płat śle­dzio­wy;

Wiktionary

Rol­mops – danie z ma­ry­no­wa­ne­go, zwi­ja­ne­go fi­le­tu ze śle­dzia.

Wy­pa­tro­szo­ny, po­zba­wio­ny ości, głowy i płet­wy ogo­no­wej filet ze śle­dzia na­dzie­wa­ny jest przy­pra­wa­mi i do­dat­ka­mi np. po­kro­jo­nym w pla­ster­ki ogór­kiem kon­ser­wo­wym, mar­chwią i ce­bu­lą.

W pol­skiej tra­dy­cji ku­li­nar­nej przed głów­ną zupą po­da­je się zaz­wy­czaj przy­staw­ki, jak śle­dzik w śmie­ta­nie, ma­tias lub rol­mops.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈrɔlmɔps, AS: rolmops

Wiktionary


roln.

skrót od: rol­nict­wo, rol­ni­czy (czy­ta­ny jako cały, od­mien­ny wyraz)


SJP.pl


rolnetka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|War­sza­wa. lor­net­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) On pa­trzy się przez rol­net­kie na siną dal

Wiktionary


rolnica

duży motyl nocny, któ­re­go gą­sie­ni­ce że­ru­ją na ro­śli­nach


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Rol­ni­ca (She­rar­dia) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ma­rza­no­wa­tych
  • zwy­cza­jo­wa nazwa ro­dza­jo­wa niek­tó­rych mo­ty­li z ro­dzi­ny sów­ko­wa­tych:
    • rol­ni­ca ak­sa­mit­ka (Noc­tua fim­bria­ta)
    • rol­ni­ca bia­ło­plam­ka (Ce­ra­stis le­u­co­grap­ha)
    • rol­ni­ca boć­wi­nów­ka (Ochro­ple­u­ra plec­ta)
    • rol­ni­ca bru­nat­na (Diar­sia brun­nea)
    • rol­ni­ca czo­pów­ka (Agro­tis exc­la­ma­tio­nis)
    • rol­ni­ca dwu­tra­pez­ka (Xe­stia di­tra­pe­zium)
    • rol­ni­ca gwoź­dziów­ka (Agro­tis ip­si­lon)
    • rol­ni­ca komes (Noc­tua comes)
    • rol­ni­ca łu­bów­ka (Agro­tis cla­vis)
    • rol­ni­ca łup­ków­ka (Ce­ra­stis ru­bri­co­sa)

Wikipedia


rolnicki

naz­wi­sko


SJP.pl

Rol­nic­ki, "Rol­nic­ki Potok", "Ja­szczu­rów­ski" – potok, prawy do­pływ Ochot­ni­czan­ki o dłu­go­ści 4,8 km i po­wierzch­ni zlew­ni 4,3 km². Jego zlew­nia znaj­du­je się we wsi Ochot­ni­ca Dolna w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie no­wo­tar­skim, w gmi­nie Ochot­ni­ca Dolna.

Wikipedia


rolnictwo

1. dział go­spo­dar­ki zaj­mu­ją­cy się ho­dow­lą zwie­rząt i upra­wą ro­ślin;
2. nauka obej­mu­ją­ca za­gad­nie­nia do­ty­czą­ce ho­dow­li zwie­rząt i upra­wy ro­ślin


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) roln. dział go­spo­dar­ki i za­ję­cie, które po­le­ga na wyt­wa­rza­niu żyw­no­ści i su­row­ców prze­my­sło­wych po­przez upra­wę ro­ślin i ho­dow­lę zwie­rząt;

Wiktionary

Rol­nict­wo – dział go­spo­dar­ki, któ­re­go głów­nym za­da­niem jest do­star­cze­nie pło­dów rol­nych. Rol­nict­wo uzy­sku­je pro­duk­ty ro­ślin­ne i zwie­rzę­ce dzię­ki upra­wie roli i ro­ślin; chowu i ho­dow­li zwie­rząt oraz (rzad­ko) ho­dow­li grzy­bów.

Rol­nict­wo można po­dzie­lić na rol­nict­wo ek­sten­syw­ne (zwane drob­no­to­wa­ro­wym lub tra­dy­cyj­nym) i rol­nict­wo in­ten­syw­ne (znane też jako wy­so­ko­to­wa­ro­we lub uprze­my­sło­wio­ne) w za­leż­no­ści od jego cech: wy­so­ko­ści na­kła­dów, ilo­ści plo­nów, a także śred­niej po­wierzch­ni go­spo­darstw rol­nych i po­wierzch­ni ob­sza­ru rol­ni­cze­go kraju.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Rol­nict­wo na­mi­bij­skie wy­pra­co­wu­je 14 proc. do­cho­du na­ro­do­we­go brut­to.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rɔlʲˈɲit͡stfɔ, AS: rolʹńictfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rola ż., rolnik m., rolniczka ż.

 przym. rolniczy, rolny

 przysł. rolniczo

Wiktionary


rolniczka

→ rol­nik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się rol­nict­wem i go­spo­dar­stwem rol­nym

Wiktionary

Patrz:

rolnik

Powiązane:

 rzecz. rolnictwo n., rolnik mos.

 przysł. rolniczo

 przym. rolniczy, rolny

Wiktionary


rolniczo

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób do­ty­czą­cy rol­nict­wa, za po­mo­cą rol­nict­wa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zo­sta­ną uru­cho­mio­ne pro­gra­my dla ubo­gich rol­ni­czo te­re­nów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rola ż., rolnictwo n., rolnik mos., odrolnienie n., odrolnianie n.

:: fż. rolniczka ż.

 czas. odrolniać dk., odrolnić dk.

 przym. rolniczy, rolny

Wiktionary


rolniczoprzemysłowy

do­ty­czą­cy prze­my­słu rol­ni­cze­go


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z prze­my­słem rol­ni­czym

Wiktionary


rolniczość

→ rol­ni­czy


SJP.pl

Patrz:

rolniczy

rolniczy

→ rol­nict­wo, → rol­nik


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy rol­nict­wa lub rol­ni­ka, zaj­mu­ją­cy się rol­nict­wem, sto­so­wa­ny w nim

Wiktionary

Patrz:

rolnictwo, → rolnik

Przykłady

 (1.1) Spół­dziel­nia rol­ni­cza za­trud­ni­ła nową agro­nom­kę.

 (1.1) W okre­sie tym wzrost war­to­ści na­kła­dów był w przy­bli­że­niu równy wzro­sto­wi pro­duk­cji rol­ni­czej i w re­zul­ta­cie na­kła­do­chłon­ność pro­duk­cji rol­ni­czej nie ule­gła za­u­wa­żal­nej zmia­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rɔlʲˈɲit͡ʃɨ, AS: rolʹńičy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rola ż., rolnictwo n., rolnik m., rolniczka ż., odrolnianie n., odrolnienie n.

 czas. odrolniać ndk., odrolnić dk.

 przym. rolny

 przysł. rolniczo, rolnie

Wiktionary


rolnik

1. osoba pro­wa­dzą­ca go­spo­dar­stwo rolne, pra­cu­ją­ca na roli;
2. osoba ma­ją­ca ukoń­czo­ne stu­dia rol­ni­cze


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba zaj­mu­ją­ca się rol­nict­wem i go­spo­dar­stwem rol­nym

 (1.2) zaw. ab­sol­went szko­ły rol­ni­czej, spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie rol­nict­wa

Wiktionary

na­le­ży do­pra­co­wać:

"przed­sta­wio­no sy­tu­a­cję tylko z per­spek­ty­wy – ". Pomóż po­pra­wić.

Ta stro­na do­ty­czy Rol­nik. Zo­bacz też: Rol­nik (ujed­noz­nacz­nie­nie) i Far­mer (ujed­noz­nacz­nie­nie).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W so­bo­tę za­wsze od­by­wał się tam targ rolny, na któ­rym swoje to­wa­ry sprze­da­wa­li rol­ni­cy z pod­poz­nań­skich wio­sek. Za­moż­niej­si bam­brzy przy­jeż­dża­li tu swo­i­mi wo­za­mi, które na­tych­miast za­mie­nia­ły się w stra­ga­ny na ko­łach, ofe­ru­ją­ce miesz­kań­com mia­sta drób, jajka, wa­rzy­wa i pyry w wor­kach albo w mniej­szych ilo­ściach na wym­bor­ki.

 (1.1) W 1978 roku rol­nik Jan Wol­ski z Emil­ci­na prze­żył spot­ka­nie z kos­mi­ta­mi.

 (1.2) Zgod­nie z ro­dzin­ną tra­dy­cją, mu­sia­łem zo­stać rol­ni­kiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrɔlʲɲik, AS: rolʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rola ż., rolnictwo n., odrolnienie n., odrolnianie n.

:: fż. rolniczka ż.

 czas. odrolniać dk., odrolnić dk.

 przym. rolniczy, rolny

 przysł. rolniczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gospodarz; gw. Górny Śląsk bamber, bauer, pampóń

 (1.2) agrotechnik

Wiktionary


rolnowo

Rol­no­wo (niem. "Roll­nau") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie ostródz­kim, w gmi­nie Morąg.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa olsz­tyń­skie­go. Miej­sco­wość leży w hi­sto­rycz­nym re­gio­nie Prus Gór­nych.

Wikipedia


rolny

do­ty­czą­cy rol­nict­wa, zwią­za­ny z upra­wą roli


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z upra­wą roli, pola

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wy­star­czy­ła krót­ka roz­mo­wa, by go prze­ko­nać, że spra­wa na­pa­du na sa­mo­chód z pie­niędz­mi ma taki prio­ry­tet, że śledzt­wo w spra­wie hand­lu żywym to­wa­rem, czyli nie­le­gal­nej sprze­da­ży trzo­dy chlew­nej kra­dzio­nej z Pań­stwo­wych Go­spo­darstw Rol­nych, musi po­ra­dzić sobie bez wy­wia­dow­ców pod­po­rucz­ni­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrɔlnɨ, AS: rolny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rola ż., rolnictwo n., rolnik m., rolniczka ż.

 czas. odrolnić dk.

 przym. rolniczy

 przysł. rolniczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) agrarny

Wiktionary


rolomat

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ma­szy­na do zwi­ja­nia róż­nych ma­te­ria­łów w rolki

Wiktionary


rolowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ro­lo­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɔlɔˈvãɲɛ, AS: rolovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. rolować

 rzecz. rolada ż., rolka, rolkarz, rolki

 przym. rolkarski

Wiktionary


rolować

1. zwi­jać w rolkę;
2. po­tocz­nie:
a) oszu­ki­wać kogoś przy współ­pra­cy;
b) ma­so­wać mię­śnie spe­cjal­nym wał­kiem;
c) za­cią­gać kre­dyt na spła­tę po­przed­nich zo­bo­wią­zań fi­nan­so­wych;
d) kil­ku­krot­nie da­cho­wać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni

 (1.1) zwi­jać w rulon

 (1.2) pot. oszu­ki­wać, zwo­dzić

 (1.3) ekon. pot. spła­cać dług za po­mo­cą ko­lej­ne­go długu, na tych sa­mych wa­run­kach, ale o póź­niej­szym okre­sie spła­ty

cza­sow­nik zwrot­ny ro­lo­wać się

 (2.1) zwi­jać się w rulon

 (2.2) pot. oszu­ki­wać się naw­za­jem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Każda z nas, wy­cho­dząc z domu, od­pi­na­ła pod­wiąz­ki i ro­lo­wa­ła fil­de­ko­so­we poń­czo­chy, żeby wy­glą­da­ły jak pod­ko­la­nów­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rɔˈlɔvat͡ɕ, AS: rolovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rolka ż., rolowanie n., rolkarz m., rolki nmos.

 (1.1) czas. dk. zrolować

 (1.2) czas. dk. wyrolować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) kołować, kiwać, nabierać, kantować; pot. nabijać w butelkę, robić w balona, robić w bambuko, robić w jajo, robić w konia, wpuszczać w maliny; posp. wykręcać wała; wulg. robić w chuja; eufem. robić w człona

Wiktionary


rolowiec

osiew­nik ro­lo­wiec - ga­tu­nek chrzą­szcza z ro­dzi­ny sprę­ży­ko­wa­tych


SJP.pl


rolownia

ma­szy­na do wzdłuż­ne­go prze­ci­na­nia wstę­gi pa­pie­ru scho­dzą­cej z ma­szy­ny pa­pier­ni­czej lub ka­lan­dra, na węż­sze pasma oraz do zwi­ja­nia ich w zwoje


SJP.pl


rolownik

pra­cow­nik gar­bar­ski za­trud­nio­ny przy ro­lo­wa­niu (wal­co­wa­niu) skór


SJP.pl


rolowy

zwią­za­ny z ro­lo­wa­niem, zwi­ja­niem


SJP.pl


rolski

naz­wi­sko


SJP.pl


rolwaga

daw­niej, dziś gwa­ro­wo: cięż­ki wóz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) łódź., reg. pozn. cięż­ki wóz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) z chłop­skich fur­ma­nek ścią­gać słomę, z rol­wag pa­ku­ły, szma­ty, worki … (J. Tuwim Kwia­ty pol­skie)

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) relwaga

Wiktionary


rom

czło­nek ko­czow­ni­cze­go ludu za­miesz­ku­ją­ce­go nie­mal wszyst­kie kon­ty­nen­ty; Cygan


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) etn. czło­nek rom­skiej grupy et­nicz­nej;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Rom – miej­sco­wość w re­gio­nie Po­i­tou-Cha­ren­tes
  • Rom – gmina w Niem­czech w kraju związ­ko­wym Me­klem­bur­gia-Po­mo­rze Przed­nie, w po­wie­cie Lud­wigs­lust-Par­chim
  • Rom – rzeka w Eu­ro­pie Po­łud­nio­wej
  • ROM (ang. Read-Only Me­mo­ry) – pa­mięć tylko do od­czy­tu
  • Ro­mo­wie – grupa et­nicz­na

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Współ­cze­śnie więk­szość Romów pro­wa­dzi już osia­dły tryb życia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rɔ̃m, AS: rõm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. romski m., romskość ż.

:: fż. Romka ż.

 przym. romski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Cygan

Wiktionary


roma

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

 (1.2) mi­trzym. bo­gi­ni Rzymu i tra­dy­cyj­ne uo­so­bie­nie pań­stwa rzym­skie­go;

 (1.3) geogr. nazwa kilku miast w róż­nych pań­stwach świa­ta

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Rzym – sto­li­ca Włoch
    • AS Roma – klub pił­kar­ski z Rzymu
  • Roma – mia­sto w Le­sot­ho
  • Roma – mia­sto w Au­stra­lii
  • Roma – mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Tek­sas, w hrab­stwie Starr
  • Roma – sta­cja metra w Li­zbo­nie
  • Roma – gmina w Ru­mu­nii, w okrę­gu Bo­to­sza­ny
  • Roma – wieś w Ru­mu­nii, w okrę­gu Bo­to­sza­ny, w gmi­nie Roma
  • Roma – imię żeń­skie
  • Roma – po­stać z mi­to­lo­gii rzym­skiej
  • Ro­mo­wie – naród, któ­re­go en­do­et­no­nim we włas­nym ję­zy­ku brzmi Roma
  • Roma (kor­po­ra­cja aka­de­mic­ka) – kor­po­ra­cja aka­de­mic­ka dzia­ła­ją­ca w Poz­na­niu

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W kos­me­tycz­ce Romy zna­la­zła tylko pu­der­nicz­kę i starą szmin­kę.

 (1.2) Pier­wszą świą­ty­nię Romy wznie­sio­no w Smyr­nie.

 (1.3) W tek­sań­skiej Romie miesz­ka ponad 9000 miesz­kań­ców.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrɔ̃ma, AS: rõma

Wiktionary

Powiązane:

 przym. romański

 rzecz. Roman ż./mos.

Wiktionary


romadur

mięk­ki ser o ła­god­nym smaku, pod­puszcz­ko­wy, doj­rze­wa­ją­cy, for­mo­wa­ny w kształ­cie ce­gie­łek, wy­ra­bia­ny w wielu kra­jach (gł. w Ba­wa­rii), jedna z od­mian sera lim­bur­skie­go


SJP.pl


romain

[czy­taj: roMA] fran­cu­skie imię mę­skie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ro­ma­in – gmina w re­gio­nie Fran­che-Comté, w de­par­ta­men­cie Doubs
  • Ro­ma­in – gmina w re­gio­nie Fran­che-Comté, w de­par­ta­men­cie Jura
  • Ro­ma­in – gmina w re­gio­nie Lo­ta­ryn­gia
  • Ro­ma­in – gmina w re­gio­nie Szam­pa­nia-Ar­de­ny
  • Heure-le-Ro­ma­in

Wikipedia


romaji

[czy­taj: ro­ma­dzi] ła­ciń­ska tran­skryp­cja wy­ra­zów ja­poń­skich


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) jęz. zapis ję­zy­ka ja­poń­skie­go pis­mem ła­ciń­skim, tran­skryp­cja na al­fa­bet ła­ciń­ski;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pier­wsze uży­cie ro­ma­ji w Ja­po­nii da­tu­je się co najm­niej na epokę Meiji, kiedy niek­tó­rzy po­stu­lo­wa­li po­rzu­ce­nie skom­pli­ko­wa­ne­go ja­poń­skie­go sy­ste­mu pisma na rzecz al­fa­be­tu ła­ciń­skie­go.

Wiktionary


roman

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Roman – imię mę­skie
  • Roman – mia­sto w Buł­ga­rii
    • Roman – gmina w Buł­ga­rii
  • Roman – mia­sto w Ru­mu­nii
  • Roman – miej­sco­wość i dawna gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Nor­man­dia, w de­par­ta­men­cie Eure
  • Roman – sta­cja ko­le­jo­wa w miej­sco­wo­ści Roman, w Okrę­gu Neamț, w Ru­mu­nii
  • Roman – ru­muń­ski pro­du­cent au­to­bu­sów i sa­mo­cho­dów cię­ża­ro­wych
  • Roman (zm. 598) – eg­zar­cha Ra­wen­ny
  • Roman (Sy­me­on II, zm. 997) – car buł­gar­ski, syn Pio­tra I
  • Roman – pa­pież w roku 897
  • Roman (zm. 1030) – pol­ski bi­skup
  • Roman (ur. ?, zm. ok. 1115) – du­chow­ny rzym­sko­ka­to­lic­ki, kar­dy­nał S. Pri­sca

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na czele dę­bic­kiej ekipy sta­nie wi­ce­mistrz Eu­ro­py i brą­zo­wy me­da­li­sta mi­strzostw świa­ta Roman Got­fryd, a także je­de­na­sto­krot­ny mistrz Pol­ski, olim­pij­czyk An­drzej Rżany.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrɔ̃mãn, AS: rõmãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Romanowa ż., Romanówna ż., Romanostwo lm m., Romkowa ż., Romkówna ż., Romanowo n., Romanowicz m.

:: zdrobn. Romek m., Romeczek m., Romuś m.

:: fż. Roma ż.

 przym. Romanowy, Romkowy, Romusiowy, romański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. Romek, Romuś, Romeczek

Wiktionary


romana

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. i B. lp. od: Roman

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ro­ma­na (imię)
  • Ro­ma­na – wieś w Ru­mu­nii, w okrę­gu Ar­dżesz, w gmi­nie Uda
  • Ro­ma­na – miej­sco­wość we Wło­szech
  • „Ro­ma­na” – ofi­cjal­ny biu­le­tyn Pra­ła­tu­ry Opus Dei
  • Ro­ma­na – kro­ni­ka Rzy­mian au­tor­stwa Jor­da­ne­sa

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Oj­ciec Ro­ma­ny pra­cu­je w fa­bry­ce.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Roma ż.

:: fm. Roman mos.

Wiktionary


romanca

1. utwór epic­ko-li­rycz­ny wy­ko­rzy­stu­ją­cy frag­men­ty daw­nych epo­pei, po­krew­ny bal­la­dzie;
2. sen­ty­men­tal­ny utwór o pro­stej, zwrot­ko­wej bu­do­wie, po­pu­lar­ny pod ko­niec XVIII wieku; ro­man­za


SJP.pl

Ro­man­ca (od hisz­pań­skie­go "el ro­man­ce") – utwór li­rycz­ny o cha­rak­te­rze epic­kim zbli­żo­ny do bal­la­dy. Od bal­la­dy różni się bra­kiem pier­wiast­ka dra­ma­tycz­ne­go, lek­ko­ścią i więk­szym na­sy­ce­niem li­ryz­mem. Ro­man­ca po­ja­wi­ła się w XV w. w Hisz­pa­nii i od tego czasu jest upra­wia­na przez au­to­rów z kręgu kul­tu­ry ibe­ryj­skiej i ibe­ro­a­me­ry­kań­skiej. Wy­wo­dzi się ze śred­nio­wie­cza, ale swój naj­więk­szy rozk­wit prze­ży­wa­ła w re­ne­san­sie.

Wikipedia


romandia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. za­chod­nia, fran­cu­sko­ję­zycz­na część Szwaj­ca­rii;

Wiktionary

Ro­man­dia ( Ro­man­die, Su­is­se ro­man­de; Ro­man­die, Welsch­land; Ro­man­dia, Sviz­ze­ra ro­man­da) – fran­cu­sko­ję­zycz­ny re­gion w za­chod­niej czę­ści Szwaj­ca­rii o po­wierzch­ni 9508,2 km² (23% ob­sza­ru tego pań­stwa), za­miesz­ka­ny przez 2,1 mln osób, głów­nie Szwaj­ca­rów fran­cu­sko­ję­zycz­nych. Obej­mu­je po­dre­gion Mit­tel­land (kan­to­ny: Berno, Fry­burg, Jura i Ne­u­cha­tel) oraz po­dre­gion Leman (kan­to­ny: Ge­ne­wa, Vaud i Va­la­is). Głów­nym mia­stem Ro­man­dii jest Ge­ne­wa.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. romandyjski

Wiktionary


romanek

1. naz­wi­sko;
2. zdrob­nie­nie od: Roman (imię mę­skie)


SJP.pl

Ro­ma­nek – je­zio­ro w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie szczy­cień­skim, w gmi­nie Szczyt­no.

Wikipedia


romani

język z grupy ję­zy­ków no­wo­in­do­a­ryj­skich, któ­rym po­słu­gu­ją się osoby na­ro­do­wo­ści cy­gań­skiej; język cy­gań­ski, język rom­ski


SJP.pl


romania

kra­i­na hi­sto­rycz­na we Wło­szech


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. kra­i­na hi­sto­rycz­na w pół­noc­nych Wło­szech, razem z Emi­lią two­rzą­ca re­gion ad­mi­ni­stra­cyj­ny Emi­lia-Ro­ma­nia, jej naj­waż­niej­szym oś­rod­kiem jest Ra­wen­na;

Wiktionary

Ro­ma­nia ( Ro­ma­gna, emil. "Rumâgna") – kra­i­na hi­sto­rycz­na w pół­noc­nych Wło­szech, razem z kra­i­ną Emi­lia two­rzą­ca re­gion ad­mi­ni­stra­cyj­ny Emi­lia-Ro­ma­nia (na ob­sza­rze Ro­ma­nii po­ło­żo­ne są w ca­ło­ści: pro­win­cja Ra­wen­na, pro­win­cja Ri­mi­ni i pro­win­cja Forlì-Ce­se­na, a także część pro­win­cji Bo­lo­nia). W skład Ro­ma­nii wcho­dzi rów­nież kilka gmin z re­gio­nów Mar­che i To­ska­nia oraz całe San Ma­ri­no. Kra­i­na ta zaj­mu­je po­wierzch­nię 6380,6 km², a w 2014 r. za­miesz­ki­wa­ło ją ok. 1 281 000 osób.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) (…) Re­pu­bli­ka św. Marka po­szu­ki­wa­ła kon­do­tie­rów na zew­nątrz, w Man­tui, Ro­ma­nii, Mar­chiach, lekką jazdę spro­wa­dza­jąc z po­sia­dło­ści bał­kań­skich.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rɔ̃ˈmãɲja, AS: rõmãńi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. romański

 rzecz. Romkowie nmos.

Wiktionary


romaniak

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Ro­ma­niak – pol­ski hi­sto­ryk
  • Lud­wik Ro­ma­niak – na­u­czy­ciel bio­lo­gii, sa­mo­rzą­do­wiec, dzia­łacz spo­łecz­ny
  • Ry­szard Ro­ma­niak – pol­ski żuż­lo­wiec
  • Sta­ni­sław Ro­ma­niak – pol­ski poeta i rzeź­biarz

Wikipedia


romanik

naz­wi­sko


SJP.pl


romanista

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zaw. jęz. znaw­ca ję­zy­ków ro­mań­skich

 (1.2) pot. eduk. stu­dent ro­ma­ni­sty­ki

 (1.3) praw. znaw­ca prawa rzym­skie­go

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɔ̃mãˈɲista, AS: rõmãńista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. romanizm m., romanistyka ż.

:: fż. romanistka ż.

 czas. romanizować ndk.

 przym. romański, romanistyczny

Wiktionary


romanistka

→ ro­ma­ni­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta wyksz­tał­co­na w dzie­dzi­nie ro­ma­ni­sty­ki

 (1.2) pot. stu­dent­ka albo ab­sol­went­ka fi­lo­lo­gii ro­mań­skiej

 (1.3) pot. na­u­czy­ciel­ka lub lek­tor­ka ję­zy­ków ro­mań­skich

 (1.4) spe­cja­list­ka w za­kre­sie prawa rzym­skie­go

Wiktionary

Patrz:

romanista

Powiązane:

 rzecz. romanistyka ż., romanista m., romanizm m., romanizacja ż., romanizowanie n.

 czas. romanizować ndk.

 przym. romański, romanizacyjny, romanistyczny

Wiktionary


romanistyczny

→ ro­ma­ni­sty­ka


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy ro­ma­ni­sty­ki, zwią­za­ny z ro­ma­ni­sty­ką

Wiktionary

Patrz:

romanistyka

Powiązane:

 rzecz. romanizowanie n., romanizm mrz., romanista m., romanistka ż., romanistyka ż.

 przym. romański

Wiktionary


romanistyka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauka o ję­zy­ku, hi­sto­rii i kul­tu­rze ro­mań­skiej, zwła­szcza fran­cu­skiej

 (1.2) wy­dział lub kie­ru­nek uni­wer­sy­tec­ki obej­mu­ją­cy stu­dia w za­kre­sie ro­ma­ni­sty­ki (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. romanizowanie n., romanizm mrz., romanista m., romanistka ż.

 przym. romański, romanistyczny

 czas. romanizować

Wiktionary


romaniszyn

naz­wi­sko


SJP.pl


romaniuk

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bog­dan Ro­ma­niuk (ur. 1967) – pol­ski po­li­tyk, sa­mo­rzą­do­wiec
  • Jerzy Ro­ma­niuk (ur. 1943) – pol­ski pro­fe­sor, pia­ni­sta i pe­da­gog
  • Ka­zi­mierz Ro­ma­niuk (ur. 1927) – pol­ski bi­skup rzym­sko­ka­to­lic­ki
  • Ka­zi­mierz Ro­ma­niuk (1908–1996) – pol­ski eko­no­mi­sta, sta­ty­styk i de­mo­graf
  • My­ko­ła Ro­ma­niuk (ur. 1958) – ukra­iń­ski po­li­tyk, mer Łucka od 2010
  • Rafał Ro­ma­niuk (ur. 1982) – pol­ski trój­bo­i­sta si­ło­wy, kul­tu­ry­sta, aktor, fo­to­mo­del, tre­ner i die­te­tyk
  • Ry­szard Ro­ma­niuk (ur. 1952) – pol­ski pro­fe­sor, in­ży­nier – elek­tro­ni­ka i tech­ni­ki in­for­ma­cyj­ne
  • To­masz Ro­ma­niuk (ur. 1974) – pol­ski pił­karz
  • Wanda Ro­ma­niuk (ur. 1944) – pol­ska oku­list­ka, pro­fe­sor me­dy­cy­ny
  • Wie­sław Ro­ma­niuk (ur. 1963) – pol­ski pił­karz
  • Wi­ta­lij Ro­ma­niuk (ur. 1984) – ukra­iń­ski pił­karz, gra­ją­cy na po­zy­cji obroń­cy
  • Woj­ciech Ro­ma­niuk (ur. 1970) – pol­ski po­li­tyk, przed­się­bior­ca, me­ne­dżer, poseł RP

Wikipedia


romanizacja

przej­mo­wa­nie kul­tu­ry rzym­skiej i ję­zy­ka ła­ciń­skie­go w wielu pro­win­cjach sta­ro­żyt­ne­go Rzymu


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ro­ma­ni­za­cja (sta­ro­żyt­ność)
  • ro­ma­ni­za­cja (ję­zy­koz­naw­stwo)
  • ro­ma­ni­za­cja (et­no­lo­gia)

Wikipedia


romanizm

1. wyraz, zwrot lub kon­struk­cja skład­nio­wa przy­ję­te z któ­re­goś z ję­zy­ków ro­mań­skich albo na nim wzo­ro­wa­ne;
2. styl w sztu­ce XI-XIII wieku; styl ro­mań­ski;
3. cechy cha­rak­te­ry­stycz­ne dla kul­tu­ry sta­ro­żyt­ne­go Rzymu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. wyraz, zwrot, forma gra­ma­tycz­na za­po­ży­czo­na do ja­kie­goś ję­zy­ka z któ­re­goś ję­zy­ka ro­mań­skie­go

 (1.2) szt. styl w sztu­ce XI–XIII w.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rɔ̃ˈmãɲism̥, AS: rõmãńism̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. romanistyka ż., romanista mos., romanistka ż., romanizacja ż., romańszczyzna ż., Roman mos., Romana ż., romanizowanie n.

 przym. romanistyczny, romański

 czas. romanizować ndk., romanizować się dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) romańszczyzna

Wiktionary


romanizowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ro­ma­ni­zo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. romanizacja ż., romanizm m., romanistyka ż., romanista m., romanistka ż.

 czas. romanizować ndk.

 przym. romański, romanistyczny

Wiktionary


romanizować

cza­sow­nik

 (1.1) roz­po­wszech­niać ję­zy­ki i kul­tu­rę ro­mań­ską; w cza­sie pa­no­wa­nia im­pe­rium rzym­skie­go: na­rzu­cać pod­bi­tej lud­no­ści język ła­ciń­ski i rzym­ską kul­tu­rę

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɔ̃mãɲiˈzɔvat͡ɕ, AS: rõmãńizovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. romanizowanie n., romanizm mrz., romanista m., romanistka ż., romanistyka ż., romanizacja ż.

 przym. romański

 czas. romanizować się

Wiktionary


romankiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


romankowo

Ro­man­ko­wo (niem. "Roms­dorf") – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie bar­to­szyc­kim, w gmi­nie Sę­po­pol. Sie­dzi­ba so­łect­wa, w któ­re­go skład wcho­dzi rów­nież miej­sco­wość Mied­na.

W la­tach 1975–1998 wieś ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa olsz­tyń­skie­go.

Wikipedia


romanostwo

Roman z mał­żon­ką; Ro­ma­no­wie


SJP.pl


romanow

naz­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. przed­sta­wi­ciel dy­na­stii Ro­ma­no­wów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W 1617 roku Mi­chał Ro­ma­now za­koń­czył wojnę ze Szwe­cją (…)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Roman mos.

Wiktionary


romanowicz

naz­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) hist. syn Ro­ma­na

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Al­do­na Ro­ma­no­wicz (1909-2009) – ma­lar­ka
  • Alek­san­der Ro­ma­no­wicz (1871-1933) – Tatar, ge­ne­rał
  • Ar­se­niusz Ro­ma­no­wicz (1910-2008) – ar­chi­tekt
  • Bar­ba­ra Ro­ma­no­wicz (ur. 1950) – ge­o­fi­zyk
  • Ka­zi­mierz Ro­ma­no­wicz (1916-2010) – wy­daw­ca
  • Ta­de­usz Ro­ma­no­wicz (1843-1904) – pow­sta­niec
  • Wa­len­ty Ro­ma­no­wicz (1911-1945) – ma­larz, le­karz
  • Zbi­gniew Ro­ma­no­wicz (1932-2010) – ma­te­ma­tyk
  • Zofia Ro­ma­no­wicz (1922-2010) – pi­sar­ka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zwy­cię­stwo nad Jadź­win­ga­mi umoc­ni­ło po­waż­nie po­zy­cję Da­nie­la Ro­ma­no­wi­cza mię­dzy ho­spo­da­ra­mi Rusi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Romanowiczowa ż., Romanowiczówna ż., Roman m., Romek m., Romuś m., Romkowie nmos.

 przym. Romanowiczowy

Wiktionary


romanowie

Roman z mał­żon­ką; Ro­ma­no­stwo


SJP.pl


romanowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ro­ma­no­wo – część mia­sta Ko­ro­no­wo
  • Ro­ma­no­wo – wieś w woj. dol­no­ślą­skim w pow. kłodz­kim, w gmi­nie Kłodz­ko
  • Ro­ma­no­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim w pow. alek­san­drow­skim, w gmi­nie Ko­neck
  • Ro­ma­no­wo – część wsi Ko­lo­nia Obrow­ska w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim w pow. to­ruń­skim, w gmi­nie Obro­wo
  • Ro­ma­no­wo – część ko­lo­nii Łęg-Wi­to­szyn w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim w pow. włoc­ław­skim, w gmi­nie Fa­bian­ki
  • Ro­ma­no­wo – część wsi Ry­dze­weo w woj. ma­zo­wiec­kim w pow. cie­cha­now­skim, w gmi­nie Cie­cha­nów
  • Ro­ma­no­wo – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim w pow. ma­kow­skim, w gmi­nie Kar­nie­wo
  • Ro­ma­no­wo – przy­sió­łek wsi Pi­li­cho­wo w woj. ma­zo­wiec­kim w pow. płoc­kim, w gmi­nie Bul­ko­wo
  • Ro­ma­no­wo – wieś w woj. pod­la­skim w pow. bia­ło­stoc­kim, w gmi­nie Mi­cha­ło­wo
  • Ro­ma­no­wo – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim w pow. ełc­kim, w gmi­nie Ka­li­no­wo
  • Ro­ma­no­wo – część wsi Krze­mie­nie­wo w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim w pow. no­wo­miej­skim, w gmi­nie Ku­rzęt­nik
  • Ro­ma­no­wo – ko­lo­nia w woj. wiel­ko­pol­skim w pow. ko­niń­skim, w gmi­nie Som­pol­no

Wikipedia


romanowowie

dy­na­stia ro­syj­ska


SJP.pl

Ro­ma­no­wo­wie, także Ro­ma­no­wi (od Романовы) – ród ro­syj­ski, dy­na­stia carów, potem ce­sa­rzy rzą­dzą­cych Rosją od 1613 do 1917 roku. Spo­wi­no­wa­co­ny z rodem Ru­ry­ko­wi­czów osobą Ni­ki­ty Ro­ma­no­wi­cza Za­cha­ry­na, szwa­gra Iwana IV Groź­ne­go. W linii mę­skiej dy­na­stia wy­ga­sła w 1730 roku, po czym nazwę rodu przy­jął spo­wi­no­wa­co­ny z Ro­ma­no­wa­mi nie­miec­ki ród Hol­ste­in-Got­torp.

Wikipedia


romanowski

owca ro­ma­now­ska - ro­syj­ska rasa owiec


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Ro­ma­now­ski – pol­ski li­te­ra­tu­roz­naw­ca
  • An­drzej Ro­ma­now­ski – pol­ski szlach­cic
  • An­drzej Sta­ni­sław Ro­ma­now­ski – pol­ski li­te­ra­tu­roz­naw­ca
  • Bo­le­sław Ro­ma­now­ski – pol­ski ko­man­dor
  • Ed­ward Ro­ma­now­ski – pol­ski sprin­ter
  • Elż­bie­ta Ro­ma­now­ska – pol­ska ak­tor­ka
  • Ewa Ro­ma­now­ska-Ró­że­wicz – pol­ska mon­ta­żyst­ka fil­mo­wa
  • Filip Ro­ma­now­ski (Filip Bo­ża­wo­la Ro­ma­now­ski) – ma­larz, li­to­graf, na­u­czy­ciel
  • Ge­re­on Grze­nia-Ro­ma­now­ski vel Ge­re­on Grze­nia ps. „Zie­lo­ny”, „Gwar­diuk” – woj­sko­wy, eko­no­mi­sta
  • He­le­na Ro­ma­now­ska – pi­sar­ka pol­ska
  • Hen­ryk Ro­ma­now­ski – pol­ski eko­no­mi­sta
  • Leon Ro­ma­now­ski – pol­ski praw­nik, he­ral­dyk, li­te­rat

Wikipedia


romanowy

dy­na­stia ro­syj­ska


SJP.pl


romans

1. zwią­zek mi­łos­ny osób nie bę­dą­cych parą mał­żeń­ską;
2. ga­tu­nek li­te­rac­ki;
3. mi­łos­na pieśń li­rycz­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zwią­zek mi­łos­ny osób nie­bę­dą­cych parą mał­żeń­ską

 (1.2) liter. ga­tu­nek li­te­rac­ki

 (1.3) muz. mi­łos­na pieśń li­rycz­na

 (1.4) pot. in­te­res, spra­wa

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ro­mans – ga­tu­nek fil­mo­wy
    • ko­me­dia ro­man­tycz­na
  • ro­mans – hi­sto­rycz­ny ga­tu­nek li­te­rac­ki
  • ro­mans – współ­czes­ny ga­tu­nek li­te­rac­ki
  • ro­mans – wo­kal­ny utwór mu­zycz­ny
  • Ro­mans – fran­cu­ska gmina w re­gio­nie Po­i­tou-Cha­ren­tes
  • Ro­mans – fran­cu­ska gmina w re­gio­nie Rodan-Alpy
  • Ro­mans – film z 1930 roku dwu­krot­nie no­mi­no­wa­ny do Osca­ra

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W cza­sie, gdy wy­bu­chła afera z ro­man­sem, żona ak­to­ra spo­dzie­wa­ła się ich pier­wsze­go dziec­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrɔ̃mãw̃s, AS: rõmãũ̯s

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. romansidło n., romansowanie n.

:: zdrobn. romansik m.

 czas. romansować

 przym. romansowy

 przysł. romansowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) flirt, miłostka, amory

 (1.2) romansidło, harlekin

 (1.4) interes, pot. sprawa

Wiktionary


romansidło

pe­jo­ra­tyw­nie: lichy, nędz­ny ro­mans (po­wieść)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pejor. po­wieść lub film o te­ma­ty­ce mi­łos­nej, o ni­skiej war­to­ści ar­ty­stycz­nej

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɔ̃mãw̃ˈɕidwɔ, AS: rõmãũ̯śidu̯o

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. romans mrz.

Wiktionary


romansik

zdrob­nie­nie od: ro­mans


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od ro­mans

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. romans m.

 czas. romansować ndk.

Wiktionary


romansopisarka

pi­sar­ka two­rzą­ca ro­man­se


SJP.pl


romansopisarski

do­ty­czą­cy ro­man­so­pi­sa­rza, ro­man­so­pi­sar­stwa


SJP.pl


romansopisarstwo

sztu­ka pi­sa­nia ro­man­sów


SJP.pl


romansopisarz

pi­sarz two­rzą­cy ro­man­se


SJP.pl


romansować

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) mieć ro­mans; wda­wać się w ro­mans

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. romans mrz., romansowanie n., romansik mrz.

 przym. romansowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) flirtować

Wiktionary


romansowny

daw­niej: ro­man­so­wy


SJP.pl


romansz

język ro­mansz - język z grupy ję­zy­ków ro­mań­skich, któ­rym po­słu­gu­je się lud­ność za­miesz­ku­ją­ca Alpy; jeden z ję­zy­ków urzę­do­wych Szwaj­ca­rii; język re­tyc­ki, język re­to­ro­mań­ski


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) jęz. język obej­mu­ją­cy pięć grup dia­lek­tów re­to­ro­mań­skich uży­wa­nych w szwaj­car­skim kan­to­nie Gry­zo­nia;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrɔ̃mãw̃ʃ, AS: rõmãũ̯š

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) retoromański, ISO 639-2 i 639-3: roh

Wiktionary


romant.

skrót od:
1. ro­man­tyzm;
2. ro­man­tycz­ny


SJP.pl


romantasy

[czy­taj: ro­man­ta­zy] po­tocz­nie: ga­tu­nek li­te­rac­ki łą­czą­cy ro­mans i fan­ta­sy


SJP.pl


romantyczka

→ ro­man­tyk


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta skłon­na do ma­rzy­ciel­stwa, do ide­a­li­zo­wa­nia ludzi i życia

Wiktionary

Patrz:

romantyk

Przykłady

 (1.1) Była nie­po­praw­ną ro­man­tycz­ką (…) Prze­pi­sy­wa­ła wier­sze ulu­bio­nych po­e­tów, uczy­ła się ich na pa­mięć.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. romantyczny

 rzecz. romantyzm mrz., romantyk mos., romantyka ż.

Wiktionary


romantycznie

przy­miot­nik

 (1.1) w spo­sób ro­man­tycz­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. romantyzm mrz., romantyka ż., romantyk mos., romantyczność ż.

 przym. romantyczny

Wiktionary


romantyczniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: ro­man­tycz­nie


SJP.pl


romantyczniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: ro­man­tycz­ny


SJP.pl


romantyczność

ro­man­tyzm;
1. po­e­tyc­kość, ma­low­ni­czość, niez­wy­kłość; ro­man­ty­ka;
2. prąd ide­o­wy, li­te­rac­ki i ar­ty­stycz­ny z po­cząt­ku XIX w., od­wo­łu­ją­cy się do uczuć, na­tu­ry, lu­do­wo­ści, eg­zo­ty­ki i fan­ta­sty­ki oraz wpro­wa­dza­ją­cy idee pa­trio­tycz­ne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest ro­man­tycz­ne; cecha tych, któ­rzy są ro­man­tycz­ni

Wiktionary

Ro­man­tycz­ność – bal­la­da Adama Mic­kie­wi­cza, po­wszech­nie uwa­ża­na za li­te­rac­ki ma­ni­fest ro­man­tyz­mu w Pol­sce.

Na­pi­sa­na zo­sta­ła koń­cem stycz­nia 1821 w Wil­nie, wy­da­na zaś jako pier­wszy − nie li­cząc sen­ty­men­tal­ne­go wstę­pu pt. "Pier­wios­nek" − utwór tomu "Bal­lad i ro­man­sów" z 1822.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. romantyczny, romantycznie

 przysł. romantycznie

 rzecz. romantyka ż., romantyzm mrz.

Wiktionary


romantyczny

1. od­no­szą­cy się do ro­man­tyz­mu - prądu umy­sło­we­go w XVIII i XIX w.
2. odz­na­cza­ją­cy się ten­den­cją do ma­rzeń, fan­taz­ji
3. po­bu­dza­ją­cy do ma­rzeń, fan­ta­stycz­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ro­man­tyz­mem jako epoką li­te­rac­ką (i kie­run­kiem w sztu­ce), cha­rak­te­ry­zu­ją­cy ro­man­tyzm

 (1.2) pot. taki, który jest ta­jem­ni­czy, wraż­li­wy, uczu­cio­wy, po­e­tycz­ny, ma­rzy­ciel­ski

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Epoka ro­man­tycz­na stwo­rzy­ła włas­ny model bo­ha­te­ra li­te­rac­kie­go.

 (1.2) Skom­pro­mi­to­wa­ny przez Ga­bry­się przed całą żeń­ską dru­ży­ną ko­szy­kar­ską, któ­rej uczest­nicz­ki – jak się oka­za­ło – wszyst­kie miały okaz­ję słu­chać tych sa­mych kom­ple­men­tów i ro­man­tycz­nych po­rów­nań do kwia­tu ja­bło­ni, mówi jej, że jest pro­za­icz­na jak ka­la­fior.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɔ̃mãnˈtɨt͡ʃnɨ, AS: rõmãntyčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. romantyzm m., romantyk m., romantyczka ż., romantyczność ż., romantyka ż.

 czas. romantyzować

 przysł. romantycznie

 przym. romantycznie

Wiktionary


romantyk

1. ar­ty­sta two­rzą­cy dzie­ła w duchu ro­man­tyz­mu;
2. osoba cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się ide­a­liz­mem, ma­rzy­ciel­stwem i nad­mier­ną uczu­cio­wo­ścią


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) szt. ar­ty­sta two­rzą­cy zgod­nie z za­ło­że­nia­mi ro­man­tyz­mu

 (1.2) męż­czyz­na ro­man­tycz­ny, uczu­cio­wy, sen­ty­men­tal­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Adam Mic­kie­wicz na­le­ży do ro­man­ty­ków.

 (1.2) Mój na­rze­czo­ny jest ro­man­ty­kiem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. romantyka ż., romantyzm m.

:: fż. romantyczka ż.

 przym. romantyczny, romantycznie

 przysł. romantycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przedstawiciel romantyzmu

 (1.2) idealista, częściowo marzyciel

Wiktionary


romantyka

po­e­tyc­kość, ma­low­ni­czość, niez­wy­kłość; ro­man­tycz­ność, ro­man­tyzm


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ta­jem­ni­czy urok zja­wi­ska, miej­sca, zda­rze­nia

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=mę­sko­o­so­bo­wy.

 (2.1) D. i B. lp. od: ro­man­tyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. romantyk m., romantyczka ż., romantyzm m., romantyczność ż.

 przym. romantyczny, romantycznie

 przysł. romantycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nastrojowość

Wiktionary


romantyzacja

przed­sta­wia­nie cze­goś w spo­sób ide­a­li­stycz­ny, atrak­cyj­ny lub wy­i­de­a­li­zo­wa­ny


SJP.pl


romantyzm

1. prąd ide­o­wy, li­te­rac­ki i ar­ty­stycz­ny z po­cząt­ku XIX w., od­wo­łu­ją­cy się do uczuć, na­tu­ry, lu­do­wo­ści, eg­zo­ty­ki i fan­ta­sty­ki oraz wpro­wa­dza­ją­cy idee pa­trio­tycz­ne;
2. po­sta­wa ży­cio­wa cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się ide­a­liz­mem, ma­rzy­ciel­stwem i nad­mier­ną uczu­cio­wo­ścią;
3. po­e­tyc­kość, ma­low­ni­czość, niez­wy­kłość; ro­man­tycz­ność, ro­man­ty­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) liter. szt. epoka w hi­sto­rii sztu­ki i li­te­ra­tu­ry, trwa­ją­ca od lat 90. XVIII wieku do lat 40. XIX wieku, cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się za­in­te­re­so­wa­niem sferą in­dy­wi­du­al­nych uczuć, kul­tu­rą lu­do­wą i hi­sto­rią, za­prze­cza­ją­ca ra­cjo­na­liz­mo­wi, gło­szą­ca swo­bo­dę twór­czą i odrzu­ca­ją­ca sztyw­ne ka­no­ny kla­sy­cyz­mu;

Wiktionary

Ro­man­tyzm (z ro­man­tis­me, od "roman" – po­wieść) – sze­ro­ki nurt w kul­tu­rze, który dał nazwę epoce w hi­sto­rii sztu­ki i hi­sto­rii li­te­ra­tu­ry trwa­ją­cej od lat 90. XVIII wieku do lat 40. XIX wieku. Ro­man­tyzm roz­wi­nął się po­cząt­ko­wo w Eu­ro­pie i wy­ra­żał się w róż­nych ob­sza­rach kul­tu­ry, m.in. po­ez­ji, ma­lar­stwie i mu­zy­ce.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: rɔ̃ˈmãntɨsm̥, AS: rõmãntysm̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. romantyczność ż., romantyka ż., romantyk mos., romantyczka ż., romantyzowanie n.

 czas. romantyzować ndk.

 przym. romantyczny, romantycznie

 przysł. romantycznie

Wiktionary


romantyzować

czy­nić ro­man­tycz­nym (po­e­tycz­nym, ta­jem­ni­czym, zgod­nym z du­chem ro­man­tyz­mu)


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) przy­pi­sy­wać cze­muś war­tość wzru­szeń, natch­nień, pię­kna, gdy fak­tycz­nie tych cech nie ma lub ist­nie­ją w zni­ko­mym stop­niu

 (1.2) liter. nadać ut­wo­ro­wi cechy ro­man­tyz­mu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. romantyzm mrz.

 przym. romantyczny

Wiktionary


romanza

[czy­taj: ro­man­ca] sen­ty­men­tal­ny utwór o pro­stej, zwrot­ko­wej bu­do­wie, po­pu­lar­ny pod ko­niec XVIII wieku; ro­man­ca


SJP.pl

Ro­man­za – Gre­a­test Hits album wło­skie­go śpie­wa­ka An­drei Bo­cel­le­go.

Uwa­ża­ny za prze­ło­mo­wy album Bo­cel­le­go z 20 mi­lio­na­mi sprze­da­nych eg­zem­pla­rzy. Był na szczy­tach list sprze­da­wa­nych al­bu­mów w całej Eu­ro­pie i Ame­ry­ce Ła­ciń­skiej, rów­nież w Pol­sce.

Album jest kom­pi­la­cją dwóch wcze­śniej­szych al­bu­mów – "Il Mare Calmo della Sera" z 1994 oraz "Bo­cel­li" z 1995.

Wikipedia


romanówek

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ro­ma­nó­wek – część wsi Rud­nik w woj. lu­bel­skim, w pow. kras­no­staw­skim, w gmi­nie Rud­nik
  • Ro­ma­nó­wek – przy­sió­łek wsi Lu­brza w woj. lu­bu­skim, w pow. świe­bo­dziń­skim, w gmi­nie Lu­brza
  • Ro­ma­nó­wek – wieś w woj. łódz­kim, w pow. brze­ziń­skim, w gmi­nie Rogów
  • Ro­man­ki, Ro­man­ko­wo, Ro­ma­no­wo, Ro­ma­nów, Ro­ma­nów­ka, Ro­ma­ny

Wikipedia


romartów

Ro­mar­tów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie łę­czyc­kim, w gmi­nie Wi­to­nia.

Wieś du­chow­na, włas­ność se­mi­na­rium du­chow­ne­go w Gnieź­nie po­ło­żo­na była w końcu XVI wieku w po­wie­cie łę­czyc­kim wo­je­wództ­wa łę­czyc­kie­go.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa płoc­kie­go.

Wikipedia


romaszewski

naz­wi­sko


SJP.pl


romaszki

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ro­masz­ki – wieś w Pol­sce
  • Ro­masz­ki – wieś na Lit­wie
  • Ro­masz­ki – osied­le w Rosji, w ob­wo­dzie le­nin­gradz­kim, w re­jo­nie prio­zier­skim
  • Ro­masz­ki – wieś w ob­wo­dzie brze­skim, w re­jo­nie la­cho­wic­kim, w siel­so­wie­cie Że­reb­ko­wi­cze
  • Ro­masz­ki – wieś w ob­wo­dzie gro­dzień­skim, w re­jo­nie szczu­czyń­skim, w siel­so­wie­cie Ka­mion­ka
  • Ro­masz­ki – dawna le­śni­czów­ka w ob­wo­dzie gro­dzień­skim, w re­jo­nie szczu­czyń­skim, w siel­so­wie­cie Ka­mion­ka
  • Ro­masz­ki – wieś w ob­wo­dzie miń­skim, w re­jo­nie mia­dziel­skim, w siel­so­wie­cie Sło­bo­da. Daw­niej Horby
  • Ro­masz­ki – wieś w ob­wo­dzie wi­teb­skim, w re­jo­nie głę­boc­kim, w siel­so­wie­cie Pro­zo­ro­ki

Wikipedia


romatowski

naz­wi­sko


SJP.pl


romańczuk

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bar­tosz Ro­mań­czuk
  • Jacek Ro­mań­czuk
  • Szy­mon (Ro­mań­czuk)
  • To­masz Ro­mań­czuk
  • Zenon Ro­mań­czuk
  • Ro­man­czuk

Wikipedia


romańczyk

naz­wi­sko


SJP.pl


romański

1. zwią­za­ny z kul­tu­rą sta­ro­rzym­ską;
2. zwią­za­ny ze sty­lem ro­mań­skim, ma­ją­cy cechy stylu ro­mań­skie­go, wy­bu­do­wa­ny w stylu ro­mań­skim


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) wy­wo­dzą­cy się ze sta­ro­żyt­nej kul­tu­ry rzym­skiej lub z nią zwią­za­ny

 (1.2) szt. zwią­za­ny z eu­ro­pej­skim sty­lem ar­chi­tek­to­nicz­nym z X-XIII wieku

 (1.3) geogr. zwią­za­ny z Ro­ma­nią (kra­i­ną hi­sto­rycz­ną we Wło­szech)

Wiktionary

Ro­mań­ski – pol­skie naz­wi­sko, w Pol­sce nosi je ponad 5200 osób.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do ję­zy­ków ro­mań­skich za­li­cza­my m.in. wło­ski.

 (1.2) Na ban­kno­cie wid­nie­je ro­mań­ska ro­tun­da z Cie­szy­na.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Romuś mos., Roma ż., Romański m., Romańska ż., romanizowanie n., romanizm mrz., romanista m., romanistka ż., romanistyka ż., romanizacja ż., Roman mos., Romania ż.

 czas. romanizować ndk., romanizować się ndk.

 przym. romanistyczny

Wiktionary


romb

czwo­ro­kąt ma­ją­cy wszyst­kie boki rów­nej dłu­go­ści


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geom. czwo­ro­kąt o wszyst­kich bo­kach rów­nych;

Wiktionary

Romb, rza­dziej uko­śnik – czwo­ro­kąt o bo­kach rów­nej dłu­go­ści.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jasiu, na­ry­suj prze­kąt­ne rombu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rɔ̃mp, AS: rõmp

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. romboid

 przym. rombowy, romboidalny

Wiktionary


rombica

ro­dzaj ryb z rzędu flą­droksz­tałt­nych


SJP.pl


romboedr

1. w mi­ne­ra­lo­gii: kry­sta­lo­gra­ficz­na po­stać pro­sta;
2. rów­no­le­gło­ścian, któ­re­go wszyst­kie ścia­ny są rom­ba­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geom. zob. rom­bo­ścian.

Wiktionary

Rom­bo­edr, rom­bo­ścian – rów­no­le­gło­ścian, któ­re­go każda ścia­na jest rom­bem, czyli bryła ogra­ni­czo­na sze­ścio­ma przy­sta­ją­cy­mi rom­ba­mi. Kształt rom­bo­e­dru mają niek­tó­re ko­mór­ki ele­men­tar­ne ukła­du try­go­nal­ne­go (jed­ne­go z typów sieci kry­sta­lo­gra­ficz­nych).

Wikipedia


romboid

czwo­ro­kąt ma­ją­cy dwie pary boków są­sied­nich rów­nych; del­to­id


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zob. del­to­id.

Wiktionary

Rom­bo­id – sło­wac­kie cza­so­pis­mo li­te­rac­kie. Zo­sta­ło za­ło­żo­ne w 1966 roku.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. romb m.

 przym. romboidalny

Wiktionary


romboidalny

ma­ją­cy kształt rom­bo­i­du (del­to­i­du); rom­bo­i­do­wy


SJP.pl


romboidowy

rzad­ko: ma­ją­cy kształt rom­bo­i­du (del­to­i­du); rom­bo­i­dal­ny


SJP.pl


rombolistny

przy­miot­nik

 (1.1) bot. po­sia­da­ją­cy li­ście (lub ich czę­ści) przy­po­mi­na­ją­ce romby

Wiktionary


rombowaty

przy­po­mi­na­ją­cy kształ­tem romb


SJP.pl


rombowy

o kształ­cie rombu


SJP.pl


rombościan

bryła, któ­rej boki są rom­ba­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geom. wie­lo­ścian, któ­re­go każda ze ścian jest rom­bem;

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) romboedr

Wiktionary


romcio

zdrob­nie­nie od: Roman, Ro­mu­ald (imio­na mę­skie); Romuś, Romek


SJP.pl


romcom

[czy­taj: kom­kom] po­tocz­nie: ko­me­dia ro­man­tycz­na


SJP.pl


romczyny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Romki lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


romeczek

zdrob­nie­nie od: Roman, Ro­mu­ald (imio­na mę­skie)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m. zdrobn. od: Roman

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Roman mos., Romkowie nmos., Romuś mos.

Wiktionary


romeit

mi­ne­rał, an­ty­mo­nian wap­nia wy­stę­pu­ją­cy w te­tra­go­nal­nych krysz­ta­łach barwy żół­tej aż do czer­wo­nej; znany z Pie­mon­tu


SJP.pl


romek

zdrob­nie­nie od: Roman, Ro­mu­ald (imio­na mę­skie); Romuś, Rom­cio


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. od: Roman

 (1.2) zdrobn. od: Ro­mu­ald

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: Romka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dzień dobry! Ranny dziś pta­szek z Romka!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrɔ̃mɛk, AS: rõmek

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

:: rzecz. Roman mos., Romeczek mos., Romuś mos., Romanek ż./mos., Romanowicz ż./mos., Romania ż./mos., Romaniak ż./mos., Romanik ż./mos., Romaniszyn ż./mos., Romaniuk ż./mos., Romankiewicz ż./mos., Romankowo n., Romanostwo n., Romanow ż./mos., Romanowie nmos., Romanowo n., Romanowowie nmos., Romanowski mos., Romanówek mrz.

:: przym. Romanowy

 (1.2)

:: rzecz. Romuald mos., Romeczek mos., Romuś mos., Romualda ż., Romualdostwo n., Romualdowie nmos.

:: przym. Romualdowy, Romualdziny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) neutr. Roman; zdrobn. Romuś, Romeczek

Wiktionary


romeo

po­tocz­nie - męż­czyz­na ro­man­tycz­ny, koch­li­wy; uwo­dzi­ciel


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ro­man­tycz­ny, koch­li­wy męż­czyz­na

 (1.2) za­lot­nik

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ro­me­usz – imię mę­skie
  • Romeo Mon­te­ki
  • Romeo – mi­nial­bum grupy SHINee
  • Romeo – po­łud­nio­wo­ko­re­ań­ska grupa mu­zycz­na
  • Romeo — ser­wis rand­ko­wy dla osób ho­mo­sek­su­al­nych, bi­sek­su­al­nych, queer oraz transpł­cio­wych
  • Romeo – miej­sco­wość w sta­nie Ko­lo­ra­do, w hrab­stwie Co­ne­jos
  • Romeo – wieś w sta­nie Mi­chi­gan, w hrab­stwie Ma­comb
  • okrę­ty pod­wod­ne pro­jek­tu 633 – kod NATO Romeo

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kto się spo­dzie­wał, że z Se­ba­stia­na taki romeo.

 (1.2) Lata za nią taki jeden za­ko­piań­ski romeo.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Romeo m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) donżuan, casanova, lowelas, żigolak

Wiktionary


romeowie

po­tocz­nie - męż­czyz­na ro­man­tycz­ny, koch­li­wy; uwo­dzi­ciel


SJP.pl


romeowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Romea lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


romer

[czy­taj: RYmer] szkla­ny kie­lich do wina, sto­so­wa­ny od XVII wieku w Na­dre­nii i Ni­der­lan­dach


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Romer – pol­ska ro­dzi­na szla­chec­ka i jej herb włas­ny
  • Adam Romer (1892–1965) – pu­bli­cy­sta i po­li­tyk
  • Al­fred Romer (1894–1973) – ame­ry­kań­ski pa­le­on­to­log
  • An­to­ni Romer urzęd­nik Rze­czy­po­spo­li­tej Oboj­ga Na­ro­dów
  • Chri­sti­na Romer (ur. 1958) – ame­ry­kań­ska eko­no­mist­ka
  • Ed­mund Romer (1904–1988) – spe­cja­li­sta w za­kre­sie mier­nict­wa prze­my­sło­we­go, pro­fe­sor Po­li­tech­ni­ki Ślą­skiej w Gli­wi­cach
  • Ed­mund Romer (ok. 1843–1895) – pow­sta­niec stycz­nio­wy, urzęd­nik we Lwo­wie, sta­ro­sta w Kro­śnie od 1879 r.
  • Eu­ge­niusz Romer (1871–1943) – zie­mia­nin, dzia­łacz spo­łecz­ny i po­lo­nij­ny na Lit­wie
  • Eu­ge­niusz Romer (1871–1954) – ge­o­graf, kar­to­graf i ge­o­po­li­tyk, twór­ca no­wo­czes­nej kar­to­gra­fii pol­skiej
  • Gu­staw Romer (1846–1903) – praw­nik, ban­ko­wiec, poseł do Sejmu Kra­jo­we­go Ga­li­cji
  • He­le­na Romer-Ochen­kow­ska (1878–1947) – pi­sar­ka, dra­ma­to­pi­sar­ka, dzia­łacz­ka spo­łecz­na
  • Jan Romer (1869–1934) – ge­ne­rał dy­wiz­ji Woj­ska Pol­skie­go

Wikipedia


romet

marka ro­we­rów i firma


SJP.pl

Romet Sp. z o.o. (po­przed­nio Arkus & Romet Group) – pol­skie przed­się­bior­stwo pro­du­ku­ją­ce ro­we­ry marek Arkus, Delta, Romet i Uni­ve­ga. Kon­ty­nu­a­tor firmy i marki daw­nych Za­kła­dów Ro­we­ro­wych „Romet”. Dział tej firmy, pod nazwą Romet Mo­tors zaj­mu­je się pro­duk­cją i sprze­da­żą w Pol­sce mo­to­ro­we­rów, sku­te­rów i mo­to­cy­kli marki Romet.

Wikipedia


rominta

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka w pół­noc­nej Pol­sce i Rosji (obwód kró­le­wiec­ki), lewy do­pływ Pisy;

Wiktionary

Ro­min­ta (ros. Красная, "Kras­na­ja", niem. "Ro­min­te") – rzeka, lewy do­pływ Pisy. Pły­nie przez te­re­ny ob­wo­du kró­le­wiec­kie­go w Rosji.

Rzeka pow­sta­je z po­łą­cze­nia rzek Błę­dzian­ki (uz­na­wa­nej za górny bieg Ro­min­ty[]) i Szyn­ku­ny (ros. Протока, "Pro­to­ka", niem. "Schen­ken Bach"). Rzeka pły­nie przez Pu­szczę Ro­minc­ką, prze­pły­wa przez wieś Kras­no­le­sie i ucho­dzi do rzeki Pisy we wschod­niej czę­ści mia­sta Gu­siew.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. romincki

Wiktionary


rominy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Romy lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


romka

zdrob­nie­nie od: Ro­ma­na, Ro­mu­al­da (imio­na żeń­skie)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) etn. człon­ki­ni rom­skiej grupy et­nicz­nej

 (1.2) zdrobn. Ro­ma­na

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. i B. lp. od: Romek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) O po­tra­wach kuch­ni cy­gań­skiej opo­wia­da­ła nam praw­dzi­wa Romka.

 (1.2) Po­ży­czy­łam ten atlas od Romki Czech z siód­mej c.

 (2.1) Po dro­dze pod­wie­zie­my Romka pod roz­lew­nię.

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

 rzecz. romski m., romskość ż.

:: fm. Rom m.

 przym. romski

 (1.2)

 rzecz. Romana ż., Roman m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Cyganka, Romni

Wiktionary


romkowie

Romek z mał­żon­ką


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) pot. Romek z żoną

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) M. i W. lm. od: Romek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Romanowicz mos., Roman mos., Romeczek mos., Romuś mos., Romanostwo n., Romanowo n., Romankowo n., Romanówek mrz., Romania ż.

 przym. Romanowy

Wiktionary


romkowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Romka lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


rommel

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adrien Rom­mel (1914–1963) – fran­cu­ski szer­mierz
  • Dong­gon Rom­mel – fi­li­piń­ski za­pa­śnik
  • Erwin Rom­mel (1891–1944) – nie­miec­ki feld­mar­sza­łek
  • Frank Rom­mel (ur. 1984) – nie­miec­ki ske­le­to­ni­sta
  • Man­fred Rom­mel (1928–2013) – nie­miec­ki po­li­tyk, syn Er­wi­na
  • Rom­mel Fernández (1966–1993) – pa­nam­ski pił­karz
  • Esta­dio Rom­mel Fernández – sta­dion w Pa­na­mie

Wikipedia


romnów

Rom­nów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie wroc­ław­skim, w gmi­nie Kąty Wroc­ław­skie.

Leży na te­re­nie Parku Kra­jo­bra­zo­we­go Do­li­na By­strzy­cy, w wi­dłach rzek By­strzy­cy i Strze­gom­ki. Przez miej­sco­wość prze­bie­ga droga wo­je­wódz­ka nr 362.

Wikipedia


romocki

naz­wi­sko


SJP.pl


romofobia

nie­chęt­ny lub wrogi sto­su­nek do wszyst­kie­go, co rom­skie (cy­gań­skie); an­ty­cy­ga­nizm


SJP.pl

Ro­mo­fo­bia – ne­ga­tyw­ne po­sta­wy i uczu­cia wobec Romów; silny lęk przed Ro­ma­mi, po­łą­czo­ny ze wstrę­tem lub nie­na­wi­ścią w sto­sun­ku do nich.

Wikipedia


romolog

ba­dacz kul­tu­ry, ję­zy­ka i życia Romów (Cy­ga­nów); cy­ga­no­log


SJP.pl


romologia

nauka o kul­tu­rze, ję­zy­ku i życiu Romów (Cy­ga­nów); cy­ga­no­lo­gia


SJP.pl


romologiczny

→ ro­mo­lo­gia; cy­ga­no­lo­gicz­ny


SJP.pl


romowie

czło­nek ko­czow­ni­cze­go ludu za­miesz­ku­ją­ce­go nie­mal wszyst­kie kon­ty­nen­ty; Cygan


SJP.pl

Ro­mo­wie (rom. "Roma"; pot. Cy­ga­nie) – nie­te­ry­to­rial­ny naród lub grupa et­nicz­na po­cho­dze­nia in­dyj­skie­go, któ­rej człon­ko­wie two­rzą dia­spo­rę za­miesz­ku­ją­cą więk­szość państw świa­ta.

Ro­mo­wie sta­no­wią spo­łecz­ność o tra­dy­cjach no­ma­dycz­nych wy­so­ce zróż­ni­co­wa­ną pod wzglę­dem ję­zy­ko­wym oraz kul­tu­ro­wym, a także zaj­mu­ją­cą roz­ma­i­te nisze w eko­no­micz­no-spo­łecz­nej struk­tu­rze kra­jów za­miesz­ka­nia.

Wikipedia


rompelkamera

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. pral­nia

Wiktionary


romski

od­no­szą­cy się do Romów (Cy­ga­nów); cy­gań­ski


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do Romów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język Romów;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrɔ̃msʲci, AS: rõmsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Rom m., Romka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cygański

 (2.1) romani

Wiktionary


romskojęzyczny

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który po­słu­gu­je się ję­zy­kiem rom­skim

 (1.2) taki, któ­re­go miesz­kań­cy po­słu­gu­ją się ję­zy­kiem rom­skim

 (1.3) spi­sa­ny, stwo­rzo­ny w ję­zy­ku rom­skim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrɔ̃mskɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: rõmskoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary


romskość

→ rom­ski


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego co rom­skie

Wiktionary

Patrz:

romski

Powiązane:

 rzecz. Rom mos.

Wiktionary


romuald

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Ro­mu­ald – imię mę­skie po­cho­dze­nia ger­mań­skie­go. Wy­wo­dzi się od słowa oz­na­cza­ją­ce­go „ten, który zdo­był sławę dzię­ki swemu pa­no­wa­niu”.

Zdrob­nie­nia to Romek, Rom­cio, Romuś. Żeń­ski od­po­wied­nik: Ro­mu­al­da

Ro­mu­ald imie­ni­ny ob­cho­dzi: 7 lu­te­go, 19 czerw­ca, 24 czerw­ca i 9 sierp­nia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Córka pana Ro­mu­al­da uczy w po­bli­skiej za­wo­dów­ce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rɔ̃ˈmuwalt, AS: rõmuu̯alt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Romualda ż.

:: zdrobn. Romualdzik m.

Wiktionary


romualda

imię żeń­skie


SJP.pl

Ro­mu­al­da – imię żeń­skie po­cho­dze­nia ger­mań­skie­go, żeń­ski od­po­wied­nik imie­nia Ro­mu­ald, które oz­na­cza „ten, który zdo­był sławę dzię­ki swemu pa­no­wa­niu”.

W stycz­niu 2024 w re­je­strze PESEL, wśród pu­blicz­nie do­stęp­nych da­nych, wy­ka­za­no 5356 ko­biet o imie­niu Ro­mu­al­da na­da­nym jako imię pier­wsze oraz 2660 ko­bie­ty no­szą­ce imię Ro­mu­al­da jako imię dru­gie. Dla po­rów­na­nia, naj­czę­ściej na­da­ne jako żeń­skie imię pier­wsze – Anna, nosi 1072616 osób.

Wikipedia


romualdostwo

Ro­mu­ald z mał­żon­ką; Ro­mu­al­do­wie


SJP.pl


romualdowie

Ro­mu­ald z mał­żon­ką; Ro­mu­al­do­stwo


SJP.pl


romualdowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ro­mu­al­da lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


romualdziny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ro­mu­al­dy lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


romulus

mi­to­lo­gicz­ny za­ło­ży­ciel i epo­nim Rzymu oraz pier­wszy jego wład­ca, brat bliź­niak Re­mu­sa, po śmier­ci czczo­ny przez miesz­kań­ców im­pe­rium rzym­skie­go jako Qu­i­ri­nus


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ro­mu­lus – imię mę­skie
  • Ro­mu­lus – mi­to­lo­gicz­ny za­ło­ży­ciel Rzymu
  • Ro­mu­lus – pla­ne­ta w fik­cyj­nym świe­cie Star Trek
  • Ro­mu­lus – księ­życ pla­ne­to­i­dy (87) Syl­via z pasa głów­ne­go pla­ne­to­id
  • Ro­mu­lus – album ka­na­dyj­skiej grupy Ex Deo
  • Ro­mu­lus – bi­skup, świę­ty Ko­ścio­ła ka­to­lic­kie­go
  • Ro­mu­lus – mia­sto w sta­nie Mi­chi­gan, w hrab­stwie Wayne
  • Ro­mu­lus – mia­sto w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie Se­ne­ca
  • Ro­mu­lus – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie Se­ne­ca
  • Ro­mu­lus Au­gu­stu­lus

Wikipedia


romuś

1. zdrob­nie­nie od: Roman, Ro­mu­ald (imio­na mę­skie); Romek, Rom­cio;
2. naz­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m. zdrobn. od: Roman

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Romuś ma twarz du­że­go dziec­ka, od razu widać, że muchy by nie skrzyw­dził.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Roman m., Romanowa ż., Romanówna ż., Romanostwo lm m., Romkowa ż., Romkówna ż., Romanowo n., Romanowicz m.

:: zdrobn. Romek m., Romeczek m.

:: fż. Roma ż.

 przym. Romanowy, Romkowy, Romusiowy, romański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Roman; zdrobn. Romek, Romeczek

Wiktionary


ron

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) an­glo­sa­skie imię mę­skie

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Rzecz­po­spo­li­ta Oboj­ga Na­ro­dów – pań­stwo fe­de­ra­cyj­ne zło­żo­ne z Ko­ro­ny Kró­le­stwa Pol­skie­go i Wiel­kie­go Księ­stwa Li­tew­skie­go, ut­wo­rzo­ne w 1569 r. na mocy unii lu­bel­skiej
  • Rada Obro­ny Na­ro­du
  • Pier­wszy rząd Win­cen­te­go Wi­to­sa (Rząd Obro­ny Na­ro­do­wej, RON) – pier­wszy rząd Win­cen­te­go Wi­to­sa
  • Ra­dio­fo­nicz­ny Oś­ro­dek Na­daw­czy
  • RON – oz­na­cze­nie na­da­ne (ISO 4217) le­jo­wi ru­muń­skie­mu po de­no­mi­na­cji z 1 lipca 2005

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Step­ha­nie była w trak­cie pa­ko­wa­nia przed prze­pro­wadz­ką, a ostat­nie dwa koty Rona nie­daw­no odesz­ły za tę­czo­wy most, więc prze­jął opie­kę nad znajd­ka­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rɔ̃n, AS: rõn

Wiktionary


rona

skró­to­wiec, rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) = hist. wojsk. Ro­syj­ska Wyz­wo­leń­cza Armia Lu­do­wa;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Rona – wieś
  • Rona – miej­sco­wość w gmi­nie Sur­ses, w kan­to­nie Gry­zo­nia, w re­gio­nie Al­bu­la
  • (North Rona) – wyspa w Szko­cji, w ar­chi­pe­la­gu He­bry­dów Zew­nętrz­nych
  • (South Rona) – wyspa w Szko­cji, w ar­chi­pe­la­gu He­bry­dów Wew­nętrz­nych
  • Rona Hart­ner – ru­muń­ska kom­po­zy­tror­ka
  • Rona Nish­liu – ko­sow­ska pio­sen­kar­ka
  • Eli­za­beth Rona – wę­gier­ska che­micz­ka
  • Jeff Rona – ame­ry­kań­ski kom­po­zy­tor
  • Rona – he­braj­skie imię żeń­skie
  • Rona – grupa et­nicz­na
  • Rona – ka­na­dyj­skie przed­się­bior­stwo
  • Rohna

Wikipedia


ronald

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.

Wiktionary

Ro­nald – jed­nost­ka osad­ni­cza w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Wa­szyng­ton, w hrab­stwie Kit­ti­tas.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ro­nald ma chore serce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrɔ̃nalt, AS: rõnalt

Wiktionary


ronaldinho

[czy­taj: ro­nal­diń­jo] (wła­ści­wie: Ro­nal­do de Assis Mo­re­i­ra) pił­karz bra­zy­lij­ski


SJP.pl

Ro­nal­din­ho lub Ro­nal­din­ho Gaúcho (wym. []; właśc. Ro­nal­do de Assis Mo­re­i­ra; ur. 21 marca 1980 w Porto Ale­gre) – bra­zy­lij­ski pił­karz, gra­ją­cy na po­zy­cji po­moc­ni­ka lub na­past­ni­ka, mistrz świa­ta 2002, mistrz Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej 1999, zwy­cięz­ca Ligi Mi­strzów UEFA 2005/2006. Po­sia­da oby­wa­tel­stwo bra­zy­lij­skie i hisz­pań­skie.

Wikipedia


ronaldo

naz­wi­sko obce


SJP.pl

Nie mylić z: Ro­lan­do.

Ta stro­na do­ty­czy pił­ka­rza Ro­nal­da Luísa Nazária de Limy. Zo­bacz też: inne zna­cze­nia Ro­nal­do.

Ro­nal­do, właśc. Ro­nal­do Luís Nazário de Lima (wym. []; ur. 18 wrze­śnia 1976 w Rio de Ja­ne­i­ro) – bra­zy­lij­ski pił­karz, który grał na po­zy­cji na­past­ni­ka. Oprócz bra­zy­lij­skie­go po­sia­da także hisz­pań­ski pasz­port. Naj­młod­szy w hi­sto­rii la­u­re­at na­gro­dy Pił­karz Roku FIFA dla naj­lep­sze­go pił­ka­rza świa­ta i Zło­tej Piłki dla naj­lep­sze­go pił­ka­rza gra­ją­ce­go w Eu­ro­pie.

Wikipedia


ronaldowie

Ro­nald z mał­żon­ką


SJP.pl


ronaldowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ro­nal­da lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


rondavel

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) etn. ar­chit. tra­dy­cyj­na afry­kań­ska chata o kształ­cie bębna ze stoż­ko­wym da­chem kry­tym strze­chą

Wiktionary


rondel

gar­nek z długą rącz­ką


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. względ­nie płyt­ki gar­nek z rącz­ką lub ucha­mi;

 (1.2) liter. ro­dzaj ut­wo­ru wy­wo­dzą­cy się z po­ez­ji sta­ro­fran­cu­skiej;

 (1.3) hist. ar­chit. ne­o­li­tycz­ne, ufor­ty­fi­ko­wa­ne za­ło­że­nie prze­strzen­ne o okrą­głym kształ­cie;

 (1.4) hist. ar­chit. bar­ba­kan

Wiktionary

Ron­del – na­czy­nie ku­chen­ne słu­żą­ce głów­nie do go­to­wa­nia lub du­sze­nia, cza­sem do sma­że­nia (zwła­szcza w głę­bo­kim oleju). Naj­czę­ściej sta­lo­wy lub mo­sięż­ny, rza­dziej alu­mi­nio­wy, w for­mie śred­nio głę­bo­kie­go garn­ka, zaz­wy­czaj z po­je­dyn­czym, dłu­gim uchwy­tem. Może być ema­lio­wa­ny lub po­kry­ty od wew­nątrz te­flo­nem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wyj­mij ron­del z dol­nej szaf­ki, to ugo­tu­je­my jaja.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrɔ̃ndɛl, AS: rõndel

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rondo n., rondela ż.

:: zdrobn. rondelek mrz.

Wiktionary


rondela

drew­nia­ny pu­klerz pow­le­czo­ny skórą


SJP.pl


rondelek

mały ron­del; garn­czek; rynka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: ron­del

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rondel m.

Wiktionary


rondino

w mu­zy­ce: małe rondo


SJP.pl


rondko

zdrob­nie­nie od: rondo


SJP.pl


rondo

1. ro­dzaj skrzy­żo­wa­nia ulic; plac przy takim skrzy­żo­wa­niu;
2. brzeg ka­pe­lu­sza;
3. śred­nio­wiecz­na forma pie­śni ta­necz­nej, od wieku XVIII forma in­stru­men­tal­na;
4. stro­fa dwu­ry­mo­wa, zwy­kle 15-wer­so­wa;
5. forma mu­zycz­na, w któ­rej jedna pow­ta­rza­ją­ca się wie­lo­krot­nie część ut­wo­ru (re­fren) jest prze­pla­ta­na in­ny­mi czę­ścia­mi;
6. daw­niej: ro­dzaj ozdob­ne­go pisma;
7. daw­niej: sta­lów­ka o sze­ro­kim, ścię­tym końcu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) mot. skrzy­żo­wa­nie z wyspą środ­ko­wą i jed­no­kie­run­ko­wą jezd­nią wokół wyspy;

 (1.2) brzeg ka­pe­lu­sza ota­cza­ją­cy jego głów­kę

 (1.3) liter. układ stro­ficz­ny, po­sia­da­ją­cy od 8 do 15 wer­sów, dwa rymy i re­fren, pow­ta­rza­ją­cy pier­wsze słowa ut­wo­ru dwu- lub trzy­krot­nie na końcu każ­dej zwrot­ki, lecz nie­ry­mu­ją­cy się z resz­tą wer­sów;

 (1.4) muz. forma mu­zycz­na z po­wra­ca­ją­cym re­fre­nem i ku­ple­ta­mi;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • rondo – ro­dzaj skrzy­żo­wa­nia
  • rondo – forma mu­zycz­na
  • rondo – forma li­te­rac­ka
  • rondo – brzeg ka­pe­lu­sza
  • rondo – od­mia­na wi­no­ro­śli
  • rondo – ro­dzaj pisma
  • Rondo – mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Ar­kan­sas, w hrab­stwie Lee
  • Rondo – teatr w Słup­sku
  • Rondo 1 – biu­ro­wiec w War­sza­wie
  • Cen­trum Hand­lo­we Rondo w Byd­go­szczy
  • Rajon Rondo – ame­ry­kań­ski ko­szy­karz
  • PTV Rondo –  pry­wat­na te­le­wiz­ja, na­da­ją­ca w la­tach 1992–1994 na Gór­nym Ślą­sku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ronda są bez­piecz­niej­sze od zwy­kłych skrzy­żo­wań.

 (1.4) Pier­wot­nie rondo było formą ta­necz­no-wo­kal­ną, do­pie­ro w ba­ro­ku upo­wszech­ni­ło się jako forma in­stru­men­tal­na.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrɔ̃ndɔ, AS: rõndo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rondel m., rondówka ż.

:: zdrobn. rondko n.

 przym. rondowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skrzyżowanie o ruchu okrężnym

Wiktionary


rondomycyna

nazwa hand­lo­wa daw­ne­go an­ty­bio­ty­ku z grupy te­tra­cy­klin, za­wie­ra­ją­ce­go me­ta­cy­kli­nę


SJP.pl


rondowy

→ rondo


SJP.pl

Patrz:

rondo

rondoza

zbyt po­wszech­ne wy­stę­po­wa­nie rond w prze­strze­ni pu­blicz­nej


SJP.pl


rondówka

daw­niej: sta­lów­ka o sze­ro­kim, ścię­tym końcu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sta­lów­ka o pła­skiej, okrą­głej koń­ców­ce, wy­ko­rzy­sty­wa­na w ka­li­gra­fii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rondo n., rondel m.

Wiktionary


rongalit

śro­dek re­du­ku­ją­cy sto­so­wa­ny w dru­kar­stwie włó­kien­ni­czym


SJP.pl

Ron­ga­lit – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, sól bę­dą­ca kom­plek­sem hy­dro­sul­fok­sy­la­nu sodu z me­ta­na­lem.

W tem­pe­ra­tu­rze po­ko­jo­wej, zwią­zek ten wy­stę­pu­je w po­sta­ci be­zbarw­nych krysz­ta­łów lub bia­łe­go prosz­ku. Jest sil­nym re­duk­to­rem. Jest do­brze roz­pu­szczal­ny w wo­dzie i al­ko­ho­lu ety­lo­wym.

Wikipedia


ronica

Ro­ni­ca ( Rönz) – osada w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie ka­mień­skim, w gmi­nie Gol­cze­wo.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa szcze­ciń­skie­go.

Wikipedia


ronienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ronić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ronić

Wiktionary


ronin

sa­mu­raj, który opu­ścił lub utra­cił swo­je­go se­nio­ra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) hist. w daw­nej Ja­po­nii: czło­wiek, który utra­cił swoje miej­sce w fe­u­dal­nej hie­rar­chii spo­łecz­nej

 (1.2) środ. przen. w Ja­po­nii: lu­dzie cza­so­wo bez­ro­bot­ni, ab­sol­wen­ci któ­rzy nie do­sta­li się na uni­wer­sy­tet

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ko­cha­now­ski to taki ronin, bez­pań­ski, sa­mot­ny sa­mu­raj - mówi Wie­sław Jo­hann, były sę­dzia Try­bu­na­łu Kon­sty­tu­cyj­ne­go, nieg­dyś znany obroń­ca w pro­ce­sach po­li­tycz­nych.

Wiktionary


ronić

1. po­e­tyc­ko: tra­cić coś, wy­dzie­lać (np. łzy);
2. ro­dzić przedw­cze­śnie


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. uro­nić)

 (1.1) gubić, tra­cić coś

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. po­ro­nić)

 (2.1) med. ro­dzić mart­wy płód

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) w tymże samym mgnie­niu oka, niby od­po­wiedź na za­py­ta­nie albo kula krzy­żu­ją­ca się ze strza­łą, od stro­ny ławki w stro­nę na­u­czy­cie­la le­ciał po­wie­trzem wiel­ki szkla­ny ka­ła­marz ro­niąc po dro­dze stru­mień czar­ne­go płynu.

 (2.1) Oka­za­ło się, że ta ko­bie­ta ostat­ni raz miała per­jod w sie­dem­na­stym roku życia, przed za­mąż­pój­ściem: od tego czasu, dwa­dzie­ścia razy ro­dzi­ła i ro­ni­ła bez przer­wy…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrɔ̃ɲit͡ɕ, AS: rõńić

Wiktionary

Powiązane:

 czas. poronić

 rzecz. poroniarka ż., ronienie n., poronienie

Wiktionary


ronny

Ronny, właśc. Ronny He­ber­son Fur­ta­do de Araújo (ur. 11 maja 1986 w For­tan­le­zie) – bra­zy­lij­ski pił­karz, gra­ją­cy na po­zy­cji środ­ko­we­go po­moc­ni­ka.

Po wy­peł­nie­niu kon­trak­tu ze Spor­tin­giem CP, prze­niósł się do nie­miec­kiej Hert­hy Ber­lin. Jest spe­cja­li­stą od rzu­tów wol­nych i od bar­dzo moc­ne­go ude­rza­nia lewą nogą. Do niego na­le­ży naj­moc­niej­szy strzał na świe­cie (210,9 km/h).

Wikipedia


ronowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


ronsard

[czy­taj: rąSAR albo ronSAR] naz­wi­sko, m.in. Pier­re de Ron­sard (1524-1585) - poeta fran­cu­ski


SJP.pl


ront

prze­sta­rza­le: pa­trol stra­ży grodz­kiej, obo­zo­wej lub woj­sko­wej


SJP.pl


rontowy

→ ront


SJP.pl

Patrz:

ront

rooftop

[czy­taj: ruf­top]
1. po­tocz­nie: bar lub re­sta­u­ra­cja na dachu bu­dyn­ku;
2. kom­pak­to­we urzą­dze­nie do ogrze­wa­nia i chło­dze­nia mon­to­wa­ne na dachu


SJP.pl

Ro­of­top – sin­gel Zary Lars­son, wy­da­ny 15 wrze­śnia 2014, pro­mu­ją­cy jej de­biu­tanc­ki album stu­dyj­ny "1". Utwór na­pi­sa­li i skom­po­no­wa­li Ric­kard Göransson, Mat­hieu Jomp­he, Nick Ruth oraz Mar­cus Se­per­ma­nesh.

Kom­po­zy­cja do­tar­ła do 6. miej­sca na ofi­cjal­nej szwedz­kiej li­ście sprze­da­ży i uzy­ska­ła pla­ty­no­wy cer­ty­fi­kat za sprze­daż w na­kła­dzie prze­kra­cza­ją­cym 40 ty­się­cy kopii.

Wikipedia


rooibos

[czy­taj: ROJbas]
1. po­łud­nio­wo­a­fry­kań­ski krzew z ro­dzi­ny bo­bo­wa­tych, osią­ga­ją­cy wy­so­kość dwóch me­trów; czer­wo­no­krzew;
2. pod­da­ne fer­men­ta­cji i su­szo­ne li­ście tego krze­wu;
3. napar z liści ro­o­i­bo­sa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. roln. upraw­ny krzew nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Aspa­lat­hus li­ne­a­ris|ref=tak., aspa­la­tu pro­ste­go

 (1.2) spoż. fer­nen­to­wa­ny susz z ziela ro­o­i­bo­su (1.1) wy­ko­rzy­sty­wa­ny do spo­rzą­dza­nia na­po­ju z jego na­pa­ru;

 (1.3) kulin. napój z ro­o­i­bo­su (1.2)

Wiktionary

Ro­o­i­bos (wym. []) z ję­zy­ka afri­ka­ans: „rooi”, "czer­wo­ny" i „bos”, "krzew" – czer­wo­no­krzew (aspa­lat pro­sty), upra­wia­ny w Po­łud­nio­wej Afry­ce (góry Ce­der­berg).

Z ro­śli­ny otrzy­mu­je się napar zio­ło­wy, zwany naj­czę­ściej "ro­o­i­bos tea". Inne nazwy: "bush tea", "red­bush tea" (Wiel­ka Bry­ta­nia), "South Afri­can red tea" (USA) lub w ję­zy­ku afri­ka­ans "rooi tee".

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) czerwonokrzew

 (1.2) czerwona herbata

 (1.3) czerwona herbata

Wiktionary


rookie

[czy­taj: ruki] osoba gra­ją­ca pier­wszy rok w za­wo­do­wej lidze; pier­wszo­rocz­niak


SJP.pl

Ro­o­kie – czwar­ty mi­nial­bum po­łud­nio­wo­ko­re­ań­skiej grupy Red Vel­vet, wy­da­ny 1 lu­te­go 2017 roku przez wyt­wór­nię SM En­ter­ta­in­ment i dy­stry­bu­o­wa­ny przez KT Music. Płytę pro­mo­wał sin­gel „Ro­o­kie”. Sprze­dał się w na­kła­dzie 96,347 eg­zem­pla­rzy w Korei Po­łud­nio­wej (stan na maj 2018 r.).

Wikipedia


rooming

[czy­taj: ru­ming] sy­stem opie­ki szpi­tal­nej, po­le­ga­ją­cy na prze­by­wa­niu matki z dziec­kiem w jed­nym po­mie­szcze­niu (za­sa­da nie­roz­dzie­la­nia matki i dziec­ka); ro­o­ming-in; ro­o­ming in


SJP.pl


rooming-in

[czy­taj: ru­ming in] sy­stem opie­ki szpi­tal­nej po­le­ga­ją­cy na umie­szcze­niu no­wo­rod­ka w ru­cho­mym łó­żecz­ku przy łóżku matki na od­dzia­le po­łoż­ni­czym; ro­o­ming in


SJP.pl

Ro­o­ming-in – sy­stem sto­so­wa­ny na od­dzia­łach po­łoż­ni­czych pod­czas opie­ki nad zdro­wy­mi no­wo­rod­ka­mi, ina­czej na­zy­wa­ny sy­ste­mem matka-dziec­ko. Wpro­wa­dzo­ny do pol­skich od­dzia­łów po­łoż­ni­czych w 1994 roku.

Za­kła­da on, że no­wo­ro­dek zo­sta­je (w ru­cho­mym łó­żecz­ku) przy łóżku matki, która z po­mo­cą per­so­ne­lu me­dycz­ne­go opie­ku­je się nim i przy­go­to­wu­je do roli ro­dzi­ca. Stałe prze­by­wa­nie z dziec­kiem wzma­ga rów­nież lak­ta­cję, za­wią­zu­je i wzmac­nia więzi emo­cjo­nal­ne.

Wikipedia


roomster

[czy­taj: rum­ster] model sa­mo­cho­du marki Škoda


SJP.pl


rooney

[czy­taj: RUni, w od­mia­nie: Ro­o­ne­ya - czy­taj: ru­ne­ja itd.] naz­wi­sko obce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ro­o­ney – gra­ją­cy rock al­ter­na­tyw­ny ze­spół mu­zycz­ny z Los An­ge­les
  • Cory Ro­o­ney – ame­ry­kań­ski pro­du­cent mu­zycz­ny
  • Jimmy Ro­o­ney (właśc. James Ro­o­ney) – au­stra­lij­ski pił­karz
  • Mar­tyn Ro­o­ney – bry­tyj­ski sprin­ter
  • Mic­key Ro­o­ney (właśc. Jo­seph Yule Jr.) – ame­ry­kań­ski aktor
  • Sean Ro­o­ney (właśc. Mi­cha­el Sean Ro­o­ney) – ame­ry­kań­ski siat­karz
  • Wayne Ro­o­ney – an­giel­ski pił­karz

Wikipedia


roosevelt

[czy­taj: ruz­welt] naz­wi­sko, m.in. The­o­do­re Ro­o­se­velt (1858-1919) - ame­ry­kań­ski po­li­tyk, praw­nik; Fran­klin De­la­no Ro­o­se­velt (1882-1945) - ame­ry­kań­ski po­li­tyk, praw­nik; Anna Ele­a­nor Ro­o­se­velt (1884-1962) - dzia­łacz­ka spo­łecz­na i po­li­tycz­na; Sykes Ro­o­se­velt (1906-1983) - ame­ry­kań­ski muzyk


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • The­o­do­re Ro­o­se­velt – 26. pre­zy­dent USA
  • Fran­klin De­la­no Ro­o­se­velt – 32. pre­zy­dent USA
  • Ele­a­nor Ro­o­se­velt – żona 32. pre­zy­den­ta USA, po­li­tyk
  • The­o­do­re Ro­o­se­velt Jr. – ame­ry­kań­ski po­li­tyk i woj­sko­wy
  • Ro­o­se­velt – fran­cu­ski że­glarz, olim­pij­czyk
  • Ro­o­se­velt – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Ari­zo­na, w hrab­stwie Gila
  • Ro­o­se­velt – mia­sto w sta­nie Min­ne­so­ta, w hrab­stwie Ro­se­au
  • Ro­o­se­velt – mia­sto w sta­nie New Jer­sey, w hrab­stwie Mon­mo­uth
  • Ro­o­se­velt – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie Nas­sau
  • Ro­o­se­velt – miej­sco­wość w sta­nie Okla­ho­ma, w hrab­stwie Kiowa
  • Ro­o­se­velt – mia­sto w sta­nie Utah, w hrab­stwie Du­ches­ne
  • Ro­o­se­velt – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Wa­szyng­ton, w hrab­stwie Klic­ki­tat

Wikipedia


rooseveltowski

[czy­taj: ruz­wel­tow­ski] taki jak u Ro­o­se­vel­ta, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla po­li­ty­ki, za­cho­wań Ro­o­se­vel­ta


SJP.pl


root

[czy­taj: rut]
1. w in­for­ma­ty­ce: konto ad­mi­ni­stra­to­ra;
2. w sy­ste­mie pli­ków: węzeł, od któ­re­go wy­wo­dzi się drze­wo ka­ta­lo­gów


SJP.pl

Root (z ang. do­słow­nie "ko­rzeń") – tra­dy­cyj­na nazwa unik­so­we­go konta, które ma pełną kon­tro­lę nad sy­ste­mem ope­ra­cyj­nym. Z za­ło­że­nia konto root nie po­win­no być uży­wa­ne do pracy, do któ­rej wy­star­czy­ło­by zwy­kłe konto z ogra­ni­czo­ny­mi upraw­nie­nia­mi. Istot­ną spra­wą jest za­bez­pie­cze­nie tego konta sil­nym ha­słem i za­bez­pie­cze­nie przed nie­a­u­to­ry­zo­wa­nym do­stę­pem.

Wikipedia


rootować

[czy­taj: ru­to­wać] śro­do­wi­sko­wo: mo­dy­fi­ko­wać sy­stem urzą­dze­nia (np. te­le­fo­nu) w celu uzy­ska­nia do­stę­pu do za­bez­pie­czo­nych i ukry­tych pli­ków


SJP.pl


rop

1. gęsty, żół­ta­wy płyn o nie­mi­łym za­pa­chu gro­ma­dzą­cy się w tkan­kach wsku­tek pro­ce­sów za­pal­nych;
2. ko­pal­ny su­ro­wiec cie­kły ma­ją­cy za­sto­so­wa­nie jako pa­li­wo i su­ro­wiec do wielu pro­duk­tów; ropa naf­to­wa


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Rada Obro­ny Pań­stwa
  • Ruch Od­bu­do­wy Pol­ski
  • re­ti­no­pa­tia wcze­śnia­ków z ang. Re­ti­no­pat­hy of Pre­ma­tu­ri­ty
  • po­li­me­ry­za­cja z ot­war­ciem pier­ście­nia z ang. Ring-Ope­ning Po­ly­me­ri­za­tion

Wikipedia


ropa

1. gęsty, żół­ta­wy płyn o nie­mi­łym za­pa­chu gro­ma­dzą­cy się w tkan­kach wsku­tek pro­ce­sów za­pal­nych;
2. ko­pal­ny su­ro­wiec cie­kły ma­ją­cy za­sto­so­wa­nie jako pa­li­wo i su­ro­wiec do wielu pro­duk­tów; ropa naf­to­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. wy­dzie­li­na o żół­ta­wym za­bar­wie­niu wy­do­by­wa­ją­ca się z za­in­fe­ko­wa­nej rany;

 (1.2) pot. ropa naf­to­wa

 (1.3) pot. ro­dzaj pa­li­wa do sil­ni­ka dies­la

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ropa – płyn wy­dzie­la­ny przez ciało
  • ropa – po­tocz­ne okre­śle­nie ropy naf­to­wej
  • ropa – po­tocz­ne okre­śle­nie oleju na­pę­do­we­go
  • Ropa – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. gor­lic­kim, w gminy Ropa
  • Ropa – przy­sió­łek wsi Gol­co­wa w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. brzo­zow­skim, w gmi­nie Do­ma­radz
  • Ropa – dawna gro­ma­da
  • Ropa – rzeka, do­pływ Wi­sło­ki
  • Ropa – potok, do­pływ Wiel­ko­pol­ki
  • Ropa – potok, do­pływ Che­chła
  • Ropa – za­koń­cze­nie pół­noc­no-za­chod­niej grani Trzyd­nio­wiań­skie­go Wier­chu w Ta­trach
  • Ropa – wieś w Chor­wa­cji, w żu­pa­nii du­brow­nic­ko-ne­ret­wiań­skiej, w gmi­nie Mljet
  • Ropa Mas­chi­nen­bau – nie­miec­kie przed­się­bior­stwo pro­du­ku­ją­ce ma­szy­ny rol­ni­cze

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Wy­cie­ki ropy do oce­a­nu mogą zasz­ko­dzić flo­rze i fa­u­nie mor­skiej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrɔpa, AS: ropa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ropniak mrz., ropień mrz.

 czas. zropieć, ropieć

Wiktionary


ropalikon

wiersz, w któ­rym każde ko­lej­ne słowo wersu jest dłuż­sze lub krót­sze o jedną sy­la­bę


SJP.pl


ropalium

organ wzro­ku me­du­zy; ciał­ko brzeż­ne


SJP.pl

Ro­pa­lium, ciał­ko brzeż­ne – kom­plek­so­wy na­rząd zmy­słu scy­fo­me­duz i ku­bo­me­duz. Ro­pa­lia wy­stę­pu­ją na brze­gu dzwo­nu me­du­zy. W ich skład wcho­dzą naj­czę­ściej pro­ste na­rzą­dy świa­tło­czu­łe – oczka, w po­sta­ci sku­pisk ko­mó­rek barw­ni­ko­wych (cza­sa­mi ota­cza­ją­cych przez­ro­czy­ste ko­mór­ki, speł­nia­ją­ce rolę so­czew­ki), a także pro­sty na­rząd rów­no­wa­gi zwany sta­to­cy­stą.

Wikipedia


ropcio

[czy­taj: rop­cio] skrót od: Ruch Obro­ny Praw Czło­wie­ka i Oby­wa­te­la - pol­ska or­ga­ni­za­cja an­ty­ko­mu­ni­stycz­na i nie­pod­le­gło­ścio­wa


SJP.pl

skró­to­wiec

 (1.1) = Ruch Obro­ny Praw Czło­wie­ka i Oby­wa­te­la;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrɔpʲt͡ɕɔ, AS: ropʹćo

Wiktionary


ropczyce

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

Rop­czy­ce – mia­sto w za­chod­niej czę­ści wo­je­wództ­wa pod­kar­pac­kie­go, sie­dzi­ba po­wia­tu rop­czyc­ko-sę­dzi­szow­skie­go i miej­sko-wiej­skiej gminy Rop­czy­ce. Po­ło­żo­ne jest na po­gra­ni­czu Po­gó­rza Środ­ko­wo­be­skidz­kie­go i Kot­li­ny San­do­mier­skiej, nad rzeką Wie­lo­pol­ką.

We­dług da­nych z 30 czerw­ca 2026 r. Rop­czy­ce li­czy­ły 15 809 miesz­kań­ców.

Wikipedia


ropczycki

przy­miot­nik od: Rop­czy­ce


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Rop­czy­ca­mi, do­ty­czą­cy Rop­czyc

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ropczyce nmos.

Wiktionary


ropczyczanin

miesz­ka­niec Rop­czyc


SJP.pl


ropczyczanka

miesz­kan­ka Rop­czyc


SJP.pl


ropiak

naz­wi­sko


SJP.pl


ropianka

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Ro­pian­ka ( Ропянка) – wieś w miej­scu nie­ist­nie­ją­cej wsi łem­kow­skiej w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie kro­śnień­skim, w gmi­nie Dukla. Leży nad po­to­kiem Ro­pian­ką, do­pły­wem Wilsz­ni.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa kro­śnień­skie­go.

Wikipedia


ropieniowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z rop­niem, do­ty­czą­cy rop­nia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ropień m.

Wiktionary


ropienka

Ro­pien­ka – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie bie­szczadz­kim, w gmi­nie Ustrzy­ki Dolne. Ma sta­tus so­łect­wa. Leży w do­li­nie po­to­ku Ro­pien­ka.

Miej­sco­wość jest sie­dzi­bą pa­ra­fii rzym­sko­ka­to­lic­kiej Świę­tej Bar­ba­ry, na­le­żą­cej do de­ka­na­tu Ustrzy­ki Dolne w ar­chi­die­cez­ji prze­my­skiej.

Wikipedia


ropieć

wy­peł­niać się ropą


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zro­pieć)

 (1.1) med. wy­dzie­lać ropę

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ropa ż., ropienie n., ropień mrz., ropniak mrz., ropowica ż.

 czas. zropieć dk.

 przym. ropny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jątrzyć się, kaprawieć, obierać się, paprać się, paskudzić się, ślimaczyć się, zaogniać się

Wiktionary


ropień

otor­bio­ny zbior­nik ropy, czę­sto spo­wo­do­wa­ny za­ka­że­niem bak­te­ryj­nym; ab­sces


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zbio­ro­wi­sko ropy w tkan­ce, zwy­kle bar­dzo bo­les­ne

Wiktionary

Ro­pień ("łac. ab­sces­sus") – ostro od­gra­ni­czo­ne zbio­ro­wi­sko ropy w prze­strze­ni tkan­ko­wej, da­ją­ce ob­ja­wy bó­lo­we.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zo­bacz­cie, jakie on ma rop­nie na po­du­dziu!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrɔpʲjɛ̇̃ɲ, AS: ropʹi ̯ė̃ń

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ropa ż., ropowica ż., ropniak m., ropienie n.

 czas. ropieć ndk.

 przym. ropny, ropowiczy, ropieniowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) absces

Wiktionary


ropniaczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od rop­niak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ropniak m.

Wiktionary


ropniak

1. ropa na­gro­ma­dzo­na w jamie ciała lub na­rzą­dzie ja­mi­stym na sku­tek za­ka­że­nia bak­te­ria­mi ro­pot­wór­czy­mi;
2. po­tocz­nie:
a) typ tło­ko­we­go sil­ni­ka spa­li­no­we­go, na­pę­dza­ne­go ole­jem na­pę­do­wym; sil­nik dies­low­ski, sil­nik Dies­la; die­sel;
b) sa­mo­chód z sil­ni­kiem Dies­la; die­sel


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) med. pa­to­lo­gicz­ne na­gro­ma­dze­nie ropy w jamie ciała;

 (1.2) mot. pot. sa­mo­chód na­pę­dza­ny „ropą”, ole­jem na­pę­do­wym

Wiktionary

Rop­niak (łac. "em­py­e­ma") – na­gro­ma­dze­nie ropy w na­tu­ral­nych ja­mach ciała. W prze­ci­wień­stwie do rop­nia, rop­niak nie lo­ka­li­zu­je się bez­poś­red­nio w tkan­kach. Do rop­nia­ków za­li­cza­my:

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. ropa ż., ropień m., ropienie n., zaropienie n., ropnica ż.

:: zdrobn. ropniaczek m.

 czas. ropieć ndk., zaropieć dk.

 przym. ropny, ropowy

Wiktionary


ropnica

me­dy­cy­na: rop­nie prze­rzu­to­we


SJP.pl

Rop­ni­ca ( py­a­e­mia) – ro­dzaj po­socz­ni­cy, wy­wo­ła­nej przez krą­żą­ce we krwi bak­te­rie ro­pot­wór­cze i pro­wa­dzą­cej do pow­sta­nia ropni prze­rzu­to­wych ( ab­sces­sus me­ta­sta­ti­ci).

Wikipedia


ropny

o ra­nach: taki, w któ­rym wy­stę­pu­je ropa


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) med. zwią­za­ny z wyt­wa­rza­niem ropy

 (1.2) chem. do­ty­czą­cy ropy naf­to­wej

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ropieć

 rzecz. ropień mrz., ropniak mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ropiejący

Wiktionary


ropocice

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Ro­po­ci­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie wło­szczow­skim, w gmi­nie Se­ce­min.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa czę­sto­chow­skie­go.

Wikipedia


ropociąg

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. ru­ro­ciąg do tran­spor­tu ropy naf­to­wej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W tym roku ma być od­da­ny do ek­splo­a­ta­cji ro­po­ciąg z Aty­rau w Ka­zach­sta­nie do Chin (…).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rɔˈpɔt͡ɕɔ̃ŋk, AS: ropoćõŋk

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) naftociąg

Wiktionary


ropodajny

ob­fi­tu­ją­cy w ropę naf­to­wą, do­star­cza­ją­cy ropy naf­to­wej; naf­to­daj­ny, naf­to­no­śny, ro­po­no­śny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) o te­re­nach, ska­łach itp. za­wie­ra­ją­cy złoża ropy naf­to­wej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sława ro­po­daj­nej gleby wokół lot­ni­ska rosła z mie­sią­ca na mie­siąc.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɔpɔˈdajnɨ, AS: ropodai ̯ny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) roponośny, naftonośny, naftodajny

Wiktionary


ropomacicze

in­fek­cja ma­ci­cy wy­stę­pu­ją­ca czę­sto u su­czek, które nie były pod­da­ne ka­stra­cji chi­rur­gicz­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wet. ropne za­pa­le­nie ukła­du roz­rod­cze­go wy­stę­pu­ją­ce u zwie­rząt do­mo­wych, zwią­za­ne z na­gro­ma­dze­niem wy­dzie­li­ny gru­czo­ło­wej we wnę­trzu ma­ci­cy

Wiktionary


ropomasowiec

sta­tek wodny do prze­wo­zu cie­kłe­go pa­li­wa


SJP.pl


ropomocz

wy­stę­po­wa­nie w moczu dużej ilo­ści bia­łych krwi­nek oraz bak­te­rii, oz­na­cza­ją­ce za­pa­le­nie dróg mo­czo­wych; py­u­ria


SJP.pl

Ro­po­mocz (łac. "py­u­ria") – obec­ność le­u­ko­cy­tów (le­u­ko­cy­tu­ria) oraz drob­no­u­stro­jów (wi­ru­sów, bak­te­rii, grzy­bów lub pa­so­ży­tów) w moczu, jeśli ich obec­ność po­wo­du­je zmęt­nie­nie lub inną zmia­nę barwy czy za­pa­chu. Jest to zwy­kle zwią­za­ne z wy­stę­po­wa­niem znacz­nych ilo­ści po­wyż­szych skład­ni­ków w moczu.

Wikipedia


roponercze

cho­ro­ba nerek, bę­dą­ca po­wi­kła­niem wo­do­ner­cza


SJP.pl

W niek­tó­rych przy­pad­kach, przy ist­nie­ją­cym za­ka­że­niu, gro­ma­dzą­cy się w nad­mia­rze w mied­nicz­ce ner­ko­wej mocz może przy­bie­rać cha­rak­ter tre­ści rop­nej. Stan taki na­zy­wa­my ro­po­ner­czem (łac. "py­o­neph­ro­sis"). Ob­ja­wia się on prze­de wszyst­kim znacz­nym na­si­le­niem bólów i opor­ny­mi zaz­wy­czaj na le­cze­nie bak­te­rio­bój­cze sta­na­mi sep­tycz­ny­mi. Zmia­ny w moczu wy­ra­ża­ją się pod­wyż­szo­ną licz­bą krwi­nek bia­łych i bak­te­rii w osa­dzie moczu.

Wikipedia


roponośność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest ro­po­no­śne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. roponośny

 przysł. roponośnie

Wiktionary


roponośny

ob­fi­tu­ją­cy w ropę naf­to­wą, do­star­cza­ją­cy ropy naf­to­wej; naf­to­daj­ny, naf­to­no­śny, ro­po­daj­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) o te­re­nach, ska­łach itp. za­wie­ra­ją­cy złoża ropy naf­to­wej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do­daj­my, że Igna­cy Łu­ka­sie­wicz prze­niósł się do Gor­lic, by być bli­żej te­re­nów ro­po­no­śnych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɔpɔ̃ˈnɔɕnɨ, AS: ropõnośny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. roponośność ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ropodajny, naftonośny, naftodajny

Wiktionary


ropopochodność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest ro­po­po­chod­ne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ropopochodny

Wiktionary


ropopochodny

przy­miot­nik

 (1.1) pow­sta­ły w wy­ni­ku przet­wa­rza­nia ropy naf­to­wej

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɔpɔpɔˈxɔdnɨ, AS: ropopoχodny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ropopochodność ż.

Wiktionary


roporudomasowiec

sta­tek wodny do prze­wo­zu cie­kłe­go pa­li­wa i rudy; ru­do­ro­po­ma­so­wiec


SJP.pl

Ro­po­ru­do­ma­so­wiec, OBO ( Oil-Bulk-Ore) – sta­tek przy­sto­so­wa­ny do prze­wo­zu ropy naf­to­wej, rudy i węgla.

Wikipedia


ropostek

obec­ność ropy (wy­się­ku le­u­ko­cy­tar­ne­go) w ko­mo­rze przed­niej oka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) med. obec­ność ropy w ko­mo­rze przed­niej oka;

Wiktionary

Ro­po­stek (łac. "hy­po­py­on") – obec­ność ropy (wy­się­ku le­u­ko­cy­tar­ne­go) w ko­mo­rze przed­niej oka, zwy­kle to­wa­rzy­szy mu za­czer­wie­nie­nie spo­jów­ki i le­żą­cej pod nią nadt­war­dów­ki. Jest to objaw za­pa­le­nia tę­czów­ki i ciał­ka rzę­sko­we­go. Wy­sięk gro­ma­dzi się na dole z po­wo­du gra­wi­ta­cji.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W ko­mo­rze przed­niej stwier­dza się obec­ność ko­mó­rek za­pal­nych oraz wy­się­ku mo­gą­ce­go przy­brać formę ro­post­ka […].

Wiktionary


ropotamo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka w po­łud­nio­wo-wschod­niej Buł­ga­rii, ucho­dzą­ca do Morza Czar­ne­go;

Wiktionary

Ro­po­ta­mo (bułg. "Ропотамо", gr. "Ροπόταμος" – "Ro­po­ta­mos", tur. "Kar­gan") – rzeka w po­łud­nio­wo-wschod­niej Buł­ga­rii, ucho­dzi bez­poś­red­nio do Morza Czar­ne­go. Dłu­gość – 48,5 km.

Ro­po­ta­mo ma źró­dła w stran­dżań­skim pa­śmie Bosna. Pły­nie na pół­noc­ny wschód, prze­ła­mu­je się przez nad­mor­skie wzgó­rza Medni Rid i ucho­dzi do Morza Czar­ne­go przez sze­ro­ki, za­ba­gnio­ny liman na pół­noc od przy­ląd­ka św. Dy­mi­tra. Uj­ścio­wy od­ci­nek rzeki jest ob­ję­ty urzę­do­wą ochro­ną jako Re­zer­wat Ro­po­ta­mo.

Wikipedia


ropotok

po­wierz­chow­ne za­pa­le­nie ropne w bło­nach ślu­zo­wych; wy­sięk ropny


SJP.pl

Ro­po­tok ( py­orrh(o)ea) – nie­od­gra­ni­czo­ne za­pa­le­nie ropne, w któ­rym ropa gro­ma­dzi się na bło­nach ślu­zo­wych lub wy­pły­wa przez na­tu­ral­ne ot­wo­ry

Wikipedia


ropotwórczy

bio­rą­cy udział w pow­sta­wa­niu ropy


SJP.pl


ropowica

ropne, sze­rzą­ce się za­pa­le­nie tka­nek mięk­kich, zwła­szcza tkan­ki łącz­nej; fleg­mo­na, phleg­mo­ne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. za­pa­le­nie ropne w obrę­bie luź­nej tkan­ki łącz­nej ja­kiejś oko­li­cy ciała

Wiktionary

Ro­po­wi­ca, fleg­mo­na (łac. "phleg­mo­ne") – za­pa­le­nie ropne, nie­od­gra­ni­czo­ne tkan­ką włó­kni­stą czy ziar­ni­ną, obej­mu­ją­ce różne war­stwy da­ne­go na­rzą­du i do­ty­czą­ce luź­nej tkan­ki łącz­nej, czę­sto pod­skór­nej, wy­wo­ła­ne mie­sza­ni­ną drob­no­u­stro­jów, wśród któ­rych naj­częst­sze są pa­cior­kow­ce.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­daj­cie przy­kła­dy rop­nia, rop­nia­ka i ro­po­wi­cy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɔpɔˈvʲit͡sa, AS: ropovʹica

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ropowiczy, ropowicowy

 rzecz. ropień mrz.

 czas. ropieć

Wiktionary


ropowicowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ro­po­wi­cą, do­ty­czą­cy ro­po­wi­cy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ropowica ż.

Wiktionary


ropowiec

sta­tek do­sto­so­wa­ny do prze­wo­zu ropy naf­to­wej; ro­dzaj tan­kow­ca (zbior­ni­kow­ca)


SJP.pl


ropowy

na­pę­dza­ny lub ogrze­wa­ny ropą naf­to­wą


SJP.pl


ropozależny

taki, któ­re­go dzia­łal­ność uza­leż­nio­na jest od do­star­cza­nia ropy naf­to­wej


SJP.pl


ropski

do­ty­czą­cy Ropy, zwią­za­ny z Ropą


SJP.pl


ropuch

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pot. sa­miec ro­pu­chy

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: ro­pu­cha

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kiedy do­sta­li się do mia­sta, posz­li wprost na dwo­rzec, gdzie umie­ści­li Ro­pu­cha w po­cze­kal­ni dru­giej klasy, dając dwa pensy tra­ga­rzo­wi aby go miał na oku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ropucha ż., ropuszka ż.

 przym. ropuszy, ropuchowaty

Wiktionary


ropucha

1. lą­do­wy płaz be­zo­go­no­wy, po­dob­ny do żaby lecz więk­szy, po­kry­ty chro­po­wa­tą skórą z licz­ny­mi gru­czo­ła­mi, czę­sto ja­do­wy­mi;
2. po­gard­li­wie o kimś brzyd­kim


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) herp. płaz lą­do­wy z gru­czo­ła­mi ja­do­wy­mi;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lp. od: ro­puch

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W jaki spo­sób można odróż­nić ro­pu­chę od żaby?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rɔˈpuxa, AS: ropuχa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ropuch mzw.

:: zdrobn. ropuszka ż.

 przym. ropuszy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Śląsk Cieszyński parszywo żaba

Wiktionary


ropuchowate

ro­dzi­na pła­zów be­zo­go­no­wych; ro­pu­chy wła­ści­we


SJP.pl

Ro­pu­cho­wa­te, ro­pu­chy wła­ści­we (Bu­fo­ni­dae) – ro­dzi­na pła­zów z rzędu pła­zów be­zo­go­no­wych (Anura).

Wikipedia


ropuchowaty

1. przy­po­mi­na­ją­cy z wy­glą­du ro­pu­chę;
2. o ce­chach ro­pu­cho­wa­tych (ro­dzi­na pła­zów)


SJP.pl


ropuszanka

mucha ro­pu­szan­ka - ga­tu­nek mu­chów­ki z ro­dzi­ny pluj­ko­wa­tych


SJP.pl


ropuszek

zdrob­nie­nie od: ro­pu­cha


SJP.pl


ropuszka

zdrob­nie­nie od: ro­pu­cha


SJP.pl


ropuszki

zdrob­nie­nie od: ro­pu­cha


SJP.pl


ropuszkowate

ro­dzi­na pła­zów be­zo­go­no­wych; krą­gło­ję­zycz­ne


SJP.pl

Ro­pusz­ko­wa­te, krą­gło­ję­zycz­ne (Aly­ti­dae) – ro­dzi­na pła­zów z rzędu pła­zów be­zo­go­no­wych (Anura).

Wikipedia


ropuszkowaty

o ce­chach ro­pusz­ko­wa­tych (ro­dzi­na pła­zów)


SJP.pl


ropusznik

ro­pusz­nik beta - ga­tu­nek ryby z ro­dzi­ny ba­tra­cho­wa­tych; ro­pusz­nik świ­szczą­cy


SJP.pl


ropuszy

→ ro­pu­cha


SJP.pl

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) na­le­żą­cy do ro­pu­chy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (2.1) do­ty­czą­cy ro­pu­chy, okre­śla­ją­cy ro­pu­chę, uży­wa­ny przy ro­pu­sze

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (3.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla ro­pu­chy, ma­ją­cy cechy ro­pu­chy

Wiktionary

Patrz:

ropucha

Przykłady

 (1.1) — Dziś rano — cią­gnął dalej Bor­suk, za­sia­da­jąc na fo­te­lu — do­wie­dzia­łem się z pew­ne­go źró­dła, że mają przy­słać na próbę do „Ro­pu­sze­go Dworu”, nowy sa­mo­chód o niez­wy­kle po­tęż­nym mo­to­rze.

 (2.1) Wpa­try­wa­ła się we mnie tymi swo­i­mi ro­pu­szy­mi oczy­ska­mi, co mia­łem zro­bić, zgo­dzi­łem się.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ropuch mzw., ropucha ż.

Wiktionary


ropy

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D. lp. od: ropa

Wiktionary


roquefort

ga­tu­nek sera ow­cze­go o ostrym smaku, po­ro­śnię­te­go ple­śnią; rok­for


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. spoż. ostry w smaku ser z cha­rak­te­ry­stycz­ny­mi żył­ka­mi nie­bie­sko­zie­lo­nej pleś­ńe­śni wyt­wa­rza­ny z mleka ow­cze­go;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ro­qu­e­fort – fran­cu­ski ser, któ­re­go nazwa po­cho­dzi od miej­sco­wo­ści Ro­qu­e­fort-sur-So­ul­zon
  • Ro­qu­e­fort (Landy) – fran­cu­ska gmina w re­gio­nie Ak­wi­ta­nia
  • Ro­qu­e­fort (Lot i Ga­ron­na) – fran­cu­ska gmina w re­gio­nie Ak­wi­ta­nia
  • Ro­qu­e­fort (Gers) – fran­cu­ska gmina w re­gio­nie Midi-Pi­re­ne­je

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na­kro­i­łem tro­chę ro­qu­e­for­ta i sa­la­mi, może spró­bu­jesz?

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rokfor

Wiktionary


ror

ra­chu­nek oszczęd­no­ścio­wo-roz­li­cze­nio­wy, typ ra­chun­ku przez­na­czo­ny dla osób fi­zycz­nych


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ra­chu­nek oszczęd­no­ścio­wo-roz­li­cze­nio­wy, ro­dzaj ra­chun­ku ban­ko­we­go
  • Ruby on Rails, fra­me­work do two­rze­nia apli­ka­cji we­bo­wych
  • Rigs of Rods (RoR), sy­mu­la­tor jazdy z 2005 roku

Wikipedia


roraima

[czy­taj: ro­raj­ma]
1. stan Bra­zy­lii;
2. wo­do­spad w Gu­ja­nie;
3. pła­sko­wyż na Wy­ży­nie Gu­jań­skiej


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ro­ra­i­ma – stan Bra­zy­lii
  • Ro­ra­i­ma – pła­sko­wyż na Wy­ży­nie Gu­jań­skiej
  • Ro­ra­i­ma – wo­do­spad na rzece Po­ta­ro w Gu­ja­nie
  • Ro­ra­i­ma – ro­dzaj chrzą­szczy z ro­dzi­ny osusz­ko­wa­tych

Wikipedia


rorancki

zwią­za­ny z ro­ran­ty­sta­mi - chó­rem ko­ściel­nym, uczest­ni­czą­cym w od­pra­wia­niu rorat


SJP.pl

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) rel. na­le­żą­cy do ro­ran­ty­stów

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (2.1) rel. do­ty­czą­cy ro­ran­ty­stów, zwią­za­ny z ro­ran­ty­sta­mi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. roraty nmos., roratnik mos., roratnica ż., roratka ż., rorantysta mos., roranteria ż.

 przysł. rorancko

 przym. roratni, roratny

Wiktionary


rorancko

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób cha­rak­te­ry­stycz­ny dla ro­ran­ty­stów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. roraty nmos., roratnik mos., roratnica ż., rorantysta mos., roratka ż.

 przym. rorancki, roratni, roratny

Wiktionary


roranteria

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. rel. grupa du­chow­nych lub chó­rzy­stów uczest­ni­czą­ca w mszy ro­rat­niej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. roraty nmos., roratnik mos., roratnica ż., rorantysta mos., roratka ż.

 przym. rorancki, roratni, roratny

Wiktionary


rorantysta

czło­nek chóru ko­ściel­ne­go, uczest­ni­czą­ce­go w od­pra­wia­niu rorat


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. rel. du­chow­ny lub czło­nek chóru zo­bo­wią­za­ny do uczest­nict­wa w mszach ro­rat­nich

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ka­pe­lę ro­ran­ty­stów przy Ka­pli­cy Zyg­mun­tow­skiej usta­no­wił król Zyg­munt Stary.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. rorancki, roratni, roratny

 przysł. rorancko

 rzecz. roraty nmos., roratnik mos., roratnica ż., roratka ż., roranteria ż.

Wiktionary


rorantyści

czło­nek chóru ko­ściel­ne­go, uczest­ni­czą­ce­go w od­pra­wia­niu rorat


SJP.pl


rorat

msza od­pra­wia­na w ad­wen­cie wczes­nym ran­kiem


SJP.pl


roratka

świe­ca za­pa­la­na na oł­ta­rzu pod­czas wczes­nej mszy ad­wen­to­wej ku czci Matki Bo­skiej; świe­ca ro­rat­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kult. rel. biała lub jas­no­żół­ta świe­ca za­pa­la­na do­dat­ko­wo pod­czas rorat, ozdo­bio­na białą lub nie­bie­ską wstąż­ką i zie­le­nią, sym­bo­li­zu­ją­ca Najś­więt­szą Ma­ry­ję Pannę;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ko­ściel­ny usta­wił ro­rat­kę na stop­niu ko­mu­nij­nym.

 (1.1) W cza­sie rorat za­pa­la się do­dat­ko­wo spe­cjal­ną świe­cę, zwaną ro­rat­ką.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. roratnik mos., roraty nmos., roratnica ż., roratność ż., roranteria ż., rorantysta m.

 przym. roratny, roratowy, roratni, rorancki

 przysł. rorancko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) świeca roratna; przest. roratnica

Wiktionary


roratni

→ ro­ra­ty; ro­rat­ni


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ro­ra­ta­mi, do­ty­czą­cy rorat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kazio zaraz po mszy ro­rat­niej po­biegł do szko­ły.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. roraty lm nm., roratnik m., roratnica ż., roratka ż., roratność ż., roranteria ż., rorantysta m., roratowanie n.

 czas. roratować ndk.

 przym. roratny, roratowy, rorancki

 przysł. rorancko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) roratny, przest. roratowy

Wiktionary


roratnica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. rel. świe­ca za­pa­la­na pod­czas mszy ro­rat­nich

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. roratka ż., roratność ż., roranteria ż., rorantysta mos., roratnik mos., roratowanie n., roraty lm nm.

 czas. roratować ndk.

 przym. roratny, roratowy, roratni, rorancki

 przysł. rorancko

Wiktionary


roratnik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. obraź. iro­nicz­ne okre­śle­nie ka­to­li­ków uży­wa­ne przez pro­te­stan­tów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. roratka ż., roratnica ż., roratność ż., roranteria ż., rorantysta mos., roratowanie n., roraty lm nm.

 czas. roratować ndk.

 przym. roratny, roratowy, roratni, rorancki

 przysł. rorancko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) katolik, obraź. katol

Wiktionary


roratność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co jest ro­rat­nie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. roratnik mos., roratnica ż., roratka ż., roraty lm nm.

 przym. roratny, roratowy, roratni

Wiktionary


roratny

→ ro­ra­ty; ro­rat­ni


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ro­ra­ta­mi, do­ty­czą­cy rorat

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rɔˈratnɨ, AS: roratny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. roratnik mos., roraty nmos., roratka ż., roratnica ż., roratność ż., roranteria ż., rorantysta m.

 przym. rorancki, roratni, roratowy

 przysł. rorancko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. roratni; przest. roratowy

Wiktionary


roratowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) przest. zwią­za­ny z ro­ra­ta­mi, do­ty­czą­cy rorat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. roratność ż., roratnica ż., roratka ż., roratnik mos., roraty lm nm.

 czas. roratować ndk.

 przym. roratni, roratny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) roratni, roratny

Wiktionary


roraty

msza od­pra­wia­na w ad­wen­cie wczes­nym ran­kiem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) rel. w Ko­ście­le ka­to­lic­kim wczes­na msza po­ran­na ku czci Najś­więt­szej Maryi Panny od­pra­wia­na w ad­wen­cie; ; Glo­ger.

Wiktionary

Ro­ra­ty, msza ro­rat­na, pot. msza ro­rat­nia – pier­wsza msza przed lub o wscho­dzie słoń­ca w okre­sie ad­wen­tu. Jest to msza wo­tyw­na o Najś­więt­szej Maryi Pan­nie.

Nazwa mszy po­cho­dzi od jej in­tro­i­tu, który za­czy­na się od słów ro­ra­te cæli de­su­per (‘spuść­cie rosę nie­bio­sa’).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pod­czas ca­łe­go ad­wen­tu, oprócz nie­dziel i świę­ta Nie­po­ka­la­ne­go Po­czę­cia, od­pra­wia­ne są ro­ra­ty.

 (1.1) W cza­sie rorat za­pa­la się do­dat­ko­wo spe­cjal­ną świe­cę, zwaną ro­rat­ką.

 (1.1) Mi­chaś przez cały ad­went cho­dził do ko­ścio­ła na ro­ra­ty.

 (1.1) (…) o świ­ta­niu się zry­wał, kiedy przedz­wa­nia­li na ro­ra­ty (…).

 (1.1) Udział w ro­ra­tach, które tra­dy­cyj­nie za­czy­na­ją się o godz. 6.30, to dla wielu wier­nych praw­dzi­we wyz­wa­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rɔˈratɨ, AS: roraty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. roratka ż., roratnica ż., roratność ż., roranteria ż., rorantysta m., roratnik m., roratowanie n.

 czas. roratować ndk.

 przym. roratny, roratowy, roratni, rorancki

 przysł. rorancko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) msza roratna

Wiktionary


rorcanga

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. klucz do rur

Wiktionary


rorowiec

sta­tek do­sto­so­wa­ny do prze­wo­zu kon­te­ne­rów; trej­le­ro­wiec, kon­te­ne­ro­wiec


SJP.pl


rorschach

1. Her­mann Rors­chach (1884-1922), ne­u­ro­log i psy­chia­tra szwaj­car­ski;
2. test, me­to­da Rors­cha­cha - test psy­cho­lo­gicz­ny do ba­da­nia oso­bo­wo­ści za po­mo­cą ko­lo­ro­wych lub jed­no­barw­nych plansz na pod­sta­wie ana­li­zy sko­ja­rzeń ba­da­ne­go na ich widok


SJP.pl

Rors­chach − mia­sto i gmina we wschod­niej Szwaj­ca­rii, w kan­to­nie St. Gal­len, w okrę­gu Rors­chach. Leży nad Je­zio­rem Bo­deń­skim. W mie­ście roz­wi­nął się prze­mysł hut­ni­czy oraz spo­żyw­czy.

Wikipedia


ros.

skrót od: ro­syj­ski


SJP.pl

skrót

 (1.1) = ro­syj­ski

Wiktionary


rosa

kro­ple wody na ro­śli­nach, grun­cie bądź in­nych po­wierzch­niach, osia­dłe wsku­tek kon­den­sa­cji pary wod­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kro­ple wody osa­dza­ją­ce się na ziemi i ro­śli­nach

Wiktionary

Rosa – osad at­mos­fe­rycz­ny w po­sta­ci kro­pel wody pow­sta­ją­cych na po­wierzch­ni skał, ro­ślin i in­nych przed­mio­tów w wy­ni­ku skra­pla­nia się pary wod­nej za­war­tej w po­wie­trzu.

Rosa, po­dob­nie jak mgła, pow­sta­je w wy­ni­ku kon­den­sa­cji pary wod­nej w tem­pe­ra­tu­rze niż­szej od punk­tu rosy. Za­marz­nię­te kro­pel­ki rosy two­rzą­ce przez­ro­czy­ste grud­ki lodu na­zy­wa­ne są białą rosą. Biała rosa wy­stę­pu­je naj­czę­ściej je­sie­nią i wios­ną.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tego ranka trawa była mokra od rosy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrɔsa, AS: rosa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zraszanie n., rosiczka ż., rosówka ż.

 czas. zraszać

Wiktionary


rosada

naz­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gwara. roz­sa­da, młode ro­śli­ny przez­na­czo­ne do sa­dze­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do­sta­wszy od pana poz­wo­le­nie wyr­wa­nia flan­ców, czyli ro­sa­dy z rze­piu pań­skie­go, za gęsto za­sia­ne­go, ko­rzy­stał z tego, nar­wał i po­sa­dził go na zimę (…).

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sadzonka, rozsada, rozsadka, rozsadnik, wysadek, wysadka

Wiktionary


rosanna

obce imię żeń­skie


SJP.pl

Ro­san­na – gór­ski stru­mień lo­dow­co­wy w Al­pach, Au­strii, Ty­ro­lu, na te­re­nie po­wia­tu Lan­deck, o dłu­go­ści ok. 35 km. Wraz z Tri­san­ną two­rzy rzekę Sannę. Mię­dzy źró­dłem a gminą Sankt Anton am Arl­berg jest sztucz­nie spię­trzo­na, celem re­gu­la­cji prze­ciw­po­wo­dzio­wej.

Wikipedia


rosanów

Ro­sa­nów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie zgier­skim, w gmi­nie Zgierz.

W la­tach 1975−1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do ów­czes­ne­go wo­je­wództ­wa łódz­kie­go.

W Ro­sa­no­wie znaj­du­je się cmen­tarz ewan­ge­lic­ki, na te­re­nie któ­re­go zlo­ka­li­zo­wa­na jest nie­wiel­ka kwa­te­ra wo­jen­na żoł­nie­rzy nie­miec­kich z cza­sów I wojny świa­to­wej.

Wikipedia


rosario

1. mia­sto w Ar­gen­ty­nie;
2. mia­sto w Urug­wa­ju


SJP.pl

Ro­sa­rio – mia­sto we wschod­niej Ar­gen­ty­nie, w pro­win­cji Santa Fe, na pra­wym brze­gu Pa­ra­ny. W 2010 roku li­czy­ło ok. 948 tys. miesz­kań­ców. Trze­cie co do wiel­ko­ści mia­sto kraju. Ważny oś­ro­dek fi­nan­so­wy i prze­my­sło­wy (prze­mysł spo­żyw­czy, me­ta­lo­wy, che­micz­ny, pa­pier­ni­czy, ma­szy­no­wy), port hand­lo­wy do­stęp­ny dla stat­ków oce­a­nicz­nych, węzeł ko­le­jo­wy i dro­go­wy (Droga Pa­na­me­ry­kań­ska).

Wikipedia


rosarium

ogród lub miej­sce w ogro­dzie, w któ­rym rosną róże; ro­za­rium, ró­żan­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ogrod. ogród lub jego część przez­na­czo­na do ho­dow­li róż;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rɔˈsarʲjũm, AS: rosarʹi ̯ũm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. różyczka ż., Róża ż., rozarium n., Rozalinda ż., Rozalia ż., Rozalka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rozarium

Wiktionary


rosati

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Da­riusz Ro­sa­ti – pol­ski eko­no­mi­sta i po­li­tyk
  • Te­re­sa Ro­sa­ti – pol­ska pro­jek­tant­ka mody
  • We­ro­ni­ka Ro­sa­ti – pol­ska ak­tor­ka
  • An­to­nio Ro­sa­ti – wło­ski pił­karz
  • Jo­seph Ro­sa­ti – ame­ry­kań­ski bi­skup

Wikipedia


rosatom

pań­stwo­wa kor­po­ra­cja za­rzą­dza­ją­ca ener­ge­ty­ką nu­kle­ar­ną w Rosji


SJP.pl

Ro­sa­tom ( Росатом), Pań­stwo­wa Kor­po­ra­cja Ener­gii Ją­dro­wej „Ro­sa­tom” (ros. Государственная корпорация по атомной энергии «Росатом») – ro­syj­ska pań­stwo­wa grupa ka­pi­ta­ło­wa zrze­sza­ją przed­się­bior­stwa i in­sty­tu­cje na­u­ko­we, w tym wszyst­kie niez­wią­za­ne z woj­skiem spół­ki zaj­mu­ją­ce się ener­gią ją­dro­wą na te­ry­to­rium Fe­de­ra­cji Ro­syj­skiej, prze­my­sło­wy kom­pleks broni ją­dro­wej, in­sty­tu­cje na­u­ko­wo-ba­daw­cze oraz ro­syj­ską flotę lo­do­ła­ma­czy o na­pę­dzie ato­mo­wym.

Wikipedia


rosbanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. górn. kolej. prze­my­sło­wa kolej konna

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przez ponad sto lat gór­no­ślą­ska ros­ban­ka zwięk­sza­ła prze­wo­zy i była do­cho­do­wa.

Wiktionary


rose

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Rose Atoll – atol po­ło­żo­ny w ar­chi­pe­la­gu Samoa
  • Rose (Retba) – słone je­zio­ro
  • Rose – mia­sto w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie Wayne
  • Rose – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Okla­ho­ma, w hrab­stwie Mayes
  • Rose – mia­sto w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie Wa­us­ha­ra
  • Rose (ang. Rose Towns­hip) – gmina w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie Shel­by
  • Rose (ang. Rose Towns­hip) – gmina w sta­nie Mi­chi­gan, w hrab­stwie Oa­kland
  • Rose (ang. Rose Towns­hip) – gmina w sta­nie Mi­chi­gan, w hrab­stwie Oge­maw
  • Rose (ang. Rose Town) – gmina w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie Wayne
  • Rose (ang. Rose Towns­hip) – gmina w sta­nie Da­ko­ta Pół­noc­na, w hrab­stwie Stuts­man
  • Rose (ang. Rose Towns­hip) – gmina w sta­nie Ohio, w hrab­stwie Car­roll
  • Rose (ang. Rose Towns­hip) – gmina w sta­nie Pen­syl­wa­nia, w hrab­stwie Jef­fer­son

Wikipedia


roseau

[czy­taj: roZO] sto­li­ca Do­mi­ni­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. sto­li­ca Do­mi­ni­ki;

Wiktionary

Ro­se­au – sto­li­ca, a za­ra­zem naj­więk­sze mia­sto Wspól­no­ty Do­mi­ni­ki – wy­spiar­skie­go pań­stwa le­żą­ce­go w Ar­chi­pe­la­gu Ma­łych An­ty­li u uj­ścia rzeki Ro­se­au do Morza Ka­ra­ib­skie­go. Daw­niej no­si­ło nazwę Char­lot­te Town. Oś­ro­dek ad­mi­ni­stra­cyj­ny pa­ra­fii świę­te­go Je­rze­go.

Wikipedia


rosemary

imię żeń­skie


SJP.pl


rosenberg

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Rožmberk nad Vlta­vou
  • Ro­sen­berg – gmina w Niem­czech, w kraju związ­ko­wym Ba­de­nia-Wir­tem­ber­gia, w re­jen­cji Karls­ru­he, w po­wie­cie Nec­kar-Oden­wald
  • Ro­sen­berg – gmina w Niem­czech, w kraju związ­ko­wym Ba­de­nia-Wir­tem­ber­gia, w re­jen­cji Stutt­gart, w po­wie­cie Ostalb
  • Ro­sen­berg – dawne po­wia­ty
  • Sul­zbach-Ro­sen­berg – mia­sto w Niem­czech, w kraju związ­ko­wym Ba­wa­ria, w po­wie­cie Am­berg-Sul­zbach
  • Oles­no
  • Ró­ży­ny
  • Stare Oles­no
  • Susz
  • Róż­no­wi­ce
  • Ru­żom­berk
  • Ro­sen­berg – mia­sto w sta­nie Tek­sas, w hrab­stwie Fort Bend

Wikipedia


rosenkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


rosenthal

Ma­u­ry­cy Ro­sent­hal (1862-1946), pia­ni­sta pol­ski


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ro­sent­hal – dziel­ni­ca Ber­li­na
  • Ro­sent­hal – mia­sto w kraju związ­ko­wym Hesja, w po­wie­cie Wal­deck-Fran­ken­berg
  • Ro­sent­hal am Renn­ste­ig – gmina w kraju związ­ko­wym Tu­ryn­gia, w po­wie­cie Saale-Orla
  • Rožmitál – dziel­ni­ca Bro­u­mo­va, daw­niej wieś przy­gra­nicz­na
  • Bar­to­szy­ce – mia­sto w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w śred­nio­wie­czu no­szą­ce nazwę Ro­sent­hal
  • Ró­żan­ka – osied­le we Wroc­ła­wiu, przed wojną na­zy­wa­ne Ro­sent­hal
  • Ró­żan­ka – wieś w po­wie­cie kłodz­kim, daw­niej Ro­sent­hal
  • Ró­ża­nów­ka – wieś w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim, w po­wie­cie no­wo­sol­skim, daw­niej Ro­sent­hal
  • Ró­żań­sko – wieś w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie my­śli­bor­skim, daw­niej Ro­sent­hal
  • Ro­żen­tal – wieś w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie iław­skim, daw­niej Ro­sen­tal/Ro­sent­hal
  • Curt Ro­sent­hal – nie­miec­ki ne­u­ro­log
  • Dawid Ro­sent­hal – pol­ski le­karz

Wikipedia


roseola

w me­dy­cy­nie: cho­ro­ba cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się drob­ny­mi ró­żo­wo­si­na­wy­mi plam­ka­mi na skó­rze, zni­ka­ją­cy­mi po ich na­ci­śnię­ciu; jeden z ob­ja­wów duru pla­mi­ste­go


SJP.pl


rosgwardia

skró­to­wiec, rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) = wojsk. polit. adm. Fe­de­ral­na Służ­ba Wojsk Gwar­dii Na­ro­do­wej Rosji;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rosgwardzista m.

 przym. rosgwardyjski

Wiktionary


roshar

[czy­taj: ros-har] wło­sie koń­skie uży­wa­ne daw­niej do wy­ście­ła­nia mebli lub wy­ro­bu ma­te­ra­ców


SJP.pl


rosi

czło­wiek, który osią­gnął oś­wie­ce­nie i na­u­cza in­nych; mistrz zen


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Rosi
  • Ale­an­dro Rosi – pił­karz wło­ski gra­ją­cy na po­zy­cji bocz­ne­go po­moc­ni­ka
  • Fran­ce­sco Rosi – wło­ski re­ży­ser i sce­na­rzy­sta fil­mo­wy
  • Gian­fran­co Rosi – wło­ski re­ży­ser, sce­na­rzy­sta, ope­ra­tor i pro­du­cent fil­mo­wy

Wikipedia


rosiak

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ro­siak – pol­skie naz­wi­sko
  • Bar­ba­ra Ro­siak (ur. 1955) – pol­ska ar­tyst­ka gra­fik
  • Ewa Ro­siak (ur. 1991) – pol­ska lek­ko­at­let­ka
  • Da­riusz Ro­siak (ur. 1962) – pol­ski dzien­ni­karz
  • Ja­nusz Ro­siak (ur. 1946) – pol­ski che­mik
  • Jerzy Ro­siak (ur. 1946) – pol­ski in­ży­nier i po­li­tyk
  • Mał­go­rza­ta Ro­siak (ur. 1977) – pol­ska za­wod­nicz­ka upra­wia­ją­ca snow­bo­ard
  • Marek Ro­siak (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • Ma­riusz Ro­siak (ur. 1973) – pol­ski pił­karz
  • Mi­chał Ro­siak (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • Paweł Ro­siak (1894-1930?) – pol­ski ko­mu­ni­sta
  • Ste­fan Ro­siak (1897-1973) – pol­ski hi­sto­ryk

Wikipedia


rosica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś w re­jo­nie wierch­niedź­wiń­skim ob­wo­du wi­teb­skie­go na Bia­ło­ru­si, przy gra­ni­cy z Łotwą;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ro­si­ca – rzeka, do­pływ Jan­try
  • Ro­si­ca – stru­ga, do­pływ Wisły
  • Ro­si­ca – stru­ga, do­pływ Wkry
  • Ro­si­ca – wieś w Buł­ga­rii, w ob­wo­dzie Do­bricz
  • Ro­si­ca – wieś w Buł­ga­rii, w ob­wo­dzie Wiel­kie Tyr­no­wo
  • Ro­si­ca – wieś w Buł­ga­rii, w ob­wo­dzie Tyr­go­wisz­te
  • Ro­si­ca – wieś w re­jo­nie wi­teb­skim, miej­sce mę­czeń­stwa bło­go­sła­wio­nych Je­rze­go i An­to­nie­go
  • Ro­si­ca – wieś w Ser­bii, w okrę­gu ra­siń­skim, w mie­ście Kruševac

Wikipedia


rosicki

naz­wi­sko


SJP.pl


rosiczka

ziel­na, mię­so­żer­na ro­śli­na (ak­tyw­nie chwy­ta­ją­ca owady i inne małe zwie­rzę­ta) z ro­dzi­ny ro­sicz­ko­wa­tych, ros­ną­ca głów­nie na ba­gnach i tor­fo­wi­skach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Dro­se­ra|L.|ref=tak., ro­dzaj ro­ślin owa­do­żer­nych z ro­dzi­ny ro­sicz­ko­wa­tych;

 (1.2) bot. ro­śli­na z ro­dza­ju ro­sicz­ka (1.1)

Wiktionary

Ro­sicz­ka ("Dro­se­ra" L.) – ro­dzaj ro­ślin owa­do­żer­nych z ro­dzi­ny ro­sicz­ko­wa­tych obej­mu­ją­cy ok. 250 ga­tun­ków. Ro­śli­ny te wy­stę­pu­ją na wszyst­kich kon­ty­nen­tach z wy­jąt­kiem An­tark­ty­dy, przy czym więk­szość ga­tun­ków ro­śnie w Au­stra­lii, licz­ne w Afry­ce i Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej, a sto­sun­ko­wo nie­licz­ne na pół­ku­li pół­noc­nej.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. rosa ż., roszenie n., zraszanie n., zroszenie n., rosiczkowate nmos., zraszacz m., rosówka ż.

 czas. rosić ndk., zraszać ndk., zrosić dk.

 przym. rosiczkowy, rosiczkowaty

Wiktionary


rosiczkowate

ro­dzi­na ro­ślin mię­so­żer­nych ros­ną­cych w kra­jach umiar­ko­wa­nych i sub­tro­pi­kal­nych; na­le­żą do niej mię­dzy in­ny­mi: ro­sicz­ka, mu­cho­łów­ka


SJP.pl

Ro­sicz­ko­wa­te ("Dro­se­ra­ce­ae" Sa­lisb.) – ro­dzi­na ro­ślin mię­so­żer­nych spo­krew­nio­na z kil­ko­ma ro­dzi­na­mi także ro­ślin mię­so­żer­nych, two­rzą­cych klad ba­zal­ny w obrę­bie rzędu goź­dzi­kow­ców ("Ca­ry­op­hyl­la­les"). W niek­tó­rych uję­ciach klad ten wy­o­dręb­nia­ny jest w ran­dze rzędu ro­sicz­kow­ców ("Dro­se­ra­les"), ew.

Wikipedia


rosiczkowaty

o ce­chach ro­sicz­ko­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


rosiek

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Ro­siek – pol­ski du­chow­ny pol­sko­ka­to­lic­ki
  • Bar­ba­ra Ro­siek – pol­ska psy­cho­log kli­nicz­na, pi­sar­ka i po­et­ka
  • Kamil Ro­siek – pol­ski biath­lo­ni­sta i bie­gacz nar­ciar­ski, pa­ra­o­lim­pij­czyk
  • Sta­ni­sław Ro­siek – pol­ski hi­sto­ryk li­te­ra­tu­ry, pi­sarz, wy­daw­ca, wy­kła­dow­ca

Wikipedia


rosienie

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Lit­wie, w okrę­gu ko­wień­skim.

Wiktionary

Ro­sie­nie (lit. "Ra­se­i­niai", żmudz. "Raseinē") – mia­sto na Lit­wie, w okrę­gu ko­wień­skim, sie­dzi­ba re­jo­nu ro­sień­skie­go.

Ro­sie­nie leżą nad rzeką Ho­sien­ką, 76 km na pół­noc­ny za­chód od Kowna.

Miej­sce obrad sej­mi­ków ziem­skich Księ­stwa Żmudz­kie­go od XVI wieku do pier­wszej po­ło­wy XVIII wieku.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. rosieński

Wiktionary


rosiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


rosieć

po­kry­wać się rosą; rosić się


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) skra­plać parę wodną w po­sta­ci rosy

Wiktionary


rosik

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jo­an­na Rosik (ur. 1981) – pol­ska pił­kar­ka ręcz­na
  • Ma­riusz Rosik (ur. 1968) – pol­ski du­chow­ny ka­to­lic­ki
  • Sta­ni­sław Rosik (ur. 1969) – pol­ski hi­sto­ryk

Wikipedia


rosikoń

w gwa­rze ślą­skiej: ko­ni­czy­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gwara. ko­ni­czy­na

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) koniczyna, kraśka, rasikoń, krasikoń

Wiktionary


rosin

Rosin (niem. "Ris­sen") – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim, w po­wie­cie świe­bo­dziń­skim, w gmi­nie Świe­bo­dzin.

W la­tach 1945–54 sie­dzi­ba gminy Rosin. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa zie­lo­no­gór­skie­go.

Wikipedia


rosisty

1. ob­fi­cie po­kry­ty rosą;
2. po­dob­ny do rosy; kro­pli­sty;
3. wło­śnian­ka ro­si­sta - ga­tu­nek grzy­bów z ro­dzi­ny strzę­pia­ko­wa­tych


SJP.pl


rosić

1. mo­czyć, zwil­żać;
2. o de­szczu: padać drob­ny­mi kro­pla­mi; mżyć, dżdżyć, kro­pić, sią­pić;
3. pod­da­wać słomę obrób­ce wstęp­nej w celu od­dzie­le­nia włó­kna od czę­ści zdrew­nia­łych ro­śli­ny;
4. rosić się - po­kry­wać się kro­pla­mi


SJP.pl


rosiński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Ro­siń­ski − pol­ski kie­row­ca, dzia­łacz opo­zy­cyj­ny
  • An­drzej Ro­siń­ski − pol­ski ofi­cer ma­ry­nar­ki i in­ży­nier tech­ni­ki na­wi­ga­cji
  • An­drzej Ro­siń­ski − pol­ski hi­sto­ryk i dy­plo­ma­ta
  • Bo­le­sław Ro­siń­ski − pol­ski an­tro­po­log
  • Fran­ci­szek Ro­siń­ski − rzym­sko­ka­to­lic­ki du­chow­ny, za­kon­nik, an­tro­po­log i et­no­log
  • Grze­gorz Ro­siń­ski − pol­ski ry­sow­nik ko­mik­so­wy, gra­fik i ma­larz
  • Jan Ro­siń­ski − pol­ski che­mik i fizyk at­mos­fe­ry
  • Ja­nusz Woj­ciech Ro­siń­ski − pol­ski poeta, pro­za­ik
  • Ma­rian Ro­siń­ski − pol­ski in­ży­nier, pro­fe­sor
  • To­masz Ro­siń­ski − pol­ski pił­karz ręcz­ny
  • Woj­ciech Ro­siń­ski − pol­ski ko­szy­karz, olim­pij­czyk
  • Zbi­gniew Ro­siń­ski − pol­ski przed­się­bior­ca, po­li­tyk i urzęd­nik pań­stwo­wy

Wikipedia


rosja

pań­stwo w Eu­ro­pie i Azji ze sto­li­cą w Mosk­wie; Fe­de­ra­cja Ro­syj­ska


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. polit. pań­stwo w Eu­ro­pie i Azji ze sto­li­cą w Mosk­wie;

Wiktionary

Rosja, Fe­de­ra­cja Ro­syj­ska ( Россия, Ros­si­ja, ; Российская Федерация, "Ros­sij­ska­ja Fie­die­ra­cy­ja",) – pań­stwo fe­de­ra­cyj­ne roz­cią­ga­ją­ce się od Eu­ro­py Wschod­niej (z eks­kla­wą w Eu­ro­pie Środ­ko­wej) przez pół­noc­ną część Azji do Oce­a­nu Spo­koj­ne­go, skła­da­ją­ce się we­dług swo­jej kon­sty­tu­cji z 85 pod­mio­tów fe­de­ral­nych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wy­stę­po­wał póź­niej na de­skach scen w No­ryl­sku (da­le­ko na pół­no­cy Rosji), da­ge­stań­skiej Ma­chacz­ka­le, nad­woł­żań­skim Sta­lin­gra­dzie, Le­nin­gra­dzie i Mosk­wie.

 (1.1) Rosja jest kra­jem eu­raz­ja­tyc­kim.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrɔsʲja, AS: rosʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wszechruś ż., rosyjszczyzna ż., Rusin ż., Rosjanin mos., Rosjanka ż., rosyjski mrz., rosyjskość ż.

 przym. rosyjski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ofic. Federacja Rosyjska; gw. Górny Śląsk Rosyjo

Wiktionary


rosjaneczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: Ro­sjan­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Rosjanka ż.

Wiktionary


rosjanin

oby­wa­tel Rosji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) etn. czło­wiek na­ro­do­wo­ści ro­syj­skiej, oby­wa­tel Rosji, miesz­ka­niec Rosji;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W ka­mie­ni­cy na­prze­ciw­ko za­miesz­kał Ro­sja­nin z ro­dzi­ną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rɔˈsʲjä̃ɲĩn, AS: rosʹi ̯ä̃ńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Rosja ż., rosyjski mrz.

:: fż. Rosjanka ż.

 przym. rosyjski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pogard. kacap, pogard. rusek, pogard. ruski, gwara. przestępcza: gwara. żołnierska: moch, przest. Moskal; gw. Górny Śląsk Rus

Wiktionary


rosjanka

oby­wa­tel­ka Rosji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) oby­wa­tel­ka Rosji

 (1.2) etn. ko­bie­ta na­ro­do­wo­ści ro­syj­skiej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ona jest Ro­sjan­ką i miesz­ka w Pol­sce już trzy lata.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rɔˈsʲjãŋka, AS: rosʹi ̯ãŋka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rosyjski mrz., Rosja ż.

:: fm. Rosjanin mos.

 przym. rosyjski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk Ruska

 (1.2) gw. Górny Śląsk Ruska

Wiktionary


rosjoznawca

spe­cja­li­sta w za­kre­sie nauki, wie­dzy o Rosji i o tym, co ro­syj­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) spe­cja­li­sta w za­kre­sie po­li­to­lo­gicz­nej, fi­lo­lo­gicz­nej, hi­sto­rycz­nej i kul­tu­ro­wej wie­dzy o Rosji

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɔsʲjɔˈznaft͡sa, AS: rosʹi ̯oznafca

Wiktionary

Powiązane:

 przym. rosjoznawczy

 rzecz. rosjoznawstwo, rosjoznawczyni

Wiktionary


rosjoznawczy

zwią­za­ny z nauką o Rosji i o tym, co ro­syj­skie


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przym. od ro­sjoz­naw­stwo

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɔsʲjɔˈznaft͡ʃɨ, AS: rosʹi ̯oznafčy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rosjoznawstwo, rosjoznawca, rosjoznawczyni

Wiktionary


rosjoznawczyni

spe­cja­list­ka w za­kre­sie nauki, wie­dzy o Rosji i o tym, co ro­syj­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spe­cja­list­ka w za­kre­sie po­li­to­lo­gicz­nej, fi­lo­lo­gicz­nej, hi­sto­rycz­nej i kul­tu­ro­wej wie­dzy o Rosji

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɔsʲjɔznafˈt͡ʃɨ̃ɲi, AS: rosʹi ̯oznafčỹńi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. rosjoznawczy

 rzecz. rosjoznawstwo, rosjoznawca

Wiktionary


rosjoznawstwo

1. nauka o Rosji i o tym, co ro­syj­skie;
2. kie­ru­nek stu­diów w szko­le wyż­szej poś­wię­co­ny tej nauce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) dy­scy­pli­na na­u­ko­wa obej­mu­ją­ca po­li­to­lo­gicz­ną, fi­lo­lo­gicz­ną, hi­sto­rycz­ną i kul­tu­ro­wą wie­dzę o Rosji

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɔsʲjɔˈznafstfɔ, AS: rosʹi ̯oznafstfo

Wiktionary

Powiązane:

 przym. rosjoznawczy

 rzecz. rosjoznawca, rosjoznawczyni

Wiktionary


roskilde

[czy­taj: ROSkile] mia­sto w Danii


SJP.pl

Ro­skil­de – duń­skie mia­sto po­ło­żo­ne na Ze­lan­dii, 30 km na za­chód od Ko­pen­ha­gi, w re­gio­nie Ze­lan­dia, sie­dzi­ba gminy Ro­skil­de. Obec­nie mia­sto liczy ponad 45 tys. miesz­kań­ców i funk­cjo­nu­je jako mia­sto sa­te­lic­kie Ko­pen­ha­gi. Ro­skil­de leży na ruch­li­wej tra­sie ko­le­jo­wej z Ko­pen­ha­gi na Jut­lan­dię, ob­słu­gi­wa­nej przez licz­ne po­łą­cze­nia lo­kal­ne i da­le­ko­bież­ne.

Wikipedia


rosko

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Rosko – wieś w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie czarn­kow­sko-trzcia­nec­kim, w gmi­nie Wie­leń
  • Rosko – osada leśna w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie czarn­kow­sko-trzcia­nec­kim, w gmi­nie Wie­leń
  • Rosko – dawna gmina wiej­ska ist­nie­ją­ca w la­tach 1934–1954
  • Rosko – dawna gro­ma­da
  • Rosko – przy­sta­nek ko­le­jo­wy we wsi Rosko

Wikipedia


roskosz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wieś:
    • Ro­skosz – w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie bial­skim, w gmi­nie Biała Pod­la­ska
    • Ro­skosz – wieś w Rosji, w ob­wo­dzie smo­leń­skim, w re­jo­nie smo­leń­skim, w ło­iń­skim osied­lu wiej­skim
  • dziel­ni­ca:
    • Ro­skosz – dziel­ni­ca Sied­lec

Wikipedia


rosnieft

ro­syj­ski kon­cern naf­to­wy


SJP.pl

PAO „Nief­tia­na­ja kom­pa­ni­ja»Ros­nieft«” ( ПАО «Нефтяная компания „Роснефть“») – ro­syj­ski pań­stwo­wy kon­cern dzia­ła­ją­cy w bran­ży pe­tro­che­micz­nej. Głów­nym ak­cjo­na­riu­szem spół­ki jest Rząd Fe­de­ra­cji Ro­syj­skiej, po­sia­da­ją­cy 75,16% akcji, 15% akcji znaj­du­je się wol­nym obro­cie.

Wikipedia


rosnowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ros­no­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. poz­nań­skim, w gmi­nie Ko­mor­ni­ki
  • Ros­no­wo – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. gry­fiń­skim, w gmi­nie Trzciń­sko-Zdrój
  • Ros­no­wo – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. ko­sza­liń­skim, w gmi­nie Ma­no­wo

Wikipedia


rosnówko

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ros­nów­ko – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. poz­nań­skim, w gmi­nie Ko­mor­ni­ki
  • Ros­nów­ko – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. gry­fiń­skim, w gmi­nie Trzciń­sko-Zdrój
  • Ros­nów­ko – dawna gro­ma­da w woj. poz­nań­skim

Wikipedia


rosnąco

→ ros­nąć


SJP.pl

Patrz:

rosnąć

rosnąć

1. być wy­cho­wy­wa­nym;
2. zwięk­szać się;
3. roz­wi­jać się, ro­zbu­do­wy­wać


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni

 (1.1) po­więk­szać swoje roz­mia­ry, skalę

 (1.2) o or­ga­niz­mach dążyć do osią­gnię­cia doj­rza­ło­ści

 (1.3) o ro­śli­nach wy­stę­po­wać

 (1.4) o cie­ście pod­no­sić się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pie­sek nie wy­trzy­mał ros­ną­ce­go pod­nie­ce­nia i po­siu­siał się.

 (1.2) Mart­wię się, bo moje pe­lar­go­nie wcale nie chcą ros­nąć.

 (1.3) W tym lesie rosną sosny.

 (1.4) An­drzej ryt­micz­nie ude­rzał w stół, aby spraw­dzić, czy sto­ją­ce na nim cia­sto jed­nak uro­śnie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrɔsnɔ̃ɲt͡ɕ, AS: rosnõńć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rośnięcie n., roślina ż., porost mrz., wzrost m., rośl ż.

 czas. porastać, porosnąć, zarastać, zarosnąć, rozrastać, rozrosnąć, przyrastać, przyrosnąć, urastać, urosnąć, dorastać, dorosnąć, przerastać, przerosnąć, podrastać, podrosnąć

 przym. niedorosły, rosły

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) narastać, podrastać, wzrastać, dorastać

Wiktionary


roso

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) W. lp. od: rosa

Wiktionary


rosocha

1. pień drze­wa roz­dzie­lo­ny wid­la­sto na dwie od­no­gi; roz­wid­lo­na gałąź;
2. po­ro­że sam­ców zwie­rzy­ny pło­wej, łosia, da­nie­la lub je­le­nia;
3. daw­niej: rę­ko­jeść u sochy, radła lub pługa


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ro­so­cha – inna nazwa po­ro­ża
  • Ro­so­cha – wieś w woj. łódz­kim, w pow. to­ma­szow­skim, w gmi­nie Będ­ków
  • Ro­so­cha – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. gró­jec­kim, w gmi­nie Nowe Mia­sto nad Pi­li­cą
  • Ro­so­cha – osada w woj. opol­skim, w pow. ole­skim, w gmi­nie Oles­no
  • Ro­so­cha – część wieś Sied­li­ska w woj. opol­skim, w pow. ole­skim, w gmi­nie Zę­bo­wi­ce
  • Ro­so­cha – przy­sió­łek wsi Tu­ra­wa w woj. opol­skim, w pow. opol­skim, w gmi­nie Tu­ra­wa
  • Ro­so­cha – osada w woj. po­mor­skim, w pow. by­tow­skim, w gmi­nie Lip­ni­ca
  • Ro­so­cha – osada w woj. po­mor­skim, w pow. wej­he­row­skim, w gmi­nie Sze­mud
  • Ro­so­cha – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. mrą­gow­skim, w gmi­nie Piec­ki
  • Ro­so­cha – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ka­li­skim, w gmi­nie Bli­za­nów
  • Ro­so­cha – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. kol­skim, w gmi­nie Osiek Mały
  • Ro­so­cha – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ko­niń­skim, w gmi­nie Go­li­na

Wikipedia


rosochacieć

o ro­śli­nach: ros­nąć ro­so­cha­to, roz­dzie­lać się wid­la­sto na dwie od­no­gi; sta­wać się ro­so­cha­tym


SJP.pl


rosochacki

naz­wi­sko


SJP.pl


rosochate

ma­ją­cy ro­so­chy, roz­ga­łę­zie­nia; wid­la­sty, wi­dło­wa­ty, roz­ga­łę­zio­ny


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ro­so­cha­te – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie kol­neń­skim, w gmi­nie Gra­bo­wo
  • Ro­so­cha­te – nie­ist­nie­ją­ca obec­nie wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie bie­szczadz­kim, w gmi­nie Czar­na
  • Ro­so­cha­te Ko­ściel­ne – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie wy­so­ko­ma­zo­wiec­kim, w gmi­nie Czy­żew
  • Ro­so­cha­te Nar­toł­ty – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie wy­so­ko­ma­zo­wiec­kim, w gmi­nie Czy­żew

Wikipedia


rosochaty

ma­ją­cy ro­so­chy, roz­ga­łę­zie­nia; wid­la­sty, wi­dło­wa­ty, roz­ga­łę­zio­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) książk. mocno roz­ga­łę­zio­ny, ro­zło­ży­sty, roz­wid­lo­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dosz­li na ja­kieś pola świe­żo za­o­ra­ne, na­o­ko­ło la­ta­ły ptaki, wyś­pie­wy­wał sko­wro­nek, a Krzy­siek wlazł na suchą ro­so­cha­tą wierz­bę, która wy­pu­szcza­ła już pier­wsze zie­lo­ne pędy.

 (1.1) Przy kotle krzą­tał się męż­czyz­na, bar­dzo bro­da­ty i bar­dzo wy­so­ki, a wyż­szy je­szcze przez fu­trza­ną czapę z umo­co­wa­nym na niej ro­so­cha­tym je­le­nim po­ro­żem.

Wiktionary


rosochowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


rosochy

po­ro­że łosia byka, ma­ją­ce kształt sze­ro­kich łopat za­koń­czo­nych od­no­ga­mi


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ro­so­chy – osied­le w Ostrow­cu Świę­to­krzy­skim
  • Ro­so­chy – osada leśna w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. brod­nic­kim, w gmi­nie Zbicz­no
  • Ro­so­chy – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. mław­skim, w gmi­nie Stupsk
  • Ro­so­chy – wieś w woj. opol­skim, w pow. ole­skim, w gmi­nie Prasz­ka
  • Ro­so­chy – część wsi Hłud­no, w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. brzo­zow­skim, w gmi­nie Noz­drzec
  • Ro­so­chy – część wsi Łazy, w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. ja­ro­sław­skim, w gmi­nie Ra­dym­no
  • Ro­so­chy – nie­o­fi­cjal­na część wsi Grądy, w woj. pod­la­skim, w pow. mo­niec­kim, w gmi­nie Kny­szyn
  • Ro­so­chy – po­przed­nia nazwa osady Ro­so­cha, w woj. po­mor­skim, w pow. by­tow­skim, w gmi­nie Lip­ni­ca
  • Ro­so­chy – przy­sió­łek wsi Le­wi­no, w woj. po­mor­skim, w pow. wej­he­row­skim, w gmi­nie Linia
  • Ro­so­chy – część wsi Gra­bow­ni­ca, w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. kie­lec­kim, w gmi­nie Ło­pusz­no
  • Ro­so­chy – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. opa­tow­skim, w gmi­nie Opa­tów
  • Ro­so­chy – część wsi Kop­cie, w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. skar­ży­skim, w gmi­nie Bli­żyn

Wikipedia


rosoglio

wło­ski napój al­ko­ho­lo­wy ze spi­ry­tu­su win­ne­go i ró­ża­nych olej­ków


SJP.pl


rosolis

daw­niej: li­kier aro­ma­ty­zo­wa­ny płat­ka­mi róży, pro­du­ko­wa­ny we Wło­szech i w Tur­cji; ro­zo­lis, słod­ka wódka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) spoż. słod­ka wódka lub li­kier aro­ma­ty­zo­wa­ny płat­ka­mi róży, nie­kie­dy rów­nież in­ny­mi skład­ni­ka­mi;

Wiktionary

Ro­so­li­sy (fr. "ros­so­lis", wł. "ro­so­lio" od łac. "ros + solis" – sło­necz­na rosa) – ro­dzaj li­kie­rów aro­ma­ty­zo­wa­nych płat­ka­mi róży, czę­sto z do­dat­ko­wy­mi skład­ni­ka­mi sma­ko­wy­mi.

Ro­so­li­sy znane były w Eu­ro­pie już w XIV wieku. Jako pierw­si za­czę­li je wyt­wa­rzać wło­scy al­che­mi­cy, a póź­niej za­kon­ni­cy, któ­rym ro­so­li­sy zaw­dzię­cza­ją swą nazwę po­cho­dzą­cą od ła­ciń­skie­go okre­śle­nia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie mogła wy­je­chać do Łań­cu­ta, by tam pro­cul ne­go­tiis, zająć się w spo­ko­ju fa­bry­ka­cją ro­so­li­sów i po­pra­wia­niem ras bydła wszel­kie­go ro­dza­ju.

 (1.1) Prócz wódek i li­kie­rów mają je­szcze tak zwane ro­so­li­sy, niby to li­kie­ry, lecz mniej po­nęt­ne­go smaku.

Wiktionary


rosomak

dra­pież­ny ssak z ro­dzi­ny ła­si­co­wa­tych, ży­ją­cy w Azji i Ame­ry­ce Pół­noc­nej; wszyst­ko­żer


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Gulo gulo|ref=tak., duży, za­gro­żo­ny wy­gi­nię­ciem dra­pież­nik lą­do­wy;

 (1.2) wojsk. pol­ski tran­spor­ter opan­ce­rzo­ny

Wiktionary

Ro­so­mak ("Gulo") – ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny Gu­lo­ni­nae w obrę­bie ro­dzi­ny ła­si­co­wa­tych (Mu­ste­li­dae).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zyg­munt Au­gust doz­wo­lił chło­pom w kró­lew­szczyz­nach na ich włó­kach za­bi­jać wilki, lisy, ro­so­ma­ki i za­ją­ce, sarny zaś i gru­be­go zwie­rza dla sie­bie za­cho­wał.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rɔˈsɔ̃mak, AS: rosõmak

Wiktionary

Powiązane:

 przym. rosomakowy

Wiktionary


rosomierz

przy­rząd do po­mia­ru tem­pe­ra­tu­ry, przy któ­rej gaz za­czy­na się skra­plać


SJP.pl


rososzka

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ro­sosz­ka – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie gró­jec­kim, w gmi­nie Chy­nów
  • Ro­sosz­ka – sprzęt wojsk łącz­no­ści

Wikipedia


rososzyca

Ro­so­szy­ca – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie ostrow­skim, w gmi­nie Sie­ro­sze­wi­ce.

Wikipedia


rosowski

naz­wi­sko


SJP.pl


rosowy

→ rosa


SJP.pl

Patrz:

rosa

rosołek

naz­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. zdrobn. od: rosół

 (1.2) pot. zob. kost­ka ro­so­ło­wa.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Chcesz tro­chę ro­soł­ku z nie­dzie­li?

 (1.2) Spró­buj dodać ro­so­łek, gdy go­tu­jesz ryż… smak sta­nie się wów­czas znacz­nie bo­gat­szy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rɔˈsɔwɛk, AS: rosou̯ek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rosolnik mrz., rosołowe n., rosół mrz.

 przym. rosołowy

Wiktionary


rosołowe

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) hand. kulin. mięso na rosół

forma przy­miot­ni­ka.

 (2.1) plu­ral|ro­so­ło­wy.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Da mi pani dwa kilo tego ro­so­ło­we­go i dwie kost­ki smal­cu!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rosolnik mrz., rosołek mrz., rosół mrz.

 przym. rosołowy

Wiktionary


rosołowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Eu­ge­niusz Ro­so­łow­ski – pol­ski in­ży­nier elek­tryk
  • Jerzy Ro­so­łow­ski – pol­ski dzien­ni­karz, lek­tor i spi­ker ra­dio­wy i te­le­wi­zyj­ny

Wikipedia


rosołowy

→ rosół


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) hand. kulin. przez­na­czo­ny na rosół, do­da­wa­ny do ro­so­łu

Wiktionary

Patrz:

rosół

Przykłady

 (1.1) Ce­li­na przy­wo­zi cza­sem kury ro­so­ło­we od go­spo­da­rzy z Jó­ze­fo­wa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rosolnik mrz., rosołek mrz., rosołowe n., rosół mrz.

Wiktionary


rospoka

ga­tu­nek mię­cza­ka mor­skie­go o dłu­go­ści 38mm


SJP.pl


rospond

naz­wi­sko po­skie, m.in. Sta­ni­sław Ro­spond (1906-1982) - ję­zy­koz­naw­ca


SJP.pl


rospuda

1. rzeka w Pol­sce;
2. wieś w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. górny bieg rzeki Netty, rzeka na Po­je­zie­rzu Su­wal­skim;

 (1.2) geogr. wieś w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w gmi­nie Fi­li­pów;

Wiktionary

Ro­spu­da – rzeka w pół­noc­no-wschod­niej Pol­sce, górny bieg rzeki Netty. Prze­pły­wa przez Po­je­zie­rze Su­wal­skie i pół­noc­no-za­chod­nią część Pu­szczy Au­gu­stow­skiej.

Dłu­gość rzeki wy­no­si ok. 102 km, po­wierzch­nia jej zlew­ni ok. 900 km², a śred­ni prze­pływ (w Racz­kach) – 2,57 m³/s.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nad Ro­spu­dą znaj­du­ją się licz­ne tor­fo­wi­ska.

 (1.2) Ro­spu­da leży po­mię­dzy trze­ma je­zio­ra­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rɔsˈpuda, AS: rospuda

Wiktionary

Powiązane:

 przym. rospudny

Wiktionary


ross

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alex Ross (ur. 1968) – ame­ry­kań­ski kry­tyk mu­zycz­ny
  • Diana Ross (ur. 1944) – ame­ry­kań­ska pio­sen­kar­ka
  • Ed­ward Als­worth Ross (1866-1951) – ame­ry­kań­ski so­cjo­log, eu­ge­nik i kry­mi­no­log
  • Hen­ryk Ross (1910-1991) – fo­to­graf ży­dow­ski do­ku­men­ta­li­zu­ją­cy życie w get­cie Łódz­kim
  • Jacob Ross (?-1807) – gdań­ski ku­piec, ho­len­der­ski dy­plo­ma­ta
  • John Ross – różne osoby o tym imie­niu i naz­wi­sku
  • Mi­cha­el Ross (1959-2005) − ame­ry­kań­ski se­ryj­ny mor­der­ca
  • Re­u­ben Ross (ur. 1985) − ka­na­dyj­ski sko­czek do wody
  • Ta­de­usz Ross (1938–2021) – pol­ski aktor, sa­ty­ryk, pio­sen­karz i po­li­tyk
  • Ted Ross (1934-2002) – ame­ry­kań­ski aktor
  • Wik­tor Ross (ur. 1949) – pol­ski po­li­to­log, dy­plo­ma­ta
  • Wil­bur Ross (ur. 1937) – ame­ry­kań­ski in­we­stor

Wikipedia


rossa

dziel­ni­ca Wilna


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Rossa – dziel­ni­ca ad­mi­ni­stra­cyj­na Wilna
  • De­pen­den­cja Rossa – te­ry­to­rium za­leż­ne
  • Rossa – gmina w kan­to­nie Gry­zo­nia, w re­gio­nie Moesa
  • Rossa – miej­sco­wość
  • Rossa Point – cypel
  • Rossa – Sri Rossa Ros­la­i­na Han­diy­a­ni, in­do­ne­zyj­ska pio­sen­kar­ka
  • Hen­ryk Rossa – pol­ski ad­wo­kat, w la­tach 1991–1993 se­na­tor II ka­den­cji
  • cmen­tarz Na Ros­sie – cmen­tarz w Wil­nie
  • Lo­do­wiec Szel­fo­wy Rossa
  • Morze Rossa
  • Skala Rossa
  • Wyspa Rossa

Wikipedia


rossetti

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bruno Mario Ros­set­ti (1960 – 2018) – wło­ski strze­lec spor­to­wy po­cho­dze­nia fran­cu­skie­go
  • Carlo Ros­set­ti (1614 - 1681) – wło­ski kar­dy­nał
  • Ce­za­ro Ros­set­ti (1901 – 1950) – szkoc­ki pi­sarz, pi­szą­cy w ję­zy­ku espe­ran­to
  • Chri­sti­na Ros­set­ti (1830 – 1894) – an­giel­ska po­et­ka i pro­za­tor­ka
  • Dante Ga­briel Ros­set­ti (1828 – 1882) – an­giel­ski poeta, ma­larz i tłu­macz
  • Ga­brie­le Ros­set­ti (ur. 1995) – wło­ski strze­lec spor­to­wy, złoty me­da­li­sta olim­pij­ski z Rio de Ja­ne­i­ro
  • Gino Ros­set­ti (1904 – 1992) – wło­ski pił­karz, który wy­stę­po­wał na po­zy­cji na­past­ni­ka
  • Gior­gio Ros­set­ti (ur. 1938) – wło­ski po­li­tyk, sa­mo­rzą­do­wiec i dzien­ni­karz, poseł do Par­la­men­tu Eu­ro­pej­skie­go II i III ka­den­cji
  • Luca Ros­set­ti (ur. 1976) – wło­ski kie­row­ca raj­do­wy
  • Marco Ros­set­ti(uro­dzo­ny 1985) – wło­ski aktor, tłu­macz oraz muzyk
  • Reto Ros­set­ti (1909 – 1994) – poeta i espe­ran­ty­sta
  • Si­mo­ne Ros­set­ti (ur. 1971) – wło­ski muzyk, wo­ka­li­sta i kom­po­zy­tor

Wikipedia


rossi

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Aldo Rossi – wło­ski ar­chi­tekt mo­der­ni­stycz­ny
  • An­drea Rossi – wło­ski pił­karz, wy­stę­pu­ją­cy w ze­spo­le Ju­ven­tus Turyn
  • Er­nest La­wren­ce Rossi – ame­ry­kań­ski psy­cho­te­ra­pe­u­ta, psy­cho­log
  • Er­ne­sto Rossi – wło­ski aktor
  • Fran­cis Rossi – wo­ka­li­sta an­giel­skie­go ze­spo­łu roc­ko­we­go Sta­tus Quo
  • Gio­van­ni Fran­ce­sco Rossi – wło­ski rzeź­biarz
  • Giu­sep­pe Rossi – wło­ski pił­karz, wy­stę­pu­ją­cy w ze­spo­le Vil­lar­re­al C.F.
  • Jac­qu­es Rossi – fran­cu­ski pi­sarz
  • Lauro Rossi – wło­ski kom­po­zy­tor
  • Opi­lio Rossi – du­chow­ny wło­ski, kar­dy­nał
  • Paolo Rossi – wło­ski pił­karz, król strzel­ców MŚ 1982
  • Sa­la­mo­ne Rossi – wło­ski kom­po­zy­tor po­cho­dze­nia ży­dow­skie­go

Wikipedia


rossini

[czy­taj: ros-ini] naz­wi­sko, m.in. Gio­ac­chi­no Ros­si­ni (1792-1868) - wło­ski kom­po­zy­tor ope­ro­wy


SJP.pl


rossmann

[czy­taj: ros­man] sieć dro­ge­ryj­na w Eu­ro­pie


SJP.pl

Ross­mann, wła­ści­wie Dirk Ross­mann GmbH – jedna z naj­więk­szych sieci dro­ge­ryj­nych w Eu­ro­pie, funk­cjo­nu­ją­ca w Niem­czech, Pol­sce, Cze­chach, Al­ba­nii, Tur­cji, na Wę­grzech, a także w Ko­so­wie i Hisz­pa­nii. Zo­sta­ła za­ło­żo­na przez Dirka Ross­man­na 17 marca 1972 roku.

Wikipedia


rossoski

→ Ros­sosz


SJP.pl

Patrz:

Rossosz

rossosz

mia­sto w Rosji


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ros­sosz – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. bial­skim, w gmi­nie Ros­sosz
  • Ros­sosz – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. łę­czyń­skim, w gmi­nie Łęcz­na
  • Ros­sosz – dawna gro­ma­da
  • Ros­sosz – mia­sto w ob­wo­dzie wo­ro­ne­skim
  • Ro­sosz

Wikipedia


rossoszyca

Ros­so­szy­ca – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie sie­radz­kim, w gmi­nie Warta, w od­le­gło­ści 12 km od Sie­ra­dza, na skrzy­żo­wa­niu dróg wo­je­wódz­kich nr: 479 Dą­brów­ka – Sie­radz oraz 710 Łódź – Sza­dek – Błasz­ki.

Wikipedia


rost

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) stpol. ruszt

 (1.2) gwara. wzrost

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Røst – mia­sto
  • Rost van Ton­nin­gen – ni­der­landz­ki po­li­tyk
  • Ema­nu­el Rost
  • Erika Rost – nie­miec­ka lek­ko­at­let­ka
  • Fran­ci­szek Rost – pol­ski le­karz
  • Frank Rost – nie­miec­ki pił­karz
  • Klaus Rost – nie­miec­ki za­pa­śnik
  • Timo Rost – nie­miec­ki pił­karz
  • Rost – wę­gier­skie cza­so­pis­mo
  • Roost
  • Überm Rost

Wikipedia

Wymowa:

IPA: rɔst, AS: rost

Wiktionary


rostafiński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Józef Ro­sta­fiń­ski (1850-1928) – pol­ski bo­ta­nik, oj­ciec Jana
  • Jan Ro­sta­fiń­ski (1882-1966) – zo­o­tech­nik i agro­nom, syn Jó­ze­fa
  • Woj­ciech Ro­sta­fiń­ski (1921-2002) – pol­ski in­ży­nier i żoł­nierz po­dzie­mia, syn Jana

Wikipedia


rostarzewo

Ro­sta­rze­wo (hist. "Rze­szo­ta­rze­wo") – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie gro­dzi­skim, w gmi­nie Ra­ko­nie­wi­ce, dawne mia­sto w la­tach 1752–1934.

Wikipedia


rostbef

1. mięso wo­ło­we z tyl­nej czę­ści zwie­rzę­cia;
2. pie­czeń z tego mięsa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mięso z lędź­wio­wej czę­ści wołu

 (1.2) kulin. pie­czeń z rost­be­fu (1.1), zaz­wy­czaj nie do końca prze­pie­czo­na

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrɔzdbɛf, AS: rozdbef

Wiktionary


rostbratel

roz­bra­tel;
1. mięso wo­ło­we z ko­ścią;
2. kot­let z tego mięsa


SJP.pl


rostecki

naz­wi­sko


SJP.pl


rostek

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ro­stek – osada w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. goł­dap­skim, w gmi­nie Goł­dap
  • Ro­stek – osada leśna w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. mrą­gow­skim, w gmi­nie Piec­ki

Wikipedia


rostisław

obce imię mę­skie


SJP.pl


rostkowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Rost­ko­wo – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. płoc­kim, w gmi­nie Sta­roź­re­by
  • Rost­ko­wo – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. przas­ny­skim, w gmi­nie Czer­ni­ce Bo­ro­we
  • Rost­ko­wo – dawna gro­ma­da

Wikipedia


rostkowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jerzy Rost­kow­ski (1938—1996) – pol­ski aktor.
  • Piotr Rost­kow­ski (ur. 1972) – pol­ski lek­ko­at­le­ta – śred­nio­dy­stan­so­wiec, mistrz, re­kor­dzi­sta i re­pre­zen­tant Pol­ski, na­stęp­nie tre­ner.
  • Rafał Rost­kow­ski (ur. 1972) – mię­dzy­na­ro­do­wy ar­bi­ter piłki noż­nej.
  • Ta­de­usz Rost­kow­ski (ur. 1935) – pol­ski ślu­sarz i po­li­tyk, poseł na Sejm PRL VIII i IX ka­den­cji.
  • Zbi­gniew Rost­kow­ski (ur. 1958) – du­chow­ny rzym­sko­ka­to­lic­ki, dok­tor te­o­lo­gii, pra­łat, ka­no­nik ka­pi­tu­ły ka­te­dral­nej dro­hi­czyń­skiej, wi­ka­riusz ge­ne­ral­ny die­cez­ji dro­hi­czyń­skiej
  • Anna Za­gór­ska-Rost­kow­ska (ur. 1980) – pol­ska lek­ko­at­let­ka
  • Jó­ze­fa Rost­kow­ska, z domu Ma­zur­kie­wicz, I voto Klu­czyc­ka, pseud. Józef Klu­czyc­ki (1784—1896) – uczest­nicz­ka pow­sta­nia li­sto­pa­do­we­go, fel­czer­ka, emi­grant­ka we Fran­cji.

Wikipedia


rostock

mia­sto w Niem­czech; Ro­stok


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w kraju związ­ko­wym Me­klem­bur­gia-Po­mo­rze Przed­nie w pół­noc­no-wschod­nich Niem­czech;

Wiktionary

Ro­stock (wym. "MAF:",), Hanse- und Universitätsstadt Ro­stock – mia­sto na pra­wach po­wia­tu w kraju związ­ko­wym Me­klem­bur­gia-Po­mo­rze Przed­nie w pół­noc­no-wschod­nich Niem­czech. Mia­sto to po­ło­żo­ne jest nad rzeką War­now, w od­le­gło­ści ok. 12 km od jej uj­ścia do Za­to­ki Me­klem­bur­skiej na Morzu Bał­tyc­kim. Jest uz­na­wa­ny za je­dy­ną w lan­dzie tzw. re­gio­po­lię ("Re­gio­po­le"). W cza­sach NRD Ro­stock był sto­li­cą okrę­gu. Liczy 208 886 miesz­kań­ców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wraz z prze­pro­wadz­ką z Ham­bur­ga do Ro­stoc­ku sta­łem się Wossi.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. rostocki

Wiktionary


rostocki

→ Ro­stock, → Ro­stok


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ro­stoc­kiem, do­ty­czą­cy Ro­stoc­ku, po­cho­dzą­cy z Ro­stoc­ku (mia­sta w Niem­czech)

Wiktionary

Patrz:

Rostock, → Rostok

Powiązane:

 rzecz. Rostock mrz.

Wiktionary


rostoczanin

miesz­ka­niec Ro­stoc­ku


SJP.pl


rostoczanka

miesz­kan­ka Ro­stoc­ku


SJP.pl


rostok

mia­sto w Niem­czech; Ro­stock


SJP.pl


rostowianin

1. miesz­ka­niec Ro­sto­wa (mia­sta w Rosji);
2. miesz­ka­niec Ro­sto­wa nad Donem (mia­sta w Rosji)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ro­sto­wa albo Ro­sto­wa nad Donem; osoba z jed­ne­go z tych miast

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Su­zdal­czy­cy, wło­dzi­mie­rza­nie, ro­sto­wia­nie, psko­wia­nie szli do walki jako przed­sta­wi­cie­le swych księstw, ale wró­ci­li jako oby­wa­te­le Rusi, tyle że miesz­ka­ją­cy w róż­nych mia­stach.

 (1.1) Mi­cha­łow­ski przy­jął mło­de­go ro­sto­wia­ni­na do swo­jej klasy w In­sty­tu­cie Mu­zycz­nym, a przy­ja­ciół­ka matki zor­ga­ni­zo­wa­ła mu pier­wsze źró­dło utrzy­ma­nia – lek­cje mu­zy­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Rostów mrz.

:: fż. rostowianka ż.

 przym. rostowski

Wiktionary


rostowianka

1. miesz­kan­ka Ro­sto­wa (mia­sta w Rosji);
2. miesz­kan­ka Ro­sto­wa nad Donem (mia­sta w Rosji)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ro­sto­wa albo Ro­sto­wa nad Donem; ko­bie­ta z jed­ne­go z tych miast

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Grono uro­czych ro­sto­wia­nek to­wa­rzy­szy­ło war­szaw­skim pro­fe­so­rom nie­mal do końca ich po­by­tu w mie­ście nad Donem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Rostów mrz.

:: fm. rostowianin mos.

 przym. rostowski

Wiktionary


rostowski

→ Ro­stów, → Ro­sto­wa


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ro­sto­wem, do­ty­czą­cy Ro­sto­wa

 (1.2) zwią­za­ny z Ro­sto­wem nad Donem, do­ty­czą­cy Ro­sto­wa nad Donem

Wiktionary

Patrz:

Rostów, → Rostowa

Powiązane:

 rzecz. Rostów m., rostowianin mos., rostowianka ż.

Wiktionary


rostowy

1. zwią­za­ny ze wzro­stem ro­śli­ny lub jej or­ga­nów;
2. rozm­na­ża­nie ro­sto­we - rozm­na­ża­nie bezpł­cio­we, np. przez po­dział, pącz­ko­wa­nie; rozm­na­ża­nie we­ge­ta­tyw­ne


SJP.pl


rostra

1. ozdo­ba ar­chi­tek­to­nicz­na w kształ­cie dzio­ba sta­ro­żyt­ne­go okrę­tu;
2. w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie: mów­ni­ca pu­blicz­na ozdo­bio­na dzio­ba­mi zdo­by­tych okrę­tów nie­przy­ja­ciel­skich


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ar­chit. ro­dzaj ozdo­by ar­chi­tek­to­nicz­nej w for­mie dzio­ba stat­ku

 (1.2) sta­roż. ar­chit. sta­ro­rzym­skie po­dium do prze­ma­wia­nia ozdo­bio­ne dzio­ba­mi zdo­by­tych okrę­tów;

 (1.3) mar. (w lm.) sto­ja­ki pod­po­kła­do­we na sza­lu­py i trat­wy ra­tun­ko­we

Wiktionary

Ro­stra – mów­ni­ca wznie­sio­na na Forum Ro­ma­num. Prze­nie­sio­na w nieco inne miej­sce przez Ju­liu­sza Ce­za­ra pod­czas prze­bu­do­wy Forum. Bu­dow­la zo­sta­ła wznie­sio­na na pla­nie pro­sto­ką­ta o wy­mia­rach 29,0 × 30,0 m. Wy­so­kość pod­sta­wy wy­no­si­ła 5,0 m. Wej­ście znaj­do­wa­ło się po stro­nie za­chod­niej.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. rostralny

Wiktionary


rostralny

przy­miot­nik od: ro­stra (np. ko­lum­na ro­stral­na)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ro­strą, do­ty­czą­cy ro­stry

 (1.2) anat. przed­ni

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przed bu­dyn­kiem usta­wio­no dwie ko­lum­ny ro­stral­ne z rzeź­ba­mi sym­bo­li­zu­ją­cy­mi rzeki Rosji: Wołgę, Dniepr, Newę i Woł­chow.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rostra ż.

Wiktionary


rostropowicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jo­an­na Ro­stro­po­wicz – pol­ska fi­lo­log kla­sycz­na
  • Msti­sław Ro­stro­po­wicz – ro­syj­ski wio­lon­cze­li­sta

Wikipedia


rostrucharz

daw­niej:
a) hand­larz końmi; ho­dow­ca i sprze­daw­ca koni
b) hand­larz nie­wol­ni­ka­mi
c) poś­red­nik, fak­tor


SJP.pl


rostrum

część szkie­le­tu wew­nętrz­ne­go ko­pal­nych gło­wo­no­gów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) sta­roż. mar. okuty dziób ga­le­ry;

 (1.2) pa­le­ont. wal­co­wa­ta część wa­pien­ne­go szkie­le­tu be­lem­ni­tów

 (1.3) ent. przed­nia część głowy niek­tó­rych owa­dów

 (1.4) ent. bocz­no-grzbie­to­wy wy­ro­stek sa­ku­lu­sa mo­ty­li

 (1.5) zool. dziób u gło­wo­no­gów

 (1.6) zool. czu­łek od­cin­ka gło­wo­we­go wrot­ków

 (1.7) zool. płyt­ka brzusz­na u wą­so­no­gów

 (1.8) zool. koń­co­wa część gna­to­so­my u roz­to­czy

 (1.9) icht. wy­dłu­żo­ny wy­stęp pyska ryb oce­a­nicz­nych

Wiktionary

Ro­strum – wie­loz­nacz­ne po­ję­cie z ana­to­mii zwie­rząt, zwy­kle sto­so­wa­ne dla okre­śle­nia struk­tu­ry o dzio­bo­wa­tym kształ­cie. Jest to mię­dzy in­ny­mi:

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈrɔstrũm, AS: rostrũm

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) ryjek

Wiktionary


rostry

1. ozdo­ba ar­chi­tek­to­nicz­na w kształ­cie dzio­ba sta­ro­żyt­ne­go okrę­tu;
2. w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie: mów­ni­ca pu­blicz­na ozdo­bio­na dzio­ba­mi zdo­by­tych okrę­tów nie­przy­ja­ciel­skich


SJP.pl


rostworowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ro­stwo­row­scy herbu Na­łęcz – pol­ska ro­dzi­na szla­chec­ka i zie­miań­ska
  • Ro­stwo­row­ski – pol­ski herb szla­chec­ki, od­mia­na herbu Na­łęcz
  • An­drzej Ro­stwo­row­ski (1745–1831) – poseł na Sejm Wiel­ki
  • An­to­ni Me­li­ton Ro­stwo­row­ski (1789–1843) – zie­mia­nin, ofi­cer na­po­le­oń­ski, se­na­tor ro­syj­ski
  • Ema­nu­el Ro­stwo­row­ski (1923–1989) – hi­sto­ryk, re­dak­tor na­czel­ny Pol­skie­go Słow­ni­ka Bio­gra­ficz­ne­go
  • Hen­ryk Ro­stwo­row­ski (1912–1984) – pi­sarz i pio­sen­karz
  • Fran­ci­szek Ksa­we­ry Ro­stwo­row­ski (1749–1816) – uczest­nik kon­fe­de­ra­cji bar­skiej
  • Jan Ro­stwo­row­ski (1876–1963) – je­zu­i­ta
  • Jan Ro­stwo­row­ski (1915–1944) – dzien­ni­karz, ci­cho­ciem­ny
  • Jan Ro­stwo­row­ski (1919–1975) – poeta
  • Jan Ne­po­mu­cen Ro­stwo­row­ski (1799–1847) – zie­mia­nin, jeden z pre­kur­so­rów lu­doz­naw­stwa, poseł na sejm pow­sta­nia li­sto­pa­do­we­go
  • Jan An­to­ni Ro­stwo­row­ski (ok. 1704–1775) – kasz­te­lan za­kro­czym­ski, emi­sa­riusz Sta­ni­sła­wa Le­szczyń­skie­go

Wikipedia


rostów

1. mia­sto w Rosji;
2. Ro­stów nad Donem - mia­sto w Rosji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w Rosji, w ob­wo­dzie ja­ro­sław­skim;

 (1.2) geogr. zob. Ro­stów nad Donem.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ro­stów Wiel­ki (do 2025 Ro­stów) – mia­sto w Rosji, w ob­wo­dzie ja­ro­sław­skim
  • Ro­stów nad Donem – mia­sto w Rosji, w ob­wo­dzie ro­stow­skim
  • FK Ro­stów
  • HK Ro­stów
  • SKA Ro­stów nad Donem
  • B-237 Ro­stow-na-Donu
  • Port lot­ni­czy Ro­stów nad Donem
  • Bitwa o Ro­stów

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Rzeź­nik z Ro­sto­wa zo­stał oskar­żo­ny o za­mor­do­wa­nie 53 osób.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rostowianin mos., rostowianka ż., Rostowszczyzna ż.

 przym. rostowski

Wiktionary


rosyjo

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. geogr. polit. Rosja

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Rus mos., Ruska ż.

Wiktionary


rosyjski

zwią­za­ny z Rosją


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy Rosji lub Ro­sjan, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla Rosji lub Ro­sjan

 (1.2) w ję­zy­ku ro­syj­skim (1.1)

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) pot. jęz. język urzę­do­wy Rosji;

 (2.2) pot. eduk. lek­cja ro­syj­skie­go (2.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wal biały Hval­di­mir, który był po­dej­rze­wa­ny o bycie ro­syj­skim wie­lo­ry­bem szpie­gow­skim, zo­stał zna­le­zio­ny mart­wy w po­łud­nio­wo-za­chod­niej Nor­we­gii.

 (1.1) Ro­syj­skie siły użyły broni che­micz­nej 626 razy od po­cząt­ku wojny i co najm­niej 51 razy w tym roku, jak po­da­je sztab ge­ne­ral­ny sił zbroj­nych Ukra­i­ny.

 (1.2) Moja mama po­tra­fi mówić po ro­syj­sku.

 (2.2) Jutro mam dwie go­dzi­ny ro­syj­skie­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rɔˈsɨjsʲci, AS: rosyi ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Rusin ż., Wszechruś ż., rosyjszczyzna ż., Rosja ż., Rosjanin m., Rosjanka ż., rosyjskość ż.

 przym. wszechrosyjski, prorosyjski, antyrosyjski, przeciwrosyjski, porosyjski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. pejor. ruski

Wiktionary


rosyjskojęzyczny

1. o lu­dziach: po­słu­gu­ją­cy się ję­zy­kiem ro­syj­skim;
2. o kra­jach: za­miesz­ka­ny przez lud­ność po­słu­gu­ją­cą się ję­zy­kiem ro­syj­skim;
3. o książ­kach, pis­mach itp.: na­pi­sa­ny w ję­zy­ku ro­syj­skim


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) po­słu­gu­ją­cy się ję­zy­kiem ro­syj­skim

 (1.2) taki, któ­re­go miesz­kań­cy po­słu­gu­ją się ję­zy­kiem ro­syj­skim

 (1.3) spi­sa­ny, stwo­rzo­ny w ję­zy­ku ro­syj­skim

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ro­syj­sko­ję­zycz­na estoń­ska dzia­łacz­ka po­wie­dzia­ła w wy­wia­dzie, że róż­no­rod­ność ję­zy­ko­wa jest czę­ścią toż­sa­mo­ści eu­ro­pej­skiej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rɔˈsɨjskɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: rosyi ̯skoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary


rosyjskość

→ ro­syj­ski


SJP.pl

Patrz:

rosyjski

rosyjszczyzna

daw­niej: wszyst­ko to, co jest cha­rak­te­ry­stycz­ne dla Rosji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jęz. język ro­syj­ski

 (1.2) kult. to, co ro­syj­skie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Rosja ż., Rosjanin mos., Rosjanka ż., rosyjski mrz.

 przym. rosyjski

 przysł. rosyjsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) (język) rosyjski, ruszczyzna

Wiktionary


rosynant

prze­no­śnie: wy­chu­dły, ko­ści­sty koń; szka­pa, cha­be­ta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) wy­chu­dła szka­pa

Wiktionary

Ro­sy­nant (hiszp. "Ro­ci­nan­te") – koń wy­stę­pu­ją­cy w po­wie­ści "Prze­myśl­ny szlach­cic Don Ki­cho­te z Man­chy" au­tor­stwa hisz­pań­skie­go pi­sa­rza Mi­gu­e­la de Cer­van­te­sa, bę­dą­cy wierz­chow­cem głów­ne­go bo­ha­te­ra po­wie­ści Don Ki­cho­ta. Zaraz na po­cząt­ku po­wie­ści pada wy­ja­śnie­nie imie­nia konia:

Wikipedia

Wymowa:

IPA: rɔˈsɨ̃nãnt, AS: rosỹnãnt

Wiktionary


rosz

jeden z czte­rech (sał, ber, jon, rosz) pier­wot­nych ele­men­tów lek­sy­kal­nych w dok­try­nie Ni­ko­ła­ja Marra; roš


SJP.pl


roszada

1. w sza­chach: jed­no­czes­ny ruch króla i wieży na skrzyd­le het­mań­skim bądź kró­lew­skim;
2. wy­mia­na osób na sta­no­wi­skach urzęd­ni­czych lub po­li­tycz­nych bądź w gru­pie pra­cow­ni­ków lub za­wod­ni­ków


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) szach. ruch, w któ­rym jed­no­cze­śnie uczest­ni­czą król i jedna z wież tego sa­me­go ko­lo­ru;

 (1.2) przen. prze­ta­so­wa­nie na sta­no­wi­skach

Wiktionary

W tym ar­ty­ku­le użyto no­ta­cji al­ge­bra­icz­nej w celu opi­sa­nia sza­cho­wych po­su­nięć.

Ro­sza­da – spe­cy­ficz­ny ruch w sza­chach, w któ­rym jed­no­cze­śnie uczest­ni­czą król i jedna z wież tego sa­me­go ko­lo­ru.

Ro­sza­da po­le­ga na prze­su­nię­ciu króla o dwa pola w kie­run­ku wieży, a na­stęp­nie usta­wie­niu wieży na polu, które minął król. Dia­gra­my obok ilu­stru­ją to po­su­nię­cie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ro­sza­da po­le­ga na prze­su­nię­ciu króla o dwa pola w kie­run­ku wieży, a na­stęp­nie usta­wie­niu wieży na polu, które minął król.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rɔˈʃada, AS: rošada

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. roszowanie n.

 czas. roszować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) przetasowanie

Wiktionary


roszak

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Grze­gorz Ro­szak – pol­ski po­li­tyk, na­u­czy­ciel, sa­mo­rzą­do­wiec, poseł na Sejm
  • Jerzy Ro­szak – pol­ski spe­cja­li­sta in­ży­nie­rii che­micz­nej
  • Jerzy Ro­szak – pol­ski dy­plo­ma­ta, dzia­łacz PZPR
  • Jo­an­na Ro­szak – pol­ska pi­sar­ka, po­et­ka, pu­bli­cyst­ka, wy­kła­dow­czy­ni aka­de­mic­ka
  • Ro­ma­na Ro­szak – pol­ska pił­kar­ka ręcz­na
  • The­o­do­re Ro­szak – ame­ry­kań­ski ma­larz i rzeź­biarz
  • The­o­do­re Ro­szak – ame­ry­kań­ski pi­sarz i na­u­ko­wiec
  • Sta­ni­sław Ro­szak – pol­ski hi­sto­ryk, dy­dak­tyk hi­sto­rii
  • Szcze­pan Ro­szak – pol­ski in­ży­nier che­mik i ma­te­ma­tyk

Wikipedia


roszarnia

1. za­kład prze­ra­bia­ją­cy len
2. sy­stem urzą­dzeń do ro­sze­nia ro­ślin


SJP.pl

Ro­szar­nia – od­dział za­kła­du włó­kien­ni­cze­go zaj­mu­ją­cy się przet­wa­rza­niem słomy lnia­nej lub ko­nop­nej na włó­kna. Od­dział ro­szar­ni skła­da się z dzia­łów:

Nazwa "ro­szar­nia" od­no­si się rów­nież do bu­dyn­ków i po­mie­szczeń od­dzia­łu ro­szar­ni.

Wikipedia


roszarnictwo

dział włó­kien­nict­wa zaj­mu­ją­cy się wstęp­ną obrób­ką su­row­ców do pro­duk­cji włó­kien (lnu, ko­no­pi)


SJP.pl


roszarnik

pra­cow­nik ro­szar­ni


SJP.pl


roszczenie

upraw­nie­nie do żą­da­nia od osoby okre­ślo­ne­go świad­cze­nia lub za­prze­sta­nia dzia­łań


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ro­ścić.

 (1.2) praw. prawo do żą­da­nia od okre­ślo­nej osoby okre­ślo­ne­go świad­cze­nia lub za­nie­cha­nia dzia­ła­nia;

Wiktionary

Ro­szcze­nie – w pra­wie cy­wil­nym prawo pod­mio­to­we lub czę­ściej jego ele­ment, któ­re­go tre­ścią jest upraw­nie­nie do żą­da­nia od oz­na­czo­nej osoby za­cho­wa­nia się w okre­ślo­ny spo­sób. Jest to jedno z klu­czo­wych i jed­no­cze­śnie naj­bar­dziej spor­nych pojęć te­o­rii prawa cy­wil­ne­go, co skut­ku­je znacz­nym stop­niem ogól­no­ści pro­po­no­wa­nej de­fi­ni­cji.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. roszczeniowy

 czas. rościć

 rzecz. roszczeniowość ż.

Wiktionary


roszczeniowiec

osoba do­ma­ga­ją­ca się nad­mier­nych lub nie­u­za­sad­nio­nych ko­rzy­ści, świad­czeń, praw itp.


SJP.pl


roszczeniowość

cecha kogoś do­ma­ga­ją­ce­go się cze­goś w więk­szym stop­niu niż jest to na­leż­ne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, kto jest ro­szcze­nio­wy, kto ma dużo ro­szczeń

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Roz­wi­ja­nie po­ko­ry (tj. cechy prze­ciw­sta­wia­nej nar­cyz­mo­wi i ro­szcze­nio­wo­ści upo­wszech­nia­ją­cym się w kul­tu­rze kon­sump­cji) pod­wyż­sza do­bro­stan psy­chicz­ny i spo­łecz­ny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. roszczenie n.

 czas. rościć ndk.

 przym. roszczeniowy

Wiktionary


roszczeniowy

do­ma­ga­ją­cy się nad­mier­nych lub nie­u­za­sad­nio­nych ko­rzy­ści, świad­czeń, praw itp.


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) żą­da­ją­cy, wy­ma­ga­ją­cy cze­goś; zgła­sza­ją­cy żą­da­nie cze­goś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W cza­sach kry­zy­su Fran­cu­zi bar­dziej niż inni ocze­ku­ją, że pań­stwo cię­ża­ry weź­mie na sie­bie, może dla­te­go są też bar­dziej so­cja­li­stycz­ni niż inne spo­łe­czeń­stwa, zdają się na pomoc, są ro­szcze­nio­wi i an­ty­wol­no­ryn­ko­wi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɔʃt͡ʃɛ̃ˈɲɔvɨ, AS: roščẽńovy

Wiktionary

Powiązane:

 czas. rościć

 rzecz. roszczenie n., roszczeniowość ż.

 przysł. roszczeniowo

Wiktionary


roszczyce

Ro­szczy­ce (kaszb. "Roszczëce" lub też "Rószczëce", niem.: "Roschütz") – osada w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie lę­bor­skim, w gmi­nie Wicko.

W skład so­łect­wa "Ro­szczy­ce" wcho­dzą także Bar­gę­dzi­no i Niez­na­cho­wo.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa słup­skie­go.

Wikipedia


roszczyk

naz­wi­sko


SJP.pl


roszecko-wodziecki

→ Rosz­ki-Wodź­ki


SJP.pl

Patrz:

Roszki-Wodźki

roszelski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) rzad. zwią­za­ny z La Ro­chel­le (Ro­szel­lą)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Od 1551 głów­nym pro­pa­ga­to­rem i or­ga­ni­za­to­rem ko­ścio­ła kal­wiń­skie­go w Ni­der­lan­dach był Guy de Brès, który w 1562 r. opra­co­wał wyz­na­nie wiary na wzór ro­szel­skie­go.

 (1.1) Pier­wszym zaś z ma­gna­tów, który zo­rien­to­wał się w sy­tu­a­cji, był ad­mi­rał de Co­li­gny, który zwią­zał się odtąd z wła­dza­mi ro­szel­ski­mi i stał się­rzecz­ni­kiem ich po­li­ty­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. La Rochelle, Roszella ż.

Wiktionary


roszki

Rosz­ki (niem. "Rosch­ki") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie kro­to­szyń­skim, w gmi­nie Kro­to­szyn.

Jest sie­dzi­bą naj­więk­sze­go w gmi­nie so­łect­wa Rosz­ki, obej­mu­ją­ce­go oprócz wsi Rosz­ki 13 przy­siół­ków: Bór, Brze­zin­ka, Dą­bro­wa, Ja­strzę­biec, Je­lo­nek, Mi­ło­wiec, Odro­dze­nie, Roz­dra­że­wek, Rycz­ków, So­ko­łów­ka, Stare Budy, Stary Las oraz Te­re­si­ny.

Wikipedia


roszki-wodźki

wieś w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie bia­ło­stoc­kim


SJP.pl

Rosz­ki-Wodź­ki – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie bia­ło­stoc­kim, w gmi­nie Łapy.

Wieś razem z po­la­mi zaj­mu­je ob­szar 428 ha.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa bia­ło­stoc­kie­go.

Wikipedia


roszkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


roszkowice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Rosz­ko­wi­ce – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. go­rzow­skim, w gmi­nie Bog­da­niec
  • Rosz­ko­wi­ce – wieś w woj. opol­skim, w pow. brze­skim, w gmi­nie Lub­sza
  • Rosz­ko­wi­ce – wieś w woj. opol­skim, w pow. klucz­bor­skim, w gmi­nie By­czy­na
  • Rosz­ko­wi­ce – wieś w woj. opol­skim, w pow. opol­skim, w gmi­nie Nie­mod­lin
  • Rosz­ko­wi­ce – ko­lo­nia w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. cho­szczeń­skim, w gmi­nie Krzę­cin
  • Rosz­ko­wi­ce – część mia­sta Nowy Sącz
  • Rosz­ko­wi­ce – część wsi Nowa Wieś Ksią­żę­ca
  • Rosz­ko­wi­ce – dawna gro­ma­da

Wikipedia


roszkowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Rosz­kow­ski (forma żeń­ska: Rosz­kow­ska; licz­ba mnoga: Rosz­kow­scy) – pol­skie naz­wi­sko. Na po­cząt­ku lat 90. XX wieku w Pol­sce no­si­ło je 5645 osób. W dniu 30 stycz­nia 2023 roku w re­je­strze PESEL fi­gu­ro­wa­ło 3066 męż­czyzn o naz­wi­sku Rosz­kow­ski i 3177 ko­biet o naz­wi­sku Rosz­kow­ska. Po­nad­to 36 ko­biet no­si­ło to naz­wi­sko w for­mie mę­skiej (Rosz­kow­ski), a 63 osoby uży­wa­ły pod­wój­ne­go naz­wi­ska, w któ­rym "Rosz­kow­ski" to pier­wszy lub drugi człon.

Wikipedia


roszków

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Rosz­ków – wieś w woj. ślą­skim, w pow. ra­ci­bor­skim, w gmi­nie Krzy­ża­no­wi­ce
  • Rosz­ków – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ja­ro­ciń­skim, w gmi­nie Ja­ro­cin

Wikipedia


roszkówko

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Rosz­ków­ko – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ja­ro­ciń­skim, w gmi­nie Ja­ro­cin
  • Rosz­ków­ko – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ra­wic­kim, w gmi­nie Miej­ska Górka
  • Rosz­ków­ko – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. wą­gro­wiec­kim, w gmi­nie Skoki
  • Rosz­ków­ko – nie­czyn­ny przy­sta­nek ko­le­jo­wy w Rosz­ków­ku
  • Rosz­ko­wo, Rosz­ków

Wikipedia


roszowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ro­szo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. roszada ż.

Wiktionary


roszować

wy­ko­ny­wać ro­sza­dę


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zro­szo­wać)

 (1.1) szach. wy­ko­ny­wać ro­sza­dę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Król może ro­szo­wać tylko wtedy, kiedy pier­wot­nie stał na linii e, a wieża na linii a lub h.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rɔˈʂɔ.vat͡ɕ, AS: roszować

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. roszada ż.

Wiktionary


roszponka

ro­śli­na ziel­na z ro­dzi­ny kozł­ko­wa­tych, o ja­dal­nych li­ściach; rosz­pun­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. ro­śli­na o wy­so­kiej ło­dy­dze, nie­bie­skich kwia­tach i li­ściach o ło­pat­ko­wym kształ­cie two­rzą­cych ro­ze­tę; wy­ko­rzy­sty­wa­na jako wa­rzy­wo;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W ostat­nich la­tach wzrost pro­duk­cji rosz­pon­ki we Fran­cji i Niem­czech jest bar­dzo dy­na­micz­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rɔʃˈpɔ̃nka, AS: rošpõnka

Wiktionary


roszponkowy

→ rosz­pon­ka


SJP.pl

Patrz:

roszponka

roszpunka

ro­śli­na ziel­na z ro­dzi­ny kozł­ko­wa­tych, o ja­dal­nych li­ściach; rosz­pon­ka


SJP.pl

Rosz­pun­ka, rosz­pon­ka ("Va­le­ria­nel­la") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny prze­wiert­nio­wa­tych "Ca­pri­fo­lia­ce­ae". Obej­mu­je ok. 64, 65 do 77 ga­tun­ków. Ro­śli­ny te wy­stę­pu­ją w Eu­ro­pie, za­chod­niej Azji i pół­noc­nej Afry­ce. W Pol­sce ro­śnie 7 ga­tun­ków – wszyst­kie jako ro­śli­ny in­tro­du­ko­wa­ne, z czego czte­ry są już za­do­mo­wio­ne, a trzy są tylko przej­ścio­wo dzi­cze­ją­ce.

Wikipedia


roszurzanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ro­szu­rzać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. roszurzać ndk.

Wiktionary


roszurzać

cza­sow­nik

 (1.1) stpol. draż­nić

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rɔˈʃuʒat͡ɕ, AS: rošužać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. roszurzanie n.

Wiktionary


roszyk

naz­wi­sko


SJP.pl


rosóweczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: ro­sów­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rosówka ż.

Wiktionary


rosówka

dżdżow­ni­ca uży­wa­na jako przy­nę­ta przy ło­wie­niu ryb; dżdżow­ni­ca ziem­na, dżdżow­ni­ca zwy­kła


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Lum­bri­cus ter­re­stris|ref=tak., dżdżow­ni­ca ziem­na

 (1.2) pot. stara lub nie­zbyt atrak­cyj­na pro­sty­tut­ka, która pra­cu­je no­ca­mi, po­szu­ku­jąc klien­tów w miej­scach słabo oś­wiet­lo­nych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rosa ż., rosiczka ż., rosóweczka ż.

Wiktionary


rosół

wywar z mięsa, kości i wa­rzyw spo­ży­wa­ny jako zupa, po­da­wa­ny prze­waż­nie z ma­ka­ro­nem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. kla­row­na zupa na wy­wa­rze z kości i mięsa zaz­wy­czaj z do­dat­kiem wa­rzyw;

 (1.2) gw-pl|Bu­ko­wi­na. ma­ry­na­ta do mięsa lub bryn­dzy

 (1.3) gw-pl|Bu­ko­wi­na. woda po ogór­kach ki­szo­nych

Wiktionary

Rosół – nie­za­gę­szcza­na zupa bę­dą­ca wy­wa­rem mięs­no-wa­rzyw­nym.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gdy wró­ci­li­śmy do domu, mama po­da­ła nam go­rą­cy rosół.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrɔsuw, AS: rosuu̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rosołowe n., rosolnik mrz.

:: zdrobn. rosołek mrz.

 przym. rosołowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bulion; reg. śl. nudelzupa, gw. Śląsk Cieszyński polywka

Wiktionary


rosłaniec

naz­wi­sko


SJP.pl


rosław

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w ob­wo­dzie smo­leń­skim Fe­de­ra­cji Ro­syj­skiej;

Wiktionary

Ro­sław – sło­wiań­skie imię mę­skie, bę­dą­ce formą skró­co­ną imie­nia Ro­ści­sław lub Rod­sław.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. rosławski

Wiktionary


rosława

imię żeń­skie


SJP.pl

Ro­sła­wa – sta­ro­pol­skie imię żeń­skie, bę­dą­ce formą skró­co­ną imie­nia Ro­ści­sła­wa lub nie­no­to­wa­ne­go w da­nych źró­dłach w for­mie peł­nej imie­nia Rod­sła­wa.

Wikipedia


rosławiny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ro­sła­wy lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


rosławostwo

Ro­sław z mał­żon­ką; Ro­sła­wo­wie


SJP.pl


rosławowie

Ro­sław z mał­żon­ką; Ro­sła­wo­stwo


SJP.pl


rosławowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ro­sła­wa lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


rosławski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ro­sła­wiem, do­ty­czą­cy Ro­sła­wia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Rosław mrz.

Wiktionary


rosłon

naz­wi­sko


SJP.pl


rosłość

→ rosły (daw­niej)


SJP.pl


rosły

wy­so­ki, do­brze zbu­do­wa­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) słusz­nej bu­do­wy i wzro­stu

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 3 os. lm. nmos. zob. ros­nąć.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za kar­łem wszedł rosły ork, trzy­ma­jąc w ręce ma­czu­gę.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. rosnąć ndk., urosnąć dk.

 rzecz. rośl ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) okazały, postawny

Wiktionary


rota

1. tekst przy­się­gi, przy­rze­cze­nia;
2. dawna pol­ska jed­nost­ka pie­cho­ty za­cięż­nej li­czą­ca do trzy­stu żoł­nie­rzy;
3. śred­nio­wiecz­ny in­stru­ment stru­no­wy bę­dą­cy pro­to­ty­pem skrzy­piec;
4. daw­niej: tor­tu­ra po­le­ga­ją­ca na wpla­ta­niu ska­za­ne­go w koło


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) tekst przy­się­gi;

 (1.2) wojsk. daw. od­dział wojsk lą­do­wych;

 (1.3) wojsk. daw. rząd żoł­nie­rzy

 (1.4) para stra­ża­ków lub ra­tow­ni­ków;

 (1.5) ro­dzaj tor­tur po­le­ga­ją­cy na wple­ce­niu ska­zań­ca w koło

 (1.6) koło uży­wa­ne w rocie (1.5)

 (1.7) muz. śred­nio­wiecz­ny in­stru­ment stru­no­wy, od któ­re­go wy­wo­dzą się skrzyp­ce

 (1.8) jeden z typów pie­czę­ci pa­pie­skiej

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • rota – tekst przy­się­gi lub ro­dzaj ut­wo­ru li­te­rac­kie­go
  • Rota – wiersz Marii Ko­nop­nic­kiej
  • rota – od­dział woj­sko­wy
  • Rota – baza ame­ry­kań­skiej ma­ry­nar­ki wo­jen­nej
  • rota – od­dział stra­ży po­żar­nej
  • Rota – nazwa kilku or­ga­ni­za­cji kon­spi­ra­cyj­nych pod­czas oku­pa­cji nie­miec­kiej na Po­mo­rzu
  • „Rota” – cza­so­pis­mo ra­dom­skie­go Ko­mi­te­tu Obro­ny Wię­zio­nych za Prze­ko­na­nia
  • Rota – sto­li­ca hi­sto­rycz­nej die­cez­ji w Hisz­pa­nii, w Ara­go­nii, su­fra­ga­nia me­tro­po­lii Tar­ra­go­na
  • Rota Rzym­ska – jeden z Try­bu­na­łów wa­ty­kań­skich
  • Rota – mia­sto w Hisz­pa­nii
  • Rota – wul­kan w Ni­ka­ra­gui
  • Rota – wyspa w ar­chi­pe­la­gu Ma­ria­nów

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ksiądz sta­ną­wszy na stop­niach ganku pod­niósł wy­so­ko sre­brzy­sty krzyż i przy bla­skach zórz jął od­czy­ty­wać rotę przy­się­gi.

 (1.2) Rot­mistrz obo­wią­zy­wał się kró­lo­wi na wa­run­kach ści­śle okre­ślo­nych co do czasu, żołdu, spo­so­bu wy­na­gro­dze­nia szkód i t. d. wy­sta­wić rotę czyli part­ję jazdy, zwy­kle ze 100 do 300 koni zło­żo­ną.

 (1.2-3) Od czasu urzą­dze­nia w XVII w. pie­cho­ty na wzór cu­dzo­ziem­ski i naz­wa­nia jej rzę­dów „ro­ta­mi,” (1.3) za­czę­to roty (1.2) jazdy na­zy­wać stale cho­rąg­wia­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrɔta, AS: rota

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rotny mos.

 przym. rotny

Wiktionary


rotacja

ruch wokół włas­nej osi; ruch obro­to­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ruch obro­to­wy, obrót

 (1.2) pot. zmia­na, za­stę­po­wa­nie rze­czy lub ludzi

 (1.3) po­ligr. dru­ko­wa­nie za po­mo­cą ma­szy­ny ro­ta­cyj­nej

 (1.4) roln. cykl pło­doz­mia­nu

 (1.5) sport. skręt gór­nej czę­ści tu­ło­wia nar­cia­rza

Wiktionary

Ro­ta­cja lub wi­ro­wość – ope­ra­tor róż­nicz­ko­wy w te­o­rii pola, który dzia­ła­jąc na pole wek­to­ro­we two­rzy pole wek­to­ro­we wska­zu­ją­ce wi­ro­wa­nie (gę­stość cyr­ku­la­cji) pola wyj­ścio­we­go. Oz­na­cza­na jest przez for­mu­la_1 lub for­mu­la_2 (z ang. ro­ta­cja), cza­sa­mi rów­nież za­pi­sy­wa­na jako for­mu­la_3.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Czy za­wsze ro­ta­cja sta­no­wisk w fir­mie staje się spo­so­bem na przek­wa­li­fi­ko­wa­nie pra­cow­ni­ków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rɔˈtat͡sʲja, AS: rotacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rotowanie n., rotor mrz.

 czas. rotować ndk.

 przym. rotacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wirowanie

 (1.2) obieg

Wiktionary


rotacyjność

→ ro­ta­cyj­ny


SJP.pl

Patrz:

rotacyjny

rotacyjny

→ ro­ta­cja; obro­to­wy, wi­ru­ją­cy


SJP.pl


rotacyzm

zja­wi­sko fo­ne­tycz­ne po­le­ga­ją­ce na przej­ściu s w r w po­zy­cji mię­dzy sa­mo­gło­ska­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. zja­wi­sko fo­ne­tycz­ne, po­le­ga­ją­ce na zmia­nie ja­kiejś gło­ski w gło­skę „r”

 (1.2) wada wy­mo­wy, po­le­ga­ją­ca na nie­pra­wi­dło­wym wy­ma­wia­niu gło­ski „r”

Wiktionary

Ro­ta­cyzm (od gr. "rho", „li­te­ra R”) – zja­wi­sko fo­ne­tycz­ne, po­le­ga­ją­ce na przej­ściu okre­ślo­nej gło­ski w okre­ślo­nej po­zy­cji w gło­skę [r]. Miało ono miej­sce w hi­sto­rii wielu ję­zy­ków.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. ro n.

 przym. rotyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) reranie

Wiktionary


rotacznica

ro­śli­na z ro­dzi­ny zło­żo­nych, ho­do­wa­na jako ro­śli­na ozdob­na


SJP.pl


rotaksan

zwią­zek che­micz­ny, któ­re­go czą­stecz­ki sta­no­wią układ dwóch nie­po­wią­za­nych che­micz­nie in­dy­wi­du­ów che­micz­nych


SJP.pl


rotalit

szkla­na, okrą­gła kształt­ka za­be­to­no­wa­na w strop żel­be­to­wy, umoż­li­wia­ją­ca prze­ni­ka­nie świa­tła


SJP.pl


rotalny

→ rota


SJP.pl

Patrz:

rota

rotametr

przy­rząd przez­na­czo­ny do po­mia­ru na­tę­że­nia prze­pły­wu pły­nów; prze­pły­wo­mierz pły­wa­ko­wy


SJP.pl

Ro­ta­metr – prze­pły­wo­mierz pły­wa­ko­wy o zmien­nym prze­kro­ju słu­żą­cy do po­mia­ru na­tę­że­nia prze­pły­wu pły­nów. Po raz pier­wszy urzą­dze­nia tego typu zo­sta­ły opa­ten­to­wa­ne przez nie­miec­kie­go pro­du­cen­ta Rota, obec­nie Rota-Yo­ko­ga­wa, stąd nazwa ro­ta­metr (ang. "ro­ta­me­ter").

Wikipedia


rotametryczny

→ ro­ta­metr


SJP.pl

Patrz:

rotametr

rotang

ro­śli­na z ro­dzi­ny palm, uży­wa­na głów­nie w ple­cion­kar­stwie; palma ro­tan­go­wa, rat­tan, ratan


SJP.pl

Ro­tang, rat­tan ( rotan) – ogól­ne okre­śle­nie wielu ga­tun­ków palm pną­cych z ro­dzi­ny are­ko­wa­tych, spo­ty­ka­nych w la­sach tro­pi­kal­nych Azji Po­łud­nio­wo-Wschod­niej, a także po­zy­ski­wa­ne­go z nich su­row­ca, wy­ko­rzy­sty­wa­ne­go głów­nie w ple­cion­kar­stwie.

Wikipedia


rotangowiec

ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny go­łę­bio­wa­tych; gar­li­ca sza­ro­gło­wa


SJP.pl

Ro­tan­go­wiec, gar­li­ca sza­ro­gło­wa ("Cryp­top­haps po­e­ci­lorr­hoa") – ga­tu­nek du­że­go ptaka z ro­dzi­ny go­łę­bio­wa­tych (Co­lum­bi­dae). Jest je­dy­nym przed­sta­wi­cie­lem ro­dza­ju Cryp­top­haps. Ga­tu­nek bar­dzo słabo poz­na­ny. Wiel­ko­ścią przy­po­mi­na grzy­wa­cza. Za­miesz­ku­je lasy tro­pi­kal­ne In­do­nez­ji. Nie jest ga­tun­kiem za­gro­żo­nym. Nie wy­róż­nia się pod­ga­tun­ków.

Wikipedia


rotangowy

palma ro­tan­go­wa - ro­śli­na z ro­dzi­ny palm, uży­wa­na głów­nie w ple­cion­kar­stwie; ro­tang, rat­tan, ratan


SJP.pl


rotanina

ciecz o ostrym za­pa­chu kwasu oc­to­we­go lub mrów­ko­we­go, garb­nik syn­te­tycz­ny sto­so­wa­ny w prze­my­śle gar­bar­skim i za­stę­pu­ją­cy garb­ni­ki ro­ślin­ne


SJP.pl


rotarianin

czło­nek Ro­ta­ry Club, sto­wa­rzy­sze­nia na­le­żą­ce­go do mię­dzy­na­ro­do­wej or­ga­ni­za­cji Ro­ta­ry In­ter­na­tio­nal, świad­czą­cej pomoc hu­ma­ni­tar­ną i pro­mu­ją­cej stan­dar­dy etycz­ne


SJP.pl


rotarianka

→ ro­ta­ria­nin


SJP.pl

Patrz:

rotarianin

rotariański

→ ro­ta­ria­nin


SJP.pl

Patrz:

rotarianin

rotator

obra­ca­ją­cy się układ fi­zycz­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fiz. ciało obra­ca­ją­ce się w sta­łej od­le­gło­ści od okre­ślo­ne­go punk­tu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rɔˈtatɔr, AS: rotator

Wiktionary


rotawirus

wirus za­li­cza­ny do ro­dzi­ny re­o­wi­ru­sów, bę­dą­cy naj­częst­szą przy­czy­ną roz­wol­nie­nia wśród dzie­ci i nie­mow­ląt


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) med. wirus z ro­dzi­ny re­o­wi­ru­sów, bę­dą­cy naj­częst­szą przy­czy­ną bie­gun­ki wśród nie­mow­ląt i dzie­ci;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Parę ty­god­ni po szcze­pion­ce za­czął mieć strasz­ne bie­gun­ki i po­dej­rze­nie za­ra­że­nia ro­ta­wi­ru­sem.

Wiktionary


rotawirusowy

→ ro­ta­wi­rus


SJP.pl

Patrz:

rotawirus

rotel

jed­nost­ka masy w te­o­rii kwan­tów, rzad­ko sto­so­wa­na


SJP.pl


rotfl

skrót od: Rol­ling On The Floor La­ug­hing - ta­rzam się ze śmie­chu po po­dło­dze; ROTFL, LOL (lol), LMAO (lmao)


SJP.pl


roth

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Roth – dziel­ni­ca Geln­ha­u­sen
  • Roth – dziel­ni­ca Ge­rol­ste­in
  • Roth – po­wiat w kraju związ­ko­wym Ba­wa­ria
  • Roth – mia­sto w kraju związ­ko­wym Ba­wa­ria, w po­wie­cie Roth
  • Roth – gmina w kraju związ­ko­wym Na­dre­nia-Pa­la­ty­nat, w po­wie­cie Al­ten­kir­chen
  • Roth – gmina w kraju związ­ko­wym Na­dre­nia-Pa­la­ty­nat, w po­wie­cie Bad Kre­uz­nach
  • Roth – gmina w kraju związ­ko­wym Na­dre­nia-Pa­la­ty­nat, w po­wie­cie Rhein-Hunsrück
  • Roth – gmina w kraju związ­ko­wym Na­dre­nia-Pa­la­ty­nat, w po­wie­cie Rhein-Lahn
  • Roth an der Our – gmina w kraju związ­ko­wym Na­dre­nia-Pa­la­ty­nat, w po­wie­cie Eifel Bit­burg-Prüm
  • Roth bei Prüm – gmina w kraju związ­ko­wym Na­dre­nia-Pa­la­ty­nat, w po­wie­cie Eifel Bit­burg-Prüm
  • Roth – rzeka, do­pływ Du­na­ju
  • Roth – rzeka, do­pływ Red­nitz

Wikipedia


rotherham

[czy­taj: ROderem] mia­sto w An­glii


SJP.pl

Rot­her­ham – mia­sto w Wiel­kiej Bry­ta­nii w An­glii; w hrab­stwie South Yorks­hi­re, w dy­stryk­cie me­tro­po­li­tal­nym Rot­her­ham; po­ło­żo­ne nad uj­ściem rzeki Rot­her do rzeki Don, po­mię­dzy mia­sta­mi Shef­field a Don­ca­ster. W 2021 roku mia­sto li­czy­ło 71 535 miesz­kań­ców.

Rot­her­ham zo­stał za­ło­żo­ny we wczes­nym śred­nio­wie­czu. Te­re­ny mia­sta były bo­ga­te w złoża węgla i że­la­za. Mia­sto stało się też ko­leb­ką wyt­wór­stwa stali, którą po­zo­sta­je do dzi­siaj.

Wikipedia


rothschild

[czy­taj: rot­szild] naz­wi­sko


SJP.pl


rothschildowie

[czy­taj: rotszilDOwie] ro­dzi­na ban­kier­ska


SJP.pl

Roths­chil­do­wie, Rot­szyl­do­wie ( Roths­child) – ży­dow­ska ro­dzi­na ban­kier­ska, wy­wo­dzą­ca się z Frank­fur­tu nad Menem.

For­tu­na Rot­szyl­dów (1,8 mln fun­tów w 1812 r. i 34,3 mln fun­tów w 1875 r.) wią­za­ła się z woj­na­mi na­po­le­oń­ski­mi, udzie­la­niem po­ży­czek wład­com i ze spe­ku­la­cja­mi. Kre­dy­ty Rot­szyl­dów za­si­la­ły bu­dże­ty państw, nie­miec­kich wol­nych miast, fi­nan­se przed­się­biorstw pro­duk­cyj­nych i to­wa­rzystw ko­le­jo­wych.

Wikipedia


rotki

Rotki – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie sie­mia­tyc­kim, w gmi­nie Dro­hi­czyn.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa bia­ło­stoc­kie­go, a od roku 1998 znaj­du­je się na ob­sza­rze wo­je­wództ­wa pod­la­skie­go.

Wier­ni ko­ścio­ła rzym­sko­ka­to­lic­kie­go na­le­żą do pa­ra­fii św. Rocha w Mił­ko­wi­cach-Mać­kach.

Wikipedia


rotkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Rot­kie­wicz (1931–2016) – ma­te­ma­tyk
  • Jan Rot­kie­wicz (1898–1962) – ge­ne­rał dy­wiz­ji Lu­do­we­go Woj­ska Pol­skie­go i dzia­łacz spor­to­wy
  • Mar­cin Rot­kie­wicz – pol­ski dzien­ni­karz na­u­ko­wy
  • Ry­szard Rot­kie­wicz (* 1938) – po­li­tyk PZPR i dzia­łacz sa­mo­rzą­do­wy
  • Wil­helm Rot­kie­wicz (1906–1983) – pol­ski in­ży­nier, kon­struk­tor ra­dio­wy
  • Mark(us) Rot(h)ko­wicz(tz) (1903–1970) – ma­larz ame­ry­kań­ski po­cho­dze­nia ło­tew­skie­go (zob. Mark Roth­ko)
  • Rut­kie­wicz

Wikipedia


rotmanka

Rot­man­ka (do 31 grud­nia 2002 "Rot­man­ki", niem. "Rott­manns­dorf", kaszb. "Ròtmankô") – osada w pół­noc­nej Pol­sce, w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie gdań­skim, w gmi­nie Pruszcz Gdań­ski. Ma sta­tus so­łect­wa.

W Rot­man­ce mie­ści się Ze­spół Szkół im. Ka­ro­la Woj­ty­ły (Nazwa zo­sta­ła na­da­na dnia 10 li­sto­pa­da 2005 w obec­no­ści ar­cy­bi­sku­pa Ta­de­u­sza Goc­łow­skie­go), Przedsz­ko­le nie­pu­blicz­ne "We­so­ła Nutka", Przedsz­ko­le nie­pu­blicz­ne "Sło­necz­ny Domek Ma­łe­go Od­kryw­cy", ko­ściół pw.

Wikipedia


rotmistrz

1. sto­pień ofi­cer­ski w ka­wa­le­rii z pier­wszej po­ło­wy XX wieku;
2. ofi­cer ma­ją­cy ten sto­pień;
3. daw­niej: do­wód­ca roty pie­cho­ty, cho­rąg­wi jazdy lub szwa­dro­nu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. wojsk. sto­pień ofi­cer­ski w ka­wa­le­rii, bę­dą­cy od­po­wied­ni­kiem rangi ka­pi­ta­na;

 (1.2) wojsk. ofi­cer ma­ją­cy sto­pień rot­mi­strza (1.1)

 (1.3) hist. wojsk. do­wód­ca roty pie­cho­ty, cho­rąg­wi jazdy lub szwa­dro­nu

Wiktionary

Rot­mistrz – pol­ski sto­pień woj­sko­wy w ka­wa­le­rii od­po­wia­da­ją­cy ka­pi­ta­no­wi i nazwa do­wód­cy szwa­dro­nu. W daw­nym woj­sku do­wód­ca roty albo cho­rąg­wi.

Nazwa pow­sta­ła z po­łą­cze­nia okre­śle­nia „mistrz" (w zna­cze­niu zwierzch­nik, do­wód­ca) i „rota” (od­dział woj­ska), oz­na­cza­ją­ca do­słow­nie „zwierzch­ni­ka roty”.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sto­pień rot­mi­strza jest od­po­wied­ni­kiem ka­pi­ta­na.

 (1.2) Po rot­mi­strzu Wi­tol­dzie Pi­lec­kim, bo­ha­te­rze Oś­wię­ci­mia, za­cie­ra­no wszel­kie ślady na ziemi i w pol­skiej hi­sto­rii.

 (1.2) Na Sta­rem Mie­ście koło Pi­ja­rów, / Gdzie hymny Bogu lud wier­ny śpie­wa, / Miesz­ka in­wa­lid spod trzech sztan­da­rów: / Ułań­ski rot­mistrz Jacek Cho­le­wa.

 (1.3) Dla rot­mi­strza, do­wód­cy szwa­dro­nu, wy­brał sier­żant kwa­te­rę w nowej, naj­pa­rad­niej­szej w całej wsi cha­cie Hnata.

 (1.3) I po­słał do niego rot­mi­strza pięć­dzie­siąt­ni­ka i pięć­dzie­siąt, któ­rzy byli pod nim: który po­szedł do niego, i sie­dzą­ce­mu na wierz­chu góry, rzekł: Czło­wie­cze Boży, król roz­ka­zał, abyś zszedł.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrɔtmʲisṭʃ, AS: rotmʹisṭš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rotmistrzostwo n., rotmistrzowa ż., podrotmistrz mos.

 czas. rotmistrzować ndk.

 przym. rotmistrzowski

 skr. rtm.

Wiktionary


rotmistrzostwo

sto­pień, ranga, sta­no­wi­sko rot­mi­strza


SJP.pl


rotmistrzowa

mał­żon­ka rot­mi­strza


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) żona rot­mi­strza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Poz­na­łem panią rot­mi­strzo­wą na balu do­bro­czyn­nym.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rotmistrz mos.

 przym. rotmistrzowski

Wiktionary


rotmistrzowski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z rot­mi­strzem, do­ty­czą­cy rot­mi­strza

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (2.1) na­le­żą­cy do rot­mi­strza, bę­dą­cy jego włas­no­ścią

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (3.1) taki jak u rot­mi­strza, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla rot­mi­strza

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Rwały się w po­wie­trzu prze­kleń­stwa, krzy­ki prze­ra­że­nia, słowa ko­men­dy, zgrzyt i jęk pi­szcza­łek rot­mi­strzow­skich, kwi­le­nie koni, ra­żo­nych ku­la­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rotmistrz mos., rotmistrzowa ż.

Wiktionary


rotmistrzyni

żoł­nier­ka w stop­niu rot­mi­strza


SJP.pl


rotnicki

naz­wi­sko


SJP.pl


rotny

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. wojsk. do­wód­ca roty

przy­miot­nik

 (2.1) przy­na­leż­ny rocie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rota ż., rotmistrz mos.

Wiktionary


roto

czło­wiek na­le­żą­cy do naj­bied­niej­szych warstw w kra­jach hi­spa­no­a­me­ry­kań­skich, zwła­szcza w Chile


SJP.pl

Roto – osada na Wy­spach Cooka. Znaj­du­je się na wy­spie Pu­ka­pu­ka. W 2006 roku Roto li­czy­ła 71 miesz­kań­ców. Prze­mysł spo­żyw­czy, oś­ro­dek tu­ry­stycz­ny.

Wikipedia


rotograwiura

prze­my­sło­wa od­mia­na druku wklę­słe­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) druk. jedna z metod druku wklę­słe­go;

 (1.2) druk. wy­druk wy­ko­na­ny me­to­dą ro­to­gra­wiu­ry (1.1)

Wiktionary

Ro­to­gra­wiu­ra – prze­my­sło­wa od­mia­na druku wklę­słe­go sto­so­wa­na do druku naj­wyż­szych na­kła­dów, szcze­gól­nie ko­lo­ro­wych cza­so­pism oraz opa­ko­wań. Sta­no­wi ulep­szo­ną formę świa­tło­dru­ku. Formą dru­ko­wą jest tutaj me­ta­lo­wy cy­lin­der z wy­gra­we­ro­wa­nym me­cha­nicz­nie lub wy­ko­na­nym tech­ni­ką adre­so­wą obra­zem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Cio­cia Wie­sia pra­co­wa­ła jako re­tu­szer na od­dzia­le ro­to­gra­wiu­ry, co oz­na­cza­ło, że nie ma jej w domu od rana do obia­du lub od obia­du do wie­czo­ra, w za­leż­no­ści od tego, na którą zmia­nę cho­dzi­ła do pracy.

Wiktionary


rotokas

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. język z grupy wschod­nio­pa­pu­a­skiej uży­wa­ny na wy­spie Bo­u­ga­in­vil­le;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Al­fa­bet w ję­zy­ku ro­to­kas liczy za­led­wie dwa­na­ście liter.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. roo

Wiktionary


rotomageński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ro­to­ma­giem, do­ty­czą­cy Ro­to­ma­gu (współcz. Rouen)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Rotomag mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) współcz. rueński

Wiktionary


rotomat

urzą­dze­nie do prze­cho­wy­wa­nia ze­gar­ka z au­to­ma­tycz­nym me­cha­niz­mem kon­tro­lu­ją­cym pracę sprę­ży­ny na­pę­do­wej ze­gar­ka; na­krę­cacz, na­krę­car­ka


SJP.pl

Ro­to­mat – za­si­la­ne z ba­te­rii lub sieci elek­trycz­nej urzą­dze­nie do prze­cho­wy­wa­nia ze­gar­ków z au­to­ma­tycz­nym na­cią­giem oraz do ich na­krę­ca­nia. Ro­to­ma­ty sto­so­wa­ne są, gdy wła­ści­ciel ze­gar­ka au­to­ma­tycz­ne­go nie nosi cza­so­mie­rza ze sobą, bądź też, jeśli po­sia­da on co najm­niej dwa ze­gar­ki z au­to­ma­tycz­nym na­cią­giem. Jest to szcze­gól­nie przy­dat­ne, gdy ze­ga­rek wy­po­sa­żo­ny jest w kom­pli­ka­cje – na przy­kład ka­len­darz czy wska­za­nie faz Księ­ży­ca.

Wikipedia


rotor

ina­czej: wir­nik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. ru­cho­ma część ma­szy­ny lub urzą­dze­nia wy­ko­nu­ją­ca ruch obro­to­wy, wir­nik

 (1.2) techn. cy­lin­drycz­ny piec obro­to­wy słu­żą­cy do otrzy­my­wa­nia stali z cie­kłej su­rów­ki wy­so­ko­fos­fo­ro­wej

 (1.3) me­te­o­rol. ob­szar o sil­nej tur­bu­len­cji po­wie­trza, pow­sta­ją­cy pod falą wia­tru hal­ne­go po za­wietrz­nej stro­nie pasma gór­skie­go

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • rotor (me­cha­ni­ka), pra­wi­dło­wo wir­nik, część wi­ru­ją­ca urzą­dze­nia lub ma­szy­ny
  • rotor (me­te­o­ro­lo­gia)
  • rotor Pro­gram­ming
  • rotor Flett­ne­ra – al­ter­na­tyw­ny wia­tro­wy napęd dla stat­ków
  • Rotor (ze­spół mu­zycz­ny) – wę­gier­ska grupa mu­zycz­na

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈrɔtɔr, AS: rotor

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rotacja ż., rotowanie n.

 czas. rotować ndk.

 przym. rotorowy, rotacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wirnik

Wiktionary


rotorowy

przy­miot­nik od: rotor


SJP.pl


rototrol

ro­dzaj ma­szy­ny elek­trycz­nej sto­so­wa­nej do wzmac­nia­nia sy­gna­łów elek­trycz­nych


SJP.pl


rotowany

osoba zwol­nio­na z zaj­mo­wa­ne­go sta­no­wi­ska na wyż­szej uczel­ni z po­wo­du nie­u­zy­ska­nia wy­ma­ga­ne­go stop­nia na­u­ko­we­go


SJP.pl


rotować

1. wpro­wa­dzać w ruch obro­to­wy wokół włas­nej osi;
2. obra­cać się wokół włas­nej osi; wi­ro­wać, krę­cić się;
3. zwal­niać z zaj­mo­wa­ne­go sta­no­wi­ska na wyż­szej uczel­ni z po­wo­du nie­u­zy­ska­nia wy­ma­ga­ne­go stop­nia na­u­ko­we­go


SJP.pl


rotowy

→ rota (jed­nost­ka pie­cho­ty), np. ro­to­wy ogień


SJP.pl


rotschild

[czy­taj: ROTszylt] naz­wi­sko


SJP.pl


rottenberg

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Anda Rot­ten­berg (ur. 1944) – pol­ska hi­sto­ryk sztu­ki
  • Lud­wig Rot­ten­berg (1865–1932) – au­striac­ki kom­po­zy­tor i dy­ry­gent
  • Silke Rot­ten­berg (ur. 1972) – nie­miec­ka pił­kar­ka

Wikipedia


rotterdam

[czy­taj: ROterdam] mia­sto w Ho­lan­dii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w za­chod­niej Ho­lan­dii, w pro­win­cji Ho­lan­dia Po­łud­nio­wa;

Wiktionary

Rot­ter­dam – mia­sto w za­chod­niej Ho­lan­dii, w pro­win­cji Ho­lan­dia Po­łud­nio­wa, sta­no­wi po­łud­nio­wą część Rand­sta­du, szó­ste­go naj­więk­sze­go ob­sza­ru me­tro­po­li­tal­ne­go w Eu­ro­pie, który za­miesz­ku­je ok. 6,7 mi­lio­na ludzi. Dru­gie pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści mia­sto w Ho­lan­dii, po­sia­da­ją­ce naj­więk­szy port mor­ski w Eu­ro­pie, cią­gną­cy się na dłu­gość 40 km.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. rotterdamczyk mos., rotterdamka ż.

 przym. rotterdamski

Wiktionary


rotterdamczyk

[czy­taj: ro­ter­dam­czyk] miesz­ka­niec Rot­ter­da­mu, mia­sta w Ho­lan­dii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Rot­ter­da­mu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ra­fa­le, czyż­byś miał coś prze­ciw­ko rot­ter­dam­czy­kom?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Rotterdam mrz.

:: fż. rotterdamka ż.

 przym. rotterdamski

Wiktionary


rotterdamka

[czy­taj: ro­ter­dam­ka] miesz­kan­ka Rot­ter­da­mu (mia­sta w Ho­lan­dii)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Rot­ter­da­mu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Rotterdam mrz.

:: fm. rotterdamczyk mos.

 przym. rotterdamski

Wiktionary


rotterdamski

przy­miot­nik od: Rot­ter­dam


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Rot­ter­da­mem, do­ty­czą­cy Rot­ter­da­mu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Rotterdam mrz., rotterdamczyk mos., rotterdamka ż.

Wiktionary


rottweiler

[czy­taj: rot­waj­ler] rasa psa obron­ne­go o krę­pej, mu­sku­lar­nej bu­do­wie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) kynol. rasa gład­ko­wło­sych psów o sil­nym ciele wy­wo­dzą­ca się z Ger­ma­nii;

Wiktionary

Rott­we­i­ler – rasa psa za­li­cza­na do grupy mo­lo­sów w typie ma­sti­fa (typ do­go­wa­ty). Zgod­nie z kla­sy­fi­ka­cją FCI (FCI gr.2, sek­cja 2.1, stan­dard 147) na­le­ży do grupy psów pra­cu­ją­cych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W roku 1910 rott­we­i­ler zo­stał ofi­cjal­nie uz­na­ny za psa po­li­cyj­ne­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rottweilerka

Wiktionary


rotuma

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wyspa po­cho­dze­nia wul­ka­nicz­ne­go na Oce­a­nie Spo­koj­nym, sta­no­wią­ca de­pen­den­cję Fidżi;

Wiktionary

Ro­tu­ma – wyspa po­cho­dze­nia wul­ka­nicz­ne­go na Oce­a­nie Spo­koj­nym, na­le­ży do Fidżi. Po­wierzch­nia wy­no­si 44 km² (z przy­brzeż­ny­mi wy­sep­ka­mi 47 km²). Ma dwa ty­sią­ce miesz­kań­ców (2007), są to głów­nie Po­li­ne­zyj­czy­cy.

Od­kry­ta w 1791 przez bry­tyj­ski sta­tek Pan­do­ra pod­czas po­szu­ki­wań zbun­to­wa­nych ma­ry­na­rzy ze stat­ku HMS Bo­un­ty.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tuż obok Fuji leży ta­jem­ni­cza wyspa Ro­tu­ma.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rɔˈtũma, AS: rotũma

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rotumański mrz.

 przym. rotumański

Wiktionary


rotunda

1. bu­dow­la za­ło­żo­na na pla­nie koła;
2. re­pre­zen­ta­cyj­na okrą­gła sala, ty­po­wa dla pa­ła­ców ba­ro­ku i kla­sy­cyz­mu;
3. dawny, długi płaszcz dam­ski;
4. krój pisma dru­kar­skie­go o za­o­krą­glo­nym kształ­cie liter


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ar­chit. bu­dow­la wznie­sio­na na pla­nie koła;

 (1.2) hist. modny w XIX wieku płaszcz dam­ski, skro­jo­ny na pla­nie koła, po­sia­da­ją­cy pio­no­we roz­cię­cia na ręce i za­pi­na­ny na małe gu­zi­ki

 (1.3) ar­chit. cha­rak­te­ry­stycz­na dla ba­ro­ko­wych i kla­sy­cy­stycz­nych pa­ła­ców okrą­gła sala re­pre­zen­ta­cyj­na

 (1.4) druk. krój czcion­ki dru­kar­skiej, ma­ją­cy za­o­krą­glo­ne li­te­ry, od­mia­na pisma go­tyc­kie­go;

Wiktionary

Ro­tun­da ("łac. ro­tun­dus" - okrą­gły) – bu­dow­la w ukła­dzie cen­tral­nym, wznie­sio­na na pla­nie koła. Skła­da się z jed­ne­go po­mie­szcze­nia przy­kry­te­go czę­sto ko­pu­łą, cza­sem z do­bu­do­wa­ny­mi ap­sy­da­mi. Ro­tun­da może sta­no­wić bu­dy­nek zam­knię­ty, cza­sem oko­lo­ny ko­lum­na­dą (tolos). Bu­dow­le tego typu znane są od sta­ro­żyt­no­ści.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: rɔˈtũnda, AS: rotũnda

Wiktionary

Powiązane:

 przym. rotundowy

Wiktionary


rotundka

zdrob­nie­nie od: ro­tun­da


SJP.pl


roturier

[czy­taj: roturJE] czło­wiek spoza stanu szla­chec­kie­go; ple­be­jusz, niesz­lach­cic


SJP.pl


rotuła

dawny po­e­mat o cha­rak­te­rze pie­śnio­wo-ele­gij­nym, o te­ma­ty­ce re­li­gij­nej lub mo­ra­li­stycz­no-dy­dak­tycz­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. liter. krót­ki sta­ro­pol­ski po­e­mat pie­śnio­wo-ele­gij­ny o te­ma­ty­ce re­li­gij­nej lub dy­dak­tycz­no-mo­ra­li­stycz­nej

Wiktionary


roty

1. tekst przy­się­gi, przy­rze­cze­nia;
2. dawna pol­ska jed­nost­ka pie­cho­ty za­cięż­nej li­czą­ca do trzy­stu żoł­nie­rzy;
3. śred­nio­wiecz­ny in­stru­ment stru­no­wy bę­dą­cy pro­to­ty­pem skrzy­piec;
4. daw­niej: tor­tu­ra po­le­ga­ją­ca na wpla­ta­niu ska­za­ne­go w koło


SJP.pl

Roty ( Роти) – osied­le na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie do­niec­kim, w re­jo­nie bach­muc­kim. W 2001 li­czy­ło 82 miesz­kań­ców.

Wikipedia


rotyczny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) jęz. ce­chu­ją­cy się wy­ma­wia­niem gło­ski IPA4|r.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ro n., rho n., rotyczność ż., rotyzowanie n., rotyzacja ż., rotacyzm m.

 czas. rotyzować ndk.

 przym. nierotyczny

Wiktionary


rouault

[czy­taj: ruO] naz­wi­sko


SJP.pl


roubaix

[czy­taj: ruBE] mia­sto we Fran­cji


SJP.pl

Ro­u­ba­ix ([]; Ro­ba­a­is) – gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Hauts-de-Fran­ce, w de­par­ta­men­cie Nord, na gra­ni­cy z Bel­gią, da­le­kie przed­mie­ście Lille po­łą­czo­ne z me­tro­po­lią szyb­ką ko­le­ją pod­miej­ską i linią tram­wa­jo­wą.

We­dług da­nych na rok 1990 gminę za­miesz­ki­wa­ło 97 746 osób, a gę­stość za­lud­nie­nia wy­no­si­ła 7388 osób/km² (wśród 1549 gmin re­gio­nu Nord-Pas-de-Ca­la­is Ro­u­ba­ix pla­su­je się na 2. miej­scu pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści, na­to­miast pod wzglę­dem po­wierzch­ni na miej­scu 169.).

Wikipedia


rouen

[czy­taj: ruĄ] mia­sto we Fran­cji


SJP.pl

Rouen ([]) – mia­sto i gmina w pół­noc­nej Fran­cji, w re­gio­nie Nor­man­dia, w de­par­ta­men­cie Sek­wa­na Nad­mor­ska, po­ło­żo­ne nad Sek­wa­ną.

We­dług da­nych na rok 2011 gminę za­miesz­ki­wa­ły 111 553 osoby, a gę­stość za­lud­nie­nia wy­no­si­ła 5218 osób/km² (wśród 1421 gmin Gór­nej Nor­man­dii Rouen pla­su­je się na 2. miej­scu pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści (po Ha­wrze), na­to­miast pod wzglę­dem po­wierzch­ni na miej­scu 43.).

Wikipedia


rougemont

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ro­u­ge­mont – gmina w re­gio­nie Bur­gun­dia
  • Ro­u­ge­mont – gmina w re­gio­nie Fran­che-Comté
  • Ro­u­ge­mont-le-Château – gmina
  • Ro­u­ge­mont – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Ka­ro­li­na Pół­noc­na
  • Ro­u­ge­mont – gmina w kan­to­nie Vaud, w okrę­gu Ri­vie­ra-Pays-d’En­ha­ut
  • Ro­u­ge­mont – miej­sco­wość w gmi­nie Soral, w kan­to­nie Ge­ne­wa
  • Denis de Ro­u­ge­mont – szwaj­car­ski ese­i­sta
  • La­cha­pel­le-sous-Ro­u­ge­mont
  • Ro­ma­gny-sous-Ro­u­ge­mont

Wikipedia


rouget

[czy­taj: ruŻE] naz­wi­sko


SJP.pl


rough

[czy­taj: raf] szkic re­kla­my, zwy­kle na­ry­so­wa­ny odręcz­nie


SJP.pl


rourke

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Byron P. Ro­ur­ke – ka­na­dyj­ski psy­cho­log
  • Mic­key Ro­ur­ke – ame­ry­kań­ski aktor, sce­na­rzy­sta, re­ży­ser i pro­du­cent fil­mo­wy
  • Ra­chel Ro­ur­ke – au­stra­lij­ska siat­kar­ka

Wikipedia


rousseau

[czy­taj: ruSO] naz­wi­sko fran­cu­skie, m.in. Jean Jac­qu­es Ro­us­se­au (1712-78) - pi­sarz, fi­lo­zof, te­o­re­tyk mu­zy­ki; Henri Ro­us­se­au (zwany Cel­ni­kiem, Le Do­u­a­nier; 1844-1910) - ma­larz; Théodore Ro­us­se­au (1812-67) - ma­larz i gra­fik; Jean Bap­ti­ste Ro­us­se­au (1671-1741) - poeta


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Henri Ro­us­se­au – fran­cu­ski ma­larz prze­ło­mu XIX i XX wieku
  • Jean-Jac­qu­es Ro­us­se­au – szwaj­car­ski fi­lo­zof XVIII wieku
  • Jean-Bap­ti­ste Ro­us­se­au – fran­cu­ski poeta i dra­ma­turg epoki ba­ro­ku
  • Théodore Ro­us­se­au – fran­cu­ski ma­larz XIX wieku
  • Da­niel­le Ro­us­se­au – bo­ha­ter­ka se­ria­lu Lost – Za­gu­bie­ni
  • Kamil Jakub Ro­us­se­au – poeta pol­ski ur. 01.08.1947 w Czę­sto­cho­wie. Wy­da­ne to­mi­ki wier­szy: „Nie­po­kor­na dusza, czyli layer cake”() ;„ICH TROJE I...” (); „Ap­pas­sio­na­ta...czyli co mi w duszy gra...” ()

Wikipedia


roussillon

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ro­us­sil­lon – kra­i­na hi­sto­rycz­na w po­łud­nio­wej Fran­cji, obec­nie współt­wo­rzy re­gion ad­mi­ni­stra­cyj­ny Ok­sy­ta­nia
  • Ro­us­sil­lon (Va­uc­lu­se) – fran­cu­ska gmina w re­gio­nie Pro­wan­sja-Alpy-La­zu­ro­we Wy­brze­że
  • Ro­us­sil­lon (Isère) – fran­cu­ska gmina w re­gio­nie Ower­nia-Rodan-Alpy
  • Ro­us­sil­lon – re­gio­nal­na gmina hrab­stwa (MRC) w re­gio­nie ad­mi­ni­stra­cyj­nym Montérégie pro­win­cji Qu­e­bec, w Ka­na­dzie

Wikipedia


roussoizm

[czy­taj: rus­so­izm] prąd li­te­rac­ki w pi­śmien­nict­wie oś­wie­ce­nia in­spi­ro­wa­ny twór­czo­ścią fran­cu­skie­go fi­lo­zo­fa i pi­sa­rza Jeana Jac­qu­es'a Ro­us­se­au


SJP.pl


router

urzą­dze­nie lub pro­gram za­pew­nia­ją­ce łącz­ność mię­dzy róż­ny­mi sie­cia­mi kom­pu­te­ro­wy­mi; ruter


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) in­form. urzą­dze­nie sie­cio­we łą­czą­ce ze sobą użyt­kow­ni­ków róż­nych sieci, peł­nią­ce rolę węzła ko­mu­ni­ka­cyj­ne­go;

Wiktionary

Na tę stro­nę wska­zu­je „ruter”. Zo­bacz też: Ruter AS – or­ga­ni­za­tor tran­spor­tu pu­blicz­ne­go w Oslo i okrę­gu Akers­hus.

Ro­u­ter (ruter, w do­słow­nym tłu­ma­cze­niu – tra­sow­nik, pol. wym. []) – urzą­dze­nie sie­cio­we dzia­ła­ją­ce w trze­ciej war­stwie mo­de­lu OSI. Jego za­da­niem jest łą­cze­nie róż­nych sieci kom­pu­te­ro­wych (róż­nych w sen­sie in­for­ma­tycz­nym, to jest o róż­nych kla­sach, ma­skach itd.).

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) ruter, rzad. trasownik

Wiktionary


routing

[czy­taj: ru­ting] wyz­na­cza­nie trasy dla pa­kie­tu da­nych w sie­ciach te­le­in­for­ma­tycz­nych; ru­ting, ro­u­to­wa­nie, tra­so­wa­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) in­form. wyz­na­cza­nie trasy dla pa­kie­tu da­nych w sieci kom­pu­te­ro­wej, a na­stęp­nie wy­sła­nie go tą trasą;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrutʲĩŋk, AS: rutʹĩŋk

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) trasowanie, ruting, rutowanie

Wiktionary


routować

[czy­taj: ru­to­wać] śro­do­wi­sko­wo: wyz­na­czać trasę dla pa­kie­tu da­nych w sie­ciach te­le­in­for­ma­tycz­nych; tra­so­wać


SJP.pl


rouz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. raz (po­je­dyn­cza re­a­li­za­cja czyn­no­ści)

li­czeb­nik mnoż­ny

 (2.1) gw-pl|Górny Śląsk. raz (jed­no­krot­nie)

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. gw. Górny Śląsk roz, rołz

Wiktionary


rouza

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. bot. róża

Wiktionary


rovaniemi

mia­sto w Fin­lan­dii


SJP.pl

Ro­va­nie­mi – mia­sto w pół­noc­nej Fin­lan­dii, u uj­ścia rzeki Ou­na­sjo­ki do Kemi, kilka ki­lo­me­trów na po­łud­nie od pół­noc­ne­go koła pod­bie­gu­no­we­go.

Wikipedia


rover

[czy­taj: roł­wer lub rower] marka sa­mo­cho­dów i firma


SJP.pl

Rover – bry­tyj­ska marka sa­mo­cho­dów oso­bo­wych pro­du­ko­wa­nych w la­tach 1904–2005, na­le­żą­ca ko­lej­no do przed­się­biorstw Rover Com­pa­ny (do 1967), Le­y­land Mo­tors (1967–1968), Bri­tish Le­y­land (1968–1986), Rover Group (1986–2000) i osta­tecz­nie MG Rover Group (2000–2005).

Wikipedia


row

[czy­taj: row] skrót od: Ryb­nic­ki Okręg Wę­glo­wy


SJP.pl


rowasz

dawne wę­gier­skie pismo ru­no­po­dob­ne


SJP.pl

Ro­wasz ( Székely rovásírás) – pismo ru­no­po­dob­ne.

Uży­wa­ne było przed ro­kiem 1000. Pismo to zbli­żo­ne jest do pisma in­skryp­cji sta­ro­tur­kij­skich znad rzeki Or­chon w Mon­go­lii z VIII wieku (tzw. run tu­rec­kich), z kolei pismo or­choń­skie jest po­dob­ne do pisma w Ko­dek­sie z Ro­hoń­ca.

Wikipedia


rowecki

naz­wi­sko


SJP.pl


rowek

mały rów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mały rów

 (1.2) techn. po­dłuż­ne wgłę­bie­nie w me­ta­lo­wych przed­mio­tach

 (1.3) pot. szcze­li­na po­mię­dzy po­ślad­ka­mi

Wiktionary

Rowek – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie so­kól­skim, w gmi­nie Szu­dzia­ło­wo.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa bia­ło­stoc­kie­go.

Wier­ni ko­ścio­ła rzym­sko­ka­to­lic­kie­go na­le­żą do pa­ra­fii św. Win­cen­te­go Fer­re­riu­sza i św. Bar­tło­mie­ja Apo­sto­ła w Szu­dzia­ło­wie.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈrɔvɛk, AS: rovek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rów m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bruzda, wycięcie, karb, wyżłobienie, żłobek

Wiktionary


rower

1. po­jazd ma­ją­cy sio­deł­ko i kie­row­ni­cę, na­pę­dza­ny siłą mię­śni nóg za po­mo­cą pe­da­łów;
2. urzą­dze­nie do ćwi­czeń, imi­tu­ją­ce jazdę na ro­we­rze - po­jeź­dzie;
3. rower gór­ski - rower do jazdy po wznie­sie­niach i trud­nym te­re­nie; góral;
4. rower wodny - po­jazd wodny osa­dzo­ny na pły­wa­kach, na­pę­dza­ny za po­mo­cą pe­da­łów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) transp. jed­no­śla­do­wy po­jazd na­pę­dza­ny siłą ludz­kich mię­śni;

 (1.2) sport. nie­ru­cho­my tre­na­żer z pe­da­ła­mi wy­ko­na­ny na wzór ro­we­ru (1.1)

 (1.3) sport. ro­dzaj pro­ste­go ćwi­cze­nia gim­na­stycz­ne­go wy­ko­ny­wa­ne­go ru­chem nóg w po­zy­cji le­żą­cej

Wiktionary

Zo­bacz też: film o tym ty­tu­le.

Rower – jedno- lub wie­lo­śla­do­wy po­jazd ko­ło­wy na­pę­dza­ny siłą mię­śni po­ru­sza­ją­cych się nim osób za po­mo­cą prze­kład­ni me­cha­nicz­nej, naj­czę­ściej wpra­wia­nej w ruch no­ga­mi za poś­red­nict­wem pe­da­łów, a w czę­ści kon­struk­cji także za po­mo­cą korb ręcz­nych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Oden­se nowa fi­lo­zo­fia ma za cel stwo­rzyć mia­sto na bar­dziej ludz­ką skalę, żeby miesz­kań­cy byli szczę­śli­wi i zdrow­si. A w sercu tych zmian znaj­du­ją się ro­we­ry.

 (1.1) Rower ten ma sta­lo­wą ramę, którą można zło­żyć na pół, na czas tran­spor­tu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrɔvɛr, AS: rover

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rowerzysta mos., rowerzystka ż., rowerownia ż.

:: zdrobn. rowerek mrz.

 przym. rowerowy

 przysł. rowerowo

 czas. rowerować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bicykl; gw. Górny Śląsk koło, gw. Poznań kufta, kuwta, koło

Wiktionary


rowerek

1. zdrob­nie­nie od: rower;
2. ćwi­cze­nie gim­na­stycz­ne po­le­ga­ją­ce na wy­ko­ny­wa­niu w po­zy­cji le­żą­cej ko­li­stych ru­chów unie­sio­ny­mi i zgię­ty­mi w ko­la­nach no­ga­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: rower

 (1.2) mały rower dzie­cię­cy

 (1.3) pot. przy­rząd tre­nin­go­wy do pe­da­ło­wa­nia w miej­scu

 (1.4) sport. ćwi­cze­nie gim­na­stycz­ne, po­le­ga­ją­ce na le­że­niu na ple­cy­e­cach i wy­ko­ny­wa­niu no­ga­mi ruchu jak pod­czas jazdy na ro­we­rze

 (1.5) środ. sport. w te­ni­sie wynik 6:0, 6:0

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pie­szo do cen­trum doj­dziesz w kwa­drans, a ro­wer­kiem w mig.

 (1.2) Dziec­ko je­cha­ło na ro­wer­ku, a matka szła z tyłu.

 (1.4) Na za­ję­ciach na­u­czy­ciel kazał robić nam ro­we­rek przez 10 (= dzie­sięć) minut.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rɔˈvɛrɛk, AS: roverek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rower m., rowerzysta m., rowerzystka ż., rowerownia ż.

 przym. rowerowy

Wiktionary


rowerga

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) hist. geogr. daw. Ro­u­er­gue

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Rowergia

Wiktionary


rowergia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) hist. geogr. daw. Ro­u­er­gue

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Rowerga

Wiktionary


rowerkować

po­tocz­nie: jeź­dzić na ro­we­rze; ro­we­ro­wać


SJP.pl


rowerkowy

→ ro­we­rek


SJP.pl

Patrz:

rowerek

rowerosacrum

[czy­taj: ro­we­ro­sa­krum] uro­czy­stość poś­wię­ce­nia ro­we­rów


SJP.pl


rowerostrada

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) droga ro­we­ro­wa przy­sto­so­wa­na do szyb­kie­go ruchu ro­we­rów

Wiktionary


rowerować

po­tocz­nie: jeź­dzić na ro­we­rze; ro­wer­ko­wać


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) pot. jeź­dzić na ro­we­rze

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rower mrz., rowerowanie n., rowerzysta mos., rowerzystka ż.

 przym. rowerowy

Wiktionary


rowerownia

miej­sce do prze­cho­wy­wa­nia ro­we­rów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wy­dzie­lo­ne po­mie­szcze­nie przez­na­czo­ne na ro­we­ry;

Wiktionary

Ro­we­row­nia – in­fra­struk­tu­ra przez­na­czo­na do par­ko­wa­nia ro­we­ru, zwy­kle dłu­go­ter­mi­no­we­go; Naj­czę­ściej za­da­szo­na prze­strzeń z uchwy­ta­mi na rower, wie­sza­ka­mi ro­we­ro­wy­mi lub sto­ja­ka­mi ro­we­ro­wy­mi lub in­ny­mi ele­men­ta­mi mon­to­wa­nia, cza­sem bok­sa­mi; Prze­strzeń / po­mie­szcze­nie w bu­dyn­ku, które zo­sta­ły przez­na­czo­ne w ro­we­ry pra­cow­ni­ków lub miesz­kań­ców.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. rower mrz., rowerek mrz., rowerzysta mos., rowerzystka ż.

 przym. rowerowy

Wiktionary


rowerowo

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób ro­we­ro­wy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rower mrz., rowerzysta mos.

Wiktionary


rowerowy

→ rower


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy ro­we­rów, te­ma­tycz­nie zwią­za­ny z ro­we­ra­mi, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla ro­we­rów, przez­na­czo­ny dla ro­we­rów

Wiktionary

Patrz:

rower

Przykłady

 (1.1) Po­sze­dłem do skle­pu ro­we­ro­we­go po nowe koło.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɔvɛˈrɔvɨ, AS: roverovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rower mrz., rowerek mrz., rowerzysta mos., rowerzystka ż., rowerownia ż.

 czas. rowerować

Wiktionary


roweroza

zbyt czę­ste prze­mie­szcza­nie się na ro­we­rze


SJP.pl


rowerzysta

osoba ja­dą­ca na ro­we­rze


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba ja­dą­ca na ro­we­rze;

Wiktionary

Ro­we­rzy­sta, rza­dziej cy­kli­sta – osoba prze­mie­szcza­ją­ca się za po­mo­cą ro­we­ru. W XIX w. w Pol­sce osoby jeż­dżą­ce na ro­we­rach na­zy­wa­no "cy­kli­sta­mi", "bi­cy­kli­sta­mi", "ko­łow­ca­mi", "ko­łow­ni­ka­mi" lub "ko­la­rza­mi". Słowo "ro­we­rzy­sta" po­ja­wi­ło się w okre­sie mię­dzy­wo­jen­nym, po­cho­dzi od słowa "rower", a poś­red­nio od nazwy bry­tyj­skiej firmy „Rover”.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ro­we­rzy­ści na ścież­ce ro­we­ro­wej gło­śno na­rze­ka­li na nie­pra­wi­dło­wo za­par­ko­wa­ne po­ja­zdy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɔvɛˈʒɨsta, AS: rovežysta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rower mrz., rowerek mrz., rowerownia ż.

:: fż. rowerzystka ż.

 czas. rowerować ndk.

 przym. rowerowy, rowerkowy

 przysł. rowerowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cyklista

Wiktionary


rowerzystka

→ ro­we­rzy­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta, która je­dzie na ro­we­rze

Wiktionary

Patrz:

rowerzysta

Przykłady

 (1.1) Ro­we­rzyst­ki na ścież­ce ro­we­ro­wej gło­śno na­rze­ka­ły na nie­pra­wi­dło­wo za­par­ko­wa­ne po­ja­zdy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɔvɛˈʒɨstka, AS: rovežystka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rower mrz., rowerek mrz., rowerownia ż.

:: fm. rowerzysta mos.

 przym. rowerowy

 czas. rowerować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cyklistka

Wiktionary


rowerówka

po­tocz­nie:
1. wy­ciecz­ka ro­we­ro­wa;
2. droga ro­we­ro­wa;
3. wy­dział ro­we­ro­wy w fa­bry­ce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ścież­ka ro­we­ro­wa

Wiktionary


rowiak

dłuto rzeź­biar­skie


SJP.pl


rowicki

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ha­li­na Ro­wic­ka (ur. 1951) – pol­ska ak­tor­ka
  • Bo­le­sław Ro­wic­ki (1899-1940) – ka­pi­tan re­zer­wy Woj­ska Pol­skie­go
  • Le­szek Ro­wic­ki (ur. 1955) – pol­ski urzęd­nik
  • Ma­riusz Ro­wic­ki (ur. 1985) – pol­ski ju­do­ka
  • Piotr Ro­wic­ki (ur. 1970) – pol­ski pił­karz
  • Piotr Ro­wic­ki (ur. 1975) – pol­ski pi­sarz
  • Wi­told Ro­wic­ki (1914-1989) – pol­ski dy­ry­gent

Wikipedia


rowiński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alek­san­der Ro­wiń­ski – pol­ski pi­sarz, wy­daw­ca, autor re­por­ta­ży
  • Jerzy Ro­wiń­ski – pol­ski dzien­ni­karz mu­zycz­ny
  • To­masz Ro­wiń­ski – pol­ski hi­sto­ryk idei, pu­bli­cy­sta i re­dak­tor
  • Woj­ciech Ro­wiń­ski – pol­ski le­karz, chi­rurg, tran­splan­to­log

Wikipedia


rowkarka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. ro­dzaj wal­car­ki do prac bla­char­sko-de­kar­skich;

Wiktionary

Row­kar­ka (lub: żło­biar­ka) to ma­szy­na, ro­dzaj wal­car­ki do prac bla­char­sko-de­kar­skich, wy­ko­ny­wa­nych tech­ni­ką obrób­ki pla­stycz­nej na zimno. Spo­ty­ka­ne nazwy żar­go­no­we to: fel­car­ka, zy­ków­ka, sick­ma­szy­na (z niem. Sic­ken­mas­chi­ne). Inne sto­so­wa­ne nazwy, wzię­te od wy­ko­ny­wa­nych na żło­biar­ce prac to: wy­o­blar­ka, pro­fi­lar­ka, fal­car­ka.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za­kład ślu­sar­ski za­ku­pił bar­dzo drogą row­kar­kę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rɔfˈkarka, AS: rofkarka

Wiktionary


rowkowanie

1. robić w czymś wgłę­bie­nia, żłob­ki, rowki; żło­bić, żłob­ko­wać, wyż­ła­biać, ryć;
2. w po­li­gra­fii: wy­ci­skać rowki w wyt­wo­rach pa­pier­ni­czych, w miej­scach zgi­na­nia; bi­go­wać


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • w po­li­gra­fii (inna nazwa): bi­go­wa­nie
  • row­ko­wa­nie (obrób­ka) – ro­dzaj obrób­ki me­cha­nicz­nej­wy­ko­ny­wa­nie row­ków, naj­czę­ściej przez wy­gnia­ta­nie (obrób­ka) lub wy­ci­na­nie (obrób­ka)
  • Row­kar­ka
  • Biga (po­li­gra­fia), An­ty­bi­ga

Wikipedia


rowkowaty

przy­po­mi­na­ją­cy kształ­tem rowek, po­dob­ny do rowka


SJP.pl


rowkować

1. robić w czymś wgłę­bie­nia, żłob­ki, rowki; żło­bić, żłob­ko­wać, wyż­ła­biać, ryć;
2. w po­li­gra­fii: wy­ci­skać rowki w wyt­wo­rach pa­pier­ni­czych, w miej­scach zgi­na­nia; bi­go­wać


SJP.pl


rowkowy

→ rowek


SJP.pl

Patrz:

rowek

rowokół

Ro­wo­kół ( Re­ve­kol) – wzgó­rze po­lo­dow­co­we o wy­so­ko­ści 114,8 m n.p.m. na Wy­so­czyź­nie Dam­nic­kiej, po­ło­żo­ne w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie słup­skim, w gmi­nie Smoł­dzi­no, w od­le­gło­ści 6 km od morza.

Znaj­du­je się na te­re­nie Sło­wiń­skie­go Parku Na­ro­do­we­go, bar­dzo do­brze wi­docz­ny z morza że­glar­ski punkt na­wi­ga­cyj­ny, od­no­to­wa­ny na naj­star­szych ma­pach mor­skich tej czę­ści Bał­ty­ku. Pa­lo­ne na szczy­cie wzgó­rza ogni­ska ułat­wia­ły nocną że­glu­gę. Około 0,5 km od wierz­choł­ka Ro­wo­ko­łu leży wieś Smoł­dzi­no.

Wikipedia


rowowy

zwią­za­ny z rowem, np. mo­stek ro­wo­wy


SJP.pl


rowy

1. po­dłuż­ny dół wy­ko­pa­ny w ziemi;
2. głę­bo­ki wykop z na­sy­pem chro­nią­cy przed ogniem nie­przy­ja­cie­la; okop


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Rowy – część wsi Wólka Ple­bań­ska w woj. lu­bel­skim, w pow. bial­skim, w gmi­nie Biała Pod­la­ska
  • Rowy – część wsi Łu­ko­wa w woj. lu­bel­skim, w pow. bił­go­raj­skim, w gmi­nie Łu­ko­wa
  • Rowy – część wsi Potok Górny w woj. lu­bel­skim, w pow. bił­go­raj­skim, w gmi­nie Potok Górny
  • Rowy – część wsi Do­bu­żek w woj. lu­bel­skim, w pow. to­ma­szow­skim, w gmi­nie Ła­szczów
  • Rowy – część wsi Bon­dyrz w woj. lu­bel­skim, w pow. za­moj­skim, w gmi­nie Ada­mów
  • Rowy – część wsi Stuż­no w woj. łódz­kim, w pow. opo­czyń­skim, w gmi­nie Opocz­no
  • Rowy – wieś w woj. łódz­kim, w pow. sie­radz­kim, w gmi­nie Wró­blew
  • Rowy – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. gar­wo­liń­skim, w gmi­nie Ła­ska­rzew
  • Rowy – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. puł­tu­skim, w gmi­nie Obry­te
  • Rowy – przy­sió­łek wsi Za­le­sza­ny w woj. pod­la­skim, w pow. haj­now­skim, w gmi­nie Kle­szcze­le
  • Rowy – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. słup­skim, w gmi­nie Ustka
  • Rowy – przy­sió­łek w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. kę­trzyń­skim, w gmi­nie Bar­cia­ny

Wikipedia


rowylon

ocie­pla­ją­ce włó­kno an­ty­a­ler­gicz­ne, uży­wa­ne do wy­ro­bu odzie­ży; rho­vy­lon


SJP.pl


roxana

Ro­xa­na – wieś w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie Ma­di­son.

Wikipedia


royals

[czy­taj: ro­jals] po­tocz­nie: czło­nek ro­dzi­ny kró­lew­skiej


SJP.pl

„Ro­y­als” – in­die­po­po­wy utwór no­wo­ze­landz­kiej pio­sen­kar­ki Lorde. Utwór wy­da­ny zo­stał w marcu 2013 roku przez wyt­wór­nię pły­to­wą Uni­ver­sal Music Group, jako de­biu­tanc­ki sin­gel pio­sen­kar­ki z jej pier­wsze­go mi­nial­bu­mu, za­ty­tu­ło­wa­ne­go "The Love Club EP". Tekst ut­wo­ru zo­stał na­pi­sa­ny przez Joel'a Litt­le i Lorde, któ­rzy także za­ję­li się wraz z Amber Easby się jego pro­duk­cją.

Wikipedia


roz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. raz (po­je­dyn­cza re­a­li­za­cja czyn­no­ści)

li­czeb­nik mnoż­ny

 (2.1) gw-pl|Górny Śląsk. raz (jed­no­krot­nie)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Roz w an­try­ju na bi­fy­ju stoła szklon­ka po ka­fy­ju.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. gw. Górny Śląsk rołz, rouz

Wiktionary


roz-

prze­dro­stek

 (1.1) pre­fiks two­rzą­cy cza­sow­ni­ki odrze­czow­ni­ko­we i od­przy­miot­ni­ko­we o zna­cze­niu: uczy­nić coś na wzór cze­goś, po­dob­nym do cze­goś

 (1.2) pre­fiks two­rzą­cy rze­czow­ni­ki po­chod­ne od in­nych rze­czow­ni­ków

 (1.3) pre­fiks do­łą­cza­ny do pod­staw cza­sow­ni­ko­wych, two­rzą­cy cza­sow­ni­ki oz­na­cza­ją­ce róż­no­kie­run­ko­wość

 (1.4) pre­fiks do­łą­cza­ny do pod­staw cza­sow­ni­ko­wych, two­rzą­cy cza­sow­ni­ki oz­na­cza­ją­ce po­dzie­le­nie cze­goś na czę­ści, po­zba­wie­nie pier­wot­ne­go kształ­tu

 (1.5) pre­fiks do­łą­cza­ny do pod­staw cza­sow­ni­ko­wych, two­rzą­cy cza­sow­ni­ki oz­na­cza­ją­ce zwięk­sze­nie roz­mia­ru, in­ten­syw­no­ści itp. cze­goś

 (1.6) pre­fiks do­łą­cza­ny do pod­staw cza­sow­ni­ko­wych, two­rzą­cy cza­sow­ni­ki oz­na­cza­ją­ce po­czą­tek ja­kiejś na­si­la­ją­cej się czyn­no­ści

 (1.7) pre­fiks do­łą­cza­ny do pod­staw cza­sow­ni­ko­wych, two­rzą­cy cza­sow­ni­ki oz­na­cza­ją­ce skoń­cze­nie się cze­goś, wy­czer­pa­nia ja­kichś za­so­bów

 (1.8) pre­fiks do­łą­cza­ny do pod­staw cza­sow­ni­ko­wych, two­rzą­cy cza­sow­ni­ki oz­na­cza­ją­ce zdję­cie, po­zby­cie się cze­goś, co krę­pu­je ruchy

 (1.9) pre­fiks do­łą­cza­ny do pod­staw cza­sow­ni­ko­wych, two­rzą­cy cza­sow­ni­ki oz­na­cza­ją­ce spo­wo­do­wa­nie skut­ków od­wrot­nych do po­przed­nich czyn­no­ści

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) roz­krze­wić, ro­za­nie­lić, roz­ja­śnić

 (1.2) roz­dro­że, roz­głos, roz­ga­łęź­nik

 (1.3) roz­sy­pać, ro­zbiec się, roz­pry­skać

 (1.4) roz­kro­ić, roz­kru­szyć, ro­zbić się, roz­go­to­wać

 (1.5) roz­ple­nić, ro­zbu­do­wać, roz­po­wie­dzieć

 (1.6) roz­krę­cić, roz­pa­lić, roz­gnie­wać się, roz­śmie­szyć

 (1.7) roz­kraść, roz­czę­sto­wać

 (1.8) roz­sio­dłać, roz­piąć

 (1.9) rozm­ro­zić, roz­pleść, roz­mo­tać

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rɔz, AS: roz

Wiktionary


rozagitowywać

pod­ju­dzać, pod­nie­cać, roz­gła­szać przez agi­ta­cję


SJP.pl


rozalcia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) po­u­fa­ła forma żeń­skie­go imie­nia Ro­za­lia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­da­ro­wa­ły­śmy Ro­zal­ci płytę Kory.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Rozalia ż., Rozalka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Rozalia, zdrobn. Rozalka

Wiktionary


rozalia

po­łud­nio­wo­a­me­ry­kań­ski ga­tu­nek małpy o dłu­giej, zło­ci­sto­po­ma­rań­czo­wej sier­ści; mar­mo­ze­ta lwia; lwiat­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

Wiktionary

Ro­za­lia – imię żeń­skie o nie­jas­nej ety­mo­lo­gii. Być może po­cho­dzi od ła­ciń­skich słów "rosa" (róża) i "li­lium" (lilia) lub od sa­me­go słowa "rosa". Moż­li­we jest także po­cho­dze­nie ger­mań­skie, od ger­mań­skich imion dwucz­ło­no­wych z pier­wszym czło­nem "Roz-" ("Hros-"), zob. Ro­za­lin­da, Ro­za­mun­da, Roz­wi­ta.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mam na imię Ro­za­lia i je­stem urzęd­nicz­ką z Cho­cza.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rɔzˈalʲja, AS: rozalʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. Rozalka ż., Rozalcia ż.

Wiktionary


rozalin

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ro­za­lii lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ro­za­lin – wieś w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie opol­skim, w gmi­nie Opole Lu­bel­skie
  • Ro­za­lin – wieś w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie prusz­kow­skim, w gmi­nie Na­da­rzyn
  • Ro­za­lin – wieś w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie wo­ło­miń­skim, w gmi­nie Stra­chów­ka
  • Ro­za­lin – osada leśna w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie wysz­kow­skim, w gmi­nie Wysz­ków
  • Ro­za­lin – wieś w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie tar­no­brze­skim, w gmi­nie Nowa Dęba
  • Ro­za­lin – wieś w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie kło­buc­kim, w gmi­nie Lipie
  • Ro­za­lin – wieś w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie ko­niń­skim, w gmi­nie Ry­chwał
  • Ro­za­lin – wieś w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie słu­pec­kim, w gmi­nie Słup­ca
  • Ro­za­lin – część wsi Po­mia­ny w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie au­gu­stow­skim, w gmi­nie Bar­głów Ko­ściel­ny
  • Ro­za­lin – część wsi Lu­sów­ko w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie poz­nań­skim, w gmi­nie Tar­no­wo Pod­gór­ne
  • Ro­za­lin – mia­stecz­ko w okrę­gu sza­wel­skim, w re­jo­nie po­kroj­skim
  • Ro­za­lin – dawna gmina ist­nie­ją­ca w la­tach 1867–1950

Wikipedia


rozalinda

Ro­za­lin­da – imię żeń­skie po­cho­dze­nia ger­mań­skie­go, oz­na­cza­ją­ce „ła­god­ny koń” i zło­żo­ne z czło­nów: "hros" – „koń” i "linde" – „ła­god­ny, czuły” (por. Ade­lin­da). W póź­niej­szym cza­sie łą­czo­no je z ła­ciń­ską frazą "rosa linda" – „pię­kna róża”. Jest to imię bo­ha­ter­ki ro­man­su Tho­ma­sa Lodge'a "Ro­za­lin­da" i ko­me­dii Szek­spi­ra "Jak wam się po­do­ba". W Ko­ście­le ka­to­lic­kim pa­tron­ką tego imie­nia jest św.Ro­se­li­na, mnisz­ka (zm. 1329).

Wikipedia


rozalinowo

Ro­za­li­no­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie żniń­skim, w gmi­nie Gą­sa­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa byd­go­skie­go. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go (III 2011 r.) li­czy­ła 40 miesz­kań­ców. Jest najm­niej­szą miej­sco­wo­ścią gminy Gą­sa­wa.

Wikipedia


rozaliny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ro­za­lii lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


rozalka

zdrob­nie­nie od: Ro­za­lia (imię żeń­skie)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) po­u­fa­ła forma żeń­skie­go imie­nia Ro­za­lia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie dodz­wo­ni­ły­śmy się do Ro­zal­ki.

 (1.1) Bar­dzo mi się po­do­ba­ła po­wieść „Ro­zal­ka Ola­bo­ga” au­tor­stwa Anny Ka­mień­skiej z 1968 roku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rosarium n., Rozalia ż., Rozalcia ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Rozalia, zdrobn. Rozalcia

Wiktionary


rozalski

naz­wi­sko


SJP.pl


rozamunda

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

Wiktionary

Ro­za­mun­da – imię żeń­skie po­cho­dze­nia ger­mań­skie­go, oz­na­cza­ją­ce "chro­nią­ca ru­ma­ki", od "hros" – "rumak" i "mund" – "ochro­na". Póź­niej imię to łą­czo­no z ła­ciń­ski­mi sło­wa­mi "rosa munda" – "róża świa­ta", "róża ludz­ko­ści". Pa­tron­ką tego imie­nia jest bł. Ro­za­mun­da z XII wieku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dziew­czy­na miała na imię Ro­za­mun­da i po­cho­dzi­ła z Fran­cji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɔzãˈmũnda, AS: rozãmũnda

Wiktionary


rozanielanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ro­za­nie­lać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. rozanielać ndk.

 rzecz. aniołeczek mzw., anioł mos./mzw.

Wiktionary


rozanielać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. ro­za­nie­lić)

 (1.1) przej­mo­wać bło­go­ścią; po­god­nie na­stra­jać

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny ro­za­nie­lać się (dk. ro­za­nie­lić się)

 (2.1) wpa­dać w za­chwyt, bło­go­stan

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. anioł mzw./mos., Anioł mos., rozanielanie n., Aniela ż.

Wiktionary


rozanielenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ro­za­nie­lić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. rozanielić

 rzecz. Aniela ż., aniołeczek mzw., anioł mos./mzw.

Wiktionary


rozanielić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. ro­za­nie­lać)

 (1.1) prze­jąć bło­go­ścią; po­god­nie na­stro­ić

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny ro­za­nie­lić się (ndk. ro­za­nie­lać się)

 (2.1) wpaść w za­chwyt, bło­go­stan

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Anioł ż./mos., anielskość ż., aniołeczek mzw., Aniela ż., rozanielenie n., anioł, anielica

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zachwycić

Wiktionary


rozanielony

po­tocz­nie: po­god­ny, błogi, roz­pro­mie­nio­ny


SJP.pl


rozanilina

syn­te­tycz­ny, czer­wo­ny barw­nik za­sa­do­wy, wy­ko­rzy­sty­wa­ny do bar­wie­nia la­kie­rów spi­ry­tu­so­wych i tu­szów; fuk­sy­na


SJP.pl


rozanilinowy

przy­miot­nik od: ro­za­ni­li­na


SJP.pl


rozanna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię żeń­skie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Imie­ni­ny Ro­zan­ny przy­pa­da­ją 14 wrze­śnia.

Wiktionary


rozarium

ogród lub miej­sce w ogro­dzie, w któ­rym rosną róże; ro­sa­rium, ró­żan­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ogrod. ogród lub jego część przez­na­czo­na do ho­dow­li róż;

Wiktionary

Ro­za­rium (łac. "ro­sa­rium"), ró­żan­ka, ogród ró­ża­ny – ogród lub jego część, gdzie upra­wia­ne i ek­spo­no­wa­ne są ko­lek­cje róż. Ro­za­ria ce­chu­ją się zwy­kle bo­gact­wem kul­ty­wa­rów tego ro­dza­ju. W Eu­ro­pie ro­za­ria ist­nia­ły od śred­nio­wie­cza, a roz­po­wszech­ni­ły się w XIX wieku.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. rosarium n., róża ż., Róża ż., Rozalinda ż., rozeta ż., róż mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rosarium

Wiktionary


rozbabiony

taki, który się ro­zba­bił


SJP.pl


rozbabić

rzad­ko: ro­zba­bić się - upo­dob­nić się do baby, ko­bie­ty


SJP.pl


rozbabranie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ro­zba­brać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. rozbabrać ndk.

Wiktionary


rozbabrać

roz­pa­prać; po­tocz­nie:
1. grze­biąc w czymś mięk­kim, roz­rzu­cić to gdzieś;
2. po­rzu­cić jakąś pracę, zo­sta­wia­jąc ją w nie­ła­dzie;
3. roz­krę­cić, roz­mon­to­wać;
4. po­now­nie usz­ko­dzić w trak­cie le­cze­nia lub na­pra­wia­nia cze­goś;
5. ro­zba­brać się -
a) za­mie­nić się w mięk­ką, ma­zi­stą sub­stan­cję;
b) ulec po­now­ne­mu usz­ko­dze­niu


SJP.pl


rozbabrywać

roz­pa­pry­wać; po­tocz­nie:
1. grze­biąc w czymś mięk­kim, roz­rzu­cać to gdzieś;
2. po­rzu­cać jakąś pracę, zo­sta­wia­jąc ją w nie­ła­dzie;
3. roz­krę­cać, roz­mon­to­wy­wać;
4. ro­zba­bry­wać się - za­mie­niać się w mięk­ką, ma­zi­stą sub­stan­cję


SJP.pl


rozbalowywać

1. po­wo­do­wać, że ktoś za­czy­na ba­lo­wać i nie chce skoń­czyć;
2. ro­zba­lo­wy­wać się - ro­zba­wiać się, by­wa­jąc czę­sto na ba­lach


SJP.pl


rozbark

dziel­ni­ca By­to­mia


SJP.pl

Ro­zbark (niem. "Ross­berg") – dziel­ni­ca By­to­mia. Do 1927 roku osob­na gmina wiej­ska le­żą­ca na wschód od murów miej­skich By­to­mia.

Wikipedia


rozbarski

1. → Ro­zbark;
2. strój ro­zbar­ski - tra­dy­cyj­ny strój lu­do­wy z Gór­ne­go Ślą­ska


SJP.pl


rozbawianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ro­zba­wiać.

Wiktionary


rozbawiać

cza­sow­nik

 (1.1) wpro­wa­dzać kogoś w dobry na­strój

Wiktionary

Powiązane:

 czas. bawić, rozbawić

Wiktionary


rozbawienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wpra­wie­nie w dobry humor

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na ru­sał­cza­nej twa­rzy go­ścia ma­lo­wał się jed­nak wyraz po­błaż­li­we­go ro­zba­wie­nia.

Wiktionary


rozbawiony

1. bę­dą­cy w do­brym hu­mo­rze, na­stro­ju; roz­we­se­lo­ny;
2. wy­ra­ża­ją­cy we­so­ły humor, na­strój; ra­dos­ny


SJP.pl


rozbawić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. ro­zba­wiać)

 (1.1) roz­śmie­szyć i wpro­wa­dzić kogoś w dobry humor

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny ro­zba­wić się (ndk. ro­zba­wiać się)

 (2.1) wpaść w dobry humor

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zabawkarz mos., ubaw m., zabawa ż., zabawka ż., bawidko n., bawidamek m., bawienie n.

 czas. bawić ndk., zabawić dk., zabawiać ndk., rozbawiać ndk., ubawić dk., ubawiać ndk.,

 przym. zabawny, zabawowy

 przysł. zabawnie, zabawowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rozweselić, zabawić, uwabić, posp. rozerwać

Wiktionary


rozbałamucać

psuć poch­leb­stwa­mi, po­bła­ża­niem; roz­pu­szczać


SJP.pl


rozbebeszyć

po­tocz­nie: nie­po­rząd­nie wyjąć coś z ja­kie­goś wnę­trza, roz­rzu­cić wokół; roz­grze­bać


SJP.pl


rozbechtać

daw­niej: roz­ją­trzyć, pod­nie­cić; roz­ju­dzić


SJP.pl


rozbeczany

taki, który się ro­zbe­czał


SJP.pl


rozbestwiać

1. wzbu­dzać w kimś zwie­rzę­ce in­stynk­ty, po­bu­dzać do be­stial­stwa; rozw­ście­czać;
2. po­tocz­nie: czy­nić kogoś bez­czel­nym, nie­po­słusz­nym; roz­wy­drzać, ro­zbi­sur­ma­niać;
3. ro­zbe­stwiać się - po­tocz­nie: sta­wać się bez­czel­nym, nie­po­słusz­nym; roz­wy­drzać się, ro­zbi­sur­ma­niać się


SJP.pl


rozbestwić

1. wzbu­dzić w kimś zwie­rzę­ce in­stynk­ty, po­bu­dzić do be­stial­stwa; rozw­ście­czyć;
2. po­tocz­nie: uczy­nić kogoś bez­czel­nym, nie­po­słusz­nym; roz­wy­drzyć, ro­zbi­sur­ma­nić;
3. ro­zbe­stwić się - po­tocz­nie: stać się bez­czel­nym, nie­po­słusz­nym; roz­wy­drzyć się, ro­zbi­sur­ma­nić się


SJP.pl


rozbetonować

usu­nąć skądś beton


SJP.pl


rozbetonowywać

usu­wać skądś beton


SJP.pl


rozbełkotywać

rzad­ko: ro­zbeł­ko­ty­wać się - za­czy­nać mówić beł­ko­tem


SJP.pl


rozbicie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ro­zbić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rɔzˈbʲit͡ɕɛ, AS: rozbʹiće

Wiktionary

Powiązane:

 czas. rozbić, bić

 rzecz. rozbijanie n., rozbitek mos., rozbitki nmos.

Wiktionary


rozbicki

naz­wi­sko


SJP.pl


rozbieg

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) lotn. droga, jaką sta­tek po­wietrz­ny musi po­ko­nać, by na­brać pręd­ko­ści więk­szej od pręd­ko­ści prze­cią­gnię­cia

 (1.2) sport. krót­ki bieg przed próbą spor­to­wą albo ćwi­cze­niem gim­na­stycz­nym

 (1.3) sport. część skocz­ni nar­ciar­skiej

Wiktionary

Ro­zbieg – droga, jaką pod­czas star­tu sta­tek po­wietrz­ny musi po­ko­nać, by na­brać pręd­ko­ści więk­szej od pręd­ko­ści prze­cią­gnię­cia, a więc wy­star­cza­ją­co dużej aby wyt­wa­rza­na siła nośna była więk­sza niż cię­żar tego stat­ku.

Dłu­gość ro­zbie­gu de­ter­mi­nu­je mi­ni­mal­ną dłu­gość pasa star­to­we­go, z ja­kie­go dany sa­mo­lot może ope­ro­wać.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈrɔzbʲjɛk, AS: rozbʹi ̯ek

Wiktionary

Powiązane:

 przym. rozbiegowy

Wiktionary


rozbiegówka

po­czą­tek każ­dej rolki filmu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kabel świa­tło­wo­do­wy zwięk­sza­ją­cy czas po­dró­ży im­pul­su la­se­ro­we­go pod­czas dia­gno­sty­ki łącza

Wiktionary


rozbieracz

1. ma­sarz ro­zbie­ra­ją­cy mięs­ne tusze;
2. po­tocz­nie: osoba roz­kła­da­ją­ca coś na czę­ści;
3. daw­niej: osoba ba­da­ją­ca szcze­gó­ło­wo ja­kieś zja­wi­ska


SJP.pl


rozbieraczka

→ ro­zbie­racz


SJP.pl

Patrz:

rozbieracz

rozbieralność

→ ro­zbie­ral­ny


SJP.pl

Patrz:

rozbieralny

rozbieralny

1. da­ją­cy się ro­ze­brać;
2. zbu­do­wa­ny z czę­ści, które można roz­dzie­lać


SJP.pl


rozbieranie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ro­zbie­rać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɔzbʲjɛˈrãɲɛ, AS: rozbʹi ̯erãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rozbieranka ż., rozebranie n., rozbiórka ż., rozbiór m.

 czas. rozebrać dk., rozbierać ndk.

 przym. rozbiórkowy, rozbiorowy

Wiktionary


rozbieranka

po­tocz­nie:
1. za­ba­wa to­wa­rzy­ska, po­le­ga­ją­ca na ro­zbie­ra­niu się uczest­ni­ków za­ba­wy w jej trak­cie;
2. ero­tycz­na scena w fil­mie;
3. strip­tiz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. strip­tiz

 (1.2) pot. scena ero­tycz­na w fil­mie

 (1.3) pot. za­ba­wa to­wa­rzy­ska, w trak­cie któ­rej jej uczest­ni­cy się ro­zbie­ra­ją

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rozbiórka ż., rozbiór m., rozbieranie n., rozebranie n.

 czas. rozebrać dk., rozbierać ndk.

 przym. rozbiórkowy, rozbiorczy, rozbiorowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) striptiz

Wiktionary


rozbierać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. ro­ze­brać)

 (1.1) zdej­mo­wać ubra­nie z kogoś lub cze­goś

 (1.2) lik­wi­do­wać jakąś kon­struk­cję, usu­wa­jąc ka­wa­łek po ka­wał­ku

 (1.3) roz­kła­dać na czę­ści, roz­mon­to­wy­wać

 (1.4) polit. roz­dzie­lać mię­dzy sie­bie cześć lub ca­łość te­ry­to­rium ja­kie­goś pań­stwa

 (1.5) dzie­lić tuszę zwie­rzę­cą

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny ro­zbie­rać się (dk. ro­ze­brać się)

 (2.1) zdej­mo­wać z sie­bie ubra­nie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rɔzˈbʲjɛrat͡ɕ, AS: rozbʹi ̯erać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rozbieranka ż., rozbiórka ż., rozbiór m., rozbieranie n., rozebranie n.

 czas. rozebrać dk., brać ndk.

 przym. rozbiórkowy, rozbiorczy, rozbiorowy

Wiktionary


rozbieżać

ro­zbie­żać się - daw­niej: ro­zbie­gać się (roz­pierz­chać się)


SJP.pl


rozbieżnie

przy­słó­wek

 (1.1) prze­ciw­staw­nie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rozbieżność ż.

Wiktionary


rozbieżność

brak zgod­no­ści


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) róż­ni­ca, nie­ści­słość, brak spój­no­ści/zgod­no­ści

 (1.2) roz­cho­dze­nie się od jed­ne­go punk­tu w różne stro­ny

 (1.3) mat. dy­wer­gen­cja;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ro­zbież­ność to ina­czej dy­wer­gen­cja

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ne­go­cja­cje mię­dzy pra­co­daw­cą a związ­ka­mi za­wo­do­wy­mi za­koń­czy­ły się pod­pi­sa­niem pro­to­ko­łu ro­zbież­no­ści.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rɔzˈbʲjɛʒnɔɕt͡ɕ, AS: rozbʹi ̯ežność

Wiktionary

Powiązane:

 przym. rozbieżny

 przysł. rozbieżnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dysonans, dysharmonia, dywergencja, niezgodność, sprzeczność, niespójność

Wiktionary


rozbieżny

przy­miot­nik

 (1.1) krań­co­wo różny; prze­ciw­staw­ny

 (1.2) roz­cho­dzą­cy się z jed­ne­go punk­tu w różne stro­ny; o na­ra­sta­ją­cych róż­ni­cach

 (1.3) mat. o sze­re­gach, funk­cjach nie bę­dą­cy zbież­ny, nie ma­ją­cy skoń­czo­nej gra­ni­cy

 (1.4) rzad. od­dziel­ny, roz­pro­szo­ny

 (1.5) fiz. o świet­le ce­chu­ją­ce się ujem­ną zbież­no­ścią; o so­czew­ce po­wo­du­ją­cy ro­zbież­ność świa­tła

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) De­ka­da pro­ce­sów trans­for­ma­cyj­nych aż na­zbyt do­brze to pot­wier­dza, gdy wy­ni­ki dzia­łań trans­for­ma­cyj­nych w po­szcze­gól­nych kra­jów post­so­cja­li­stycz­nych nie są kon­wer­gent­ne, lecz ro­zbież­ne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rozbieżność ż.

Wiktionary


rozbijacki

przy­miot­nik od: ro­zbi­jacz


SJP.pl


rozbijaczka

→ ro­zbi­jacz


SJP.pl

Patrz:

rozbijacz

rozbijaka

daw­niej: awan­tur­nik, za­bi­ja­ka


SJP.pl


rozbijanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ro­zbi­jać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɔzbʲiˈjä̃ɲɛ, AS: rozbʹii ̯ä̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rozbicie n., rozbijak m., rozbitek m., rozbitki

 czas. rozbijać ndk., rozbić dk.

Wiktionary


rozbijać

1. ude­rze­niem, ude­rze­nia­mi ro­złu­py­wać coś na czę­ści, na ka­wał­ki, tłuc coś;
2. roz­drab­niać coś przez pod­da­nie obrób­ce me­cha­nicz­nej;
3. dzie­lić na czę­ści, roz­dzie­lać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. ro­zbić)

 (1.1) nie­do­ko­na­ny od|ro­zbić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rɔzˈbʲijät͡ɕ, AS: rozbʹii ̯äć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rozbijanie n., rozbitek mos., rozbitki nmos., bicie n.

 czas. rozbić, bić

Wiktionary


rozbiorca

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kraj, który bie­rze udział w ro­zbio­rze pań­stwa

Wiktionary

Powiązane:

 czas. rozebrać

Wiktionary


rozbiorowy

od­no­szą­cy się do ro­zbio­rów Pol­ski


SJP.pl


rozbisurmanianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ro­zbi­sur­ma­niać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. rozbisurmaniać ndk.

Wiktionary


rozbisurmaniony

roz­zu­chwa­lić, roz­bry­kać się lub kogoś


SJP.pl


rozbisurmanić

roz­zu­chwa­lić, roz­bry­kać się lub kogoś


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. ro­zbi­sur­ma­niać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|ro­zbi­sur­ma­niać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. rozbisurmaniać ndk.

Wiktionary


rozbitek

→ ro­zbi­tek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba oca­la­ła z ka­ta­stro­fy stat­ku;

 (1.2) przen. ktoś, kogo spot­ka­ła ka­ta­stro­fa ży­cio­wa

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: ro­zbit­ka

Wiktionary

Ro­zbi­tek – osoba oca­la­ła z ka­ta­stro­fy ro­zbi­te­go stat­ku lub rza­dziej sa­mo­lo­tu. Ro­zbit­ka­mi są za­rów­no osoby uno­szą­ce się na po­wierzch­ni wody w ka­mi­zel­kach ra­tun­ko­wych, trat­wach, sza­lu­pach lub in­nych ło­dziach ra­tun­ko­wych albo z po­mo­cą włas­nych mię­śni.

Mia­nem ro­zbit­ków okre­śla się cza­sem osoby oca­la­łe znaj­du­ją­ce się na te­re­nie bez­lud­nym i ocze­ku­ją­ce na ewa­ku­a­cję.

Wikipedia

Patrz:

rozbitek

Wymowa:

IPA: rɔzˈbʲitɛk, AS: rozbʹitek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rozbijanie n., rozbicie n., rozbitka ż., rozbitki nmos.

 czas. rozbijać ndk., rozbić dk.

Wiktionary


rozbitka

→ ro­zbi­tek


SJP.pl

Patrz:

rozbitek

rozbitki

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) przest. reszt­ki ro­zbi­tych od­dzia­łów woj­sko­wych

 (1.2) przest. szcząt­ki ro­zbi­te­go okrę­tu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rɔzˈbʲitʲci, AS: rozbʹitʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rozbitek m., rozbijanie n., rozbicie n., rozbitka ż.

 czas. rozbijać ndk., rozbić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niedobitki

 (1.2) szczątki

Wiktionary


rozbity

1. ude­rze­niem, ude­rze­nia­mi ro­złu­pać coś na czę­ści, na ka­wał­ki, po­tłuc coś;
2. roz­drob­nić coś przez pod­da­nie obrób­ce me­cha­nicz­nej;
3. po­dzie­lić na czę­ści, roz­dzie­lić;
4. po­ko­nać nie­przy­ja­cie­la w walce, roz­pro­szyć siły nie­przy­ja­cie­la;
5. usz­ko­dzić część ciała lub jakiś przed­miot przez ude­rze­nie lub upa­dek;
6. ro­zbić się - ulec wy­pad­ko­wi; po­tłuc się


SJP.pl


rozbiór

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) szcze­gó­ło­we ba­da­nie, do­cie­ka­nie

 (1.2) polit. uni­ce­stwie­nie bytu po­li­tycz­ne­go pań­stwa po­przez po­dział jego ob­sza­ru na czę­ści i włą­cze­nie ich w gra­ni­ce in­nych państw

 (1.3) po­dzie­le­nie cze­goś na po­szcze­gól­ne skła­do­we

 (1.4) daw. fryzj. linia roz­cze­sa­nia wło­sów na gło­wie

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ro­zbiór pań­stwa
    • ro­zbio­ry Pol­ski
  • ro­zbiór zda­nia
    • ro­zbiór gra­ma­tycz­ny
    • ro­zbiór lo­gicz­ny

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. rozbieranka ż., rozebranie n., rozbieranie n., rozbiórka ż.

 czas. rozbierać ndk., rozebrać dk.

 przym. rozbiorowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) analiza

 (1.3) demontaż, rozbiórka

 (1.4) przedziałek

Wiktionary


rozbiórka

1. ro­zbie­ra­nie na czę­ści;
2. bu­rze­nie sta­rych, zni­szczo­nych bu­dyn­ków


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) czyn­ność de­mon­ta­żu bu­dyn­ku

 (1.2) pot. czyn­ność de­mon­ta­żu ma­szyn

 (1.3) środ. ro­zbiór mięsa

 (1.4) po­ligr. od­wrot­na czyn­ność skła­da­nia ze­cer­skie­go

Wiktionary

Ro­zbiór­ka – ro­dzaj robót bu­dow­la­nych, po­le­ga­ją­cych na de­mon­ta­żu i usu­nię­ciu z prze­strze­ni okre­ślo­ne­go, ist­nie­ją­ce­go obiek­tu bu­dow­la­ne­go lub jego czę­ści. Usta­no­wie­nie ro­zbiór­ki jako ro­dza­ju robót bu­dow­la­nych do­ko­na­ne jest w Pra­wie bu­dow­la­nym, w art. 3 pkt 7 tej usta­wy.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: rɔzˈbʲjurka, AS: rozbʹi ̯urka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rozbieranka ż., rozbiór m., rozbieranie n., rozebranie n., zbiórka ż.

 czas. zebrać, zbierać, rozbierać ndk., rozebrać dk.

 przym. rozbiórkowy, rozbiorowy, rozbiorczy

Wiktionary


rozbić

1. ude­rze­niem, ude­rze­nia­mi ro­złu­pać coś na czę­ści, na ka­wał­ki, po­tłuc coś;
2. roz­drob­nić coś przez pod­da­nie obrób­ce me­cha­nicz­nej;
3. po­dzie­lić na czę­ści, roz­dzie­lić;
4. po­ko­nać nie­przy­ja­cie­la w walce, roz­pro­szyć siły nie­przy­ja­cie­la;
5. usz­ko­dzić część ciała lub jakiś przed­miot przez ude­rze­nie lub upa­dek;
6. ro­zbić się - ulec wy­pad­ko­wi; po­tłuc się


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. ro­zbi­jać)

 (1.1) ude­rze­niem, ude­rze­nia­mi ro­złu­pać coś na czę­ści, na ka­wał­ki

 (1.2) roz­drob­nić coś przez pod­da­nie obrób­ce me­cha­nicz­nej

 (1.3) książk. po­ko­nać nie­przy­ja­cie­la w walce, roz­pro­szyć siły nie­przy­ja­cie­la

 (1.4) usz­ko­dzić część ciała przez ude­rze­nie lub upa­dek

 (1.5) zni­szczyć coś przez ude­rze­nie

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny ro­zbić się (ndk. ro­zbi­jać się)

 (2.1) roz­paść się na ka­wał­ki

 (2.2) ulec wy­pad­ko­wi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie umiem tak ro­zbić jajka, by sko­rup­ka nie wpa­dła do miski.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrɔzbʲit͡ɕ, AS: rozbʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rozbicie n., bicie n., rozbijanie n., rozbitek m., rozbitki nmos.

 czas. bić ndk., bijać dk., rozbijać ndk., porozbijać dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stłuc, zbić

 (1.4) odnieść zwycięstwo, pobić, pokonać, przemóc, rozgromić, zetrzeć w proch, przest. znieść, zwyciężyć

 (1.5) książk. obrócić w niwecz, książk. obrócić w perzynę, stłuc, strzaskać, zdewastować, zdruzgotać, zmiażdżyć, zniszczyć, zniweczyć, zrównać z ziemią

Wiktionary


rozblask

prze­sta­rza­le: roz­błysk


SJP.pl


rozblendować

1. roz­drob­nić przez blen­do­wa­nie;
2. ro­ze­trzeć cień lub inny ko­lo­ro­wy kos­me­tyk


SJP.pl


rozblendowywać

roz­drab­niać przez blen­do­wa­nie


SJP.pl


rozblokować

usu­nąć blo­ka­dę, przy­wró­cić nor­mal­ne dzia­ła­nie


SJP.pl


rozbojowiec

spraw­ca ro­zbo­ju


SJP.pl


rozbolewać

1. za­czy­nać boleć, spra­wiać dot­kli­wy ból;
2. daw­niej: tra­pić, mart­wić się


SJP.pl


rozbrajający

wzbu­dza­ją­cy sym­pa­tię, uj­mu­ją­cy pro­sto­tą, na­iw­no­ścią; znie­wa­la­ją­cy, wzru­sza­ją­cy


SJP.pl

forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) imie­słów przy­miot­ni­ko­wy czyn­ny od: roz­bra­jać

przy­miot­nik

 (2.1) przen. wzbu­dza­ją­cy sym­pa­tię, uj­mu­ją­cy pro­sto­tą, na­iw­no­ścią

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɔzbrajäˈjɔ̃nt͡sɨ, AS: rozbrai ̯äi ̯õncy

Wiktionary

Powiązane:

 czas. rozbrajać, rozbroić, zbroić, uzbroić

 rzecz. zbrojny m., zbrojenie n.

 przym. zbrojny

 przysł. rozbrajająco

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) powalający, zniewalający

Wiktionary


rozbrat

ro­złam, niez­go­da mię­dzy kimś a kimś; sprzecz­ność mię­dzy czymś a czymś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) stan głę­bo­kie­go po­dzia­łu, braku po­ro­zu­mie­nia, wro­go­ści lub za­sad­ni­cza sprzecz­ność za­cho­dzą­ca po­mię­dzy oso­ba­mi, ide­a­mi bądź zja­wi­ska­mi

 (1.2) daw. akt po­że­gna­nia, fi­zycz­ne­go od­dzie­le­nia się, odej­ścia lub trwa­łej ro­złą­ki z inną osobą, miej­scem czy śro­do­wi­skiem

 (1.3) daw. praw­ne lub for­mal­ne roz­wią­za­nie związ­ku mał­żeń­skie­go (roz­wód)

Wiktionary

Zo­bacz też: ulica Roz­brat w War­sza­wie.

Roz­brat – nazwa kom­plek­su bu­dyn­ków mie­szczą­cych się przy ul. Ka­zi­mie­rza Pu­ła­skie­go na So­ła­czu w Poz­na­niu, za­a­dap­to­wa­nych na spo­łecz­ne cen­trum kul­tu­ry al­ter­na­tyw­nej i miesz­ka­nia (squ­at­ting).

W naz­wie skło­tu cho­dzi o „roz­brat” z wła­dzą, z cen­tra­li­za­cją i hie­rar­chią. Dzia­łal­ność Roz­bra­tu opar­ta jest na sa­mo­rząd­no­ści i od­dol­nej or­ga­ni­za­cji.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­więk­sza się roz­brat mię­dzy śro­do­wi­ska­mi ludzi myśli i re­flek­sji a in­sty­tu­cja­mi wła­dzy, pa­no­wa­nia po­li­tycz­ne­go.

 (1.1) Roz­brat mię­dzy Niem­ca­mi a Fran­cją prze­sła­nia­ją tra­dy­cyj­ne prze­mó­wie­nia o wza­jem­nej przy­jaź­ni i spo­ra­dycz­ne zwie­ra­nie sze­re­gów w obli­czu Sta­nów Zjed­no­czo­nych…

 (1.1) W tym miej­scu wła­śnie na­stą­pił jej roz­brat z mie­szczań­stwem i ro­dzą­cym się ka­pi­ta­liz­mem. Ten pol­ski ka­pi­ta­lizm był zbyt wątły, by stać się pra­co­daw­cą ludzi wyksz­tał­co­nych…

 (1.2) Mo­tru­na choć ko­cha­ła Tum­re­go, za­my­śla­ła się czę­sto o swo­bod­niej­szej doli dni mło­dych! Łzy jej wy­ci­skał ten roz­brat ze wszyst­ki­mi, to jej wy­gna­nie ze środ­ka ro­dzi­ny, która się roz­stą­pi­ła przed nimi.

 (1.2) Roz­brat wie­czy­sty świa­tu wy­po­wia­da, i sam się w dzi­kiej pu­sty­ni za­my­ka.

 (1.3) Przysz­ło­by było do roz­bra­tu mię­dzy nimi, gdyby w sam czas nie tra­fi­ła się była śmierć męża.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brat mos., rozbracenie n., rozbratanie n., rozbraterstwo n., braciszek mos., bratek mos./mrz.

 czas. zbratać, bratać ndk., bratać się, rozbratać ndk., rozbratać się ndk.

 przym. braterski, rozbratany

 wykrz. bracie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) antagonizm, dysharmonia, dysonans, dywergencja, inkongruencja, kolizja, konflikt, niekompatybilność, niezgoda, niezgodność, przeciwstawność, rozbieżność, rozdział, rozdźwięk, rozłam, rozziew, sprzeczność

 (1.2) pożegnanie, rozłąka, rozstanie

 (1.3) rozwód

Wiktionary


rozbratel

rost­bra­tel;
1. mięso wo­ło­we z ko­ścią;
2. kot­let z tego mięsa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. kot­let z wo­ło­wi­ny, bity, sma­żo­ny lub du­szo­ny

 (1.2) zo­o­techn. część tuszy wo­ło­wej z od­cin­ka grzbie­to­we­go za ło­pat­ką

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rɔzˈbratɛl, AS: rozbratel

Wiktionary


rozbrojenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) polit. wojsk. cał­ko­wi­te usu­nię­cie lub ogra­ni­cze­nie dzia­łal­no­ści sił zbroj­nych albo pro­duk­cji woj­sko­wej da­ne­go pań­stwa na mocy mię­dzy­na­ro­do­we­go po­ro­zu­mie­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na­le­ży tu z całym na­ci­skiem pod­kre­ślić, że ka­sa­cja nie oz­na­cza­ła zbu­rze­nia ob­wa­ro­wań twier­dzy, lecz tylko jej roz­bro­je­nie i po­zba­wie­nie sta­łe­go gar­ni­zo­nu oraz ko­men­dan­ta.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. rozbrojeniowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) demilitaryzacja

Wiktionary


rozbrykać

roz­bry­kać się - po­tocz­nie:
1. ba­wiąc się, prze­brać miarę; roz­fi­glo­wać się, ro­zdo­ka­zy­wać się;
2. o zwie­rzę­tach: ro­zbie­gać się, wy­ko­nu­jąc pod­sko­ki


SJP.pl


rozbrykiwać

roz­bry­ki­wać się ; po­tocz­nie:
1. o zwie­rzę­tach: za­czy­nać bie­gać, wy­ko­nu­jąc pod­sko­ki;
2. prze­bie­rać miarę w za­ba­wie


SJP.pl


rozbryzg

(zwy­kle w licz­bie mno­giej) pry­ska­ją­ce cząst­ki wody, błota itp.; roz­prysk, bryzg


SJP.pl


rozbryzgnąć

prys­nąć kro­pel­ka­mi na wszyst­kie stro­ny; roz­bryz­nąć, roz­bryz­gać


SJP.pl


rozbryznąć

prys­nąć kro­pel­ka­mi na wszyst­kie stro­ny; roz­bryz­gnąć, roz­bryz­gać


SJP.pl


rozbrzmiały

taki, który rozbrz­miał


SJP.pl


rozbrzmiewać

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. rozbrz­mieć)

 (1.1) dawać się sły­szeć; wy­da­wać dźwię­ki

 (1.2) za­peł­niać się dźwię­ka­mi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rozbrzmiewanie n.

 czas. rozbrzmieć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) brzmieć, rozlegać się

Wiktionary


rozbrzmieć

cza­sow­nik prze­chod­ni

 (1.1) do­ko­na­ny od|rozbrz­mie­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rozbrzmiewanie n., brzmienie n.

 czas. brzmieć, rozbrzmiewać ndk.

Wiktionary


rozbrzęczać

roz­brzę­czać się - o wielu owa­dach: roz­po­czy­nać brzę­cze­nie


SJP.pl


rozbuchiwać

po­tocz­nie:
1. na­da­wać cze­muś nad­mier­ny roz­głos;
2. ro­zbu­chi­wać się -
a) sta­wać się bez­czel­nym; 2. przy­bie­rać na wadze; roz­ty­wać się


SJP.pl


rozbudowa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­więk­sze­nie bu­dow­li

 (1.2) po­więk­sze­nie, zwięk­sze­nie licz­by skład­ni­ków cze­goś

Wiktionary

Ro­zbu­do­wa – ro­dzaj bu­do­wy, w wy­ni­ku któ­re­go pow­sta­je nowa część ist­nie­ją­ce­go już obiek­tu bu­dow­la­ne­go. W wy­ni­ku prze­pro­wa­dze­nia ro­zbu­do­wy pew­ne­go obiek­tu bu­dow­la­ne­go, zwięk­sza się jego po­wierzch­nia za­bu­do­wy (i po­wierzch­nia użyt­ko­wa). Usta­no­wie­nie ro­zbu­do­wy jako ro­dza­ju bu­do­wy do­ko­na­ne jest w Pra­wie bu­dow­la­nym, w art 3 pkt 6 tej usta­wy.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. budowa ż., rozbudowanie n., rozbudowywanie n.

 czas. rozbudować dk., rozbudowywać ndk.

Wiktionary


rozbudowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ro­zbu­do­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rozbudowywanie n., rozbudowa ż.

 czas. rozbudować dk., rozbudowywać ndk.

Wiktionary


rozbudowany

duży, sze­ro­ki, ob­szer­ny


SJP.pl


rozbudować

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. ro­zbu­do­wy­wać)

 (1.1) bud. po­więk­szyć bu­do­wę

 (1.2) roz­wi­nąć jakąś dzie­dzi­nę

 (1.3) zwięk­szyć za­kres

 (1.4) uczy­nić zło­żo­nym pod wzglę­dem bu­do­wy

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny ro­zbu­do­wać się (ndk. ro­zbu­do­wy­wać się)

 (2.1) zo­stać po­więk­szo­nym o nowe obiek­ty

 (2.2) ulec roz­wo­jo­wi

 (2.3) roz­sze­rzyć swój za­kres

 (2.4) stać się bar­dziej skom­pli­ko­wa­nym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Oskar Ru­dziń­ski ro­zbu­do­wał go­spo­dar­stwo: prze­bu­do­wał stawy, w któ­rych ho­do­wa­no ryby, od­wod­nił zie­mię, zbu­do­wał ce­giel­nię i go­rzel­nię, za­ło­żył ba­żan­tar­nię.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rozbudowywanie n., rozbudowanie n., rozbudowa ż.

 czas. budować

 przysł. budująco

 przym. budujący

Wiktionary


rozbudowywanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ro­zbu­do­wy­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. rozbudowywać ndk., rozbudować dk.

 rzecz. rozbudowanie n., rozbudowa ż.

Wiktionary


rozbudowywać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. ro­zbu­do­wać)

 (1.1) po­więk­szać o nowe obiek­ty

 (1.2) do­pro­wa­dzać do roz­wo­ju cze­goś

 (1.3) zwięk­szać za­kres cze­goś

 (1.4) two­rzyć bar­dziej zło­żo­ną struk­tu­rę cze­goś

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny ro­zbu­do­wy­wać się (dk. ro­zbu­do­wać się)

 (2.1) być po­więk­sza­nym o nowe obiek­ty

 (2.2) ule­gać roz­wo­jo­wi

 (2.3) roz­sze­rzać swój za­kres

 (2.4) sta­wać się bar­dziej skom­pli­ko­wa­nym

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rozbudowanie n., rozbudowa ż., rozbudowywanie

Wiktionary


rozbudzanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ro­zbu­dzać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. budzić

Wiktionary


rozbujały

1. taki, który za­czął prze­chy­lać się w prze­ciw­ne stro­ny; roz­ko­ły­sa­ny, bu­ja­ją­cy się;
2. o ro­ślin­no­ści; nad­mier­nie wy­ro­sły, bujny;
3. taki, któ­re­go in­ten­syw­ność lub za­kres znacz­nie się zwięk­szy­ły


SJP.pl


rozbulać

cza­sow­nik do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. po­prze­wra­cać

Wiktionary


rozbywać

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) daw. po­wąt­pie­wać

Wiktionary


rozbój

pog­wał­ce­nie zasad, napad na kogoś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) praw. napad ban­dyc­ki w celu ogra­bie­nia;

 (1.2) upra­wia­nie gra­bie­ży

 (1.3) przen. jawna nie­spra­wied­li­wość, wy­zysk

Wiktionary

Ro­zbój – kra­dzież po­łą­czo­na z uży­ciem prze­mo­cy wobec osoby lub groź­bą na­tych­mia­sto­we­go jej uży­cia albo do­ko­na­na po­przez do­pro­wa­dze­nie czło­wie­ka do stanu nie­przy­tom­no­ści lub bez­bron­no­ści. Na równi z tym na­le­ży trak­to­wać sy­tu­a­cję, w któ­rej po­krzyw­dzo­ny pod wpły­wem ta­kiej groź­by na­tych­miast wy­da­je przed­miot spraw­cy.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈrɔzbuj, AS: rozbui ̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rozbójnik m., rozbójnictwo n., rozbójniczka ż.

 przym. rozbójniczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1) grabież, rabunek

 (1.3) bezprawie, granda, jawny wyzysk

Wiktionary


rozbójnicki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ro­zbój­ni­kiem, do­ty­czą­cy ro­zbój­ni­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rozbójnik m., rozbójnictwo n.

Wiktionary


rozbójnictwo

upra­wia­nie pro­ce­de­ru ro­zbój­ni­cze­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) książk. na­pa­da­nie na ludzi i okra­da­nie ich

 (1.2) książk. bez­praw­ne dzia­ła­nie osoby lub in­sty­tu­cji, pro­wa­dzą­ce do utra­ty lub zni­szcze­nia cu­dzej włas­no­ści

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po osią­gnię­ciu peł­no­let­no­ści na­wiał z klasz­to­ru, do­brał sobie bandę ta­kich, jak on sam, za­bi­ja­ków i zajął się ro­zbój­nict­wem na dro­gach pu­blicz­nych.

 (1.2) Je­dy­ne co nas mart­wi to coraz częst­sze przy­pad­ki dział­ko­we­go ro­zbój­nict­wa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rozbój m., rozbójnik m., rozbójniczka ż.

 przym. rozbójnicki, rozbójniczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bandytyzm; pot. bandyterka

Wiktionary


rozbójniczka

ko­bie­ta trud­nią­ca się ro­zbo­ja­mi i na­pa­da­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta/sa­mi­ca ro­zbój­nik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rozbój mrz., rozbójnictwo n., rozbójnik m.

 przym. rozbójniczy

Wiktionary


rozbójniczy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ro­zbój­nict­wem, do­ty­czą­cy ro­zbój­nict­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rozbójnictwo n., rozbój mrz., rozbójnik mos., rozbójniczka ż.

Wiktionary


rozbójnik

osoba trud­nią­ca się ro­zbo­ja­mi i na­pa­da­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. osoba zaj­mu­ją­ca się ro­zbo­jem, na­pa­da­mi ra­bun­ko­wy­mi

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Haj­duk (ro­zbój­nik)
  • Ra­u­brit­ter (niem.) – ry­cerz-ro­zbój­nik
  • Pro­krust
  • Bulla
  • Robin Hood
  • Ro­bert Roy Mac­gre­gor
  • Rum­cajs (po­stać fik­cyj­na)
  • Ro­zbój­nik – mob w grze Mi­ne­craft
  • Ro­zbój
  • Zbój­ni­cy

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. rozbój mrz., rozbójnictwo n., rozbójniczka ż.

 przym. rozbójniczy, rozbójnicki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zbój, zbójca, zbójnik, rabuś, łupieżca

Wiktionary


rozbębniać

po­tocz­nie:
1. roz­gła­szać coś nie­po­trzeb­nie; roz­ga­dy­wać;
2. ro­zbęb­niać się - za­czy­nać brzmieć bar­dzo gło­śno


SJP.pl


rozbłyskiwanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|roz­bły­ski­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rozbłysk m., rozbłyśnięcie n.

 czas. rozbłyskiwać ndk., rozbłyskać ndk., rozbłysnąć dk.

 przym. rozbłyskowy

Wiktionary


rozbłękitniały

taki, który roz­błę­kit­niał


SJP.pl


rozcalanie

roz­mon­to­wy­wać amu­ni­cję na jej ele­men­ty


SJP.pl


rozcapierzanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|roz­ca­pie­rzać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nierozcapierzanie n.

 czas. rozcapierzać ndk.

Wiktionary


rozcapierzać

roz­kła­dać, roz­cią­gać coś sze­ro­ko; roz­cza­pie­rzać


SJP.pl


rozcapierzyć

ro­zło­żyć, roz­cią­gnąć coś sze­ro­ko; roz­cza­pie­rzyć


SJP.pl


rozcentrować

śro­do­wi­sko­wo:
1. skrzy­wić koło ro­we­ru; scen­tro­wać;
2. roz­cen­tro­wać się - skrzy­wić się w cza­sie jazdy; scen­tro­wać się


SJP.pl


rozcentrowywać

śro­do­wi­sko­wo:
1. skrzy­wiać koło ro­we­ru;
2. roz­cen­tro­wy­wać się - skrzy­wiać się w cza­sie jazdy


SJP.pl


rozchamiać

roz­cha­miać się - rzad­ko: sta­wać się cham­skim, or­dy­nar­nym, gru­biań­skim


SJP.pl


rozchełstanie

nied­ba­le roz­chy­lić ubra­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|roz­cheł­stać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. rozchełstać dk.

Wiktionary


rozchełstany

przy­miot­nik

 (1.1) ubra­ny nied­ba­le, roz­pię­ty

Wiktionary


rozchełstać

nied­ba­le roz­chy­lić ubra­nie


SJP.pl


rozchełstywać

nied­ba­le roz­chy­lać ubra­nie


SJP.pl


rozchlapywanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|rozch­la­py­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɔsxlapɨˈvãɲɛ, AS: rosχlapyvãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. rozchlapywać

Wiktionary


rozchlapywać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. rozch­la­pać)

 (1.1) chla­piąc, roz­rzu­cać coś na zew­nątrz cze­goś

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny rozch­la­py­wać się (dk. rozch­la­pać się)

 (2.1) być rozch­la­py­wa­nym (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ar­ty­sta ten cza­sa­mi wpada w szał i rozch­la­pu­je farby na cały pokój, albo – co gor­sza – robi to na ulicy, wzbu­dza­jąc skan­dal (…)

 (1.1) przen. Jakże kło­pot­li­wą jest rze­czą dla czło­wie­ka to, że sta­no­wi naj­więk­szy cud na ziemi, a rozch­la­pu­je oto czas, tak jakby był tylko pianą!.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɔsxlaˈpɨvat͡ɕ, AS: rosχlapyvać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chlapanie n., rozchlapanie n., rozchlapywanie n., chlapacz m.

 czas. chlapać ndk., rozchlapać dk.

Wiktionary


rozchlipywać

rzad­ko: rozch­li­py­wać się - za­czy­nać pła­kać coraz moc­niej; roz­pła­ki­wać się


SJP.pl


rozchlupotany

o bło­cie, trzę­sa­wi­skach: chlu­po­czą­cy, grzą­ski


SJP.pl


rozchlupotać

o bło­cie, trzę­sa­wi­skach: rozch­lu­po­tać się - stać się chlu­po­czą­cym, grzą­skim, roz­mię­kłym


SJP.pl


rozchlustać

1. roz­lać, chlu­sta­jąc; roz­bryz­gać, rozch­la­pać;
2. rozch­lu­stać się - rozch­la­pać się w róż­nych kie­run­kach


SJP.pl


rozchmurzanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|rozch­mu­rzać.

Wiktionary


rozchmurzenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|rozch­mu­rzyć.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. chmura ż.

Wiktionary


rozchodniaczek

zdrob­nie­nie od: roz­chod­niak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zdrobn. od roz­chod­niak

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) U szwa­gra my byli na imie­ni­nach, chłap­ną­łem jed­ne­go, dru­gie­go, na ko­niec roz­chod­nia­czek.

 (1.1) Nie pro­te­stu­ję, w żad­nym wy­pad­ku się nie sprze­ci­wiam, bo jakże się sprze­ci­wiać roz­chod­niacz­ko­wi. Prze­chy­lam kie­li­szek, wy­pi­jam i że­gnam się (…)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rozchodniak mzw.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rozchodniak, strzemienny

Wiktionary


rozchodniak

al­ko­ho­lo­wy toast na od­chod­ne; strze­mien­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pot. neol. al­ko­ho­lo­wy toast na od­chod­ne; ostat­ni kie­li­szek al­ko­ho­lu wy­pi­ja­ny przed ro­zej­ściem się do domów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wy­pij­my je­szcze po jed­nym roz­chod­nia­ku i idzie­my do domu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. rozchodniaczek mzw.

 czas. rozchodzić się ndk., rozejść się dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) strzemienny; pot. rozchodniaczek; reg-pl|Podlasie|hołoblowe.

Wiktionary


rozchodnik

ro­śli­na pło­żą­ca się o gru­bych, mię­si­stych li­ściach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Sedum|L.|ref=tak., ro­dzaj ro­śli­ny z ro­dzi­ny gru­bo­szo­wa­tych, do któ­re­go na­le­ży od ~280 do ~470 ga­tun­ków wy­stę­pu­ją­cych głów­nie na pół­ku­li pół­noc­nej;

 (1.2) bot. ro­śli­na z ro­dza­ju roz­chod­nik (1.1)

Wiktionary

Roz­chod­nik ("Sedum" L.) – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny gru­bo­szo­wa­tych. We­dług ujęć tak­so­no­micz­nych do­mi­nu­ją­cych na po­cząt­ku XXI wieku na­le­ży do niego ok. 460–470 ga­tun­ków, ale ro­dzaj wy­ma­ga re­wiz­ji tak­so­no­micz­nej i po­stu­lo­wa­ne jest jego sze­ro­kie uję­cie obej­mu­ją­ce ponad 750 ga­tun­ków.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Teraz tam roz­chod­ni­ki bu­ja­ły i mchy prze­róż­ne, a z sosen spo­glą­da­ły dzię­cio­ły pstre.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rozchodnikowiec m., rozchodzenie n.

 czas. rozchodzić ndk.

Wiktionary


rozchodnikowy

→ roz­chod­nik


SJP.pl

Patrz:

rozchodnik

rozchodowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|roz­cho­do­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rozchód m.

 czas. rozchodować ndk.

Wiktionary


rozchodować

wydać (wy­da­wać) pie­nią­dze, za­pi­sać (za­pi­sy­wać) po stro­nie roz­cho­du, zak­się­go­wać (księ­go­wać) jako roz­chód


SJP.pl


rozchodowy

przy­miot­nik od: roz­chód


SJP.pl


rozchodzić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) roz­luź­nić buty przez cho­dze­nie w nich

 (1.2) cho­dząc, spo­wo­do­wać ustą­pie­nie czego

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny roz­cho­dzić się (dk. ro­zejść się)

 (2.1) iść od sie­bie w róż­nych kie­run­kach

 (2.2) sta­rać się o roz­wód

 (2.3) wy­do­by­wać się z ja­kie­goś źró­dło w wielu kie­run­kach

 (2.4) być prze­ka­zy­wa­nym

 (2.5) pro­wa­dzić z jed­ne­go miej­sca w różne stro­ny

 (2.6) być sprze­da­wa­nym, wy­da­wa­nym, wy­ku­py­wa­nym

 (2.7) roz­su­wać się na boki; roz­chy­lać się, two­rząc szcze­li­nę

 (2.8) ule­gać usz­ko­dze­niu po­przez ro­zej­ście się czę­ści

 (2.9) ule­gać roz­luź­nie­niu po­przez cho­dze­nie w tym

Wiktionary

Przykłady

 (2.3) Wokół roz­cho­dzi­ło się cy­ka­nie świer­szczy i śpiew wie­czor­nych pta­ków, nie było za to sły­chać ha­ła­su sa­mo­cho­dów, które tłu­mi­ła za­pew­ne gęsta za­bu­do­wa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rozchodzenie n., rozejście n., rozchód mrz.

 czas. rozejść dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rozdeptywać

 (2.1) rozłazić się, rozpraszać się

 (2.2) rozwodzić się

 (2.3) rozprzestrzeniać się

 (2.4) chodzić, rozłazić się, rozprzestrzeniać się, szerzyć się

 (2.5) rozdzielać się

 (2.6) sprzedawać się

 (2.7) rozchylać się

 (2.9) rozdeptywać się

Wiktionary


rozchodzony

luźny, wy­god­ny, nie uci­ska­ją­cy


SJP.pl


rozchorować

roz­cho­ro­wać się - na­ba­wić się cięż­kiej albo dłu­gotr­wa­łej cho­ro­by


SJP.pl


rozchorowywać

roz­cho­ro­wy­wać się - na­ba­wiać się cięż­kiej albo dłu­gotr­wa­łej cho­ro­by


SJP.pl


rozchrząkiwać

roz­chrzą­ki­wać się - rzad­ko: za­czy­nać długo i mocno chrzą­kać


SJP.pl


rozchwierutanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|roz­chwie­ru­tać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. rozchwierutać dk.

Wiktionary


rozchwierutać

cza­sow­nik

 (1.1) pot. po­ru­sza­jąc czymś, roz­ru­szać to, po­lu­zo­wać

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɔsxfʲjɛˈrutat͡ɕ, AS: rosχfʹi ̯erutać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rozchwierutanie n.

 czas. chwierutać

Wiktionary


rozchwiewać

za­bu­rzać spo­kój, rów­no­wa­gę


SJP.pl


rozchwytać

szyb­ko, chci­wie ro­ze­brać, roz­dzie­lić mię­dzy sie­bie


SJP.pl


rozchwytywanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|roz­chwy­ty­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. rozchwytywać

Wiktionary


rozchwytywać

szyb­ko, chci­wie ro­zbie­rać, roz­dzie­lać mię­dzy sie­bie


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. roz­chwy­tać)

 (1.1) szyb­ko i łap­czy­wie dzie­lić mię­dzy sie­bie coś po­żą­da­ne­go

 (1.2) za­bie­gać o kogoś zna­ne­go i ce­nio­ne­go za pewne cechy lub zdol­no­ści

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) O ile wiem, w ostat­nich la­tach wydał ja­kieś książ­ki, ale już nie jest tym pi­sa­rzem, któ­re­go by roz­chwy­ty­wa­no.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rozchwyt m. rozchwytanie n., rozchwytywanie n.

 czas. rozchwytać dk.

 przym. rozchwytywany

Wiktionary


rozchybotać

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. brak)

 (1.1) spra­wić, że jakiś przed­miot za­czy­na się prze­chy­lać na prze­mian w różne stro­ny

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny roz­chy­bo­tać się (ndk. brak)

 (2.1) za­cząć się prze­chy­lać na prze­mian w różne stro­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Prze­cha­dzał się po pla­ża­a­ży, z roz­ko­szą na­pa­wa­jąc się twar­dym grun­tem pod no­ga­mi. Była to miła — o jakże miła! — od­mia­na po dniach i ty­god­niach prze­mie­rza­nia roz­chy­bo­ta­ne­go po­kła­du.

 (2.1) A pod tą ła­god­ną pie­szczo­tą roz­chy­bo­ta­ły się ja­kieś mięk­kie fale, nad­pły­nę­ły ci­che­mi ru­ra­mi i uko­ły­sa­ły na sen…

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rozchwiać

 (2.1) rozchwiać się

Wiktionary


rozchybotywać

po­wo­do­wać chy­bo­ta­nie się cze­goś


SJP.pl


rozchylanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|roz­chy­lać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rozchylenie n.

 czas. rozchylać ndk., rozchylić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rozsuwanie

Wiktionary


rozchód

1. wy­dat­ki pie­nięż­ne do­ko­na­ne w okre­ślo­nym cza­sie;
2. w księ­go­wo­ści: po­zy­cja konta ra­chun­ko­we­go, w któ­rej wy­ka­zu­je się wy­dat­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ogół wy­dat­ków (głów­nie pie­nięż­nych) ja­kiejś jed­nost­ki do­ko­ny­wa­nych w okre­ślo­nym cza­sie

 (1.2) hand. ru­bry­ka, w któ­rej za­pi­su­je się ilość wy­dat­ków

Wiktionary

Przykłady

 (1.4) Dane za okres wie­lo­let­ni wska­zu­ją, że Zie­mia znaj­du­je się w sta­nie rów­no­wa­gi ciepl­nej. Przy­chód i roz­chód ener­gii ciepl­nej w ciągu dłuż­sze­go prze­dzia­łu czasu są sobie równe.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rozchodzenie n., rozejście n., rozchodowanie n.

 czas. rozchodzić ndk., rozejść dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.4) spadek

Wiktionary


rozciapciać

roz­cia­pać, roz­pa­ciać, roz­pać­kać; po­tocz­nie:
1. roz­pro­wa­dzić na wszyst­kie stro­ny ja­kiejś po­wierzch­ni coś mo­kre­go, ma­zi­ste­go;
2. zmie­nić coś twar­de­go w pół­płyn­ną mokrą sub­stan­cję;
3. roz­ciap­ciać się - utra­cić do­tych­cza­so­wą twar­dość, sta­jąc się ciapą


SJP.pl


rozciapkiwać

rzad­ko: roz­gnia­tać, ro­zdep­ty­wać coś roz­mo­kłe­go


SJP.pl


rozciek

1. płyn­na sub­stan­cja pow­sta­ła po roz­to­pie­niu skro­ple­niu lub zmie­sza­niu się cze­goś;
2. daw­niej: ob­szar za­la­ny wodą; roz­le­wi­sko, roz­lew


SJP.pl


rozciekliwy

łzaw­nik roz­cie­kli­wy - ga­tu­nek grzy­bów z ro­dzi­ny łzaw­ni­ko­wa­tych


SJP.pl


rozcieknąć

rzad­ko: roz­cie­knąć się - roz­pły­nąć się, roz­pu­ścić się; roz­ciec się


SJP.pl


rozcieracz

1. przy­rząd do ręcz­ne­go roz­drab­nia­nia ziar­na lub su­row­ców na bezksz­tałt­ną masę;
2. przy­rząd z za­o­strzo­ną koń­ców­ką do roz­ma­zy­wa­nia ko­lo­rów i linii


SJP.pl


rozcieralny

na­da­ją­cy się do roz­cie­ra­nia lub moż­li­wy do roz­tar­cia


SJP.pl


rozcierać

1. trąc, roz­pro­wa­dzać po po­wierzch­ni;
2. trąc, miaż­dżyć, roz­gnia­tać coś;
3. do­ty­ka­jąc jakąś część ciała, usu­wać ból, zdręt­wie­nie; roz­ma­so­wy­wać;
4. roz­cie­rać się -
a) ule­gać roz­drob­nie­niu;
b) być roz­pro­wa­dza­nym po po­wierzch­ni;
c) do­ty­ka­jąc jakąś część swo­je­go ciała, usu­wać ból, zdręt­wie­nie;
d) do­ty­ka­jąc jeden dru­gie­go, usu­wać ból, zdręt­wie­nie;
e) o ma­ki­ja­żu: tra­cić zarys


SJP.pl


rozcieńczalnia

w fa­bry­ce la­kie­rów: za­bez­pie­czo­ne przed ogniem, odi­zo­lo­wa­ne po­mie­szcze­nie, w któ­rym roz­cień­cza się łat­wo­pal­ne płyny


SJP.pl


rozcieńczalnik

skład­nik da­ne­go rozt­wo­ru znaj­du­ją­cy się w nim w do­mi­nu­ją­cej ilo­ści; sub­stan­cja roz­cień­cza­ją­ca inne


SJP.pl


rozcieńczalnikowy

→ roz­cień­czal­nik


SJP.pl

Patrz:

rozcieńczalnik

rozcieńczalny

da­ją­cy się roz­cień­czyć


SJP.pl


rozcieńczać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. roz­cień­czyć)

 (1.1) chem. zmniej­szać stę­że­nie rozt­wo­ru, do­da­jąc roz­pu­szczal­nik

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny roz­cień­czać się (dk. roz­cień­czyć się)

 (2.1) chem. być roz­cień­cza­nym

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rozcieńczanie n.

Wiktionary


rozcieńczenie

spo­wo­do­wać zmniej­sze­nie gę­sto­ści lub stę­że­nia


SJP.pl


rozcieńczyć

spo­wo­do­wać zmniej­sze­nie gę­sto­ści lub stę­że­nia


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. roz­cień­czać)

 (1.1) chem. zmniej­szyć stę­że­nie rozt­wo­ru po­przez do­da­nie roz­pu­szczal­ni­ka

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny roz­cień­czyć się (ndk. roz­cień­czać się)

 (2.1) chem. zo­stać roz­cień­czo­nym

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rozcieńczenie n.

Wiktionary


rozcież

daw­niej: oście­że - wew­nętrz­na po­wierzch­nia ot­wo­ru okien­ne­go lub drzwio­we­go; oścież; ro­ścież


SJP.pl


rozcinak

w tłocz­nict­wie: wy­kroj­nik do roz­ci­na­nia


SJP.pl


rozcinany

o ubra­niu: ma­ją­cy roz­cię­cie


SJP.pl


rozcinać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. roz­ciąć)

 (1.1) tnąc, dzie­lić ca­łość na czę­ści

 (1.2) ka­le­cząc, prze­ci­nać tkan­ki

 (1.3) śmia­ło prze­do­sta­wać się przez jakąś prze­strzeń

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rozcinanie n.

 czas. ciąć, rozciąć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ciąć, przecinać, rozrzynać

 (1.2) ciąć, kaleczyć, ranić

 (1.3) przebijać się

Wiktionary


rozcinka

1. ga­tu­nek ćmy;
2. w gór­nict­wie: wy­ro­bi­sko ko­ry­ta­rzo­we przy­go­to­waw­cze, wy­ko­ny­wa­ne na wy­so­kość wy­bie­ra­ne­go po­kła­du przez­na­czo­ne­go do ek­splo­a­ta­cji


SJP.pl

Roz­cin­ka (prze­cin­ka roz­ru­cho­wa, ob­cin­ka) – w gór­nict­wie wy­ro­bi­sko ko­ry­ta­rzo­we przy­go­to­waw­cze, wy­ko­ny­wa­ne na wy­so­kość wy­bie­ra­ne­go po­kła­du przez­na­czo­ne­go do ek­splo­a­ta­cji. Roz­cin­kę przed wy­ko­na­niem zbro­je­nia ścia­ny za­bez­pie­cza się obu­do­wą pod­po­ro­wą.

Wikipedia


rozciąg

1. po­więk­sza­nie cze­goś przez cią­gnię­cie; roz­cią­ga­nie;
2. sto­pień po­więk­sze­nia cze­goś po roz­cią­gnię­ciu


SJP.pl


rozciągalność

→ roz­cią­gal­ny


SJP.pl

Patrz:

rozciągalny

rozciągalny

da­ją­cy się roz­cią­gać


SJP.pl


rozciąganie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) sport. tre­ning po­pra­wia­ją­cy ela­stycz­ność ciała i wy­trzy­ma­łość mię­śni, zwięk­sza­ją­cy za­kres ru­chów, za­po­bie­ga­ją­cy kon­tuz­jom

Wiktionary

Roz­cią­ga­nie osio­we – w wy­trzy­ma­ło­ści ma­te­ria­łów de­fi­niu­je­my dwa pod­sta­wo­we przy­pad­ki roz­cią­ga­nia osio­we­go:

Roz­wią­za­nie za­gad­nie­nia czy­ste­go roz­cią­ga­nia.

Roz­wią­za­nie za­gad­nie­nia li­nio­wej te­o­rii sprę­ży­sto­ści w przy­pad­ku czy­ste­go roz­cią­ga­nia jest na­stę­pu­ją­ce:

Wikipedia

Powiązane:

 czas. rozciągnąć, rozciągać ndk.

Wiktionary


rozciągać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. roz­cią­gnąć)

 (1.1) cią­gnąc, po­wo­do­wać zwięk­sza­nie wy­mia­rów czego

 (1.2) zaj­mo­wać czymś więk­sze pole lub prze­strzeń

 (1.3) pot. roz­no­sić coś po wielu miej­scach

 (1.4) po­więk­szać za­kres dzia­ła­nia, obej­mo­wać czyn­no­ścią

 (1.5) obej­mo­wać kon­tro­lą

 (1.6) wy­dłu­żać w cza­sie

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny roz­cią­gać się (dk. roz­cią­gnąć się)

 (2.1) po­więk­szać się wsku­tek na­cią­ga­nia

 (2.2) roz­po­ście­rać się, zaj­mu­jąc więk­szy ob­szar

 (2.3) roz­po­ście­rać się mię­dzy punk­ta­mi, brze­ga­mi

 (2.4) sport. zwięk­szać gięt­kość mię­śni i ciała

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rozciąganie n., rozciągliwość ż., rozciągłość ż., rozciągnięcie n.

 przym. rozciągliwy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) rozpościerać

 (1.3) roznosić, rozwlekać

 (2.3) rozsnuwać się

Wiktionary


rozciąglej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: roz­cią­gle


SJP.pl


rozciąglejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: roz­cią­gły


SJP.pl


rozciągliwiej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: roz­cią­gli­wie


SJP.pl


rozciągliwszy

rzad­ki sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: roz­cią­gli­wy; bar­dziej roz­cią­gli­wy


SJP.pl


rozciągliwy

da­ją­cy się roz­cią­gać, roz­cią­gnąć


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) da­ją­cy się roz­cią­gać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ten gu­mo­wy pasek jest cał­kiem roz­cią­gli­wy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɔɕt͡ɕɔ̃ŋɡˈlʲivɨ, AS: rośćõŋglʹivy

Wiktionary

Powiązane:

 czas. rozciągać

 rzecz. rozciągnięcie n.

Wiktionary


rozciągnik

1. urzą­dze­nie do roz­cią­ga­nia;
2. pająk z ro­dzi­ny ska­ku­no­wa­tych


SJP.pl


rozciągnąć

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. roz­cią­gać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|roz­cią­gać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W końcu w pracy pa­tro­lo­wał dy­stans dłu­go­ści pra­wie pię­ciu­set me­trów wzdłuż po­dob­ne­go be­to­no­we­go płotu. Tyle że tam­ten miał ja­kieś pół­to­ra metra wy­so­ko­ści, a potem był drut kol­cza­sty roz­cią­gnię­ty po­mię­dzy be­to­no­wy­mi pa­łą­ka­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rɔɕˈt͡ɕɔ̃ŋɡnɔ̃ɲt͡ɕ, AS: rośćõŋgnõńć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rozciąganie n.

Wiktionary


rozciągłość

1. prze­strzeń, ob­szar; 2 w całej roz­cią­gło­ści - w pełni, w naj­szer­szym za­kre­sie


SJP.pl


rozciąć

1. tnąc, roz­dzie­lić na czę­ści;
2. ska­le­czyć


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. roz­ci­nać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|roz­ci­nać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) – Bra­zy­lia jest jak gąbka – ro­zet­niesz, a na­tych­miast się zas­kle­pia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrɔɕt͡ɕɔ̇̃ɲt͡ɕ, AS: rośćo̊̃ńć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rozcięcie n.

 czas. rozcinać ndk., ciąć ndk.

 przym. tnący

Wiktionary


rozcięcie

1. tnąc, roz­dzie­lić na czę­ści;
2. ska­le­czyć


SJP.pl


rozcięgno

mocna, ela­stycz­na błona zbu­do­wa­na z tkan­ki łącz­nej, ota­cza­ją­ca po­szcze­gól­ne mię­śnie szkie­le­to­we, grupy mię­śni oraz całą mię­śniów­kę ciała; po­więź


SJP.pl

Roz­cię­gno ( απο, νευρον, apo­ne­u­ro­sis) – mocne pasmo tkan­ki łącz­nej zbi­tej o ut­ka­niu re­gu­lar­nym, cien­kie i pła­skie, w kształ­cie błony, ubo­gie w na­czy­nia krwio­no­śne, przez które sze­ro­kie i pła­skie mię­śnie łączą się z ko­ścią.

U czło­wie­ka roz­cią­ga­ją się np.

Wikipedia


rozcięża

krzew z ro­dzi­ny wer­be­no­wa­tych; awi­ce­nia; ro­ślę­ża


SJP.pl


rozczapierzać

roz­kła­dać, roz­cią­gać coś sze­ro­ko; roz­ca­pie­rzać


SJP.pl


rozczapierzyć

ro­zło­żyć, roz­cią­gnąć coś sze­ro­ko; roz­ca­pie­rzyć


SJP.pl


rozczarowanie

stan psy­chicz­ny, uczu­cie czło­wie­ka, który się roz­cza­ro­wał


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) nie­speł­nie­nie ocze­ki­wań

 (1.2) od­cza­sow­ni­ko­wy od|roz­cza­ro­wać.

Wiktionary

Roz­cza­ro­wa­nie – emo­cja, któ­rej doz­na­je­my, gdy nasza wie­dza, wiara lub na­dzie­ja ule­gnie nie­mi­łej dla nas kon­fron­ta­cji z rze­czy­wi­sto­ścią. Kon­fron­ta­cja może być do­wol­nie su­biek­tyw­na, np. gdy ktoś nas wpro­wa­dzi w błąd.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ewe­li­na, ku swo­je­mu roz­cza­ro­wa­niu, do­sta­ła na uro­dzi­ny książ­kę.

 (1.2) Celem ko­le­ża­nek było roz­cza­ro­wa­nie i obra­że­nie Ewe­li­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɔʃt͡ʃarɔˈvãɲɛ, AS: roščarovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. rozczarowywać, rozczarować

 rzecz. pot. rozczar

 przym. rozczarowany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zawód, deziluzja

 (1.2) rozczarowywanie

Wiktionary


rozczarowany

1. taki, który doz­nał za­wo­du, roz­cza­ro­wa­nia; za­wie­dzio­ny, roz­go­ry­czo­ny;
2. wła­ści­wy ta­kiej oso­bie, np. roz­cza­ro­wa­na mina


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) taki, któ­re­go ży­cze­nia, na­dzie­je, ocze­ki­wa­nia nie speł­ni­ły się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W końcu mało to razy pró­bo­wa­li­ście ka­szot­ta z su­szo­ny­mi do­dat­ka­mi, mało to razy roz­cza­ro­wa­ni sy­pa­li­ście ko­lej­ną ły­żecz­kę soli, li­cząc, że pod­bi­je smak?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɔʃt͡ʃarɔˈvãnɨ, AS: roščarovãny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rozczarowanie

 czas. rozczarować dk., rozczarowywać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zawiedziony

Wiktionary


rozczarować

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. roz­cza­ro­wy­wać)

 (1.1) za­wieść kogoś, nie speł­nić czy­ichś ocze­ki­wań; spra­wić, że ktoś jest za­wie­dzio­ny, roz­cza­ro­wa­ny

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny roz­cza­ro­wać się (ndk. roz­cza­ro­wy­wać się)

 (2.1) doz­nać za­wo­du, czuć się za­wie­dzio­nym, roz­cza­ro­wa­nym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Było to po gło­śnej afe­rze aresz­to­wa­nia po­słów opo­zy­cji i w uszach dźwię­cza­ły mi je­szcze tak wy­raź­nie gorz­kie słowa ojca, roz­cza­ro­wa­ne­go bo­le­śnie dyk­ta­tor­skim po­su­nię­ciem Pił­sud­skie­go, że od­mó­wi­łem.

 (2.1) Je­że­li pój­dzie na rand­kę, bro­dacz się roz­cza­ru­je, po­nie­waż bez ma­ki­ja­żu Ce­le­sty­na wy­glą­da na to do­kład­nie, czym jest: na szes­na­sto­let­nią za­kom­plek­sio­ną uczen­ni­cę szko­ły śred­niej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɔʃt͡ʃaˈrɔvat͡ɕ, AS: roščarovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rozczarowanie n.

 czas. czarować

 ims. rozczarowany

 przym. rozczarowany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sprawić zawód, zawieść

 (2.1) sparzyć się

Wiktionary


rozczarowujący

→ roz­cza­ro­wy­wać


SJP.pl

Patrz:

rozczarowywać

rozczarowywać

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) nie speł­niać czy­ichś ocze­ki­wań, za­wo­dzić czy­jeś ocze­ki­wa­nia

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny roz­cza­ro­wy­wać się

 (2.1) za­wo­dzić się na kimś

Wiktionary

Powiązane:

 czas. czarować

 rzecz. rozczarowanie n.

 przym. rozczarowany

Wiktionary


rozczepka

ro­dzaj mo­ty­li z ro­dzi­ny omac­ni­co­wa­tych


SJP.pl


rozczerwienić

rzad­ko: roz­czer­wie­nić się - stać się bar­dzo czer­wo­nym, mocno za­ru­mie­nio­nym; za­czer­wie­nić się, za­ru­mie­nić się


SJP.pl


rozczochranie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|roz­czo­chrać.

 (1.2) uczy­nie­nie splą­ta­nym, po­tar­ga­nym

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) O, pan na­czel­nik! – wy­krzy­knę­ła tro­chę zbyt gło­śno pani Mał­go­sia, po­pra­wia­jąc odru­cho­wo nieco zmierz­wio­ną blond grzyw­kę, do któ­rej roz­czo­chra­nia przy­czy­ni­ła się przed chwi­lą wpraw­na ręka Wald­ka.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. rozczochrać dk.

Wiktionary


rozczochraniec

po­tocz­nie: czło­wiek o roz­czo­chra­nych, po­tar­ga­nych wło­sach; po­tar­ga­niec


SJP.pl


rozczochrany

zmierz­wić (np. włosy, sierść)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który ma włosy w nie­ła­dzie

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) imie­słów przy­miot­ni­ko­wy bier­ny od: roz­czo­chrać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cóż za miły chłop­czy­na – za­u­wa­ży­ła zza roz­czo­chra­nej głów­ki Bobka, sta­ra­jąc się nie do­ty­kać jego za­ku­rzo­nej kur­tecz­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɔʃt͡ʃɔxˈrãnɨ, AS: roščoχrãny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rozczochraniec m.

 czas. rozczochrać, czochrać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nieczesany, zmierzwiony, rozwichrzony, potargany

Wiktionary


rozczochrać

zmierz­wić (np. włosy, sierść)


SJP.pl


rozczochrywać

1. roz­wi­chrzać, ku­dłać włosy;
2. roz­czo­chry­wać się - ule­gać roz­czo­chra­niu


SJP.pl


rozczulenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­czu­wa­nie czu­ło­ści

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zie­lo­ne oczy Cesi mi­go­ta­ły jakby od łez – i na ten widok Je­rze­go ogar­nę­ła fala roz­czu­le­nia.

Wiktionary


rozczyn

nie­wiel­ka ilość mąki zak­wa­szo­nej, do­da­wa­na do cia­sta przez­na­czo­ne­go do pie­cze­nia, wy­wo­łu­ją­ca fer­men­ta­cję; też: roz­drob­nio­ne droż­dże do­da­wa­ne do cia­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) roz­drob­nio­ne droż­dże do­da­wa­ne do cia­sta

Wiktionary


rozczyna

po­tocz­nie: mie­sza­ni­na skład­ni­ków do­da­wa­na do cia­sta w celu jego wy­ro­śnię­cia; roz­czyn­ka


SJP.pl


rozczynać

daw­niej: roz­po­czy­nać, za­czy­nać


SJP.pl


rozczyniać

1. mie­szać mąkę z wodą lub z mle­kiem, two­rząc cia­sto;
2. mie­szać skład­nik o sta­łej lub syp­kiej kon­sy­sten­cji z pły­nem, two­rząc jed­no­li­tą masę


SJP.pl


rozczynić

1. zmie­szać mąkę z wodą lub z mle­kiem, two­rząc cia­sto;
2. zmie­szać skład­nik o sta­łej lub syp­kiej kon­sy­sten­cji z pły­nem, two­rząc jed­no­li­tą masę


SJP.pl


rozczynka

po­tocz­nie: mie­sza­ni­na skład­ni­ków do­da­wa­na do cia­sta w celu jego wy­ro­śnię­cia; roz­czy­na


SJP.pl


rozczynnik

ciecz po­wo­du­ją­ca roz­pu­szcza­nie lub roz­cień­cza­nie in­nych ciał; roz­pu­szczal­nik, roz­cień­czal­nik


SJP.pl


rozczynowy

→ roz­czyn, np. mąka roz­czy­no­wa


SJP.pl


rozczęstowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|roz­czę­sto­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. rozczęstować dk.

Wiktionary


rozczęstować

cza­sow­nik

 (1.1) czę­stu­jąc, ro­zdać coś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Resz­ta por­cji zo­sta­nie roz­czę­sto­wa­na po­mię­dzy pary bio­rą­ce dzi­siaj ślub i ki­bi­cu­ją­cych wi­dzów.

 (1.1) Po­dob­no roz­czę­sto­wa­li dwa ty­sią­ce por­cji spa­get­ti z ow­czym serem pro­sto z Włoch.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɔʃt͡ʃɛ̃w̃ˈstɔvat͡ɕ, AS: roščẽũ̯stovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rozczęstowanie n., poczęstunek

 czas. częstować

Wiktionary


rozczłonkowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|rozcz­łon­ko­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. rozczłonkowywać, rozczłonkować dk.

Wiktionary


rozczłonkować

po­dzie­lić na czę­ści, ele­men­ty, czło­ny


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. rozcz­łon­ko­wy­wać)

 (1.1) roz­dzie­lić na czło­ny

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny rozcz­łon­ko­wać się (ndk. rozcz­łon­ko­wy­wać się)

 (2.1) roz­dzie­lić się na czło­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wnę­trze ka­pli­cy jest jed­no­prze­strzen­ne, rozcz­łon­ko­wa­ne trój­bocz­ny­mi wnę­ka­mi ar­ka­do­wy­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rozczłonie n., rozczłonkowanie n.

 czas. rozczłonkowywać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) poćwiartować, pokawałkować

Wiktionary


rozczłonkowywać

dzie­lić na czę­ści, ele­men­ty, czło­ny; czło­no­wać, człon­ko­wać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. rozcz­łon­ko­wać)

 (1.1) roz­dzie­lać na czło­ny

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny rozcz­łon­ko­wy­wać się (dk. rozcz­łon­ko­wać się)

 (2.1) roz­dzie­lać się na czło­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Je­szcze in­nych zadź­ga­no no­ża­mi, roz­ci­na­jąc i rozcz­łon­ko­wu­jąc ciała.

 (2.1) Na po­łud­niu wy­ży­na rozcz­łon­ko­wu­je się we wznie­sie­nia o pła­skich wierz­cho­wi­nach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rozczłonkowanie n.

 czas. rozczłonkować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ćwiartować, kawałkować

Wiktionary


rozdalać

daw­niej: roz­cią­gać, roz­prze­strze­niać


SJP.pl


rozdanie

roz­dzie­lić coś mię­dzy kogoś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ro­zdać.

 (1.2) uro­czy­stość wrę­cza­nia na­gród kon­kur­so­wych lub dy­plo­mów

 (1.3) roz­dzie­le­nie sta­no­wisk lub funk­cji, zwy­kle we­dług pew­ne­go klu­cza

 (1.4) roz­dzie­le­nie kart mię­dzy gra­czy

 (1.5) runda gry w karty

Wiktionary

Ro­zda­nie – ame­ry­kań­ski dra­mat z 2008 roku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ro­zda­nie sło­dy­czy przed obia­dem było błę­dem, bo dzie­ci nie chcia­ły jeść zupy.

 (1.2) Na te­go­rocz­nym ro­zda­niu Osca­rów uho­no­ro­wa­no jed­ne­go Po­la­ka.

 (1.3) Po zwy­cię­skich wy­bo­rach za­wsze przy­cho­dzi ro­zda­nie posad mię­dzy swo­ich.

 (1.4) W bry­dżu, po ro­zda­niu kart na­stę­pu­je li­cy­ta­cja.

 (1.5) W tym ro­zda­niu atu są piki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rozdawanie n., rozdawnictwo n., dawanie n., danie n., dawca m.

 czas. rozdawać ndk., rozdać dk., dawać ndk., dać dk.

 przym. rozdawniczy

Wiktionary


rozdarcie

miej­sce ro­zdar­te, usz­ko­dzo­ne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ro­ze­drzeć.

 (1.2) miej­sce, w któ­rym coś ro­zdar­ło się

 (1.3) przen. stan wew­nętrz­ne­go skłó­ce­nia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rɔzˈdarʲt͡ɕɛ, AS: rozdarʹće

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. darcie n., dodarcie n., dodzieranie n., naddarcie n., naddzieranie n., nadarcie n., podarcie n., przedarcie n., przedzieranie n., rozdzieranie n., udarcie n., udzieranie n., wydarcie n., wydzieranie n., zdarcie n., zdzieranie n.

 czas. drzeć ndk., dodrzeć dk., dodzierać ndk., nadedrzeć dk., naddzierać ndk., nadrzeć dk., podrzeć dk., przedrzeć dk., przedzierać ndk., rozedrzeć dk., rozdzierać ndk., udrzeć dk., udzierać ndk., wydrzeć dk., wydzierać ndk., zedrzeć dk., zdzierać ndk.

 przym. rozdarty

Wiktionary


rozdarty

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) o przed­mio­cie: roz­szar­pa­ny, w ka­wał­kach

 (1.2) o czło­wie­ku: taki, który wpadł w stan wew­nętrz­ne­go skłó­ce­nia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. darcie n., rozdarcie n., rozdzieranie n., przedarcie n., przedzieranie n.

 czas. drzeć ndk., rozedrzeć dk., rozdzierać ndk., przedrzeć dk., przedzierać ndk.

 przym. przedarty

Wiktionary


rozdawacz

osoba, która daje coś wielu oso­bom; ro­zdaw­ca


SJP.pl


rozdawajka

po­tocz­nie: da­wa­nie cze­goś wielu oso­bom; ro­zdaw­ka


SJP.pl


rozdawanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ro­zda­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɔzdaˈvãɲɛ, AS: rozdavãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. rozdawać

 rzecz. rozdanie n.

Wiktionary


rozdawać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. ro­zdać)

 (1.1) roz­dzie­lać po­mię­dzy wiele osób

 (1.2) wy­czer­py­wać coś, dając wielu oso­bom

 (1.3) przy­dzie­lać coś wielu oso­bom, ob­dzie­lać, ro­zda­ro­wać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kie­dyś w par­la­men­cie ro­zda­wał innym dzien­ni­ka­rzom ulot­ki re­kla­mu­ją­ce firmę Bizon.

 (1.3) Cła owszem, ale tylko w jedną stro­nę, Bank Świa­to­wy i MFW, tak, to po­ży­tecz­ne in­sty­tu­cje, gdy ro­zda­ją pie­nią­dze, ale prze­cież nie mogą nam dyk­to­wać swo­ich wa­run­ków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rɔzˈdavat͡ɕ, AS: rozdavać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rozdawanie n., rozdanie n.

 czas. rozdać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dystrybuować, rozdzielać, rozprowadzać

 (1.2) rozdysponowywać, rozdzielać

 (1.3) obdzielać, przydzielać, asygnować, rozdarować

Wiktionary


rozdawca

osoba, która daje coś wielu oso­bom; ro­zda­wacz


SJP.pl


rozdawczyni

ko­bie­ta ro­zda­ją­ca coś


SJP.pl


rozdawka

po­tocz­nie: da­wa­nie cze­goś wielu oso­bom; ro­zda­waj­ka


SJP.pl


rozdawnictwo

akcja ro­zda­wa­nia cze­goś


SJP.pl


rozdać

roz­dzie­lić coś mię­dzy kogoś


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. ro­zda­wać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|ro­zda­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rozdanie n.

 czas. rozdawać

Wiktionary


rozdekoltowywać

ro­zde­kol­to­wy­wać się - wkła­dać su­knie, bluz­kę itp. z wiel­kim de­kol­tem


SJP.pl


rozdelegować

prze­ka­zać swoje obo­wiąz­ki kilku oso­bom o niż­szej po­zy­cji


SJP.pl


rozdepka

ro­dzaj śli­ma­ków przo­dos­krzel­nych


SJP.pl


rozdepkowate

ro­dzi­na śli­ma­ków


SJP.pl

Ro­zdep­ko­wa­te (Ne­ri­ti­dae) – sze­ro­ko roz­prze­strze­nio­na ro­dzi­na ma­łych, słod­ko-, sło­na­wo- i sło­no­wod­nych śli­ma­ków przo­dos­krzel­nych. Obej­mu­je kil­ka­set ga­tun­ków, w tym około 110 ga­tun­ków słod­ko­wod­nych.

Wikipedia


rozdepkowaty

o ce­chach ro­zdep­ko­wa­tych (ro­dzi­na śli­ma­ków)


SJP.pl


rozdeptanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ro­zdep­tać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. deptać ndk., rozdeptać dk.

 rzecz. deptanie n., rozdeptywanie n.

Wiktionary


rozdeptany

znieksz­tał­co­ny przez dłu­gie uży­wa­nie, zni­szczo­ny


SJP.pl


rozdeptać

cza­sow­nik prze­chod­ni

 (1.1) do­ko­na­ny od|ro­zdep­ty­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rozdeptywanie n., rozdeptanie n., deptanie n.

Wiktionary


rozdeptywanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ro­zdep­ty­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. deptać ndk., rozdeptać dk., rozdeptywać ndk.

 rzecz. deptanie n., rozdeptanie n.

Wiktionary


rozdestnica

ro­zdest­ni­ca wro­ty­czów­ka - ga­tu­nek chrzą­szcza z ro­dzi­ny ston­ko­wa­tych


SJP.pl


rozdestylowywać

pod­da­wać frak­cjo­no­wa­nej de­sty­la­cji


SJP.pl


rozdeszczać

ro­zde­szczać się - sta­wać się de­szczo­wym


SJP.pl


rozdeszczony

tyle co: słot­ny, de­szczo­wy


SJP.pl


rozdeszczyć

ro­zde­szczyć się - stać się de­szczo­wym; o de­szczu: roz­pa­dać się na dobre


SJP.pl


rozdniać

daw­niej: wyj­mo­wać, wy­bi­jać dno (np. z becz­ki)


SJP.pl


rozdokazywać

ro­zdo­ka­zy­wać się - po­tocz­nie:
1. ba­wiąc się, prze­brać miarę; roz­fi­glo­wać się, roz­bry­kać się;
2. prze­kro­czyć okre­ślo­ne normy


SJP.pl


rozdrabnianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|roz­drab­niać.

Wiktionary

Roz­drab­nia­nie – roz­dzie­la­nie ma­te­ria­łu w fazie sta­łej na drob­niej­sze czę­ści, zaz­wy­czaj prze­pro­wa­dza­ne me­cha­nicz­nie. Zwięk­sza ono po­wierzch­nię wła­ści­wą danej sub­stan­cji sta­łej, co przyś­pie­sza sze­reg pro­ce­sów z jej udzia­łem. Roz­drab­nia­nie prze­pro­wa­dza się także w celu uzy­ska­nia syp­kie­go pro­duk­tu, czę­sto o ści­śle okre­ślo­nym roz­mia­rze zia­ren np. kru­szy­wa.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌrɔzdrabʲˈɲä̃ɲɛ, AS: rozdrabʹńä̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rozdrabniacz m., rozdrabniarka ż., rozdrobnienie n.

 czas. rozdrabniać ndk., rozdrobnić dk.

Wiktionary


rozdrabniarka

ma­szy­na do roz­drab­nia­nia brył na ka­wał­ki okre­ślo­nej wiel­ko­ści; de­zin­te­gra­tor; kru­szar­ka; ła­macz; de­zyn­te­gra­tor


SJP.pl


rozdrabniać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. roz­drob­nić)

 (1.1) dzie­lić na drob­ne czę­ści

 (1.2) dzie­lić na po­szcze­gól­ne czę­ści

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny roz­drab­niać się (dk. roz­drob­nić się)

 (2.1) dzie­lić się sa­mo­ist­nie na małe czę­ści

 (2.2) dzie­lić swój wy­si­łek, czas, ener­gię na wiele spraw, nie sku­pia­jąc się na jed­nej kon­kret­nej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drobne nmos., rozdrabniacz m., rozdrabniarka ż., rozdrabnianie n., rozdrobnienie n.

 czas. rozdrobnić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) drobić, krajać, kruszyć

 (1.2) rozdzielać, rozkawałkowywać, rozwalać

 (2.1) kruszyć się, rozpadać się

 (2.2) rozpraszać się

Wiktionary


rozdrapać

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. roz­dra­py­wać)

 (1.1) ot­wo­rzyć lub usz­ko­dzić dra­pa­niem

 (1.2) o gru­pie osób z chci­wo­ścią, wy­ry­wa­jąc sobie naw­za­jem, za­brać cały udo­stęp­nio­ny zasób

 (1.3) roz­kraść

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pa­cjent­ka roz­dra­pa­ła sobie pie­przyk na udzie do krwi.

 (1.2) Go­ście roz­dra­pa­li ka­nap­ki ze stołu szwedz­kie­go je­szcze przed za­koń­cze­niem mowy po­wi­tal­nej.

 (1.3) Zapas dar­mo­wych pod­pa­sek hi­gie­nicz­nych w to­a­le­cie urzę­du roz­dra­pa­no w dwie go­dzi­ny.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. drapać, zdrapać

 rzecz. rozdrapanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) rozchwycić

 (1.3) rozkraść

Wiktionary


rozdrapywanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|roz­dra­py­wać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Uwa­żał, że spo­łe­czeń­stwu pol­skie­mu po­trzeb­na jest wew­nętrz­na sta­bi­li­za­cja, zas­kle­pia­nie, a nie roz­dra­py­wa­nie ran przesz­ło­ści.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rozdrapanie n.

 czas. rozdrapywać ndk.

Wiktionary


rozdrażew

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Roz­dra­żew – wieś (daw­niej mia­sto) w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie kro­to­szyń­skim, w gmi­nie Roz­dra­żew.

Roz­dra­żew uzy­skał lo­ka­cję miej­ską przed 1458 ro­kiem, zde­gra­do­wa­ny po 1510 roku.

We wsi znaj­do­wa­ła się sta­cja ro­ze­bra­ne­go od­cin­ka Kro­to­szyn – Ple­szew Kro­to­szyń­skiej Kolei Do­ja­zdo­wej. Po­ciąg za­koń­czył bieg 12 stycz­nia 1986 r. Oś­ro­dek pa­ra­fii praw­do­po­dob­nie od końca XIII, a na pewno od po­ło­wy XIV wieku. Drob­ny prze­mysł spo­żyw­czy.

Wikipedia


rozdrażewski

przy­miot­nik od: Roz­dra­żew


SJP.pl


rozdrażniać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. roz­draż­nić)

 (1.1) po­wo­do­wać roz­draż­nie­nie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drażliwość ż.

Wiktionary


rozdrażnienie

pod­nie­ce­nie ner­wo­we bę­dą­ce wy­ni­kiem doz­na­nej przy­kro­ści, zmę­cze­nia itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) nie­przy­jem­ne uczu­cie, wy­ni­kłe z prze­mę­cze­nia lub przy­krej sy­tu­a­cji

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɔzdraʒʲˈɲɛ̇̃ɲɛ, AS: rozdražʹńė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 przym. drażliwy

 czas. drażnić

 rzecz. drażliwość ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdenerwowanie, nerwowość, irytacja

Wiktionary


rozdrażniony

nie­spo­koj­ny; zde­ner­wo­wa­ny, zi­ry­to­wa­ny


SJP.pl


rozdrobnić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. roz­drab­niać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|roz­drab­niać.

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny roz­drob­nić się (ndk. roz­drab­niać się)

 (2.1) do­ko­na­ny od|roz­drab­niać się.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. rozdrabniać ndk.

 przym. drobny

 rzecz. drobne nmos., rozdrobnienie n., rozdrabnianie n.

Wiktionary


rozdroże

miej­sce, gdzie drogi się roz­cho­dzą; roz­staj


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) miej­sce, w któ­rym droga, ścież­ka, szlak roz­ga­łę­zia się

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • roz­dro­że - miej­sce, w któ­rym drogi (ścież­ki, szla­ki tu­ry­stycz­ne itp.) roz­wid­la­ją się lub krzy­żu­ją. Od nazwy po­spo­li­tej 'roz­dro­że' po­cho­dzą nazwy włas­ne, zwy­kle jed­no­stek osad­ni­czych pow­sta­łych w takic...
  • Roz­dro­że – część wsi Ła­zi­ska, w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie lip­skim, w gmi­nie Cie­pie­lów
  • Roz­dro­że – znie­sio­na ko­lo­nia w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie ni­dzic­kim, w gmi­nie Ni­dzi­ca
  • Roz­dro­że – osada w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie ni­dzic­kim, w gmi­nie Ni­dzi­ca
  • Roz­dro­że – w la­tach 1977–1981 nazwa obec­nej wsi Ra­druż wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim
  • Plac Na Roz­dro­żu w War­sza­wie

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Słup stoi na roz­dro­żu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rɔzˈdrɔʒɛ, AS: rozdrože

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. drożny mos., droga ż., dróżka ż., drożyna ż., drogowiec m., udrażnianie n., udrożnienie n., drożność ż.

 czas. udrażniać ndk., udrożnić dk.

 przym. zdrożony, drogowy, drożny, rzad. rozdrożny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rozstaj, skrzyżowanie

Wiktionary


rozdupczać

wul­gar­nie: ro­zbi­jać, ni­szczyć, roz­wa­lać; roz­pier­dzie­lać, roz­pier­da­lać, roz­pie­przać, roz­pier­ni­czać


SJP.pl


rozdupczyć

wul­gar­nie: ro­zbić, zni­szczyć, roz­wa­lić; roz­pier­dzie­lić, roz­pier­do­lić, roz­pie­przyć, roz­pier­ni­czyć


SJP.pl


rozdusić

re­gio­nal­nie: roz­gnieść


SJP.pl


rozduszać

re­gio­nal­nie: roz­gnia­tać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. ro­zdu­sić)

 (1.1) reg. gnio­tąc, ro­zbi­jać na miaz­gę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W Wiet­na­mie naj­pierw ro­zdu­sza się czos­nek pła­ską po­wierzch­nią noża, a potem sieka na drob­ne ka­wa­łecz­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rozduszanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rozgniatać, miażdżyć

Wiktionary


rozdwajać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. rozd­wo­ić)

 (1.1) dzie­lić na dwie (naj­czę­ściej równe) czę­ści

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny rozd­wa­jać się (dk. rozd­wo­ić się)

 (2.1) dzie­lić się na dwie (naj­czę­ściej równe) czę­ści

 (2.2) przen. być w kilku miej­scach jed­no­cze­śnie, wy­ko­ny­wać na raz wiele czyn­no­ści

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Wła­śnie tam rzeka rozd­wa­ja się, two­rząc śró­drzecz­ną wyspę

Wiktionary

Powiązane:

 czas. rozdwoić

 rzecz. rozdwojenie n., rozdwajanie n.

 przysł. podwójnie

Wiktionary


rozdwoić

po­dzie­lić na dwie czę­ści


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. rozd­wa­jać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|rozd­wa­jać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ole­jo­wa­nie to zba­wien­ny za­bieg dla osób ze zni­szczo­ny­mi, su­chy­mi, nies­for­ny­mi wło­sa­mi i rozd­wo­jo­ny­mi koń­ców­ka­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. rozdwajać

 rzecz. rozdwojenie n., rozdwajanie n.

 przysł. podwójnie

Wiktionary


rozdwojenie

po­dzie­lić na dwie czę­ści


SJP.pl


rozdygotany

taki, który się ro­zdy­go­tał (za­czął drżeć); drga­ją­cy, dy­go­cą­cy, drżą­cy


SJP.pl


rozdygotać

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. brak)

 (1.1) wpra­wić w drże­nie

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny ro­zdy­go­tać się (ndk. brak)

 (2.1) za­cząć drżeć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rozdygotanie n.

 przym. rozdygotany

Wiktionary


rozdymanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ro­zdy­mać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nierozdymanie n., rozdymkokształtne nmos.

 czas. rozdymać ndk.

Wiktionary


rozdymka

tro­pi­kal­na ryba oce­a­nicz­na o ciele po­kry­tym kol­ca­mi, na­dy­ma­ją­ca się w sy­tu­a­cji za­gro­że­nia, po­da­wa­na jako przys­mak w kuch­ni ja­poń­skiej po­mi­mo swej tok­sycz­no­ści; fugu, ta­ki­fu­gu


SJP.pl


rozdymkokształtne

rząd ryb pro­mie­nio­płet­wych; na­jeż­koksz­tałt­ne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. icht. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Te­tra­o­don­ti­for­mes|Berg|ref=tak., rząd ryb pro­mie­nio­płet­wych;

Wiktionary

Ro­zdym­koksz­tałt­ne, te­tro­don­toksz­tałt­ne, na­jeż­koksz­tałt­ne (Te­tra­o­don­ti­for­mes) – rząd ryb pro­mie­nio­płet­wych (Ac­ti­nop­te­ry­gii) cha­rak­te­ry­zu­ją­cych się bra­kiem kości cie­mie­nio­wych, no­so­wych i oko­ło­o­czo­do­ło­wych. U więk­szo­ści brak rów­nież dol­nych żeber. Kość szczę­ko­wa jest zwy­kle zro­śnię­ta z ko­ścią przed­szczę­ko­wą, stąd dawna nazwa zro­sło­szczę­kie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­dob­nie jak u in­nych ro­zdym­koksz­tałt­nych na­rzą­dy wew­nętrz­ne sa­mo­gło­wów mogą za­wie­rać ne­u­ro­tok­sy­ny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rozdymanie n., rozdymka ż., rozdymkowate lm nm.

 czas. rozdąć dk., rozdymać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tetrodontokształtne, najeżkokształtne; daw. zrosłoszczękie

Wiktionary


rozdymkowate

ro­dzi­na ryb pro­mie­nio­płet­wych z rzędu na­jeż­koksz­tałt­nych; kol­co­brzu­cho­wa­te, te­tro­do­no­wa­te


SJP.pl

Ro­zdym­ko­wa­te, te­tro­do­no­wa­te, kol­co­brzu­cho­wa­te (Te­tra­o­don­ti­dae) – ro­dzi­na głów­nie mor­skich ryb pro­mie­nio­płet­wych z rzędu ro­zdym­koksz­tałt­nych (Te­tra­o­don­ti­for­mes), rza­dziej spo­ty­ka­ne w wo­dach słod­kich lub sło­na­wych. Ich ciało za­wie­ra sil­nie tru­ją­cą te­tro­do­tok­sy­nę. Niek­tó­re ga­tun­ki spo­ty­ka­ne są w ho­dow­lach ak­wa­ry­stycz­nych.

Wikipedia


rozdymkowaty

o ce­chach ro­zdym­ko­wa­tych (ro­dzi­na ryb)


SJP.pl


rozdysponowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ro­zdy­spo­no­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɔzdɨspɔ̃nɔˈvãɲɛ, AS: rozdyspõnovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. rozdysponować dk.

Wiktionary


rozdystrybuować

roz­pro­wa­dzić, roz­wieźć to­wa­ry albo inne dobra mię­dzy skle­py, za­kła­dy prze­my­sło­we itp.


SJP.pl


rozdz.

skrót od: roz­dział


SJP.pl

skrót

 (1.1) = roz­dział

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrɔʑd͡ʑaw, AS: roźʒ́au̯

Wiktionary


rozdzialik

zdrob­nie­nie od: roz­dział; roz­dzia­łek


SJP.pl


rozdziawienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|roz­dzia­wić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. rozdziawić

Wiktionary


rozdziawić

cza­sow­nik

 (1.1) ot­wie­rać sze­ro­ko usta (pysk, dziób)

cza­sow­nik zwrot­ny roz­dzia­wić się

 (2.1) o ustach (pysku, dzio­bie): ot­wie­rać się sze­ro­ko

 (2.2) sze­ro­ko ot­wie­rać usta (pysk, dziób)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pod­niósł się, siadł, za nu­ta­mi się obej­rzał i chwy­ci­wszy je w łapy, roz­dzia­wił do śpie­wu gębę. Roz­dzia­wił, lecz nie pu­ścił głosu; roz­dzia­wił sze­rzej je­szcze – na nic! Roz­dzia­wił po raz trze­ci – głu­chy skrzek wy­szedł tylko z gar­dła.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rɔʑˈd͡ʑavʲit͡ɕ, AS: roźʒ́avʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rozdziawianie n., rozdziawienie n.

 czas. rozdziawiać

Wiktionary


rozdział

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) druk. każda z czę­ści, na które po­dzie­lo­na jest książ­ka lub rę­ko­pis

 (1.2) roz­dzie­la­nie, ob­dzie­la­nie, przy­dzie­la­nie, do­ko­ny­wa­nie po­dzia­łu mię­dzy ludzi

 (1.3) efekt roz­dzie­le­nia cze­goś

 (1.4) od­dzie­le­nie, se­pa­ra­cja, roz­gra­ni­cze­nie

 (1.5) etap w roz­wo­ju, ka­mień mi­lo­wy

 (1.6) książk. przest. głę­bo­ka niez­go­da, ro­złam

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 3. os. m. lp. przesz. od: roz­dziać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Skoń­czy­łem ostat­ni roz­dział ma­gi­ster­ki!

 (1.2) Oj­ciec do­ko­nał roz­dzia­łu ziemi mię­dzy synów.

 (1.3) Istot­ny jest pra­wi­dło­wy roz­dział kom­pe­ten­cji mię­dzy kie­row­ni­ków.

 (1.4) W kon­sty­tu­cji za­pi­sa­ny jest roz­dział Ko­ścio­ła od pań­stwa.

 (1.5) I tak roz­po­czy­na się ko­lej­ny roz­dział jej życia.

 (1.6) Ta kwe­stia spo­wo­do­wa­ła głę­bo­ki roz­dział w par­tii.

 (2.1) Pa­cjent nie­skrę­po­wa­ny zbyt­nio obec­no­ścią mło­dziut­kiej stu­dent­ki roz­dział się i uło­żył do­god­nie na takim spe­cjal­nym sto­li­ku i cier­pli­wie zno­sił wpy­cha­ną mu do od­by­tu rurę ze świa­teł­kiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrɔʑd͡ʑaw, AS: roźʒ́au̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podzielnica ż., rozdzielanie n., rozdzielenie n., rozdzielnik m.

:: zdrobn. rozdzialik m., rozdziałek m.

 czas. rozdzielać ndk., rozdzielić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kapitulum

Wiktionary


rozdziałek

1. zdrob­nie­nie od: roz­dział; roz­dzia­lik;
2. linia dzie­lą­ca włosy na gło­wie roz­cze­sa­ne na dwie stro­ny; prze­dzia­łek


SJP.pl


rozdziałka

1. zdrob­nie­nie od: roz­dział; roz­dzia­lik;
2. linia dzie­lą­ca włosy na gło­wie roz­cze­sa­ne na dwie stro­ny; prze­dzia­łek


SJP.pl


rozdziałować

in­dy­wi­du­al­nie: dzie­lić (tekst) na roz­dzia­ły


SJP.pl


rozdziałowy

→ roz­dział


SJP.pl

Patrz:

rozdział

rozdziczeć

daw­niej: ro­zbe­stwić się, roz­pa­sać się


SJP.pl


rozdzielacz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. na­czy­nie la­bo­ra­to­ryj­ne, które służy do roz­dzie­la­nia cie­kłych mie­sza­nin i prze­pro­wa­dza­nia in­nych pro­ce­sów che­micz­nych

 (1.2) techn. ele­ment w rurze, w któ­rym ciecz lub gaz roz­cho­dzi się do prze­wo­dów do­pro­wa­dza­ją­cych je do ko­lej­nych czę­ści urzą­dze­nia

 (1.3) techn. elektr. przy­rząd po­dłą­cza­ny do prze­wo­du, który poz­wa­la na do­pro­wa­dze­nie prądu lub sy­gna­łu do wielu urzą­dzeń jed­no­cze­śnie

 (1.4) techn. część, która re­gu­lu­je i ko­ry­gu­je do­pływ siły lub na­pię­cia w ja­kimś urzą­dze­niu

Wiktionary

Roz­dzie­lacz – to na­czy­nie la­bo­ra­to­ryj­ne, w któ­rym pro­wa­dzi się pro­ce­sy roz­dzie­la­nia cie­kłych mie­sza­nin, ek­strak­cję i płu­ka­nie.

Roz­dzie­lacz skła­da się z na­czy­nia o kształ­cie cy­lin­drycz­nym, grusz­ko­wym, stoż­ko­wym (A na obraz­ku) lub rza­dziej ku­li­stym, które po­sia­da z jed­nej stro­ny nóżkę z kra­ni­kiem, a z dru­giej szlif żeń­ski - w któ­rym czę­sto jest wy­wier­co­ny otwór od­po­wie­trza­ją­cy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) Więk­szość prze­dłu­ża­czy jest za­ra­zem roz­dzie­la­cza­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rozdział m., podzielnica ż., dzielenie n., rozdzielenie n., podzielenie n.

 czas. rozdzielać ndk., dzielić ndk., rozdzielić dk., podzielić dk., zdzielić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) rozgałęźnik

Wiktionary


rozdzielanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|roz­dzie­lać., roz­drab­nia­nie, dzie­le­nie na czę­ści

 (1.2) od­cza­sow­ni­ko­wy od|roz­dzie­lać., ro­zda­wa­nie, po­dzie­la­nie cze­goś mię­dzy grupę ludzi

 (1.3) od­cza­sow­ni­ko­wy od|roz­dzie­lać., ro­złą­cza­nie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɔʑd͡ʑɛˈlãɲɛ, AS: roźʒ́elãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. rozdzielać

 rzecz. rozdział mrz., podzielnica ż.

Wiktionary


rozdzielać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. roz­dzie­lić)

 (1.1) do­ko­ny­wać po­dzia­łu na czę­ści

 (1.2) roz­gra­ni­czać różne spra­wy, kwe­stie, rze­czy

 (1.3) spra­wiać, że różne osoby prze­sta­ją się kłó­cić, bić itp.

 (1.4) róż­nić ludzi w okre­ślo­nych kwe­stiach, po­wo­do­wać ich du­cho­wy po­dział

 (1.5) ro­zda­wać, dy­stry­bu­o­wać coś mię­dzy grupę ludzi lub zwie­rząt

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny roz­dzie­lać się (dk. roz­dzie­lić się)

 (2.1) dzie­lić sie­bie na grupy lub jed­nost­ki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rɔʑˈd͡ʑɛlat͡ɕ, AS: roźʒ́elać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rozdzielnica ż., podzielnica ż., rozdzielanie ndk., rozdzielenie dk., rozdział, rozdzielacz, rozdzielnik, rozdzialik, rozdziałek, rozdzielnictwo, rozdzielnia, rozdzielność, rozdzielczość

 przym. rozdzielczy

 czas. dzielić, rozdzielić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rozłączać, fragmentować, kawałkować, rozszczepiać, rozczłonkowywać, rozbujać, rozłupywać, rozkładać

Wiktionary


rozdzielczość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) in­form. po­ligr. miara do­kład­no­ści obra­zo­wa­nia

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • zdol­ność roz­dziel­cza
  • roz­dziel­czość bi­to­wa
  • roz­dziel­czość ekra­nu
  • roz­dziel­czość ką­to­wa
  • roz­dziel­czość op­tycz­na
  • roz­dziel­czość po­mia­ru
  • roz­dziel­czość ra­stra
  • roz­dziel­czość to­nal­na re­je­stra­cji

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pra­gnę nabyć nową kartę gra­ficz­ną, aby zwięk­szyć roz­dziel­czość obra­zu, włą­czyć an­ty­a­lia­sing i móc po­dłą­czyć drugi mo­ni­tor.

 (1.1) Na licz­bę zna­ków, przy­pa­da­ją­cą na jeden kwa­drat bie­żą­cy kom­pu­te­ro­we­go skła­du, ma wpływ roz­dziel­czość wy­bra­ne­go urzą­dze­nia dru­ku­ją­ce­go.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. rozdzielać

Wiktionary


rozdzielenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|roz­dzie­lić.

Wiktionary

Roz­dzie­le­nie (ang. "Se­ve­ran­ce") – ame­ry­kań­ski se­rial fan­ta­stycz­no­na­u­ko­wy z 2022 roku, stwo­rzo­ny przez Dana Erick­so­na.

Głów­nym bo­ha­te­rem jest Mark Scout, pra­cow­nik firmy Lumon In­du­stries, który pod­dał się pro­ce­du­rze „roz­dzie­le­nia”. W jej wy­ni­ku jego wspom­nie­nia zwią­za­ne z ży­ciem za­wo­do­wym i pry­wat­nym stają się roz­dzie­lo­ne. Spot­ka­nie z byłym współ­pra­cow­ni­kiem spra­wia, że Mark za­czy­na kwe­stio­no­wać za­sad­ność dzia­łań Lumon oraz roz­dzie­le­nia.

Wikipedia

Powiązane:

 czas. rozdzielić, rozdzielać

 rzecz. rozdzielacz mrz., rozdział mrz., podzielnica ż.

Wiktionary


rozdzielić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. roz­dzie­lać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|roz­dzie­lać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wtedy Teoś za­rek­wi­ro­wał ponad pięć­dzie­siąt fla­szek, które lo­jal­nie roz­dzie­lił poś­ród naj­bliż­szych współ­pra­cow­ni­ków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rɔʑˈd͡ʑɛlʲit͡ɕ, AS: roźʒ́elʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rozdzielacz mrz., rozdział m., rozdzielać m., podzielnica ż., dzielenie n., rozdzielenie n., podzielenie n.

 czas. rozdzielać ndk., dzielić ndk., podzielić dk., zdzielić dk.

Wiktionary


rozdzielnia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­mie­szcze­nie, bu­dy­nek lub teren, gdzie na­stę­pu­je roz­dział ener­gii elek­trycz­nej na ob­wo­dy;

Wiktionary

Roz­dziel­nia – sta­cja roz­dziel­cza, wy­o­dręb­nio­na część sta­cji elek­tro­e­ner­ge­tycz­nej lub au­to­no­micz­ny frag­ment sieci elek­tro­e­ner­ge­tycz­nej, w któ­rym na­stę­pu­je roz­dział ener­gii elek­trycz­nej bez zmia­ny na­pię­cia.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. rozdzielnica ż.

 czas. rozdzielać ndk.

Wiktionary


rozdzielnica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) elektr. obu­do­wa, w któ­rej na­stę­pu­je roz­dział ener­gii elek­trycz­nej na ob­wo­dy i za­mon­to­wa­ne są nie­zbęd­ne do tego celu urzą­dze­nia;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rozdzielnia ż.

 czas. rozdzielać ndk.

Wiktionary


rozdzielnictwo

zor­ga­ni­zo­wa­ne roz­dzie­la­nie okre­ślo­nych dóbr po­mię­dzy zgła­sza­ją­cych swe po­trze­by od­bior­ców


SJP.pl


rozdzielniczy

→ roz­dziel­ni­ca


SJP.pl

Patrz:

rozdzielnica

rozdzielnik

lista ar­ty­ku­łów wraz z przy­dzia­łem dla po­szcze­gól­nych od­bior­ców


SJP.pl


rozdzielnopłatkowe

pod­kla­sa ro­ślin okry­to­na­sien­nych; wol­no­płat­ko­we


SJP.pl


rozdzielnopłatkowy

o ce­chach roz­dziel­no­płat­ko­wych (pod­kla­sa ro­ślin)


SJP.pl


rozdzielnopłciowość

cecha ro­ślin i zwie­rząt po­le­ga­ją­ca na wy­stę­po­wa­niu w obrę­bie tego sa­me­go ga­tun­ku or­ga­niz­mów róż­nej płci


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest roz­dziel­nopł­cio­we; cecha tych, któ­rzy są roz­dziel­nopł­cio­wi

Wiktionary

Roz­dziel­nopł­cio­wość, go­no­cho­ryzm – zja­wi­sko wy­stę­po­wa­nia w obrę­bie jed­ne­go ga­tun­ku osob­ni­ków dwóch od­mien­nych płci: samca i sa­mi­cy.

Roz­dziel­nopł­cio­wość wy­stę­pu­je także u niek­tó­rych ro­ślin te­lo­mo­wych, naj­czę­ściej u ro­ślin na­go­na­sien­nych, rza­dziej okry­to­na­sien­nych, gdzie na jed­nym osob­ni­ku wy­stę­pu­ją roz­dziel­nopł­cio­we kwia­ty, tzn.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. rozdzielnopłciowy

 przysł. rozdzielnopłciowo

Wiktionary


rozdzielność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest roz­dziel­ne; cecha tych, któ­rzy są roz­dziel­ni

Wiktionary

Roz­dziel­ność, dy­stry­bu­tyw­ność[] – włas­ność pew­nych pojęć ma­te­ma­tycz­nych wy­stę­pu­ją­cych w aryt­me­ty­ce, al­ge­brze i pod­sta­wach ma­te­ma­ty­ki – lo­gi­ce ma­te­ma­tycz­nej i te­o­rii mno­go­ści. Wy­róż­nia się roz­dziel­ność:

Po­ję­cie roz­dziel­no­ści dzia­ła­nia po­ja­wi­ło się naj­póź­niej w XIX wieku; w 1814 roku użył go François Jo­seph Ser­vo­is. Roz­dziel­ność mno­że­nia wzglę­dem do­da­wa­nia i odej­mo­wa­nia zna­la­zła się w pod­sta­wie pro­gra­mo­wej ma­te­ma­ty­ki w pol­skich szko­łach pod­sta­wo­wych.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. rozdzielny

 przysł. rozdzielnie

 czas. rozdzielać

Wiktionary


rozdzierający

spra­wia­ją­cy doj­mu­ją­cą przy­krość, cier­pie­nie; przej­mu­ją­cy, roz­pacz­li­wy


SJP.pl


rozdzierać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. ro­ze­drzeć)

 (1.1) drąc, dzie­lić na czę­ści

 (1.2) roz­le­gać się doj­mu­ją­co, gło­śno

 (1.3) wy­wo­ły­wać prze­ni­kli­wy ból

 (1.4) rozś­wiet­lać nie­spo­dzie­wa­nie

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny roz­dzie­rać się (dk. ro­ze­drzeć się)

 (2.1) ule­gać sa­mo­ist­nie ro­zdar­ciu

 (2.2) pot. wy­da­wać gło­śne dźwię­ki

 (2.3) prze­peł­niać się cier­pie­niem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rozdzieranie n., darcie n., rozdarcie n.

 czas. drzeć

 przym. rozdarty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) drzeć

 (2.1) pękać

 (2.2) drzeć się, krzyczeć, wrzeszczeć, wydzierać się

Wiktionary


rozdziergiwać

daw­niej: roz­su­pły­wać; roz­dzierz­gi­wać


SJP.pl


rozdzierzgiwać

daw­niej: roz­su­pły­wać; roz­dzier­gi­wać


SJP.pl


rozdziewiczanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|roz­dzie­wi­czać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. rozdziewiczać ndk.

Wiktionary


rozdziewiczyć

po­zba­wić dzie­wict­wa, zde­flo­ro­wać


SJP.pl


rozdziobywać

dzio­biąc, roz­szar­py­wać; roz­dzió­by­wać


SJP.pl


rozdzióbywać

dzio­biąc, roz­szar­py­wać; roz­dzio­by­wać


SJP.pl


rozdół

wąska, głę­bo­ka do­li­na; wąwóz, jar, parów


SJP.pl

Ro­zdół (ukr. "Розділ") – osied­le typu miej­skie­go w re­jo­nie stryj­skim (do 2020 roku w re­jo­nie mi­ko­ła­jow­skim) ob­wo­du lwow­skie­go na Ukra­i­nie.

Wikipedia


rozdąć

1. na­peł­nić jakiś przed­miot po­wie­trzem, gazem i spra­wić, że sta­nie się on wy­pu­kły;
2. ro­zepch­nąć od środ­ka, zwięk­sza­jąc roz­mia­ry cze­goś;
3. wy­ol­brzy­mić roz­mia­ry, nad­mier­nie zwięk­szyć;
4. wy­ol­brzy­mić zna­cze­nie cze­goś, uka­zać coś w spo­sób prze­sad­ny;
5. o uczu­ciach: wpły­nąć ne­ga­tyw­nie na czy­jeś za­cho­wa­nie


SJP.pl


rozdęcie

1. na­peł­nić jakiś przed­miot po­wie­trzem, gazem i spra­wić, że sta­nie się on wy­pu­kły;
2. ro­zepch­nąć od środ­ka, zwięk­sza­jąc roz­mia­ry cze­goś;
3. wy­ol­brzy­mić roz­mia­ry, nad­mier­nie zwięk­szyć;
4. wy­ol­brzy­mić zna­cze­nie cze­goś, uka­zać coś w spo­sób prze­sad­ny;
5. o uczu­ciach: wpły­nąć ne­ga­tyw­nie na czy­jeś za­cho­wa­nie


SJP.pl


rozdętka

1. ro­dzaj śli­ma­ków z ro­dzi­ny ro­zdęt­ko­wa­tych;
2. ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny psian­ko­wa­tych


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ro­zdęt­ka Physa – ro­dzaj śli­ma­ków z ro­dzi­ny ro­zdęt­ko­wa­tych
  • ro­zdęt­ka Phy­soch­la­i­na – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny psian­ko­wa­tych

Wikipedia


rozdętkowate

ro­dzi­na słod­ko­wod­nych śli­ma­ków płu­co­dysz­nych


SJP.pl

Ro­zdęt­ko­wa­te (Phy­si­dae) – ro­dzi­na słod­ko­wod­nych śli­ma­ków płu­co­dysz­nych (Pul­mo­na­ta) z rzędu na­sa­do­ocz­nych (Ba­som­ma­top­ho­ra) wy­róż­nia­na na pod­sta­wie roz­wi­nię­te­go mę­skie­go ukła­du roz­rod­cze­go. Za­li­cza­ne do niej ga­tun­ki mają cien­ko­ścien­ną, gład­ką, le­wo­skręt­ną musz­lę, ja­jo­wa­tą z niską skręt­ką lub wrze­cio­no­wa­tą.

Wikipedia


rozebranie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ro­ze­brać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɔzɛˈbrãɲɛ, AS: rozebrãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rozbieranka ż., rozbieranie n., rozbiór m., rozbiórka ż.

 czas. rozebrać dk., rozbierać ndk.

 przym. rozbiórkowy, rozbiorowy

Wiktionary


rozebrać

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. ro­zbie­rać)

 (1.1) zdjąć ubra­nie z kogoś lub cze­goś

 (1.2) zlik­wi­do­wać jakąś kon­struk­cję, usu­wa­jąc ka­wa­łek po ka­wał­ku

 (1.3) ro­zło­żyć na czę­ści, roz­mon­to­wać

 (1.4) polit. roz­dzie­lić mię­dzy sie­bie cześć lub ca­łość te­ry­to­rium ja­kie­goś pań­stwa

 (1.5) po­dzie­lić tuszę zwie­rzę­cą

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. brać)

 (2.1) pot. roz­chwy­tać, roz­dzie­lić mię­dzy sie­bie coś, czego była ogra­ni­czo­na ilość

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny ro­ze­brać się (ndk. ro­zbie­rać się)

 (3.1) zdjąć z sie­bie ubra­nie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rɔˈzɛbrat͡ɕ, AS: rozebrać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rozbieranka ż., rozebranie dk. n., rozbieranie ndk. n., rozbiórka ż., rozbiór m., rozbiorca m.

 czas. rozbierać ndk., brać ndk.

 przym. rozbiorowy, rozbiorczy, rozbiórkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. śl. seblyc

Wiktionary


rozebrzmiewać

daw­niej: rozbrz­mie­wać


SJP.pl


rozedma

nad­mier­ne lub oso­bli­we po­ja­wie­nie się po­wie­trza (gazu) w tkan­kach, na­rzą­dach bądź ja­mach ciała (np. nad­mier­na za­war­tość po­wie­trza w płu­cach)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. cho­ro­ba płuc po­le­ga­ją­ca na zmniej­sze­niu ilo­ści pę­che­rzy­ków płuc­nych przez nie­pra­wi­dło­we po­więk­sza­nie się ich skut­ku­ją­ce ich ni­szcze­niem;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z wstęp­nych oglę­dzin le­kar­skich wy­ni­ka, że zgon na­stą­pił w wy­ni­ku ro­zed­my płuc.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. rozdąć dk., rozdymać ndk.

 przym. rozedmowy

Wiktionary


rozedmowy

→ ro­zed­ma


SJP.pl

Patrz:

rozedma

rozedrgany

przy­miot­nik odi­mie­sło­wo­wy

 (1.1) wpra­wio­ny w szyb­kie, drob­ne ruchy

 (1.2) spra­wia­ją­cy wi­zu­al­ne wra­że­nie pul­so­wa­nia lub fa­lo­wa­nia na sku­tek dzia­ła­nia świa­tła bądź wy­so­kiej tem­pe­ra­tu­ry

 (1.3) brzmią­cy ze sły­szal­ny­mi wa­ha­nia­mi gło­śno­ści i za­ni­ka­mi dźwię­ku

 (1.4) książk. przen. od­czu­wa­ją­cy silne na­pię­cie emo­cjo­nal­ne lub sta­no­wią­cy wyraz tego na­pię­cia

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) imie­słów przy­miot­ni­ko­wy bier­ny od: ro­zedr­gać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tuż pod ro­zedr­ga­ną po­wierzch­nią roz­le­wi­ska pły­wa­ły le­ni­wie kłęby ża­bie­go skrze­ku, ar­chi­pe­la­gi ziar­ni­stej ga­la­re­ty.

 (1.1) Ale tym razem i zie­mia, tar­ga­na wstrzą­sa­mi, nie mogła dać moc­ne­go opar­cia. Ude­rza­na po­tęż­ną siłą, ro­zedr­ga­na, była rów­nie nie­pew­na, jak chwiej­na fala wzbu­rzo­ne­go morza.

 (1.1) Szyb­ko uś­wia­do­mi­łem sobie, że mamy pod spo­dem nie węża, ale sta­lo­wą, ro­zedr­ga­ną, roz­wi­bro­wa­ną sprę­ży­nę, któ­rej ani zła­mać, ani skru­szyć nie spo­sób.

 (1.1) Warto zwró­cić uwagę na spe­cy­ficz­ną kre­skę – jest ro­zedr­ga­na, wręcz wi­bru­ją­ca, czę­sto spra­wia­ją­ca wra­że­nie po pro­stu krzy­wej.

 (1.2) Ro­zedr­ga­ne, prze­sy­co­ne słoń­cem po­wie­trze wy­wo­ły­wa­ło na pu­styn­nych pia­skach złud­ną wizję wą­skich, po­dłuż­nych je­zio­rek, któ­rych sre­brzy­sta tafla po­ły­ski­wa­ła tak prze­ko­ny­wa­ją­co.

 (1.2) Do­li­ną sze­ro­ko roz­war­tą [...], ro­zedr­ga­na na­grza­nym po­wie­trzem, pach­nia­ła wia­trem i sia­nem.

 (1.2) Z mia­sta morze wy­glą­da­ło jak Morze Śró­dziem­ne. Inne słowa nie są w sta­nie oddać tego ro­zedr­ga­ne­go, wie­lo­barw­ne­go zja­wi­ska, cu­dow­ne­go w swej wiecz­nej nie­sta­ło­ści.

 (1.3) Wiedź­min dot­knął warg pal­ca­mi i wy­do­był z sie­bie ro­zedr­ga­ny trel.

 (1.3) Usły­sza­łem niez­na­ny mi ko­bie­cy głos, roz­wi­chrzo­ny, ro­zedr­ga­ny.

 (1.3) Aż wresz­cie dzwo­ny zmie­ni­ły się w spaz­ma­tycz­ne, cha­o­tycz­ne, ro­zedr­ga­ne jęki ko­na­ją­ce­go.

 (1.3) Przy­niósł mu­zy­kę ro­zedr­ga­ną i dziką, odu­rza­ją­cą i po­dry­wa­ją­cą do tańca nawet znu­żo­nych ro­ki­ciń­skich chło­pów.

 (1.4) Snuję się wokół dwor­ca jakiś taki nies­wój jak pies, ro­zedr­ga­ny, pełen ner­wów i sprzecz­no­ści, cały w stra­chu.

 (1.4) Cho­dzi bo­wiem o za­u­wa­że­nie tych chwil w życiu, gdy nasza ro­zedr­ga­na jaźń po­szu­ku­je uko­je­nia, spo­ko­ju, har­mo­nii, cie­pła.

 (1.4) Szy­ko­wa­łam się pod­nie­co­na i ro­zedr­ga­na jak nie­win­na na­sto­lat­ka w ocze­ki­wa­niu na pier­wszy do­ro­sły po­ca­łu­nek uko­cha­ne­go.

 (1.4) Wolę być wście­kła i ro­zedr­ga­na do osta­tecz­no­ści, bo to jest przy­najm­niej życie i walka na śmierć i życie…

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rozedrganie n., drganie n.

 czas. rozedrgać dk., rozedrgać się dk., drgać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) drżący, dygocący, rozlatany, rozwibrowany, trzęsący się, wibrujący

 (1.4) cały w nerwach, niespokojny, ożywiony, podekscytowany, podniecony, poruszony, rozdygotany, rozemocjowany, rozgorączkowany, roztrzęsiony, wstrząśnięty, wzburzony, zemocjowany

Wiktionary


rozedrzeć

cza­sow­nik

 (1.1) do­ko­na­ny od|roz­dzie­rać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Był wyż­szy niż fu­try­na i tak silny, że mógł­by trol­la ro­ze­drzeć na ka­wał­ki, czego jed­nak nigdy nie robił, gdyż był rów­nież osob­ni­kiem głę­bo­ko mo­ral­nym.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. darcie n., rozdarcie n.

 czas. drzeć

 przym. rozdarty

Wiktionary


rozegranie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ro­ze­grać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rozgrywanie n., rozgrywka ż., rozgrywający mos.

 czas. rozegrać dk., rozgrywać ndk.

 przym. growy

Wiktionary


rozegrać

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. roz­gry­wać)

 (1.1) prze­pro­wa­dzić grę aż do roz­strzy­gnię­cia

 (1.2) do­pro­wa­dzić spra­wę do jej za­łat­wie­nia

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny ro­ze­grać się (ndk. roz­gry­wać się)

 (2.1) ulec za­ist­nie­niu

 (2.2) film. prze­biec w okre­ślo­nych sce­na­riu­szem wa­run­kach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nikt nie pod­cho­dzi do mo­je­go sto­li­ka, ale jeśli ro­ze­grasz kilka rund, lu­dzie zacz­ną się in­te­re­so­wać. A wtedy sze­fu­nio Elad prze­sta­nie się koło mnie krę­cić i za­sta­na­wiać, czy po­wi­nien mnie znów skie­ro­wać za bar, żebym ro­bi­ła roz­wod­nio­ne drin­ki.

 (2.1) Wiele za­pom­nia­nych lub mniej zna­nych kry­mi­nal­nych hi­sto­rii ro­ze­gra­ło się na wrze­szczań­skich uli­cach i we wrze­szczań­skich do­mach w pier­wszej po­ło­wie XX wieku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rozgrywka ż., rozgrywający mos., przygrywka ż., rozegrana ż., rozegranie n.

 czas. grać, rozgrywać, igrać

 przym. growy

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) odbyć się, wydarzyć się, zadziać się, zaistnieć, zajść, zdarzyć się

Wiktionary


rozegrzewać

daw­niej: roz­grze­wać (pod­no­sić tem­pe­ra­tu­rę)


SJP.pl


rozegrzmiewać

daw­niej: roz­cho­dzić się do­o­ko­ła do­no­śnym echem; rozgrz­mie­wać


SJP.pl


rozejm

1. cza­so­we lub bez­ter­mi­no­we wstrzy­ma­nie dzia­łań wo­jen­nych po­mię­dzy wal­czą­cy­mi stro­na­mi; za­wie­sze­nie broni;
2. chwi­lo­we za­prze­sta­nie kłót­ni, ry­wa­li­za­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) cza­so­we lub bez­ter­mi­no­we wstrzy­ma­nie dzia­łań wo­jen­nych na pod­sta­wie umowy mię­dzy wal­czą­cy­mi stro­na­mi

Wiktionary

Ro­zejm – po­ję­cie z za­kre­su prawa mię­dzy­na­ro­do­we­go, oz­na­cza­ją­ce cza­so­we lub bez­ter­mi­no­we wstrzy­ma­nie dzia­łań wo­jen­nych po­mię­dzy stro­na­mi wal­czą­cy­mi na wszyst­kich fron­tach.

Naj­czę­ściej wiąże się z za­prze­sta­niem wro­gich dzia­łań do czasu za­war­cia trak­ta­tu po­ko­jo­we­go.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. rozjem mrz., rozjemca mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zawieszenie broni

Wiktionary


rozelit

mi­ne­rał, ar­se­nian wap­nia, ko­bal­tu lub man­ga­nu, wy­stę­pu­ją­cy w po­sta­ci ma­łych czer­wo­nych krysz­tał­ków


SJP.pl


rozella

ptak z ro­dzi­ny papug wschod­nich, po­cho­dzą­cy z Au­stra­lii


SJP.pl


rozelśnić

rozl­śnić;
1. spo­wo­do­wać blask, roz­ja­śnić, rozś­wiet­lić;
2. ro­zel­śnić się - stać się bły­szczą­cym, na­brać bla­sku


SJP.pl


rozemleć

mie­ląc, ro­ze­trzeć; roz­mie­lić


SJP.pl


rozemocjonowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ro­ze­mo­cjo­no­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. rozemocjonować dk.

Wiktionary


rozentuzjazmować

1. wzbu­dzić w kimś en­tuz­jazm, zapał; wpra­wić kogoś w en­tuz­jazm
2. ro­zen­tuz­jaz­mo­wać się - wpaść w en­tuz­jazm


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. brak)

 (1.1) wzbu­dzić w kimś en­tuz­jazm

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny ro­zen­tuz­jaz­mo­wać się (ndk. brak)

 (2.1) za­cząć czuć en­tuz­jazm w związ­ku z czymś lub kimś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ro­zen­tuz­jaz­mo­wa­na pu­blicz­ność je­szcze przez długi czas nie mogła uwie­rzyć, że to już ko­niec pra­wie dwu­go­dzin­ne­go kon­cer­tu.

 (2.1) I puł­kow­nik ro­zen­tuz­jaz­mo­wał się, w gra­ni­cach, na jakie poz­wa­la­ła mu krew an­glo­sa­ska.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. entuzjazm m., entuzjasta m., entuzjastka ż.

 czas. entuzjazmować ndk.

 przym. entuzjastyczny

 przysł. entuzjastycznie

Wiktionary


rozerotyzowany

prze­po­jo­ny ero­tyz­mem, zmy­sło­wo­ścią


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) prze­peł­nio­ny ero­tyz­mem

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) imie­słów przy­miot­ni­ko­wy bier­ny od: ro­ze­ro­ty­zo­wać

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrɔzɛrɔtɨzɔˈvãnɨ, AS: rozerotyzovãny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Eros m., rozerotyzowanie n., erotyzm m.

 czas. rozerotyzować dk.

 przym. erotyczny

Wiktionary


rozerwalność

cecha tego, co da się ro­zer­wać


SJP.pl


rozerwalny

da­ją­cy się ro­zer­wać, ro­złą­czyć


SJP.pl


rozerwanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ro­zer­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. rozerwać dk.

 rzecz. rozrywanie n.

Wiktionary


rozerwać

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. roz­ry­wać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|roz­ry­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rɔˈzɛrvat͡ɕ, AS: rozervać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rozerwanie n., rozrywanie n.

 czas. rozrywać ndk.

Wiktionary


rozeschnięty

taki, który się roz­sechł; ro­zes­chły


SJP.pl


rozeschnąć

ro­zesch­nąć się - wy­sy­cha­jąc, po­pę­kać


SJP.pl


rozeschły

taki, który się roz­sechł; ro­zesch­nię­ty


SJP.pl


rozespany

1. po­tocz­nie: uczy­nić śpią­cym;
2. ro­ze­spać się -
a) po­czuć się mocno śpią­cym;
b) za­paść w głę­bo­ki sen


SJP.pl


rozespać

1. po­tocz­nie: uczy­nić śpią­cym;
2. ro­ze­spać się -
a) po­czuć się mocno śpią­cym;
b) za­paść w głę­bo­ki sen


SJP.pl


rozeta

cha­rak­te­ry­stycz­ne dla stylu go­tyc­kie­go okrą­głe wi­tra­żo­we okno nad głów­nym wej­ściem ko­ścio­ła


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ar­chit. or­na­ment o ukła­dzie kon­cen­trycz­nym, w kształ­cie sty­li­zo­wa­ne­go roz­wi­nię­te­go kwia­tu, także cen­tral­na kom­po­zy­cja ozda­bia­ją­ca pla­fon lub sufit

 (1.2) ar­chit. okrą­głe okno w szczy­tach bu­dow­li lub nad por­ta­la­mi, cha­rak­te­ry­stycz­ne dla ar­chi­tek­tu­ry go­tyc­kiej

 (1.6) daw. bot. re­ze­da

 (1.7) daw. hutn. zbie­ra­na z wierz­chu rudy sko­rup­ka mie­dzia­na, wy­pra­żo­na i wy­to­pio­na z odt­le­nia­czem kwar­co­wym, sto­pio­na pow­tór­nie z wę­glem

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ro­ze­ta (ró­ży­ca) – or­na­ment ar­chi­tek­to­nicz­ny
  • ro­ze­ta – motyw sty­li­zo­wa­ne­go kwia­tu w sztu­kach pla­stycz­nych
  • ro­ze­ta, gwia­zda hek­sa­pen­tal­na – sym­bol so­lar­ny
  • ro­ze­ta – ele­ment tram­wa­jo­wej sieci trak­cyj­nej – spe­cjal­nej kon­struk­cji uchwyt mo­co­wa­ny do ścia­ny bu­dyn­ku słu­żą­cy do mo­co­wa­nia liny no­śnej prze­wo­dów trak­cyj­nych; obec­nie sto­so­wa­ny rzad­ko
  • ro­ze­ta li­ścio­wa – li­ście sku­pio­ne tuż przy ziemi
  • Ro­ze­ta – wieś na Bia­ło­ru­si w ob­wo­dzie wi­teb­skim, w re­jo­nie bra­sław­skim, w siel­so­wie­cie Achre­mow­ce
  • ro­zet­ka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Su­fi­ty więk­szo­ści po­mie­szczeń pa­ła­cu w Igo­ło­mi zdo­bią ro­ze­ty, uło­żo­ne z liści akan­tu.

 (1.2) Trzy wiel­kie ro­ze­ty zdo­bią ka­te­drę w Char­tres, z czego dwie wpi­sa­ne są w łuk lan­ce­to­wy.

 (1.3) Skal­ni­ca kli­no­list­na to ro­śli­na wie­lo­let­nia, by­li­na dar­nio­wa two­rzą­ca ni­skie ro­ze­ty li­ścio­we.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rɔˈzɛta, AS: rozeta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rozarium m., rozetowanie n.

:: zdrobn. rozetka ż.

 czas. rozetować

 przym. rozetowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) różyca

 (1.5) raut, różyczka

Wiktionary


rozetek

wierz­bi­no­wiec ro­ze­tek - ga­tu­nek mu­chów­ki z ro­dzi­ny pry­szczar­ko­wa­tych


SJP.pl


rozetka

wierz­bi­no­wiec ro­ze­tek - ga­tu­nek mu­chów­ki z ro­dzi­ny pry­szczar­ko­wa­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: ro­ze­ta

Wiktionary

Ro­zet­ka (z fr. "ro­set­te" – ró­życz­ka), bą­czek – oz­na­ka wyż­szej klasy or­de­ru lub odz­na­cze­nia w for­mie małej ko­kard­ki lub wy­pu­kłe­go gu­zi­ka w ko­lo­rze wstąż­ki or­de­ro­wej.

Umie­szcza­na na wstę­dze, ba­ret­ce, mi­nia­tu­rze lub no­szo­na sa­mo­dziel­nie. Nie­kie­dy ro­zet­ki umie­szcza­ne są na ga­lo­ni­ku – srebr­nej, srebr­no-zło­tej lub zło­tej pod­kład­ce, do­dat­ko­wo zwy­kle uży­wa­nej dla oz­na­cza­nia klasy ko­man­dor­skiej, ko­man­dor­skiej z gwia­zdą (wiel­kie­go ofi­ce­ra) lub krzy­ża wiel­kie­go (ew. łań­cu­cha).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. rozeta ż.

Wiktionary


rozetkowaty

przy­po­mi­na­ją­cy kształ­tem ro­zet­kę


SJP.pl


rozetkowce

rząd grzy­bów z typu wor­kow­ców


SJP.pl

Ro­zet­kow­ce ("Hy­po­cre­a­les" Lin­dau) – rząd wor­kow­ców na­le­żą­cy do klasy "Sor­da­rio­my­ce­tes".

Wikipedia


rozetowaty

przy­po­mi­na­ją­cy kształ­tem ro­ze­tę


SJP.pl


rozetrzeć

1. trąc, roz­pro­wa­dzić po po­wierzch­ni;
2. trąc, zmiaż­dżyć, roz­gnieść coś;
3. do­ty­ka­jąc jakąś część ciała, usu­nąć ból, zdręt­wie­nie; roz­ma­so­wać;
4. ro­ze­trzeć się -
a) ulec roz­drob­nie­niu;
b) zo­stać roz­pro­wa­dza­nym po po­wierzch­ni;
c) do­ty­ka­jąc jakąś część swo­je­go ciała, usu­nąć ból, zdręt­wie­nie;
d) do­ty­ka­jąc jeden dru­gie­go, usu­nąć ból, zdręt­wie­nie;
e) o ma­ki­ja­żu: stra­cić zarys, kon­tur


SJP.pl


rozewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


rozewie

miej­sco­wość i przy­lą­dek, sta­no­wią­cy jedną z trzech czę­ści Ja­strzę­biej Góry, naj­da­lej wy­su­nię­ty na pół­noc skra­wek Pol­ski (59°49 sze­ro­ko­ści pół­noc­nej)


SJP.pl

Ro­ze­wie (niem. "Rixhöft") – przy­lą­dek nad Mo­rzem Bał­tyc­kim, na Po­brze­żu Ka­szub­skim. Na przy­ląd­ku znaj­du­je się La­tar­nia Mor­ska Ro­ze­wie. Miej­sce to uwa­ża­ne było za naj­da­lej wy­su­nię­ty na pół­noc ob­szar Pol­ski, jed­nak w rze­czy­wi­sto­ści ten punkt linii brze­go­wej znaj­du­je się na te­re­nie po­bli­skiej wsi Ja­strzę­bia Góra (Gwia­zda Pół­no­cy).

Wikipedia


rozewrzeć

ot­wo­rzyć (się)


SJP.pl


rozewski

przy­miot­nik od: Ro­ze­wie


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ro­ze­wiem, do­ty­czą­cy Ro­ze­wia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Rozewie n.

Wiktionary


rozeznanie

zna­jo­mość przed­mio­tu, za­gad­nie­nia, orien­ta­cja w ja­kiejś dzie­dzi­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ro­zez­nać.

 (1.2) orien­ta­cja w ja­kiejś spra­wie, dzie­dzi­nie

Wiktionary

Powiązane:

 czas. rozeznać dk., rozeznawać ndk.

 rzecz. znawstwo n.

Wiktionary


rozeznany

taki, który zna się na czymś


SJP.pl


roześmiany

roz­we­se­lo­ny, śmie­ją­cy się


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) śmie­ją­cy się, bar­dzo we­so­ły

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ale jest prze­cież cały ro­ze­śmia­ny. Jest szczę­śli­wy. W ten przed­wi­gi­lij­ny wie­czór przy­ja­ciel­ski.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. roześmianie n., śmiech m., uśmiech m.

 czas. roześmiać się dk., śmiać się ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rozweselony, szczęśliwy, uśmiechnięty, rozbawiony, uradowany, radosny

Wiktionary


roześmiewać

ro­ze­śmie­wać się - wy­bu­chać śmie­chem; roz­śmie­wać się


SJP.pl


rozeźlić

roz­zło­ścić


SJP.pl

cza­sow­nik do­ko­na­ny

 (1.1) zde­ner­wo­wać, roz­zło­ścić, roz­gnie­wać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ro­berts, ro­zeź­lo­ny zin­sty­tu­cjo­na­li­zo­wa­nym okru­cień­stwem wobec zwie­rząt ho­do­wa­nych na fer­mach prze­my­sło­wych, zwró­cił się do naj­waż­niej­szych ów­czes­nych or­ga­ni­za­cji cha­ry­ta­tyw­nych dzia­ła­ją­cych na rzecz zwie­rząt, do­ma­ga­jąc się za­an­ga­żo­wa­nia z nich stro­ny. Spot­kał go jed­nak zawód: or­ga­ni­za­cje były zbyt sku­pio­ne na walk­ce z okru­cień­stwem wobec kotów, psów i koni.

Wiktionary


rozeźlony

roz­zło­ścić


SJP.pl


rozeżreć

1. mocno gry­ząc, oder­wać frag­ment od ca­ło­ści;
2. po­tocz­nie: spo­wo­do­wać, że ktoś lub coś zacz­nie jeść dużo wię­cej niż zaz­wy­czaj;
3. daw­niej: roz­gnie­wać, roz­ju­szyć;
4. ro­zeż­reć się:
a) po­tocz­nie: za­cząć jeść bar­dzo dużo, bez umia­ru; roz­jeść się;
b) daw­niej: roz­zło­ścić się, wpaść w wiel­ki gniew; roz­gnie­wać się, wściec się, rozw­ście­czyć się


SJP.pl


rozfanatyzowywać

rzad­ko: roz­fa­na­ty­zo­wy­wać się - wpa­dać w fa­na­tyzm


SJP.pl


rozfantazjowywać

roz­fan­taz­jo­wy­wać się - wpa­dać w fer­wor fan­taz­jo­wa­nia, dawać upust fan­taz­ji


SJP.pl