próżnioszczelność

→ próż­nio­szczel­ny


SJP.pl

Patrz:

próżnioszczelny

próżnioszczelny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) szczel­nie zam­knię­ty w spo­sób poz­wa­la­ją­cy na utrzy­ma­nie próż­ni wew­nątrz cze­goś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pier­wsza wer­sja to ze­staw nie­ru­cho­mej kadzi z mie­szal­ni­kiem (ru­cho­me są skle­pie­nie z elek­tro­da­mi oraz próż­nio­szczel­na po­kry­wa współ­pra­cu­ją­ce na prze­mian z ka­dzią).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. próżnioszczelność ż.

Wiktionary


próżniowy

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z próż­nią, do­ty­czą­cy próż­ni

 (1.2) taki, z któ­re­go wy­pom­po­wa­no po­wie­trze (w miarę moż­li­wo­ści)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. próżnia ż., próżniak m., próżniaczka ż., próżniactwo n., próżnowanie n., opróżnianie n., opróżnienie n., wypróżnianie n., wypróżnienie n., próżność ż., próżniówka ż., próżnica ż., próżniaczość ż.

 czas. próżnować ndk., opróżniać ndk., opróżnić dk., wypróżniać ndk., wypróżnić dk.

 przym. próżniaczy, próżny, próżniacki

 przysł. próżniowo, próżno, próżniaczo

Wiktionary


próżniusieńki

zdrob­nie­nie od: próż­ny; próż­niu­teń­ki, próż­niut­ki


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pot. zdrobn. od: próż­ny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpruʒʲɲüˈɕɛ̇̃ɲci, AS: pružʹńüśė̃ńḱi

Wiktionary


próżniuteńki

zdrob­nie­nie od: próż­ny; próż­niu­sień­ki, próż­niut­ki


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pot. zdrobn. od: próż­ny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpruʒʲɲuˈtɛ̃ɲci, AS: pružʹńutẽńḱi

Wiktionary


próżniutki

zdrob­nie­nie od: próż­ny; próż­niu­teń­ki, próż­niu­sień­ki


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zdrobn. od: próż­ny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pruʒʲˈɲutʲci, AS: pružʹńutʹḱi

Wiktionary


próżno

bez ocze­ki­wa­ne­go skut­ku; da­rem­nie; nie­po­trzeb­nie; na darmo


SJP.pl

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) książk. bez ocze­ki­wa­ne­go skut­ku

 (1.2) daw. pusto

Wiktionary

Próż­no – bagno, błoto w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie szczy­cień­skim, w gmi­nie Pasym.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. próżny, próżniowy

 rzecz. opróżnianie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nadaremnie, niepotrzebnie, zbytecznie, na darmo, na próżno

Wiktionary


próżnowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|próż­no­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. próżnować ndk.

 rzecz. próżniactwo n., próżniak m., próżniaczka ż., próżnia ż.

 przym. próżny, próżniowy

Wiktionary


próżnować

lenić się, mar­no­wać czas


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) książk. nic nie robić, nie zaj­mo­wać się żadną pracą, mar­no­wać czas

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy ten, kto przez 5 minut dzien­nie w cza­sie go­dzin pracy próż­nu­je, jest próż­nia­kiem?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pruʒˈnɔvat͡ɕ, AS: pružnovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. próżnowanie m., próżniak m., próżniaczka ż., próżnia ż.

 przym. próżniaczy, próżniowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bałamucić czas, chodzić z kąta w kąt, czekać z założonymi rękami / czekać z założonymi rękoma, leniuchować, próżniaczyć się, siedzieć z założonymi rękami / siedzieć z założonymi rękoma; pot. bomblować / bumblować, bumelować, leserować, leżeć do góry brzuchem, liczyć muchy na suficie, obcyndalać się, obijać się, ochrzaniać się, opierniczać się, opitalać się, pluć i łapać, wałkonić się, zbijać bąki; iron. nie hańbić się pracą; posp. opieprzać się; wulg. opierdalać się; przest. markierować

Wiktionary


próżność

→ próż­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha osoby, która jest próż­na; cha­rak­te­ry­zu­je ją chęć im­po­no­wa­nia innym lub ma­łost­ko­we am­bi­cje

 (1.2) cecha tego, co próż­ne; cecha tych, któ­rzy są próż­ni

Wiktionary

Próż­ność ( vana glo­ria lub ina­nis glo­ria) – ro­dzaj pychy prze­ja­wia­ją­ca się w chęci ol­śnie­wa­nia in­nych, zwra­ca­nia uwagi na rze­czy zew­nętrz­ne.

We­dług Ka­te­chiz­mu Ko­ścio­ła Ka­to­lic­kie­go za­rów­no próż­ność, jak i sa­mo­chwal­stwo sta­no­wią grzech prze­ciw praw­dzie. Z próż­no­ści wy­pły­wa nie­po­słu­szeń­stwo, cheł­pli­wość, hi­po­kryz­ja, spory, upór, kłót­nie i pogoń za no­win­ka­mi.

Wikipedia

Patrz:

próżny

Wymowa:

IPA: ˈpruʒnɔɕt͡ɕ, AS: pružność

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. próżnia ż., próżniactwo n., próżniak m., próżniaczka ż., opróżnianie n.

 przym. próżny, próżniowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bufonada, mania wielkości, megalomania, nieskromność, zadufanie, zarozumiałość

Wiktionary


próżny

1. ma­ją­cy o sobie prze­sad­nie dobre zda­nie, lu­bią­cy żeby go po­dzi­wiać i schle­biać mu;
2. ni­czym nie­wy­peł­nio­ny; pusty;
3. nie­da­ją­cy ocze­ki­wa­nych efek­tów; da­rem­ny, nie­e­fek­tyw­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy o sobie prze­sad­nie dobre zda­nie, lu­bią­cy żeby go po­dzi­wiać i schle­biać mu

 (1.2) ni­czym nie­wy­peł­nio­ny

 (1.3) o wy­sił­ku, sta­ra­niach: nie­ma­ją­cy szans po­wo­dze­nia, da­rem­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Pe­sy­mi­sta widzi szklan­kę do po­ło­wy próż­ną, op­ty­mi­sta do po­ło­wy pełną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpruʒnɨ, AS: pružny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. próżnowanie n., próżność ż., próżnia ż.

 przym. próżniowy

 przysł. próżno

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. górnochciwy

 (1.2) niewypełniony, pusty

 (1.3) daremny, bezcelowy, bezowocny, bezpłodny, bezproduktywny, bezskuteczny, książk. czczy, daremny, jałowy, nieefektywny, nieskuteczny, książk. płonny, syzyfowy

Wiktionary


prącie

1. na­rząd ko­pu­la­cyj­ny męż­czyz­ny; penis; czło­nek męski;
2. na­rząd ko­pu­la­cyj­ny sam­ców wielu zwie­rząt


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) anat. męski na­rząd ko­pu­la­cyj­ny:

Wiktionary

Na tę stro­nę wska­zu­je „penis”. Zo­bacz też: fal­lus.

Prą­cie ( penis, pot. "czło­nek") – na­rząd ko­pu­la­cyj­ny u sam­ców ssa­ków, a także wielu gadów oraz niek­tó­rych pta­ków (ka­zu­a­ry, stru­sie, kacz­ki).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Czy zła­ma­ne prą­cie można z po­wro­tem przy­szyć?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈprɔ̃ɲt͡ɕɛ, AS: prõńće

Wiktionary

Powiązane:

 przym. prąciowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) penis, fallus, członek (męski), pot. ptaszek, siusiak, kuśka, wacek, mały; rub. pindol, ptak, konik; wulg. kutas, chuj, fiut, koń, pała, kapucyn

Wiktionary


prąciowy

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy prą­cia, zwią­za­ny z prą­ciem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. prącie n.

Wiktionary


prąd

1. bieg wody; nurt;
2. stru­mień po­wie­trza, gazu;
3. kie­ru­nek, ten­den­cja w sztu­ce, fi­lo­zo­fii itp.;
4. upo­rząd­ko­wa­ny prze­pływ ła­dun­ków elek­trycz­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fiz. ruch ła­dun­ków elek­trycz­nych;

 (1.2) pot. ener­gia elek­trycz­na

 (1.3) stru­mień wody

 (1.4) ten­den­cja, kie­ru­nek

 (1.5) pot. al­ko­hol

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ruch cie­czy,
    • zwła­szcza wody,
      • nurt (prąd rzecz­ny)
      • prądy mor­skie:
      • głę­bi­no­wy,
      • po­wierzch­nio­wy,
      • za­wie­si­no­wy,
      • wia­tro­wy
      • prądy stru­mie­nio­we
  • ruch, stru­mień po­wie­trza lub gazu: prądy ter­micz­ne, prąd kon­wek­cyj­ny, stru­mie­nio­wy, zstę­pu­ją­cy, wstę­pu­ją­cy, oro­gra­ficz­ny,
  • w fiz­jo­lo­gii: prąd czyn­no­ścio­wy – bio­prąd
    • fa­ra­dycz­ny, ne­o­fa­ra­dycz­ny, sa­mo­u­wol­nie­nia, dia­dy­na­micz­ny, in­ter­fe­ren­cyj­ny Ne­me­ca – skut­ki fiz­jo­lo­gicz­ne prze­pły­wu prądu

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ga­da­łam z Tom­kiem na cha­cie i nagle wy­łą­czy­li prąd.

 (1.1) Kwasy mogą prze­wo­dzić prąd.

 (1.3) Prąd zno­sił łódź pro­sto ku wo­do­spa­do­wi.

 (1.4) Sa­mo­chód je­chał pod prąd.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: prɔ̃nt, AS: prõnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. prądnica ż.

 przym. prądowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) napięcie; pot. światło; gw. Górny Śląsk sztrom, sztróm

Wiktionary


prądnica

ma­szy­na do przet­wa­rza­nia ener­gii me­cha­nicz­nej w ener­gię elek­trycz­ną


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fiz. elektr. urzą­dze­nie do za­mia­ny ener­gii me­cha­nicz­nej na elek­trycz­ną;

Wiktionary

Prąd­ni­ca (daw­niej "dy­na­mo­ma­szy­na") – ma­szy­na elek­trycz­na, przet­wa­rza­ją­ca ener­gię me­cha­nicz­ną ruchu obro­to­we­go w ener­gię elek­trycz­ną. Jeden z ro­dza­jów ge­ne­ra­to­ra elek­trycz­ne­go.

Wyt­wa­rza­nie ener­gii elek­trycz­nej od­by­wa się w prąd­ni­cach dzię­ki zja­wi­sku in­duk­cji elek­tro­ma­gne­tycz­nej. W prąd­ni­cy prądu sta­łe­go stały stru­mień ma­gne­tycz­ny, wyt­wa­rza­ny przez ma­gne­sy lub elek­tro­ma­gne­sy umie­szczo­ne w sto­ja­nie prąd­ni­cy, in­du­ku­je w uz­wo­je­niu wpra­wia­ne­go w ruch wir­ni­ka prąd elek­trycz­ny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gdy zga­sło świa­tło, dzia­dek po­szedł do sto­do­ły i uru­cho­mił prąd­ni­cę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: prɔ̃ndʲˈɲit͡sa, AS: prõndʹńica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. prąd m., prądzik m., prądownica ż., prądzenie n.

 czas. prądzić ndk.

 przym. prądnicowy, prądowy

Wiktionary


prądnicki

przy­miot­nik od: Prąd­nik (rzeka, wieś)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Prąd­ni­kiem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Prądnik mrz.

Wiktionary


prądniczanin

miesz­ka­niec Prąd­ni­ka


SJP.pl


prądniczanka

miesz­kan­ka Prąd­ni­ka


SJP.pl

|pole=style="back­gro­und:#EAECF0; color:black; text-align:cen­ter; font-we­ight:bold; bor­der-bot­tom:1px solid #aaa; bor­der-top:1px solid #aaa;"

Wikipedia


prądniczka

zdrob­nie­nie od: prąd­ni­ca


SJP.pl


prądnik

1. wieś w Pol­sce;
2. rzeka w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim z uj­ściem w Kra­ko­wie, lewy do­pływ Wisły;

 (1.2) geogr. wieś w gmi­nie My­śli­bórz, w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim;

 (1.3) zob. Prąd­nik Biały.

 (1.4) zob. Prąd­nik Czer­wo­ny.

 (1.5) zob. Prąd­nik Korz­kiew­ski.

 (1.6) dawna nazwa Prud­ni­ka

Wiktionary

Prąd­nik (w dol­nym biegu, na ob­sza­rze Kra­ko­wa, pod nazwą Bia­łu­cha) – rzeka w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, na Wy­ży­nie Kra­kow­sko-Czę­sto­chow­skiej, lewy do­pływ Wisły. Inne nazwy rzeki: "Prąt­nik", "Prom­nik", a w biegu gór­nym "Sa­ła­szów­ka" lub "Su­ło­szów­ka".

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈprɔ̃ndʲɲik, AS: prõndʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. prądniczanin m., prądniczanka ż.

 przym. prądnicki

Wiktionary


prądochłonność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. elektr. cecha tego, co prą­do­chłon­ne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. prądochłonny

Wiktionary


prądochłonny

zu­ży­wa­ją­cy bar­dzo dużo ener­gii elek­trycz­nej; prą­do­żer­czy, prą­do­żer­ny


SJP.pl


prądocin

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Prą­do­cin – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. byd­go­skim, w gmi­nie Nowa Wieś Wiel­ka
  • Prą­do­cin – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. go­rzow­skim, w gmi­nie Deszcz­no
  • Prą­do­cin – przy­sta­nek ko­le­jo­wy

Wikipedia


prądolubność

skłon­ność niek­tó­rych zwie­rząt wod­nych do obie­ra­nia sobie wód pły­ną­cych za stałe sied­li­sko; re­o­fi­lia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co prą­do­lub­ne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. prądolubny

Wiktionary


prądolubny

przy­miot­nik

 (1.1) pre­fe­ru­ją­cy prze­by­wa­nie wew­nątrz prądu wod­ne­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na­stęp­ne w ko­lej­ce są kar­pio­wa­te ryby re­o­fil­ne (prą­do­lub­ne) takie jak kleń i świn­ka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. prądolubność ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reofilny

Wiktionary


prądomierz

1. przy­rząd do mie­rze­nia pręd­ko­ści prądu wody w morzu lub rzece;
2. licz­nik zu­ży­cia prądu elek­trycz­ne­go w danym lo­ka­lu;
3. po­tocz­nie: am­pe­ro­mierz


SJP.pl


prądooszczędny

poz­wa­la­ją­cy ogra­ni­czyć zu­ży­cie ener­gii elek­trycz­nej


SJP.pl


prądotwórczy

wyt­wa­rza­ją­cy prąd


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) elektr. wyt­wa­rza­ją­cy prąd elek­trycz­ny

 (1.2) hy­drol. wyt­wa­rza­ją­cy prąd wodny

 (1.3) me­te­o­rol. wyt­wa­rza­ją­cy prądy po­wietrz­ne

Wiktionary


prądownica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) za­koń­cze­nie dyszy węża stra­żac­kie­go na­da­ją­ce od­po­wied­ni kształt i kie­ru­nek stru­mie­nio­wi wody

Wiktionary

Prą­dow­ni­ca – znaj­du­ją­ce się na końcu linii ga­śni­czej urzą­dze­nie do po­da­wa­nia wody, rozt­wo­ru wod­ne­go środ­ka ga­śni­cze­go, piany lub prosz­ku ga­śni­cze­go na ogni­sko po­ża­ru.

Roz­róż­nia się, w za­leż­no­ści od sto­so­wa­ne­go środ­ka ga­śni­cze­go, prą­dow­ni­ce:

Prą­dow­ni­cą okre­śla się każde urzą­dze­nie słu­żą­ce do for­mo­wa­nia prądu cie­czy lub prosz­ku.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. prądnica ż.

Wiktionary


prądowy

na­pę­dza­ny prą­dem (elek­trycz­nym)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z prą­dem, do­ty­czą­cy prądu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. prąd m., prądnica ż.

Wiktionary


prądożerca

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) pot. od­bior­ca znacz­nych ilo­ści prądu elek­trycz­ne­go

Wiktionary


prądożerczy

po­tocz­nie: zu­ży­wa­ją­cy bar­dzo dużo ener­gii elek­trycz­nej; prą­do­żer­ny, prą­do­chłon­ny


SJP.pl


prądożerność

po­tocz­nie: duże zu­ży­cie ener­gii elek­trycz­nej przez urzą­dze­nie lub sy­stem


SJP.pl


prądożerny

po­tocz­nie: zu­ży­wa­ją­cy bar­dzo dużo ener­gii elek­trycz­nej; prą­do­żer­czy, prą­do­chłon­ny


SJP.pl


prądożerstwo

zu­ży­wa­nie du­żych ilo­ści prądu elek­trycz­ne­go bez pła­ce­nia ra­chun­ków, czę­sto cu­dzym kosz­tem; pod­kra­da­nie prądu elek­trycz­ne­go


SJP.pl


prądzik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: prąd

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. prądnica ż.

Wiktionary


prądziński

naz­wi­sko


SJP.pl


prądzyński

naz­wi­sko


SJP.pl

Prą­dzyń­ski "(Pron­dzin­ski, Pron­dzyn­ski, Au­bracht-Prą­dzyń­ski, Au­bracht, Au­brecht, Księ­życ od­mien­ny)" – ka­szub­ski herb szla­chec­ki, we­dług Prze­my­sła­wa Pra­ger­ta od­mia­na herbu Księ­życ.

Wikipedia


prądówka

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Prą­dów­ka – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie no­wo­to­my­skim, w gmi­nie Mie­dzi­cho­wo.

Wikipedia


prątek

bak­te­ria w po­sta­ci pa­łecz­ko­wa­tej ko­mór­ki, naj­czę­ściej typu cho­ro­bot­wór­cze­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) biol. bak­te­ria o pa­łecz­ko­wa­tym kształ­cie, naj­czę­ściej typu cho­ro­bot­wór­cze­go;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. prątkowanie n.

 czas. prątkować ndk.

 przym. prątkowy

Wiktionary


prątkobójczy

ni­szczą­cy prąt­ki


SJP.pl


prątkować

o cho­rym na gruź­li­cę: roz­sie­wać prąt­ki


SJP.pl


prątniczek

cha­rak­te­ry­stycz­ny dla niek­tó­rych ro­ślin kwia­to­wych, roz­sze­rzo­ny płat­ko­wa­to prę­cik nie­wyt­wa­rza­ją­cy pyłku kwia­to­we­go


SJP.pl


prątnik

mech ros­ną­cy zwy­kle w la­sach i ja­ski­niach, wy­stę­pu­ją­cy w licz­nych ga­tun­kach


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • prąt­nik – ro­dzaj mchów z ro­dzi­ny prąt­ni­ko­wa­tych
    • prąt­nik bran­den­bur­ski
    • prąt­nik ja­jo­wa­ty
    • prąt­nik zbie­ga­ją­cy
  • Prąt­nik – ko­lo­nia w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. bra­niew­skim, w gmi­nie Bra­nie­wo
  • Prąt­nik – inna nazwa rzeki Prąd­nik
  • Prąt­ni­ko­wa­te
  • Pręt­nik

Wikipedia


prątnikowate

ro­dzi­na mchów z rzędu prąt­ni­kow­ców


SJP.pl

Prąt­ni­ko­wa­te ("Bry­a­ce­ae" Schwägr.) – ro­dzi­na mchów z rzędu prąt­ni­kow­ców ("Bry­a­les" Limpr.). Ro­dza­jem ty­po­wym jest prąt­nik "Bryum" Hedw.

Wikipedia


prątnikowce

rząd mchów z klasy prąt­ni­ków


SJP.pl

Prąt­ni­kow­ce ("Bry­a­les" Limpr.) – rząd mchów z klasy prąt­ni­ków.

Wikipedia


prążek

wąski po­dłuż­ny frag­ment odróż­nia­ją­cy się od tła barwą lub fak­tu­rą, czę­sto sta­no­wią­cy ele­ment pow­ta­rzal­ne­go wzoru


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) długi, wąski pasek, pro­sty lub wy­gię­ty; cien­ka pręga, linia wy­róż­nia­ją­ca się na jakim tle

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) lm. D. od prąż­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) J. Fra­un­ho­fer, kie­ru­jąc swój spek­tro­metr w stro­nę Słoń­ca (r. 1814), stwier­dził, że na tle ca­łe­go widma cią­głe­go roz­szcze­pio­ne­go świa­tła, od fio­le­tu do czer­wie­ni, wy­stę­pu­je kil­ka­set ciem­nych prąż­ków.

 (1.1) Do ty­po­wych or­ga­nel­li pi­ne­a­lo­cy­tów na­le­żą np. prąż­ki sy­nap­tycz­ne.

 (1.1) Spod­nie mę­skie miały sze­ro­kie pasy, o prze­wa­dze czer­wie­ni, w spód­ni­cach do­mi­no­wa­ła czer­wień, za­pa­ski miały wą­skie białe i czer­wo­ne prąż­ki.

 (2.1) Są prąż­ki i nie ma prą­żek.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) żyłka, kreska, linijka, bruzdka, smużka

Wiktionary


prążka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. prą­żek

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) lp. D. od prą­żek

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Jest prą­żek i nie ma prąż­ka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brązka ż.

Wiktionary


prążki

wąski po­dłuż­ny frag­ment odróż­nia­ją­cy się od tła barwą lub fak­tu­rą, czę­sto sta­no­wią­cy ele­ment pow­ta­rzal­ne­go wzoru


SJP.pl


prążkowany

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy po­wierzch­nię po­kry­tą prąż­ka­mi, ma­ją­cy wzór w kształ­cie po­dłuż­nych, po­przecz­nych, sko­śnych, czę­sto ko­lo­ro­wych pa­secz­ków

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) "Mie­sza­łam" moje bi­ki­ni, np. kwia­to­wy top, a do tego prąż­ko­wa­ny dół.

 (1.1) Po­wierzch­nia na­sion może być gład­ka (…) nie­kie­dy znów prąż­ko­wa­na i siat­ko­wa­na.

 (1.1) Wi­dzia­łem małe, żół­ta­we pszczół­ki i więk­sze, tak zwane wło­skie, czar­no-prąż­ko­wa­ne, jak sia­da­jąc na kwia­tach, to po­wo­jów, to wresz­cie na żół­tych kwiat­kach blu­szczów, za­mia­ta­ły no­ga­mi słod­ki pył i obła­do­wa­ne od­la­ty­wa­ły do ulów.

 (1.1) Kraw­cy są po pro­stu mor­do­wa­ni o udzie­la­nie kre­dy­tów z dłu­gim ter­mi­nem na pa­sko­wa­ne i prąż­ko­wa­ne gar­ni­tu­ry.

Wiktionary


prążkowie

część kre­so­móz­go­wia pa­rzy­ste­go


SJP.pl

Prąż­ko­wie ( stria­tum) – część kre­so­móz­go­wia, na którą skła­da­ją się jądro ogo­nia­ste ("nuc­le­us ca­u­da­tus") i sko­ru­pa ("pu­ta­men"). Prąż­ko­wie dzie­li się na prąż­ko­wie grzbie­to­we ("dor­sal stria­tum") skła­da­ją­ce się z jądra ogo­nia­ste­go i sko­ru­py kon­tro­lu­ją­ce funk­cje ru­cho­we i poz­naw­cze oraz prąż­ko­wie brzusz­ne ("ven­tral stria­tum") skła­da­ją­ce się z jądra pół­le­żą­ce­go ("nuc­le­us ac­cum­bens") i guzka wę­cho­we­go ("ol­fac­to­ry tu­berc­le") który re­gu­lu­je funk­cje lim­bicz­ne zwią­za­ne z mo­ty­wa­cją, afek­tem i na­gro­dą.

Wikipedia


prążkowy

→ prą­żek


SJP.pl

Patrz:

prążek

prążkówka

kar­bi­ca prąż­ków­ka - ga­tu­nek ćmy z ro­dzi­ny gar­bat­ko­wa­tych


SJP.pl


pręcik

1. męski organ płcio­wy w kwia­to­sta­nie
2. re­cep­tor siat­ków­ki oka
3. mały pręt
4. miara dłu­go­ści od­po­wia­da­ją­ca 10 ławom (ok. 446,65 mm)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. mały, cien­ki pręt

 (1.2) anat. świa­tło­czu­ła ko­mór­ka siat­ków­ki oka;

 (1.3) bot. męski organ płcio­wy ro­ślin znaj­du­ją­cy się w kwia­tach;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • prę­cik (ana­to­mia) – re­cep­tor siat­ków­ki oka
  • prę­cik (bo­ta­ni­ka) – męski organ płcio­wy w kwie­cie
  • prę­cik (stopa ge­o­me­trycz­na) – hi­sto­rycz­na jed­nost­ka dłu­go­ści równa 10 ławek = 446,65 mm

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈprɛ̃ɲt͡ɕik, AS: prẽńćik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pręt m.

 przym. pręcikowy

Wiktionary


pręcikowaty

przy­po­mi­na­ją­cy kształ­tem prę­cik, po­dob­ny do prę­ci­ka


SJP.pl


pręcikowie

Prę­ci­ko­wie (gr. "an­dro­e­ce­um", "an­dros oikia" = męski dom) – ogół prę­ci­ków jed­ne­go kwia­tu. Zwy­kle skła­da się z dwóch lub jed­ne­go okół­ka prę­ci­ków, ew. układ or­ga­nów w prę­ci­ko­wiu jest spi­ral­ny. Na zew­nątrz prę­ci­ko­wia znaj­du­je się ok­wiat, a wew­nątrz słup­ko­wie.

Wikipedia


pręcikowy

przy­miot­nik od: prę­cik


SJP.pl


pręcisko

1. duży, gruby pręt;
2. w hut­nict­wie: kęs o spe­cjal­nych wy­mia­rach, nie­pod­le­ga­ją­cy dal­sze­mu prze­wal­co­wa­niu i przez­na­czo­ny do prze­rób­ki przez tło­cze­nie


SJP.pl


prędki

1. od­by­wa­ją­cy się lub do­ko­nu­ją­cy cze­goś w szyb­kim tem­pie;
2. dzie­ją­cy się lub dzia­ła­ją­cy na­tych­miast, bez zwło­ki; też: ma­ją­cy zaraz na­stą­pić;
3. po­tocz­nie: bezz­włocz­nie i żywo re­a­gu­ją­cy na coś, nie­pa­nu­ją­cy nad emo­cja­mi


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) szyb­ki, odz­na­cza­ją­cy się dużą szyb­ko­ścią

 (1.2) taki, który ma za chwi­lę na­stą­pić

 (1.3) taki, który re­a­gu­je bar­dzo gwał­tow­nie, szyb­ko, bez za­sta­no­wie­nia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈprɛ̃ntʲci, AS: prẽntʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. prędkość ż.

 przym. prędziutki

 przysł. prędko, prędziutko

 wykrz. prędko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szybki

 (1.2) bezzwłoczny, błyskawiczny

 (1.3) w gorącej wodzie kąpany

Wiktionary


prędko

przy­słó­wek

 (1.1) szyb­ko, z dużą pręd­ko­ścią

wy­krzy­knik

 (2.1) wy­ra­ża po­na­gle­nie do zro­bie­nia cze­goś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ro­dzi­na śli­ma­ków ba­gien­nych wy­peł­za z po­dło­ża i ucie­ka tak pręd­ko, jak tylko po­tra­fią mię­cza­ki.

 (2.1) Pręd­ko, wska­kuj­cie, od­jeż­dża­my!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈprɛ̃ntkɔ, AS: prẽntko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. prędkość ż.

 przym. prędki, prędziutki

 przysł. prędziutko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szybko, wartko; gwara. chybko, chutko

 (2.1) reg. śl. chute, hute

Wiktionary


prędkonogi

szyb­ko bie­ga­ją­cy


SJP.pl


prędkościomierz

mier­nik pręd­ko­ści, zaz­wy­czaj li­nio­wej; szyb­ko­ścio­mierz (prze­sta­rza­le)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mot. urzą­dze­nie słu­żą­ce do po­mia­ru pręd­ko­ści

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pręd­ko­ścio­mierz (lot­nict­wo)
  • pręd­ko­ścio­mierz (mo­to­ry­za­cja)
  • pręd­ko­ścio­mierz kon­trol­ny

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌprɛ̃ntkɔɕˈt͡ɕɔ̃mʲjɛʃ, AS: prẽntkośćõmʹi ̯eš

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szybkościomierz

Wiktionary


prędkość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) tempo za­cho­dze­nia ja­kie­goś zja­wi­ska, w tym rów­nież szyb­kość po­ru­sza­nia, prze­mie­szcza­nia się ja­kie­goś obiek­tu

 (1.2) fiz. wiel­kość wek­to­ro­wa wy­ra­ża­ją­ca zmia­nę wek­to­ra po­ło­że­nia w jed­nost­ce czasu;

 (1.3) fiz. wiel­kość ska­lar­na wy­ra­ża­ją­ca prze­by­tą drogę w jed­nost­ce czasu

Wiktionary

Pręd­kość – wiel­kość fi­zycz­na opi­su­ją­ca szyb­kość zmia­ny po­ło­że­nia ciała wzglę­dem ukła­du od­nie­sie­nia. Pręd­kość jest pod­sta­wo­wą kon­cep­cją ki­ne­ma­ty­ki, ga­łę­zi me­cha­ni­ki kla­sycz­nej opi­su­ją­cej ruch ciał.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W tym fachu liczy się pręd­kość po­dej­mo­wa­nia de­cyz­ji.

 (1.2) Je­że­li na ciało nie dzia­ła żadna siła, to jego pręd­kość nie zmie­nia się.

 (1.3) Jego śred­nia pręd­kość z ca­łe­go wy­ści­gu to 203 km/h.

 (1.3) Prze­kro­cze­nie do­pu­szczal­nej pręd­ko­ści może skoń­czyć się man­da­tem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈprɛ̃ntkɔɕt͡ɕ, AS: prẽntkość

Wiktionary

Powiązane:

 przym. prędki, prędkościowy

 przysł. prędko

 wykrz. prędko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szybkość, tempo, pośpiech

 (1.3) szybkość

Wiktionary


prędszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: pręd­ki


SJP.pl


prędzej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: pręd­ko


SJP.pl


prędziuchny

pie­szczot­li­wie: pręd­ki; prę­dziut­ki


SJP.pl


prędziutki

zdrob­nie­nie od: pręd­ki


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zdrobn. od: pręd­ki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: prɛ̃ɲˈd͡ʑutʲci, AS: prẽńʒ́utʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. prędki

 przysł. prędko, prędziutko

 wykrz. prędko

Wiktionary


pręg

1. znak w po­sta­ci po­dłuż­ne­go, wą­skie­go pasa, czę­sto bę­dą­cy wy­ni­kiem ja­kie­goś dzia­ła­nia; linia, smuga;
2. mięso wo­ło­we z ćwier­ci tyl­nej lub przed­niej, od ło­pat­ki do kolan


SJP.pl


pręga

1. znak w po­sta­ci po­dłuż­ne­go, wą­skie­go pasa, czę­sto bę­dą­cy wy­ni­kiem ja­kie­goś dzia­ła­nia; linia, smuga;
2. mięso wo­ło­we z ćwier­ci tyl­nej lub przed­niej, od ło­pat­ki do kolan


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) długi i wąski ślad na czymś

 (1.2) kulin. mięso wo­ło­we z ćwier­ci przed­niej, od ło­pat­ki do ko­la­na

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • znak w kształ­cie dłu­gie­go, wą­skie­go pasa
    • pręga grzbie­to­wa
  • ro­dzaj mięsa wo­ło­we­go
  • pręgi (hy­dro­lo­gia), an­ty­prę­gi (hy­dro­lo­gia)
  • Pręgi – film
  • Pręga – stru­ga, do­pływ Myśli

Wikipedia

Powiązane:

 przym. pręgowany, pręgowaty, daw. pręgaty

 czas. pręgować

Wiktionary


pręgierz

w śred­nio­wie­czu: słup, przy któ­rym wy­sta­wia­no na widok pu­blicz­ny prze­stęp­ców i wy­mie­rza­no im karę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. w śred­nio­wiecz­nych mia­stach: słup sto­ją­cy w miej­scu pu­blicz­nym, do któ­re­go przy­ku­wa­no prze­stęp­ców, wy­mie­rza­jąc im karę np. chło­sty;

 (1.2) hist. kara w po­sta­ci pu­blicz­nej chło­sty pod tym słu­pem

Wiktionary

Prę­gierz ( Pran­ger) – słup sto­ją­cy prze­waż­nie przed ra­tu­szem daw­nych miast, słu­żą­cy do wy­mie­rza­nia kar.

Do prę­gie­rza wią­za­no oszu­stów dla po­ka­za­nia ich lu­do­wi, i wi­no­waj­ców, ska­za­nych na hańbę pu­blicz­ną, chło­stę lub "wyś­wie­ce­nie", czyli wy­gna­nie z mia­sta (nazwa wzię­ła się stąd, że pa­choł­ko­wie miej­scy wy­pro­wa­dza­li ska­za­ne­go za bramy ze świa­tłem).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈprɛ̃ŋʲɟɛʃ, AS: prẽŋʹǵeš

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. piłat

Wiktionary


pręgierzowy

→ prę­gierz, np. ko­lum­na prę­gie­rzo­wa


SJP.pl


pręgoboki

1. oryks prę­go­bo­ki - ga­tu­nek ssaka z po­dro­dzi­ny an­ty­lo­pow­ców; beisa;
2. del­fi­nek prę­go­bo­ki - ga­tu­nek del­fi­na


SJP.pl


pręgomysz

ro­dzaj gry­zo­ni z po­dro­dzi­ny myszy


SJP.pl

Prę­go­mysz ("Lem­ni­sco­mys") – ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny myszy (Mu­ri­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny my­szo­wa­tych (Mu­ri­dae).

Wikipedia


pręgopłetwy

rzad­ko: ma­ją­cy prę­go­wa­ne płet­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) icht. po­sia­da­ją­cy pręgi na płet­wach

Wiktionary


pręgosterny

go­łąb­czak prę­go­ster­ny - ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny go­łę­bio­wa­tych


SJP.pl


pręgostrzyżyk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ornit. mały ptak z ro­dzi­ny strzy­ży­ków wy­stę­pu­ją­cy w Ame­ry­ce

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do­biegł nas śpiew prę­go­strzy­ży­ka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. strzyż mzw., strzyżal mzw., strzyżoń mzw., strzyżyczek mzw., strzyżyki nmos.

Wiktionary


pręgoszyi

man­gu­sta prę­go­szy­ja - ga­tu­nek ssaka dra­pież­ne­go


SJP.pl


pręgoudy

pa­zu­ro­gon prę­go­u­dy - ga­tu­nek kan­gu­ra


SJP.pl


pręgowanie

układ pręg, pasów; wzór w pręgi


SJP.pl


pręgowany

po­kry­ty prę­ga­mi - zna­ka­mi w po­sta­ci po­dłuż­ne­go, wą­skie­go pasa; prę­go­wa­ty


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy pręgi

 (2.1) imie­słów przy­miot­ni­ko­wy bier­ny od: prę­go­wać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jak się na­zy­wa­ją te prę­go­wa­ne ryby w twoim ak­wa­rium?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pręga ż., pręg m., pręgowanie n.

 czas. pręgować ndk.

 przym. pręgowaty, pręgaty

Wiktionary


pręgowaty

po­kry­ty prę­ga­mi - zna­ka­mi w po­sta­ci po­dłuż­ne­go, wą­skie­go pasa; prę­go­wa­ny


SJP.pl


pręgować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) robić pręgi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pręga ż., pręg m., pręgowanie n., pręgatość ż., pręgowatość ż., pręgowaność ż.

 przym. pręgowany, pręgowaty, pręgaty

Wiktionary


pręgowiec

ro­dzaj gry­zo­nia z ro­dzi­ny wie­wiór­ko­wa­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. ga­tu­nek gry­zo­nia z ro­dzi­ny wie­wiór­ko­wa­tych, wy­stę­pu­ją­cy w Ame­ry­ce Pół­noc­nej

Wiktionary

Prę­go­wiec ("Ta­mias") – ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny afro­wió­rek (Xe­ri­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny wie­wiór­ko­wa­tych (Sciu­ri­dae).

Wikipedia


pręgowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Prę­go­wo – wieś w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie gdań­skim, w gmi­nie Kol­bu­dy
  • Prę­go­wo – wieś w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie kę­trzyń­skim, w gmi­nie Kę­trzyn

Wikipedia


pręgowski

naz­wi­sko


SJP.pl


pręt

1. drą­żek, tycz­ka, witka;
2. wyrób hut­ni­czy o znacz­nej dłu­go­ści i sta­łym prze­kro­ju po­przecz­nym;
3. sta­ro­pol­ska miara dłu­go­ści i po­wierzch­ni


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) drą­żek, tycz­ka, witka

 (1.2) wyrób hut­ni­czy znacz­nie bar­dziej dłuż­szy niż gruby i sze­ro­ki

 (1.3) szpi­ku­lec do rożna

 (1.4) daw. miara dłu­go­ści i po­wierzch­ni

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pręt (me­cha­ni­ka)
  • pręt (miara)
  • pręt (wyrób hut­ni­czy)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zanim za­ło­ży­my klat­kę mu­si­my wbić gdzieś te czte­ry pręty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: prɛ̃nt, AS: prẽnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. prętnik; zdrobn. pręcik

 przym. prętowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) drążek, tyczka, witka, kij, laska

Wiktionary


prętnik

ro­dzaj słod­ko­wod­nych ryb oko­nioksz­tałt­nych z ro­dzi­ny gu­ra­mio­wa­tych


SJP.pl


prętosłup

utwór pow­sta­ły przez zro­śnię­cie się prę­ci­ków ze słup­kiem; ty­po­wy dla stor­czy­ków; gy­no­ste­mium


SJP.pl

Prę­to­słup, ko­lu­mien­ka, szyj­ko­nit­ka (ang. "gy­nan­drium", łac. "gy­no­ste­mium") – u niek­tó­rych ro­ślin na­sien­nych twór pow­sta­ły w wy­ni­ku zro­śnię­cia w kwie­cie mę­skich or­ga­nów rozm­na­ża­nia płcio­we­go – prę­ci­ków ze słup­kiem. Apa­rat ten jest cha­rak­te­ry­stycz­ny dla kwia­tów z ro­dzi­ny stor­czy­ko­wa­tych ("Or­chi­da­ce­ae"), poza tym także obec­ny w ro­dzi­nach ko­kor­na­ko­wa­tych ("Ari­sto­lo­chia­ce­ae"), to­i­no­wa­tych ("Apo­cy­na­ce­ae") i "Sty­li­dia­ce­ae".

Wikipedia


prętosłupowce

rząd ro­ślin grzy­bo­żyw­nych; prę­to­słu­po­we, Gy­nan­drae


SJP.pl


prętosłupowe

o ce­chach prę­to­słu­po­wych (rząd ro­ślin)


SJP.pl


prętosłupowiec

przed­sta­wi­ciel rzędu ro­ślin grzy­bo­żyw­nych


SJP.pl


prętosłupowy

o ce­chach prę­to­słu­po­wych (rząd ro­ślin)


SJP.pl


prętowy

→ pręt


SJP.pl

Patrz:

pręt

prężec

prę­żec dwu­pa­sko­wy - ga­tu­nek mu­chów­ki z ro­dzi­ny bzy­go­wa­tych


SJP.pl


prężnie

przy­słó­wek

 (1.1) z wiel­ką ży­wot­no­ścią, z szyb­kim wzro­stem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wspól­no­ta an­tio­chij­ska roz­wi­ja­ła się pręż­nie w I i II wieku.

 (1.1) Na te słowa pod­ję­ła się Lena pręż­nie i opu­ści­wszy nogi przy­sia­dła na łóżku.

Wiktionary


prężniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: pręż­nie


SJP.pl


prężniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: pręż­ny


SJP.pl


prężnieć

sta­wać się pręż­nym


SJP.pl


prężność

1. sprę­ży­stość, ela­stycz­ność, gięt­kość;
2. stan na­pię­cia wew­nętrz­ne­go w cie­czach lub ga­zach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co pręż­ne; cecha tych, któ­rzy są pręż­ni

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Fre­o­ny cha­rak­te­ry­zu­ją się dużą pręż­no­ścią pary w ni­skich tem­pe­ra­tu­rach i dużym cie­płem pa­ro­wa­nia, co umoż­li­wia wy­ko­rzy­sta­nie ich jako sub­stan­cji chło­dzą­cych do pro­duk­cji urzą­dzeń chłod­ni­czych, two­rzyw sztucz­nych i ae­ro­zo­li.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. prężny

Wiktionary


prężny

1. odz­na­cza­ją­cy się lek­ko­ścią i dy­na­micz­no­ścią;
2. roz­wi­ja­ją­cy się ener­gicz­nie


SJP.pl


prężyce

Prę­ży­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie średz­kim, w gmi­nie Mię­ki­nia.

Wikipedia


prężynka

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Prę­żyn­ka ( Klein Pram­sen, Pru­din­ka) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie prud­nic­kim, w gmi­nie Lu­brza. Hi­sto­rycz­nie leży na Gór­nym Ślą­sku, na ziemi prud­nic­kiej. Po­ło­żo­na jest na te­re­nie Wy­so­czyz­ny Bial­skiej, bę­dą­cej czę­ścią Ni­zi­ny Ślą­skiej.

Wikipedia


prężyć

1. na­pi­nać, na­prę­żać (np. mię­śnie);
2. prę­żyć się:
a) na­pi­nać mię­śnie; wy­prę­żać się;
b) być na­prę­ża­nym, sztyw­nym


SJP.pl


ps

[czy­taj: pe-ES] skrót od:
a) posts­crip­tum - do­pi­sek na końcu listu; P.S.;
b) PlayStation - 32-bi­to­wa kon­so­la do gier wideo; PSX;
c) Prze­gląd Spor­to­wy;
d) Prze­gląd Sza­cho­wy;
e) Po­li­tech­ni­ka Szcze­ciń­ska


SJP.pl

sym­bol

 (1.1) daw. par­sek

Wiktionary

ps – pro­gram kom­pu­te­ro­wy kon­so­li Unik­sa wyś­wiet­la­ją­cy listę pro­ce­sów ak­tu­al­nie uru­cho­mio­nych w sy­ste­mie, do któ­rych użyt­kow­nik wy­ko­nu­ją­cy ma do­stęp.

Pa­ra­metr l wy­mu­sza szcze­gó­ło­we dane (w for­mie dłu­giej), a pa­ra­metr A wyś­wiet­la wszyst­kie pro­ce­sy dzia­ła­ją­ce na ser­we­rze (bez niego po­ka­zy­wa­ne są tylko pro­ce­sy ak­tu­al­nie za­lo­go­wa­ne­go użyt­kow­ni­ka).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: parˈsɛkuf, AS: parsekuf

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pc

Wiktionary


ps.

skrót od: pse­u­do­nim; pseud.


SJP.pl

skrót

 (1.1) = pse­u­do­nim

 (1.2) = pra­sło­wiań­ski

 (1.3) = prąd stały

 (1.4) = przy­słó­wek

 (1.5) = psalm

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pse­u­do­nim
  • język pra­sło­wiań­ski

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) do­wód­ca: kpt. Wła­dy­sław Żogło (ps. „Zych”); (Wi­ki­pe­dia)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: psɛwˈdɔ̃ɲĩm, AS: pseu̯dõńĩm

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pseud.

Wiktionary


psaligrafia

sztu­ka wy­ci­na­nia, rze­mio­sło ar­ty­stycz­ne po­le­ga­ją­ce na wy­ko­ny­wa­niu ozdób z pa­pie­ro­wych wy­ci­nek, naj­czę­ściej sy­me­trycz­nych, two­rzą­cych ażu­ro­we or­na­men­ty


SJP.pl


psalm

bi­blij­na pieśń re­li­gij­na lub utwór li­te­rac­ki opar­ty na ta­kiej pie­śni


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rel. bi­blij­ny utwór mod­li­tew­no-hym­nicz­ny;

 (1.2) liter. li­rycz­ny utwór mod­li­tew­ny wzo­ro­wa­ny na po­ez­ji sta­ro­te­sta­men­tal­nej

Wiktionary

Psalm (" ψαλμός – psal­mós", po­cho­dzi od "psal­le­in" i oz­na­cza śpiew przy akom­pa­nia­men­cie in­stru­men­tu stru­no­we­go zwa­ne­go psal­te­rio­nem) – li­rycz­ny utwór mod­li­tew­ny, ro­dzaj pie­śni re­li­gij­nej o pod­nio­słym cha­rak­te­rze, któ­re­go adre­sa­tem jest zaz­wy­czaj Bóg, rza­dziej czło­wiek. Ze wzglę­du na treść wy­róż­nia się psal­my dzięk­czyn­ne, bła­gal­ne, po­kut­ne, pro­ro­cze, po­chwal­ne, pa­trio­tycz­ne, ża­łob­ne.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wiele psal­mów Da­wi­da to mod­lit­wy dzięk­czyn­ne.

 (1.2) Zna­la­złem stro­nę z tek­sta­mi psal­mów au­tor­stwa Zyg­mun­ta Kra­siń­skie­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: psalm, AS: psalm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. psalmista mos., psalmistka ż., psalmograf mos., psalmodia ż., psałterz mrz., psałterzysta mos.

 przym. psalmowy, psalmodyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stpol. żalm

Wiktionary


psalmiczny

→ psalm; psal­mo­wy


SJP.pl


psalmista

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) bibl. autor psal­mów bi­blij­nych

 (1.2) rel. śpie­wa­ją­cy psal­my pod­czas li­tur­gii

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Ksiądz wska­zał psal­mi­ście miej­sce obok lek­to­ra.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. psalm mrz., psalmodia ż.

:: fż. psalmistka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) psałterzysta

Wiktionary


psalmistka

→ psal­mi­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta śpie­wa­ją­ca psal­my pod­czas li­tur­gii

Wiktionary

Patrz:

psalmista

Powiązane:

 rzecz. psalm m., psalmodia ż.

:: fm. psalmista m.

Wiktionary


psalmodia

zbiór re­li­gij­nych, naj­czę­ściej mo­ra­li­za­tor­skich ut­wo­rów po­e­tyc­kich pi­sa­nych sty­lem wzo­ro­wa­nym na psal­mach, a także: re­cy­ta­cja lub śpiew tego typu tek­stów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) śpie­wa­nie psal­mów

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Psal­mo­dia – część li­tur­gii go­dzin
  • Psal­mo­dia – in­to­no­wa­nie lub śpie­wa­nie psal­mów, np. z psał­te­rza
  • Psal­mo­dia – chór mie­sza­ny przy Uni­wer­sy­te­cie Pa­pie­skim Jana Pawła II
  • Psal­mo­dia pol­ska – cykl po­e­tyc­ki pol­skie­go poety ba­ro­ko­we­go We­spaz­ja­na Ko­chow­skie­go, na­pi­sa­ny w 1693 i opu­bli­ko­wa­ny w Czę­sto­cho­wie w 1695

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po po­ran­nej psal­mo­dii kle­ry­cy posz­li na wy­kła­dy z li­tur­gi­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. psalm m., psalmista m., psalmistka ż., psałterz m.

 przym. psalmowy, psalmodyczny

Wiktionary


psalmodyczny

po­wią­za­ny w jakiś spo­sób z psal­mo­dią (zbio­rem re­li­gij­nych, naj­czę­ściej mo­ra­li­za­tor­skich ut­wo­rów po­e­tyc­kich pi­sa­nych sty­lem wzo­ro­wa­nym na psal­mach)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z psal­mo­dią, do­ty­czą­cy psal­mo­dii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. psalmodia ż., psalm m.

 przym. psalmowy

Wiktionary


psalmograf

autor psal­mów; psal­mi­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) autor psal­mów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. psalm mrz.

Wiktionary


psalmowy

→ psalm; psal­micz­ny


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z psal­mem, do­ty­czą­cy psal­mu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. psalm m., psalmodia ż.

 przym. psalmodyczny

Wiktionary


psalterium

Psal­te­rium, psał­te­rium, psal­te­rion (daw­niej szal­tarz, zal­tarz, zoł­tarz) – dawny in­stru­ment mu­zycz­ny z grupy chor­do­fo­nów; ro­dzaj cytry. Po­pu­lar­ny w śred­nio­wiecz­nej Eu­ro­pie, znany w kul­tu­rze per­skiej i he­braj­skiej od sta­ro­żyt­no­ści; za­czął za­ni­kać w epoce re­ne­san­su. Od­mia­ną psal­te­rium jest cytra ude­rza­na – cym­ba­ły.

Wikipedia


psametyk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię niek­tó­rych sta­ro­żyt­nych wład­ców egip­skich

Wiktionary


psamit

osa­do­wa skała okru­cho­wa, do któ­rej za­li­cza się pia­sek i pia­sko­wiec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geol. zwię­zła skała okru­cho­wa lub luźny osad skła­da­ją­ce się z czą­stek wiel­ko­ści zia­ren pia­sku;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pia­sko­wiec jest psa­mi­tem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpsãmʲit, AS: psãmʹit

Wiktionary

Powiązane:

 przym. psamitowy

Wiktionary


psammit

okru­cho­wa skała osa­do­wa o wiel­ko­ści zia­ren od 0,01 do 2 mi­li­me­trów, np. pia­sek, pia­sko­wiec; psa­mit


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) miner. mniej wię­cej mi­li­me­tro­we ziar­na skał

 (1.2) bud. ma­te­riał bu­dow­la­ny z psam­mi­tów (1.1)

Wiktionary


psammofit

ro­śli­na przy­sto­so­wa­na do życia w śro­do­wi­sku pia­szczy­stym, od­gry­wa­ją­ca za­sad­ni­czą rolę w pro­ce­sie za­ra­sta­nia wydm i utr­wa­la­nia lot­nych pia­sków


SJP.pl

Psam­mo­fit, ro­śli­na psam­mo­fil­na ( ψάμμος, psámmos – pia­sek; φυτόν "phu­tón" – ro­śli­na) – ro­śli­na wy­stę­pu­ją­ca na po­dło­żu pia­szczy­stym, zwła­szcza na pia­skach ru­cho­mych, ta­kich jakie kształ­tu­ją wydmy.

Cechą cha­rak­te­ry­stycz­ną sied­lisk pia­szczy­stych jest ich two­rze­nie przez luźne, nie zwią­za­ne wza­jem­nie ziar­na pia­sku, łatwo po­ru­sza­ne w efek­cie przez wiatr.

Wikipedia


psammofity

ro­śli­na przy­sto­so­wa­na do życia w śro­do­wi­sku pia­szczy­stym, od­gry­wa­ją­ca za­sad­ni­czą rolę w pro­ce­sie za­ra­sta­nia wydm i utr­wa­la­nia lot­nych pia­sków


SJP.pl


psammon

drob­ne ro­śli­ny i zwie­rzę­ta (np. wrot­ki, okrzem­ki, zie­le­ni­ce) za­sied­la­ją­ce prze­strze­nie po­mię­dzy ziar­na­mi wil­got­ne­go pia­sku stre­fy przy­brzeż­nej mórz, je­zior i rzek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) biol. or­ga­niz­my ży­ją­ce w wil­got­nym pia­sku;

Wiktionary

Psam­mon, psam­mo­ben­tos – grupa or­ga­niz­mów za­miesz­ku­ją­cych wil­got­ny pia­sek przy­brzeż­ny. W jego skład wcho­dzą głów­nie bak­te­rie, glony, pier­wot­nia­ki i wrot­ki, a także wirki, brzu­cho­rzę­ski, ni­cie­nie, pier­ście­ni­ce, nie­spor­cza­ki i wi­dło­no­gi. Śro­do­wi­skiem ich życia jest woda znaj­du­ją­ca się mię­dzy zia­ren­ka­mi pia­sku, zaz­wy­czaj sil­nie na­sy­co­na so­la­mi mi­ne­ral­ny­mi oraz związ­ka­mi or­ga­nicz­ny­mi.

Wikipedia


psar

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. sługa zaj­mu­ją­cy się psiar­nią

Wiktionary

Psar – wieś po­ło­żo­na w po­łud­nio­wo-wschod­niej czę­ści Al­ba­nii w gmi­nie Qendër Ersekë. Wieś znaj­du­je się 131 ki­lo­me­trów od sto­li­cy pań­stwa, Ti­ra­ny.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. pies m., psiarz m., psiarnia ż.

 przym. psi

Wiktionary


psarski

przy­miot­nik od: Psary


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przym. od Psary

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jakub Psar­ski – pol­ski dy­plo­ma­ta
  • Józef Psar­ski – pol­ski le­karz, dzia­łacz na­ro­do­wy, spo­łecz­ny i oś­wia­to­wy
  • Ro­mu­ald Psar­ski – pol­ski bo­jow­nik nie­pod­le­gło­ścio­wy
  • Wik­tor Psar­ski – pol­ski szlach­cic, uczest­nik pow­stań
  • Zyg­munt Psar­ski – pol­ski żoł­nierz

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpsarsʲci, AS: psarsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Psary

Wiktionary


psary

nazwa wielu wsi w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. nazwa kil­ku­na­stu miej­sco­wo­ści w Pol­sce;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Psary – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. gó­row­skim, w gmi­nie Je­miel­no
  • Psary – ko­lo­nia w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. le­gnic­kim, w gmi­nie Le­gnic­kie Pole
  • Psary – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. oław­skim, w gmi­nie Oława
  • Psary – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. trzeb­nic­kim, w gmi­nie Wisz­nia Mała
  • Psary – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. włoc­ław­skim, w gmi­nie Cho­decz
  • Psary – wieś w woj. łódz­kim, w pow. ło­wic­kim, w gmi­nie Bie­la­wy
  • Psary – osada w woj. łódz­kim, w pow. ło­wic­kim, w gmi­nie Bie­la­wy
  • Psary – wieś w woj. łódz­kim, w pow. opo­czyń­skim, w gmi­nie Sław­no
  • Psary – wieś w woj. łódz­kim, w pow. pod­dę­bic­kim, w gmi­nie Da­li­ków
  • Psary – wieś w woj. łódz­kim, w pow. skier­nie­wic­kim, w gmi­nie Nowy Ka­wę­czyn
  • Psary – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. chrza­now­skim, w gmi­nie Trze­bi­nia
  • Psary – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ko­zie­nic­kim, w gmi­nie Ko­zie­ni­ce

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpsarɨ, AS: psary

Wiktionary

Powiązane:

 przym. psarski

Wiktionary


psałterz

zbiór psal­mów, czyli mod­litw przez­na­czo­nych do śpie­wa­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zbiór psal­mów

Wiktionary

Psał­terz (w śred­nio­wiecz­nej ła­ci­nie psal­te­rium) – wy­da­na od­dziel­nie księ­ga za­wie­ra­ją­ca 150 bi­blij­nych psal­mów uży­wa­na jako mod­li­tew­nik, śpiew­nik, bądź też przez­na­czo­na do celów li­tur­gicz­nych w chrze­ści­jań­stwie lub ju­da­iz­mie. Śred­nio­wiecz­na ła­ciń­ska nazwa księ­gi ("Psal­te­rium") oz­na­cza stru­no­wy szar­pa­ny in­stru­ment mu­zycz­ny z pła­skim pu­dłem re­zo­nan­so­wym (samo słowo zaś po­cho­dzi z gr.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Obok psał­te­rza dia­kon zo­ba­czył sto­ją­cy na półce ewan­ge­liarz.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. psalm mrz., psalmista mos., psalmistka ż., psalmodia ż., psałterzysta mos.

Wiktionary


psałterzysta

1. w li­tur­gii: osoba wy­ko­nu­ją­ca psalm mię­dzy czy­ta­nia­mi; psal­mi­sta;
2. du­chow­ny od­ma­wia­ją­cy psał­terz za be­ne­fi­cjum


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. du­chow­ny zo­bo­wią­za­ny do od­ma­wia­nia psał­te­rza za be­ne­fi­cjum

 (1.2) osoba śpie­wa­ją­ca psal­my

Wiktionary

Psał­te­rzy­sta – w li­tur­gii osoba, od­po­wie­dzial­na za wy­ko­ny­wa­nie śpie­wów mię­dzy­lek­cyj­nych. Zwana także "psal­mi­stą" lub "kan­to­rem psal­mu".

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. psałterz m., psalm m., psalmista m., psalmistka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) psalmista

Wiktionary


psb

skró­to­wiec

 (1.1) = sport. Pol­skie Sto­wa­rzy­sze­nie Bie­gów

 (1.2) = Pol­skie Skła­dy Bu­dow­la­ne;

Wiktionary


psc

skró­to­wiec

 (1.1) = ang. Po­lish So­cie­ty of Ci­ne­ma­to­grap­hers → Sto­wa­rzy­sze­nie Twór­ców Obra­zu Filmu Fa­bu­lar­ne­go

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Par­tia So­cja­li­stów Ka­ta­lo­nii
  • Pier­wot­ne stward­nia­ją­ce za­pa­le­nie dróg żół­cio­wych
  • Port State Con­trol
  • Umowa ra­mo­wa o świad­cze­nie usług pu­blicz­nych (PSC, od ang. Pu­blic Ser­vi­ce Con­tract).

Wikipedia


psd

[czy­taj: pe-es-DE]
1. skrót od: Pol­skie Stron­nict­wo De­mo­kra­tycz­ne (a) stron­nict­wo li­be­ral­no-kon­ser­wa­tyw­ne dzia­ła­ją­ce w la­tach 1848-1918 głów­nie w Ga­li­cji Za­chod­niej i we Lwo­wie;
b) or­ga­ni­za­cja kon­spi­ra­cyj­na dzia­ła­ją­ca w la­tach II wojny świa­to­wej);
2. skrót od: Pol­skie Sto­wa­rzy­sze­nie De­ka­rzy;
3. skrót od: Pra­wo­sław­ne Se­mi­na­rium Du­chow­ne;
4. for­mat pliku


SJP.pl


pse

[czy­taj: pe-es-E] skrót od: Pol­skie Sieci Elek­tro­e­ner­ge­tycz­ne


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • PSE – Pol­skie Sieci Elek­tro­e­ner­ge­tycz­ne
  • PES – Par­tia Eu­ro­pej­skich So­cja­li­stów (franc. Parti so­cia­li­ste européen – PSE)
  • PSE – en­zy­my spe­cy­ficz­ne dla Pse­u­do­mo­nas
  • PSE – Pol­skie Spot­ka­nia Eu­ro­pej­skie
  • PSE – Pol­ska Sieć Eko­no­mii
  • PSE – kod ISO 3166-1 alfa-3 dla Pa­le­sty­ny

Wikipedia


psefit

skała okru­cho­wa luźna bądź zwię­zła


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geol. zwię­zła skała okru­cho­wa lub luźny osad skła­da­ją­ce się z okru­chów wiel­ko­ści żwiru;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zle­pie­niec jest pse­fi­tem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpsɛfʲit, AS: psefʹit

Wiktionary

Powiązane:

 przym. psefitowy

Wiktionary


psefologia

nauka o wy­bo­rach, sy­ste­mach gło­so­wa­nia, pra­wie wy­bor­czym czyn­nym i bier­nym itp.


SJP.pl


psek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) stpol. pie­sek

Wiktionary


pseud.

skrót od: pse­u­do­nim; ps. (czę­ściej)


SJP.pl

skrót

 (1.1) = pse­u­do­nim

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Grupa pow­sta­ła w 1994 w War­sza­wie z ini­cja­ty­wy ra­pe­rów Pio­tra Więc­ław­skie­go (pseud. Vie­nio) i Pawła Włod­kow­skie­go (pseud. Włodi). (Wi­ki­pe­dia)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: psɛwˈdɔ̃ɲĩm, AS: pseu̯dõńĩm

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ps.

Wiktionary


pseudancjum

1. kwia­to­stan przy­po­mi­na­ją­cy po­je­dyn­czy kwiat;
2. hi­po­te­za wy­ja­śnia­ją­ca po­cho­dze­nie kwia­tu ro­ślin okry­to­za­ląż­ko­wych; hi­po­te­za kwia­to­sta­no­wa


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pse­u­dan­cjum (bo­ta­ni­ka) – szcze­gól­na po­stać kwia­to­sta­nu
  • Pse­u­dan­cjum (te­o­ria)

Wikipedia


pseudo

po­tocz­nie: pse­u­do­nim


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zob. pse­u­do­nim.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) ,,A co za gość, pan Ko­mi­nek! (…) Mó­wi­łem panu już nie­raz, że moje pse­u­do jest Kmi­cic, a nie Ko­mi­nek!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpsɛwdɔ, AS: pseu̯do

Wiktionary


pseudo-

prze­dro­stek

 (1.1) …pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych bę­dą­cych naz­wa­mi i okre­śle­nia­mi osób, rze­czy lub zja­wisk, które nie są tym, co udają lub na­śla­du­ją

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ten pse­u­do­po­e­ta nawet zda­nia nie po­tra­fi po­praw­nie zbu­do­wać.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) quasi-

Wiktionary


pseudo-polak

ktoś, kto tylko z po­zo­ru jest Po­la­kiem, osoba nie­słusz­nie uwa­ża­na za Po­la­ka; niby-Polak


SJP.pl


pseudo-rosjanin

ktoś, kto tylko z po­zo­ru jest Ro­sja­ni­nem, osoba nie­słusz­nie uwa­ża­na za Ro­sja­ni­na


SJP.pl


pseudo-szekspir

marny poeta uwa­ża­ją­cy się za dru­gie­go Szek­spi­ra; pse­u­do-Te­o­kryt


SJP.pl


pseudo-teokryt

marny poeta uwa­ża­ją­cy się za dru­gie­go Te­o­kry­ta


SJP.pl


pseudoafera

rze­ko­ma afera, wy­kre­o­wa­na w celu od­cią­gnię­cia opi­nii pu­blicz­nej od re­al­ne­go pro­ble­mu


SJP.pl


pseudoakacja

ro­bi­nia pse­u­do­a­ka­cja - ga­tu­nek drze­wa z ro­dzi­ny bo­bo­wa­tych; ro­bi­nia aka­cjo­wa, gro­cho­drzew aka­cjo­wy, ro­bi­nia biała


SJP.pl


pseudoaktor

osoba stwa­rza­ją­ca po­zo­ry bycia ak­to­rem, nie­słusz­nie uwa­ża­na za ak­to­ra


SJP.pl


pseudoaktywista

lek­ce­wa­żą­co: osoba pra­gną­ca ucho­dzić za ak­ty­wi­stę, a nie­ma­ją­ca do tego żad­nych pod­staw


SJP.pl


pseudoaktywny

spra­wia­ją­cy wra­że­nie ak­tyw­ne­go, czyn­ne­go, zdol­ne­go do dzia­ła­nia


SJP.pl


pseudoaldehyd

sub­stan­cja za­pa­cho­wa na­zy­wa­na al­de­hy­dem, ale nie­ma­ją­ca grupy al­de­hy­do­wej


SJP.pl


pseudoalkaloid

zwią­zek po­dob­ny do al­ka­lo­i­du, który nie po­cho­dzi od ami­nok­wa­sów


SJP.pl


pseudoanegdota

dyk­te­ryj­ka przy­po­mi­na­ją­ca aneg­do­tę, jed­nak nie­mo­gą­ca peł­nić funk­cji aneg­do­ty, np. z po­wo­du braku pu­en­ty


SJP.pl


pseudoanglicyzm

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. słowo ut­wo­rzo­ne z słów lub zwro­tów po­cho­dzą­cych z ję­zy­ka an­giel­skie­go, ale nie­ma­ją­ce swo­je­go od­po­wied­ni­ka w ję­zy­ku an­giel­skim

 (1.2) jęz. za­po­ży­cze­nie, któ­re­go zna­cze­nie znacz­nie się różni od słowa lub zwro­tu z ję­zy­ka an­giel­skie­go

Wiktionary

Pse­u­do­an­gli­cyzm – wyraz ist­nie­ją­cy w ję­zy­ku innym niż an­giel­ski, ut­wo­rzo­ny ze słów i zwro­tów ję­zy­ka an­giel­skie­go. W odróż­nie­niu od an­gli­cyz­mu nie ma jed­nak od­po­wied­ni­ka w ję­zy­ku an­giel­skim. Są to rów­nież za­po­ży­cze­nia, któ­rych zna­cze­nie od­bie­ga od słowa lub zwro­tu an­giel­sko­ję­zycz­ne­go, róż­nią się for­mal­nie lub se­man­tycz­nie. Pse­u­do­an­gli­cyz­my wy­stę­pu­ją w tych ję­zy­kach, w któ­rych ist­nie­ją za­po­ży­cze­nia z ję­zy­ka an­giel­skie­go.

Wikipedia


pseudoargument

fakt lub twier­dze­nie nie­słusz­nie uwa­ża­ne za ar­gu­ment


SJP.pl


pseudoartysta

lek­ce­wa­żą­co: marny ar­ty­sta, osoba nie­słusz­nie uwa­ża­na za ar­ty­stę; ni­by­ar­ty­sta


SJP.pl


pseudoartystka

→ pse­u­do­ar­ty­sta; niby-ar­tyst­ka


SJP.pl


pseudoartystyczny

nie­słusz­nie uwa­ża­ny za ar­ty­stycz­ny, nie­przed­sta­wia­ją­cy war­to­ści ar­ty­stycz­nej


SJP.pl


pseudoarystokrata

osoba stwa­rza­ją­ca po­zo­ry bycia ary­sto­kra­tą, nie­słusz­nie uwa­ża­na za ary­sto­kra­tę; ni­by­a­ry­sto­kra­ta


SJP.pl


pseudoarystokratka

ko­bie­ta stwa­rza­ją­ca po­zo­ry bycia ary­sto­krat­ką, nie­słusz­nie uwa­ża­na za ary­sto­krat­kę


SJP.pl


pseudoawangardowy

po­zor­nie awan­gar­do­wy, nie­słusz­nie uwa­ża­ny za awan­gar­do­wy


SJP.pl


pseudobank

in­sty­tu­cja fi­nan­so­wa za­ło­żo­na w celu prze­pro­wa­dza­nia nie­le­gal­nych tran­sak­cji fi­nan­so­wych


SJP.pl


pseudobazylika

ko­ściół, w któ­rym nawa głów­na jest tylko niez­nacz­nie wyż­sza od naw bocz­nych


SJP.pl

Pse­u­do­ba­zy­li­ka – typ ko­ścio­ła, w któ­rym nawa głów­na jest wyż­sza od naw bocz­nych, ale w prze­ci­wień­stwie do ba­zy­li­ki ko­ściół taki nie po­sia­da okien w ścia­nach nawy głów­nej ponad rzę­da­mi pod­pór (ko­lumn lub fi­la­rów). Nawa głów­na doś­wiet­la­na jest poś­red­nio, okna­mi umie­szczo­ny­mi w ścia­nach naw bocz­nych. Moż­li­we spo­so­by prze­kry­cia ko­ścio­ła pse­u­do­ba­zy­li­ko­we­go to jeden wspól­ny dach nad trze­ma na­wa­mi lub dach dwu­spa­do­wy nad nawą głów­ną i dachy pul­pi­to­we nad bocz­ny­mi (po­dob­nie jak w ba­zy­li­ce).

Wikipedia


pseudobiedermeierowski

nie­u­dol­nie na­śla­du­ją­cy bie­der­me­ier (styl me­blar­stwa)


SJP.pl


pseudobrookit

Pse­u­do­bro­o­kit – mi­ne­rał z grupy tlen­ków.

Wikipedia


pseudobulwa

na­dziem­ny frag­ment ło­dy­gi u ro­ślin stor­czy­ko­wa­tych, peł­nią­cy funk­cje po­dob­ne do bulwy


SJP.pl

Pse­u­do­bul­wa, ni­by­bul­wa – zgru­bia­ły, na­dziem­ny frag­ment ło­dy­gi obec­ny u wielu ro­ślin stor­czy­ko­wa­tych ("Or­chi­da­ce­ae") ce­chu­ją­cych się wzro­stem sym­po­dial­nym. W odróż­nie­niu od bulw nie jest skró­co­nym pędem o ogra­ni­czo­nym wzro­ście. Pse­u­do­bul­wy pow­sta­ją z jed­ne­go mię­dzy­węź­la (he­te­ro­bla­stycz­ne) lub z kilku mię­dzy­węź­li (ho­mo­bla­stycz­ne).

Wikipedia


pseudocel

wtór­na jama ciała pow­sta­ła na sku­tek roz­su­nię­cia się ko­mó­rek me­zo­der­my; pse­u­do­ce­lo­ma


SJP.pl

Pse­u­do­cel, pse­u­do­ce­lo­ma – nazwa kilku róż­nych typów pier­wot­nej jamy ciała wy­peł­nio­nej pły­nem, cha­rak­te­ry­zo­wa­nych bra­kiem me­zo­der­my mię­dzy jamą ciała a je­li­tem, tra­dy­cyj­nie na­zy­wa­nych także schi­zo­ce­lem lub schi­zo­ce­lo­mą. Pse­u­do­cel cza­sa­mi jest de­fi­nio­wa­ny jako "wtór­na jama ciała pow­sta­ła na sku­tek roz­su­nię­cia się ko­mó­rek me­zo­der­my". Ze wzglę­du na trud­no­ści in­ter­pre­ta­cyj­ne ter­mi­nu "pse­u­do­cel" nie jest dobrą cechą tak­so­no­micz­ną.

Wikipedia


pseudoceloma

wtór­na jama ciała pow­sta­ła na sku­tek roz­su­nię­cia się ko­mó­rek me­zo­der­my; pse­u­do­cel


SJP.pl


pseudochoroba

coś, co tylko z po­zo­ru jest cho­ro­bą, coś nie­słusz­nie uwa­ża­ne­go za cho­ro­bę; ni­by­cho­ro­ba


SJP.pl


pseudodebilizm

ze­spół ob­ja­wów zbli­żo­nych do de­bi­liz­mu, wy­ni­ka­ją­cych z okre­so­we­go za­ha­mo­wa­nia emo­cjo­nal­ne­go unie­moż­li­wia­ją­ce­go ujaw­nie­nie swo­ich re­al­nych zdol­no­ści in­te­lek­tu­al­nych


SJP.pl


pseudodemokracja

forma rzą­dów, w któ­rych tylko po­zor­nie wła­dzę spra­wu­je lud, a w rze­czy­wi­sto­ści osta­tecz­ne roz­strzy­gnię­cia po­dej­mo­wa­ne są przez wła­dze cen­tral­ne; qu­a­si­de­mo­kra­cja


SJP.pl


pseudodemokrata

po­li­tyk stwa­rza­ją­cy po­zo­ry bycia de­mo­kra­tą, nie­słusz­nie uwa­ża­ny za de­mo­kra­tę


SJP.pl


pseudodemokratka

→ pse­u­do­de­mo­kra­ta


SJP.pl

Patrz:

pseudodemokrata

pseudodemokratyczny

stwa­rza­ją­cy po­zo­ry de­mo­kra­tycz­ne­go; ni­by­de­mo­kra­tycz­ny


SJP.pl


pseudodipteros

typ świą­ty­ni w an­tycz­nej Gre­cji, od­mia­na dip­te­ro­su; pse­u­do­dyp­te­ros


SJP.pl


pseudodowcip

rzad­ko: słaby, marny, nie­u­da­ny dow­cip


SJP.pl


pseudodowcipny

stwa­rza­ją­cy po­zo­ry dow­cip­ne­go


SJP.pl


pseudodyplomata

lek­ce­wa­żą­co o sła­bym, mar­nym dy­plo­ma­cie


SJP.pl


pseudodyskusja

coś nie­słusz­nie uwa­ża­ne­go za dy­sku­sję; qu­a­si­dy­sku­sja


SJP.pl


pseudodziennikarka

ko­bie­ta uwa­ża­ją­ca się za dzien­ni­kar­kę, ale nie­za­słu­gu­ją­ca na to miano


SJP.pl


pseudodziennikarski

nie­słusz­nie uwa­ża­ny za dzien­ni­kar­ski, po­zor­nie dzien­ni­kar­ski


SJP.pl


pseudodziennikarz

osoba uwa­ża­ją­ca się za dzien­ni­ka­rza, ale nie­za­słu­gu­ją­ca na to miano


SJP.pl


pseudoefedryna

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, pre­kur­sor do pro­duk­cji me­tam­fe­ta­mi­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) chem. farm. che­micz­ny zwią­zek or­ga­nicz­ny, po­chod­na fe­ny­lo­e­ty­lo­a­mi­ny, syn­te­tycz­ny ana­log efe­dry­ny, sub­stan­cja sto­so­wa­na w za­pa­le­niach gór­nych dróg od­de­cho­wych;

Wiktionary

Pse­u­do­e­fe­dry­na – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, po­chod­na fe­ny­lo­e­ty­lo­a­mi­ny, syn­te­tycz­ny ana­log wy­stę­pu­ją­cej na­tu­ral­nie efe­dry­ny. Jest sub­stan­cją sym­pa­ty­ko­mi­me­tycz­ną, po­wszech­nie sto­so­wa­ną w za­pa­le­niach gór­nych dróg od­de­cho­wych w le­kach bez re­cep­ty w po­sta­ci chlo­ro­wo­dor­ku lub siar­cza­nu. Może być wy­łącz­nym skład­ni­kiem te­ra­pe­u­tycz­nym leku albo po­łą­czo­na z le­ka­mi prze­ciw­hi­sta­mi­no­wy­mi i prze­ciw­bó­lo­wy­mi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do­stęp­ne na rynku środ­ki za­wie­ra­ją tak duże ilo­ści ko­de­i­ny, dek­stro­me­tor­fa­nu i pse­u­do­e­fe­dry­ny, że mogą wy­e­li­mi­no­wać ob­ja­wy głodu nar­ko­tycz­ne­go u osób uza­leż­nio­nych od opia­tów, ko­ka­i­ny i am­fe­ta­mi­ny.

Wiktionary


pseudoekologiczny

po­zor­nie eko­lo­gicz­ny


SJP.pl


pseudoelegancja

po­zor­na ele­gan­cja, nie­u­dol­ne na­śla­do­wa­nie ele­ganc­kie­go ubio­ru i spo­so­bu bycia


SJP.pl


pseudoelegancki

po­zor­nie ele­ganc­ki, nie­słusz­nie uwa­ża­ny za ele­ganc­ki


SJP.pl


pseudoempora

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ar­chit. prześ­wit w ścia­nie mar­ku­ją­cy em­po­rę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nad na­wa­mi bocz­ny­mi znaj­du­ją się pse­u­do­em­po­ry, ot­war­te do wnę­trza try­fo­ria­mi, nad nimi zaś sto­sun­ko­wo nie­du­że okna.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. empora ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pseudogaleryjka

Wiktionary


pseudoepigraf

1. utwór fał­szy­wie pod­pi­sa­ny, roz­po­wszech­nio­ny jako dzie­ło ja­kiejś zna­nej po­sta­ci;
2. dzie­ło o cha­rak­te­rze po­dob­nym do pism Sta­re­go Te­sta­men­tu, ale nie­na­le­żą­ce do pism ka­no­nicz­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) tekst, któ­re­go au­tor­stwo jest nie­praw­dzi­wie przy­pi­sy­wa­ne po­sta­ci hi­sto­rycz­nej;

 (1.2) pismo przy­po­mi­na­ją­ce sty­li­stycz­nie tek­sty Sta­re­go Te­sta­men­tu, lecz nie­na­le­żą­ce do niego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie można jej jed­nak uznać za pse­u­do­e­pi­graf, gdyż re­dak­to­rzy Księ­gi Eze­chie­la wy­zy­ska­li w niej, po­dob­nie jak przy in­nych dzie­łach pro­roc­kich, różne źró­dła za­wie­ra­ją­ce nauki pro­ro­ka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pseudoepigrafia ż.

Wiktionary


pseudoepigrafia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przy­pi­sa­nie au­tor­stwa dzie­ła li­te­rac­kie­go po­sta­ci hi­sto­rycz­nej, która dzie­ła tego nie stwo­rzy­ła

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) "(…) Hi­sto­ryk re­li­gii nie ma żad­ne­go po­wo­du, by się na pse­u­do­e­pi­gra­fię obu­rzać; prze­cież po­szu­ki­wa­nie praw­dy czę­sto przy­bie­ra­ło formy awan­tur­ni­cze, czę­sto wręcz z nią zro­śnię­te, a pse­u­do­e­pi­gra­fia była wła­śnie jedną z nich".

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pseudoepigraf

 przym. pseudoepigraficzny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pseudonimia

Wiktionary


pseudofachowiec

osoba uda­ją­ca spe­cja­li­stę


SJP.pl


pseudofan

po­tocz­nie: ob­se­syj­ny, na­tar­czy­wy fa­na­tyk, prze­śla­du­ją­cy swo­je­go idola; psy­cho­fan


SJP.pl


pseudofanka

po­tocz­nie: ob­se­syj­na, na­tar­czy­wa fa­na­tycz­ka, prze­śla­du­ją­ca swo­je­go idola; psy­cho­fan­ka


SJP.pl


pseudofilozoficzny

po­zor­nie fi­lo­zo­ficz­ny, nie­słusz­nie uwa­ża­ny za fi­lo­zo­ficz­ny


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) po­gard. pre­ten­du­ją­cy do miana te­o­rii fi­lo­zo­ficz­nej, ale na to nie­za­słu­gu­ją­cy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) szuka się teraz łat­wych wta­jem­ni­czeń Car­lo­sa Ca­sta­ne­dy i Paula Co­el­ho, za­miast dzieł Mi­strza Eck­har­ta i Junga czyta się pse­u­do­fi­lo­zo­ficz­ne i pse­u­do­an­tro­po­lo­gicz­ne modne bzdu­ry.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pseudofilozofia ż., pseudofilozof m.

 przysł. pseudofilozoficznie

Wiktionary


pseudofilozofka

→ pse­u­do­fi­lo­zof


SJP.pl

Patrz:

pseudofilozof

pseudofrancuski

po­zor­nie fran­cu­ski, nie­słusz­nie uwa­ża­ny za fran­cu­ski; ni­by­fran­cu­ski


SJP.pl


pseudogen

nie­ak­tyw­ny gen, który utra­cił zdol­ność ko­do­wa­nia biał­ka


SJP.pl

Pse­u­do­gen – frag­ment kwasu de­ok­sy­ry­bo­nu­kle­i­no­we­go, który – mimo po­do­bień­stwa do genów – nie jest funk­cjo­nal­ny, tzn. nie ko­du­je bia­łek. Pse­u­do­ge­ny pow­sta­ją w wy­ni­ku de­zak­ty­wa­cji genów da­ne­go ga­tun­ku w wy­ni­ku dłu­gotr­wa­łej aku­mu­la­cji mu­ta­cji.

Wikipedia


pseudogotycki

na­śla­du­ją­cy gotyk, bę­dą­cy imi­ta­cją go­ty­ku


SJP.pl


pseudogotyk

styl ar­chi­tek­to­nicz­ny na­śla­du­ją­cy gotyk, bę­dą­cy imi­ta­cją go­ty­ku; ni­by­go­tyk


SJP.pl


pseudograffiti

na­śla­dow­nict­wo graf­fi­ti, po­zba­wio­ne jego cech sty­lo­wych


SJP.pl


pseudohalucynacja

za­bu­rze­nie spo­strze­ga­nia pow­sta­ją­ce bez od­po­wied­nich bodź­ców zew­nętrz­nych; omam rze­ko­my, ha­lu­cy­na­cja rze­ko­ma


SJP.pl


pseudohodowca

ho­dow­ca zwie­rząt nie­ma­ją­cy upraw­nień, nie­za­pew­nia­ją­cy zwie­rzę­tom na­le­ży­tych wa­run­ków


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba pro­wa­dzą­ca pse­u­do­ho­dow­lę; osoba rozm­na­ża­ją­ca nie­ro­do­wo­do­we psy lub koty w nie­wła­ści­wy spo­sób i bez na­le­ży­tej wie­dzy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pse­u­do­ho­dow­cą na­zy­wa­my każdą osobę do­pro­wa­dza­ją­cą do roz­ro­du psów bez ro­do­wo­du w ce­lach za­rob­ko­wych. Osoby takie bar­dzo czę­sto trak­tu­ją zwie­rzę­ta jak towar, a rozm­na­ża­nie ich jak świet­ny spo­sób na bu­si­ness.

 (1.1) Nie­ste­ty, pol­skie prawo nie za­bra­nia rozm­na­ża­nia nie­ro­do­wo­do­wych zwie­rząt dla zysku. Je­dy­nym spo­so­bem pow­strzy­ma­nia pse­u­do­ho­dow­ców jest zmniej­sze­nie po­py­tu na ich dzia­łal­ność.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpsɛwdɔxɔˈdɔft͡sa, AS: pseu̯doχodofca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pseudohodowla ż.

Wiktionary


pseudohodowczyni

ho­dow­czy­ni zwie­rząt nie­ma­ją­ca upraw­nień, nie­za­pew­nia­ją­ca zwie­rzę­tom na­le­ży­tych wa­run­ków


SJP.pl


pseudohodowla

nie­za­re­je­stro­wa­na ho­dow­la zwie­rząt do­mo­wych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nie­wła­ści­wa ho­dow­la (psów lub kotów) pro­wa­dzo­na bez upraw­nień ho­dow­la­nych, naj­czę­ściej przez nie­kom­pe­tent­ną osobę;

Wiktionary

Pse­u­do­ho­dow­la – nie­za­re­je­stro­wa­na ho­dow­la nie­ra­so­wych, w typie rasy, nie­ro­do­wo­do­wych zwie­rząt do­mo­wych, nie­po­sia­da­ją­ca upraw­nień ho­dow­la­nych lub ho­dow­la psów ra­so­wych w nie­za­re­je­stro­wa­nej dzia­łal­no­ści.

Ho­dow­le tego typu pro­wa­dzo­ne są za­rów­no przez osoby niez­rze­szo­ne w żad­nym sto­wa­rzy­sze­niu ky­no­lo­gicz­nym (w przy­pad­ku ho­dow­li psów) bądź fe­li­no­lo­gicz­nym (w przy­pad­ku ho­dow­li kotów), jak i wy­stę­pu­ją przy­pad­ki ła­ma­nia etyki ho­dow­cy przez człon­ków zrze­szo­nych np.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Psy w pse­u­do­ho­dow­lach czę­sto trzy­ma­ne są w klat­kach, ciem­nych i cias­nych po­mie­szcze­niach, piw­ni­cach.

 (1.1) Wczo­raj Fun­da­cja (…) przy­ję­ła pod opie­kę 20 pe­kiń­czy­ków ze zlik­wi­do­wa­nej pse­u­do­ho­dow­li pod Ot­woc­kiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpsɛwdɔxɔˈdɔvla, AS: pseu̯doχodovla

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pseudohodowca m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fabryka szczeniąt / fabryka psów

Wiktionary


pseudohumanistyczny

po­zor­nie hu­ma­ni­stycz­ny, nie­słusz­nie uwa­ża­ny za hu­ma­ni­stycz­ny


SJP.pl


pseudohumanitarny

po­zor­nie hu­ma­ni­tar­ny, nie­słusz­nie uwa­ża­ny za hu­ma­ni­tar­ny


SJP.pl


pseudoidea

coś, co tylko z po­zo­ru jest ideą, wznio­słą myślą


SJP.pl


pseudoideologiczny

po­zor­nie ide­o­lo­gicz­ny, nie­słusz­nie uwa­ża­ny za ide­o­lo­gicz­ny


SJP.pl


pseudointelektualista

lek­ce­wa­żą­co: osoba stwa­rza­ją­ca po­zo­ry in­te­lek­tu­a­li­sty, nie­słusz­nie uwa­ża­na za in­te­lek­tu­a­li­stę


SJP.pl


pseudointelektualistka

lek­ce­wa­żą­co: ko­bie­ta stwa­rza­ją­ca po­zo­ry in­te­lek­tu­a­list­ki, nie­słusz­nie uwa­ża­na za in­te­lek­tu­a­list­kę


SJP.pl


pseudointelektualizm

lek­ce­wa­żą­co: ogół za­cho­wań osób usi­łu­ją­cych ucho­dzić za in­te­lek­tu­a­li­stów, a nie­ma­ją­cych do tego pod­staw


SJP.pl


pseudointelektualny

po­zor­nie in­te­lek­tu­al­ny, nie­słusz­nie uwa­ża­ny za in­te­lek­tu­al­ny


SJP.pl


pseudointeligencja

lek­ce­wa­żą­co:
1. grupa ludzi nie­do­u­czo­nych, aspi­ru­ją­cych do miana osób wyksz­tał­co­nych;
2. stwa­rza­nie po­zo­rów in­te­li­gen­cji


SJP.pl


pseudointeligent

osoba stwa­rza­ją­ca po­zo­ry bycia in­te­li­gen­tem, nie­słusz­nie uwa­ża­na za in­te­li­gen­ta


SJP.pl


pseudointeligentka

ko­bie­ta stwa­rza­ją­ca po­zo­ry bycia in­te­li­gent­ką, nie­słusz­nie uwa­ża­na za in­te­li­gent­kę


SJP.pl


pseudoizochromatyczny

stwa­rza­ją­cy po­zo­ry jed­no­barw­no­ści; po­zor­nie jed­no­barw­ny


SJP.pl


pseudokatalog

zbiór lub spis zbli­żo­ny bu­do­wą do ka­ta­lo­gu


SJP.pl


pseudokibic

po­gard­li­wie: osoba uczest­ni­czą­ca w im­pre­zach spor­to­wych w celu wznie­ca­nia burd i bójek poś­ród wi­dzów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) publ. kibic (naj­czę­ściej piłki noż­nej), któ­re­go głów­nym celem jest wszczy­na­nie burd w cza­sie me­czów i bez­poś­red­nio po nich, za­cho­wu­ją­cy się agre­syw­nie wobec ki­bi­ców innej dru­ży­ny, po­li­cji itp.; chu­li­gan sta­dio­no­wy

Wiktionary

Pse­u­do­ki­bic (ina­czej chu­li­gan sta­dio­no­wy, po­tocz­nie "kibol", "sza­li­ko­wiec") – osoba zwią­za­na z sub­kul­tu­rą sta­dio­no­wą, uczest­ni­czą­ca w zbio­ro­wym na­ru­sza­niu prawa na obiek­tach spor­to­wych, naj­czę­ściej na sta­dio­nach piłki noż­nej. Mia­nem pse­u­do­ki­bi­ców okre­śla się rów­nież osoby pro­wo­ku­ją­ce do na­ru­sze­nia prawa (bójek) i uczest­ni­czą­ce w tzw. ustaw­kach. Na­ru­sza­ją one prawo w spo­sób zbio­ro­wy, czę­sto także zor­ga­ni­zo­wa­ny (two­rzą tzw. "bo­jów­ki").

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wy­dział do spraw Zwal­cza­nia Prze­stęp­czo­ści Pse­u­do­ki­bi­ców re­a­li­zu­je za­da­nia Ko­men­dy w za­kre­sie roz­poz­na­wa­nia, roz­pra­co­wy­wa­nia, ujaw­nia­nia i zwal­cza­nia prze­stępstw i wy­kro­czeń po­peł­nia­nych w śro­do­wi­sku pse­u­do­ki­bi­ców […]

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kibol

Wiktionary


pseudokibicka

→ pse­u­do­ki­bic; ki­bol­ka


SJP.pl


pseudoklasycystyczny

cha­rak­te­ry­stycz­ny dla kie­run­ku li­te­rac­kie­go roz­wi­ja­ją­ce­go się na po­cząt­ku XIX wieku w Księ­stwie War­szaw­skim, od­wo­łu­ją­ce­go się do głów­nych za­ło­żeń kla­sy­cyz­mu fran­cu­skie­go; pse­u­do­kla­sycz­ny


SJP.pl


pseudoklasycyzm

kie­ru­nek li­te­rac­ki roz­wi­ja­ją­cy się na po­cząt­ku XIX wieku w Księ­stwie War­szaw­skim, od­wo­łu­ją­cy się do głów­nych za­ło­żeń kla­sy­cyz­mu fran­cu­skie­go


SJP.pl


pseudoklasyczność

cechy ty­po­we dla kie­run­ku li­te­rac­kie­go roz­wi­ja­ją­ce­go się na po­cząt­ku XIX wieku w Księ­stwie War­szaw­skim, od­wo­łu­ją­ce­go się do głów­nych za­ło­żeń kla­sy­cyz­mu fran­cu­skie­go


SJP.pl


pseudoklasyczny

cha­rak­te­ry­stycz­ny dla kie­run­ku li­te­rac­kie­go roz­wi­ja­ją­ce­go się na po­cząt­ku XIX wieku w Księ­stwie War­szaw­skim, od­wo­łu­ją­ce­go się do głów­nych za­ło­żeń kla­sy­cyz­mu fran­cu­skie­go; pse­u­do­kla­sy­cy­stycz­ny


SJP.pl


pseudoklasyk

przed­sta­wi­ciel kie­run­ku li­te­rac­kie­go roz­wi­ja­ją­ce­go się na po­cząt­ku XIX wieku w Księ­stwie War­szaw­skim, od­wo­łu­ją­ce­go się do głów­nych za­ło­żeń kla­sy­cyz­mu fran­cu­skie­go


SJP.pl


pseudokod

spo­sób za­pi­su al­go­ryt­mu, który re­zy­gnu­je ze ści­słych reguł skład­nio­wych na rzecz pro­sto­ty i za­cho­wu­je struk­tu­rę ty­po­wą dla kodu za­pi­sa­ne­go w ję­zy­ku pro­gra­mo­wa­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) in­form. spo­sób za­pi­su al­go­ryt­mu w spo­sób czy­tel­ny dla czło­wie­ka, zwy­kle z za­cho­wa­niem struk­tu­ry wła­ści­wej ję­zy­kom pro­gra­mo­wa­nia;

Wiktionary

Pse­u­do­kod – spo­sób za­pi­su al­go­ryt­mu, w któ­rym, za­cho­wu­jąc struk­tu­rę cha­rak­te­ry­stycz­ną dla kodu za­pi­sa­ne­go w ję­zy­ku pro­gra­mo­wa­nia, re­zy­gnu­je się ze ści­słych reguł skład­nio­wych na rzecz pro­sto­ty i czy­tel­no­ści. Pse­u­do­kod nie za­wie­ra szcze­gó­łów im­ple­men­ta­cyj­nych (jak np.

Wikipedia


pseudokomfort

po­zor­ny kom­fort; ni­by­kom­fort


SJP.pl


pseudokomunista

osoba stwa­rza­ją­ca po­zo­ry bycia ko­mu­ni­stą, nie­słusz­nie uwa­ża­na za ko­mu­ni­stę


SJP.pl


pseudokomunistka

→ pse­u­do­ko­mu­ni­sta


SJP.pl

Patrz:

pseudokomunista

pseudokomunistyczny

po­zor­nie ko­mu­ni­stycz­ny, nie­słusz­nie uwa­ża­ny za ko­mu­ni­stycz­ny; ni­by­ko­mu­ni­stycz­ny


SJP.pl


pseudokonstytucyjny

po­zor­nie kon­sty­tu­cyj­ny, nie­słusz­nie uwa­ża­ny za kon­sty­tu­cyj­ny


SJP.pl


pseudokras

rzeź­ba po­wierzch­ni Ziemi zbli­żo­na do rzeź­by kra­so­wej (krasu)


SJP.pl


pseudokrasowy

o rzeź­bie po­wierzch­ni Ziemi: zbli­żo­na do rzeź­by kra­so­wej (krasu), ale róż­nią­ca się od niej spo­so­bem pow­sta­nia


SJP.pl


pseudokrup

za­pa­le­nie krta­ni cha­rak­te­ry­zu­ją­ce się szcze­ka­ją­cym kasz­lem


SJP.pl


pseudokultura

coś stwa­rza­ją­ce­go po­zo­ry kul­tu­ry, nie­słusz­nie uwa­ża­ne­go za kul­tu­rę; ni­by­kul­tu­ra


SJP.pl


pseudoleczenie

po­zor­ne le­cze­nie, czyn­no­ści nie­słusz­nie uwa­ża­ne za lecz­ni­cze


SJP.pl


pseudolekarka

ko­bie­ta uda­ją­ca le­kar­kę, zaj­mu­ją­ca się le­cze­niem bez od­po­wied­nich kwa­li­fi­ka­cji


SJP.pl


pseudolekarz

osoba uda­ją­ca le­ka­rza, zaj­mu­ją­ca się le­cze­niem bez od­po­wied­nich kwa­li­fi­ka­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek pod­szy­wa­ją­cy się pod le­ka­rza

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpsɛwdɔˈlɛkaʃ, AS: pseu̯dolekaš

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) znachor

Wiktionary


pseudolewicowy

po­zor­nie le­wi­co­wy, nie­słusz­nie uwa­ża­ny za le­wi­co­wy; ni­by­le­wi­co­wy


SJP.pl


pseudoliberalizm

kie­ru­nek po­li­tycz­ny nie­słusz­nie uwa­ża­ny za li­be­ra­lizm, stwa­rza­nie po­zo­rów li­be­ra­liz­mu


SJP.pl


pseudologia

za­bu­rze­nie psy­chicz­ne po­le­ga­ją­ce na bez­wied­nej skłon­no­ści do kła­ma­nia, opo­wia­da­nia nie­praw­dzi­wych hi­sto­rii, bez in­ten­cji oszu­ka­nia roz­mów­cy; kłam­stwo pa­to­lo­gicz­ne; ze­spół Del­bruc­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. psych. scho­rze­nie ob­ja­wia­ją­ce się kom­pul­syw­nym opo­wia­da­niem fał­szy­wych hi­sto­rii

 (1.2) rzad. żart. błęd­ne ob­ja­śnie­nie po­cho­dze­nia wy­ra­zu

Wiktionary

Pse­u­do­lo­gia (ina­czej pse­u­do­lo­gia fan­ta­sti­ca, mi­to­ma­nia, kłam­stwo pa­to­lo­gicz­ne, ze­spół Delbrücka, mi­to­ma­nia, pat­ho­lo­gi­cal lying) – za­bu­rze­nie psy­chicz­ne ob­ja­wia­ją­ce się pa­to­lo­gicz­ną skłon­no­ścią do opo­wia­da­nia kłamstw naj­czę­ściej pod po­sta­cią zmy­ślo­nych opo­wia­dań przed­sta­wia­ją­cych opo­wia­da­ją­ce­go w ko­rzyst­nym świet­le.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) mitomania

Wiktionary


pseudolosowość

→ pse­u­do­lo­so­wy


SJP.pl

Patrz:

pseudolosowy

pseudolosowy

w ma­te­ma­ty­ce, in­for­ma­ty­ce: zbli­żo­ny cha­rak­te­rem do lo­so­we­go, przy­po­mi­na­ją­cy w pew­nym stop­niu lo­so­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) stat. bę­dą­cy lub zwią­za­ny z da­ny­mi ge­ne­ro­wa­ny­mi de­ter­mi­ni­stycz­nie, jed­nak z po­zo­ru nie­o­dróż­nial­ny­mi od praw­dzi­wie lo­so­wych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pra­wie wszyst­kie sto­so­wa­ne ge­ne­ra­to­ry two­rzą licz­by pse­u­do­lo­so­we na pod­sta­wie funk­cji re­ku­ren­cyj­nych wy­ko­rzy­stu­ją­cych ope­ra­tor mo­du­lo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpsɛwdɔlɔˈsɔvɨ, AS: pseu̯dolosovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pseudolosowość ż.

 przysł. pseudolosowo

Wiktionary


pseudoludowość

cecha cze­goś ma­ją­ce­go pewne cechy lu­do­we, na­śla­du­ją­ce­go lu­do­wość, ale nie­bę­dą­ce­go lu­do­wym


SJP.pl


pseudoludowy

ma­ją­cy pewne cechy lu­do­we, na­śla­du­ją­cy lu­do­wość, ale nie­bę­dą­cy lu­do­wym; ni­by­lu­do­wy


SJP.pl


pseudoluksusowy

po­zor­nie luk­su­so­wy, nie­słusz­nie uwa­ża­ny za luk­su­so­wy; ni­by­luk­su­so­wy


SJP.pl


pseudomalachit

Pse­u­do­ma­la­chit (znany także jako lun­nit, ehlit, fos­fo­ro­kal­cyt, trom­bo­lit, dy­hy­dryt, pra­syn, ta­gi­lit) – mi­ne­rał bar­dzo rzad­ki, po­dob­ny do ma­la­chi­tu.

Mi­ne­rał ten bywa na­zy­wa­ny także fos­fo­ro­kal­cy­tem, lun­ni­tem (od naz­wi­ska che­mi­ka, Lunna) oraz eh­li­tem (od nazwy miej­sco­wo­ści Ehle w Niem­czech, gdzie zo­stał od­kry­ty).

Wikipedia


pseudomedycyna

prak­ty­ki uda­ją­ce me­dy­cy­nę, po­zba­wio­ne wia­ry­god­nych pod­staw na­u­ko­wych


SJP.pl


pseudomedyczny

stwa­rza­ją­cy po­zo­ry me­dycz­ne­go, nie­słusz­nie uwa­ża­ny za me­dycz­ny; pa­ra­me­dycz­ny


SJP.pl


pseudomorfizm

zja­wi­sko przy­bie­ra­nia przez krysz­ta­ły kształ­tu wła­ści­we­go krysz­ta­łom in­ne­go mi­ne­ra­łu


SJP.pl


pseudomorfoza

twór kry­sta­licz­ny, któ­re­go zew­nętrz­na po­stać nie od­po­wia­da jego bu­do­wie wew­nętrz­nej i skła­do­wi che­micz­ne­mu; krysz­tał fał­szy­wy


SJP.pl

Pse­u­do­mor­fo­za (ina­czej pse­u­do­mor­fizm od gr. ψευδο "fał­szy­wy" i μορφή "kształt") - zja­wi­sko dzie­dzi­cze­nia formy zew­nętrz­nej przez mi­ne­rał wtór­ny lub agre­gat mi­ne­ral­ny, który ut­wo­rzył się w miej­scu in­ne­go, pier­wot­ne­go mi­ne­ra­łu. Po­stać nowo pow­sta­łe­go mi­ne­ra­łu na­wią­zu­je do wcze­śniej ist­nie­ją­ce­go krysz­ta­łu, na­to­miast skład che­micz­ny i bu­do­wa wew­nętrz­na od­po­wia­da­ją nowo ut­wo­rzo­ne­mu mi­ne­ra­ło­wi.

Wikipedia


pseudonarodowy

po­zor­nie na­ro­do­wy, nie­słusz­nie uwa­ża­ny za na­ro­do­wy; qu­a­si­na­ro­do­wy


SJP.pl


pseudonauka

sy­stem te­o­rii i metod błęd­nie uwa­ża­nych za na­u­ko­we; niby-nauka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zbiór twier­dzeń nie­ak­cep­to­wa­nych po­wszech­nie przez śro­do­wi­sko na­u­ko­we, które aspi­ru­ją do miana nauki;

Wiktionary

Pse­u­do­na­u­ka – zbiór twier­dzeń, które aspi­ru­ją do miana nauki, lecz nie speł­nia­ją jej pod­sta­wo­wych reguł, a w szcze­gól­no­ści nie są opar­te na me­to­dzie na­u­ko­wej i nie są in­ter­su­biek­tyw­nie we­ry­fi­ko­wal­ne (nie mają opar­cia w spraw­dzal­nych i moż­li­wych do pow­tó­rze­nia doś­wiad­cze­niach).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌpsɛwdɔ̃naˈwuka, AS: pseu̯dõnau̯uka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pseudonaukowość ż.

 przym. pseudonaukowy

 przysł. pseudonaukowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) paranauka

Wiktionary


pseudonaukowiec

osoba uwa­ża­ją­ca się za na­u­kow­ca, ale nie­za­słu­gu­ją­ca na to miano


SJP.pl


pseudonaukowość

cecha cze­goś stwa­rza­ją­ce­go po­zo­ry na­u­ko­we­go, nie­słusz­nie uwa­ża­ne­go za na­u­ko­we­go


SJP.pl


pseudonaukowy

stwa­rza­ją­cy po­zo­ry na­u­ko­we­go, nie­słusz­nie uwa­ża­ny za na­u­ko­wy; qu­a­si­na­u­ko­wy


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) taki, który będąc bred­nią, pod­szy­wa się pod naukę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sku­tecz­ne prze­ciw­sta­wia­nie się pse­u­do­na­u­ko­wym oszu­stwom moż­li­we bę­dzie tylko w le­piej wyksz­tał­co­nym spo­łe­czeń­stwie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pseudonauka ż.

Wiktionary


pseudonim

przy­bra­na lub na­da­na nazwa (np. imię, naz­wi­sko) bądź znak (np. pik­to­gram, kryp­to­gram), któ­rych ktoś używa, aby ukryć swoje praw­dzi­we imię lub naz­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) książk. przy­bra­ne imię, naz­wi­sko lub inna nazwa, uży­wa­ne naj­czę­ściej przez ar­ty­stów lub kon­spi­ra­to­rów za­miast lub oprócz praw­dzi­wych;

Wiktionary

Pse­u­do­nim (z ψευδώνυμος "pse­u­do­ny­mos", dosł. „pod fał­szy­wym imie­niem”; w skró­cie: "ps." lub "pseud.") – in­dy­wi­du­al­na nazwa danej osoby, inna niż jej ofi­cjal­ne imię i naz­wi­sko.

Naj­czę­ściej pse­u­do­nim sto­so­wa­ny jest w celu ukry­cia ofi­cjal­nych per­so­na­liów, cza­sa­mi też jego na­da­nie ma ułat­wić za­pa­mię­ta­nie ja­kiejś osoby lub ma pod­kre­ślać czy­jeś cechy oso­bo­we czy fi­zycz­ne.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) 10 stycz­nia 1864 roku opu­bli­ko­wa­no w „Ku­rie­rze Nie­dziel­nym” jego wiersz „Do Pe­ga­za”, pod­pi­sa­ny pse­u­do­ni­mem Jan w Oleju.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: psɛwˈdɔ̃ɲĩm, AS: pseu̯dõńĩm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pseudonimia ż., pseudonimizacja ż., pseudonimowanie n.

 czas. pseudonimować ndk.

 przym. pseudonimowy, pseudonimizacyjny, pseudonimiczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skr. pseudo, ps., pseud.

Wiktionary


pseudonimia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przy­pi­sa­nie au­tor­stwa dzie­ła li­te­rac­kie­go po­sta­ci hi­sto­rycz­nej, która dzie­ła tego nie stwo­rzy­ła

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ter­min "Tar­tar", jako miej­sce "ciem­nych lo­chów" dla odrzu­co­nych, po­ja­wia się wpraw­dzie w jego dru­gim li­ście (2 P 2, 4), ist­nie­ją jed­nak dość po­waż­ne prze­słan­ki hi­sto­rycz­ne, które prze­ma­wia­ją za pse­u­do­ni­mią tego listu, czyli prze­ciw­ko au­tor­stwu Pio­tra.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pseudonim mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pseudoepigrafia

Wiktionary


pseudonimizacja

przet­wa­rza­nie da­nych oso­bo­wych w taki spo­sób, by nie można ich było przy­pi­sać kon­kret­nej oso­bie bez uży­cia do­dat­ko­wych in­for­ma­cji, które są prze­cho­wy­wa­ne i za­bez­pie­czo­ne w innym miej­scu


SJP.pl

Pse­u­do­ni­mi­za­cja – po­ję­cie wpro­wa­dzo­ne do prawa za po­mo­cą Roz­po­rzą­dze­nia Par­la­men­tu Eu­ro­pej­skie­go i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwiet­nia 2016 r. w spra­wie ochro­ny osób fi­zycz­nych w związ­ku z przet­wa­rza­niem da­nych oso­bo­wych i w spra­wie swo­bod­ne­go prze­pły­wu ta­kich da­nych oraz uchy­le­nia dy­rek­ty­wy 95/46/WE (ogól­ne roz­po­rzą­dze­nie o ochro­nie da­nych).

Wikipedia


pseudonimizować

przet­wa­rzać dane oso­bo­we w taki spo­sób, by nie można ich było przy­pi­sać kon­kret­nej oso­bie bez uży­cia do­dat­ko­wych in­for­ma­cji, które są prze­cho­wy­wa­ne i za­bez­pie­czo­ne w innym miej­scu


SJP.pl


pseudonowatorski

stwa­rza­ją­cy po­zo­ry no­wa­tor­skie­go, nie­słusz­nie uwa­ża­ny za no­wa­tor­ski


SJP.pl


pseudoodległość

Pse­u­do­od­le­głość – od­le­głość po­mie­rzo­na jed­no­stron­nie. W przy­pad­ku ge­o­de­zyj­nych po­mia­rów od­le­gło­ści, pro­ces ten na­stę­pu­je na dro­dze wy­sła­nia fali z in­stru­men­tu, od­bi­cia od obiek­tu (lu­stra) i po­wro­cie do in­stru­men­tu. W rze­czy­wi­sto­ści zmie­rzo­na jest od­le­głość dwa razy więk­sza (tam i z po­wro­tem). W przy­pad­ku po­mia­ru pse­u­do­od­le­gło­ści (w sy­ste­mach na­wi­ga­cji sa­te­li­tar­nej) po­miar ten na­stę­pu­je tylko na dro­dze od na­daj­ni­ka (sa­te­li­ty) do od­bior­ni­ka.

Wikipedia


pseudoodwaga

za­cho­wa­nie po­zor­nie od­waż­ne, nie­słusz­nie uwa­ża­ne za od­waż­ne


SJP.pl


pseudoodwrotny

ma­cierz pse­u­do­od­wrot­na - uo­gól­nie­nie po­ję­cia ma­cie­rzy od­wrot­nej dla ma­cie­rzy, które nie są kwa­dra­to­we lub które są oso­bli­we


SJP.pl


pseudoorientalny

po­zor­nie orien­tal­ny, nie­słusz­nie uwa­ża­ny za orien­tal­ny; ni­by­o­rien­tal­ny


SJP.pl


pseudopartyzancki

po­zor­nie par­ty­zanc­ki, nie­słusz­nie uwa­ża­ny za par­ty­zanc­ki


SJP.pl


pseudopatriota

osoba stwa­rza­ją­ca po­zo­ry bycia pa­trio­tą, nie­słusz­nie uwa­ża­na za pa­trio­tę


SJP.pl


pseudopatriotyczny

po­zor­nie pa­trio­tycz­ny, nie­słusz­nie uwa­ża­ny za pa­trio­tycz­ny


SJP.pl


pseudopałanka

ro­dzaj tor­ba­czy


SJP.pl

Pse­u­do­pa­łan­ka ("Pse­u­do­che­i­rus") – ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny pse­u­do­pa­ła­nek (Pse­u­do­che­i­ri­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny pse­u­do­pa­łan­ko­wa­tych (Pse­u­do­che­i­ri­dae).

Wikipedia


pseudoperipteros

w sta­ro­żyt­nej Gre­cji: ro­dzaj świą­ty­ni, w któ­rej naos był oto­czo­ny jedną ko­lum­na­dą, usy­tu­o­wa­ną w tej samej od­le­gło­ści, co zew­nętrz­na ko­lum­na­da dip­te­ro­su; fał­szy­wy dip­te­ros


SJP.pl

Pse­u­do­pe­rip­te­ros (pse­u­do­pe­ryp­te­ros, pse­u­do­pe­ryp­ter) – świą­ty­nia (cza­sa­mi inny bu­dy­nek) w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie.

Pse­u­do­pe­rip­te­ros po­sia­dał układ, gdzie ko­lum­na­dę do­o­ko­ła naosu za­stą­pio­no pół­ko­lum­na­mi wto­pio­ny­mi w ścia­nę izby (celli).

Wikipedia


pseudopierwszy

licz­by pse­u­do­pier­wsze - licz­by na­tu­ral­ne speł­nia­ją­ce niek­tó­re włas­no­ści cha­rak­te­ry­zu­ją­ce licz­by pier­wsze, ale nie­bę­dą­ce licz­ba­mi pier­wszy­mi


SJP.pl


pseudopodialny

→ pse­u­do­po­dium


SJP.pl

Patrz:

pseudopodium

pseudopodium

kurcz­li­wa wy­pust­ka plaz­ma­tycz­na wy­stę­pu­ją­ca u niek­tó­rych pier­wot­nia­ków oraz w niek­tó­rych ko­mór­kach zwie­rząt wie­lo­ko­mór­ko­wych; ni­by­nóż­ka


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ni­by­nóż­ka, pse­u­do­po­dium – wy­pust­ka cy­to­plaz­ma­tycz­na u pier­wot­nia­ków
  • pse­u­do­po­dium – ga­łąz­ka wy­no­szą­ca w górę za­rod­nię u tor­fow­ców i na­leź­li­nów

Wikipedia


pseudopoeta

osoba pra­gną­ca ucho­dzić za poetę, a nie­ma­ją­ca do tego żad­nych pod­staw; ni­by­po­e­ta


SJP.pl


pseudopolityk

lek­ce­wa­żą­co: marny po­li­tyk


SJP.pl


pseudopolski

po­zor­nie pol­ski, nie­słusz­nie uwa­ża­ny za pol­ski; ni­by­pol­ski


SJP.pl


pseudopoprawny

po­zor­nie po­praw­ny, nie­słusz­nie uwa­ża­ny za po­praw­ny


SJP.pl


pseudoposeł

lek­ce­wa­żą­co: marny poseł


SJP.pl


pseudopostawa

rzad­ko: uda­wa­na, nie­a­u­ten­tycz­na po­sta­wa


SJP.pl


pseudopostępowy

po­zor­nie po­stę­po­wy, nie­słusz­nie uwa­ża­ny za po­stę­po­wy


SJP.pl


pseudopraca

coś, co tylko z po­zo­ru jest pracą; ni­by­pra­ca


SJP.pl


pseudoprawny

po­zor­nie zgod­ny z pra­wem, nie­słusz­nie uwa­ża­ny za zgod­ny z pra­wem


SJP.pl


pseudoprofilaktyczny

po­zor­nie pro­fi­lak­tycz­ny, nie­słusz­nie uwa­ża­ny za pro­fi­lak­tycz­ny; ni­by­pro­fi­lak­tycz­ny


SJP.pl


pseudopsychologiczny

→ pse­u­dop­sy­cho­lo­gia


SJP.pl

Patrz:

pseudopsychologia

pseudoreferendum

re­fe­ren­dum nie­ma­ją­ce mocy praw­nej


SJP.pl


pseudoreforma

po­zor­na, uda­wa­na re­for­ma


SJP.pl


pseudoreligia

ruch lub ide­o­lo­gia ma­ją­ce cechy re­li­gii


SJP.pl

Pse­u­do­re­li­gia – po­ję­cie bli­skoz­nacz­ne ter­mi­no­wi "an­ty­re­li­gia". Prze­dro­stek "pse­u­do-" (z gr. "nie­praw­dzi­wy") wska­zu­je brak cech, które poz­wa­la­ły­by skla­sy­fi­ko­wać okre­ślo­ne zja­wi­sko jako re­li­gię, przy jed­no­czes­nym speł­nia­niu pew­nych kry­te­riów re­li­gii.

Au­to­rzy ka­to­lic­cy po­słu­gu­ją się ter­mi­nem "pse­u­do­re­li­gia" w zna­cze­niu pe­jo­ra­tyw­nym np. w od­nie­sie­niu do ruchu New Age, ezo­te­ry­ki, róż­nych form okul­tyz­mu itp. Chcą w ten spo­sób po­ka­zać, że zja­wi­ska takie są je­dy­nie na­miast­ką praw­dzi­wej re­li­gii.

Wikipedia


pseudoreligijny

po­zor­nie re­li­gij­ny, nie­słusz­nie uwa­ża­ny za re­li­gij­ny


SJP.pl


pseudorewolucyjny

po­zor­nie re­wo­lu­cyj­ny, nie­słusz­nie uwa­ża­ny za re­wo­lu­cyj­ny


SJP.pl


pseudorodzina

ro­dzi­na nie­speł­nia­ją­ca pod­sta­wo­wych wa­run­ków i funk­cji de­fi­niu­ją­cych nor­mal­ną ro­dzi­nę; ni­by­ro­dzi­na


SJP.pl


pseudoromantyczny

po­zor­nie ro­man­tycz­ny, nie­słusz­nie uwa­ża­ny za ro­man­tycz­ny; niby-ro­man­tycz­ny


SJP.pl


pseudorynkowy

po­zor­nie ryn­ko­wy, nie­słusz­nie uwa­ża­ny za ryn­ko­wy


SJP.pl


pseudoryzalit

pła­ski ry­za­lit, niez­nacz­nie wy­sta­ją­cy przed lico są­sia­du­ją­cej ścia­ny


SJP.pl


pseudosfera

po­wierzch­nia obro­to­wa ut­wo­rzo­na przez obrót trak­try­sy (krzy­wej, któ­rej od­ci­nek stycz­nej od punk­tu stycz­no­ści do okre­ślo­nej pro­stej ma stałą dłu­gość) wokół jej asymp­to­ty


SJP.pl

Pse­u­dos­fe­ra – po­wierzch­nia obro­to­wa ut­wo­rzo­na przez obrót trak­try­sy wokół jej asymp­to­ty. Była ana­li­zo­wa­na przez Eu­ge­nio Bel­tra­mie­go w 1868 roku.

Oz­na­cza­jąc przez for­mu­la_1 mak­sy­mal­ną od­le­głość punk­tów tej po­wierzch­ni od jej osi (tzw. pro­mień pse­u­dos­fe­ry), do­sta­nie­my dla pse­u­dos­fe­ry:

Wikipedia


pseudoskalar

wiel­kość licz­bo­wa za­cho­wy­wa­na w prze­su­nię­ciu rów­no­le­głym i obro­cie ukła­du współ­rzęd­nych, ale zmie­nia­ją­ca znak przy zmia­nie zwro­tu każ­dej osi na prze­ciw­ny


SJP.pl

Pse­u­do­ska­lar – wiel­kość licz­bo­wa za­cho­wy­wa­na w prze­su­nię­ciu rów­no­le­głym i obro­cie ukła­du współ­rzęd­nych, ale zmie­nia­ją­ca znak przy zmia­nie zwro­tu każ­dej osi na prze­ciw­ny.

W te­o­rii al­gebr Clif­for­da nad "n"-wy­mia­ro­wą prze­strze­nią li­nio­wą z bazą for­mu­la_1 "prze­strze­nią pse­u­do­ska­la­rów" jest jed­no­wy­mia­ro­wa prze­strzeń roz­pię­ta na ilo­czy­nie for­mu­la_2.

Wikipedia


pseudoskalarny

→ pse­u­do­ska­lar


SJP.pl

Patrz:

pseudoskalar

pseudosmuklik

pszczo­ła z ro­dzi­ny smu­kli­ko­wa­tych


SJP.pl


pseudosocjalistyczny

po­zor­nie so­cja­li­stycz­ny, nie­słusz­nie uwa­ża­ny za so­cja­li­stycz­ny; ni­by­so­cja­li­stycz­ny


SJP.pl


pseudosocjologiczny

po­zor­nie so­cjo­lo­gicz­ny, nie­słusz­nie uwa­ża­ny za so­cjo­lo­gicz­ny


SJP.pl


pseudosolaryzacja

tech­ni­ka in­ge­ren­cji w obraz fo­to­gra­ficz­ny, po­le­ga­ją­ca na czę­ścio­wym pow­tór­nym od­wró­ce­niu tonów obra­zu ne­ga­ty­wo­we­go na po­zy­ty­wo­wy; zja­wi­sko Sa­bat­tie­ra


SJP.pl


pseudosporochnus

ko­pal­ny ga­tu­nek ro­ślin z gro­ma­dy pa­prot­ni­ków


SJP.pl


pseudostereo

tech­ni­ka przet­wa­rza­nia za­pi­su mo­no­fo­nicz­ne­go na zapis da­ją­cy złu­dze­nie ste­re­o­fo­nicz­ne­go


SJP.pl


pseudostop

mie­sza­ni­na jed­ne­go lub kilku me­ta­li albo sto­pów z two­rzy­wa­mi nie­me­ta­licz­ny­mi, sto­so­wa­na jako two­rzy­wo ło­ży­sko­we


SJP.pl


pseudosymetria

w mi­ne­ra­lo­gii: wy­stę­po­wa­nie krysz­ta­łów mi­ne­ra­łów w po­sta­ciach po­zo­ru­ją­cych wyż­szą sy­me­trię niż sy­me­tria rze­czy­wi­sta sieci prze­strzen­nej tych krysz­ta­łów; sy­me­tria fał­szy­wa


SJP.pl


pseudoteoretyk

osoba uwa­ża­ją­ca się za te­o­re­ty­ka, ale nie­za­słu­gu­ją­ca na to miano


SJP.pl


pseudoteoria

ro­zu­mo­wa­nie ma­ją­ce wy­łącz­nie po­zo­ry te­o­rii na­u­ko­wej


SJP.pl


pseudoterapeuta

osoba po­da­ją­ca się za te­ra­pe­u­tę bez od­po­wied­nich kwa­li­fi­ka­cji lub upraw­nień


SJP.pl


pseudoterapia

nie­na­u­ko­wa, nie­sku­tecz­na forma le­cze­nia


SJP.pl


pseudotkanka

nazwa nit­ko­wa­tych, sple­cio­nych i czę­ścio­wo poz­ra­sta­nych ze sobą grup ko­mó­rek o du­żych prze­stwo­rzach mię­dzy­ko­mór­ko­wych, two­rzą­cych ciało ro­ślin niż­szych; tkan­ka rze­ko­ma, plek­ten­chy­ma


SJP.pl


pseudotorbiel

nie­no­wot­wo­ro­wa prze­strzeń ja­mi­sta wy­peł­nio­na pły­nem; tor­biel rze­ko­ma


SJP.pl


pseudoturysta

osoba uda­ją­ca, na­śla­du­ją­ca tu­ry­stę


SJP.pl


pseudoturystyczny

ma­ją­cy wy­łącz­nie z po­zo­ru cha­rak­te­ry tu­ry­stycz­ny


SJP.pl


pseudoturystyka

dzia­łal­ność, która tylko z po­zo­ru mo­gła­by być uz­na­na za tu­ry­sty­kę, ma­ją­ca zwy­kle nie­wie­le wspól­ne­go z tu­ry­sty­ką


SJP.pl


pseudouczony

osoba uwa­ża­ją­ca się za uczo­ne­go, ale nie­za­słu­gu­ją­ca na to miano; ni­by­u­czo­ny


SJP.pl


pseudourydyna

izo­mer ury­dy­ny uży­wa­ny w two­rze­niu szcze­pio­nek


SJP.pl


pseudousprawiedliwienie

po­zor­ne uspra­wied­li­wie­nie ma­ją­ce za­stą­pić uspra­wied­li­wie­nie od­wo­łu­ją­ce się do rze­czy­wi­stych prze­sła­nek


SJP.pl


pseudousprawnienie

zmia­na, która tylko z po­zo­ru służy po­pra­wie funk­cjo­no­wa­nia cze­goś


SJP.pl


pseudowektor

wiel­kość fi­zycz­na, która przy cią­głych trans­for­ma­cjach ukła­du od­nie­sie­nia (ta­kich jak trans­la­cja lub obrót) przeksz­tał­ca się jak wek­tor, na­to­miast przy od­bi­ciu zwier­ciad­la­nym i sy­me­trii środ­ko­wej trans­for­mu­je się od­mien­nie


SJP.pl

Pse­u­do­wek­tor (wek­tor osio­wy) – wiel­kość fi­zycz­na, która przy cią­głych trans­for­ma­cjach ukła­du od­nie­sie­nia (ta­kich jak trans­la­cja lub obrót) przeksz­tał­ca się jak wek­tor, na­to­miast przy od­bi­ciu zwier­ciad­la­nym i sy­me­trii środ­ko­wej trans­for­mu­je się od­mien­nie (np. zmie­nia zwrot wek­to­ra).

Wikipedia


pseudowektorowy

→ pse­u­do­wek­tor


SJP.pl

Patrz:

pseudowektor

pseudowiedza

nie­rze­tel­na, nie­praw­dzi­wa wie­dza o kimś lub czymś


SJP.pl


pseudowirus

sztucz­nie wyt­wo­rzo­na cząst­ka wi­ru­so­wa bez zdol­no­ści do peł­nej re­pli­ka­cji


SJP.pl


pseudowybory

wy­bo­ry, któ­rych wynik jest sfał­szo­wa­ny; farsa wy­bor­cza


SJP.pl


pseudowykwintny

po­zor­nie wyk­wint­ny, nie­słusz­nie uwa­ża­ny za wyk­wint­ny


SJP.pl


pseudowyraz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. twór ję­zy­ko­wy po­zba­wio­ny tre­ści, choć czę­sto po­praw­nie zbu­do­wa­ny, zgod­nie z re­gu­ła­mi da­ne­go ję­zy­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyraz m., wyrażanie n., wyrażenie n., wyrazistość ż.

 czas. wyrażać ndk., wyrazić dk.

 przym. wyrazowy, wewnątrzwyrazowy, wyraźny

 przysł. wyraziście

Wiktionary


pseudowytworny

po­zor­nie wyt­wor­ny, nie­słusz­nie uwa­ża­ny za wyt­wor­ny


SJP.pl


pseudowytwórca

lek­ce­wa­żą­co: marny wyt­wór­ca


SJP.pl


pseudozabytek

coś, co tylko z po­zo­ru jest za­byt­kiem; ni­by­za­by­tek


SJP.pl


pseudozboże

ro­śli­na nie­bę­dą­ca trawą, ale wyt­wa­rza­ją­ca ziar­na po­dob­ne do zia­ren zbóż (np. gryka, szar­łat, ko­mo­sa)


SJP.pl


pseudoznawca

osoba uwa­ża­ją­ca się za znaw­cę, ale nie­za­słu­gu­ją­ca na to miano; ni­byz­naw­ca


SJP.pl


pseudoznawczyni

ko­bie­ta uwa­ża­ją­ca się za znaw­cę, ale nie­za­słu­gu­ją­ca na to miano


SJP.pl


pseudozuch

przed­sta­wi­ciel ro­dzi­ny wczes­no­tria­so­wych ar­cho­za­u­rów


SJP.pl


pseudozuchy

ro­dzi­na wczes­no­tria­so­wych ar­cho­za­u­rów


SJP.pl


pseudozwiązek

zwią­zek po­zor­ny, nie­for­mal­ny lub po­zo­ru­ją­cy praw­dzi­wą re­la­cję


SJP.pl


pseudołaciński

po­zor­nie ła­ciń­ski, nie­słusz­nie uwa­ża­ny za ła­ciń­ski


SJP.pl


pseudośredniowieczny

po­zor­nie śred­nio­wiecz­ny, nie­słusz­nie uwa­ża­ny za śred­nio­wiecz­ny


SJP.pl


pseudożona

ko­bie­ta ma­ją­ca ucho­dzić za czy­jąś żonę


SJP.pl


psi

przy­miot­nik od: pies


SJP.pl

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) na­le­żą­cy do psa

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (2.1) do­ty­czą­cy psa, okre­śla­ją­cy psa, uży­wa­ny przy psie

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (3.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla psa, ma­ją­cy cechy psa

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (4.1) dwu­dzie­sta trze­cia li­te­ra al­fa­be­tu grec­kie­go, ψ;

 (4.2) hist. li­te­ra wczes­nej cy­ry­li­cy po­cho­dzą­ca od psi (4.1), ѱ;

forma rze­czow­ni­ka.

 (5.1) daw. (dziś gwara.) M. i W. lm. od: pies

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • psi – li­te­ra grec­ka
  • J/ψ – mezon
  • PSI –
  • psi – jed­nost­ka ci­śnie­nia
  • psi – okre­śle­nie na wszyst­kie zja­wi­ska pa­ra­nor­mal­ne
  • Pol­ska Spo­łecz­ność In­ter­ne­tu – or­ga­ni­za­cja
  • – ini­cja­ty­wa na rzecz bez­pie­czeń­stwa w kon­tek­ście pro­li­fe­ra­cji broni ma­so­we­go ra­że­nia
  • Psi – ko­mu­ni­ka­tor in­ter­ne­to­wy
  • Psi – album pol­skie­go ra­pe­ra Eldo

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Z budy wy­glą­da­ła psia morda.

 (3.1) Pan resz­tę za psie pie­nią­dze sprze­da­jesz za­gra­ni­cy!

 (4.1) W me­cha­ni­ce kwan­to­wej li­te­rą psi oz­na­cza się funk­cję fa­lo­wą.

 (5.1) Al­bo­wiem ob­stą­pi­li mię psi mno­dzy: zbór zło­śni­ków obiegł mię: prze­bod­li ręce moje i nogi moje.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲɕi, AS: pʹśi

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) rzecz. pies mzw., psina ż., psinka ż.

 (1.1) przysł. psio

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-3.1) przest. pieski, sobaczy

Wiktionary


psiaczek

pie­szczot­li­wie: pies; psiu­tek, psiu­nia, psiak, pie­se­niek, psina, psin­ka, pie­sio, psiu­niek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zdrobn. od: psiak

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲɕat͡ʃɛk, AS: pʹśaček

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piesunio mzw., arcypies mzw., pies m., piesek m., pieseczek m., psiak m., psiarnia ż., psiarz m., psina ż., psinka ż., psioczenie n., piesio mzw.

 przym. pieski, psi

 czas. psioczyć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) psina, psinka

Wiktionary


psiadusza

(r. żeń­ski) wyz­wi­sko kie­ro­wa­ne do ko­biet; psia­ju­cha, psia­no­ga, psia­wia­ra


SJP.pl

wy­krzy­knik

 (1.1) eufem. prze­kleń­stwo

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy lub żeń­ski

 (2.1) eufem. wyz­wi­sko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) psiajucha

 (2.1) psiajucha

Wiktionary


psiajucha

(r. męski) osoba, któ­rej po­stę­po­wa­nie nie jest ak­cep­to­wa­ne przez mó­wią­ce­go; osoba de­pre­cjo­no­wa­na przez mó­wią­ce­go


SJP.pl

wy­krzy­knik

 (1.1) eufem. prze­kleń­stwo

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy lub żeń­ski

 (2.1) eufem. wyz­wi­sko

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Psia­ju­cha, znów za­pom­nia­łem o naj­waż­niej­szym.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) psiadusza, psiakrew

 (2.1) psiadusza, psiakrew

Wiktionary


psiak

1. mały pies; psię, szcze­nię, szcze­niak;
2. po­tocz­nie: nie­ja­dal­ny grzyb


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) młody pies

 (1.2) pieszcz. pies

 (1.3) pot. nie­ja­dal­ny grzyb ka­pe­lu­szo­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Weźmy ja­kie­goś psia­ka ze schro­ni­ska.

 (1.3) Po­wy­rzu­ca­łam Fi­li­po­wi psia­ki z ko­szy­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲɕak, AS: pʹśak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pies mzw., psiarnia ż., psiarz mos., psina ż., psinka ż., piesek mzw.

:: zdrobn. psiaczek mzw.

 przym. psi

 czas. psioczyć ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) piesek, piesio, psiaczek

 (1.3) psi grzyb

Wiktionary


psiakostka

ła­god­ne prze­kleń­stwo; psia­du­sza, psia­ju­cha, psia­kość, psia­no­ga, psia­krew, psia­mać, psia­wia­ra


SJP.pl


psiakość

ła­god­ne prze­kleń­stwo; psia­du­sza, psia­ju­cha, psia­kost­ka, psia­no­ga, psia­krew, psia­mać, psia­wia­ra


SJP.pl

wy­krzy­knik

 (1.1) de­li­kat­ne prze­kleń­stwo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Julek po­czuł zaz­drość. To nie miało sensu, że wła­śnie nie­zdar­na Ula po­ra­to­wa­ła ta­jem­ni­cze­go przy­by­sza, wy­ka­zu­jąc w do­dat­ku zręcz­ność i przed­się­bior­czość – Psia­kość! – za­klął z cicha.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) psiakrew

Wiktionary


psiakrew

ła­god­ne prze­kleń­stwo; psia­du­sza, psia­ju­cha, psia­kost­ka, psia­kość, psia­no­ga, psia­mać, psia­wia­ra


SJP.pl

wy­krzy­knik

 (1.1) …pow­ta­rza­ny jako prze­kleń­stwo, wyraz ra­czej bez wul­gar­ne­go, czy gru­biań­skie­go wydź­wię­ku, w mowie po­tocz­nej czę­sto jako prze­ryw­nik w zda­niu lub par­ty­ku­ła em­fa­tycz­na (bez­poś­red­nio po wy­ra­zie, który mówca chce pod­kre­ślić)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) A jed­nak do­brze jest, wszyst­ko jest do­brze. Co? – może nie? Do­brze jest psia­krew, a kto powie, że nie, to go w mordę!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲɕaˈkrɛf, AS: pʹśakref

Wiktionary

Powiązane:

 wykrz. war. psia krew

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) psiakość, psiamać, psiadusza, psiajucha, cholera, do diabła

Wiktionary


psiamać

ła­god­ne prze­kleń­stwo; psia­du­sza, psia­ju­cha, psia­kost­ka, psia­kość, psia­no­ga, psia­krew, psia­wia­ra


SJP.pl

wy­krzy­knik

 (1.1) eufem. prze­kleń­stwo wy­ra­ża­ją­ce nie­za­do­wo­le­nie, za­sko­cze­nie, zde­ner­wo­wa­nie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) eufem. cholera!, cholewa!, choroba!, holender!, psiakość!, psiakrew!, psiajucha!; wulg. kurwa mać!

Wiktionary


psianka

ro­śli­na ziel­na lub krzew z ro­dzi­ny psian­ko­wa­tych, wy­stę­pu­ją­ca w wielu ga­tun­kach, w Pol­sce naj­bar­dziej po­spo­li­ta psian­ka słod­ko­górz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|So­la­num|ref=tak., ro­śli­na ziel­na lub krzew z ro­dzi­ny psian­ko­wa­tych ma­ją­cy kwia­ty białe, żółte, fio­le­to­we lub nie­bie­skie i za­wie­ra­ją­cy so­la­ni­nę;

Wiktionary

Psian­ka ("So­la­num" L.) – ro­dzaj z ro­dzi­ny psian­ko­wa­tych. Obej­mu­je ok. 1200–1400–1700 ga­tun­ków ro­ślin (jeden z kil­ku­na­stu naj­bar­dziej zróż­ni­co­wa­nych ga­tun­ko­wo ro­dza­jów wśród okry­to­na­sien­nych). Są one sze­ro­ko roz­prze­strze­nio­ne – ro­dzaj jest kos­mo­po­li­tycz­ny, przy czym naj­bar­dziej jest zróż­ni­co­wa­ny w Ame­ry­ce Środ­ko­wej i Po­łud­nio­wej. Licz­ne ga­tun­ki zo­sta­ły sze­ro­ko roz­prze­strze­nio­ne jako ga­tun­ki upraw­ne lub zaw­le­czo­ne.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpʲɕãnka, AS: pʹśãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. psiankowate lm nm., psiankowce lm nm.

Wiktionary


psiankowate

ro­dzi­na ro­ślin z rzędu psian­kow­ców, li­czą­ca ponad 2400 ga­tun­ków


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|So­la­na­ce­ae|Juss.|ref=tak., ro­dzi­na ro­ślin z rzędu psian­kow­ców;

Wiktionary

Psian­ko­wa­te ("So­la­na­ce­ae" Juss.) – ro­dzi­na ro­ślin z rzędu psian­kow­ców. Obej­mu­je 102 ro­dza­je li­czą­ce ok. 2460 ga­tun­ków. Wy­stę­pu­ją one na wszyst­kich kon­ty­nen­tach z wy­jąt­kiem oko­lic oko­ło­bie­gu­no­wych, przy czym naj­więk­sze zróż­ni­co­wa­nie jest w Ame­ry­ce Środ­ko­wej i Po­łud­nio­wej, gdzie wy­stę­pu­ją 63 ro­dza­je z ok.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do ro­dzi­ny psian­ko­wa­tych na­le­ży wiele waż­nych ro­ślin użyt­ko­wych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. psianka ż., psiankowce lm nm.

Wiktionary


psiankowaty

o ce­chach psian­ko­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


psiankowce

rząd ro­ślin okry­to­na­sien­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|So­la­na­les|Du­mort.|ref=tak., rząd ro­ślin okry­to­na­sien­nych na­le­żą­cy do kladu astro­wych;

Wiktionary

Psian­kow­ce ("So­la­na­les" Du­mort.) – rząd ro­ślin okry­to­na­sien­nych na­le­żą­cy do kladu astro­wych (ang. "aste­rids") czy też sze­ro­ko uj­mo­wa­ne­go na­drzę­du astro­po­dob­nych "Aste­ra­nae". W obrę­bie rzędu wy­róż­nia się 5 ro­dzin obej­mu­ją­cych 165 ro­dza­jów z ok. 4125 ga­tun­ka­mi. Ro­śli­ny tu na­le­żą­ce wy­o­dręb­ni­ły się ok. 76–78 mi­lio­nów lat temu (we­dług niek­tó­rych ana­liz mogą być star­sze).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Psian­kow­ce cha­rak­te­ry­zu­ją się szczy­to­wym kwia­to­sta­nem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. psianka ż., psiankowate lm nm.

Wiktionary


psiankowianka

mi­niar­ka psian­ko­wian­ka - ga­tu­nek mu­chów­ki z ro­dzi­ny mi­niar­ko­wa­tych


SJP.pl


psianoga

(r. żeń­ski) ko­bie­ta, któ­rej po­stę­po­wa­nie nie jest ak­cep­to­wa­ne przez mó­wią­ce­go; ko­bie­ta de­pre­cjo­no­wa­na przez mó­wią­ce­go


SJP.pl

wy­krzy­knik

 (1.1) eufem. uży­wa­ny jako prze­kleń­stwo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Psia­no­ga, chyba nie zdą­ży­my!

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) w mordę jeża, kurza stopa, kurza twarz, kurka wodna, kurczę blade, kurczę pieczone, kuźwa, kurde, kurdebalans, kurdefelek, kurdemol, kurna chata, kurna olek, kurtka na wacie, kurza melodia, jasna ciasna, jasny gwint, holender, choroba, choroba jasna, psiakość, psiakrew, psiamać, w mordę jeża, w mordkę jeża

Wiktionary


psiapara

osoba, któ­rej po­stę­po­wa­nie nie jest ak­cep­to­wa­ne przez mó­wią­ce­go; osoba de­pre­cjo­no­wa­na przez mó­wią­ce­go


SJP.pl


psiapsi

po­u­fa­le, żar­to­bli­wie: przy­ja­ciół­ka; psiap­siół­ka, psiap­sió­ła, psiap­sia


SJP.pl


psiapsia

po­u­fa­le, żar­to­bli­wie: przy­ja­ciół­ka; psiap­siół­ka, psiap­sió­ła, psiap­si


SJP.pl


psiapsiuś

żar­to­bli­wie: mały pie­sek


SJP.pl


psiapsióła

po­u­fa­le, żar­to­bli­wie: przy­ja­ciół­ka; psiap­siół­ka, psiap­sia, psiap­si


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) żart. przy­ja­ciół­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W cza­sie nocki u psiap­sió­ły oglą­da­ły­śmy se­rial dla innej grupy wie­ko­wej.

Wiktionary

Powiązane:

 zdrobn. psiapsiółka

Wiktionary


psiapsiółka

po­u­fa­le, żar­to­bli­wie: przy­ja­ciół­ka; psiap­sió­ła, psiap­sia, psiap­si


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) żart. przy­ja­ciół­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdzieś ku­pi­ła te czer­wo­no­brą­zo­we pan­to­fle, psiap­siół­ko?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przyjaźń ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) żart. psiapsióła; neutr. przyjaciółka; przest. kuma, kumoszka, kumcia

Wiktionary


psiara

1. niska mu­ra­wa z pa­nu­ją­cą gę­sto­kęp­ko­wą trawą - bliź­nicz­ką psią traw­ką, wy­stę­pu­ją­ca na ja­ło­wych i zak­wa­szo­nych gle­bach, użyt­ko­wa­na głów­nie jako ubo­gie pa­stwi­sko dla owiec;
2. po­tocz­nie: wiel­bi­ciel­ka psów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. mi­ło­śnicz­ka psów

 (1.2) ga­tu­nek ro­śli­ny z ro­dzi­ny wiech­li­no­wa­tych

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲɕara, AS: pʹśara

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. arcypies mzw., psiarz m., psiarnia ż., pies m., psiarstwo n.

 przym. psi

Wiktionary


psiarczyk

po­moc­nik łow­cze­go i do­jeż­dża­cza, opie­ku­ją­cy się psami my­śliw­ski­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. osoba spra­wu­ją­ca opie­kę nad psami my­śliw­ski­mi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pies mzw./mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) psiarek

Wiktionary


psiarek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zob. psiar­czyk.

Wiktionary


psiarka

1. ga­tu­nek ro­śli­ny z ro­dzi­ny wiech­li­no­wa­tych; bliź­nicz­ka psia traw­ka, psia traw­ka;
2. po­tocz­nie: mi­ło­śnicz­ka psów;
3. re­gio­nal­nie: mle­czaj rudy - ga­tu­nek grzy­bów z ro­dzi­ny go­łąb­ko­wa­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. posp. mi­ło­śnicz­ka psów

Wiktionary


psiarnia

1. po­mie­szcze­nie dla psów my­śliw­skich lub ho­dow­la­nych;
2. gro­ma­da psów my­śliw­skich;
3. po­gard­li­wie: po­li­cja


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­mie­szcze­nie dla psów my­śliw­skich lub ho­dow­la­nych

 (1.2) łow. zgra­ja psów my­śliw­skich

 (1.3) środ. obraź. po­li­cja

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • psiar­nia – po­mie­szcze­nie przez­na­czo­ne dla psów my­śliw­skich lub gro­ma­da psów my­śliw­skich na­le­żą­cych do jed­ne­go wła­ści­cie­la
  • Psiar­nia – część wsi Mo­gi­la­ny w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. kra­kow­skim, w gmi­nie Mo­gi­la­ny
  • Psiar­nia – część wsi Pod­wilk w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. no­wo­tar­skim, w gmi­nie Ja­błon­ka
  • Psiar­nia – część wsi Noz­drzec w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. brzo­zow­skim, w gmi­nie Noz­drzec
  • Psiar­nia – osada w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie ja­ro­sław­skim, w gmi­nie Pruch­nik
  • Psiar­nia – część wsi Szy­szczy­ce w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. kie­lec­kim, w gmi­nie Chmiel­nik
  • Psiar­nia – dawna miej­sco­wość w gra­ni­cach Kielc

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpʲɕarʲɲa, AS: pʹśarʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piesunio mzw., psiaczek mzw., arcypies mzw., psiur mzw., pies m., piesek m., pieseczek m., psina ż., psinka ż., psiak m., psiątko n., psisko m., psica ż., psiarstwo n., psiarz m., psiara ż., psiarczyk m., psowate nmos., psioczenie n., psar mos.

 czas. psioczyć ndk.

 przym. psi, pieski, psowaty

Wiktionary


psiarski

→ psiarz


SJP.pl

Patrz:

psiarz

psiarstwo

1. po­tocz­nie:
a) pewna licz­ba psów do­mo­wych; psiar­nia;
b) ky­no­lo­gia (nauka o psach);
2. po­gard­li­wie:
a) ogół mi­ło­śni­ków psów;
b) po­li­cja, po­li­cjan­ci; psiar­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ogół mi­ło­śni­ków psów

 (1.2) daw. sfora psów

 (1.3) pot. ky­no­lo­gia

 (1.4) za­mi­ło­wa­nie do psów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. psiara ż., psiarnia ż.

Wiktionary


psiarz

1. mi­ło­śnik psów;
2. ho­dow­ca psów;
3. daw­niej: łow­czy zaj­mu­ją­cy się ho­dow­lą i tre­su­rą psów my­śliw­skich na po­trze­by dworu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. słu­żeb­ny zaj­mu­ją­cy się ho­dow­lą i tre­su­rą psów na po­trze­by mo­nar­chy w śred­nio­wie­czu

 (1.2) pot. posp. mi­ło­śnik psów

 (1.3) pot. posp. wła­ści­ciel psa

 (1.4) pot. po­li­cjant

Wiktionary

Psia­rze (psa­rze, psary, psiar­czy­ki, łac "can­ni­duc­to­res", "cu­sto­des canum", niem. "Hun­de­fu­eh­rer" lub "Hun­de­war­ter") – w okre­sie wczes­ne­go śred­nio­wie­cza grupa ksią­żę­cej lud­no­ści słu­żeb­nej zaj­mu­ją­ca się ho­dow­lą, tre­su­rą i pro­wa­dze­niem psów na po­trze­by mo­nar­chów świec­kich i ksią­żąt Ko­ścio­ła.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pʲɕaʃ, AS: pʹśaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piesunio mzw., arcypies mzw., psiur mzw., psar mos., psioczenie n., psiara ż., pies m., psowate nmos. lm., psiarnia ż., psica ż., psiątko n., psina ż., piesek m., psiaczek m., psinka ż., pieseczek m., psiak m., psisko n.

 przym. psi, psowaty, pieski

 przysł. psio

 czas. psioczyć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) psarz, psar

Wiktionary


psiawiara

(r. męski) osoba, któ­rej po­stę­po­wa­nie nie jest ak­cep­to­wa­ne przez mó­wią­ce­go; osoba de­pre­cjo­no­wa­na przez mó­wią­ce­go


SJP.pl


psica

suka;
1. po­tocz­nie: sa­mi­ca psa;
2. obraź­li­wie o ko­bie­cie; sucz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rzad. sa­mi­ca psa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piesunio mzw., arcypies mzw., pies m., piesek mzw., psiarnia ż., psiarz m., psina ż., psinka ż., psioczenie n.

 przym. psi

 czas. psioczyć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) suka

Wiktionary


psiecko

żar­to­bli­wie: pies, który jest trak­to­wa­ny jako dziec­ko, zwy­kle przez parę, która nie ma dzie­ci


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) neol. (iron. lub żart.) pies, który speł­nia rolę dziec­ka w ro­dzi­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jak wszy­scy sza­no­wa­ni wła­ści­cie­le psów my też ob­cho­dzi­li­śmy Dzień Psiec­ka, fakt, że z małym opóź­nie­niem ale ob­cho­dzo­ne było!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲɕɛt͡skɔ, AS: pʹśecko

Wiktionary


psieć

żar­to­bli­wie: tra­cić na zna­cze­niu, na war­to­ści; mar­nieć, po­du­pa­dać, scho­dzić na psy


SJP.pl


psik

psi­knię­cie


SJP.pl

wy­krzy­knik

 (1.1) dźwięk. …słu­żą­cy do prze­ga­nia­nia kota

 (1.2) dźwięk. …na­zy­wa­ją­cy kich­nię­cie

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) kich­nię­cie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲɕik, AS: pʹśik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. psikus mrz., psikawka ż., psiknięcie n., psikanie n., wypsikanie n., napsikanie n., popsikanie n.

 czas. psiknąć dk., psikać ndk., wypsikać dk., napsikać dk., popsikać dk.

 wykrz. apsik, a psik

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) a kysz!

Wiktionary


psika

forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) 3. os. lp. ter. od: psi­kać

Wiktionary


psikacz

po­tocz­nie:
1. sprej, roz­py­lacz;
2. za­baw­ka do po­le­wa­nia wodą; psi­kaw­ka, si­kaw­ka


SJP.pl


psikanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) czyn­ność po­le­ga­ja­ca na po­le­wa­niu wodą

Wiktionary

Powiązane:

 wykrz. psik

 rzecz. psik mrz., psikawka ż.

Wiktionary


psikawka

po­tocz­nie: za­baw­ka do po­le­wa­nia wodą; psi­kacz, si­kaw­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) za­baw­ka do psi­ka­nia, uży­wa­na zwy­kle w śmi­gus-dyn­gus lub pod­czas zabaw w wo­dzie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. psikus mrz., psiknięcie n., psikanie n., wypsikanie n., napsikanie n., popsikanie n., psik mrz.

 czas. psiknąć dk., psikać ndk., wypsikać dk., napsikać dk., popsikać dk.

 wykrz. psik, apsik, a psik

Wiktionary


psikać

1. roz­pry­ski­wać płyn na kogoś lub coś;
2. ki­chać


SJP.pl


psiknąć

1. opry­skać kogoś lub coś pły­nem;
2. kich­nąć


SJP.pl


psikus

kawał, żart, fi­giel, psota


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pot. coś zro­bio­ne dla żartu

Wiktionary

Psi­kus, fi­giel lub kawał – czyn­ność wy­ko­na­na w celu zro­bie­nia komuś dow­ci­pu lub dla za­ba­wy i roz­ryw­ki, po to, aby zak­pić z kogoś. Osoba ro­bią­ca innym tego ro­dza­ju żarty na­zy­wa­na jest ka­wa­la­rzem.

W wielu kul­tu­rach za­chod­nich pod­czas prima apri­lis, oby­cza­ju ob­cho­dzo­ne­go co­rocz­nie 1 kwiet­nia, do­ko­ny­wa­ne są róż­ne­go ro­dza­ju niesz­kod­li­we psi­ku­sy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pod­po­rucz­nik Da­riusz Sia­nec­ki, dwu­dzie­sto­pa­ro­let­ni chło­pak, który do­pie­ro nie­daw­no skoń­czył szko­łę ofi­cer­ską, uśmiech­nął się jak uczeń, który zro­bił na­u­czy­cie­lo­wi szcze­gól­nie śmiesz­ne­go psi­ku­sa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲɕikus, AS: pʹśikus

Wiktionary

Powiązane:

 wykrz. psik

 rzecz. psik mrz., psikawka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) psota, figiel, żart

Wiktionary


psina

pie­szczot­li­wie: pies; psiu­tek, psiu­nia, psiak, psia­czek, pie­sio, psin­ka, psiu­niek, pie­se­niek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pieszcz. zdrobn. od: pies

 (1.2) pot. rzad. spoż. mięso z psa

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) pieszcz. zdrobn. od: pies

Wiktionary

Psina ("Cyna", daw­niej rów­nież "Cynna"; niem. "Zinna", [], czes. "Cina" lub "Pština") – rzeka, lewy do­pływ Odry o dłu­go­ści 52,56 km.

Rzeka prze­pły­wa przez wo­je­wództ­wo opol­skie i ślą­skie. Jej źró­dła znaj­du­ją się w oko­li­cy Go­łu­szo­wic. Pły­nie przez Głub­czy­ce, Ba­bo­rów, Grob­ni­ki. Za miej­sco­wo­ścią Bień­ko­wi­ce wpły­wa do Odry. Jej pra­wy­mi do­pły­wa­mi są Troja i Biała Woda

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Siwa, wier­na psina tak mnie pil­nu­je, żebym nig­dzie bez niej nie po­szedł.

 (1.2) W takim jed­nak wy­pad­ku nie jest zro­zu­mia­łe, dla­cze­go wyraz psina (por. ros. псина) ut­wo­rzo­ny od nazwy zwie­rzę­cia nie­ja­dal­ne­go może obok zna­cze­nia ek­spre­syw­ne­go oz­na­czać rów­nież mięso od­po­wied­nie­go zwie­rzę­cia.

 (1.2) (…) jako wię­zień w tiur­mie kras­no­jar­skiej, gdzie ku mo­je­mu zdzi­wie­niu da­wa­no cza­sem zupę z mię­sem (rze­ko­mo ba­ra­nim), nie­raz ja­dłem psinę.

 (2.1) Nie­szczęs­ny psina spał w nim twar­dym snem isto­ty zszo­ko­wa­nej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲɕĩna, AS: pʹśĩna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pies m., psowate nmos., psiarnia ż., psiarz m., psica ż., psiątko n., piesek m., psiaczek m., psinka ż., pieseczek m., psiak m., psisko n., Piesiewicz ż./mos.

 przym. psi, psowaty, pieski

 przysł. psio

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) psinka, piesek, pieseczek

Wiktionary


psiniec

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) daw. po­mie­szcze­nie, w któ­rym trzy­ma się psy, psiar­nia

Wiktionary

Psi­niec (nazwa obocz­na Ko­lo­no­wic­ki) – potok na ziemi prud­nic­kiej, w po­łud­nio­wo-za­chod­niej Pol­sce, w wo­je­wództ­wie opol­skim, po­wie­cie prud­nic­kim. Do­pływ rzeki Biała, dłu­go­ści 8,15 km. Prze­pły­wa przez gminy Prud­nik i Biała.

Źró­dło po­to­ku znaj­du­je się na grun­tach gminy Prud­nik, po­mię­dzy wsia­mi Ru­dzicz­ka i La­sko­wiec, na pół­noc od mia­sta Prud­nik. Prze­pły­wa w re­jo­nie La­skow­ca, Kol­no­wic i Mi­ło­wic[]. W gra­ni­cach ad­mi­ni­stra­cyj­nych mia­sta Biała ucho­dzi do rzeki Biała, bę­dą­cej do­pły­wem Oso­bło­gi.

Wikipedia


psinka

pie­szczot­li­wie: pies; psiu­tek, psiu­nia, psiak, psia­czek, psina, pie­sio, psiu­niek, pie­se­niek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: psina

Wiktionary

Psin­ka (zwana też "Cyną", niem. "Mühlgraben") – sztucz­ny kanał, który zo­stał wy­bu­do­wa­ny naj­praw­do­po­dob­niej przez Fla­man­dów. Daw­niej biegł spod Bień­ko­wic do Ra­ci­bo­rza, za­o­pa­tru­jąc mia­sto w wodę po­zy­ski­wa­ną z ko­ry­ta Psiny. Zo­stał za­sy­pa­ny w la­tach 1969-70. Do dziś przetr­wał je­dy­nie ślad su­che­go ko­ry­ta mię­dzy Bień­ko­wi­ca­mi i Stu­dzien­ną, po­łud­nio­wą dziel­ni­cą Ra­ci­bo­rza. Kanał uz­na­wa­ny jest za pier­wszy pot­wier­dzo­ny źró­dło­wo wo­do­ciąg na Gór­nym Ślą­sku.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpʲɕĩnka, AS: pʹśĩnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pies mzw., psowate lm nm., psiarnia ż., psiarz mos., psica ż., psiątko n., psina ż.

:: zdrobn. piesek mzw., psiaczek mzw., pieseczek mzw.

:: zgrub. psiak mzw., psisko n.

 przym. psi, psowaty, pieski

 przysł. psio

 czas. psioczyć ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) piesek, psina, pieseczek

Wiktionary


psio

przy­słó­wek

 (1.1) na spo­sób psi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pies mzw.

:: zgrub. psisko n.

 przym. psi

 czas. psioczyć ndk.

Wiktionary


psiocha

1. po­tocz­nie: żeń­ski organ płcio­wy; pipa, picza, bro­cha, ku­cia­pa;
2. po­tra­wa kuch­ni lu­bel­skiej, z ziem­nia­ków i za­pa­rzo­nej mąki


SJP.pl


psioczenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) gło­śne wy­ra­ża­nie swo­je­go nie­za­do­wo­le­nia z kogoś lub z cze­goś; na­rze­ka­nie na kogoś lub na coś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pies mzw., piesek mzw., psowate nmos., psiarnia ż., psiarz mos., psica ż., psiątko n., psina ż., psiaczek mzw., psinka ż., pieseczek mzw., psiak mzw., psisko n., piechol mzw., napsioczenie n., popsioczenie n., Piesiewicz ż./mos.

 czas. psioczyć ndk., napsioczyć dk., popsioczyć dk.

 przym. psi, psowaty, pieski

 przysł. psio

Wiktionary


psioczyć

kląć, prze­kli­nać, obra­żać kogoś


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gło­śno wy­ra­żać swoje nie­za­do­wo­le­nie z kogoś lub z cze­goś; na­rze­kać na kogoś lub na coś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Lu­dzie ocze­ku­ją­cy na opóź­nio­ny po­ciąg, coraz gło­śniej psio­czy­li na PKP.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲɕɔt͡ʃɨt͡ɕ, AS: pʹśočyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pies mzw., piesek mzw., psowate nmos., psiarnia ż., psiarz mos., psica ż., psiątko n., psina ż., psiaczek mzw., psinka ż., pieseczek mzw., psiak mzw., psisko n., piechol mzw., psioczenie n., napsioczenie n., popsioczenie n., Piesiewicz ż./mos.

 czas. napsioczyć dk., popsioczyć dk.

 przym. psi, psowaty, pieski

 przysł. psio

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) narzekać

Wiktionary


psiogłowiec

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) mit. fan­ta­stycz­na isto­ta ma­ją­ca ciało czło­wie­ka i głowę psa, ży­ją­ca we­dług śred­nio­wiecz­nych le­gend w od­le­głych kra­i­nach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­wia­da­no, że psio­głow­cy są dra­pież­ni­ka­mi – żywią się mię­sem psów, a i czło­wie­kiem nie po­gar­dzą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲɕɔɡˈwɔvʲjɛt͡s, AS: pʹśogu̯ovʹi ̯ec

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cynocefal, psiogłowy

Wiktionary


psiogłowy

boa psio­gło­wy - wąż du­si­ciel z po­dro­dzi­ny boa


SJP.pl


psiok

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. tru­ją­cy grzyb

Wiktionary


psiolubny

ak­cep­tu­ją­cy obec­ność psów


SJP.pl


psioniczny

[czy­taj: psjo­nicz­ny] zwią­za­ny z psio­ni­ką - ogó­łem zja­wisk pa­ra­nor­mal­nych (te­le­pa­tią, psy­cho­ki­ne­zą, pre­ko­gni­cją itd.)


SJP.pl


psionika

[czy­taj: psjo­ni­ka] ogół zja­wisk pa­ra­nor­mal­nych (te­le­pa­tia, psy­cho­ki­ne­za, pre­ko­gni­cja itd.)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sf. psych. wspól­ne okre­śle­nie dla zja­wisk pa­ra­nor­mal­nych;

Wiktionary

Psio­ni­ka, w skró­cie (Ψ, ψ) – w pa­rap­sy­cho­lo­gii wspól­ne okre­śle­nie wszyst­kich zja­wisk pa­ra­nor­mal­nych. Zo­sta­ło wpro­wa­dzo­ne w 1943 roku przez Ro­ber­ta Tho­u­les­sa i Ber­tol­da Paula Wies­ne­ra.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ich pod­sta­wo­we na­rzę­dzie – psio­ni­ka – jest wy­raź­nie słab­sze niż na tym samym po­zio­mie magia dla cza­ro­dzie­ja.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. psionik m., psioniczka ż.

 przym. psioniczny

 przysł. psionicznie

Wiktionary


psiorka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. zły owoc

Wiktionary


psipsi

słowo o od­cie­niu dźwię­ko­na­śla­dow­czym, okre­śla­ją­ce od­da­wa­nie moczu


SJP.pl


psipsiać

po­tocz­nie: od­da­wać mocz; siu­siać, robić siu­siu


SJP.pl


psisko

zgru­bie­nie od: pies; z po­li­to­wa­niem lub współ­czu­ciem o wy­nędz­nia­łym psie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zgrub. od pies

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przed domem po­wi­ta­ło nas psi­sko mer­da­ją­ce ogo­nem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲɕiskɔ, AS: pʹśisko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piesunio mzw., arcypies mzw., pies mzw., psiarnia ż., psiarz mos., psina ż., psinka ż., piesek mzw., psioczenie n., piesio mzw.

 przym. psi, pieski

 czas. psioczyć ndk.

 przysł. psio

Wiktionary


psitakozaur

ro­dzaj pry­mi­tyw­ne­go di­no­za­u­ra z grupy ce­ra­top­sów


SJP.pl

Psi­ta­ko­za­ur ("Psit­ta­co­sa­u­rus") – ro­dzaj pry­mi­tyw­ne­go ce­ra­top­sa z ro­dzi­ny psi­ta­ko­za­u­rów (Psit­ta­co­sa­u­ri­dae). Jego nazwa, od­no­szą­ca się do kształ­tu jego dzio­ba, przy­po­mi­na­ją­ce­go dziób pa­pu­gi, oz­na­cza „pa­pu­zi ja­szczur” ( ψιττακη "psittakē" „pa­pu­ga”; σαυρος "sa­u­ros" „ja­szczur­ka”)".

Wikipedia


psitakozaury

ro­dzi­na di­no­za­u­rów z grupy ce­ra­top­sów


SJP.pl

Psi­ta­ko­za­u­ry (Psit­ta­co­sa­u­ri­dae) – ro­dzi­na di­no­za­u­rów z grupy ce­ra­top­sów ("Ce­ra­top­sia")

Były to nie­wiel­kie (do 2 m dłu­go­ści), ro­śli­no­żer­ne di­no­za­u­ry. Żyły w Azji w okre­sie kredy.

Wikipedia


psitka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) eufem. cipka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mó­wi­li, że od tego zro­bił mu się nie­bie­ski siu­rek, a jej psit­ka więk­sza.

Wiktionary


psiuk

naz­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) bia­ły­stok. mały pies

Wiktionary


psiukać

po­tocz­nie: wy­pu­szczać stru­mień ja­kie­goś płynu z po­jem­ni­ka z roz­py­la­czem; psi­kać


SJP.pl


psiuknąć

po­tocz­nie: wy­pu­ścić stru­mień ja­kie­goś płynu z po­jem­ni­ka z roz­py­la­czem; psi­knąć


SJP.pl


psiul

po­tocz­nie: pies


SJP.pl


psiunia

pie­szczot­li­wie: pies; psiu­tek, pie­sio, psiak, psia­czek, psina, psin­ka


SJP.pl


psiuniek

pie­szczot­li­wie: pies; psiu­tek, psiu­nia, psiak, psia­czek, psina, psin­ka, pie­sio, pie­se­niek


SJP.pl


psiunio

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pieszcz. pies

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piesio mzw.

Wiktionary


psiur

po­tocz­ne zgru­bie­nie od: pies; psi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zgrub. pies

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Taki był psiur z niego na baby i taki słu­gus swo­je­go pana.

 (1.1) Na wiel­kim czar­nym kar­czy­chu psiu­ra widać me­ta­lo­wą obro­żę, ale nie ma ni­ko­go, żad­ne­go lu­dzia, który krzy­knął­by na niego do nogi, waruj czy coś in­ne­go, co tam krzy­czy się do psiu­rów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piesunio mzw., pies mzw., psiarnia ż., psiarz mos., psina ż., psinka ż., piesek mzw., psioczenie n., piesio mzw.

 przym. psi, pieski

 czas. psioczyć ndk.

 przysł. psio

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) psisko

Wiktionary


psiutek

pie­szczot­li­wie: pies; psiak, psia­czek, psina, psin­ka, pie­sio, psiu­nia, psiu­niek, pie­se­niek


SJP.pl


psiząb

by­li­na z ro­dzi­ny li­lio­wa­tych (kos­mo­po­li­tycz­nych ro­ślin jed­no­li­ścien­nych), kwit­nie w maju i czerw­cu


SJP.pl

Psi­ząb ("Eryth­ro­nium") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny li­lio­wa­tych obej­mu­ją­cy około 30 ga­tun­ków wy­stę­pu­ją­cych w chłod­niej­szych i żyz­nych la­sach Ame­ry­ki Pół­noc­nej, po­łud­nio­wej Eu­ro­pie, za­chod­niej Azji, pół­noc­nych Chi­nach (Lia­o­ning, Jilin), Korei, Ja­po­nii, Ka­zach­sta­nie oraz w az­ja­tyc­kiej czę­ści Rosji. Nazwa ro­dza­jo­wa od­no­si się do kształ­tu cebul, który fak­tycz­nie przy­po­mi­na psie zęby. Ga­tun­kiem ty­po­wym jest "Eryth­ro­nium dens-canis" L.

Wikipedia


psiątko

pie­szczot­li­we zdrob­nie­nie od: psię


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zdrobn. od: psię

 (1.2) pieszcz. mały pie­sek, szcze­niak

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Na wy­cie­racz­ce sie­dzia­ło drżą­ce psiąt­ko.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pies mzw./mos., psię n., psina ż., piesunio n.

 przym. psi

 przysł. psio

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) psię, psina

Wiktionary


psię

młode psa; szcze­nię, szcze­niak, psiak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) daw. młody pie­sek, szcze­nię

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. psiątko n., pies mzw., psinka ż.

 przym. psi

 przysł. psio

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szczenię

Wiktionary


psj

1. Pol­skie Sto­wa­rzy­sze­nie Jaz­zo­we, sto­wa­rzy­sze­nie dzia­ła­ją­ce od roku 1969, zrze­sza­ją­ce pol­skich dżez­me­nów;
2. Po­sła­niec Serca Je­zu­so­we­go, mie­sięcz­nik ka­to­lic­ki wy­da­wa­ny od roku 1872


SJP.pl


pskowianin

miesz­ka­niec Psko­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Psko­wa; osoba z tego mia­sta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W lutym 1217 roku no­wo­gro­dzia­nie i psko­wia­nie ści­ga­jąc ra­bu­ją­cych Lit­wi­nów do­tar­li do Esto­nii, gdzie dosz­ło do starć z Niem­ca­mi, w wy­ni­ku któ­rych za­war­to ro­zejm z mi­strzem Vol­qu­i­nem (…).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Psków mrz.

:: fż. pskowianka ż.

 przym. pskowski

Wiktionary


pskowianka

miesz­kan­ka Psko­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Psko­wa; ko­bie­ta z tego mia­sta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Psków mrz.

:: fm. pskowianin mos.

 przym. pskowski

Wiktionary


pskowski

przy­miot­nik od: Psków (mia­sto w Rosji)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Psko­wem, do­ty­czą­cy Psko­wa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na mocy ukła­du z Tartu w skład Esto­nii wcho­dzą zie­mie dzi­siej­sze­go re­jo­nu pe­czor­skie­go (obwód pskow­ski) i Iwan­go­rod (obwód le­nin­gradz­ki).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpskɔfsʲci, AS: pskofsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Psków m., pskowianin mos., pskowianka ż.

Wiktionary


psków

mia­sto w Rosji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w Rosji, po­ło­żo­ne nad je­zio­rem Pej­pus;

Wiktionary

Psków ( Псков, Pskow) – mia­sto w Rosji nad rzeką Wie­li­ka­ją, sto­li­ca ob­wo­du pskow­skie­go, w 2020 roku li­czy­ło 210,3 tys. miesz­kań­ców, licz­ne za­byt­ki: kreml, cerk­wie, pa­ła­ce.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Prze­wyż­sza­jąc ener­gią i ta­len­ta­mi wo­jen­ny­mi stry­ja wła­ści­wie kie­ro­wał obro­ną Psko­wa. (Oblę­że­nie Psko­wa)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pskuf, AS: pskuf

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pskowianin mos., pskowianka ż., Pskowszczyzna ż.

 przym. pskowski

Wiktionary


psl

[czy­taj: pe-es-EL] skrót od: Pol­skie Stron­nict­wo Lu­do­we


SJP.pl

skró­to­wiec, rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) = Pol­skie Stron­nict­wo Lu­do­we;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pol­skie Stron­nict­wo Lu­do­we – nazwa i człon nazwy wielu pol­skich par­tii po­li­tycz­nych
  • ; Nazwa par­tii po­li­tycz­nych
    • Pol­skie Stron­nict­wo Lu­do­we (1895–1913)
    • Pol­skie Stron­nict­wo Lu­do­we (1945–1949)
    • Pol­skie Stron­nict­wo Lu­do­we – par­tia po­li­tycz­na pow­sta­ła w 1990 roku
  • ; Człon nazwy par­tii po­li­tycz­nych
    • Pol­skie Stron­nict­wo Lu­do­we Piast (po 2006)
    • Pol­skie Stron­nict­wo Lu­do­we Piast (1913–1931)
    • Pol­skie Stron­nict­wo Lu­do­we – Po­ro­zu­mie­nie Lu­do­we
    • PSL „So­li­dar­ność”
    • PSL „Nowe Wyz­wo­le­nie” (1946–1947)
    • PSL „Wyz­wo­le­nie” (1915–1931)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) PSL za­wsze kon­cen­tro­wał się na po­trze­bach chło­pów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɛ‿ːs‿ˈɛl, AS: p•‿es‿el

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. PSL-owiec mos., peeselowiec mos.

 przym. PSL-owski, peeselowski

Wiktionary


psl-owiec

czło­nek PSL (Pol­skie­go Stron­nict­wa Lu­do­we­go); pe­e­se­lo­wiec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) polit. czło­nek Pol­skie­go Stron­nict­wa Lu­do­we­go (PSL)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. peeselowiec mos.

:: skr. PSL n./mrz.

 przym. PSL-owski, PSL-owski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) peeselowiec

Wiktionary


psl-owski

→ PSL (Pol­skie Stron­nict­wo Lu­do­we); pe­e­se­low­ski


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z PSL-em, do­ty­czą­cy PSL-u

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla dla po­li­ty­ki, po­glą­dów, pro­gra­mów, za­ło­żeń itp. PSL-u

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Wy­da­je mi się, że Ja­nusz Ko­wal­ski ma dużo bar­dziej PSL-ow­skie po­glą­dy niż An­drzej Nowak.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɛːsɛˈlɔfsʲci, AS: p•eselofsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. PSL-owiec mos., PSL-owiec mos.

:: skr. PSL n./mrz.

 przym. peeselowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) peeselowski

Wiktionary


psm

[czy­taj: pe-es-EM] skrót od:
1. Pań­stwo­wa Szko­ła Mor­ska;
2. Pań­stwo­wa Szko­ła Mu­zycz­na;
3. Pań­stwo­wa Szko­ła Me­dycz­na


SJP.pl

skró­to­wiec, rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) = Pol­skie Sto­wa­rzy­sze­nie Mon­ta­ży­stów

 (1.2) = eduk. Pań­stwo­wa Szko­ła Mu­zycz­na

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Par­tit So­cia­li­sta de Mal­lor­ca – ma­jor­kań­ska re­gio­nal­na par­tia na­cjo­na­li­stycz­na o pro­gra­mie le­wi­co­wym i eko­lo­gicz­nym
  • PSM – so­wiec­ki, kie­szon­ko­wy pi­sto­let sa­mo­pow­ta­rzal­ny
  • PSM – Pa­bia­nic­ka Spół­dziel­nia Miesz­ka­nio­wa

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Mi­cha­li­na wy­kła­da szo­pe­no­lo­gię w PSM w Cie­szy­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɛ‿ːs‿ˈɛ̃m, AS: p•‿es‿ẽm

Wiktionary


psocenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ro­bie­nie psot

Wiktionary

Powiązane:

 czas. psocić

 przym. psotny

 rzecz. psotowanie n.

Wiktionary


psocić

pła­tać figle, wy­rzą­dzać psoty, robić psi­ku­sy


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) robić psoty

 (1.2) daw. upra­wiać nie­rząd

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ale jak tu było iść?… noc ciem­na, wia­ter, deszcz, błoc­ko, kawał drogi, a do tego dia­bli wszę­dzie pso­ci­li.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. psotnik m., psocenie n., psota ż., psotnica ż., psotowanie n.

 czas. napsocić dk.

 przym. psotny

 przysł. psotnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) figlować

Wiktionary


psofometr

przy­rząd słu­żą­cy do po­mia­ru za­kłó­ceń w urzą­dze­niach te­le­ko­mu­ni­ka­cyj­nych


SJP.pl

Pso­fo­metr (od sta­ro­grec­kie­go: ψόφος, "psóp­hos – hałas, szum)" ro­dzaj przy­rzą­du po­mia­ro­we­go, który służy do po­mia­ru po­zio­mu szu­mów w pa­śmie aku­stycz­nym.

Naj­bar­dziej cha­rak­te­ry­stycz­na czę­ścią pso­fo­no­me­tru są jego fil­try, (np. pso­fo­metr firmy PZT, model PSTR-3 po­sia­da aż trzy: ra­dio­fo­nicz­ny, sze­ro­ko­pas­mo­wy oraz te­le­fo­nicz­ny), które zo­sta­ły spe­cy­ficz­nie uksz­tał­to­wa­ne.

Wikipedia


psofometryczny

→ pso­fo­metr


SJP.pl

Patrz:

psofometr

psolubny

po­tocz­nie:
1. lu­bią­cy psy;
2. przy­jaz­ny psom, przy­sto­so­wa­ny do po­trzeb psów


SJP.pl


psor

po­tocz­nie: pro­fe­sor; pso­rek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. środ. uczn. na­u­czy­ciel, pro­fe­sor

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Niech pan dziś nie pyta, panie pso­rze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: psɔr, AS: psor

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. psorstwo n.

:: fż. psorka

Wiktionary


psoralen

fu­ra­no­wa po­chod­na ku­ma­ry­ny wy­stę­pu­ją­ca w wielu ro­śli­nach


SJP.pl

Pso­ra­len, fu­ra­no­ku­ma­ry­na – he­te­ro­cy­klicz­ny or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy lak­to­nów, fu­ra­no­wa po­chod­na ku­ma­ry­ny.

Jest to na­tu­ral­ny zwią­zek wy­stę­pu­ją­cy w wielu ro­śli­nach, np. w lub­czy­ku ogro­do­wym ("Le­vi­sti­cum of­fi­ci­na­le"), rucie zwy­czaj­nej ("Ruta gra­ve­o­lens"), dyp­ta­mie je­sio­no­list­nym ("Dic­tam­nus albus") i se­le­rze. Śro­dek sto­so­wa­ny w fo­to­che­mio­te­ra­pii jako fo­to­u­czu­lacz w le­cze­niu łu­szczy­cy.

Wikipedia


psorek

po­tocz­nie o pro­fe­sor­ce


SJP.pl


psoriasis

(r. żeń­ski) przew­le­kłe, nie­za­kaź­ne scho­rze­nie skóry po­le­ga­ją­ce na nie­pra­wi­dło­wym ro­go­wa­ce­niu na­skór­ka, zwy­kle na ko­la­nach, łok­ciach i oko­li­cy krzy­żo­wej; łu­szczy­ca


SJP.pl


psorka

po­tocz­nie o pro­fe­sor­ce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. środ. uczn. lek­cew. na­u­czy­ciel­ka w szko­le śred­niej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Psor­ka nas przy­u­wa­ży­ła, jak ja­ra­li­śmy szlu­gi za szko­łą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpsɔrka, AS: psorka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. psor m., psorstwo n., profesorka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) profesorka

Wiktionary


psota

żart, fi­giel, psi­kus


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) coś dla jed­nej stro­ny po­ten­cjal­nie dow­cip­ne­go, a dla dru­giej przy­kre, uciąż­li­we

 (1.2) reg. brzyd­ka po­go­da

 (1.3) daw. to, co jest psie → pot. coś ne­ga­tyw­ne­go → pot. roz­pu­sta, szko­da, wy­stę­pek

Wiktionary

Zo­bacz też: Psota w in­nych zna­cze­niach tej nazwy.

Psota – osada w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie żu­ro­miń­skim, w gmi­nie Lu­to­cin.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa cie­cha­now­skie­go.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. psotnica ż., psotnik mos., psotowanie n.

 czas. psocić dk., napsocić dk.

 przym. psotny

 przysł. psotnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dowcip, figiel, psikus, żart

 (1.2) słota

Wiktionary


psotka

zdrob­nie­nie od: psota; żar­cik, fi­gie­lek


SJP.pl


psotliwie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób psot­li­wy

Wiktionary


psotliwość

→ psot­li­wy


SJP.pl

Patrz:

psotliwy

psotliwy

psot­ny, fi­glar­ny, fi­glar­ski;
1. skłon­ny do ro­bie­nia psot, figli, psi­ku­sów;
2. cha­rak­te­ry­stycz­ny dla psot­ni­ka, np. psot­li­wy uśmiech


SJP.pl


psotnica

ko­bie­ta lub dziew­czy­na uwiel­bia­ją­ca psoty, psi­ku­sy, żarty


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ta co psoci, lubi pso­cić, skłon­na jest do psot

Wiktionary

Powiązane:

 czas. psocić

 rzecz. psotnik mos., psota ż.

 przysł. psotnie

 przym. psotny

Wiktionary


psotnie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w spo­sób psot­ny, nie­grzecz­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zuza za­cho­wu­je się psot­nie, do­ku­cza­jąc innym ma­lu­chom.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. psotność ż., psotnik mos., psotnica ż., psota ż.

 czas. psocić ndk.

 przym. psotny

Wiktionary


psotniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: psot­nie


SJP.pl


psotniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: psot­ny


SJP.pl


psotnik

osoba lu­bią­ca psoty, figle; fi­glarz, psot­niś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ten kto psoci, lubi pso­cić, skłon­ny jest do psot

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpsɔtʲɲik, AS: psotʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. psota ż.

:: fż. psotnica ż.

 przym. psotny

 przysł. psotnie

 czas. psocić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) figlarz

Wiktionary


psotnisia

→ psot­niś


SJP.pl

Patrz:

psotniś

psotniś

→ psot­niś


SJP.pl

Patrz:

psotniś

psotność

→ psot­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego kto jest psot­ny

Wiktionary

Patrz:

psotny

Powiązane:

 przysł. psotnie

Wiktionary


psotny

psot­li­wy, fi­glar­ny, fi­glar­ski;
1. skłon­ny do ro­bie­nia psot, figli, psi­ku­sów;
2. cha­rak­te­ry­stycz­ny dla psot­ni­ka, np. psot­ny uśmiech


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który psoci

 (1.2) reg. de­szczo­wy

 (1.3) daw. skory do roz­pu­sty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. psocenie n., psota ż., psotnica ż., psotnik mos.

 czas. psocić ndk.

 przym. psotliwy

 przysł. psotnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dokuczliwy, figlarny, łobuzerski, niegrzeczny, nieposłuszny, swawolny, war. rzad. psotliwy

 (1.2) słotny

 (1.3) rozpustny, sprośny

Wiktionary


psotowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pso­to­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. psota ż., psotka ż., psocenie n.

 czas. psocić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) psocenie

Wiktionary


psowacz

1. pso­wacz ró­ża­ny - ga­tu­nek błon­ków­ki z ro­dzi­ny pi­la­rzo­wa­tych;
2. daw­niej: osoba, która coś psuje; psuj


SJP.pl


psowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pso­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niepsowanie n.

 czas. psować ndk.

Wiktionary


psowate

ro­dzi­na ssa­ków za­li­cza­nych do rzędu dra­pież­nych, ma­ją­ca ta­kich przed­sta­wi­cie­li jak: pies do­mo­wy, lis, wilk, kojot; psy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ca­ni­dae|G. Fis­cher|ref=tak., ro­dzi­na lą­do­wych ssa­ków dra­pież­nych obej­mu­ją­ca ponad trzy­dzie­ści współ­cze­śnie ży­ją­cych ga­tun­ków;

Wiktionary

Pso­wa­te (Ca­ni­dae) – ro­dzi­na lą­do­wych ssa­ków z po­drzę­du psoksz­tałt­nych (Ca­ni­for­mia) w obrę­bie rzędu dra­pież­nych (Car­ni­vo­ra) obej­mu­ją­ca mię­dzy in­ny­mi psy, wilki, lisy, ko­jo­ty i sza­ka­le – łącz­nie ponad 30 współ­cze­śnie ży­ją­cych ga­tun­ków roz­prze­strze­nio­nych na wszyst­kich kon­ty­nen­tach poza An­tark­ty­dą.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za­sięg wy­stę­po­wa­nia pso­wa­tych obej­mu­je wszyst­kie kon­ty­nen­ty z wy­jąt­kiem An­tark­ty­dy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: psɔˈvatɛ, AS: psovate

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piesunio mzw., arcypies mzw., pies mzw., piesek mzw., psiarnia ż., psiarz mos., psina ż., psinka ż., psioczenie n.

 czas. psioczyć ndk.

 przym. psi

 przysł. psio

Wiktionary


psowaty

na­le­żą­cy do ro­dzi­ny psów (pso­wa­tych)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zool. na­le­żą­cy do ro­dzi­ny pso­wa­tych, nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ca­ni­dae|ref=tak.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. arcypies mzw., pies mzw./mos.

Wiktionary


psować

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) daw. i gwara. psuć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Naci i chwa­stów róż­nych ja­rzyn nie pso­wać, ale je po­su­szyć dla chlew­ne­go bydła na zimę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. psowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niszczyć, marnować

Wiktionary


psp

[czy­taj: pe-es-PE]
1. skrót od: Pol­skie Siły Po­wietrz­ne;
2. skrót od: Pań­stwo­wa Straż Po­żar­na;
3. skrót od: Paint Shop Pro;
4. skrót od: PlayStation Por­ta­ble


SJP.pl

skró­to­wiec, rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) = lotn. sport. Pol­skie Sto­wa­rzy­sze­nie Pa­ra­lot­nio­we

 (1.2) = adm. Pań­stwo­wa Straż Po­żar­na;

 (1.3) = wojsk. hist. Pol­skie Siły Po­wietrz­ne;

 (1.4) = szt. Pra­cow­nie Sztuk Pla­stycz­nych;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pań­stwo­wa Straż Po­żar­na – za­wo­do­wa for­ma­cja przez­na­czo­na do walki z po­ża­ra­mi, klę­ska­mi ży­wio­ło­wy­mi i in­ny­mi miej­sco­wy­mi za­gro­że­nia­mi.
  • Paint Shop Pro – edy­tor gra­fi­ki bit­ma­po­wej dla kom­pu­te­rów z sy­ste­mem ope­ra­cyj­nym Mi­cro­soft Win­dows.
  • PlayStation Por­ta­ble – prze­no­śna kon­so­la do gier wy­pro­du­ko­wa­na przez firmę Sony.
  • Pol­skie Siły Po­wietrz­ne – pol­skie jed­nost­ki lot­ni­cze z okre­su II wojny świa­to­wej
  • Pol­skie Sto­wa­rzy­sze­nie Pa­ra­lot­nio­we
  • Pra­cow­nie Sztuk Pla­stycz­nych – przed­się­bior­stwo pań­stwo­we zaj­mu­ją­ce się pro­jek­to­wa­niem wnętrz, wy­sta­wien­nict­wem, re­a­li­za­cją pro­jek­tów pla­stycz­nych.
  • fe­no­lo­sul­fof­ta­le­i­na ()
  • Psp –
  • Pro­gra­mo­wal­ny Ste­row­nik Prze­my­sło­wy – prze­my­sło­wy sy­stem mi­kro­kom­pu­te­ro­wy
  • po­stę­pu­ją­ce po­ra­że­nie nad­ją­dro­we

Wikipedia


psr

skró­to­wiec, rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) = adm. wędk. Pań­stwo­wa Straż Ry­bac­ka

 (1.2) = po­ziom swo­bo­dy ruchu

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Port lot­ni­czy Pe­sca­ra
  • Pol­skie Sto­wa­rzy­sze­nie Ra­cjo­na­li­stów
  • Pań­stwo­wa Straż Ry­bac­ka
  • Po­ziom Swo­bo­dy Ruchu
  • PSR – pol­ski pro­du­cent mu­zycz­ny
  • PSR – skrót od

Wikipedia


pss

wy­krzy­knik uży­wa­ny, gdy chce­my kogoś uci­szyć lub zwró­cić czy­jąś uwagę; pst, psyt, psss, psst


SJP.pl

skró­to­wiec

 (1.1) = Po­wszech­na Spół­dziel­nia Spo­żyw­ców

 (1.2) = Poz­nań­ska Spół­dziel­nia Spo­żyw­ców

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • PSS – skrót za­kon­ny Sto­wa­rzy­sze­nia Pre­zbi­te­rów św. Sul­pi­cju­sza – Sul­pi­cja­nów
  • Pre­con­cep­tion Sex Se­lec­tion
  • PSS „Spo­łem”
  • Pol­skie Sto­wa­rzy­sze­nie Spe­ed­cu­bin­gu

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Była pięt­na­sta dzie­sięć i Ce­le­sty­na Żak stała w ko­lej­ce wi­ją­cej się przed pie­kar­nią PSS przy ulicy Dą­brow­skie­go, tuż obok skle­pu z sor­ta­mi mun­du­ro­wy­mi MO.

Wiktionary


psss

wy­krzy­knik uży­wa­ny, gdy chce­my kogoś uci­szyć lub zwró­cić czy­jąś uwagę; pst, psyt, pss, psst


SJP.pl


psst

wy­krzy­knik uży­wa­ny, gdy chce­my kogoś uci­szyć lub zwró­cić czy­jąś uwagę; pst, psyt, psss, pss


SJP.pl


pst

wy­krzy­knik uży­wa­ny, gdy chce­my kogoś uci­szyć lub zwró­cić czy­jąś uwagę; pss, psyt, psss, psst


SJP.pl

wy­krzy­knik

 (1.1) …na­ka­zu­ją­cy mil­cze­nie

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • PST – skrót od Poz­nań­ski Szyb­ki Tram­waj
  • PST – oz­na­cze­nie czasu pa­cy­ficz­ne­go (ang. Pa­ci­fic Stan­dard Time)

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pst, AS: pst

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cicho sza!, cii!, ćśśś!, sza!, ts!, tss!

Wiktionary


pstro

nie­chęt­na, po­gard­li­wa, wy­mi­ja­ją­ca od­po­wiedź na py­ta­nie "co?"


SJP.pl

przy­słó­wek

 (1.1) barw­nie, wie­lo­ko­lo­ro­wo

par­ty­ku­ła

 (2.1) pot. żart. nic (jako od­po­wiedź na py­ta­nie „co?”)

 (2.2) daw. mniej wię­cej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na ga­łąz­ce usia­dła pstro ubar­wio­na pta­szy­na.

 (2.1) – Co? – Pstro!

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pstry

 przysł. pstrokato

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niejednolicie

Wiktionary


pstrocineczka

płat­ków­ka pstro­ci­necz­ka - ga­tu­nek mo­ty­la z ro­dzi­ny zwój­ko­wa­tych


SJP.pl


pstrodzioby

kacz­ka pstro­dzio­ba, an­do­tu­kan pstro­dzio­by - ga­tun­ki pta­ków


SJP.pl


pstrogłowy

1. sęp­nik pstro­gło­wy - ga­tu­nek du­że­go ptaka z ro­dzi­ny kon­do­ro­wa­tych;
2. osko­mik pstro­gło­wy - ga­tu­nek ma­łe­go, wę­drow­ne­go ptaka z ro­dzi­ny dzię­cio­ło­wa­tych


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który ma pstrą głowę

Wiktionary

Pstro­gło­wy (Me­ga­la­i­mi­nae) – po­dro­dzi­na pta­ków z ro­dzi­ny tu­ka­no­wa­tych (Ramp­ha­sti­dae).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pstrɔˈɡwɔvɨ, AS: pstrogu̯ovy

Wiktionary


pstrogłów

pstro­głów żół­to­gar­dły - ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny tu­ka­no­wa­tych


SJP.pl


pstrok

1. koń lub wół maści pstrej; sro­kacz, pstrosz;
2. ro­śli­na ziel­na z ro­dzi­ny zło­żo­nych, upra­wia­na na ja­rzy­nę lub jako ro­śli­na ozdob­na; ostro­pest pla­mi­sty


SJP.pl


pstrokaciej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: pstro­ka­to


SJP.pl


pstrokacizna

ze­sta­wie­nie wielu ko­lo­rów two­rzą­ce nie­przy­jem­ną dla oka mie­sza­ni­nę barw


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mie­sza­ni­na wielu ja­skra­wych ko­lo­rów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpstrɔkaˈt͡ɕizna, AS: pstrokaćizna

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pstrokaty, pstry

 przysł. pstrokato

 rzecz. pstrokatość ż.

Wiktionary


pstrokacić

czy­nić coś pstro­ka­tym, czyli zbyt ja­skra­wo i ko­lo­ro­wo ubar­wio­nym


SJP.pl


pstrokaczek

owad z ro­dzi­ny pa­si­ko­ni­ko­wa­tych


SJP.pl

Pstro­ka­czek ("Po­e­ci­li­mon") – ro­dzaj owa­dów pro­stos­krzy­dłych z ro­dzi­ny pa­si­ko­ni­ko­wa­tych.

Głowę tych owa­dów ce­chu­ją dłuż­sze od ciała czuł­ki i nieco szer­szy od ich pier­wszych czło­nów, ku­li­sta­wy wierz­cho­łek cie­mie­nia z bru­zdą lub wgłę­bie­niem. Czoło jest bro­daw­ko­wa­to wy­pu­kłe.

Wikipedia


pstrokatość

→ pstro­ka­ty


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co pstro­ka­te

Wiktionary

Patrz:

pstrokaty

Powiązane:

 rzecz. pstrokacizna ż., pstrokatka ż., pstrosz m., pstrokacz m., pstrokacenie n.

 czas. pstrokacieć ndk.

 przym. pstrokaty

 przysł. pstrokato

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) różnokolorowość, różnobarwność

Wiktionary


pstrokaty

1. na­zbyt barw­ny, ko­lo­ro­wy;
2. o zwie­rzę­ciu: nie­jed­no­rod­nie uma­szczo­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) odz­na­cza­ją­cy się roz­ma­i­to­ścią barw, naj­czę­ściej ja­skra­wych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wdzie­ję strój pstro­ka­ty dzi­wacz­ne­go kroju i po­mię­dzy kwia­ty po­bie­gnę w tym stro­ju!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pstrɔˈkatɨ, AS: pstrokaty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pstrokacizna ż., pstrokatość ż.

 przym. pstry

 przysł. pstrokato

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) różnokolorowy

Wiktionary


pstrokówka

pstro­ków­ka na­dob­na - ga­tu­nek mo­ty­la z ro­dzi­ny niedź­wie­dziów­ko­wa­tych


SJP.pl


pstrolistka

pstro­list­ka ser­co­wa­ta - de­ko­ra­cyj­na by­li­na o trój­ko­lo­ro­wych li­ściach w kształ­cie serca; hu­tuj­nia ser­co­list­na


SJP.pl


pstrolistny

ma­ją­cy róż­no­ko­lo­ro­we li­ście, np. ak­ti­ni­dia pstro­list­na


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) o pstrych – róż­no­barw­nych – li­ściach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) pstro­list­ne od­mia­ny trzmie­li­ny pło­żą­cej zmie­nia­ją barwę zimą, prze­waż­nie w od­cie­niach ró­żo­wo­czer­wo­nych.

Wiktionary


pstropiór

ro­dzaj pta­ków z ro­dzi­ny ku­ro­wa­tych


SJP.pl


pstropióry

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który ma pióra, pie­rze w pstrych bar­wach

Wiktionary

Pstro­pió­ry (Rol­lu­li­nae) – po­dro­dzi­na pta­ków z ro­dzi­ny ku­ro­wa­tych (Pha­sia­ni­dae).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pstrɔˈpʲjurɨ, AS: pstropʹi ̯ury

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pstropiór m.

Wiktionary


pstrorudawy

pstry (róż­no­ko­lo­ro­wy) z prze­wa­gą ko­lo­ru ru­da­we­go


SJP.pl


pstroskrzydły

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który ma pstre skrzy­dła

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pstrɔsˈkʃɨdwɨ, AS: pstroskšydu̯y

Wiktionary


pstrosz

koń maści pstro­ka­tej; pstrok; sro­kacz


SJP.pl


pstroszka

ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny la­só­wek


SJP.pl

Pstrosz­ka ("Mnio­til­ta varia") – ga­tu­nek ma­łe­go, wę­drow­ne­go ptaka z ro­dzi­ny la­só­wek (Pa­ru­li­dae). Wy­stę­pu­je w pół­noc­nej i wschod­niej Ame­ry­ce Pół­noc­nej; zi­mu­je na po­łud­nie od za­się­gu let­nie­go aż po pół­noc­no-za­chod­nią część Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej. Nie jest za­gro­żo­ny.

Wikipedia


pstroszyce

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pstro­szy­ce Dru­gie – wieś w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie mie­chow­skim, w gmi­nie Mie­chów
  • Pstro­szy­ce Pier­wsze – wieś w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie mie­chow­skim, w gmi­nie Mie­chów
  • Pstro­szy­ce – przy­sta­nek ko­le­jo­wy w Pstro­szy­cach Pier­wszych
  • Pstro­szy­ce – pro­jek­to­wa­ny spe­cjal­ny ob­szar ochro­ny sied­lisk

Wikipedia


pstrowice

Pstro­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie py­rzyc­kim, w gmi­nie Py­rzy­ce. Wieś po­ło­żo­na jest 11 km na po­łud­nio­wy wschód od Py­rzyc.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa szcze­ciń­skie­go.

Wikipedia


pstrowski

naz­wi­sko


SJP.pl


pstrozłocisty

pstry (róż­no­ko­lo­ro­wy) z prze­wa­gą ko­lo­ru zło­ci­ste­go


SJP.pl


pstrość

pstrość tu­li­pa­nów - wi­ru­so­wa cho­ro­ba tu­li­pa­nów


SJP.pl


pstry

odz­na­cza­ją­cy się na­zbyt barw­nym, krzy­kli­wym ko­lo­ry­tem


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) o roz­ma­i­tych bar­wach, wie­lo­ko­lo­ro­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ostat­ni snop w spód­ni­cy, far­tu­chu, gał­gan­kach pstrych, zwany "babą", "sta­ru­chem", "ko­gu­tem" wjeż­dża uro­czy­ście do sto­do­ły.

 (1.1) Posz­łam do niej w pstrej, kusej su­kien­ce, w do­dat­ku w słom­ko­wym ka­pe­lu­szu ozdo­bio­nym wiech­ciem kwia­tów (…).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pstrɨ, AS: pstry

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pstrokacizna ż.

 przym. pstrokaty

 przysł. pstro

 partyk. pstro

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Śląsk Cieszyński mręgaty, strokaty

Wiktionary


pstryczek

1. przy­cisk do włą­cze­nia ja­kie­goś urzą­dze­nia lub do włą­cze­nia prądu;
2. ude­rze­nie pal­cem o kciuk; prztyk, przty­czek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. prze­łącz­nik elek­trycz­ny

 (1.2) gest strze­le­nia pal­ca­mi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpstrɨt͡ʃɛk, AS: pstryček

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pstrykanie n., pstryknięcie n., pstryk m.

 czas. pstrykać ndk., pstryknąć dk.

 wykrz. pstryk

Wiktionary


pstryczkowy

→ pstry­czek


SJP.pl

Patrz:

pstryczek

pstryk

wy­krzy­knik na­zy­wa­ją­cy dźwięk wy­da­wa­ny przy prze­krę­ce­niu włącz­ni­ka lub ude­rze­niu pal­cem o kciuk; prztyk


SJP.pl

wy­krzy­knik

 (1.1) dźwięk. od­głos ro­bie­nia zdję­cia

 (1.2) dźwięk. od­głos włą­cza­nia, wy­łą­cza­nia lub prze­łą­cza­nia

 (1.3) dźwięk. od­głos pstry­ka­nia pal­ca­mi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pstrykanie n., pstryczek m.

 czas. pstrykać, pstryknąć

Wiktionary


pstrzyć

po­zo­sta­wiać na po­wierzch­ni cze­goś drob­ne plam­ki w od­mien­nym ko­lo­rze


SJP.pl


pstrzący

po­zo­sta­wiać na po­wierzch­ni cze­goś drob­ne plam­ki w od­mien­nym ko­lo­rze


SJP.pl


pstrąg

ce­nio­na w węd­kar­stwie ryba słod­ko­wod­na z ro­dzi­ny ło­so­sio­wa­tych o smacz­nym mię­sie; w Pol­sce wy­stę­pu­je p. po­to­ko­wy, p. źród­la­ny i p. tę­czo­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) icht. dra­pież­na ryba słod­ko­wod­na z cha­rak­te­ry­stycz­ny­mi plam­ka­mi na bo­kach;

 (1.2) kulin. spoż. mięso lub po­tra­wa z pstrą­ga (1.1)

Wiktionary

Zo­bacz też: Stu­denc­ki Teatr Sa­ty­ry „Pstrąg”.

Pstrąg – zwy­cza­jo­wa nazwa kilku ga­tun­ków dra­pież­nych ryb z ro­dzi­ny ło­so­sio­wa­tych (Sal­mo­ni­dae), za­sied­la­ją­cych słod­kie wody o by­strym prą­dzie, zwła­szcza górne od­cin­ki rzek. Grupa ta obej­mu­je bli­sko spo­krew­nio­ne ga­tun­ki i pod­ga­tun­ki ryb ka­ta­dro­micz­nych i ana­dro­micz­nych, ma­ją­ce oliw­ko­wo­bru­nat­ny grzbiet, boki zło­ta­we z czar­ny­mi plam­ka­mi i sre­brzy­sty brzuch.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Mur­gra­bia przy­niósł mi wie­cze­rzę, zło­żo­ną z pół­mi­ska pstrą­gów zło­wio­nych w są­sied­nim po­to­ku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pstrɔ̃ŋk, AS: pstrõŋk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pstrążna ż., pstrągarnia ż.

 przym. pstrągowy, pstrągowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) troć

Wiktionary


pstrągarnia

go­spo­dar­stwo rybne ho­du­ją­ce pstrą­gi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) go­spo­dar­stwo rybne z ho­dow­lą pstrą­ga

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przed po­wro­tem wstą­pi­my je­szcze do pstrą­gar­ni.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pstrąg m.

 przym. pstrągowy

Wiktionary


pstrągiewka

sztucz­na przy­nę­ta uży­wa­na w węd­kar­stwie do ło­wie­nia pstrą­gów


SJP.pl


pstrągowiec

mag­mo­wa skała głę­bi­no­wa z ro­dzi­ny gabro; trok­to­lit


SJP.pl


pstrągowski

naz­wi­sko


SJP.pl


pstrągowy

→ pstrąg


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się pstrą­ga, ma­ją­cy zwią­zek z pstrą­giem

Wiktionary

Patrz:

pstrąg

Powiązane:

 rzecz. pstrąg mzw., pstrągarnia ż.

Wiktionary


pstrągówka

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Pstrą­gów­ka – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie strzy­żow­skim, w gmi­nie Wi­śnio­wa. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1954-19 wieś była sie­dzi­bą gro­ma­dy Pstrą­gów­ka, po jej znie­sie­niu w gro­ma­dzie Wi­śnio­wa. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa rze­szow­skie­go.

Wikipedia


pstrążek

mały pstrąg


SJP.pl


pstrążenica

pstrą­że­ni­ca mała - ga­tu­nek słod­ko­wod­nej ryby z ro­dzi­ny pstrą­że­nio­wa­tych; to­por­ni­ca mała


SJP.pl


psubrat

nie­go­dzi­wiec, nik­czem­nik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pejor. przest. osoba uwa­ża­na za podłą lub do któ­rej mó­wią­cy ma ne­ga­tyw­ny sto­su­nek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) — Jego syny i wnuki do dzie­sią­te­go po­ko­le­nia będą pa­mię­ta­li karę i żaden psu­brat już tu nie przy­le­ci — do­rzu­cił chłop z ka­mie­niem w ręku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpsubrat, AS: psubrat

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) łachmyta, łapserdak, drapichrust, gałgan, hultaj, huncwot, ladaco, nic dobrego, niecnota, obwieś, oczajdusza, psiadusza, psiajucha, psianoga, ptaszek, utrapieniec

Wiktionary


psuj

po­tocz­nie, żar­to­bli­wie: czło­wiek, który wszyst­ko psuje, szkod­nik; psuja


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. osoba lub zwie­rzę, które psuje

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) gwara. koń, który nie chce cią­gnąć

forma cza­sow­ni­ka.

 (3.1) 2. os. lp. rozk. od: psuć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ten mały Arek to nie­zły psuj. Ni­szczy swoje za­baw­ki pod­czas bicia się z bra­tem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: psuj, AS: psui ̯

Wiktionary

Powiązane:

 zob. psuć.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szkodnik, niszczyciel; książk. dewastator, destruktor

Wiktionary


psuja

po­tocz­nie, żar­to­bli­wie: osoba płci mę­skiej, która wszyst­ko psuje, szkod­nik; psuj


SJP.pl

Psuja ( Псуя; Псуя) – agro­mia­stecz­ko na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie wi­teb­skim, w re­jo­nie głę­boc­kim, w siel­so­wie­cie Psuja, nad Je­zio­rem Psuja.

Miej­sco­wość jest sie­dzi­bą pa­ra­fii pra­wo­sław­nej; znaj­du­je się tu cer­kiew pw. Świę­tej Trój­cy.

Wikipedia


psujon

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy lub mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pot. in­fant. ktoś, kto coś psuje lub zep­suł

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. psucie n., zepsucie n., popsucie n., nadpsucie n., psujarz m., psujara ż.

 czas. psuć ndk., zepsuć dk., popsuć dk., nadpsuć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) psujarz

Wiktionary


psurów

Psu­rów (do­dat­ko­wa nazwa w j. niem. Psu­row) – osada w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie ole­skim, w gmi­nie Ra­dłów, w so­łect­wie Li­go­ta Ole­ska.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość na­le­ża­ła ad­mi­ni­stra­cyj­nie do wo­je­wództ­wa czę­sto­chow­skie­go.

Wikipedia


psuć

1. po­wo­do­wać, że coś staje się be­zu­ży­tecz­ne, prze­sta­je peł­nić swą funk­cję; ni­szczyć, usz­ka­dzać;
2. po­wo­do­wać zmia­nę cze­goś na gor­sze;
3. roz­pie­szczać, roz­pu­szczać; de­pra­wo­wać, de­mo­ra­li­zo­wać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. pop­suć, zep­suć)

 (1.1) spra­wiać, że coś prze­sta­je speł­niać swoją funk­cję

 (1.2) po­gar­szać

 (1.3) spra­wiać, że prze­sta­je być wła­ści­we

 (1.4) o dziec­ku: źle wy­cho­wy­wać

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny psuć się (dk. pop­suć się, zep­suć się)

 (2.1) usz­ka­dzać się, prze­sta­wać speł­niać swoją funk­cję

 (2.2) o żyw­no­ści: sta­wać się nie­ja­dal­ną w wy­ni­ku gni­cia, roz­kła­du, fer­men­ta­cji

 (2.3) po­gar­szać się

 (2.4) o dziec­ku: na­bie­rać złych cech, na­wy­ków

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ta­tu­siu, ona mi psuje za­baw­kę!

 (1.1) Cu­kier psuje zęby.

 (1.2) Oskar­że­nie pro­ku­ra­to­ra psuje każ­de­mu re­pu­ta­cję.

 (1.2) To nie­do­pa­trze­nie psuje obraz ca­ło­ści.

 (1.3) To mi psuje cały plan!

 (1.4) Bab­cia tym roz­pie­szcza­niem ła­ko­cia­mi psuje nam dziec­ko.

 (2.1) Psuje mi się sa­mo­chód.

 (2.2) Zo­bacz, ryba nam się psuje.

 (2.3) Opi­nia ludzi na temat rządu psuje się za­wsze z bie­giem czasu.

 (2.4) Mała psuje się od tego oglą­da­nia te­le­wiz­ji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: psut͡ɕ, AS: psuć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. psucie n., psuj m., psujon mzw./mos.

 czas. zepsuć, popsuć, napsuć

 przym. nadpsuty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) uszkadzać, niszczyć

 (1.3) rujnować

Wiktionary


psv

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • PSV Eind­ho­ven – ho­len­der­ski klub spor­to­wy
  • PlayStation Vita – prze­no­śna kon­so­la gier wideo firmy Sony

Wikipedia


pswr

skró­to­wiec

 (1.1) = Pol­skie Sto­wa­rzy­sze­nie Walk Ry­cer­skich

Wiktionary


psy

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) plu­ral|pies.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • psy – nie­jed­noz­nacz­ny ter­min te­rio­lo­gicz­ny, który oz­na­cza:
    • przed­sta­wi­cie­li ro­dzi­ny pso­wa­tych (Ca­ni­dae)
    • przed­sta­wi­cie­li po­dro­dzi­ny Ca­ni­nae (pso­wa­te wła­ści­we)
    • przed­sta­wi­cie­li ga­tun­ku pies do­mo­wy
  • Psy – pol­ski film z 1992
  • Psy 2. Ostat­nia krew – pol­ski film z 1994
  • Psy 3. W imię zasad – pol­ski film z 2020
  • Psy – po­łud­nio­wo­ko­re­ań­ski raper

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ko­cham psy!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: psɨ, AS: psy

Wiktionary


psych

po­gard­li­wie: osoba chora psy­chicz­nie lub swoim za­cho­wa­niem spra­wia­ją­ca takie wra­że­nie; wa­riant, świr, psy­chol


SJP.pl


psych.

skrót od:
1. psy­cho­lo­gia;
2. psy­cho­lo­gicz­ny;
3. psy­chicz­ny; psy­chia­trycz­ny


SJP.pl


psycha

po­gard­li­wie: osoba chora psy­chicz­nie lub swoim za­cho­wa­niem spra­wia­ją­ca takie wra­że­nie; wa­riant, świr, psy­chol


SJP.pl


psychagog

spe­cja­li­sta w za­kre­sie psy­cha­go­gii - ogółu metod wy­cho­waw­czych (bar­dziej psy­cho­lo­gicz­nych niż pe­da­go­gicz­nych), zmie­rza­ją­cych głów­nie do wyt­wo­rze­nia ko­rzyst­nych wa­run­ków do roz­wo­ju oso­bo­wo­ści bez na­rzu­ca­nia jej okre­ślo­ne­go kształ­tu


SJP.pl


psychagogia

ogół metod wy­cho­waw­czych (bar­dziej psy­cho­lo­gicz­nych niż pe­da­go­gicz­nych), zmie­rza­ją­cych głów­nie do wyt­wo­rze­nia ko­rzyst­nych wa­run­ków do roz­wo­ju oso­bo­wo­ści bez na­rzu­ca­nia jej okre­ślo­ne­go kształ­tu


SJP.pl


psychagogiczny

zwią­za­ny z psy­cha­go­gią - ogó­łem metod wy­cho­waw­czych (bar­dziej psy­cho­lo­gicz­nych niż pe­da­go­gicz­nych), zmie­rza­ją­cych głów­nie do wyt­wo­rze­nia ko­rzyst­nych wa­run­ków do roz­wo­ju oso­bo­wo­ści bez na­rzu­ca­nia jej okre­ślo­ne­go kształ­tu


SJP.pl


psychastenia

w psy­cho­lo­gii: ro­dzaj ner­wi­cy ob­ja­wia­ją­cy się bra­kiem ak­tyw­no­ści, po­czu­ciem nie­przy­dat­no­ści, ob­se­syj­ny­mi za­cho­wa­nia­mi, nad­mier­ny­mi skru­pu­ła­mi, nie­śmia­ło­ścią i ogól­nym osła­bie­niem woli


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) psych. za­bu­rze­nie psy­chicz­ne ob­ja­wia­ją­ce się m.in. lę­ka­mi, na­tręc­ta­mi i nie­po­ko­jem

Wiktionary

Psy­cha­ste­nia – (z gr. ψυχή, "psy­che" «dusza» i ἀσθένεια, "aste­ne­ia" «bez­sil­ność, sła­bość») za­bu­rze­nie lę­ko­we zwią­za­ne z za­bu­rze­nia­mi ob­se­syj­no-kom­pul­syj­ny­mi. Cho­rzy nie po­tra­fią spre­cy­zo­wać swo­ich uczuć (am­bi­wa­len­cja) lub wy­pra­co­wać swo­je­go zda­nia na pe­wien temat (am­bi­ten­den­cja). Nie są też pewni sie­bie i muszą prze­my­śleć każdą swoją akcję.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Psy­cha­ste­nia zo­sta­ła opi­sa­na przez Ja­ne­ta, który iden­ty­fi­ko­wał ją z ner­wi­cą na­tręctw. (…) Psy­cha­ste­nia to po­czu­cie ob­co­ści, na­tręct­wa i lęki, be­zbarw­ność świa­ta i obo­jęt­ność wobec zja­wisk w nim za­cho­dzą­cych.

 (1.1) (…) przy współ­wy­stę­po­wa­niu lęków i na­tręctw mówi się zwy­kle o psy­cha­ste­nii.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. psychastenik m., psychasteniczka ż., psychasteniczność ż.

 przym. psychasteniczny

 przysł. psychastenicznie

Wiktionary


psychasteniczka

→ psy­cha­ste­nik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) psych. ko­bie­ta cier­pią­ca na psy­cha­ste­nię

Wiktionary

Patrz:

psychastenik

Przykłady

 (1.1) Jako psy­cha­ste­nicz­ka Ma­dzia sta­now­czo woli prze­ba­czać niż przyj­mo­wać, dawać, ale nie brać. Pro­po­zy­cja Sol­skie­go — nie­za­leż­nie od oko­licz­no­ści zew­nętrz­nych — wpra­wia ją po pro­stu w za­kło­po­ta­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. psychastenia ż.

:: fm. psychastenik

 przym. psychasteniczny

 przysł. psychastenicznie

Wiktionary


psychastenicznie

przy­słó­wek

 (1.1) psych. w spo­sób psy­cha­ste­nicz­ny; w spo­sób ty­po­wy dla psy­cha­ste­nii i psy­cha­ste­ni­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. psychastenia ż., psychastenik m., psychasteniczka ż., psychasteniczność ż.

 przym. psychasteniczny

Wiktionary


psychasteniczny

zwią­za­ny z psy­cha­ste­nią - ro­dza­jem ner­wi­cy ob­ja­wia­ją­cym się bra­kiem ak­tyw­no­ści, po­czu­ciem nie­przy­dat­no­ści, ob­se­syj­ny­mi za­cho­wa­nia­mi, nad­mier­ny­mi skru­pu­ła­mi, nie­śmia­ło­ścią i ogól­nym osła­bie­niem woli


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) psych. wła­ści­wy psy­cha­ste­nii i psy­cha­ste­ni­kom

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wia­do­mym jest, że w opra­co­wa­niach li­te­rac­kich oso­bo­wość Schul­za jawi się jako kon­glo­me­rat lęków i na­tręctw, a więc jako oso­bo­wość psy­cha­ste­nicz­na.

 (1.1) Ce­cha­mi ty­po­wy­mi wszyst­kich tych zróż­ni­co­wa­nych prze­ja­wów de­pre­sji są: czę­sty kom­po­nent psy­cha­ste­nicz­ny, brak wiary w sie­bie, po­czu­cie niż­szej war­to­ści a także brak dy­stan­su wobec doz­na­wa­nych prze­żyć (…).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. psychastenia ż., psychastenik m., psychasteniczka ż.

 przysł. psychastenicznie

Wiktionary


psychastenik

osoba cier­pią­ca na psy­cha­ste­nię - ro­dzaj ner­wi­cy ob­ja­wia­ją­cy się bra­kiem ak­tyw­no­ści, po­czu­ciem nie­przy­dat­no­ści, ob­se­syj­ny­mi za­cho­wa­nia­mi, nad­mier­ny­mi skru­pu­ła­mi, nie­śmia­ło­ścią i ogól­nym osła­bie­niem woli


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) med. męż­czyz­na cier­pią­cy na psy­cha­ste­nię

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Hi­ste­ryk ma­ni­pu­lu­je in­ny­mi po­przez wy­bu­chy włas­nej emo­cjo­nal­no­ści, psy­cha­ste­nik woli się pod­dać, niż wprost ma­ni­pu­lo­wać

 (1.1) O ile hi­ste­ryk nie do­strze­ga swo­ich wad, o tyle psy­cha­ste­nik je wy­ol­brzy­mia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. psychastenia ż.

:: fż. psychasteniczka

 przym. psychasteniczny

 przysł. psychastenicznie

Wiktionary


psychastenotymia

w psy­cho­lo­gii: uspo­so­bie­nie cha­rak­te­ry­zu­ją­ce się bra­kiem pew­no­ści sie­bie i zde­cy­do­wa­nia w dzia­ła­niu, po­czu­ciem niż­szo­ści, doz­na­wa­niem lęków oraz na­tręt­nych myśli


SJP.pl


psyche

książ­ko­wo: psy­chi­ka czło­wie­ka, jego stan psy­chicz­ny, życie du­cho­we; dusza, duch


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. dusza, duch

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • psy­che – psy­chi­ka; jedna z trzech funk­cji zdro­wia czło­wie­ka we­dług WHO (soma, psy­che, polis)
  • Psy­che – pla­ne­to­i­da o nu­me­rze ka­ta­lo­go­wym 16
  • Psy­che – sonda kos­micz­na do pla­ne­to­i­dy Psy­che
  • psy­che – ro­dzaj lu­stra
  • Psy­che – w mi­to­lo­gii grec­kiej uo­so­bie­nie duszy ludz­kiej
  • Psy­che – ka­na­dyj­ski ze­spół mu­zycz­ny
  • „Psy­che” – cza­so­pis­mo psy­cho­lo­gicz­ne wy­da­wa­ne przez Uni­wer­sy­tet Szcze­ciń­ski,
  • Psy­che – opera Jo­han­na Jo­sep­ha Fuxa
  • Psy­che – baśń li­te­rac­ka An­der­se­na z 1861
  • dusza w fi­lo­zo­fii
  • dusza w re­li­gioz­naw­stwie

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpsɨxɛ, AS: psyχe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. psychiatria ż.

Wiktionary


psychedelic

[czy­taj: sajkiDElik] styl w mu­zy­ce roc­ko­wej, po­pu­lar­ny na prze­ło­mie last sześć­dzie­sią­tych i sie­dem­dzie­sią­tych XX wieku, cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się dłu­gi­mi, im­pro­wi­zo­wa­ny­mi kom­po­zy­cja­mi oraz tek­sta­mi o te­ma­tach sek­su­al­nych, re­li­gij­nych lub du­cho­wych; psy­cho­de­lia, mu­zy­ka psy­cho­de­licz­na, psy­cho­de­lic


SJP.pl


psychedryna

śro­dek po­bu­dza­ją­cy ak­tyw­ność psy­cho­mo­to­rycz­ną, lik­wi­du­ją­cy m.in. ob­ja­wy zmę­cze­nia i zwięk­sza­ją­cy zdol­ność kon­cen­tra­cji, łatwo uza­leż­nia­ją­cy; am­fe­ta­mi­na


SJP.pl


psychiatra

le­karz spe­cja­li­zu­ją­cy się w dzie­dzi­nie psy­chia­trii - dzia­le me­dy­cy­ny, nauce zaj­mu­ją­cej się ba­da­niem wa­run­ków pow­sta­nia, pro­fi­lak­ty­ką oraz le­cze­niem za­bu­rzeń psy­chicz­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) med. le­karz spe­cja­li­sta zaj­mu­ją­cy się roz­poz­na­wa­niem i le­cze­niem cho­rób psy­chicz­nych

 (1.2) środ. karc. długo na­my­śla­ją­cy się gracz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Oka­za­ło się, że na wi­zy­tę u psy­chia­try bę­dzie mu­siał po­cze­kać trzy ty­god­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: psɨˈxʲjatra, AS: psyχʹi ̯atra

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. psychika ż., psychiatria ż., psychiatryk m.

 przym. psychiatryczny

 przysł. psychiatrycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) psycholog

Wiktionary


psychiatria

1. dział me­dy­cy­ny, nauka zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem wa­run­ków pow­sta­nia, pro­fi­lak­ty­ką oraz le­cze­niem za­bu­rzeń psy­chicz­nych; fre­no­pa­to­lo­gia (daw­niej);
2. od­dział psy­chia­trycz­ny w szpi­ta­lu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. psych. dział me­dy­cy­ny zaj­mu­ją­cy się po­cho­dze­niem, roz­poz­na­wa­niem i le­cze­niem cho­rób psy­chicz­nych;

 (1.2) med. skró­ce­nie od|od­dział psy­chia­trycz­ny. (kli­ni­ki, szpi­ta­la itp.)

Wiktionary

Psy­chia­tria – jedna z pod­sta­wo­wych spe­cja­li­za­cji me­dycz­nych, zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem, za­po­bie­ga­niem i le­cze­niem za­bu­rzeń i cho­rób psy­chicz­nych. Bada ich uwa­run­ko­wa­nia bio­lo­gicz­ne, psy­cho­lo­gicz­ne, ro­dzin­no-ge­ne­tycz­ne, spo­łecz­ne, kon­sty­tu­cjo­nal­ne.

We­dług de­fi­ni­cji UEMS psy­chia­tria jest ga­łę­zią me­dy­cy­ny zaj­mu­ją­cą się ba­da­niem i sto­so­wa­niem biop­sy­cho­spo­łecz­nych zasad w etio­lo­gii, oce­nie, roz­poz­na­niu, le­cze­niu, re­ha­bi­li­ta­cji i za­po­bie­ga­niu umy­sło­wym, emo­cjo­nal­nym i be­ha­wio­ral­nym za­bu­rze­niom wy­stę­pu­ją­cym sa­mo­dziel­nie lub wspól­nie z in­ny­mi za­bu­rze­nia­mi me­dycz­ny­mi w ciągu ca­łe­go życia czło­wie­ka.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na eg­za­mi­nie udo­wod­nio­no mu, że o psy­chia­trii wie bar­dzo mało.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: psɨˈxʲjatrʲja, AS: psyχʹi ̯atrʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. psychika ż., psychiatra ż., psychiatryk m., psyche ż.

 przym. psychiatryczny

 przysł. psychiatrycznie

Wiktionary


psychiatrka

→ psy­chia­tra; psy­chia­trycz­ka


SJP.pl


psychiatryczka

→ psy­chia­tra; psy­chiatr­ka


SJP.pl


psychiatryczno-psychologiczny

do­ty­czą­cy psy­chia­trii i psy­cho­lo­gii, np. oś­ro­dek psy­chia­trycz­no-psy­cho­lo­gicz­ny


SJP.pl


psychiatryczny

taki, który zwią­za­ny jest z psy­chia­trią - dzia­łem me­dy­cy­ny, nauką zaj­mu­ją­cą się ba­da­niem wa­run­ków pow­sta­nia, pro­fi­lak­ty­ką oraz le­cze­niem za­bu­rzeń psy­chicz­nych


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z psy­chia­trią, do­ty­czą­cy psy­chia­trii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. psychiatria ż., psychiatra m./ż., psychiatryk m.

 przysł. psychiatrycznie

Wiktionary


psychiatryk

po­tocz­nie: szpi­tal psy­chia­trycz­ny; psy­chusz­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. pejor. szpi­tal psy­chia­trycz­ny

 (1.2) pot. pejor. za­kład psy­chia­trycz­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie uwie­rzysz, Adam wy­lą­do­wał w psy­chia­try­ku!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: psɨˈxʲjatrɨk, AS: psyχʹi ̯atryk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. psychika ż., psychiatria ż., psychiatra m.

 przym. psychiatryczny

 przysł. psychiatrycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dom wariatów, wariatkowo, dom bez klamek

Wiktionary


psychiczna

po­tocz­nie: ko­bie­ta chora psy­chicz­nie lub za taką uwa­ża­na; świr­nię­ta, nie­nor­mal­na


SJP.pl


psychiczniak

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gwara. nar­ko­ma­nów: złe sa­mo­po­czu­cie spo­wo­do­wa­ne gło­dem nar­ko­ty­ko­wym

Wiktionary

Wymowa:

IPA: psɨˈxʲit͡ʃʲɲak, AS: psyχʹičʹńak

Wiktionary


psychicznie

przy­słó­wek

 (1.1) od­no­sząc się do spraw psy­chi­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czło­wiek, który przez lata nie za­pra­wia się do po­ko­ny­wa­nia przesz­kód, nie może być psy­chicz­nie silny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. psychika ż., psychiczny m., psychol m.

 przym. psychiczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) duchowo, psychologicznie, umysłowo, wewnętrznie

Wiktionary


psychiczno-duchowy

do­ty­czą­cy psy­chi­ki i ducha (duszy w ro­zu­mie­niu re­li­gij­nym), np. roz­wój psy­chicz­no-du­cho­wy; psy­cho­du­cho­wy


SJP.pl


psychiczno-zmysłowy

w psy­cho­lo­gii: cha­rak­te­ry­stycz­ny dla sfery psy­chicz­nej i zmy­sło­wej, np. ob­ja­wy psy­chicz­no-zmy­sło­we; psy­cho­sen­so­rycz­ny


SJP.pl


psychiczność

rzad­ko: ca­łoksz­tałt wro­dzo­nych i na­by­tych dy­spo­zy­cji du­cho­wych i in­te­lek­tu­al­nych, uczu­cio­wych, woli, sta­no­wią­cych o życiu wew­nętrz­nym czło­wie­ka i za­rzą­dza­nych przez mózg; dusza, duch, psy­che, psy­chizm, psy­chi­ka


SJP.pl


psychiczny

1. od­no­szą­cy się do psy­chi­ki, zwią­za­ny z pro­ce­sa­mi za­cho­dzą­cy­mi w psy­chi­ce; du­cho­wy, wew­nętrz­ny;
2. po­tocz­nie: chory psy­chicz­nie lub za ta­kie­go uwa­ża­ny; świr­nię­ty, nie­nor­mal­ny


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z psy­chi­ką i pro­ce­sa­mi w niej za­cho­dzą­cy­mi

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) pot. o czło­wie­ku: chory psy­chicz­nie

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (3.1) męż­czyz­na chory psy­chicz­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Moja sio­stra ma trud­ne pro­ble­my psy­chicz­ne.

 (1.1) Mart­wię się o twoje zdro­wie psy­chicz­ne.

 (2.1) Dla­cze­go na­sy­pa­łeś mi mąki do kawy? Czy ty je­steś psy­chicz­ny?!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: psɨˈxʲit͡ʃnɨ, AS: psyχʹičny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. psychika ż., psychiczność ż., psychol m.

:: fż. psychiczna ż.

 przysł. psychicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) duchowy, mentalny; książk. spirytualny; przest. dziś książk. duszny

 (2.1) pot. kopnięty, nienormalny, świrnięty, świrowaty, pieprznięty, pomylony, popaprany, porąbany, porypany, puknięty, rąbnięty, stuknięty, szajbnięty, szalony, szurnięty, trzepnięty, walnięty

 (3.1) pot. czubek, czub, fioł, nienormalny, obłąkaniec, obłąkany, opętaniec, opętany, pomyleniec, pomylony, psychol, szajbus, szaleniec, szalony, świr, świrus, wariat, zajob

Wiktionary


psychika

ca­łoksz­tałt wro­dzo­nych i na­by­tych dy­spo­zy­cji du­cho­wych i in­te­lek­tu­al­nych, uczu­cio­wych, woli, sta­no­wią­cych o życiu wew­nętrz­nym czło­wie­ka i za­rzą­dza­nych przez mózg; dusza, duch, psy­che, psy­chizm, psy­chicz­ność


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ca­łoksz­tałt du­cho­wych, in­te­lek­tu­al­nych i uczu­cio­wych dy­spo­zy­cji isto­ty żywej;

Wiktionary

Psy­chi­ka (gr. ψυχή, psy­che – dusza) – «ca­łoksz­tałt cech i pro­ce­sów wew­nętrz­nych czło­wie­ka, zwią­za­nych z emo­cja­mi, in­te­lek­tem, pre­dy­spo­zy­cja­mi i doś­wiad­cze­niem ży­cio­wym» (źró­dło: Słow­nik ję­zy­ka pol­skie­go pod red. W. Do­ro­szew­skie­go). Ze­spół in­dy­wi­du­al­nych cech psy­cho­fi­zycz­nych two­rzy oso­bo­wość.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpsɨxʲika, AS: psyχʹika

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. psychiczny mos., psychiatria ż., psychiatra m., psychiatryk m., psychiczność ż., psychol m., psychizm m., psychoza ż., psychotyk m.

 przym. psychiczny, psychiatryczny, psychotyczny

 przysł. psychicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) intelekt, rozum, umysł, umysłowość, duch, dusza, psyche, serce, wnętrze

Wiktionary


psychizm

w psy­cho­lo­gii: ca­łoksz­tałt wro­dzo­nych i na­by­tych dy­spo­zy­cji du­cho­wych i in­te­lek­tu­al­nych, uczu­cio­wych, woli, sta­no­wią­cych o życiu wew­nętrz­nym czło­wie­ka i za­rzą­dza­nych przez mózg; dusza, duch, psy­che, psy­chi­ka, psy­chicz­ność


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rel. nauka o duszy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. psychika ż.

Wiktionary


psycho-

prze­dro­stek

 (1.1) pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych wska­zu­ją­cy na ich zwią­zek z psy­chi­ką

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) psy­choana­li­za • psy­cholog • psy­chologia • psy­chopata • psy­chopa­to­lo­gia • psy­chotech­ni­ka • psy­chote­ra­pia • psy­chofi­zycz­ny • psy­cholo­gicz­ny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpsɨxɔ, AS: psyχo

Wiktionary


psychoaktywność

→ psy­cho­ak­tyw­ny


SJP.pl

Patrz:

psychoaktywny

psychoaktywny

w far­ma­ko­lo­gii: taki, który dzia­ła po­bu­dza­ją­co na psy­chi­kę i stany emo­cjo­nal­ne czło­wie­ka; psy­cho­a­na­lep­tycz­ny, psy­cho­to­nicz­ny, psy­cho­po­bu­dza­ją­cy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) farm. bio­chem. dzia­ła­ją­cy po­bu­dza­ją­co na psy­chi­kę i stany emo­cjo­nal­ne

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ży­wi­ca ko­no­pi in­dyj­skich za­wie­ra ponad 60 sub­stan­cji psy­cho­ak­tyw­nych (…).

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) psychopobudzający, psychotropowy

Wiktionary


psychoakustyczny

zwią­za­ny z psy­cho­a­ku­sty­ką - dzie­dzi­ną nauki ba­da­ją­cą i opi­su­ją­cą związ­ki za­cho­dzą­ce mię­dzy falą dźwię­ko­wą do­cie­ra­ją­cą do uszu słu­cha­cza a su­biek­tyw­nie od­czu­wa­nym wra­że­niem, wy­wo­ła­nym przez tę falę, np. model psy­cho­a­ku­stycz­ny


SJP.pl


psychoakustyka

dzie­dzi­na nauki ba­da­ją­ca i opi­su­ją­ca związ­ki za­cho­dzą­ce mię­dzy falą dźwię­ko­wą do­cie­ra­ją­cą do uszu słu­cha­cza a su­biek­tyw­nie od­czu­wa­nym wra­że­niem, wy­wo­ła­nym przez tę falę


SJP.pl

Psy­cho­a­ku­sty­ka, aku­sty­ka psy­cho­lo­gicz­na – dzie­dzi­na nauki zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem i opi­sy­wa­niem związ­ków za­cho­dzą­cych mię­dzy falą dźwię­ko­wą do­cie­ra­ją­cą do uszu słu­cha­cza (bodź­cem) a su­biek­tyw­nie od­czu­wa­nym wra­że­niem, które u niego wy­wo­łu­je. Jest to nauka z po­gra­ni­cza aku­sty­ki i psy­cho­lo­gii.

Wikipedia


psychoanaleptyczny

w far­ma­ko­lo­gii: taki, który dzia­ła sty­mu­lu­ją­co i to­ni­zu­ją­co na oś­rod­ko­wy układ ner­wo­wy; psy­cho­ak­tyw­ny, psy­cho­to­nicz­ny, psy­cho­po­bu­dza­ją­cy


SJP.pl


psychoanaleptyk

w far­ma­ko­lo­gii: śro­dek dzia­ła­ją­cy sty­mu­lu­ją­co i to­ni­zu­ją­co na oś­rod­ko­wy układ ner­wo­wy


SJP.pl


psychoanalityczka

1. w psy­cho­lo­gii: ko­bie­ta psy­cho­log wy­ko­rzy­stu­ją­ca ana­li­zę oso­bo­wo­ści po­przez hip­no­zę, su­ge­stię, tech­ni­kę swo­bod­nych sko­ja­rzeń w celu le­cze­nia za­bu­rzeń psy­chicz­nych i emo­cjo­nal­nych;
2. zwo­len­nicz­ka, przed­sta­wi­ciel­ka psy­cho­a­na­li­zy - kon­cep­cji psy­cho­lo­gicz­nej Zyg­mun­ta Fre­u­da


SJP.pl


psychoanalityczny

1. do­ty­czą­cy psy­cho­a­na­li­zy - kon­cep­cji psy­cho­lo­gicz­nej stwo­rzo­nej przez Zyg­mun­ta Fre­u­da na po­cząt­ku XX wieku, wy­ja­śnia­ją­cej struk­tu­rę, funk­cjo­no­wa­nie i roz­wój oso­bo­wo­ści czło­wie­ka, a także zja­wisk spo­łecz­nych i kul­tu­ro­wych dzia­ła­niem podś­wia­do­mych in­stynk­tów, po­pę­dów i dążeń po­zo­sta­ją­cych we wza­jem­nym kon­flik­cie;
2. w me­dy­cy­nie: do­ty­czą­cy psy­cho­a­na­li­zy - me­to­dy dia­gno­sty­ki oraz te­ra­pii za­bu­rzeń psy­chicz­nych i emo­cjo­nal­nych, wy­ko­rzy­stu­ją­cej hip­no­zę, su­ge­stię oraz tech­ni­kę swo­bod­nych sko­ja­rzeń


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy psy­cho­a­na­li­zy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. psychoanaliza ż., psychoanalityk m., psychoanalityczka ż.

 przysł. psychoanalitycznie

Wiktionary


psychoanalityk

1. w psy­cho­lo­gii: psy­cho­log wy­ko­rzy­stu­ją­cy ana­li­zę oso­bo­wo­ści po­przez hip­no­zę, su­ge­stię, tech­ni­kę swo­bod­nych sko­ja­rzeń w celu le­cze­nia za­bu­rzeń psy­chicz­nych i emo­cjo­nal­nych;
2. zwo­len­nik, przed­sta­wi­ciel psy­cho­a­na­li­zy - kon­cep­cji psy­cho­lo­gicz­nej Zyg­mun­ta Fre­u­da


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) psy­cho­log, który sto­su­je psy­cho­a­na­li­zę w le­cze­niu swo­ich pa­cjen­tów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. psychoanaliza ż.

:: fż. psychoanalityczka

 przym. psychoanalityczny

Wiktionary


psychoanaliza

1. kon­cep­cja psy­cho­lo­gicz­na stwo­rzo­na przez Zyg­mun­ta Fre­u­da na po­cząt­ku XX wieku, wy­ja­śnia­ją­ca struk­tu­rę, funk­cjo­no­wa­nie i roz­wój oso­bo­wo­ści czło­wie­ka, a także zja­wisk spo­łecz­nych i kul­tu­ro­wych dzia­ła­niem podś­wia­do­mych in­stynk­tów, po­pę­dów i dążeń po­zo­sta­ją­cych we wza­jem­nym kon­flik­cie; psy­cho­lo­gia głębi;
2. w me­dy­cy­nie: me­to­da dia­gno­sty­ki oraz te­ra­pii za­bu­rzeń psy­chicz­nych i emo­cjo­nal­nych, wy­ko­rzy­stu­ją­ca hip­no­zę, su­ge­stię oraz tech­ni­kę swo­bod­nych sko­ja­rzeń


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) psych. kie­ru­nek w psy­cho­lo­gii XX w. stwo­rzo­ny przez Zyg­mun­ta Fre­u­da, tłu­ma­czą­cy struk­tu­rę, dzia­ła­nie i roz­wój oso­bo­wo­ści, a także zja­wi­ska spo­łecz­no-hi­sto­rycz­ne od­dzia­ły­wa­niem nieś­wia­do­mych me­cha­niz­mów mo­ty­wa­cyj­nych po­zo­sta­ją­cych we wza­jem­nych kon­flik­tach

 (1.2) psych. med. me­to­da le­cze­nia za­bu­rzeń psy­chicz­nych opar­ta na za­ło­że­niach psy­cho­a­na­li­zy (1.1)

Wiktionary

Psy­cho­a­na­li­za (od gr. ψυχη = „psy­che”, „dusza” i ανάλυσις = „ana­li­za”) – me­to­da poz­na­nia i le­cze­nia czło­wie­ka, te­o­ria psy­cho­pa­to­lo­gii i te­o­ria poz­wa­la­ją­ca wy­ja­śnić różne zja­wi­ska spo­łecz­ne i kul­tu­ro­we. Zo­sta­ła za­po­cząt­ko­wa­na na prze­ło­mie XIX i XX wieku przez wie­deń­skie­go le­ka­rza Sig­mun­da Fre­u­da.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Odkąd Freud pod ko­niec XIX wieku opra­co­wał me­to­dę psy­cho­te­ra­pe­u­tycz­ną, którą naz­wał psy­cho­a­na­li­zą, bar­dzo wiele się wy­da­rzy­ło w tej dzie­dzi­nie.

 (1.2) Ana­li­za snów to jedna z głów­nych metod psy­cho­a­na­li­zy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. psychoanalityk mos.

 przym. psychoanalityczny

 przysł. psychoanalitycznie

Wiktionary


psychoanalizować

w psy­cho­lo­gii, psy­chia­trii: wy­ko­rzy­sty­wać ana­li­zę oso­bo­wo­ści w celu le­cze­nia za­bu­rzeń psy­chicz­nych i emo­cjo­nal­nych


SJP.pl


psychobilly

[czy­taj: sajkoBIli] śro­do­wi­sko­wo: styl mu­zy­ki roc­ko­wej lat osiem­dzie­sią­tych XX wieku, opar­ty na rock'n'rollu lat pięć­dzie­sią­tych


SJP.pl

Psy­cho­bil­ly – ga­tu­nek mu­zy­ki wy­wo­dzą­cej się z bry­tyj­skie­go punk rocka lat sie­dem­dzie­sią­tych oraz ame­ry­kań­skie­go roc­ka­bil­ly lat pięć­dzie­sią­tych.

Za twór­ców psy­cho­bil­ly uz­na­je się ze­spół The Me­te­ors. Li­rycz­nie opie­ra się głów­nie na hor­ro­rach, prze­mo­cy, sek­su­al­no­ści oraz in­nych te­ma­tach sta­no­wią­cych temat tabu.

Wikipedia


psychobiograficzny

do­ty­czą­cy prze­żyć psy­chicz­nych, które można od­czy­tać z czy­jejś bio­gra­fii


SJP.pl


psychobiolog

spe­cja­li­sta w za­kre­sie psy­cho­bio­lo­gii - dzie­dzi­ny nauki ba­da­ją­cej wza­jem­ne po­wią­za­nia zja­wisk psy­chicz­nych i bio­lo­gicz­nych


SJP.pl


psychobiologia

dzie­dzi­na nauki ba­da­ją­ca wza­jem­ne po­wią­za­nia zja­wisk psy­chicz­nych i bio­lo­gicz­nych


SJP.pl

Psy­cho­bio­lo­gia to dział psy­cho­lo­gii, który ma na celu wy­ja­śnie­nie za­cho­wa­nia i sta­nów świa­do­mo­ści w ka­te­go­riach pro­ce­sów fiz­jo­lo­gicz­nych, ewo­lu­cji ga­tun­ków, funk­cji i ko­niecz­no­ści eko­lo­gicz­nych oraz roz­wo­ju osob­ni­cze­go or­ga­niz­mu. Innym, trud­niej­szym za­da­niem jest okre­śla­nie re­la­cji po­mię­dzy fiz­jo­lo­gią mózgu a zja­wi­ska­mi uz­na­ny­mi za umy­sło­we.

Wikipedia


psychobiologiczny

do­ty­czą­cy psy­cho­bio­lo­gii - dzie­dzi­ny nauki ba­da­ją­cej wza­jem­ne po­wią­za­nia zja­wisk psy­chicz­nych i bio­lo­gicz­nych


SJP.pl


psychobiolożka

→ psy­cho­bio­log


SJP.pl

Patrz:

psychobiolog

psychobiotyk

pro­bio­tyk wpły­wa­ją­cy ko­rzyst­nie na zdro­wie psy­chicz­ne


SJP.pl

Psy­cho­bio­ty­ki – bak­te­rie pro­bio­tycz­ne, które spo­ży­wa­ne w od­po­wied­nich daw­kach wy­ka­zu­ją dzia­ła­nie na oś je­li­to­wo-móz­go­wą i mają ko­rzyst­ny wpływ na zdro­wie psy­chicz­ne pa­cjen­tów cier­pią­cych na cho­ro­by psy­chicz­ne oraz ła­go­dzą ob­ja­wy de­pre­sji, ze­spo­łu je­li­ta draż­li­we­go i chro­nicz­ne­go zmę­cze­nia. Ter­min psy­cho­bio­tyk zo­stał ut­wo­rzo­ny przez psy­chia­trę Teda Di­na­na i ne­u­ro­lo­ga Johna F. Cry­a­na.

Wikipedia


psychoból

ból głowy o po­dło­żu psy­chicz­nym, wy­ni­ka­ją­cy naj­czę­ściej z de­pre­sji


SJP.pl


psychochirurgia

w me­dy­cy­nie: le­cze­nie niek­tó­rych za­bu­rzeń psy­chicz­nych, po­le­ga­ją­ce na chi­rur­gicz­nym usu­wa­niu nie­wiel­kich od­cin­ków oś­rod­ko­we­go ukła­du ner­wo­we­go lub na prze­ry­wa­niu po­łą­czeń mię­dzy oś­rod­ka­mi ner­wo­wy­mi


SJP.pl

Psy­cho­chi­rur­gia – le­cze­nie za­bu­rzeń psy­chicz­nych me­to­da­mi ne­u­ro­chi­rur­gicz­ny­mi.

Wikipedia


psychochirurgiczny

w me­dy­cy­nie: do­ty­czą­cy psy­cho­chi­rur­gii - le­cze­nia niek­tó­rych za­bu­rzeń psy­chicz­nych, po­le­ga­ją­ce­go na chi­rur­gicz­nym usu­wa­niu nie­wiel­kich od­cin­ków oś­rod­ko­we­go ukła­du ner­wo­we­go lub na prze­ry­wa­niu po­łą­czeń mię­dzy oś­rod­ka­mi ner­wo­wy­mi


SJP.pl


psychodegeneracja

w psy­cho­lo­gii: trwa­łe za­bu­rze­nia psy­chi­ki czło­wie­ka wsku­tek or­ga­nicz­nych zmian w ner­wo­wym ukła­dzie oś­rod­ko­wym, wy­wo­ła­ne czyn­ni­ka­mi zew­nętrz­ny­mi; de­ge­ne­ra­cja psy­chicz­na, de­gra­da­cja psy­chicz­na, psy­cho­de­gra­da­cja, cha­rak­te­ro­pa­tia


SJP.pl


psychodegradacja

w psy­cho­lo­gii: trwa­łe za­bu­rze­nia psy­chi­ki czło­wie­ka wsku­tek or­ga­nicz­nych zmian w ner­wo­wym ukła­dzie oś­rod­ko­wym, wy­wo­ła­ne czyn­ni­ka­mi zew­nętrz­ny­mi; de­ge­ne­ra­cja psy­chicz­na, de­gra­da­cja psy­chicz­na, psy­cho­de­ge­ne­ra­cja, cha­rak­te­ro­pa­tia


SJP.pl


psychodelia

styl w mu­zy­ce roc­ko­wej, po­pu­lar­ny na prze­ło­mie last sześć­dzie­sią­tych i sie­dem­dzie­sią­tych XX wieku, cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się dłu­gi­mi, im­pro­wi­zo­wa­ny­mi kom­po­zy­cja­mi oraz tek­sta­mi o te­ma­tach sek­su­al­nych, re­li­gij­nych lub du­cho­wych; psy­che­de­lic, psy­cho­de­lic, mu­zy­ka psy­cho­de­licz­na


SJP.pl

Psy­cho­de­lia – ter­min okre­śla­ją­cy styl mu­zy­ki, sztu­ki wi­zu­al­nej, mody i kul­tu­ry, ory­gi­nal­nie przy­pi­sy­wa­ny schył­ko­wi lat 60. XX wieku i hip­pi­som. Zo­stał on stwo­rzo­ny w 1966, lecz naj­więk­szą po­pu­lar­ność zdo­był pod­czas Lata Mi­ło­ści (ang. "Sum­mer of Love") w 1967. Jego po­cząt­ki zwy­kle lo­ka­li­zu­je się w San Fran­ci­sco w sta­nie Ka­li­for­nia, jed­nak szyb­ko roz­prze­strze­nił się w Sta­nach Zjed­no­czo­nych i na całym świe­cie.

Wikipedia


psychodelic

[czy­taj: sajkoDElik] styl w mu­zy­ce roc­ko­wej, po­pu­lar­ny na prze­ło­mie last sześć­dzie­sią­tych i sie­dem­dzie­sią­tych XX wieku, cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się dłu­gi­mi, im­pro­wi­zo­wa­ny­mi kom­po­zy­cja­mi oraz tek­sta­mi o te­ma­tach sek­su­al­nych, re­li­gij­nych lub du­cho­wych; psy­cho­de­lia, mu­zy­ka psy­cho­de­licz­na, psy­che­de­lic


SJP.pl


psychodeliczka

ko­bie­ta, któ­rej stan psy­chi­ki odz­na­cza się głę­bo­kim spo­ko­jem, wzmo­żo­nym od­czu­wa­niem bodź­ców, wy­stę­po­wa­niem ha­lu­cy­na­cji i natch­nie­nia twór­cze­go


SJP.pl


psychodeliczność

w psy­cho­lo­gii: stan psy­chicz­ny wy­wo­ła­ny sil­nym prze­ży­ciem emo­cjo­nal­nym lub środ­ka­mi odu­rza­ją­cy­mi, prze­ja­wia­ją­cy się m.in. w wiz­jach zbli­żo­nych do ha­lu­cy­na­cji, w zwięk­szo­nej wraż­li­wo­ści na bodź­ce i w po­bu­dze­niu wy­o­braź­ni twór­czej; psy­cho­de­lizm


SJP.pl


psychodeliczny

w psy­cho­lo­gii:
1. o sta­nie umy­słu, sa­mo­po­czu­ciu: odz­na­cza­ją­cy się głę­bo­kim spo­ko­jem, wzmo­żo­nym od­czu­wa­niem bodź­ców, wy­stę­po­wa­niem ha­lu­cy­na­cji i natch­nie­nia twór­cze­go;
2. na­ce­cho­wa­ny takim na­stro­jem, np. psy­cho­de­licz­ny wiersz;
3. o pew­nych nar­ko­ty­kach: wy­wo­łu­ją­cy taki stan


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który prze­ja­wia wzmo­żo­ną wraż­li­wość na bodź­ce

 (1.2) skłon­ny do uro­jeń, w szcze­gól­no­ści eu­fo­rycz­nych

 (1.3) bę­dą­cy prze­ja­wem lub po­wo­du­ją­cy stan psy­cho­de­licz­ny (1.1-2)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. psychodelik m., psychedelik m., psychodelizm m., psychodelia ż.

 przysł. psychodelicznie

Wiktionary


psychodelik

czło­wiek, któ­re­go stan psy­chi­ki odz­na­cza się głę­bo­kim spo­ko­jem, wzmo­żo­nym od­czu­wa­niem bodź­ców, wy­stę­po­wa­niem ha­lu­cy­na­cji i natch­nie­nia twór­cze­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bio­chem. med. sub­stan­cja ne­u­ro­ak­tyw­na o dzia­ła­niu psy­cho­de­licz­nym, wy­wo­łu­ją­ca zwy­kle odu­rze­nie i wizje, ma­ją­ca zdol­ność do wy­wo­ły­wa­nia zmian per­cep­cji, świa­do­mo­ści, spo­so­bu my­śle­nia oraz spo­so­bu od­czu­wa­nia emo­cji;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. psychedelik m., psychodelizm m., psychodelia ż.

 przym. psychodeliczny

 przysł. psychodelicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) psychedelik, fanerotym

Wiktionary


psychodelizm

w psy­cho­lo­gii: stan psy­chicz­ny wy­wo­ła­ny sil­nym prze­ży­ciem emo­cjo­nal­nym lub środ­ka­mi odu­rza­ją­cy­mi, prze­ja­wia­ją­cy się m.in. w wiz­jach zbli­żo­nych do ha­lu­cy­na­cji, w zwięk­szo­nej wraż­li­wo­ści na bodź­ce i w po­bu­dze­niu wy­o­braź­ni twór­czej; psy­cho­de­licz­ność


SJP.pl


psychodepresyjny

o leku: prze­ciw­dzia­ła­ją­cy de­pre­sji; an­ty­de­pre­syj­ny, prze­ciw­de­pre­syj­ny


SJP.pl


psychodermatolog

spe­cja­li­sta w za­kre­sie dzie­dzi­ny me­dy­cy­ny ba­da­ją­cej wpływ psy­chi­ki czło­wie­ka na pow­sta­wa­nie i prze­bieg cho­rób der­ma­to­lo­gicz­nych


SJP.pl


psychodermatologia

dzie­dzi­na me­dy­cy­ny ba­da­ją­ca wpływ psy­chi­ki czło­wie­ka na pow­sta­wa­nie i prze­bieg cho­rób der­ma­to­lo­gicz­nych


SJP.pl


psychodermatologiczny

→ psy­cho­der­ma­to­lo­gia


SJP.pl

Patrz:

psychodermatologia

psychodiagnosta

rzad­ko w psy­cho­lo­gii: spe­cja­li­sta w za­kre­sie psy­cho­dia­gno­sty­ki - te­o­rii i metod badań zmie­rza­ją­cych do stwier­dze­nia stop­nia i ro­dza­ju wła­ści­wo­ści psy­chicz­nych jed­nost­ki; psy­cho­gno­styk, psy­cho­dia­gno­styk


SJP.pl


psychodiagnostyczny

w psy­cho­lo­gii: zwią­za­ny z psy­cho­dia­gno­sty­ką - te­o­rią i me­to­da­mi badań zmie­rza­ją­cych do stwier­dze­nia stop­nia i ro­dza­ju wła­ści­wo­ści psy­chicz­nych jed­nost­ki; psy­cho­gno­stycz­ny


SJP.pl


psychodiagnostyk

w psy­cho­lo­gii: spe­cja­li­sta w za­kre­sie psy­cho­dia­gno­sty­ki - te­o­rii i metod badań zmie­rza­ją­cych do stwier­dze­nia stop­nia i ro­dza­ju wła­ści­wo­ści psy­chicz­nych jed­nost­ki; psy­cho­gno­styk, psy­cho­dia­gno­sta


SJP.pl


psychodiagnostyka

w psy­cho­lo­gii: te­o­ria i me­to­dy badań zmie­rza­ją­cych do stwier­dze­nia stop­nia i ro­dza­ju wła­ści­wo­ści psy­chicz­nych jed­nost­ki; psy­cho­gno­sty­ka, psy­cho­gnoz­ja, dia­gno­sty­ka psy­cho­lo­gicz­na


SJP.pl


psychodietetyczka

ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się za­sa­da­mi ra­cjo­nal­ne­go odży­wia­nia sto­su­jąc tech­ni­ki psy­cho­lo­gicz­ne


SJP.pl


psychodietetyczny

zwią­za­ny z dzia­łem die­te­ty­ki sto­su­ją­cym tech­ni­ki psy­cho­lo­gicz­ne wobec osób z za­bu­rze­nia­mi je­dze­nia


SJP.pl


psychodietetyk

die­te­tyk sto­su­ją­cy tech­ni­ki psy­cho­lo­gicz­ne wobec osób z za­bu­rze­nia­mi je­dze­nia


SJP.pl


psychodietetyka

dział die­te­ty­ki sto­su­ją­cy tech­ni­ki psy­cho­lo­gicz­ne wobec osób z za­bu­rze­nia­mi je­dze­nia


SJP.pl

Psy­cho­die­te­ty­ka – in­ter­dy­scy­pli­nar­na dzie­dzi­na wie­dzy, łą­czą­ca za­gad­nie­nia z ob­sza­ru psy­cho­lo­gii (głów­nie psy­cho­lo­gii zdro­wia), die­te­ty­ki i zasad zdro­we­go stylu życia.

We­dług Ob­ser­wa­to­rium Ję­zy­ko­we­go Uni­wer­sy­te­tu War­szaw­skie­go psy­cho­die­te­ty­ka to "dział die­te­ty­ki zaj­mu­ją­cy się sto­so­wa­niem róż­ne­go ro­dza­ju tech­nik psy­cho­lo­gii u osób z za­bu­rze­nia­mi odży­wia­nia".

Wikipedia


psychodrama

me­to­da sto­so­wa­na w psy­cho­te­ra­pii gru­po­wej, po­le­ga­ją­ca na od­gry­wa­niu im­pro­wi­zo­wa­nych scen, obra­zu­ją­cych prze­ży­cia uczest­ni­ków grupy


SJP.pl

Dra­ma­te­ra­pia, psy­cho­dra­ma (ang. "drama the­ra­py, psy­cho­dra­ma") – me­to­da psy­cho­te­ra­pii ma­ją­ca na celu roz­poz­na­nie i le­cze­nie za­bu­rzeń psy­chicz­nych, wy­ko­rzy­stu­ją­ca ele­men­ty te­a­tru i dramy, po­le­ga­ją­ca na przy­go­to­wy­wa­niu przez człon­ków grupy te­ra­pe­u­tycz­nej (lub klien­ta in­dy­wi­du­al­ne­go w przy­pad­ku mo­no­dra­my) bez za­ło­żo­ne­go sce­na­riu­sza scen do­ty­czą­cych rze­czy­wi­sto­ści zew­nętrz­nej lub świa­ta wew­nętrz­ne­go.

Wikipedia


psychoduchowy

do­ty­czą­cy psy­chi­ki i ducha (duszy w ro­zu­mie­niu re­li­gij­nym), np. roz­wój psy­cho­du­cho­wy; psy­chicz­no-du­cho­wy


SJP.pl


psychodydaktyczny

zwią­za­ny z psy­cho­dy­dak­ty­ką - dzia­łem psy­cho­lo­gii pe­da­go­gicz­nej, zaj­mu­ją­cym się za­gad­nie­nia­mi związ­ku psy­cho­lo­gii z dy­dak­ty­ką ogól­ną i me­to­dy­ką przed­mio­tów szkol­nych


SJP.pl


psychodydaktyk

spe­cja­li­sta w za­kre­sie psy­cho­dy­dak­ty­ki - dzia­łu psy­cho­lo­gii pe­da­go­gicz­nej, zaj­mu­ją­ce­go się za­gad­nie­nia­mi związ­ku psy­cho­lo­gii z dy­dak­ty­ką ogól­ną i me­to­dy­ką przed­mio­tów szkol­nych


SJP.pl


psychodydaktyka

dział psy­cho­lo­gii pe­da­go­gicz­nej, zaj­mu­ją­cy się za­gad­nie­nia­mi związ­ku psy­cho­lo­gii z dy­dak­ty­ką ogól­ną i me­to­dy­ką przed­mio­tów szkol­nych


SJP.pl


psychodysleptyczny

w psy­chia­trii, far­ma­ko­lo­gii: ma­ją­cy wła­ści­wo­ści ha­lu­cy­no­gen­ne i mo­gą­cy wy­wo­łać psy­cho­zę doś­wiad­czal­ną; psy­cho­mi­me­tycz­ny, psy­cho­zo­mi­me­tycz­ny


SJP.pl


psychoedukacja

edu­ka­cja w za­kre­sie wie­dzy psy­cho­lo­gicz­nej; edu­ka­cja psy­cho­lo­gicz­na


SJP.pl

Psy­cho­e­du­ka­cja – me­to­da edu­ka­cyj­na adre­so­wa­na do ludzi, któ­rzy żyją z za­bu­rze­nia­mi psy­chicz­ny­mi stanu zdro­wia.

Wikipedia


psychoedukacyjny

→ psy­cho­e­du­ka­cja


SJP.pl

Patrz:

psychoedukacja

psychoedukator

spe­cja­li­sta na­u­cza­ją­cy pa­cjen­tów i ich ro­dzin o cho­ro­bie psy­chicz­nej, jej ob­ja­wach, le­cze­niu i ra­dze­niu sobie z nią


SJP.pl


psychoedukatorka

→ psy­cho­e­du­ka­tor


SJP.pl

Patrz:

psychoedukator

psychoedukować

edu­ko­wać w za­kre­sie wie­dzy psy­cho­lo­gicz­nej


SJP.pl


psychoemocjonalny

w psy­cho­lo­gii: do­ty­czą­cy emo­cjo­nal­nych zja­wisk psy­chicz­nych, np. kon­tro­la psy­cho­e­mo­cjo­nal­na


SJP.pl


psychofan

ob­se­syj­ny, na­tar­czy­wy fa­na­tyk prze­śla­du­ją­cy swo­je­go idola; pse­u­do­fan


SJP.pl


psychofanka

ob­se­syj­na, na­tar­czy­wa fa­na­tycz­ka prze­śla­du­ją­ca swo­je­go idola; pse­u­do­fan­ka


SJP.pl


psychofarmakolog

ba­dacz skut­ków wy­wo­ła­nych przez le­kar­stwa i nar­ko­ty­ki w psy­chi­ce czło­wie­ka


SJP.pl


psychofarmakologia

dział far­ma­ko­lo­gii ba­da­ją­cy skut­ki wy­wo­ła­ne przez le­kar­stwa i nar­ko­ty­ki w psy­chi­ce czło­wie­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. farm. gałąź far­ma­ko­lo­gii zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem wpły­wu leków psy­cho­ak­tyw­nych na stan psy­chicz­ny czło­wie­ka;

Wiktionary

Psy­cho­far­ma­ko­lo­gia – zaj­mu­je się ba­da­niem wpły­wu leków psy­cho­ak­tyw­nych na funk­cjo­no­wa­nie oś­rod­ko­we­go ukła­du ner­wo­we­go na wszyst­kich po­zio­mach ana­li­zy. W ra­mach tego ba­da­ne jest poz­na­nie, za­cho­wa­nie, stan psy­chicz­ny, ne­u­ro­fiz­jo­lo­gia, ne­u­ro­che­mia, ek­spre­sja genów i bio­lo­gia mo­le­ku­lar­na. Far­ma­ko­lo­gicz­ne le­cze­nie za­bu­rzeń psy­chicz­nych jest kry­ty­ko­wa­ne w oś­rod­kach psy­chia­trycz­nych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Poz­na­łem nieco bli­żej pana Al­ber­to Or­lan­di­ni, który był dy­rek­to­rem szpi­ta­la psy­chia­trycz­ne­go w San­tia­go de Cuba i au­to­rem po­dręcz­ni­ka psy­cho­far­ma­ko­lo­gii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpsɨxɔfarmakɔˈlɔɟja, AS: psyχofarmakoloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. psychofarmakolog m./ż., psychofarmakolożka ż.

 przym. psychofarmakologiczny

 przysł. psychofarmakologicznie

Wiktionary


psychofarmakologiczny

zwią­za­ny z psy­cho­far­ma­ko­lo­gią - dzia­łem far­ma­ko­lo­gii ba­da­ją­cym skut­ki wy­wo­ła­ne przez le­kar­stwa i nar­ko­ty­ki w psy­chi­ce czło­wie­ka


SJP.pl


psychofarmakoterapia

w me­dy­cy­nie: far­ma­ko­te­ra­pia za­bu­rzeń psy­chicz­nych


SJP.pl

Psy­cho­far­ma­ko­te­ra­pia – jest jedną z metod le­cze­nia za­bu­rzeń psy­chicz­nych po­le­ga­ją­cą na po­da­wa­niu leków o dzia­ła­niu psy­cho­tro­po­wym. Leki psy­cho­tro­po­we, za poś­red­nict­wem od­dzia­ły­wa­nia na oś­rod­ko­wy układ ner­wo­wy, mają wpływ na stan psy­chicz­ny i wy­wie­ra­ją wpływ lecz­ni­czy.

Wikipedia


psychofizjolog

spe­cja­li­sta w za­kre­sie psy­cho­fiz­jo­lo­gii - nauki zaj­mu­ją­cej się związ­ka­mi mię­dzy pro­ce­sa­mi psy­chicz­ny­mi (np. wra­że­nia) i fiz­jo­lo­gicz­ny­mi (np. od­dech)


SJP.pl


psychofizjologia

dział nauki zaj­mu­ją­cy się związ­ka­mi mię­dzy pro­ce­sa­mi psy­chicz­ny­mi (np. wra­że­nia) i fiz­jo­lo­gicz­ny­mi (np. od­dech)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauk. nauka z po­gra­ni­cza psy­cho­lo­gii i fiz­jo­lo­gii, zaj­mu­ją­ca się związ­kiem mię­dzy pro­ce­sa­mi psy­chicz­ny­mi i fiz­jo­lo­gicz­ny­mi;

Wiktionary

Psy­cho­fiz­jo­lo­gia — dział nauki z po­gra­ni­cza psy­cho­lo­gii i fiz­jo­lo­gii, zaj­mu­ją­cy się wza­jem­nym związ­kiem pro­ce­sów psy­chicz­nych i fiz­jo­lo­gicz­nych. Opi­su­je on wza­jem­ną za­leż­ność emo­cji, zmian świa­do­mo­ści, spo­so­bów za­cho­wa­nia z funk­cjo­no­wa­niem mózgu, ukła­du krą­że­nia, od­dy­cha­nia, mo­to­ry­ki i ukła­du hor­mo­nal­ne­go.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. psychofizjologiczny

Wiktionary


psychofizjologiczny

do­ty­czą­cy psy­cho­fiz­jo­lo­gii - dzia­łu nauki zaj­mu­ją­ce­go się związ­ka­mi mię­dzy pro­ce­sa­mi psy­chicz­ny­mi (np. wra­że­nia) i fiz­jo­lo­gicz­ny­mi (np. od­dech)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) psych. zwią­za­ny z psy­cho­fiz­jo­lo­gią, do­ty­czą­cy psy­cho­fiz­jo­lo­gii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. psychofizjologia ż.

Wiktionary


psychofizjonomiczny

zwią­za­ny z psy­cho­fiz­jo­no­mią - rze­ko­mą dzie­dzi­ną wie­dzy pre­ten­du­ją­cą do miana nauki, ba­da­ją­cą zwią­zek wy­glą­du zew­nętrz­ne­go czło­wie­ka z jego cha­rak­te­rem i po­sta­wa­mi uczu­cio­wy­mi


SJP.pl


psychofizjonomik

osoba rze­ko­mo po­tra­fią­ca od­czy­tać cechy cha­rak­te­ru i po­sta­wy uczu­cio­we da­ne­go czło­wie­ka z jego wy­glą­du


SJP.pl


psychofizjonomika

rze­ko­ma dzie­dzi­na wie­dzy pre­ten­du­ją­ca do miana nauki, ba­da­ją­ca zwią­zek wy­glą­du zew­nętrz­ne­go czło­wie­ka z jego cha­rak­te­rem i po­sta­wa­mi uczu­cio­wy­mi


SJP.pl


psychofizycznie

→ psy­cho­fi­zycz­ny


SJP.pl

Patrz:

psychofizyczny

psychofizyczny

do­ty­czą­cy zja­wisk psy­chicz­nych i fi­zycz­nych


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) psych. do­ty­czą­cy sfery psy­chicz­nej i fi­zycz­nej czło­wie­ka

Wiktionary


psychofizyk

spe­cja­li­sta w za­kre­sie psy­cho­fi­zy­ki - badań i po­mia­rów wra­żeń wy­wo­ła­nych przez od­po­wied­nie bodź­ce


SJP.pl


psychofizyka

dział psy­cho­lo­gii zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem i po­mia­rem wra­żeń wy­wo­ła­nych przez od­po­wied­nie bodź­ce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauk. dział psy­cho­lo­gii i nauk przy­rod­ni­czych ba­da­ją­cy za­leż­no­ści mię­dzy fi­zycz­ny­mi wła­ści­wo­ścia­mi bodź­ców a wra­że­nia­mi i spo­strze­że­nia­mi, które wy­wo­łu­ją u czło­wie­ka

Wiktionary

Psy­cho­fi­zy­ka – nauka in­ter­dy­scy­pli­nar­na z po­gra­ni­cza psy­cho­lo­gii, fiz­jo­lo­gii zmy­słów oraz fi­zy­ki; bada głów­nie za­leż­no­ści mię­dzy fi­zycz­ny­mi wła­ści­wo­ścia­mi bodź­ców dzia­ła­ją­cych na zmy­sły a wra­że­nia­mi psy­chicz­ny­mi, jakie się wtedy po­ja­wia­ją.

W końcu XIX wieku, po­cząt­ko­wym okre­sie na­u­ko­we­go roz­wo­ju psy­cho­lo­gii, wy­ni­ki ek­spe­ry­men­tów psy­cho­fi­zycz­nych zło­ży­ły się na treść pier­wszych praw psy­cho­fi­zycz­nych (np.

Wikipedia


psychoforma

rzad­ko: forma psy­chicz­na


SJP.pl


psychogalwanometr

apa­rat do po­mia­ru elek­trycz­nej re­ak­cji skóry na bodź­ce psy­chicz­ne


SJP.pl


psychogenetycznie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób do­ty­czą­cy psy­cho­ge­ne­zy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Współ­czes­ny psy­cho­a­na­li­tyk G. Zil­bo­org pisze nawet: „… zaz­drość męż­czyz­ny o ko­bie­cość jest psy­cho­ge­ne­tycz­nie wcze­śniej­sza i dla­te­go bar­dziej pod­sta­wo­wa niż zaz­drość o czło­nek (…).

Wiktionary

Powiązane:

 przym. psychogenetyczny

 rzecz. psychogeneza ż.

Wiktionary


psychogenetyczny

→ psy­cho­ge­ne­za


SJP.pl

Patrz:

psychogeneza

psychogeniczny

w psy­cho­lo­gii: uwa­run­ko­wa­ny czyn­ni­ka­mi psy­chicz­ny­mi, ma­ją­cy swoje źró­dło w psy­chi­ce, w świa­do­mo­ści czło­wie­ka; psy­cho­gen­ny


SJP.pl


psychogenny

w psy­cho­lo­gii: uwa­run­ko­wa­ny czyn­ni­ka­mi psy­chicz­ny­mi, ma­ją­cy swoje źró­dło w psy­chi­ce, w świa­do­mo­ści czło­wie­ka; psy­cho­ge­nicz­ny


SJP.pl


psychogeriatria

Psy­cho­ge­ria­tria (psy­chia­tria wieku po­desz­łe­go) – dzie­dzi­na psy­chia­trii zaj­mu­ją­ca się le­cze­niem za­bu­rzeń psy­chicz­nych wy­stę­pu­ją­cych w wieku po­desz­łym, tj. po 65. roku życia. W pol­skim sy­ste­mie kształ­ce­nie le­ka­rzy psy­cho­ge­ria­tria nie zo­sta­ła wy­o­dręb­nio­na jako osob­na dzie­dzi­na spe­cja­li­za­cyj­na.

Wikipedia


psychognostyczny

rzad­ko w psy­cho­lo­gii: zwią­za­ny z psy­cho­dia­gno­sty­ką - te­o­rią i me­to­da­mi badań zmie­rza­ją­cych do stwier­dze­nia stop­nia i ro­dza­ju wła­ści­wo­ści psy­chicz­nych jed­nost­ki; psy­cho­dia­gno­stycz­ny


SJP.pl


psychognostyk

rzad­ko w psy­cho­lo­gii: spe­cja­li­sta w za­kre­sie psy­cho­dia­gno­sty­ki - te­o­rii i metod badań zmie­rza­ją­cych do stwier­dze­nia stop­nia i ro­dza­ju wła­ści­wo­ści psy­chicz­nych jed­nost­ki; psy­cho­dia­gno­styk, psy­cho­dia­gno­sta


SJP.pl


psychognostyka

rzad­ko w psy­cho­lo­gii: te­o­ria i me­to­dy badań zmie­rza­ją­cych do stwier­dze­nia stop­nia i ro­dza­ju wła­ści­wo­ści psy­chicz­nych jed­nost­ki; psy­cho­dia­gno­sty­ka, psy­cho­gnoz­ja, dia­gno­sty­ka psy­cho­lo­gicz­na


SJP.pl


psychognozja

rzad­ko w psy­cho­lo­gii: te­o­ria i me­to­dy badań zmie­rza­ją­cych do stwier­dze­nia stop­nia i ro­dza­ju wła­ści­wo­ści psy­chicz­nych jed­nost­ki; psy­cho­gno­sty­ka, psy­cho­dia­gno­sty­ka, dia­gno­sty­ka psy­cho­lo­gicz­na


SJP.pl


psychograf

psy­cho­log spo­rzą­dza­ją­cy psy­cho­gra­my


SJP.pl


psychografia

Psy­cho­gra­fia – me­to­da ba­da­nia stylu życia lud­no­ści na pod­sta­wie spo­so­bów spę­dza­nia wol­ne­go czasu, za­in­te­re­so­wań (np. upo­do­ba­nia co do mu­zy­ki), oso­bo­wo­ści. W ba­da­niach do­ty­czą­cych za­cho­wań współ­czes­nych kon­su­men­tów kry­te­ria te coraz czę­ściej za­stę­pu­ją tra­dy­cyj­ne już ka­te­go­rie de­mo­gra­ficz­ne (wieku, sta­tu­su spo­łecz­ne­go, wyksz­tał­ce­nia etc.).

Wikipedia


psychografologia

ro­dzaj ba­da­nia pisma ręcz­ne­go


SJP.pl


psychohigieniczny

→ psy­cho­hi­gie­nicz­ny


SJP.pl

Patrz:

psychohigieniczny

psychohistoria

for­mu­ła ba­daw­cza po­le­ga­ją­ca na łą­cze­niu badań hi­sto­rycz­nych z ka­te­go­ria­mi psy­cho­a­na­li­tycz­ny­mi


SJP.pl

Psy­cho­hi­sto­ria – szcze­gó­ło­wa dzie­dzi­na z po­gra­ni­cza hi­sto­rii i psy­cho­lo­gii, od­wo­łu­ją­ca się do orien­ta­cji psy­cho­dy­na­micz­nej w psy­cho­lo­gii, w szcze­gól­no­ści do psy­cho­a­na­li­zy. Ter­min ten może rów­nież oz­na­czać za­in­te­re­so­wa­nie prze­bie­giem osob­ni­cze­go roz­wo­ju jed­nost­ki hi­sto­rycz­nie zlo­ka­li­zo­wa­nej.

Wikipedia


psychokinetyczny

→ psy­cho­ki­ne­za


SJP.pl

Patrz:

psychokineza

psychokineza

opis ruchu na od­le­głość, wy­wo­ła­ne­go za po­mo­cą mocy psy­chicz­nej; inne okre­śle­nie te­le­ki­ne­zy


SJP.pl

Te­le­ki­ne­za, psy­cho­ki­ne­za – rze­ko­my wpływ na fi­zycz­ne oto­cze­nie na od­le­głość, mocą psy­chicz­ną, bez fi­zycz­nej in­ge­ren­cji, która po­pu­lar­na jest w fan­ta­sty­ce na­u­ko­wej i pa­rap­sy­cho­lo­gii.

Wikipedia


psychokrytyka

w psy­cho­lo­gii: kry­ty­ka te­ma­tycz­na, psy­cho­a­na­li­za


SJP.pl


psychol

po­tocz­nie, po­spo­li­cie: osoba chora psy­chicz­nie lub swoim za­cho­wa­niem spra­wia­ją­ca takie wra­że­nie; wa­riat, świr, psych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. obraź. psy­cho­pa­ta, osoba chora psy­chicz­nie, wa­riat

Wiktionary

Psy­chol ( "Psy­cho") – ame­ry­kań­ski hor­ror z 1998 r. w re­ży­se­rii Gusa Van Santa, re­ma­ke filmu "Psy­cho­za" Al­fre­da Hitch­coc­ka z 1960. Otrzy­mał Złotą Ma­li­nę.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpsɨxɔl, AS: psyχol

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. psychika ż., psychiczny mos.

 przysł. psychicznie

 przym. psychiczny

Wiktionary


psychol.

skrót od: psy­cho­lo­gia, psy­cho­lo­gicz­ny


SJP.pl


psycholamarkizm

odłam ne­o­la­mar­kiz­mu z końca XIX wieku, który przyj­mu­je wpływ wew­nętrz­nych, "du­cho­wych" czyn­ni­ków na pow­sta­wa­nie przy­sto­so­wań ewo­lu­cyj­nych


SJP.pl

Psy­cho­la­mar­kizm – kie­ru­nek ne­o­la­mar­ki­stycz­ny o cha­rak­te­rze wi­ta­li­stycz­nym za­po­cząt­ko­wa­ny przez Co­pe­go. W swo­jej kon­cep­cji ewo­lu­cji po­ło­żył on szcze­gól­ny na­cisk na wew­nętrz­ną dąż­ność or­ga­niz­mów do świa­do­me­go sa­mo­do­sko­na­le­nia się. Szcze­gó­ły swo­jej te­o­rii ewo­lu­cji przed­sta­wił w "O po­cho­dze­niu naj­le­piej przy­sto­so­wa­nych" ("The ori­gin of the fit­test" 1887) oraz w "Głów­ne czyn­ni­ki ewo­lu­cji or­ga­nicz­nej" ("The Pri­ma­ry Fac­tors of Or­ga­nic Evo­lu­tion" - 1896).

Wikipedia


psycholekt

Psy­cho­lekt – ter­min z za­kre­su psy­cho­ling­wi­sty­ki oraz so­cjo­ling­wi­sty­ki, wpro­wa­dzo­ny przez Alek­san­dra Wil­ko­nia w 1987 r., oz­na­cza­ją­cy takie formy re­a­li­za­cji ję­zy­ka, które są uza­leż­nio­ne od czyn­ni­ków na­tu­ry psy­chicz­nej. Psy­cho­lek­ty za­li­cza­ne są do od­mian funk­cjo­nal­nych ję­zy­ka.

Wikipedia


psycholeptyczny

→ psy­cho­lep­tyk


SJP.pl

Patrz:

psycholeptyk

psycholingwistyczny

→ psy­cho­ling­wi­sty­ka


SJP.pl

Patrz:

psycholingwistyka

psycholingwistyka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jęz. psych. dzie­dzi­na nauki na po­gra­ni­czu psy­cho­lo­gii i ję­zy­koz­naw­stwa zaj­mu­ją­ca się psy­cho­lo­gicz­ny­mi pod­sta­wa­mi funk­cjo­no­wa­nia ję­zy­ka;

Wiktionary

Psy­cho­ling­wi­sty­ka, psy­cho­lo­gia ję­zy­ka – dzie­dzi­na nauki na po­gra­ni­czu psy­cho­lo­gii i ję­zy­koz­naw­stwa zaj­mu­ją­ca się psy­cho­lo­gicz­ny­mi pod­sta­wa­mi funk­cjo­no­wa­nia ję­zy­ka, tzn. tym, jak język jest przys­wa­ja­ny, przet­wa­rza­ny oraz wy­ko­rzy­sty­wa­ny przez ludz­ki umysł.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Współ­czes­na psy­cho­ling­wi­sty­ka pot­wier­dza, że moż­li­wo­ści wy­ra­zu, jakie po­sia­da głos w sfe­rze uczu­cio­wej, są nie­za­leż­ne w pe­wien spo­sób od wy­po­wia­da­nych tre­ści.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpsɨxɔlʲĩŋɡˈvʲistɨka, AS: psyχolʹĩŋgvʹistyka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. psycholingwista m.

 przym. psycholingwistyczny

Wiktionary


psycholka

→ psy­chol; świ­ru­ska, wa­riat­ka


SJP.pl


psycholog

spe­cja­li­sta w za­kre­sie psy­cho­lo­gii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) psych. ab­sol­went stu­diów w dzie­dzi­nie psy­cho­lo­gii

 (1.2) środ. karc. długo na­my­śla­ją­cy się gracz

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) psych. ab­sol­went­ka stu­diów w dzie­dzi­nie psy­cho­lo­gii

Wiktionary

Psy­cho­log – zawód za­u­fa­nia pu­blicz­ne­go po­le­ga­ją­cy na udzie­la­niu świad­czeń psy­cho­lo­gicz­nych, w szcze­gól­no­ści na: dia­gno­zie psy­cho­lo­gicz­nej, opi­nio­wa­niu, orze­ka­niu, psy­cho­te­ra­pii (po ukoń­cze­niu stu­diów po­dy­plo­mo­wych w tym za­kre­sie), na udzie­la­niu po­mo­cy psy­cho­lo­gicz­nej, na­u­cza­nia, pro­wa­dze­nia wy­kła­dów, kur­sów, szko­leń warsz­ta­tów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Uda­łem się do psy­cho­lo­ga po po­ra­dę.

 (1.1) Psy­cho­lo­ga wi­dzia­łem dwa razy, bo był na pół etatu na sto osób.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: psɨˈxɔlɔk, AS: psyχolok

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. psychologia ż.

:: fż. psycholożka ż.

 przym. psychologiczny

 przysł. psychologicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) psychiatra

 (2.1) pot. psycholożka

Wiktionary


psychologia

nauka zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem me­cha­niz­mów i praw rzą­dzą­cych zja­wi­ska­mi psy­chicz­ny­mi oraz za­cho­wa­nia­mi czło­wie­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauka ba­da­ją­ca psy­chi­kę oraz za­cho­wa­nie czło­wie­ka;

Wiktionary

Psy­cho­lo­gia (od ψυχή "psy­che" „dusza”; λόγος "logos" „słowo, myśl, ro­zu­mo­wa­nie”) – nauka ba­da­ją­ca me­cha­niz­my i prawa rzą­dzą­ce psy­chi­ką oraz za­cho­wa­nia­mi czło­wie­ka. Psy­cho­lo­gia bada rów­nież wpływ zja­wisk psy­chicz­nych na in­te­rak­cje mię­dzy­ludz­kie oraz in­te­rak­cję z oto­cze­niem. We­dług Spen­ce­ra A. Rat­hu­sa psy­cho­lo­gia jest ba­da­niem na­u­ko­wym za­rów­no za­cho­wa­nia, jak i pro­ce­sów umy­sło­wych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Głów­ny­mi dy­scy­pli­na­mi wcho­dzą­cy­mi w skład ko­gni­ty­wi­sty­ki są: ne­u­ro­bio­lo­gia, ne­u­rop­sy­cho­lo­gia, ne­u­ro­ko­gni­ty­wi­sty­ka, spo­łecz­na nauka poz­naw­cza, psy­cho­lo­gia poz­naw­cza, in­for­ma­ty­ka, sztucz­na in­te­li­gen­cja, ro­bo­ty­ka ko­gni­tyw­na, ję­zy­koz­naw­stwo ko­gni­tyw­ne, te­o­ria obli­czeń i te­o­ria in­for­ma­cji, an­tro­po­lo­gia kul­tu­ro­wa, fi­lo­zo­fia umy­słu oraz wy­bra­ne dzia­ły lo­gi­ki (zwła­szcza lo­gi­ka epi­ste­micz­na, dok­sa­stycz­na, se­man­ty­ka lo­gicz­na i te­o­ria sy­ste­mów de­duk­cyj­nych z jej twier­dze­nia­mi li­mi­ta­cyj­ny­mi).

 (1.1) Mój kuzyn stu­diu­je psy­cho­lo­gię na Uni­wer­sy­te­cie War­szaw­skim.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpsɨxɔˈlɔɟja, AS: psyχoloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. psycholog m., psychologizm m., psychologizowanie n., psycholożka ż.

 czas. psychologizować

 przym. psychologiczny

 przysł. psychologicznie

Wiktionary


psychologicznie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) psych. od­no­sząc się do psy­cho­lo­gii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. psycholożka ż., psycholog mos., psychologia ż.

 przym. psychologiczny

Wiktionary


psychologiczniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: psy­cho­lo­gicz­nie


SJP.pl


psychologiczny

przy­miot­nik

 (1.1) med. psych. do­ty­czą­cy psy­cho­lo­gii

 (1.2) sto­su­ją­cy za­sa­dy psy­cho­lo­gii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie­śmia­łość jest jed­nym z naj­po­wszech­niej­szych pro­ble­mów psy­cho­lo­gicz­nych na świe­cie: sza­cu­je się, że na za­cho­dzie 40% po­pu­la­cji cier­pi z po­wo­du nie­śmia­ło­ści.

 (1.2) Praw­dzi­wą sztu­ką nie jest bo­wiem stra­sze­nie wi­dzów przy po­mo­cy wy­myśl­nych efek­tów spe­cjal­nych, ale od­po­wied­nie stop­nio­wa­nie na­pię­cia i za­gryw­ki psy­cho­lo­gicz­ne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpsɨxɔlɔˈɟit͡ʃnɨ, AS: psyχoloǵičny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. psycholożka ż., psycholog m., psychologia ż.

 przysł. psychologicznie

Wiktionary


psychologistka

→ psy­cho­lo­gi­sta


SJP.pl

Patrz:

psychologista

psychologistyczny

→ psy­cho­lo­gizm


SJP.pl

Patrz:

psychologizm

psychologizacja

psy­cho­lo­gicz­na in­ter­pre­ta­cja zja­wisk


SJP.pl


psychologizm

Psy­cho­lo­gizm (gr. "psy­che" – dusza, życie) – po­gląd w róż­nych dzie­dzi­nach wie­dzy (pe­da­go­gi­ka, te­o­ria li­te­ra­tu­ry – zob. re­li­gioz­naw­stwo, fi­lo­zo­fia) za­kła­da­ją­cy, że czyn­ni­ki psy­cho­lo­gicz­ne mają de­ter­mi­nu­ją­cy i naj­waż­niej­szy cha­rak­ter, albo wręcz sta­no­wią os­no­wę zja­wisk.

Wikipedia


psychologizować

uj­mo­wać za­gad­nie­nia na­u­ko­we od stro­ny psy­cho­lo­gicz­nej


SJP.pl


psycholożka

→ psy­cho­log


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zaw. psych. ko­bie­ta, która spe­cja­li­zu­je się w dzie­dzi­nie psy­cho­lo­gii

Wiktionary

Patrz:

psycholog

Powiązane:

 rzecz. psychologia ż.

:: fm. psycholog mos.

 przym. psychologiczny

 przysł. psychologicznie

Wiktionary


psycholstwo

za­cho­wy­wa­nie się jak osoba chora psy­chicz­nie; wa­riact­wo


SJP.pl


psychomachia

1. w li­te­ra­tu­rze: walka du­chów do­brych i złych o duszę czło­wie­ka, motyw śred­nio­wiecz­nych mo­ra­li­te­tów;
2. prze­no­śnie: walka dobra ze złem


SJP.pl

Psy­cho­ma­chia – ale­go­rycz­ny po­e­mat chrze­ści­jań­skie­go poety rzym­skie­go Au­re­liu­sza Pru­den­cju­sza Kle­men­sa, ży­ją­ce­go na prze­ło­mie IV i V wieku n.e. Po­e­mat opi­su­je walkę dobra ze złem w duszy czło­wie­ka. Utwór wpro­wa­dził topos na­zy­wa­ny od jego ty­tu­łu psy­cho­ma­chią, obec­ny w wielu póź­niej­szych dzie­łach li­te­rac­kich, a także jako motyw w rzeź­bie i ilu­stra­cji.

Wikipedia


psychomanipulacja

ce­lo­we ma­ni­pu­lo­wa­nie psy­chi­ką, emo­cja­mi lub za­cho­wa­niem innej osoby.


SJP.pl


psychomanipulacyjny

→ psy­cho­ma­ni­pu­la­cja


SJP.pl

Patrz:

psychomanipulacja

psychometr

urzą­dze­nie do wnio­sko­wa­nia o praw­do­mów­no­ści ba­da­ne­go na pod­sta­wie re­je­stra­cji nieś­wia­do­mych re­ak­cji osoby prze­słu­chi­wa­nej na za­da­wa­ne py­ta­nia; wa­rio­graf


SJP.pl


psychometria

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) psych. dział psy­cho­lo­gii zaj­mu­ją­cy się po­mia­ra­mi zja­wisk i war­to­ści psy­cho­lo­gicz­nych jak i ich me­to­da­mi

 (1.2) psych. dział psy­cho­lo­gii ba­da­ją­cy me­to­do­lo­gię i pod­sta­wy te­o­re­tycz­ne te­stów psy­cho­lo­gicz­nych, też: umie­jęt­ność ta­kie­go od­kry­wa­nia

Wiktionary

Psy­cho­me­tria (od ψυχή "Psy­che" = dusza, oraz łac. -me­tria, od gr. μετρεῖν me­tre­in, „mie­rzyć”) – dział psy­cho­lo­gii, który zaj­mu­je się te­o­rią i prak­ty­ką sto­so­wa­nia te­stów psy­cho­lo­gicz­nych. Usta­la jakie wa­run­ki po­wi­nien speł­niać dobry test psy­cho­lo­gicz­ny, zaj­mu­je się za­rów­no two­rze­niem sa­mych na­rzę­dzi te­sto­wych i po­zy­cji, które za­wie­ra­ją, jak i kwe­stia­mi zwią­za­ny­mi ze zli­cza­niem i in­ter­pre­to­wa­niem wy­ni­ków.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zatem można sfor­mu­ło­wać dy­rek­ty­wę dla wszyst­kich psy­cho­lo­gów (…) - w miarę moż­li­wo­ści kon­sul­tuj pro­jek­ty ba­daw­cze ze spe­cja­li­stą z za­kre­su me­to­do­lo­gii, psy­cho­me­trii i sta­ty­sty­ki.

 (1.3) W zja­wi­skach psy­cho­me­trii cho­dzi praw­do­po­dob­nie o dzia­ła­nie che­micz­ne śladu na sy­stem ner­wo­wy psy­cho­me­try.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. psychometra mos.

 przym. psychometryczny

Wiktionary


psychomimetyczny

w psy­chia­trii, far­ma­ko­lo­gii: ma­ją­cy wła­ści­wo­ści ha­lu­cy­no­gen­ne i mo­gą­cy wy­wo­łać psy­cho­zę doś­wiad­czal­ną; psy­cho­dys­lep­tycz­ny, psy­cho­zo­mi­me­tycz­ny


SJP.pl


psychomotoryka

Psy­cho­mo­to­ry­ka − dzie­dzi­na zaj­mu­ją­ca się te­o­rią i me­to­da­mi psy­cho­lo­gii ruchu. Po­ję­cie „psy­cho­mo­to­ry­ka” skła­da się z dwóch słów psy­chi­ka i mo­to­ry­ka i w ten spo­sób opi­su­je za­leż­ność po­mię­dzy per­cep­cją, ru­chem, prze­ży­wa­niem, ucze­niem się a dzia­ła­niem. Pro­ce­sy umy­sło­we, takie jak emo­cjo­nal­ność czy kon­cen­tra­cja, oraz in­dy­wi­du­al­ne cechy oso­bo­wo­ści wpły­wa­ją na spon­ta­nicz­ność ru­chów oraz spo­sób po­ru­sza­nia się.

Wikipedia


psychonauta

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba doś­wiad­cza­ją­ca doś­wiad­czeń psy­cho­de­licz­nych w celu poz­na­nia swo­je­go umy­słu;

Wiktionary

Psy­cho­na­u­ta (od ψυχή "psychē" „dusza/duch/umysł”) i ναύτης ("naútēs" „ma­ry­narz/na­wi­ga­tor”) – osoba doś­wiad­cza­ją­ca ce­lo­wo wy­wo­ła­nych zmian świa­do­mo­ści (doś­wiad­czeń psy­cho­de­licz­nych), w celu poz­na­nia swo­je­go umy­słu po­przez bez­poś­red­nie doś­wiad­cze­nie. Zmia­na stanu świa­do­mo­ści może zo­stać wy­wo­ła­na przez:

Wikipedia


psychoneurolog

spe­cja­li­sta w za­kre­sie psy­cho­ne­u­ro­lo­gii


SJP.pl


psychoneurotyczny

cha­rak­te­ry­stycz­ny dla psy­cho­ner­wi­cy


SJP.pl


psychoonkolog

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie psy­cho­on­ko­lo­gii, łą­czą­cej wie­dzę z za­kre­su psy­cho­lo­gii i on­ko­lo­gii


SJP.pl


psychoonkologia

dzie­dzi­na me­dy­cy­ny łą­czą­ca wie­dzę z za­kre­su psy­cho­lo­gii i on­ko­lo­gii


SJP.pl

Psy­cho­on­ko­lo­gia to in­ter­dy­scy­pli­nar­na dzie­dzi­na me­dy­cy­ny, któ­rej roz­wój przy­pa­da w Eu­ro­pie na lata 80. XX wieku. Pro­ble­ma­ty­kę ba­daw­czą psy­cho­on­ko­lo­gii można ująć w trzy grupy:

Pod­sta­wo­we za­da­nia psy­cho­on­ko­lo­gii to: sta­ra­nie o po­pra­wę ja­ko­ści życia pa­cjen­tów z cho­ro­bą no­wot­wo­ro­wą i ich ro­dzin, włą­cze­nie pro­ble­mów psy­cho­on­ko­lo­gicz­nych do pro­gra­mu na­u­cza­nia stu­den­tów i per­so­ne­lu me­dycz­ne­go, dzia­łal­ność na­u­ko­wo-ba­daw­cza.

Wikipedia


psychoonkolożka

→ psy­cho­on­ko­log


SJP.pl

Patrz:

psychoonkolog

psychopata

1. osoba cier­pią­ca na psy­cho­pa­tię;
2. osoba bu­dzą­ca lęk swym za­cho­wa­niem, za­cho­wu­ją­ca się niez­god­nie z przy­ję­ty­mi nor­ma­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) psych. med. czło­wiek cier­pią­cy na psy­cho­pa­tię

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Spójrz na sie­bie. Je­steś odra­ża­ją­cy, ob­mierz­ły! Przej­rzyj się w lu­strze, ża­ło­śny psy­cho­pa­to!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpsɨxɔˈpata, AS: psyχopata

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. psychopatia ż.

:: fż. psychopatka ż.

 przym. psychopatyczny

 przysł. psychopatycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. psychol

Wiktionary


psychopatia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) psych. za­bu­rze­nie oso­bo­wo­ści cha­rak­te­ry­zu­ją­ce się trwa­łym wzor­cem lek­ce­wa­że­nia i ła­ma­nia norm spo­łecz­nych oraz praw in­nych ludzi;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Psy­cho­pa­tia to je­dy­ne za­bu­rze­nie, w któ­rym klient nie cier­pi, ale cier­pi oto­cze­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. psychopata mos., psychopatka ż.

 przym. psychopatyczny

 przysł. psychopatycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) osobowość dyssocjalna, antyspołeczne zaburzenie osobowości

Wiktionary


psychopatka

→ psy­cho­pa­ta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. psych. ko­bie­ta cier­pią­ca na psy­cho­pa­tię

Wiktionary

Patrz:

psychopata

Wymowa:

IPA: ˌpsɨxɔˈpatka, AS: psyχopatka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. psychopatia ż.

:: fm. psychopata mos.

 przym. psychopatyczny

 przysł. psychopatycznie

Wiktionary


psychopatolog

spe­cja­li­sta w za­kre­sie psy­cho­pa­to­lo­gii


SJP.pl


psychopatologia

dział psy­chia­trii zaj­mu­ją­cy się za­bu­rze­nia­mi psy­chicz­ny­mi, ich ba­da­niem i me­cha­niz­ma­mi pow­sta­wa­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauk. med. psych. dzie­dzi­na psy­cho­lo­gii i psy­chia­trii, która bada za­bu­rze­nia i cho­ro­by psy­chicz­ne

Wiktionary

Nie mylić z: Pa­top­sy­cho­lo­gia.

Psy­cho­pa­to­lo­gia ( psy­cho­pat­ho­lo­gy, z ję­zy­ka grec­kie­go ψυχή "psy­che" „dusza”, πάθος "pat­hos" „cier­pie­nie” i λόγος "logos" „słowo, myśl, ro­zu­mo­wa­nie”) – gałąź psy­chia­trii, któ­rej do­me­ną jest opi­sy­wa­nie, wy­ja­śnia­nie i po­rząd­ko­wa­nie nie­pra­wi­dło­wych, cho­ro­bo­wych zja­wisk psy­chicz­nych, któ­rym przy­pi­su­je się zna­cze­nie kli­nicz­ne, czyli ob­ja­wów psy­cho­pa­to­lo­gicz­nych lub ze­spo­łów ob­ja­wo­wych, a któ­rych roz­poz­na­nie, ana­li­za i ocena są przy­dat­ne w po­stę­po­wa­niu te­ra­pe­u­tycz­nym.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌpsɨxɔpatɔˈlɔɟja, AS: psyχopatoloǵi ̯a

Wiktionary


psychopatolożka

→ psy­cho­pa­to­log


SJP.pl

Patrz:

psychopatolog

psychopatycznie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób psy­cho­pa­tycz­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­słan­ka na pokaz szlo­cha­ła psy­cho­pa­tycz­nie, w rze­czy­wi­sto­ści trzę­sąc się wew­nętrz­nie ze śmie­chu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. psychopatia ż., psychopata mos., psychopatka ż.

 przym. psychopatyczny

Wiktionary


psychopatyczność

→ psy­cho­pa­tycz­ny


SJP.pl

Patrz:

psychopatyczny

psychopatyczny

→ psy­cho­pa­tia


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) cha­rak­te­ry­zu­ją­cy psy­cho­pa­tę, o ce­chach psy­cho­pa­ty; świad­czą­cy o psy­cho­pa­tii

Wiktionary

Patrz:

psychopatia

Przykłady

 (1.1) Ale my­śli­we­go, który strze­la do wszyst­kie­go, co się w lesie rusza, czeka strasz­na kara śro­do­wi­sko­wa – zo­sta­je okrzy­knię­ty po­gard­li­wym sło­wem „strze­lacz”. To jakby na psy­cho­pa­tycz­ne­go kapo po­wie­dzieć z wy­rzu­tem „łap­ser­dak”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpsɨxɔpaˈtɨt͡ʃnɨ, AS: psyχopatyčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. psychopata mos., psychopatka ż., psychopatia ż.

 przysł. psychopatycznie

Wiktionary


psychopedagogika

Psy­cho­pe­da­go­gi­ka – dział pe­da­go­gi­ki zaj­mu­ją­cy się pro­ble­ma­mi na­u­ko­wy­mi i za­gad­nie­nia­mi psy­cho­lo­gii roz­wo­ju i wy­cho­wa­nia czło­wie­ka. Psy­cho­pe­da­go­gi­ka jako nauka jest po­łą­cze­niem dwóch sa­mo­dziel­nych dzie­dzin nauki psy­cho­lo­gii i pe­da­go­gi­ki w jeden wspól­ny nurt, bę­dą­cy nową dzie­dzi­ną wie­dzy, ek­splo­ro­wa­ną i sto­so­wa­ną we współ­czes­nym życiu spo­łecz­nym czło­wie­ka.

Wikipedia


psychopedagożka

→ psy­cho­pe­da­gog


SJP.pl

Patrz:

psychopedagog

psychoplegiczny

lek psy­cho­ple­gicz­ny - lek sto­so­wa­ny w le­cze­niu psy­choz i ner­wic; lek ne­u­ro­lep­tycz­ny, lek prze­ciwp­sy­cho­tycz­ny, ne­u­ro­lep­tyk


SJP.pl


psychopobudzający

w far­ma­ko­lo­gii: taki, który dzia­ła po­bu­dza­ją­co na psy­chi­kę i stany emo­cjo­nal­ne czło­wie­ka; psy­cho­a­na­lep­tycz­ny, psy­cho­to­nicz­ny, psy­cho­ak­tyw­ny


SJP.pl


psychopomp

osoba (duch, bóg, zwie­rzę itp.) od­pro­wa­dza­ją­ca dusze zmar­łych na tam­ten świat


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy lub mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) rel. isto­ta (anioł, bó­stwo, duch, zwie­rzę) od­pro­wa­dza­ją­ca lub prze­no­szą­ca dusze zmar­łych do świa­ta po­za­gro­bo­we­go;

Wiktionary

Psy­cho­pomp ( ψυχοπομπóς psy­cho­pom­pós, psy­cho­pom­pus ‘prze­wod­nik dusz’) – w re­li­gii isto­ta (anioł, bó­stwo, duch, zwie­rzę), któ­rej za­da­niem jest od­pro­wa­dze­nie lub prze­nie­sie­nie duszy zmar­łe­go czło­wie­ka do świa­ta po­za­gro­bo­we­go.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: psɨˈxɔpɔ̃mp, AS: psyχopõmp

Wiktionary


psychoprawica

pe­jo­ra­tyw­nie: pra­wi­ca ce­chu­ją­ca się ir­ra­cjo­nal­ny­mi po­glą­da­mi i dzia­ła­nia­mi, kłam­li­wą i agre­syw­ną re­to­ry­ką


SJP.pl


psychorelaksacyjny

→ psy­cho­re­lak­sa­cja


SJP.pl

Patrz:

psychorelaksacja

psychoruchowo

→ psy­cho­ru­cho­wy


SJP.pl

Patrz:

psychoruchowy

psychoruchowy

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny ze zja­wi­ska­mi i pro­ce­sa­mi psy­chicz­ny­mi za­cho­dzą­cy­mi przy wy­ko­ny­wa­niu czyn­no­ści ru­cho­wych

Wiktionary


psychoseksualność

→ psy­cho­sek­su­al­ny


SJP.pl

Patrz:

psychoseksualny

psychoseksualny

zwią­za­ny z psy­chi­ką i sek­su­al­no­ścią


SJP.pl


psychosensoryczny

1. do­ty­czą­cy zja­wisk psy­chicz­nych zwią­za­nych z od­bio­rem i per­cep­cją wra­żeń zmy­sło­wych;
2. ob­ja­wy psy­cho­sen­so­rycz­ne - za­bu­rze­nia w od­bio­rze wra­żeń zmy­sło­wych, ich po­strze­ga­nia i ro­zu­mie­nia


SJP.pl


psychosocjolog

spe­cja­li­sta w za­kre­sie psy­cho­so­cjo­lo­gii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba za­wo­do­wo zaj­mu­ją­ca się pro­ce­sa­mi psy­chicz­ny­mi za­cho­dzą­cy­mi w zbio­ro­wo­ściach ludz­kich

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpsɨxɔsɔˈt͡sʲjɔlɔk, AS: psyχosocʹi ̯olok

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. psychosocjologia

 przym. psychosocjologiczny

Wiktionary


psychosocjologia

dział psy­cho­lo­gii zaj­mu­ją­cy się pro­ce­sa­mi psy­chicz­ny­mi za­cho­dzą­cy­mi w zbio­ro­wo­ściach ludz­kich


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dział psy­cho­lo­gii, który zaj­mu­je się pro­ce­sa­mi psy­chicz­ny­mi za­cho­dzą­cy­mi w zbio­ro­wo­ściach ludz­kich

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpsɨxɔsɔt͡sʲjɔˈlɔɟja, AS: psyχosocʹi ̯oloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. psychosocjolog

 przym. psychosocjologiczny

Wiktionary


psychosocjologiczny

przy­miot­nik

 (1.1) przym. od psy­cho­so­cjo­lo­gia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpsɨxɔsɔt͡sʲjɔlɔˈɟit͡ʃnɨ, AS: psyχosocʹi ̯oloǵičny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. psychosocjologia, psychosocjolog

Wiktionary


psychosomatyczny

do­ty­czą­cy wza­jem­nych za­leż­no­ści mię­dzy psy­chi­ką a cia­łem


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) med. psych. do­ty­czą­cy re­la­cji psy­chicz­nych i cie­les­nych w or­ga­niz­mie; wy­ni­ka­ją­cy z od­dzia­ły­wań psy­chi­ki na ciało

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. psychosomatyk mos., psychosomatyczka ż., psychosomatyka ż.

 przysł. psychosomatycznie

Wiktionary


psychosomatyka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. dział me­dy­cy­ny, który bada zwią­zek po­mię­dzy za­bu­rze­nia­mi psy­chicz­ny­mi i so­ma­tycz­ny­mi

Wiktionary

Psy­cho­so­ma­ty­ka – ca­ło­ścio­we uj­mo­wa­nie pro­ble­mów czło­wie­ka cho­re­go. Ter­min wpro­wa­dził do me­dy­cy­ny w 1818 roku J.Ch. He­in­roth.

Psy­cho­so­ma­ty­ka zaj­mu­je się roz­pa­try­wa­niem za­leż­no­ści psy­cho­so­ma­tycz­nych, czyli do­ty­czą­cych wpły­wu czyn­ni­ków psy­chicz­nych na or­ga­nizm czło­wie­ka. Ba­da­nia w mo­de­lu pa­to­ge­ne­tycz­nym po­szu­ku­ją czyn­ni­ków na­tu­ry psy­chicz­nej w pow­sta­wa­niu cho­rób so­ma­tycz­nych i wpły­wa­ją­cych na ich prze­bieg.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Można mówić o psy­cho­so­ma­ty­ce sensu stric­to, ro­zu­mia­nej jako skut­ku za­bu­rze­nia spo­wo­do­wa­ne­go przez przy­czy­ny na­tu­ry psy­chicz­nej w or­ga­niz­mie, które po­wo­du­ją za­ist­nie­nie róż­nych jed­no­stek cho­ro­bo­wych.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. psychosomatyczny

Wiktionary


psychospołeczny

przy­miot­nik

 (1.1) psych. do­ty­czą­cy sfery psy­chicz­nej i spo­łecz­nej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wy­ni­ki tego ba­da­nia nie do­star­cza­ją nie­ste­ty wy­ja­śnie­nia psy­cho­spo­łecz­nych ko­rzy­ści uczest­nict­wa w spo­łecz­no­ści in­ter­ne­to­wej.

Wiktionary


psychostazja

w wy­o­bra­że­niach re­li­gij­nych: wa­że­nie dusz zmar­łych dla po­rów­na­nia wagi ich do­brych i złych uczyn­ków


SJP.pl

Za­su­ge­ro­wa­no, aby "Psy­cho­sta­sis" Nie opi­sa­no po­wo­du pro­po­zy­cji in­te­gra­cji.

Psy­cho­staz­ja (gr. "wa­że­nie dusz") – sym­bo­licz­ne przed­sta­wie­nie w sztu­ce sceny sądu pod­czas któ­re­go do­ko­ny­wa­na jest ocena, czy dana dusza godna jest zba­wie­nia. Wy­wo­dzi się z wy­o­bra­żeń re­li­gij­nych sta­ro­żyt­nych Egip­cjan. Po­pu­lar­ne w śred­nio­wie­czu.

Wikipedia


psychostymulant

śro­dek po­bu­dza­ją­cy pro­ce­sy psy­chicz­ne i wzma­ga­ją­cy napęd ru­cho­wy; śro­dek sty­mu­lu­ją­cy, śro­dek psy­cho­to­nicz­ny, śro­dek psy­cho­sty­mu­lu­ją­cy


SJP.pl


psychostymulujący

śro­dek psy­cho­sty­mu­lu­ją­cy - śro­dek po­bu­dza­ją­cy pro­ce­sy psy­chicz­ne i wzma­ga­ją­cy napęd ru­cho­wy; śro­dek sty­mu­lu­ją­cy, śro­dek psy­cho­to­nicz­ny, psy­cho­sty­mu­lant


SJP.pl


psychotechnik

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie psy­cho­tech­ni­ki


SJP.pl


psychotechnika

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie psy­cho­tech­ni­ki


SJP.pl

Psy­cho­tech­ni­ka jest de­fi­nio­wa­na jako:

Niek­tó­rzy au­to­rzy uwa­ża­ją te de­fi­ni­cje za błęd­ne i pro­wa­dzą­ce do sze­re­gu nie­po­ro­zu­mień ze wzglę­du na ich znacz­ne spo­pu­la­ry­zo­wa­nie.

We­dług nich pra­wi­dło­we zna­cze­nie ter­mi­nu psy­cho­tech­ni­ka to:

Wikipedia


psychoterapeuta

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie psy­cho­te­ra­pii

Wiktionary

Psy­cho­te­ra­pe­u­ta – osoba po­sia­da­ją­ca od­po­wied­nie kwa­li­fi­ka­cje za­wo­do­we i oso­bi­ste nie­zbęd­ne do pro­wa­dze­nia psy­cho­te­ra­pii.

Obec­nie w Pol­sce wy­mo­gi for­mal­ne co do kwa­li­fi­ka­cji psy­cho­te­ra­pe­u­tów udzie­la­ją­cych świad­czeń zdro­wot­nych oso­bom z za­bu­rze­nia­mi psy­chicz­ny­mi w pod­mio­tach wy­ko­nu­ją­cych dzia­łal­ność lecz­ni­czą lub jed­nost­kach po­mo­cy spo­łecz­nej okre­śla art.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. psychoterapia ż.

:: fż. psychoterapeutka ż.

 przym. psychoterapeutyczny

Wiktionary


psychoterapeutka

→ psy­cho­te­ra­pe­u­ta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spe­cja­list­ka w dzie­dzi­nie psy­cho­te­ra­pii

Wiktionary

Patrz:

psychoterapeuta

Powiązane:

 rzecz. psychoterapia ż.

:: fm. psychoterapeuta m.

 przym. psychoterapeutyczny

Wiktionary


psychoterapeutyczny

do­ty­czą­cy psy­cho­te­ra­pii, zwią­za­ny z psy­cho­te­ra­pią (np. oś­ro­dek psy­cho­te­ra­pe­u­tycz­ny, po­rad­nia psy­cho­te­ra­pe­u­tycz­na)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy psy­cho­te­ra­pii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. psychoterapeuta m., psychoterapeutka ż., psychoterapia ż.

Wiktionary


psychoterapeutyka

jedna z dzie­dzin psy­cho­lo­gii, zaj­mu­ją­ca się te­o­rią i prak­ty­ką le­cze­nia za­bu­rzeń psy­chicz­nych po­przez od­dzia­ły­wa­nie na psy­chi­kę pa­cjen­ta su­ge­stią, radą, pers­waz­ją i uspo­ka­ja­niem


SJP.pl


psychoterapia

le­cze­nie za­bu­rzeń psy­chicz­nych po­przez od­dzia­ły­wa­nie na psy­chi­kę pa­cjen­ta su­ge­stią, radą, pers­waz­ją i uspo­ka­ja­niem oraz po­przez ana­li­zę i in­ter­pre­ta­cję jego za­cho­wa­nia, dla uś­wia­do­mie­nia mu i zmo­dy­fi­ko­wa­nia jego sto­sun­ku do sie­bie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) psych. le­cze­nie me­to­dą bez uży­cia leków przy za­sto­so­wa­niu np. pers­waz­ji czy su­ge­stii;

Wiktionary

Psy­cho­te­ra­pia – sto­so­wa­nie metod psy­cho­lo­gicz­nych, zwła­szcza opar­tych na re­gu­lar­nym kon­tak­cie mię­dzy­ludz­kim, w celu po­mo­cy oso­bom zma­ga­ją­cym się z róż­no­rod­ny­mi pro­ble­ma­mi. Psy­cho­te­ra­pia służy po­pra­wie do­bro­sta­nu i zdro­wia psy­chicz­ne­go, roz­wo­jo­wi re­la­cji i umie­jęt­no­ści spo­łecz­nych, może do­ty­czyć zmia­ny lub ra­dze­nia sobie z do­kucz­li­wy­mi za­cho­wa­nia­mi, prze­ko­na­nia­mi, ob­se­sja­mi, my­śla­mi lub emo­cja­mi. Niek­tó­re tech­ni­ki psy­cho­te­ra­pe­u­tycz­ne są uz­na­ne za opar­te na do­wo­dach na­u­ko­wych me­to­dy le­cze­nia okre­ślo­nych za­bu­rzeń psy­chicz­nych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przy psy­cho­te­ra­pii do­cho­dzi do de­za­dap­ta­cyj­nych za­cho­wań.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. psychoterapeuta mos., psychoterapeutka ż.

 przym. psychoterapeutyczny

Wiktionary


psychotest

test ma­ją­cy zba­dać cechy psy­cho­lo­gicz­ne, dru­ko­wa­ny jako forma roz­ryw­ki dla czy­tel­ni­ków


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) psych. test psy­cho­lo­gicz­ny, naj­czę­ściej taki dru­ko­wa­ny w pra­sie dla roz­ryw­ki czy­tel­ni­ków

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na 10 kan­dy­da­tów ko­mi­sja le­kar­ska MSW odrzu­ca 8. Przysz­li stra­ża­cy muszą być spraw­ni fi­zycz­nie, do­brze roz­wią­zać psy­cho­te­sty, wy­ka­zy­wać muszą od­por­ność na stre­sy.

 (1.1) Przesz­ło 120 ty­się­cy in­ter­na­u­tów wy­peł­ni­ło psy­cho­test w in­ter­ne­to­wym ser­wi­sie kam­pa­nii „Stop wa­ria­tom dro­go­wym” zor­ga­ni­zo­wa­nej przez PZU SA.

Wiktionary


psychothriller

[czy­taj: psy­cho­tri­ler] od­mia­na thril­le­ra, w któ­rym osią kon­flik­tu jest cho­ro­ba lub de­wia­cja psy­chicz­na głów­ne­go bo­ha­te­ra; thril­ler psy­cho­lo­gicz­ny


SJP.pl


psychotoniczny

w far­ma­ko­lo­gii: taki, który dzia­ła sty­mu­lu­ją­co i to­ni­zu­ją­co na oś­rod­ko­wy układ ner­wo­wy; psy­cho­a­na­lep­tycz­ny, psy­cho­ak­tyw­ny, psy­cho­po­bu­dza­ją­cy


SJP.pl


psychotraumatolog

spe­cja­li­sta zaj­mu­ją­cy się skut­ka­mi psy­chicz­ny­mi traum i ich te­ra­pią


SJP.pl


psychotraumatologia

dzie­dzi­na psy­cho­lo­gii i psy­chia­trii zaj­mu­ją­ca się skut­ka­mi tra­u­my psy­chicz­nej, jej le­cze­niem i me­cha­niz­ma­mi ra­dze­nia sobie z tra­u­mą


SJP.pl

Psy­cho­tra­u­ma­to­lo­gia – dzie­dzi­na psy­cho­lo­gii zaj­mu­ją­ca się oso­ba­mi doś­wiad­cza­ją­cy­mi tra­u­my – ba­da­niem zja­wisk i me­cha­niz­mów wy­stę­pu­ją­cych po doś­wiad­cze­niu sy­tu­a­cji, która za­gra­ża­ła zdro­wiu lub życiu, po­mo­cą oso­bom, które doś­wiad­czy­ły tego ro­dza­ju sy­tu­a­cji i kry­zy­sów oraz me­to­da­mi pracy i ro­zu­mie­nia zja­wisk psy­chicz­nych zwią­za­nych z tra­u­mą.

Wikipedia


psychotraumatolożka

→ psy­cho­tra­u­ma­to­log


SJP.pl

Patrz:

psychotraumatolog

psychotroniczka

→ psy­cho­tro­nik


SJP.pl

Patrz:

psychotronik

psychotroniczny

zwią­za­ny z psy­cho­tro­ni­ką, do­ty­czą­cy psy­cho­tro­ni­ki (np. sprzęt psy­cho­tro­nicz­ny, cza­so­pis­mo psy­cho­tro­nicz­ne)


SJP.pl


psychotronik

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie psy­cho­tro­ni­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ba­dacz dom­nie­ma­nych za­leż­no­ści mię­dzy świa­do­mo­ścią ludz­ką a zja­wi­ska­mi ener­ge­tycz­ny­mi

Wiktionary

Psy­cho­tro­nik (tyt. oryg. "Psion") – pier­wsza część cyklu o Kocie – po­wieść scien­ce fic­tion au­tor­stwa ame­ry­kań­skiej pi­sar­ki Joan D. Vinge. Po­wieść ta uka­za­ła się w 1982 r., pol­skie wy­da­nie, w tłu­ma­cze­niu Kingi Do­bro­wol­skiej, wy­da­ło wy­daw­nict­wo Pró­szyń­ski i S-ka w 1997 r. Po­zo­sta­łe czę­ści try­lo­gii: "Kocia łapka" oraz "Deszcz snów".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Psy­cho­tro­ni­cy wła­śnie prze­pły­wem ener­gii tłu­ma­czą fakt, że lu­dzie star­si bar­dzo lubią kon­takt z ma­ły­mi dzieć­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. psychotronika ż.

 przym. psychotroniczny

 przysł. psychotronicznie

Wiktionary


psychotronika

dzie­dzi­na do­cie­kań ko­rzy­sta­ją­ca z nauk psy­cho­lo­gii i bio­fi­zy­ki, ba­da­ją­ca zja­wi­ska pa­ra­nor­mal­ne, zwła­szcza od­dzia­ły­wa­nia bio­pól na żywe or­ga­niz­my


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dzie­dzi­na ba­da­ją­ca dom­nie­ma­ne za­leż­no­ści mię­dzy świa­do­mo­ścią ludz­ką a zja­wi­ska­mi ener­ge­tycz­ny­mi;

Wiktionary

Ten ar­ty­kuł opi­su­je te­o­rie, me­to­dy lub czyn­no­ści niez­god­ne ze współ­czes­ną wie­dzą na­u­ko­wą.

Psy­cho­tro­ni­ka – kon­tro­wer­syj­na dy­scy­pli­na pa­ra­na­u­ko­wa, po­pu­lar­na głów­nie we wczes­nych la­tach 1970 w kra­jach Bloku So­wiec­kie­go. Choć psy­cho­tro­ni­ka nigdy nie zy­ska­ła po­wszech­nej ak­cep­ta­cji spo­łecz­no­ści na­u­ko­wej, w kon­tek­ście zim­nej wojny zna­la­zła po­par­cie, w tym fi­nan­so­we, niek­tó­rych agen­cji po obu stro­nach kon­flik­tu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Szcze­gól­nym obiek­tem badań w psy­cho­tro­ni­ce jest rze­ko­me „pole ener­ge­tycz­ne”, odróż­nia­ją­ce się od pól ener­ge­tycz­nych zna­nych nauce (elek­trycz­ne­go, ma­gne­tycz­ne­go) swoją struk­tu­rą, nie­u­chwyt­ną dla ja­kie­go­kol­wiek apa­ra­tu ba­daw­cze­go mo­gą­ce­go dać spraw­dzal­ny wynik ba­da­nia, […]

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. psychotronik m.

 przym. psychotroniczny

 przysł. psychotronicznie

Wiktionary


psychotrop

po­tocz­nie o leku lub środ­ku psy­cho­tro­po­wym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) farm. pot. lek psy­cho­tro­po­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wpa­dał w coraz więk­szą de­pre­sję, le­karz prze­pi­sał mu leki uspo­ka­ja­ją­ce. — Ły­ka­łem je, ale w końcu prze­sta­łem, bo to chyba były psy­cho­tro­py, czu­łem się jak ogłu­pia­ły (…).

Wiktionary

Powiązane:

 przym. psychotropowy

Wiktionary


psychotropowy

śro­dek lub lek psy­cho­tro­po­wy - sub­stan­cja dzia­ła­ją­ca na oś­rod­ko­wy układ ner­wo­wy, ma­ją­ca zdol­ność do ko­ry­go­wa­nia za­bu­rzeń psy­chicz­nych; psy­cho­trop (po­tocz­nie)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) farm. od­dzia­łu­ją­cy na oś­rod­ko­wy układ ner­wo­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ba­da­cze uz­na­li, że efekt psy­cho­tro­po­wy nie ist­nie­je, je­dy­ne dzia­ła­nie ubocz­ne to niez­nacz­na sen­ność.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. psychotrop mrz.

Wiktionary


psychotyczka

ko­bie­ta cier­pią­ca na psy­cho­zę


SJP.pl


psychotycznie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób psy­cho­tycz­ny

Wiktionary

Powiązane:

 przym. psychotyczny

Wiktionary


psychotyczność

→ psy­cho­tycz­ny


SJP.pl

Psy­cho­tycz­ność – w psy­cho­lo­gii oz­na­cza cechę oso­bo­wo­ści zwią­za­ną z niską wraż­li­wo­ścią na normy spo­łecz­ne i wy­so­ką im­pul­syw­no­ścią. W za­ło­że­niu au­to­ra, wy­so­ka psy­cho­tycz­ność miała wią­zać się z ob­ja­wa­mi psy­chia­trycz­ny­mi – psy­cho­tycz­nym, psy­cho­pa­tycz­nym lub schi­zo­fre­nicz­nym funk­cjo­no­wa­niem. Za wy­miar prze­ciw­ny psy­cho­tycz­no­ści można uznać uspo­łecz­nie­nie, kon­wen­cjo­nal­ność, kon­for­mizm i al­tru­izm.

Wikipedia

Patrz:

psychotyczny

psychotyczny

do­ty­czą­cy psy­cho­ty­ka lub psy­cho­zy, wy­stę­pu­ją­cy w cho­ro­bach psy­chicz­nych (np. epi­zod psy­cho­tycz­ny, de­pre­sja psy­cho­tycz­na)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) psych. med. wła­ści­wy psy­cho­zie, cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się psy­cho­zą

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. psychika ż., psychoza ż.

 przysł. psychotycznie

Wiktionary


psychotyk

osoba cier­pią­ca na psy­cho­zę


SJP.pl


psychotyzm

skłon­ność do za­bu­rzeń cha­rak­te­ru


SJP.pl


psychowashing

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) nie­e­tycz­na te­o­ria lub prak­ty­ka, która używa ter­mi­nów z za­kre­su psy­cho­lo­gii w celu wpły­wa­nia, oszu­ki­wa­nia albo ma­ni­pu­lo­wa­nia jed­nost­ka­mi lub gru­pa­mi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) psychościema

Wiktionary


psychoza

1. cho­ro­ba psy­chicz­na cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się ogra­ni­cze­niem lub utra­tą zdol­no­ści kry­tycz­nej oceny rze­czy­wi­sto­ści, zmien­no­ścią na­stro­ju i wy­stę­po­wa­niem uro­jeń, za­bu­rze­nia­mi w my­śle­niu i dzia­ła­niu, np. pa­ra­no­ja;
2. stan szcze­gól­nej po­dat­no­ści na jakiś na­strój


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. psych. cho­ro­ba psy­chicz­na ob­ja­wia­ją­ca się ha­lu­cy­na­cja­mi, uro­je­nia­mi, nie­zdol­no­ścią do współ­ży­cia spo­łecz­ne­go;

 (1.2) książk. przen. skłon­ność do ule­ga­nia in­ten­syw­nym emo­cjom, na­stro­jom, szcze­gól­nie sze­rzą­cym się w ja­kiejś zbio­ro­wo­ści

Wiktionary

Nie mylić z: psy­cho­pa­tią.

Psy­cho­za (gr. "psy­che" – dusza i "osis" – sza­leń­stwo, stan psy­cho­tycz­ny, za­bu­rze­nie psy­cho­tycz­ne) – w psy­chia­trii okre­śle­nie to oz­na­cza stan umy­słu, w któ­rym na sku­tek za­kłó­ceń w po­strze­ga­niu (per­cep­cji) rze­czy­wi­sto­ści, a cza­sem także za­bu­rzeń świa­do­mo­ści, osoba ma trud­ność z odróż­nie­niem tego, co jest rze­czy­wi­ste, a co nie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Z po­wo­du swo­jej przew­le­kłej psy­cho­zy tra­fił do szpi­ta­la psy­chia­trycz­ne­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: psɨˈxɔza, AS: psyχoza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. psychika ż., psychotyk m., psychotyczka ż.

 przym. psychotyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) histeria

Wiktionary


psychozabawa

za­ba­wa przy­go­to­wa­na w po­sta­ci te­stów, wska­zu­ją­ca ja­kieś cechy osoby te­sto­wa­nej, zgod­nie z opra­co­wa­ny­mi wcze­śniej ze­sta­wa­mi od­po­wie­dzi


SJP.pl


psychoznawczy

rzad­ko: cha­rak­te­ry­stycz­ny dla za­in­te­re­so­wań ludz­ką psy­chi­ką


SJP.pl


psychozomimetyczny

w psy­chia­trii, far­ma­ko­lo­gii: ma­ją­cy wła­ści­wo­ści ha­lu­cy­no­gen­ne i mo­gą­cy wy­wo­łać psy­cho­zę doś­wiad­czal­ną; psy­cho­dys­lep­tycz­ny, psy­cho­mi­me­tycz­ny


SJP.pl


psychrofil

or­ga­nizm ży­ją­cy w ni­skich tem­pe­ra­tu­rach; krio­fil, chio­no­fil


SJP.pl


psychrofit

ro­śli­na wy­ka­zu­ją­ca cechy kse­ro­mor­ficz­ne, wy­stę­pu­ją­ca w pół­noc­nych sze­ro­ko­ściach ge­o­gra­ficz­nych lub wy­so­ko w gó­rach


SJP.pl

Psy­chro­fit (gr. ψυχρος "psy­chrós" – zimny + φυτό "fito" – ro­śli­na) – ro­śli­ny o bu­do­wie kse­ro­mor­ficz­nej, tj. wska­zu­ją­cej na adap­ta­cję do życia w wa­run­kach o ogra­ni­czo­nej do­stęp­no­ści wody, wy­stę­pu­ją­ce w kli­ma­cie chłod­nym, także na sied­li­skach wil­got­nych. Bu­do­wa tych ro­ślin służy oszczęd­ne­mu go­spo­da­ro­wa­niu wodą po­nie­waż w ob­sza­rach ich wy­stę­po­wa­nia utrud­nio­na jest do­stęp­ność do niej w wa­run­kach ni­skich tem­pe­ra­tur.

Wikipedia


psychrometr

przy­rząd do ob­ser­wa­cji względ­nej wil­got­no­ści po­wie­trza


SJP.pl


psychuszka

po­tocz­na nazwa szpi­ta­la psy­chia­trycz­ne­go w ZSRR, zwła­szcza roz­pa­try­wa­ne­go jako miej­sce prze­trzy­my­wa­nia dy­sy­den­tów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) za­kład lub szpi­tal psy­chia­trycz­ny wy­ko­rzy­sty­wa­ny przez wła­dze jako forma re­pre­sji;

Wiktionary

Psy­chusz­ka – po­tocz­na nazwa szpi­ta­la psy­chia­trycz­ne­go w ZSRR, sta­no­wią­ce­go miej­sce prze­trzy­my­wa­nia dy­sy­den­tów.

Do roku 1989 psy­chusz­ki pod­le­ga­ły ra­dziec­kie­mu mi­ni­ster­stwu spraw wew­nętrz­nych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ra­dziec­ki dy­sy­dent Wła­di­mir Bu­kow­ski zo­stał pod­da­ny przy­mu­so­we­mu „le­cze­niu” w tzw. psy­chusz­ce.

 (1.1) Ko­lej­nym uspra­wied­li­wie­niem „psy­chusz­ki“ i ubez­włas­no­wol­nie­nia stał się też rze­ko­my an­ty­se­mi­tyzm Bąka, choć był za­ko­cha­nym w an­ty­ku hu­ma­ni­stą.

 (1.1) W celu prze­trzy­my­wa­nia coraz więk­szej licz­by osa­dzo­nych stwo­rzo­no sieć psy­chu­szek, które łą­czy­ły funk­cje szpi­ta­li i zwy­kłych wię­zień (…)

 (1.1) ''Wła­dza so­wiec­ka do cza­sów Gor­ba­czo­wa za­cie­kle zwal­cza­ła wszel­kie prze­ja­wy tej dzia­łal­no­ści, umie­szcza­jąc jej człon­ków w „psy­chusz­kach” (szpi­ta­lach psy­chia­trycz­nych), w wię­zie­niach czy też ska­zu­jąc ich na ze­sła­nie.

Wiktionary


psydia

drze­wo lub krzew z ro­dzi­ny mir­to­wa­tych, upra­wia­ne m.in. dla smacz­nych owo­ców w kształ­cie grusz­ki; guawa, gwa­ja­wa, gu­a­ja­wa, gu­ja­wa, grusz­la


SJP.pl


psyk

dźwięk wy­da­wa­ny przy uci­sza­niu kogoś; psy­ka­nie


SJP.pl


psykać

wy­da­wać sy­czą­ce dźwię­ki w celu uci­sze­nia kogoś lub wy­ra­że­nia de­za­pro­ba­ty


SJP.pl


psylle

na­dro­dzi­na owa­dów z rzędu plusk­wia­ków; mio­dów­ki, ko­lisz­ki


SJP.pl


psylocybina

al­ka­lo­id o wła­ści­wo­ściach psy­cho­de­licz­nych, wy­stę­pu­ją­cy w grzyb­kach ha­lu­cy­no­gen­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) chem. or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny o wła­ści­wo­ściach psy­cho­de­licz­nych;

Wiktionary

Psy­lo­cy­bi­na, 4-PO-DMT – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy tryp­ta­min, al­ka­lo­id o wła­ści­wo­ściach psy­cho­de­licz­nych wy­stę­pu­ją­cy na­tu­ral­nie w set­kach ga­tun­ków grzy­bów psy­lo­cy­bi­no­wych, m.in. w "Psi­lo­cy­be cu­ben­sis" i "Psi­lo­cy­be se­mi­lan­ce­a­ta". Psy­lo­cy­bi­na obok LSD jest naj­bar­dziej po­pu­lar­nym i naj­czę­ściej uży­wa­nym psy­cho­de­li­kiem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ba­da­nia wy­ka­za­ły obec­ność psy­lo­cy­bi­ny.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. psylocybinowy

Wiktionary


psylocybinowy

grzy­by psy­lo­cy­bi­no­we - grzy­by o wła­ści­wo­ściach ha­lu­cy­no­gen­no-psy­cho­de­licz­nych


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy psy­lo­cy­bi­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. psylocybina ż.

Wiktionary


psylocyna

al­ka­lo­id, po­chod­na tryp­ta­mi­ny, sub­stan­cja psy­cho­ak­tyw­na


SJP.pl

Psy­lo­cy­na, 4-HO-DMT – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, psy­cho­de­licz­na sub­stan­cja psy­cho­ak­tyw­na, al­ka­lo­id grzy­bów "Psi­lo­cy­be spp." po­chod­na tryp­ta­mi­ny. W na­tu­rze zwy­kle wy­stę­pu­je razem z psy­lo­cy­bi­ną i ba­e­o­cy­sty­ną.

Struk­tu­ral­nie psy­lo­cy­na jest bar­dzo po­dob­na do innej sub­stan­cji psy­cho­de­licz­nej, rów­nież wy­stę­pu­ją­cej w na­tu­rze, bu­fo­te­ni­ny.

Wikipedia


psylofit

nie­wiel­ki pa­prot­nik ko­pal­ny; pra­pa­proć


SJP.pl


psylofity

nie­wiel­ki pa­prot­nik ko­pal­ny; pra­pa­proć


SJP.pl

Psy­lo­fi­ty ("Psi­lop­hy­ta" He­int­ze) – gro­ma­da ro­ślin ko­pal­nych, naj­pier­wot­niej­szych, pio­nier­skich ro­ślin lą­do­wych. Po­ja­wi­ły się w lud­lo­wie a wy­mar­ły w de­wo­nie. Naj­praw­do­po­dob­niej od psy­lo­fi­tów wy­wo­dzą się pa­prot­ni­ki.

Współ­czes­ne prace po­da­ją, że psy­lo­fi­ty to tak­son po­li­fi­le­tycz­ny, obej­mu­ją­cy trzy nie­spo­krew­nio­ne bli­żej ze sobą gro­ma­dy: ry­nio­fi­ty, try­me­ro­fi­ty i zo­ste­ro­fi­lo­fi­ty.

Wikipedia


psylomelan

uwod­nio­ny tle­nek man­ga­nu


SJP.pl

Psy­lo­me­lan ("ro­ma­ne­chit") – drob­no­ziar­ni­sta lub skry­to­kry­sta­licz­na mie­sza­ni­na tlen­ków baru i man­ga­nu. Daw­niej uwa­ża­na była za odręb­ny mi­ne­rał.

Nazwa mi­ne­ra­łu wy­wo­dzi się od grec­kie­go "psi­los = gład­ki (nagi)" i "melas = czar­ny", co jest zwią­za­ne z barwą i wy­glą­dem sku­pień tej sub­stan­cji.

Wikipedia


psylotowe

przed­sta­wi­ciel typu ro­ślin na­le­żą­ce­go do grupy pa­prot­ni­ków


SJP.pl


psylotowy

przed­sta­wi­ciel typu ro­ślin na­le­żą­ce­go do grupy pa­prot­ni­ków


SJP.pl


psyt

wy­krzy­knik na­ka­zu­ją­cy za­cho­wa­nie ciszy, spo­ko­ju; psyk


SJP.pl


psz

skrót od: Pol­skie Siły Zbroj­ne (na Za­cho­dzie)


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • PSZ – Pol­skie Siły Zbroj­ne
    • Pol­skie Siły Zbroj­ne (1939–1947)
    • Pol­skie Siły Zbroj­ne w ZSRR (1941–1942)
    • Pol­skie Siły Zbroj­ne w ZSRR (1943–1944)
    • Pol­skie Siły Zbroj­ne w Wiel­kiej Bry­ta­nii (1940-1947)
  • PSZ – Pol­ska Siła Zbroj­na (niem. Pol­nis­che Wehr­macht)
  • PSZ – Po­do­fi­cer­ska Szko­ła Za­wo­do­wa
  • PSZ – Pol­skie Siły Za­da­nio­we część PKW Af­ga­ni­stan (SZ RP w Af­ga­ni­sta­nie)
  • PSZ – Pu­blicz­na Służ­ba Za­trud­nie­nia

Wikipedia


pszawetia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) hist. geogr. kra­i­na hi­sto­rycz­na w pół­noc­no-wschod­niej Gruz­ji

Wiktionary


pszcz.

skrót od: pszcze­lar­stwo, pszcze­lar­ski


SJP.pl


pszczel

naz­wi­sko


SJP.pl


pszczel.

skrót od: pszcze­lar­stwo, pszcze­lar­ski (czy­ta­ny jako cały, od­mien­ny wyraz)


SJP.pl


pszczelarka

→ pszcze­larz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pszcz. ko­bie­ta ho­du­ją­ca pszczo­ły w celu uzy­ska­nia pro­duk­tów pszcze­lich, ta­kich jak miód, wosk, pyłek, pierz­ga, pro­po­lis lub za­pew­nie­nia do­sta­tecz­nej ilo­ści pszczół do za­py­la­nia użyt­ków rol­nych

Wiktionary

Patrz:

pszczelarz

Wymowa:

IPA: pʃt͡ʃɛˈlarka, AS: pščelarka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pszczoła ż., pszczółka ż., pszczelarstwo n.

:: fm. pszczelarz mos.

 przym. pszczelarski, pszczeli

Wiktionary


pszczelarski

do­ty­czą­cy pszcze­la­rza, pszcze­lar­stwa


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do pszcze­lar­stwa lub pszcze­la­rzy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pszczelarka ż., pszczelarstwo n., pszczelarz m., pszczoła ż., pszczółka ż.

 przym. pszczeli

Wiktionary


pszczelarstwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) roln. ho­dow­la pszczół;

Wiktionary

Pszcze­lar­stwo – rze­mio­sło (pier­wot­nie rol­ni­cze) zaj­mu­ją­ce się ho­dow­lą pszczół, wy­wo­dzą­ce się od bart­nict­wa. Od­mien­nym po­ję­ciem jest "pszczel­nict­wo", czyli nauka o pszcze­lar­stwie.

Pszczo­ły utrzy­my­wa­ne są w ulach. Zbiór uli na­zy­wa­ny jest pa­sie­ką. W za­leż­no­ści od sto­so­wa­nej go­spo­dar­ki pa­siecz­nej roz­róż­nia się pa­sie­ki sta­cjo­nar­ne i pa­sie­ki wę­drow­ne.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jacek zaj­mu­je się pszcze­lar­stwem z za­mi­ło­wa­niem tak jak jego oj­ciec.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃt͡ʃɛˈlarstfɔ, AS: pščelarstfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pszczoła ż., pszczółka ż., pszczelarz m., pszczelarka ż., pszczelnictwo n., pszczelnik m., pszczelenie n., pszczolinka ż., Pszczelnik m.

 czas. pszczelić się ndk.

 przym. pszczelarski, pszczeli, pszczelni, pszczelniczy, pszczelny

Wiktionary


pszczelarz

czło­wiek zaj­mu­ją­cy się ho­dow­lą pszczół


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pszcz. osoba ho­du­ją­ca pszczo­ły w celu uzy­ska­nia pro­duk­tów pszcze­lich, ta­kich jak miód, wosk, pyłek, pierz­ga, pro­po­lis lub za­pew­nie­nia do­sta­tecz­nej ilo­ści pszczół do za­py­la­nia użyt­ków rol­nych

Wiktionary

Pszcze­larz, bart­nik – osoba zaj­mu­ją­ca się pracą w pa­sie­ce lub barci, przy pszczo­łach. Jest to zawód skla­sy­fi­ko­wa­ny w Pol­sce roz­po­rzą­dze­niem Mi­ni­stra Ro­dzi­ny, Pracy i Po­li­ty­ki Spo­łecz­nej z dnia 21 paź­dzier­ni­ka 2025 r. w spra­wie kla­sy­fi­ka­cji za­wo­dów i spe­cjal­no­ści na po­trze­by rynku pracy ().

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pszcze­larz wy­cią­gnął z ula pla­ster miodu.

 (1.1) Świę­ty Am­bro­ży jest pa­tro­nem pszcze­la­rzy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʃt͡ʃɛlaʃ, AS: pščelaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pszczoła ż., pszczółka ż., pszczelarstwo n.

:: fż. pszczelarka ż.

 przym. pszczelarski, pszczeli

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pasiecznik, przest. pszczelnik, daw. bartnik

Wiktionary


pszczeli

zwią­za­ny z pszczo­ła­mi, skła­da­ją­cy się z pszczół, pro­du­ko­wa­ny przez pszczo­ły (np. miód pszcze­li, rój pszcze­li)


SJP.pl

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) na­le­żą­cy do pszczo­ły

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (2.1) zwią­za­ny z pszczo­łą, do­ty­czą­cy pszczo­ły

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (3.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pszczo­ły, ma­ją­cy cechy pszczo­ły

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Zwo­len­ni­cy tra­dy­cji mogą kupić świe­ce wy­ko­na­ne cał­ko­wi­cie z wosku pszcze­le­go, wy­dzie­la­ją­ce pod­czas pa­le­nia spe­cy­ficz­ny za­pach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʃt͡ʃɛlʲi, AS: pščelʹi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pszczelarka ż., pszczółka ż., pszczoła ż., pszczelarz mos., pszczelarstwo n.

 przym. pszczelarski

Wiktionary


pszczelnictwo

prze­sta­rza­łe: pszcze­lar­stwo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) eduk. nauka o pszcze­lar­stwie

 (1.2) pszcz. ogół za­gad­nień zwią­za­nych z ho­dow­lą pszczół

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pszczoła ż., pszczelarstwo n., pszczelnik mrz.

 przym. pszczelniczy

Wiktionary


pszczelniczy

prze­sta­rza­łe: do­ty­czą­cy pszcze­lar­stwa, pszcze­la­rza; pszcze­lar­ski


SJP.pl


pszczelnik

ro­śli­na spo­ty­ka­na na su­chych, le­śnych lub ste­po­wych te­re­nach Azji i ob­sza­rów śró­dziem­no­mor­skich


SJP.pl

Pszczel­nik (do 1945 niem. "Kuh­damm") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie my­śli­bor­skim, w gmi­nie My­śli­bórz.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa go­rzow­skie­go.

W po­bli­żu miej­sco­wo­ści znaj­du­je się Je­zio­ro Zie­lin.

Wikipedia


pszczenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pszczyć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʃt͡ʃɛ̃ɲɛ, AS: pščẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pszczyć

Wiktionary


pszczew

wieś w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś w za­chod­niej Pol­sce;

Wiktionary

Pszczew (pol. hist. „Pczew”) – wieś o cha­rak­te­rze miej­skim w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim, w po­wie­cie mię­dzy­rzec­kim, w gmi­nie Pszczew. Sie­dzi­ba gminy Pszczew. Daw­niej mia­sto – lo­ka­cja w 1288 roku, zde­gra­do­wa­ny w 1945 roku.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pʃt͡ʃɛf, AS: pščef

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pszczewianin m., pszczewianka ż.

 przym. pszczewski

Wiktionary


pszczewski

przy­miot­nik od: Pszczew


SJP.pl


pszczolinka

owad błon­kos­krzy­dły z pszczo­ło­wa­tych


SJP.pl

Pszczo­lin­ka ("An­dre­na") – ro­dzaj błon­kó­wek z ro­dzi­ny pszczo­lin­ko­wa­tych. Obej­mu­je ponad 1500 opi­sa­nych ga­tun­ków. Przed­sta­wi­cie­le za­miesz­ku­ją Stary Świat i Ame­ry­kę Pół­noc­ną. Są sa­mot­ni­ca­mi gnia­zdu­ją­cy­mi w gle­bie lub szcze­li­nach skał i murów.

Wikipedia


pszczolinkowate

o ce­chach pszczo­lin­ko­wa­tych (ro­dzi­na pszczół)


SJP.pl

Pszczo­lin­ko­wa­te (An­dre­ni­dae) – ro­dzi­na owa­dów błon­kos­krzy­dłych na­le­żą­ca do na­dro­dzi­ny pszczół. Obej­mu­je ponad 2500 opi­sa­nych ga­tun­ków. Cha­rak­te­ry­stycz­na jest dla nich obec­ność szwów pod­czuł­ko­wych, które łą­cząc się ze szwem epi­sto­mal­nym na­da­ją pod­czuł­ko­wej czę­ści twa­rzy pro­sto­kąt­ny kształt.

Wikipedia


pszczolinkowaty

o ce­chach pszczo­lin­ko­wa­tych (ro­dzi­na pszczół)


SJP.pl


pszczonów

Pszczo­nów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie skier­nie­wic­kim, w gmi­nie Maków.

W roku 1579 na­le­żał do wło­ści ar­cy­bi­sku­pa gnieź­nień­skie­go.

Wieś ar­cy­bi­skup­stwa gnieź­nień­skie­go w ziemi so­cha­czew­skiej wo­je­wództ­wa raw­skie­go w 1792 roku.

Wikipedia


pszczoła

owad, ży­ją­cy w ro­jach, ho­do­wa­ny ze wzglę­du na miód i wosk


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ent. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Apis mel­li­fe­ra|ref=tak., pszczo­ła miod­na, la­ta­ją­cy owad wyt­wa­rza­ją­cy miód, ży­ją­cy w zor­ga­ni­zo­wa­nych spo­łecz­no­ściach;

 (1.2) ent. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Apis|ref=tak., ro­dzaj owa­dów z ro­dzi­ny pszczo­ło­wa­tych

 (1.3) ent. lm. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Apo­i­dea|ref=tak., owad z na­dro­dzi­ny pszczół z rzędu błon­kos­krzy­dłych;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pszczo­ły zbie­ra­ją pyłek kwia­tów.

 (1.1) Wra­ca­ją­cym z łąki pszczo­łom zda­rza się ude­rzać swoją głów­ką sio­stry po­zo­sta­ją­ce w ulu. W ten spo­sób ostrze­ga­ją je przed czy­ha­ją­cym na zew­nątrz nie­bez­pie­czeń­stwem.

 (1.2) Nie wszyst­kie ga­tun­ki pszczół zo­sta­ły udo­mo­wio­ne.

 (1.3) Trzmie­le to duże, wło­cha­te pszczo­ły sza­no­wa­ne przez ludzi za ich pra­co­wi­tość i ła­god­ność.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʃt͡ʃɔwa, AS: pščou̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pszczelarstwo n., pszczelnictwo n., pszczolnictwo n., pszczelarz m., pszczolarz m., pszczelarka ż., pszczolinka ż., pszczołowate nmos., pszczoły nmos.

:: zdrobn. pszczółka ż.

 czas. pszczelić się ndk.

 przym. pszczeli, pszczoli, pszczelarski, pszczolarski, pszczelny, pszczelniczy, pszczołowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk bina, fezeła

Wiktionary


pszczoło-jamnik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) daw. zool. zob. ratel.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Skóra na grzbie­cie pszczo­ło-jam­ni­ka jest gruba i sztyw­na.

Wiktionary


pszczołojad

1. ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny ja­strzę­bio­wa­tych; trzmie­lo­jad zwy­czaj­ny;
2. żołna pszczo­ło­jad - ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny żołn


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pszczo­ło­jad, trzmie­lo­jad zwy­czaj­ny – ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny ja­strzę­bio­wa­tych
  • pszczo­ło­jad, żołna pszczo­ło­jad – ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny żołn

Wikipedia


pszczołowate

o ce­chach pszczo­ło­wa­tych (ro­dzi­na owa­dów)


SJP.pl

Pszczo­ło­wa­te (Api­dae) – ro­dzi­na owa­dów z rzędu błon­kos­krzy­dłych i na­dro­dzi­ny Apo­i­dea. Obej­mu­je ponad 5800 opi­sa­nych ga­tun­ków.

Wikipedia


pszczołowaty

o ce­chach pszczo­ło­wa­tych (ro­dzi­na owa­dów)


SJP.pl


pszczołowiec

bar­ciel pszczo­ło­wiec - ga­tu­nek chrzą­szcza z ro­dzi­ny prze­kra­sko­wa­tych


SJP.pl


pszczoły

owad, ży­ją­cy w ro­jach, ho­do­wa­ny ze wzglę­du na miód i wosk


SJP.pl

Pszczo­ły (Ant­hop­hi­la, Api­for­mes) – mo­no­fi­le­tycz­na grupa owa­dów bez usta­lo­nej rangi tak­so­no­micz­nej w obrę­bie na­dro­dzi­ny Apo­i­dea z rzędu błon­kos­krzy­dłych.

Wikipedia


pszczołówka

owad z rzędu błon­kó­wek


SJP.pl


pszczyna

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w po­łud­nio­wej czę­ści Pol­ski;

Wiktionary

Pszczy­na ( Pless, rów­nież Pleß; Pština) – mia­sto w po­łud­nio­wej Pol­sce, w wo­je­wództ­wie ślą­skim, sie­dzi­ba władz po­wia­tu pszczyń­skie­go i gminy miej­sko-wiej­skiej Pszczy­na. Czę­sto na­zy­wa­ne Perłą Gór­ne­go Ślą­ska.

We­dług da­nych GUS z 30 czerw­ca 2023 r., mia­sto było za­miesz­ki­wa­ne przez 25,177 osób.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpʃt͡ʃɨ̃na, AS: pščỹna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pszczynianin mos., pszczynianka ż.

 przym. pszczyński

Wiktionary


pszczynianin

miesz­ka­niec Pszczy­ny (mia­sta w po­łud­nio­wej Pol­sce)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Pszczy­ny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃt͡ʃɨ̃ˈɲä̃ɲĩn, AS: pščỹńä̃ńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pszczyna ż.

:: fż. pszczynianka ż.

 przym. pszczyński

Wiktionary


pszczynianka

miesz­kan­ka Pszczy­ny (mia­sta w po­łud­nio­wej Pol­sce)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Pszczy­ny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃt͡ʃɨ̃ˈɲãnka, AS: pščỹńãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pszczyna ż.

:: fm. pszczynianin mos.

 przym. pszczyński

Wiktionary


pszczyć

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) rzad. bły­szczeć, lśnić

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃt͡ʃɨt͡ɕ, AS: pščyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pszczenie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gwara. pscyć, psceć (psceć się); stpol. plszczyć

Wiktionary


pszczyński

zwią­za­ny z mia­stem Pszczy­na, do­ty­czą­cy mia­sta Pszczy­na


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Pszczy­ny, zwią­za­ny z Pszczy­ną

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bę­dzie okaz­ja, by zwie­dzić Park Pszczyń­ski, gdzie ho­do­wa­ne są żubry, jest pole gol­fo­we i pałac ma­gnac­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʃt͡ʃɨ̃j̃sʲci, AS: pščỹĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pszczyna ż., pszczynianin mos., pszczynianka ż.

Wiktionary


pszczółecki

przy­miot­nik od: Pszczół­ki


SJP.pl


pszczółeczka

zdrob­nie­nie od: pszczół­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: pszczo­ła

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃt͡ʃuˈwɛt͡ʃka, AS: pščuu̯ečka

Wiktionary


pszczółka

zdrob­nie­nie od: pszczo­ła


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: pszczo­ła

 (1.2) pot. mot. cię­ża­rów­ka Star 660

 (1.3) kulin. od­mia­na cia­sta

Wiktionary

Pszczół­ka – cza­so­pis­mo o cha­rak­te­rze spo­łecz­no-po­li­tycz­nym, wy­da­wa­ne we­spół z „Wień­cem” w Ga­li­cji na prze­ło­mie XIX i XX w.

Tytuł za­ło­żo­no w Kra­ko­wie ok. 1860 jako ty­god­nik. W 1875 jego re­dak­to­rem zo­stał ks. Sta­ni­sław Sto­ja­łow­ski, który wy­da­wał je we Lwo­wie a póź­niej w Cie­szy­nie, Wied­niu, Biel­sku (Biel­sku-Bia­łej). Od 1900 roku pod nazwą „Wie­niec-Pszczół­ka”.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pszczół­ki były pa­tro­nem grupy przedsz­kol­nej mojej córki.

 (1.1) Złoto pro­mie­ni sło­necz­nych sta­wa­ło się coraz czer­wień­sze, pszczół­ki wró­ci­ły do ula, śpiew pta­sząt po­czął mil­knąć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʃt͡ʃuwka, AS: pščuu̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pszczelarka ż., pszczoła ż., pszczelarstwo n., pszczelarz mos.

 przym. pszczeli, pszczelarski

Wiktionary


pszczółki

zdrob­nie­nie od: pszczo­ła


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pszczół­ki – wieś w woj. łódz­kim, w pow. beł­cha­tow­skim, w gmi­nie Zelów
  • Pszczół­ki – część wsi Raj­brot w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. bo­cheń­skim, w gmi­nie Lip­ni­ca Mu­ro­wa­na
  • Pszczół­ki – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. gdań­skim, w gmi­nie Pszczół­ki
  • Pszczół­ki – część wsi Woź­ni­ce w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. mrą­gow­skim, w gmi­nie Mi­ko­łaj­ki
  • Pszczół­ki – sta­cja ko­le­jo­wa
  • Pszczół­ki – gmina wiej­ska
  • Pszczół­ki – dawna gro­ma­da
  • Pszczół­ki Górne, Pszczół­ki-Szer­sze­nie, Pszczół­ki-Czu­ba­ki, Mo­czy­dły-Pszczół­ki
  • Pszczół­ki Wą­sko­to­ro­we

Wikipedia


pszczółkowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Pszczół­kow­ski (ur. 1974) – hi­sto­ryk, ge­ne­a­log
  • Be­ne­dykt Pszczół­kow­ski (ur. 1951) – po­li­tyk, rol­nik
  • Ed­mund Pszczół­kow­ski (1904-1997) – ge­ne­rał bry­ga­dy, poseł
  • Ju­lian Pszczół­kow­ski (zm. 1945) – ko­men­dant II okrę­gu Na­ro­do­wych Sił Zbroj­nych
  • Mi­chał Pszczół­kow­ski (ur. 1981) – hi­sto­ryk sztu­ki
  • Piotr Pszczół­kow­ski (ur. 1970) – ad­wo­kat, poseł, sę­dzia Try­bu­na­łu Kon­sty­tu­cyj­ne­go

Wikipedia


pszenica

1. ro­śli­na rocz­na z ro­dzi­ny traw, jedno z naj­po­pu­lar­niej­szych zbóż upra­wia­ne na wszyst­kich kon­ty­nen­tach;
2. ziar­no tej ro­śli­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Tri­ti­cum|L.|ref=tak., ro­śli­na zbo­żo­wa z ro­dzi­ny wiech­li­no­wa­tych;

 (1.2) roln. ziar­no psze­ni­cy (1.1)

 (1.3) gw-pl|Bu­ko­wi­na. kutia

Wiktionary

Psze­ni­ca ("Tri­ti­cum" L.) – ro­dzaj zbóż z ro­dzi­ny wiech­li­no­wa­tych. Po­cho­dzi z po­łud­nio­wo-za­chod­niej i środ­ko­wej Azji. Wy­róż­nia się około 20 ga­tun­ków psze­ni­cy i około 10 mie­szań­ców mię­dzy­ga­tun­ko­wych. Oprócz jęcz­mie­nia jest naj­daw­niej upra­wia­nym zbo­żem. Zaj­mu­je trze­cie (po ku­ku­ry­dzy i ryżu) miej­sce w świa­to­wej pro­duk­cji zbóż. W 2018 roku pro­duk­cja na świe­cie wy­nio­sła 734 045 174 ton.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Psze­ni­ca jest zbo­żem o wy­so­kiej wy­daj­no­ści plo­nów.

 (1.2) Po dwu­dzie­stu dniach na bal­ko­nie roiło się od go­łę­bi. O stra­wę dla nich dbają wła­ści­cie­le miesz­ka­nia - do­kar­mia­ją ptaki psze­ni­cą i kaszą gry­cza­ną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃɛ̃ˈɲit͡sa, AS: pšẽńica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pszonka ż., Pszenno n., pszono n., pszeniec m.

:: zdrobn. pszeniczka ż.

 przym. pszenny, pszeniczny

Wiktionary


pszenicki

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Psze­nic­ki (1869–1941) – pol­ski in­ży­nier
  • (Lud­wik) Krzysz­tof Psze­nic­ki (* 1945) – pol­ski dzien­ni­karz ra­dio­wy

Wikipedia


pszeniczanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) słoma z psze­ni­cy uży­wa­na jako pasza dla zwie­rząt

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) […] a je­że­li długą mają dawać słomę, czy ow­sian­kę, czy psze­ni­czan­kę, czy jaką inną słomę, to ją wprzó­dy po­prze­rzy­na­ją […].

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pszenica

 przym. pszeniczny

Wiktionary


pszeniczka

zdrob­nie­nie od: psze­ni­ca


SJP.pl


pszenicznik

ryba po­dob­na do kar­pia; ka­li­niak, lin, ocze­ret­niak


SJP.pl


pszeniczny

przy­miot­nik od: psze­ni­ca; pszen­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z psze­ni­cą, do­ty­czą­cy psze­ni­cy

 (1.2) wy­ko­na­ny z psze­ni­cy, za­wie­ra­ją­cy psze­ni­cę

 (1.3) o ko­lo­rze przy­po­mi­na­ją­cym doj­rza­łe kłosy psze­ni­cy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pszenica ż., Pszeniczyna ż., pszenicznik m., pszeniczanka ż.

 przym. pszenny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) pszenny

Wiktionary


pszeniczysko

pole po ze­bra­niu ros­ną­cej na nim psze­ni­cy


SJP.pl


pszeniec

ro­śli­na o jas­no­żół­tych kwia­tach, wy­stę­pu­je głów­nie w la­sach i na tor­fo­wi­skach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Me­lam­py­rum|L.|ref=tak., ro­dzaj jed­no­rocz­nych ro­ślin ziel­nych z ro­dzi­ny za­ra­zo­wa­tych;

Wiktionary

Psze­niec ("Me­lam­py­rum") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny za­ra­zo­wa­tych, daw­niej za­li­cza­ny do tra­dy­cyj­nie sze­ro­ko uj­mo­wa­nej ro­dzi­ny trę­dow­ni­ko­wa­tych. Na­le­ży tu 38 ga­tun­ków wy­stę­pu­ją­cych w stre­fie umiar­ko­wa­nej pół­ku­li pół­noc­nej. Są to pół­pa­so­ży­ty, któ­rych go­spo­da­rza­mi są ro­śli­ny z róż­nych ro­dzin i sied­lisk. Ro­dzaj wy­róż­nia się w ro­dzi­nie za­ra­zo­wa­tych sto­sun­ko­wo du­ży­mi i nie­licz­ny­mi na­sio­na­mi, za­o­pa­trzo­ny­mi w ela­jo­so­my, dzię­ki czemu są one roz­prze­strze­nia­ne przez mrów­ki.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. pszenica ż.

Wiktionary


pszenno

Pszen­no ( "We­i­zen­ro­dau") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie świd­nic­kim, w gmi­nie Świd­ni­ca. W 2019 miej­sco­wość li­czy­ła 1744 miesz­kań­ców i było naj­więk­szą miej­sco­wo­ścią gminy Świd­ni­ca.

Pszen­no, no­to­wa­ne w do­ku­men­tach jako We­i­sin­rod lub Wi­syn­ge­ro­de, było lo­ko­wa­ne na pra­wie nie­miec­kim w 1243 roku.

Wikipedia


pszenno-buraczany

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) roln. o gle­bie: na­da­ją­cy się pod upra­wę psze­ni­cy i bu­ra­ków

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) przen. iron. pro­stac­ki i nie­o­krze­sa­ny; także. świad­czą­cy o pro­stact­wie i nie­o­krze­sa­niu

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) przaśny, siermiężny, prostacki, prymitywny, pospolity, plebejski, wulgarny, ordynarny, trywialny, niewybredny, niesmaczny; przest. gminny

Wiktionary


pszenny

1. od­no­szą­cy się do psze­ni­cy; psze­nicz­ny
2. zro­bio­ny z ziarn psze­ni­cy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do psze­ni­cy; psze­nicz­ny

 (1.2) zro­bio­ny z ziarn psze­ni­cy

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Bar­dzo lubię pszen­ne bułki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʃɛ̃nːɨ, AS: pšẽ•ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pszenica ż.

 przym. pszeniczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pszeniczny

Wiktionary


pszenżytni

→ pszen­ży­to


SJP.pl

Patrz:

pszenżyto

pszenżyto

1. mię­dzy­ga­tun­ko­wa krzy­żów­ka, hy­bry­da żyta i psze­ni­cy; tri­ti­ca­le;
2. ziar­no tej ro­śli­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) roln. sztucz­na hy­bry­da żyta i psze­ni­cy;

Wiktionary

Pszen­ży­to ("×Tri­ti­co­se­ca­le") – mie­sza­niec zbóż na­le­żą­cy do ro­dzi­ny wiech­li­no­wa­tych. Nie­płod­ne mie­szań­ce psze­ni­cy i żyta opi­sa­ne zo­sta­ły po raz pier­wszy w 1875, w 1889 od­kry­ty zo­stał płod­ny mie­sza­niec. Pow­stał praw­do­po­dob­nie w wy­ni­ku pod­wo­je­nia licz­by chro­mo­so­mów w pier­wot­nym mie­szań­cu.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pʃɛ̃n͇ˈʒɨtɔ, AS: pšẽṇžyto

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. żyto n.

Wiktionary


pszociel

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. krew­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. pszociołka ż.

Wiktionary


pszociołka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. krew­na

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pszociel mos.

Wiktionary


pszok

skró­to­wiec w funk­cji rze­czow­ni­ka ro­dza­ju mę­skie­go

 (1.1) = Punkt Se­lek­tyw­ne­go Zbie­ra­nia Od­pa­dów Ko­mu­nal­nych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­kres dzia­ła­nia PSZOK-u okre­śla wła­ści­wa rada gminy na dro­dze uchwa­ły. Oz­na­cza to, że mi­ni­mal­ny ka­ta­log od­pa­dów, wyz­na­czo­ny w usta­wie z 1996 roku, może zo­stać roz­sze­rzo­ny na pod­sta­wie lo­kal­nych uwa­run­ko­wań gmin­nych.

Wiktionary


pszonaczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od pszo­nak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pszonak m.

Wiktionary


pszonacznik

ro­śli­na z ro­dzi­ny krzy­żo­wych, wy­stę­pu­ją­ca głów­nie jako chwast na po­lach


SJP.pl

Pszo­nacz­nik ("Con­rin­gia") – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny ka­pu­sto­wa­tych. Obej­mu­je 6 ga­tun­ków. Wy­stę­pu­ją one głów­nie w cen­tral­nej i po­łud­nio­wo-za­chod­niej Azji, poza tym w re­gio­nie Ka­u­ka­zu i w Eu­ro­pie. Do flory Pol­ski na­le­ży jako za­do­mo­wio­ny an­tro­po­fit pszo­nacz­nik wschod­ni ("C. orien­ta­lis").

Wikipedia


pszonak

ro­śli­na ziel­na z ro­dzi­ny krzy­żo­wych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. zwy­kle dwu­let­nia ro­śli­na o żół­tych kwia­tach ze­bra­nych w grona;

Wiktionary

Pszo­nak ("Ery­si­mum" L.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ka­pu­sto­wa­tych obej­mu­ją­cy co najm­niej 271 ga­tun­ków ro­ślin za­sied­la­ją­cych stre­fę umiar­ko­wa­ną i cie­płą pół­ku­li pół­noc­nej. Wy­stę­pu­ją głów­nie w Eu­ro­pie i Azji, tylko kilka ga­tun­ków ro­śnie dziko w Ame­ry­ce Pół­noc­nej.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpʃɔ̃nak, AS: pšõnak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pszonka ż.

:: zdrobn. pszonaczek m.

Wiktionary


pszoniak

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­to­ni Pszo­niak (1931–2018) – pol­ski aktor
  • Bar­ba­ra La­soc­ka-Pszo­niak (1933–2007) – pol­ska pe­da­gog
  • Jakub Pszo­niak (ur. 1983) – pol­ski poeta
  • Woj­ciech Pszo­niak (1942–2020) – pol­ski aktor

Wikipedia


pszonka

niska by­li­na z ro­dzi­ny ja­skro­wa­tych, kwit­ną­ca wczes­ną wios­ną, we flo­rze Pol­ski spo­ty­ka­na głów­nie w la­sach, par­kach, za­ro­ślach; ziar­no­płon wio­sen­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. pot. zob. ziar­no­płon wio­sen­ny.

Wiktionary

Pszon­ka – część wsi Łu­kó­wiec po­ło­żo­na w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie gar­wo­liń­skim, w gmi­nie Pa­ry­sów.

W dru­giej po­ło­wie XVI wiek Pszon­ka, jako wieś szla­chec­ka, po­ło­żo­na była w po­wie­cie gar­wo­liń­skim ziemi czer­skiej wo­je­wództ­wa ma­zo­wiec­kie­go.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpʃɔ̃nka, AS: pšõnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pszenica ż., pszonak m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ziarnopłon wiosenny

Wiktionary


pszono

prze­sta­rza­le: wy­młó­co­ne proso


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) daw. roln. otłu­czo­ne proso

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) 5 paź­dzier­ni­ka 2014 r. Cen­trum In­te­gra­cji Spo­łecz­nej w Dą­bro­wie brało udział w kon­kur­sie (…) na „Naj­lep­szy pro­dukt re­gio­nal­ny i lo­kal­ny – po­tra­wy z wa­rzyw i owo­ców”, gdzie za­ję­ło I miej­sce za pro­dukt – Ka­pu­sta z pszo­nem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pszenica ż.

Wiktionary


pszowianin

miesz­ka­niec Pszo­wa (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


pszowianka

miesz­kan­ka Pszo­wa (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


pszowski

przy­miot­nik od: Pszów


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od Pszów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʃɔfsʲci, AS: pšofsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pszów

Wiktionary


pszów

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w wo­je­wództ­wie ślą­skim;

Wiktionary

}|-

Pszów ( Pschow) – mia­sto w po­łud­nio­wej Pol­sce, w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie wo­dzi­sław­skim.

Pszów od XVIII w. jest jed­nym z głów­nych oś­rod­ków piel­grzym­ko­wych na Gór­nym Ślą­sku. W po­bli­żu mia­sta znaj­du­je się za­byt­ko­wa Kal­wa­ria, a w pszow­skiej ba­zy­li­ce znaj­du­je się Obraz Matki Bożej Uśmiech­nię­tej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Obraz zo­stał zwi­nię­ty w rulon i tak przy­nie­sio­ny do Pszo­wa. (Wi­ki­pe­dia)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʃuf, AS: pšuf

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pszowski

Wiktionary


pt

sym­bol pla­ty­ny, pier­wiast­ka che­micz­ne­go


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • PT – kod przy­pi­sa­ny Por­tu­ga­lii we­dług stan­dar­du ISO 3166-1 alfa-2
    • .pt – do­me­na in­ter­ne­to­wa Por­tu­ga­lii
  • PT () – Par­tia Pra­cu­ją­cych, bra­zy­lij­ska par­tia po­li­tycz­na
  • PT (ang. Pa­ci­fic Time) – czas pa­cy­ficz­ny
  • pt – punkt
  • Pt – pla­ty­na, pier­wia­stek che­micz­ny z grupy me­ta­li przej­ścio­wych, metal szla­chet­ny
  • pt. – pią­tek, dzień ty­god­nia
  • PT – czas pro­trom­bi­no­wy (me­dy­cy­na)
  • PT – fiz­jo­te­ra­pia
  • PT – guz li­ścia­sty
  • PT – pies to­wa­rzy­szą­cy
  • PT-91 – „Twar­dy”, czołg pro­duk­cji pol­skiej

Wikipedia


pt.

skrót od: pod ty­tu­łem (czy­ta­ny jako całe wy­ra­że­nie)


SJP.pl

skrót

 (1.1) = pod ty­tu­łem

 (1.2) = pią­tek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po raz pier­wszy jego wier­sze uka­za­ły się w zbio­rze pt. „Młoda po­ez­ja pol­ska”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔt‿ːɨˈtuwɛ̃m, AS: po•‿tytuu̯ẽm

Wiktionary


ptactwo

1. ogół pta­ków dzi­kich lub ho­dow­la­nych;
2. stado pta­ków


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) książk. ogół pta­ków lub ich grupa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ze zwie­rząt czy­stych i nie­czy­stych, z ptact­wa i ze wszyst­kie­go, co pełza po ziemi, po dwie sztu­ki, sa­miec i sa­mi­ca, wesz­ły do Noego, do arki, tak jak mu Bóg roz­ka­zał.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈptat͡stfɔ, AS: ptactfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ptak m., ptaszek m., ptaszyna ż., ptasznik m.

 przym. ptasi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) awifauna

Wiktionary


ptah

mit. egip. bóg czczo­ny prze­de wszyst­kim w Mem­fis, we­dług tam­tej­szej te­o­lo­gii - stwo­rzy­ciel świa­ta, do­ko­nu­ją­cy swego dzie­ła za po­mo­cą twór­cze­go słowa, wy­o­bra­ża­ny jako isto­ta w stro­ju i na­kry­ciu głowy ści­śle przy­le­ga­ją­cym do ciała


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) mi­te­gip. sta­ro­e­gip­ski bóg stwór­ca;

Wiktionary

Ptah (czyt. "pta") – bóg mem­fic­ki. W mi­to­lo­gii egip­skiej jest to bóg stwór­ca, sto­ją­cy na czele Wiel­kiej Trój­ki Bogów. Razem z lwio­gło­wą Sech­met i Ne­fer­tu­mem two­rzy­li w Mem­fis tria­dę. Kon­cep­cja re­li­gij­na gło­szą­ca pier­wszeń­stwo Ptaha ry­wa­li­zo­wa­ła z kul­tem Ra i osta­tecz­nie prze­gra­ła z nim w okre­sie Śred­nie­go Pań­stwa[].

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) We­dług niek­tó­rych podań Ptah był pra­pa­gór­kiem, który wy­ło­nił się w trak­cie two­rze­nia świa­ta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ptax, AS: ptaχ

Wiktionary


ptak

przed­sta­wi­ciel gro­ma­dy krę­gow­ców sta­ło­ciepl­nych z grupy owod­niow­ców, cha­rak­te­ry­zu­ją­cych się ja­jo­rod­no­ścią, cia­łem po­kry­tym pió­ra­mi, koń­czy­na­mi przed­ni­mi przeksz­tał­co­ny­mi w skrzy­dła, szczę­ka­mi bez­zęb­ny­mi, okry­ty­mi ro­go­wym dzio­bem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ornit. zwie­rzę opie­rzo­ne po­sia­da­ją­ce skrzy­dła i dziób;

 (1.2) pot. przen. penis

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ptak usiadł na pa­ra­pe­cie.

 (1.1) Gło­śna za­ba­wa dzie­ci pło­szy­ła ptaki.

 (1.1) Świer­got pta­ków za oknem za­po­wia­dał bli­ski świt.

 (1.2) Ptak mi wy­sta­je z roz­por­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ptak, AS: ptak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ptactwo n., ptasznictwo n., ptasznik m., ptaszarnia ż., ptasznica ż., ptaszyniec m.

:: zdrobn. ptaszek m., ptaszyna ż., ptaszę n.

:: zgrub. ptaszydło n., ptaszysko n.

 czas. ptaszkować ndk.

 przym. ptasi, ptaszniczy

 przysł. ptasio

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk ptok

Wiktionary


ptaki

przed­sta­wi­ciel gro­ma­dy krę­gow­ców sta­ło­ciepl­nych z grupy owod­niow­ców, cha­rak­te­ry­zu­ją­cych się ja­jo­rod­no­ścią, cia­łem po­kry­tym pió­ra­mi, koń­czy­na­mi przed­ni­mi przeksz­tał­co­ny­mi w skrzy­dła, szczę­ka­mi bez­zęb­ny­mi, okry­ty­mi ro­go­wym dzio­bem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Aves|Lin­na­e­us|ref=tak., gro­ma­da sta­ło­ciepl­nych zwie­rząt z pod­ty­pu krę­gow­ców;

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=mę­skoz­wie­rzę­cy.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: ptak

Wiktionary

Ptaki (Aves) – gro­ma­da sta­ło­ciepl­nych zwie­rząt z pod­ty­pu krę­gow­ców. Ist­nie­je ponad 10 tys. ga­tun­ków pta­ków, które za­miesz­ku­ją eko­sy­ste­my na całym świe­cie. Ich wiel­kość waha się od 5 cm u ko­li­ber­ka ha­wań­skie­go do 2,7 m u stru­sia.

Ba­da­nia ge­ne­tycz­ne i zapis ko­pal­ny wska­zu­ją na to, że ptaki są no­wo­czes­ny­mi di­no­za­u­ra­mi, które wy­e­wo­lu­o­wa­ły z upie­rzo­nych te­ro­po­dów. Naj­bliż­szy­mi ży­ją­cy­mi krew­ny­mi pta­ków są kro­ko­dy­le.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Więk­szość ga­tun­ków pta­ków żyje mo­no­ga­micz­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ptak mzw.

 przym. ptasi

Wiktionary


ptakolub

mi­ło­śnik pta­ków; pta­siarz


SJP.pl


ptakopodobny

po­dob­ny, zbli­żo­ny wy­glą­dem do ptaka


SJP.pl


ptakowice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pta­ko­wi­ce – wieś w woj. opol­skim, w pow. brze­skim, w gmi­nie Lewin Brze­ski
  • Pta­ko­wi­ce – wieś w woj. ślą­skim, w pow. tar­no­gór­skim, w gmi­nie Zbro­sła­wi­ce
  • Pta­ko­wi­ce – część mia­sta Lwó­wek Ślą­ski, do końca 1999 sa­mo­dziel­na wieś

Wikipedia


ptakwilozyd

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bio­chem. ra­kot­wór­cza sub­stan­cja obec­na w or­li­cy po­spo­li­tej, gli­ko­zyd sesk­wi­ter­pe­no­wy o wzo­rze su­ma­rycz­nym wzór che­micz­ny|C20H30O8.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Stwier­dzo­no, że około 8,6% ptak­wi­lo­zy­du zje­dzo­ne­go w pę­dach or­li­cy przez krowy po­ja­wia się w ich mleku.

Wiktionary


ptasi

przy­miot­nik od: ptak


SJP.pl

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) taki, który na­le­ży do ptaka

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla ptaka, po­sia­da­ją­cy cechy ptaka

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) We fra­mu­gach i na ka­mien­nych sto­łach le­ża­ły dro­gie ka­mie­nie wszyst­kich barw: ru­bi­ny, to­pa­zy, szma­rag­dy, sza­fi­ry, dia­men­ty, wresz­cie perły wiel­ko­ści orze­chów, a nawet pta­sich jaj.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈptaɕi, AS: ptaśi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ptasznica ż., ptaki nmos., ptak mzw., ptaszydło n., ptaszysko n., ptaszę n., ptaszek m., ptaszarnia ż., ptasznik m., ptactwo n., ptaszniczka ż., ptaszyna ż.

Wiktionary


ptasiara

→ pta­siarz; pta­siar­ka, bird­wat­cher­ka


SJP.pl


ptasiarka

→ pta­siarz; pta­sia­ra, bird­wat­cher­ka


SJP.pl


ptasiarski

zwią­za­ny z oglą­da­niem pta­ków w ich na­tu­ral­nym śro­do­wi­sku


SJP.pl


ptasiarstwo

oglą­da­nie pta­ków w ich na­tu­ral­nym śro­do­wi­sku; bird­wat­ching, tu­ry­sty­ka or­ni­to­lo­gicz­na


SJP.pl


ptasiarz

1. mi­ło­śnik pta­ków;
2. ama­tor oglą­da­nia pta­ków w ich na­tu­ral­nym śro­do­wi­sku; bird­wat­cher


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ornit. osoba hob­bi­stycz­nie zaj­mu­ją­ca się or­ni­to­lo­gią, ob­ser­wa­tor ptact­wa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jako en­tuz­ja­stycz­ny pta­siarz Ro­bert za­wsze ma­rzył o sfo­to­gra­fo­wa­niu pię­knej la­zur­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈptaɕaʃ, AS: ptaśaš

Wiktionary


ptasiek

Pta­siek (ang. "Birdy") – po­wieść psy­cho­lo­gicz­na na­pi­sa­na przez Wil­lia­ma Whar­to­na, jest to pier­wsza książ­ka tego au­to­ra. W 1984 roku pow­sta­ła jej fil­mo­wa adap­ta­cja w re­ży­se­rii Alana Par­ke­ra.

Akcja po­wie­ści kon­cen­tru­je się wokół sza­leń­stwa czło­wie­ka, wspom­nień z dzie­ciń­stwa, przy­jaź­ni dwóch męż­czyzn i ży­cio­wej pasji mło­de­go chłop­ca.

Wikipedia


ptasiomiednicowe

o ce­chach pta­sio­mied­nicz­nych (rząd di­no­za­u­rów); pta­sio­mied­nicz­ny


SJP.pl


ptasiomiednicowy

o ce­chach pta­sio­mied­nicz­nych (rząd di­no­za­u­rów); pta­sio­mied­nicz­ny


SJP.pl


ptasiomiedniczne

rząd di­no­za­u­rów, któ­rych mied­ni­ca przy­po­mi­na­ła bu­do­wę mied­ni­cy u pta­ków; pta­sio­mied­ni­co­we


SJP.pl


ptasiomiedniczny

o ce­chach pta­sio­mied­nicz­nych (rząd di­no­za­u­rów); pta­sio­mied­ni­co­wy


SJP.pl


ptasionogie

grupa di­no­za­u­rów z rzędu pta­sio­mied­nicz­nych; or­ni­to­po­dy


SJP.pl


ptasior

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zgrub. ptak

Wiktionary


ptasiński

naz­wi­sko


SJP.pl


ptastwo

ptact­wo


SJP.pl


ptaszarnia

po­mie­szcze­nie przez­na­czo­ne dla pta­ków; ptasz­kar­nia, wo­lie­ra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. po­mie­szcze­nie lub wo­lie­ra do ho­dow­li pta­ków

Wiktionary

Pta­szar­nia – zam­knię­te po­mie­szcze­nie do ho­dow­li dzi­kich pta­ków, zwy­kle jako część ogro­du zo­o­lo­gicz­ne­go słu­żą­ca do ek­spo­no­wa­nia ga­tun­ków ży­we­go ptact­wa. W skład pta­szar­ni wcho­dzą wo­lie­ry i klat­ki. Pta­szar­nie przez­na­czo­ne dla ga­tun­ków eg­zo­tycz­nych muszą być ogrze­wa­ne.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Szczy­gieł mię­dzy Ka­nar­ki w pta­szar­ni zam­knio­ny, / Sła­bym gło­sem przet­wa­rza me­lo­dyj­ne tony.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ptak mzw., ptaszek mzw., ptasznictwo n., ptasznik mos.

 przym. ptaszy, ptasi

Wiktionary


ptaszeczek

zdrob­nie­nie od: pta­szek


SJP.pl


ptaszek

1. zdrob­nie­nie od: ptak;
2. prze­no­śnie: czło­wiek o ujem­nych ce­chach cha­rak­te­ru, zwy­kle uda­ją­cy nie­wi­niąt­ko;
3. żar­to­bli­wie, iro­nicz­nie o mę­skim przy­ro­dze­niu;
4. ranny pta­szek - o kimś, kto lubi wcze­śnie wsta­wać


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zdrob­nie­nie od|ptak.

 (1.2) mały ptak

 (1.3) pot. przen. in­fant. penis

 (1.4) pot. przen. drob­ny oszust, prze­stęp­ca

 (1.5) pot. przen. ktoś spryt­ny

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) nazwa znaku ✓, słu­żą­ce­go do zaz­na­cza­nia wy­bo­ru

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ko­cham ptasz­ki i inne zwie­rząt­ka.

 (1.2) Wró­bel to po­spo­li­ty pta­szek o szaro-brą­zo­wym upie­rze­niu.

 (1.3) Synku, prze­stań się bawić swoim ptasz­kiem, bo to nie­ład­nie.

 (2.1) Przy naz­wi­sku wy­bra­ne­go kan­dy­da­ta pro­szę po­sta­wić pta­szek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈptaʃɛk, AS: ptašek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ptactwo n., ptak m., ptaszę n., ptaszkowanie n., ptaszyna ż., optaszkowanie n., ptaszniczka ż., ptasznik mos./mzw.

 czas. ptaszkować ndk., optaszkować dk.

 przym. ptasi, ptaszkowy

 przysł. ptasio

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ptaszyna

 (1.3) pipi, pisiorek, siusiak, siurak, siurek

 (1.4) gagatek, ziółko

 (1.5) spryciarz

 (2.1) fajka, haczyk, znak wyboru

Wiktionary


ptaszkarnia

po­mie­szcze­nie dla pta­ków; pta­szar­nia, wo­lie­ra


SJP.pl


ptaszkowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. oz­na­cza­nie na li­ście lub w tek­ście ja­kichś po­zy­cji tzw. ptasz­kiem

 (1.2) pot. żart. upra­wia­nie seksu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌptaʃkɔˈvãɲɛ, AS: ptaškovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ptaszek mrz./mzw.

 czas. ptaszkować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) odhaczanie

 (1.2) neutr. kopulowanie, spółkowanie, współżycie; pot. posp. bzykanie, ciupcianie

Wiktionary


ptaszkować

zaz­na­czać; faj­ko­wać


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) pot. oz­na­czać ptasz­kiem w tek­ście lub na li­ście opcji

 (1.2) pot. żart. upra­wiać seks

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ptaˈʃkɔvat͡ɕ, AS: ptaškovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ptaszkowanie n., ptak m., ptaszek m., ptaszniczka ż., ptasznik mos./mzw.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) odhaczać

Wiktionary


ptaszkowice

Ptasz­ko­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie zduń­sko­wol­skim, w gmi­nie Za­po­li­ce.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa sie­radz­kie­go.

Wikipedia


ptasznica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) łow. strzel­ba na ptaki

Wiktionary

Ptasz­ni­ca ( Vo­gel­herd, 635 m n.p.m.) – szczyt w po­łud­nio­wo-za­chod­niej Pol­sce, w Su­de­tach Środ­ko­wych, w pa­śmie Wzgórz Le­wiń­skich.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pan nasz ustrze­lił cie­trze­wia z włas­nej ptasz­ni­cy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ptasznictwo n., ptak mzw., ptaszniczka ż.

 przym. ptasi, ptaszy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ptaszniczka

Wiktionary


ptasznictwo

prze­sta­rza­le: zawód ptasz­ni­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) łow. ło­wie­nie pta­ków

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W Kra­kow­skiem szcze­gól­nie roz­wi­nę­ło się ptasz­nict­wo; np. łapie się ku­ro­pat­wy w na­sta­wio­ne sieci dwo­ja­kie­go ro­dza­ju, bar­dzo skom­pli­ko­wa­ne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ptak mzw., ptasznik mos., ptaszarnia ż., ptasznica ż.

 czas. ptaszkować ndk.

 przym. ptaszy, ptaszniczy

Wiktionary


ptaszniczka

ko­bie­ta ho­du­ją­ca ptaki lub hand­lu­ją­ca pta­ka­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) łow. ma­ło­ka­li­bro­wa strzel­ba my­śliw­ska do po­lo­wań na ptact­wo;

 (1.2) łow. mała kusza my­śliw­ska do po­lo­wań na ptact­wo

 (1.3) ko­bie­ta, która łowi ptaki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cie­szyń­skie mu­ze­um po­sia­da w swych zbio­rach czte­ry ptasz­nicz­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ptak m., ptaszek m., ptaszkowanie n.

:: fm. ptasznik m.

 czas. ptaszkować ndk.

 przym. ptasi, ptaszniczy

 przysł. ptasio

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ptasznica

Wiktionary


ptaszniczy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ptasz­ni­kiem lub ptasz­nict­wem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Chło­pak po­ło­żył swój ptasz­ni­czy ek­wi­pu­nek obok źró­dła.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ptasznictwo n., ptasznik mos., ptak mzw., ptaszniczka ż.

Wiktionary


ptasznik

ho­dow­ca, sprze­daw­ca pta­ków


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. łow. ho­dow­ca lub sprze­daw­ca pta­ków

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) ent. pająk z ro­dzi­ny ptasz­ni­ko­wa­tych, nazwa sy­ste­ma­tycz­na|The­rap­ho­si­dae|ref=tak.

 (2.2) ent. zob. ptasz­ni­ko­wa­te.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pająk z ro­dzi­ny ptasz­ni­ko­wa­tych
  • Ptasz­nik – szczyt Gór Zło­tych
  • Ptasz­nik – wznie­sie­nie na Po­gó­rzu Cięż­ko­wic­kim
  • Ptasz­nik – część mia­sta Chmiel­nik, w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. kie­lec­kim, w gmi­nie Chmiel­nik
  • Hen­ryk I Ptasz­nik – ksią­żę Sak­so­nii 912 –936, król Nie­miec 919 –936
  • Paweł Ptasz­nik – pol­ski pre­zbi­ter rzym­sko­ka­to­lic­ki, pra­łat, dok­tor te­o­lo­gii
  • Wło­dzi­mierz Ptasz­nik – pol­ski sa­mo­rzą­do­wiec, dok­tor nauk rol­ni­czych

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ma­rze­niem jest wszyst­kich mia­stecz­ko­wych ptasz­ni­ków za­sta­wiać w tym za­kąt­ku sidła na wilgi, kra­ski, dzwoń­ce, dro­zdy, je­mio­łu­chy - do­stęp wszak­że do pu­stel­ni rów­nie trud­ny od stro­ny wody, jak lądu.

 (1.1) Wi­dzia­łem na jar­mar­ku ptasz­ni­ka z go­łę­bia­mi w klat­kach.

 (2.1) In­no­cen­te­mu uciekł z ter­ra­rium ja­do­wi­ty ptasz­nik.

 (2.1) W Ino­chi­nach ptasz­ni­ki są ar­ty­ku­łem spo­żyw­czym.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ptasznictwo n., ptak mzw., ptaszek mzw., ptaszkowanie n., ptaszniczka ż., ptaszarnia ż., ptactwo n.

 czas. ptaszkować ndk.

 przym. ptasi, ptaszniczy

Wiktionary


ptasznikowate

ro­dzi­na pa­ją­ków obej­mu­ją­ca około 950 ga­tun­ków


SJP.pl

Ptasz­ni­ko­wa­te (The­rap­ho­si­dae) – ro­dzi­na pa­ją­ków z po­drzę­du Opist­hot­he­lae i in­fra­rzę­du ptasz­ni­ków (My­ga­lo­morp­hae). Obej­mu­je ok. 1148 opi­sa­nych ga­tun­ków ulo­ko­wa­nych w 175 ro­dza­jach, naj­czę­ściej du­żych pa­ją­ków o bar­dzo róż­no­rod­nym ubar­wie­niu.

Wikipedia


ptasznikowaty

o ce­chach ptasz­ni­ko­wa­tych (ro­dzi­na pa­ją­ków)


SJP.pl


ptaszor

ryba mor­ska ze zdol­no­ścią do lotu śliz­go­we­go dzię­ki sze­ro­kim po­dob­nym do skrzy­deł płet­wom; ryba la­ta­ją­ca


SJP.pl


ptaszorowate

o ce­chach pta­szo­ro­wa­tych (ro­dzi­na ryb)


SJP.pl

Pta­szo­ro­wa­te, ryby la­ta­ją­ce, pta­szo­ry (Exo­co­e­ti­dae) – ro­dzi­na mor­skich ryb be­lo­noksz­tałt­nych (Be­lo­ni­for­mes), bli­sko spo­krew­nio­na z pół­dziob­co­wa­ty­mi.

Wikipedia


ptaszorowaty

o ce­chach pta­szo­ro­wa­tych (ro­dzi­na ryb)


SJP.pl


ptaszory

ryba mor­ska ze zdol­no­ścią do lotu śliz­go­we­go dzię­ki sze­ro­kim po­dob­nym do skrzy­deł płet­wom; ryba la­ta­ją­ca


SJP.pl


ptaszy

prze­sta­rza­łe: ptasi


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) przest. ptasi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Od rana rozbrz­mie­wa pta­szy chór.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ptaszarnia ż., ptaszydło n., ptaszysko n., ptasznictwo n., ptasznica ż., ptaszę n., ptaszyna ż.

Wiktionary


ptaszydło

zgru­bie­nie od: ptak; pta­szy­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) rzad. zgrub. od ptak

 (1.2) rzad. o ptaku

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Na pło­cie przy­sia­dło czar­ne pta­szy­dło i łypie na nasz dach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ptak mzw.

 przym. ptaszy, ptasi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) ptaszysko

Wiktionary


ptaszyna

pie­szczot­li­wie o ptaku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mały ptak

 (1.2) pieszcz. małe dziec­ko

Wiktionary

Pta­szy­na ( Pac­sir­ta) – po­wieść wy­da­na w 1924 roku, wę­gier­skie­go pi­sa­rza Dezső Kosztolányi. Hi­sto­ria tok­sycz­nych re­la­cji ro­dzin­nych, które na zew­nątrz wy­glą­da­ją na wzo­ro­we, a roz­pacz i pust­ka, kry­ją­ca się pod co­dzien­no­ścią autor przed­sta­wia z sub­tel­ną iro­nią i po­czu­ciem hu­mo­ru.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Malec trzy­mał w dło­niach drżą­cą pta­szy­nę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ptak mzw., ptaszek mrz./mzw.

 przym. ptasi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ptaszek, ptaszę

 (1.2) ptaszę

Wiktionary


ptaszyniec

1. ro­śli­na pa­stew­na z ro­dzi­ny bo­bo­wa­tych, o pie­rza­stych li­ściach i ró­żo­wa­wych kwia­tach; sa­ra­de­la, se­ra­de­la;
2. ga­tu­nek roz­to­cza, kleszcz pa­so­ży­tu­ją­cy na pta­kach


SJP.pl


ptaszynka

zdrob­nie­nie od: pta­szy­na


SJP.pl

Pta­szyn­ka (niem. "Fun­de­vo­gel") – nie­miec­ka baśń lu­do­wa, naj­bar­dziej znana z wer­sji braci Grimm, opu­bli­ko­wa­nej w ich zbio­rze "Baśni" (tom 1, nr 51).

Wikipedia


ptaszysko

zgru­bie­nie od: ptak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) rzad. zgrub. od ptak

 (1.2) rzad. o ptaku

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Ko­bie­ta trzy­ma­ła w klat­ce ja­kieś pta­szy­sko, które po­krzy­ki­wa­ło, cał­ko­wi­cie za­głu­sza­jąc jej mowę.

 (1.2) Ksią­żę tro­chę opie­rzył głusz­ca, ale pta­szy­sko ucie­kło.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ptak mzw.

 przym. ptaszy, ptasi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) ptaszydło

Wiktionary


ptaszyński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Pta­szyń­ski – pod­puł­kow­nik SB i WSW
  • Bog­dan Pta­szyń­ski – che­mik, dr hab., pro­fe­sor Po­li­tech­ni­ki Łódz­kiej
  • Ed­ward Pta­szyń­ski – ksiądz dr, hu­bal­czyk
  • Fe­liks Pta­szyń­ski – ar­chi­tekt, kon­ser­wa­tor za­byt­ków
  • Józef Pta­szyń­ski – harc­mistrz, pod­po­rucz­nik
  • Ma­ciej Pta­szyń­ski – major w pow­sta­niu ko­ściusz­kow­skim, rot­mistrz
  • Ma­ciej Pta­szyń­ski – pol­ski siat­karz
  • Ma­ciej Pta­szyń­ski – pol­ski hi­sto­ryk
  • Mie­czy­sław Pta­szyń­ski – re­ży­ser fil­mo­wy
  • Ra­do­sław Pta­szyń­ski – hi­sto­ryk i po­li­to­log, pro­fe­sor Uni­wer­sy­te­tu Szcze­ciń­skie­go

Wikipedia


ptaszątko

pie­szczot­li­we zdrob­nie­nie od: pta­szę


SJP.pl


ptaszę

młody ptak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) poet. ptak

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈptaʃɛ, AS: ptaše

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ptak mzw., ptaszek mzw.

 przym. ptasi, ptaszęcy, ptaszy

Wiktionary


ptc

skró­to­wiec, rze­czow­nik

 (1.1) = med. pod­sta­wo­wa tem­pe­ra­tu­ra ciała;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • PTC – Pol­ska Te­le­fo­nia Cy­fro­wa SA
  • PTC – Pol­skie To­wa­rzy­stwo Cy­ber­ne­tycz­ne
  • PTC – fe­ny­lo­tio­kar­ba­mid (z ang. phe­nylt­hio­car­ba­mi­de)
  • PTC – ka­ta­li­zo­to­ry prze­nie­sie­nia fa­zo­we­go (z ang. phase trans­fer ca­ta­lyst)
  • PTC – Pa­bia­nic­kie To­wa­rzy­stwo Cy­kli­stów, klub spor­to­wy
  • PTC – pod­sta­wo­wa tem­pe­ra­tu­ra ciała
  • PTC – seria tur­nie­jów sno­o­ke­ro­wych Pla­y­ers Tour Cham­pions­hip
  • pse­u­do­tu­mor ce­re­bri (PTC) – ła­god­ne nad­ci­śnie­nie śród­czasz­ko­we
  • Po­zy­stor – ter­mi­stor typu PTC – o do­dat­nim współ­czyn­ni­ku za­leż­no­ści oporu od tem­pe­ra­tu­ry

Wikipedia


pte

[czy­taj: pe-te-E] skrót od:
1. Pol­skie To­wa­rzy­stwo Eko­no­micz­ne;
2. Po­wszech­ne To­wa­rzy­stwo Eme­ry­tal­ne


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pe­ar­son Lan­gu­a­ge Tests
  • Pol­skie To­wa­rzy­stwo Eko­no­micz­ne
  • Pol­skie To­wa­rzy­stwo En­to­mo­lo­gicz­ne
  • Pol­skie To­wa­rzy­stwo Etycz­ne
  • Pol­skie To­wa­rzy­stwo Ewan­ge­lic­kie
  • Po­wszech­ne To­wa­rzy­stwo Eme­ry­tal­ne

Wikipedia


pteranodon

la­ta­ją­cy gad ko­pal­ny, ży­ją­cy w erze me­zo­zo­icz­nej w okre­sie kre­do­wym


SJP.pl

Pte­ra­no­don (gr. "skrzy­dła bez zębów") – ro­dzaj wy­mar­łych gadów la­ta­ją­cych pte­ro­za­u­rów na­le­żą­cych do po­drzę­du pte­ro­dak­ty­li. Żył w gór­nej kre­dzie około 86-84,5 mln lat temu. Jego pier­wsze ska­mie­nia­ło­ści zo­sta­ły od­kry­te w 1870 w za­chod­nim Kan­sas. Zo­sta­ły one zba­da­ne do­pie­ro sześć lat póź­niej przez pa­le­on­to­lo­ga Oth­nie­la Mars­ha, który naz­wał nowo od­kry­ty ro­dzaj pte­ro­za­u­ra "Pte­ra­no­don lon­gi­ceps".

Wikipedia


pterodaktyl

ko­pal­ny gad la­ta­ją­cy z rzędu pte­ro­za­u­rów o sil­nie zre­du­ko­wa­nym ogo­nie i sze­ro­kich skrzy­dłach, ży­ją­cy w okre­sie ju­raj­skim i kre­do­wym ery me­zo­zo­icz­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pa­le­ont. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Pte­ro­dac­ty­lus|ref=tak., ro­dzaj wy­mar­łe­go la­ta­ją­ce­go gada na­le­żą­ce­go do rzędu pte­ro­za­u­rów, ży­ją­ce­go w okre­sie póź­nej jury

Wiktionary

Pte­ro­dac­ty­lus (gr. „skrzy­dło­pal­cy”) – ro­dzaj nie­wiel­kie­go pte­ro­za­u­ra

na­le­żą­ce­go do po­drzę­du pte­ro­dak­ty­li ży­ją­ce­go w okre­sie póź­nej jury na te­re­nie współ­czes­nej Eu­ro­py. Pte­ro­dak­tyl był pier­wszym od­kry­tym gadem la­ta­ją­cym. Tak jak u wszyst­kich pte­ro­za­u­rów, jego skrzy­dła były zbu­do­wa­ne ze skór­nej błony roz­pię­tej mię­dzy wy­dłu­żo­nym czwar­tym pal­cem przed­niej koń­czy­ny, z roz­pię­to­ścią wy­no­szą­cą co najm­niej 1,06 metra.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Czy wiesz, że pte­ro­dak­tyl nie był di­no­za­u­rem?

Wiktionary


pterofagia

Pte­ro­fa­gia – cho­ro­ba pta­ków, ob­ja­wia­ją­ca się wy­dzio­by­wa­niem piór. Wy­stę­pu­je naj­czę­ściej u kur po za­koń­cze­niu pier­wsze­go okre­su nie­śno­ści i w okre­sie pie­rze­nia się.

Wikipedia


pterokarpus

drze­wo lub krzew z ro­dzi­ny bo­bo­wa­tych; san­da­lin


SJP.pl

Pte­ro­kar­pus ("Pte­ro­car­pus") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny bo­bo­wa­tych. Obej­mu­je 37 ga­tun­ków drzew wy­stę­pu­ją­cych w stre­fie rów­ni­ko­wej, tro­pi­kal­nej i sub­tro­pi­kal­nej w Ame­ry­ce, Afry­ce i Azji. Jeden z ga­tun­ków, "", zo­stał in­tro­du­ko­wa­ny do Au­stra­lii. Ro­śli­ny z tego ro­dza­ju, bo­ga­te w związ­ki bio­lo­gicz­nie czyn­ne, głów­nie po­li­fe­no­le i ta­ni­ny, są po­wszech­nie wy­ko­rzy­sty­wa­ne jako ro­śli­ny lecz­ni­cze.

Wikipedia


pteropod

przed­sta­wi­ciel rzędu mor­skich śli­ma­ków ty­łos­krzel­nych; skrzy­dło­nóg


SJP.pl


pteropody

rząd mor­skich śli­ma­ków ty­łos­krzel­nych; skrzy­dło­no­gie, skrzy­dło­no­gi


SJP.pl


pterozaur

ko­pal­ny gad o dużej ażu­ro­wej czasz­ce, ostrych zę­bach, pne­u­ma­tycz­nych ko­ściach, ma­ją­cy koń­czy­ny przed­nie przeksz­tał­co­ne w skrzy­dła, ży­wią­cy się głów­nie ry­ba­mi; gad la­ta­ją­cy


SJP.pl


ptfe

skró­to­wiec, rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) = chem. po­li­te­tra­flu­o­ro­e­ty­len

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) War­stwę tlen­ku wyt­wo­rzo­ną przez elok­sa­la­cję można za­im­pre­gno­wać PTFE.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) teflon

Wiktionary


ptg

skró­to­wiec

 (1.1) = Pol­skie To­wa­rzy­stwo Ge­o­gra­ficz­ne;

 (1.2) = Pol­skie To­wa­rzy­stwo Ge­o­lo­gicz­ne;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pol­skie To­wa­rzy­stwo Ge­ne­a­lo­gicz­ne
  • Pol­skie To­wa­rzy­stwo Ge­ne­tycz­ne
  • Pol­skie To­wa­rzy­stwo Ge­o­gra­ficz­ne
  • Pol­skie To­wa­rzy­stwo Ge­o­lo­gicz­ne
  • Pol­skie To­wa­rzy­stwo Ge­ron­to­lo­gicz­ne
  • Pol­skie To­wa­rzy­stwo Gim­na­stycz­ne „Sokół”
  • Pol­skie To­wa­rzy­stwo Gi­ne­ko­lo­gicz­ne
  • Pol­skie To­wa­rzy­stwo Gle­boz­naw­cze
  • Pol­skie To­wa­rzy­stwo Go­spo­dar­cze
  • Pol­skie To­wa­rzy­stwo Gi­ne­ko­lo­gów i Po­łoż­ni­ków
  • Pom­nik Trudu Gór­ni­cze­go w Ka­to­wi­cach

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pɛ‿tɛ‿ˈɟɛ, AS: pe‿te‿ǵe

Wiktionary


ptialina

enzym tra­wien­ny znaj­du­ją­cy się w śli­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bio­chem. enzym obec­ny w śli­nie i roz­kła­da­ją­cy skro­bię;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ptʲjaˈlʲĩna, AS: ptʹi ̯alʹĩna

Wiktionary


ptifur

kru­che cia­stecz­ko z do­dat­kiem ba­ka­lii; pti­fu­ra, pti­fur­ka, pti­fu­rek


SJP.pl


ptifura

kru­che cia­stecz­ko z do­dat­kiem ba­ka­lii; pti­fur, pti­fur­ka, pti­fu­rek


SJP.pl


ptifurek

kru­che cia­stecz­ko z do­dat­kiem ba­ka­lii; pti­fu­ra, pti­fur, pti­fu­rek


SJP.pl


ptifurka

kru­che cia­stecz­ko z do­dat­kiem ba­ka­lii; pti­fu­ra, pti­fur, pti­fu­rek


SJP.pl


ptifurki

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) kulin. przest. drob­ne kru­che cia­stecz­ka, czę­sto lu­kro­wa­ne lub na­dzie­wa­ne, po­da­wa­ne jako do­da­tek do her­ba­ty lub kawy;

Wiktionary

Pti­fur­ki (fr. "pe­tits fours") – drob­ne, kru­che cia­stecz­ka wy­pie­ka­ne z róż­no­rod­nych ro­dza­jów cia­sta, na­dzie­wa­ne i pow­le­ka­ne gla­zu­rą, po­da­wa­ne do kawy lub her­ba­ty.

Były to nie­wiel­kie cia­stecz­ka wyt­wa­rza­ne z cia­sta kru­che­go, pia­sko­we­go albo ma­ka­ro­ni­ko­we­go (ze zmie­lo­nych orze­chów bądź mig­da­łów), z do­dat­kiem bitej piany z bia­łek oraz cukru pudru, czę­sto prze­kła­da­ne na­dzie­niem i oble­wa­ne lu­krem albo pow­le­ka­ne cze­ko­la­do­wą lub inną barw­ną gla­zu­rą sma­ko­wą, nie­kie­dy też de­ko­ro­wa­ne owo­ca­mi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wresz­cie do kawy po­da­no na dużej pa­te­rze kru­che pti­fur­ki na­dzie­wa­ne kon­fi­tu­rą i z wierz­chu po­kry­wa­ne ko­lo­ro­wy­mi po­mad­ka­mi.

 (1.1) Wew­nątrz mó­wi­ło się po fran­cu­sku i jadło pti­fur­ki, lecz także tu­rec­ką ba­kla­wę, ro­syj­skie pi­roż­ki, wie­deń­skie strud­le – prze­gląd naj­waż­niej­szych w Ru­mu­nii wpły­wów kul­tu­ro­wych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ptifury nmos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) biszkopty, makaroniki; ptifury

Wiktionary


ptifury

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) przest. drob­ne, kru­che cia­stecz­ka

 (1.2) przest. mi­nia­tur­ki in­nych ciast, tor­tów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bar­dzo sma­ku­ją mi twoje pti­fu­ry.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ptʲiˈfurɨ, AS: ptʹifury

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. ptifurki nmos.

Wiktionary


ptj

[czy­taj: pe-te-JOT] skrót od: Pol­skie To­wa­rzy­stwo Ję­zy­koz­naw­cze


SJP.pl


ptk

skrót od:
1. Pol­ska Te­le­wiz­ja Ka­blo­wa;
2. Pol­ska Te­le­fo­nia Ko­mór­ko­wa;
3. Pol­skie To­wa­rzy­stwo Kra­joz­naw­cze;
4. Pol­skie To­wa­rzy­stwo Kar­dio­lo­gicz­ne


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pol­skie To­wa­rzy­stwo Kar­dio­lo­gicz­ne
  • Pol­skie To­wa­rzy­stwo Kra­joz­naw­cze
  • Pol­skie To­wa­rzy­stwo Kre­a­cjo­ni­stycz­ne
  • Pol­skie To­wa­rzy­stwo Ky­no­te­ra­pe­u­tycz­ne
  • Pol­ska Te­le­wiz­ja Ka­blo­wa
  • Pol­ska Te­le­fo­nia Ko­mór­ko­wa

Wikipedia


ptok

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ptak

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. przen. osoba przy­by­ła na Śląsk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. ptoszek mzw.

Wiktionary


ptolemejski

do­ty­czą­cy Pto­le­me­u­sza, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla Pto­le­me­u­sza, ma­ją­cy cechy Pto­le­me­u­sza; pto­le­me­u­szow­ski, pto­le­me­u­szo­wy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) filoz. astr. zwią­za­ny z nauką, po­glą­da­mi gło­szo­ny­mi przez Pto­le­me­u­sza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ptolemeusz mos.

 przym. Ptolemejski, ptolemeuszowski, Ptolemeuszowski, Ptolemeuszowy

 przysł. ptolemejsko, ptolemeuszowsko

Wiktionary


ptolemejsko

przy­słó­wek

 (1.1) na spo­sób pto­le­mej­ski, tak jak u Pto­le­me­u­sza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ptolemeusz mos.

 przym. ptolemejski, Ptolemejski, ptolemeuszowski, Ptolemeuszowski, Ptolemeuszowy

 przysł. ptolemeuszowsko

Wiktionary


ptolemeusz

imię kró­lów Egip­tu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) We­dług ber­liń­skich na­u­kow­ców lo­ka­li­za­cje te ko­re­spon­du­ją rów­nież ze sta­no­wi­ska­mi ar­che­o­lo­gicz­ny­mi współ­czes­nej Pto­le­me­u­szo­wi kul­tu­ry wiel­bar­skiej, w któ­rych wcze­śniej od­kry­to goc­kie osady i miej­sca po­chów­ków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌptɔlɛ̃ˈmɛwuʃ, AS: ptolẽmeu̯uš

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ptolemejski, Ptolemejski, ptolemeuszowski, Ptolemeuszowski, Ptolemeuszowy

 przysł. ptolemejsko, ptolemeuszowsko

Wiktionary


ptolemeuszowski

do­ty­czą­cy Pto­le­me­u­sza, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla Pto­le­me­u­sza, ma­ją­cy cechy Pto­le­me­u­sza; pto­le­me­u­szo­wy, pto­le­mej­ski


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z nauką, po­glą­da­mi gło­szo­ny­mi przez Pto­le­me­u­sza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Układ ko­per­ni­kań­ski jest na pewno bar­dziej iner­cjal­ny ani­że­li układ pto­le­me­u­szow­ski.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ptolemeusz mos.

 przym. ptolemejski, Ptolemejski, Ptolemeuszowski, Ptolemeuszowy

 przysł. ptolemejsko, ptolemeuszowsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ptolemejski

Wiktionary


ptolemeuszowsko

przy­słó­wek

 (1.1) na spo­sób pto­le­me­u­szow­ski, tak jak u Pto­le­me­u­sza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ptolemeusz mos.

 przym. ptolemejski, Ptolemejski, ptolemeuszowski, Ptolemeuszowski, Ptolemeuszowy

 przysł. ptolemejsko

Wiktionary


ptolemeuszowy

do­ty­czą­cy Pto­le­me­u­sza, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla Pto­le­me­u­sza, ma­ją­cy cechy Pto­le­me­u­sza; pto­le­me­u­szow­ski, pto­le­mej­ski


SJP.pl

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) przest. gwara. taki, który na­le­ży do Pto­le­me­u­sza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie za­prze­cza, że od­po­wia­da mu Pto­le­me­u­szo­wy spo­sób po­strze­ga­nia świa­ta.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ptolemeusz mos.

 przym. ptolemejski, Ptolemejski, ptolemeuszowski, Ptolemeuszowski

 przysł. ptolemejsko, ptolemeuszowsko

Wiktionary


ptomaina

tru­ją­ce azo­to­we związ­ki or­ga­nicz­ne; trupi jad


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bio­chem. amina z grupy dia­mi­no­al­ka­nów pow­sta­ją­ca w wy­ni­ku roz­kła­du gnil­ne­go bia­łek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie pto­ma­i­ny są tok­sycz­ne a tok­sy­ny bak­te­ryj­ne pow­sta­ją­ce pod­czas gni­cia tka­nek ludz­kich czy zwie­rzę­cych.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) amina biogenna, jad trupi

Wiktionary


ptoszek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Górny Śląsk. zdrobn. od: ptok

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Górny Śląsk. pta­szek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ptok mzw.

Wiktionary


ptoza

opad­nię­cie gór­nej po­wie­ki spo­wo­do­wa­ne usz­ko­dze­niem lub po­ra­że­niem nerwu wzro­ko­we­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. opad­nię­cie gór­nej po­wie­ki na sku­tek po­ra­że­nia mię­śni oka;

Wiktionary

Ptoza (łac. "pto­sis") – opad­nię­cie po­wie­ki, objaw po­ra­że­nia mię­śni po­wie­ki oka. Scho­rze­nie to jest wadą roz­wo­jo­wą spo­ty­ka­ną naj­czę­ściej u dzie­ci, wy­stę­pu­ją­cą czę­sto ro­dzin­nie. Ob­ja­wia się jedno lub obu­stron­nym opad­nię­ciem po­wiek i czę­ścio­wym przy­sło­nię­ciem gałki ocz­nej. Ist­nie­je rów­nież rza­dziej spo­ty­ka­na na­by­ta forma cho­ro­by. Ptoza jest także jed­nym z ob­ja­wów ze­spo­łu Hor­ne­ra i mia­ste­nii.

Wikipedia


pts

[czy­taj: pe-te-ES] skrót od: Pol­skie To­wa­rzy­stwo So­cjo­lo­gicz­ne


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pol­skie To­wa­rzy­stwo So­cjo­lo­gicz­ne
  • Pol­skie To­wa­rzy­stwo Sta­ty­stycz­ne
  • Pure Type Sy­stems
  • PTS – ro­syj­ski gą­sie­ni­co­wy tran­spor­ter pły­wa­ją­cy
  • pts – pe­se­ta hisz­pań­ska

Wikipedia


pttk

[czy­taj: pe-te-te-KA] skrót od: Pol­skie To­wa­rzy­stwo Tu­ry­stycz­no-Kra­joz­naw­cze - sto­wa­rzy­sze­nie zaj­mu­ją­ce się upo­wszech­nia­niem tu­ry­sty­ki i kra­joz­naw­stwa na te­re­nie Pol­ski


SJP.pl

skró­to­wiec, nazwa włas­na

 (1.1) = Pol­skie To­wa­rzy­stwo Tu­ry­stycz­no-Kra­joz­naw­cze;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Męż­czyz­na wstą­pił do PTTK.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɛ‿tɛ‿tɛ‿ˈka, AS: pe‿te‿te‿ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. PTTK-owiec, petetekowiec

 przym. PTTK-owski, petetekowski

Wiktionary


pttk-owiec

czło­nek PTTK (Pol­skie­go To­wa­rzy­stwa Tu­ry­stycz­no-Kra­joz­naw­cze­go); pe­te­te­ko­wiec


SJP.pl


pttk-owski

→ PTTK (Pol­skie To­wa­rzy­stwo Tu­ry­stycz­no-Kra­joz­naw­cze); pe­te­te­kow­ski


SJP.pl


ptwk

Pol­skie To­wa­rzy­stwo Wy­daw­ców Ksią­żek


SJP.pl


ptyalina

enzym tra­wien­ny wy­stę­pu­ją­cy w śli­nie; ptia­li­na


SJP.pl


ptycz

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka na Bia­ło­ru­si, lewy do­pływ Pry­pe­ci;

Wiktionary

Ptycz ( Пціч, "Pcicz") – rzeka na Bia­ło­ru­si, lewy do­pływ Pry­pe­ci.

Dłu­gość rzeki wy­no­si 421 km, basen 9470 km². Źró­dła znaj­du­ją się na Wy­so­czyź­nie Miń­skiej, pły­nie przez Po­le­sie. Za­si­la­nie mie­sza­ne, w więk­szo­ści śnież­ne. Wy­le­wy od dru­giej po­ło­wy marca do maja, pod­wyż­sza­ją stan wody o 2–3 metry. Przy wy­so­kiej wo­dzie część wód wpły­wa do rzeki Świ­słocz. Skuta lo­da­mi od grud­nia do marca. Na rzece Zalew Wołcz­ko­wic­ki. Spływ drew­na na rzece. Że­glow­na na dłu­go­ści 80 km od uj­ścia.

Wikipedia


ptysiaczek

pty­siak, pty­siu­nio;
1. pie­szczot­li­wie o pty­siu;
2. pie­szczot­li­wie o uko­cha­nym


SJP.pl


ptysiak

pty­siu­nio, pty­sia­czek;
1. pie­szczot­li­wie o pty­siu;
2. pie­szczot­li­wie o uko­cha­nym


SJP.pl


ptysiowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pty­siem, do­ty­czą­cy pty­sia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ptyś m.

Wiktionary


ptysiunio

pty­siak, pty­sia­czek;
1. pie­szczot­li­wie o pty­siu;
2. pie­szczot­li­wie o uko­cha­nym


SJP.pl


ptyś

ro­dzaj ciast­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) kulin. ku­li­sty wyrób cu­kier­ni­czy z cia­sta pa­rzo­ne­go na­peł­nio­ne kre­mem be­zo­wym lub bitą śmie­ta­ną;

 (1.2) reg-pl|Kra­ków. ekler

Wiktionary

Ptyś – wyrób cu­kier­ni­czy z cia­sta pa­rzo­ne­go prze­ło­żo­ne­go kre­mem be­zo­wym lub kre­mem bitą śmie­tan­ką. Z wierz­chu po­sy­py­wa­ny cu­krem pu­drem.

Kor­pu­sy na pty­sie można także prze­kła­dać na­dzie­nia­mi sło­ny­mi i po­da­wać za­miast pasz­te­ci­ków jako go­rą­cą za­ką­skę lub do­da­tek do czy­stych zup.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kup czte­ry pty­sie, bo nie mamy nic słod­kie­go do kawy.

 (1.1) Można było tutaj przyjść, wypić kawę, zjeść pty­sia i po­roz­ma­wiać o pro­ble­mach życia co­dzien­ne­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ptɨɕ, AS: ptyś

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ptysiowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk windbojtel; gw. Poznań wietrznik

Wiktionary


pu

sym­bol plu­to­nu, pier­wiast­ka che­micz­ne­go


SJP.pl

przy­i­mek

 (1.1) gw-pl|księ­stwo ło­wic­kie. ku

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Plu­ton – pier­wia­stek che­micz­ny
  • Pu – ter­min ta­o­i­stycz­ny
  • PU – skrót od Pu­cha­ru UEFA w piłce noż­nej
  • PU – ce­low­nik op­tycz­ny
  • PU – skrót od po­liu­re­ta­nu

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) do

Wiktionary


pu-erh

[czy­taj: puer] ga­tu­nek chiń­skiej her­ba­ty, za­li­cza­ny w Pol­sce do her­bat czer­wo­nych


SJP.pl

Pu-erh (chiń. 普洱茶, "pǔ’ěr chá") – ga­tu­nek her­ba­ty, w Pol­sce za­li­cza­ny do her­bat czer­wo­nych (w Chi­nach zaś do „czar­nych”, gdyż Chiń­czy­cy dzie­lą her­ba­ty we­dług ko­lo­ru na­pa­ru, a nie suszu, jak Eu­ro­pej­czy­cy), upra­wia­ny w Chi­nach.

Upra­wia­na w Chi­nach od ponad 1700 lat.

Wikipedia


puaz

jed­nost­ka tar­cia wew­nętrz­ne­go dla cie­czy i gazów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fiz. me­trol. jed­nost­ka lep­ko­ści dy­na­micz­nej;

Wiktionary

Puaz (sym­bol: P) – jed­nost­ka lep­ko­ści dy­na­micz­nej w ukła­dzie jed­no­stek miar CGS, naz­wa­na na cześć fran­cu­skie­go fi­zy­ka i le­ka­rza Jeana L. M. Po­i­se­u­il­le'a.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpuwas, AS: puu̯as

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol P

Wiktionary


pub

[czy­taj: pab] bar, w któ­rym po­da­je się głów­nie piwo i za­ką­ski; pab


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) typ baru z za­ką­ska­mi i al­ko­ho­la­mi

Wiktionary

Pub (skrót od ang. "pu­blic house") – spe­cy­ficz­ny ro­dzaj baru gdzie po­da­je się głów­nie piwo. Puby spo­ty­ka się prze­de wszyst­kim w Wiel­kiej Bry­ta­nii, Ir­lan­dii, Ka­na­dzie, Au­stra­lii, Nowej Ze­lan­dii oraz in­nych kra­jach po­zo­sta­ją­cych pod wpły­wem kul­tu­ry bry­tyj­skiej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Idę z kum­pla­mi do pubu na piwo.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pubowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) knajpa, bar, lokal, szynk, wyszynk, piwiarnia

Wiktionary


pubertacja

pok­wi­ta­nie, po­cząt­ko­wy okres ado­le­scen­cji; faza pu­ber­tal­na


SJP.pl


publ.

skrót od: pu­bli­ka, pu­blicz­ny, pu­bli­ka­tor


SJP.pl


publicity

[czy­taj: pa­blis-ity] świa­do­mie ro­zbu­dza­na uwaga mass me­diów w celu zdo­by­cia po­pu­lar­no­ści


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) po­pu­lar­ność, roz­głos wokół kogoś lub cze­goś, głów­nie w środ­kach ma­so­we­go prze­ka­zu

Wiktionary


publicysta

autor wszel­kich tre­ści, które zo­sta­ją za­mie­szcza­ne w pra­sie co­dzien­nej, w pis­mach pe­rio­dycz­nych; dzien­ni­karz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) autor ar­ty­ku­łów, fe­lie­to­nów i re­por­ta­ży ogła­sza­nych w pra­sie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) A pi­sarz i pu­bli­cy­sta nie­miec­ki Gott­fried Kin­kel na­pi­sał wprost: „Zmart­wychw­sta­nie Pol­ski – siłą Nie­miec".

 (1.1) Dwu­let­ni epi­zod z życia dzie­dzi­ca tronu mo­skiew­skie­go, a na­stęp­nie wład­cy Ce­sar­stwa Ro­syj­skie­go, uz­na­wa­ne­go po­wszech­nie u schył­ku XIX wieku za naj­po­tęż­niej­sze mo­car­stwo świa­to­we, wzbu­dzał za­in­te­re­so­wa­nie hi­sto­ry­ków i pu­bli­cy­stów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. publicystyka ż., publicystyczność ż.

:: fż. publicystka ż.

 przym. publicystyczny

Wiktionary


publicystka

au­tor­ka wszel­kich tre­ści, które zo­sta­ją za­mie­szcza­ne w pra­sie co­dzien­nej, w pis­mach pe­rio­dycz­nych; dzien­ni­kar­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) au­tor­ka ar­ty­ku­łów, fe­lie­to­nów i re­por­ta­ży ogła­sza­nych w pra­sie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Głos za­bra­ła pu­bli­cyst­ka z „Życia Ka­li­sza”.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. publicystyka ż., publicystyczność ż.

:: fm. publicysta mos.

 przym. publicystyczny, publiczny

Wiktionary


publicystyczność

ze­spół cech cha­rak­te­ry­stycz­nych dla pu­bli­cyst­ki (dzie­dzi­ny pi­śmien­nict­wa zaj­mu­ją­cej się oma­wia­niem współ­czes­nych pro­ble­mów zwią­za­nych naj­czę­ściej z go­spo­dar­ką, po­li­ty­ką i spo­łe­czeń­stwem)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest pu­bli­cy­stycz­ne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. publicystyka ż., publicysta mos., publicystka ż.

 przym. publicystyczny

 przysł. publicystycznie

Wiktionary


publicystyczny

→ pu­bli­cy­sty­ka


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do pu­bli­cy­sty­ki, ma­ją­cy cha­rak­ter pu­bli­cy­sty­ki, do­ty­czą­cy dzien­ni­kar­stwa

Wiktionary

Patrz:

publicystyka

Przykłady

 (1.1) Stu­den­ci dzien­ni­kar­stwa na­krę­ci­li swój włas­ny pro­gram pu­bli­cy­stycz­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpublʲit͡sɨˈstɨt͡ʃnɨ, AS: publʹicystyčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. publicystyka ż., publicysta m., publicystka ż., publicystyczność ż.

 przysł. publicystycznie

 czas. opublikować, publikować

Wiktionary


publicystyka

dzie­dzi­na pi­śmien­nict­wa zaj­mu­ją­ca się oma­wia­niem współ­czes­nych pro­ble­mów zwią­za­nych naj­czę­ściej z go­spo­dar­ką, po­li­ty­ką i spo­łe­czeń­stwem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) liter. ja­ka­kol­wiek wy­po­wiedź lub tekst po­le­micz­ny do­ty­czą­cy ak­tu­al­nych wy­da­rzeń i pro­ble­mów ogła­sza­ny w me­diach;

 (1.2) liter. two­rze­nie tek­stów pu­bli­cy­stycz­nych, dzien­ni­kar­stwo pu­bli­cy­stycz­ne

Wiktionary

Pu­bli­cy­sty­ka – su­biek­tyw­ne ga­tun­ki wy­po­wie­dzi w środ­kach ko­mu­ni­ka­cji spo­łecz­nej (prasa, radio, te­le­wiz­ja, in­ter­net, książ­ka, wy­daw­nict­wa jed­no­ra­zo­we) na pu­blicz­nie in­te­re­su­ją­ce w danym mo­men­cie te­ma­ty. Ty­po­we ro­dza­je pu­bli­cy­sty­ki:

Wy­po­wiedź pu­bli­cy­stycz­na in­ter­pre­tu­je i oce­nia fakty z przy­ję­te­go przez au­to­ra punk­tu wi­dze­nia, celem jej jest zaś wpływ na opi­nię pu­blicz­ną.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Fra­nek wspiął się na wy­ży­ny pu­bli­cy­sty­ki.

 (1.1) Wie­czor­ną pu­bli­cy­sty­kę czer­pie przed snem z ekra­nu te­le­wi­zo­ra.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. publicysta mos., publicystka ż., publicystyczność ż.

 przym. publicystyczny

Wiktionary


publicyzacja

pro­ces, któ­re­go celem jest udo­stęp­nie­nie cze­goś dla ogółu spo­łe­czeń­stwa, pro­ces upu­blicz­nia­nia cze­goś


SJP.pl


publicyzm

1. dzie­dzi­na twór­czo­ści dzien­ni­kar­skiej po­le­ga­ją­ca na wy­ra­ża­niu opi­nii do­ty­czą­cych róż­nych wy­da­rzeń, np. po­li­tycz­nych, spo­łecz­nych, go­spo­dar­czych; pu­bli­cy­sty­ka;
2. wy­po­wiedź przy­po­mi­na­ją­ca formą tek­sty na­le­żą­ce do pu­bli­cy­sty­ki - dzie­dzi­ny twór­czo­ści dzien­ni­kar­skiej


SJP.pl


publiczka

iro­nicz­nie lub żar­to­bli­wie o pu­blicz­no­ści, naj­czę­ściej w zna­cze­niu mało kul­tu­ral­nej, nie­o­by­tej, bez gustu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: pu­bli­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. publiczność ż., publika ż.

 przym. publiczny

Wiktionary


publicznie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w spo­sób jawny, ot­war­ty, pu­blicz­ny, przy udzia­le osób trze­cich

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za wrogą pro­pa­gan­dę i nie­na­wiść do wła­dzy ra­dziec­kiej, ma­ni­fe­sto­wa­ną pu­blicz­nie, otrzy­mał kil­ku­let­ni wyrok.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. publiczny

 czas. upublicznić dk., upubliczniać ndk.

 rzecz. upublicznienie n., publika ż., publiczność ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jawnie, otwarcie, przy drzwiach otwartych

Wiktionary


publicznoprawność

pod­le­ga­nie re­gu­la­cji przez prawo pu­blicz­ne


SJP.pl


publicznoprawny

wy­ni­ka­ją­cy z obo­wiąz­ków wobec prawa i spo­łe­czeń­stwa (np. pu­blicz­no­praw­na dzia­łal­ność przed­się­bior­stwa, pu­blicz­no­praw­ny cha­rak­ter usta­wy)


SJP.pl


publiczność

grupa ludzi, z któ­rych więk­szość bywa niez­wią­za­na ze sobą, zgro­ma­dzo­na gdzieś w ja­kimś okre­ślo­nym celu; pu­bli­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co jest pu­blicz­ne, cecha tych, któ­rzy są pu­blicz­ni

 (1.2) grupa osób, która oglą­da­ją ja­kieś przed­sta­wie­nie, pokaz, za­wo­dy

Wiktionary

Pu­blicz­ność – typ zbio­ro­wo­ści, która wy­róż­nia­na jest ze wzglę­du na to, że jej uwaga kon­cen­tru­je się na kon­kret­nym prze­ka­zie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Pu­blicz­no­ścią tego iluz­jo­ni­sty od lat były dzie­ci.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: puˈblʲit͡ʃnɔɕt͡ɕ, AS: publʹičność

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. publika ż., publiczka ż., publikator m.

 czas. publikować, opublikować, upubliczniać, upublicznić

 przym. publiczny

 przysł. publicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) widownia, publika, audytorium, widzowie

Wiktionary


publiczny

1. taki, który zo­stał przez­na­czo­ny dla ogółu spo­łe­czeń­stwa, po­wszech­nie do­stęp­ny, nie­pry­wat­ny;
2. taki, który od­by­wa się w obec­no­ści ja­kichś świad­ków lub w miej­scu ogól­nie do­stęp­nym dla wszyst­kich


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który do­ty­czy ogółu ludzi, spo­łecz­no­ści; służy lu­dziom, jest stwo­rzo­ny dla ludzi

 (1.2) zwią­za­ny z ja­kimś urzę­dem lub z jakąś in­sty­tu­cją nie­pry­wat­ną

 (1.3) taki, który ma swo­ich świad­ków, od­by­wa się w spo­sób jawny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pa­no­wie opu­szczą lokal ze wzglę­du na bez­pie­czeń­stwo pu­blicz­ne.

 (1.3) W 1863–64 w sa­mych tylko Su­wał­kach do­ko­na­no 19 pu­blicz­nych eg­ze­ku­cji, a kon­fi­ska­cie ule­gło ok. 400 ma­jąt­ków ziem­skich Su­wal­szczyz­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: puˈblʲit͡ʃnɨ, AS: publʹičny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. publicystka ż., publika ż., publiczka ż., publiczność ż., upublicznienie n., publikacja ż., publikowanie n.

 czas. upublicznić dk., publikować ndk.

 przysł. publicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) społeczny

 (1.2) państwowy

Wiktionary


publika

grupa ludzi, z któ­rych więk­szość bywa niez­wią­za­na ze sobą, zgro­ma­dzo­na gdzieś w ja­kimś okre­ślo­nym celu; pu­blicz­ność


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. pu­blicz­ność

 (1.2) gw-pl|Kresy. zbie­go­wi­sko

 (1.3) gw-pl|Kresy. skan­dal

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpublʲika, AS: publʹika

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. publiczność ż.

:: zdrobn. publiczka ż.

 przym. publiczny

 czas. upublicznić

 przysł. publicznie

Wiktionary


publikacja

praca, utwór wy­da­ne dru­kiem, a także: ogła­sza­nie cze­goś, po­da­wa­nie cze­goś do pu­blicz­nej wia­do­mo­ści, pu­bli­ko­wa­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) tekst (np. książ­ka, ar­ty­kuł) wy­da­ne dru­kiem

 (1.2) wy­da­wa­nie ja­kie­goś tek­stu dru­kiem

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • wy­daw­nict­wo cią­głe, se­ryj­ne lub zwar­te
  • do­ko­ny­wa­nie roz­po­wszech­nie­nia cze­goś, ogło­sze­nia cze­goś, np. ogła­sza­nie prawa, ogła­sza­nie za­mó­wień pu­blicz­nych
  • pu­bli­ka­cja na­u­ko­wa
  • pu­bli­ka­cja elek­tro­nicz­na

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Au­to­rzy tej pu­bli­ka­cji twier­dzą, że ne­u­tri­na mogą po­ru­szać się szyb­ciej od świa­tła.

 (1.2) Firma zwle­ka z pu­bli­ka­cją spra­wo­zda­nia z zesz­łe­go roku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpublʲiˈkat͡sʲja, AS: publʹikacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opublikowanie n., publikowanie n.

 przym. publikacyjny, publiczny

 czas. publikować, opublikować, upublicznić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) publikowanie

Wiktionary


publikacyjność

czę­stość pu­bli­ka­cji prac na­u­ko­wych


SJP.pl


publikacyjny

zwią­za­ny z pu­bli­ka­cją - ogła­sza­niem dru­kiem; pu­bli­ka­tor­ski


SJP.pl


publikanin

osoba w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie, po­sia­da­ją­ca prawo do dzier­ża­wy po­dat­ków pań­stwo­wych na te­re­nie mniej­szych pro­win­cji rzym­skich


SJP.pl


publikator

biu­le­tyn lub ser­wis in­ter­ne­to­wy, w któ­rym pu­bli­ku­je się akty praw­ne


SJP.pl


publikatornia

po­tocz­nie: środ­ki ma­so­we­go prze­ka­zu


SJP.pl


publikatorski

zwią­za­ny z pu­bli­ka­tor­stwem - ogła­sza­niem dru­kiem; pu­bli­ka­cyj­ny


SJP.pl


publikatory

prze­sta­rza­le: środ­ki ma­so­we­go prze­ka­zu; mass media


SJP.pl


publikowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) po­da­wa­nie cze­goś do pu­blicz­nej wia­do­mo­ści dru­kiem albo przez In­ter­net

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpublʲikɔˈvãɲɛ, AS: publʹikovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opublikowanie n., publikacja ż., publikator m.

 czas. publikować ndk., opublikować dk.

 przym. publikacyjny, publiczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wydawanie, drukowanie

Wiktionary


publikować

wy­da­wać, in­for­mo­wać o czymś, ogła­szać coś po­przez tek­sty wy­da­ne dru­kiem, a daw­niej także: po­da­wać jakąś in­for­ma­cję do ogól­nej wia­do­mo­ści, ob­wie­szczać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. opu­bli­ko­wać)

 (1.1) ogła­szać coś po­przez tek­sty wy­da­ne dru­kiem, po­da­wać jakąś in­for­ma­cję do ogól­nej wia­do­mo­ści, ob­wie­szczać

 (1.2) zaj­mo­wać się wy­da­wa­niem ga­ze­ty lub cza­so­pis­ma

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Znaw­ca Tatr, pu­bli­ko­wał ar­ty­ku­ły na temat ta­ter­nict­wa w wielu cza­so­pis­mach, kształ­tu­jąc opi­nię pu­blicz­ną i pro­pa­gu­jąc tu­ry­sty­kę gór­ską oraz wspi­nacz­kę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpublʲiˈkɔvat͡ɕ, AS: publʹikovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opublikowanie n., publiczność ż., publikacja ż., publikowanie n.

 przym. publicystyczny, publiczny

 czas. opublikować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) drukować, ogłaszać, umieszczać w prasie, wydawać

 (1.2) redagować, wydawać

Wiktionary


publikowy

śro­do­wi­sko­wo: zwią­za­ny z gra­niem na ser­we­rze pu­blicz­nym


SJP.pl


publishing

[czy­taj: pa­bli­szing] tech­ni­ki edy­cji tek­stów, wsta­wia­nia gra­fi­ki i dru­ko­wa­nia za po­mo­cą spe­cjal­nych pro­gra­mów kom­pu­te­ro­wych, a także: sprzęt i opro­gra­mo­wa­nie słu­żą­ce do tego celu


SJP.pl


publisia

żar­to­bli­wie lub z odro­bi­ną iro­nii o pu­blicz­no­ści, naj­czę­ściej w zna­cze­niu mało kul­tu­ral­nej, nie­o­by­tej, bez gustu; pu­blicz­ka


SJP.pl


publiusz

Pu­bliusz – imię mę­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go. Oz­na­cza ono: „po­wszech­ny, oby­wa­tel­ski”.

Pu­bliusz imie­ni­ny ob­cho­dzi 21 stycz­nia, 19 lu­te­go, 16 kwiet­nia i 12 li­sto­pa­da.

Wikipedia


pubowy

→ pub [czy­taj: pa­bo­wy]


SJP.pl


pubp

skró­to­wiec, rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) = hist. Po­wia­to­wy Urząd Bez­pie­czeń­stwa Pu­blicz­ne­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W stycz­niu 1949 r. funk­cjo­na­riu­sze PUBP w Łomży pro­wa­dzi­li do­cho­dze­nie i prze­słu­cha­nia świad­ków w spra­wie po­gro­mu w Jed­wab­nem.

Wiktionary


puc

po­tocz­nie: blaga, bluff; oszu­stwo; pic


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Puc – wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie ko­ścier­skim, w gmi­nie Ko­ście­rzy­na
  • Puc – wieś w Sło­we­nii, w gmi­nie Ko­stel

Wikipedia


puca

osoba, zwy­kle dziec­ko, ma­ją­ca twarz o wy­dat­nych po­licz­kach


SJP.pl


pucaty

py­za­ty, odz­na­cza­ją­cy się bar­dzo wy­dat­ny­mi, pulch­ny­mi po­licz­ka­mi, rza­dziej okrą­głą twa­rzą (np. pu­ca­ty chło­piec); pu­co­ło­wa­ty, pu­cu­ło­wa­ty


SJP.pl


puccini

[czy­taj: pu­czi­ni] naz­wi­sko, m.in. Gia­co­mo Puc­ci­ni (1858-1924) - kom­po­zy­tor wło­ski


SJP.pl


pucczanin

miesz­ka­niec Pucka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Pucka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Puck mrz.

:: fż. pucczanka ż.

 przym. pucki

Wiktionary


pucczanka

miesz­kan­ka Pucka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Pucka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Puck mrz.

:: fm. pucczanin mos.

 przym. pucki

Wiktionary


pucek

żar­to­bli­wie, rza­dziej z iro­nią o czło­wie­ku pu­co­ło­wa­tym (pu­cu­ło­wa­tym, pu­ca­tym, odz­na­cza­ją­cym się wy­dat­ny­mi, pulch­ny­mi po­licz­ka­mi lub okrą­głą twa­rzą)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zo­o­nim po­pu­lar­ne imię dla psa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nasz Pucek gło­śno szcze­ka na są­sia­da.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈput͡sɛk, AS: pucek

Wiktionary

Powiązane:

 przym. puckowy

Wiktionary


pucel

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. pie­karz, który za­nied­bu­je swój wy­gląd w pracy

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) pot. klo­cek puzz­li

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈput͡sɛl, AS: pucel

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) puzzel

Wiktionary


pucer

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Kresy. or­dy­nans

Wiktionary


pucerka

po­tocz­nie:
1. ścier­ka, gąbka, myjka;
2. sprzą­tacz­ka


SJP.pl


puch

1. mięk­kie pióra po­kry­wa­ją­ce ciało pta­ków, u do­ro­słych osob­ni­ków sta­no­wią­ce pod­szy­cie, u pis­kląt wy­łącz­ną osło­nę;
2. krót­kie wło­ski po­kry­wa­ją­ce skórę u ssa­ków; pier­wsze owło­sie­nie u ludzi;
3. wło­ski po­kry­wa­ją­ce niek­tó­re czę­ści ro­ślin


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ornit. ro­dzaj de­li­kat­ne­go pie­rza

 (1.2) zool. de­li­kat­ne drob­ne owło­sie­nie na skó­rze zwie­rząt

 (1.3) anat. pier­wsze ludz­kie owło­sie­nie

 (1.4) bot. drob­ne wło­ski okry­wa­ją­ce ro­śli­nę lub ich część

 (1.5) pot. coś o mięk­kiej, pu­szy­stej i de­li­kat­nej kon­sy­sten­cji

 (1.6) przen. śnieg

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Puch bei Hal­le­in – gmina w kraju związ­ko­wym Sal­zburg, w po­wie­cie Hal­le­in
  • Puch bei Weiz – gmina w kraju związ­ko­wym Sty­ria, w po­wie­cie Weiz
  • Le Puch – gmina
  • Puch-d’Age­na­is – gmina
  • Saint-Ger­ma­in-du-Puch – gmina
  • Car­los Edu­ar­do Puch – ar­gen­tyń­ski se­ryj­ny mor­der­ca
  • Jo­hann Puch – sło­weń­ski wy­na­laz­ca
  • puch ptasi – ro­dzaj de­li­kat­ne­go pie­rza
    • puch edre­do­no­wy – puch edre­do­nów zwy­czaj­nych
  • puch kie­li­cho­wy
  • Puch-Werke – au­striac­ki pro­du­cent ro­we­rów i mo­to­ro­we­rów
  • Puch – sin­gel pol­skiej pio­sen­kar­ki Sarsy

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za­rów­no puch, jak i pie­rze mogą po­cho­dzić z gęsi lub ka­czek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pux, AS: puχ

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. puchowiec m., Puchatek m.

:: zdrobn. puszek m.

 przym. puchowy, puchaty, puszysty

Wiktionary


puch-ciik

wy­krzy­knik

 (1.1) dźwięk. rzad. ono­ma­to­pe­ja imi­tu­ją­ca świ­sta­nie wie­wiór­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wtem bliż­sza wie­wiór­ka od­mie­nia głos. Za­czy­na cmo­kać szyb­ko, ury­wa­nie, potem grom­ko fuka i na prze­mian świ­sta: puch-ciik, puch-ciik.

Wiktionary


pucha

po­tocz­nie:
1. pusz­ka, zwy­kle duża;
2. (zwy­kle w licz­bie mno­giej) pust­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zgrub. od: pusz­ka

 (1.2) duża pusz­ka

 (1.3) wię­zie­nie, za­kład karny

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Z dużej puchy wy­ję­ła ludz­ką czasz­kę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. puszeczka ż., puszka ż., puszkarka ż., puszkownica ż., puszkowanie n., zapuszkowanie n.

 czas. puszkować ndk., zapuszkować dk.

 przym. puszkowy

Wiktionary


puchacz

naj­więk­szy eu­ro­pej­ski ptak z rzędu sów, ma­ją­cy nad ocza­mi dwa pęcz­ki cha­rak­te­ry­stycz­nie ster­czą­cych piór, w Pol­sce ob­ję­ty cał­ko­wi­tą ochro­ną ga­tun­ko­wą


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ornit. naj­więk­sza wy­stę­pu­ją­ca w Pol­sce sowa;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) środ. oszust kar­cia­ny gra­ją­cy nocą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wrona gdzie­nieg­dzie kra­cze i pu­cha­ją pu­cha­cze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpuxat͡ʃ, AS: puχač

Wiktionary

Powiązane:

 czas. puchać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sowa

Wiktionary


puchaczowski

przy­miot­nik od: Pu­cha­czów


SJP.pl


puchaczyk

pu­cha­czyk czu­ba­ty, pu­cha­czyk grzy­wia­sty - ga­tun­ki pta­ków z ro­dzi­ny pu­szczy­ko­wa­tych


SJP.pl


puchaczów

naj­więk­szy eu­ro­pej­ski ptak z rzędu sów, ma­ją­cy nad ocza­mi dwa pęcz­ki cha­rak­te­ry­stycz­nie ster­czą­cych piór, w Pol­sce ob­ję­ty cał­ko­wi­tą ochro­ną ga­tun­ko­wą


SJP.pl

Pu­cha­czów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie łę­czyń­skim, w gmi­nie Pu­cha­czów. Obok miej­sco­wo­ści prze­pły­wa nie­wiel­ka rzeka Świn­ka, do­pływ Wie­prza.

W la­tach 1954-1972 wieś była sie­dzi­bą gro­ma­dy Pu­cha­czów. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do ów­czes­ne­go wo­je­wództ­wa lu­bel­skie­go.

Wikipedia


puchalski

naz­wi­sko


SJP.pl

Pu­chal­ski (żeń­ski: Pu­chal­ska, l. mn. Pu­chal­scy) – pol­skie naz­wi­sko. We­dług re­je­stru PESEL z 30 stycz­nia 2023, naz­wi­sko Pu­chal­ski no­si­ło 3706 męż­czyzn i 29 ko­biet, a Pu­chal­ska – 3847 ko­biet.

Wikipedia


puchanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pu­chać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. puchać ndk.

Wiktionary


puchar

duże, ozdob­ne na­czy­nie, naj­czę­ściej w po­sta­ci głę­bo­kiej czary lub kie­li­cha na­kry­wa­ne­go po­kry­wą, daw­niej słu­żą­ce do picia wina, obec­nie wrę­cza­ne jako ro­dzaj na­gro­dy ho­no­ro­wej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) na­czy­nie, ro­dzaj czary z nóżką, w po­sta­ci du­że­go kie­li­cha, nie­kie­dy z gru­be­go szkła;

 (1.2) sport. tro­fe­um przyz­na­wa­ne jako na­gro­da;

 (1.3) sport. roz­gryw­ki o pu­char (1.2)

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gwia­zdo­zbiór Pu­cha­ru
  • pu­char (na­czy­nie)
  • pu­char (sport) – tro­fe­um spor­to­we
  • po­tocz­ne okre­śle­nie sy­ste­mu pu­cha­ro­we­go

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zer­wa­łem te ja­go­dy, wy­cis­ną­łem je do pu­cha­ru fa­ra­o­na i wrę­czy­łem ów pu­char fa­ra­o­no­wi.

 (1.2) Zwy­cięz­cy po­zo­wa­li do zdjęć ze zdo­by­tym pu­cha­rem ze szcze­re­go złota.

 (1.3) Po­la­cy przy­pie­czę­to­wa­li swój triumf, pier­wszy w hi­sto­rii, w kla­sy­fi­ka­cji Pu­cha­ru Na­ro­dów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpuxar, AS: puχar

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. puchary nmos.

:: zdrobn. pucharek m.

 przym. pucharowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. roztruchan

Wiktionary


pucharek

nie­wiel­ki pu­char, naj­czę­ściej w zna­cze­niu głę­bo­kie­go na­czy­nia słu­żą­ce­go do picia wina lub in­nych na­po­jów al­ko­ho­lo­wych


SJP.pl


pucharowaty

twar­do­skó­rzak pu­cha­ro­wa­ty - ga­tu­nek grzy­bów z ro­dzi­ny ni­szczy­co­wa­tych


SJP.pl


pucharowicz

po­tocz­nie: uczest­nik roz­gry­wek pu­cha­ro­wych


SJP.pl


pucharowiczka

→ pu­cha­ro­wicz


SJP.pl

Patrz:

pucharowicz

pucharowy

to­czą­cy się o pu­char jako na­gro­dy dla naj­lep­sze­go lub naj­lep­szych (np. za­wo­dy, spot­ka­nia pu­cha­ro­we) lub w jakiś inny spo­sób zwią­za­ny z tego typu na­gro­dą ho­no­ro­wą


SJP.pl


puchary

śro­do­wi­sko­wo: roz­gryw­ki, spot­ka­nia, za­wo­dy itp. pu­cha­ro­we


SJP.pl


pucharówka

po­tocz­nie:
1. tur­niej w sy­ste­mie pu­cha­ro­wym;
2. sy­stem pu­cha­ro­wy;
3. sa­mo­chód przy­go­to­wa­ny do wy­ści­gów pu­cha­ro­wych


SJP.pl


puchatek

fik­cyj­na po­stać z li­te­ra­tu­ry dzie­cię­cej wy­kre­o­wa­na przez bry­tyj­skie­go pi­sa­rza A.A. Milne’a; Kubuś Pu­cha­tek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) liter. film. po­stać misia z ksią­żek i fil­mów stwo­rzo­na przez Alana Ale­xan­dra Milne'a;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Otóż pew­ne­go dnia Pu­cha­tek, Pro­sia­czek, Kró­lik i Ma­leń­stwo grali w „Misie-pa­ty­sie” (…).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. puch mrz., puszek mrz.

Wiktionary


puchatość

→ pu­cha­ty


SJP.pl

Patrz:

puchaty

puchaty

po­kry­ty pu­chem (np. pu­cha­te pis­kla­ki) lub czymś, co przy­po­mi­na puch lub ma cechy cha­rak­te­ry­stycz­ne dla puchu (np. pu­cha­ty kot, pu­cha­ty swe­ter)


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) po­kry­ty pu­chem

 (1.2) o kłę­bia­stej, pu­szy­stej kon­sy­sten­cji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. puch mrz., puszek mrz., Puszek mzw.

 przym. puchowy

Wiktionary


puchać

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) ne­o­lo­gizm hukać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wrona gdzie­nieg­dzie kra­cze i pu­cha­ją pu­cha­cze.

 (1.1) Księ­życ na mło­dzi­ku i pu­cha­ją pu­cha­cze; no bo ktoś musi pu­chać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpuxat͡ɕ, AS: puχać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. puchacz m., puchanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hukać

Wiktionary


puchała

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pu­cha­ła – herb szla­chec­ki
  • Pu­cha­ła – naz­wi­sko
  • Alina Pu­cha­ła – pol­ska sce­na­rzyst­ka (m.in. M jak mi­łość)

Wikipedia


puchałowo

Pu­cha­ło­wo (niem. "Pu­chal­lo­wen", w la­tach 1936–1945 "Win­dau") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie ni­dzic­kim, w gmi­nie Ja­no­wo.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa olsz­tyń­skie­go.

Przez wieś prze­bie­ga droga wo­je­wódz­ka nr 604, jest przy­sta­nek ko­le­jo­wy Pu­cha­ło­wo.

Wikipedia


puchlina

puch­li­na wodna: cho­ro­ba po­le­ga­ją­ca na od­kła­da­niu się płynu prze­się­ko­we­go w ja­mach ciała lub tkan­kach, głów­nie w tkan­ce pod­skór­nej


SJP.pl


puchlinowy

od­no­szą­cy się do puch­li­ny wod­nej (cho­ro­by po­le­ga­ją­cej na od­kła­da­niu się płynu prze­się­ko­we­go w ja­mach ciała lub tkan­kach, głów­nie w tkan­ce pod­skór­nej), zwią­za­ny z nią (np. ciecz puch­li­no­wa)


SJP.pl


puchnąć

1. obrz­mie­wać, sta­wać się nabrz­mia­łym, a w prze­no­śni także: sta­wać się lub być prze­peł­nio­nym, za­wie­rać coś w nad­mia­rze;
2. tra­cić kon­dy­cję, siły w wy­ni­ku nad­mier­nej ak­tyw­no­ści fi­zycz­nej, naj­czę­ściej w koń­co­wej fazie za­wo­dów


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. spuch­nąć)

 (1.1) sta­wać się obrzę­knię­tym

 (1.2) być prze­peł­nio­nym

 (1.3) pot. tra­cić siły, słab­nąć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Stary numer po­le­gał na tym, iż kilka go­dzin przed wy­stę­pem brało się duży ka­mień i wa­li­ło z dzie­się­cio­mi­nu­to­wy­mi przer­wa­mi w nad­gar­stek - czer­wie­niał i puchł bły­ska­wicz­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. spuchnąć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nabrzmiewać

Wiktionary


puchowaty

rzad­ko: mięk­ki jak puch, po­kry­ty pu­chem; pu­szy­sty, pu­cha­ty


SJP.pl


puchowica

bar­czat­ka pu­cho­wi­ca - ga­tu­nek mo­ty­la z ro­dzi­ny bar­czat­ko­wa­tych


SJP.pl

Pu­cho­wi­ca (niem. "Frie­drichs­berg")- znie­sio­na nazwa czę­ści wsi Pu­chów­ka w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie olec­kim, w gmi­nie Wie­licz­ki.

Przed 19 lu­te­go 1903 roku miej­sco­wość była osadą, po­łą­czo­na zo­sta­ła w jedną ca­łość jako jed­nost­ka ad­mi­ni­stra­cyj­na z Pu­chów­ką.

Wikipedia


puchowiec

tro­pi­kal­ne drze­wo z ro­dzi­ny śla­zo­wa­tych, upra­wia­ne dla krót­kie­go włó­kna na­sien­ne­go (ka­po­ku), wy­do­by­wa­ne­go z to­re­bek na­sien­nych oraz oleju; drze­wo ka­po­ko­we


SJP.pl

Pu­cho­wiec ("Ceiba" P. Mil­ler) – ro­dzaj ro­ślin tro­pi­kal­nych z ro­dzi­ny śla­zo­wa­tych i po­dro­dzi­ny weł­nia­ko­wych. We­dług "The Plant List" w obrę­bie tego ro­dza­ju znaj­du­je się co najm­niej 21 ga­tun­ków o naz­wach zwe­ry­fi­ko­wa­nych i za­ak­cep­to­wa­nych, pod­czas gdy ko­lej­ne 3 tak­so­ny mają sta­tus ga­tun­ków nie­pew­nych (niez­we­ry­fi­ko­wa­nych). Ro­dzi­mym ob­sza­rem ich wy­stę­po­wa­nia są tro­pi­kal­ne re­jo­ny Azji, Afry­ki i Ame­ry­ki. Ga­tun­kiem ty­po­wym jest "C. pen­tan­dra" (L.) J. Ga­ert­ner.

Wikipedia


puchowski

kul­tu­ra pu­chow­ska - kul­tu­ra ar­che­o­lo­gicz­na epoki że­la­za


SJP.pl


puchowy

pu­cha­ty, zro­bio­ny z puchu, po­kry­ty pu­chem (np. pu­cho­wy swe­ter, pu­cho­wa po­ściel) lub w jakiś inny spo­sób zwią­za­ny z pu­chem (np. włosy, pióra pu­cho­we)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z pu­chem, do­ty­czą­cy puchu

 (1.2) wy­ko­na­ny z puchu, za­wie­ra­ją­cy puch

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) W dniu za­gi­nię­cia ubra­na była w dwu­stron­ną ró­żo­wo-czar­ną pu­cho­wą kurt­kę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: puˈxɔvɨ, AS: puχovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Puszek mzw., puch m., puszek ż., puchowość m., puszystość ż.

 przym. puszysty, puchaty

Wiktionary


puchy

po­tocz­nie: brak ludzi lub rze­czy w ja­kimś miej­scu; pust­ka


SJP.pl

Puchy – ko­lo­nia w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie pa­ję­czań­skim, w gmi­nie Nowa Brzeź­ni­ca.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa czę­sto­chow­skie­go.

Wikipedia


puchówka

1. kurt­ka pu­cho­wa;
2. po­dusz­ka lub koł­dra wy­peł­nio­na pu­chem lub pie­rzem


SJP.pl

Pu­chów­ka (nazwa obocz­na: Pu­chó­wek, nazwa hi­sto­rycz­na: Pu­cho­wi­ca, Pu­chów­ka-Ga­jów­ka, Pu­chów­ka-Le­śni­czów­ka) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie olec­kim, w gmi­nie Wie­licz­ki.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa su­wal­skie­go.

Wikipedia


puchłość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stpol. wil­goć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. puch

Wiktionary


pucice

Pu­ci­ce (nazwa hi­sto­rycz­na: Pło­ci­ce, do 1945 "Ober­hof") – wieś w pół­noc­no-za­chod­niej Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie go­le­niow­skim, w gmi­nie Go­le­niów.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa szcze­ciń­skie­go.

Wikipedia


puciłowski

naz­wi­sko


SJP.pl


puck

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie puc­kim;

Wiktionary

Puck ( Pùck lub Pùckò, niem. Put­zig) – mia­sto w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, sie­dzi­ba po­wia­tu puc­kie­go i gminy wiej­skiej Puck.

Leży na Ka­szu­bach u uj­ścia Płut­ni­cy do Za­to­ki Puc­kiej, w pół­noc­no-wschod­niej czę­ści Kępy Puc­kiej na Po­brze­żu Gdań­skim.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przez Puck je­dzie po­ciąg do Helu.

 (1.1) Wzię­li ślub w Pucku w 2000 roku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: put͡sk, AS: puck

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pucczanin mos., pucczanka ż.

 przym. pucki

Wiktionary


pucka

cięż­ki mło­tek mu­rar­ski


SJP.pl


pucki

przy­miot­nik od: Puck (mia­sto w Pol­sce)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od Puck

Wiktionary

Pucki ( Пуцкі; Пуцки) – wieś na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie gro­dzień­skim, w re­jo­nie świ­słoc­kim, w siel­so­wie­cie Wer­do­mi­cze.

W dwu­dzie­sto­le­ciu mię­dzy­wo­jen­nym le­ża­ły w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie bia­ło­stoc­kim, w po­wie­cie woł­ko­wy­skim, w gmi­nie Świ­słocz.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈput͡sʲci, AS: pucʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Puck mrz., pucczanin mos., pucczanka ż.

Wiktionary


pucok

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) spoż. wal­co­wa­ta gałka sera, zwy­kle wę­dzo­ne­go

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gołka, kara, brusek

Wiktionary


pucolana

wul­ka­nicz­ny po­piół, za­wie­ra­ją­cy w swoim skła­dzie ak­tyw­ną krze­mion­kę, zdol­ny do wią­za­nia wapna; puz­zo­la­na


SJP.pl

Pu­co­la­na (wł. "poz­zo­la­na") – ce­ra­micz­ny ma­te­riał bu­dow­la­ny, sto­so­wa­ny jako wy­peł­niacz w za­pra­wach hy­dra­u­licz­nych. Pu­co­la­na jest pyłem lub bar­dzo drob­nym po­pio­łem, nieg­dyś po­cho­dze­nia wul­ka­nicz­ne­go, dzi­siaj także odzy­ski­wa­nym ze spa­lin wiel­kich ko­tłow­ni. Jej głów­nym skład­ni­kiem jest czy­sta krze­mion­ka w po­sta­ci bar­dzo drob­nych za­o­krą­glo­nych zia­ren. Jej ważną cechą jest zdol­ność do wią­za­nia wapna także pod wodą. Obec­nie jest sto­so­wa­na jako do­da­tek do za­praw be­to­no­wych zwięk­sza­ją­cy ich wo­do­od­por­ność.

Wikipedia


pucolanowy

→ pu­co­la­na


SJP.pl

Patrz:

pucolana

pucowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pu­co­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌput͡sɔˈvãɲɛ, AS: pucovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pucować

Wiktionary


pucować

1. bar­dzo do­kład­nie coś czy­ścić, myć lub wy­cie­rać;
2. pu­co­wać się - pu­co­wać sa­me­go sie­bie


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) sta­ran­nie czy­ścić gład­ką po­wierzch­nię, taką którą da się do­pro­wa­dzić do po­ły­sku

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. czy­ścić

 (1.3) gwara. więz. nie przyz­na­wać się do cze­goś, bla­go­wać

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny

 (2.1) daw. gwara. więz. tłu­ma­czyć się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) – Miss Ward przy­je­dzie jutro? – upew­niał się wy­cie­ra­jąc sa­la­ter­kę, chu­cha­jąc na szkło i pu­cu­jąc do po­ły­sku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: puˈt͡sɔvat͡ɕ, AS: pucovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pucowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) polerować, szorować

Wiktionary


pucołowaty

ma­ją­cy okrą­głą, pulch­ną twarz; pu­cu­ło­wa­ty, py­za­ty, okrą­gło­li­cy, krą­gło­li­cy


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) taki, który ma pulch­ne, okrą­głe po­licz­ki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pyzaty

Wiktionary


pucpapiór

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. pa­pier ścier­ny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk szpicpapiór

Wiktionary


pucułowato

→ pu­cu­ło­wa­ty


SJP.pl

Patrz:

pucułowaty

pucułowaty

ma­ją­cy okrą­głą, pulch­ną twarz; pu­co­ło­wa­ty, py­za­ty, okrą­gło­li­cy, krą­gło­li­cy


SJP.pl


pucybut

po­tocz­nie: osoba trud­nią­cej się od­płat­nym czy­szcze­niem butów przy­pad­ko­wym lu­dziom na ulicy; czy­ści­but


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ktoś, kto od­płat­nie zaj­mu­je się czy­szcze­niem butów;

Wiktionary

Pu­cy­but (także czy­ści­but, czy­ści­ciel butów) – zawód po­le­ga­ją­cy na czy­szcze­niu i po­le­ro­wa­niu obu­wia przy­pad­ko­wych klien­tów, wy­ko­ny­wa­ny zwy­kle wprost na ulicy mia­sta, za wy­na­gro­dze­niem. Obec­nie w Pol­sce zawód pu­cy­bu­ta jest rzad­ko spo­ty­ka­ny.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: puˈt͡sɨbut, AS: pucybut

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) czyścibut

Wiktionary


pucybutka

→ pu­cy­but


SJP.pl

Patrz:

pucybut

pucz

prze­wrót woj­sko­wy, próba za­ma­chu stanu pod­ję­ta przez spi­skow­ców


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) za­mach stanu, prze­wrót

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zresz­tą, ten cały pucz nie był tylko kiep­skim żar­tem - nie wolno za­po­mi­nać, że nie­wie­le póź­niej odbył się "marsz na Rzym" fa­szy­stow­skich czar­nych ko­szul i zo­sta­ła za­in­sta­lo­wa­na dyk­ta­tu­ra Mus­so­li­nie­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. puczysta mos., puczystka ż.

 przym. puczystowski

Wiktionary


puczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bia­ły­stok. opusz­ka palca

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ska­le­czy­łem sobie pucz­kę.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) opuszka

Wiktionary


puczyce

Pu­czy­ce – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie ło­sic­kim, w gmi­nie Pla­te­rów.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość po­ło­żo­na była w wo­je­wództ­wie bial­sko­pod­la­skim.

W Pu­czy­cach uro­dził się Piotr Saw­czuk, pol­ski du­chow­ny ka­to­lic­ki, bi­skup dro­hi­czyń­ski.

Wikipedia


puczysta

osoba, bio­rą­ca udział w woj­sko­wym za­ma­chu stanu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) polit. or­ga­ni­za­tor, uczest­nik puczu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wła­dze tu­rec­kie zdo­ła­ły czę­ścio­wo opa­no­wać sy­tu­a­cję. Na Mo­ście Bos­for­skim ska­pi­tu­lo­wa­ła część pu­czy­stów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pucz m.

:: fż. puczystka ż.

Wiktionary


puczystka

→ pu­czy­sta


SJP.pl

Patrz:

puczysta

puczyłowski

naz­wi­sko


SJP.pl


puczyński

naz­wi­sko


SJP.pl


pucówa

rzad­kie zgru­bie­nie od: pu­ców­ka


SJP.pl


pucówka

żar­to­bli­wie, po­tocz­nie o zbesz­ta­niu, zła­ja­niu, uka­ra­niu kogoś lub gło­śnym upom­nie­niu, re­pry­men­dzie; ochrzan, opeer


SJP.pl


pud

dawna, ro­syj­ska jed­nost­ka masy równa około 16,5 kg


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) miar. dawna ro­syj­ska jed­nost­ka masy równa 40 ów­czes­nym fun­tom (16,38 kg);

Wiktionary

Pud – dawna ro­syj­ska jed­nost­ka wa­go­wa.

1 pud = 16,38 kg = 40 fun­tów = 1280 łutów = 3840 zo­łot­ni­ków = 368640 doli.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wsta­łem z nie­spo­dzia­nie wiel­kim tru­dem, jak­bym miał w lędź­wiach pud że­la­za.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pudowy

Wiktionary


pudding

[czy­taj: pu­dink] le­gu­mi­na z mąki lub ryżu go­to­wa­na na parze


SJP.pl

Pud­ding – okre­śle­nie sze­re­gu luźno ze sobą zwią­za­nych po­traw kuch­ni bry­tyj­skiej. Nie ist­nie­je ści­sła de­fi­ni­cja, która obej­mo­wa­ła­by wszyst­kie te po­tra­wy. Czę­sto przy­rzą­dza­ne są z mąki, tłu­szczu i jaj, na słod­ko (np. z do­dat­kiem owo­ców) lub słono (na­dzie­wa­ne lub po­da­wa­ne z mię­sem), go­to­wa­ne (w wo­dzie lub na parze) bądź pie­czo­ne i po­da­wa­ne na cie­pło jako danie głów­ne, do­da­tek lub deser.

Wikipedia


puddingowy

→ pud­ding [czy­taj: pu­din­go­wy]


SJP.pl


pudel

rasa psa do­mo­we­go o dłu­giej sier­ści, ko­ja­rzo­na ze wzglę­du na cha­rak­te­ry­stycz­ne ucze­sa­nie (wy­ga­la się go na łyso przy szyi, uszach i ogo­nie)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) kynol. rasa ho­do­wa­nych w kilku od­mia­nach psów do to­wa­rzy­stwa; pies na­le­żą­cy do tej rasy;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pudel duży
  • Pudel śred­ni
  • Pudel mi­nia­tu­ro­wy
  • Pudel toy
  • czołg Pan­zer­kampf­wa­gen V Pant­her prze­ję­ty przez Po­la­ków pod­czas powst. war­szaw­skie­go
  • An­drzej „Pudel” Bie­niasz – muzyk ze­spo­łu Püdelsi
  • Pu­de­lek

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Daw­niej pudle były uży­wa­ne jako psy my­śliw­skie, obec­nie są psami re­pre­zen­ta­cyj­ny­mi i uży­wa­ny­mi w ky­no­te­ra­pii.

 (1.1) Nieg­dyś mój ko­le­ga nie chciał wydać zbyt wiele pie­nię­dzy przy za­ku­pie: z jego wy­ma­rzo­ne­go "pudla mi­nia­tur­ki", bar­dzo po­dob­ne­go w wieku szcze­nię­cym do tej rasy, wy­rósł duży pies o cha­rak­te­rze zu­peł­nie od­mien­nym od ja­kie­go­kol­wiek pudla i wy­glą­dzie zu­peł­nie do niego nie­po­dob­nym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpudɛl, AS: pudel

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pudlica ż.

:: zdrobn. pudelek m.

 przym. pudli

Wiktionary


pudelek

mały pudel, szcze­niak pudla


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zdrobn. od pudel

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy ten pu­de­lek nie jest słod­ki?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: puˈdɛlɛk, AS: pudelek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pudel m., pudlica ż.

 przym. pudli

Wiktionary


pudelkowaty

przy­po­mi­na­ją­cy pudla, naj­czę­ściej wy­glą­dem i cha­rak­te­ry­stycz­nym ucze­sa­niem (np. pu­del­ko­wa­ty psiak, pu­del­ko­wa­ta sunia, sucz­ka)


SJP.pl


pudelkowy

→ pu­de­lek


SJP.pl

Patrz:

pudelek

pudelpointer

rasa psów my­śliw­skich


SJP.pl

Pu­del­po­in­ter – jedna z ras psów, na­le­żą­ca do grupy wyż­łów, za­kla­sy­fi­ko­wa­na do sek­cji i typu wyż­łów kon­ty­nen­tal­nych, w pod­sek­cji psów w typie goń­cze­go. Pod­le­ga pró­bom pracy.

Wikipedia


puder

pro­szek kos­me­tycz­ny lub lecz­ni­czy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kos­met. kos­me­tyk o cha­rak­te­ry­stycz­nej kru­chej i syp­kiej kon­sy­sten­cji, słu­żą­cy do pie­lę­gna­cji i upięk­sza­nia skóry, naj­czę­ściej twa­rzy;

 (1.2) med. farm. sypka po­stać leków sto­so­wa­nych w le­cze­niu scho­rzeń skóry

 (1.3) spoż. kulin. sprosz­ko­wa­ny cu­kier

Wiktionary

Puder (od fr. "po­u­dre") – śro­dek kos­me­tycz­ny słu­żą­cy do ochro­ny, wy­su­sza­nia lub na­tłu­szcza­nia i upięk­sza­nia skóry. Za­wie­ra np. skro­bię ry­żo­wą, ka­o­lin, tle­nek cynku, talk, barw­ni­ki oraz sub­stan­cje za­pa­cho­we.

Po­dział pu­drów ze wzglę­du na kon­sy­sten­cję:

Ro­dza­je pu­drów ze wzglę­du na za­sto­so­wa­nie:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Używa pani zbyt dużo pudru, co po­wo­du­je zmę­cze­nie skóry.

 (1.3) To cia­sto bę­dzie je­szcze lep­sze, jeśli po­sy­pie­my je pu­drem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpudɛr, AS: puder

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pudrować ndk., przypudrować dk., upudrować dk.

 rzecz. pudreza ż., puderniczka ż., pudernica ż., pudrowanie n., przypudrowanie n., upudrowanie n., popudrowanie n.

 przym. pudrowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stpol. farba

Wiktionary


pudermantel

daw­niej:
1. płaszcz po­dróż­ny chro­nią­cy przed ku­rzem
2. pe­le­ry­na ubie­ra­na przy strzy­że­niu wło­sów dla ochro­ny ubra­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. lekki płaszcz po­dróż­ny chro­nią­cy przed ku­rzem;

 (1.2) daw. dam­skie okry­cie do to­a­le­ty po­ran­nej

Wiktionary

Pu­der­man­tel (niem. "Pu­der­man­tel") – letni płaszcz dam­ski i męski no­szo­ny w po­dró­ży i chro­nią­cy przed ku­rzem.

Wierzch­nie okry­cie tego ro­dza­ju było roz­po­wszech­nio­ne w XIX wieku, uży­wa­ne do po­dró­ży od­kry­ty­mi po­wo­za­mi (zwła­szcza w te­re­nie, po wiej­skich dro­gach grun­to­wych), a także do jazdy kon­nej.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) chałat, kitel

 (1.2) peniuar, puderman, podwłośnik

Wiktionary


pudernica

lek­ce­wa­żą­co: ko­bie­ta czę­sto sto­su­ją­ca mocny ma­ki­jaż


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rzad. kos­met. za­my­ka­ne na­czy­nie na puder

 (1.2) pot. lek­cew. ko­bie­ta sto­su­ją­ca zbyt mocny ma­ki­jaż

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Lu­ster­ko le­ża­ło obok tur­ku­so­wej pu­der­ni­cy, przy­wie­zio­nej za­pew­ne z Fran­cji.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. puder mrz., popudrowanie n., pudrowanie n., upudrowanie n.

:: zdrobn. puderniczka ż.

 przym. pudrowy

Wiktionary


puderniczka

pła­skie, ozdob­ne na­czy­nie na puder kos­me­tycz­ny, zwy­kle z lu­ster­kiem wew­nątrz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: pu­der­ni­ca

 (1.2) kos­met. pła­skie pu­de­łecz­ko słu­żą­ce do prze­cho­wy­wa­nia pudru kos­me­tycz­ne­go, naj­czę­ściej zdo­bio­ne i ma­ją­ce lu­ster­ko wew­nątrz

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Pu­der­nicz­ka była za­my­ka­na na za­pię­cie tak małe, że Märtha nie dała rady jej ot­wo­rzyć.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pudreza ż., puder mrz., pudernica ż., pudrowanie n., upudrowanie n., popudrowanie n.

 czas. pudrować ndk., przypudrować dk.

 przym. pudrowy

Wiktionary


pudełczarnia

od­dział fa­bry­ki za­pa­łek, w któ­rym wy­ra­bia­ne są pu­deł­ka do za­pa­łek


SJP.pl


pudełeczko

zdrob­nie­nie od: pu­deł­ko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) małe pu­deł­ko

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpudɛˈwɛt͡ʃkɔ, AS: pudeu̯ečko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pudło m., pudełko m., pudłowanie n., pudełkowanie n.

 czas. pudełkować ndk.

 przym. pudełkowy

Wiktionary


pudełek

skrzyn­ka z lek­kie­go ma­te­ria­łu, zwy­kle słu­żą­ca do prze­cho­wy­wa­nia cze­goś


SJP.pl


pudełko

skrzyn­ka z lek­kie­go ma­te­ria­łu, zwy­kle słu­żą­ca do prze­cho­wy­wa­nia cze­goś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zdrob­nie­nie od|pudło.

 (1.2) mały po­jem­nik, naj­czę­ściej wy­ko­na­ny z tek­tu­ry

Wiktionary

Pu­deł­ko – osada w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie kol­neń­skim, w gmi­nie Tu­rośl.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) W pu­deł­ku scho­wa­na była bi­żu­te­ria mojej mamy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: puˈdɛwkɔ, AS: pudeu̯ko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pudłowanie n., pudełkowanie n., zapudłowanie n., pudełeczko n., pudło n.

 czas. pudłować ndk., zapudłować dk., pudełkować ndk.

 przym. pudełkowy, pudełkowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pudełeczko

 (1.2) paczka, puzderko

Wiktionary


pudełkowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pu­deł­ko­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niepudełkowanie n., pudełko n., pudełeczko n.

 czas. pudełkować ndk.

Wiktionary


pudełkowaty

taki, jak pu­deł­ko lub przy­po­mi­na­ją­cy pu­deł­ko, o kształ­cie zbli­żo­nym do pu­deł­ka (np. pu­deł­ko­wa­ty bu­dy­nek, pu­deł­ko­wa­ta ka­bi­na); pu­deł­ko­wy (rzad­ko)


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) po­dob­ny do pu­deł­ka, kształ­tem przy­po­mi­na­ją­cy pu­deł­ko

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Fan­taz­ja ar­chi­tek­tów nie ma gra­nic, skoń­czył się czas brzyd­kich, pu­deł­ko­wa­tych, bu­do­wa­nych pod sztan­cę pię­tró­wek z pła­skim da­chem, gdyż na inne domy, za ko­mu­ny, nie da­wa­no poz­wo­leń.

 (1.1) Nie wi­dzia­łem dotąd ta­kiej broni – długa lufa po­kry­ta dziur­ko­wa­ną bla­chą, ster­czą­cy u dołu pu­deł­ko­wa­ty, krót­ki ma­ga­zy­nek, niez­wy­czaj­ny kształt kolby, zamka i musz­ki…

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pudło n., pudełko n.

 przym. pudełkowy

Wiktionary


pudełkowy

1. → pu­deł­ko;
2. rzad­ko: przy­po­mi­na­ją­cy pu­deł­ko; pu­deł­ko­wa­ty;
3. dieta pu­deł­ko­wa - dieta opie­ra­ją­ca się na je­dze­niu do­star­cza­nym przez formę ca­te­rin­go­wą


SJP.pl


pudlarka

1. piec, w któ­rym na­stę­pu­je pud­lin­go­wa­nie (pro­ces ogrze­wa­nia su­rów­ki w celu oczy­szcze­nia jej z do­mie­szek węgla, krze­mu i man­ga­nu);
2. po­tocz­nie o mi­ło­śnicz­ce pudli


SJP.pl


pudlarski

od­no­szą­cy się do pud­lin­go­wa­nia (pro­ce­su ogrze­wa­nia su­rów­ki w celu oczy­szcze­nia jej z do­mie­szek węgla, krze­mu i man­ga­nu), przez­na­czo­ny do ta­kie­go pro­ce­su (np. piec pud­lar­ski)


SJP.pl


pudlarz

1. ro­bot­nik pra­cu­ją­cy przy pud­lin­go­wa­niu (ogrze­wa­niu su­rów­ki w celu oczy­szcze­nia jej z do­mie­szek węgla, krze­mu i man­ga­nu);
2. po­tocz­nie o mi­ło­śni­ku pudli;
3. w gwa­rze my­śliw­skiej: kiep­ski strze­lec


SJP.pl


pudli

→ pudel


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy pudla

Wiktionary

Patrz:

pudel

Powiązane:

 rzecz. pudel mzw., pudelek mzw.

Wiktionary


pudlica

sa­mi­ca pudla


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sa­mi­ca pudla

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pudel mzw., pudelek mzw.

Wiktionary


pudliczka

nie­wiel­ka pud­li­ca (sa­mi­ca pudla)


SJP.pl


pudlingarnia

za­kład, w któ­rym do­ko­nu­je się pud­lin­go­wa­nia (pro­ce­su ogrze­wa­nia su­rów­ki w piecu pud­lar­skim, w celu oczy­szcze­nia jej z do­mie­szek węgla, krze­mu i man­ga­nu)


SJP.pl

Pud­lin­gar­nia – za­kład, w któ­rym wy­ko­ny­wa­ne jest "pud­lin­go­wa­nie" (też: "pud­lo­wa­nie", z ang. "to pudd­le" – mie­sić, prze­wra­cać), czyli pro­ces oczy­szcza­nia su­rów­ki z do­mie­szek węgla, krze­mu i man­ga­nu przez ogrze­wa­nie jej w piecu pud­lar­skim.

Pud­lin­gar­nie za­czę­ły pow­sta­wać po roku 1784, w któ­rym Henry Cort opra­co­wał pro­ces pud­lar­ski, w któ­rym do świe­że­nia su­rów­ki że­laz­nej za­sto­so­wał piec pro­mie­niu­ją­cy, opa­la­ny wę­glem ka­mien­nym i tak zbu­do­wa­ny, że prze­ra­bia­na su­rów­ka sty­ka­ła się je­dy­nie z pło­mie­niem, a nie z samym wę­glem.

Wikipedia


pudlingowanie

pro­ces ogrze­wa­nia su­rów­ki w piecu pud­lar­skim, w celu oczy­szcze­nia jej z do­mie­szek węgla, krze­mu i man­ga­nu; pro­ces pud­lar­ski


SJP.pl

Pud­lin­go­wa­nie (pro­ces pud­lar­ski) – pro­ces prze­ro­bu su­rów­ki wiel­ko­pie­co­wej, po­le­ga­ją­cy na ut­le­nia­niu za­war­tych w su­rów­ce do­mie­szek (węgla, siar­ki, fos­fo­ru, krze­mu, man­ga­nu i in.) w wy­so­kiej tem­pe­ra­tu­rze. Pro­wa­dzo­ny jest w pie­cach pło­mien­nych opa­la­nych od­ga­zo­wa­nym wę­glem ka­mien­nym, zwa­nych pie­ca­mi pud­lar­ski­mi (pud­lar­ka­mi). Głów­ną cechą pro­ce­su pud­lar­skie­go był brak bez­poś­red­nie­go kon­tak­tu mię­dzy su­rów­ką a pa­li­wem.

Wikipedia


pudlingować

prze­sta­rza­łe: oczy­szczać su­rów­kę z do­mie­szek węgla, krze­mu i man­ga­nu przez ogrze­wa­nie jej w piecu pud­lar­skim


SJP.pl


pudliski

przy­miot­nik od: Pud­lisz­ki (wieś lub pro­du­cent ar­ty­ku­łów spo­żyw­czych)


SJP.pl


pudliszki

1. wieś w Pol­sce;
2. przed­się­bior­stwo przet­wór­stwa owo­co­wo-wa­rzyw­ne­go w Pud­lisz­kach;
3. marka pro­duk­tów spo­żyw­czych


SJP.pl

Pud­lisz­ki – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie go­styń­skim, w gmi­nie Kro­bia.

Miej­sco­wość po­ło­żo­na jest w od­le­gło­ści ok. 3 km na za­chód od Krobi. Leży na lewym brze­gu Pol­skie­go Rowu (pra­we­go do­pły­wu Ba­ry­czy), na Wy­so­czyź­nie Le­szczyń­skiej.

Wikipedia


pudowy

o cię­ża­rze jed­ne­go puda


SJP.pl


pudreta

nawóz z su­szo­nych i sprosz­ko­wa­nych od­cho­dów ludz­kich


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1)  daw. roln. sprosz­ko­wa­ny nawóz z od­cho­dów ludz­kich, także zwie­rzę­cych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czło­wiek ten był pewny, że mógł kie­ro­wać wszyst­kim: fa­bry­ką lo­ko­mo­tyw i fa­bry­ką pu­dre­ty.

Wiktionary


pudreza

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mebl. ro­dzaj to­a­let­ki uży­wa­nej głów­nie w XVII-XVIII w., słu­żą­cej głów­nie do pu­dro­wa­nia się i prze­cho­wy­wa­nia ak­ce­so­riów do tego przez­na­czo­nych;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. puder m., puderek m., puderniczka ż., pudrowanie n., popudrowanie n., wypudrowanie n., upudrowanie

 czas. pudrować ndk., popudrować dk., wypudrować dk., upudrować dk.

 przym. pudrowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) poudreuse

Wiktionary


pudrowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) po­kry­wa­nie, po­sy­py­wa­nie pu­drem

 (1.2) przen. przed­sta­wia­nie nie­ko­rzyst­nych zja­wisk w spo­sób lep­szy niż jest na­praw­dę

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pudreza ż., upudrowanie n., puder m., pudernica ż., puderniczka ż., popudrowanie n.

 czas. pudrować ndk., upudrować dk.

 przym. pudrowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) lukrowanie, lakierowanie, upiększanie, ubarwianie

Wiktionary


pudrować

pu­dro­wać (się): po­sy­py­wać (się) pu­drem, naj­czę­ściej w celu upięk­sze­nia włas­nej skóry lub uchro­nie­nia jej przed szkod­li­wy­mi wpły­wa­mi at­mos­fe­rycz­ny­mi


SJP.pl


pudrowość

→ pu­dro­wy


SJP.pl

Patrz:

pudrowy

pudrowy

→ puder


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pu­drem, do­ty­czą­cy pudru

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) ma­ją­cy cechy pudru w za­kre­sie kon­sy­sten­cji, syp­ko­ści itp.

 (2.2) mając ma­to­wy, zga­szo­ny od­cień barwy; naj­czę­ściej ró­żo­wy w takim od­cie­niu

Wiktionary

Patrz:

puder

Powiązane:

 rzecz. pudreza ż., puder m., puderek m., puderniczka ż., pudernica ż., pudrowanie n., przypudrowywanie n., upudrowanie n., przypudrowanie n., wypudrowanie n., popudrowanie n.

 czas. pudrować ndk., wypudrować dk., upudrować dk., przypudrowywać ndk., przypudrować dk., popudrować dk.

 przym. puderniczkowy

 przysł. pudrowo

Wiktionary


pudu

mały jeleń po­łud­nio­wo­a­me­ry­kań­ski


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pudu po­łud­nio­wy
  • pudu pół­noc­ny

Wikipedia


pudzian

pse­u­do­nim Ma­riu­sza Pu­dzia­now­skie­go, by­łe­go pol­skie­go strong­me­na


SJP.pl


pudzianowski

naz­wi­sko, m.in. Ma­riusz Pu­dzia­now­ski, pol­ski strong­man


SJP.pl


pudzików

Pu­dzi­ków – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie ra­dom­szczań­skim, w gmi­nie Go­mu­ni­ce.

Wikipedia


pudłak

daw­niej:
1. miara miodu, od­po­wied­nik czte­rech garn­ców;
2. da­ni­na z miodu


SJP.pl


pudło

1. kar­ton, opa­ko­wa­nie
2. nie­cel­ny strzał
3. po­tocz­nie: te­le­wi­zor
4. żar­go­no­wo: areszt, wię­zie­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) duże pu­deł­ko

 (1.2) za­war­tość pudła (1.1)

 (1.3) muz. pot. część in­stru­men­tu wzmac­nia­ją­ca dźwięk

 (1.4) pot. wię­zie­nie

 (1.5) chy­bio­ny strzał

 (1.6) przen. nie­tra­fio­ne przed­sięw­zię­cie

 (1.7) obraź. star­sza ko­bie­ta

 (1.8) mot. tylna część po­ja­zdu do prze­wo­że­nia osób lub to­wa­rów

 (1.9) mot. pot. stary lub zep­su­ty po­jazd

 (1.10) pot. po­dium dla zwy­cięz­ców spor­to­wych

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pudło – część wsi Za­bo­rów Drugi w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie to­ma­szow­skim, w gmi­nie To­ma­szów Ma­zo­wiec­ki
  • pudło re­zo­nan­so­we – część in­stru­men­tu mu­zycz­ne­go
  • pudło ek­spre­syj­ne – urzą­dze­nie sta­no­wią­ce część or­ga­nów pi­szczał­ko­wych
  • pudło – część po­ja­zdu szy­no­we­go (nad­wo­zie)
  • pudło wy­chyl­ne – spe­cjal­na kon­struk­cja nad­wo­zia po­ja­zdu szy­no­we­go
  • Alek­san­der Pudło (1925–1993) – pol­ski funk­cjo­na­riusz or­ga­nów bez­pie­czeń­stwa PRL
  • Bar­ba­ra Pudło (ur. 1960) – pol­ska lek­ko­at­let­ka, bie­gacz­ka
  • Igor Pudło (ur. 1966) – pol­ski DJ i pro­du­cent mu­zycz­ny
  • Ju­lian Pudło (1926–2020) – pol­ski du­chow­ny rzym­sko­ka­to­lic­ki
  • Lud­wik Pudło (1891–1942) – pol­ski dzia­łacz spo­łecz­no-po­li­tycz­ny
  • Ma­ciej Pudło – pol­ski dzia­łacz lu­do­wy
  • Paweł Pudło (ur. 1983) – pol­ski kom­po­zy­tor, pro­du­cent mu­zycz­ny i re­ży­ser

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Spa­kuj mi te kla­mo­ty w ja­kieś duże pudło.

 (1.2) Mia­łem do prze­czy­ta­nia kil­ka­na­ście pudeł do­ku­men­tów.

 (1.3) Po tym wy­pad­ku z jej wio­lon­cze­li po­zo­stał wła­ści­wie tylko gryf, pudło zo­sta­ło roz­trza­ska­ne na drzaz­gi.

 (1.4) Ziu­tek wdał się w jakąś bójkę na noże i tra­fił na parę lat do pudła.

 (1.5) Mimo że nasz biat­lo­ni­sta biegł dziś bar­dzo do­brze, to, z po­wo­du kilku pudeł na strzel­ni­cy, zajął od­le­głą po­zy­cję.

 (1.6) Ta nowa in­we­sty­cja Ro­ma­na oka­za­ła się pu­dłem, stra­cił sporo pie­nię­dzy.

 (1.7) Znowu przysz­ło to stare pudło i glę­dzi­ło mi cały wie­czór.

 (1.8) Za­czął się ten powóz zma­gać w po­wo­dzi, to pu­dłem, to ko­ła­mi do góry.

 (1.9) Sta­siek ma przy­je­chać po nas o ósmej, pod wa­run­kiem, że mu to jego pudło od­pa­li.

 (1.10) Ma­łysz po raz ko­lej­ny sta­nął na pudle.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpudwɔ, AS: pudu̯o

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pudłowanie

:: zdrobn. pudełeczko n., pudełko n.

 przym. pudłowaty, pudełkowaty

 czas. pudłować, spudłować, zapudłować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) karton; gw. Górny Śląsk, Śląsk Cieszyński szachtla

 (1.4) pot. paka, pot. przest. koza, wulg. pierdel

 (1.6) pomyłka, niewypał

 (1.8) paka

 (1.9) gruchot, rzęch, rupieć, grat

Wiktionary


pudłowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. nie­tra­fia­nie do celu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spudłowanie n., zapudłowanie n., pudło n., pudełko n., pudełeczko n.

 czas. pudłować ndk., spudłować dk., zapudłować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chybianie

Wiktionary


pudłowaty

taki, jak pudło lub przy­po­mi­na­ją­cy pudło, naj­czę­ściej w kształ­cie zbli­żo­nym do sze­ścia­nu (np. pu­dło­wa­ty bu­dy­nek, pu­dło­wa­ta ka­bi­na)


SJP.pl


pudłować

po­tocz­nie:
1. nie tra­fiać w cel, chy­biać w strze­la­niu;
2. aresz­to­wać; przys­krzy­niać


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. spu­dło­wać)

 (1.1) nie tra­fiać w cel; chy­biać pod­czas strze­la­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Strze­lec bez formy pu­dło­wał raz po raz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pudˈwɔvat͡ɕ, AS: pudu̯ovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pudło n., pudełko n., pudłowanie n.

 czas. spudłować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chybiać

Wiktionary


pudłowiec

Pu­dło­wiec (niem. "Pa­u­del­witz") – osada w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie sztum­skim, w gmi­nie Stary Dzierz­goń.

Wikipedia


pudłowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Pu­dłow­ski ("Ko­ście­sza od­mien­na I") – pol­ski herb szla­chec­ki z no­bi­li­ta­cji, od­mia­na herbu Ko­ście­sza.

Wikipedia


pudłówek

Pu­dłó­wek – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie pod­dę­bic­kim, w gmi­nie Pod­dę­bi­ce.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa sie­radz­kie­go. Na­ro­do­wy Po­wszech­ny Spis Lud­no­ści i Miesz­kań z 2011 roku sza­cu­je licz­bę miesz­kań­ców wsi na 109.

Wikipedia


pudźa

w hin­du­iz­mie: od­da­nie czci bó­stwu przez bezkr­wa­wą ofia­rę (np. kwia­ty, owoce) oraz mod­lit­wę; pudża


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. hin­du­i­stycz­na ce­re­mo­nia skła­da­nia bogu ofiar;

Wiktionary

Pudźa (de­wa­na­ga­ri पूजा, trl. "pūjā", ang. "Puja", „wiel­bie­nie, ofia­ra, sza­cu­nek”) – hin­du­i­stycz­ny obrzęd re­li­gij­ny, pod­czas któ­re­go skła­da się bó­stwu ofia­rę. Pudźa to na­ji­stot­niej­szy mo­de­lo­wy ry­tu­ał z okre­su hin­du­iz­mu pu­ra­nicz­ne­go.

W za­leż­no­ści od czczo­ne­go bó­stwa (de­wa­ta) przed­mio­tem ofia­ry mogą być owoce, kwia­ty, ghi. Zwy­kle pod­czas pudźi

Wikipedia


pudża

w hin­du­iz­mie: od­da­nie czci bó­stwu przez bezkr­wa­wą ofia­rę (np. kwia­ty, owoce) oraz mod­lit­wę; pudźa


SJP.pl


puebla

[czy­taj: pue-blo]
1. dom In­dian Pu­e­blo; także in­nych ple­mion in­diań­skich
2. osied­le in­diań­skie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pu­e­bla – mia­sto w Mek­sy­ku
  • Pu­e­bla – stan Mek­sy­ku
  • Pu­e­bla F.C. – mek­sy­kań­ski klub pił­kar­ski

Wikipedia


pueblo

[czy­taj: pue-blo]
1. dom In­dian Pu­e­blo; także in­nych ple­mion in­diań­skich
2. osied­le in­diań­skie


SJP.pl

Pu­e­blo – grupa ple­mion in­diań­skich Ari­zo­ny i No­we­go Mek­sy­ku. Wcho­dzi w skład po­łud­nio­wo-za­chod­nie­go kręgu kul­tu­ro­we­go In­dian pół­noc­no­a­me­ry­kań­skich. Ich nazwa wy­wo­dzi się z ję­zy­ka hisz­pań­skie­go, w któ­rym oz­na­cza "wio­skę" – ze wzglę­du na spe­cy­ficz­ne osad­nict­wo sta­no­wią­ce znak roz­poz­naw­czy In­dian Pu­e­blo.

Wikipedia


puenta

[czy­taj: płen­ta, rza­dziej: płęta] dow­cip­ne, celne, czę­sto za­ska­ku­ją­ce pod­su­mo­wa­nie, sfor­mu­ło­wa­nie wy­ra­ża­ją­ce sens wy­po­wie­dzi, opo­wia­da­nia itp., bę­dą­ce jego kul­mi­na­cyj­nym, koń­co­wym mo­men­tem; po­in­ta, esen­cja dow­ci­pu, sedno dow­ci­pu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) liter. myśl koń­czą­ca czy­jąś wy­po­wiedź lub utwór li­te­rac­ki;

 (1.2) przen. za­koń­cze­nie cze­goś: pro­ce­su, dzia­ła­nia lub spra­wy, które na­da­je im szcze­gól­ny sens

Wiktionary

Zo­bacz też: pu­en­ta (pétanque).

Pu­en­ta, po­in­ta ( point = krop­ka) – za­ska­ku­ją­ce sfor­mu­ło­wa­nie pod­kre­śla­ją­ce sens wy­po­wie­dzi lub ut­wo­ru li­te­rac­kie­go umie­szczo­ne na końcu.

Pu­en­ta jako za­bieg for­mal­ny jest wy­ko­rzy­sty­wa­na w ta­kich ga­tun­kach li­te­rac­kich, jak epi­gra­mat, hu­mo­re­ska czy no­we­la. Była jed­nym z waż­niej­szych na­rzę­dzi sty­li­stycz­nych w kon­cep­ty­stycz­nych ut­wo­rach two­rzo­nych w ba­ro­ko­wych nur­tach gon­go­ryz­mu czy ma­ri­niz­mu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ta hi­sto­ria jest cie­ka­wa, ale pu­en­ta przy niej naj­cie­ka­wsza.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. puentowanie n., spuentowanie n., puentylizm m., puentylista m.

 czas. puentować ndk., spuentować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pointa

 (1.2) pointa

Wiktionary


puentować

[czy­taj: płen­to­wać, rza­dziej: płę­to­wać] koń­czyć wy­po­wiedź po­in­tą - wy­ra­zi­stym, traf­nym pod­su­mo­wa­niem, czę­sto za­ska­ku­ją­cym lub żar­to­bli­wym; po­in­to­wać


SJP.pl


puenty

[czy­taj: płen­ty] pan­to­fle z twar­dym no­skiem umoż­li­wia­ją­cym ta­niec na czub­kach pal­ców, uży­wa­ne w ba­le­cie; po­in­ty, ba­let­ki


SJP.pl


puentylista

[czy­taj: płen­ty­li­sta] ma­larz wier­ny za­sa­dom pu­en­ty­liz­mu (po­in­ty­liz­mu, wy­wo­dzą­ce­go się z im­pre­sjo­niz­mu kie­run­ku w ma­lar­stwie, któ­re­go tech­ni­ka po­le­ga na po­kry­wa­niu pła­szczyzn punk­ci­ka­mi czy­stej, nie­mie­sza­nej farby); po­in­ty­li­sta


SJP.pl


puentylistka

→ pu­en­ty­li­sta [czy­taj: płen­ty­list­ka]; po­in­ty­list­ka


SJP.pl


puentylistyczność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest pu­en­ty­li­stycz­ne; cecha tych, któ­rzy są pu­en­ty­li­stycz­ni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. puentylizm m., puentylista m.

 przym. puentylistyczny

Wiktionary


puentylistyczny

[czy­taj: płen­ty­li­stycz­ny] zwią­za­ny w jakiś spo­sób z pu­en­ty­liz­mem (po­in­ty­liz­mem, wy­wo­dzą­cym się z im­pre­sjo­niz­mu kie­run­kiem w ma­lar­stwie, któ­re­go tech­ni­ka po­le­ga na po­kry­wa­niu pła­szczyzn punk­ci­ka­mi czy­stej, nie­mie­sza­nej farby); po­in­ty­li­stycz­ny


SJP.pl


puentylizm

[czy­taj: płen­ty­lizm] wy­wo­dzą­cy się z im­pre­sjo­niz­mu kie­ru­nek w ma­lar­stwie, któ­re­go tech­ni­ka po­le­ga na po­kry­wa­niu pła­szczyzn punk­ci­ka­mi czy­stej, nie­mie­sza­nej farby; po­in­ty­lizm


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) szt. tech­ni­ka ma­lar­ska po­le­ga­ją­ca na rów­no­mier­nym po­kry­wa­niu po­wierzch­ni obra­zu drob­ny­mi punk­ta­mi czy­stych ko­lo­rów;

Wiktionary

Pu­en­ty­lizm lub po­in­ty­lizm (z fr. "po­in­til­ler" – krop­ko­wać) to nurt ar­ty­stycz­ny w ma­lar­stwie oraz tech­ni­ka ma­lar­ska po­le­ga­ją­ca na ze­sta­wia­niu obok sie­bie ma­łych punk­tów ko­lo­ru za­miast mie­sza­nia farb na pa­le­cie. Ma­lo­wa­nie ma­ły­mi po­cią­gnię­cia­mi pędz­la było znane od XVI wieku, jed­nak w la­tach 80. XIX wieku Ge­or­ges Se­u­rat uczy­nił z tej me­to­dy sy­stem, który kry­ty­ka okre­śla­ła, ra­czej pe­jo­ra­tyw­nie, mia­nem "pu­en­ty­liz­mu". Paul Si­gnac sfor­mu­ło­wał za­ło­że­nia te­o­re­tycz­ne tej tech­ni­ki pod nazwą dy­wiz­jo­nizm.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przyj­mu­je się, że twór­cą pu­en­ty­liz­mu był Ge­or­ges Se­u­rat.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. puentylistyczność ż., puenta ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pointylizm

Wiktionary


puer

daw­niej:
1. uczeń ap­te­kar­ski; ap­te­kar­czyk;
2. dziec­ko, uczeń, chło­piec


SJP.pl


puerperalny

[czy­taj: płer­pe­ral­ny] w me­dy­cy­nie: od­no­szą­cy się do okre­su po uro­dze­niu przez ko­bie­tę dziec­ka, wy­stę­pu­ją­cy po po­ro­dzie; po­po­ro­do­wy, po­ło­go­wy, po­po­ło­go­wy


SJP.pl


puertazaur

ol­brzy­mi di­no­za­ur ga­dzio­mied­nicz­ny z grupy ty­ta­no­za­u­rów, ży­ją­cy w póź­nej kre­dzie na te­re­nie Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej


SJP.pl

Pu­er­ta­za­ur ("Pu­er­ta­sa­u­rus") – ro­dzaj ol­brzy­mie­go za­u­ro­po­da z grupy ty­ta­no­za­u­rów, ży­ją­ce­go w póź­nej kre­dzie na ob­sza­rze Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej. Zo­stał opi­sa­ny w 2005 na pod­sta­wie zna­le­zio­ne­go w 2001 w po­łud­nio­wej Ar­gen­ty­nie (pro­win­cja Santa Cruz) ska­mie­nia­łe­go frag­men­tu krę­go­słu­pa.

Wikipedia


puertorykanka

oby­wa­tel­ka Pu­er­to Rico (Por­to­ry­ko); Pu­er­to­ry­kan­ka


SJP.pl


puertorykańczyk

oby­wa­tel Pu­er­to Rico (Por­to­ry­ko); Por­to­ry­kań­czyk, Por­to­ry­ka­nin


SJP.pl


puertorykański

przy­miot­nik od: Pu­er­to Rico


SJP.pl


puerylizacja

[czy­taj: płe­ry­li­za­cja] wej­ście na scenę po­li­tycz­ną ludzi bar­dzo mło­dych, nie­doś­wiad­czo­nych w po­sta­ci odręb­nej grupy wpły­wa­ją­cej w znacz­nym stop­niu na bieg wy­pad­ków


SJP.pl


puerylizm

[czy­taj: płe­ry­lizm] za­bu­rze­nie psy­chicz­ne ob­ja­wia­ją­ce się dzie­cię­cym za­cho­wa­niem oraz nag­min­nym zdrab­nia­niem wy­ra­zów


SJP.pl

Pu­e­ry­lizm – forma re­ak­cji hi­ste­rycz­nej, opi­sa­na w 1911 przez Sträusslera, u żoł­nie­rzy pod­sąd­nych i re­kru­tów ba­da­nych pod wzglę­dem zdol­no­ści do służ­by woj­sko­wej.

Pow­sta­je przez ten­den­cje i me­cha­niz­my uciecz­ki od trud­nej sy­tu­a­cji w prze­ży­cia włas­ne­go dzie­ciń­stwa i prze­ja­wia­nia się w po­sta­ci dzie­cię­ce­go za­cho­wy­wa­nia się: mó­wie­nia w spo­sób zdrob­nia­ły, ba­wie­nia się, ra­do­wa­nia, smu­ce­nia w spo­sób dzie­cię­cy, de­mon­stro­wa­nia przy ba­da­niu in­te­lek­tu braku wia­do­mo­ści i orien­ta­cji.

Wikipedia


puf

niski ta­bo­ret obity mięk­ką tka­ni­ną lub skórą; pufa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) niski, mięk­ki mebel słu­żą­cy do sie­dze­nia lub za pod­nó­żek

 (1.2) dom pu­blicz­ny dla więź­niów w obo­zie

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: pufa

wy­krzy­knik

 (3.1) od­głos sa­pa­nia

 (3.2) wy­krzy­knik pod­kre­śla­ją­cy gwał­tow­ne zni­knię­cie cze­goś

Wiktionary

Puf ( pouf) – mięk­ki, niski ta­bo­ret z sie­dzi­skiem znaj­du­ją­cym się na skrzy­ni, obity w ca­ło­ści tka­ni­ną lub skórą.

Forma „pufa”, choć po­wszech­na, nie jest sank­cjo­no­wa­na przez wy­daw­nict­wa nor­ma­tyw­ne.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Obok na­szej wer­sal­ki stały za­wsze dwa pufy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: puf, AS: puf

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pufa ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pufa

 (1.2) puff

 (3.1) puff

Wiktionary


pufa

niski ta­bo­ret obity mięk­ką tka­ni­ną lub skórą; puf


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kwe­stion.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Obok na­szej wer­sal­ki stały za­wsze dwie pufy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpufa, AS: pufa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. puf m.

:: zdrobn. pufka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) puf

Wiktionary


puff

dom pu­blicz­ny dla więź­niów w obo­zie; puf


SJP.pl


pufka

zdrob­nie­nie od: pufa


SJP.pl


pufofotel

puf z opar­ciem, po­dob­ny do fo­te­la


SJP.pl


pufowy

→ puf, → pufa


SJP.pl

Patrz:

puf, → pufa

pugilares

pu­la­res;
1. prze­sta­rza­łe: port­fel;
2. daw­niej: no­tat­nik, notes


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przest. port­fel

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pa­sa­żer­ka wy­sia­da­jąc z auta ukra­dła port­fel szo­fe­ra. W pu­gi­la­re­sie znaj­do­wa­ły się trzy karty ban­ko­ma­to­we, prawo jazdy, 400 euro i nieco bi­lo­nu.

 (1.1) (…) wyjął z kie­sze­ni pu­gi­la­res, za­wie­ra­ją­cy bi­le­ty ban­ko­we i pa­pie­ry, po­mię­dzy któ­ry­mi czek spo­strze­głem…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpuɟiˈlarɛs, AS: puǵilares

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk pularyszka

Wiktionary


pugilaresik

pu­la­re­sik;
1. prze­sta­rza­łe: mały port­fel;
2. daw­niej: mały no­tat­nik, no­te­sik


SJP.pl


puginał

krót­ka broń obo­siecz­na, po­cho­dze­nia wschod­nie­go; han­dżar, kin­dżał


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. ro­dzaj szty­le­tu po­cho­dze­nia wschod­nie­go, uży­wa­ny do końca XVI w.;

Wiktionary

Pu­gi­nał (także: łac. "pugio", sta­ro­pol. "tu­lich", "tylec", "ty­lecz") – jedna z naj­star­szych od­mian broni kol­nej, mi­nia­tu­ra mie­cza. []

Pu­gi­na­łów "pugio" uży­wa­li Rzy­mia­nie od I wieku p.n e. do I wieku n.e. W Afry­ce lud Kasai wy­ko­ny­wał pu­gi­na­ły z mie­dzi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sko­czy­łem na pomoc. Wy­do­by­tym z ukry­tej po­chwy pu­gi­na­łem dźga­łem na oślep w tę żywą, ro­zedr­ga­ną plą­ta­ni­na­ą­ta­ni­nę rąk, nóg i wy­chu­dłych ka­dłu­bów, mod­ląc się w duchu do wszyst­kich bóstw nie­biań­skich i pie­kiel­nych, abym nie wy­rzą­dził przy okaz­ji krzyw­dy memu sio­strzeń­co­wi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: puˈɟĩnaw, AS: puǵĩnau̯

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stpol. tulich, tylec, tylecz

Wiktionary


pugwash

[czy­taj: pagŁOSZ] miej­sco­wość w Ka­na­dzie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pug­wash – miej­sco­wość (vil­la­ge) w Ka­na­dzie, w pro­win­cji Nowa Szko­cja;
  • Pug­wash – skrót nazwy Kon­fe­ren­cji Pug­wash w Spra­wie Nauki i Pro­ble­mów Świa­to­wych;
  • Pug­wash – ze­spół mu­zycz­ny.

Wikipedia


puha

daw­niej, dziś re­gio­nal­nie: bicz skrę­co­ny ze sznur­ków lub rze­my­ków; batog, bizun


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. bicz skrę­co­ny ze sznu­rów lub rze­mie­ni

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pod jego puhą grzbiet mi krwią spły­nął, czego nie za­pom­nę.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) batog, bizun

Wiktionary


puk

wy­krzy­knik na­śla­du­ją­cy od­głos pu­ka­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) od­głos ude­rze­nia

wy­krzy­knik ono­ma­to­pe­icz­ny

 (2.1) zob. puk-puk.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • PUK – Per­so­nal Un­bloc­king Key
  • Puk – księ­życ Urana
  • Ka­ba­ret PUK
  • Puk – hob­go­blin, bo­ha­ter ko­me­dii „Sen nocy let­niej” Wil­lia­ma Sha­ke­spe­a­re'a
  • Puk – pse­u­do­nim Ro­bi­na Go­od­fel­lo­wa
  • Puk – inna nazwa hob­go­bli­na
  • Puk – do­ber­man, przed­wo­jen­ny aktor fil­mo­wy i te­a­tral­ny

Wikipedia

Wymowa:

IPA: puk, AS: puk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pukanie n., puknięcie n., pukawka ż., pukadełko n.

 czas. pukać ndk., puknąć dk.

Wiktionary


puk-puk

wy­krzy­knik ono­ma­to­pe­icz­ny

 (1.1) dźwięk. ono­ma­to­pe­ja na­śla­du­ją­ca od­głos pu­ka­nia, zwy­kle do drzwi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) — Puk-puk! — Kto tam?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pukanie n., puknięcie n., pukawka ż., pukadełko n.

 czas. pukać ndk., puknąć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stuk-puk, stuku-puku

Wiktionary


puka

biała mu­szel­ka z na­tu­ral­nym ot­wo­rem uży­wa­na do wy­ro­bu ha­waj­skich ozdób


SJP.pl

forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) 3. os. lp. ter. od: pukać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ktoś puka do drzwi, mógł­byś ot­wo­rzyć?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpuka, AS: puka

Wiktionary


pukacz

naz­wi­sko


SJP.pl


pukadło

dawne na­rzę­dzie le­kar­skie w po­sta­ci cien­kiej me­ta­lo­wej płyt­ki, uży­wa­ne jako re­zo­na­tor przy opu­ki­wa­niu klat­ki pier­sio­wej lub jamy brzusz­nej; ple­sy­metr


SJP.pl


pukanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pukać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: puˈkãɲɛ, AS: pukãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. puknąć, pukać ndk., puknać dk.

 rzecz. puknięcie n., pukawka ż., puk mrz.

 wykrz. puk, puk-puk

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stukanie

Wiktionary


pukanina

żar­to­bli­wie lub z lek­ce­wa­że­niem o strze­la­niu z broni pal­nej, głów­nie nie­re­gu­lar­nym, z licz­ny­mi przer­wa­mi


SJP.pl


pukawica

Pu­ka­wi­ca – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie beł­cha­tow­skim, w gmi­nie Zelów. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa piotr­kow­skie­go.

Wikipedia


pukawka

kiep­ska broń palna, a także: za­baw­ka dzie­cię­ca do pu­ka­nia, strze­la­nia, przy­po­mi­na­ją­ca z wy­glą­du broń palną


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) za­baw­ka dla dzie­ci imi­tu­ją­ca pi­sto­let

 (1.2) lek­cew. lub żart. broń palna

 (1.3) gw-pl|Bu­ko­wi­na. za­trzask

Wiktionary

Pu­kaw­ka – rzeka, prawy do­pływ Bugu o dłu­go­ści 26,57 km.

Wy­pły­wa w miej­sco­wo­ści Za­wi­sty i pły­nie w kie­run­ku po­łud­nio­wym. Prze­pły­wa obok miej­sco­wo­ści: Ku­ty­ło­wo-Pe­ry­sie, Złot­ki-Przecz­ki, Złot­ki-Pu­łap­ki, Złot­ki-Stara Wieś, Bo­gu­ty-Milcz­ki, Bo­gu­ty-Au­gu­sty­ny, Bo­gu­ty-Ru­bie­sze, Bo­gu­ty-Pian­ki, Bo­gu­ty-Żu­ra­wie. Po mi­nię­ciu wsi Szpi­ce-Choj­no­wo zmie­nia kie­ru­nek na za­chod­ni i prze­pły­wa obok miej­sco­wość Żebry-La­sko­wiec a we wsi Strę­ko­wo prze­ci­na drogę kra­jo­wą nr 63. Do Bugu wpada w oko­li­cach wsi Zu­ze­la.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: puˈkafka, AS: pukafka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pukanie n., puk mrz.

 czas. pukać ndk.

 wykrz. puk, puk-puk

Wiktionary


pukać

1. ude­rzać w coś lekko, po­wo­du­jąc pow­sta­wa­nie ja­kie­goś od­gło­su; stu­kać, ko­ła­tać;
2. po­tocz­nie: strze­lać;
3. pukać się - pukać sie­bie sa­me­go


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) ude­rzać czymś lekko w coś, po­wo­du­jąc pow­sta­nie od­gło­su

 (1.2) pot. strze­lać z broni

 (1.3) pot. być stro­ną ak­tyw­ną pod­czas sto­sun­ku sek­su­al­ne­go

 (1.4) stpol. pękać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zanim wejdę do cu­dze­go po­ko­ju, za­wsze pukam do drzwi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpukat͡ɕ, AS: pukać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. puk mrz., pukanie n., puknięcie n., pukawka ż.

 czas. puknąć dk., puknąć się dk.

 wykrz. puk, puk-puk

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stukać, reg. śl. klupać, reg. śl. klupkać, reg. śl. kupkać

Wiktionary


pukiel

pa­sem­ko wi­ją­cych się wło­sów; lok; kę­dzior


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pasmo po­fa­lo­wa­nych wło­sów

 (1.2) ścię­te pa­sem­ko wło­sów

 (1.3) daw. wy­pu­kła ozdo­ba na­bi­ta np. na zbroi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpucɛl, AS: puḱel

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. pukielek m.

Wiktionary


pukielek

zdrob­nie­nie od: pu­kiel


SJP.pl


pukieltasia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ple­cak

Wiktionary


pukinin

Pu­ki­nin – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie raw­skim, w gmi­nie Rawa Ma­zo­wiec­ka.

Wieś kró­lew­ska po­ło­żo­na była w dru­giej po­ło­wie XVI wieku w po­wie­cie raw­skim ziemi raw­skiej wo­je­wództ­wa raw­skie­go. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa skier­nie­wic­kie­go.

Wikipedia


puklaty

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. gar­ba­ty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Synek, jaki ty żeś je pu­kla­ty! → Chłop­cze, ależ ty je­steś gar­ba­ty!

Wiktionary


puklerz

okrą­gła, wy­pu­kła tar­cza


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. wojsk. wy­pu­kła tar­cza uży­wa­na przez pie­cho­tę i jezd­nych;

 (1.2) przen. obro­na, osło­na

Wiktionary

Pu­klerz (z czes. " pukléř" od sta­ro­franc. "boc­ler") – ro­dzaj małej okrą­głej tar­czy uży­wa­nej w Eu­ro­pie od XII do XVIII wieku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Śred­ni­ca pu­kle­rzów na ogół nie prze­kra­cza­ła pięć­dzie­się­ciu cen­ty­me­trów.

 (1.2) Bo pu­klerz nasz na­le­ży do Pana, / a król nasz - do Świę­te­go Iz­ra­e­la.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. puklerzny mos.

:: zdrobn. puklerzyk mrz.

 przym. puklerzny

Wiktionary


puklerzność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co jest pu­klerz­ne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. puklerz mrz., puklerzny mos., puklerzyk mrz.

 przym. puklerzny

Wiktionary


puklerzny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pu­kle­rzem, do­ty­czą­cy pu­kle­rza

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) wojsk. hist. żoł­nierz uz­bro­jo­ny w pu­klerz

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. puklerz mrz., puklerzność ż., puklerzyk mrz.

Wiktionary


puklerzyk

nie­wiel­ki pu­klerz (ro­dzaj okrą­głej, wy­pu­kłej tar­czy uży­wa­nej daw­niej przez od­dzia­ły cięż­kiej i lek­kiej jazdy kon­nej)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. wojsk. nie­wiel­ki pu­klerz

Wiktionary

Pu­kle­rzyk ("Za­e­dy­us") – ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny Euph­rac­ti­nae w obrę­bie ro­dzi­ny pu­klerz­ni­ków (Euph­rac­ti­dae).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. puklerz mrz., puklerzność ż., puklerzny mos.

 przym. puklerzny

Wiktionary


puklerzówka

nieć­wierk pu­kle­rzów­ka - ga­tu­nek owada z ro­dzi­ny pa­si­ko­ni­ko­wa­tych


SJP.pl


puklica

pu­kli­ca rud­ni­ca - ga­tu­nek plusk­wia­ka z ro­dzi­ny pu­kli­co­wa­tych


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pu­kli­ca – wieś w Chor­wa­cji
  • pu­kli­ca (Acant­ho­so­ma) – ro­dzaj plusk­wia­ków z ro­dzi­ny pu­kli­co­wa­tych

Wikipedia


puklicowate

o ce­chach pu­kli­co­wa­tych (ro­dzi­na plusk­wia­ków)


SJP.pl

Pu­kli­co­wa­te (Acant­ho­so­ma­ti­dae) – ro­dzi­na owa­dów z po­drzę­du plusk­wia­ków róż­nos­krzy­dłych i na­dro­dzi­ny tar­czó­wek (Pen­ta­to­mo­i­dea).

Wikipedia


puklicowaty

o ce­chach pu­kli­co­wa­tych (ro­dzi­na plusk­wia­ków)


SJP.pl


puklowanie

rze­mio­sło złot­ni­cze po­le­ga­ją­ce na de­ko­ro­wa­niu przed­mio­tów guz­ka­mi w kształ­cie kul lub łez


SJP.pl


puknięty

1. ude­rzyć w coś lekko, po­wo­du­jąc pow­sta­wa­nie ja­kie­goś od­gło­su; stu­knąć;
2. po­tocz­nie: strze­lić;
3. pu­knąć się - pu­knąć sie­bie sa­me­go


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) nie­speł­na ro­zu­mu

Wiktionary

Powiązane:

 czas. puknąć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) głupi, kopnięty, niemądry, stuknięty

Wiktionary


puknąć

1. ude­rzyć w coś lekko, po­wo­du­jąc pow­sta­wa­nie ja­kie­goś od­gło­su; stu­knąć;
2. po­tocz­nie: strze­lić;
3. pu­knąć się - pu­knąć sie­bie sa­me­go


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. pukać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|pukać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. puknięcie n., pukanie n., puk mrz.

 czas. pukać

 wykrz. puk, puk-puk

 przym. puknięty

Wiktionary


pul

1. po­ro­zu­mie­nie przed­się­biorstw ka­pi­ta­li­stycz­nych; pool;
2. af­gań­ska mo­ne­ta zdaw­ko­wa (100 puli = 1 af­ga­ni)


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pul – wieś
  • Ka­lik­ho Pul – in­dyj­ski po­li­tyk
  • Pul – mo­ne­ta
  • Pull

Wikipedia


pula

1. staw­ka w grze; w grach ha­zar­do­wych: suma wszyst­kich sta­wek; bank;
2. tura w róż­nych grach;
3. ilość cze­goś moż­li­wa do dy­spo­zy­cji w ja­kimś okre­sie;
4. jed­nost­ka mo­ne­tar­na Bots­wa­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) suma przed­mio­tów lub pie­nię­dzy do ro­zdy­spo­no­wa­nia

 (1.2) w grach lo­so­wych: suma na­gród, środ­ków do wy­gra­nia

 (1.3) monet. wa­lu­ta Bots­wa­ny;

 (1.4) gwara. więz. pu­szcze­nie bąka, pier­dze­nie

 (1.5) gwara. prze­stęp­cza: grupa prze­stęp­cza

 (1.6) gwara. prze­stęp­cza: część łupu z prze­stęp­stwa

Wiktionary

Pula ( Pola, istr. "Pula", Pulj, Pulei, Pie­tas Iulia) – mia­sto w za­chod­niej czę­ści Chor­wa­cji, w żu­pa­nii istryj­skiej, sie­dzi­ba mia­sta Pula. Jest po­ło­żo­ne na po­łud­nio­wym skra­ju pół­wy­spu Istria nad Mo­rzem Adria­tyc­kim. W 2011 roku li­czy­ło 57 460 miesz­kań­ców.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpula, AS: pula

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pulaczek mrz.

Wiktionary


pulaczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. bla­sza­ny gar­nu­szek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pula ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. gw. Górny Śląsk gorczek, gornczek

Wiktionary


pulak

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zo­o­techn. sa­miec in­dy­ka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk pulok, pultak, puter, pulpul

Wiktionary


pulanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pulać.

Wiktionary

Pu­la­nie − uro­dze­ni na Bli­skim Wscho­dzie po­tom­ko­wie przy­by­łych do Je­ro­zo­li­my pod­czas I kru­cja­ty. Pu­la­nie byli przez część eu­ro­pej­skie­go ry­cer­stwa uwa­ża­ni za zdraj­ców, gdyż do­brze znali zwy­cza­je i język arab­ski, czę­sto nie odróż­nia­li się od mu­zuł­ma­nów sty­lem życia, a także byli zwo­len­ni­ka­mi po­ko­ju z wyz­naw­ca­mi is­la­mu jako je­dy­nej szan­sy na przetr­wa­nie państw chrze­ści­jan w tam­tym re­gio­nie.

Wikipedia

Powiązane:

 czas. pulać się, pulać ndk.

Wiktionary


pularda

młoda kura utu­czo­na dla celów spo­żyw­czych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zo­o­techn. młoda kura, która nie osią­gnę­ła je­szcze wieku doj­rza­ło­ści, tu­czo­na spe­cjal­ną dietą w celu uzy­ska­nia de­li­kat­ne­go i kru­che­go mięsa;

Wiktionary

Pu­lar­da – młoda, nie­roz­wi­nię­ta płcio­wo kura, tu­czo­na w okre­ślo­ny spo­sób celem uzy­ska­nia de­li­kat­ne­go i kru­che­go mięsa, a także nazwa przy­go­to­wy­wa­nych na bazie jej mięsa po­traw. Znana i po­pu­lar­na w kuch­ni sta­ro­pol­skiej. Za najs­macz­niej­sze ucho­dzi­ły kury o wadze 1,2–1,5 kg, bite w wieku 9 ty­god­ni. Pie­czo­no je w ca­ło­ści w piecu, po­da­wa­no we­dług róż­nych prze­pi­sów – z pie­czar­ka­mi, wa­rzy­wa­mi, zio­ła­mi, itp.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: puˈlarda, AS: pularda

Wiktionary


pulares

pu­gi­la­res;
1. prze­sta­rza­łe: port­fel;
2. daw­niej: no­tat­nik, notes


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przest. zob. port­fel.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: puˈlarɛs, AS: pulares

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk pularyszka

Wiktionary


pularesik

pu­gi­la­re­sik;
1. prze­sta­rza­łe: mały port­fel;
2. daw­niej: mały no­tat­nik, no­te­sik


SJP.pl


pularys

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kra­ków. port­fel

Wiktionary


pularysek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kra­ków. port­fel

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pularesik

Wiktionary


pularyszka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. port­mo­net­ka

Wiktionary


pulasan

ja­go­dzian pu­la­san: tro­pi­kal­na ro­śli­na z ro­dzi­ny są­czyń­co­wa­tych, o słod­kich owo­cach po­kry­tych po­ma­rań­czo­wy­mi i czer­wo­ny­mi bro­daw­ka­mi


SJP.pl


pulcheria

imię żeń­skie


SJP.pl

Pul­che­ria – imię żeń­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go. Wy­wo­dzi się od słowa oz­na­cza­ją­ce­go "pię­kna", "szla­chet­na".

Pul­che­ria imie­ni­ny ob­cho­dzi: 10 wrze­śnia.

Wikipedia


pulchnawy

nieco pulch­ny


SJP.pl


pulchniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: pulch­nie


SJP.pl


pulchniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: pulch­ny; bar­dziej pulch­ny


SJP.pl


pulchnieć

1. sta­wać się pulch­niej­szym, bar­dziej mięk­kim i łat­wiej ugi­na­ją­cym się pod na­ci­skiem;
2. przy­bie­rać na wadze, grub­nąć


SJP.pl


pulchnik

sypka mie­sza­ni­na roz­ma­i­tych związ­ków che­micz­nych, naj­czę­ściej wo­do­ro­wę­gla­nu sodu, któ­rej pod­sta­wo­wym za­da­niem jest spulch­nia­nie pro­duk­tów pie­kar­ni­czych; pro­szek do pie­cze­nia


SJP.pl


pulchniuchny

zdrob­nie­nie od: pulch­ny; pulch­niut­ki, pulch­niuś­ki


SJP.pl


pulchniuteńki

zdrob­nie­nie od: pulch­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pot. zdrobn. od: pulch­ny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpulxʲɲuˈtɛ̃ɲci, AS: pulχʹńutẽńḱi

Wiktionary


pulchniutki

zdrob­nie­nie od: pulch­ny; pulch­niuch­ny, pulch­niuś­ki


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zdrobn. od: pulch­ny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pulxʲˈɲutʲci, AS: pulχʹńutʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pulchność

 przym. pulchny

Wiktionary


pulchniuśki

zdrob­nie­nie od: pulch­ny; pulch­niuch­ny, pulch­niut­ki


SJP.pl


pulchność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co pulch­ne; cecha tego, kto pulch­ny

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pulchny, pulchniutki

 przysł. pulchnie

Wiktionary


pulchny

1. mięk­ki i łatwo ugi­na­ją­cy się pod na­ci­skiem;
2. ma­ją­cy dużo tkan­ki tłu­szczo­wej


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) mięk­ki jak gąbka, łatwo ugi­na­ją­cy się pod na­ci­skiem

 (1.2) ma­ją­cy wy­dat­ne kształ­ty i mięk­ki z po­wo­du dużej za­war­to­ści tkan­ki tłu­szczo­wej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pulchność ż.

 czas. pulchnieć ndk., spulchnieć dk.

 przym. pulchniutki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pulchniutki, puszysty

 (1.2) krągły, obfity, okrągły, okrągluchny, okrąglutki, pełny, pulchniutki, puszysty, rubensowski, toczony, bujny

Wiktionary


pulcinella

[czy­taj: pul­czi­nel­la] pajac w Com­me­dia dell'arte (wło­skiej, szes­na­sto­wiecz­nej ko­me­dii lu­do­wej, ma­ją­cej swoje ko­rze­nie w pan­to­mi­mie rzym­skiej)


SJP.pl

Pul­ci­nel­la to suita ba­le­to­wa Igora Stra­win­skie­go skom­po­no­wa­na w 1920 roku.

Balet ten, po­dob­nie jak po­przed­nie, Stra­win­ski na­pi­sał na za­mó­wie­nie Sier­gie­ja Dia­gi­le­wa. Było to w cza­sie, kiedy kom­po­zy­tor już nie współ­pra­co­wał na stałe ze słyn­nym twór­cą "Ba­le­tów Ro­syj­skich".

Wikipedia


pulczynów

Pul­czy­nów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie bił­go­raj­skim, w gmi­nie Fram­pol.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa za­moj­skie­go.

Wieś jest so­łect­wem w gmi­nie Fram­pol. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go z roku 2011 wieś li­czy­ła 173 miesz­kań­ców i była trzy­na­stą co do wiel­ko­ści miej­sco­wo­ścią gminy.

Wikipedia


puler

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Ży­wiec­czyz­na. włó­czę­ga, nic­poń, łobuz

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pulerować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. gw. Żywiecczyzna pulyr

Wiktionary


pulerować

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Ży­wiec­czyz­na. włó­czyć się, próż­no­wać, uni­kać pracy, za­cho­wu­jąc się przy tym zbój­nic­ko; zbó­jo­wać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. puler mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Żywiecczyzna lofrować

Wiktionary


puli

pies z wę­gier­skiej rasy ow­czar­ków


SJP.pl

Puli – jedna z ras psów, na­le­żą­ca do grupy psów pa­ster­skich i za­ga­nia­ją­cych, za­kla­sy­fi­ko­wa­na do sek­cji psów pa­ster­skich (ow­czar­skich). Nie pod­le­ga pró­bom pracy.

Wikipedia


pulikowski

naz­wi­sko


SJP.pl


pulitzer

[czy­taj: pu­li­cer]
1. Jo­seph Pu­lit­zer (1847-1911), ame­ry­kań­ski dzien­ni­karz, pu­bli­cy­sta, wy­daw­ca pra­so­wy;
2. na­gro­da Pu­lit­ze­ra - wy­róż­nie­nie ufun­do­wa­ne przez dzien­ni­ka­rza o tym naz­wi­sku, przyz­na­wa­ne co roku m.in. za osią­gnię­cia li­te­rac­kie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jo­seph Pu­lit­zer – ame­ry­kań­ski dzien­ni­karz, pu­bli­cy­sta, fun­da­tor na­gro­dy swo­je­go imie­nia.
  • Na­gro­da Pu­lit­ze­ra – przyz­na­wa­na od 1917 na­gro­da li­te­rac­ka i dzien­ni­kar­ska.

Wikipedia


pulka

ek­spre­syw­nie: par­tyj­ka, tura


SJP.pl

Pulka – ro­dzaj sani w kształ­cie łodzi.

Wikipedia


pulki

nie­wiel­kie pła­skie sa­necz­ki za­o­pa­trzo­ne w dwa dysz­le po­łą­czo­ne z przo­du ka­błą­kiem, uży­wa­ne w psich za­przę­gach


SJP.pl

Pulki – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie pu­ław­skim, w gmi­nie Koń­sko­wo­la.

Wieś sta­no­wi so­łect­wo gminy Koń­sko­wo­la. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go z roku 2011 wieś li­czy­ła miesz­kań­ców.

Wier­ni Ko­ścio­ła rzym­sko­ka­to­lic­kie­go na­le­żą do pa­ra­fii Zna­le­zie­nia Krzy­ża Świę­te­go i św. An­drze­ja Apo­sto­ła w Koń­sko­wo­li.

Wikipedia


pulkowski

naz­wi­sko


SJP.pl


pull

okrzyk wzy­wa­ją­cy pul­le­ra (osobę ob­słu­gu­ją­cą ma­szy­nę wy­rzu­ca­ją­cą rzut­ki) do zwol­nie­nia me­cha­niz­mu; daj


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pull – luk­sem­bur­ska nazwa lieu-dit Poul
  • Pull&Bear – hisz­pań­ska marka odzie­żo­wa
  • Pull Har­der on the Strings of Your Mar­tyr – sin­gel Tri­vium
  • Pull Ma­ri­ne – album Isa­bel­le Ad­ja­ni
  • Pull The Wire – pol­ski ze­spół mu­zycz­ny
  • Pull Up – sin­gel Ka­mi­la Bed­nar­ka
  • Pull-up – po­dłą­cze­nie linii w elek­tro­ni­ce
  • po­ciąg push-pull
  • Pul

Wikipedia


puller

osoba ob­słu­gu­ją­ca ma­szy­nę do wy­rzu­ca­nia rzut­ków (spe­cjal­nych krąż­ków bę­dą­cych celem pod­czas niek­tó­rych kon­ku­ren­cji w strze­lect­wie spor­to­wym)


SJP.pl


pullman

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bri­stol Pull­man – bry­tyj­ski sa­mo­lot pa­sa­żer­ski z okre­su mię­dzy­wo­jen­ne­go
  • Pull­man – mia­sto w sta­nie Wa­szyng­ton, w hrab­stwie Whit­man
  • Pull­man – miej­sco­wość w sta­nie Wir­gi­nia Za­chod­nia, w hrab­stwie Rit­chie
  • Bill Pull­man – ame­ry­kań­ski aktor i pro­du­cent
  • Ge­or­ge Mor­ti­mer Pull­man – ame­ry­kań­ski prze­my­sło­wiec
  • Lewis Pull­man – ame­ry­kań­ski aktor
  • Phi­lip Pull­man – bry­tyj­ski pi­sarz
  • Szy­mon Pull­man – pol­ski skrzy­pek i dy­ry­gent

Wikipedia


pullulan

zwią­zek che­micz­ny uży­wa­ny w pro­duk­tach kos­me­tycz­nych jako skład­nik wią­żą­cy (sym­bol E1204)


SJP.pl


pullulanowy

→ pul­lu­lan


SJP.pl

Patrz:

pullulan

pulman

1. wagon sy­pial­ny;
2. au­to­kar z roz­kła­da­ny­mi fo­te­la­mi, te­le­wi­zo­rem itp., kur­su­ją­cy na dłu­gich tra­sach


SJP.pl


pulmanowski

pul­ma­now­ski wagon oso­bo­wy; pul­man


SJP.pl


pulment

glin­ka biała, czer­wo­no­brą­zo­wa lub żół­ta­wa sto­so­wa­na jako za­pra­wa ma­lar­ska; bolus


SJP.pl


pulmonektomia

za­bieg usu­nię­cia jed­ne­go płuca lub jego czę­ści z po­wo­du cho­ro­by no­wot­wo­ro­wej lub po­stę­pu­ją­cej gruź­li­cy; pne­u­mo­nek­to­mia, pne­u­mo­to­mia


SJP.pl


pulmonolog

spe­cja­li­sta w za­kre­sie pul­mo­no­lo­gii (pne­u­mo­no­lo­gii, dzia­łu me­dy­cy­ny zaj­mu­ją­ce­go się dia­gno­sty­ką, le­cze­niem i pro­fi­lak­ty­ką cho­rób ukła­du od­de­cho­we­go); pne­u­mo­log, pne­u­mo­no­log


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) med. le­karz spe­cja­li­sta zaj­mu­ją­cy się roz­poz­na­wa­niem, pro­fi­lak­ty­ką i le­cze­niem cho­rób ukła­du od­de­cho­we­go

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) med. le­kar­ka spe­cja­list­ka pul­mo­no­lo­gii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pul­mo­no­lo­dzy zaj­mu­ją się ta­ki­mi scho­rze­nia­mi, jak astma os­krze­lo­wa, gruź­li­ca płuc, mu­ko­wi­scy­do­za i sar­ko­i­do­za.

 (2.1) Córka Ko­wal­czy­ka jest pul­mo­no­lo­giem.

 (2.1) Moja pul­mo­no­log skie­ro­wa­ła mnie na spi­ro­me­trię.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpulmɔ̃ˈnɔlɔk, AS: pulmõnolok

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pulmonologia ż.

 przym. pulmonologiczny

 przysł. pulmonologicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lekarz chorób płuc, pneumonolog; przest. ftyzjatra

Wiktionary


pulmonologia

dział me­dy­cy­ny zaj­mu­ją­cy się dia­gno­sty­ką, le­cze­niem i pro­fi­lak­ty­ką cho­rób ukła­du od­de­cho­we­go; pne­u­mo­no­lo­gia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. dzie­dzi­na me­dy­cy­ny zaj­mu­ją­ca się pro­fi­lak­ty­ką, roz­poz­na­wa­niem i le­cze­niem cho­rób płuc;

 (1.2) pot. med. od­dział szpi­ta­la, kli­ni­ki lub uczel­ni me­dycz­nej, który zaj­mu­je się pul­mo­no­lo­gią (1.1)

Wiktionary

Pul­mo­no­lo­gia, pne­u­mo­no­lo­gia – dział me­dy­cy­ny zaj­mu­ją­cy się dia­gno­sty­ką, le­cze­niem i pro­fi­lak­ty­ką cho­rób ukła­du od­de­cho­we­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pul­mo­no­lo­gia jest pod­spe­cjal­no­ścią in­ter­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpulmɔ̃nɔˈlɔɟja, AS: pulmõnoloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pulmonolog m.

 przym. pulmonologiczny

 przysł. pulmonologicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pneumonologia, daw. ftyzjatria

Wiktionary


pulmonologiczny

przy­miot­nik

 (1.1) med. do­ty­czą­cy pul­mo­no­lo­gii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pulmonolog mos., pulmonologia ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) płucny, pneumonologiczny

Wiktionary


pulmonolożka

→ pul­mo­no­log


SJP.pl

Patrz:

pulmonolog

pulo

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) W. lp. od: pula

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpulɔ, AS: pulo

Wiktionary


pulok

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. eufem. męski czło­nek, prą­cie

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. zo­o­techn. sa­miec in­dy­ka

 (1.3) gw-pl|Górny Śląsk. spoż. tusza in­dy­cza

 (1.4) gw-pl|Górny Śląsk. kulin. po­tra­wa z in­dy­ka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk lulok

 (1.2) gw. Górny Śląsk pulak, pultak, puter, pulpul

Wiktionary


pulower

swe­ter bez koł­nie­rza, wkła­da­ny przez głowę, naj­czę­ściej weł­nia­ny lub wy­ko­na­ny z po­dob­ne­go, cie­płe­go ma­te­ria­łu


SJP.pl


pulowerek

nie­wiel­ki pu­lo­wer (swe­ter bez koł­nie­rza, wkła­da­ny przez głowę, naj­czę­ściej weł­nia­ny lub wy­ko­na­ny z po­dob­ne­go, cie­płe­go ma­te­ria­łu)


SJP.pl


pulowerowy

→ pu­lo­wer


SJP.pl

Patrz:

pulower

pulpa

pół­pro­dukt z owo­ców lub ja­rzyn do póź­niej­sze­go prze­ro­bu, np. na dżem


SJP.pl

Pulpa – uży­wa­ne w prze­my­śle spo­żyw­czym okre­śle­nie pół­pro­duk­tu pow­sta­łe­go ze zgnie­cio­ne­go, roz­drob­nio­ne­go ma­te­ria­łu.

Pulpa owo­co­wa jest pół­pro­duk­tem pow­sta­ją­cym pod­czas pro­duk­cji dże­mów i po­wi­deł, otrzy­mu­je się ją z oczy­szczo­nych owo­ców, nie­kie­dy utr­wa­lo­nych po­przez mro­że­nie, pa­ste­ry­za­cję lub sul­fi­ta­cję.

Wikipedia


pulpecik

zdrob­nie­nie od: pul­pet


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od pul­pet

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie pul­pet, lecz tylko mały pul­pe­cik.

 (1.1) Nowy pul­pe­cik zro­bio­ny jest z biał­ka gro­chu, płat­ków ow­sia­nych, ziem­nia­ków, ja­błek i ce­bu­li, a jego ślad wę­glo­wy od­po­wia­da czte­rem pro­cen­tom śladu tra­dy­cyj­ne­go klop­si­ka mięs­ne­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pulpet m.

Wiktionary


pulpet

kulka ufor­mo­wa­na ze zmie­lo­ne­go mięsa, ryb lub po­dro­bów, naj­czę­ściej go­to­wa­na lub du­szo­na w sosie, po­da­wa­na na cie­pło z do­dat­ka­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. kulka z mie­lo­ne­go mięsa du­szo­na w sosie

Wiktionary

Na tę stro­nę wska­zu­je „Pul­pe­ty”. Zo­bacz też: film "Pul­pe­ty".

Pul­pet (z ję­zy­ka wło­skie­go "pol­pet­ta" od "polpa", czyli "miaz­ga") – go­to­wa­na po­tra­wa mięs­na na bazie mie­lo­ne­go mięsa, ryb lub po­dro­bów, z do­dat­kiem jaj, bułki tar­tej oraz przy­praw. Pul­pe­ty mogą być spo­ży­wa­ne sa­mo­dziel­nie ("al sugo") lub jako do­da­tek do zup. Danie po­cho­dzi z Włoch.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. pulpecik mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) klops

Wiktionary


pulpety

żar­to­bli­wie: osoba gruba, pulch­na; pyza


SJP.pl


pulpicik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od pul­pit

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie pul­pit, lecz tylko mały pul­pi­cik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pulpit m.

Wiktionary


pulpista

in­dy­wi­du­a­lizm: typ bru­tal­ne­go bo­ha­te­ra, wy­kre­o­wa­ne­go przez Qu­en­ti­na Ta­ran­ti­no w 'Pulp Fic­tion"


SJP.pl


pulpit

1. pła­ska, na­chy­lo­na pod pew­nym kątem po­wierzch­nia, naj­czę­ściej wy­ko­rzy­sty­wa­na jako miej­sce do pi­sa­nia;
2. ogół urzą­dzeń z bla­tem wy­po­sa­żo­nym we wskaź­ni­ki i wy­łącz­ni­ki, słu­żą­cych do ste­ro­wa­nia in­ny­mi urzą­dze­nia­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sto­lik do pi­sa­nia z po­chy­łym bla­tem

 (1.2) in­form. pod­sta­wo­wy ob­szar ro­bo­czy w sy­ste­mach ope­ra­cyj­nych, któ­rych po­wło­ka gra­ficz­na opar­ta jest na tzw. oknach;

 (1.3) po­chy­ły blat w ławce szkol­nej, biur­ku lub innym meblu

 (1.4) muz. po­chy­ła pod­staw­ka do pod­trzy­my­wa­nia nut

 (1.5) urzą­dze­nie z bla­tem wy­po­sa­żo­nym we wskaź­ni­ki i wy­łącz­ni­ki, słu­żą­ce do ste­ro­wa­nia in­ny­mi urzą­dze­nia­mi

Wiktionary

Pul­pit ( desk­top) – pod­sta­wo­wy ob­szar ro­bo­czy w sy­ste­mach ope­ra­cyj­nych, któ­rych po­wło­ka gra­ficz­na (in­ter­fejs GUI) opar­ta jest na tzw. oknach. Naj­po­pu­lar­niej­sze sy­ste­my tego ro­dza­ju:

Na pul­pi­cie znaj­du­ją się ikony, ina­czej: od­sy­ła­cze lub skró­ty, od­wo­łu­ją­ce się do naj­waż­niej­szych ele­men­tów in­ter­fej­su użyt­kow­ni­ka, a także do ist­nie­ją­ce­go w sy­ste­mie opro­gra­mo­wa­nia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Nie uwa­żasz, że masz za dużo ikon na pul­pi­cie?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpulpʲit, AS: pulpʹit

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pulpitowy

 rzecz. pulpicik mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) blat

Wiktionary


pulpitowy

o po­chy­le po­dob­nym do na­chy­le­nia pul­pi­tu (np. dach pul­pi­to­wy) lub w jakiś inny spo­sób zwią­za­ny z pul­pi­tem (np. obu­do­wa pul­pi­to­wa, apa­ra­tu­ra pul­pi­to­wa)


SJP.pl


pulpować

two­rzyć pulpę (pół­pro­dukt z owo­ców lub ja­rzyn) w celu póź­niej­sze­go jej prze­ro­bie­nia na inny pro­dukt


SJP.pl


pulpowy

przez­na­czo­ny na pulpę (pół­pro­dukt z owo­ców lub ja­rzyn), na­da­ją­cy się na pulpę (np. owoce, ja­rzy­ny klasy pul­po­wej) lub pow­sta­ły z ta­kie­go pół­pro­duk­tu


SJP.pl


pulpul

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zo­o­techn. sa­miec in­dy­ka

Wiktionary

Pul­pul (wła­ści­wie Ro­ber­to Gañan Ojea) (ur. 1971 w Ma­dry­cie) – hisz­pań­ski muzyk. Za­ło­ży­ciel, wo­ka­li­sta, gi­ta­rzy­sta i wie­lo­let­ni lider anar­chi­zu­ją­ce­go hisz­pań­skie­go ze­spo­łu ska­pun­ko­we­go Ska-P.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk pulak, pulok, pultak, puter

Wiktionary


pulque

[czy­taj: pulke] tra­dy­cyj­ny napój mek­sy­kań­ski z soku agawy, sma­kiem przy­po­mi­na­ją­cy kwa­śne mleko


SJP.pl

Pul­que (octli) – ni­sko­pro­cen­to­wy, lekko mu­su­ją­cy napój al­ko­ho­lo­wy, tra­dy­cyj­nie spo­ży­wa­ny przez miesz­kań­ców Me­zo­a­me­ry­ki, wyt­wa­rza­ny ze sfer­men­to­wa­ne­go soku "ma­gu­ey pul­qu­e­ro" "Agave sal­mia­na". Ro­śli­na ta była w sta­ro­żyt­nym Mek­sy­ku uz­na­wa­na przez In­dian za świę­tą i uży­wa­na w ce­re­mo­niach re­li­gij­nych. Pul­que wyt­wa­rza się także z kilku in­nych ga­tun­ków agaw: agawy ame­ry­kań­skiej, a. ciem­no­zie­lo­nej, "Agave leh­ma­nii", "Agave com­pli­ca­ta", "Agave gra­ci­li­spi­na", "Agave cras­si­spi­na", "Agave qu­io­ti­fe­ra".

Wikipedia


puls

ryt­micz­ne roz­cią­ga­nie ścian tęt­nic wsku­tek pracy serca; tętno


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fizj. med. roz­cią­ga­nie ścia­ny tęt­nic spo­wo­do­wa­ne zmia­na­mi ci­śnie­nia krwi, które są wy­ni­kiem skur­czów i roz­kur­czów komór serca

 (1.2) anat. med. miej­sce na ciele, w któ­rym wy­czu­cie tętna jest łat­wiej­sze

 (1.3) fizj. med. czę­stot­li­wość z jaką ude­rza serce (na­stę­pu­ją skur­cze i roz­kur­cze komór serca)

 (1.4) przen. rytm

 (1.5) gw-pl|Górny Śląsk. skroń

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • puls – okre­śle­nie tętna, fa­li­ste­go ruchu na­czyń tęt­ni­czych, za­leż­nych od skur­czów serca i ela­stycz­no­ści ścian tęt­nic
  • Puls – gmina w kraju związ­ko­wym Szlez­wik-Holsz­tyn, w po­wie­cie Ste­in­burg
  • Puls – ja­poń­ski hor­ror z 2001 roku w re­ży­se­rii Kiy­os­hie­go Ku­ro­sa­wy
  • Puls – ame­ry­kań­ski hor­ror z 2006 roku w re­ży­se­rii Jima Son­ze­ra, re­ma­ke ja­poń­skie­go filmu
  • puls – ga­tu­nek mu­zy­ki
  • Puls – album Na­ta­lii Ku­kul­skiej z 1997 roku
  • „Puls” – sin­gel Kasi Ce­rek­wic­kiej i Grze­go­rza Hy­że­go
  • „Puls” – łódz­kie pismo li­te­rac­kie wy­da­wa­ne w II obie­gu w la­tach 1977–1981
  • „Puls” – biu­le­tyn Okrę­go­wej Izby Le­kar­skiej w War­sza­wie
  • Puls (BR) – nie­miec­ka sta­cja ra­dio­wa
  • Te­le­wiz­ja Puls – pol­ska te­le­wiz­ja ko­mer­cyj­na, na­daw­ca dwóch ogól­no­pol­skich ka­na­łów TV Puls i Puls 2
  • „Puls Pa­bia­nic” – pa­bia­nic­ki ty­god­nik re­gio­nal­ny

Wikipedia

Wymowa:

IPA: puls, AS: puls

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pulsacja ż., pulsar mrz., pulsator mrz., pulsowanie n.

 czas. pulsować ndk.

 przym. pulsacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tętno

 (1.5) war. gw. Górny Śląsk pulst

Wiktionary


pulsacja

cy­klicz­na zmia­na ja­kiejś wiel­ko­ści fi­zycz­nej, głów­nie bę­dą­cej wiel­ko­ścią okre­śla­ją­ca na­tę­że­nie ja­kie­goś pro­ce­su fi­zycz­ne­go


SJP.pl

Pul­sa­cja (ska­lar­na), czę­stość ko­ło­wa, czę­stość ką­to­wa – wiel­kość okre­śla­ją­ca, jak szyb­ko pow­ta­rza się dane zja­wi­sko okre­so­we; oz­na­cza­na małą li­te­rą omega (ω). Pul­sa­cja jest po­wią­za­na z czę­stot­li­wo­ścią ("f") i okre­sem ("T") po­przez na­stę­pu­ją­cą za­leż­ność:

Wikipedia


pulsacyjność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest pul­sa­cyj­ne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pulsacyjny

 przysł. pulsacyjnie

Wiktionary


pulsacyjny

zwią­za­ny z pul­sa­cją


SJP.pl


pulsar

ro­dzaj gwia­zdy ne­u­tro­no­wej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) astr. gwia­zda ne­u­tro­no­wa, wy­sy­ła­ją­ca re­gu­lar­ne im­pul­sy elek­tro­ma­gne­tycz­ne;

Wiktionary

Pul­sar (od ang. "pulse" – „puls” oraz -"ar" jak w "qu­a­sar" – „"quasi-stel­lar radio so­ur­ce"” oraz „QSO” – „"quasi-stel­lar ob­ject"”, do­słow­nie „obiekt gwia­zdo­po­dob­ny emi­tu­ją­cy fale ra­dio­we”) – sil­nie na­ma­gne­so­wa­na, szyb­ko obra­ca­ją­ca się gwia­zda ne­u­tro­no­wa (ist­nie­ją rów­nież rzad­kie obiek­ty okre­śla­ne jako pul­sa­ry bia­łe­go karła), która emi­tu­je wiąz­kę pro­mie­nio­wa­nia elek­tro­ma­gne­tycz­ne­go.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpulsar, AS: pulsar

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pulsowanie n., puls mrz.

Wiktionary


pulsarowy

→ pul­sar


SJP.pl

Patrz:

pulsar

pulsator

przet­wor­nik prądu sta­łe­go, za po­mo­cą któ­re­go uzy­sku­je się prąd o cy­klicz­nie zmie­nia­ją­cym się na­tę­że­niu lub na­pię­ciu; pul­sa­tron


SJP.pl


pulsatron

przet­wor­nik prądu sta­łe­go, za po­mo­cą któ­re­go uzy­sku­je się prąd o cy­klicz­nie zmie­nia­ją­cym się na­tę­że­niu lub na­pię­ciu; pul­sa­tor


SJP.pl


pulski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Pulą, do­ty­czą­cy Puli (mia­sta w Chor­wa­cji)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pula ż.

Wiktionary


pulsoksymetr

przy­rząd do nie­in­wa­zyj­ne­go po­mia­ru sa­tu­ra­cji krwi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. med. urzą­dze­nie elek­tro­nicz­ne słu­żą­ce do be­zin­wa­zyj­ne­go po­mia­ru sa­tu­ra­cji krwi;

Wiktionary

Pul­sok­sy­metr – urzą­dze­nie elek­tro­nicz­ne słu­żą­ce do nie­in­wa­zyj­ne­go po­mia­ru tętna i sa­tu­ra­cji (wy­sy­ce­nia krwi tle­nem), a w niek­tó­rych urzą­dze­niach także in­nych pa­ra­me­trów, wy­ko­rzy­stu­ją­ce po­miar po­chła­nia­nia świa­tła przez tkan­ki. Tech­ni­ka jest zwana pul­sok­sy­me­trią.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌpulsɔˈksɨ̃mɛtr̥, AS: pulsoksỹmetr̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pulsoksymetria ż.

Wiktionary


pulsometr

pne­u­ma­tycz­ny pod­no­śnik cie­czy; tęt­nik


SJP.pl

Pul­so­metr – urzą­dze­nie mo­ni­to­ru­ją­ce pracę serca. Pul­so­me­try uży­wa­ne są bar­dzo czę­sto przez spor­tow­ców upra­wia­ją­cych spor­ty wy­trzy­ma­ło­ścio­we.

Wikipedia


pulsomierz

mier­nik ci­śnie­nia tęt­ni­cze­go krwi, skła­da­ją­cy się z ma­no­me­tru oraz pomp­ki po­wietrz­nej do­pro­wa­dza­ją­cej po­wie­trze do ela­stycz­nej opa­ski; sfig­mo­ma­no­metr


SJP.pl


pulsowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pul­so­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. puls m., pulsar m., pulsator m.

 czas. pulsować ndk.

 przym. pulsacyjny

 przysł. pulsacyjnie

Wiktionary


pulsować

kur­czyć się i roz­kur­czać w rów­nych od­stę­pach czasu lub cy­klicz­nie zmie­niać swoje wła­ści­wo­ści fi­zycz­ne, głów­nie bę­dą­ce wiel­ko­ścia­mi okre­śla­ją­cy­mi na­tę­że­nie ja­kie­goś pro­ce­su


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) fizj. ule­gać skur­czo­wi i roz­kur­czo­wi i wy­wo­ły­wać tętno

 (1.2) fiz. zmie­niać okre­so­wo wła­ści­wo­ści, np. na­pię­cie, siłę, itp.

 (1.3) być peł­nym ruchu, ak­tyw­no­ści

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­patrz, jak Ma­ry­ni pul­su­je skroń.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. puls mrz., pulsowanie n.

 przym. pulsowy

 przysł. pulsowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tętnić

 (1.3) kipieć, tętnić

Wiktionary


pulsowy

→ puls


SJP.pl

Patrz:

puls

pulst

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. skroń

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. gw. Górny Śląsk puls

Wiktionary


pult

daw­niej pul­pit


SJP.pl


pultak

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zo­o­techn. sa­miec in­dy­ka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk pulak, pulok, puter

Wiktionary


pultaka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. me­te­o­rol. od­wilż

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pultać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk zmięk

Wiktionary


pultanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pul­tać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pultać się, pultać ndk.

Wiktionary


pultać

po­tocz­nie: pul­tać się - wpa­dać w szał, zło­ścić się, wście­kać się; wku­rzać się, wpie­niać się


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­pult­nąć, wy­pult­nyć)

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. chla­pać, plu­skać

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny pul­tać się

 (2.1) gw-pl|Górny Śląsk. chla­pać się, plu­ska­ću­skać się

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny pul­tać się (dk. spul­tać się)

 (3.1) pot. mieć o coś pre­ten­sje, de­ner­wo­wać się, być nie­za­do­wo­lo­nym z ja­kie­goś po­wo­du i gło­śno to wy­ra­żać

 (3.2) pot. pod­ska­ki­wać komuś, być w sto­sun­ku do kogoś agre­syw­nym, zaz­wy­czaj bez po­wo­du lub z bła­he­go po­wo­du

Wiktionary

Przykłady

 (3.1) Debil wy­rzu­cił śruby, które do­łą­czy­li do uchwy­tu i pulta się, że nie było ich w ze­sta­wie […] xD.

 (3.1) Łeb mnie boli za każ­dym razem jak widzę[,] gdy ktoś pulta się o to, że ktoś mu ukradł gra­fi­kę[,] którą „stwo­rzył” przez AI.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pultanie n., pultaka ż.

Wiktionary


pultbana

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kolej. ko­lej­ka wą­sko­to­ro­wa

Wiktionary


pultok

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. indyk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy lub mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) gw-pl|Górny Śląsk. flej­tuch, ba­ła­ga­niarz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na zadku chał­py locą pul­to­ki. → Z tyłu domu la­ta­ją in­dy­ki.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk pulak, pultak, puter, pulpul

Wiktionary


pulwersak

1. prze­sta­rza­le: skó­rza­ny worek na śrut; pro­chow­ni­ca, pro­chow­nicz­ka
2. miej­sce w lufie strzel­by, gdzie osa­dza się nabój


SJP.pl


pulweryzacja

roz­drab­nia­nie, ro­zbi­ja­nie cie­czy na bar­dzo drob­ne kro­pel­ki lub mgłę za po­mo­cą pul­we­ry­za­to­ra (roz­py­la­cza, naj­czę­ściej ci­śnie­nio­we­go)


SJP.pl


pulweryzacyjny

→ pul­we­ry­za­cja


SJP.pl

Patrz:

pulweryzacja

pulweryzator

roz­py­lacz, urzą­dze­nie do pul­we­ry­za­cji (roz­drab­nia­nia, ro­zbi­ja­nia cie­czy na bar­dzo drob­ne kro­pel­ki lub mgłę)


SJP.pl


pulynta

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. kulin. po­len­ta

Wiktionary


pulyr

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk, Śląsk Cie­szyń­ski. pijak

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pulyrować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk, Śląsk Cieszyński ożralec, ożyrok

Wiktionary


pulyrować

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk, Śląsk Cie­szyń­ski. upi­jać się, pić wódkę

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pulyr mos.

Wiktionary


puma

1. ro­dzaj dra­pież­nych ssa­ków z po­dro­dzi­ny kotów; lew gór­ski;
2. ga­tu­nek dra­pież­ne­go ssaka z po­dro­dzi­ny kotów; ku­gu­ar


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Puma|ref=tak., ro­dzaj ssa­ków dra­pież­nych z ro­dzi­ny ko­to­wa­tych;

 (1.2) zool. zwie­rzę z ro­dza­ju puma (1.1)

Wiktionary

Puma ("Puma") – ro­dzaj dra­pież­nych ssa­ków z po­dro­dzi­ny kotów (Fe­li­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny ko­to­wa­tych (Fe­li­dae).

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Ści­ga­łem w la­sach ja­gu­a­ry i pumy i w po­je­dyn­kę po­lo­wa­łem na te dzi­kie zwie­rzę­ta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpũma, AS: pũma

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) kuguar, lew górski

Wiktionary


pumeks

1. skała wy­lew­na zło­żo­na z lek­kie­go jas­ne­go i sil­nie po­ro­wa­te­go szkli­wa wul­ka­nicz­ne­go, wy­ko­rzy­sty­wa­na jako ma­te­riał szli­fu­ją­cy i po­le­ru­ją­cy;
2. two­rzy­wo sztucz­ne, naj­czę­ściej w for­mie kost­ki, uży­wa­ne pod­czas za­bie­gów pie­lę­gna­cyj­nych skóry


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geol. wul­ka­nicz­na skała mag­mo­wa zbu­do­wa­na z po­ro­wa­te­go szkli­wa wul­ka­nicz­ne­go pow­sta­łe­go z sil­nie ga­zu­ją­cej lawy;

 (1.2) kos­met. przed­miot z pu­mek­su (1.1) lub uzy­ski­wa­ny syn­te­tycz­nie, sto­so­wa­ny do usu­wa­nia zro­go­wa­cia­łe­go na­skór­ka i od­ci­sków

Wiktionary

Pu­meks (z pumex), daw­niej pemza – wul­ka­nicz­na skała mag­mo­wa zbu­do­wa­na z po­ro­wa­te­go (ponad 50% porów) szkli­wa wul­ka­nicz­ne­go pow­sta­łe­go z sil­nie ga­zu­ją­cej, pie­ni­stej lawy. Ma szkli­stą, drob­no­ziar­ni­stą struk­tu­rę. Pow­sta­je głów­nie z kwa­śnych od­mian lawy (rio­li­to­wej).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pu­meks to skała po­cho­dze­nia wul­ka­nicz­ne­go.

 (1.1) Pu­meks ma wiele za­sto­so­wań. Uży­wa­ny jest do szli­fo­wa­nia, po­le­ro­wa­nia, jako śro­dek fil­tra­cyj­ny, ma­te­riał ter­mo­i­zo­la­cyj­ny, wy­peł­niacz farb i skład­nik be­to­nów lek­kich.

 (1.2) Do pie­lę­gna­cji stóp uży­wam pu­mek­su.

 (1.2) Na­le­ży jed­nak pa­mię­tać, aby czę­sto zmie­niać pu­meks z tego wzglę­du, iż ulega on za­bru­dze­niu, co po­wo­du­je szyb­ki roz­wój bak­te­rii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpũmɛks, AS: pũmeks

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pumeksowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. pemza

Wiktionary


pumeksoporyt

ro­dzaj be­to­nu skła­da­ją­ce­go się w znacz­nej mie­rze z pu­mek­su (skały wy­lew­nej zło­żo­nej z lek­kie­go jas­ne­go i sil­nie po­ro­wa­te­go szkli­wa wul­ka­nicz­ne­go)


SJP.pl


pumeksowy

pow­sta­ły z pu­mek­su (np. pył pu­mek­so­wy), zro­bio­ny z pu­mek­su (np. kost­ka pu­mek­so­wa, ka­mień pu­mek­so­wy) lub w jakiś inny spo­sób zwią­za­ny z pu­mek­sem


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pu­mek­sem; wy­ko­na­ny z pu­mek­su

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pumeks mrz.

Wiktionary


pumela

wiecz­nie zie­lo­ne drze­wo cy­tru­so­we z ro­dzi­ny ru­to­wa­tych, upra­wia­ne głów­nie w Chi­nach i In­diach dla du­żych ja­dal­nych owo­ców; sza­dok, pom­pe­la, po­ma­rań­cza ol­brzy­mia


SJP.pl


pumi

pies, ow­cza­rek rasy wę­gier­skiej


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pumi – mniej­szość na­ro­do­wa w Chi­nach
  • Pumi – rasa psów

Wikipedia

Patrz:

puma

pumpernikiel

ro­dzaj chle­ba ra­zo­we­go z ziar­na żyt­nie­go z peł­ne­go prze­mia­łu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ro­dzaj ciem­ne­go chle­ba wy­pie­ka­ne­go z mąki żyt­niej, z do­dat­kiem miodu lub me­la­sy;

Wiktionary

Pum­per­ni­kiel – ciem­ny chleb ra­zo­wy, pie­czo­ny w for­mie, na zak­wa­sie, z mąki żyt­niej oraz do­dat­kiem me­la­sy, miodu lub ek­strak­tu z ja­błek oraz słodu i soli. Cha­rak­te­ry­stycz­ną cechą jego pro­duk­cji jest pie­cze­nie cia­sta w ni­skiej tem­pe­ra­tu­rze – [], we­dług innej z wer­sji 18 – 20 go­dzin. Na­stęp­nie ukła­da się go w spe­cjal­nym po­mie­szcze­niu, gdzie le­ża­ku­je i doj­rze­wa.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kup pum­per­ni­kiel i dwie kaj­zer­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpũmpɛrʲˈɲicɛl, AS: pũmperʹńiḱel

Wiktionary


pumptrack

[czy­taj: pamp­trak] pump track;
1. jazda na ro­we­rze po torze z mul­da­mi;
2. tor przy­sto­so­wa­ny do ta­kiej jazdy


SJP.pl

Pump­track ( pump track) – spe­cjal­nie przy­go­to­wa­ny nie­wiel­ki tor przez­na­czo­ny do jazdy ro­we­rem, a w przy­pad­ku na­wierzch­ni as­fal­to­wej czy be­to­no­wej, także de­sko­rol­ką lub na rol­kach. Zbu­do­wa­ny jest z muld i za­krę­tów, zaz­wy­czaj w po­sta­ci band.

Wikipedia


pumptrackowy

→ pump­track, → pump track [pamp­tra­ko­wy]


SJP.pl


pumpy

bu­fia­ste spod­nie ze ścią­ga­cza­mi pod ko­la­na­mi i gumką w pasie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) kraw. luźne, wor­ko­wa­te spod­nie mę­skie o kroju sze­ro­kim, za­pi­na­ne pod ko­la­na­mi, w okre­sie mię­dzy­wo­jen­nym ty­po­we dla ubio­ru spor­to­we­go, póź­niej także czę­ste w stro­ju co­dzien­nym, zwła­szcza ucz­niow­skim;

Wiktionary

Pumpy – mę­skie, bu­fia­ste, krót­kie spod­nie za­pi­na­ne pod ko­la­na­mi. Uży­wa­ne przez ko­bie­ty na prze­ło­mie XIX i XX wieku do jazdy na ro­we­rze. Obec­nie w za­sa­dzie nie­u­ży­wa­ne. Spod­nie krót­sze, się­ga­ją­ce po­wy­żej kolan to plu­dry.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W ludz­kiej, zwy­czaj­nej, co­dzien­nej stoi po­sta­ci i ubra­ny po­wszed­nio: pumpy z sa­mo­dzia­łu, wia­trów­ka, bre­ton­ka ze śmiesz­nym ogon­kiem poś­rod­ku.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pumpiasty

Wiktionary


puna

for­ma­cja ro­ślin­na wy­stę­pu­ją­ca w stre­fie wyżyn śró­dan­dyj­skich


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Puna – for­ma­cja ro­ślin­na w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej
  • Puna – wy­so­ko­gór­ska rów­ni­na w An­dach
  • Puna – mia­sto w Bo­li­wii, w de­par­ta­men­cie Potosí, w pro­win­cji José María Li­na­res
  • Puna (Pune) – mia­sto w za­chod­nich In­diach
  • Puna de Ata­ca­ma – wul­ka­nicz­ny pła­sko­wyż w An­dach Środ­ko­wych

Wikipedia


punca

1. sta­lo­we na­rzę­dzie złot­ni­cze i cy­ze­ler­skie; pun­cy­na
2. mło­tek słu­żą­cy do wy­bi­ja­nia sy­gna­tu­ry złot­ni­ka na po­wierzch­ni wy­ro­bu
3. znak wy­bi­ty na wy­ro­bie złot­ni­czym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rzem. jubil. ro­dzaj ma­łe­go sta­lo­we­go pręta, który w po­łą­cze­niu z młot­kiem służy jako na­rzę­dzie rze­mieśl­ni­cze, ju­bi­ler­skie i cy­ze­ler­skie;

 (1.2) jubil. punca (1.1) z imien­ni­kiem da­ne­go złot­ni­ka

 (1.3) rzem. jubil. hist. znak wy­ko­na­ny puncą (1.1-2)

 (1.4) nu­mizm. ro­dzaj stem­pla tło­czą­ce­go wzór na mo­ne­cie, też: część gra­we­run­ku mo­ne­ty wy­bi­ta takim stem­plem

Wiktionary

Punca (niem. "Punze") – sta­lo­we na­rzę­dzie złot­ni­cze i cy­ze­ler­skie, przez ude­rza­nie młot­kiem słu­żą­ce do wy­ko­ny­wa­nia za­głę­bień oraz opra­co­wy­wa­nia fak­tu­ry wy­ro­bów me­ta­lo­wych.

Ma kształt pręta o od­po­wied­nio do za­mie­rzo­ne­go przez­na­cze­nia uksz­tał­to­wa­nej har­to­wa­nej gło­wi­cy. Szcze­gól­nym typem puncy są punce z wy­gra­we­ro­wa­nym na gło­wi­cy zna­kiem złot­ni­czym, oraz punce pro­bier­cze z wy­gra­we­ro­wa­ny­mi zna­ka­mi pro­bier­czy­mi okre­śla­ją­cy­mi próbę krusz­cu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W in­tro­li­ga­tor­stwie i zdo­bie­niu skóry tech­ni­ka­mi in­tro­li­ga­tor­ski­mi sto­so­wa­na jest tech­ni­ka zło­ce­nia na go­rą­co, po­le­ga­ją­ca na przy­kle­ja­niu po­zło­ty przy po­mo­cy roz­grza­nych me­ta­lo­wych punc i tło­ków.

 (1.3) Prak­tycz­ny wuj Filip wła­śnie od­czy­tu­je przez ju­bi­ler­ską lupkę punce na ły­żecz­ce (…).

 (1.4) Czy inna punca Orła daje nam nową od­mia­nę tro­ja­ka, czy jed­nak nie?

Wiktionary

Powiązane:

 czas. puncować

Wiktionary


puncel

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. zob. bunc­lok.

Wiktionary


puncher

[czy­taj: pan­czer] w spor­cie: bok­ser o bar­dzo sil­nym cio­sie; pun­czer


SJP.pl

Pun­cher – typ za­wod­ni­ka w ko­lar­stwie szo­so­wym. Pun­cher spe­cja­li­zu­je się w po­ko­ny­wa­niu krót­kich, stro­mych pod­ja­zdów oraz w walce na eta­pach pa­gór­ko­wa­tych.

Pun­che­rzy są zaz­wy­czaj do­brze zbu­do­wa­ni i odz­na­cza­ją się szer­szy­mi ra­mio­na­mi i więk­szy­mi no­ga­mi niż prze­cięt­ni ko­la­rze, co poz­wa­la im szyb­ciej przyś­pie­szać, jed­nak ich masa jest więk­sza, a wy­trzy­ma­łość i zdol­ność do re­ge­ne­ra­cji mniej­sze niż u gó­ra­li, co spra­wia, że czę­sto tracą w sto­sun­ku do nich na eta­pach wy­so­ko­gór­skich lub na dłu­gich pod­ja­zdach.

Wikipedia


punciak

po­tocz­nie: sa­mo­chód marki Fiat Punto


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pot. mot. sa­mo­chód marki Fiat Punto

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) prze­je­chać się pun­cia­kiem

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) punto

Wiktionary


puncować

uży­wa­jąc puncy (pun­cy­ny, sta­lo­we­go na­rzę­dzia złot­ni­cze­go lub cy­ze­ler­skie­go), wy­bi­jać na wy­ro­bie me­ta­lo­wym próbę, sy­gna­tu­rę rze­mieśl­ni­ka


SJP.pl


punctum

[czy­taj: punk­tum] znak krop­ki w śred­nio­wiecz­nej no­ta­cji mu­zycz­nej; punc­tus


SJP.pl


punctus

[czy­taj: punk­tus] znak krop­ki w śred­nio­wiecz­nej no­ta­cji mu­zycz­nej; punc­tum


SJP.pl


puncyna

sta­lo­we na­rzę­dzie złot­ni­cze i cy­ze­ler­skie; punca


SJP.pl


punczer

w spor­cie: bok­ser o bar­dzo sil­nym cio­sie; pun­cher


SJP.pl


pung

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zbie­ra­ny pod­czas gry w ma­dżon­ga ze­staw trzech iden­tycz­nych ka­mie­ni

wy­krzy­knik

 (2.1) słowo wy­po­wia­da­ne przez gra­cza, gdy skom­ple­tu­je (1.1) Pung

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z nie­ty­po­wych kom­bi­na­cji ist­nie­je ze­staw „8 i pół pary” lub ina­czej 7 par i Pung.

 (1.1) Mel­do­wa­nie Punga po upły­wie 3 se­kund jest prze­wi­nie­niem.

 (2.1) Wtedy, nie­za­leż­nie od tego, czy jest nasza kolej czy nie, można po­wie­dzieć Pung i za­bie­ra się ten ka­mień do ukła­du.

Wiktionary


punia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mała drew­nia­na sto­do­ła na siano

Wiktionary

Punia (hist. pol. Punie) – wieś na Lit­wie, w okrę­gu olic­kim, w re­jo­nie olic­kim, nad Niem­nem, sie­dzi­ba ad­mi­ni­stra­cyj­na gminy Punia. W 2011 roku li­czy­ła 600 miesz­kań­ców.

Wikipedia


punicki

do­ty­czą­cy Pu­nij­czy­ków, wła­ści­wy Pu­nij­czy­kom


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy Kar­ta­gi­ny

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) wy­mar­ły język uży­wa­ny przez sta­ro­żyt­nych Kar­ta­giń­czy­ków, wy­wo­dzą­cy się z ję­zy­ka fe­nic­kie­go

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pũˈɲit͡sʲci, AS: pũńicʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Punijczyk m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kartagiński

Wiktionary


punijczycy

Kar­ta­giń­czy­cy


SJP.pl


punijczyk

nazwa Kar­ta­giń­czy­ka w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie: miesz­ka­niec Kar­ta­gi­ny, Kar­ta­giń­czyk

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pũˈɲijt͡ʃɨk, AS: pũńii ̯čyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. punicki mrz.

 przym. punicki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Kartagińczyk

Wiktionary


punisher

[czy­taj: PAniszer] su­per­bo­ha­ter wal­czą­cy z prze­stęp­czo­ścią zor­ga­ni­zo­wa­ną, mszczą­cy się na prze­stęp­cach za śmierć swo­jej ro­dzi­ny; były żoł­nierz ma­ją­cy do dy­spo­zy­cji cały ar­se­nał broni, w prze­ci­wień­stwie do in­nych su­per­bo­ha­te­rów za­bi­ja­ją­cy swo­ich prze­ciw­ni­ków


SJP.pl

Pu­nis­her (właśc. Fran­cis „Frank” Cast­le) – fik­cyj­na po­stać, an­ty­bo­ha­ter ko­mik­sów wy­da­wa­nych przez Mar­vel Co­mics. Pu­nis­her do­cze­kał się trzech fil­mów fa­bu­lar­nych, se­ria­lu i gry kom­pu­te­ro­wej bę­dą­cych adap­ta­cja­mi ory­gi­nal­ne­go ko­mik­su. Twór­cą po­sta­ci był sce­na­rzy­sta Gerry Con­way oraz ry­sow­ni­cy John Ro­mi­ta Sr.

Wikipedia


punitywny

ka­rzą­cy, ma­ją­cy na celu uka­ra­nie


SJP.pl


punk

[czy­taj: pank]
1. przed­sta­wi­ciel sub­kul­tu­ry mło­dzie­żo­wej; pun­ko­wiec, pank, pan­ko­wiec;
2. wy­ko­naw­ca, twór­ca punk rocka; pun­ko­wiec, pank, pan­ko­wiec, pan­kroc­ko­wiec, pun­kroc­ko­wiec


SJP.pl

Punk – sub­kul­tu­ra mło­dzie­żo­wa, za­po­cząt­ko­wa­na w po­ło­wie lat 70. XX w Sta­nach Zjed­no­czo­nych i Wiel­kiej Bry­ta­nii, cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się niez­go­dą na in­sty­tu­cjo­na­li­za­cję życia spo­łecz­ne­go.

Wikipedia


punkcik

zdrob­nie­nie od: punkt


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mały punkt, zdrobn. od: punkt

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sie­dzia­ła przed mo­ni­to­rem swo­je­go lap­to­pa i wpa­try­wa­ła się w czer­wo­ny punk­cik (…).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. punkt mrz., podpunkt mrz.

 przym. punktowy

 przysł. punkt

 czas. punktować

Wiktionary


punkcikowaty

przy­po­mi­na­ją­cy mały punkt, po­dob­ny do ma­łe­go punk­tu


SJP.pl


punkcja

za­bieg po­le­ga­ją­cy na wpro­wa­dze­niu do ciała bar­dzo cien­kiej rurki, w celu po­bra­nia tkan­ki lub płynu do ba­da­nia albo od­pro­wa­dze­nia pew­nych jego ilo­ści


SJP.pl

Punk­cja (łac. "punc­tio"; z łac. "punc­tum" – ukłu­cie) – na­kłu­cie wy­ko­na­ne w ce­lach me­dycz­nych. Pa­cjen­to­wi wbija się igłę w celu wpro­wa­dze­nia leków, po­bra­nia prób­ki lub opróż­nie­nia jam ciała lub ogni­ska cho­ro­bo­we­go z za­le­ga­ją­cej wy­dzie­li­ny.

Jed­nym z ta­kich za­bie­gów jest punk­cja lędź­wio­wa. Jest ro­bio­na m.in. w celu po­bra­nia do badań płynu móz­go­wo-rdze­nio­we­go.

Wikipedia


punkcyjny

zwią­za­ny z punk­cją


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) med. zwią­za­ny z punk­cją, do­ty­czą­cy punk­cji, na­kłu­cia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. punkcja ż.

Wiktionary


punkować

po­tocz­nie: wy­ka­zy­wać cechy panka (punka)


SJP.pl


punkowiec

[czy­taj: pan­ko­wiec]
1. przed­sta­wi­ciel sub­kul­tu­ry mło­dzie­żo­wej; punk, pank, pan­ko­wiec;
2. wy­ko­naw­ca, twór­ca punk rocka; punk, pank, pan­ko­wiec, pan­kroc­ko­wiec, pun­kroc­ko­wiec


SJP.pl


punkowość

→ pun­ko­wy [czy­taj: pan­ko­wy]


SJP.pl


punkowy

[czy­taj: pan­ko­wy]
1. przy­miot­nik od: punk; cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pun­ków, za­cho­wu­ją­cy, ubie­ra­ją­cy się tak, jak punk; pan­ko­wy;
2. od­no­szą­cy się do punk rocku, ty­po­wy, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla punk rocku; pan­ko­wy, pan­kroc­ko­wy, pun­kroc­ko­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) muz. do­ty­czą­cy punk rocka i/lub pun­kow­ców

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wśród mło­dych ludzi po­pu­lar­na była kul­tu­ra pun­ko­wa, która sprzy­ja­ła ek­spe­ry­men­to­wa­niu, nie­sza­blo­no­wo­ści i szo­ko­wa­niu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pankówa ż., punk m., pank m., punkowiec m., pankowiec m., punkówa ż.

 przym. pankowy

 przysł. punkowo, pankowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pankowy

Wiktionary


punkrock

mu­zy­ka pun­kroc­ko­wa


SJP.pl


punkrockowiec

[czy­taj: pan­kro­ko­wiec] wy­ko­naw­ca, twór­ca punk rocka; punk, pun­ko­wiec, pank, pan­ko­wiec, pan­kroc­ko­wiec


SJP.pl


punkrockowy

[czy­taj: pan­kro­ko­wy] przy­miot­nik od: punk rock (pank rock, pun­krock, punk); od­no­szą­cy się do punk rocka, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla punk rocka; pan­kroc­ko­wy, pun­ko­wy, pan­ko­wy


SJP.pl


punkt

1. nie­wiel­ka plam­ka lub coś, co ją przy­po­mi­na;
2. część okre­ślo­nej prze­strze­ni, a w ge­o­me­trii ele­men­tar­nej: naj­prost­sza fi­gu­ra ge­o­me­trycz­na ma­ją­ca okre­ślo­ne po­ło­że­nie lecz nie­ma­ją­ca wy­mia­rów;
3. po­mie­szcze­nie, miej­sce o spe­cjal­nym przez­na­cze­niu, a także: sta­no­wi­sko, pla­ców­ka;
4. jed­nost­ka obli­cze­nio­wa, uży­wa­na pod­czas okre­śla­nia wy­ni­ku gier;
5. aka­pit, pa­ra­graf, a także: spra­wa, kwe­stia;
6. pod­sta­wo­wa jed­nost­ka miary dru­kar­skiej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geom. najm­niej­szy, bez­wy­mia­ro­wy obiekt ge­o­me­trycz­ny;

 (1.2) mat. ele­ment pew­nej (ab­strak­cyj­nej) prze­strze­ni, szcze­gól­nie ma­ją­cej in­ter­pre­ta­cję ge­o­me­trycz­ną

 (1.3) praw. jed­nost­ka re­dak­cyj­na tek­stu praw­ne­go;

 (1.4) jed­nost­ka miary sto­so­wa­na w ty­po­gra­fii;

 (1.5) sport. jed­nost­ka wy­ni­ku w grach spor­to­wych opar­tych na współ­za­wod­nict­wie

 (1.6) pot. o krop­ce

 (1.7) pewne okre­ślo­ne miej­sce

przy­słó­wek

 (2.1) do­kład­nie (o go­dzi­nie)

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • punkt Basy’ego – orien­ta­cyj­ny punkt na skó­rze jamy brzusz­nej zlo­ka­li­zo­wa­ny 2–3 palce na zew­nątrz od pępka w po­zio­mej linii prze­cho­dzą­cej przez śro­dek pępka
  • punkt Erba – ana­to­micz­ny punkt orien­ta­cyj­ny po­ło­żo­ny na po­wierzch­ni klat­ki pier­sio­wej, zlo­ka­li­zo­wa­ny przy lewej kra­wę­dzi most­ka w trze­ciej prze­strze­ni mię­dzy­że­bro­wej lub miej­sce wyj­ścia ga­łę­zi skór­nyc...
  • punkt G (punkt Gräfenberga) – ob­szar uwa­ża­ny za jedną z naj­wraż­li­wszych stref ero­gen­nych ciała ko­bie­ty
  • punkt kost­nie­nia – ob­ser­wo­wal­ny ma­kro­sko­po­wo nie­przez­ro­czy­sty i zmęt­nia­ły punkt w obrę­bie tkan­ki łącz­nej, w któ­rym oste­o­bla­sty roz­po­czy­na­ją wyt­wa­rza­nie kości
  • punkt Lanza – orien­ta­cyj­ny punkt na skó­rze brzu­cha od­po­wia­da­ją­cy po­ło­że­niu wy­rost­ka ro­bacz­ko­we­go w jamie brzusz­nej
  • punkt McBurneya – orien­ta­cyj­ny punkt na skó­rze jamy brzusz­nej, zlo­ka­li­zo­wa­ny w 1/3 od­le­gło­ści mię­dzy przed­nim gór­nym pra­wym kol­cem kości bio­dro­wej a pęp­kiem
  • punkt Ba­ra­na, punkt Wagi – punk­ty prze­cię­cia się eklip­ty­ki z rów­ni­kiem nie­bie­skim
  • punkt pod­sło­necz­ny – punkt na po­wierzch­ni kuli ziem­skiej, nad któ­rym w danej chwi­li Słoń­ce znaj­du­je się w ze­ni­cie
  • punkt rów­no­no­cy – punkt zrów­na­nia dnia z nocą, jeden z dwóch punk­tów prze­cię­cia się eklip­ty­ki z rów­ni­kiem nie­bie­skim
  • punkt kom­pen­sa­cyj­ny stę­że­nia dwut­len­ku węgla – stę­że­nie CO2, przy któ­rym rów­no­wa­żą się pro­ce­sy po­bie­ra­nia i wy­dzie­la­nia dwut­len­ku węgla przez ro­śli­ny
  • punkt ani­li­no­wy – tem­pe­ra­tu­ra, w któ­rej na­stę­pu­je roz­dzie­le­nie faz mie­sza­ni­ny ani­li­ny i ben­zy­ny
  • punkt dy­mie­nia – naj­niż­sza tem­pe­ra­tu­ra, przy któ­rej ogrze­wa­ny olej lub tłuszcz za­czy­na roz­pa­dać się na gli­ce­rol i wolne kwasy tłu­szczo­we oraz traci wszel­kie włas­no­ści odżyw­cze

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pro­sta jest zbio­rem punk­tów.

 (1.2) Punk­ta­mi prze­strze­ni funk­cyj­nej są funk­cje.

 (1.4) Czcion­ka o roz­mia­rze 12 punk­tów.

 (1.5) Zdo­by­ła dla swo­jej dru­ży­ny aż 3 punk­ty!

 (1.6) Ta za­ba­wa po­le­ga na łą­cze­niu ko­lej­nych punk­tów.

 (2.1) Jacek wszedł do domu punkt piąta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pũŋkt, AS: pũŋkt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. punktacja ż., podpunkt mrz., punktualność ż., punktowanie n., wypunktowanie n., punktor mrz., punktak mrz., punktowiec mrz.

:: zdrobn. punkcik mrz.

 czas. punktować ndk., wypunktować dk.

 przym. punktowy, punktowany, punktualny

 przysł. punktowo, punktualnie

Wiktionary


punktacja

suma punk­tów uzy­ska­na przez każdą z osób lub grup w trak­cie ry­wa­li­za­cji spor­to­wej albo gry, na­li­cza­na w opar­ciu o za­sa­dy okre­ślo­ne w re­gu­la­mi­nie tej gry


SJP.pl


punktacyjny

zwią­za­ny z punk­ta­cją


SJP.pl


punktak

na­rzę­dzie ślu­sar­skie za­koń­czo­ne szpi­cem, słu­żą­ce do wy­bi­ja­nia wgłę­bień na przed­mio­tach me­ta­lo­wych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. na­rzę­dzie tra­ser­skie w po­sta­ci sta­lo­we­go trzpie­nia za­koń­czo­ne­go ostrzem, słu­żą­ce do wy­bi­ja­nia punk­tów lub wgłę­bień na po­wierzch­ni me­ta­lu (np. w celu ułat­wie­nia wier­ce­nia ot­wo­ru);

Wiktionary

Punk­tak – na­rzę­dzie ślu­sar­skie w po­sta­ci trzpie­nia wy­ko­na­ne­go z twar­dej stali na­rzę­dzio­wej, z za­o­strzo­nym jed­nym z koń­ców, oraz spła­szczo­nym dru­gim koń­cem w celu po­bi­ja­nia go młot­kiem.

Punk­tak służy do punk­to­wa­nia, czyli na­no­sze­nia zaz­na­czeń na po­wierzch­ni me­ta­lu po­przez wy­bi­ja­nie na tej po­wierzch­ni nie­wiel­kich za­głę­bień. Służą one do tra­so­wa­nia, przy­go­to­wa­nia miejsc pod wier­ce­nie, itp.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tu­lej­ki łą­czy­łem z rurą 8x1 po­przez wy­ko­na­nie kilku wgłę­bień punk­ta­kiem.

 (1.1) Piotr Osiń­ski z półek wziął wier­tło, punk­tak, z któ­re­go po chwi­li zre­zy­gno­wał oraz ło­pa­tę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. punktowanie n., punkt mrz., podpunkt mrz.

 czas. punktować ndk.

 przym. punktakowy

 przysł. punktowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kerner

Wiktionary


punktarka

na­rzę­dzie słu­żą­ce do oz­na­cza­nia cze­goś, naj­czę­ściej frag­men­tów tka­nin lub przed­mio­tów wy­ko­na­nych z me­ta­lu


SJP.pl


punktomania

nad­mier­ne przy­wią­zy­wa­nie wagi do zdo­by­wa­nia punk­tów i ocen punk­to­wych


SJP.pl


punktor

sym­bol wy­róż­nia­ją­cy ele­men­ty na li­ście wy­punk­to­wa­nia


SJP.pl

Punk­tor punk­tor

Punk­tor, znak wy­punk­to­wa­nia – w ty­po­gra­fii to sym­bol lub glif sto­so­wa­ny do wy­róż­nie­nia ele­men­tów w spi­sie zre­da­go­wa­nym w for­mie nie­nu­me­ro­wa­nej listy. Tre­ści po­prze­dzo­ne punk­to­rem na­zy­wa się „punk­ta­mi” i zwy­kle nie są one opa­trzo­ne in­ter­punk­cją koń­co­wą (prze­cin­kiem, śred­ni­kiem, krop­ką), o ile nie są peł­ny­mi zda­nia­mi.

Wikipedia


punktowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|punk­to­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podpunkt mrz., zapunktowanie n., wypunktowanie n., punkt m., punktacja ż., punktowiec m., punktarka ż., punktak m.

 czas. punktować ndk., zapunktować dk., wypunktować dk.

 przym. punktowy, punktacyjny

 przysł. punktowo, punktacyjnie, punkt

Wiktionary


punktować

1. oce­niać kogoś, przyz­na­jąc mu punk­ty, a także: zdo­by­wać punk­ty;
2. usu­wać star­te par­tie obra­zu lub ry­sun­ku, pow­le­ka­jąc je punk­to­wo na­kła­da­ną farbą;
3. zna­czyć przed­miot punk­ta­kiem lub punk­tar­ką (znacz­ni­kiem)


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) sport. oce­niać za­wod­ni­ków, przyz­na­jąc im punk­ty w kla­sy­fi­ka­cji

 (1.2) sport. zdo­by­wać punk­ty w grze lub ry­wa­li­za­cji

 (1.3) zdo­by­wać prze­wa­gę nad prze­ciw­ni­kiem (w spor­cie lub dy­sku­sji), cel­nie tra­fiać sło­wem lub cio­sem

 (1.4) przed­sta­wiać krót­ko, wy­li­czać ele­men­ty cze­goś w punk­tach; pod­kre­ślać, zwra­cać uwagę na coś

 (1.5) pot. zy­ski­wać uz­na­nie, robić dobre wra­że­nie (na kimś)

 (1.6) techn. wy­bi­jać wgłę­bie­nia na po­wierzch­ni (zwy­kle me­ta­lu) za po­mo­cą punk­ta­ka

 (1.7) szt. uzu­peł­niać ubyt­ki w obra­zie lub po­li­chro­mii po­przez gęste na­kła­da­nie drob­nych plam­ka­a­mek farby

 (1.8) med. wy­ko­ny­wać punk­cję (na­kłu­cie)

 (1.9) szt. wyz­na­czać orien­ta­cyj­ne punk­ty na bryle, prze­no­szo­ne z mo­de­lu na ma­te­riał

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sę­dzio­wie nie wie­dzie­li, jak punk­to­wać skok Po­la­ka.

 (1.2) Wszy­scy za­wod­ni­cy punk­to­wa­li dla dru­ży­ny, ale nikt nie spi­sał się re­we­la­cyj­nie.

 (1.3) W dru­giej po­ło­wie mą­drze punk­to­wa­li­śmy zmę­czo­nych ry­wa­li.

 (1.4) Przed­sta­wio­ny do­ku­ment bezwz­ględ­nie punk­tu­je wszyst­kie za­ob­ser­wo­wa­ne pro­ble­my.

 (1.5) Długi czas ten lokal punk­to­wał u mnie do­brym po­dej­ściem do klien­ta.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podpunkt mrz., punkt mrz., punktacja ż., punktowanie n., punktak mrz., punkcik mrz., punktowiec mrz., punktura ż.

 czas. wypunktować dk., zapunktować dk.

 przym. punktowy, punktualny

 przysł. punktowo, punktualnie, punkt

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) oceniać, klasyfikować, notować

 (1.2) zdobywać punkty

 (1.3) wygrywać, zdobywać przewagę

 (1.4) wyliczać, wyszczególniać, podkreślać, akcentować, zaznaczać

 (1.5) zyskiwać, podobać się

 (1.6) znaczyć, cechować

Wiktionary


punktowiec

pię­tro­wa bu­dow­la wy­róż­nia­ją­ca się wśród in­nych bu­dyn­ków znaj­du­ją­cych się w naj­bliż­szym jej oto­cze­niu, naj­czę­ściej wy­so­ko­ścią


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. ar­chit. bu­dy­nek wie­lo­kon­dy­gna­cyj­ny, wol­no­sto­ją­cy, w któ­rym lo­ka­le zgru­po­wa­ne są wokół jed­ne­go cen­tral­ne­go węzła ko­mu­ni­ka­cyj­ne­go

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. punkt mrz., punktowanie n., podpunkt mrz.

 czas. punktować ndk.

 przysł. punkt

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wieżowiec

Wiktionary


punktowo

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) pod wzglę­dem punk­tów (np. zdo­by­tych pod­czas roz­gryw­ki)

 (1.2) w spo­sób punk­to­wy

 (1.3) z po­dzia­łem na punk­ty, pod­punk­ty; w punk­tach

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Panie mar­szał­ku, jak się do­wie­dzia­łem wczo­raj jest trzech kan­dy­da­tów le­wi­cy do fo­te­la pre­zy­denc­kie­go, jaka jest mię­dzy wami róż­ni­ca? Jak by pan mógł to punk­to­wo wy­li­czyć.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. punktak mrz., podpunkt mrz., punkt mrz., punktowanie n., punktowość ż.

 przysł. punkt

 czas. punktować

Wiktionary


punktowość

→ punk­to­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest punk­to­we

Wiktionary

Patrz:

punktowy

Powiązane:

 przym. punktowy

 przysł. punktowo

Wiktionary


punktowy

okre­ślo­ny przez punkt, wy­ko­ny­wa­ny na nie­wiel­kich wy­cin­kach prze­strze­ni (np. siew punk­to­wy) lub w jakiś inny spo­sób zwią­za­ny z punk­tem


SJP.pl


punktoza

po­tocz­nie: sku­pia­nie się głów­nie na zdo­by­tych punk­tach przy oce­nie osią­gnięć na­u­ko­wych


SJP.pl

Punk­to­za – pe­jo­ra­tyw­ne i slan­go­we okre­śle­nie zja­wi­ska po­le­ga­ją­ce­go na tym, że na­u­kow­cy sku­pia­ją się na dzia­ła­niach o ni­skiej war­to­ści na­u­ko­wej przy­no­szą­cych dużo punk­tów w sy­ste­mach oceny, awan­sów lub na­gród, za­miast poś­wię­cać się rze­tel­nej pracy. W takim uję­ciu punk­to­za oz­na­cza stan, w któ­rym otrzy­my­wa­nie punk­tów za do­ro­bek na­u­ko­wy prze­sta­ło być me­to­dą oceny pracy na­u­ko­wej, a stało się jej celem. Mor­fem "-oza" su­ge­ru­je, że punk­to­za jest cho­ro­bą.

Wikipedia


punktualista

muzyk, kom­po­zy­tor two­rzą­cy zgod­nie z za­sa­da­mi punk­tu­a­liz­mu (tech­ni­ki kom­po­zy­tor­skiej brzmień izo­lo­wa­nych od­dzie­lo­nych pa­u­za­mi)


SJP.pl


punktualistyczny

od­no­szą­cy się do punk­tu­a­liz­mu (tech­ni­ki kom­po­zy­tor­skiej brzmień izo­lo­wa­nych od­dzie­lo­nych pa­u­za­mi), zwią­za­ny z punk­tu­a­liz­mem


SJP.pl


punktualizm

tech­ni­ka kom­po­zy­tor­ska brzmień izo­lo­wa­nych od­dzie­lo­nych pa­u­za­mi


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • punk­tu­a­lizm (bio­lo­gia)
  • punk­tu­a­lizm (mu­zy­ka)

Wikipedia


punktualnie

przy­słó­wek

 (1.1) do­kład­nie o wyz­na­czo­nej porze, nie spóź­nia­jąc się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Spot­kaj­my się punk­tu­al­nie o ósmej.

 (1.1) Ten au­to­bus zwy­kle się spóź­nia, ale dziś przy­je­chał punk­tu­al­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpũŋktuˈwalʲɲɛ, AS: pũŋktuu̯alʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podpunkt mrz., punktualność ż., punkt m.

 przym. punktualny

 przysł. punkt

 czas. punktować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) o czasie

Wiktionary


punktualniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: punk­tu­al­nie


SJP.pl


punktualniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: punk­tu­al­ny


SJP.pl


punktualność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wy­ko­ny­wa­nie cze­goś w ści­śle okre­ślo­nym cza­sie; umie­jęt­ność nie spóź­nia­nia się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Punk­tu­al­ność jest cnotą kró­lów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpũŋktuˈwalnɔɕt͡ɕ, AS: pũŋktuu̯alność

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. punkt m., podpunkt mrz.

 przym. punktualny

 przysł. punktualnie, punkt

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) terminowość; pot. spóźnialstwo

Wiktionary


punktualny

przy­miot­nik

 (1.1) przy­by­wa­ją­cy o okre­ślo­nej go­dzi­nie, nie spóź­nia­ją­cy się; prze­strze­ga­ją­cy punk­tu­al­no­ści

 (1.2) ma­ją­cy cha­rak­ter punk­to­wy, od­by­wa­ją­cy się w kon­kret­nym punk­cie cza­so­wym lub prze­strzen­nym, nie sta­no­wią­cy con­ti­nu­um

 (1.3) psych. (o sy­tu­a­cji) taki, który wy­da­rza się jed­no­ra­zo­wo i nie wpły­wa na dal­szy pro­ces roz­wo­ju psy­chicz­ne­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Adam jest im­po­nu­ją­co punk­tu­al­ny. Za­wsze przy­cho­dzi na czas.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpũŋktuˈwalnɨ, AS: pũŋktuu̯alny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podpunkt mrz., punktualność ż., punkt m.

 przym. punktowy

 przysł. punktualnie, punkt

 czas. punktować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) terminowy

 (1.2) punktowy, mat. dyskretny

 (1.3) punktowy, odosobniony

Wiktionary


punktura

znak, naj­czę­ściej krzy­żyk lub punkt, słu­żą­cy do do­kład­ne­go na­ło­że­nia ko­lo­rów w pro­ce­sie dru­ko­wa­nia; punk­tur­ka


SJP.pl


punkturka

znak, naj­czę­ściej krzy­żyk lub punkt, słu­żą­cy do do­kład­ne­go na­ło­że­nia ko­lo­rów w pro­ce­sie dru­ko­wa­nia; punk­tu­ra


SJP.pl


punkówa

[czy­taj: pan­kó­wa] w gwa­rze mło­dzie­żo­wej: dziew­czy­na bę­dą­ca pun­kiem lub ubie­ra­ją­ca się po­dob­nie do pun­ków; pan­kó­wa, pun­ków­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) człon­ki­ni sub­kul­tu­ry punk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. punk m., pankówa ż.

:: fm. punk m., punkowiec m.

 przym. punkowy, punkowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pankówa

Wiktionary


punkówna

[czy­taj: pan­ków­na] w gwa­rze mło­dzie­żo­wej: dziew­czy­na bę­dą­ca pun­kiem lub ubie­ra­ją­ca się po­dob­nie do pun­ków; pan­kó­wa, pun­kó­wa


SJP.pl


puno

przy­słó­wek

 (1.1) gw-pl|księ­stwo ło­wic­kie. pono, po­dob­no

Wiktionary

Puno – mia­sto w Peru za­ło­żo­ne w 1668 roku, przez wi­ce­kró­la Pedro An­to­nio Fernández de Ca­stro jako sto­li­ca pro­win­cji Pa­u­car­col­la. Obec­nie jest sto­li­cą re­gio­nu Puno. Po­ło­żo­ne jest na wy­so­ko­ści 3830 m n.p.m. Lud­ność mia­sta liczy około 133 tys. miesz­kań­ców (głów­nie Aj­ma­ra). Po­ło­żo­ne nad je­zio­rem Ti­ti­ca­ca, za­ra­zem port nad tym je­zio­rem. Do mia­sta pro­wa­dzi rów­nież linia ko­le­jo­wa. Silny oś­ro­dek re­gio­nal­ne­go fol­klo­ru. Baza tu­ry­stycz­na do zwie­dza­nia oko­lic i je­zio­ra Ti­ti­ca­ca. Licz­ne ho­te­le i re­sta­u­ra­cje.

Wikipedia


punol

obraź­li­wie: punk, pun­ko­wiec


SJP.pl


punt

[czy­taj: pant] w fut­bo­lu ame­ry­kań­skim, rugby: kop­nię­cie piłki z po­wie­trza bez­poś­red­nio po wy­pu­szcze­niu jej z rąk przez za­wod­ni­ka ko­pią­ce­go, bez od­bi­cia się piłki od ziemi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) enol. wklę­śnię­cie dna bu­tel­ki na wino

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Punt Cav­ria­sca – lom­bardz­ka nazwa gminy Ponte Ca­pria­sca
  • Jos Punt – ni­der­landz­ki bi­skup
  • Piet Punt – ni­der­landz­ki pił­karz
  • Sieg­fried Punt – nie­miec­ki kon­trad­mi­rał
  • Punt – sta­ro­żyt­na kra­i­na
  • Punt – ro­dzaj pła­sko­den­nej łodzi wio­sło­wej lub ża­glo­wej
  • Punt – wykop z po­wie­trza sto­so­wa­ny w fut­bo­lu ame­ry­kań­skim
  • De Punt
  • La Punt Cha­mu­es-ch
  • Pundt

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pũnt, AS: pũnt

Wiktionary


puntila

ty­tu­ło­wa po­stać sztu­ki Ber­tol­ta Brech­ta "Pan Pun­ti­la i jego sługa Matti"


SJP.pl


punto

model sa­mo­cho­du marki Fiat


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. mot. sa­mo­chód marki Fiat Punto

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Usta­wie­nie punta po zde­rze­niu świad­czy o tym, że kie­ru­ją­ca nim ko­bie­ta praw­do­po­dob­nie pró­bo­wa­ła wy­ko­nać nie­doz­wo­lo­ny ma­newr skrę­tu z ul. Si­kor­skie­go w lewo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpũntɔ, AS: pũnto

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) punciak

Wiktionary


pup

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy lub ni­ja­ki

 (1.1) = Po­wia­to­wy Urząd Pracy

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Po­wia­to­wy Urząd Pracy – bę­dą­cy po­wia­to­wą jed­nost­ką or­ga­ni­za­cyj­ną
  • przed­się­bior­stwo usług pa­sa­żer­skich
  • Pol­ska Unia Pra­cu­ją­cych
  • Po­ten­tial­ly Un­wan­ted Pro­grams – z ang. „po­ten­cjal­nie nie­przy­jaz­ne pro­gra­my”, czyli pro­gra­my szpie­gu­ją­ce

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pra­cow­ni­cy PUP-u wska­zy­wa­li, że przy­kła­do­wo mając ak­tu­al­nie kartę spa­wa­cza, za­trud­nie­nie można zna­leźć od ręki.

Wiktionary


pupa

po­tocz­nie: tylna część ciała pod krę­go­słu­pem, po­ślad­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dzie­cię­ce po­ślad­ki, pot. eufem. każde inne

 (1.2) przest. kupa

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pupa (pocz­war­ka) – sta­dium roz­wo­jo­we owa­dów
  • Pupa – ro­dzaj śli­ma­ków z ro­dzi­ny Ac­te­o­ni­dae
  • Zdzi­sław Pupa – pol­ski po­li­tyk, rol­nik i sa­mo­rzą­do­wiec

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bądź grzecz­ny albo do­sta­niesz w pupę!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpupa, AS: pupa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. upupianie n., upupienie n.

:: zdrobn. pupka, pupcia, pupinka, pupeczka, pupeńka, pupina

:: zgrub. pupsko

 czas. upupić

 przym. upupiony, pupiasty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pośladki, tyłek, cztery litery, zadek; pot. dupa; reg-pl|Górny Śląsk|rzyć|rić.

Wiktionary


pupcia

pie­szczot­li­wie: pupa; pu­peń­ka, pu­pecz­ka, pupka, pu­pi­na, pu­pin­ka, pu­pu­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: pupa

 (1.2) po­ślad­ki dziec­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Trze­ba je­szcze na­pu­dro­wać pup­cię dzi­dzi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpupʲt͡ɕa, AS: pupʹća

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pupa ż., pupeczka ż., pupeńka ż., pupina ż., pupka ż., pupsko n., upupianie n., upupienie n.

 czas. upupiać ndk., upupić dk.

 przym. pupiasty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pupeczka, pupeńka, pupina, pupka

 (1.2) tyłeczek, pupka, pupeńka, pupeczka, dupka, dupeczka, pupina

Wiktionary


pupeczka

pie­szczot­li­wie: pupa; pup­cia, pu­peń­ka, pupka, pu­pi­na, pu­pin­ka, pu­pu­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: pupa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zmie­ni­my pie­lusz­kę i po­pu­dru­je­my pu­pecz­kę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: puˈpɛt͡ʃka, AS: pupečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pupa ż., pupcia ż., pupeńka ż., pupina ż., pupka ż., pupsko n.

 czas. upupić

Wiktionary


pupek

pie­szczot­li­wie: pupa; pup­cia, pu­pecz­ka, pu­peń­ka, pu­pi­na, pu­pin­ka, pu­pu­nia


SJP.pl


pupeńka

pie­szczot­li­wie: pupa; pup­cia, pu­pecz­ka, pupka, pu­pi­na, pu­pin­ka, pu­pu­nia


SJP.pl


pupik

skró­to­wiec

 (1.1) Przed­się­bior­stwo Upo­wszech­nia­nia Prasy i Książ­ki Ruch

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpupʲik, AS: pupʹik

Wiktionary


pupil

ulu­bio­ne zwie­rzę lub osoba


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba lub zwie­rzę, które ktoś lubi bar­dziej od in­nych, wy­róż­nia ją

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zanim zacz­nie­my od­chu­dzać psa, warto od­wie­dzić we­te­ry­na­rza i zro­bić pu­pi­lo­wi okre­so­we ba­da­nia, aby mieć pew­ność, że z jego zdro­wiem i ogól­ną kon­dy­cją wszyst­ko w po­rząd­ku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpupʲil, AS: pupʹil

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pupilek m., pupilka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pupilek

Wiktionary


pupilek

zdrob­nie­nie od: pupil


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zdrobn. od: pupil

 (1.2) ulu­bio­ny uczeń na­u­czy­cie­la

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pu­pi­lek (Te­a­cher’s Pet) – ame­ry­kań­ski se­rial (2000–2002)
  • Pu­pi­lek (Te­a­cher’s Pet) – ame­ry­kań­ski film z 2004
  • Te­a­cher’s Pet

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. pupil m., pupilka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ulubieniec

Wiktionary


pupilka

1. ulu­bie­ni­ca, fa­wo­ry­ta;
2. daw­niej: wy­cho­wan­ka po­zo­sta­ją­ca pod czy­jąś opie­ką; po­do­piecz­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ulu­bio­na uczen­ni­ca na­u­czy­cie­la

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pupil mos., pupilek mos.

Wiktionary


pupiloskopia

me­to­da po­mia­ru re­frak­cji oka, po­le­ga­ją­ca na ob­ser­wa­cji ruchu świa­tła w źre­ni­cy oś­wiet­lo­nej pła­skim lu­ster­kiem


SJP.pl


pupina

pie­szczot­li­wie: pupa; pup­cia, pu­pecz­ka, pupka, pu­peń­ka, pu­pin­ka, pu­pu­nia


SJP.pl


pupinizacja

me­to­da poz­wa­la­ją­ca na zwięk­sze­nie prze­pu­sto­wo­ści toru trans­mi­syj­ne­go, po­le­ga­ją­ca na umie­szcze­niu w pew­nych frag­men­tach tego toru spe­cjal­nych cewek in­duk­cyj­nych


SJP.pl


pupinka

pie­szczot­li­wie: pupa; pup­cia, pu­pecz­ka, pupka, pu­pi­na, pu­peń­ka, pu­pu­nia


SJP.pl


pupka

pie­szczot­li­wie: pupa; pup­cia, pu­pecz­ka, pu­peń­ka, pu­pi­na, pu­pin­ka, pu­pu­nia


SJP.pl

Pupka (Ża­biń­ski) – ka­szub­ski herb szla­chec­ki.

Wikipedia


pupsko

po­tocz­ne zgru­bie­nie od: pupa (po­ślad­ki, tyłek); dup­sko


SJP.pl


pupunia

pie­szczot­li­wie: pupa; pup­cia, pu­pecz­ka, pupka, pu­pi­na, pu­pin­ka, pu­peń­ka


SJP.pl


puputan

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ry­tu­al­ne, ho­no­ro­we sa­mo­bój­stwo w kul­tu­rze ba­lij­skiej;

Wiktionary

Pu­pu­tan – w ję­zy­ku ba­lij­skim ("walcz do końca") ter­min od­no­szą­cy się do ry­tu­al­ne­go sa­mo­bój­stwa po­peł­nia­ne­go w obli­czu nie­u­ni­knio­nej, a upo­ka­rza­ją­cej ka­pi­tu­la­cji. Naj­bar­dziej znane przy­pad­ki "pu­pu­ta­nu" miały miej­sce w 1906 i 1908 roku, gdy sta­wia­ją­cy opór Ba­lij­czy­cy byli siłą ujarz­mia­ni przez Ho­len­drów.

Wikipedia


pur

[czy­taj: pur] skrót od: Pań­stwo­wy Urząd Re­pa­tria­cyj­ny - urząd, który or­ga­ni­zo­wał prze­sied­la­nia lud­no­ści na mocy po­sta­no­wień kon­fe­ren­cji jał­tań­skiej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. me­trol. jed­nost­ka masy, sto­so­wa­na w obro­cie rol­ni­czym

Wiktionary

Pur (ros. Пур) – rzeka pły­ną­ca przez az­ja­tyc­ką część Rosji, w Ja­mal­sko-Nie­niec­kim Okrę­gu Au­to­no­micz­nym. Pow­sta­je z po­łą­cze­nia rzek Pia­ku­pur i Aj­wa­sie­do­pur. Dłu­gość ok. 389 km (łącz­nie z Pia­ku­pu­rem – 1024 km), po­wierzch­nia do­rze­cza – 112 000 km². Rzeka ucho­dzi do za­to­ki Taz Morza Kar­skie­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ale wiel­moż­ny panie, na targu płacą pięć zło­tych pur żyta, a Josel nam nie daje jak pół­trze­cia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pur, AS: pur

Wiktionary


pura

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka w Kraju Kras­no­jar­skim Rosji, do­pływ Pia­si­ny

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pura – wyspa
  • Pura – wio­ska
  • Pura – rzeka, do­pływ Kuty
  • Pura – rzeka, do­pływ Pia­si­ny
  • Pura – rzeka, do­pływ Ustje
  • Pura – gmina w kan­to­nie Ti­ci­no, w okrę­gu Lu­ga­no
  • Pura – mę­czen­ni­ca
  • Stela Pura – ru­muń­ska pły­wacz­ka
  • Pura – świą­ty­nia

Wikipedia


purana

klasa ut­wo­rów li­te­ra­tu­ry sta­ro­in­dyj­skiej, uz­na­wa­nych za tek­sty świę­te


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pu­ra­na – ga­tu­nek li­te­rac­ki
  • Pu­ra­na – ro­dzaj cykad

Wikipedia


purcell

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Henry Pur­cell – an­giel­ski kom­po­zy­tor ba­ro­ko­wy;
  • Ed­ward Mills Pur­cell – ame­ry­kań­ski fizyk, no­bli­sta;
  • Pur­cell Mo­un­ta­ins – łań­cuch gór­ski w Ka­na­dzie, część Co­lum­bia Mo­un­ta­ins
  • Pur­cell – mia­sto w sta­nie Mis­so­u­ri, w hrab­stwie Ja­sper
  • Pur­cell – mia­sto w sta­nie Okla­ho­ma, w hrab­stwie McClain
  • Pur­cell (ang. Pur­cell Towns­hip) – gmina w sta­nie Da­ko­ta Pół­noc­na, w hrab­stwie Mo­un­tra­il

Wikipedia


purchatka

gwa­ro­wo o pur­chaw­ce (ro­dza­ju grzy­ba z ro­dzi­ny pur­chaw­ko­wa­tych, o cha­rak­te­ry­stycz­nym dużym, ko­li­stym owoc­ni­ku wy­peł­nio­nym za­rod­ni­ka­mi w po­sta­ci ciem­ne­go prosz­ku)


SJP.pl


purchaty

rzad­ko: przy­po­mi­na­ją­cy wy­glą­dem pur­chaw­kę; pur­chaw­ko­wa­ty


SJP.pl


purchawa

zgru­bie­nie od: pur­chaw­ka


SJP.pl


purchaweczka

pur­cha­wecz­ka spła­szczo­na - ga­tu­nek grzy­bów z ro­dzi­ny pur­chaw­ko­wa­tych


SJP.pl


purchawica

pur­cha­wi­ca ol­brzy­mia - ga­tu­nek grzy­bów z ro­dzi­ny pur­chaw­ko­wa­tych; czasz­ni­ca ol­brzy­mia


SJP.pl


purchawka

1. ro­dzaj grzy­ba z ro­dzi­ny pur­chaw­ko­wa­tych, o cha­rak­te­ry­stycz­nym dużym, ko­li­stym owoc­ni­ku wy­peł­nio­nym za­rod­ni­ka­mi w po­sta­ci ciem­ne­go prosz­ku; pur­chat­ka (gwa­ro­wo);
2. po­gard­li­wie o czło­wie­ku za­ro­zu­mia­łym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mykol. grzyb z ro­dza­ju nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ly­co­per­don|ref=tak.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pur­chaw­ka jest mało aro­ma­tycz­na, jed­nak bar­dzo smacz­na, szcze­gól­nie po­kro­jo­na w pla­ste­re­ka­ster­ki i us­ma­żo­na.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stpol. lud. purchatka

Wiktionary


purchawkowate

o ce­chach pur­chaw­ko­wa­tych (ro­dzi­na grzy­bów)


SJP.pl

Pur­chaw­ko­wa­te ("Ly­co­per­da­ce­ae" Che­vall.) – ro­dzi­na grzy­bów na­le­żą­ca do rzędu pie­czar­kow­ców ("Aga­ri­ca­les").

Wikipedia


purchawkowaty

o ce­chach pur­chaw­ko­wa­tych (ro­dzi­na grzy­bów)


SJP.pl


purchel

po­tocz­nie: wy­brzu­sze­nie, bąbel na ciele; purch­la


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. odksz­tał­ce­nie w po­sta­ci bąbla lub wy­brzu­sze­nia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. purchla ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) purchla, bąbel, wybrzuszenie

Wiktionary


purchla

prze­sta­rza­le: bąbel na ciele; pur­chel


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. odksz­tał­ce­nie w po­sta­ci bąbla lub wy­brzu­sze­nia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. purchel mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) purchel, bąbel, wybrzuszenie

Wiktionary


purda

wieś w po­wie­cie olsz­tyń­skim


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś gmin­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim;

Wiktionary

Purda ( Groß Pur­den) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie olsz­tyń­skim, w gmi­nie Purda, około 15 km na po­łud­nio­wy wschód od Olsz­ty­na.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Je­cha­li­śmy do Olsz­ty­na okręż­ną trasą przez Pasym i Purdę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. purdzianin m., purdzianka ż.

 przym. purdzki

Wiktionary


purdzianin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Purdy

 (1.2) osoba po­cho­dzą­ca z Purdy, uro­dzo­na w Pur­dzie

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Mimo że nie je­stem pur­dzia­ni­nem od uro­dze­nia, to bar­dzo do­brze znam pro­ble­my Purdy i dla­te­go kan­dy­du­ję na wójta na­szej gminy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Purda ż.

:: fż. purdzianka ż.

 przym. purdzki

Wiktionary


purdzki

przy­miot­nik od: Purda


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Purdą, do­ty­czą­cy Purdy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Purda ż., purdzianin m., purdzianka ż.

Wiktionary


purenit

wy­so­ko za­gę­szczo­ny ma­te­riał pro­duk­cyj­ny na bazie sztyw­nej pian­ki po­liu­re­ta­no­wej


SJP.pl


purga

gwał­tow­ny wi­cher z za­mie­cią śnież­ną, wy­stę­pu­ją­cy na Sy­be­rii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) me­te­o­rol. silny i gwał­tow­ny pół­noc­no-wschod­ni wiatr wie­ją­cy na Sy­be­rii, po­łą­czo­ny z za­mie­cią śnież­ną

Wiktionary

Purga (ros. пурга) to ro­dzaj wia­tru, gwał­tow­ny wi­cher pół­noc­no-wschod­ni wy­stę­pu­ją­cy na Sy­be­rii, po­łą­czo­ny z za­mie­cią śnież­ną, burzą śnież­ną. Na Ala­sce nosi nazwę burga. W Korei purgu. W Fin­lan­dii purku oz­na­cza wi­cher, za­dym­kę. Słowo to wy­wo­dzi się z grupy ję­zy­ków ugro­fiń­skich.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpurɡa, AS: purga

Wiktionary


purgacja

daw­niej:
1. prze­czy­szcze­nie, roz­wol­nie­nie;
2. uspra­wied­li­wie­nie, oczy­szcze­nie z za­rzu­tów


SJP.pl


purgans

daw­niej: le­kar­stwo prze­czy­szcza­ją­ce


SJP.pl


purgatorium

daw­niej o czyść­cu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) daw. rel. czy­ściec

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpurɡaˈtɔrʲjũm, AS: purgatorʹi ̯ũm

Wiktionary


purim

świę­to ży­dow­skie ob­cho­dzo­ne na prze­ło­mie lu­te­go i marca dla upa­mięt­nie­nia oca­le­nia Żydów per­skich; Purym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rel. żyd. ra­dos­ne świę­to ży­dow­skie upa­mięt­nia­ją­ce oca­le­nie Żydów per­skich, przy­po­mi­na­ją­ce kar­na­wał i wią­żą­ce się z ob­da­ro­wy­wa­niem się pre­zen­ta­mi, za­ba­wa­mi, pi­ciem al­ko­ho­lu itp.;

Wiktionary

Purim, Purym (פורים – hebr. "losy"; nazwa po­cho­dzi od akad. „pur” – "los", "przez­na­cze­nie"; jid. "purym"), Świę­to Losów (Lo­so­wa­nia) – ra­dos­ne świę­to ży­dow­skie, które pow­sta­ło w gmi­nach ży­dow­skich wschod­niej dia­spo­ry (być może w Suzie) w po­ło­wie II wieku p.n.e.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pod­czas do­rocz­ne­go balu w świę­to Purim pod­szedł do sprze­da­ją­cej bi­le­ty Sa­bi­ny obcy męż­czyz­na i spy­tał, czy może za­pro­sić ją do tańca.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. purimowy, purymowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Purym, Święto Losów

Wiktionary


purimowy

→ Purim; pu­ry­mo­wy


SJP.pl


purnonsens

[czy­taj: pjur­non­sens] skraj­na nie­do­rzecz­ność, wy­po­wiedź za­ska­ku­ją­co nie­lo­gicz­na, go­dzą­ca w po­czu­cie zdro­we­go roz­sąd­ku; od­mia­na dow­ci­pu chęt­nie wy­ko­rzy­sty­wa­na przez hu­mo­ry­stów; pure non­sen­se


SJP.pl


purnonsensowy

[czy­taj: pjur­non­sen­so­wy] ma­ją­cy ele­men­ty pur­non­sen­su (pure non­sen­se'u, skraj­nej nie­do­rzecz­no­ści) lub w jakiś inny zwią­za­ny z pur­non­sen­sem


SJP.pl


puromycyna

sub­stan­cja or­ga­nicz­na syn­te­ty­zo­wa­na przez spe­cjal­ny ga­tu­nek grzy­ba, bę­dą­ca in­hi­bi­to­rem (sub­stan­cją, któ­rej obec­ność po­wo­du­je zwol­nie­nie lub za­trzy­ma­nie danej re­ak­cji che­micz­nej) bio­syn­te­zy biał­ka


SJP.pl

Pu­ro­my­cy­na (łac. "purus" – czy­sty; gr. "mýkes" – grzyb) – an­ty­bio­tyk otrzy­my­wa­ny z gle­bo­we­go pro­mie­niow­ca "Strep­to­my­ces al­bo­ni­ger". Jest in­hi­bi­to­rem trans­la­cji.

Pu­ro­my­cy­na zaj­mu­je miej­sce A w ry­bo­so­mach, jako mi­me­tyk ami­no­a­cy­lo­wa­ne­go końca ami­no­a­cy­lo-tRNA. Jest wią­za­na z ros­ną­cym łań­cu­chem pep­ty­do­wym, po­wo­du­jąc ter­mi­na­cję trans­la­cji.

Wikipedia


purowski

do­ty­czą­cy PUR-u; PUR-owski


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) hist. zwią­za­ny z PUR-em, do­ty­czą­cy PUR-u

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sie­dzi­ba pu­row­skie­go od­dzia­łu okrę­go­we­go znaj­do­wa­ła się w bu­dyn­ku ra­tu­sza.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. PUR mrz.

 skr. PUR

Wiktionary


purpura

1. kolor ciem­no­czer­wo­ny z fio­le­to­wym od­cie­niem;
2. na­tu­ral­ny barw­nik w ko­lo­rze od szkar­łat­ne­go do fio­le­to­we­go;
3. tka­ni­na w ko­lo­rze pur­pu­ro­wym, strój w ko­lo­rze pur­pu­ro­wym, zwła­szcza płaszcz mo­nar­chy lub strój kar­dy­na­ła;
4. god­ność mo­nar­chy lub kar­dy­na­ła


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cie­pły od­cień fio­le­tu

 (1.2) barw­nik lub pig­ment pur­pu­ro­wy

 (1.3) przen. god­ność kar­dy­nal­ska

 (1.4) włók. tka­ni­na ko­lo­ru pur­pu­ry (1.1)

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • barwa pur­pu­ro­wa
  • pur­pu­ra (barw­nik)
    • pur­pu­ra ty­ryj­ska
  • pur­pu­ra Ka­sju­sza
  • pur­pu­ra (he­ral­dy­ka)
  • skaza krwo­tocz­na

Wikipedia

Wymowa:

IPA: purˈpura, AS: purpura

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. purpurat m., purpuryna ż., purpurowienie n., spurpurowienie n., purpurowość ż., purpurka ż., purpurki nmos., purpurówka ż.

 czas. purpurowieć ndk., spurpurowieć dk.

 przym. purpurowy, purpurynowy

 przysł. purpurowo

Wiktionary


purpuraczek

kra­śnik pur­pu­ra­czek - motyl z ro­dzi­ny kra­śni­ko­wa­tych


SJP.pl


purpurat

1. kar­dy­nał
2. daw­niej: osoba no­szą­ca pur­pu­ro­we szaty, wska­zu­ją­ce na spra­wo­wa­nie wy­so­kie­go urzę­du


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. rel. kar­dy­nał

 (1.2) daw. do­stoj­nik no­szą­cy pur­pu­ro­we szaty bę­dą­ce oz­na­ką jego wy­so­kiej god­no­ści

Wiktionary

Wymowa:

IPA: purˈpurat, AS: purpurat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. purpurka ż., purpura ż., purpuratka ż., purpurowiec m., purpurowienie n., spurpurowienie n., purpuryna ż.

 czas. purpurowieć ndk., spurpurowieć dk.

 przym. purpurowy

 przysł. purpurowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kardynał, eminencja

Wiktionary


purpuratka

mu­rzyn­ka;
1. wczes­na od­mia­na tru­ska­wek o drob­nych owo­cach, naj­czę­ściej ku­li­stych, z aro­ma­tycz­nym miąż­szem barwy ciem­no­wi­śnio­wej lub bu­racz­ko­wej, na­da­ją­ca się na przet­wo­ry;
2. owoc tej od­mia­ny


SJP.pl


purpurek

niedź­wie­dzi­ca pur­pur­ka - ga­tu­nek mo­ty­la z ro­dzi­ny niedź­wie­dziów­ko­wa­tych


SJP.pl


purpurka

niedź­wie­dzi­ca pur­pur­ka - ga­tu­nek mo­ty­la z ro­dzi­ny niedź­wie­dziów­ko­wa­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. odzież. szkar­łat­na chu­sta wią­za­na z tyłu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. purpuryna ż., purpura ż., purpurat mos.

 przym. purpurowy

Wiktionary


purpurogłowy

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który ma pur­pu­ro­wą głowę

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpurpurɔɡˈwɔvɨ, AS: purpurogu̯ovy

Wiktionary


purpuroskrzydły

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) taki, któ­re­go skrzy­dła są pur­pu­ro­we

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpurpurɔˈskʃɨdwɨ, AS: purpuroskšydu̯y

Wiktionary


purpurowiec

śli­mak z ro­dzi­ny roz­kol­co­wa­tych (Pur­pu­ra), za­miesz­ku­ją­cy cie­płe morza peł­no­sło­ne; szkar­łat­nik


SJP.pl


purpurowiej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: pur­pu­ro­wo


SJP.pl


purpurowieć

zmie­niać kolor na pur­pu­ro­wy


SJP.pl


purpurowo-czarny

w czę­ści pur­pu­ro­wy, w czę­ści czar­ny


SJP.pl


purpurowobiaławy

nieco biały o pur­pu­ro­wym od­cie­niu


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) bia­ła­wy o pur­pu­ro­wym od­cie­niu

Wiktionary


purpurowobiały

biały o pur­pu­ro­wym od­cie­niu


SJP.pl


purpurowobrunatny

bru­nat­ny o od­cie­niu pur­pu­ro­wym


SJP.pl


purpurowoczarny

czar­ny o od­cie­niu pur­pu­ro­wym


SJP.pl


purpurowoczerwony

czer­wo­ny z pur­pu­ro­wym od­cie­niem


SJP.pl


purpurowofioletowy

fio­le­to­wy o od­cie­niu pur­pu­ro­wym


SJP.pl


purpurowogłowy

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który ma pur­pu­ro­wą głowę

Wiktionary


purpurowoliliowy

li­lio­wy o pur­pu­ro­wym od­cie­niu


SJP.pl


purpurowopióry

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) taki, który ma pur­pu­ro­we pióra

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pur­pu­ro­wo­pió­ry Fe­niks o zło­tej szyi i biało-czer­wo­nym ogo­nie za­miesz­ki­wał pu­sty­nie Ara­bii i żył przez wiele wie­ków.

Wiktionary


purpuroworóżowy

ró­żo­wy o pur­pu­ro­wym od­cie­niu


SJP.pl


purpurowozarodnikowy

przy­miot­nik

 (1.1) biol. po­sia­da­ją­cy za­rod­nik w bar­wie pur­pu­ro­wej

Wiktionary


purpurowy

ma­ją­cy kolor pur­pu­ry, ciem­no­czer­wo­ny o od­cie­niu fio­le­to­wym


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy kolor ciem­no­czer­wo­ny z od­cie­niem fio­le­to­wym, taki jak kolor pur­pu­ry

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Twarz ojca stała się nie­mal pur­pu­ro­wa, widać było, że się ha­mu­je, aby Zu­zan­ny nie ude­rzyć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpurpuˈrɔvɨ, AS: purpurovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. purpura ż., purpurat mos., purpuratka ż., purpurka ż., purpuryna ż.

 przysł. purpurowo

 czas. purpurowieć ndk., purpurzyć ndk.

Wiktionary


purpuryna

barw­nik or­ga­nicz­ny otrzy­my­wa­ny z ko­rze­nia ma­rza­ny (ma­rzan­ny, szcze­ci­nia­sto owło­sio­nej by­li­ny z ro­dzi­ny ma­rza­no­wa­tych), sto­so­wa­ny jako pół­pro­dukt do otrzy­my­wa­nia za­pra­wo­wych barw­ni­ków kwa­so­wych oraz w che­mii ana­li­tycz­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) chem. or­ga­nicz­ny barw­nik sto­so­wa­ny do otrzy­my­wa­nia za­pra­wo­wych barw­ni­ków kwa­so­wych, farb imi­tu­ją­cych złoto i w che­mii ana­li­tycz­nej

Wiktionary

Pur­pu­ry­na, 1,2,4-tri­hy­drok­sy­an­tra­chi­non – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, trój­hy­drok­sy­lo­wa po­chod­na an­tra­chi­no­nu. Sto­so­wa­na do bar­wie­nia ba­weł­ny, jako barw­nik mi­kro­sko­po­wy i od­czyn­nik do wy­kry­wa­nia związ­ków boru. Po­nad­to jest wy­ko­rzy­sty­wa­na do otrzy­my­wa­nia in­nych barw­ni­ków.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. purpurat m., purpura ż., purpurowienie n., spurpurowienie n., purpurowość ż., purpurka ż., purpurki nmos., purpurówka ż.

 czas. purpurowieć ndk., spurpurowieć dk.

 przym. purpurowy, purpurynowy

 przysł. purpurowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nazwa chemiczna systematyczna: 1,2,4-trihydroksyantrachinon

 wzór sumaryczny: C14H8O5

Wiktionary


purpuryt

mi­ne­rał z grupy fos­fo­ra­nów, o pur­pu­ro­wym za­bar­wie­niu i szkli­stym lub me­ta­licz­nym po­ły­sku, za­wie­ra­ją­cy w głów­nej mie­rze ka­tio­ny że­la­za i man­ga­nu


SJP.pl

Pur­pu­ryt (ang. "pur­pu­ri­te") – mi­ne­rał z klasy fos­fo­ra­nów bez­wod­nych. Nazwa po­cho­dzi z ła­ci­ny "pur­pu­ra" i na­wią­zu­je do barwy mi­ne­ra­łu.

Wikipedia


purpurówka

pur­pu­rów­ka Ka­eh­le­ra - ga­tu­nek chrzą­szcza z ro­dzi­ny kóz­ko­wa­tych


SJP.pl


purt

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. posp. obraź. pier­dziel, zbe­reź­nik

Wiktionary

Powiązane:

 czas. purtnąć dk., purtnońć dk.

Wiktionary


purtnońć

cza­sow­nik do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. posp. pierd­nąć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. purt mos.

 czas. purtnąć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. purtnąć

Wiktionary


purtnąć

cza­sow­nik do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. posp. pierd­nąć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. purt mos.

 czas. purtnońć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. purtnońć

Wiktionary


purus

rzeka w Bra­zy­lii i Peru


SJP.pl


purusza

w hin­du­iz­mie: osoba kon­tro­lu­ją­ca za­rów­no na­tu­rę ma­te­rial­ną jako pole do dzia­ła­nia, jak i na­tu­rę du­cho­wą poz­wa­la­ją­cą na to dzia­ła­nie


SJP.pl

Pu­ru­sza (de­wa­na­ga­ri पुरुष, ang. Pu­rus­ha):

1. W hin­du­iz­mie ten, kto kon­tro­lu­je i ra­du­je się pra­kry­ti (na­tu­rą), czyli ina­czej Iś­wa­ra – znaw­ca, który kon­tro­lu­je za­rów­no "na­tu­rę ma­te­rial­ną", Maję, jak i "duszę in­dy­wi­du­al­ną" Dźiwę oraz pa­nu­je nad nimi.

Wikipedia


puryc

1. daw­niej:
a) bo­gacz ży­dow­ski;
b) czło­wiek bo­ga­ty, za­moż­ny;
2. śro­do­wi­sko­wo: zło­dziej z doś­wiad­cze­niem


SJP.pl


puryfikacja

1. rzad­ko: oczy­szcze­nie cze­goś, usu­nię­cie nie­po­żą­da­nych ele­men­tów;
2. ob­my­cie kie­li­cha mszal­ne­go przy uży­ciu pu­ry­fi­ka­te­rza (bia­łe­go, naj­czę­ściej płó­cien­ne­go ręcz­nicz­ka)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rzad. naj­czę­ściej przen. oczy­szcze­nie, do­pro­wa­dze­nie do czy­ste­go stanu

Wiktionary

Pu­ry­fi­ka­cja (łac. "pu­ri­fi­ca­tio" – oczy­szcze­nie) – czyn­ność w li­tur­gii po­le­ga­ją­ca na ob­my­ciu kie­li­cha, pa­te­ny i pal­ców, cza­sem także pusz­ki (cy­bo­rium) z czą­stek Ciała Pań­skie­go (ho­stii lub ko­mu­ni­kan­tów) oraz po­zo­sta­ło­ści po Krwi Pań­skiej. Od­by­wa się zaz­wy­czaj po udzie­le­niu Ko­mu­nii Świę­tej na za­koń­cze­nie Li­tur­gii Eu­cha­ry­stycz­nej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) To­czo­ne u progu no­wo­czes­no­ści dy­sku­sje cha­rak­te­ry­zo­wa­ły się, za­pom­nia­ną wraz z mo­der­ni­stycz­ną pu­ry­fi­ka­cją, hy­bry­dycz­no­ścią dy­scy­plin. Spory o po­li­ty­kę były jed­no­cze­śnie spo­ra­mi o model i ro­zu­mie­nie nauki, a roz­strzy­gnię­cia w kwe­stiach te­o­lo­gicz­nych wprost prze­kła­da­ły się na roz­wią­za­nia spo­łecz­ne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. puryfikaterz mrz., purysta mos.

Wiktionary


puryfikaterz

biały, naj­czę­ściej płó­cien­ny ręcz­ni­czek słu­żą­cy w cza­sie od­pra­wia­nia mszy do wy­cie­ra­nia kie­li­cha mszal­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kośc. płó­cien­na ście­recz­ka uży­wa­na w li­tur­gii ka­to­lic­kiej do ry­tu­al­ne­go oczy­szcza­nia (pu­ry­fi­ka­cji) na­czyń mszal­nych;

Wiktionary

Pu­ry­fi­ka­terz – w li­tur­gii Ko­ścio­ła ka­to­lic­kie­go ele­ment tzw. bie­liz­ny kie­li­cho­wej: nie­wiel­kich roz­mia­rów ka­wa­łek bia­łe­go ma­te­ria­łu, mały ręcz­ni­czek (ok. 40 cm dłu­go­ści i 25 cm sze­ro­ko­ści) słu­żą­cy do czy­szcze­nia na­czyń li­tur­gicz­nych (np. kie­li­cha mszal­ne­go i cy­bo­rium) po Ko­mu­nii Św. Czę­sto ob­szy­ty ko­ron­ką, w środ­ku haf­to­wa­ny krzyż.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pu­ry­fi­ka­terz uży­wa­ny przez Jana Pawła II pod­czas mszy świę­tych w Wa­ty­ka­nie tra­fił do ko­ścio­ła św. Je­rze­go w Go­le­nio­wie.

 (1.1) Mi­ni­strant po­ło­żył pu­ry­fi­ka­terz na oł­ta­rzu obok kie­li­cha i pa­te­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpurɨfʲiˈkatɛʃ, AS: puryfʹikateš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. puryfikacja ż., puryfikowanie n., wypuryfikowanie n., purysta m., purystka ż., puryzm m., purystyczność ż., puryfikator m., puryfikacja ż., puryna ż., purytanin m., purytanka ż., purytańskość ż.

 czas. puryfikować ndk., wypuryfikować dk.

 przym. purystyczny, purytański

 przysł. purystycznie, purytańsko

Wiktionary


puryfikować

do­ko­ny­wać pu­ry­fi­ka­cji (czyn­no­ści ob­my­cia kie­li­cha mszal­ne­go przy uży­ciu pu­ry­fi­ka­te­rza - bia­łe­go, naj­czę­ściej płó­cien­ne­go ręcz­nicz­ka)


SJP.pl


purym

świę­to ży­dow­skie ob­cho­dzo­ne na prze­ło­mie lu­te­go i marca dla upa­mięt­nie­nia oca­le­nia Żydów per­skich; Purim


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rel. żyd. zob. Purim.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. purymowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Purim, Święto Losów

Wiktionary


purymowy

→ Purym; pu­ri­mo­wy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny ze świę­tem Purim, do­ty­czą­cy świę­ta Purim

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Purim m., Purym m.

 przym. purimowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) purimowy

Wiktionary


puryna

za­sa­da or­ga­nicz­na zbu­do­wa­na ze skon­den­so­wa­nych ze sobą pier­ście­ni: pi­ry­mi­dy­no­we­go i imi­da­zo­lo­we­go, sub­stan­cja nie­wy­stę­pu­ją­ca w przy­ro­dzie w prze­ci­wień­stwie do jej licz­nych po­chod­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bio­chem. aro­ma­tycz­ny, or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny;

Wiktionary

Pu­ry­na ("imi­da­zo­lo­pi­ry­mi­dy­na") – he­te­ro­cy­klicz­ny, aro­ma­tycz­ny zwią­zek or­ga­nicz­ny, zbu­do­wa­ny ze skon­den­so­wa­nych pier­ście­ni pi­ry­mi­dy­ny i imi­da­zo­lu. W przy­ro­dzie wy­stę­pu­je dosyć rzad­ko, na­to­miast jej po­chod­ne peł­nią ważną rolę jako al­ka­lo­i­dy, me­ta­bo­li­ty oraz nu­kle­o­ty­dy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pu­ry­na wcho­dzi w skład zasad azo­to­wych.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. purynowy

 rzecz. puryfikaterz mrz.

Wiktionary


purynowy

taki, któ­re­go bu­do­wa opie­ra się na pu­ry­nie (za­sa­dzie or­ga­nicz­nej zbu­do­wa­nej ze skon­den­so­wa­nych ze sobą pier­ście­ni: pi­ry­mi­dy­no­we­go i imi­da­zo­lo­we­go), zwią­za­ny w jakiś spo­sób z pu­ry­ną


SJP.pl


purysta

1. czło­wiek dba­ją­cy o po­praw­ność i czy­stość ję­zy­ka (czę­sto prze­sad­nie); po­praw­no­ścio­wiec;
2. czło­wiek kła­dą­cy na­cisk na to, by okre­ślo­ne zja­wi­ska lub ak­tyw­no­ści po­zo­sta­wa­ły w pier­wot­nej po­sta­ci;
3. ar­ty­sta two­rzą­cy zgod­nie z za­sa­da­mi pu­ryz­mu - kie­run­ku w ma­lar­stwie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba pe­dan­tycz­nie dba­ją­ca o czy­stość ję­zy­ka

 (1.2) osoba prze­sad­nie dba­ją­ca o prze­strze­ga­nie reguł, pra­wi­deł; w szcze­gól­no­ści: o mo­ral­ność, czy­stość oby­cza­jów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: puˈrɨsta, AS: purysta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. puryfikacja ż., puryfikaterz mrz., puryzm mrz.

:: fż. purystka ż.

 przym. purystyczny

 przysł. purystycznie

Wiktionary


purystka

1. ko­bie­ta prze­sad­nie dba­ją­ca o czy­stość ję­zy­ka;
2. ko­bie­ta o prze­sad­nie su­ro­wych oby­cza­jach i za­sa­dach mo­ral­nych, np. mo­ral­na pu­ryst­ka; pu­ry­tan­ka


SJP.pl


purystyczny

od­no­szą­cy się do pu­ryz­mu (prze­sad­nej dba­ło­ści o po­praw­ność ję­zy­ko­wą, nad­mier­nej ści­sło­ści w prze­strze­ga­niu zasad gra­ma­tycz­nych i uni­ka­niu wszel­kich za­po­ży­czeń), na­ce­cho­wa­ny pu­ryz­mem (np. ten­den­cje pu­ry­stycz­ne)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z pu­ryz­mem

 (1.2) cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się pu­ryz­mem

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Nasz ma­ga­zyn pro­wa­dzi bar­dzo pu­ry­stycz­ną po­li­ty­kę ję­zy­ko­wą, dla­te­go dzien­ni­ka­rzom nie wolno uży­wać an­gli­cyz­mów w swo­ich ar­ty­ku­łach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. puryfikaterz mrz., purystyczność ż., puryzm mrz., purysta mos., purystka ż.

Wiktionary


purytanin

1. zwo­len­nik, wyz­naw­ca pu­ry­ta­niz­mu (kal­wi­niz­mu an­giel­skie­go, szes­na­sto­wiecz­ne­go ruchu re­for­ma­tor­skie­go, do­ma­ga­ją­ce­go się oczy­szcze­nia Ko­ścio­ła z po­zo­sta­ło­ści ka­to­li­cyz­mu);
2. czło­wiek o bar­dzo su­ro­wych za­sa­dach mo­ral­nych i oby­cza­jo­wych


SJP.pl


purytanizacja

sze­rze­nie po­sta­wy ści­słe­go prze­strze­ga­nia oby­cza­jów i zasad mo­ral­nych


SJP.pl


purytanizm

1. ruch re­for­ma­tor­ski w szes­na­sto­wiecz­nej An­glii, do­ma­ga­ją­cy się oczy­szcze­nia Ko­ścio­ła an­gli­kań­skie­go z po­zo­sta­ło­ści ka­to­li­cyz­mu;
2. su­ro­wość zasad mo­ral­nych i oby­cza­jo­wych


SJP.pl

Pu­ry­ta­nizm (z purus czy­sty) – ruch re­li­gij­no-spo­łecz­ny w XVI i XVII-wiecz­nej An­glii, ma­ją­cy na celu „oczy­szcze­nie” Ko­ścio­ła an­gli­kań­skie­go z po­zo­sta­ło­ści po ka­to­li­cyz­mie w li­tur­gii i te­o­lo­gii.

Po­cząt­ko­wo będąc ru­chem wew­nątrz an­gli­ka­niz­mu, pu­ry­ta­nie stop­nio­wo od­dzie­la­li się od niego, two­rząc odręb­ne wspól­no­ty re­li­gij­ne, cza­sem na­zy­wa­ne non­kon­for­mi­stycz­ny­mi.

Wikipedia


purytanka

1. zwo­len­nicz­ka, wyz­naw­czy­ni pu­ry­ta­niz­mu (kal­wi­niz­mu an­giel­skie­go, szes­na­sto­wiecz­ne­go ruchu re­for­ma­tor­skie­go, do­ma­ga­ją­ce­go się oczy­szcze­nia Ko­ścio­ła z po­zo­sta­ło­ści ka­to­li­cyz­mu);
2. ko­bie­ta o bar­dzo su­ro­wych za­sa­dach mo­ral­nych i oby­cza­jo­wych; pu­ryst­ka


SJP.pl


purytański

1. do­ty­czą­cy pu­ry­ta­niz­mu, pu­ry­ta­nów;
2. su­ro­wy, ry­go­ry­stycz­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) rel. do­ty­czą­cy pu­ry­ta­niz­mu albo pu­ry­ta­nów

 (1.2) przen. su­ro­wy pod wzglę­dem oby­cza­jo­wym i mo­ral­nym

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. purytanizm m., purytańskość ż., purytanin m., purytanka ż., puryfikaterz mrz.

 przysł. po purytańsku

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) ascetyczny, skromny, surowy, srogi

Wiktionary


puryzm

1. prze­sad­na dba­łość o po­praw­ność ję­zy­ko­wą, nad­mier­na ści­słość w prze­strze­ga­niu zasad gra­ma­tycz­nych i uni­ka­nie wszel­kich za­po­ży­czeń;
2. kie­ru­nek w ma­lar­stwie roz­wi­ja­ją­cy się w dwu­dzie­sto­wiecz­nej Fran­cji pod prze­wod­nict­wem Ozen­fan­ta i Le Cor­bu­sie­ra, na­wią­zu­ją­cy do ku­biz­mu syn­te­tycz­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. po­sta­wa wobec ję­zy­ka cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się kon­cen­tra­cją na ide­a­łach róż­nie poj­mo­wa­nej „czy­sto­ści” ję­zy­ko­wej;

 (1.2) szt. nurt w ma­lar­stwie fran­cu­skim;

 (1.3) ar­chit. ten­den­cja w kon­ser­wa­tor­stwie za­byt­ków po­le­ga­ją­ca na na­da­wa­niu za­byt­kom jed­no­li­te­go cha­rak­te­ru przez usu­wa­nie zmian na­nie­sio­nych po pow­sta­niu

 (1.4) książk. prze­sad­na dba­łość o po­praw­ność i kon­sek­wen­cję w ja­kiejś dzie­dzi­nie

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pu­ryzm – po­ję­cie z za­kre­su ję­zy­koz­naw­stwa, oz­na­cza­ją­ce pewną po­sta­wę wobec ję­zy­ka
  • pu­ryzm – kie­ru­nek w ma­lar­stwie fran­cu­skim, 1916–1925
  • pu­ryzm – ten­den­cja w kon­ser­wa­tor­stwie za­byt­ków
  • pu­ryzm – okres w sztu­ce mię­dzy ro­man­tyz­mem a kla­sy­cyz­mem, cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się dą­że­niem do pro­sto­ty wy­ra­zu i bo­ga­ty­mi tre­ścia­mi du­cho­wy­mi

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­win­no­ścią po­lo­ni­sty jest, z jed­nej stro­ny — walka z prze­ja­wa­mi nie­po­praw­no­ści ję­zy­ko­wej i niech­luj­stwa ję­zy­ko­we­go, z dru­giej — wy­strze­ga­nie się pu­ryz­mu.

 (1.1) W okre­sie naj­więk­sze­go roz­wo­ju na­sze­go pu­ryz­mu ję­zy­ko­we­go przed stu laty sza­nu­ją­cy się Po­la­cy mó­wi­li mię­dzy sobą naj­chęt­niej po fran­cu­sku.

 (1.4) Jak w sobie roz­wi­nąć to wy­czu­cie, które broni przed zim­nym pu­ryz­mem, a jed­no­cze­śnie nie burzy na­sze­go ko­dek­su mo­ral­ne­go?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. purysta m., puryfikaterz mrz.

 czas. puryzować ndk.

 przym. purystyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) preskryptywizm

Wiktionary


purzec

Pu­rzec – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie sied­lec­kim, w gmi­nie Siedl­ce. Ma sta­tus so­łect­wa. Leży 5 km od cen­trum Sied­lec. Przez Pu­rzec prze­bie­ga droga po­wia­to­wa do wsi Strza­ła. Przez wieś prze­pły­wa rzeka Li­wiec wyz­na­cza­jąc pół­noc­ną gra­ni­cę wsi.

Wikipedia


purzyce

Pu­rzy­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie żu­ro­miń­skim, w gmi­nie Lu­bo­widz. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa cie­cha­now­skie­go.

Wikipedia


purzycki

naz­wi­sko


SJP.pl


purée

piure;
1. po­tra­wa z utar­tych albo ugnie­cio­nych ziem­nia­ków, in­nych wa­rzyw lub owo­ców;
2. utar­ty, ugnie­cio­ny (np. ziem­nia­ki purée - utar­te ziem­nia­ki)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) kulin. po­tra­wa z ziem­nia­ków, in­nych wa­rzyw lub owo­ców – ugo­to­wa­nych, prze­tar­tych lub zgnie­cio­nych na papkę;

 (1.2) … w funk­cji przy­daw­ki przy­rzą­dzo­ny jak purée (1.1), ma­ją­cy po­stać papki

Wiktionary

Purée ( oczy­szczo­ny) – sa­mo­dziel­ne danie lub pół­pro­dukt ku­li­nar­ny z wa­rzyw lub ro­ślin strącz­ko­wych, które po ugo­to­wa­niu zo­sta­ły zmie­lo­ne, utłu­czo­ne lub prze­tar­te przez sito.

Pod wzglę­dem kon­sy­sten­cji lub spo­so­bu przy­go­to­wa­nia purée mogą wy­stę­po­wać pod roz­ma­i­ty­mi naz­wa­mi ro­dza­jo­wy­mi i przy­bie­rać po­stać gę­stych zup, gład­kich mas czy sosów, choć naj­czę­ściej do­ty­czy to roz­drob­nio­nych wa­rzyw pod­da­nych dal­szej obrób­ce.

Wikipedia


pusa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Górny Śląsk. całus, po­ca­łu­nek

Wiktionary


pusan

por­to­we mia­sto Korei Po­łud­nio­wej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto por­to­we w Korei Po­łud­nio­wej;

Wiktionary

Pusan (kor. 부산광역시, Me­tro­po­lia Pusan) – naj­więk­sze mia­sto por­to­we Korei Po­łud­nio­wej; ze­spół miej­ski ok. 4,1 mln miesz­kań­ców. Jest mia­stem na pra­wach me­tro­po­lii. Dru­gie co do wiel­ko­ści mia­sto kraju.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pusan po­sia­da po­łą­cze­nia pro­mo­we z wie­lo­ma mia­sta­mi Ja­po­nii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpusãn, AS: pusãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pusańczyk mos., pusanka ż.

 przym. pusański

Wiktionary


pusanka

miesz­kan­ka Pu­sa­nu (mia­sta w Korei Po­łud­nio­wej, naj­więk­sze­go oś­rod­ka por­to­we­go Pół­wy­spu Ko­re­ań­skie­go, funk­cjo­nu­ją­ce­go na pra­wach me­tro­po­lii)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Pu­sa­nu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pusan mrz.

:: fm. pusańczyk mos.

 przym. pusański

Wiktionary


pusańczyk

miesz­ka­niec Pu­sa­nu (mia­sta w Korei Po­łud­nio­wej)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Pu­sa­nu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pusan mrz.

:: fż. pusanka ż.

 przym. pusański

Wiktionary


pusański

→ Pusan (mia­sto w Korei Po­łud­nio­wej)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Pu­sa­nem, do­ty­czą­cy Pu­sa­nu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pusan mrz., pusańczyk mos., pusanka ż.

Wiktionary


puseista

osoba dą­żą­ca do pod­po­rząd­ko­wa­nia Ko­ścio­ła an­gli­kań­skie­go re­li­gii ka­to­lic­kiej


SJP.pl


puseyizm

[czy­taj: pju­zizm] ruch re­li­gij­ny w Ko­ście­le an­gli­kań­skim, za­i­ni­cjo­wa­ny około 1830 roku przez Ed­war­da Pu­se­ya, dą­żą­cy do odro­dze­nia życia re­li­gij­ne­go po­przez na­wią­za­nie do tra­dy­cji wczes­no­chrze­ści­jań­skich


SJP.pl


push

[czy­taj: pusz] in­for­ma­cja na drzwiach oz­na­cza­ją­ca, że na­le­ży je ot­wie­rać popch­nię­ciem


SJP.pl

Push – ame­ry­kań­sko-ka­na­dyj­sko-bry­tyj­ski film fa­bu­lar­ny w re­ży­se­rii Paula McGuigana. Jego świa­to­wa pre­mie­ra miała miej­sce 29 stycz­nia 2009 r. w Los An­ge­les.

Wikipedia


push-back

[czy­taj: pusz­bek] zmu­sze­nie uchodź­ców i mi­gran­tów do po­wro­tu przez gra­ni­cę bez uwz­ględ­nie­nia ich in­dy­wi­du­al­nych oko­licz­no­ści i bez moż­li­wo­ści ubie­ga­nia się o azyl; push back, push­back


SJP.pl


push-ball

[czy­taj: pusz­bol] gra, w któ­rej dwie dru­ży­ny prze­ta­cza­ją ogrom­ną piłkę do bram­ki prze­ciw­ni­ka; push­ball


SJP.pl

Push-ball (ang. "pusz bol" – dosł. "piłka do po­py­cha­nia") – gra dwóch dru­żyn po­le­ga­ją­ca na prze­ta­cza­niu ogrom­nej piłki do bram­ki prze­ciw­ni­ka. W USA i An­glii roz­gry­wa­na rów­nież konno.

Wikipedia


push-up

[czy­taj: pu­szap] ro­dzaj biu­sto­no­sza uwy­dat­nia­ją­ce­go pier­si; pu­sza­pek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) spe­cjal­nie wy­pro­fi­lo­wa­ny biu­sto­nosz pod­no­szą­cy pier­si, czę­sto z wkład­ka­mi (z ma­te­ria­łu lub si­li­ko­nu) w dol­nej czę­ści mi­secz­ki;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Daria ma nie­du­że pier­si, więc prze­waż­nie ku­pu­je push-upy.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. push-upowy

Wiktionary


pushback

[czy­taj: pusz­bek] zmu­sze­nie uchodź­ców i mi­gran­tów do po­wro­tu przez gra­ni­cę bez uwz­ględ­nie­nia ich in­dy­wi­du­al­nych oko­licz­no­ści i bez moż­li­wo­ści ubie­ga­nia się o azyl; push back, push-back


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) polit. społ. opre­syj­na i bez­praw­na prak­ty­ka wy­py­cha­nia osób pró­bu­ją­cych prze­kro­czyć gra­ni­cę pań­stwa z po­wro­tem do punk­tu wyj­ścia

Wiktionary

Push­back (push back, "re­fo­u­le­ment", wy­py­cha­nie) – dzia­ła­nie po­dej­mo­wa­ne wobec imi­gran­tów pró­bu­ją­cych prze­kro­czyć gra­ni­cę, pro­wa­dzą­ce do ich przy­mu­so­we­go po­wro­tu na te­ry­to­rium pań­stwa, któ­re­go gra­ni­cę pró­bo­wa­li prze­kro­czyć.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dzi­siaj mamy do czy­nie­nia z am­bi­wa­lent­ną po­sta­wa Unii Eu­ro­pej­skiej wobec prak­ty­ki push­bac­ków, co daje coraz wię­cej swo­bo­dy od­py­cha­ją­cym uchodź­ców wła­dzom państw, które sta­wia­ją przed sądem pro­te­stu­ją­cych i po­ma­ga­ją­cych im ak­ty­wi­stów.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pushbackować ndk.

 przym. pushbackowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) push-back, refoulement

Wiktionary


pushbackowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z push­bac­kiem, do­ty­czą­cy push­bac­ku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pushback m.

 czas. pushbackować ndk.

Wiktionary


pushball

[czy­taj: pusz­bol] gra, w któ­rej dwie dru­ży­ny prze­ta­cza­ją ogrom­ną piłkę do bram­ki prze­ciw­ni­ka; push-ball


SJP.pl


pusia

pie­szczot­li­wie:
1. kotka, sucz­ka;
2. po­chwa, wa­gi­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pieszcz. kotka lub sucz­ka

 (1.2) eufem. pieszcz. srom

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) cipeczka

Wiktionary


pusiak

naz­wi­sko


SJP.pl


pusta

1. nie­peł­ny, ni­czym nie na­peł­nio­ny, nic nie za­wie­ra­ją­cy, czę­sto w zna­cze­niu: bez­lud­ny, opu­sto­sza­ły, przez ni­ko­go ani przez nic nie za­miesz­ka­ły;
2. ce­chu­ją­cy się lek­ko­myśl­no­ścią, bez­tro­skim uspo­so­bie­niem (np. pusty śmiech);
3. ja­ło­wy, marny, a także: nic nie warty (np. puste fra­ze­sy)


SJP.pl

forma przy­miot­ni­ka.

 (1.1) ż. lp. od: pusty

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pusta – wieś w Ru­mu­nii, w okrę­gu Ma­ru­sza, w gmi­nie Șincai
  • Pusta – szczyt gór­ski w Pa­śmie Le­lu­chow­skim
  • Pusta (822 m) – szczyt gór­ski w Pa­śmie Le­lu­chow­skim
  • Pusta – potok, do­pływ Mu­szyn­ki
  • Pusta Dą­brów­ka
  • Pusta Wola

Wikipedia


pustaczarka

ro­dzaj pieca, rza­dziej bar­dziej skom­pli­ko­wa­ne­go me­cha­niz­mu, uży­wa­ne­go do wy­ro­bu pu­sta­ków (spe­cjal­nych lek­kich ce­gieł z ot­wo­ra­mi, uży­wa­nych do bu­do­wy ścian i stro­pów)


SJP.pl


pustaczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od pu­stak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pustak m.

Wiktionary


pustaczka

→ pu­stak


SJP.pl

Patrz:

pustak

pustak

1. spe­cjal­na lekka cegła z ot­wo­ra­mi, naj­czę­ściej gli­nia­na, gip­so­wa lub be­to­no­wa, uży­wa­na do bu­do­wy ścian i stro­pów;
2. iro­nicz­nie o kimś lek­ko­myśl­nym, bez­tro­skim


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bud. blok be­to­no­wy lub cegła z pu­sty­mi ko­mo­ra­mi

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) daw. lek­ko­myśl­ny, bez­tro­ski czło­wiek

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pu­stak stro­po­wy
  • Pu­stak ścien­ny
  • Pu­stak szkla­ny
  • Pu­stak sty­ro­pia­no­wy
  • Pu­stak – po­la­na w Gor­cach

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpustak, AS: pustak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pustać, pustka, pustkowie, pustota

:: zdrobn. pustaczek m.

 przym. pustakowy, pusty, pustawy

 przysł. pusto, pustawo

 czas. pustoszeć, pustoszyć

Wiktionary


pustaka

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) B., N. lp. od: pu­stak (w zn. 2.1)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: puˈstaka, AS: pustaka

Wiktionary


pustakowy

wy­ko­na­ny z pu­sta­ków (spe­cjal­nych lek­kich ce­gieł z ot­wo­ra­mi, naj­czę­ściej gli­nia­nych, gip­so­wych lub be­to­no­wych), zbu­do­wa­ny z pu­sta­ków (np. izo­la­cja pu­sta­ko­wa, strop pu­sta­ko­wy)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) bud. wy­ko­na­ny z pu­sta­ków

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pustać ż., pustak mrz. / mos.

 przym. pusty

 przysł. pusto

Wiktionary


pustawość

cecha miej­sca, w któ­rym pra­wie ni­ko­go lub ni­cze­go nie ma


SJP.pl


pustawy

1. pra­wie pusty;
2. taki, który pro­wa­dzi dość bez­tro­skie, po­zba­wio­ne war­to­ści i celu życie;
3. po­zba­wio­ny w dużym stop­niu war­to­ści lub istot­ne­go zna­cze­nia


SJP.pl


pustać

pust­ko­wie, pusty ob­szar


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pust­ko­wie, nie­u­żyt­ki po­ro­śnię­te niską ro­ślin­no­ścią bez drzew

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pu­stać – ob­szar pusty, nie­za­le­sio­ny i nie­u­pra­wia­ny
  • Pu­stać – część mia­sta No­wo­gard
  • Pu­stać – część wsi Krzysz­ko­wi­ce w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. my­śle­nic­kim, w gmi­nie My­śle­ni­ce
  • Pu­stać – ko­lo­nia wsi Dzi­ko­wo w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. my­śli­bor­skim, w gmi­nie Bar­li­nek
  • Pu­stać – tor­fo­wi­sko w miej­sco­wo­ści Chyż­ne na Kot­li­nie Oraw­sko-No­wo­tar­skiej
  • Pu­stać Lüneburska - re­gion w Niem­czech
  • pu­stać – lu­do­we okre­śle­nie tor­fo­wi­ska

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpustat͡ɕ, AS: pustać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pustak mrz. / mos., pustka ż., pustkowie n., pustota ż.

 czas. pustoszeć ndk., pustoszyć ndk.

 przym. pustakowy, pusty, pustawy

 przysł. pusto, pustawo

Wiktionary


puste

ar­cha­icz­nie: puste na­czy­nie; dziś tylko w związ­kach fra­ze­o­lo­gicz­nych "prze­le­wać z pu­ste­go w próż­ne" oraz "z próż­ne­go (z pu­ste­go) i Sa­lo­mon nie na­le­je"; próż­ne


SJP.pl

forma przy­miot­ni­ka.

 (1.1) n. lp., ż. lm. od: pusty

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpustɛ, AS: puste

Wiktionary


pustelnia

miesz­ka­nie, sie­dzi­ba pu­stel­ni­ka, a w prze­no­śni także: sie­dzi­ba czło­wie­ka nie­kon­tak­to­we­go, stro­nią­ce­go od ludzi, sa­mot­ni­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sie­dzi­ba pu­stel­ni­ka;

 (1.2) ar­chit. nie­wiel­ki pa­wi­lon w ogro­dzie lub parku przez­na­czo­ny do wy­po­czyn­ku na ubo­czu;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pu­stel­nia – miej­sce odo­sob­nie­nia, zwy­kle łą­czo­ne z po­sta­cią sa­mot­ne­go my­śli­cie­la i asce­ty; stąd: pu­stel­nik.
  • pu­stel­nia (er­mi­taż) – spe­cjal­ny pa­wi­lon ogro­do­wy, „miej­sce du­ma­nia”.
  • Pu­stel­nia – osada w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. tu­chol­skim, w gmi­nie Cek­cyn
  • Pu­stel­nia – osada w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. sza­mo­tul­skim, w gmi­nie Wron­ki
  • Pu­stel­nia – osada w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. wa­łec­kim, w gmi­nie Czło­pa
  • Pu­stel­nia – szczyt w Pol­sce, w Gó­rach Kru­czych
  • Pu­stel­nia – jedna ze skał w re­zer­wa­cie przy­ro­dy Ska­mie­nia­łe Mia­sto w Cięż­ko­wi­cach
  • Pu­stel­nia – dawny za­ścia­nek na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie wi­teb­skim, w re­jo­nie po­staw­skim, w siel­so­wie­cie Łyn­tu­py.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ere­mi­ta za­miesz­kał w pu­stel­ni, gdzie zna­lazł ciszę i spo­kój.

 (1.2) Zna­lazł hra­bi­nę w pu­stel­ni, drze­ma­ła z pie­skiem na ko­la­nach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pustynnienie n., pustelnik m., pustelnica ż., pustelnictwo n., pustynia ż., pustka ż., pustkowie ż., pustelniczka ż.

 przym. pustelniczy, pusty

 przysł. pustelniczo, pusto

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) erem, eremitorium, samotnia

 (1.2) ermitaż, pawilon

Wiktionary


pustelnica

ko­bie­ta ży­ją­ca w sa­mot­no­ści, kon­tem­pla­cji i po­ku­cie, czę­sto jako człon­ki­ni za­ko­nu o re­gu­le pu­stel­ni­czej; pu­stel­nicz­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta miesz­ka­ją­ca w odo­sob­nie­niu i od­da­ją­ca się mod­lit­wie

 (1.2) przen. ko­bie­ta stro­nią­ca od in­nych ludzi

Wiktionary

Pu­stel­ni­ca (400 m n.p.m.) – wzgó­rze na Wy­ży­nie Czę­sto­chow­skiej, po­mię­dzy Olsz­ty­nem a Zrę­bi­ca­mi w wo­je­wództ­wie ślą­skim. Znaj­du­je się w środ­ko­wej czę­ści So­ko­lich Gór. Wy­so­kość względ­na nad znaj­du­ją­cą się po jego za­chod­niej stro­nie suchą do­li­ną wy­no­si pra­wie 100 m. Na szczy­cie Pu­stel­ni­cy jest punkt trian­gu­la­cyj­ny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na stoku góry już od V wieku miesz­ka­ły pu­stel­ni­ce.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pustelnictwo n., pustelnia ż., pustka ż., pustkowie n., puszcza ż., pustelniki nmos.

:: fm. pustelnik m.

 przym. pustelniczy, pusty, pustawy

 przysł. pustelniczo, pusto, pustawo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pustelniczka, eremitka, anachoretka

 (1.2) samotnica, samotniczka

Wiktionary


pustelnictwo

ere­mi­tyzm;
1. życie w odo­sob­nie­niu;
2. życie za­kon­ni­ka wy­peł­nio­ne mod­lit­wą, po­ku­tą i kon­tem­pla­cją


SJP.pl


pustelniczek

ko­bie­ta ży­ją­ca w sa­mot­no­ści, kon­tem­pla­cji i po­ku­cie, czę­sto jako człon­ki­ni za­ko­nu o re­gu­le pu­stel­ni­czej; pu­stel­ni­ca


SJP.pl

Pu­stel­ni­czek ("Ere­mo­di­pus") – ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny skocz­ków (Di­po­di­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny skocz­ko­wa­tych (Di­po­di­dae).

Wikipedia


pustelniczka

ko­bie­ta ży­ją­ca w sa­mot­no­ści, kon­tem­pla­cji i po­ku­cie, czę­sto jako człon­ki­ni za­ko­nu o re­gu­le pu­stel­ni­czej; pu­stel­ni­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. pu­stel­ni­ca

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W gro­cie pod szczy­tem miesz­ka­ła przed laty pu­stel­nicz­ka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pustelnictwo n., pustelnia ż., pustka ż., pustkowie n., puszcza ż., pustelniki nmos.

:: fm. pustelnik m.

 przym. pustelniczy, pusty, pustawy

 przysł. pustelniczo, pusto, pustawo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pustelnica, eremitka, anachoretka

Wiktionary


pustelniczy

taki, jak u pu­stel­ni­ka, ty­po­wy dla pu­stel­ni­ka (np. pu­stel­ni­czy tryb życia) lub w jakiś inny spo­sób zwią­za­ny z pu­stel­ni­kiem lub pu­stel­nict­wem (np. izba pu­stel­ni­cza)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pu­stel­nią i pu­stel­ni­ka­mi, do­ty­czą­cy pu­stel­ni

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pu­stel­ni i pu­stel­ni­ków

 (2.2) przen. sa­mot­ny, skry­ty

Wiktionary

Przykłady

 (2.2) Po śmier­ci żony pi­sarz wiódł życie pu­stel­ni­cze, rzad­ko po­ka­zu­jąc się w mia­stecz­ku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pustynnienie n., pustynia ż., pustelnia ż., pustelnik mos., pustelnica ż., pustelniczka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) anachorecki, eremicki

 (2.2) odludny, samotny, samotniczy

Wiktionary


pustelnik

1. sko­ru­piak mor­ski za­miesz­ku­ją­cy puste musz­le śli­ma­ków;
2. ro­dzaj ptaka z ro­dzi­ny ko­li­bro­wa­tych;
3. pu­stel­nik bru­nat­ny - ga­tu­nek pa­ją­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek miesz­ka­ją­cy w odo­sob­nie­niu i od­da­ją­cy się mod­lit­wie

 (1.2) przen. osoba stro­nią­ca od in­nych ludzi

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) zool. za­sied­la­ją­cy musz­le krab z na­dro­dzi­ny pu­stel­ni­ków, nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Pa­gu­ro­i­dea|ref=tak.

 (2.2) ornit. ko­li­ber z ro­dza­ju nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Pha­et­hor­nis|ref=tak.

 (2.3) ent. zob. pu­stel­nik bru­nat­ny.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pu­stel­nik (ere­mi­ta) – osoba, która z po­bu­dek re­li­gij­nych wy­co­fa­ła się z życia w spo­łe­czeń­stwie, de­cy­du­jąc się na życie w izo­la­cji i ce­li­ba­cie
  • Adam Pu­stel­nik – pol­ski wspi­nacz, ta­ter­nik, al­pi­ni­sta
  • Ana­staz­ja Pu­stel­nik FDC – pol­ska za­kon­ni­ca, au­tor­ka ksią­żek ku­char­skich
  • Piotr Pu­stel­nik – pol­ski al­pi­ni­sta i hi­ma­la­i­sta
  • Pu­stel­nik – część mia­sta Marki, daw­niej sa­mo­dziel­na miej­sco­wość i gmina
  • Pu­stel­nik – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. ka­mien­no­gór­skim, w gmi­nie Mar­ci­szów
  • Pu­stel­nik – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. lu­bel­skim, w gmi­nie Krzczo­nów
  • Pu­stel­nik – wieś w woj. łódz­kim, w pow. sie­radz­kim, w gmi­nie Brzeź­nio
  • Pu­stel­nik – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. miń­skim, w gmi­nie Sta­ni­sła­wów
  • Pu­stel­nik – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. so­ko­łow­skim, w gmi­nie Ce­ra­nów
  • Pu­stel­nik – część wsi Stra­szę­cin w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. dę­bic­kim, w gmi­nie Ży­ra­ków
  • Pu­stel­nik – je­zio­ro w gmi­nie Wie­leń, na pół­noc od Rze­ci­na Pla­nów

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pu­stel­nik miesz­kał w ere­mie od lat, ży­wiąc się wy­łącz­nie zna­le­zio­ny­mi w lesie owo­ca­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: puˈstɛlʲɲik, AS: pustelʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pustelnictwo n., pustelnia ż., pustka ż., pustkowie n., puszcza ż., pustelniki nmos.

:: fż. pustelnica ż., pustelniczka ż.

 przym. pustelniczy, pusty, pustawy

 przysł. pustelniczo, pusto, pustawo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) eremita, anachoreta

 (1.2) odludek, samotnik

Wiktionary


pustelnikowce

in­fra­rząd pan­ce­rzow­ców z rzędu dzie­się­cio­no­gów; mięk­ko­od­wło­ko­we


SJP.pl


pustelnikowiec

przed­sta­wi­ciel in­fra­rzę­du pan­ce­rzow­ców z rzędu dzie­się­cio­no­gów; mięk­ko­od­wło­ko­wiec


SJP.pl


pustka

coś, co nie jest ni­czym lub nikim wy­peł­nio­ne, puste po­mie­szcze­nie, pusta prze­strzeń, szcze­gól­nie: pust­ko­wie, ob­szar nie­za­lud­nio­ny lub opu­szczo­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) teren nie­za­lud­nio­ny lub opu­szczo­ny, ob­szar nie­za­go­spo­da­ro­wa­ny

 (1.2) pusta, nie­wy­peł­nio­na prze­strzeń

 (1.3) stan emo­cjo­nal­ny spo­wo­do­wa­ny utra­tą kogoś bli­skie­go

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pust­ka:
  • pust­ka – po­ję­cie z dzie­dzi­ny astro­no­mii
  • pust­ka – po­ję­cie z dzie­dzi­ny psy­cho­lo­gii i psy­chia­trii
  • Pust­ka – część wsi Tar­na­wa w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. bo­cheń­skim, w gmi­nie Ła­pa­nów
  • Pust­ka – część wsi Raj­brot w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. bo­cheń­skim, w gmi­nie Lip­ni­ca Mu­ro­wa­na
  • Pust­ka – część wsi Wola Mę­drze­chow­ska w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. dą­brow­skim, w gmi­nie Mę­drze­chów
  • Pust­ka – część wsi Do­mi­ni­ko­wi­ce w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. gor­lic­kim, w gmi­nie Gor­li­ce
  • Pust­ka – część wsi Ła­bo­wa w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. no­wo­są­dec­kim, w gmi­nie Ła­bo­wa
  • Pust­ka – przy­sió­łek wsi Fry­co­wa w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. no­wo­są­dec­kim, w gmi­nie Na­wo­jo­wa
  • Pust­ka – część wsi Łob­zo­wo w woj. po­mor­skim, w pow. by­tow­skim, w gmi­nie Koł­czy­gło­wy
  • Pust­ka – ko­lo­nia w woj. po­mor­skim, w pow. kar­tu­skim, w gmi­nie Stę­ży­ca
  • Pust­ka lub Potok – potok, do­pływ Prze­gi­ni w zlew­ni Raby

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) Kiedy po­czu­ła pust­kę w gło­wie i za nic nie mogła usta­lić, co po­win­na zro­bić i dokąd się udać, nie­mal odru­cho­wo uru­cho­mi­ła ho­lo­re­je­stra­tor i pod­nio­sła go na wy­so­kość oczu – rów­nie do­brze może sko­rzy­stać z oko­licz­no­ści, by przy­go­to­wać uję­cia na po­trze­by fil­mów wy­ma­ga­ją­cych dy­na­micz­nej akcji – i zer­wa­ła się bie­giem w kie­run­ku han­ga­ru.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pustość ż., pustak m., pustać ż., pustkowie n., pustelnik mos./mzw., pustoszenie n.

 czas. pustoszyć

 przym. pusty, puściusieńki, puściuteńki, puściutki, puściuśki

 przysł. pusto

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dziura, luka, próżnia

Wiktionary


pustkowie

teren, ob­szar pusty, bez­lud­ny lub opu­szczo­ny, a także: zam­knię­te po­mie­szcze­nie ni­czym ani nikim nie­wy­peł­nio­ne, pust­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) książk. miej­sce lub ob­szar nie­za­miesz­ka­ny przez ludzi, puste

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pust­ko­wie – teren nie­za­miesz­ka­ny
  • Pust­ko­wie – przy­sió­łek wsi Nowa Ja­bło­na w woj. lu­bu­skim, w pow. ża­gań­skim, w gmi­nie Nie­go­sła­wi­ce
  • Pust­ko­wie – część wsi Ra­do­sze­wi­ce w woj. łódz­kim, w pow. pa­ję­czań­skim, w gmi­nie Siem­ko­wi­ce
  • Pust­ko­wie – część wsi Kac­prów w woj. łódz­kim, w pow. piotr­kow­skim, w gmi­nie Wola Krzysz­to­por­ska
  • Pust­ko­wie – wieś w woj. łódz­kim, w pow. pod­dę­bic­kim, w gmi­nie Pod­dę­bi­ce
  • Pust­ko­wie – część wsi Wan­da­lin w woj. łódz­kim, w pow. sie­radz­kim, w gmi­nie Zło­czew
  • Pust­ko­wie – część wsi Stro­bin w woj. łódz­kim, w pow. wie­luń­skim, w gmi­nie Ko­nop­ni­ca
  • Pust­ko­wie – część wsi Bu­dzia­ki w woj. łódz­kim, w pow. wie­luń­skim, w gmi­nie Pąt­nów
  • Pust­ko­wie – część wsi Ka­dłub w woj. łódz­kim, w pow. wie­luń­skim, w gmi­nie Wie­luń
  • Pust­ko­wie – część wsi Ła­szew w woj. łódz­kim, w pow. wie­luń­skim, w gmi­nie Wierzch­las
  • Pust­ko­wie – część wsi Ła­szew Rzą­do­wy w woj. łódz­kim, w pow. wie­luń­skim, w gmi­nie Wierzch­las
  • Pust­ko­wie – część wsi Wa­lich­no­wy w woj. łódz­kim, w pow. wie­ru­szow­skim, w gmi­nie So­kol­ni­ki

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Niech ich miesz­ka­nie sta­nie się pust­ko­wiem, / a w ich na­mio­tach niech bra­knie miesz­kań­ców!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: puˈstkɔvʲjɛ, AS: pustkovʹi ̯e

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pustka ż., puszcza ż., pustak mos./mrz., pustać ż.

 czas. pustoszyć ndk.

 przym. pusty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bezludzie, dzicz, głusza, odludzie, pustać, pustka, pustynia; daw. puszcza

Wiktionary


pustkowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pust­ko­wo – osada w woj. po­mor­skim, w pow. gdań­skim, w gmi­nie Przy­widz
  • Pust­ko­wo – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. bia­ło­gardz­kim, w gmi­nie Bia­ło­gard
  • Pust­ko­wo – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. gry­fic­kim, w gmi­nie Rewal

Wikipedia


pustkowski

przy­miot­nik od: Pust­ko­wo, Pust­ków


SJP.pl


pustków

nazwa kilku miej­sco­wo­ści w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pust­ków – osada w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. mi­lic­kim, w gmi­nie Ciesz­ków
  • Pust­ków – osada w woj. lu­bu­skim, w pow. żar­skim, w gmi­nie Trze­biel
  • Pust­ków – wieś w woj. opol­skim, w pow. opol­skim, w gmi­nie Ozi­mek
  • Pust­ków – wieś w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. dę­bic­kim, w gmi­nie Dę­bi­ca
  • Pust­ków – dawna gro­ma­da
  • Pust­ków – przy­sta­nek ko­le­jo­wy w Pust­ko­wie, w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim
  • Pust­ków – nie­miec­ki obóz je­niec­ki i pracy przy­mu­so­wej, ut­wo­rzo­ny na te­re­nie daw­ne­go przy­siół­ka wsi Pust­ków, dziś wsi o naz­wie Pust­ków-Osied­le
  • Pust­ko­wo
  • Pust­ków-Krow­ni­ce
  • Pust­ków-Osied­le
  • Pust­ków Wilcz­kow­ski
  • Pust­ków Żu­raw­ski

Wikipedia


pusto

przy­słó­wek

 (1.1) tak, że za­u­wa­żal­ny jest brak cze­goś lub kogoś

 (1.2) w spo­sób nie­prze­my­śla­ny

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pusty

 rzecz. pustak mos./mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jałowo

 (1.2) bezmyślnie, beztrosko, głupkowato

Wiktionary


pustogłowie

pe­jo­ra­tyw­nie lub żar­to­bli­wie:
1. bez­myśl­ność, głu­po­ta, lek­ko­myśl­ność;
2. brak wie­dzy, wyksz­tał­ce­nia


SJP.pl


pustogłowy

lek­ce­wa­żą­co: lek­ko­myśl­ny, nie­po­waż­ny, bez­myśl­ny; bez­móz­gi


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który po­sia­da „pustą głowę” (po­zba­wio­ną myśli)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpustɔˈɡwɔvɨ, AS: pustogu̯ovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) głupi, bezmyślny

Wiktionary


pustogłów

prze­sta­rza­łe: osoba lek­ko­myśl­na, nie­po­waż­na, bez­myśl­na; bez­móz­go­wiec, lek­ko­duch, po­strze­le­niec


SJP.pl


pustomycki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Pu­sto­myt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pustomyty nmos.

Wiktionary


pustomyty

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w za­chod­niej czę­ści Ukra­i­ny;

Wiktionary

Pu­sto­my­ty (ukr. Пустомити) – mia­sto na Ukra­i­nie w re­jo­nie lwow­skim ob­wo­dzie lwow­skim i sto­li­ca daw­ne­go re­jo­nu pu­sto­myc­kie­go.

Znaj­du­ją tu się sta­cja ko­le­jo­wa Glin­na–Na­wa­ria oraz przy­sta­nek ko­le­jo­wy Pu­sto­my­ty, po­ło­żo­ne na linii Lwów – Stryj – Ba­tio­wo.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. pustomycki

Wiktionary


pustorogi

o ce­chach pu­sto­ro­gich (ro­dzi­na ssa­ków)


SJP.pl


pustorogie

o ce­chach pu­sto­ro­gich (ro­dzi­na ssa­ków)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) daw. zool. wo­ło­wa­te

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pustorogi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wołowate, daw. krętorogie, pustorożce

Wiktionary


pustorożce

1. każdy przed­sta­wi­ciel na­dro­dzi­ny pu­sto­ro­gich, np. wi­dło­róg, koza, bawół, ko­zio­ro­żec, owca
2. przed­sta­wi­ciel ro­dzi­ny krę­to­ro­gich zwa­nych też wo­ło­wa­ty­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) daw. zool. wo­ło­wa­te

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wołowate, daw. pustorogie, krętorogie

Wiktionary


pustorożec

1. każdy przed­sta­wi­ciel na­dro­dzi­ny pu­sto­ro­gich, np. wi­dło­róg, koza, bawół, ko­zio­ro­żec, owca
2. przed­sta­wi­ciel ro­dzi­ny krę­to­ro­gich zwa­nych też wo­ło­wa­ty­mi


SJP.pl


pustorożny

rzad­ko: o ce­chach pu­sto­ro­gich (ssa­ków pa­rzy­sto­ko­pyt­nych o ro­gach ros­ną­cych przez całe życie, osa­dzo­nych na wy­rost­kach kost­nych); pu­sto­ro­gi (czę­ściej)


SJP.pl


pustostan

puste, nie­wy­ko­rzy­sty­wa­ne miesz­ka­nie, po­mie­szcze­nie, czę­sto zni­szczo­ne, wy­ma­ga­ją­ce re­mon­tu, re­no­wa­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) nie­za­sied­lo­ne miesz­ka­nie, bu­dy­nek wolny od na­jem­ców, dzier­żaw­ców, lo­ka­to­rów

Wiktionary

Pu­sto­stan – po­ję­cie od­no­szą­ce się do nie­ru­cho­mo­ści miesz­kal­nych lub bu­dyn­ków, które są nie­za­miesz­ka­łe lub nie­u­żyt­ko­wa­ne na cele pro­wa­dze­nia dzia­łal­no­ści go­spo­dar­czej, rol­ni­czej (w tym dzia­łal­no­ści z za­kre­su dzia­łów spe­cjal­nych pro­duk­cji rol­nej) czy pu­blicz­nej.

Wikipedia


pustosz

pu­stosz krad­nik: nie­wiel­ki chrząszcz z ro­dzi­ny ko­łat­ko­wa­tych, któ­re­go larwy że­ru­ją w drew­nie i szysz­kach drzew igla­stych, a także w su­chym drew­nie i pa­pie­rze


SJP.pl

Pu­stosz – dawny fol­wark. Te­re­ny, na któ­rych był po­ło­żo­ny, leżą obec­nie na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie gro­dzień­skim, w re­jo­nie smor­goń­skim, w siel­so­wie­cie Krewo.

Wikipedia


pustoszenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pu­sto­szyć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpustɔˈʃɛ̃ɲɛ, AS: pustošẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pustoszyć, pustoszeć

 rzecz. pustka ż.

Wiktionary


pustoszeć

opróż­niać się, sta­wać się pust­ko­wiem, te­re­nem, miej­scem wy­lud­nio­nym, czę­sto pod wpły­wem dzia­łań ni­szczą­cych lub nie­do­god­nych wa­run­ków


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. opu­sto­szeć)

 (1.1) sta­wać się pu­stym, opu­szczo­nym; tra­cić miesz­kań­ców, życie lub za­war­tość

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wio­ska za­czę­ła pu­sto­szeć po zam­knię­ciu wyt­wór­ni.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pustoszenie n., pustak mos./mrz.

Wiktionary


pustoszowate

ro­dzi­na chrzą­szczy z po­drzę­du wie­lo­żer­nych; Pti­ni­dae


SJP.pl


pustoszowaty

o ce­chach pu­sto­szo­wa­tych (ro­dzi­na chrzą­szczy)


SJP.pl


pustoszyciel

osoba po­wo­du­ją­ca ogrom­ne zni­szcze­nia na ja­kimś te­re­nie, do­pro­wa­dza­ją­ca do jego wy­lud­nie­nia


SJP.pl


pustoszyć

spra­wiać, że coś staje się pust­ko­wiem, te­re­nem, miej­scem wy­lud­nio­nym, czy­nić pu­stym, opu­sto­sza­łym, naj­czę­ściej ni­szcząc, de­mo­lu­jąc


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni

 (1.1) po­zba­wiać jakiś ob­szar lub po­mie­szcze­nie dóbr, zwy­kle uży­wa­jąc prze­mo­cy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cy­klon spu­sto­szył całą wyspę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: puˈstɔʃɨt͡ɕ, AS: pustošyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pustynnienie n., pustka ż., pustota ż., pustkowie n., pustać ż., pustak m., pustoszenie n., spustoszenie n., pustynia ż.

 czas. spustoszyć dk.

 przym. pusty, puściutki, puściuteńki, puściuśki, puściusieńki

 przysł. pusto

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) plądrować, rabować, niszczyć, dewastować

Wiktionary


pustosłowie

wy­po­wiedź po­zba­wio­na tre­ści


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) książk. uży­wa­nie w wy­po­wie­dzi wielu nie­ma­ją­cych kon­kret­ne­go zna­cze­nia w danym kon­tek­ście lub niew­no­szą­cych żad­nej war­to­ści słów, też: wy­po­wiedź, w któ­rej wy­stę­pu­je to zja­wi­sko

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pod­czas dy­sku­sji pa­ne­lo­wych wiało nudą, a pu­sto­sło­wia i na­dę­te­go ora­tor­stwa było wię­cej niż wni­kli­wych wy­po­wie­dzi i za­żar­tych po­le­mik.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bicie piany, deklamacja, deklaratywizm, deklaratywność, drętwa mowa, gołosłowie, gołosłowność, słowolejstwo, wata, werbalizm, wielosłowie; pot. mowa-trawa, woda, wodolejstwo

Wiktionary


pustosłowny

niew­no­szą­cy nic do tre­ści wy­po­wie­dzi, opi­sa­ny, wy­ra­żo­ny pu­sty­mi fra­ze­sa­mi, sło­wa­mi zbęd­ny­mi lub nie­od­po­wied­ni­mi


SJP.pl


pustota

skłon­ność do fi­glów, do lek­ko­myśl­ne­go dzia­ła­nia, po­stę­po­wa­nie bez więk­sze­go za­sta­no­wie­nia, bez­tro­skie uspo­so­bie­nie


SJP.pl


pustowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pu­sto­wo – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. słup­skim, w gmi­nie Kę­pi­ce
  • Pu­sto­wo – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. świd­wiń­skim, w gmi­nie Sła­wo­bo­rze

Wikipedia


pustoła

naz­wi­sko


SJP.pl


pustość

prze­ci­wień­stwo peł­no­ści, cecha cze­goś, co w środ­ku jest puste, a także: lek­ko­myśl­ność, po­stę­po­wa­nie bez więk­sze­go za­sta­no­wie­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co jest puste, prze­ci­wień­stwo peł­no­ści

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pusty

 przysł. pusto

 rzecz. pustka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pustka, próżnia

Wiktionary


pustszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: pusty; pu­ściej­szy


SJP.pl


pustułczy

→ pu­stuł­ka


SJP.pl

Patrz:

pustułka

pustułeczka

nie­wiel­ki ptak dra­pież­ny z ro­dzi­ny so­ko­ło­wa­tych, za­miesz­ku­ją­cy stepy po­łud­nio­wo-wschod­niej czę­ści Eu­ro­py


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: pu­stuł­ka

 (1.2) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Falco na­u­man­ni|ref=tak., mały ptak dra­pież­ny z ro­dzi­ny so­ko­ło­wa­tych;

Wiktionary

Pu­stu­łecz­ka, sokół pu­stu­łecz­ka, dzwon­ni­czek pu­stu­łecz­ka, bia­łosz­pon ("Falco na­u­man­ni") – ga­tu­nek ma­łe­go ptaka dra­pież­ne­go z ro­dzi­ny so­ko­ło­wa­tych (Fal­co­ni­dae). Nie jest za­gro­żo­ny wy­gi­nię­ciem.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌpustuˈwɛt͡ʃka, AS: pustuu̯ečka

Wiktionary


pustułka

duży ptak dra­pież­ny z ro­dzi­ny so­ko­ło­wa­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Falco tin­nun­cu­lus|ref=tak., barw­ny, dra­pież­ny ptak eu­raz­ja­tyc­ki;

 (1.2) bot. ro­dzaj po­ro­stów;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pu­stuł­ka zwy­czaj­na – ptak dra­pież­ny
  • pu­stuł­ka – ro­dzaj po­ro­stów

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W ostat­nich la­tach coraz licz­niej pu­stuł­ki zi­mu­ją rów­nież w Pol­sce wschod­niej.

 (1.2) Pu­stuł­ka pę­che­rzy­ko­wa­ta jest naj­bar­dziej roz­po­wszech­nio­nym po­ro­stem list­ko­wa­tym w Pol­sce (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: puˈstuwka, AS: pustuu̯ka

Wiktionary


pusty

1. nie­peł­ny, ni­czym nie na­peł­nio­ny, nic nie za­wie­ra­ją­cy, czę­sto w zna­cze­niu: bez­lud­ny, opu­sto­sza­ły, przez ni­ko­go ani przez nic nie za­miesz­ka­ły;
2. ce­chu­ją­cy się lek­ko­myśl­no­ścią, bez­tro­skim uspo­so­bie­niem (np. pusty śmiech);
3. ja­ło­wy, marny, a także: nic nie warty (np. puste fra­ze­sy)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) nie­za­wie­ra­ją­cy ni­cze­go

 (1.2) przen. po­zba­wio­ny war­to­ści, istot­ne­go zna­cze­nia

 (1.3) gw-pl|Bu­ko­wi­na. o dziec­ku: nie­grzecz­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zja­dła zupę i teraz miska jest pusta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpustɨ, AS: pusty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pustka ż., pustkowie n., pustynia ż., pustactwo n., pustość ż., pustota ż., pustak mos./mrz., pustać ż.

 czas. pustoszyć, opuszczać, opustoszyć, spustoszyć

 przym. pustacki, opuszczony, opustoszały, spustoszony, puściuteńki, puściusieńki, puściutki, puściuśki

 przysł. pusto, pustacko, puściuteńko, puściutko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) próżny, niewypełniony

 (1.2) beztreściwy, bezwartościowy, jałowy, czczy

Wiktionary


pustynia

1. ob­szar po­zba­wio­ny wi­docz­nych prze­ja­wów życia lub o bar­dzo ubo­giej, rzad­kiej sza­cie ro­ślin­nej, naj­czę­ściej bez do­stę­pu do więk­szych ilo­ści wód użyt­ko­wych;
2. po­tocz­nie o pust­ko­wiu, pust­ce, miej­scu ci­chym, od­lud­nym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geogr. teren nie­mal cał­ko­wi­cie po­zba­wio­ny ro­ślin­no­ści na sku­tek małej ilo­ści opa­dów;

 (1.2) przen. teren nie­za­miesz­ka­ny, nie­za­go­spo­da­ro­wa­ny

 (1.3) daw. miesz­ka­nie pu­stel­ni­ka, pu­stel­nia

Wiktionary

Pu­sty­nia – teren o dużej po­wierzch­ni, na któ­rym zwar­ta ro­ślin­ność nie prze­kra­cza 10 %, z po­wo­du małej ilo­ści opa­dów i przy­najm­niej okre­so­wo wy­so­kich tem­pe­ra­tur po­wie­trza, co spra­wia, że pa­ro­wa­nie prze­wyż­sza ilość opa­dów. Na go­rą­cych pu­sty­niach tem­pe­ra­tu­ry prze­kra­cza­ją nawet 50 °C, nocą zaś spa­da­ją do 0 °C. Cha­rak­te­ry­stycz­ne są dla nich znacz­ne am­pli­tu­dy do­bo­we tem­pe­ra­tu­ry, stały de­fi­cyt wil­got­no­ści oraz silne na­sło­necz­nie­nie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przed wę­drow­ca­mi roz­cią­ga­ła się Sa­ha­ra, naj­więk­sza pu­sty­nia świa­ta.

 (1.2) Po woj­nie War­sza­wa była praw­dzi­wą pu­sty­nią.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: puˈstɨ̃ɲa, AS: pustỹńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. puszcza ż., pustynnica ż., pustynnik mzw., pustynność ż., pustelnia ż., pustelnica ż., pustelnik mos./mzw., pustelniczka ż., pustka ż., pustynnienie n.

 czas. spustynnieć dk., pustynnieć ndk., pustoszyć ndk., spustoszyć dk., pustoszeć ndk., pustelnikować ndk.

 przym. pustynny, pusty, pustelniczy

 przysł. pustynnie, pusto, pustelniczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. puszcza

 (1.2) pustkowie

 (1.3) pustelnia

Wiktionary


pustyniowy

la­kier pu­sty­nio­wy, po­le­wa pu­sty­nio­wa: lśnią­ca, cien­ka po­wło­ka po­kry­wa­ją­ca pu­styn­ne skały, pow­sta­ją­ca w wy­ni­ku szyb­kie­go od­pa­ro­wa­nia wody i osa­dza­nia się roz­pu­szczo­nych w niej skład­ni­ków


SJP.pl


pustynnica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. herp. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|No­ta­den ben­net­tii|Günther|ref=tak., pu­styn­ni­ca ka­to­lic­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tylne koń­czy­ny pu­styn­nic po­sia­da­ją błonę pław­ną.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pustynia ż., pustynnienie n., pustynność ż.

 czas. pustynnieć ndk., spustynnieć dk.

 przym. pustynny

 przysł. pustynnie

Wiktionary


pustynnie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) na spo­sób pu­styn­ny, tak jak na pu­sty­ni

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Naj­bar­dziej pu­styn­nie ja­wi­ły się oko­li­ce Na­wak­szu­tu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pustynia ż., pustynnica ż., pustynnienie n., pustynność ż.

 czas. pustynnieć ndk., spustynnieć dk.

 przym. pustynny

Wiktionary


pustynniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: pu­styn­nie


SJP.pl


pustynnienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) geol. zja­wi­sko za­mie­nia­nia się ja­kie­goś ob­sza­ru w pu­sty­nię;

Wiktionary

Pu­styn­nie­nie – pro­ces po­sze­rza­nia się pu­styń na ob­sza­rach, gdzie nie za­ob­ser­wo­wa­no w cza­sach hi­sto­rycz­nych pu­styń.

Pu­sty­nie po­chła­nia­ją pra­wie 6 mln hek­ta­rów ziemi rocz­nie, w 60 kra­jach za­miesz­ka­nych przez około mi­liard ludzi. Naj­bar­dziej dot­knię­te pro­ce­sem pu­styn­nie­nia są kraje roz­wi­ja­ją­ce się, ale za­gro­żo­ne są także kraje uprze­my­sło­wio­ne, gdzie in­ten­syw­ne sto­so­wa­nie pe­sty­cy­dów, na­wo­zów oraz in­ten­syw­na me­lio­ra­cja pro­wa­dzą do wy­płu­ka­nia gleby.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dłu­go­let­nia susza i ra­bun­ko­wa go­spo­dar­ka po­wo­du­ją pu­styn­nie­nie Chin.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pustynnica ż., pustynność ż., pustynia ż., pustkowie n., puszcza ż., pustynnik m., pustelnik m., pustelnia ż., pustka ż.

 czas. spustynnieć, pustynnieć ndk., pustoszyć ndk., spustoszyć dk.

 przym. pustynny, pusty, pustelniczy, puszczański, pustawy

 przysł. pusto, pustawo, pustelniczo, pustynnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dezertyfikacja

Wiktionary


pustynnieć

sta­wać się pu­sty­nią, upo­dab­niać się w jakiś spo­sób do pu­sty­ni, czę­sto także: wy­lud­niać się, pu­sto­szeć wsku­tek nie­przy­jaz­nych wa­run­ków do życia


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. spu­styn­nieć)

 (1.1) geogr. sta­wać się pu­sty­nią

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pustynnica ż., pustynność ż., pustynia ż., pustynnienie n.

 czas. spustynnieć

 przysł. pustynnie

Wiktionary


pustynnik

ptak z ro­dzi­ny ste­pó­wek


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pu­styn­nik (Syrr­hap­tes pa­ra­do­xus) – ga­tu­nek pta­ków z ro­dzi­ny ste­pów­ko­wa­tych
  • pu­styn­nik (Ere­mu­rus) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny as­fo­de­lo­wa­tych

Wikipedia


pustynność

ze­spół cech cha­rak­te­ry­stycz­nych dla pu­sty­ni, jej śro­do­wi­ska, kli­ma­tu, szcze­gól­nie: pu­stość, pust­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest pu­styn­ne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pustynnica ż., pustynia ż., pustynnienie n.

 czas. pustynnieć ndk.

 przym. pustynny

 przysł. pustynnie

Wiktionary


pustynny

cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pu­sty­ni lub przy­po­mi­na­ją­cy ją (np. kli­mat pu­styn­ny), umiej­sco­wio­ny na pu­sty­ni, znaj­du­ją­cy się na pu­sty­ni (np. ro­ślin­ność pu­styn­na) lub w jakiś inny spo­sób zwią­za­ny z takim ob­sza­rem


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pu­sty­nią, po­cho­dzą­cy z te­re­nów pu­sty­ni

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) wła­ści­wy dla pu­sty­ni

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przez każdą ze szcze­lin wci­skał się pu­styn­ny pył.

 (2.1) W miej­scu, gdzie za­ło­ży­li­śmy bazę, pa­no­wał kli­mat pu­styn­ny.

 (2.1) Kra­jo­braz pu­styn­ny jest zdo­mi­no­wa­ny przez pia­sek i słoń­ce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: puˈstɨ̃nːɨ, AS: pustỹ•ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pustynnica ż., pustynnienie n., pustynia ż., pustynność ż.

 przysł. pustynnie

 przym. półpustynny

 czas. spustynnieć

Wiktionary


pusz

1. pu­szyć (się): stro­szyć (się), czy­nić (się) pu­szy­stym;
2. pu­szyć się: być dum­nym z cze­goś, wy­wyż­szać się, wy­no­sić się nad in­nych, pysz­nić się


SJP.pl


pusza

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bar­dzo krót­ki i de­li­kat­ny włos przy samym ciele dra­pież­nych zwie­rząt

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpuʃa, AS: puša

Wiktionary


puszan

bóg in­dyj­ski


SJP.pl

Pu­szan, Pusan (tłum. "Ży­wi­ciel, Kar­mią­cy") – we­dyj­ski bóg so­lar­ny i płod­no­ści, jeden z Adit­jów. Był prze­wod­ni­kiem zmar­łych (psy­cho­pom­pem) do świa­ta ojców, straż­ni­kiem stad bydła i dróg.

Wikipedia


puszapek

po­tocz­nie: push-up - ro­dzaj biu­sto­no­sza uwy­dat­nia­ją­ce­go pier­si


SJP.pl


puszcza

duży po­wierzch­nio­wo las, buj­nie po­ro­śnię­ty i naj­czę­ściej nie­prze­o­bra­żo­ny dzia­łal­no­ścią czło­wie­ka, za­cho­wa­ny w pier­wot­nej for­mie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dziki, pier­wot­ny las o dużej po­wierzch­ni;

 (1.2) daw. pust­ko­wie

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 3. os. lp. tryb oz­naj­mu­ją­cy od: pu­szczać

Wiktionary

Pu­szcza (daw­niej "pust­ko­wie" lub "dzicz") – wiel­ki, nie­za­miesz­ka­ny przez ludzi ob­szar po­ro­śnię­ty la­sa­mi. Pier­wot­ne pu­szczań­skie drze­wo­sta­ny były bar­dzo bo­ga­te pod wzglę­dem skła­du ga­tun­ko­we­go i struk­tu­ry war­stwo­wej. Rosły tam nie tylko stare, po­tęż­ne drze­wa, ale rów­nież wiele krze­wów, mniej­szych, osło­nię­tych od świa­tła drzew, bo­ga­te runo oraz młode drze­wa, które uro­sły mię­dzy le­żą­cy­mi pnia­mi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) A Moj­żesz pasł trzo­dę Jetra, świe­kra swego, ka­pła­na Ma­dy­jań­skie­go; i za­gnał trzo­dę na pu­szczą, a przy­szedł do góry Bożej, do Horeb (…) sic.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpuʃt͡ʃa, AS: pušča

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pustynnienie n., pustelniczka ż., puszczak m., Puszczak m., pustkowie n., puszczyk m., pustelnik m., pustka ż., pustynia ż., puszczanin mos., pustelnica ż.

 przym. puszczański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) daw. pustynia

Wiktionary


puszczadło

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) daw. na­rzę­dzie chi­rur­gicz­ne do pu­szcza­nia krwi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. puszczalska ż., puszczanie n., puszczenie n.

 czas. puszczać ndk., puścić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lancet

Wiktionary


puszczak

miesz­ka­niec daw­nych puszcz Bia­łej i Zie­lo­nej w oko­li­cach Ostro­łę­ki i My­szyń­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec pu­szczy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Puszczak m., puszcza ż., puszczanin m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. puszczanin

Wiktionary


puszczalska

po­tocz­nie, po­gard­li­wie o ko­bie­cie pu­szcza­ją­cej się (pro­wa­dzą­cej nie­mo­ral­ny, roz­wią­zły tryb życia)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pejor. ko­bie­ta, która się pu­szcza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. puszczadło n.

 przym. puszczalski

Wiktionary


puszczalski

po­gard­li­wie o pu­szcza­ją­cym się męż­czyź­nie (od­by­wa­ją­cym sto­sun­ki sek­su­al­ne z wie­lo­ma ko­bie­ta­mi, pro­wa­dzą­cym roz­wią­zły tryb życia)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pot. obraź. o ko­bie­cie roz­wią­złej sek­su­al­nie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: puʃˈt͡ʃalsʲci, AS: puščalsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 czas. puszczać

 rzecz. puszczalstwo n., puszczanie n., puszczalska ż., puścizna ż., spuścizna ż., puszczalskość ż.

Wiktionary


puszczalskość

→ pu­szczal­ski


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest pu­szczal­skie; cecha tych, któ­rzy są pu­szczal­scy

Wiktionary

Patrz:

puszczalski

Powiązane:

 przym. puszczalski

 przysł. puszczalsko

Wiktionary


puszczalstwo

pro­wa­dze­nie roz­wią­złe­go trybu życia; pu­szcza­nie się


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) utrzy­my­wa­nie kon­tak­tów sek­su­al­nych z róż­ny­mi part­ne­ra­mi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. puszczalski

 czas. puszczać

 rzecz. spuścizna ż., puścizna ż.

Wiktionary


puszczanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pu­szczać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: puʃˈt͡ʃãɲɛ, AS: puščãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. puszczać

 przym. puszczalski

 rzecz. niedopuszczanie n., puścizna ż., spuścizna ż., puszczadło n., przepustka ż., upuszczenie n.

Wiktionary


puszczanin

daw­niej: miesz­ka­niec pu­szczy, pier­wot­ne­go lasu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. miesz­ka­niec pu­szczy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. puszcza ż., puszczak m., Puszczak mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) puszczak

Wiktionary


puszczanka

miesz­kan­ka Pu­szczy lub Pu­szczy Ma­riań­skiej (wsi w Pol­sce)


SJP.pl


puszczać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. pu­ścić)

 (1.1) prze­sta­wać trzy­mać coś

 (1.2) wy­da­wać coś z sie­bie

 (1.3) po­mi­jać coś

 (1.4) spra­wiać, że coś pływa lub lata

 (1.5) poz­wo­lić komuś lub cze­muś wyjść, odejść

 (1.6) poz­wo­lić komuś lub cze­muś wejść

 (1.7) o ro­śli­nach: wy­pu­szczać ko­rze­nie, pędy, li­ście

 (1.8) o wia­do­mo­ści, plot­ka­ot­ce itp.: spra­wić, że krąży wśród ludzi

 (1.9) uru­cho­mić coś

 (1.10) nadać w me­diach

 (1.11) prze­pro­wa­dzić coś, wy­bu­do­wać gdzieś

 (1.12) włą­czyć w sieć ko­mu­ni­ka­cyj­ną mia­sto, wieś, osied­le z wy­ko­rzy­sta­niem ja­kie­goś środ­ka lo­ko­mo­cji

 (1.13) pot. wydać pie­nią­dze w spo­sób lek­ko­myśl­ny

 (1.14) pot. opu­bli­ko­wać w pra­sie

 (1.15) daw. na za­sa­dzie za­pi­su, za­sta­wu, dzier­ża­wy: zrzec się cze­goś

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. pu­ścić)

 (2.1) o tka­ni­nie: bar­wić wodę pod­czas pra­nia

 (2.2) o bru­dzie, pla­mach: dawać się zmy­wać, roz­pu­szczać

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny pu­szczać się (dk. pu­ścić się)

 (3.1) prze­sta­wać trzy­mać się cze­goś

 (3.2) obraź. o ko­bie­cie: zmie­niać czę­sto part­ne­rów

 (3.3) spon­ta­nicz­nie ru­szyć się

Wiktionary

Przykłady

 (3.2) Zo­bacz, to jest ta dziew­czy­na, co się pu­szcza­ła z wszyst­ki­mi chło­pa­ka­mi we wio­sce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpuʃt͡ʃat͡ɕ, AS: puščać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spust m., puszczalstwo n., puścizna ż., spuścizna ż., puszczanie n., puszczenie n., dopuszczanie n., dopuszczenie n., napuszczanie n., napuszczenie n., odpuszczanie n., odpuszczenie n., przepuszczanie n., przepuszczenie n., przypuszczanie n., przypuszczenie n., spuszczanie n., spuszczenie n., upuszczanie n., upuszczenie n., wpuszczanie n., wpuszczenie n., wypuszczanie n., wypuszczenie n., zapuszczanie n., zapuszczenie n., puszczadło n., przepustka ż.

 czas. popuszczać, puścić dk., dopuszczać ndk., dopuścić dk., napuszczać ndk., napuścić dk., odpuszczać ndk., odpuścić dk., przepuszczać ndk., przepuścić dk., przypuszczać ndk., przypuścić dk., spuszczać ndk., spuścić dk., upuszczać ndk., upuścić dk., wpuszczać ndk., wpuścić dk., wypuszczać ndk., wypuścić dk., zapuszczać ndk., zapuścić dk.

 przym. puszczalski, spustowy

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) farbować

 (3.2) wulg. kurwić się, łajdaczyć się

Wiktionary


puszczański

przy­miot­nik od: pu­szcza, Pu­szcza Ma­riań­ska


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy pu­szczy; po­ro­sły pu­szczą; ży­ją­cy w pu­szczy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wen­kus (…) zwra­cał na kul­tu­ro­wą odręb­ność ste­po­wych ludów ko­czow­ni­czych oraz ple­mię­e­mion za­miesz­ku­ją­cych pu­szczań­skie te­ry­to­ria na pół­noc­nym wscho­dzie sub­kon­ty­nen­tu (…)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pustynnienie n., puszcza ż.

Wiktionary


puszczaństwo

wy­cho­wa­nie po­przez re­kre­a­cję na łonie przy­ro­dy (np. w pu­szczy), bu­do­wa­nie łącz­no­ści czło­wie­ka ze świa­tem przy­ro­dy


SJP.pl

Pu­szczań­stwo (ang. Wo­od­craft) – idea po­stu­lu­ją­ca wy­cho­wa­nie czło­wie­ka w każ­dym wieku po­przez re­kre­a­cję na łonie przy­ro­dy we­dług reguł czte­ro­krot­ne­go ognia, pro­gra­mu or­lich piór, obo­zow­nict­wa, fi­lo­zo­ficz­na i etycz­na kon­cep­cja ak­cen­tu­ją­ca łącz­ność czło­wie­ka ze świa­tem przy­ro­dy.

Wikipedia


puszczenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pu­ścić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: puʃˈt͡ʃɛ̃ɲɛ, AS: puščẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. puścić, puszczać

 rzecz. puścizna ż., spuścizna ż., puszczadło n., przepustka ż.

Wiktionary


puszczewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


puszczyk

jeden z 11 ga­tun­ków sów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Strix aluco|ref=tak., naj­czę­ściej spo­ty­ka­na eu­ro­pej­ska sowa o do­no­śnym hu­ka­niu;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpuʃt͡ʃɨk, AS: puščyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. puszczykowate nmos., puszcza ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk katus

Wiktionary


puszczykowate

ro­dzi­na pta­ków z rzędu sów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Stri­gi­dae|ref=tak., ro­dzi­na pta­ków z rzędu sów;

Wiktionary

Pu­szczy­ko­wa­te (Stri­gi­dae) – ro­dzi­na pta­ków z rzędu sów (Stri­gi­for­mes).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ro­dzi­na pu­szczy­ko­wa­tych obej­mu­je ga­tun­ki mię­so­żer­ne, za­miesz­ku­ją­ce nie­mal cały świat.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. puszczyk mzw.

Wiktionary


puszczykowaty

o ce­chach pu­szczy­ko­wa­tych (ro­dzi­na pta­ków)


SJP.pl


puszczykowianin

miesz­ka­niec Pu­szczy­ko­wa (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Pu­szczy­ko­wa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpuʃt͡ʃɨkɔˈvʲjä̃ɲĩn, AS: puščykovʹi ̯ä̃ńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Puszczykowo n.

:: fż. puszczykowianka ż.

 przym. puszczykowski

Wiktionary


puszczykowianka

miesz­kan­ka Pu­szczy­ko­wa (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Pu­szczy­ko­wa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpuʃt͡ʃɨkɔˈvʲjãnka, AS: puščykovʹi ̯ãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Puszczykowo n.

:: fm. puszczykowianin

 przym. puszczykowski

Wiktionary


puszczykowo

1. mia­sto w Pol­sce;
2. wieś w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Wiel­ko­pol­sce, pod Poz­na­niem;

Wiktionary

Pu­szczy­ko­wo – mia­sto i gmina w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie poz­nań­skim. Po­ło­żo­ne ok. 12 km na po­łud­nie od Poz­na­nia, oto­czo­ne ob­sza­rem Wiel­ko­pol­skie­go Parku Na­ro­do­we­go.

W la­tach 1934–1954 sie­dzi­ba gminy wiej­skiej Pu­szczy­ko­wo.

We­dług da­nych z 31 marca 2011 mia­sto li­czy­ło 9756 miesz­kań­ców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pu­szczy­ko­wo jest po­ło­żo­ne poś­ród lasów Wiel­ko­pol­skie­go Parku Na­ro­do­we­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpuʃt͡ʃɨˈkɔvɔ, AS: puščykovo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. puszczykowianin mos., puszczykowianka ż., Puszczykówko n.

 przym. puszczykowski, podpuszczykowski

Wiktionary


puszczykowski

przy­miot­nik od: Pu­szczy­ko­wo


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Pu­szczy­ko­wa, zwią­za­ny z Pu­szczy­ko­wem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) – Ponad 100 ty­się­cy miesz­kań­ców pod­le­ga pod pu­szczy­kow­ską pla­ców­ka­a­ców­kę.

 (1.1) Naj­praw­do­po­dob­niej nowy pokój wy­ko­rzy­sty­wa­ny bę­dzie także przez pu­szczy­kow­skich na­u­czy­cie­li.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpuʃt͡ʃɨˈkɔfsʲci, AS: puščykofsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Puszczykowo n., puszczykowianin m., puszczykowianka ż.

Wiktionary


puszeczka

zdrob­nie­nie od: pusz­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: pusz­ka; mała pusz­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ku­pu­je­my małą pu­szecz­kę ka­wio­ru, na­kła­da­my na kra­ker­si­ki lub ba­becz­ki odro­bi­nę, ozda­bia­my małym trój­ką­ci­kiem cy­try­ny obra­nej ze skór­ki. (z In­ter­ne­tu)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: puˈʃɛt͡ʃka, AS: pušečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. puszka ż., pucha ż., puszkownica ż., puszkarka ż., puszkowanie n., zapuszkowanie n.

 czas. puszkować ndk., zapuszkować dk.

 przym. puszkowy

Wiktionary


puszek

1. de­li­kat­ny pła­tek z pu­szy­ste­go ma­te­ria­łu lub puch
2. pu­szy­sta kulka uży­wa­na do pu­dro­wa­nia ciała, naj­czę­ściej twa­rzy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od puch

 (1.2) bar­dzo drob­ny, de­li­kat­ny puch

 (1.3) mięk­ki pła­tek do pu­dro­wa­nia twa­rzy

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: pusz­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) En­to­mo­log za­ob­ser­wo­wał brak pusz­ku na od­nó­żach le­śnych pa­si­ko­ni­ków.

 (1.3) Nig­dzie nie widzę mo­je­go pusz­ka, który wczo­raj upu­ści­łam w gar­de­ro­bie przed spek­ta­klem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. puch mrz., Puszek mrz., Puchatek mos.

 przym. puchowy, puchaty

Wiktionary


puszka

1. nie­wiel­ki, me­ta­lo­wy po­jem­nik;
2. ilość cze­goś mie­szczą­ca się w takim po­jem­ni­ku;
3. złoty lub po­zła­ca­ny kie­lich z przy­kryw­ką słu­żą­cy do prze­cho­wy­wa­nia ho­stii;
4. u niek­tó­rych ro­ślin - typ owocu w po­sta­ci to­reb­ki ot­wie­ra­ją­cej się w czę­ści szczy­to­wej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) me­ta­lo­wy, za­my­ka­ny po­jem­nik – na żyw­ność, na­po­je, farby itp.;

 (1.2) bot. za­rod­nia u msza­ków

 (1.3) rel. na­czy­nie li­tur­gicz­ne na ho­stie;

 (1.4) środ. fot. sam kor­pus apa­ra­tu fo­to­gra­ficz­ne­go, w któ­rym obiek­tyw jest wy­mien­ny

 (1.5) pot. przen. wię­zie­nie

 (1.6) kra­ków. piwo

 (1.7) hist. dzia­ło, ar­ma­ta, także. wszel­ki ro­dzaj broni pal­nej

Wiktionary

Pusz­ka – ro­dzaj nie­wiel­kie­go me­ta­lo­we­go po­jem­ni­ka, czę­sto za­my­ka­ne­go. Zaz­wy­czaj pusz­ki mają kształt zbli­żo­ny do walca.

Pusz­ki sto­so­wa­ne są do prze­dłu­że­nia trwa­ło­ści pro­duk­tów żyw­no­ścio­wych (tzw. kon­ser­wy), co jest moż­li­we dzię­ki her­me­tycz­no­ści pusz­ki. W pusz­kach są też sprze­da­wa­ne na­po­je (np. piwo) – do naj­czę­ściej spo­ty­ka­nych pu­szek z na­po­ja­mi na­le­żą te o po­jem­no­ści 0,33 i 0,5 litra.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Eu­ge­nia ku­pi­ła dwie pusz­ki karmy dla kotów.

 (1.6) Mamo, kup mi pusz­kę be­zal­ko­ho­lo­wą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpuʃka, AS: puška

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1-6)

 rzecz. puszkarka ż., puszkownica ż., puszkowanie n., zapuszkowanie n.

:: zdrobn. puszeczka ż.

:: zgrub. pucha ż.

 czas. puszkować ndk., zapuszkować dk.

 przym. puszkowy

 (1.7)

 rzecz. puszkarz m., puszkarstwo n.

 przym. puszkarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) konserwa (puszka z żywnością); reg. śl. biksa

 (1.3) cyborium

 (1.5) więzienie, pot. ciupa, pot. kić

 (1.6) piana, browar

Wiktionary


puszkarnia

warsz­tat pracy pusz­ka­rza (lud­wi­sa­rza, rze­mieśl­ni­ka trud­nią­ce­go się od­le­wa­niem i obrób­ką przed­mio­tów z brązu, spiżu, mie­dzi i mo­sią­dzu); lud­wi­sar­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) skład broni, pro­chow­nia

Wiktionary

Pusz­kar­nia ( Pūčkoriai) – mi­kro­re­jon Wilna, w dziel­ni­cy Nowa Wi­lej­ka, w okrę­gu wi­leń­skim, na Lit­wie, nad Wi­lej­ką.

Wikipedia


puszkarski

zwią­za­ny w jakiś spo­sób z pusz­kar­stwem (lud­wi­sar­stwem, od­le­wa­niem i obrób­ką przed­mio­tów z brązu, spiżu, mie­dzi i mo­sią­dzu) lub z pusz­ka­rzem; lud­wi­sar­ski


SJP.pl


puszkarstwo

rze­mio­sło ar­ty­stycz­ne, od­le­wa­nie i obrób­ka przed­mio­tów z brązu, spiżu, mie­dzi i mo­sią­dzu; lud­wi­sar­stwo


SJP.pl

Pusz­karz – okre­śle­nie za­wo­du funk­cjo­nu­ją­ce w XV-XVII wieku w Pol­sce. Zawód za­nikł w XIX wieku. W daw­nej Rze­czy­po­spo­li­tej pusz­ka­rzem na­zy­wa­no rze­mieśl­ni­ka wy­ra­bia­ją­ce­go broń palną, w szcze­gól­no­ści ar­ma­ty i dzia­ła ze spiżu. Nazwa rze­mio­sła po­cho­dzi od pusz­ki, czyli ogól­ne­go okre­śle­nia broni pal­nej uży­wa­ne­go w Pol­sce w XV oraz na po­cząt­ku XVI wieku.

Wikipedia


puszkarz

rze­mieśl­nik trud­nią­cy się pusz­kar­stwem (lud­wi­sar­stwem, od­le­wa­niem i obrób­ką przed­mio­tów z brązu, spiżu, mie­dzi i mo­sią­dzu); lud­wi­sarz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. rzem. rze­mieśl­nik wy­ra­bia­ją­cy broń palną, w szcze­gól­no­ści ar­ma­ty i dzia­ła ze spiżu

 (1.2) daw. wojsk. art­le­rzy­sta

 (1.3) pot. osoba zbie­ra­ją­ca pusz­ki alu­mi­nio­we, zwy­kle w celu ich sprze­da­ży

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Niek­tó­rzy pusz­ka­rze trak­tu­ją swoje zbie­ract­wo jako do­da­tek do skrom­ne­go za­sił­ku.

 (1.3) Pusz­karz to taki fre­e­lan­cer – sam de­cy­du­je kiedy i gdzie pra­cu­je.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. puszkowanie n., puszka ż., puszkarstwo n.

Wiktionary


puszkin

naz­wi­sko, m.in.: Alek­san­der Pusz­kin, poeta, dra­ma­turg i pro­za­ik ro­syj­ski


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w Rosji, ad­mi­ni­stra­cyj­nie część Sankt Pe­ters­bur­ga;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alek­sandr Pusz­kin (1799–1837) – ro­syj­ski pi­sarz
  • Alek­siej Musin-Pusz­kin (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • Aleś Pusz­kin (1965–2023) – bia­ło­ru­ski ma­larz, per­for­mer
  • Gie­or­gij Pusz­kin (1909–1963) − ra­dziec­ki po­li­tyk
  • Jefim Pusz­kin (1899–1944) − ra­dziec­ki woj­sko­wy
  • Apoł­łos Musin-Pusz­kin (1760–1805) − ro­syj­ski uczo­ny
  • Mi­chał Mar­sza­lik (ur. 1976), pseud. Pusz­kin – autor gier fa­bu­lar­nych
  • Pusz­kin – mia­sto w Rosji, na te­re­nie któ­re­go znaj­du­je się Car­skie Sioło

Wikipedia

Powiązane:

 przym. puszkiński, puszkinowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. Carskie Sioło

Wiktionary


puszkinia

pusz­ki­nia ce­bu­li­co­wa­ta - ro­śli­na z ro­dzi­ny szpa­ra­go­wa­tych


SJP.pl

Pusz­ki­nia ("Pusch­ki­nia" Adams) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny szpa­ra­go­wa­tych. W za­leż­no­ści od uję­cia sy­ste­ma­tycz­ne­go wy­róż­nia się tu jeden (pusz­ki­nia ce­bu­li­co­wa­ta – za­ra­zem ga­tu­nek ty­po­wy) lub dwa ga­tun­ki. Wy­stę­pu­ją one dziko w re­jo­nie Ka­u­ka­zu.

Wikipedia


puszkinowski

1. wła­ści­wy twór­czo­ści Alek­san­dra Sier­gie­je­wi­cza Pusz­ki­na (ro­syj­skie­go poety ro­man­tycz­ne­go);
2. → Pusz­kin (mia­sto w Fe­de­ra­cji Ro­syj­skiej)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) liter. do­ty­czą­cy życia i twór­czo­ści Alek­san­dra Pusz­ki­na, cha­rak­te­ry­stycz­ny, ty­po­wy dla Pusz­ki­na lub jego twór­czo­ści, taki jak u Pusz­ki­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mło­dzież przy­go­to­wy­wa­ła uro­czy­sto­ści o te­ma­ty­ce sta­li­now­skiej, le­ni­now­skiej i pusz­ki­now­skiej.

 (1.1) Je­dy­ny w Pol­sce mię­dzy­na­ro­do­wy Kon­kurs Pusz­ki­now­ski odbył się w auli II Li­ce­um Ogól­noksz­tał­cą­ce­go imie­nia Ta­de­u­sza Ko­ściusz­ki w Ka­li­szu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Puszkin m.

 przym. Puszkinowski

Wiktionary


puszkiński

→ Pusz­kin (mia­sto w Rosji)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Pusz­ki­nem, do­ty­czą­cy Pusz­ki­na (mia­sta)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Puszkin mrz.

Wiktionary


puszkomat

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) urzą­dze­nie za­pro­jek­to­wa­ne do przyj­mo­wa­nia pu­szek

Wiktionary


puszkowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pusz­ko­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pucha ż., zapuszkowanie n., puszka ż., puszeczka ż., puszkownica ż., puszkarka ż., puszkarz m.

 czas. puszkować ndk., zapuszkować dk.

 przym. puszkowy, puszkarski

Wiktionary


puszkowaty

wal­co­wa­ty, o kształ­cie zbli­żo­nym do pusz­ki (np. pusz­ko­wa­ta za­rod­nia) lub przy­po­mi­na­ją­cy pod ja­kimś innym wzglę­dem pusz­kę (np. pusz­ko­wa­ta honda)


SJP.pl


puszkować

umie­szczać pew­nie por­cje ja­kie­goś pro­duk­tu w pusz­kach, naj­czę­ściej ta­śmo­wo i w spe­cjal­nie do tego przy­go­to­wa­nym po­mie­szcze­niu


SJP.pl


puszkownia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miej­sce, w któ­rym pusz­ki są na­peł­nia­ne pły­nem

Wiktionary


puszkowy

→ pusz­ka


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy pusz­ki

Wiktionary

Patrz:

puszka

Powiązane:

 rzecz. puszkowanie n., puszeczka ż., pucha ż.

Wiktionary


puszta

roz­le­gły, bez­le­śny step na Ni­zi­nie Wę­gier­skiej, obec­nie za­cho­wa­ny na nie­wiel­kich ob­sza­rach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geogr. step na Wiel­kiej Ni­zi­nie Wę­gier­skiej;

Wiktionary

Pusz­ta (węg. "pusz­ta", wym. []) – bez­le­śna for­ma­cja ro­ślin­na ty­po­wa dla Wiel­kiej Ni­zi­ny Wę­gier­skiej, głów­nie do­li­ny Cisy. Daw­niej do­mi­no­wa­ła w tym ob­sza­rze ro­ślin­ność ste­po­wa na czar­no­zie­mach, jed­nak w jej miej­sce wpro­wa­dzo­no upra­wy po­lo­we. W efek­cie stepy spot­kać można obec­nie tylko w ob­sza­rach chro­nio­nych i na nie­wiel­kich skraw­kach wśród pól, poza tym po­zo­sta­ło­ści ro­ślin­no­ści na­tu­ral­nej i pół­na­tu­ral­nej za­cho­wa­ły się na gle­bach za­so­lo­nych i pia­szczy­stych.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpuʃta, AS: pušta

Wiktionary


pusztu

język in­do­e­u­ro­pej­ski z grupy ję­zy­ków irań­skich, uży­wa­ny w Af­ga­ni­sta­nie i Pa­ki­sta­nie, za­pi­sy­wa­ny w al­fa­be­cie arab­skim z do­dat­ko­wy­mi zna­ka­mi; pasz­to, pasz­tu, język af­gań­ski


SJP.pl


pusztuński

od­no­szą­cy się do Pusz­tu­nów (jed­nej z naj­licz­niej­szych grup na­ro­do­wo­ścio­wych Pa­ki­sta­nu i Af­ga­ni­sta­nu), zwią­za­ny z Pusz­tu­na­mi


SJP.pl


puszysta

żar­to­bli­wie: ko­bie­ta ma­ją­ca nad­wa­gę, otyła; gru­ba­ska, otyła, gruba, ba­rył­ka


SJP.pl


puszystoogonowy

olin­go pu­szy­sto­o­go­no­wy - ga­tu­nek dra­pież­ne­go ssaka z ro­dzi­ny szo­po­wa­tych, o spła­szczo­nej gło­wie i krót­kich uszach


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) taki, który ma pu­szy­sty ogon

Wiktionary


puszystość

1. ogół wła­ści­wo­ści puchu lub cze­goś po­dob­ne­go do puchu, naj­czę­ściej: lek­kość, mięk­kość;
2. po­tocz­nie, żar­to­bli­wie: oty­łość, znacz­na tusza


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co pu­szy­ste, mięk­kie jak puch

 (1.2) cecha tych, któ­rzy są pu­szy­ści

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. puch m., Puszek mzw.

 czas. puszyć ndk.

 przym. puszysty, puchowy

Wiktionary


puszystszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: pu­szy­sty


SJP.pl


puszysty

1. po­kry­ty pu­chem lub po­dob­ny do puchu, przy­po­mi­na­ją­cy puch (np. pu­szy­ste włosy), a także: mięk­ki, lekki (np. pu­szy­sta wy­kła­dzi­na, pu­szy­ste cia­sto);
2. po­tocz­nie, żar­to­bli­wie: otyły, ma­ją­cy znacz­ną tuszę


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) o mięk­kim i gę­stym owło­sie­niu, fu­trze lub sier­ści

 (1.2) mięk­ki, lekki, de­li­kat­ny

 (1.3) bujny, ob­fi­ty

 (1.4) mięk­ki i wy­ro­śnię­ty

 (1.5) eufem. z oty­ło­ścią

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Wie­czor­ny po­wiew od morza jest chłod­ny, świa­tło jest mięk­kie i pu­szy­ste, spo­koj­ne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Puszek mzw., puszystość ż., puch mrz.

 przysł. puszyście, puszysto

 przym. puchowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.5) tęgi, korpulentny, otyły

Wiktionary


puszyć

1. pu­szyć (się): stro­szyć (się), czy­nić (się) pu­szy­stym;
2. pu­szyć się: być dum­nym z cze­goś, wy­wyż­szać się, wy­no­sić się nad in­nych, pysz­nić się


SJP.pl


puszyński

naz­wi­sko


SJP.pl


puszyściej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ków: pu­szy­sto, pu­szy­ście


SJP.pl


puta

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|War­mia, Ma­zu­ry. in­dycz­ka

Wiktionary


putać

daw­niej: trwo­nić, sza­stać pie­niędz­mi


SJP.pl


putek

naz­wi­sko


SJP.pl


puter

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. indyk

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk pulak, pulok, pultak, pultok, pulpul

Wiktionary


puteria

ro­śli­na z ro­dzi­ny są­czyń­co­wa­tych, po­cho­dzą­ca ze stre­fy mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej


SJP.pl


putin

naz­wi­sko


SJP.pl


putinflacja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) publ. in­fla­cja spo­wo­do­wa­na wojną ro­syj­sko-ukra­iń­ską

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rząd stoi na po­ste­run­ku i przy­go­to­wał roz­wią­za­nia, które niosą ulgę w cza­sie pu­tin­fla­cji – po­wie­dział pre­mier w na­gra­niu opu­bli­ko­wa­nym w me­diach spo­łecz­no­ścio­wych

Wiktionary


putinista

zwo­len­nik rzą­dów i po­li­ty­ki Wła­di­mi­ra Pu­ti­na


SJP.pl


putinistka

zwo­len­nicz­ka rzą­dów i po­li­ty­ki Wła­di­mi­ra Pu­ti­na


SJP.pl


putinizacja

dą­że­nie do ogra­ni­cze­nia swo­bód oby­wa­tel­skich w pań­stwach de­mo­kra­tycz­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) publ. polit. zmia­ny po­li­tycz­ne przy­no­szą­ce au­to­ry­tar­ną wła­dzę i ogra­ni­cze­nia swo­bód oby­wa­tel­skich w pań­stwach de­mo­kra­tycz­nych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. putinowiec mos., putinizm mrz.

 przym. putinowski, proputinowski, antyputinowski

Wiktionary


putinizm

ustrój spo­łecz­ny, eko­no­micz­ny i po­li­tycz­ny Rosji za rzą­dów Wła­di­mi­ra Pu­ti­na


SJP.pl

Pu­ti­nizm – ustrój spo­łecz­ny, eko­no­micz­ny i po­li­tycz­ny Rosji doby rzą­dów Wła­di­mi­ra Pu­ti­na, o sil­nym sku­pie­niu wła­dzy po­li­tycz­nej i za­rzą­dza­nia fi­nan­sa­mi w rę­kach tzw. „si­ło­wi­ków”, czyli by­łych i obec­nych funk­cjo­na­riu­szy służb mun­du­ro­wych i spe­cjal­nych, głów­nie Fe­de­ral­nej Służ­by Bez­pie­czeń­stwa, Sił Zbroj­nych, Mi­ni­ster­stwa Spraw Wew­nętrz­nych oraz Fe­de­ral­nej Służ­by Wojsk Gwar­dii Na­ro­do­wej.

Wikipedia


putinowski

taki jak u Wła­di­mi­ra Pu­ti­na, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla Wła­di­mi­ra Pu­ti­na


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) polit. do­ty­czą­cy rzą­dów i po­li­ty­ki Wła­di­mi­ra Pu­ti­na

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) polit. cha­rak­te­ry­stycz­ny dla rzą­dów i po­li­ty­ki Wła­di­mi­ra Pu­ti­na

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. putinowiec m., putinizacja ż., putinizm m.

 przym. proputinowski, antyputinowski

Wiktionary


putinowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Pu­ti­na lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


putkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


putkowski

naz­wi­sko


SJP.pl


putney

Put­ney – dziel­ni­ca Lon­dy­nu, w Wiel­ki Lon­dyn, le­żą­ca w gmi­nie Wands­worth. Put­ney jest wspom­nia­na w Do­mes­day Book (1086) jako "Pu­te­lei".

Na te­re­nie dziel­ni­cy znaj­du­je się punkt star­to­wy Wy­ści­gu Óse­mek Oks­ford-Cam­brid­ge.

Wikipedia


putnia

1. na­czy­nie bed­nar­skie do prze­no­sze­nia pły­nów na ple­cach przy po­mo­cy sze­lek
2. skrzy­nia wy­peł­nio­na ka­mie­nia­mi i prze­wie­szo­na przez blok na sznu­rze, jako prze­ciw­wa­ga do ot­wie­ra­nia wrót za­my­ka­ją­cych szyby gór­ni­cze


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ogrod. po­jem­nik wy­ko­rzy­sty­wa­ny przy zbio­rze owo­ców

 (1.2) wojsk. jeźdz. skó­rza­ne wia­dro do po­je­nia koni ka­wa­le­ryj­skich

 (1.3) gwara. roln. drew­nia­ne wia­dro, ceber, na­czy­nie bed­nar­skie do prze­no­sze­nia pły­nów przy po­mo­cy no­si­dła zwa­ne­go ko­ro­my­słem lub szel­ka­mi

 (1.4) górn. prze­ciw­wa­ga w po­sta­ci skrzy­ni wy­peł­nio­nej ka­mie­nia­mi do za­my­ka­nia wrót szybu gór­ni­cze­go

 (1.5) lwów. wia­dro

 (1.6) gwara. drew­nia­na skrzy­nia do no­sze­nia na ple­cy­e­cach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wi­no­gro­na wkła­da­ła do putni, którą no­si­ła na ple­cy­e­cach.

 (1.3) Antek bie­gał tam i z po­wro­tem, przy­no­sząc w putni wodę dla owiec.

 (1.6) Hand­la­rze przy­no­si­li na targ put­nie wy­peł­nio­ne wszel­kim że­la­stwem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. putniarstwo n., putniorz mos.

Wiktionary


putny

bojar putny - w daw­nej Lit­wie: nie­za­moż­ny bojar bę­dą­cy na usłu­gach moż­nych panów, peł­nią­cy u nich funk­cję po­bor­cy po­dat­ko­we­go lub gońca


SJP.pl


puton

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) gw-pl|War­mia. indyk

Wiktionary


putonghua

stan­dar­do­wy język man­da­ryń­ski


SJP.pl


putosz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gwara. ży­wiec­ka rdzen­ny Żyw­cza­nin z dzia­da, pra­dzia­da , czło­nek pa­try­cja­tu miej­skie­go Żywca

Wiktionary


putra

naz­wi­sko, np. Krzysz­tof Putra (1957-2010), pol­ski po­li­tyk


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ale­xan­dra Putra – pol­ska pły­wacz­ka
  • Krzysz­tof Putra – pol­ski po­li­tyk
  • To­masz Putra – pol­ski rug­by­sta, tre­ner
  • Putra – król Ma­lez­ji

Wikipedia


putrajaya

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Ma­lez­ji;

Wiktionary

Pu­tra­ja­ya – mia­sto w Ma­lez­ji, nowe cen­trum ad­mi­ni­stra­cyj­ne tego kraju, po­ło­żo­ne na ob­sza­rze tzw. Su­per­ko­ry­ta­rza Mul­ti­me­dial­ne­go (Mul­ti­me­dia Super Cor­ri­dor lub MSC). Jest ono trze­cim, obok Kuala Lum­pur i La­bu­an, te­ry­to­rium fe­de­ral­nym Ma­lez­ji. Obec­nie mia­sto liczy około 68 tys. miesz­kań­ców (2010).

Wikipedia


putrescyna

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny od­po­wia­da­ją­cy za nie­przy­jem­ny za­pach roz­kła­da­ją­cej się ma­te­rii or­ga­nicz­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) chem. or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny na­le­żą­cy do grupy amin bio­gen­nych, od­po­wia­da za odra­ża­ją­cy za­pach roz­kła­da­ją­cej się ma­te­rii or­ga­nicz­nej i nieś­wie­ży od­dech, wcho­dzi w skład sper­my;

Wiktionary

Pu­tre­scy­na, bu­ta­no-1,4-dia­mi­na – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, amina bio­gen­na z grupy pto­ma­in.

Pu­tre­scy­na i ka­da­we­ry­na zo­sta­ły po raz pier­wszy opi­sa­ne przez le­ka­rza Lud­wi­ga Brie­ge­ra w Ber­li­nie w 1885 roku. Wy­stę­pu­je w bar­dzo ma­łych ilo­ściach w moczu i śli­nie, w któ­rej naj­wyż­sze stę­że­nie osią­ga zaraz po prze­bu­dze­niu[].

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Naj­wyż­sze stę­że­nie pu­tre­scy­ny u czło­wie­ka wy­stę­pu­je w śli­nie po prze­bu­dze­niu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌputrɛˈst͡sɨ̃na, AS: putrescỹna

Wiktionary


putt

[czy­taj: pat] w spor­cie: od­bi­cie piłki po ziemi


SJP.pl


puttanesca

[czy­taj: put­ta­ne­ska] ma­ka­ron w sosie po­mi­do­ro­wym przy­pra­wia­nym na ostro, po­da­wa­ny z pa­pry­ką, an­cho­is (kon­ser­wą z so­lo­nych sar­de­li) i ka­pa­ra­mi


SJP.pl


putter

[czy­taj: puter] ro­dzaj kija gol­fo­we­go


SJP.pl


puttkamer

naz­wi­sko


SJP.pl


putto

naga, us­krzyd­lo­na po­stać dziec­ka, ele­ment de­ko­ra­cyj­ny w sztu­ce re­ne­san­su i ba­ro­ku; amo­rek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki lub męski

 (1.1) iko­nogr. motyw de­ko­ra­cyj­ny w sztu­ce przed­sta­wia­ją­cy małe nagie dziec­ko (naj­czę­ściej chłop­ca);

Wiktionary

Putta

Putto – motyw de­ko­ra­cyj­ny przed­sta­wia­ją­cy ma­łe­go na­gie­go chłop­ca. W okre­sie re­ne­san­su i ba­ro­ku – rzeź­ba przed­sta­wia­ją­ca us­krzyd­lo­ną po­stać anio­ła, na­wią­zu­ją­ca do an­tycz­ne­go bó­stwa – Erosa. Okre­śle­nie sto­so­wa­ne także do po­sta­ci anioł­ków sto­so­wa­nych w de­ko­ra­cjach ko­ściel­nych w okre­sie ba­ro­ku i ro­ko­ka.

Wikipedia


putumayo

[czy­taj: pu­tu­ma­jo]
1. rzeka w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej, lewy do­pływ Ama­zon­ki;
2. de­par­ta­ment Ko­lum­bii;
3. kan­ton w Ek­wa­do­rze


SJP.pl

Pu­tu­ma­yo ( Río Pu­y­u­ma­yo, w Bra­zy­lii na­zy­wa­na "Içá") – rzeka w pół­noc­no-za­chod­niej Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej, lewy do­pływ Ama­zon­ki. Po­sia­da źró­dła w pół­noc­no-wschod­niej Ko­lum­bii (Kor­dy­lie­ra Środ­ko­wa) w je­zio­rze La­gu­na de La Cocha. Pły­nie, two­rząc gra­ni­cę mię­dzy Ko­lum­bią a Ek­wa­do­rem i Peru, potem prze­pły­wa przez Ko­lum­bię i Bra­zy­lię (Ni­zi­na Ama­zon­ki). Pu­tu­ma­yo jest że­glow­na w dol­nym biegu na dłu­go­ści 1350 km.

Wikipedia


putyfar

po­stać bi­blij­na


SJP.pl


putysław

imię mę­skie


SJP.pl


puwg

skró­to­wiec

 (1.1) = Pań­stwo­wy Układ Współ­rzęd­nych Ge­o­de­zyj­nych

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɛ‿u‿vu‿ˈɟɛ, AS: pe‿u‿vu‿ǵe

Wiktionary


puzanek

śledź ka­spij­ski


SJP.pl


puzdereczko

pu­zder­ko, małe puz­dro (bo­ga­to zdo­bio­ne pudło z licz­ny­mi prze­gród­ka­mi do prze­cho­wy­wa­nia sztuć­ców, bu­te­lek lub przy­bo­rów to­a­le­to­wych)


SJP.pl


puzderko

małe puz­dro (bo­ga­to zdo­bio­ne pudło z licz­ny­mi prze­gród­ka­mi do prze­cho­wy­wa­nia sztuć­ców, bu­te­lek lub przy­bo­rów to­a­le­to­wych)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zdrobn. od: puz­dro

 (1.2) małe puz­dro

Wiktionary

Wymowa:

IPA: puzˈdɛrkɔ, AS: puzderko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. puzdro n.

Wiktionary


puzdro

bo­ga­to zdo­bio­ne pudło z licz­ny­mi prze­gród­ka­mi do prze­cho­wy­wa­nia sztuć­ców, bu­te­lek lub przy­bo­rów to­a­le­to­wych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pudło z prze­gro­da­mi do prze­cho­wy­wa­nia przed­mio­tów, czę­sto ozdob­ne

 (1.2) gwara. ka­ga­niec dla krowy

 (1.3) zo­o­techn. na­ple­tek niek­tó­rych ga­tun­ków ssa­ków do­mo­wych, np. koni

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Matka cias­no uty­ka­ła sia­nem w puz­drach garn­ki z kon­fi­tu­ra­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. puzderko n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szkatułka, skrzynka, pudło, futerał, puzderko

Wiktionary


puzdrowiec

Puz­dro­wiec – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie żniń­skim, w gmi­nie Ja­no­wiec Wiel­ko­pol­ski.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa byd­go­skie­go. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go (III 2011 r.) li­czy­ła 43 miesz­kań­ców. Jest najm­niej­szą miej­sco­wo­ścią gminy Ja­no­wiec Wiel­ko­pol­ski.

Wikipedia


puzdrowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Puz­drow­ski Młyn – osada ka­szub­ska w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie kar­tu­skim, w gmi­nie Sie­ra­ko­wi­ce
  • Ed­mund Puz­drow­ski (1942-), poeta, pro­za­ik
  • Jan Puz­drow­ski (1877-1935), le­karz, dzia­łacz so­ko­li

Wikipedia


puzio

naz­wi­sko


SJP.pl


puznówka

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Puz­nów­ka – wieś so­łec­ka po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie gar­wo­liń­skim, w gmi­nie Pi­la­wa.

Wier­ni Ko­ścio­ła rzym­sko­ka­to­lic­kie­go na­le­żą do pa­ra­fii św. Jó­ze­fa w Trąb­kach. Od grud­nia 2005 w miej­sco­wo­ści funk­cjo­nu­je ka­pli­ca.

Wikipedia


puzon

in­stru­ment mu­zycz­ny; trom­bon


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) muz. in­stru­ment dęty bla­sza­ny, w któ­rym wy­so­kość dźwię­ku re­gu­lu­je się te­le­sko­po­wym su­wa­kiem;

Wiktionary

Puzon ( trom­bo­ne, skrót: "tbn". lub "trbn".) – in­stru­ment dęty bla­sza­ny z grupy ae­ro­fo­nów ust­ni­ko­wych lub ję­zy­ko­wy głos or­ga­no­wy (naj­czę­ściej szes­na­sto­sto­po­wy) umie­szcza­ny w sek­cji pu­zo­nu, o sil­nie ko­rzen­nej bar­wie i śred­nim brzmie­niu. Do grupy ae­ro­fo­nów ust­ni­ko­wych na­le­żą także: róg (wal­tor­nia), trąb­ka, tuba i wiele in­nych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dzia­dzio Pawła grał na pu­zo­nie w or­kie­strze gór­ni­czej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. puzonista mos., puzonistka ż.

 przym. puzonowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. trombon

Wiktionary


puzonista

muzyk gra­ją­cy na pu­zo­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) muzyk, który gra na pu­zo­nie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpuzɔ̃ˈɲista, AS: puzõńista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. puzon m.

:: fż. puzonistka ż.

Wiktionary


puzonistka

→ pu­zo­ni­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. ko­bie­ta, która gra na pu­zo­nie

Wiktionary

Patrz:

puzonista

Powiązane:

 rzecz. puzon m.

:: fm. puzonista m.

 przym. puzonowy

Wiktionary


puzonowy

→ puzon


SJP.pl

Patrz:

puzon

puzyna

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pu­zy­na – pol­ski herb ksią­żę­cy
  • Da­niel Fry­dry­cho­wicz Pu­zy­na – pol­ski urzęd­nik, poseł na Sejm
  • Jad­wi­ga Pu­zy­ni­na – pol­ska ję­zy­koz­naw­czy­ni i ba­dacz­ka li­te­ra­tu­ry
  • Jan Pu­zy­na – bi­skup kra­kow­ski i kar­dy­nał
  • Kon­stan­ty Pu­zy­na – pol­ski te­a­tro­log, edy­tor, ese­i­sta, pu­bli­cy­sta, poeta
  • Józef Pu­zy­na – ka­to­lic­ki du­chow­ny
  • Józef Pu­zy­na – pol­ski ofi­cer i zie­mia­nin
  • Józef Pu­zy­na – pol­ski ma­te­ma­tyk
  • Józef Pu­zy­na – pol­ski pi­sarz i hi­sto­ryk
  • Wło­dzi­mierz Pu­zy­na – pol­ski fizyk, na­u­czy­ciel aka­de­mic­ki, poseł na Sejm RP
  • Woj­ciech Pu­zy­na – pol­ski le­karz
  • Pu­zy­no­wie herbu Ogi­niec

Wikipedia


puzynina

1. Ga­brie­la Pu­zy­ni­na - księż­na, pa­mięt­ni­kar­ka, po­et­ka;
2. Jad­wi­ga Pu­zy­ni­na - ję­zy­koz­naw­czy­ni, po­lo­nist­ka


SJP.pl


puzyrnik

krzew zi­mo­zie­lo­ny; prusz­nik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) daw. ogrod. dawna nazwa prusz­ni­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pu­zyr­nik, w dwóch ga­tun­kach za­sa­dzo­ny w ogro­dzie, ani razu nie ucier­piał i co­rocz­nie wy­da­je kwia­ty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: puˈzɨrʲɲik, AS: puzyrʹńik

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) prusznik

Wiktionary


puzzel

[czy­taj: puzel albo pucel] ele­ment ukła­dan­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ele­ment ukła­dan­ki obraz­ko­wej wy­cię­ty we­dług okre­ślo­ne­go wzoru

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. puzzle nmos.

Wiktionary


puzzelek

[czy­taj: pu­ze­lek] zdrob­nie­nie od: puz­zel


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: puz­zel

Wiktionary


puzzle

[czy­taj: puzle albo pucle] wie­lo­e­le­men­to­wa ukła­dan­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) ukła­dan­ka skła­da­ją­ca się z ele­men­tów o cha­rak­te­ry­stycz­nym kształ­cie, które na­le­ży do­pa­so­wać, aby pow­stał obra­zek;

Wiktionary

Puzz­le – forma roz­ryw­ki po­le­ga­ją­ca na skła­da­niu du­że­go obraz­ka z ma­łych frag­men­tów o cha­rak­te­ry­stycz­nych kształ­tach.

Naj­czę­ściej skła­da­ją się z 500, 1000, 1500 i 2000 ele­men­tów. Nieco rza­dziej spo­ty­ka­ne skła­da­ją się z trzech i wię­cej ty­się­cy ele­men­tów. W od­mia­nach dla dzie­ci spot­kać można bar­dzo wiele wa­rian­tów (od 2 ele­men­tów), z któ­rych pow­sta­ją obraz­ki o bar­dzo róż­nych roz­mia­rach.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Całą noc ukła­da­li­śmy puzz­le, które do­sta­li­śmy od taty.

 (1.1) Naj­więk­sze se­ryj­nie pro­du­ko­wa­ne puzz­le skła­da­ją się z 32 256 ele­men­tów (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpuzlɛ, AS: puzle

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. puzzel

Wiktionary


puzzlowy

→ puz­zel [czy­taj: puz­lo­wy albo puc­lo­wy]


SJP.pl


puzzolana

[czy­taj: pu­zo­la­na lub pu­co­la­na] wul­ka­nicz­ny po­piół, za­wie­ra­ją­cy w swoim skła­dzie ak­tyw­ną krze­mion­kę, zdol­ny do wią­za­nia wapna; pu­co­la­na


SJP.pl


puła

naz­wi­sko


SJP.pl


pułaczów

Pu­ła­czów – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie kie­lec­kim, w gmi­nie Raków. Ma sta­tus so­łect­wa

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa kie­lec­kie­go.

Dawne czę­ści wsi – obiek­ty fiz­jo­gra­ficz­ne.

Wikipedia


pułap

1. mak­sy­mal­na wy­so­kość, osią­ga­na przez sa­mo­lot;
2. sufit (strop) zbu­do­wa­ny z drew­na;
3. naj­wyż­szy po­ziom lub sto­pień cze­goś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) książk. naj­wyż­szy po­ziom cze­goś, górna gra­ni­ca

 (1.2) me­te­o­rol. wy­so­kość pod­sta­wy chmur nad zie­mią

 (1.3) lotn. mak­sy­mal­na wy­so­kość, na jaką może wzbić się okre­ślo­ny sta­tek po­wietrz­ny;

 (1.4) bank. ogól­na kwota akre­dy­ty­wy od­na­wial­nej (re­wol­win­go­wej), z któ­rej co jakiś czas na­stę­pu­je wy­pła­ta czę­ści środ­ków (na­wiąz­ki)

 (1.5) bud. pod­kład z desek przy­bi­tych do belek stro­po­wych w drew­nia­nych stro­pach;

 (1.6) przest. drew­nia­ny strop lub sufit

Wiktionary

Zo­bacz też: Pułap (bu­dow­nict­wo).

Pułap – mak­sy­mal­na wy­so­kość, jaką jest w sta­nie osią­gnąć sta­tek po­wietrz­ny.

Po­tocz­ne okre­śle­nie "pułap lotu", jako sy­no­nim wy­so­ko­ści lotu, czyli wy­so­ko­ści na ja­kiej znaj­du­je się sta­tek po­wietrz­ny, jest nie­po­praw­ne.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpuwap, AS: puu̯ap

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pułapowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.4) plafon

 (1.5) podsufitka

Wiktionary


pułapka

po­trzask, urzą­dze­nie słu­żą­ce do chwy­ta­nia dra­pież­ni­ków, naj­czę­ściej uży­wa­ne przez my­śli­wych, a także: za­sadz­ka, pod­stęp


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) za­sadz­ka, pod­stęp

 (1.2) kło­pot­li­wa sy­tu­a­cja, z któ­rej trud­no wybr­nąć

 (1.3) urzą­dze­nie do chwy­ta­nia myszy, pta­ków, in­nych zwie­rząt

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pu­łap­ka – urzą­dze­nie słu­żą­ce do chwy­ta­nia, także za­sadz­ka, pod­stęp
    • Pu­łap­ka – przy­rząd do ła­pa­nia zwie­rząt, w tym pu­łap­ka na myszy, łapka
    • Pu­łap­ka – punkt wstrzy­ma­nia pro­ce­su wy­ko­ny­wa­ne­go pod kon­tro­lą de­bu­ge­ra
  • Pu­łap­ka (1958) – fran­cu­ski film kry­mi­nal­ny w re­ży­se­rii Jeana De­lan­noy
  • Pu­łap­ka (1970) – pol­ski film w re­ży­se­rii An­drze­ja Pio­trow­skie­go
  • Pu­łap­ka (1982) – dra­mat Ta­de­u­sza Ró­że­wi­cza
  • Pu­łap­ka (1983) – al­bań­ski film w re­ży­se­rii Sa­i­mi­ra Kum­ba­ro
  • Pu­łap­ka (1984) – ame­ry­kań­ski film w re­ży­se­rii Ri­char­da Pe­ar­ce'a
  • Pu­łap­ka (1998) – ju­go­sło­wiań­ski film w re­ży­se­rii Suada Ka­pi­cia
  • Pu­łap­ka (1997) – pol­ski film w re­ży­se­rii Adka Dra­biń­skie­go
  • Pu­łap­ka (2005) – ame­ry­kań­ski film w re­ży­se­rii Da­vi­da Slade'a
  • Pu­łap­ka (2007) – serb­ski film w re­ży­se­rii Srda­na Go­lu­bo­vi­cia

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­li­cja za­sta­wi­ła pu­łap­kę na szan­ta­ży­stów.

 (1.2) Czuję się jak w pu­łap­ce – cier­pię, ale nie po­tra­fię od niego odejść.

 (1.3) Usta­wi­łem pod scho­da­mi pu­łap­kę na myszy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: puˈwapka, AS: puu̯apka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. łapa

 przym. pułapkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) potrzask, matnia, sytuacja bez wyjścia

 (1.3) sidła

Wiktionary


pułapkowanie

me­to­da poz­wa­la­ją­ca na prze­strzen­ne uwię­zie­nie oraz prze­cho­wy­wa­nie od­dzie­lo­nych ato­mów w bar­dzo ni­skich tem­pe­ra­tu­rach


SJP.pl


pułapkowy

kwia­ty pu­łap­ko­we: kwia­ty niek­tó­rych ro­ślin mię­so­żer­nych, któ­rych bu­do­wa poz­wa­la na chwy­ta­ne i prze­trzy­my­wa­nie owa­dów wcho­dzą­cych do ich wnę­trza


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) bot. o kwia­tach i li­ściach niek­tó­rych ro­ślin mię­so­żer­nych: unie­moż­li­wia­ją­cy wcho­dzą­cym do środ­ka owa­dom wy­do­sta­nie się; bę­dą­cy pu­łap­ką

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpuwapˈkɔvɨ, AS: puu̯apkovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pułapka

Wiktionary


pułapowy

od­no­szą­cy się do pu­ła­pu, naj­czę­ściej w zna­cze­niu po­kła­du z desek przy­mo­co­wa­ne­go pod bel­ka­mi drew­nia­ne­go stro­pu (np. deski pu­ła­po­we, ozdo­ba pu­ła­po­wa)


SJP.pl


pułaski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­to­ni Pu­ła­ski (1747-1813) kon­fe­de­rat bar­ski, poseł, mar­sza­łek-za­stęp­ca kon­fe­de­ra­cji tar­go­wic­kiej
  • Fran­ci­szek Jan Pu­ła­ski (1875-1956) hi­sto­ryk, hi­sto­ryk li­te­ra­tu­ry, po­li­tyk i dy­plo­ma­ta
  • Fran­ci­szek Pu­ła­ski (zm. 1769), syn Jana i Ju­sty­ny z Za­rem­bów, ko­mor­nik biel­ski, kon­fe­de­rat bar­ski, rot­mistrz prze­my­ski, zmarł w Lesku wsku­tek ran od­nie­sio­nych w bit­wie pod Ho­szo­wem
  • Fran­ci­szek Ksa­we­ry Pu­ła­ski (1743-1769) sta­ro­sta au­gu­stow­ski, kon­fe­de­rat bar­ski, syn Jó­ze­fa, brat Ka­zi­mie­rza i An­to­nie­go, po­le­gły w bit­wie pod Ło­ma­za­mi
  • Józef Pu­ła­ski (1704-1769) przy­wód­ca kon­fe­de­ra­cji bar­skiej, pa­le­strant, sta­ro­sta wa­rec­ki, poseł
  • Ka­zi­mierz Pu­ła­ski (1745-1779) do­wód­ca i mar­sza­łek w kon­fe­de­ra­cji bar­skiej, ge­ne­rał w woj­nie o nie­pod­le­głość Sta­nów Zjed­no­czo­nych
  • Ka­zi­mierz Alek­san­der Pu­ła­ski (1800-1838) ksiądz, pow­sta­niec li­sto­pa­do­wy, dzia­łacz To­wa­rzy­stwa Pa­trio­tycz­ne­go i To­wa­rzy­stwa De­mo­kra­tycz­ne­go Pol­skie­go.
  • Ka­zi­mierz Fer­dy­nand Pu­ła­ski (1846-1926) zie­mia­nin, hi­sto­ryk, ge­ne­a­log.
  • Kat­he­ri­ne Pu­la­ski – po­stać z se­ria­lu Star Trek: Na­stęp­ne po­ko­le­nie
  • Pu­ła­scy – ro­dzi­na Pu­ła­skich
  • ORP „gen. K. Pu­ła­ski” – pol­ska fre­ga­ta ra­kie­to­wa
  • SS „Pu­ła­ski” – pol­ski sta­tek pa­sa­żer­ski

Wikipedia


puławianie

jedna z dwóch nie­for­mal­nych grup w Ko­mi­te­cie Cen­tral­nym PZPR, ut­wo­rzo­na na po­cząt­ku 1956 roku; frak­cja pu­ław­ska


SJP.pl

Pu­ła­wia­nie (rów­nież frak­cja pu­ław­ska) – jedna z nie­for­mal­nych frak­cji (opo­zy­cyj­na wobec „na­to­liń­czy­ków”), ry­wa­li­zu­ją­cych o wła­dzę w kie­row­nict­wie PZPR w 1956 r.

Nazwa po­cho­dzi od ze­spo­łu mo­der­ni­stycz­nych ka­mie­nic przy ul. Pu­ław­skiej 24 i 26 w War­sza­wie, które przetr­wa­ły II wojnę świa­to­wą, za­sied­lo­nych po woj­nie głów­nie przez wy­so­kich funk­cjo­na­riu­szy par­tyj­nych, w któ­rych miesz­ka­li niek­tó­rzy ze zwo­len­ni­ków tej frak­cji.

Wikipedia


puławianin

czło­nek nie­for­mal­nej frak­cji ry­wa­li­zu­ją­cej o wła­dzę w PZPR, opo­wia­da­ją­cej się za zła­go­dze­niem dyk­ta­tu­ry w pań­stwie i zwięk­sze­niem za­kre­su swo­bód oby­wa­tel­skich


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Puław

 (1.2) hist. polit. czło­nek nie­for­mal­nej frak­cji ry­wa­li­zu­ją­cej o wła­dzę w PZPR opo­wia­da­ją­cej się za zła­go­dze­niem dyk­ta­tu­ry w pań­stwie i zwięk­sze­niem za­kre­su swo­bód oby­wa­tel­skich;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) So­bot­nia po­raż­ka z pu­ła­wia­na­mi boli tym bar­dziej, gdyż dla piotr­ko­wian było to pier­wsze spot­ka­nie przed włas­ną pu­blicz­no­ścią w tym se­zo­nie.

 (1.2) Pu­ła­wia­nie byli przy tym bar­dziej skłon­ni ob­cią­żać Mosk­wę od­po­wie­dzial­no­ścią za to, co się dzia­ło.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpuwaˈvʲjä̃ɲĩn, AS: puu̯avʹi ̯ä̃ńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Puławy nmos.

:: fż. puławianka ż.

 przym. puławski

Wiktionary


puławianka

człon­ki­ni nie­for­mal­nej frak­cji ry­wa­li­zu­ją­cej o wła­dzę w PZPR, opo­wia­da­ją­cej się za zła­go­dze­niem dyk­ta­tu­ry w pań­stwie i zwięk­sze­niem za­kre­su swo­bód oby­wa­tel­skich


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Puław

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpuwaˈvʲjãnka, AS: puu̯avʹi ̯ãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Puławy nmos.

:: fm. puławianin

 przym. puławski

Wiktionary


puławski

przy­miot­nik od: Pu­ła­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od Pu­ła­wy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: puˈwafsʲci, AS: puu̯afsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Puławszczyzna ż., Puławy, puławianin, puławianka

Wiktionary


puławszczyzna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) oko­li­ce Puław, zie­mia pu­ław­ska

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pu­ław­szczyz­na leży nad Wisłą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpuwafˈʃt͡ʃɨzna, AS: puu̯afščyzna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Puławy nmos., puławianin m., puławianka ż.

 przym. puławski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Puławskie

Wiktionary


puławy

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim;

Wiktionary

Pu­ła­wy – mia­sto w za­chod­niej czę­ści wo­je­wództ­wa lu­bel­skie­go w po­bli­żu gra­ni­cy wo­je­wództ­wa ma­zo­wiec­kie­go, sie­dzi­ba po­wia­tu pu­ław­skie­go i gminy wiej­skiej Pu­ła­wy, po­ło­żo­ne nad Wisłą, na skra­ju Ma­ło­pol­skie­go Prze­ło­mu Wisły, naj­więk­sze mia­sto wo­je­wództ­wa lu­bel­skie­go nie­bę­dą­ce mia­stem na pra­wach po­wia­tu, a także naj­więk­sze mia­sto nad­wi­ślań­skie mię­dzy Kra­ko­wem a War­sza­wą wzglę­dem licz­by lud­no­ści (2022).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pu­ła­wy są mia­stem po­wia­to­wym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: puˈwavɨ, AS: puu̯avy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Puławszczyzna ż., puławianka ż., puławianin m.

 przym. puławski

Wiktionary


pułk

woj­sko­wa jed­nost­ka or­ga­ni­za­cyj­na, część bry­ga­dy lub dy­wiz­ji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wojsk. duża jed­nost­ka woj­sko­wa więk­sza od ba­ta­lio­nu i mniej­sza od bry­ga­dy lub dy­wiz­ji;

Wiktionary

Pułk (prze­starz. i w in­nych ję­zy­kach „re­gi­ment”) – jed­nost­ka woj­sko­wa w róż­nych ro­dza­jach wojsk, peł­nią­ca funk­cje ad­mi­ni­stra­cyj­ne, szko­le­nio­we i lo­gi­stycz­ne (kwa­ter­mi­strzow­skie).

Pułk jest od­dzia­łem tak­tycz­nym zło­żo­nym z do­wództ­wa, szta­bu, kwa­ter­mi­strzo­stwa, kilku po­dod­dzia­łów (ba­ta­lio­nów, dy­wiz­jo­nów, kom­pa­nii, ba­te­rii, eskadr) okre­ślo­ne­go dla da­ne­go pułku ro­dza­ju wojsk oraz z po­dod­dzia­łów przez­na­czo­nych do za­bez­pie­cze­nia dzia­łań pułku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wszyst­kie pułki roz­poz­naw­cze zo­sta­ły spie­szo­ne i dzia­ła­ły jak pie­cho­ta.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pułkownik m., pułkownikowa ż., pułkownikostwo n., pułkownikówna ż.

 przym. pułkownikowski, pułkowy

 czas. pułkownikować, pułkowniczyć

Wiktionary


pułka

naz­wi­sko


SJP.pl


pułkowice

Puł­ko­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie kwi­dzyń­skim, w gmi­nie Ry­je­wo. Ma sta­tus so­łect­wa.

Wieś kró­lew­ska Poł­ko­wi­ce po­ło­żo­na była w II po­ło­wie XVI wieku w wo­je­wództ­wie mal­bor­skim. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa el­blą­skie­go.

Wikipedia


pułkowniczka

→ puł­kow­nik


SJP.pl

Patrz:

pułkownik

pułkowniczy

rzad­ko: na­le­żą­cy do puł­kow­ni­ka (np. dy­stynk­cje puł­kow­ni­cze, mun­dur puł­kow­ni­czy) lub w jakiś inny spo­sób zwią­za­ny z puł­kow­ni­kiem; puł­kow­ni­kow­ski


SJP.pl


pułkowniczyć

cza­sow­nik

 (1.1) rzad. być puł­kow­ni­kiem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pułk m., pułkownik m., pułkownikowa ż., pułkownikostwo n., pułkownikówna ż.

 przym. pułkownikowski, pułkowy

 czas. pułkownikować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pułkownikować

Wiktionary


pułkownik

1. naj­wyż­szy sto­pień star­sze­go ofi­ce­ra; ofi­cer w stop­niu puł­kow­ni­ka;
2. do­wód­ca pułku lub cho­rąg­wi jazdy w daw­nym woj­sku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) wojsk. wyż­szy sto­pień ofi­cer­ski niż­szy od ge­ne­ra­ła;

Wiktionary

Puł­kow­nik (płk) – sto­pień ofi­cer­ski. W Si­łach Zbroj­nych Rze­czy­po­spo­li­tej Pol­skiej jest to naj­wyż­szy sto­pień woj­sko­wy kor­pu­su ofi­ce­rów star­szych, na­to­miast w okre­sie mię­dzy­wo­jen­nym – kor­pu­su ofi­ce­rów szta­bo­wych. Niż­szym stop­niem jest pod­puł­kow­nik, a wyż­szym ge­ne­rał bry­ga­dy. W więk­szo­ści sił zbroj­nych po­wy­żej stop­nia puł­kow­ni­ka (ang. i co­lo­nel, niem. "Oberst", полковник) są stop­nie ge­ne­ral­skie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ci star­si ofi­ce­ro­wie, co najm­niej w ran­dze puł­kow­ni­ka, są klu­czo­wi w tej dzie­dzi­nie.

 (1.1) Ukry­ty za woj­sko­wym dżi­pem puł­kow­nik Mi­na­ni wy­cią­gnął z sa­mo­cho­du wiel­ki, ob­dra­pa­ny me­ga­fon i zwró­co­ny twa­rzą w stro­nę za­ro­śli, gar­dło­wym gło­sem wy­krzy­ki­wał roz­ka­zy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: puwˈkɔvʲɲik, AS: puu̯kovʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podpułkownik mos., pułk m., pułkownikowa ż., pułkownikostwo n., pułkownikówna ż.

 przym. pułkownikowski, pułkowy

 czas. pułkowniczyć, pułkownikować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) komandor

Wiktionary


pułkownikostwo

sto­pień, ranga puł­kow­ni­ka oraz sze­reg obo­wiąz­ków na­le­żą­cych do osoby ze stop­niem puł­kow­ni­ka


SJP.pl


pułkownikowa

prze­sta­rza­le: żona puł­kow­ni­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) żona puł­kow­ni­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy mogę panią pro­sić do tańca, pani puł­kow­ni­ko­wo?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pułk m., pułkownik m., pułkownikostwo n., pułkownikówna ż.

 przym. pułkownikowski, pułkowy

 czas. pułkowniczyć, pułkownikować

Wiktionary


pułkownikować

po­tocz­nie, żar­to­bli­wie: peł­nić obo­wiąz­ki puł­kow­ni­ka, szcze­gól­nie: do­wo­dzić puł­kiem, stać na czele ta­kiej jed­nost­ki or­ga­ni­za­cyj­nej


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) rzad. być puł­kow­ni­kiem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pułk m., pułkownik m., pułkownikowa ż., pułkownikostwo n., pułkownikówna ż.

 przym. pułkownikowski, pułkowy

 czas. pułkowniczyć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pułkowniczyć

Wiktionary


pułkownikowski

rzad­ko: na­le­żą­cy do puł­kow­ni­ka (np. dy­stynk­cje puł­kow­ni­kow­skie, mun­dur puł­kow­ni­kow­ski) lub w jakiś inny spo­sób zwią­za­ny z puł­kow­ni­kiem; puł­kow­ni­czy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z puł­kow­ni­ka­mi, do­ty­czą­cy puł­kow­ni­ków

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dmow­szczyz­na brnie, nie­ste­ty, w swych bur­dach an­ty­se­mic­kich, wzmac­nia­jąc puł­kow­ni­kow­ski rząd i ro­zbi­ja­jąc włas­ne or­ga­ni­za­cje.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pułkownikówna ż., pułkownik m., pułkownikowa ż., pułk m.

 przym. pułkowy

 czas. pułkowniczyć, pułkownikować

Wiktionary


pułkownikówna

daw­niej: córka puł­kow­ni­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) córka puł­kow­ni­ka

Wiktionary

Puł­kow­ni­ków­na. Hi­sto­ria praw­dzi­wa z cza­sów sa­skich – po­wieść hi­sto­rycz­no-oby­cza­jo­wa Jó­ze­fa Igna­ce­go Kra­szew­skie­go z 1880 roku.

Na­pi­sa­na w Dreź­nie i ukoń­czo­na we wrze­śniu 1880 roku. Po­dob­nie jak nieco póź­niej­szy "Ba­ra­ni Ko­żu­szek", autor de­dy­ko­wał ją rzeź­bia­rzo­wi Wik­to­ro­wi Ło­dzia-Brodz­kie­mu w po­dzię­ko­wa­niu „za dar ju­bi­le­u­szo­wy”, jakim było mar­mu­ro­we po­pier­sie pi­sa­rza ofia­ro­wa­ne w 1879.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na balu po­ja­wi­ła się też puł­kow­ni­ków­na.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pułk m., pułkownik m., pułkownikowa ż., pułkownikostwo n.

 przym. pułkownikowski, pułkowy

 czas. pułkownikować, pułkowniczyć

Wiktionary


pułkowski

naz­wi­sko


SJP.pl


pułkowy

→ pułk


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z puł­kiem, do­ty­czą­cy pułku

Wiktionary

Patrz:

pułk

Powiązane:

 rzecz. pułkownikówna ż., pułk m., pułkownik mos., pułkownikowa ż.

 czas. pułkowniczyć, pułkownikować

 przym. pułkownikowski

Wiktionary


pułtusk

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie puł­tu­skim;

Wiktionary

Puł­tusk – mia­sto w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie puł­tu­skim (sie­dzi­ba sta­ro­stwa), sie­dzi­ba władz gminy miej­sko-wiej­skiej Puł­tusk. Po­ło­żo­ne w pół­noc­nej czę­ści Ma­zo­wsza, na skra­ju Pu­szczy Bia­łej nad Nar­wią, w me­zo­re­gio­nie Do­li­na Dol­nej Narwi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Re­ne­san­so­wy zamek w Puł­tu­sku na­le­żał do bi­sku­pów płoc­kich.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pułtuszczanin mos., pułtuszczanka ż.

 przym. pułtuski

Wiktionary


pułtuski

przy­miot­nik od: Puł­tusk


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Puł­tu­skiem, do­ty­czą­cy Puł­tu­ska

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W od­po­wie­dzi otrzy­ma­li do dy­spo­zy­cji sa­mo­chód z kie­row­cą, do­ta­cję w wy­so­ko­ści 7,5 mln st. zło­tych oraz 200 bo­chen­ków chle­ba puł­tu­skie­go, spe­cjal­nie wy­pie­czo­nych i za­bez­pie­czo­nych na czas po­dró­ży.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pułtusk mrz., pułtuszczanin m., pułtuszczanka ż.

Wiktionary


pułtuszczanin

miesz­ka­niec Puł­tu­ska


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Puł­tu­ska

 (1.2) osoba po­cho­dzą­ca z Puł­tu­ska, uro­dzo­na w Puł­tu­sku

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Mi­siek jest ro­do­wi­tym puł­tu­szcza­ni­nem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pułtusk mrz.

:: fż. pułtuszczanka ż.

 przym. pułtuski

Wiktionary


pułtuszczanka

miesz­kan­ka Puł­tu­ska


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Puł­tu­ska

 (1.2) ko­bie­ta po­cho­dzą­ca z Puł­tu­ska, uro­dzo­na w Puł­tu­sku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W tur­nie­ju zwy­cię­ży­ła puł­tu­szczan­ka z trzy­dzie­sto­let­nim sta­żem.

 (1.2) Babka Miśka była puł­tu­szczan­ką z krwi i kości.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pułtusk mrz.

:: fm. pułtuszczanin mos.

 przym. pułtuski

Wiktionary


puńców

Puń­ców (cz. "Pun­cov" de. Pun­zau) – wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie cie­szyń­skim, w gmi­nie Go­le­szów. Wieś leży w hi­sto­rycz­nych gra­ni­cach re­gio­nu Ślą­ska Cie­szyń­skie­go. Po­wierzch­nia so­łect­wa wy­no­si 1021 ha, a licz­ba lud­no­ści 1508, co daje gę­stość za­lud­nie­nia równą 147,7 os./km².

Wikipedia


puńsk

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Puńsk (do­dat­ko­wa nazwa w j. li­tew­skim Pun­skas) – wieś, w la­tach 1647–1852 mia­sto, w pół­noc­no-wschod­niej Pol­sce, po­ło­żo­ne na Po­je­zie­rzu Wschod­nio­su­wal­skim, w pół­noc­no-wschod­niej czę­ści wo­je­wództ­wa pod­la­skie­go, w po­wie­cie sej­neń­skim, sie­dzi­ba gminy Puńsk.

Puńsk leży na hi­sto­rycz­nej Su­wal­szczyź­nie, na ob­sza­rze daw­nej Jać­wie­ży.

Wikipedia


puński

zwią­za­ny z Puń­skiem, do­ty­czą­cy Puń­ska


SJP.pl


puściej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: pusto


SJP.pl


puściejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: pusty; pust­szy


SJP.pl


puściusieńki

zdrob­nie­nie o od­cie­niu in­ten­syw­nym od: pusty (np. pu­ściu­sień­ki ta­lerz, pu­ściu­sień­ka dzie­wo­ja); pu­ściuś­ki, pu­ściu­teń­ki, pu­ściut­ki


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pot. zdrobn. od: pusty

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpuɕt͡ɕüˈɕɛ̇̃ɲci, AS: puśćüśė̃ńḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pustka

 przym. pusty, puściuteńki, puściuśki, puściutki

 przysł. pusto, puściuteńko, puściutko

 czas. pustoszyć

Wiktionary


puściuteńki

zdrob­nie­nie o od­cie­niu in­ten­syw­nym od: pusty (np. pu­ściu­teń­ki ta­lerz, pu­ściu­teń­ka dzie­wo­ja); pu­ściu­sień­ki, pu­ściuś­ki, pu­ściut­ki


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pot. zdrobn. od: pusty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sie­dzie­li przy sto­li­ku, na któ­rym leżał eg­zem­plarz na­sze­go przed­sta­wie­nia - a my, mocno je­szcze za­spa­ni, wy­stę­pu­ją­cy przed nimi w pu­ściu­teń­kiej, ogrom­nej sali gim­na­stycz­nej ja­kiejś szko­ły.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpuɕt͡ɕuˈtɛ̃ɲci, AS: puśćutẽńḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pustka

 przym. pusty, puściusieńki, puściuśki, puściutki

 przysł. pusto, puściuteńko, puściutko

 czas. pustoszyć

Wiktionary


puściutki

zdrob­nie­nie o od­cie­niu in­ten­syw­nym od: pusty (np. pu­ściut­ki ta­lerz, pu­ściut­ka dzie­wo­ja); pu­ściu­sień­ki, pu­ściuś­ki, pu­ściu­teń­ki


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zdrobn. od: pusty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) No więc Paryż przed wie­czo­rem, zanim ko­lo­ry wsią­kną w noc, wciąż le­ciu­teń­ko drży, jak tło na obra­zach Re­no­i­ra. A już Paryż latem, Paryż pod ko­niec lipca i w sierp­niu, jest nadz­wy­czaj­nie ko­ją­cy dla serca: pu­ściut­ki, senny, w za­uł­kach nie­o­cze­ki­wa­nie rzym­ski.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: puɕˈt͡ɕutʲci, AS: puśćutʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pustka

 przym. pusty, puściusieńki, puściuteńki, puściuśki

 przysł. pusto, puściuteńko, puściutko

 czas. pustoszyć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) puściuśki

Wiktionary


puściuśki

zdrob­nie­nie o od­cie­niu in­ten­syw­nym od: pusty (np. pu­ściuś­ki ta­lerz, pu­ściuś­ka dzie­wo­ja); pu­ściu­sień­ki, pu­ściu­teń­ki, pu­ściut­ki


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pot. zdrobn. od: pusty

Wiktionary

Wymowa:

IPA: puɕˈt͡ɕüɕci, AS: puśćüśḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pustka

 przym. pusty, puściusieńki, puściuteńki, puściutki

 przysł. pusto, puściuteńko, puściutko

 czas. pustoszyć

Wiktionary


puścizna

ma­ją­tek po zmar­łym bez krew­nych, kaduk


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. zob. spu­ściz­na.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po Wol­te­rze po­zo­stał roz­głos jego imie­nia, które stało się go­dłem pew­ne­go typu i kie­run­ku umy­sło­wo­ści; na­to­miast z ogrom­nej pu­ściz­ny pi­śmien­ni­czej ży­we­go po­zo­sta­ło nie­wie­le.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: puɕˈt͡ɕizna, AS: puśćizna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. puszczanie n., puszczenie n., spust m., puszczalstwo n., spuścizna ż., dopuszczenie n., dopuszczanie n.

 czas. puszczać ndk., dopuszczać ndk., upuszczać ndk., spuszczać ndk., spuścić dk., wypuszczać ndk., wypuścić dk.

 przym. puszczalski, spustowy

 przysł. spustowo

Wiktionary


puścić

1. za­prze­stać trzy­ma­nia cze­goś, poz­wo­lić cze­muś po­ru­szać się; upu­ścić;
2. uru­cho­mić coś, nadać cze­muś ruch;
3. poz­wo­lić komuś odejść; zwol­nić; wy­pu­ścić;
4. poz­wo­lić wejść, do­stać się gdzieś; do­pu­ścić; wpu­ścić;
5. wydać z sie­bie, wyt­wo­rzyć; wy­dzie­lić


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. pu­szczać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|pu­szczać.

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny pu­ścić się (ndk. pu­szczać się)

 (2.1) do­ko­na­ny od|pu­szczać się.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) A po­nie­waż Bossk nie miał czasu, by zmie­nić usta­wie­nia ka­ra­bi­nu, pu­ścił go, przy­szy­ko­wał pa­zu­ry, ob­na­żył zęby i sy­knął zło­wro­go. Skoro ten Wo­o­kiee chciał się ze­wrzeć w walce wręcz, za­mie­rzał mu na to poz­wo­lić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpuɕt͡ɕit͡ɕ, AS: puśćić

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wypuszczać, dopuszczać, puszczać

 rzecz. spust mrz., puszczenie n., puszczadło n., przepustka ż., upuszczenie n.

Wiktionary


puślecki

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ed­ward Pu­ślec­ki (ur. 1951) – pol­ski du­chow­ny me­to­dy­stycz­ny, bi­skup i su­pe­rin­ten­dent na­czel­ny (zwierzch­nik) Ko­ścio­ła Ewan­ge­lic­ko-Me­to­dy­stycz­ne­go w RP,
  • Wła­dy­sław Pu­ślec­ki (ur. 1933) – pol­ski pe­da­gog, pro­fe­sor dok­tor ha­bi­li­to­wa­ny nauk hu­ma­ni­stycz­nych,
  • Zdzi­sław Pu­ślec­ki (ur. 1947) – pol­ski eko­no­mi­sta, prof. zw. dr hab.

Wikipedia


puślisko

rze­mień, któ­rym strze­mię przy­tro­czo­ne jest do sio­dła


SJP.pl

Pu­śli­ska – skó­rza­ne paski, na któ­rych wiszą strze­mio­na. Pu­śli­ska do sio­dła przy­mo­co­wa­ne są me­ta­lo­wy­mi uchwy­ta­mi, czyli tzw. "ma­szyn­ka­mi". Są one tak skon­stru­o­wa­ne, że po sil­nym szarp­nię­ciu strze­mie­nia do tyłu, zwal­nia­ją pu­śli­ska – sta­no­wi to za­bez­pie­cze­nie jeźdź­ca przy upad­ku (za­po­bie­ga cią­gnę­ciu go po ziemi przez konia w przy­pad­ku utk­wie­nia nogi w strze­mie­niu). W sio­dłach typu an­giel­skie­go za­cze­py na pu­śli­ska umie­szczo­ne są nad ty­bin­ka­mi du­ży­mi.

Wikipedia


pużak

naz­wi­sko


SJP.pl


pużyński

naz­wi­sko


SJP.pl


pw

skrót od:
1. Po­li­tech­ni­ka War­szaw­ska;
2. Przy­spo­so­bie­nie Woj­sko­we


SJP.pl

skró­to­wiec, rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) = hist. wojsk. Pol­ska Wal­czą­ca

 (1.2) = eduk. Po­li­tech­ni­ka War­szaw­ska

 (1.3) = eduk. wojsk. przy­spo­so­bie­nie woj­sko­we

 (1.4) = adm. przy­ję­cie wew­nętrz­ne (do­ku­ment ma­ga­zy­no­wy)

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Po­li­tech­ni­ka War­szaw­ska
  • Pol­ska Wal­czą­ca – cza­so­pis­mo
  • Pol­ska Wal­czą­ca – sym­bol
  • Pow­sta­nie war­szaw­skie
  • Przy­spo­so­bie­nie Woj­sko­we – mło­dzie­żo­wa or­ga­ni­za­cja woj­sko­wa w Pol­sce w la­tach 1927–1939 (zob. PW Ko­biet, PW Konne i Ko­le­jo­we PW oraz PUWFiPW)
  • przy­spo­so­bie­nie woj­sko­we
  • Po­lo­nia War­sza­wa
  • Polar Wroc­ław
  • PW – pe­ta­wat, jed­nost­ka mocy i stru­mie­nia ener­gii równa 1015W
  • PW – (przy­ję­cie to­wa­ru wew­nętrz­ne) do­ku­ment ma­ga­zy­no­wy
  • PW – pry­wat­na wia­do­mość
  • PW – kod przy­pi­sa­ny Palau we­dług stan­dar­du ISO 3166-1 alfa-2

Wikipedia


pw.

skrót od: pod wez­wa­niem (czy­ta­ny jako całe wy­ra­że­nie); p.w.


SJP.pl

skrót

 (1.1) rel. pod wez­wa­niem

Wiktionary


pwatt

skró­to­wiec w funk­cji rze­czow­ni­ka ro­dza­ju żeń­skie­go

 (1.1) = hist. Pań­stwo­wa Wyt­wór­nia Apa­ra­tów Te­le­gra­ficz­nych i Te­le­fo­nicz­nych;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ut­wo­rze­nie PWATT wią­za­ło się rów­nież z dą­że­niem do unie­za­leż­nie­nia od za­gra­nicz­nych pro­du­cen­tów i do­staw­ców.

Wiktionary


pwać

cza­sow­nik

 (1.1) stpol. ufać

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pfat͡ɕ, AS: pfać

Wiktionary


pwd.

skrót

 (1.1) = harc. prze­wod­nik

 (1.2) = harc. prze­wod­nicz­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ko­men­dan­tem Hufca zo­stał hm. Do­bro­mir Gie­rań­czyk, skarb­ni­kiem jest pwd. Wik­tor Ol­szew­ski.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przewodnik mzw./mos./mrz., przewodnicząca ż., przewodniczka ż.

Wiktionary


pwe

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) = med. farm. płyn wie­lo­e­lek­tro­li­to­wy (płyn fiz­jo­lo­gicz­ny, sól fiz­jo­lo­gicz­na)

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pol­skie Wy­daw­nict­wo Eko­no­micz­ne
  • Pol­skie Wy­daw­nict­wo En­cy­klo­pe­dycz­ne

Wikipedia


pwin

skró­to­wiec, rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wojsk. przed­miot wy­bu­cho­wy i nie­bez­piecz­ny

Wiktionary


pwn

[czy­taj: pe-wu-EN] skrót od: Pań­stwo­we Wy­daw­nict­wo Na­u­ko­we (od 1991: Wy­daw­nict­wo Na­u­ko­we PWN) - naj­więk­sze pol­skie wy­daw­nict­wo na­u­ko­we o pro­fi­lu uni­wer­sal­nym


SJP.pl

skró­to­wiec w funk­cji rze­czow­ni­ka ro­dza­ju mę­skie­go lub ni­ja­kie­go

 (1.1) = hist. Pań­stwo­we Wy­daw­nict­wo Na­u­ko­we

 (1.2) = współcz. Wy­daw­nict­wo Na­u­ko­we PWN

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pań­stwo­we Wy­daw­nict­wo Na­u­ko­we (PWN) w la­tach 1951–1991
    • Wy­daw­nict­wo Na­u­ko­we PWN (WN PWN)
    • Grupa ka­pi­ta­ło­wa PWN
    • pwn.pl – spół­ka z Grupy Ka­pi­ta­ło­wej PWN
    • Słow­nik ję­zy­ka pol­skie­go PWN
    • En­cy­klo­pe­dia PWN
  • Pol­ska Wspól­no­ta Na­ro­do­wa – par­tia po­li­tycz­na
  • – ple­rion
  • – Phrack

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Osoby, które lubią szpe­rać w an­tyk­wa­ria­tach mogą skom­ple­to­wać sobie kil­ku­to­mo­wą en­cy­klo­pe­dię PWN.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. PWN-owski, pewuenowski

Wiktionary


pwn-owiec

pra­cow­nik PWN-u (Pań­stwo­we­go Wy­daw­nict­wa Na­u­ko­we­go); pe­wu­e­no­wiec


SJP.pl


pwn-owski

→ PWN; pe­wu­e­now­ski


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy wy­daw­nict­wa PWN

Wiktionary

Powiązane:

 skr. PWN

 przym. pewuenowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pewuenowski

Wiktionary


pwpw

skrót od: Pol­ska Wyt­wór­nia Pa­pie­rów War­to­ścio­wych


SJP.pl

skró­to­wiec

 (1.1) = Pol­ska Wyt­wór­nia Pa­pie­rów War­to­ścio­wych;

Wiktionary


pwr

skró­to­wiec

 (1.1) = Po­li­tech­ni­ka Wroc­ław­ska;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • PWr – skrót Po­li­tech­ni­ki Wroc­ław­skiej
  • PWR – Re­ak­tor Wodny Ci­śnie­nio­wy (ang. Pres­su­ri­zed Water Re­ac­tor)
  • .pwr.pl – pier­wsza za­re­je­stro­wa­na sub­do­me­na .pl na­le­żą­ca do Po­li­tech­ni­ki Wroc­ław­skiej

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) — My — trzej chłop­cy — mie­rzy­my wszyst­ko na miej­scu, a dwie dziew­czy­ny to ry­su­ją — mówi Paweł Wrę­czyc­ki, jeden ze stu­den­tów ar­chi­tek­tu­ry z PWr.

Wiktionary


pws

[czy­taj: pe-wu-ES]
1. skrót od: Pod­la­ska Wyt­wór­nia Sa­mo­lo­tów;
2. skrót an­giel­skie­go: Per­so­nal Web Ser­ver (pro­sty ser­wer WWW i FTP do­łą­cza­ny do sy­ste­mów Win­dows)


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ze­spół Pra­de­ra-Wil­lie­go, ang. Pra­der-Willi Syn­dro­me (PWS)
  • Pod­la­ska Wyt­wór­nia Sa­mo­lo­tów
  • Park Wia­tro­wy Su­wał­ki

Wikipedia


pwsftvit

[czy­taj: pe-wu-es-EF-te-FAŁ-i-TE] skrót od: Pań­stwo­wa Wyż­sza Szko­ła Fil­mo­wa, Te­le­wi­zyj­na i Te­a­tral­na im. Leona Schil­le­ra w Łodzi - uczel­nia dzia­ła­ją­ca od roku 1959, pow­sta­ła przez po­łą­cze­nie dwóch in­nych, dzia­ła­ją­cych od roku 1948 i 1949


SJP.pl


pwsm

[czy­taj: pe-wu-es-EM] skrót od: Pań­stwo­wa Wyż­sza Szko­ła Mu­zycz­na


SJP.pl


pwssp

skró­to­wiec, rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) = eduk. pań­stwo­wa wyż­sza szko­ła sztuk pla­stycz­nych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mgr szt. Bo­ży­dar Sam­bor ukoń­czył wroc­ław­ską PWSSP w 1969 r.

Wiktionary


pwst

[czy­taj: pe-wu-es-TE] skrót od: Pań­stwo­wa Wyż­sza Szko­ła Te­a­tral­na - nazwa uczel­ni w War­sza­wie i w Kra­ko­wie


SJP.pl


pwsz

skró­to­wiec

 (1.1) eduk. Pań­stwo­wa Wyż­sza Szko­ła Za­wo­do­wa

 (1.2) Pań­stwo­we Wy­daw­nict­wa Szkol­nict­wa Za­wo­do­we­go

Wiktionary


pwt

skrót od: Księ­ga Pow­tó­rzo­ne­go Prawa - piąta księ­ga Pisma Świę­te­go, na­le­żą­ca do Sta­re­go Te­sta­men­tu, za­li­cza­na do Pię­ciok­się­gu


SJP.pl

skrót

 (1.1) = bibl. Księ­ga Pow­tó­rzo­ne­go Prawa

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pwt – Księ­ga Pow­tó­rzo­ne­go Prawa – jedna z ksiąg (Bi­blii)
  • PWT – Pa­pie­ski Wy­dział Te­o­lo­gicz­ny we Wroc­ła­wiu

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pwt 1:12 lub Pwt 1,12 itp. → Księ­ga Pow­tó­rzo­ne­go Prawa, roz­dział 1, wer­set 12

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈcɕɛ̃ŋɡa ˌpɔftuʒɔ̃ˈnɛɡɔ ˈprava, AS: ḱśẽŋga poftužõnego prava

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) 5 Mojż.

Wiktionary


pwzdl

skrót

 (1.1) = prawo wy­ko­ny­wa­nia za­wo­du dia­gno­sty la­bo­ra­to­ryj­ne­go

Wiktionary


pyaemia

[czy­taj: py­e­mia] w me­dy­cy­nie: ro­dzaj po­socz­ni­cy, która pro­wa­dzi do pow­sta­nia ropni prze­rzu­to­wych, wy­wo­ła­na przez obec­ne we krwi bak­te­rie ro­pot­wór­cze; rop­ni­ca


SJP.pl


pych

po­tocz­nie: od­py­cha­nie się od cze­goś, po­py­cha­nie cze­goś; zwy­kle w wy­ra­że­niach:
a) pły­nąć na pych - pły­nąć ło­dzią, od­py­cha­jąc się wio­słem od dna;
b) je­chać, ru­szać itp. na pych - do­pro­wa­dzić do uru­cho­mie­nia sil­ni­ka po­przez po­py­cha­nie sa­mo­cho­du, mo­to­ru itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) pot. wio­sło py­cho­we

wyraz w funk­cji cza­sow­ni­ka

 (2.1) reg. wyraz oz­na­cza­ją­cy pchnię­cie

forma rze­czow­ni­ka.

 (3.1) D. plu­ral|pycha.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Py­chów­ka po­ru­sza­na jest przy po­mo­cy pychu przez od­py­cha­nie od dna lub brze­gu.

 (2.1) On go pych ze scho­dów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɨx, AS: pyχ

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. popychle n., pychówka ż.

 przym. pychowy

Wiktionary


pycha

po­sta­wa cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się prze­ce­nia­niem włas­nej war­to­ści, swo­ich za­sług, wy­so­kie mnie­ma­nie o sobie; wy­nio­słość, za­ro­zu­mia­łość, me­ga­lo­ma­nia, mania wiel­ko­ści


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nad­mier­ne prze­ko­na­nie o włas­nej do­sko­na­ło­ści

wy­krzy­knik

 (2.1) …słu­żą­cy do wy­ra­że­nia za­chwy­ce­nia nad sma­kiem cze­goś

Wiktionary

Pycha – po­ję­cie i po­sta­wa czło­wie­ka, cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się nad­mier­ną wiarą we włas­ną war­tość i moż­li­wo­ści, a także wy­nio­sło­ścią. Czło­wiek pysz­ny ma nad­mier­nie wy­so­ką sa­mo­o­ce­nę oraz mnie­ma­nie o sobie. Gdy jest wy­nio­sły, to­wa­rzy­szy mu zaz­wy­czaj agre­sja.

W wielu przy­pad­kach pycha oraz wy­nio­słość są spo­wo­do­wa­ne wy­so­ki­mi osią­gnię­cia­mi we włas­nym życiu lub nie­po­wo­dze­nia­mi w czy­imś życiu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jerzy uważa, że jest naj­mą­drzej­szy! To chyba jest pycha!

 (2.1) Bab­ciu, twój ma­ko­wiec jest bar­dzo smacz­ny! Pycha!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɨxa, AS: pyχa

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) czas. pysznić się; przym. pyszny

 (2.1) przym. pyszny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zarozumiałość, wyniosłość, buta

Wiktionary


pycho

py­szczek


SJP.pl


pychota

po­tocz­nie: coś bar­dzo smacz­ne­go; py­szo­ta, sma­ko­łyk, przys­mak, ra­ry­tas, spe­cjał, de­li­ka­tes


SJP.pl


pychowicki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Py­cho­wi­ca­mi, do­ty­czą­cy Py­cho­wic

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pychowice nmos.

Wiktionary


pychowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) żegl. zwią­za­ny z py­chem, do­ty­czą­cy pychu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pych mrz., pychówka ż.

Wiktionary


pychówka

łódź pła­sko­den­na, przez­na­czo­na na nie­zbyt głę­bo­kie wody


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. pła­sko­den­na łódź słu­żą­ca do prze­mie­szcza­nia się po nie­zbyt głę­bo­kich zbior­ni­kach wod­nych, po­ru­sza­na za po­mo­cą bo­sa­ka lub dłu­gie­go jed­no­pió­ro­we­go wio­sła (pychu) od­py­cha­ne­go od brze­gu lub od dna

Wiktionary

Py­chów­ka – tra­dy­cyj­na łódź rzecz­na wy­ko­ny­wa­na z drew­na, któ­rej pier­wow­zo­rem było czół­no.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Py­chów­ka po­ru­sza­na jest przy po­mo­cy wio­sła py­cho­we­go przez od­py­cha­nie się nim od dna lub brze­gu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɨˈxufka, AS: pyχufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pych mrz.

 przym. pychowy

Wiktionary


pycownik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gwara. szu­ler­ska: szu­ler

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɨˈt͡sɔvʲɲik, AS: pycovʹńik

Wiktionary


pyda

naz­wi­sko


SJP.pl


pyelitis

w me­dy­cy­nie: za­pa­le­nie mied­ni­czek ner­ko­wych


SJP.pl


pyf

roz­kaz dla psa my­śliw­skie­go


SJP.pl


pygostyl

kość ogo­no­wa ptaka sta­no­wią­ca opar­cie dla ste­ró­wek


SJP.pl

Py­go­styl (gr. πυγή "pygḗ" „po­śla­dek, ogon”, στῦλος "stŷlos" „filar, pod­pór­ka”) – trój­kąt­na kość ogo­no­wa ptaka, pow­sta­ła ze zro­śnię­cia kilku ostat­nich krę­gów ogo­no­wych. Sta­no­wi opar­cie dla ste­ró­wek.

Struk­tu­ry mor­fo­lo­gicz­nie iden­tycz­ne z pta­sim py­go­sty­lem pow­sta­ły rów­nież u te­ro­po­dów z grupy owi­rap­to­ro­za­u­rów – opi­sa­no je u ro­dza­jów "No­min­gia" i "Si­mi­li­ca­u­dip­te­ryx".

Wikipedia


pyjama

rzad­ko: strój przez­na­czo­ny do spa­nia lub od­po­czyn­ku, skła­da­ją­cy się z luź­nych spod­ni i bluzy albo spo­de­nek i ko­szul­ki; pi­dża­ma, pi­ża­ma


SJP.pl


pyjas

naz­wi­sko


SJP.pl


pyjter

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. imię|pol­ski|m. Piotr

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pyj­ter rano gibko po­szoł po świe­że żymły.

Wiktionary


pyk

1. wy­krzy­knik na­śla­du­ją­cy od­głos go­tu­ją­cej się wody;
2. wy­krzy­knik na­śla­du­ją­cy od­głos wy­pu­szcza­nia dymu z fajki;
3. wy­krzy­knik na­śla­du­ją­cy nie­zbyt gło­śny dźwięk


SJP.pl


pyka

1. wy­da­wać za po­mo­cą warg cha­rak­te­ry­stycz­ne dźwię­ki pod­czas pa­le­nia fajki, cy­ga­ra;
2. o sil­ni­kach, go­tu­ją­cych się po­tra­wach itp.: wy­da­wać dźwię­ki po­dob­ne do od­gło­sów wy­da­wa­nych war­ga­mi pod­czas py­ka­nia z fajki, cy­ga­ra;
3. po­tocz­nie: ogry­wać kogoś;
4. po­tocz­nie: grać w coś


SJP.pl


pykać

1. wy­da­wać za po­mo­cą warg cha­rak­te­ry­stycz­ne dźwię­ki pod­czas pa­le­nia fajki, cy­ga­ra;
2. o sil­ni­kach, go­tu­ją­cych się po­tra­wach itp.: wy­da­wać dźwię­ki po­dob­ne do od­gło­sów wy­da­wa­nych war­ga­mi pod­czas py­ka­nia z fajki, cy­ga­ra;
3. po­tocz­nie: ogry­wać kogoś;
4. po­tocz­nie: grać w coś


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny (dk. py­knąć)

 (1.1) wy­da­wać za po­mo­cą warg cha­rak­te­ry­stycz­ne dźwię­ki pod­czas pa­le­nia fajki, cy­ga­ra

 (1.2) o sil­ni­kach, go­tu­ją­cych się po­tra­wach itp.: wy­da­wać dźwię­ki po­dob­ne do od­gło­sów wy­da­wa­nych war­ga­mi pod­czas py­ka­nia z fajki, cy­ga­ra

 (1.3) pot. palić fajkę

 (1.4) slang. ogry­wać kogoś

 (1.5) slang. grać w coś

 (1.6) slang. udać się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Od­wró­ci­ła się na pię­cie i sta­nę­ła jak wryta, na­tra­fia­jąc na sym­pa­tycz­ne­go sta­rusz­ka w bia­łym gar­ni­tu­rze który we­so­ło pykał fajką.

 (1.2) Rosół sobie pyka na małym ogniu i pach­nie nie­dziel­nie.

 (1.5) Mój syn nic nie robi, tylko całe dnie pyka w obrzyd­li­wie krwa­we gier­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pykanie n., pyknięcie n.

 czas. pyknąć dk.

Wiktionary


pykniczny

niski i krępy typ bu­do­wy ciała


SJP.pl


pyknik

w psy­cho­lo­gii: czło­wiek typu py­knicz­ne­go (otyły, śred­nie­go lub ni­skie­go wzro­stu, z krót­ki­mi koń­czy­na­mi, grubą szyją i okrą­głą twa­rzą, skłon­ny do zmian na­stro­ju, to­wa­rzy­ski); pi­knik; typ py­knicz­ny


SJP.pl


pyknit

mi­ne­rał, jedna z od­mian to­pa­zu


SJP.pl


pyknoza

kur­cze­nie się jądra ko­mór­ko­we­go w zwar­tą, sil­nie wy­bar­wia­ją­cą się masę


SJP.pl


pyknąć

1. paląc fajkę, wy­pu­ścić dym, wy­da­jąc cha­rak­te­ry­stycz­ny od­głos war­ga­mi;
2. wydać krót­ki, ur­wa­ny dźwięk, przy­po­mi­na­ją­cy od­głos py­ka­nia z fajki;
3. po­tocz­nie:
a) za­grać w coś;
b) wy­ko­nać jakąś czyn­ność, np. py­knąć fotkę, mejla, kawę;
4. żar­to­bli­wie: za­koń­czyć się zgod­nie z ocze­ki­wa­nia­mi, np. ka­rie­ra (nie) pykła


SJP.pl


pyksis

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) sta­roż. sta­ro­grec­kie na­czy­nie w for­mie po­jem­ni­ka z przy­kryw­ką;

Wiktionary

Pyk­sis (stgr. πυξίς, lm pyk­si­des) – na­czy­nie uży­wa­ne w sta­ro­żyt­nej Gre­cji w po­sta­ci cy­lin­drycz­ne­go po­jem­ni­ka (pu­zder­ka) z po­kryw­ką.

Pier­wot­nie było za­pew­ne pu­deł­kiem z drew­na buksz­pa­no­we­go (gr. "pyk­sos" – buksz­pan), słu­żą­cym do prze­cho­wy­wa­nia me­dy­ka­men­tów, a także ozdób i war­to­ścio­wych dro­biaz­gów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ce­ra­micz­ne pyk­sis słu­ży­ły m.in. do prze­cho­wy­wa­nia klej­no­tów.

Wiktionary


pylasty

1. ma­ją­cy wła­ści­wo­ści pyłu;
2. za­wie­ra­ją­cy pył, pełen pyłu


SJP.pl


pyleniec

ro­śli­na z ro­dzi­ny krzy­żo­wych, ros­ną­ca w miej­scach pia­szczy­stych, w la­sach i na su­chych zbo­czach


SJP.pl

Py­le­niec ("Ber­te­roa" DC.) – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny ka­pu­sto­wa­tych. Obej­mu­je 6 ga­tun­ków. Ga­tun­kiem ty­po­wym i za­ra­zem je­dy­nym przed­sta­wi­cie­lem we flo­rze Pol­ski jest py­le­niec po­spo­li­ty ("Ber­te­roa in­ca­na" (L.) DC.). Przed­sta­wi­cie­le ro­dza­ju wy­stę­pu­ją w Eu­ro­pie i Azji, przy czym cen­trum zróż­ni­co­wa­nia jest Pół­wy­sep Bał­kań­ski.

Wikipedia


pylica

przew­le­kła cho­ro­ba ukła­du od­de­cho­we­go spo­wo­do­wa­na przez dłu­gotr­wa­łe wdy­cha­nie czą­ste­czek pyłu


SJP.pl


pylice

przew­le­kła cho­ro­ba ukła­du od­de­cho­we­go spo­wo­do­wa­na przez dłu­gotr­wa­łe wdy­cha­nie czą­ste­czek pyłu


SJP.pl


pylicowy

→ py­li­ca; py­li­czy


SJP.pl


pyliczy

→ py­li­ca; py­li­co­wy


SJP.pl


pylistość

→ py­li­sty


SJP.pl

Patrz:

pylisty

pylisty

taki, który łatwo się roz­py­la (np. na­wo­zy py­li­ste)


SJP.pl


pylić

1. po­wo­do­wać uno­sze­nie się pyłu, kurzu w po­wie­trzu, po­kry­wać pyłem, ku­rzem; ku­rzyć;
2. pylić się:
a) po­kry­wać się pyłem, ku­rzem;
b) o ro­śli­nach: wy­sy­py­wać z pyl­ni­ków pyłek za­pład­nia­ją­cy; za­py­lać się


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) wznie­cać jakiś pył lub po­kry­wać coś pyłem

 (1.2) roz­sie­wać pyłek kwia­to­wy

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny pylić się (dk. brak)

 (2.1) po­kry­wać się pyłem

 (2.2) pylić (1.2)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ku­rza­wa śnież­na py­li­ła w twa­rze.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pył m., pyłek m., pylenie n., pylnik m., zapylanie n., zapylenie n.

 czas. zapylać ndk., zapylić dk.

 przym. pyłkowy, pylnikowy

Wiktionary


pyliściej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: py­li­ście


SJP.pl


pylnik

część prę­ci­ka kwia­to­we­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. część prę­ci­ka kwia­to­we­go za­wie­ra­ją­ca pyłek;

Wiktionary

Pyl­nik ("theca") – ele­ment prę­ci­ka kwia­tu u ro­ślin na­sien­nych. W ty­po­wym prę­ci­ku u ro­ślin okry­to­na­sien­nych dwa pyl­ni­ki po­łą­czo­ne łącz­ni­kiem two­rzą głów­kę prę­ci­ka. W każ­dym pyl­ni­ku znaj­du­ją się dwie ko­mo­ry pył­ko­we, bę­dą­ce or­ga­na­mi ho­mo­lo­gicz­ny­mi z mi­kro­spo­ran­gia­mi.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpɨlʲɲik, AS: pylʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pył m., pyłek m., pylenie n., zapylanie n., zapylenie n.

 czas. pylić ndk., zapylać ndk., zapylić dk.

 przym. pyłkowy, pylnikowy

Wiktionary


pylność

→ pylny


SJP.pl

Patrz:

pylny

pylny

do­ty­czą­cy pyłu


SJP.pl


pylon

1. ma­syw­na bu­dow­la ka­mien­na sta­wia­na z obu stron bramy wio­dą­cej do świą­ty­ni lub pa­ła­cu
2. pod­po­ra poś­red­nia mostu wi­szą­ce­go, na któ­rej opie­ra­ją się pasma nośne; pilon


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ar­chit. hist. wieża bram­na na pla­nie pro­sto­ką­ta i zwę­ża­ją­ca się ku górze; wzno­szo­na pa­ra­mi w sta­ro­żyt­nym Egip­cie;

 (1.2) bud. pod­po­ra kon­struk­cyj­na mostu wi­szą­ce­go

 (1.3) re­kla­ma w for­mie wy­so­kiej płyty

Wiktionary

Zo­bacz też: Pylon (album).

Pylon (z gr., brama) – wieża o pro­sto­kąt­nej pod­sta­wie, wzno­szo­na pa­ra­mi i zwę­ża­ją­ca się ku górze (tra­pe­zo­i­dal­na).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpɨlɔ̃n, AS: pylõn

Wiktionary


pylonowy

→ pylon


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy py­lo­nu

Wiktionary

Patrz:

pylon

pylos

miej­sco­wość por­to­wa i za­to­ka w Gre­cji


SJP.pl

Zo­bacz też: Na­va­ri­no.

Pylos (gr. Πυλος, lin. B pu-ro, wł. hist. "Na­va­ri­no") – miej­sco­wość por­to­wa i za­to­ka w Gre­cji, na za­chod­nim wy­brze­żu Pe­lo­po­ne­zu, w ad­mi­ni­stra­cji zde­cen­tra­li­zo­wa­nej Pe­lo­po­nez, Gre­cja Za­chod­nia i Wyspy Joń­skie, w re­gio­nie Pe­lo­po­nez, w jed­nost­ce re­gio­nal­nej Me­se­nia. Sie­dzi­ba gminy Pylos-Ne­sto­ras. W 2011 roku li­czy­ła 2345 miesz­kań­ców.

Wikipedia


pym

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bar­ba­ra Pym (1913–1980) – an­giel­ska pi­sar­ka
  • Fran­cis Pym (1922–2008) – bry­tyj­ski po­li­tyk
  • John Pym (1584–1643) – an­giel­ski po­li­tyk

Wikipedia


pynchon

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Edwin Pyn­chon – ame­ry­kań­ski le­karz la­ryn­go­log
  • Tho­mas Pyn­chon – ame­ry­kań­ski pi­sarz

Wikipedia


pyndzel

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. szt. techn. pę­dzel

Wiktionary


pyndziałek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Górny Śląsk. po­nie­dzia­łek

Wiktionary


pynio

py­niuś, py­sia­czek, py­siak, pyś, py­szczek, py­siek, py­siąt­ko, pysio;
1. pie­szczot­li­wie o twa­rzy, pysku;
2. pie­szczot­li­wie o uko­cha­nym


SJP.pl


pyniuś

pyś, py­sia­czek, py­siak, pynio, py­szczek, py­siek, py­siąt­ko, pysio;
1. pie­szczot­li­wie o twa­rzy, pysku;
2. pie­szczot­li­wie o uko­cha­nym


SJP.pl


pynzyjo

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. eme­ry­tu­ra

Wiktionary


pypeć

zgru­bie­nie na ję­zy­ku


SJP.pl

rze­czow­nik

 (1.1) wet. ro­dzaj zgru­bie­nia na ję­zy­ku u pta­ków;

Wiktionary

Pypeć – stan cho­ro­bo­wy u pta­ków, zwła­szcza dro­biu prze­ja­wia­ją­cy się prze­ro­stem na­błon­ka błony ślu­zo­wej na końcu ję­zy­ka i pow­sta­niem bia­ła­we­go zgru­bie­nia. Pow­sta­je wsku­tek po­draż­nie­nia, wy­sy­cha­nia błony ślu­zo­wej ję­zy­ka i nie­do­bo­ru wi­ta­mi­ny A. Pypeć utrud­nia pta­kom po­bie­ra­nie po­kar­mu.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpɨpɛt͡ɕ, AS: pypeć

Wiktionary


pypka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) lwów. smo­czek

Wiktionary

Pypka – pol­ski herb szla­chec­ki.

Wikipedia


pyprok

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. par­tacz

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk bazger, ciachrocz, complok, dudra; gw. Śląsk Cieszyński niszczyż

Wiktionary


pyr-pyr

wy­krzy­knik

 (1.1) dźwięk. rzad. …imi­tu­ją­cy od­głos go­to­wa­nia wody, gaź­ni­ka sa­mo­cho­du

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rano ma­lu­szek nie chciał za­pa­lić... było pyr-pyr i pyr-pyr...

Wiktionary


pyra

(r. żeń­ski)
1. wiel­ko­pol­ska nazwa ziem­nia­ka; pera (rza­dziej)
2. po­tocz­nie o miesz­kan­ce Poz­na­nia; także o miesz­kań­cu z sil­niej­szym za­bar­wie­niem ek­spre­syw­nym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Poz­nań,Łódź. ziem­niak

 (1.2) lek­cew. lub żart. miesz­ka­niec Poz­na­nia

 (1.3) gw-pl|Łódź. mi­ło­śnik ziem­nia­ków

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jakob Im­ma­nu­el Pyra – nie­miec­ki poeta
  • Pyra – słowo z gwary poz­nań­skiej, oz­na­cza ziem­niak
  • Pyra – miej­sco­wość na Bia­ło­ru­si
  • Pyra – miej­sco­wość w Rosji
  • Große Pyra
  • Kle­i­ne Pyra
  • Pom­nik Pyry w Poz­na­niu
  • Pyhra

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W so­bo­tę za­wsze od­by­wał się tam targ rolny, na któ­rym swoje to­wa­ry sprze­da­wa­li rol­ni­cy z pod­poz­nań­skich wio­sek. Za­moż­niej­si bam­brzy przy­jeż­dża­li tu swo­i­mi wo­za­mi, które na­tych­miast za­mie­nia­ły się w stra­ga­ny na ko­łach, ofe­ru­ją­ce miesz­kań­com mia­sta drób, jajka, wa­rzy­wa i pyry w wor­kach albo w mniej­szych ilo­ściach na wym­bor­ki.

 (1.1) Do scha­bo­we­go mu­sia­ły być pyry po­kry­cha­ne z ma­słem i odro­bi­ną mleka oraz z zas­ma­ża­ną, też na smal­cu, ki­szo­ną ka­pu­stą.

 (1.2) Pan młody z Poz­na­nia, to się na we­se­le tych pyrów na­je­cha­ło.

 (1.3) Z mo­je­go te­ścia to strasz­na pyra jest. Mięsa może nie jeść, ale kar­to­fle do obia­du za­wsze muszą być.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɨra, AS: pyra

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pyrkarz m., pyrkorz m., pyrczanka ż.

:: forma XVIII-wieczna perka

:: zdrobn. pyreczka, pyrka, pyruszka

 przym. pyrczany, pyrczanny

Wiktionary


pyrak

naz­wi­sko


SJP.pl


pyralgina

nazwa hand­lo­wa leku prze­ciw­bó­lo­we­go i prze­ciw­go­rącz­ko­we­go, za­wie­ra­ją­ce­go me­ta­mi­zol; No­wal­gi­na


SJP.pl


pyranometr

przy­rząd opa­ten­to­wa­ny przez An­der­sa Angströma, wy­ko­rzy­sty­wa­ny do mie­rze­nia stop­nia na­tę­że­nia pro­mie­nio­wa­nia sło­necz­ne­go; pi­ra­no­metr, so­la­ry­metr


SJP.pl

Py­ra­no­metr (od gr. πῦρ „ogień”, ἄνω „po­wy­żej, niebo” i μέτρον „miara”) – in­stru­ment do po­mia­ru he­mis­fe­rycz­ne­go (przy­cho­dzą­ce­go z pół­ku­li) pro­mie­nio­wa­nia cał­ko­wi­te­go, roz­pro­szo­ne­go i od­bi­te­go, naj­czę­ściej ca­łe­go widma świa­tła sło­necz­ne­go, cho­ciaż moż­li­we jest ogra­ni­cze­nie za­kre­su widma po­przez uży­wa­nie ko­lo­ro­wych kopuł lub fil­trów.

Wikipedia


pyrazynamid

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, po­chod­na ni­ko­ty­na­mi­du o dzia­ła­niu prze­ciw­gruź­li­czym


SJP.pl


pyrda

gwa­ro­wo, żar­to­bli­wie: niska ko­bie­ta lub dziew­czy­na


SJP.pl


pyrek

re­gio­nal­na nazwa ziem­nia­ka; perka, pera, pyra, kar­to­fel


SJP.pl


pyreks

ga­tu­nek twar­de­go szkła o małym współ­czyn­ni­ku roz­sze­rzal­no­ści ter­micz­nej, od­por­ne­go na dzia­ła­nie che­mi­ka­liów; pyrex


SJP.pl


pyreksowy

→ py­reks


SJP.pl

Patrz:

pyreks

pyretryna

tru­ją­cy al­ka­lo­id za­war­ty w ek­strak­cie z kwia­to­sta­nów zło­cie­ni, dzia­ła­ją­cy owa­do­bój­czo


SJP.pl

Py­re­try­na, py­re­trum, pi­re­trum – zwy­cza­jo­wa nazwa sub­stan­cji otrzy­my­wa­nej z kwia­tów wro­ty­cza star­co­list­ne­go ("Ta­na­ce­tum ci­ne­ra­rii­fo­lium") lub wro­ty­cza szkar­łat­ne­go ("T. coc­ci­ne­um"), bę­dą­cej na­tu­ral­nym in­sek­ty­cy­dem. Jest mie­sza­ni­ną py­re­tryn, cy­ne­ryn i jas­mo­lin, która łatwo ulega ut­le­nia­niu i hy­dro­li­zie, wsku­tek czego szyb­ko roz­kła­da się w or­ga­niz­mach owa­dów.

Wikipedia


pyrex

ga­tu­nek twar­de­go szkła o małym współ­czyn­ni­ku roz­sze­rzal­no­ści ter­micz­nej, od­por­ne­go na dzia­ła­nie che­mi­ka­liów; py­reks


SJP.pl

Pyrex – znak to­wa­ro­wy firmy Cor­ning In­cor­po­ra­ted, czę­sto uży­wa­ny jako ogól­na nazwa szkła bo­ro­wo-krze­mo­we­go, za­wie­ra­ją­ce­go około 8% tlen­ku boru i 85% tlen­ku krze­mu. Z py­re­xu wy­ra­bia się szkło la­bo­ra­to­ryj­ne cha­rak­te­ry­zu­ją­ce się wy­so­ką (ale mniej­szą niż szkło kwar­co­we, na przy­kład Vycor) od­por­no­ścią na szok ter­micz­ny.

Wikipedia


pyrgać

gwa­ro­wo:
1. rzu­cać, ci­skać;
2. pę­dzić; ucie­kać; ska­kać;
3. sztur­chać


SJP.pl


pyrgeometr

przy­rząd do po­mia­ru na­tę­że­nia pro­mie­nio­wa­nia po­wierzch­ni Ziemi i at­mos­fe­ry ziem­skiej


SJP.pl

Pyr­ge­o­metr – przy­rząd słu­żą­cy do po­mia­ru na­tę­że­nia pro­mie­nio­wa­nia dłu­gich fal pod­czer­wo­nych emi­to­wa­nych przez Zie­mię i at­mos­fe­rę.

Dzia­ła­nie pyr­ge­o­me­tru opar­te jest na wy­ko­rzy­sta­niu zja­wi­ska Se­e­bec­ka, w dużym upro­szcze­niu pro­mie­nio­wa­nie pod­czer­wo­ne wpa­da­jąc na górną po­wierzch­nię ter­mo­sto­su (ro­dzaj ter­mo­pa­ry) pod­no­si jej tem­pe­ra­tu­rę w sto­sun­ku do po­wierzch­ni dol­nej, dzię­ki róż­ni­cy tem­pe­ra­tur wyt­wa­rza się na­pię­cie dzię­ki któ­re­mu mo­że­my obli­czyć na­tę­że­nie stru­mie­nia.

Wikipedia


pyrgnąć

gwa­ro­wo:
1. rzu­cić, cis­nąć;
2. uciec, dać susa; prys­nąć


SJP.pl


pyrgun

pyr­gun na­ziel­ny, pyr­gun zwy­czaj­ny - ga­tun­ki pa­ją­ka z ro­dzi­ny ska­ku­no­wa­tych


SJP.pl


pyrheliometr

przy­rząd wy­ko­rzy­sty­wa­ny do mie­rze­nia stop­nia na­tę­że­nia pro­mie­nio­wa­nia sło­necz­ne­go pa­da­ją­ce­go na Zie­mię; pir­he­lio­metr


SJP.pl

Pyr­he­lio­metr (pir­he­lio­metr) – in­stru­ment me­te­o­ro­lo­gicz­ny słu­żą­cy do po­mia­rów ilo­ści ener­gii sło­necz­nej pa­da­ją­cej na daną jed­nost­kę po­wierzch­ni. Ener­gia pro­mie­nio­wa­nia otrzy­my­wa­na od Słoń­ca jest przeksz­tał­ca­na na ener­gię ciepl­ną i mie­rzo­na jest me­to­da­mi ka­lo­ry­me­trycz­ny­mi.

Wikipedia


pyrka

re­gio­nal­na nazwa ziem­nia­ka; perka, pera, pyra, kar­to­fel


SJP.pl

Pyrka – pro­sta, wiej­ska po­tra­wa kie­lec­ka przy­rzą­dza­na z go­to­wa­nych i utłu­czo­nych ziem­nia­ków, z do­dat­kiem mąki pszen­nej i zsia­dłe­go mleka. Przy­go­to­wa­nie po­le­ga na przy­pie­ka­niu pyrki na pa­tel­ni z do­dat­kiem oma­sty z pods­ma­żo­ne­go bocz­ku (od świę­ta) lub sło­ni­ny po­kro­jo­nej w kost­kę.

Wikipedia


pyrkawka

żar­to­bli­wie: mo­to­cykl lub mały sa­mo­chód z gło­śno pra­cu­ją­cym sil­ni­kiem; dezel, grat, gru­chot


SJP.pl


pyrkać

wy­da­wać cha­rak­te­ry­stycz­ny od­głos (np. o ma­szy­nach, sil­ni­kach)


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) pot. o sil­ni­kach, ma­szy­nach itp.: wy­da­wać ury­wa­ne dźwię­ki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pyrkawka ż., pyrkanie n., pyrkotanie n.

 czas. pyrkotać ndk.

Wiktionary


pyrkosz

naz­wi­sko


SJP.pl


pyrkotać

wy­da­wać bul­go­czą­cy od­głos cha­rak­te­ry­stycz­ny dla wrzą­cej wody lub innej cie­czy; par­ko­tać, per­ko­tać


SJP.pl


pyrlik

mło­tek ręcz­ny, obu­stron­ny, o gład­kich obu­chach, sto­so­wa­ny w ko­pal­niach i ka­mie­nio­ło­mach; per­lik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. mło­tek gór­ni­czy o tę­pych obu­chach;

Wiktionary

Pyr­lik, żarg. per­lik, daw. ki­ja­nia, pucka – mło­tek gór­ni­czy o łu­ko­wa­tym kształ­cie i obu­stron­nie gład­kich, tę­pych obu­chach, mniej­szy od po­suł­ta. Słu­żył do po­bi­ja­nia że­laz­ka.

Razem z że­laz­kiem sta­no­wi godło gór­ni­cze.

Wikipedia


pyrnica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. perz

Wiktionary


pyroceram

ognio­od­por­ne i wy­trzy­ma­łe two­rzy­wo otrzy­my­wa­ne po­przez wpro­wa­dze­nie do szkła spe­cjal­nych do­dat­ków po­wo­du­ją­cych kry­sta­li­za­cję mie­szan­ki; pi­ro­ce­ram


SJP.pl


pyrofit

ga­tu­nek ro­śli­ny, który w wy­ni­ku ewo­lu­cji zdą­żył się przy­sto­so­wać do wa­run­ków pa­nu­ją­cych na te­re­nach su­chych, bę­dą­cych miej­scem czę­stych po­ża­rów; pi­ro­fit


SJP.pl


pyrofityczny

→ py­ro­fit; pi­ro­fi­tycz­ny


SJP.pl


pyrol

zwią­zek che­micz­ny z grupy związ­ków he­te­ro­cy­klicz­nych, sto­so­wa­ny do pro­duk­cji leków; pirol


SJP.pl


pyrolityczny

→ py­ro­li­za


SJP.pl

Patrz:

pyroliza

pyroliza

pi­ro­li­za;
1. pro­ces roz­pa­du czą­stecz­ki związ­ku che­micz­ne­go pod wpły­wem od­po­wied­nio wy­so­kiej tem­pe­ra­tu­ry;
2. sa­mo­o­czy­szcza­nie pie­kar­ni­ka w bar­dzo wy­so­kiej tem­pe­ra­tu­rze, pod­czas któ­re­go za­nie­czy­szcze­nia za­mie­nia­ją się w po­piół


SJP.pl


pyromancja

wró­że­nie z ognia; pi­ro­man­cja


SJP.pl


pyrometr

daw­niej: przy­rząd do mie­rze­nia wy­so­kich tem­pe­ra­tur; ża­ro­mierz, ognio­mierz


SJP.pl


pyros

stop niklu, chro­mu, wol­fra­mu, że­la­za i man­ga­nu, sto­so­wa­ny do wy­ro­bu pły­tek wzor­co­wych wy­ko­rzy­sty­wa­nych w dy­la­to­me­trii


SJP.pl


pyroskaf

daw­niej: sta­tek wodny o na­pę­dzie pa­ro­wym


SJP.pl


pyrotron

układ re­ak­to­ra ter­mo­ją­dro­we­go, w któ­rym plaz­ma jest pro­wa­dzo­na przez urzą­dze­nie za­po­bie­ga­ją­ce uciecz­ce na­ła­do­wa­nych czą­stek


SJP.pl


pyrozol

układ ko­lo­i­do­wy za­wie­ra­ją­cy roz­drob­nio­ny metal, trwa­ły tylko w wy­so­kiej tem­pe­ra­tu­rze; pi­ro­zol


SJP.pl


pyrronizm

scep­ty­cyzm sta­ro­żyt­ny; pi­ro­nizm; pir­ro­nizm


SJP.pl


pyrrus

Pyr­rus (319-272 p.n.e.), król Epiru; Pir­rus


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) hist. król Epiru;

 (1.2) sta­roż. imię|pol­ski|m.

Wiktionary

Pyr­rus ( , Pyrr­hus; ur. 319, zm. 272 p.n.e. w Argos) – król Epiru z dy­na­stii Aja­ki­dów w la­tach 307–302 p.n.e. i od 297 p.n.e. do swej śmier­ci, król Ma­ce­do­nii w la­tach 288–285 p.n.e., król Sy­cy­lii w la­tach 278–276 p.n.e.; syn króla Epiru Aja­ki­de­sa i kró­lo­wej Ftii II. Znany z po­wie­dze­nia "pyr­ru­so­we zwy­cię­stwo", które pow­sta­ło od jego imie­nia z po­wo­du zwy­cię­skich bitew oku­pio­nych zbyt du­ży­mi stra­ta­mi. Autor nie­za­cho­wa­nych "Pa­mięt­ni­ków" i licz­nych dzieł o sztu­ce wo­jen­nej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wobec nie­moż­no­ści zdo­by­cia Rzymu, Pyr­rus po­wró­cił do Epiru, gdzie za­czął przy­go­to­wa­nia do wojny z Ma­ce­do­nią.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pyrrusowy

Wiktionary


pyrrusowy

pyr­ru­so­we zwy­cię­stwo - zwy­cię­stwo od­nie­sio­ne przy du­żych stra­tach, pod­da­ją­cych w wąt­pli­wość jego suk­ces


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z epir­skim kró­lem Pyr­ru­sem, do­ty­czą­cy epir­skie­go króla Pyr­ru­sa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pyrrus mos.

Wiktionary


pyrtek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. malec, brzdąc

Wiktionary


pyrz

naz­wi­sko


SJP.pl


pyrzowice

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś w Pol­sce;

 (1.2) pot. Mię­dzy­na­ro­do­wy Port Lot­ni­czy Ka­to­wi­ce;

Wiktionary

Py­rzo­wi­ce – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie tar­no­gór­skim, w gmi­nie Oża­ro­wi­ce.

Na jej te­re­nie ulo­ko­wa­ny jest Mię­dzy­na­ro­do­wy Port Lot­ni­czy Ka­to­wi­ce.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość na­le­ża­ła ad­mi­ni­stra­cyj­nie do wo­je­wództ­wa ka­to­wic­kie­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Mia­łem le­cieć z Balic, ale lecę z Py­rzo­wic.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pyrzowiczanin m., pyrzowiczanka ż.

 przym. pyrzowicki

Wiktionary


pyrzowicki

→ Py­rzo­wi­ce


SJP.pl

Patrz:

Pyrzowice

pyrzyce

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim;

Wiktionary

}|-

Py­rzy­ce (łac. "Pi­ri­se­um" lub "Pi­ris­sa", niem. "Py­ritz") – mia­sto po­wia­to­we w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, le­żą­ce około 45 km na po­łud­nio­wy wschód od cen­trum Szcze­ci­na. Sie­dzi­ba miej­sko-wiej­skiej gminy Py­rzy­ce.

W la­tach 1946–1998 mia­sto ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ło do wo­je­wództ­wa szcze­ciń­skie­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Py­rzy­ce są mia­stem po­mor­skim.

 (1.1) Py­rzy­ce leżą nad Si­ci­ną.

 (1.1) W Py­rzy­cach znaj­du­je się plac Ra­tu­szo­wy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɨˈʒɨt͡sɛ, AS: pyžyce

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pyrzyczanin mos., Pyrzyczanka ż.

 przym. pyrzycki

Wiktionary


pyrzycki

przy­miot­nik od: Py­rzy­ce


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Py­rzy­ca­mi, do­ty­czą­cy Py­rzyc

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pyrzyce nmos.

Wiktionary


pyrzyczanie

ple­mię sło­wiań­skie


SJP.pl

Py­rzy­cza­nie – ple­mię sło­wiań­skie za­miesz­ku­ją­ce te­re­ny na Po­mo­rzu Za­chod­nim wokół Py­rzyc. Ge­o­graf Ba­war­ski wy­mie­nia w IX wieku ple­mię "Pris­sa­ni", po­da­jąc licz­bę 70 za­miesz­ka­nych ci­vi­ta­tes – osad, miej­sco­wo­ści. "Pir" w naz­wie wska­zu­je na po­cho­dze­nie od sta­ro­sło­wiań­skie­go okre­śle­nia psze­ni­cy. Chry­stia­ni­za­cja i przy­łą­cze­nie te­re­nów Py­rzy­czan do Pol­ski zo­sta­ła sfi­na­li­zo­wa­na w 1124 roku, gdy w czerw­cu tego roku przy­by­li do Py­rzyc mi­sjo­na­rze z bi­sku­pem bam­ber­skim Ot­to­nem na czele.

Wikipedia


pyrzyczanin

miesz­ka­niec Py­rzyc


SJP.pl


pyrzyczanka

miesz­kan­ka Py­rzyc


SJP.pl


pyrzyński

naz­wi­sko


SJP.pl


pysiaczek

py­niuś, pyś, py­siak, pynio, py­szczek, py­siek, py­siąt­ko, pysio;
1. pie­szczot­li­wie o twa­rzy, pysku;
2. pie­szczot­li­wie o uko­cha­nym


SJP.pl


pysiak

naz­wi­sko


SJP.pl


pysiek

py­niuś, py­sia­czek, py­siak, pynio, py­szczek, pyś, py­siąt­ko, pysio;
1. pie­szczot­li­wie o twa­rzy, pysku;
2. pie­szczot­li­wie o uko­cha­nym


SJP.pl


pysio

py­niuś, py­sia­czek, py­siak, pynio, py­szczek, py­siek, py­siąt­ko, pyś;
1. pie­szczot­li­wie o twa­rzy, pysku;
2. pie­szczot­li­wie o uko­cha­nym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pieszcz. pysk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pysk mrz., pyszczenie n.

Wiktionary


pysiątko

py­niuś, py­sia­czek, py­siak, pynio, py­szczek, py­siek, pyś, pysio;
1. pie­szczot­li­wie o twa­rzy, pysku;
2. pie­szczot­li­wie o uko­cha­nym


SJP.pl


pysk

1. otwór gę­bo­wy zwie­rzę­cia; część głowy z ot­wo­rem gę­bo­wym;
2. ru­basz­nie: ludz­ka twarz; gęba; morda


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zool. przed­nia część głowy zwie­rzę­cia, część trze­wio­czasz­ki

 (1.2) przen. pot. pejor. grub. o twa­rzy czło­wie­ka (po­licz­kach, war­gach itp.)

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pysk – przed­nia część głowy zwie­rzę­cia le­żą­ca przed przed­nią kra­wę­dzią oka
    • pysk (ina­czej kufa) – przed­nia część głowy psa
  • Pysk w pysk – pier­wszy so­lo­wy album ra­pe­ra Py­ska­te­go
  • Pu­stel­nia pod Trze­ma Py­ska­mi – po­wieść Wła­dy­sła­wa Bod­nic­kie­go
  • Złoty pysk (Boca de Ouro, 1959) – sztu­ka Nel­so­na Ro­dri­gu­e­za
  • Koń­ski pysk – film, 1958, (The Horse’s Mouth), reż. Ro­nald Neame
  • Żabi pysk – ro­dzaj hełmu tur­nie­jo­we­go
  • Psi pysk – ro­dzaj przył­bi­cy
  • Pysk – album stu­dyj­ny pol­skiej pio­sen­kar­ki Bov­ski

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mój pies ma sym­pa­tycz­ny, ku­dła­ty pysk.

 (1.1) Ry­bac­kie czół­na stały już na pia­sku wy­brze­ża; w prze­rze­dza­ją­cej się mgle de­szczo­wej widać było ry­ba­ków spo­koj­nym kro­kiem wcho­dzą­cych na górę; za jed­nym z nich, naj­bar­czyst­szym i na burzę na­jo­bo­jęt­niej­szym, cią­gnął się ze spu­szczo­nym ku ziemi py­skiem i ogo­nem czar­ny, zmo­kły pies.

 (1.2) Ada­mo­wi coś zo­sta­ło na pysku po śnia­da­niu.

 (1.2) Daj­cie mi gęby, daj­cie pyska, nie­chaj swo­je­go swój uści­ska.

 (1.2) Chcesz do­stać po pysku?!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɨsk, AS: pysk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pyskówka ż., pyskówa ż., pyskacz m., pyszczak m., pyskatość ż., pyszczenie n., pyskowanie n.

:: zdrobn. pyszczek m., pysio m.

:: zgrub. pyszczydło n.

 czas. pyskować ndk., pyszczyć ndk., pyskać ndk., popyskać dk.

 przym. pyskaty, pyszczkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kufa, morda, oblicze

 (1.2) twarz, facjata; pejor. morda, gęba, jadaczka

Wiktionary


pyskaty

odzy­wa­ją­cy się bez­czel­nie i aro­ganc­ko; wy­ga­da­ny, wy­szcze­ka­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pot. ma­ją­cy skłon­ność do wy­kłó­ca­nia się

Wiktionary

Py­ska­ty, wła­ści­wie Prze­my­sław Choj­nac­ki (ur. 1979 w War­sza­wie), znany rów­nież jako Zeke – pol­ski raper.

Były czło­nek ze­spo­łów Edy­to­riał i Ska­za­ni na Suk­cezz. Na­le­żał także do ko­lek­ty­wów Szyja Skład i 10 Osób. Współt­wo­rzył rów­nież krót­kotr­wa­ły duet wraz z Sonym.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Licz się ze sło­wa­mi, bo ja nie lubię py­ska­tych osób.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɨˈskatɨ, AS: pyskaty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pyskowanie n., pyszczenie n., pysk, pyskówka, pyskacz

 czas. pyskować

Wiktionary


pysknąć

po­tocz­nie, rzad­ko: od­po­wie­dzieć bez­czel­nie, aro­ganc­ko; od­py­sko­wać, od­szcze­knąć


SJP.pl


pyskotrysk

rzad­ko: ozdob­ne za­koń­cze­nie rynny, naj­czę­ściej w kształ­cie pa­szczy zwie­rzę­cej lub smo­czej; rzy­gacz, rzy­gu­lec, gar­łacz, gar­gu­lec, plwacz


SJP.pl


pyskowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|py­sko­wać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zenek do­stał su­ro­wą karę za py­sko­wa­nie na­u­czy­cie­lom.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pyszczenie n., pysk m., pyszczek m., pyszczydło n., pyskatość ż., pyskówka ż., pyskówa ż., pyskacz m.

 czas. pyskować ndk., pyszczyć ndk.

 przym. pyskaty, pyszczkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pyszczenie

Wiktionary


pyskować

po­tocz­nie: odzy­wać się do kogoś lek­ce­wa­żą­co, bez­czel­nie; py­szczyć


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) pot. wy­kłó­cać się, dy­sku­to­wać w or­dy­nar­ny spo­sób

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie py­skuj i bierz się do ro­bo­ty!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɨˈskɔvat͡ɕ, AS: pyskovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pysk m., pyszczek m., pyszczydło n., pyskówka ż., pyskówa ż., pyskacz m., pyskowanie n., pyskatość ż., pyszczenie n.

 czas. pyszczyć ndk.

 przym. pyskaty, pyszczkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pyszczyć

Wiktionary


pyskowice

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

Py­sko­wi­ce (niem. "Pe­i­skrets­cham") – mia­sto w po­łud­nio­wej Pol­sce, w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie gli­wic­kim.

We­dług da­nych z 2018 r. mia­sto miało 16 717 miesz­kań­ców, w 2019 r. 16 618 miesz­kań­ców.

Wikipedia


pyskowicki

przy­miot­nik od: Py­sko­wi­ce


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Py­sko­wi­ca­mi, do­ty­czą­cy Py­sko­wic

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pyskowice nmos.

Wiktionary


pyskowiczanin

miesz­ka­niec Py­sko­wic (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


pyskowiczanka

miesz­kan­ka Py­sko­wic (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


pyskowy

→ pysk


SJP.pl

Patrz:

pysk

pyskówa

po­tocz­nie:
1. ostra kłót­nia, utarcz­ka słow­na;
2. spra­wa są­do­wa z oskar­że­nia pry­wat­ne­go o obrzu­ce­nie kogoś obraź­li­wy­mi epi­te­ta­mi; py­sków­ka


SJP.pl


pyskóweczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: py­sków­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pyskówka ż.

Wiktionary


pyskówka

po­tocz­nie:
1. ostra kłót­nia, utarcz­ka słow­na, py­skó­wa;
2. spra­wa są­do­wa z oskar­że­nia pry­wat­ne­go o obrzu­ce­nie kogoś obraź­li­wy­mi epi­te­ta­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. or­dy­nar­na kłót­nia, ostra wy­mia­na zdań

 (1.2) pot. spra­wa są­do­wa do­ty­czą­ca po­mó­wień, oszczerstw i in­nych prze­stępstw prze­ciw­ko czci

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Próba me­dia­cji skoń­czy­ła się py­sków­ką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɨˈskufka, AS: pyskufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pysk m., pyszczek m., pyskatość ż., pyskacz m., pyskowanie n.

:: zgrub. pyskówa ż.

 czas. pyskować ndk.

 przym. pyskaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) awantura, kłótnia

Wiktionary


pysz

naz­wi­sko


SJP.pl


pyszałek

czło­wiek pysz­ny, dumny, za­ro­zu­mia­ły; za­ro­zu­mia­lec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba bar­dzo za­ro­zu­mia­ła, prze­chwa­la­ją­ca się

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: py­szał­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Miej­my na­dzie­ję, że baca utrze nosa temu py­szał­ko­wi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pycha ż., pyszałkostwo n.

:: fż. pyszałka ż.

 przym. pyszałkowaty

 przysł. pyszałkowato

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) buc, ważniak, zarozumialec

Wiktionary


pyszałka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. ko­bie­ta bar­dzo za­ro­zu­mia­ła, prze­chwa­la­ją­ca się

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D., B. lp. od: py­sza­łek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pycha ż., pyszałkostwo n.

:: fm. pyszałek mos.

 przym. pyszałkowaty

 przysł. pyszałkowato

Wiktionary


pyszałkostwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) przest. bycie py­szał­kiem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pycha ż., pyszałek mos., pyszałka ż., pyszałkowatość ż.

 czas. pysznić się ndk.

 przym. pyszałkowaty

 przysł. pyszałkowato

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) neutr. zarozumiałość

Wiktionary


pyszałkowato

przy­słó­wek

 (1.1) na spo­sób py­szał­ko­wa­ty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pa­trzył na nas tak jakoś py­szał­ko­wa­to, wy­gi­na­jąc wargę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pyszałkowatość ż., pycha ż., pyszałek mos., pyszałka ż., pyszałkostwo n.

 czas. pysznić się ndk.

 przym. pyszałkowaty

Wiktionary


pyszałkowatość

→ py­szał­ko­wa­ty


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest py­szał­ko­wa­te; cecha tych, któ­rzy są py­szał­ko­wa­ci

Wiktionary

Patrz:

pyszałkowaty

Powiązane:

 przym. pyszałkowaty

 przysł. pyszałkowato

 rzecz. pyszałkostwo n.

Wiktionary


pyszałkowaty

waż­nia­ko­wa­ty, bu­fo­no­wa­ty;
1. uwa­ża­ją­cy się za osobę waż­niej­szą i lep­szą od in­nych;
2. świad­czą­cy o ta­kich ce­chach, np. py­szał­ko­wa­ty wyraz twa­rzy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) wła­ści­wy py­szał­ko­wi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pyszałkostwo n., pyszałka ż., pyszałek mos., pyszałkowatość ż.

 przysł. pyszałkowato

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zarozumiały

Wiktionary


pyszczak

ryba, głów­nie z ro­dzi­ny pie­lę­gni­co­wa­tych, która in­ku­bu­je (wy­lę­ga) ikrę w swo­jej jamie gę­bo­wej (w worku gar­dzie­lo­wym)


SJP.pl

Py­szczak, gę­bacz – nazwa sto­so­wa­na w od­nie­sie­niu do ryby (głów­nie z ro­dzi­ny pie­lę­gni­co­wa­tych), która in­ku­bu­je (wy­lę­ga) ikrę we włas­nej jamie gę­bo­wej, a do­kład­niej w worku gar­dzie­lo­wym. Po­cząt­ko­wo nazwa "py­szczak" była sto­so­wa­na je­dy­nie do ga­tun­ków pie­lę­gnic (głów­nie afry­kań­skich "ti­la­pii" "sensu lato"), któ­rych sa­mi­ce in­ku­bo­wa­ły ikrę w pysku, a nazwą "gę­bacz" okre­śla­no ryby z ro­dza­ju "Ha­plo­chro­mis".

Wikipedia


pyszczek

py­niuś, py­sia­czek, py­siak, pynio, pyś, py­siek, py­siąt­ko, pysio;
1. pie­szczot­li­wie o twa­rzy, pysku;
2. pie­szczot­li­wie o uko­cha­nym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: pysk

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ma duże oczy, o śred­ni­cy ⅓ dłu­go­ści głowy; na końcu pyszcz­ka wąsik.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɨʃt͡ʃɛk, AS: pyšček

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pysk mrz., pyszczenie n., pyskowanie n., pyskówka ż.

 czas. pyszczyć ndk., pyskować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mordka

Wiktionary


pyszczenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. od­cza­sow­ni­ko­wy od|py­szczeć.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niepyszczenie n., pyskówka ż., pyskówa ż., pyskowanie n., pyskacz m., pyszczak m., pyskatość ż., pyszczek m., pysio m., pyszczydło n., pysk mrz.

 czas. pyskować ndk., pyszczyć ndk., pyszczeć ndk.

 przym. pyskaty, pyszczkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pyskowanie

Wiktionary


pyszczkowy

→ py­szczek


SJP.pl

Patrz:

pyszczek

pyszczydło

zgru­bie­nie od: pysk


SJP.pl


pyszczyn

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Py­szczyn – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. świd­nic­kim, w gmi­nie Żarów
  • Py­szczyn – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. byd­go­skim, w gmi­nie Dobrcz
  • Py­szczyn – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. gnieź­nień­skim, w gmi­nie Gniez­no

Wikipedia


pyszczynek

Py­szczy­nek – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim nad Je­zio­rem Py­szczy­nek, w po­wie­cie gnieź­nień­skim, w gmi­nie Gniez­no. Od po­łud­nia gra­ni­czy z Gniez­nem.

Wieś du­chow­na, za­ło­żo­na przed 1357 ro­kiem, włas­ność ka­pi­tu­ły ka­te­dral­nej gnieź­nień­skiej, pod ko­niec XVI wieku le­ża­ła w po­wie­cie gnieź­nień­skim wo­je­wództ­wa ka­li­skie­go. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa poz­nań­skie­go.

Wikipedia


pyszczyć

po­tocz­nie: odzy­wać się do kogoś lek­ce­wa­żą­co, bez­czel­nie; py­sko­wać


SJP.pl


pyszka

naz­wi­sko


SJP.pl

Pysz­ka (nazwa obocz­na: Płoń­skie) – osada w pół­noc­no-za­chod­niej Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie ko­ło­brze­skim, w gmi­nie Dy­go­wo, nad stru­gą Pysz­ni­cą, ok. 15 km od Ko­ło­brze­gu i Morza Bał­tyc­kie­go. Przez osadę prze­bie­ga droga wo­je­wódz­ka nr 163.

Wikipedia


pyszkowo

Pysz­ko­wo – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie włoc­ław­skim, w gmi­nie Cho­decz, w pa­ra­fii Cho­decz.

W la­tach 1975–1998 wieś ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa włoc­ław­skie­go.

Do 1954 roku wieś była sie­dzi­bą gminy Pysz­ko­wo. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go (III 2011 r.) li­czy­ła 174 miesz­kań­ców. Jest ósmą co do wiel­ko­ści miej­sco­wo­ścią gminy Cho­decz.

Wikipedia


pyszkowski

naz­wi­sko


SJP.pl


pyszma

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka w Fe­de­ra­cji Ro­syj­skiej na Sy­be­rii, prawy do­pływ Tury;

Wiktionary

Pysz­ma (ros. Пышма) – rzeka w Fe­de­ra­cji Ro­syj­skiej na Sy­be­rii Za­chod­niej. Prawy do­pływ Tury.

Wy­pły­wa z je­zio­ra Klu­czi na wschod­nich sto­kach Środ­ko­we­go Uralu, w oko­li­cach Wierch­niej Pysz­my. Pły­nie przez te­ry­to­rium ob­wo­du swier­dłow­skie­go i tiu­meń­skie­go.

Wikipedia


pysznica

1. wieś w Pol­sce;
2. stru­ga w Pol­sce


SJP.pl

Pysz­ni­ca – wieś w po­łud­nio­wo-wschod­niej Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie sta­lo­wo­wol­skim, w gmi­nie Pysz­ni­ca. Ma sta­tus so­łect­wa. Leży nad stru­gą Py­szen­ką w po­bli­żu jej uj­ścia do Sanu z pra­we­go brze­gu.

Wikipedia


pysznicki

przy­miot­nik od: Pysz­ni­ca


SJP.pl


pyszniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: pysz­nie


SJP.pl


pyszniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: pysz­ny


SJP.pl


pysznieć

sta­wać się pysz­nym, pysz­niej­szym (za­ro­zu­mial­szym)


SJP.pl


pysznik

pysz­nik jo­dło­wy, pysz­nik dę­bo­wy - ga­tun­ki wie­lo­żer­nych chrzą­szczy z ro­dzi­ny bo­gat­ko­wa­tych


SJP.pl


pyszniutki

pie­szczot­li­wie: pysz­ny


SJP.pl


pysznić

pysz­nić się - chwa­lić się czymś, wy­wyż­szać się, być pysz­nym


SJP.pl


pysznogłówka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. ro­śli­na ozdob­na, by­li­na z ro­dzi­ny jas­no­to­wa­tych (war­go­wych);

Wiktionary

Pysz­no­głów­ka ("Mo­nar­da") – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cych do ro­dzi­ny jas­no­to­wa­tych. Obej­mu­je w za­leż­no­ści od źró­dła od ok. 12, 16 do 22 ga­tun­ków. Wszyst­kie te ro­śli­ny rosną dziko w Ame­ry­ce Pół­noc­nej na ob­sza­rze od Ka­na­dy po Mek­syk. Za­sied­la­ją lasy, pre­rie i suche pola. Sze­reg ga­tun­ków zo­stał roz­prze­strze­nio­ny jako upraw­ne, także spo­ty­ka­ne w upra­wie w Pol­sce.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Były nawet próby za­sto­so­wa­nia fer­men­to­wa­nych ogon­ków wi­śnio­wych, a także ame­ry­kań­skiej her­ba­ty Mo­nar­da z su­szo­nych liści ro­śli­ny o tej samej naz­wie (po pol­sku pysz­no­głów­ka).

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) monarda; balsam górski, balsam pszczeli, indiański pióropusz, melisa amerykańska

Wiktionary


pysznotka

coś bar­dzo smacz­ne­go; sma­ko­łyk, ra­ry­tas, de­li­cja, de­li­ka­tes


SJP.pl


pyszności

po­tocz­nie: do­sko­na­łe, wy­śmie­ni­te je­dze­nie, na­po­je


SJP.pl


pyszność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest pysz­ne; cecha tych, któ­rzy są pysz­ni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pyszny

 przysł. pysznie

Wiktionary


pyszny

1. sma­ko­wi­ty, bar­dzo smacz­ny
2. opa­no­wa­ny pychą, za­ro­zu­mia­ły
3. zna­ko­mi­ty, do­sko­na­ły, świet­ny


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) bar­dzo smacz­ny

 (1.2) pełen pychy

 (1.3) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. pię­kny

 (1.4) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. dumny

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Tark­wi­niusz Pysz­ny (535 p.n.e.–509 p.n.e.) – król Rzymu
  • Hen­ryk X Pysz­ny (1102 lub 1108–1138) – ksią­żę Ba­wa­rii i Sak­so­nii
  • Piotr Pysz­ny (ur. 1953) – pol­ski żuż­lo­wiec
  • Jo­an­na Pysz­ny – pol­ska fi­lo­log, prof. Wy­dzia­łu Fi­lo­lo­gicz­ne­go Uni­wer­sy­te­tu Wroc­ław­skie­go
  • Al­brecht I Pysz­ny (1158–1195) – mar­gra­bia Miśni z dy­na­stii Wet­ti­nów
  • Eryk Pysz­ny (zm. 1018) – saski ry­cerz na służ­bie Bo­le­sła­wa Chro­bre­go
  • goź­dzik pysz­ny – ga­tu­nek ro­śli­ny na­le­żą­cy do ro­dzi­ny goź­dzi­ko­wa­tych
  • zło­to­rost pysz­ny – ga­tu­nek grzy­bów z ro­dzi­ny zło­to­ro­sto­wa­tych, za­li­cza­ny do po­ro­stów
  • Hala Pysz­na – dawna hala pa­ster­ska w gór­nej czę­ści Do­li­ny Pysz­niań­skiej, w Ta­trach Za­chod­nich
  • Schro­ni­sko na Hali Pysz­nej – schro­ni­sko tu­ry­stycz­ne, które znaj­do­wa­ło się na Hali Pysz­nej
  • Pysz­na – rzeka w środ­ko­wej Pol­sce, prawy do­pływ Ole­śni­cy

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ja­dłem wczo­raj pysz­ne klop­si­ki.

 (1.2) Pysz­ny ge­ne­rał nie chciał przyz­nać się do klę­ski.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɨʃnɨ, AS: pyšny

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) rzecz. pyszność; przysł. pysznie; wykrz. pycha

 (1.2) rzecz. pycha; czas. pysznić się

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) smaczny, wyborny

 (1.2) niepokorny, zarozumiały

Wiktionary


pyszota

po­tocz­nie: coś bar­dzo smacz­ne­go; py­cho­ta, sma­ko­łyk, przys­mak, ra­ry­tas, spe­cjał, de­li­ka­tes


SJP.pl


pyta

1. na­rzę­dzie do bicia, bat, po­wróz;
2. po­tocz­nie: penis, męski na­rząd płcio­wy; kuś, kuśka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. na­rzę­dzie do bicia ze skrę­co­nej po sko­sie chu­sty lub ręcz­ni­ka

 (1.2) daw. ude­rza­nie pytą (1.1)

 (1.7) gwara. ko­ciew­ska noga

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 3. os. lp. ter. → zob. pytać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) a wo­dzi­ciel niby go to pow­strzy­my­wał, a pytą wokół prał, co wla­zło, i krzy­kał (…) sic.

 (1.5) Gdy oglą­dam por­no­le, od razu stoi mi pyta.

 (1.5) Skoń­czo­ne bu­dze­nia się rano / ze sto­ją­cą pytą / która pro­wa­dzi i wska­zu­je drogę.

 (1.5) Syn naj­star­szy miał chuj długi / I gruby na kształt ma­czu­gi, / A po bo­kach jego były / jak po­stron­ki – grube żyły, / Ja­kieś sęki, ja­kieś guzy – / Jaja miał jak dwa ar­bu­zy! / A że cią­gle mu bez mała / ta ogrom­na pyta stała, / Chu­jo­gro­mem go naz­wa­no.

 (1.6) W niek­tó­rych ce­lach mają włas­nej ro­bo­ty talię kart (…). Prze­waż­nie jed­nak śpią, albo rżną w pytę. Pyta od­cho­dzi naj­wię­cej tam, gdzie sie­dzą cu­wak­sy (…)

 (2.1) Kto pyta, nie błą­dzi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɨta, AS: pyta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. pytka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.5) zob. w haśle penis

Wiktionary


pytajnik

1. znak in­ter­punk­cyj­ny koń­czą­cy py­ta­nie, w po­sta­ci od­wró­co­ne­go S z krop­ką na dole: ?; znak za­py­ta­nia
2. ta­jem­ni­ca, za­gad­ko­wa spra­wa, nie­wia­do­ma


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zob. znak za­py­ta­nia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pytanie n., zapytanie n.

 czas. spytać, pytać ndk., zapytać dk.

Wiktionary


pytajno-względny

w ję­zy­koz­naw­stwie: za­i­mek py­taj­no-względ­ny - za­i­mek two­rzą­cy py­ta­nie i za­stę­pu­ją­cy wyraz na­zy­wa­ją­cy przed­miot lub cechę przed­mio­tu, o któ­rym była mowa, np. kto, co, który, ile, jaki, jak, gdzie, kiedy


SJP.pl


pytajnozależny

o zda­niu po­drzęd­nym: taki, który jest wpro­wa­dzo­ny par­ty­ku­łą "czy" lub za­im­kiem py­taj­nym


SJP.pl


pytajność

cecha ko­gni­tyw­na każ­de­go za­gad­nie­nia, która skła­nia do za­da­wa­nia pytań


SJP.pl


pytajny

ma­ją­cy cha­rak­ter py­ta­nia, wy­ra­ża­ją­cy py­ta­nie


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) wy­ra­ża­ją­cy py­ta­nie, ma­ją­cy jego cha­rak­ter lub wy­stę­pu­ją­cy w nim

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dla praw­ni­ka, zwła­szcza zwią­za­ne­go z pracą w są­dow­nict­wie, zaz­na­jo­mie­nie się z pro­ble­ma­ty­ką se­mio­tycz­ną wy­po­wie­dzi py­taj­nych ma istot­ne zna­cze­nie.

Wiktionary


pytająco

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób py­ta­ją­cy

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pytający

 rzecz. pytanie n.

 czas. pytać

Wiktionary


pytający

wy­ra­ża­ją­cy cie­ka­wość, chęć uzy­ska­nia in­for­ma­cji


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) wy­ra­ża­ją­cy cie­ka­wość, chęć uzy­ska­nia in­for­ma­cji

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) ims. przy­miot­ni­ko­wy czyn­ny m. od: pytać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To­wa­rzy­szą­cy Au­re­lii chło­piec też uniósł głowę i z uwagą przyj­rzał się Ga­brie­li, po czym lekko się skło­nił i prze­niósł py­ta­ją­ce spoj­rze­nie na Au­re­lię.

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. pytająco

Wiktionary


pytalski

naz­wi­sko


SJP.pl


pytanie

1. zda­nie o wzno­szą­cej in­to­na­cji sfor­mu­ło­wa­ne dla uzy­ska­nia in­for­ma­cji na jakiś temat, poz­wo­le­nia na coś itp.
2. pro­blem, za­gad­nie­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wy­po­wiedź, któ­rej celem jest uzy­ska­nie in­for­ma­cji

 (1.2) za­gad­nie­nie, pro­blem

 (1.3) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pytać.

Wiktionary

Py­ta­nie – może być ro­zu­mia­ne jako ling­wi­stycz­ne wy­ra­że­nie bę­dą­ce proś­bą o uzy­ska­nie in­for­ma­cji albo sama ta proś­ba. Celem py­ta­nia jest otrzy­ma­nie od­po­wie­dzi, choć ist­nie­ją py­ta­nia na które nie trze­ba jej udzie­lać (np. py­ta­nia re­to­rycz­ne).

W więk­szo­ści ję­zy­ków za­da­wa­nie py­ta­nia wiąże się ze spe­cy­ficz­ną in­to­na­cją końca zda­nia, w za­pi­sie dzię­ki do­da­niu py­taj­ni­ka na końcu zda­nia lub na po­cząt­ku i końcu (jak np. w ję­zy­ku hisz­pań­skim). W ję­zy­ku ja­poń­skim na końcu py­ta­nia sto­su­je się par­ty­ku­łę "ka".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) To py­ta­nie jest zbyt oso­bi­ste; od­ma­wiam od­po­wie­dzi.

 (1.2) Być, albo nie być – oto jest py­ta­nie!

 (1.3) Py­ta­nie niez­na­jo­mych o takie rze­czy jest nie­u­przej­me!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɨˈtãɲɛ, AS: pytãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pytajnik m., zapytanie n.

:: zdrobn. pytanko n.

 czas. pytać ndk., spytać dk., wypytać dk., wypytywać ndk., zapytać dk., zapytywać ndk.

 przysł. pytająco

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) zagadnienie, problem

Wiktionary


pytanko

zdrob­nie­nie od: py­ta­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zdrob­nie­nie od|py­ta­nie.

 (1.2) błahe, krót­kie py­ta­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do­o­ko­ła roz­le­gły się krzy­ki, że miało być tylko jedno py­tan­ko. Po­nie­waż się uparł. Zadał cho­ler­ne py­tan­ko.

 (1.2) — Już? — wszep­nę­ła mu py­tan­ko ma­leń­kie do uszka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɨˈtãnkɔ, AS: pytãnko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pytanie n.

 czas. pytać

Wiktionary


pytać

1. za­da­wać py­ta­nia
2. od­py­ty­wać z ja­kie­goś ma­te­ria­łu; eg­za­mi­no­wać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. spy­tać)

 (1.1) wy­po­wia­dać się w for­mie wy­ma­ga­ją­cej od­po­wie­dzi

 (1.2) spraw­dzać zasób wia­do­mo­ści ucz­nia

 (1.3) tylko w prze­cze­niu nie przy­wią­zy­wać wagi

 (1.4) daw. szu­kać

 (1.5) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Pod­ha­le, Bu­ko­wi­na, Au­gu­stów. pro­sić

 (1.6) gw-pl|Bu­ko­wi­na. za­pra­szać

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny pytać się (dk. spy­tać się)

 (2.1) pytać (1.1) z za­in­te­re­so­wa­niem lub prze­ję­ciem

 (2.2) forma wzmoc­nio­na cza­sow­ni­ka pytać (1.3)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jako re­kru­ter za­wsze pytam kan­dy­da­tów o zna­jo­mość ję­zy­ków ob­cych.

 (1.1) Py­ta­łem ko­le­gę o go­dzi­nę.

 (1.2) Ma­te­ma­tyk miał mnie dziś pytać, więc na wszel­ki wy­pa­dek za­cho­ro­wa­łam.

 (1.6) Ne i pośli my na to we­se­li­sko, bo nom stor­sy dru­zba pe­dzioł, co nos Ja­siek barz piéknie pytoł. sic.

 (2.1) Jego dzie­ci nigdy nie py­ta­ją się o poz­wo­le­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɨtat͡ɕ, AS: pytać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pytajnik m., pytanko n., pytanie n.

 czas. spytać dk., wypytać dk., wypytywać ndk., zapytać dk., zapytywać ndk.

 przysł. pytająco

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) przepytywać, odpytywać

Wiktionary


pytel

1. worek mu­śli­no­wy sto­so­wa­ny w mły­nar­stwie do prze­sie­wa­nia mąki;
2. po­tocz­nie: ga­du­ła


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. worek z mu­śli­nu do prze­sie­wa­nia mąki;

 (1.2) przest. od­sie­wacz

 (1.3) reg. wzor­nik z haf­ta­mi z ma­te­ria­łu

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pytel – me­cha­nizm słu­żą­cy do po­dzia­łu mlewa na frak­cje
  • Adam Pytel (1856–1928) – pol­ski na­u­czy­ciel, dzia­łacz spo­łecz­ny i so­ko­li, bur­mistrz Sa­no­ka
  • Bo­le­sław Pytel (1883–1940) – puł­kow­nik pie­cho­ty Woj­ska Pol­skie­go
  • Bo­że­na Pytel (ur. 1945) – pol­ska sza­chist­ka
  • Da­niel Pytel (ur. 1987) – pol­ski żuż­lo­wiec
  • Fran­ci­szek Pytel (ur. 1895) – ka­pi­tan pilot Woj­ska Pol­skie­go
  • Fran­ci­szek Pytel (1918–1988) – pol­ski pił­karz
  • Hen­ryk Pytel (1955–2024) – pol­ski ho­ke­i­sta
  • Jan Kanty Pytel (ur. 1928) – pro­fe­sor dok­tor ha­bi­li­to­wa­ny, pol­ski na­u­ko­wiec i du­chow­ny ka­to­lic­ki
  • Jo­lan­ta Pytel (ur. 1954) – po­et­ka, li­te­rat­ka, ani­ma­tor­ka życia kul­tu­ral­ne­go Zie­lo­nej Góry.
  • Paweł Pytel (ur. 1927) – poseł na Sejm PRL III i IV ka­den­cji
  • Piotr Pytel (ur. 1967) – pol­ski funk­cjo­na­riusz służb spe­cjal­nych, ge­ne­rał bry­ga­dy, w la­tach 2014–2015 szef Służ­by Kontr­wy­wia­du Woj­sko­we­go

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Naj­cień­szy pytel daje mąkę naj­cień­szą, a za­ra­zem naj­biel­szą, bo najm­niej otrąb prze­pu­szcza.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɨtɛl, AS: pytel

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pytlowanie n.

 czas. pytlować ndk.

 przym. pytlowy

Wiktionary


python

Zo­bacz też: Pyt­hon (zwie­rzę­ta), Pyton.

Pyt­hon – język pro­gra­mo­wa­nia wy­so­kie­go po­zio­mu ogól­ne­go przez­na­cze­nia. Po­sia­da ro­zbu­do­wa­ny pa­kiet bi­blio­tek stan­dar­do­wych, któ­re­go ideą prze­wod­nią jest czy­tel­ność i kla­row­ność kodu źró­dło­we­go. Jego skład­nia ce­chu­je się przej­rzy­sto­ścią i zwię­zło­ścią.

Wikipedia


pytia

osoba mó­wią­ca nie­jas­no, dwuz­nacz­nie, za­gad­ko­wo; pitia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sta­roż. ka­płan­ka w sta­ro­żyt­nej Gre­cji, peł­nią­ca rolę wieszcz­ki w wy­rocz­ni Apol­li­na w Del­fach;

Wiktionary

Pytia ( Πυθία (ἱέρεια) "Pythía (hiéreia)" – „py­tyj­ska ("do­myśl­nie:" ka­płan­ka)”) – ka­płan­ka w świą­ty­ni Apol­li­na w Del­fach, prze­po­wia­da­ją­ca przysz­łość.

Pytie wy­bie­ra­ne były przez ka­pła­nów i wy­cho­wy­wa­ne przy świą­ty­ni od dzie­ciń­stwa. Gdy udzie­la­ły prze­po­wied­ni, sia­da­ły na trój­no­gu, nad szcze­li­ną w ziemi, z któ­rej wy­do­by­wa­ły się wy­zie­wy. Przy­pu­szcza się jed­nak, że wspom­nia­ne wy­zie­wy po­cho­dzi­ły ze spa­la­nych ka­dzi­deł, ma­ją­cych odu­rzyć pytię i wpro­wa­dzić ją w trans (ek­sta­zę).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nawet kró­lo­wie przy­by­wa­li do Pytii, aby poz­nać wolę Apol­li­na przed pod­ję­ciem waż­nych de­cyz­ji.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pytia ż.

 przym. pytyjski, przest. pityjski

Wiktionary


pytka

1. mała, cien­ka pyta
2. ude­rze­nie taką pytką; za­ba­wa po­łą­czo­na z ude­rze­niem pytką po rę­kach
3. daw­niej (tylko w l. mno­giej): prze­słu­cha­nie, śledzt­wo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mała pyta (na­rzę­dzie do bicia)

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gra­ży­na Pytka (1954–1971) – pol­ska po­et­ka
  • Ja­ro­sław Pytka – pol­ski spe­cja­li­sta w za­kre­sie me­cha­ni­ki, tran­spor­tu, bu­do­wy i ek­splo­a­ta­cji ma­szyn, dr hab. inż.
  • Joe Pytka (ur. 1938) – ame­ry­kań­ski re­ży­ser re­klam, fil­mo­wy oraz twór­ca te­le­dy­sków
  • Ka­ro­li­na Pytka – pol­ska spe­cja­list­ka w za­kre­sie far­ma­ko­lo­gii, prof. dr hab.
  • Le­sław Pytka – pol­ski pe­da­gog, prof. dr hab.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. pyta ż.

Wiktionary


pytkowski

naz­wi­sko


SJP.pl


pytlak

naz­wi­sko


SJP.pl


pytlakowski

naz­wi­sko


SJP.pl


pytlarz

naz­wi­sko


SJP.pl


pytlik

naz­wi­sko


SJP.pl


pytliński

naz­wi­sko


SJP.pl


pytlować

1. prze­sie­wać mąkę przez pytel;
2. po­tocz­nie: mówić szyb­ko i dużo; pa­plać, traj­ko­tać


SJP.pl


pytlowy

1. mąka pyt­lo­wa - mąka mie­lo­na kil­ka­krot­nie i prze­sie­wa­na przez pytel;
2. o pie­czy­wie: upie­czo­ny z ta­kiej mąki, np. chleb pyt­lo­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) spoż. o mące: kil­ka­krot­nie pod­da­wa­ny mie­le­niu i prze­sie­wa­niu przez pytel

 (1.2) spoż. o pie­czy­wie: upie­czo­ny z mąki pyt­lo­wej (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rów­no­cze­śnie spro­wa­dzo­no i ro­zda­no lud­no­ści 159,83 q mąki żyt­niej ra­zo­wej, 68,42 q mąki żyt­niej pyt­lo­wej, 15 q cukru i 20 q soli.

 (1.2) W War­sza­wie ciem­ne, tra­dy­cyj­ne pie­czy­wo - chleb pyt­lo­wy czy peł­no­ziar­ni­sty - kosz­tu­je około 3 zło­tych za bo­che­nek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɨˈtlɔvɨ, AS: pytlovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pytel m.

Wiktionary


pytok

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. in­te­re­sant, pe­tent

Wiktionary


pyton

duży, ma­syw­ny wąż z ro­dzi­ny du­si­cie­li, zja­da­ją­cy ptaki i ssaki, nie­ja­do­wi­ty


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) herp. wąż z ro­dzi­ny py­to­nów

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pyton (gr. i łac. Pyt­hon) – w mi­to­lo­gii grec­kiej pot­wór, straż­nik wy­rocz­ni Gai
  • pyton (Pyt­hon) – ro­dzaj węży z ro­dzi­ny py­to­nów (Pyt­ho­ni­dae)
  • py­to­ny (Pyt­ho­ni­dae) – ro­dzi­na węży z kladu Alet­hi­nop­hi­dia
  • Pyt­hon – język pro­gra­mo­wa­nia
  • Monty Pyt­hon – grupa bry­tyj­skich ko­mi­ków
  • Monty Pyt­hon – pla­ne­to­i­da o nu­me­rze ka­ta­lo­go­wym 13681

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Marek trzy­ma w po­ko­ju py­to­na.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɨtɔ̃n, AS: pytõn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pytony lm nm.

Wiktionary


pytong

slan­go­wo: penis


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) grub. środ. męski penis

Wiktionary


pytony

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. herp. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Pyt­ho­ni­dae|Fit­zin­ger|ref=tak., ro­dzi­na węży z rzędu łu­sko­no­śnych;

Wiktionary

Py­to­ny (Pyt­ho­ni­dae) – ro­dzi­na węży z kladu Alet­hi­nop­hi­dia. Tra­dy­cyj­nie kla­sy­fi­ko­wa­ne jako po­dro­dzi­na du­si­cie­li; z ana­liz fi­lo­ge­ne­tycz­nych wy­ko­rzy­stu­ją­cych dane mo­le­ku­lar­ne nie wy­ni­ka jed­nak jed­noz­nacz­nie, że po­dro­dzi­ny Bo­i­nae i Ery­ci­nae są bli­żej spo­krew­nio­ne z py­to­na­mi niż z wę­ża­mi z kladu Ca­e­nop­hi­dia (m.in.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Włą­cze­nie py­to­nów do ro­dzi­ny du­si­cie­li uczy­ni­ło­by tę ro­dzi­nę pa­ra­fi­le­tycz­ną.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pyton mzw.

Wiktionary


pytowice

Py­to­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie ra­dom­szczań­skim, w gmi­nie Ka­mieńsk.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa piotr­kow­skie­go.

Wikipedia


pyty-pyty

wy­krzy­knik

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. wy­ra­ża usil­ną proś­bę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pyty-pyty, nie dowej mu tego.

Wiktionary


pytyjski

cha­rak­te­ry­stycz­ny dla Pytii (ka­płan­ki w świą­ty­ni Apol­li­na w Del­fach), a w prze­no­śni także: nie­jas­ny, dwuz­nacz­ny, za­gad­ko­wy; pi­tyj­ski


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) książk. nie­jas­ny, niez­ro­zu­mia­ły, dwuz­nacz­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przy­by­łem do py­tyj­skiej wy­rocz­ni, aby do­wie­dzieć się, w jaki spo­sób mógł­bym pom­ścić ojca.

 (1.1) ''(…) znu­dzi­wszy sobie wi­docz­nie so­lid­ną pracę, chce ze swej stro­ny przy­czy­nić się do je­szcze więk­sze­go pod­nie­ce­nia cie­ka­wo­ści i po­wra­ca do tonu py­tyj­skich spra­wo­zdań zna­nych nam tak do­brze z pier­wszych kro­ków sza­now­nej Agen­cji na śli­skim te­re­nie spor­to­wym.''

 (1.1) Pani Te­re­fren Laila nie gubi się w męt­nych py­tyj­skich dwuz­nacz­ni­kach, ani nie stra­szy okrop­no­ścia­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɨˈtɨjsʲci, AS: pytyi ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pytia ż., Pytia ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) delficki, zagadkowy, dwuznaczny, wieloznaczny, niejednoznaczny, niejasny, nieokreślony, niewyraźny, niezrozumiały, wątpliwy; war. pityjski

Wiktionary


pyuria

wy­stę­po­wa­nie w moczu dużej ilo­ści bia­łych krwi­nek oraz bak­te­rii, oz­na­cza­ją­ce za­pa­le­nie dróg mo­czo­wych; ro­po­mocz


SJP.pl


pyza

1. klu­ska z tar­tych na su­ro­wo ziem­nia­ków z do­dat­kiem mąki;
2. po­tocz­nie: tłu­ste, okrą­głe dziec­ko;
3. po­tocz­nie: ktoś gruby, roz­ty­ty; pul­pet;
4. w gwa­rze my­śliw­skiej: nos żubra i łosia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. okrą­gła klu­ska z su­ro­wych tar­tych ziem­nia­ków i mąki ziem­nia­cza­nej, zwy­kle z far­szem mięs­nym;

 (1.2) kulin. gw-pl|Poz­nań. klu­ska droż­dżo­wa go­to­wa­na na parze, przy­po­mi­na­ją­ca kształ­tem i roz­mia­rem bułkę

 (1.3) przen. pot. ktoś o okrą­głym (py­za­tym) obli­czu

 (1.4) łow. nos u łosi lub żu­brów

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pyza – bo­ha­ter­ka serii ksią­żek Hanny Ja­nu­szew­skiej i se­ria­lu ani­mo­wa­ne­go Wę­drów­ki Pyzy
  • pyza – ro­dzaj pa­ję­cza­ka z rzędu ko­sa­rzy
  • pyza – ro­dzaj dużej klu­ski
  • pyza – ter­min uży­wa­ny w ło­wiect­wie (gwara my­śliw­ska), oz­na­cza­ją­cy nos żubra i łosia
  • Pyza – pol­ski film ani­mo­wa­ny z 1959 w re­ży­se­rii Lu­cja­na Dem­biń­skie­go
  • Pyzy

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpɨza, AS: pyza

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pyzaty

 przysł. pyzato

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kartacz, kluska śląska

 (1.2) pampuch, pyza drożdżowa, klucha z łacha, klucha na lumpie, bułka na parze, kluska parowa, parzak

Wiktionary


pyzacieć

sta­wać się py­za­tym


SJP.pl


pyzaty

1. o po­licz­kach: pulch­ny, okrą­gły;
2. o czło­wie­ku: ma­ją­cy okrą­głą, pulch­ną twarz; pu­co­ło­wa­ty, pu­cu­ło­wa­ty, okrą­gło­li­cy, krą­gło­li­cy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) (o po­licz­kach) okrą­gły, wy­dat­ny

 (1.2) (o czło­wie­ku) ma­ją­cy okrą­głe, wy­dat­ne po­licz­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Pro­blem w tym, że zro­bi­łem się tro­chę py­za­ty na twa­rzy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɨˈzatɨ, AS: pyzaty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pyza ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) okrągły, pulchny, wydatny

 (1.2) pucołowaty

Wiktionary


pyzać

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. kroić tępym nożem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pyzok mrz.

Wiktionary


pyzdrski

przy­miot­nik od: Pyz­dry


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Pyzdr, zwią­za­ny z Pyz­dra­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do 1818 mia­sto było sie­dzi­bą po­wia­tu pyzdr­skie­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pyzdry lm. nmos., pyzdrzanin mos., pyzdrzanka ż.

Wiktionary


pyzdry

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie wrze­siń­skim;

Wiktionary

}|-

Pyz­dry ( Pe­i­sern, Pe­y­sern, ‏פייזערן‎) – mia­sto w środ­ko­wo-za­chod­niej Pol­sce, w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie wrze­siń­skim, nad rzeką Wartą, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Pyz­dry.

W la­tach 1975–1998 mia­sto ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ło do wo­je­wództ­wa ko­niń­skie­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) 6 czerw­ca 1346 roku król Ka­zi­mierz ogło­sił w Pyz­drach sta­tu­ty praw­ne dla Wiel­ko­pol­ski.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pyzdrzanin mos., pyzdrzanka ż.

 przym. pyzdrski

Wiktionary


pyzdrzanin

miesz­ka­niec Pyzdr


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Pyzdr

 (1.2) osoba po­cho­dzą­ca z Pyzdr, uro­dzo­na w Pyz­drach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Naj­wię­cej pyz­drzan gło­so­wa­ło w go­dzi­nach przed­po­łud­nio­wych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pyzdry lm nm.

:: fż. pyzdrzanka ż.

 przym. pyzdrski

Wiktionary


pyzdrzanka

miesz­kan­ka Pyzdr


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Pyzdr

 (1.2) ko­bie­ta po­cho­dzą­ca z Pyzdr, uro­dzo­na w Pyz­drach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W ko­lej­ce usta­wi­ło się kilka pyz­drza­nek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pyzdry lm nm.

:: fm. pyzdrzanin mos.

 przym. pyzdrski

Wiktionary


pyziak

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Krzysz­tof Py­ziak – pol­ski aktor te­le­wi­zyj­ny i te­a­tral­ny
  • Laura Py­ziak – po­stać z cyklu po­wie­ści Je­ży­cja­da
  • Mał­go­rza­ta Py­ziak-Szaf­nic­ka – pol­ska praw­nicz­ka, pro­fe­sor nauk praw­nych, na­u­czy­ciel aka­de­mic­ki

Wikipedia


pyzik

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Piotr Pyzik – pol­ski po­li­tyk
  • We­ro­ni­ka Pyzik – pol­ska lek­ko­at­let­ka
  • Zdzi­sław Pyzik – pol­ski poeta i autor pio­se­nek, spo­łecz­nik

Wikipedia


pyzok

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. tępy nóż

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pyzać ndk.

Wiktionary


pyzunia

zdrob­nie­nie od: pyza


SJP.pl


pyzy

po­tocz­nie: wy­dat­ne, okrą­głe po­licz­ki


SJP.pl

Pyzy – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie mo­niec­kim, w gmi­nie Mońki.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa bia­ło­stoc­kie­go.

Wier­ni ko­ścio­ła rzym­sko­ka­to­lic­kie­go na­le­żą do pa­ra­fii św. Agniesz­ki w Go­nią­dzu.

Wikipedia


pyzówka

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Py­zów­ka – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie no­wo­tar­skim, w gmi­nie Nowy Targ, w małej kot­li­nie pod­gór­skiej w ob­sza­rze źró­deł po­to­ku Obrocz­na. Nad Py­zów­ką gó­ru­je nie­wy­so­ki grzbiet gór­ski Ja­ni­łów­ki i Tru­ba­cza. Na po­gra­ni­czu Lasku oraz Py­zów­ki (ok. 2 km od cen­trum wsi) znaj­du­je się przy­sta­nek ko­le­jo­wy, po­sia­da­ją­cy re­gu­lar­ne po­łą­cze­nia Regio do Kra­ko­wa i Za­ko­pa­ne­go.

Wikipedia


pył

drob­niut­kie zia­ren­ka star­tych lub roz­kru­szo­nych ciał, uno­szą­ce się i osia­da­ją­ce na przed­mio­tach; kurz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bar­dzo drob­ny pro­szek mo­gą­cy uno­sić się w po­wie­trzu

 (1.2) techn. sub­stan­cja mi­ne­ral­na po­zo­sta­ła po pro­ce­sie spa­la­nia albo ście­ra­nia, kru­sze­nia sub­stan­cji sta­łych;

 (1.3) astr. te­o­re­tycz­na, wy­i­de­a­li­zo­wa­na forma ma­te­rii, któ­rej rów­na­nie stanu od­po­wia­da pły­no­wi o skoń­czo­nej gę­sto­ści ale ze­ro­wym ci­śnie­niu

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pył – sub­stan­cja mi­ne­ral­na jako za­nie­czy­szcze­nie po­wie­trza, po­zo­sta­łość pro­ce­su spa­la­nia, a także ście­ra­nia lub kru­sze­nia sub­stan­cji sta­łych ta­kich jak mi­ne­ra­ły nie­or­ga­nicz­ne, or­ga­nicz­ne oraz me­ta­le
  • pył – w grun­toz­naw­stwie, frak­cja gra­nu­lo­me­trycz­na grun­tu
  • pył – w pe­tro­gra­fii, niez­li­ty­fi­ko­wa­na skała okru­cho­wa
  • pył – w ak­wa­ry­sty­ce, zwy­cza­jo­wa nazwa uży­wa­na okre­śla­ją­ca naj­drob­niej­szy po­karm dla na­ryb­ku
  • pył kos­micz­ny – w astro­fi­zy­ce, py­ło­we przy­bli­że­nie opisu ma­te­rii
  • Pył – strze­lan­ka pier­wszo­o­so­bo­wa z |1998 roku
  • Pył – sin­gel Fisz Emade Two­rzy­wo
  • Pył – po­wieść Hugh Ho­we­ya, trze­ci tom try­lo­gii Silos
  • Pył – po­wieść Johna Fan­te­go

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pan ześle na twą zie­mię za­miast de­szczu – pył i pia­sek; bę­dzie na cie­bie padał z nieba, aż cię wy­ni­szczy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɨw, AS: pyu̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pylnik m., pylica ż., pyleniec m., pyłkowina ż., pylenie n., zapylanie n., odpylanie n.

:: zdrobn. pyłek m., pyłeczek m.

 czas. rozpylić, pylić ndk., zapylać ndk., zapylić dk., odpylać ndk., odpylić dk.

 przym. pyłowy, pylnikowy

 przysł. pyłowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) proch, kurz

Wiktionary


pyłek

1. bar­dzo drob­ne na­sio­na, np. kwia­tów;
2. dro­bi­na cze­goś, np. pyłek kurzu;
3. zdrob­nie­nie od: pył


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: pył

 (1.2) bar­dzo drob­ny pył

 (1.3) bot. mę­skie ga­me­ty u ro­ślin;

 (1.4) in­form. jeden ze wzor­ców pro­jek­to­wych;

Wiktionary

Zo­bacz też: pyłek – wzo­rzec pro­jek­to­wy w in­ży­nie­rii opro­gra­mo­wa­nia.

Pyłek kwia­to­wy – pow­sta­ją­ce z mi­kro­spor ro­ślin na­sien­nych ziar­na pyłku za­wie­ra­ją­ce mocno zre­du­ko­wa­ny ga­me­to­fit męski. Pow­sta­ją w wy­ni­ku mi­kro­spo­ro­ge­ne­zy w wo­recz­kach pył­ko­wych (mi­kro­spo­ran­giach) mę­skich or­ga­nów rozm­na­ża­nia (prę­ci­ków u ro­ślin okry­to­na­sien­nych i mi­kro­spo­ro­fi­li u ro­ślin na­go­na­sien­nych).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpɨwɛk, AS: pyu̯ek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pył m., pylenie n., pylnik m., zapylanie n., odpylanie n., pylica ż., pyleniec m., pyłkowina ż.

:: zdrobn. pyłeczek m.

 czas. pylić, zapylać, zapylić, odpylać, odpylić, rozpylić

 przym. pyłkowy, pyłowy, pylnikowy, bezpyłowy

 przysł. pyłowo, bezpyłowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) pyłek kwiatowy • pyłek pszczeli

Wiktionary


pyłkodajny

wyt­wa­rza­ją­cy dużo pyłku kwia­to­we­go


SJP.pl


pyłkowica

Pył­ko­wi­ca (łac. "pol­li­no­sis") – cho­ro­ba ob­ja­wia­ją­ca się ob­ja­wa­mi ze stro­ny ukła­du od­de­cho­we­go (np. astmą os­krze­lo­wą) lub po­kar­mo­we­go zwią­za­na z in­ha­la­cją pył­ków przez osobę uczu­lo­ną.

Wikipedia


pyłkowina

zle­pio­ny w masę pyłek kwia­to­wy


SJP.pl

Pył­ko­wi­na (ang. "pol­li­nium" (l.poj.), "pol­li­nia" (l. mn.)) – ziar­na pyłku zle­pio­ne w ca­łość za po­mo­cą sub­stan­cji zwa­nej wi­sci­ną lub kitem pył­ko­wym. Sub­stan­cja ta ma po­stać lep­kich, ela­stycz­nych nici pow­sta­ją­cych z ko­mó­rek jed­no­war­stwo­wej tkan­ki wy­ście­la­ją­cej wo­recz­ki pył­ko­we. Pył­ko­wi­ny pow­sta­ją w prę­ci­kach kwia­tów więk­szo­ści ro­ślin stor­czy­ko­wa­tych ("Or­chi­da­ce­ae") i tro­je­ścio­wa­tych ("Asc­le­pia­do­i­de­ae").

Wikipedia


pyłkowy

→ pyłek


SJP.pl

Patrz:

pyłek

pyłochłonny

przy­miot­nik

 (1.1) wchła­nia­ją­cy pył

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɨwɔˈxwɔ̃nːɨ, AS: pyu̯oχu̯õ•ny

Wiktionary


pyłomierz

przy­rząd ba­da­ją­cy za­war­tość pyłu w po­wie­trzu; ko­ni­metr


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) urzą­dze­nie do mie­rze­nia stę­że­nia pyłu w po­wie­trzu

Wiktionary


pyłoodporny

od­por­ny na przy­le­ga­nie pyłu, kurzu


SJP.pl


pyłorys

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. po­ligr. urzą­dze­nie do po­wie­la­nia do­ku­men­tów opra­co­wa­ne w Pol­sce i wy­ko­rzy­sty­wa­ne w la­tach 70. XX w.

Wiktionary


pyłoszczelność

→ py­ło­szczel­ny


SJP.pl

Patrz:

pyłoszczelny

pyłowiec

skała osa­do­wa ut­wo­rzo­na w wy­ni­ku sce­men­to­wa­nia pyłu i mułu; łupek pia­szczy­sty


SJP.pl


pyłowo-gazowy

skła­da­ją­cy się z pyłu i gazu, np. po­wło­ka py­ło­wo-ga­zo­wa


SJP.pl


pyłowy

skła­da­ją­cy się z pyłu, za­wie­ra­ją­cy pył (np. burza py­ło­wa, pu­sty­nie py­ło­we)


SJP.pl


pyły

drob­niut­kie zia­ren­ka star­tych lub roz­kru­szo­nych ciał, uno­szą­ce się i osia­da­ją­ce na przed­mio­tach; kurz


SJP.pl


pyłówka

la­wi­na ze świe­żo spa­dłe­go, su­che­go, zmro­żo­ne­go śnie­gu; la­wi­na py­ło­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) la­wi­na py­ło­wa

Wiktionary


pyś

py­niuś, py­sia­czek, py­siak, pynio, py­szczek, py­siek, py­siąt­ko, pysio;
1. pie­szczot­li­wie o twa­rzy, pysku;
2. pie­szczot­li­wie o uko­cha­nym


SJP.pl


pz

skró­to­wiec, rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) = geogr. po­łud­nio­wy za­chód

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • PZ – (Przy­ję­cie to­wa­ru z zew­nątrz) do­ku­ment ma­ga­zy­no­wy przed­się­bior­stwa
  • PZ – Para zasad
  • Po­ro­zu­mie­nie Zie­lo­no­gór­skie

Wikipedia


pzb

skró­to­wiec

 (1.1) = sport. Pol­ski Zwią­zek Bok­ser­ski

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pol­ski Zwią­zek Bok­ser­ski
  • Punktförmige Zug­be­e­in­flus­sung

Wikipedia


pzd

skró­to­wiec

 (1.1) = Pol­ski Zwią­zek Dział­kow­ców

 (1.2) = Po­wia­to­wy Za­rząd Dróg

Wiktionary


pze

skrót od: Pol­ski Zwią­zek Espe­ran­ty­stów


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pol­ski Zwią­zek Espe­ran­ty­stów
  • Pol­ski Zwią­zek Ek­splo­ra­to­rów
  • PzE

Wikipedia


pzg

skrót od:
1. Pol­ski Zwią­zek Głu­chych;
2. Pol­ski Zwią­zek Golfa;
3. Pol­ski Zwią­zek Gim­na­stycz­ny


SJP.pl

skró­to­wiec

 (1.1) = sport. Pol­ski Zwią­zek Gim­na­stycz­ny;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pol­ski Zwią­zek Gim­na­stycz­ny
  • Pol­ski Zwią­zek Głu­chych
  • Pier­wszy Za­rząd Głów­ny KGB
  • Pol­ski Zwią­zek Golfa

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) PZG ma swoją sie­dzi­bę w War­sza­wie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɛ‿zɛdʲ‿ˈɟɛ, AS: pe‿zedʹ‿ǵe

Wiktionary


pzh

skrót od: Pań­stwo­wy Za­kład Hi­gie­ny


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Na­ro­do­wy In­sty­tut Zdro­wia Pu­blicz­ne­go – Pań­stwo­wy Za­kład Hi­gie­ny, daw­niej Pań­stwo­wy Za­kład Hi­gie­ny
  • Pol­skie Zrze­sze­nie Ho­te­li
  • Pol­ski Zwią­zek Ho­ke­ja

Wikipedia


pzhl

Pol­ski Zwią­zek Ho­ke­ja na Lo­dzie


SJP.pl

skró­to­wiec

 (1.1) = Pol­ski Zwią­zek Ho­ke­ja na Lo­dzie;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) PZHL ma swoją sie­dzi­bę w War­sza­wie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɛ‿zɛt‿xa‿ˈɛl, AS: pe‿zet‿χa‿el

Wiktionary


pzhs

skró­to­wiec w funk­cji rze­czow­ni­ka ro­dza­ju mę­sko­rze­czo­we­go

 (1.1) = harc. Po­lo­wa Zbiór­ka Har­ce­rzy Star­szych

 (1.2) = Pol­ski Zwią­zek Ho­dow­ców Stru­si

 (1.3) = Pol­ski Zwią­zek Ho­dow­ców Szyn­szy­li

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) IV PZHS odbył się w 1985 r. na po­lach Grun­wal­du.

 (1.2) PZHS pow­stał w 1995 r.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɛ‿zɛt‿xa‿ˈɛs, AS: pe‿zet‿χa‿es

Wiktionary


pzht

skró­to­wiec

 (1.1) = Pol­ski Zwią­zek Ho­ke­ja na Tra­wie;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) PZHT ma swoją sie­dzi­bę w Poz­na­niu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɛ‿zɛt‿xa‿ˈtɛ, AS: pe‿zet‿χa‿te

Wiktionary


pzkol

[czy­taj: pe-zet-KOL] skrót od: Pol­ski Zwią­zek Ko­lar­ski


SJP.pl


pzkosz

[czy­taj: pe-zet-KOSZ] skrót od: Pol­ski Zwią­zek Ko­szy­ków­ki


SJP.pl

skró­to­wiec

 (1.1) = sport. Pol­ski Zwią­zek Ko­szy­ków­ki;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) PZKosz zo­stał za­ło­żo­ny w 1957 roku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɛ‿zɛt‿ˈkɔʃ, AS: pe‿zet‿koš

Wiktionary


pzla

[czy­taj: pe-zet-el-A] skrót od: Pol­ski Zwią­zek Lek­kiej At­le­ty­ki


SJP.pl

skró­to­wiec

 (1.1) = Pol­ski Zwią­zek Lek­kiej At­le­ty­ki;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) PZLA po­da­ła mi­ni­ma na igrzy­ska olim­pij­skie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɛ‿zɛt‿ɛl‿ˈa, AS: pe‿zet‿el‿a

Wiktionary


pzm

[czy­taj: pe-zet-EM] skrót od: Pol­ski Zwią­zek Mo­to­ro­wy; PZMot


SJP.pl


pzmot

[czy­taj: pe-zet-MOT] skrót od: Pol­ski Zwią­zek Mo­to­ro­wy; PZM


SJP.pl


pzn

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pol­ski Zwią­zek Nar­ciar­ski
  • Pol­ski Zwią­zek Nie­wi­do­mych

Wikipedia


pzp

skró­to­wiec

 (1.1) = sport. Pu­char Zdo­byw­ców Pu­cha­rów;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • PZP – kryp­to­nim Sił Zbroj­nych w Kraju – Armii Kra­jo­wej uży­wa­ny w la­tach 1941–1944 (zob. SSS)
  • Pu­char Zdo­byw­ców Pu­cha­rów – roz­gryw­ki pił­kar­skie w la­tach 1961–1999.
  • Pol­ski Zwią­zek Pły­wac­ki
  • Pol­ski Zwią­zek Pszcze­lar­ski
  • Po­rad­nia Zdro­wia Psy­chicz­ne­go
  • Pre­zy­dium Zjed­no­cze­nia Pol­skie­go
  • Pzp – prawo za­mó­wień pu­blicz­nych

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pɛ‿zɛt‿ˈpɛ, AS: pe‿zet‿pe

Wiktionary


pzpn

Pol­ski Zwią­zek Piłki Noż­nej, pol­ska fe­de­ra­cja pił­kar­ska dzia­ła­ją­ca od roku 1919


SJP.pl

skró­to­wiec

 (1.1) = sport. Pol­ski Zwią­zek Piłki Noż­nej;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) PZPN jest czę­sto kry­ty­ko­wa­ny za niez­ro­zu­mia­łe de­cyz­je.

 (1.1) – PZPN jest ostat­nim or­to­dok­syj­nym ba­stio­nem ko­mu­ny w Pol­sce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɛ‿zɛt‿pɛ‿ˈɛ̃n, AS: pe‿zet‿pe‿ẽn

Wiktionary


pzpr

[czy­taj: pe-zet-pe-ER] skrót od: Pol­ska Zjed­no­czo­na Par­tia Ro­bot­ni­cza - par­tia ko­mu­ni­stycz­na dzia­ła­ją­ca od roku 1948, pow­sta­ła przez po­łą­cze­nie Pol­skiej Par­tii Ro­bot­ni­czej i Pol­skiej Par­tii So­cja­li­stycz­nej; ist­nie­ją­ca do roku 1990


SJP.pl

skró­to­wiec, rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) = hist. polit. Pol­ska Zjed­no­czo­na Par­tia Ro­bot­ni­cza;

skró­to­wiec, rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) = hist. sport. Pol­ski Zwią­zek Piłki Ręcz­nej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pier­wszy se­kre­tarz KC PZPR zło­żył go­spo­dar­ską wi­zy­tę na Pod­la­siu.

 (1.1) Napis „Precz z ko­mu­ną!” na gma­chu PZPR byłby praw­dzi­wym po­licz­kiem dla każ­de­go dzia­ła­cza par­tyj­ne­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɛ‿zɛt‿pɛ‿ˈːr, AS: pe‿zet‿p•‿er

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pezetpeeria ż., pezetpeerowiec mos., pezetperowiec mos., PZPR-owiec mos.

 przym. pezetpeerowski, pezetperowski, PZPR-owski

 skr. Pezetpeer

Wiktionary


pzpr-owiec

czło­nek PZPR-u (Pol­skiej Zjed­no­czo­nej Par­tii Ro­bot­ni­czej); pe­zet­pe­e­ro­wiec, pe­zet­pe­ro­wiec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) polit. hist. czło­nek Pol­skiej Zjed­no­czo­nej Par­tii Ro­bot­ni­czej (PZPR)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pezetpeeria ż., pezetpeerowiec mos., pezetperowiec mos.

:: skr. PZPR ż./mrz.

 przym. pezetpeerowski, pezetperowski, PZPR-owski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pezetpeerowiec, pezetperowiec

Wiktionary


pzpr-owski

→ PZPR (Pol­ska Zjed­no­czo­na Par­tia Ro­bot­ni­cza), np. PZPR-owski to­wa­rzysz, apa­rat PZPR-owski; pe­zet­pe­e­row­ski


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) hist. polit. zwią­za­ny z PZPR (Pol­ską Zjed­no­czo­ną Par­tią Ro­bot­ni­czą), do­ty­czą­cy PZPR, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla PZPR

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pezetpeeria ż., pezetpeerowiec mos., pezetperowiec mos., PZPR-owiec mos.

:: skr. PZPR ż./mrz.

 przym. pezetperowski, pezetpeerowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pezetperowski, pezetpeerowski

Wiktionary


pzps

Pol­ski Zwią­zek Piłki Siat­ko­wej


SJP.pl

skró­to­wiec

 (1.1) = sport. Pol­ski Zwią­zek Piłki Siat­ko­wej;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) PZPS ma swoją sie­dzi­bę w War­sza­wie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɛ‿zɛt‿pɛ‿ˈːs, AS: pe‿zet‿p•‿es

Wiktionary


pzs

skró­to­wiec

 (1.1) = sport. Pol­ski Zwią­zek Snow­bo­ar­du

Wiktionary


pztir

skró­to­wiec w funk­cji rze­czow­ni­ka ro­dza­ju nie­mę­sko­o­so­bo­we­go, licz­ba mnoga

 (1.1) = hist. Pań­stwo­we Za­kła­dy Tele- i Ra­dio­tech­nicz­ne;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Niem­cy wy­sa­dzi­li bu­dyn­ki PZTiR w 1944 roku.

Wiktionary


pztit

skró­to­wiec w funk­cji rze­czow­ni­ka ro­dza­ju nie­mę­sko­o­so­bo­we­go, licz­ba mnoga

 (1.1) = hist. Pań­stwo­we Za­kła­dy Te­le­fo­nicz­ne i Te­le­gra­ficz­ne

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W któ­rym do­kład­nie roku pow­sta­ły PZTiT?

Wiktionary


pzu

[czy­taj: pe-zet-U] skrót od: Po­wszech­ny Za­kład Ubez­pie­czeń - firma ma­cie­rzy­sta jed­no­stek wcho­dzą­cych w skład Grupy Ka­pi­ta­ło­wej PZU, dzia­ła od roku 1991 po przeksz­tał­ce­niu z Pań­stwo­we­go Za­kła­du Ubez­pie­czeń


SJP.pl

skró­to­wiec w funk­cji rze­czow­ni­ka

 (1.1) = daw. Pań­stwo­wy Za­kład Ubez­pie­czeń

 (1.2) = Po­wszech­ny Za­kład Ubez­pie­czeń

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Aha i zadz­woń do PZU po ajen­ta, niech przyj­dzie i wy­ce­ni stra­ty.

 (1.2) Neon PZU z na­pi­sem „Z nami bez­piecz­niej” rzu­cał snop tru­pie­go świa­tła.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɛ‿zɛt‿ˈu, AS: pe‿zet‿u

Wiktionary


pzw

skró­to­wiec

 (1.1) = wędk. Pol­ski Zwią­zek Węd­kar­ski

Wiktionary


pzwl

skró­to­wiec

 (1.1) = bi­bliot. Pań­stwo­wy Zakład Wydaw­nictw Lekar­skich

Wiktionary


pzż

Pol­ski Zwią­zek Że­glar­ski, or­ga­ni­za­cja że­glar­ska dzia­ła­ją­ca od roku 1924


SJP.pl

skró­to­wiec

 (1.1) = Pol­ski Zwią­zek Że­glar­ski;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) PZŻ wyz­na­cza re­pre­zen­ta­cję że­glar­stwa pol­skie­go na za­wo­dy mię­dzy­na­ro­do­we.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɛ‿zɛd‿ˈʒɛt, AS: pe‿zed‿žet

Wiktionary


pál

1. ele­ment kon­struk­cyj­ny bu­dow­li w kształ­cie słupa wbi­ja­ny lub for­mo­wa­ny w grun­cie;
2. słup do przy­wią­zy­wa­nia cze­goś lub ogra­dza­nia te­re­nu;
3. za­o­strzo­ny drew­nia­ny kół, na który wbi­ja­no daw­niej ska­zań­ców


SJP.pl


périgord

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. kra­i­na hi­sto­rycz­na w po­łud­nio­wo-za­chod­niej Fran­cji, w pół­noc­nej Ak­wi­ta­nii, na te­re­nie współ­czes­ne­go de­par­ta­men­tu Dor­do­gne, czę­ścio­wo także Lotu i Ga­ron­ny;

Wiktionary

Périgord – kra­i­na hi­sto­rycz­na w po­łud­nio­wo-za­chod­niej Fran­cji, w pół­noc­nej Ak­wi­ta­nii, na te­re­nie współ­czes­ne­go de­par­ta­men­tu Dor­do­gne, czę­ścio­wo także Lot i Ga­ron­na. Głów­ny­mi mia­sta­mi Périgordu są Périgueux (hi­sto­rycz­na sto­li­ca kra­i­ny) oraz Ber­ge­rac.

Périgord jest ni­zin­ną, sil­nie za­le­sio­ną kra­i­ną, po­ło­żo­ną na za­chód od Ma­sy­wu Cen­tral­ne­go, po­prze­ci­na­ną do­li­na­mi rzek Dor­do­gne, Lot oraz in­nych do­pły­wów Ga­ron­ny.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. perigordzki

Wiktionary


pétain

[czy­taj: peTĘ albo peTEN] naz­wi­sko, m.in. Phi­lip­pe Pétain (1856-1951) - mar­sza­łek Fran­cji


SJP.pl


pétanque

[czy­taj: peTĄK] gra to­wa­rzy­ska z ele­men­ta­mi zręcz­no­ścio­wy­mi, roz­gry­wa­na za po­mo­cą me­ta­lo­wych bul na pła­skim, nie­tra­wia­stym te­re­nie; pe­tan­que, pe­tan­ka, bule


SJP.pl

Pétanque (wym. []) (pe­tan­ka, gra w bule, gra w kule) – tra­dy­cyj­na fran­cu­ska gra to­wa­rzy­ska z ele­men­ta­mi zręcz­no­ścio­wy­mi.

Po­pu­lar­na w szcze­gól­no­ści w po­łud­nio­wej Fran­cji (Pro­wan­sja), ale upra­wia­na także w in­nych re­gio­nach Fran­cji i w in­nych kra­jach eu­ro­pej­skich (Bel­gia, Hisz­pa­nia, Wło­chy, Szwaj­ca­ria, Niem­cy, Szwe­cja) i na świe­cie (Tu­nez­ja, Ma­ro­ko, Wiet­nam, Taj­lan­dia, Ma­da­ga­skar, Ka­na­da, Se­ne­gal). Roz­gry­wa­na jest jako sport nie­o­lim­pij­ski w ra­mach World Games.

Wikipedia


pêle-mêle

[czy­taj: pelMEL] pel-mel;
1. coś be­zład­nie po­mie­sza­ne­go; mie­sza­ni­na;
2. roz­mo­wa na wszyst­kie te­ma­ty, o ni­czym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) mie­szan­ka róż­nych rze­czy, chaos, zamęt

 (1.2) zob. pele-mele.

przy­słó­wek

 (2.1) mie­sza­jąc coś be­zład­nie

Wiktionary

Pêle-mêle (fr. "w nie­ła­dzie", "po­spiesz­nie") – re­gu­ła prawa mię­dzy­na­ro­do­we­go do­ty­czą­ca skła­da­nia pod­pi­sów przez przed­sta­wi­cie­li państw na umo­wie mię­dzy­na­ro­do­wej, za­wie­ra­nej przez co najm­niej trzy pań­stwa. W odróż­nie­niu od po­wszech­nie przy­ję­tej za­sa­dy na­ka­zu­ją­cej skła­da­nie pod­pi­sów al­fa­be­tycz­nie, za­sto­so­wa­nie tej za­sa­dy poz­wa­la peł­no­moc­ni­kom stron uma­wia­ją­cych się na zło­że­nie pod­pi­su w do­wol­nym miej­scu pod tek­stem danej umowy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ewen­tu­al­nie pewna kom­po­zy­cja dwóch czy wię­cej ro­dza­jów formy, a nie nie­za­rad­na mie­sza­ni­na, pêle-mêle, bę­dą­ce w związ­ku z nie­za­rad­no­ścią twór­cy wobec ota­cza­ją­cych go pro­ble­mów (…)

 (2.1) Za naj­więk­szy błąd uwa­żam, że w dal­szym ciągu łączy się pêle-mêle dzie­je po­wszech­ne z dzie­ja­mi pol­skie­mi w obrę­bie tych sa­mych roz­dzia­łów (…) sic.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pele-mele n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) groch z kapustą, gmatwanina, pomieszanie z poplątaniem

 (2.1) bez ładu i składu, chaotycznie

Wiktionary


pój

forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) rozk. 2 os. lp. zob. poić.

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. rozk. 2 os. lp. od cho­dzić

Wiktionary


pójdźka

ga­tu­nek sowy zaw­dzię­cza­ją­cy swą nazwę wy­da­wa­nym przez sie­bie cha­rak­te­ry­stycz­nym od­gło­som, zbli­żo­nym brzmie­niem do słowa "pójdź", nie­wiel­ki ptak za­miesz­ku­ją­cy Eu­ro­pę Po­łud­nio­wą i Środ­ko­wą, Azję Za­chod­nią i Afry­kę Pół­noc­ną


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ornit. nazwa pta­ków z ro­dza­ju nazwa sy­ste­ma­tycz­na|At­he­ne|ref=tak., z ro­dzi­ny pu­szczy­ko­wa­tych;

Wiktionary


pójło

picie dla bydła i in­nych zwie­rząt, np. koni, przy­rzą­dza­ne z wody i mąki lub otrąb, rza­dziej sie­mie­nia lnia­ne­go, cza­sem z róż­ny­mi do­dat­ka­mi, np. solą, chle­bem, mio­dem; po­i­dło


SJP.pl

Pójło – woda z róż­ny­mi do­dat­ka­mi przez­na­czo­na do po­je­nia zwie­rząt, szcze­gól­nie mło­dych np. cie­ląt lub źre­biąt.

Przy­rzą­dza się ją z do­dat­kiem mąki lub otrąb, rza­dziej sie­mie­nia lnia­ne­go, cza­sem z in­ny­mi do­dat­ka­mi, np. solą, chle­bem, mio­dem.

Wikipedia


pójście

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pójść.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpujɕt͡ɕɛ, AS: pui ̯śće

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pójść

Wiktionary


pójść

1. udać się gdzieś
2. skie­ro­wać się w jakąś stro­nę, idąc
3. roz­po­cząć naukę gdzieś lub na ja­kimś eta­pie
4. po­tocz­nie:
a) udać się
b) zo­stać wy­ko­rzy­sta­nym na coś
c) zgo­dzić się na coś
d) zep­suć się
e) zo­stać sprze­da­nym


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. iść)

 (1.1) pie­szo udać się w jakąś stro­nę

 (1.2) udać się w ja­kimś kie­run­ku lub celem wy­ko­na­nia ja­kiejś czyn­no­ści

 (1.3) po­ru­sza­jąc się pie­szo opu­ścić ja­kieś miej­sce

 (1.4) zgo­dzić się i roz­po­cząć jakąś dłu­gotr­wa­łą czyn­ność

 (1.5) wstą­pić do ja­kiejś in­sty­tu­cji, or­ga­ni­za­cji

 (1.6) pot. o ma­szy­nach, urzą­dze­niach i in­sta­la­cjach lub ich czę­ściach: zep­suć się

 (1.7) pot. po­to­czyć się, mieć okre­ślo­ny prze­bieg

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wło­dek, to może ja już pójdę? Nie chcia­ła­bym przesz­ka­dzać.

 (1.2) Posz­li zro­bić za­ku­py, żebym mogła ugo­to­wać obiad.

 (1.3) Na pry­wat­ce Janek strze­lił focha i po­szedł sobie.

 (1.4) Pod na­ci­skiem straj­ków rząd po­szedł na da­le­kie ustęp­stwa.

 (1.6) Pod­czas burzy posz­ła faza i mu­sia­łem pod­piąć kom­pu­ter w kuch­ni, a In­ter­net w ła­zien­ce.

 (1.6) Pod­czas re­mon­tu posz­ła nam szyba w kuch­ni.

 (1.7) Ustne eg­za­mi­ny z hisz­pań­skie­go posz­ły super.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pujɕt͡ɕ, AS: pui ̯ść

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pójście n.

 czas. iść ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podążyć

 (1.3) wyjść

Wiktionary


póki

spój­nik zna­czą­cy tyle co: do­pó­ki


SJP.pl

spój­nik

 (1.1) zob. do­pó­ki.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Poz­wól mi być z tobą tu / póki znów nie sta­nie w progu / białą stopą świt.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpuci, AS: puḱi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dopóki, tak długo jak

Wiktionary


pókiż

prze­sta­rza­le: wzmoc­nio­na par­ty­ku­ła "póki", uży­wa­na w py­ta­niach, zna­czą­ca tyle co "jak długo"


SJP.pl


pólko

małe pole, ka­wa­łek pola; po­let­ko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zdrobn. od pole

 (1.2) włók. kraw. gład­ki lub wzo­rzy­sty, po­przecz­ny, wąski pasek sta­no­wią­cy wy­peł­nie­nie po­wierzch­ni wcią­ża pasa kon­tu­szo­we­go

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pólko – część mia­sta Lidz­bark
  • Pólko – część mia­sta Pel­plin
  • Pólko – znie­sio­na nazwa czę­ści mia­sta Ru­cia­ne-Nida
  • Pólko – część mia­sta Skar­sze­wy
  • Pólko – osada w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. brod­nic­kim, w gmi­nie Górz­no
  • Pólko – część wsi Nowy Ja­si­niec w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. byd­go­skim, w gmi­nie Ko­ro­no­wo
  • Pólko – ko­lo­nia w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. lip­now­skim, w gmi­nie Lipno
  • Pólko – osada leśna w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie na­kiel­skim, w gmi­nie Sadki
  • Pólko – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. wą­brze­skim, w gmi­nie Płuż­ni­ca
  • Pólko – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. bial­skim, w gmi­nie Biała Pod­la­ska
  • Pólko – część wsi Hosz­nia Or­dy­nac­ka w woj. lu­bel­skim, w pow. bił­go­raj­skim, w gmi­nie Goraj
  • Pólko – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. lu­bel­skim, w gmi­nie Niem­ce

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. pole n., poletko n., polowanie n., zapolowanie n., upolowanie n., Polska ż., polskość ż., Polak m., Polka ż.

 czas. polować ndk., zapolować dk., upolować dk.

 przym. polowy, polny, poletkowy, pólkowy, polski

 przysł. polowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) poletko

Wiktionary


pólkowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pól­kiem, do­ty­czą­cy pólka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pólko n.

Wiktionary


pór

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D. lm. od: pora

Wiktionary

Pór (rów­nież "Pur" lub "Por") – rzeka w po­łud­nio­wo-wschod­niej Pol­sce.

Wikipedia


póty

spój­nik o zna­cze­niu: do­pó­ty, do tego czasu, dotąd


SJP.pl

spój­nik

 (1.1) książk. w wy­ra­że­niu póty… aż… ko­mu­ni­ku­je, że część zda­nia przed „aż” jest ogra­ni­czo­na od stro­ny przysz­ło­ści przez zda­rze­nie opi­sa­ne po „aż”

 (1.2) książk. w wy­ra­że­niu póty… póki (do­pó­ki) ko­mu­ni­ku­je, że część zda­nia przed „póki” („do­pó­ki”) jest ogra­ni­czo­na przez za­koń­cze­nie czyn­no­ści opi­sa­nej po „póki” („do­pó­ki”)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wy­ru­szy­li wtedy na Az­me­ję i póty jej słoń­ce białe pro­mie­nio­mio­ta­mi bom­bar­do­wa­li i draż­ni­li, aż za­że­gli w nim po­żo­gę ją­dro­wą.

 (1.2) Póty pra­co­wał, póki mu na to zdro­wie poz­wa­la­ło.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈputɨ, AS: puty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) do tego czasu, dopóty, dotąd

 (1.2) do tego czasu, dopóty, dotąd

Wiktionary


pół

po­ło­wa


SJP.pl

li­czeb­nik ułam­ko­wy

 (1.1) jedna z dwóch rów­nych czę­ści ca­ło­ści

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: poła

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­trze­bu­ję pół szklan­ki cukru.

 (1.1) Roz­mo­wa trwa­ła ponad pół go­dzi­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: puw, AS: puu̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poła ż., połowinki nmos., połowa ż., połówka ż., połóweczka ż., połowica ż.

 przym. połówkowy

 przysł. wpół

 licz. półtora, półtorej

 temsłow. pół-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) połowa, połówka; daw. połowica

Wiktionary


pół-

temat sło­wot­wór­czy

 (1.1) …pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych wno­szą­cy zna­cze­nie nie­cał­ko­wi­to­ści lub po­ło­wicz­no­ści tego, co wy­ra­ża drugi człon zło­że­nia

Wiktionary

Powiązane:

 licz. pół

 zaim. pół

Wiktionary


pół-amerykanin

osoba, któ­rej matka albo oj­ciec jest Ame­ry­ka­ni­nem


SJP.pl


pół-beduin

osoba, któ­rej matka albo oj­ciec jest Be­du­i­nem


SJP.pl


pół-cygan

osoba, któ­rej matka albo oj­ciec jest Cy­ga­nem


SJP.pl


pół-eskimos

osoba, któ­rej matka albo oj­ciec jest Eski­mo­sem


SJP.pl


pół-francuz

osoba, któ­rej matka albo oj­ciec jest Fran­cu­zem


SJP.pl


pół-francuzka

ko­bie­ta, któ­rej matka albo oj­ciec jest Fran­cu­zem


SJP.pl


pół-meksykanin

osoba, któ­rej matka albo oj­ciec jest Mek­sy­ka­ni­nem


SJP.pl


pół-mulat

osoba, któ­rej matka albo oj­ciec jest Mu­la­tem


SJP.pl


pół-murzyn

osoba, któ­rej matka albo oj­ciec jest Mu­rzy­nem


SJP.pl


pół-niemiec

osoba, któ­rej matka albo oj­ciec jest Niem­cem


SJP.pl


pół-polak

osoba, któ­rej matka albo oj­ciec jest Po­la­kiem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. czło­wiek, któ­re­go pol­skość budzi wąt­pli­wo­ści; po­ło­wicz­ny Polak

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) On mówi z takim śmiesz­nym ak­cen­tem, uwa­żam go za pół-Po­la­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: puw‿ˈpɔlak, AS: puu̯‿polak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Polak mos., pół Polak, pół Polka

:: fż. pół-Polka

Wiktionary


pół-polka

ko­bie­ta, któ­rej matka albo oj­ciec jest Po­la­kiem


SJP.pl


pół-rosjanin

osoba, któ­rej matka albo oj­ciec jest Ro­sja­ni­nem


SJP.pl


pół-słowianin

osoba, któ­rej matka albo oj­ciec jest Sło­wia­ni­nem


SJP.pl


pół-żyd

osoba, któ­rej matka albo oj­ciec jest Żydem


SJP.pl


póła

duża półka


SJP.pl


półacetal

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny pow­sta­ją­cy w wy­ni­ku dzia­ła­nia al­ko­ho­li na al­de­hy­dy lub ke­to­ny; he­mia­ce­tal


SJP.pl


półacetalowy

do­ty­czą­cy atomu węgla w kon­fi­gu­ra­cjach ste­re­o­i­zo­me­rycz­nych, przy któ­rym znaj­du­ją się grupy hy­drok­sy­lo­we i al­kok­sy­lo­we; he­mia­ce­ta­lo­wy


SJP.pl


półakord

nie­peł­ny akord, współbrz­mie­nie dwóch dźwię­ków o róż­nej wy­so­ko­ści i naz­wie, naj­czę­ściej w obrę­bie jed­nej gamy, sta­no­wią­ce przej­ściów­kę po­mię­dzy peł­ny­mi akor­da­mi


SJP.pl


półakt

rzeź­ba lub obraz przed­sta­wia­ją­cy po­ło­wę na­giej po­sta­ci ludz­kiej


SJP.pl


półanalfabeta

osoba czy­ta­ją­ca, ale nie umie­ją­ca pisać


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek do­ro­sły, który słabo czyta i pisze

 (1.2) osoba, która umie czy­tać, ale nie po­tra­fi pisać

 (1.3) po­gard. nieuk, igno­rant

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Osoby, które czer­pią wie­dzę o świe­cie wy­łącz­nie z te­le­wiz­ji, mimo woli stają się pó­ła­nal­fa­be­ta­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpuwãnalfaˈbɛta, AS: puu̯ãnalfabeta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. półanalfabetyzm m.

:: fż. półanalfabetka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) niepiśmienny, niegramotny

 (1.3) ciemniak, laik, niekumaty, nieczytaty i niepisaty, profan

Wiktionary


półanalfabetka

ko­bie­ta czy­ta­ją­ca, ale nie umie­ją­ca pisać


SJP.pl


półarab

koń półkr­wi arab­skiej


SJP.pl


półarkuszowy

skła­da­ją­cy się z po­ło­wy ar­ku­sza, wy­dru­ko­wa­ny na po­ło­wie ar­ku­sza itp.


SJP.pl


półarystokrata

za­moż­ny szlach­cic, sta­re­go rodu; pra­wie ary­sto­kra­ta


SJP.pl


półarystokratka

→ pó­ła­ry­sto­kra­ta


SJP.pl

Patrz:

półarystokrata

półarystokratyczny

→ pó­ła­ry­sto­kra­ta


SJP.pl

Patrz:

półarystokrata

półautomat

urzą­dze­nie, któ­re­go dzia­ła­nie jest czę­ścio­wo za­u­to­ma­ty­zo­wa­ne


SJP.pl


półautomatycznie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób pó­ła­u­to­ma­tycz­ny

Wiktionary

Powiązane:

 przym. półautomatyczny

Wiktionary


półautomatyczny

czę­ścio­wo za­u­to­ma­ty­zo­wa­ny


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) czę­ścio­wo sa­mo­czyn­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sto­so­wa­ne w póź­niej­szych cza­sach roz­wią­za­nia były w prak­ty­ce skrzy­nia­mi pó­ła­u­to­ma­tycz­ny­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. półautomatycznie

Wiktionary


półautomatyzacja

wpro­wa­dze­nie środ­ków tech­nicz­nych w celu ogra­ni­cze­nia udzia­łu czło­wie­ka w niek­tó­rych czyn­no­ściach przy pro­duk­cji, tran­spor­cie itp.; ro­bo­ty­za­cja, me­cha­ni­za­cja


SJP.pl


półautonomiczny

w po­ło­wie au­to­no­micz­ny


SJP.pl


półbabek

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) rzad. daw. (z po­ez­ji Bo­le­sła­wa Le­śmia­na) ko­bie­ta pod­sta­rza­ła

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Słow­nik War­szaw­ski zna tylko jeden przy­kład zgod­ny z le­śmia­now­skim uży­ciem wy­ra­zu: „Owo ślicz­ne dziew­czę i hoże staje się dużym pół­bab­kiem i zwię­dłym kwia­tem".

 (1.1) Sprzęg, usił, strwon, pa­sku­da, po­stro­nić, do­daj­my — pół­ba­bek, wszyst­ko to słowa nie­spo­ty­ka­ne w co­dzien­nej pol­szczyź­nie. Ale ja­kie­go po­cho­dze­nia? Nie pró­buj­my zga­dy­wać. Baj­da­ła i Du­sio­łek nie­chaj będą ostrze­że­niem.

Wiktionary


półbagietka

bułka o wiel­ko­ści po­ło­wy ba­giet­ki


SJP.pl


półbajt

Pół­bajt ( half-byte) a. te­tra­da ( te­tra­de) a. "nib­ble" ( nib­ble, nyb­ble, nyble) – po­ło­wa bajtu. W pol­skiej li­te­ra­tu­rze nazwy an­giel­skie są rów­nie czę­sto uży­wa­ne jak pol­skie.

Przy naj­czę­ściej spo­ty­ka­nym baj­cie ośmio­bi­to­wym (ok­te­cie) pół­bajt ma dłu­gość 4 bitów, czyli może przy­bie­rać jedną z 16 róż­nych war­to­ści. Poz­wa­la to na za­pi­sa­nie po­je­dyn­czej cyfry z szes­nast­ko­we­go sy­ste­mu licz­bo­we­go, co przed­sta­wia po­niż­sza ta­be­la.

Wikipedia


półbarbarzyńca

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek pół­dzi­ki, nie cał­kiem ucy­wi­li­zo­wa­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) Grecy, przy­cho­dzą­cy z ów­czes­nej niek­we­stio­no­wa­nej sto­li­cy kul­tu­ry i sztu­ki – Kon­stan­ty­no­po­la – wi­dzie­li we Fran­kach pół­bar­ba­rzyń­ców.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. półbarbarzyński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) półdzikus

Wiktionary


półbeczek

na­czy­nie o po­jem­no­ści po­ło­wy becz­ki (jed­nost­ki miary ciał syp­kich i pły­nów)


SJP.pl


półbeczka

na­czy­nie o po­jem­no­ści po­ło­wy becz­ki (jed­nost­ki miary ciał syp­kich i pły­nów)


SJP.pl


półbieg

szyb­ki krok, pra­wie bieg


SJP.pl


półbielony

płót­no pół­bie­lo­ne - płót­no pod­da­ne czę­ścio­we­mu, nie­cał­ko­wi­te­mu od­bar­wie­niu, bie­le­niu


SJP.pl


półboskość

→ pół­bo­ski


SJP.pl

Patrz:

półboski

półbożek

czło­wiek uwiel­bia­ny, pra­wie bę­dą­cy przed­mio­tem kultu


SJP.pl


półbrat

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) stpol. syn jed­ne­go z ro­dzi­ców z in­ne­go związ­ku

 (1.2) hist. sługa Za­ko­nu krzy­żac­kie­go, za­trud­nio­ny w ad­mi­ni­stra­cji lub go­spo­dar­ce krzy­żac­kiej bądź świec­ki do­bro­dziej tego za­ko­nu

 (1.3) daw. gw-pl|Po­mo­rze. kuzyn

Wiktionary

Pół­brat (norw. "Halv­bro­ren") – nor­we­ska po­wieść psy­cho­lo­gicz­na au­tor­stwa Larsa Sa­a­bye Chri­sten­se­na wy­da­na w 2001. Pier­wsze pol­skie wy­da­nie uka­za­ło się w 2004 w tłu­ma­cze­niu Iwony Zim­nic­kiej.

Po­wieść trak­tu­je o lo­sach czte­rech po­ko­leń nor­we­skiej ro­dzi­ny, która za­miesz­ku­je przed­mie­ścia Oslo.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpuwbrat, AS: puu̯brat

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) brat przyrodni

Wiktionary


półbrogsy

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) buty z cha­rak­te­ry­stycz­ny­mi ażu­ro­wy­mi per­fo­ra­cja­mi i ro­ze­to­wym zdo­bie­niem na nosku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pół­brog­sy mają ząb­ko­wa­nia wzdłuż tych kra­wę­dzi, które ozdo­bio­ne są dziur­ko­wa­niem, wy­bi­ty me­da­lion na na­kła­da­nym nosku, ale bez skrzy­de­łek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. brogsy nmos., ćwierćbrogsy nmos.

Wiktionary


półbrygada

jed­nost­ka woj­sko­wa sta­no­wią­ca po­ło­wę bry­ga­dy


SJP.pl

Pół­bry­ga­da – od­dział woj­sko­wy bę­dą­cy od­po­wied­ni­kiem daw­ne­go pułku pie­cho­ty, wpro­wa­dzo­ny we Fran­cji uchwa­łą Kon­wen­tu z 1793 r. Sta­no­wił po­łą­cze­nie jed­ne­go ba­ta­lio­nu sta­rej armii kró­lew­skiej z dwoma ochot­ni­czy­mi ba­ta­lio­na­mi no­wych for­ma­cji re­wo­lu­cyj­nych. 24 wrze­śnia 1803 r. przy­wró­co­no pół­bry­ga­dom nazwę puł­ków.

Wikipedia


półbrytek

wąski pas tka­ni­ny wszy­wa­ny w różne czę­ści ubio­ru; bryt, klin, godet


SJP.pl


półbucik

zdrob­nie­nie od: pół­but


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od pół­but

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. półbut m.

Wiktionary


półbut

but bez cho­lew­ki, zwy­kle sznu­ro­wa­ny z przo­du


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) obuw. pełny but z cho­lew­ką tylko do kost­ki;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Yngve miał na sobie ładną nie­bie­ską kurt­kę, dżin­sy, pół­bu­ty i ma­chał do mnie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpuwbut, AS: puu̯but

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. półbucik m.

Wiktionary


półbuty

but bez cho­lew­ki, zwy­kle sznu­ro­wa­ny z przo­du


SJP.pl

Pół­bu­ty – ro­dzaj butów, w któ­rych nie wy­stę­pu­ją cho­lew­ki (bądź się­ga­ją mak­sy­mal­nie do ko­stek). Mogą być sznu­ro­wa­ne lub wsu­wa­ne. Naj­czę­ściej na pol­skim rynku wy­stę­pu­ją:

Na zie­miach pol­skich pół­bu­ty wy­stę­pu­ją już w śred­nio­wie­czu.

Obec­nie na pol­skim rynku obuw­ni­czym mia­nem "pan­to­fle" okre­śla się ele­ganc­ki ro­dzaj pół­bu­tów (tak dam­skich jak i mę­skich) o ni­skiej cho­lew­ce (po­ni­żej kost­ki) lub bez, z ob­ca­sem lub bez ob­ca­sa.

Wikipedia


półbóg

w mi­to­lo­gii grec­kiej: po­to­mek bogów z ich związ­ków ze śmier­tel­ni­ka­mi; heros


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) mit. syn boga i śmier­tel­nicz­ki lub bo­gi­ni i śmier­tel­ni­ka

Wiktionary

Pół­bóg – po­stać ob­da­rzo­na szcze­gól­ny­mi mo­ca­mi, zro­dzo­na ze związ­ku bogów z isto­ta­mi niż­szy­mi (w tym także z ludź­mi – p. he­ro­si) lub po­przez in­ne­go ro­dza­ju in­ge­ren­cję boską.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpuwbuk, AS: puu̯buk

Wiktionary


półbór

daw­niej: wy­dzie­lo­na część lasu, na któ­rej znaj­do­wa­ło się 30 barci


SJP.pl


półbąk

łódź spor­to­wa ze ste­rem po­ru­sza­na za po­mo­cą czte­rech dłu­gich wio­seł


SJP.pl


półcalowy

ma­ją­cy dłu­gość po­ło­wy cala, wy­no­szą­cy pół cala


SJP.pl


półcentymetrowy

ma­ją­cy dłu­gość po­ło­wy cen­ty­me­tra (pię­ciu mi­li­me­trów), wy­no­szą­cy pół cen­ty­me­tra (pięć mi­li­me­trów); pię­cio­mi­li­me­tro­wy


SJP.pl


półchromatyczność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co pół­chro­ma­tycz­ne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. półchromatyczny

Wiktionary


półchłopek

naz­wi­sko


SJP.pl


półcielesność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co pół­cie­les­ne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. półcielesny

Wiktionary


półciemność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co pół­ciem­ne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. półciemny

Wiktionary


półciemny

pra­wie ciem­ny; mrocz­ny


SJP.pl


półcienisty

czę­ścio­wo za­cie­nio­ny, oś­wiet­lo­ny przez słoń­ce kilka go­dzin na dobę


SJP.pl


półcierpki

rzad­ko: tro­chę cierp­ki, zło­śli­wy, zgryź­li­wy


SJP.pl


półcień

1. ob­szar, gdzie świa­tło do­cie­ra tylko czę­ścio­wo;
2. słaby, nie­peł­ny cień;
3. przy­ciem­nio­ne, nie­peł­ne świa­tło na obra­zie, uzy­ska­ne za po­mo­cą od­po­wied­nio do­bra­nych farb


SJP.pl


półciągłość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co pół­cią­głe

Wiktionary

Powiązane:

 przym. półciągły

Wiktionary


półciężarowy

sa­mo­chód pół­cię­ża­ro­wy - sa­mo­chód ma­ją­cy cechy cię­ża­rów­ki


SJP.pl


półciężarówka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nie­wiel­ki sa­mo­chód do­staw­czy

 (1.2) mała cię­ża­rów­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Męż­czyz­na wy­wo­ził po­cię­te już drew­no pół­cię­ża­rów­ką, a po­li­cjan­tów pró­bo­wał prze­ko­nać, że ma na to poz­wo­le­nie.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dostawczak, pikap, pick-up, furgonetka

Wiktionary


półcyklorama

za­sło­na ota­cza­ją­ca część sceny, poz­wa­la­ją­ca uzy­skać efekt głębi sce­nicz­nej; ho­ry­zont sce­nicz­ny


SJP.pl


półcywilność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co pół­cy­wil­ne; cecha tych, któ­rzy są pół­cy­wil­ni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. półcywilny

Wiktionary


półczarny

rzad­ko: tro­chę, czę­ścio­wo czar­ny


SJP.pl


półczno

Półcz­no (ka­szub. "Pôłczno" lub też "Półcz­no", "Pôłczëno", niem. "Pols­chen") – wieś ka­szub­ska w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie by­tow­skim, w gmi­nie Stu­dzie­ni­ce. Leży na Po­je­zie­rzu By­tow­skim, przy dro­dze kra­jo­wej nr 20 Star­gard - Szcze­ci­nek - Gdy­nia, nad je­zio­rem Gli­now­skim oraz owal­ny­mi je­zio­ra­mi Pół­czen­ko i Dyk, po­ło­żo­ny­mi po obu stro­nach szosy.

Wikipedia


półczuwanie

czu­wać nie­zu­peł­nie, w mniej­szym stop­niu


SJP.pl


półczuwać

czu­wać nie­zu­peł­nie, w mniej­szym stop­niu


SJP.pl


półczwarta

li­czeb­nik ułam­ko­wy

 (1.1) przest. trzy i pół

Wiktionary


półczłowiek

w mi­to­lo­gii i fan­ta­sty­ce: isto­ta bę­dą­ca w po­ło­wie czło­wie­kiem


SJP.pl


półdarmo

bar­dzo tanio, za po­ło­wę ceny; wpół­dar­mo


SJP.pl


półdemokratka

→ pół­de­mo­kra­ta


SJP.pl

Patrz:

półdemokrata

półdemokratyczność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co pół­de­mo­kra­tycz­ne; cecha tych, któ­rzy są pół­de­mo­kra­tycz­ni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. półdemokratyczny

Wiktionary


półdiablę

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) przen. nie­spo­koj­ne, roz­ra­bia­ją­ce dziec­ko

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To za­pew­ne te pół­dia­blę­ta z 2 „a” zat­ka­ły ci zamek w drzwiach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. diabeł mos./mzw., diablę n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ananas, andrus, diabełek, gagatek, gałgan, hultaj, huncwot, łobuz, łobuziak, nicpoń, psotnik, urwipołeć, urwis, urwisz, ziółko; reg. śl. łabisz

Wiktionary


półdniowy

trwa­ją­cy pół dnia


SJP.pl


półdniówka

pół dnia pracy za­rob­ko­wej; po­ło­wa dniów­ki


SJP.pl


półdokument

film opar­ty na fak­tach, czę­ścio­wo lub cał­ko­wi­cie in­sce­ni­zo­wa­ny; do­ku­ment fa­bu­la­ry­zo­wa­ny


SJP.pl


półdolarowy

przy­miot­nik

 (1.1) li­czą­cy pół do­la­ra, ma­ją­cy war­tość pół do­la­ra

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpuwdɔlaˈrɔvɨ, AS: puu̯dolarovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. półdolarówka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pięćdziesięciocentowy

Wiktionary


półdolarówka

mo­ne­ta o war­to­ści pół do­la­ra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mo­ne­ta o no­mi­na­le pół do­la­ra

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpuwdɔlaˈrufka, AS: puu̯dolarufka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. półdolarowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pięćdziesięciocentówka

Wiktionary


półdorosłość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co pół­do­ro­słe; cecha tych, któ­rzy są pół­do­ro­śli

Wiktionary

Powiązane:

 przym. półdorosły

Wiktionary


półdrabek

jedna z wą­skich dra­bin two­rzą­cych bok wozu; wóz z ta­ki­mi dra­bi­na­mi


SJP.pl


półdrwiący

czę­ścio­wo wy­ra­ża­ją­cy drwi­nę; półk­pią­cy


SJP.pl


półdrzemanie

rzad­ko: pół­drzem­ka


SJP.pl


półdrzemać

lekko drze­mać; wpół­drze­mać


SJP.pl


półdupek

po­tocz­nie: po­śla­dek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. po­śla­dek

Wiktionary


półdupleks

sy­stem umoż­li­wia­ją­cy w danym mo­men­cie trans­mi­to­wa­nie in­for­ma­cji tylko w jed­nym kie­run­ku w ka­na­le ko­mu­ni­ka­cyj­nym


SJP.pl


półdwunasta

daw­niej: je­de­na­ście i pół


SJP.pl


półdziecinność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co pół­dzie­cin­ne; cecha tych, któ­rzy są pół­dzie­cin­ni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. półdziecinny

 rzecz. półdziecięcość ż.

Wiktionary


półdziecięcość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co pół­dzie­cię­ce, takie jak u dziec­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. półdziecko n., półdziecinność ż.

 przym. półdziecięcy, półdziecinny

Wiktionary


półdziesięta

daw­niej: dzie­więć i pół


SJP.pl


półdziewica

żar­to­bli­wie, iro­nicz­nie: dziew­czy­na o wąt­pli­wym dzie­wict­wie


SJP.pl


półdziewictwo

żar­to­bli­wie, iro­nicz­nie: wąt­pli­we dzie­wict­wo; pa­nień­stwo pół­dzie­wi­cy


SJP.pl


półdziewięta

daw­niej: osiem i pół


SJP.pl


półdzikość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co pół­dzi­kie; cecha tych, któ­rzy są pół­dzi­cy

Wiktionary

Powiązane:

 przym. półdziki

Wiktionary


półdzikuska

→ pół­dzi­kus


SJP.pl

Patrz:

półdzikus

półdziobek

ro­dzaj ryb ak­wa­rio­wych z rzędu be­lo­noksz­tałt­nych


SJP.pl


półdługi

przy­miot­nik

 (1.1) poś­red­ni po­mię­dzy dłu­gim a krót­kim

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Miał pół­dłu­gie złote włosy, ol­śnie­wa­ją­cy uśmiech i pro­mien­ne sza­fi­ro­we oczy.

Wiktionary


półdługowłosy

o kocie: ma­ją­cy włosy śred­niej dłu­go­ści


SJP.pl


półeczka

zdrob­nie­nie od: półka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: półka

 (1.2) mała półka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: puˈwɛt͡ʃka, AS: puu̯ečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. półka ż., półkownik m.

 przym. półkowy

Wiktionary


półelastyczność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co pó­łe­la­stycz­ne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. półelastyczny

Wiktionary


półelektryczny

czę­ścio­wo za­si­la­ny lub na­pę­dza­ny ener­gią elek­trycz­ną


SJP.pl


półelf

po­to­mek elfa i czło­wie­ka, wy­stę­pu­ją­cy w mi­to­lo­gii nor­dyc­kiej oraz li­te­ra­tu­rze i grach fan­ta­sy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy lub mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) fant. po­to­mek przed­sta­wi­cie­li rasy elfów i ludzi;

Wiktionary

Pó­łelf – po­to­mek elfa i czło­wie­ka, wy­stę­pu­ją­cy w mi­to­lo­gii nor­dyc­kiej oraz li­te­ra­tu­rze i grach fan­ta­sy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ten czar­nia­wy pó­łelf to Civ­ril, zbój i za­wo­do­wy mor­der­ca.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: puwɛlf, AS: puu̯elf

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. elf m.

:: fż. półelfka ż.

 przym. półelfi

Wiktionary


półeliptyczność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co pó­łe­lip­tycz­ne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. półeliptyczny

Wiktionary


półenklawa

te­ry­to­rium czę­ścio­wo oto­czo­ne przez inne pań­stwo, ale ma­ją­ce do­stęp do morza lub włas­ną gra­ni­cę


SJP.pl


półepicki

za­wie­ra­ją­cy ele­men­ty epic­kie, czę­ścio­wo epic­ki


SJP.pl


półetap

1. po­ło­wa etapu;
2. miej­sce po­sto­ju


SJP.pl


półetatowicz

osoba za­trud­nio­na na pół etatu


SJP.pl


półetatowiec

po­tocz­nie: osoba pra­cu­ją­ca na pół etatu


SJP.pl


półetatowość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co pó­łe­ta­to­we; cecha tych, któ­rzy są pó­łe­ta­to­wi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. półetatowy

Wiktionary


półfabrykat

pro­dukt otrzy­my­wa­ny na ja­kimś eta­pie pro­duk­cji, przez­na­czo­ny do dal­sze­go przet­wa­rza­nia wy­ko­rzy­sta­nia przy skła­da­niu ca­ło­ści; pół­pro­dukt, pół­wy­rób


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pro­dukt któ­re­goś etapu pro­duk­cji przez­na­czo­ny do dal­szej obrób­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W tej hali pow­sta­ją ko­lej­ne pół­fa­bry­ka­ty.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fabrykat mrz., fabryka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) półprodukt

Wiktionary


półfala

po­tocz­nie: pół­fa­lo­wa an­te­na od­bior­cza


SJP.pl


półfalkon

dawne, lek­kie dzia­ło o dłu­giej lufie i ka­li­brze mniej­szym od fal­ko­nu; fal­ko­net


SJP.pl


półfalowy

płyt­ka pół­fa­lo­wa - płyt­ka zmie­nia­ją­ca po­la­ry­za­cję świa­tła; pół­fa­lów­ka


SJP.pl


półfalówka

płyt­ka zmie­nia­ją­ca po­la­ry­za­cję świa­tła; płyt­ka pół­fa­lo­wa


SJP.pl


półfantastyczność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co pół­fan­ta­stycz­ne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. półfantastyczny

Wiktionary


półfantastyczny

ma­ją­cy cechy fan­ta­stycz­ne, nie­re­al­ny


SJP.pl


półfaszystka

→ pół­fa­szy­sta


SJP.pl

Patrz:

półfaszysta

półfeudalność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co pół­fe­u­dal­ne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. półfeudalny

Wiktionary


półfiluterny

rzad­ko: tro­chę, czę­ścio­wo fi­lu­ter­ny; wpół­fi­lu­ter­ny


SJP.pl


półfinalista

osoba uczest­ni­czą­ca w pół­fi­na­łach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) uczest­nik pół­fi­na­łu w za­wo­dach spor­to­wych lub kon­kur­sie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W 2000 roku klub zo­stał pół­fi­na­li­stą Ligi Mi­strzów.

 (1.1) Nie wszy­scy pół­fi­na­li­ści wy­ko­ny­wa­li pio­sen­ki a ca­pel­la.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. półfinał mrz.

:: fż. półfinalistka ż.

 przym. półfinałowy

Wiktionary


półfinalistka

→ pół­fi­na­li­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) za­wod­nicz­ka, która awan­so­wa­ła do pół­fi­na­łu; uczest­nicz­ka pół­fi­na­łu

Wiktionary

Patrz:

półfinalista

Przykłady

 (1.1) Spoś­ród na­sto­la­tek w gro­nie pół­fi­na­li­stek zna­la­zła się no­wo­tar­żan­ka […].

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. półfinał mrz.

:: mos. półfinalista mos.

 przym. półfinałowy

Wiktionary


półfinał

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) etap roz­gry­wek po ćwierć­fi­na­le, w któ­rym wal­czy się o udział w fi­na­le

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Je­sie­nią wal­czył w nie­miec­kiej lidze w ze­spo­le z Aalen, który do­tarł aż do pół­fi­na­łów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. półfinalista mos., półfinalistka ż.

 przym. półfinałowy

Wiktionary


półfinałowy

→ pół­fi­nał


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z pół­fi­na­łem; od­by­wa­ją­cy się wra­mach pół­fi­na­łu

Wiktionary

Patrz:

półfinał

Przykłady

 (1.1) Azer­ki będą pół­fi­na­ło­wy­mi ry­wal­ka­mi Polek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. półfinał mrz., półfinalista mos., półfinalistka ż.

 przym. finałowy

Wiktionary


półfiret

Po­li­gra­fia. Drob­ny ma­te­riał ju­stun­ko­wy o gru­bo­ści po­ło­wy stop­nia pisma.


SJP.pl

Pół­fi­ret – ju­stu­nek drob­ny sto­so­wa­ny w ty­po­gra­fii (w ze­cer­stwie i DTP).

W ze­cer­stwie jego sto­pień jest równy stop­nio­wi pisma, a sze­ro­kość po­ło­wie stop­nia tego pisma.

W ty­po­gra­fii cy­fro­wej pół­fi­ret ma numer uni­ko­do­wy U+2002 EN SPACE.

Wikipedia


półforemny

wie­lo­ścian pół­fo­rem­ny - wie­lo­ścian, któ­re­go wszyst­kie ścia­ny są wie­lo­ką­ta­mi fo­rem­ny­mi, ale nie wszyst­kie mają tę samą licz­bę boków


SJP.pl


półformalny

o ubio­rze: poś­red­ni mię­dzy for­mal­nym a nie­for­mal­nym


SJP.pl


półfrancuski

przy­miot­nik

 (1.1) kulin. zro­bio­ny z cia­sta pół­fran­cu­skie­go

Wiktionary


półfuntowy

1. ma­ją­cy war­tość po­ło­wy funta;
2. wa­żą­cy pół funta


SJP.pl


półgest

okaz­jo­nal­nie: małe za­an­ga­żo­wa­nie, rzad­ki udział w ja­kichś wy­da­rze­niach


SJP.pl


półgniazdownik

ptak, któ­re­go pis­klę­ta po wy­klu­ciu są przez krót­ki czas pod opie­ką ro­dzi­ców


SJP.pl


półgodzina

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miar. po­ło­wa go­dzi­ny, trzy­dzie­ści minut

Wiktionary


półgodzinka

zdrob­nie­nie od: pół­go­dzi­na


SJP.pl


półgodzinny

trwa­ją­cy pół go­dzi­ny


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) trwa­ją­cy pół go­dzi­ny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) trzydziestominutowy

Wiktionary


półgolf

1. wkła­da­ny przez głowę swe­ter z przy­le­ga­ją­cym koł­nie­rzem się­ga­ją­cym do po­ło­wy szyi;
2. koł­nierz się­ga­ją­cy do po­ło­wy szyi i przy­le­ga­ją­cy do niej


SJP.pl


półgolfik

zdrob­nie­nie od: pół­golf


SJP.pl


półgolfowy

→ pół­golf


SJP.pl

Patrz:

półgolf

półgorset

biu­sto­nosz z prze­dłu­żo­nym sta­nem przy­po­mi­na­ją­cy gor­set


SJP.pl

Pół­gor­set – współ­cze­śnie ro­dzaj bie­liz­ny dam­skiej przy­kry­wa­ją­cej i pod­trzy­mu­ją­cej pier­si bę­dą­cy formą poś­red­nią po­mię­dzy ty­po­wym biu­sto­no­szem a gor­se­tem lub bas­que.

Pół­gor­set wy­glą­dem zbli­żo­ny jest do biu­sto­no­sza z prze­dłu­żo­nym sta­nem (linią ob­wo­du) do pasa lub nieco mniej. Pół­gor­set nie za­kry­wa pod­brzu­sza i nie mo­de­lu­je syl­wet­ki tak jak ty­po­wy gor­set (nie poz­wa­la ukryć tzw. "brzusz­ka"). Pół­gor­set czę­sto jest wy­po­sa­żo­ny w paski do poń­czoch, speł­nia tym samym funk­cję pasa do poń­czoch.

Wikipedia


półgorsetowy

→ pół­gor­set


SJP.pl

Patrz:

półgorset

półgorzkość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co pół­gorz­ke

Wiktionary

Powiązane:

 przym. półgorzky

Wiktionary


półgotowość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co pół­go­to­we

Wiktionary

Powiązane:

 przym. półgotowy

Wiktionary


półgoły

skąpo ubra­ny, pra­wie goły; pół­na­gi


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) czę­ścio­wo nagi

Wiktionary


półgrosz

Pół­grosz – srebr­na mo­ne­ta bita w Pol­sce, na Lit­wie i na Ślą­sku od XIV do XVI w. (równa ½ gro­sza), wpro­wa­dzo­na przez Wła­dy­sła­wa Ja­gieł­łę w wy­ni­ku cyklu re­form z lat 1393–1398.

Po­cząt­ki pół­gro­sza zwią­za­ne są z we­nec­ką mo­ne­tą "mez­za­ni­no" pow­sta­łą w pier­wszej po­ło­wie XIV w. do hand­lu z Za­cho­dem. Wy­my­ślo­no ją tak, aby przez od­po­wied­nią wiel­kość, nie mogła być za­gro­żo­na obrzy­na­niem.

Wikipedia


półgroszek

mo­ne­ta o war­to­ści po­ło­wy gro­sza, uży­wa­na w Pol­sce od XVI wieku


SJP.pl


półgruby

przy­miot­nik

 (1.1) po­ligr. poś­red­ni mię­dzy gru­bym i cien­kim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: puwˈɡrubɨ, AS: puu̯gruby

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. półgrubość ż., niepółgrubość ż.

 przym. niepółgruby

 przysł. półgrubo, niepółgrubo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tłusty

Wiktionary


półgrupa

Pół­gru­pa – gru­po­id, w któ­rym dzia­ła­nie jest łącz­ne, czyli zbiór for­mu­la_1 z okre­ślo­nym na nim dzia­ła­niem dwu­ar­gu­men­to­wym for­mu­la_2 w któ­rym dla wszel­kich ele­men­tów for­mu­la_3 za­cho­dzi:

Wikipedia


półgwar

słaby, nie­gło­śny gwar


SJP.pl


półgwara

sty­li­zo­wa­na na gwarę od­mia­na ję­zy­ka ogól­ne­go


SJP.pl


półgębek

daw­niej: warga


SJP.pl


półgębkiem

1. led­wie ot­wie­ra­jąc usta;
2. nie w pełni ot­war­cie


SJP.pl


półgęsek

sta­ro­pol­ska po­tra­wa z gęsi


SJP.pl

Pół­gę­sek – po­tra­wa po­pu­lar­na w kuch­ni sta­ro­pol­skiej. Znany jest rów­nież pod nazwą pół­gą­sek lub pier­śnik.

Wyt­wa­rza­ło się je z pier­si gę­siej oczy­szczo­nej z kości, ale z za­cho­wa­ną skórą, na­stęp­nie pe­klo­wa­nej i wę­dzo­nej. W niek­tó­rych re­gio­nach Rze­czy­po­spo­li­tej pół­gę­sek ro­bio­no z całej po­łów­ki kor­pu­su gęsi (bez nóg i szyi).

Wikipedia


półgęsty

tro­chę, czę­ścio­wo gęsty


SJP.pl


półgłos

1. przy­ci­szo­ny głos;
2. daw­niej: pół głosu przy gło­so­wa­niu


SJP.pl


półgłosem

1. przy­ci­szo­ny głos;
2. daw­niej: pół głosu przy gło­so­wa­niu


SJP.pl

przy­słó­wek

 (1.1) o mó­wie­niu nie­gło­śno, przy­ci­szo­nym gło­sem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: puwˈɡwɔsɛ̃m, AS: puu̯gu̯osẽm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. półgłos m.

Wiktionary


półgłośność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co pół­gło­śne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. półgłośny

Wiktionary


półgłupek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. pejor. obraź­li­wa forma zwró­ce­nia się do męż­czyz­ny albo mó­wie­nia o kimś z de­za­pro­ba­tą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jakiś pół­głu­pek za­par­ko­wał swój sa­mo­chód pod sa­my­mi drzwia­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. głupek mos.

Wiktionary


półgłówek

czło­wiek nie­speł­na ro­zu­mu; głu­piec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. depr. ktoś mało roz­gar­nię­ty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ty pół­głów­ku, mó­wi­łem ci, żebyś ni­cze­go tu nie do­ty­kał!

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) baran, bęcwał, głupiec, głupek, cymbał, debil, dureń, idiota, imbecyl, jełop, kretyn, młotek, tępak, tuman, osioł, palant, przychlast, przygłup, przygłupek

Wiktionary


półgłówkowaty

po­tocz­nie: nie­zbyt mądry; przy­głu­pi, głu­pa­wy, głup­ko­wa­ty


SJP.pl


półhak

hi­sto­rycz­na broń palna


SJP.pl

Pół­hak – pom­niej­szo­na i lżej­sza forma ha­kow­ni­cy uży­wa­na jako broń ręcz­na w XV w. Eu­ro­pie. Póź­niej nazwą tą okre­śla­no po­tocz­nie ogół broni krót­kiej, prze­de wszyst­kim wczes­ne formy pi­sto­le­tów.

Wikipedia


półhalka

część bie­liz­ny dam­skiej, ro­dzaj spód­nicz­ki no­szo­nej pod su­knią


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ele­ment ko­bie­cej bie­liz­ny, ma­ją­cy formę spód­nicz­ki no­szo­nej pod wła­ści­wą spód­ni­cą

Wiktionary


półhektarowy

a) bę­dą­cy wiel­ko­ści po­ło­wy hek­ta­ra;
b) po­sia­da­ją­cy pół hek­ta­ra ziemi (np. rol­nik pół­hek­ta­ro­wy)


SJP.pl


półhurt

śro­do­wi­sko­wo: sprze­daż lub kupno więk­szych ilo­ści to­wa­ru po ce­nach tro­chę niż­szych niż de­ta­licz­ne


SJP.pl


półhurtowość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co pół­hur­to­we

Wiktionary

Powiązane:

 przym. półhurtowy

Wiktionary


półidiota

idio­ta, pó­łin­te­li­gent


SJP.pl


półidiotka

→ pó­łi­dio­ta


SJP.pl

Patrz:

półidiota

półilościowy

okre­śla­ją­cy przy­bli­żo­ną ilość lub na­si­le­nie cze­goś za­miast do­kład­nej war­to­ści licz­bo­wej


SJP.pl


półimperiał

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. nu­mizm. złota mo­ne­ta w Rosji car­skiej war­to­ści 5-7,5 rubla, pół im­pe­ria­ła

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. imperiał mrz.

Wiktionary


półinteligent

lek­ce­wa­żą­co: czło­wiek nie­doksz­tał­co­ny, nie ma­ją­cy istot­nych cech in­te­li­gen­ta, ale uwa­ża­ją­cy się za niego


SJP.pl


półinteligentka

lek­ce­wa­żą­co: ko­bie­ta nie­doksz­tał­co­na, nie ma­ją­ca istot­nych cech in­te­li­gent­ki, ale uwa­ża­ją­ca się za nią


SJP.pl


półintensywność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co pó­łin­ten­syw­ne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. półintensywny

Wiktionary


półjamnik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) kynol. psi mie­sza­niec w po­ło­wie z jam­ni­kiem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­la­ków było tu dużo na stud­jach, ale moja pacz­ka skła­da­ła się z 13 obie­cu­ją­cych mło­dzień­ców, plus jeden ma­ło­o­bie­cu­ją­cy pies, pół­jam­nik, imie­niem Kaj­tuś.

Wiktionary


półjawa

stan nie­peł­nej świa­do­mo­ści, nie­zu­peł­na przy­tom­ność


SJP.pl


półjawność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co pół­jaw­ne; cecha tych, któ­rzy są pół­jaw­ni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. półjawny

Wiktionary


półka

1. deska do ukła­da­nia na niej ksią­żek, ubrań, za­ba­wek itp.
2. wą­skie wgłę­bie­nie wzdłuż skały


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) osob­ny mebel lub część szafy, kre­den­su, re­ga­łu itp., w kształ­cie po­zio­mej deski, słu­żą­cy do trzy­ma­nia na nim przed­mio­tów

 (1.2) sto­ją­cy mebel zło­żo­ny z półek (1.1)

 (1.3) część skały po­dob­na do półki (1.1)

 (1.4) daw. gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. ósem­ka (jed­nost­ka miary)

Wiktionary

Półka – po­zio­ma pła­szczyz­na umie­szczo­na w sza­fie, przy­mo­co­wa­na do ścia­ny lub pod sto­łem czy sto­li­kiem przez­na­czo­na do ukła­da­nia na niej róż­ne­go ro­dza­ju przed­mio­tów ta­kich jak książ­ki, na­czy­nia, czy ubra­nia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na półce stoją książ­ki.

 (1.3) Przez dwie doby al­pi­ni­ści nie mogli zejść z półki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpuwka, AS: puu̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. półkownik m.

:: zdrobn. półeczka ż.

 przym. półkowy

Wiktionary


półka-tapczan

tap­czan cho­wa­ny w re­ga­le; pół­ko­tap­czan


SJP.pl


półkabina

ka­bi­na bez drzwi osła­nia­ją­ca np. pu­blicz­ne te­le­fo­ny; budka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) te­le­kom. zob. pół­ka­bi­na te­le­fo­nicz­na.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­miast sto­ją­cych sta­rych budek te­le­fo­nicz­nych pod bu­dyn­kiem pocz­ty za­in­sta­lo­wa­no no­wo­cze­śniej­sze pół­ka­bi­ny.

Wiktionary


półkadencja

w mu­zy­ce: za­koń­cze­nie frazy mu­zycz­nej na innym akor­dzie niż to­ni­ce, np. do­mi­nan­cie


SJP.pl


półkanton

Pół­kan­ton – dziś już nie­o­fi­cjal­ne, ale sto­so­wa­ne okre­śle­nie sze­ściu szwaj­car­skich kan­to­nów, które mają tylko po jed­nym przed­sta­wi­cie­lu w małej izbie par­la­men­tu fe­de­ral­ne­go ("Ständerat"), pod­czas gdy inne kan­to­ny mają po dwóch, w do­dat­ku przy pod­li­cza­niu gło­sów kan­to­nów ("Ständemehr") ich głos liczy się jak głos po­ło­wy „zwy­kłe­go” kan­to­nu. W ję­zy­ku praw­ni­czym okre­śla się je jako "kan­to­ny z po­ło­wą siły głosu".

Wikipedia


półkapelusz

ro­dzaj ka­pe­lu­sza z ron­dem się­ga­ją­cym do po­ło­wy ob­wo­du głów­ki


SJP.pl


półkilogramowy

1. wa­żą­cy pół ki­lo­gra­ma;
2. przez­na­czo­ny na pół ki­lo­gra­ma cze­goś


SJP.pl


półkilometrowy

ma­ją­cy dłu­gość pół ki­lo­me­tra


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) taki, który ma wiel­kość po­ło­wy ki­lo­me­tra

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Obok nowej, pra­wie pół­ki­lo­me­tro­wej drogi pow­sta­ną: ścież­ka ro­we­ro­wa, chod­ni­ki, pasy zie­le­ni, zja­zdy, za­to­ki au­to­bu­so­we, ka­na­li­za­cja de­szczo­wa oraz oś­wiet­le­nie ulicz­ne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpuwʲcilɔ̃mɛˈtrɔvɨ, AS: puu̯ʹḱilõmetrovy

Wiktionary


półkilowy

po­tocz­nie: pół­ki­lo­gra­mo­wy


SJP.pl


półklasyk

trasa wy­ści­gu ko­lar­skie­go o dłu­go­ści około po­ło­wy wy­ści­gu kla­sycz­ne­go


SJP.pl


półkoczowniczy

przy­miot­nik

 (1.1) czę­ścio­wo ko­czow­ni­czy, czę­ścio­wo osia­dły

Wiktionary


półkoks

ro­dzaj pa­li­wa uzy­ski­wa­ne­go w pro­ce­sie wyt­le­wa­nia węgli lub tor­fów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) be­zdym­ne pa­li­wo pow­sta­łe w pro­ce­sie wyt­le­wa­nia węgli lub tor­fów w tem­pe­ra­tu­rze 450-600°C

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpuwkɔks, AS: puu̯koks

Wiktionary

Powiązane:

 przym. półkoksowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) koks niskotemperaturowy

Wiktionary


półkoksowy

przy­miot­nik

 (1.1) przym. od: pół­koks

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Około 60 proc. ek­spor­tu to wę­giel ener­ge­tycz­ny, resz­ta – kok­so­wy i pół­kok­so­wy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpuwkɔˈksɔvɨ, AS: puu̯koksovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. półkoks m.

Wiktionary


półkole

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) geom. pó­ło­krąg, łuk sta­no­wią­cy po­ło­wę ob­wo­du koła;

 (1.2) geom. po­ło­wa koła

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pół­ko­le – pó­ło­krąg, łuk bę­dą­cy po­ło­wą ob­wo­du koła
  • pół­ko­le – część koła ogra­ni­czo­na pó­ło­krę­giem i śred­ni­cą; ina­czej mó­wiąc, wy­ci­nek lub od­ci­nek koła o kącie środ­ko­wym 180°.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) W rzu­cie po­zio­mym ry­za­lit może mieć kształt pro­sto­ką­ta lub pół­ko­la.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. półkolistość ż.

 przym. półkolisty

 przysł. półkolisto, półkoliście

Wiktionary


półkolem

two­rząc pół­ko­le, pół­ko­li­ście, pó­ło­krą­gło


SJP.pl

przy­słó­wek

 (1.1) w kształ­cie pół­ko­la

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ciri szła ku niemu, ota­cza­jąc go pół­ko­lem.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. półkolisty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) półkoliście, półkolisto; war. w półkole

Wiktionary


półkolistość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co pół­ko­li­ste, ma­ją­ce kształt pół­ko­la

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. półkole n.

 przym. półkolisty

 przysł. półkoliście

Wiktionary


półkolisty

ma­ją­cy kształt pół­ko­la; pó­ło­krą­gły


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) geom. o kształ­cie lub prze­kro­ju pół­ko­la

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. półkole n., półkolistość ż.

 przysł. półkolem, półkolisto, półkoliście

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) półokrągły

Wiktionary


półkoloid

układ czę­ścio­wo ko­lo­i­dal­ny; se­mi­ko­lo­id


SJP.pl


półkolonia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) forma ze­spo­ło­we­go wy­po­czyn­ku dla dzie­ci w miej­scu ich za­miesz­ka­nia, or­ga­ni­zo­wa­na w cza­sie wa­ka­cji

 (1.2) geogr. polit. ko­lo­nia ja­kie­goś pań­stwa z czę­ścio­wo za­cho­wa­ną au­to­no­micz­no­ścią

Wiktionary

Powiązane:

 przym. półkolonialny, półkolonijny, kolonialny, kolonijny

Wiktionary


półkolonialny

→ pół­ko­lo­nia; pół­ko­lo­nij­ny


SJP.pl


półkolonijny

→ pół­ko­lo­nia; pół­ko­lo­nial­ny


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pół­ko­lo­nią (pół­ko­lo­nia­mi), do­ty­czą­cy pół­ko­lo­nii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kolonistka ż., kolonista mos., kolonie nmos., półkolonia ż., półkolonie nmos.

 przym. półkolonialny, kolonijny

Wiktionary


półkolumienka

zdrob­nie­nie od: pół­ko­lum­na


SJP.pl


półkolumna

Pół­ko­lum­na – ele­ment ar­chi­tek­to­nicz­ny – ko­lum­na uwię­zła. Ko­lum­na, która wy­sta­je po­ło­wą lub ¾ gru­bo­ści z lica muru. Czę­ściej wy­stę­po­wa­ła w bu­dyn­kach rzym­skich niż grec­kich.

Forma pół­ko­lum­ny (ka­pi­tel, trzon, baza) jest kształ­to­wa­na zgod­nie ze sty­lem epoki. W na­roż­ni­ku umie­szcza­na bywa w różny spo­sób: jedna pół­ko­lum­na na dwu­siecz­nej na­roż­ni­ka, po jed­nym ele­men­cie na każ­dej z dwóch ścian lub kształ­to­wa­no filar.

Wikipedia


półkomfortowość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co pół­kom­for­to­we

Wiktionary

Powiązane:

 przym. półkomfortowy

 rzecz. komfort mrz.

Wiktionary


półkomfortowy

odz­na­cza­ją­cy się nie­peł­nym kom­for­tem, śred­nią wy­go­dą, kil­ko­ma udo­god­nie­nia­mi


SJP.pl


półkontenerowiec

sta­tek do prze­wo­zu drob­ni­cy i kon­te­ne­rów; se­mi­kon­te­ne­ro­wiec, pół­po­jem­ni­ko­wiec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mors. sta­tek do prze­wo­zu to­wa­ru za­rów­no w kon­te­ne­rach, jak i w po­sta­ci tra­dy­cyj­nej (drob­ni­cy)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpuwkɔ̃ntɛ̃nɛˈrɔvʲjɛt͡s, AS: puu̯kõntẽnerovʹi ̯ec

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) półpojemnikowiec, semikontenerowiec

Wiktionary


półkopek

Pół­ko­pek – mo­ne­ta o war­to­ści pół kopy, czyli 30 gro­szy. Pier­wszy raz wy­bi­ta w sre­brze za pa­no­wa­nia Zyg­mun­ta II Au­gu­sta w 1564 r. Ist­nie­ją opi­nie, że była to pier­wsza mo­ne­ta sy­ste­mu zło­to­we­go.

XXI-wiecz­ni au­to­rzy uwa­ża­ją, że uz­na­nie pół­kop­ka za pro­to­pla­stę pol­skie­go zło­te­go jest twier­dze­niem błęd­nym, a co najm­niej po­chop­nym.

Wikipedia


półkopytne

rząd wy­mar­łych ssa­ków ko­pyt­nych o nie­do­sta­tecz­nie wyksz­tał­co­nych ko­py­tach; pod­ko­pyt­ne


SJP.pl


półkopytny

o ce­chach pół­ko­pyt­nych (rząd ssa­ków)


SJP.pl


półkorpus

ele­ment ula wiel­ko­ści po­ło­wy kor­pu­su, słu­żą­cy jako do­dat­ko­wa miod­nia lub do po­sze­rze­nia gnia­zda; nad­staw­ka


SJP.pl


półkort

śro­dek kortu, po­ło­wa kortu


SJP.pl


półkorzec

dawna miara ob­ję­to­ści ma­te­ria­łów syp­kich (około 60 li­trów) albo miara masy (około 50 ki­lo­gra­mów); cet­nar, pół metra, pół kwin­ta­la


SJP.pl


półkosek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. roln. na­rzę­dzie do ko­sze­nia traw i żęcia zbóż, uży­wa­ne od wczes­ne­go śred­nio­wie­cza

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kosić ndk.

Wiktionary


półkoszek

jedna z dwóch czę­ści kosza wi­kli­no­we­go wy­ście­ła­ją­cych ścia­nę szczy­to­wą, dno i boki wozu


SJP.pl


półkoszulek

1. sztyw­ny gors z koł­nie­rzy­kiem, wkła­da­ny na ko­szu­lę;
2. krót­ka ko­szul­ka męska bez rę­ka­wów, no­szo­na pod ko­szu­lą; pół­ko­szul­ka


SJP.pl


półkoszulka

1. sztyw­ny gors z koł­nie­rzem wkła­da­ny na ko­szu­lę;
2. pod­ko­szu­lek


SJP.pl


półkotapczan

tap­czan cho­wa­ny w re­ga­le; półka-tap­czan


SJP.pl

Pół­ko­tap­czan – mebel roz­po­wszech­nio­ny w Pol­sce głów­nie w la­tach 70. i 80. XX wieku. Przy­po­mi­nał bu­do­wą mo­de­le me­blo­ścia­nek. Nie był po­dzie­lo­ny na seg­men­ty jak me­blo­ścian­ka i był zaz­wy­czaj od niej niż­szy. W dol­nej czę­ści pół­ko­tap­cza­nu znaj­do­wał tap­czan, który cho­wał się w spe­cjal­nej skrzy­ni. Na niej znaj­do­wa­ły się (w za­leż­no­ści od mo­de­lu) szaf­ki, półki lub ga­blo­ty. W niek­tó­rych wer­sjach pół­ko­tap­czan jest wy­po­sa­żo­ny w półkę, roz­kła­da­ną po zło­że­niu tap­cza­na, speł­nia­ją­cą rolę biur­ka, np. do pi­sa­nia.

Wikipedia


półkownik

po­tocz­nie: film za­trzy­ma­ny przez cen­zu­rę, nie­do­pu­szczo­ny do roz­po­wszech­nia­nia z po­wo­dów po­li­tycz­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. w cza­sach PRL-u: film wstrzy­ma­ny przez po­li­tycz­ną cen­zu­rę i odło­żo­ny na półkę;

Wiktionary

Pół­kow­nik – film, któ­re­go roz­po­wszech­nia­nie w cza­sach Pol­skiej Rzecz­po­spo­li­tej Lu­do­wej zo­sta­ło unie­moż­li­wio­ne przez cen­zu­rę pre­wen­cyj­ną w PRL. Nazwa jest sa­ty­rycz­nym ne­o­lo­giz­mem, po­cho­dzą­cym od spo­so­bu prze­cho­wy­wa­nia na pół­kach ma­ga­zy­no­wych rolek z ta­śma­mi fil­mo­wy­mi. Okre­śle­nie to do­ty­czy za­rów­no fil­mów fa­bu­lar­nych, jak i fil­mów do­ku­men­tal­nych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jed­nym z pół­kow­ni­ków był film „Prze­słu­cha­nie”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: puwˈkɔvʲɲik, AS: puu̯kovʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. półeczka ż., półka ż.

Wiktionary


półkowy

→ półka


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z półką, do­ty­czą­cy półki

Wiktionary

Patrz:

półka

Powiązane:

 rzecz. półeczka ż., półka ż.

Wiktionary


półkoń

w mi­to­lo­gii grec­kiej: koń z tor­sem i głową czło­wie­ka; cen­ta­ur


SJP.pl


półkożuszek

krót­ki ko­żuch z rę­ka­wa­mi lub bez; pół­ko­żuch


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ko­żuch nie­ty­po­wo krót­szy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dry­blas nie miał na sobie pół­ko­żusz­ka ani dżin­sów, ani kur­tecz­ki od­sła­nia­ją­cej oko­li­ce nerek.

Wiktionary


półkpiący

czę­ścio­wo wy­ra­ża­ją­cy kpinę; półdr­wią­cy


SJP.pl


półkrata

w ma­te­ma­ty­ce: zbiór z ope­ra­cją dwu­ar­gu­men­to­wą, prze­mien­ną, łącz­ną i idem­po­tent­ną


SJP.pl


półkroczek

bar­dzo mały krok, nie­wiel­kie po­su­nię­cie


SJP.pl


półkrok

nie­peł­ny roz­krok


SJP.pl


półkrotnie

→ pół­krot­ny


SJP.pl

Patrz:

półkrotny

półkruchy

przy­miot­nik

 (1.1) zro­bio­ny z cia­sta pół­kru­che­go

Wiktionary


półkrytek

Pół­kry­tek – dwu­kon­ny po­jazd z budą nad tyl­nym nad­wo­ziem. Po­pu­lar­ny w Pol­sce w XVII i XVIII wieku.

Wikipedia


półkryty

kryty do po­ło­wy, czę­ścio­wo kryty


SJP.pl


półkrzew

Pół­krzew, pod­krzew (łac. "suf­fru­tex") – ro­śli­ny ma­ją­ce cha­rak­ter przej­ścio­wy mię­dzy krze­wa­mi a ro­śli­na­mi ziel­ny­mi. Tylko dolna część ich pędu jest zdrew­nia­ła, pod­czas gdy górna po­zo­sta­je ziel­na. Wraz z koń­cem okre­su we­ge­ta­cyj­ne­go za­mie­ra­ją tylko czę­ści ziel­ne. W kla­sy­fi­ka­cji Raunkiæra pół­krze­wy za­li­cza­ne są do cha­me­fi­tów. Ich wy­so­kość zaz­wy­czaj nie prze­kra­cza 1 m.

Wikipedia


półkrzyk

słaby, przy­ci­szo­ny krzyk


SJP.pl


półkrzyżyk

po­tocz­nie: haft pół­krzy­ży­ko­wy


SJP.pl


półkrążek

po­ło­wa krąż­ka lub przed­miot ma­ją­cy taki kształt


SJP.pl


półksiężyc

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) Księ­życ wi­dzia­ny tylko w czę­ści nie więk­szej niż po­ło­wa tar­czy

 (1.2) przen. sym­bol w kształ­cie półk­się­ży­ca (1.1);

 (1.3) jedna z po­zy­cji (asan) w jodze z pod­par­ciem na jed­nej nodze i ręce

Wiktionary

Półk­się­życ – sym­bol w kształ­cie sier­pa Księ­ży­ca. Sym­bol is­la­mu od XIX wieku. Sto­so­wa­ny rów­nież w kul­tu­rze eu­ro­pej­skiej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Na nie­bie­skiej tar­czy herbu znaj­do­wał się żółty półk­się­życ i gwia­zda.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: puwʲˈcɕɛ̃w̃ʒɨt͡s, AS: puu̯ʹḱśẽũ̯žyc

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. półksiężycowatość ż.

 przym. półksiężycowy, półksiężycowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sierp księżyca

Wiktionary


półksiężycowatość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co półk­się­ży­co­wa­te

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. półksiężyc m., półksiężycowość

 przym. półksiężycowaty, półksiężycowy

Wiktionary


półksiężycowaty

przy­po­mi­na­ją­cy kształ­tem półk­się­życ, po­dob­ny do półk­się­ży­ca


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy kształt po­dob­ny do półk­się­ży­ca

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Naj­czę­ściej spo­ty­ka­nym ro­dza­jem błony dzie­wi­czej są błony półk­się­ży­co­wa­te o roz­ma­i­tej sze­ro­ko­ści.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. półksiężyc m., półksiężycowatość ż.

Wiktionary


półkufek

becz­ka słu­żą­ca głów­nie do prze­cho­wy­wa­nia al­ko­ho­lu


SJP.pl


półkufelek

mały kufel; po­ło­wa kufla


SJP.pl


półkula

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geom. po­ło­wa kuli;

 (1.2) geogr. pół­ku­la (1.1) Ziemi;

 (1.3) anat. jedna z dwóch czę­ści mózgu;

Wiktionary

Pół­ku­la – część kuli, która pow­sta­je wsku­tek prze­cię­cia na dwie czę­ści przez pła­szczyz­nę prze­cho­dzą­cą przez śro­dek tej kuli.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Pol­ska leży na pół­ku­li pół­noc­nej.

 (1.3) U osób pra­wo­ręcz­nych do­mi­nu­je lewa pół­ku­la.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: puwˈkula, AS: puu̯kula

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. półkulistość ż.

 przym. półkulisty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hemisfera

Wiktionary


półkulistość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co pół­ku­li­ste

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. półkula ż.

 przym. półkulisty

Wiktionary


półkulisty

ma­ją­cy kształt pół­ku­li


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) o kształ­cie zbli­żo­nym do pół­ku­li

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. półkula ż., półkulistość ż.

Wiktionary


półkulowy

→ pół­ku­la


SJP.pl

Patrz:

półkula

półkultura

upra­wa ro­ślin użyt­ko­wych w ich na­tu­ral­nym śro­do­wi­sku przy za­sto­so­wa­niu tylko naj­nie­zbęd­niej­szych za­bie­gów upra­wy gleby i ochro­ny ro­ślin


SJP.pl


półkwadrat

roz­miar czcion­ki o wiel­ko­ści 24 punk­tów ty­po­gra­ficz­nych (9,024 mm)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ty­pogr. druk. w sy­ste­mie miar ty­po­gra­ficz­nych Di­do­ta sto­pień czcion­ki od­po­wia­da­ją­cy dwu­dzie­stu czte­rem punk­tom (9,0216 mm);

Wiktionary

Półk­wa­drat – ju­stu­nek o sze­ro­ko­ści 24 punk­tów ty­po­gra­ficz­nych sto­so­wa­ny w ze­cer­stwie, jak rów­nież nazwa stop­nia pisma o wiel­ko­ści 24 punk­tów ty­po­gra­ficz­nych w sy­ste­mie Di­do­ta.

1 półk­wa­drat = 2 cy­ce­ra = 24 punk­ty ty­po­gra­ficz­ne

Wikipedia

Wymowa:

IPA: puwˈkfadrat, AS: puu̯kfadrat

Wiktionary


półkwarcie

jed­nost­ka ob­ję­to­ści sto­so­wa­na w kra­jach an­glo­sa­skich; pinta, pint


SJP.pl


półkwarta

jed­nost­ka ob­ję­to­ści sto­so­wa­na w kra­jach an­glo­sa­skich; pinta, pint


SJP.pl


półkwaśność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co półk­wa­śne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. półkwaśny

Wiktionary


półkłamstwo

stwier­dze­nie w czę­ści praw­dzi­we; pół­praw­da


SJP.pl


półlegal

po­tocz­nie: dzia­ła­nia czę­ścio­wo zgod­ne z pra­wem


SJP.pl


półlegalność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co pół­le­gal­ne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. półlegalny

 przysł. półlegalnie

Wiktionary


półlegalny

czę­ścio­wo le­gal­ny


SJP.pl


półleżeć

leżeć z tu­ło­wiem uło­żo­nym nieco wyżej niż po­zo­sta­ła część ciała, opar­tym na pod­wyż­sze­niu, lub leżeć na boku, pod­pie­ra­jąc się na zgię­tym łok­ciu


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) leżeć z unie­sio­ną czę­ścią tu­ło­wia, pod­pie­ra­jąc się o jakiś przed­miot

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na oto­man­ce pół­le­ża­ła roz­ka­pry­szo­na bir­bant­ka, paląc cy­ga­ro.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. półleżenie n.

 czas. leżeć ndk.

Wiktionary


półleżący

leżeć z tu­ło­wiem uło­żo­nym nieco wyżej niż po­zo­sta­ła część ciała, opar­tym na pod­wyż­sze­niu, lub leżeć na boku, pod­pie­ra­jąc się na zgię­tym łok­ciu


SJP.pl


półlitrowy

a) ma­ją­cy po­jem­ność po­ło­wy litra;
b) za­wie­ra­ją­cy pół litra cze­goś


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) za­wie­ra­ją­cy pół litra

 (1.2) mo­gą­cy po­mie­ścić pół litra

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. półlitrówka ż.

Wiktionary


półlitrówa

zgru­bie­nie od: pół­li­trów­ka


SJP.pl


półlitróweczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: pół­li­trów­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. półlitrówka ż.

Wiktionary


półlitrówka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bu­tel­ka o po­jem­no­ści pół litra, zwła­szcza bu­tel­ka wódki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ze szwa­grem oba­li­li­śmy wczo­raj dwie pół­li­trów­ki i je­szcze ćwiart­kę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. półlitróweczka ż.

 przym. półlitrowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) butelka półlitrowa; reg. śl. halba

Wiktionary


półlok

pasmo czę­ścio­wo skrę­co­nych wło­sów


SJP.pl


półlot

w te­ni­sie: ude­rze­nie z pół­lo­tu - ude­rze­nie piłki tuż po jej od­bi­ciu się od ziemi


SJP.pl


półmaraton

bieg na dy­stan­sie rów­nym po­ło­wie ma­ra­to­nu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sport. bieg na dy­stan­sie 21 km i 97,5 metra;

Wiktionary

Pół­ma­ra­ton – bieg na dy­stan­sie 21 097,5 m; kon­ku­ren­cja lek­ko­at­le­tycz­na, za­li­cza­na do bie­gów dłu­gich. Za­wod­ni­cy po­ko­nu­ją dy­stans równy po­ło­wie dłu­go­ści biegu ma­ra­toń­skie­go.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌpuwmaˈratɔ̃n, AS: puu̯maratõn

Wiktionary


półmaratonka

→ pół­ma­ra­toń­czyk


SJP.pl

Patrz:

półmaratończyk

półmaratończyk

bie­gacz star­tu­ją­cy w pół­ma­ra­to­nie


SJP.pl


półmaratoński

→ pół­ma­ra­ton


SJP.pl

Patrz:

półmaraton

półmasa

pół­fa­bry­kat, z któ­re­go po dal­szej obrób­ce pow­sta­je masa pa­pier­ni­cza


SJP.pl


półmaska

Pół­ma­ska – in­dy­wi­du­al­ne urzą­dze­nie sto­so­wa­ne do ochro­ny wy­łącz­nie dróg od­de­cho­wych. Pół­ma­ski po­chła­nia­ją czą­stecz­ki z po­wie­trza lub fil­tru­ją po­wie­trze od gazów bo­jo­wych, bak­te­rii, wi­ru­sów itp. Przy­kła­do­wo pół­ma­ski fil­tru­ją­ce cząst­ki w ko­pal­niach, to np. ZF 0/24z, które po­chła­nia­ją cząst­ki z po­wie­trza.

Wikipedia


półmat

po­łysk od­po­wia­da­ją­cy po­ły­sko­wi sko­ru­py jaja ku­rze­go; pra­wie mat


SJP.pl


półmatowy

ma­to­wy z lek­kim po­ły­skiem, nie­zu­peł­nie ma­to­wy


SJP.pl


półmetal

pier­wia­stek po­sia­da­ją­cy niek­tó­re włas­no­ści me­ta­li i nie­me­ta­li; do pół­me­ta­li na­le­żą: bor, krzem, ger­man, arsen, an­ty­mon, tel­lur i selen


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fiz. pół­prze­wod­nik o ze­ro­wej przer­wie ener­ge­tycz­nej

 (1.2) chem. pier­wia­stek po­sia­da­ją­cy cechy za­rów­no me­ta­li jak i nie­me­ta­li;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na­u­kow­cy twier­dzą, że pół­me­tal zwany gra­fe­nem zre­wo­lu­cjo­ni­zu­je świat.

 (1.2) We­dług Mię­dzy­na­ro­do­wej Unii Che­mii Czy­stej i Sto­so­wa­nej, nie wy­róż­nia się już pół­me­ta­li.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: puwˈmɛtal, AS: puu̯metal

Wiktionary

Powiązane:

 przym. półmetalowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) metaloid

Wiktionary


półmetek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) punkt wyz­na­czo­ny w po­ło­wie trasy pro­wa­dzą­cej do mety

 (1.2) mo­ment, w któ­rym upły­wa po­ło­wa czasu przez­na­czo­ne­go na coś

Wiktionary


półmetkowy

→ pół­me­tek


SJP.pl

Patrz:

półmetek

półmetrowy

ma­ją­cy dłu­gość po­ło­wy metra, wy­no­szą­cy pół metra


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) mie­rzą­cy pół metra

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jedną z twierdz od­kry­to w Pa­ta­go­nii, w Río Negro nad za­to­ką San Matías. Od­ko­pa­no tam jej fun­da­men­ty, a także pół­me­tro­we, sym­bo­licz­ne drze­wo życia […]

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpuwmɛˈtrɔvɨ, AS: puu̯metrovy

Wiktionary


półmiesięczny

ma­ją­cy pół mie­sią­ca, trwa­ją­cy pół mie­sią­ca itp.


SJP.pl


półmiliardowy

li­czą­cy pół mi­liar­da cze­goś


SJP.pl


półmilimetrowy

ma­ją­cy dłu­gość po­ło­wy mi­li­me­tra, wy­no­szą­cy pół mi­li­me­tra


SJP.pl


półmilionowy

li­czą­cy pół mi­lio­na cze­goś


SJP.pl


półmilowy

ma­ją­cy dłu­gość po­ło­wy mili, wy­no­szą­cy pół mili


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) ma­ją­cy dłu­gość po­ło­wy mili

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zna­czą­cą bu­dow­lą tego typu był rów­nież pół­mi­lo­wy wał wzdłuż wy­brze­ża słu­żą­cy za­rów­no celom obron­nym, jak i jako na­brze­że por­to­we.

Wiktionary


półminutowy

trwa­ją­cy pół mi­nu­ty


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) trwa­ją­cy pół mi­nu­ty

Wiktionary


półmiseczek

mały pół­mi­sek


SJP.pl


półmisek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ro­dzaj pła­skie­go du­że­go na­czy­nia, słu­żą­ce­go do po­da­wa­nia po­traw, przy­sta­wek lub prze­ką­sek na stół

 (1.2) za­war­tość pół­mi­ska (1.1)

Wiktionary

Pół­mi­sek – płyt­kie na­czy­nie ku­chen­ne o kształ­cie naj­czę­ściej owal­nym, przez­na­czo­ne do ser­wo­wa­nia po­traw. Jako pół­mi­sek na­zy­wa­na bywa też po­tra­wa po­da­wa­na na tym na­czy­niu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na stole po­ja­wił się pół­mi­sek z klu­cha­mi i dzban ze zsia­dłym mle­kiem.

 (1.2) Ile czasu zaj­mu­je ci przy­go­to­wa­nie pół­mi­ska tych kru­chych cia­stek?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. miseczka ż., miska ż.

Wiktionary


półmityczny

nie­zu­peł­nie mi­tycz­ny


SJP.pl


półmiękki

1. w sta­nie poś­red­nim mię­dzy twar­dym a mięk­kim;
2. o spół­gło­sce: wy­ma­wia­na z do­dat­ko­wą ar­ty­ku­la­cją spo­wo­do­wa­ną są­siedzt­wem sa­mo­gło­ski przed­niej lub spół­gło­ski mięk­kiej


SJP.pl


półmorgowy

ma­ją­cy dłu­gość pół morgi


SJP.pl


półmrok

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) czę­ścio­wa ciem­ność, gdy barwy prze­sta­ją być do­strze­gal­ne

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Półm­rok (film 1998)
  • Półm­rok (film 2006)
  • Półm­rok – drugi stu­dyj­ny pol­skie­go ze­spo­łu mu­zycz­ne­go Tulia

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Je­szcze jedną ważną cechą Okrę­tu, my­ślał smęt­nie sier­żant Colon, kiedy opa­da­li w błę­kit­ny półm­rok, było to, że nie dało się wy­brać wody z zęzy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpuwmrɔk, AS: puu̯mrok

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. półmrocze n.

 przym. półmroczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) półzmrok; rzad. półmrocze

Wiktionary


półmyśl

mało war­to­ścio­wa myśl, po­mysł


SJP.pl


półmózg

po­tocz­nie: osoba nie­speł­na ro­zu­mu; debil


SJP.pl


półmęski

pra­wie taki jak u męż­czyz­ny


SJP.pl


półn.

skrót

 (1.1) = pół­noc­ny

Wiktionary


półnagi

skąpo ubra­ny, pra­wie nagi; pół­go­ły


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pra­wie nagi, w nie­kom­plet­nym stro­ju

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przed ga­bi­ne­tem pół­na­dzy re­kru­ci cze­ka­ją na swoją kolej do ba­da­nia.

 (1.1) Pół­na­dzy tu­ry­ści budzą nies­mak w cen­trum So­po­tu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: puwˈnaɟi, AS: puu̯naǵi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. półnegliż m., półnagość ż.

 przysł. półnago

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) półgoły

Wiktionary


półnagość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co pół­na­gie; cecha tych, któ­rzy są pół­na­dzy

Wiktionary

Powiązane:

 przym. półnagi

Wiktionary


półnarożnik

ścien­ny alu­mi­nio­wy ele­ment wy­koń­cze­nio­wy za­bez­pie­cza­ją­cy kra­wę­dzie cię­tych płyt gip­so­wo-kar­to­no­wych


SJP.pl


półnaturalnie

→ pół­na­tu­ral­ny


SJP.pl

Patrz:

półnaturalny

półnaturalny

czę­ścio­wo na­tu­ral­ny


SJP.pl


półnauka

nauka nie­do­kład­na, po­wierz­chow­na, nie­peł­na w danej dzie­dzi­nie


SJP.pl


półnegliż

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bar­dzo skąpy strój; pra­wie ne­gliż

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pio­sen­kar­ka wy­stą­pi­ła w pół­ne­gli­żu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: puwˈnɛɡlʲiʃ, AS: puu̯neglʹiš

Wiktionary

Powiązane:

 przym. półnagi

 rzecz. negliż m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) półnagość ż.

Wiktionary


półniewolniczy

ma­ją­cy wbrew po­zo­rom cha­rak­ter nie­wol­ni­czy


SJP.pl


północ

1. go­dzi­na dwu­na­sta w nocy
2. jedna z czte­rech stron świa­ta
3. kraje pół­noc­ne; Pół­noc


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) go­dzi­na 24:00

 (1.2) kie­ru­nek wska­zy­wa­ny przez prawą rękę przy pa­trze­niu na za­chód, prze­ciw­ny do po­łud­nia;

 (1.3) pół­noc­na część ja­kie­goś ob­sza­ru

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Lu­dzie mówią, że o pół­no­cy w sta­rym zamku stra­szy duch.

 (1.2) …potem pój­dzie­my 5 ki­lo­me­trów na pół­noc…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpuwnɔt͡s, AS: puu̯noc

Wiktionary

Powiązane:

 przym. północny, nocny

 rzecz. północnica ż., noc ż., nocka ż., nocny mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) siewierz

Wiktionary


północnica

w mi­to­lo­gii sło­wiań­skiej: żeń­ski demon zja­wia­ją­cy się o pół­no­cy, zło­śli­wy i psot­li­wy; mara, noc­ni­ca, no­cu­la, płacz­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mit­słow. lud. na Kre­sach Wschod­nich: demon ne­ga­tyw­ny, ro­dzaj ru­sał­ki po­ja­wia­ją­cej się w nocy;

Wiktionary

Pół­noc­ni­ca, cza­sem także mara, noc­ni­ca – żeń­ski demon u Sło­wian, ro­dzaj ru­sał­ki znany na daw­nych kre­sach Pol­ski. Jest to isto­ta ce­chu­ją­ca się zło­śli­wo­ścią i psot­li­wo­ścią. Z nazwy można dom­nie­my­wać, że dzia­ła w środ­ku nocy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pół­noc­ni­ca­mi zo­sta­wa­ły dusze ko­biet, które zmar­ły tuż przed lub pod­czas ślubu, i zroz­pa­czo­ne za­wie­ra­ły pakt z de­mo­nem uzy­sku­jąc życie wiecz­ne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. północ, nocnica

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nocnica

Wiktionary


północno-wschodni

przy­miot­nik

 (1.1) geogr. adm. po­ło­żo­ny, znaj­du­ją­cy się na pół­noc­nym wscho­dzie

 (1.2) me­te­o­rol. geogr. nad­cho­dzą­cy z pół­noc­ne­go wscho­du

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Olsz­tyn leży w pół­noc­no-wschod­niej czę­ści Pol­ski.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpuwnɔt͡snɔ‿ˈfsxɔdʲɲi, AS: puu̯nocno‿fsχodʹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. północny wschód m.

Wiktionary


północno-zachodni

przy­miot­nik

 (1.1) geogr. bę­dą­cy na pół­noc­nym za­cho­dzie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Naj­star­sza część cmen­ta­rza, z kwa­te­ra­mi po­ło­żo­ny­mi po stro­nie pół­noc­no-za­chod­niej, po­dzie­lo­na jest ale­ja­mi wy­sa­dza­ny­mi li­pa­mi drob­no­list­ny­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpuwnɔt͡snɔ‿zaˈxɔdʲɲi, AS: puu̯nocno‿zaχodʹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. północny zachód m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skr. płn.-zach.

Wiktionary


północnoafrykański

zwią­za­ny z pół­noc­ną Afry­ką, po­cho­dzą­cy z pół­noc­nej Afry­ki, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pół­noc­nej Afry­ki itp.


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy Afry­ki Pół­noc­nej, dzie­ją­cy się w Afry­ce Pół­noc­nej

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpuwnɔt͡snɔafrɨˈkãj̃sʲci, AS: puu̯nocnoafrykãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Afryka Północna ż.

Wiktionary


północnoalbański

zwią­za­ny z pół­noc­ną Al­ba­nią, po­cho­dzą­cy z pół­noc­nej Al­ba­nii, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pół­noc­nej Al­ba­nii itp.


SJP.pl


północnoamerykański

1. zwią­za­ny z Ame­ry­ką Pół­noc­ną (kon­ty­nen­tem), po­cho­dzą­cy z Ame­ry­ki Pół­noc­nej, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla Ame­ry­ki Pół­noc­nej itp.;
2. rzad­ko: do­ty­czą­cy pół­noc­nych ob­sza­rów USA, po­cho­dzą­cy z pół­noc­nych ob­sza­rów USA itp.


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ame­ry­ką Pół­noc­ną, do­ty­czą­cy Ame­ry­ki Pół­noc­nej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) In­dia­nie pół­noc­no­a­me­ry­kań­scy, wy­ko­pu­jąc to­po­ry wo­jen­ne, wdzie­wa­li na głowy spe­cjal­ne wy­so­ko zwień­cza­ją­ce się ozdo­by, z dala le­piej wi­docz­ne niż ma­ki­jaż na ciele.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ameryka Północna ż.

Wiktionary


północnoangielski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pół­noc­ną An­glią; po­ło­żo­ny lub od­by­wa­ją­cy się na pół­no­cy An­glii

Wiktionary


północnoatlantycki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pół­noc­nym At­lan­ty­kiem lub ob­sza­ra­mi wokół niego po­ło­żo­ny­mi

Wiktionary


północnoazjatycki

zwią­za­ny z pół­noc­ną Azją, po­cho­dzą­cy z pół­noc­nej Azji, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pół­noc­nej Azji itp.


SJP.pl


północnobawarski

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z pół­noc­ną czę­ścią Ba­wa­rii; tam po­ło­żo­ny lub tam od­by­wa­ją­cy się

Wiktionary


północnobałtycki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do pół­noc­ne­go Bał­ty­ku, zwią­za­ny z pół­noc­nym Bał­ty­kiem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do ta­kich miejsc na­le­ży Nad­mor­ski Park Kra­jo­bra­zo­wy, który ze wzglę­du na spe­cy­fi­kę ge­o­gra­ficz­ną (tzw. wą­skie gar­dło wę­drów­ko­we oraz pół­noc­no­bał­tyc­ki ko­ry­tarz mi­gra­cyj­ny) jest jed­nym z waż­niej­szych miejsc wę­dró­wek, od­po­czyn­ku i zi­mo­wa­nia licz­nych ga­tun­ków pta­ków.

 (1.1) Pół­noc­no­bał­tyc­kie tor­fo­wi­ska ma­ga­zy­nu­ją dwut­le­nek węgla.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. bałtycki

Wiktionary


północnobrabancki

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Bra­ban­cją Pół­noc­ną

 (1.2) zwią­za­ny z pół­no­cą Bra­ban­cji

Wiktionary


północnocypryjski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Cy­prem Pół­noc­nym, do­ty­czą­cy Cypru Pół­noc­ne­go

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Cypr Północny mrz.

Wiktionary


północnoczeski

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z pół­noc­ną czę­ścią Czech; tam po­ło­żo­ny lub tam od­by­wa­ją­cy się

Wiktionary


północnoeuropejczyk

miesz­ka­niec Eu­ro­py Pół­noc­nej


SJP.pl


północnoeuropejka

miesz­kan­ka Eu­ro­py Pół­noc­nej


SJP.pl


północnoeuropejski

zwią­za­ny z pół­noc­ną Eu­ro­pą, po­cho­dzą­cy z pół­noc­nej Eu­ro­py, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pół­noc­nej Eu­ro­py itp.


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Eu­ro­py Pół­noc­nej, zwią­za­ny z Eu­ro­pą Pół­noc­ną

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Europa Północna ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) książk. nordycki

Wiktionary


północnofrancuski

do­ty­czą­cy pół­noc­nych ob­sza­rów Fran­cji, po­cho­dzą­cy z pół­noc­nych ob­sza­rów Fran­cji itp.


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z pół­no­cą Fran­cji, taki jak na po­łud­niu Fran­cji; po­ło­żo­ny na po­łud­niu Fran­cji

Wiktionary


północnogermański

zwią­za­ny z pół­noc­ną Ger­ma­nią, po­cho­dzą­cy z pół­noc­nej Ger­ma­nii, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pół­noc­nej Ger­ma­nii itp.


SJP.pl


północnoirlandzki

przy­miot­nik od: Ir­lan­dia Pół­noc­na


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ir­lan­dią Pół­noc­ną, do­ty­czą­cy Ir­lan­dii Pół­noc­nej

 (1.2) zwią­za­ny z pół­noc­ną czę­ścią Ir­lan­dii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Irlandia Północna ż.

Wiktionary


północnokaroliński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ka­ro­li­ną Pół­noc­ną, do­ty­czą­cy Ka­ro­li­ny Pół­noc­nej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Karolina Północna ż.

Wiktionary


północnokaukaski

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Ka­u­ka­zem Pół­noc­nym, do­ty­czą­cy Ka­u­ka­zu Pół­noc­ne­go

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpuwnɔt͡snɔkawˈkasʲci, AS: puu̯nocnokau̯kasʹḱi

Wiktionary


północnokazachstański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pół­noc­nym Ka­zach­sta­nem, do­ty­czą­cy pół­noc­ne­go Ka­zach­sta­nu

Wiktionary


północnokontynentalny

do­ty­czą­cy kon­ty­nen­tu pół­noc­ne­go, prze­cho­dzą­cy przez kon­ty­nent pół­noc­ny, np. kli­mat pół­noc­no­kon­ty­nen­tal­ny


SJP.pl


północnokoreański

przy­miot­nik od: Korea Pół­noc­na; ko­re­ań­ski


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Korei Pół­noc­nej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Reżym pół­noc­no­ko­re­ań­ski prze­pro­wa­dza doś­wiad­cze­nia z bro­nią che­micz­ną i bio­lo­gicz­ną na isto­tach ludz­kich.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: puwˈnɔt͡snɔˌkɔrɛˈãj̃sʲci, AS: puu̯nocnokoreãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Korea Północna ż.

Wiktionary


północnokurdyjski

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z lub cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pół­noc­nych Kur­dów, wy­wo­dzą­cy się z Pół­noc­ne­go Kur­dy­sta­nu

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. (et­no­lekt) kur­man­dżi

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) kurmandżi

Wiktionary


północnolapońskojęzyczny

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który po­słu­gu­je się ję­zy­kiem pół­noc­no­la­poń­skim

 (1.2) taki, któ­re­go miesz­kań­cy po­słu­gu­ją się ję­zy­kiem pół­noc­no­la­poń­skim

 (1.3) spi­sa­ny, stwo­rzo­ny w ję­zy­ku pół­noc­no­la­poń­skim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: puwˈnɔt͡snɔlaˈpɔ̃j̃skɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: puu̯nocnolapõĩ ̯skoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary


północnomacedoński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) geogr. polit. od­no­szą­cy się do Ma­ce­do­nii Pół­noc­nej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Macedonia Północna ż.

Wiktionary


północnomariański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ma­ria­na­mi Pół­noc­ny­mi, do­ty­czą­cy Ma­ria­nów Pół­noc­nych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mariany Północne n., Marianka ż.

Wiktionary


północnomałopolski

zwią­za­ny z pół­noc­ną Ma­ło­pol­ską, po­cho­dzą­cy z pół­noc­nej Ma­ło­pol­ski, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pół­noc­nej Ma­ło­pol­ski itp.


SJP.pl


północnomorski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Mo­rzem Pół­noc­nym, do­ty­czą­cy Morza Pół­noc­ne­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W 1910 r. staw­ki frach­to­we w że­glu­dze bał­tyc­kiej i pół­noc­no­mor­skiej były tak ni­skie, że stat­ki prze­wo­zi­ły tam ła­dun­ki po­ni­żej kosz­tów włas­nych.

 (1.1) W roku 1975 Nor­we­gia uzy­ska­ła spod pół­noc­no­mor­skie­go dna około 7 mln t ropy, a Wiel­ka Bry­ta­nia, która ek­splo­a­ta­cję swych bezs­przecz­nie bo­gat­szych złóż roz­po­czę­ła póź­niej – 1-2 mln t.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Morze Północne n.

Wiktionary


północnoniemiecki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) geogr. zwią­za­ny z pół­noc­ną czę­ścią Nie­miec

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wiele pół­noc­no­nie­miec­kich miast ta­kich jak przy­gra­nicz­ny Flens­burg ma wy­raź­ne duń­skie ślady kul­tu­ro­we i hi­sto­rycz­ne.

Wiktionary


północnoosetyjski

→ Ose­tia Pół­noc­na (ro­syj­ska re­pu­bli­ka na Ka­u­ka­zie)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ose­tią Pół­noc­ną, do­ty­czą­cy Ose­tii Pół­noc­nej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dzieł­ko uka­za­ło się jako do­da­tek do pre­sti­żo­we­go kwar­tal­ni­ka, wy­da­wa­ne­go przez pół­noc­no­o­se­tyj­ski zwią­zek pi­sa­rzy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Osetia Północna ż.

Wiktionary


północnopolski

zwią­za­ny z pół­noc­ną Pol­ską, po­cho­dzą­cy z pół­noc­nej Pol­ski, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pół­noc­nej Pol­ski itp.


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pół­noc­ną Pol­ską, do­ty­czą­cy pół­noc­nej Pol­ski

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pod ko­niec zlo­do­wa­ce­nia pół­noc­no­pol­skie­go (około 22 tys. lat temu) lą­do­lód skan­dy­naw­ski zaj­mo­wał te­re­ny pół­noc­nej Pol­ski.

Wiktionary


północnorosyjski

zwią­za­ny z pół­noc­ną Rosją, po­cho­dzą­cy z pół­noc­nej Rosji, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pół­noc­nej Rosji itp.


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pół­noc­ną czę­ścią Rosji lub po­cho­dzą­cy stam­tąd

Wiktionary


północnosemicki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Se­mi­ta­mi z pół­no­cy, do­ty­czą­cy Se­mi­tów z pół­no­cy

Wiktionary


północnosudecki

przy­miot­nik

 (1.1) znaj­du­ją­cy się / od­by­wa­ją­cy się w pół­noc­nej czę­ści Su­de­tów, po­cho­dzą­cy z pół­noc­nej czę­ści Su­de­tów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpuwnɔt͡snɔsuˈdɛt͡sʲci, AS: puu̯nocnosudecʹḱi

Wiktionary


północnosyberyjski

zwią­za­ny z pół­noc­ną Sy­be­rią, po­cho­dzą­cy z pół­noc­nej Sy­be­rii, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pół­noc­nej Sy­be­rii itp.


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pół­noc­ną czę­ścią Sy­be­rii lub po­cho­dzą­cy z niej

Wiktionary


północnosłowacki

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z pół­noc­ną czę­ścią Sło­wa­cji; tam po­ło­żo­ny lub tam od­by­wa­ją­cy się

Wiktionary


północnowielkopolski

do­ty­czą­cy Wiel­ko­pol­ski pół­noc­nej, po­cho­dzą­cy z Wiel­ko­pol­ski pół­noc­nej, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla Wiel­ko­pol­ski pół­noc­nej itp.


SJP.pl


północnowietnamski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) hist. zwią­za­ny z Wiet­na­mem Pół­noc­nym (ofic. De­mo­kra­tycz­na Re­pu­bli­ka Wiet­na­mu)

 (1.2) zwią­za­ny z pół­no­cą Wiet­na­mu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wietnam Północny mrz.

Wiktionary


północnowłoski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pół­noc­ny­mi Wło­cha­mi, do­ty­czą­cy pół­noc­nych Włoch

Wiktionary


północnośląski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pół­noc­nym Ślą­skiem, do­ty­czą­cy pół­noc­ne­go Ślą­ska

Wiktionary


północny

przy­miot­nik

 (1.1) geogr. do­ty­czą­cy pół­no­cy, jako stro­ny świa­ta, kie­run­ku

 (1.2) od­by­wa­ją­cy się o pół­no­cy (o go­dzi­nie 24:00), do­ty­czą­cy tej pół­no­cy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pół­noc­ny bie­gun ma­gne­tycz­ny Ziemi leży w po­bli­żu pół­noc­ne­go bie­gu­na ge­o­gra­ficz­ne­go.

 (1.2) Wró­ci­łem do War­sza­wy pół­noc­nym ek­spre­sem z Kra­ko­wa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: puwˈnɔt͡snɨ, AS: puu̯nocny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. północ ż., noc ż., nocka ż., nocny mrz.

 przym. nocny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nordowy

Wiktionary


półnorma

w ma­te­ma­ty­ce: po­dad­dy­tyw­ny i do­dat­nio jed­no­rod­ny funk­cjo­nał okre­ślo­ny na prze­strze­ni li­nio­wej


SJP.pl

Pół­nor­ma (lub se­mi­nor­ma) – po­dad­dy­tyw­ny i do­dat­nio jed­no­rod­ny funk­cjo­nał okre­ślo­ny na prze­strze­ni li­nio­wej, tj. funk­cja for­mu­la_1 gdzie "X" jest prze­strze­nią li­nio­wą, speł­nia­ją­ca wa­run­ki

dla wszyst­kich ele­men­tów for­mu­la_4 prze­strze­ni for­mu­la_5 oraz wszyst­kich ska­la­rów for­mu­la_6

Wikipedia


półnormalny

roz­kład pół­nor­mal­ny - ro­dzaj roz­kła­du praw­do­po­do­bień­stwa


SJP.pl


półnuta

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. nuta trwa­ją­ca po­ło­wę całej nuty;

Wiktionary

Pół­nu­ta – nuta w no­ta­cji mu­zycz­nej o cza­sie trwa­nia rów­nym po­ło­wie całej nuty, dwóch ćwierć­nut, czte­rech óse­mek itd. Liczy się ją do dwóch.

Pół­nu­ta oz­na­cza­na jest jako owal­na nie­wy­peł­nio­na głów­ka z laską, za­sad­ni­czo z pra­wej stro­ny skie­ro­wa­ną w górę dla nut po­ło­żo­nych po­ni­żej trze­ciej linii, a w dół z lewej stro­ny dla nut po­ło­żo­nych na trze­ciej linii lub wyżej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Cała nuta jest tak długa jak dwie pół­nu­ty.

 (1.1) To może tro­chę dzi­wić, ale dzi­siaj na świe­cie, i w Pol­sce także, mu­zy­kę do filmu pi­su­ją lu­dzie, któ­rzy nie odróż­nia­ją krzy­ży­ka od be­mo­la czy ćwiart­ki od pół­nu­ty.

Wiktionary


półobnażenie

1. ob­na­żyć do po­ło­wy; wpó­łob­na­żyć;
2. pó­łob­na­żyć się - ob­na­żyć się do po­ło­wy; wpó­łob­na­żyć się


SJP.pl


półobnażony

1. ob­na­żyć do po­ło­wy; wpó­łob­na­żyć;
2. pó­łob­na­żyć się - ob­na­żyć się do po­ło­wy; wpó­łob­na­żyć się


SJP.pl


półobnażyć

1. ob­na­żyć do po­ło­wy; wpó­łob­na­żyć;
2. pó­łob­na­żyć się - ob­na­żyć się do po­ło­wy; wpó­łob­na­żyć się


SJP.pl


półobrotowy

ma­ją­cy moż­li­wość czę­ścio­we­go obra­ca­nia się


SJP.pl


półobrożny

1. bły­szczak pó­ło­broż­ny - ga­tu­nek ma­łe­go ptaka z ro­dzi­ny szpa­ko­wa­tych; bły­szczak pysz­ny;
2. wi­kłacz pó­ło­broż­ny - ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny wi­kła­czo­wa­tych


SJP.pl


półobrót

pół obro­tu, obrót o 180 stop­ni; ewo­lu­cja wy­ko­ny­wa­na m.in. przez ćwi­czą­cych sztu­ki walki, spo­pu­la­ry­zo­wa­na przez Chuc­ka Nor­ri­sa


SJP.pl


półoddech

po­ło­wa od­de­chu, od­dech nie­peł­ny


SJP.pl


półodrzwia

w gór­nict­wie: ze­staw obu­do­wy skła­da­ją­cy się z jed­ne­go sto­ja­ka i ze strop­ni­cy opar­tej jed­nym koń­cem na sto­ja­ku a dru­gim umo­co­wa­nej w gniazd­ku


SJP.pl


półodrętwiały

rzad­ko: czę­ścio­wo odręt­wieć


SJP.pl


półodrętwienie

rzad­ko: czę­ścio­wo odręt­wieć


SJP.pl


półodrętwieć

rzad­ko: czę­ścio­wo odręt­wieć


SJP.pl


półoficjalność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co pó­ło­fi­cjal­ne; cecha tych, któ­rzy są pó­ło­fi­cjal­ni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. półoficjalny

Wiktionary


półoficjalny

czę­ścio­wo urzę­do­wy, czę­ścio­wo pry­wat­ny; pó­łu­rzę­do­wy, pół­pry­wat­ny


SJP.pl


półogniwo

Pó­ło­gni­wo – struk­tu­ra za­wie­ra­ją­ca prze­wo­dzą­cą elek­tro­dę oraz ota­cza­ją­cy ją prze­wo­dzą­cy elek­tro­lit, od­dzie­lo­ny przez na­tu­ral­nie wy­stę­pu­ją­cą pod­wój­ną war­stwę Helm­holt­za. Re­ak­cja che­micz­na wew­nątrz tej war­stwy chwi­lo­wo pom­pu­je ła­du­nek elek­trycz­ny po­mię­dzy elek­tro­dą a elek­tro­li­tem, w wy­ni­ku czego pow­sta­je na­pię­cie elek­trycz­ne po­mię­dzy nimi.

Wikipedia


półokres

po­ło­wa cyklu zja­wi­ska okre­so­we­go


SJP.pl


półokrąg

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geom. po­ło­wa okrę­gu, czyli linia krzy­wa sta­no­wią­ca łuk wyz­na­czo­ny przez kąt środ­ko­wy o mie­rze 180°

 (1.2) do­wol­ny przed­miot lub uło­że­nie obiek­tów w kształ­cie łuku

Wiktionary

Pó­ło­krąg – łuk okrę­gu wyz­na­czo­ny przez kąt środ­ko­wy o mie­rze 180°. Końce pó­ło­krę­gu leżą więc na jed­nej śred­ni­cy. Pro­mie­niem pó­ło­krę­gu jest pro­mień okrę­gu, któ­re­go czę­ścią jest pó­ło­krąg.

Twier­dze­nie o kącie wpi­sa­nym w pó­ło­krąg.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. półokrągły

 przysł. półokrągło

Wiktionary


półokrągły

przy­miot­nik

 (1.1) w kształ­cie pó­ło­krę­gu, ma­ją­cy łu­ko­wa­te wy­gię­cie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do wy­ko­na­nia ko­ron­ki igieł­ko­wej po­trze­ba pó­ło­krą­głej po­dusz­ki, pa­pie­ru mi­li­me­tro­we­go, kar­to­nu i folii, szy­dła i igły z białą nicią.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. półokrąg m.

Wiktionary


półokręt

daw­niej: mały okręt


SJP.pl


półomdlały

czę­ścio­wo omd­la­ły, osła­bły, sła­nia­ją­cy się; na wpół omd­la­ły, wpó­łomd­la­ły


SJP.pl


półorzeł

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) he­rald. po­ło­wa po­sta­ci orła wy­stę­pu­ją­ca w he­ral­dy­ce

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czar­ne­go pia­stow­skie­go pó­łor­ła przed­sta­wia herb po­wia­tu trzeb­nic­kie­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. orzeł mzw., orzełek mrz.

 przym. orli

Wiktionary


półosiowy

→ półoś


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przym. od półoś

Wiktionary

Patrz:

półoś

Wymowa:

IPA: ˌpuwɔˈɕɔvɨ, AS: puu̯ośovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. półoś, zdrobn. półośka

Wiktionary


półosioł

przed­sta­wi­ciel ro­dza­ju He­mio­nus z ro­dzi­ny ko­nio­wa­tych; muł


SJP.pl


półosma

prze­sta­rza­łe: sie­dem i pół; pó­łós­ma


SJP.pl


półostrość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co pó­ło­stre

Wiktionary

Powiązane:

 przym. półostry

Wiktionary


półotwartość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co pó­łot­war­te; cecha tych, któ­rzy są pó­łot­war­ci

Wiktionary

Powiązane:

 przym. półotwarty

Wiktionary


półotwarty

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który jest ot­war­ty czę­ścio­wo, tro­chę

 (1.2) taki, który jest zor­ga­ni­zo­wa­ny w spo­sób da­ją­cy czę­ścio­wą swo­bo­dę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pa­trzył na pó­łot­war­tą furtę klasz­to­ru, z któ­rej wy­padł sro­ka­ty konik z za­kon­ni­kiem w siod­le.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpuwɔtˈfartɨ, AS: puu̯otfarty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. półotwartość ż.

Wiktionary


półotworek

po­tocz­nie: za­kład karny typu pó­łot­war­te­go


SJP.pl


półowa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. po­ło­wa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Lam­bro ot­wo­rzył mgli­ste snami oczy: / Pó­ło­wą czu­cia je­szcze we śnie tonął, / Pó­ło­wą myśli sen prze­ni­kał zdrad­ny, / Roz­ko­ły­sa­ny poś­ród burzy wra­żeń. sic.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: puˈwɔva, AS: puu̯ova

Wiktionary


półowal

kształt po­ło­wy owalu, z jed­nej stro­ny owal­ny


SJP.pl


półowalność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co pó­ło­wal­ne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. półowalny

Wiktionary


półowalny

ma­ją­cy kształt po­ło­wy owalu


SJP.pl


półoś

1. ele­ment ukła­du na­pę­do­we­go w po­ja­zdach me­cha­nicz­nych;
2. po­ło­wa osi niek­tó­rych krzy­wych ge­o­me­trycz­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geom. po­ło­wa osi niek­tó­rych krzy­wych ge­o­me­trycz­nych

 (1.2) mech. wał, który prze­no­si napęd me­cha­niz­mu róż­ni­co­we­go sa­mo­cho­du na koło na­pę­do­we;

Wiktionary

Półoś na­pę­do­wa – wał, ele­ment ukła­du na­pę­do­we­go po­ja­zdu, łączy skrzy­nię bie­gów lub most na­pę­do­wy z pia­stą koła, umoż­li­wia prze­nie­sie­nie mo­men­tu na­pę­do­we­go z sil­ni­ka na koło po­ja­zdu.

Pó­ło­sie na­pę­do­we służą do prze­no­sze­nia mo­men­tu obro­to­we­go od prze­kład­ni głów­nej do kół na­pę­do­wych sa­mo­cho­du. Pó­ło­sie mogą być sztyw­ne lub prze­gu­bo­we w za­leż­no­ści od tego, czy do­pro­wa­dza­ją mo­ment do kół na­pę­do­wych kie­ro­wa­nych czy nie­kie­ro­wa­nych oraz czy koła te są za­wie­szo­ne za­leż­nie czy nie­za­leż­nie.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpuwɔɕ, AS: puu̯oś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. półośka ż.

 przym. półosiowy

Wiktionary


półośka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. techn. wał, który prze­no­si napęd me­cha­niz­mu róż­ni­co­we­go sa­mo­cho­du na koło na­pę­do­we

Wiktionary

Wymowa:

IPA: puˈwɔɕka, AS: puu̯ośka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. półosiowy

 rzecz. zdrobn. półoś

Wiktionary


półpaleta

prze­sył­ka pa­le­to­wa o wy­mia­rach po­ło­wy stan­dar­do­wej pa­le­ty


SJP.pl


półpalisada

drew­nia­ny ele­ment ogro­dze­nia, o pół­ko­li­stym prze­kro­ju


SJP.pl


półpan

zgru­bie­nie od: pół­pa­nek


SJP.pl


półpancerz

lekki pan­cerz, mniej­szy od nor­mal­ne­go, no­szo­ny przez ry­ce­rzy


SJP.pl


półpancerzyk

zdrob­nie­nie od: pół­pan­cerz


SJP.pl


półparą

rzad­ko: z po­ło­wicz­ną pręd­ko­ścią


SJP.pl


półpasiec

wi­ru­so­we za­pa­le­nie nerwu, które ob­ja­wia się bo­les­ny­mi wyk­wi­ta­mi wy­stę­pu­ją­cy­mi na skó­rze


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) med. wi­ru­so­we za­pa­le­nie nerwu, które ob­ja­wia się bo­les­ny­mi wyk­wi­ta­mi wy­stę­pu­ją­cy­mi na skó­rze;

Wiktionary

Pół­pa­siec (łac. "her­pes zo­ster") – ostra wi­ru­so­wa cho­ro­ba za­kaź­na, któ­rej czyn­ni­kiem wy­wo­łu­ją­cym jest wirus "her­pes virus va­ri­cel­la". Jest to ten sam wirus, który wy­wo­łu­je ospę wietrz­ną. Scho­rze­nie wy­stę­pu­je u osób, które prze­by­ły w przesz­ło­ści ospę wietrz­ną i u któ­rych dosz­ło do re­ak­ty­wa­cji uta­jo­ne­go za­ka­że­nia w zwo­jach czu­cio­wych lub za­ka­że­nie na­stą­pi­ło w wy­ni­ku zet­knię­cia się z cho­rym na wietrz­ną ospę.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: puwˈpaɕɛt͡s, AS: puu̯paśec

Wiktionary

Powiązane:

 przym. popółpaścowy

Wiktionary


półpasożyt

or­ga­nizm ro­ślin­ny po­bie­ra­ją­cy od ży­wi­cie­la wodę i sole mi­ne­ral­ne, a jed­no­cze­śnie wyt­wa­rza­ją­cy sub­stan­cje odżyw­cze w pro­ce­sie fo­to­syn­te­zy, np. je­mio­ła


SJP.pl


półpasożytniczy

bę­dą­cy pół­pa­so­ży­tem (np. krzew pół­pa­so­żyt­ni­czy), cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pół­pa­so­ży­ta (np. pół­pa­so­żyt­ni­czy spo­sób odży­wia­nia się)


SJP.pl


półpauza

znak dru­kar­ski w po­sta­ci po­zio­mej kre­ski krót­szej od pauzy i dłuż­szej od dy­wi­zu, uży­wa­ny współ­cze­śnie głów­nie w funk­cji myśl­ni­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ty­pogr. znak in­ter­punk­cyj­ny; po­zio­ma kre­ska dłu­go­ści po­ło­wy fi­re­tu;

 (1.2) muz. przer­wa mię­dzy dźwię­ka­mi dłu­go­ści pół­nu­ty;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pół­pa­u­za – pauza pół­nu­to­wa, znak w no­ta­cji mu­zycz­nej
  • pół­pa­u­za – znak ty­po­gra­ficz­ny

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. pauza

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) pauza półnutowa

Wiktionary


półpawik

na­strosz pół­pa­wik - motyl z ro­dzi­ny za­wi­sa­ko­wa­tych


SJP.pl


półpaństwowość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co pół­pań­stwo­we

Wiktionary

Powiązane:

 przym. półpaństwowy

Wiktionary


półpaścowy

→ pół­pa­siec


SJP.pl

Patrz:

półpasiec

półpenis

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) na­rząd ko­pu­la­cyj­ny sam­ców niek­tó­rych gadów

Wiktionary


półpensowy

przy­miot­nik

 (1.1) li­czą­cy pół pensa, ma­ją­cy war­tość pół pensa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpuwpɛ̃w̃ˈsɔvɨ, AS: puu̯pẽũ̯sovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. półpensówka

Wiktionary


półpensówka

dawna mo­ne­ta o no­mi­na­le pół pensa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nu­mizm. mo­ne­ta o no­mi­na­le pół pensa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpuwpɛ̃w̃ˈsufka, AS: puu̯pẽũ̯sufka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. półpensowy

Wiktionary


półperełka

ozdob­ny ele­ment w kształ­cie prze­cię­tej na pół kulki, imi­tu­ją­cy perłę


SJP.pl


półpergamin

od­mia­na pa­pie­ru przy­po­mi­na­ją­ca z wy­glą­du per­ga­min, od­por­na na wil­goć oraz tłu­szcze, uży­wa­na jako ma­te­riał opa­ko­wa­nio­wy


SJP.pl


półperuczka

nie­wiel­ka pół­pe­ru­ka


SJP.pl


półperuka

pe­ru­ka na­kry­wa­ją­ca wy­łącz­nie wierzch głowy nad czo­łem


SJP.pl


półpełność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co pół­peł­ne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. półpełny

Wiktionary


półpełny

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) wy­peł­nio­ny do po­ło­wy

 (1.2) mat. geom. ma­ją­cy 180 stop­ni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. półpełność ż.

Wiktionary


półpierwszy

licz­ba pół­pier­wsza - licz­ba na­tu­ral­na bę­dą­ca ilo­czy­nem dwóch liczb pier­wszych (nie­ko­niecz­nie róż­nych)


SJP.pl


półpierścień

struk­tu­ra al­ge­bra­icz­na po­dob­na do pier­ście­nia, któ­rej ele­men­ty nie muszą mieć ele­men­tu prze­ciw­ne­go do sie­bie


SJP.pl

Pół­pier­ścień – struk­tu­ra al­ge­bra­icz­na po­dob­na do pier­ście­nia, która jed­nak nie musi być grupą wzglę­dem do­da­wa­nia. Oz­na­cza to, że ele­men­ty pół­pier­ście­nia nie muszą mieć ele­men­tu prze­ciw­ne­go do sie­bie.

Wikipedia


półpięta

prze­sta­rza­łe: czte­ry i pół


SJP.pl

li­czeb­nik ułam­ko­wy

 (1.1) przest. czte­ry i pół

Wiktionary


półpiętro

1. po­zio­ma płyta w miej­scu zmia­ny kie­run­ku scho­dów; po­dest
2. niska kon­dy­gna­cja po­mię­dzy par­te­rem a pier­wszym pię­trem; an­tre­so­la; me­za­nin; mez­za­ni­no


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ar­chit. po­wierzch­nia mię­dzy pię­tra­mi w miej­scu zmia­ny kie­run­ku scho­dów

 (1.2) ar­chit. kon­dy­gna­cja o niż­szym stro­pie, wy­dzie­lo­na mię­dzy dwie­ma wyż­szy­mi

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • mez­za­ni­no
  • split le­vels

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. półpięterko n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mezzanino

Wiktionary


półpiętrowy

par­te­ro­wy z po­ko­ja­mi na pod­da­szu


SJP.pl


półpiętrze

1. po­zio­ma płyta w miej­scu zmia­ny kie­run­ku scho­dów; po­dest
2. niska kon­dy­gna­cja po­mię­dzy par­te­rem a pier­wszym pię­trem; an­tre­so­la; me­za­nin; mez­za­ni­no


SJP.pl


półpiłka

przy­rząd do ćwi­czeń w kształ­cie po­łów­ki gu­mo­wej piłki


SJP.pl


półplaster

pół pla­stra cze­goś, np. węd­li­ny, wa­rzy­wa; pół­pla­ste­rek


SJP.pl


półplasterek

pół pla­stra cze­goś, np. węd­li­ny, wa­rzy­wa; pół­pla­ster


SJP.pl


półplastyczność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co pół­pla­stycz­ne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. półplastyczny

Wiktionary


półplastyczny

pla­stycz­ny w pew­nym stop­niu, nie­zu­peł­nie mięk­ki


SJP.pl


półplayback

[czy­taj: pół­plej­bek] wy­stęp wo­kal­ny z na­gra­nym pod­kła­dem mu­zycz­nym


SJP.pl


półplener

ot­war­ta prze­strzeń w po­bli­żu miej­sca ja­kie­goś wy­da­rze­nia, np. kon­cer­tu, przed­sta­wie­nia


SJP.pl


półpogańskość

→ pół­po­gań­ski


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co pół­po­gań­skie, czę­ścio­wo po­gań­skie; cecha tych, któ­rzy są pół­po­gań­scy, czę­ścio­wo po­gań­scy

Wiktionary

Patrz:

półpogański

Powiązane:

 przym. półpogański

Wiktionary


półpojemnikowiec

sta­tek do prze­wo­zu drob­ni­cy i kon­te­ne­rów; se­mi­kon­te­ne­ro­wiec, pół­kon­te­ne­ro­wiec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mors. sta­tek do prze­wo­zu to­wa­ru za­rów­no w kon­te­ne­rach, jak i w po­sta­ci tra­dy­cyj­nej (drob­ni­cy)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpuwpɔjɛ̃mʲɲiˈkɔvʲjɛt͡s, AS: puu̯poi ̯ẽmʹńikovʹi ̯ec

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) semikontenerowiec, półkontenerowiec

Wiktionary


półpokryty

po­kry­ty w po­ło­wie


SJP.pl


półpokrywa

o ce­chach pół­po­kry­wych (rząd owa­dów)


SJP.pl


półpokrywe

o ce­chach pół­po­kry­wych (rząd owa­dów)


SJP.pl


półpokrywy

o ce­chach pół­po­kry­wych (rząd owa­dów)


SJP.pl

Pół­po­kry­wa, he­mie­li­tra (łac. "he­mie­ly­tra") – zmo­dy­fi­ko­wa­ne skrzy­dło przed­nie plusk­wia­ków róż­nos­krzy­dłych, wy­róż­nia­ją­ce je od in­nych plusk­wia­ków.

Pół­po­kry­wy nie służą do la­ta­nia, lecz chro­nią tylną parę skrzy­deł słu­żą­cą temu ce­lo­wi. Zes­kle­ry­to­zo­wa­na część pier­wsza skła­da się z ko­rium, mię­dzy­kryw­ki, em­bo­lium i kli­ni­ka. Bło­nia­sta, koń­co­wa część pół­po­kryw to za­kryw­ka.

Wikipedia


półpokład

Pół­po­kład – część po­wierzch­ni po­kła­du na jed­nost­ce pły­wa­ją­cej, któ­rej cią­głość po­mię­dzy bur­ta­mi jest przer­wa­na po­przez ele­men­ty kon­struk­cyj­ne wy­sta­ją­ce z po­kła­du, lub za­głę­bia­ją­ce się w niego. Pół­po­kła­dy są wą­ski­mi i dłu­gi­mi od­cin­ka­mi po­kła­du bie­gną­cy­mi wzdłuż burt, a roz­dzie­lo­ne po­mię­dzy bur­ta­mi mogą być kok­pi­tem, po­kła­dów­ką, nad­bu­dów­ką, lu­kiem to­wa­ro­wym itp. Pół­po­kła­dy służą do prze­mie­szcza­nia się za­ło­gi. Ze wzglę­du na małą sze­ro­kość pół­po­kła­dów czę­sto sto­su­je się po­rę­cze na­zy­wa­ne han­dre­lin­ga­mi.

Wikipedia


półporcelana

masa ce­ra­micz­na w typie fa­jan­su, słu­żą­ca głów­nie do wy­ro­bu trwa­łych na­czyń ku­chen­nych; por­ce­lit


SJP.pl


półpornograficzność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co pół­por­no­gra­ficz­ne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. półpornograficzny

Wiktionary


półporośle

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) bot. ro­śli­na epi­fi­tycz­na prze­cho­dzą­ca część cyklu roz­wo­jo­we­go na pod­po­rze, część jako ro­śli­na uko­rze­nio­na w gle­bie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. porośle n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hemiepifit

Wiktionary


półpostument

wi­szą­cy ele­ment kon­struk­cyj­ny mon­to­wa­ny bez­poś­red­nio pod umy­wal­ką


SJP.pl


półpoważnie

czę­ścio­wo po­waż­ny


SJP.pl


półpoważny

czę­ścio­wo po­waż­ny


SJP.pl


półpoście

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) przest. po­ło­wa Wiel­kie­go Postu

 (1.2) lud. śro­dek Wiel­kie­go Postu, środa w czwar­tym ty­god­niu postu

 (1.3) lud. zwy­czaj ro­zbi­ja­nia garn­ków z po­pio­łem o okien­ni­ce i drzwi cu­dzych domów lub przed na­pot­ka­ny­mi ludź­mi w pół­po­ście (1.2)

 (1.4) stpol. post nie­zu­peł­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie ja­dłem mięsa całe pół­po­ście.

 (1.2) Toż to jutro pół­po­ście!

 (1.3) Chłop­cy ze wsi wy­pra­wi­li nam nie­złe pół­po­ście. Był huk jak mało kiedy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: puwˈpɔɕt͡ɕɛ, AS: puu̯pośće

Wiktionary

Powiązane:

 przym. półpostny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) śródpoście, gwara. półpostna środa

 (1.3) wybijanie półpościa

Wiktionary


półprawda

stwier­dze­nie za­wie­ra­ją­ce obok tre­ści praw­dzi­wych rów­nież kłam­li­we; pół­kłam­stwo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) treść tak przed­sta­wia­ją­ca sy­tu­a­cję by jej ne­ga­tyw­ne stro­ny um­niej­szać, po­mi­jać czy skry­wać a pod­kre­ślać po­zy­ty­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mieli prze­ka­zy­wać ma­te­ria­ły, które albo były or­dy­nar­ny­mi kłam­stwa­mi, albo zde­cy­do­wa­ny­mi pół­praw­da­mi, przed­sta­wio­ny­mi tak, by uka­zać Im­pe­rium w lep­szym świet­le.

Wiktionary

Powiązane:

 partyk. naprawdę

Wiktionary


półprawdziwość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co pół­praw­dzi­we

Wiktionary

Powiązane:

 przym. półprawdziwy

Wiktionary


półprocentowy

sta­no­wią­cy pół pro­cen­ta cze­goś


SJP.pl


półprodukt

pro­dukt otrzy­my­wa­ny na ja­kimś eta­pie pro­duk­cji, przez­na­czo­ny do dal­sze­go przet­wa­rza­nia wy­ko­rzy­sta­nia przy skła­da­niu ca­ło­ści; pół­fa­bry­kat, pół­wy­rób


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) nie­peł­ny pro­dukt; pro­dukt do dal­szej obrób­ki

Wiktionary

Pół­pro­dukt – wyrób, który prze­szedł wstęp­ne etapy pro­ce­su tech­no­lo­gicz­ne­go i sta­no­wi ma­te­riał wyj­ścio­wy do wyt­wa­rza­nia wy­ro­bów go­to­wych (fi­nal­nych).

Przy­kła­dem pół­pro­duk­tu mogą być od­le­wy hut­ni­cze do dal­szej obrób­ki, płyn­ne że­li­wo czy cia­sto chle­bo­we w cza­sie wy­ra­bia­nia. Pół­pro­duk­ta­mi są też wszel­kie czę­ści skła­do­we go­to­we­go pro­duk­tu, które same w sobie nie są uży­tecz­ne.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) półfabrykat, półwyrób

Wiktionary


półprofesjonalność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co pół­pro­fe­sjo­nal­ne, pra­wie pro­fe­sjo­nal­ne; cecha tych, któ­rzy są pół­pro­fe­sjo­nal­ni, pra­wie pro­fe­sjo­nal­ni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. półprofesjonalny

 przysł. półprofesjonalnie

Wiktionary


półprofil

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) twarz wi­dzia­na w lek­kim zwro­cie w prawo lub w lewo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na zdję­ciach naj­le­piej wy­glą­dam z pół­pro­fi­lu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: puwˈprɔfʲil, AS: puu̯profʹil

Wiktionary


półproletariacki

przy­miot­nik od: pół­pro­le­ta­riat


SJP.pl


półprosta

każda z dwóch czę­ści na jakie punkt na pro­stej dzie­li tę pro­stą


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geom. każda z czę­ści pro­stej prze­dzie­lo­nej punk­tem umie­szczo­nej na niej, wraz z tym punk­tem;

Wiktionary

Pół­pro­sta – fi­gu­ra ge­o­me­trycz­na skła­da­ją­ca się z punk­tów pro­stej le­żą­cych po jed­nej stro­nie pew­ne­go punk­tu tej pro­stej. Punkt ten jest na­zy­wa­ny "po­cząt­kiem pół­pro­stej". Bar­dzo czę­sto do tak okre­ślo­nej pół­pro­stej do­łą­cza się po­czą­tek pół­pro­stej – mówi się wów­czas o pół­pro­stej dom­knię­tej (z po­cząt­kiem). W prze­ciw­nym wy­pad­ku mówi się o pół­pro­stej ot­war­tej (bez po­cząt­ku).

Wikipedia


półprosty

ilo­czyn pół­pro­sty - po­ję­cie z al­ge­bry ab­strak­cyj­nej, od­no­szą­ce się do kon­struk­cji grup zło­żo­nych z dwóch pod­grup w okre­ślo­ny spo­sób


SJP.pl


półprywatność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co pół­pry­wat­ne, czę­ścio­wo pry­wat­ne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. półprywatny

 przysł. półprywatnie

Wiktionary


półprzejrzystość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co pół­przej­rzy­ste; cecha tych, któ­rzy są pół­przej­rzy­ści

Wiktionary

Powiązane:

 przym. półprzejrzysty

Wiktionary


półprzenikliwość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co pół­prze­ni­kli­we; cecha tych, któ­rzy są pół­prze­ni­kli­wi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. półprzenikliwy

Wiktionary


półprzepuszczalność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co pół­prze­pu­szczal­ne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. półprzepuszczalny

 rzecz. przepust mrz.

Wiktionary


półprzestrzeń

Pół­prze­strzeń – każda z dwóch czę­ści trój­wy­mia­ro­wej prze­strze­ni eu­kli­de­so­wej, na które dzie­li tę prze­strzeń pła­szczyz­na, wraz z tą pła­szczyz­ną (pół­prze­strzeń dom­knię­ta) lub bez niej (pół­prze­strzeń ot­war­ta).

Wikipedia


półprzetworzony

otrzy­ma­ny z ja­kie­goś su­row­ca i przez­na­czo­ny do dal­sze­go prze­ro­bu; pół­przet­wo­ro­wy


SJP.pl


półprzewodnictwo

wła­ści­wość niek­tó­rych ciał po­le­ga­ją­ca na wzro­ście zdol­no­ści prze­wod­nict­wa prądu elek­trycz­ne­go wraz ze wzro­stem tem­pe­ra­tu­ry ciała


SJP.pl


półprzewodnik

nie­me­ta­lo­wy prze­wod­nik elek­tro­no­wy, któ­re­go opór wła­ści­wy jest więk­szy niż w me­ta­lu a mniej­szy niż w die­lek­try­ku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fiz. ciało stałe bę­dą­ce prze­wod­ni­kiem, o opo­rze więk­szym niż w me­ta­lach, a mniej­szym niż w die­lek­try­kach;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Przy­rząd pół­prze­wod­ni­ko­wy – ele­ment elek­tro­nicz­ny na bazie ma­te­ria­łów pół­prze­wod­ni­ko­wych
  • Pół­prze­wod­ni­ki – sub­stan­cje o zmien­nych wła­ści­wo­ściach prze­wo­dzą­cych

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Cechą cha­rak­te­ry­stycz­ną pół­prze­wod­ni­ków jest przer­wa ener­ge­tycz­na.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpuwpʃɛˈvɔdʲɲik, AS: puu̯pševodʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. półprzewodnictwo n.

 przym. półprzewodnikowy

Wiktionary


półprzewodnikowy

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy pół­prze­wod­ni­ka

Wiktionary


półprzezroczystość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co pół­przez­ro­czy­ste

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. półprzeźroczystość ż.

 przym. półprzezroczysty, półprzeźroczysty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) półprzeźroczystość

Wiktionary


półprzezroczysty

przy­miot­nik

 (1.1) nie­zu­peł­nie przez­ro­czy­sty, czę­ścio­wo przez­ro­czy­sty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. półprzezroczystość ż.

Wiktionary


półprzeźroczystość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co pół­przeź­ro­czy­ste

Wiktionary

Powiązane:

 przym. półprzeźroczysty

 rzecz. półprzezroczystość ż.

Wiktionary


półprzykryty

przy­kry­ty do po­ło­wy, czę­ścio­wo przy­kry­ty


SJP.pl


półprzytomność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co pół­przy­tom­ne, nie­zu­peł­nie przy­tom­ne

 (1.2) cecha tych, któ­rzy są pół­przy­tom­ni, nie­zu­peł­nie przy­tom­ni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. półprzytomny

 przysł. półprzytomnie

Wiktionary


półprzytomny

przy­miot­nik

 (1.1) nie do końca przy­tom­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po wielu go­dzi­nach szu­ka­nia, o póź­nym zmro­ku zna­le­zio­no pół­przy­tom­ną Lizię w naj­dal­szym za­kąt­ku, wtu­lo­ną w gęste krze­wy.

 (1.1) Pier­wszą opo­wieść za­czął, kiedy za­fra­so­wa­ny i pół­przy­tom­ny Ro­bert da­rem­nie szu­kał po kie­sze­niach klu­cza od willi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. półprzytomność ż.

 przysł. półprzytomnie

Wiktionary


półprzyłbica

przył­bi­ca za­sła­nia­ją­ca dolną po­ło­wę twa­rzy


SJP.pl


półpuch

mie­szan­ka puchu i piór pod­sku­bo­wych mięk­kich


SJP.pl


półpuchowy

→ pół­puch


SJP.pl

Patrz:

półpuch

półpusty

w po­ło­wie pusty


SJP.pl


półpustynia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ob­szar o bar­dzo ską­pej ro­ślin­no­ści przy­sto­so­wa­nej do dłu­gotr­wa­łej suszy, roz­wi­nię­tej nieco buj­niej niż na pu­sty­ni;

Wiktionary

Pół­pu­sty­nia – teren o bar­dzo ską­pej i mało zróż­ni­co­wa­nej ro­ślin­no­ści, po­kry­wa­ją­cej od 10 do 50% po­wierzch­ni, jed­nak buj­niej roz­wi­nię­tej niż na pu­sty­niach. Wy­stę­pu­ją na niej ga­tun­ki przy­sto­so­wa­ne do wa­run­ków dot­kli­wej suszy, po­dob­nie jak w ob­sza­rach pu­styn­nych. Są to su­cho­ro­sty i su­ku­len­ty.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zlew­nie po­zba­wio­ne od­pły­wu, w szcze­gól­no­ści te naj­więk­sze, leżą z re­gu­ły w stre­fie kli­ma­tu su­che­go, tj. w obrę­bie pu­styń, pół­pu­styń, śród­gór­skich kot­lin i ste­pów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpuwpuˈstɨ̃ɲa, AS: puu̯pustỹńa

Wiktionary

Powiązane:

 przym. półpustynny

Wiktionary


półpustynny

przy­miot­nik

 (1.1) geogr. zwią­za­ny z pół­pu­sty­nią

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. półpustynia ż.

 przym. pustynny

Wiktionary


półpytający

pra­wie py­ta­ją­cy


SJP.pl


półpłaskość

→ pół­pła­ski


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co pół­pła­ske

Wiktionary

Patrz:

półpłaski

Powiązane:

 przym. półpłasky

Wiktionary


półpłaszczyk

prze­sta­rza­łe: krót­ki płaszcz


SJP.pl


półpłaszczyzna

Pół­pła­szczyz­na – każda z dwóch czę­ści pła­szczyz­ny, na jakie dzie­li ją le­żą­ca na niej pro­sta, wraz z tą pro­stą. Pro­sta ta jest wspól­nym brze­giem wspom­nia­nych pół­pła­szczyzn.

Wikipedia


półpłynność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co pół­płyn­ne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. półpłynny

 przysł. półpłynnie

Wiktionary


półpłynny

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy kon­sy­sten­cję gę­ste­go płynu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: puwˈpwɨ̃nːɨ, AS: puu̯pu̯ỹ•ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. półpłynność ż.

Wiktionary


półrealistyczność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co pół­re­a­li­stycz­ne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. półrealistyczny

Wiktionary


półrocze

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) po­ło­wa roku

 (1.2) eduk. pół­rocz­ny okres nauki

 (1.3) eduk. ko­niec pół­ro­cza (1.2)

 (1.4) dzień od­le­gły o pół roku od ja­kiejś daty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Już w pier­wszym pół­ro­czu wy­bra­łaś cały urlop?

 (1.2) W pier­wszym pół­ro­czu prze­ro­bi­li­śmy cały okres po­zy­ty­wiz­mu.

 (1.3) Tadek ma dochę na pier­wsze pół­ro­cze.

 (1.4) Wła­śnie mija pół­ro­cze od pań­skiej ope­ra­cji.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. półroczność ż., półroczek m., półroczniak m.

 przym. półroczny

 przysł. półrocznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) semestr

Wiktionary


półroczniaczka

pół­rocz­na dziew­czyn­ka


SJP.pl


półroczniak

dziec­ko lub zwie­rzę pół­rocz­ne


SJP.pl


półrocznik

cza­so­pis­mo uka­zu­ją­ce się dwa razy w roku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) cza­so­pis­mo wy­da­wa­ne co pół roku;

Wiktionary

Pół­rocz­nik – cza­so­pis­mo uka­zu­ją­ce się dwa razy w roku, zaz­wy­czaj co sześć mie­się­cy.

Cza­so­pis­ma tego typu to z re­gu­ły cza­so­pis­ma na­u­ko­we, ob­ję­te sy­ste­mem obiek­tyw­nych re­cenz­ji. Pół­rocz­ni­ki mają czę­sto znacz­nie więk­szą ob­ję­tość w po­rów­na­niu z mie­sięcz­ni­ka­mi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) „Czu­waj” zaś - z za­ło­że­nia mie­sięcz­nik - swym cy­klem wy­daw­ni­czym za­czął przy­po­mi­nać ra­czej kwar­tal­nik albo pół­rocz­nik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rok mrz., rocznik mrz.

 przym. półroczny, roczny

 przysł. rocznie

Wiktionary


półroczny

ma­ją­cy pół roku, trwa­ją­cy pół roku itp.; sze­ścio­mie­sięcz­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) trwa­ją­cy pół roku

 (1.2) ma­ją­cy pół roku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. półrocze n., półrocznik mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) sześciomiesięczny

Wiktionary


półrolniczka

→ pół­rol­nik


SJP.pl

Patrz:

półrolnik

półrolny

pra­cu­ją­cy w po­ło­wie na roli w po­ło­wie w innym za­wo­dzie


SJP.pl


półrotunda

bu­dow­la o kształ­cie pó­ło­krą­głym


SJP.pl


półrozpad

czas po­trzeb­ny na roz­pad po­ło­wy ato­mów pier­wiast­ka ra­dio­ak­tyw­ne­go


SJP.pl


półrozwalony

po­tocz­nie: czę­ścio­wo roz­wa­lo­ny


SJP.pl


półrozwartość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co pół­roz­war­te

Wiktionary

Powiązane:

 przym. półrozwarty

Wiktionary


półrozwiązanie

czę­ścio­we roz­wią­za­nie ja­kie­goś pro­ble­mu, za­kła­da­ją­ce duży kom­pro­mis po­mię­dzy stro­na­mi; półś­ro­dek


SJP.pl


półrura

rura prze­cię­ta na pół, sto­so­wa­na w kon­struk­cjach stat­ko­wych


SJP.pl


półryba

w mi­to­lo­gii i fan­ta­sty­ce: isto­ta bę­dą­ca w po­ło­wie rybą


SJP.pl


półrzytek

re­gio­nal­nie: po­śla­dek; pół­du­pek


SJP.pl


półrękawica

rę­ka­wi­ca nie­za­kry­wa­ją­ca pal­ców


SJP.pl


półsamoczynny

nie cał­kiem au­to­ma­tycz­ny; pó­ła­u­to­ma­tycz­ny


SJP.pl


półsamogłoska

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jęz. gło­ska ma­ją­ca cechy sa­mo­gło­ski, lecz nie ma­ją­ca zdol­no­ści sy­la­bot­wór­czej;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • jer (gło­ska)
  • spół­gło­ska pó­łot­war­ta

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ist­nia­ły (…) sa­mo­gło­ski dłu­gie i krót­kie, a do XI wieku także tzw. jery (ь, ъ), wy­ma­wia­ne je­szcze kró­cej niż krót­kie, i dla­te­go na­zy­wa­ne pół­sa­mo­gło­ska­mi (…).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpuwsãmɔɡˈwɔska, AS: puu̯sãmogu̯oska

Wiktionary


półsekundowość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co pół­se­kun­do­we

Wiktionary

Powiązane:

 przym. półsekundowy

Wiktionary


półsekundowy

trwa­ją­cy pół se­kun­dy


SJP.pl


półsen

1. stan na po­gra­ni­czu jawy i snu;
2. drzem­ka


SJP.pl


półsenność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fizj. przew­le­kły stan zmę­cze­nia, spo­wo­do­wa­ny zbyt krót­kim lub prze­ry­wa­nym snem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Od nie­do­sy­pia­nia na­ba­wi­łem się pół­sen­no­ści.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) semisomnia

Wiktionary


półsercowy

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który ma pół serca

 (1.2) do­ty­czą­cy tylko po­ło­wy serca

Wiktionary


półsiad

po­zy­cja jeź­dziec­ka z czę­ścio­wym od­cią­że­niem sio­dła przez unie­sie­nie po­ślad­ków nad sio­dłem


SJP.pl

Pół­siad (niem. "Le­ich­ter Sitz") – po­zy­cja przyj­mo­wa­na przez jeźdź­ca na koniu w celu od­cią­że­nia grzbie­tu zwie­rzę­cia, prze­de wszyst­kim w ga­lo­pie. Pół­siad sto­su­je się przy wy­ja­zdach w teren oraz sko­kach. W pół­sia­dzie jeź­dziec po­chy­la tułów lekko do przo­du, skra­ca wodze, utrzy­mu­je rów­no­wa­gę po­przez prze­nie­sie­nie cię­ża­ru ciała bar­dziej na strze­mio­na oraz zam­knię­cie łydek na bo­kach konia, nie­rzad­ko myl­nie okre­śla­ne jako 'trzy­ma­nie się ko­la­na­mi'.

Wikipedia


półsiedzący

poś­red­ni mię­dzy sie­dze­niem a le­że­niem; wpół­sie­dzą­cy


SJP.pl


półsieraków

Pół­sie­ra­ków – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie ni­żań­skim, w gmi­nie Ha­ra­siu­ki.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa tar­no­brze­skie­go.

Wikipedia


półsieroctwo

bycie pół­sie­ro­tą


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) bycie osie­ro­co­nym przez jed­ne­go z ro­dzi­ców

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rów­nież w sy­tu­a­cji pół­sie­roct­wa można li­czyć na pomoc pań­stwa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. półsierota mos./ż., półsierotka mos./ż.

Wiktionary


półsierota

dziew­czy­na, która stra­ci­ła jed­ne­go z ro­dzi­ców


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) chło­piec osie­ro­co­ny przez jed­ne­go z ro­dzi­ców

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) dziew­czyn­ka osie­ro­co­na przez jed­ne­go z ro­dzi­ców

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) A po ol­brzy­mich ob­sza­rach Rosji tu­ła­ją się niez­li­czo­ne ilo­ści dzie­ci, wy­rzu­co­nych z gniazd ro­dzin­nych przez burzę re­wo­lu­cji, głód i nędzę w do­mach ro­dzi­ciel­skich, sie­rot i pół­sie­rot, które już nawet za­pom­nia­ły imion i naz­wisk, oraz miejsc uro­dze­nia swego.

 (1.1) Do­wie­dział się, że jest to po­rząd­na panna, kształ­co­na i bo­ga­ta. Że jest pół­sie­ro­ta, bo oj­ciec umarł kilka lat temu, że jest fa­mi­liant­ka, bo ma jed­ne­go stry­ja ta­kie­go, co sta­wia domy, a dru­gie­go »pro­bo­szcza« w naj­bo­gat­szej pa­ra­fii ca­łe­go mia­sta.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. półsieroctwo n., półsierotka mos./ż.

Wiktionary


półsiodma

pół­siód­ma


SJP.pl


półsiostra

daw­niej:
1. przy­rod­nia sio­stra;
2. młod­sza za­kon­ni­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. córka jed­ne­go z ro­dzi­ców z in­ne­go związ­ku

 (1.2) daw. rel. młod­sza za­kon­ni­ca

Wiktionary

Wymowa:

IPA: puwʲˈɕɔstra, AS: puu̯ʹśostra

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) siostra przyrodnia

Wiktionary


półsiódma

prze­sta­rza­łe: sześć i pół


SJP.pl


półskrycie

w spo­sób pół­gło­śny, nie­zu­peł­nie skry­ty; bez roz­gło­su


SJP.pl


półskrzydlak

krzy­wo­nóg półs­krzyd­lak - ga­tu­nek chrzą­szcza z ro­dzi­ny poś­więt­ni­ko­wa­tych, ko­ślaw­ka


SJP.pl


półskrzydły

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) taki, który ma po­ło­wę skrzy­deł

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mrocz­ne półs­krzy­dłe stwo­rze­nia roz­dzio­by­wa­ły tru­chła na pust­ko­wiu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: puwˈskʃɨdwɨ, AS: puu̯skšydu̯y

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skrzydełko n., skrzydło n.

 przym. skrzydlaty

Wiktionary


półspalanie

Pół­spa­la­nie – pro­ces spa­la­nia węgla lub związ­ków or­ga­nicz­nych w wa­run­kach nie­do­bo­ru tlenu, z wyt­wo­rze­niem wody i tlen­ku węgla (II) lub węgla.

Wikipedia


półspać

spać czuj­nie, drze­mać


SJP.pl


półsprzęgło

sprzę­gło wci­śnię­te do po­ło­wy


SJP.pl


półstałość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co pół­sta­łe; cecha tych, któ­rzy są pół­sta­li

Wiktionary

Powiązane:

 przym. półstały

Wiktionary


półstronicowy

zaj­mu­ją­cy pół stro­ni­cy


SJP.pl


półstrunowce

typ bez­krę­go­wych, mor­skich zwie­rząt wtó­ro­u­stych; pra­stru­now­ce, przed­stru­now­ce


SJP.pl

Pół­stru­now­ce (He­mi­chor­da­ta, z gr. "hemi" – pół + "chor­da" – stru­na), przed­stru­now­ce (Pro­to­chor­da­ta), stru­no­gę­be (Sto­mo­chor­da­ta), szpa­ros­krzel­ne (Bran­chio­tre­ma­ta) – typ bez­krę­go­wych, mor­skich zwie­rząt wtó­ro­u­stych o ce­chach mor­fo­lo­gicz­nych zbli­żo­nych do stru­now­ców (stąd nazwa typu), na­to­miast w roz­wo­ju za­rod­ko­wym wy­ka­zu­ją­cych cechy wspól­ne ze szkar­łup­nia­mi.

Wikipedia


półstrunowiec

przed­sta­wi­ciel typu bez­krę­go­wych, mor­skich zwie­rząt wtó­ro­u­stych; pra­stru­no­wiec, przed­stru­no­wiec


SJP.pl


półsuchość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co pół­su­che

Wiktionary

Powiązane:

 przym. półsuchy

Wiktionary


półsuchy

przy­miot­nik

 (1.1) odz­na­cza­ją­cy się śred­nią su­cho­ścią

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Strzy­że za­miesz­ku­ją suche i pół­su­che za­ro­śla.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. półsuchość ż.

 przym. suchy

Wiktionary


półsumator

układ aryt­me­tycz­ny do­da­ją­cy dwie licz­by jed­no­bi­to­we we­dług okre­ślo­ne­go al­go­ryt­mu


SJP.pl


półsurowość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co pół­su­ro­we

Wiktionary

Powiązane:

 przym. półsurowy

Wiktionary


półsuterena

pół­su­te­ry­na;
1. część bu­dyn­ku po­ło­żo­na nieco po­ni­żej po­zio­mu grun­tu, pod par­te­rem;
2. lokal po­ło­żo­ny w tej czę­ści bu­dyn­ku


SJP.pl


półsuteryna

pół­su­te­re­na;
1. część bu­dyn­ku po­ło­żo­na nieco po­ni­żej po­zio­mu grun­tu, pod par­te­rem;
2. lokal po­ło­żo­ny w tej czę­ści bu­dyn­ku


SJP.pl


półsyfon

ele­ment in­sta­la­cyj­ny sto­so­wa­ny przy po­dłą­cza­niu umy­wal­ki do sieci ka­na­li­za­cyj­nej


SJP.pl


półsynantrop

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) biol. ro­śli­na lub zwie­rzę po­ło­wicz­nie przy­sto­so­wa­ne do życia w śro­do­wi­sku sil­nie przeksz­tał­co­nym przez ludzi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. synantrop mzw.

Wiktionary


półsyntetyczność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co pół­syn­te­tycz­ne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. półsyntetyczny

Wiktionary


półsyntetyczny

zło­żo­ny ze skład­ni­ków na­tu­ral­nych i syn­te­tycz­nych


SJP.pl


półsyntetyk

pro­dukt skła­da­ją­cy się ze skład­ni­ków syn­te­tycz­nych i na­tu­ral­nych


SJP.pl


półszczelność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co pół­szczel­ne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. półszczelny

Wiktionary


półszept

cicha mowa, pra­wie szept


SJP.pl


półszeptem

cicha mowa, pra­wie szept


SJP.pl


półszklony

czę­ścio­wo osz­klo­ny


SJP.pl


półszlachetność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co półsz­la­chet­ne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. półszlachetny

Wiktionary


półszorek

ro­dzaj daw­nej uprzę­ży uży­wa­nej w tran­spor­cie lżej­szym


SJP.pl


półszosta

prze­sta­rza­łe: pięć i pół; pół­szó­sta


SJP.pl


półszpagat

po­zy­cja z jedną nogą wy­pro­sto­wa­ną, a drugą ugię­tą


SJP.pl


półszpilka

cien­ki, nie­zbyt wy­so­ki obcas dam­skie­go buta lub but na takim ob­ca­sie


SJP.pl


półsztywność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co półsz­tyw­ne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. półsztywny

Wiktionary


półszósta

prze­sta­rza­łe: pięć i pół; pół­szo­sta


SJP.pl


półsłodki

przy­miot­nik

 (1.1) kulin. o na­po­jach al­ko­ho­lo­wych: ma­ją­cy smak poś­red­ni mię­dzy słod­kim a pół­wy­traw­nym, nie­zbyt słod­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Lubię pół­słod­kie wina.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: puwˈswɔtʲci, AS: puu̯su̯otʹḱi

Wiktionary


półsłodkość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co pół­słod­ke

Wiktionary

Powiązane:

 przym. półsłodky

Wiktionary


półsłoność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co pół­sło­ne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. półsłony

Wiktionary


półsłup

jedna z pro­stych po­sta­ci kry­sta­lo­gra­ficz­nych; da­szek be­zo­sio­wy


SJP.pl


półsłupek

1. sze­ro­ki, nie­wy­so­ki obcas u dam­skich pan­to­fli;
2. ro­dzaj dość ści­słe­go ście­gu szy­deł­ko­we­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rzem. dosyć sze­ro­ki, nie­wy­so­ki obcas dam­skie­go buta

 (1.2) rzem. wąska, niska szaf­ka, o wy­so­ko­ści mniej wię­cej pół słup­ka

 (1.3) rzem. ro­dzaj ście­gu szy­deł­ko­we­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Tak jak na dru­tach dzia­ni­nę two­rzą oczka prawe i oczka lewe, tak w szy­deł­ko­wej dzia­ni­nie two­rzą ją pół­słup­ki, słup­ki pod­wój­ne, oczka łań­cusz­ka itd. (z In­ter­ne­tu)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: puwˈswupɛk, AS: puu̯su̯upek

Wiktionary


półsłupkowy

przy­miot­nik od: pół­słu­pek


SJP.pl


półsłużbowo

→ pół­służ­bo­wy


SJP.pl

Patrz:

półsłużbowy

półsłużbowy

czę­ścio­wo służ­bo­wy


SJP.pl


półtajemnica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) coś, co nie jest cał­ko­wi­cie wy­ja­śnio­ne; w po­ło­wie wia­do­me, a w po­ło­wie skry­wa­ne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. półtajemny

 przysł. półtajemnie

Wiktionary


półtajemny

rzad­ko: tro­chę ta­jem­ny; wpół­ta­jem­ni­czy


SJP.pl


półtajność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co pół­taj­ne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. półtajny

Wiktionary


półtalar

Pół­ta­lar – dawna mo­ne­ta srebr­na o masie około 12,5–14 gra­mów. Bita m.in. na ob­sza­rze Pol­ski w la­tach 1567–1794. Po­cząt­ko­wa jej war­tość wy­no­si­ła 15 gro­szy (tzw. "ćwierć­ko­pek", wy­bi­ty w men­ni­cy wi­leń­skiej za rzą­dów króla Zyg­mun­ta Au­gu­sta). Wraz z ob­ni­że­niem war­to­ści (próby sre­bra) drob­nej mo­ne­ty srebr­nej, cena pół­ta­la­rów stop­nio­wo wzra­sta­ła, by osią­gnąć po­ziom 3 zło­tych w 1794 roku.

Wikipedia


półtawski

naz­wi­sko


SJP.pl


półtoaletowy

przy­miot­nik

 (1.1) nie za­wie­ra­ją­cy usz­la­chet­nia­ją­cych

Wiktionary


półton

1. kolor poś­red­ni mię­dzy dwoma ko­lo­ra­mi pod­sta­wo­wy­mi;
2. najm­niej­sza od­le­głość mię­dzy dwoma dźwię­ka­mi róż­nej wy­so­ko­ści


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) książk. jeden z ko­lo­rów poś­red­nich mię­dzy dwie­ma bar­wa­mi pod­sta­wo­wy­mi

 (1.2) muz. najm­niej­sza od­le­głość mię­dzy dwoma dźwię­ka­mi we współ­czes­nym za­chod­nim sy­ste­mie to­nal­nym;

Wiktionary

Pół­ton – najm­niej­sza od­le­głość mię­dzy dwoma dźwię­ka­mi w sy­ste­mie tem­pe­ro­wa­nym. W prak­ty­ce – poza nie­licz­ny­mi wy­jąt­ka­mi – jest najm­niej­szą od­le­gło­ścią uży­wa­ną w mu­zy­ce eu­ro­pej­skiej. Roz­mia­rem od­po­wia­da se­kun­dzie małej lub pry­mie zwięk­szo­nej. Dwa pół­to­ny two­rzą cały ton.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Oliw­ko­wy jest pół­to­nem mię­dzy żół­tym a zie­lo­nym.

 (1.1) W ma­lar­stwie ty­po­wo se­ce­syj­nym po­słu­gi­wa­no się naj­czę­ściej li­nia­mi fa­li­sty­mi, ope­ru­jąc pół­to­na­mi, a jeśli już peł­ny­mi bar­wa­mi, to ra­czej zga­szo­ny­mi.

 (1.2) W stro­ju rów­no­mier­nie tem­pe­ro­wa­nym sto­su­nek dwóch dźwię­ków w od­le­gło­ści pół­to­nu jest równy \sqrt[12]{2}.

 (1.2) Aby ob­ni­żyć dźwięk o pół­ton, wy­star­czy do­pi­sać do niego bemol, jeśli chce­my o tę samą wy­so­kość pod­wyż­szyć dźwięk, uży­wa­my krzy­ży­ka.

 (1.2) Kwin­ta czy­sta skła­da się z sied­miu pół­to­nów.

 (1.2) Pół­ton skła­da się ze stu cen­tów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpuwtɔ̃n, AS: puu̯tõn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. półtonowy

Wiktionary


półtonowość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co pół­to­no­we

Wiktionary

Powiązane:

 przym. półtonowy

Wiktionary


półtonowy

1. przy­miot­nik od: pół­ton (w zna­cze­niu: od­cień - np. ne­ga­tyw pół­to­no­wy; w zna­cze­niu: od­le­głość mię­dzy dźwię­ka­mi - np. pen­ta­to­ni­ka pół­to­no­wa);
2.
a) wa­żą­cy pół tony;
b) mie­szczą­cy pół tony cze­goś;
c) mo­gą­cy unieść pół tony


SJP.pl


półtonówka

sa­mo­chód cię­ża­ro­wy o do­pu­szczal­nej ła­dow­no­ści pół tony


SJP.pl


półtora

jeden i pół, jedna i pół lub jedno i pół


SJP.pl

li­czeb­nik ułam­ko­wy

 (1.1) jeden/jedno i pół

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy pół­to­ra jabł­ka i pół­to­rej grusz­ki to razem trzy owoce?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: puwˈtɔra, AS: puu̯tora

Wiktionary

Powiązane:

 licz. pół, półtorej, półtory

 rzecz. półtorak

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. półdruga

Wiktionary


półtoracalowy

mie­rzą­cy pół­to­ra cala


SJP.pl


półtoraczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od pół­to­rak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. półtorak m.

Wiktionary


półtoragodzinny

trwa­ją­cy pół­to­rej go­dzi­ny


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) trwa­ją­cy pół­to­rej go­dzi­ny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dziewięćdziesięciominutowy

Wiktionary


półtorahektarowy

a) bę­dą­cy wiel­ko­ści pół­to­ra hek­ta­ra;
b) po­sia­da­ją­cy pół­to­ra hek­ta­ra ziemi (np. rol­nik pół­to­ra­hek­ta­ro­wy)


SJP.pl


półtorak

miód pitny fer­men­to­wa­ny z brzecz­ki skła­da­ją­cej się z jed­nej czę­ści miodu i po­ło­wy czę­ści wody


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) spoż. miód pitny pow­sta­ły z fer­men­ta­cji brzecz­ki, w któ­rej sto­su­nek ob­ję­to­ści miodu do wody wy­no­si 1:1/2

 (1.2) hist. nu­mizm. srebr­na mo­ne­ta o war­to­ści pół­to­ra gro­sza bita w XVII-wiecz­nej Rze­czy­po­spo­li­tej Oboj­ga Na­ro­dów;

 (1.3) pot. miecz pół­to­ra­ręcz­ny

 (1.4) gwara. dom pół­to­ra­pię­tro­wy

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pół­to­rak – srebr­na mo­ne­ta
  • pół­to­rak – po­tocz­ne okre­śle­nie mie­cza dłu­gie­go
  • pół­to­rak – ro­dzaj miodu pit­ne­go
  • Pół­to­rak – naz­wi­sko
  • Adrian­na Ja­no­wicz-Pół­to­rak (ur. 1995) – pol­ska lek­ko­at­let­ka spe­cja­li­zu­ją­ca się w bie­gach sprin­ter­skich.
  • Ali­cja Za­krzew­ska-Pół­to­rak – pol­ska eko­no­mist­ka
  • Ha­li­na Gor­don-Pół­to­rak – pol­ska łyż­wiar­ka fi­gu­ro­wa
  • Jakub Pół­to­rak (ur. 1981) – pol­ski sce­na­rzy­sta i re­ży­ser fil­mo­wy.
  • Kamil Pół­to­rak (obec­nie: Kamil Cet­na­ro­wicz) – pol­ski aktor fil­mo­wy i te­a­tral­ny
  • Le­sław Pół­to­rak (1907–1944) – po­rucz­nik Woj­ska Pol­skie­go.
  • Ma­ciej Pół­to­rak (ur. 1950) – pol­ski po­li­tyk, rol­nik, ogrod­nik, poseł na Sejm X ka­den­cji.
  • Mi­chał Pół­to­rak (ur. 1950) – pol­ski skrzy­pek.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: puwˈtɔrak, AS: puu̯torak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. półtoraczek m.

 licz. półtora, półtorej

Wiktionary


półtorakilogramowy

1. wa­żą­cy pół­to­ra ki­lo­gra­ma;
2. przez­na­czo­ny na pół­to­ra ki­lo­gra­ma cze­goś


SJP.pl


półtorakilometrowy

ma­ją­cy dłu­gość pół­to­ra ki­lo­me­tra, wy­no­szą­cy pół­to­ra ki­lo­me­tra


SJP.pl


półtorakilowy

po­tocz­nie: pół­to­ra­ki­lo­gra­mo­wy


SJP.pl


półtorakrotność

→ pół­to­ra­krot­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co pół­to­ra­krot­ne

Wiktionary

Patrz:

półtorakrotny

Powiązane:

 przym. półtorakrotny

Wiktionary


półtorakrotny

pow­ta­rza­ją­cy się pół­to­ra raza


SJP.pl


półtoraliniowy

forma pół­to­ra­li­nio­wa, funk­cjo­nał pół­to­ra­li­nio­wy - funk­cja ma­te­ma­tycz­na o dwóch ar­gu­men­tach z ze­spo­lo­nej prze­strze­ni li­nio­wej w ciało jej ska­la­rów, która jest li­nio­wa ze wzglę­du na jeden pa­ra­metr i an­ty­li­nio­wa ze wzglę­du na drugi


SJP.pl


półtoralitrowy

ma­ją­cy po­jem­ność pół­to­ra litra; za­wie­ra­ją­cy pół­to­ra litra cze­goś


SJP.pl


półtoramasztowiec

gwa­ro­we okre­śle­nie jach­tu dwu­masz­to­we­go, po­sia­da­ją­ce­go głów­ny maszt w po­bli­żu środ­ka wy­po­ru jed­nost­ki oraz bar­dzo mały maszt wy­so­ko­ści ok. 1/3 głów­ne­go da­le­ko na rufie


SJP.pl


półtorametrowy

ma­ją­cy dłu­gość pół­to­ra metra, wy­no­szą­cy pół­to­ra metra


SJP.pl


półtoramiesięczny

ma­ją­cy pół­to­ra mie­sią­ca, trwa­ją­cy pół­to­ra mie­sią­ca itp.


SJP.pl


półtoramilionowy

a) li­czeb­nik po­rząd­ko­wy od­po­wia­da­ją­cy licz­bie 1 500 000;
b) li­czą­cy pół­to­ra mi­lio­na cze­goś


SJP.pl


półtoraminutowy

trwa­ją­cy pół­to­rej mi­nu­ty


SJP.pl


półtorapłat

sa­mo­lot o dwóch pła­tach, z któ­rych płat dolny jest krót­szy od płata gór­ne­go; sta­no­wi od­mia­nę dwu­pła­tow­ca


SJP.pl


półtoraroczniak

dziec­ko lub zwie­rzę pół­to­ra­rocz­ne


SJP.pl


półtoraroczny

ma­ją­cy pół­to­ra roku, trwa­ją­cy pół­to­ra roku itp.


SJP.pl


półtorasta

prze­sta­rza­le: sto pięć­dzie­siąt


SJP.pl


półtoratlenek

tle­nek glinu i trój­war­to­ścio­we­go że­la­za o pro­por­cjach mię­dzy tle­nem a że­la­zem 3:2


SJP.pl


półtoratonowy

a) wa­żą­cy pół­to­rej tony;
b) mie­szczą­cy pół­to­rej tony cze­goś;
c) mo­gą­cy unieść pół­to­rej tony


SJP.pl


półtorawieczny

ma­ją­cy pół­to­ra wieku, trwa­ją­cy pół­to­ra wieku; pół­to­ra­wie­ko­wy


SJP.pl


półtorawiekowy

ma­ją­cy pół­to­ra wieku, trwa­ją­cy pół­to­ra wieku; pół­to­ra­wiecz­ny


SJP.pl


półtorazgłoskowy

zło­żo­ny z pół­to­rej sy­la­by


SJP.pl


półtorej

forma li­czeb­ni­ka.

 (1.1) ro­dzaj żeń­ski li­czeb­ni­ka pół­to­ra: jedna i pół

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cze­ka­łem wczo­raj na cie­bie ponad pół­to­rej go­dzi­ny!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: puwˈtɔrɛj, AS: puu̯torei ̯

Wiktionary

Powiązane:

 licz. pół, półtora

 rzecz. półtorak mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) półtory

Wiktionary


półtrampek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) obuw. tram­pek o niż­szej cho­lew­ce, po­ni­żej kost­ki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: puwˈtrãmpɛk, AS: puu̯trãmpek

Wiktionary


półtropikalny

znaj­du­ją­cy się w oko­li­cach zwrot­ni­ka; podz­wrot­ni­ko­wy, sub­tro­pi­kal­ny


SJP.pl


półtrwanie

trwać tylko przez pe­wien czas


SJP.pl


półtrwać

trwać tylko przez pe­wien czas


SJP.pl


półtrwały

trwać tylko przez pe­wien czas


SJP.pl


półtrzecia

prze­sta­rza­łe: dwa i pół


SJP.pl

li­czeb­nik ułam­ko­wy

 (1.1) przest. dwa i pół

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dziec­ko prze­ży­wszy pół­trze­cia roku zmar­ło.

 (1.1) Ale wiel­moż­ny panie, na targu płacą pięć zło­tych pur żyta, a Josel nam nie daje jak pół­trze­cia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: puwˈṭʃɛt͡ɕa, AS: puu̯ṭšeća

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) półtrzeciej, półtrzeci

Wiktionary


półtusza

po­ło­wa ciała zwie­rzę­cia po uboju


SJP.pl


półtuzin

sześć sztuk


SJP.pl


półtylczak

dawne na­rzę­dzie ka­mien­ne po­pu­lar­ne wśród kul­tur pa­le­o­li­tu


SJP.pl

Pół­tyl­czak – na­rzę­dzie ufor­mo­wa­ne w wy­ni­ku obrób­ki spe­cjal­nie przy­go­to­wa­ne­go pół­su­ro­wia­ka. Obro­bio­ny pół­su­ro­wiak na­zy­wa się pół­tyl­cem, i spo­sób obrób­ki pół­tyl­ca sta­no­wi jedną z pod­staw tak­so­no­mii pół­tyl­cza­ków. Zgod­nie z tym klu­czem wy­róż­nia się:

Pół­tyl­cza­ki znane były wśród kul­tur pa­le­o­li­tu środ­ko­we­go, a w gór­nym pa­le­o­li­cie na­stą­pił wzrost ich po­pu­lar­no­ści.

Wikipedia


półtylec

tylna, po­przecz­na część daw­nych na­rzę­dzi ka­mien­nych


SJP.pl


półtysiąclecie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) rzad. 500 lat; okres trwa­ją­cy pół ty­siąc­le­cia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W pod­ję­tej uchwa­le radni (…) pod­kre­śla­ją: "Na­da­nie jed­nej z ka­zi­mier­skich ulic jego imie­nia bę­dzie drob­nym do­wo­dem wdzięcz­no­ści po pół­ty­siąc­le­ciu za to, co zro­bił dla Kra­ko­wa i jego ar­chi­tek­tu­ry.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. półtysiącletni

Wiktionary


półtysięczny

li­czą­cy pół ty­sią­ca cze­goś


SJP.pl


półtłustość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co pół­tłu­ste

Wiktionary

Powiązane:

 przym. półtłusty

Wiktionary


półtłusty

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) kulin. ma­ją­cy nie­wiel­ką ilość tłu­szczu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Naj­lep­szej ja­ko­ści ser­nik po wie­deń­sku otrzy­masz z pół­tłu­ste­go, włas­no­ręcz­nie zmie­lo­ne­go twa­ro­gu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. półtłustość ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chudy

Wiktionary


półuczony

czę­ścio­wo uczo­ny, nie cał­kiem uczo­ny


SJP.pl


półudenyk

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) kresy. obiad

Wiktionary

Powiązane:

 czas. półudnować

Wiktionary


półudomowiony

o zwie­rzę­ciu: czę­ścio­wo, w pew­nym stop­niu udo­mo­wio­ny


SJP.pl


półurzędowość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co pó­łu­rzę­do­we

Wiktionary

Powiązane:

 przym. półurzędowy

Wiktionary


półusztywniany

biu­sto­nosz pó­łusz­tyw­nia­ny - sta­nik z dołem mi­secz­ki usz­tyw­nio­nym mięk­ką pian­ką


SJP.pl


półuśmiech

słabo wi­docz­ny uśmiech


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) lekki, nie­wy­raź­ny uśmiech

Wiktionary

Wymowa:

IPA: puˈwuɕmʲjɛx, AS: puu̯uśmʹi ̯eχ

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uśmiech m.

:: zdrobn. półuśmieszek m.

 przym. pół-uśmiechnięty

Wiktionary


półuśmiechnięty

taki, który się w nie­wiel­kim stop­niu uśmie­cha


SJP.pl


półuśmieszek

zdrob­nie­nie od: pó­łu­śmiech


SJP.pl


półwaga

sta­tycz­ne ćwi­cze­nie gim­na­stycz­ne


SJP.pl


półwalcowaty

przy­po­mi­na­ją­cy kształ­tem pół­wa­lec


SJP.pl


półwalcowy

ma­ją­cy kształt pół­wal­ca


SJP.pl


półwalec

bryła ge­o­me­trycz­na sta­no­wią­ca po­ło­wę walca prze­cię­te­go wzdłuż osi sy­me­trii


SJP.pl


półwariat

po­tocz­nie: czło­wiek nie­zu­peł­nie przy zdro­wych zmy­słach, nie­o­bli­czal­ny, na wpół obłą­ka­ny


SJP.pl


półwariatka

→ pół­wa­riat


SJP.pl

Patrz:

półwariat

półwałek

przed­miot ma­ją­cy kształt po­ło­wy wałka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bryła, przed­miot w kształ­cie po­ło­wy walca prze­cię­te­go wzdłuż osi sy­me­trii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: puwˈvawɛk, AS: puu̯vau̯ek

Wiktionary


półwers

pier­wsza lub druga po­ło­wa da­ne­go wersu


SJP.pl


półwełniany

przy­miot­nik

 (1.1) w po­ło­wie zro­bio­ny z wełny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do uszy­cia dłu­gich sukni La­szek uży­wa­no lek­kich pstrych, pół­weł­nia­nych lub kar­to­no­wych, z cza­sem nawet jed­wab­nych tka­nin.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wełna ż.

 przym. wełniany

Wiktionary


półwiatr

wiatr wie­ją­cy pro­sto­pad­le do burty jach­tu; half­wind


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mar. nazwa wia­tru po­zor­ne­go wie­ją­ce­go z boku

 (1.2) żegl. nazwa kursu ża­glow­ca przy takim wie­trze;

Wiktionary

Pół­wiatr – nazwa jed­ne­go z wia­trów po­zor­nych. Pół­wiatr wieje pro­sto z boku jed­nost­ki, czyli z kie­run­ku pro­sto­pa­dłe­go do osi jed­nost­ki.

Pół­wiatr to jed­no­cze­śnie nazwa kursu wzglę­dem wia­tru, któ­rym po­ru­sza się w tym mo­men­cie jed­nost­ka.

Wiatr wie­ją­cy bar­dziej z przo­du niż pół­wiatr to baj­de­wind, a wiatr wie­ją­cy bar­dziej z tyłu to baksz­tag.

Wikipedia


półwieczny

pod­nio­śle: trwa­ją­cy pół wieku, ma­ją­cy pół wieku, pięć­dzie­się­cio­let­ni; pół­wie­ko­wy


SJP.pl


półwiek

tyle co: pół wieku


SJP.pl


półwiekowy

pod­nio­śle: trwa­ją­cy pół wieku, ma­ją­cy pół wieku, pięć­dzie­się­cio­let­ni; pół­wiecz­ny


SJP.pl


półwieniec

pod­wie­szo­ny w dwóch koń­cach zwój kwia­tów lub liści, ujęty ko­kar­da­mi lub wstę­ga­mi; gir­lan­da, fe­ston


SJP.pl


półwieś

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pół­wieś – część mia­sta Opole
  • Pół­wieś – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. wa­do­wic­kim, w gmi­nie Spyt­ko­wi­ce
  • Pół­wieś – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. tczew­skim, w gmi­nie Gniew
  • Pół­wieś – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. iław­skim, w gmi­nie Za­le­wo
  • Pół­wieś – osada w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. iław­skim, w gmi­nie Za­le­wo
  • Pół­wieś – je­zio­ro po­ło­żo­ne w gmi­nie Gniew, po­wiat tczew­ski, wo­je­wództ­wo po­mor­skie
  • Pół­wieś – przy­sta­nek ko­le­jo­wy

Wikipedia


półwilk

1. pies z matki wil­czy­cy;
2. mi­tycz­ne zwie­rzę bę­dą­ce w po­ło­wie wil­kiem


SJP.pl


półwiązanie

w sza­chach: układ bie­rek, w któ­rym czar­ny król znaj­du­je się na linii bia­łej fi­gu­ry da­le­ko­sięż­nej od­dzie­lo­ny od niej dwoma czar­ny­mi bier­ka­mi, odej­ście któ­rej­kol­wiek z nich wiąże po­zo­sta­łą; półz­wią­za­nie


SJP.pl


półwiązać

1. wią­zać czę­ścio­wo, nie­zu­peł­nie;
2. w sza­chach: usta­wiać fi­gu­rę prze­mie­szcza­ją­cą się li­nio­wo w taki spo­sób, by po odej­ściu bier­ki prze­ciw­ni­ka wią­za­ła ona inną fi­gu­rę


SJP.pl


półwkładka

krót­ka wkład­ka do buta pod­pie­ra­ją­ca tylko część stopy


SJP.pl


półwolność

nie­peł­na wol­ność


SJP.pl


półwolny

w pew­nej mie­rze za­leż­ny, nie za­wsze mo­gą­cy po­stę­po­wać zgod­nie z włas­ną wolą


SJP.pl


półwozie

bida, biga, bieda, bied­ka, dwu­kół­ka;
1. dzie­więt­na­sto­wiecz­ny, wiej­ski po­jazd dwu­ko­ło­wy;
2. dwu­ko­ło­wy po­jazd jed­no­o­sio­wy, nie­zbyt po­pu­lar­ny w Pol­sce


SJP.pl


półwsie

miej­sco­wość lub teren słabo zur­ba­ni­zo­wa­ny, ma­ją­cy cha­rak­ter wiej­ski; pół­wieś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) urb. rzad­ko za­bu­do­wa­na miej­sco­wość, nie­mal­że wieś

Wiktionary

Półw­sie (niem. "Hal­ben­dorf") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie ja­wor­skim, w gmi­nie Bol­ków.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. półwieś ż.

 przym. półwiejski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) półwieś

Wiktionary


półwyrób

pro­dukt otrzy­my­wa­ny na ja­kimś eta­pie pro­duk­cji, przez­na­czo­ny do dal­sze­go przet­wa­rza­nia wy­ko­rzy­sta­nia przy skła­da­niu ca­ło­ści; pół­pro­dukt, pół­fa­bry­kat


SJP.pl


półwysep

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geogr. wy­su­nię­ta część lądu oto­czo­na z trzech stron wo­da­mi morza, je­zio­ra lub rzeki;

Wiktionary

Pół­wy­sep – część lą­do­wej po­wierzch­ni Ziemi wy­su­nię­ta w stro­nę zbior­ni­ka wod­ne­go (np. morza lub je­zio­ra), oto­czo­na z trzech stron wodą. Miej­sce, w któ­rym pół­wy­sep łączy się z głów­ną czę­ścią lądu na­zy­wa­ne jest jego na­sa­dą, a miej­sce naj­da­lej wy­su­nię­te w wodę to przy­lą­dek. Wąski, ale nie­zbyt duży pół­wy­sep na­zy­wa­ny jest cy­plem. Wy­róż­nia się m.in. pół­wy­spy pier­wszo­rzęd­ne (po­łą­czo­ne na­sa­dą bez­poś­red­nio z pniem lą­do­wym) i pół­wy­spy po­drzęd­ne (bę­dą­ce czę­ścią in­ne­go pół­wy­spu).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) By do­trzeć do Gdań­ska, sta­tek musi opły­nąć pół­wy­sep.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: puwˈvɨsɛp, AS: puu̯vysep

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wyspiarka ż.

 przym. półwyspowy

 skr. płw.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skr. płw.

Wiktionary


półwyspowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do pół­wy­spu, zwią­za­ny z pół­wy­spem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. półwysep mrz.

Wiktionary


półwytrawność

→ pół­wy­traw­ny


SJP.pl

Patrz:

półwytrawny

półwytrawny

przy­miot­nik

 (1.1) kulin. o na­po­jach al­ko­ho­lo­wych: ma­ją­cy smak poś­red­ni mię­dzy wy­traw­nym a pół­słod­kim

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Lubię pół­wy­traw­ne wina, cho­ciaż wolę pół­słod­kie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpuwvɨˈtravnɨ, AS: puu̯vytravny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. półwytrawność ż.

Wiktionary


półwywrotka

mały sa­mo­chód cię­ża­ro­wy z ru­cho­mym nad­wo­ziem umoż­li­wia­ją­cym szyb­ki wy­ła­du­nek to­wa­ru


SJP.pl


półwyższy

o szko­le, wyksz­tał­ce­niu: poś­red­ni po­mię­dzy śred­nim i wyż­szym, nie­ma­ją­cy sta­tu­su wyż­szej uczel­ni


SJP.pl


półwąż

or­ga­nizm żywy po­sia­da­ją­cy cechy cha­rak­te­ry­stycz­ne dla węża, lecz nie­u­toż­sa­mia­ją­cy się z nim, np. Ke­krops (pier­wszy, mi­tycz­ny wład­ca At­ty­ki, syn Gai), Me­lu­zy­na (le­gen­dar­na nimfa wodna, za­ło­ży­ciel­ka rodu Lu­si­gnan), Echid­na (pot­wór w mi­to­lo­gii grec­kiej)


SJP.pl


półwłóczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: pół­włócz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) La ojca to ino ten mądry, co cho­cia z pół­włó­czek ma abo i ogo­nów kro­wich z men­del.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. półwłócz mrz.

Wiktionary


półwłóka

po­ło­wa włóki


SJP.pl


półzamknięty

czę­ścio­wo zam­knię­ty


SJP.pl


półzanurzalny

ma­ją­cy moż­li­wość czę­ścio­we­go za­nu­rze­nia ka­dłu­ba


SJP.pl


półzapora

krót­ka za­po­ra za­my­ka­ją­ca je­dy­nie wjazd na prze­jazd ko­le­jo­wy


SJP.pl


półzawieszany

czę­ścio­wo za­wie­sza­ny na czymś


SJP.pl


półzbliżenie

Półz­bli­że­nie lub plan bli­ski – jeden z ro­dza­jów „bli­skich” pla­nów fil­mo­wych. Uka­zu­je po­pier­sie po­sta­ci ludz­kiej, jej mi­mi­kę, ge­sty­ku­la­cję, emo­cje. Tło jest pra­wie nie­wi­docz­ne, zde­cy­do­wa­nie po­drzęd­ne wobec po­sta­ci. W tym pla­nie można zmie­ścić naj­wy­żej trzy osoby.

Wikipedia


półzbroja

Półz­bro­ja (także: pół­pan­cerz, zbro­ja pi­ki­nier­ska, lands­knech­tow­ska) – nie­peł­na zbro­ja pły­to­wa, uży­wa­na przez pie­cho­tę i jazdę w XVI-XVII wieku. Szcze­gól­nie po­pu­lar­na na te­re­nach Nie­miec i Szwaj­ca­rii w for­ma­cjach pi­ki­nie­rów i lands­knech­tów.

Jej pod­sta­wo­wy­mi ele­men­ta­mi był kirys i hełm typu ot­war­te­go (np.

Wikipedia


półziemianka

chata zbu­do­wa­na tak, że ścia­ny jej czę­ścio­wo znaj­du­ją się w ziemi


SJP.pl

Pół­zie­mian­ka – pry­mi­tyw­ne schro­nie­nie czę­ścio­wo za­głę­bio­ne w ziemi, w odróż­nie­niu od zie­mian­ki, ze ścia­na­mi wy­sta­ją­cy­mi ponad grunt. Dach opie­ra się na ni­skich ścia­nach.

Wikipedia


półzimotrwały

przy­miot­nik

 (1.1) zie­lo­ny pra­wie przez całą zimę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Te ga­tun­ki i od­mia­ny, które mają zi­mo­zie­lo­ne, skó­rza­ste li­ście, na­zy­wa­ne są zwy­cza­jo­wo ro­do­den­dro­na­mi lub ró­ża­necz­ni­ka­mi, na­to­miast te o mięk­kich, lekko owło­sio­nych i zrzu­ca­nych na zimę lub pół­zi­motr­wa­łych li­ściach na­zy­wa się aza­lia­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zimotrwałość ż.

 przym. zimotrwały

Wiktionary


półzrozumiałość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co półz­ro­zu­mia­łe; cecha tych, któ­rzy są półz­ro­zu­mia­li

Wiktionary

Powiązane:

 przym. półzrozumiały

Wiktionary


półzwierzęcość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co półz­wie­rzę­ce; cecha tych, któ­rzy są półz­wie­rzę­cy

Wiktionary

Powiązane:

 przym. półzwierzęcy

Wiktionary


półzwierzęcy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) taki, który jest zwie­rzę­cy tylko w po­ło­wie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. półzwierzęcość ż.

 przysł. półzwierzęco

Wiktionary


półzwis

po­łą­cze­nie zwisu i sta­nia na pal­cach


SJP.pl


półzwiązanie

w sza­chach: układ bie­rek, w któ­rym czar­ny król znaj­du­je się na linii bia­łej fi­gu­ry da­le­ko­sięż­nej od­dzie­lo­ny od niej dwoma czar­ny­mi bier­ka­mi, odej­ście któ­rej­kol­wiek z nich wiąże po­zo­sta­łą; pół­wią­za­nie


SJP.pl


półzwęglony

czę­ścio­wo zwę­glo­ny


SJP.pl


półzłotówka

mo­ne­ta pięć­dzie­się­cio­gro­szo­wa


SJP.pl


półzłośliwy

o no­wot­wo­rach: miej­sco­wo zło­śli­wy, zdol­ny do na­cie­ka­nia oto­cze­nia i jego ni­szcze­nia, jed­nak nie wy­ka­zu­ją­cy skłon­no­ści do two­rze­nia ognisk prze­rzu­to­wych


SJP.pl


półzłącze

ro­dzaj złą­cza sto­so­wa­ne­go w rusz­to­wa­niach


SJP.pl


półósma

prze­sta­rza­łe: sie­dem i pół; pó­łos­ma


SJP.pl


półćwiartek

po­ło­wa jed­nej czwar­tej ca­ło­ści; po­ło­wa ćwiart­ki


SJP.pl


półćwiartka

po­ło­wa jed­nej czwar­tej ca­ło­ści; po­ło­wa ćwiart­ki


SJP.pl


półćwierć

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rzad. po­ło­wa czwar­tej czę­ści, ósma część

Wiktionary


półłan

daw­niej: pół łanu (15 mor­gów); pół­ła­nek


SJP.pl


półłanek

1. mały łan; za­go­nek, za­go­nik, grząd­ka;
2. w daw­nej Pol­sce: ob­szar grun­tu obej­mu­ja­cy 15 mor­gów; pół łanu; pół­łan;
3. daw­niej: po­śla­dek


SJP.pl


półłokciowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) miar. mie­rzą­cy pół łok­cia

Wiktionary


półłuk

krót­ki łuk (od­ci­nek kręgu)


SJP.pl


półłysy

czę­ścio­wo wy­ły­sia­ły


SJP.pl


półślubek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kośc. ekon. opła­ta dla księ­dza włas­nej pa­ra­fii za wzię­cie ślubu w innej pa­ra­fii

Wiktionary


półśpiochy

ubra­nie dla nie­mow­la­ków przy­po­mi­na­ją­ce śpio­chy; półś­piosz­ki


SJP.pl


półśpioszki

spo­den­ki nie­mow­lę­ce przy­po­mi­na­ją­ce śpio­chy; półś­pio­chy


SJP.pl


półśruba

pó­ło­brót wy­ko­na­ny w po­wie­trzu w trak­cie skoku


SJP.pl


półśrubowy

→ półś­ru­ba


SJP.pl

Patrz:

półśruba

półśrubunek

ro­dzaj śru­bun­ku


SJP.pl


półświadomość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co półś­wia­do­me; cecha tych, któ­rzy są półś­wia­do­mi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. półświadomy

Wiktionary


półświatek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) so­cjol. lu­dzie z mar­gi­ne­su spo­łecz­ne­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W cza­sach PRL-u wszę­dzie funk­cjo­no­wa­li równi i rów­niej­si i tak samo było w półś­wiat­ku - opo­wia­da An­drzej W. - Wpły­wo­wi prze­stęp­cy, mi­li­cjan­ci i es­be­cy, któ­rzy uda­wa­li, że wal­czą z sobą, po­po­łud­nia­mi spo­ty­ka­li się przy wódce i ro­bi­li in­te­re­sy.

Wiktionary


półżartem

nie cał­kiem serio, w czę­ści żar­to­bli­wie, w czę­ści na po­waż­nie


SJP.pl

przy­słó­wek

 (1.1) nieco żar­to­bli­wie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. półżart mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. półżartobliwie

Wiktionary


półżartobliwość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co pół­żar­to­bli­we, nie­zu­peł­nie żar­to­bli­we; cecha tych, któ­rzy są pół­żar­to­bli­wi, nie do końca żar­to­bli­wi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. półżart m.

 przym. półżartobliwy

 przysł. półżartobliwie

Wiktionary


półżałoba

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. drugi, ła­god­niej­szy okres ża­ło­by, na­stę­pu­ją­cy po cza­sie tzw. gru­bej ża­ło­by

 (1.2) daw. odzież. ubiór no­szo­ny w cza­sie (1.1)

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) żałoba niezupełna

Wiktionary


półżywy

1. bar­dzo zmę­czo­ny, stru­dzo­ny;
2. bli­ski śmier­ci


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) przen. skraj­nie wy­cień­czo­ny

 (1.2) bli­ski śmier­ci

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wpółżywy

Wiktionary


póńć

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. rel. piel­grzym­ka

Wiktionary


późnawy

po­tocz­nie: dosyć późny


SJP.pl


późniak

naz­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) med. dziec­ko uro­dzo­ne po ter­mi­nie pra­wi­dło­we­go roz­wią­za­nia ciąży

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) łow. młody cie­trzew

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spóźnianie n., spóźnienie n., spóźnialski m., spóźnialska ż., późność ż., opóźnianie n., opóźnienie n.

 czas. spóźniać ndk., spóźnić dk., spaźniać ndk., opóźniać ndk., opóźnić dk.

 przym. późny

 przysł. późno

Wiktionary


później

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: późno


SJP.pl

przy­słó­wek

 (1.1) sto­pień wyż­szy od późno

 (1.2) potem, na­stęp­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czę­sto ro­bi­my lub mó­wi­my rze­czy, któ­rych póź­niej ża­łu­je­my.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpuʑɲɛ̇j, AS: puźńėi ̯

Wiktionary


późniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: późny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który wy­da­rzył się po danym mo­men­cie lub okre­sie

 (1.2) taki, który stał się tym czymś lub tym kimś po danym mo­men­cie lub okre­sie

forma przy­miot­ni­ka.

 (3.1) M. i W. mos. i mzw. oraz M., B. i W. mrz. lp. od późny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Był mło­dzień­cem głę­bo­ko wie­rzą­cym, co wpły­nę­ło rów­nież na jego póź­niej­szą ka­rie­rę.

 (1.1) Więk­szość po­li­ty­ków ży­dow­skich przy­ję­ła re­zo­lu­cję, choć ra­dy­ka­ło­wie mieli na­dzie­ję na póź­niej­sze zmia­ny.

 (1.2) Wzmian­ka o Wirku po­cho­dzi z 1594 i do­ty­czy wzgó­rza, od któ­re­go póź­niej­sza osada wzię­ła nazwę.

 (1.2) Póź­niej­szy dy­rek­tor Fil­har­mo­nii Na­ro­do­wej sie­dział przy for­te­pia­nie, a obok niego stała młoda, szczu­pła panna.

Wiktionary


późnić

o ze­gar­ku: spóź­niać się


SJP.pl


późno

przy­słó­wek

 (1.1) pod ko­niec ja­kie­goś czasu lub okre­su

 (1.2) po upły­wie czasu dłuż­sze­go niż zwy­kle lub niż ocze­ki­wa­no

 (1.3) wie­czo­rem lub w nocy

 (1.4) będąc w sto­sun­ko­wo za­a­wan­so­wa­nym wieku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pier­wszej nie­dzie­li po tym wy­pad­ku po­my­śla­łam, że prę­dzej czy póź­niej od­kry­to by u mnie pier­ścień, będąc więc w ko­ście­le uda­łam, że zna­la­złam go pod no­ga­mi, i po­ka­za­łam mojej matce, która orze­kła, że jest to bez wąt­pie­nia ka­wa­łek szkła, opraw­ny w tom­bak; za­le­ci­ła mi jed­nak, abym go scho­wa­ła do kie­sze­ni.

 (1.2) Na­pi­szę póź­niej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpuʑnɔ, AS: puźno

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. późniak mzw./mos., późność ż., spóźnienie n., opóźnienie n.

 czas. opóźnić dk., opóźniać ndk.

 przym. późny, opóźniony

 temsłow. późno-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) nocą

Wiktionary


późno-

temat sło­wot­wór­czy

 (1.1) pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych wska­zu­ją­cy na późną, koń­co­wą fazę okre­su naz­wa­ne­go dru­gim czło­nem zło­że­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cen­nym za­byt­kiem ko­ścio­ła jest póź­no­re­ne­san­so­wy oł­tarz wy­ko­na­ny z mar­mu­ru.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpuʑnɔ, AS: puźno

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. późność ż., spóźnienie n., opóźnienie n.

 czas. późnić się

 przym. późny, opóźniony

 przysł. późno

Wiktionary


późnoantyczny

na­le­żą­cy do okre­su póź­ne­go an­ty­ku, po­cho­dzą­cy z okre­su póź­ne­go an­ty­ku


SJP.pl


późnogotycki

na­le­żą­cy do okre­su póź­ne­go go­ty­ku, po­cho­dzą­cy z okre­su póź­ne­go go­ty­ku (od XV do po­cząt­ku XVI wieku)


SJP.pl


późnoklasycystyczny

od­no­szą­cy się do póź­ne­go kla­sy­cyz­mu


SJP.pl


późnokredowy

do­ty­czą­cy okre­su póź­nej (gór­nej) kredy; gór­no­kre­do­wy


SJP.pl


późnoletni

zwią­za­ny z póź­nym latem


SJP.pl


późnomezozoiczny

przy­miot­nik

 (1.1) geol. pa­le­ont. zwią­za­ny z póź­nym me­zo­zo­i­kiem, wy­stę­pu­ją­cy w póź­nym me­zo­zo­i­ku lub po­cho­dzą­cy z tego okre­su

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ge­o­lo­gia ba­da­ne­go ob­sza­ru cha­rak­te­ry­zu­je się wy­stę­po­wa­niem póź­no­me­zo­zo­icz­nych skał wul­ka­nicz­nych.

 (1.1) Z tej głę­bo­ko­ści, pod na­ci­skiem warstw nad­le­głych, dys­lo­ka­cja­mi póź­no­me­zo­zo­icz­ny­mi lub trze­cio­rzę­do­wy­mi sól prze­dzie­ra się w wielu miej­scach ku górze w po­sta­ci wiel­kich pni lub słu­pów o mocno skom­pli­ko­wa­nej bu­do­wie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpuʑnɔ̃mɛzɔzɔˈjit͡ʃnɨ, AS: puźnõmezozoi ̯ičny

Wiktionary


późnopopołudniowy

do­ty­czą­cy póź­ne­go po­po­łud­nia


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z póź­nym po­po­łud­niem, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla póź­ne­go po­po­łud­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pan Oli­wier pot­wier­dził nasz póź­no­po­po­łud­nio­wy wypad do Ka­to­wic.

 (1.1) Im­pre­zy póź­no­po­po­łud­nio­we cie­szą się naj­więk­szą po­pu­lar­no­ścią.

Wiktionary


późnorenesansowy

na­le­żą­cy do okre­su póź­ne­go re­ne­san­su, po­cho­dzą­cy z okre­su póź­ne­go re­ne­san­su


SJP.pl


późnoromantyczny

od­no­szą­cy się do póź­ne­go ro­man­tyz­mu


SJP.pl


późnorozwojowiec

osoba, któ­rej ta­lent ujaw­nia się póź­niej niż u in­nych


SJP.pl


późnostarożytny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) po­cho­dzą­cy z póź­nej sta­ro­żyt­no­ści, zwią­za­ny z późną sta­ro­żyt­no­ścią, do­ty­czą­cy póź­nej sta­ro­żyt­no­ści

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Prze­de wszyst­kim zaś póź­no­sta­ro­żyt­ne po­ję­cie fi­lo­zo­fa wyt­wo­rzy­ło się pod wpły­wem cy­ni­ków. "Praw­dzi­wy fi­lo­zof" miał ich rysy; był ubogi, a szczę­śli­wy.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. starożytny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) późnoantyczny

Wiktionary


późnosłowiański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) hist. po­cho­dzą­cy z koń­co­we­go okre­su osad­nict­wa sło­wiań­skie­go

Wiktionary

Powiązane:

 przym. słowiański, pansłowiański

Wiktionary


późnośredniowieczny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) po­cho­dzą­cy z póź­ne­go śred­nio­wie­cza, zwią­za­ny z póź­nym śred­nio­wie­czem, do­ty­czą­cy póź­ne­go śred­nio­wie­cza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na fre­sku w pa­ła­cu pa­pie­skim wid­nia­ła póź­noś­red­nio­wiecz­na mapa świa­ta.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. średniowieczny

Wiktionary


późność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co późne; cecha tych, któ­rzy są późni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. późny

 przysł. późno

 temsłow. późno-

 rzecz. późniak mzw./mos.

Wiktionary


późny

1. o po­rach dnia, roku, życia: koń­co­wy
2. tyle co: spóź­nio­ny
3. bę­dą­cy kimś lub czymś w przysz­ło­ści
4. wy­stę­pu­ją­cy potem
5. o ro­śli­nach: po­wo­li ros­ną­cy, doj­rze­wa­ją­cy; późno siany, sa­dzo­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) bę­dą­cy w koń­co­wej fazie, w jed­nym z ostat­nich sta­diów

 (1.2) na­stę­pu­ją­cy po re­la­tyw­nie dłuż­szym cza­sie niż to zwy­kle bywa

 (1.3) przesz­ły, ale najm­niej od­da­lo­ny od te­raź­niej­szo­ści

 (1.4) o kwia­tach, wa­rzy­wach, owo­cach późno doj­rze­wa­ją­cy, kwit­ną­cy

 (1.5) o ro­śli­nach późno siany, sa­dzo­ny

 (1.6) zre­a­li­zo­wa­ny przez osobę lub osoby w za­a­wan­so­wa­nym wieku

 (1.7) (tylko w stop­niu wyż­szym: póź­niej­szy) bę­dą­cy w przysz­ło­ści innym, niż po­przed­nio; przysz­ły

 (1.8) (tylko w stop­niu wyż­szym: póź­niej­szy) na­stę­pu­ją­cy po czymś, co miało miej­sce wcze­śniej; dal­szy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Była późna noc, a on je­szcze cią­gle sie­dział przy kom­pu­te­rze.

 (1.2) Czę­sto pod­czas gru­po­wych wy­cie­czek jada się późny obiad, na­zy­wa­ny obia­do­ko­la­cją, czyli obiad je­dzo­ny w porze ko­la­cji.

 (1.6) Późne ma­cie­rzyń­stwo to dzi­siaj co­dzien­ność. Cią­gle się sły­szy w te­le­wiz­ji, że ko­bie­ty po sześć­dzie­siąt­ce rodzą zdro­we dzie­ci.

 (1.8) Pal­co­wa­nie, na­pi­sa­ne w nu­tach, jest naj­czę­ściej ele­men­tem póź­niej­szym, do­pi­sa­nym przez re­dak­to­ra.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpuʑnɨ, AS: puźny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. późniak mzw./mos., późność ż., spóźnienie n., opóźnienie n.

 czas. późnić się

 przym. opóźniony

 przysł. późno

 temsłow. późno-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.7) przyszły, in spe

Wiktionary


pąch

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. woń zwie­rzę­cia, którą wy­czuł pies my­śliw­ski

 (1.2) gwara. węch u psów

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pąchać ndk., pąszyć ndk.

Wiktionary


pączek

1. za­wią­zek pędu li­ścia lub kwia­tu, zwy­kle ochra­nia­ny przez twar­da­we łuski;
2. na­dzie­wa­ne i sma­żo­ne na tłu­szczu ciast­ko, naj­czę­ściej ku­li­ste i słod­kie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) cuk. spoż. wy­piek przy­po­mi­na­ją­cy kształ­tem kulę, sma­żo­ny w głę­bo­kim tłu­szczu, czę­sto lu­kro­wa­ny lub po­sy­py­wa­ny cu­krem;

 (1.2) cuk. spoż. pą­czek se­ro­wy lub wie­deń­ski; zob. opon­ka.

 (1.3) zdrobn. od: pąk

Wiktionary

Zo­bacz też: pą­czek w bo­ta­ni­ce.

Na tę stro­nę wska­zu­je „kre­ple”. Zo­bacz też: fa­wor­ki.

Pą­czek (sta­ro­pol. i kre­pel) – w kuch­ni pol­skiej, ciast­ko przy­go­to­wa­ne z pszen­ne­go cia­sta droż­dżo­we­go, ufor­mo­wa­ne­go na kształt lekko spła­szczo­nej, mie­szczą­cej się w dłoni kuli i us­ma­żo­ne­go w głę­bo­kim tłu­szczu (smal­cu, fry­tu­rze wo­ło­wej, oleju lub ce­re­sie, daw­niej rów­nież na kla­ro­wa­nym maśle) na kolor ciem­no­zło­ty.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na ostat­ki ku­pi­łam dzie­sięć pącz­ków z dże­mem i dwa z cze­ko­la­dą.

 (1.3) Nasza ja­błon­ka wy­pu­szcza pącz­ki zwy­kle w marcu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔ̃n͇t͡ʃɛk, AS: põṇček

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pąk m., pączkarnia ż., pączkowanie n., wypączkowanie n., Pączewo n.

:: zdrobn. pączuś m., pączuszek m.

 czas. pączkować ndk., wypączkować dk.

 przym. pączkowy, pąkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lwów|pampuch., reg. śl. krepel

 (1.2) oponka, pączek wiedeński, gniazdko

Wiktionary


pączewo

Pą­cze­wo – wieś ko­ciew­ska w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie sta­ro­gardz­kim, w gmi­nie Skórcz. Leży przy dro­dze wo­je­wódz­kiej nr 222 i na tra­sie (zlik­wi­do­wa­nej obec­nie) linii ko­le­jo­wej Sta­ro­gard Gdań­ski-Smę­to­wo Gra­nicz­ne. Ma sta­tus so­łect­wa.

Wikipedia


pączkarnia

1. sklep z pącz­ka­mi;
2. miej­sce wy­pie­ka­nia pącz­ków


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sklep z pącz­ka­mi

 (1.2) miej­sce wy­pie­ku pącz­ków

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W Nowej Hucie ot­war­to nową pącz­kar­nię nie­da­le­ko za­le­wu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pączek m., pączuś m., pączkarz m., pączkowanie n., wypączkowanie n.

 czas. pączkować ndk., wypączkować dk.

 przym. pączkowy

Wiktionary


pączkojad

na­li­ściak pącz­ko­jad - ga­tu­nek chrzą­szcza z ro­dzi­ny ryj­kow­co­wa­tych


SJP.pl


pączkowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pącz­ko­wać.

Wiktionary

Pącz­ko­wa­nie lub bla­sto­ge­ne­za – ro­dzaj rozm­na­ża­nia bezpł­cio­we­go po­le­ga­ją­cy na wyt­wa­rza­niu przez or­ga­nizm ro­dzi­ciel­ski ma­łe­go frag­men­tu (pącz­ka), który po oder­wa­niu się od ro­dzi­ca sa­mo­dziel­nie roz­wi­ja się w jego iden­tycz­ną ge­ne­tycz­nie kopię. Nie­kie­dy może on jed­nak nie od­dzie­lać się od or­ga­niz­mu ma­cie­rzy­ste­go, a za­miast tego stać się wraz z nim czę­ścią ko­lo­nii (sta­łej lub tym­cza­so­wej).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. pączek m., pączkarnia ż., pąk mrz.

 czas. pączkować ndk.

 przym. pączkowy

Wiktionary


pączkować

o drze­wach, krze­wach lub in­nych po­dob­nych ro­śli­nach: wy­pu­szczać pącz­ki


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) bot. wy­pu­szczać z pędów pącz­ki

 (1.2) biol. rozm­na­żać się przez pącz­ko­wa­nie

 (1.3) pot. mno­żyć się, pow­sta­wać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pączek mrz., pączkarnia ż., pąk mrz., pączkowanie n.

 przym. pączkowy

Wiktionary


pączkowiec

ga­tu­nek kwia­tu pol­ne­go o cien­kiej ło­dy­dze, wą­skich li­ściach i ko­lo­ro­wych kwia­tach, naj­czę­ściej po­ma­rań­czo­wych lub czer­wo­nych


SJP.pl


pączkowo

Pącz­ko­wo – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie mław­skim, w gmi­nie Szreńsk.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa cie­cha­now­skie­go.

Wikipedia


pączkowski

naz­wi­sko


SJP.pl


pączkowy

1. przy­miot­nik od: pą­czek; cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pącz­ka (pąka), za­wiąz­ku pędu li­ścia lub kwia­tu, zwy­kle ochra­nia­ne­go przez twar­da­we łuski (np. łuska pącz­ko­wa); pą­ko­wy;
2. przy­miot­nik od: pą­czek; sta­no­wią­cy część pącz­ka, na­dzie­wa­ne­go i sma­żo­ne­go na tłu­szczu ciast­ka, naj­czę­ściej ku­li­ste­go i słod­kie­go (np. na­dzie­nie pącz­ko­we), zwią­za­ny z takim ciast­kiem


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) kulin. zwią­za­ny z pącz­ka­mi, przez­na­czo­ny na pącz­ki

 (1.2) zdrobn. pą­ko­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­sta­na­wiam się, jak spa­lić ka­lo­rie po wczo­raj­szym pącz­ko­wym ob­żar­stwie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔ̃n͇t͡ʃˈkɔvɨ, AS: põṇčkovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pączuś mzw./mos./mrz., pączkowanie n., pąk mrz., pączkarnia ż., pączek

 czas. pączkować

Wiktionary


pączkożerca

żar­to­bli­wie: czło­wiek lu­bią­cy jeść pącz­ki


SJP.pl


pączunio

zdrob­nia­le o pącz­ku; pą­czuś, pą­czu­szek


SJP.pl


pączuszek

1. zdrob­nia­le o pącz­ku (za­wiąz­ku pędu li­ścia lub kwia­tu, zwy­kle ochra­nia­nym przez twar­da­we łuski);
2. zdrob­nia­le o pącz­ku (na­dzie­wa­nym i sma­żo­nym na tłu­szczu ciast­ku, naj­czę­ściej ku­li­stym i słod­kim); pą­czuś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. pą­czek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pączek mrz., pączuś mzw./mos./mrz.

Wiktionary


pączuś

1. zdrob­nia­le o pącz­ku (na­dzie­wa­nym i sma­żo­nym na tłu­szczu ciast­ku, naj­czę­ściej ku­li­stym i słod­kim); pą­czu­szek;
2. żar­to­bli­we okre­śle­nie na osobę otyłą


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pieszcz. osoba przy kości, z nad­wa­gą

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) zdrobn. od: pą­czek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie kry­ty­kuj wy­glą­du córki. Nawet żart w do­brej wie­rze ("ty mój pą­czu­siu") może spo­wo­do­wać nie­za­do­wo­le­nie z sie­bie oraz do­pro­wa­dzić do ob­se­syj­ne­go my­śle­nia o je­dze­niu i pa­nicz­ne­go stra­chu przed uty­ciem.

 (1.1) Jako dziec­ko za­wsze byłam pą­czuś, ale wszy­scy my­śle­li, że wy­ros­nę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pączek mzw., pączuszek mrz., pączkarnia ż.

 przym. pączkowy

Wiktionary


pąd

w ło­wiect­wie: trop zwie­rzę­cia, po któ­rym prze­bie­gły psy


SJP.pl


pągiel

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) smar­kacz, ma­ło­lat

Wiktionary


pągowiec

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pą­go­wiec – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. bia­ło­brze­skim, w gmi­nie Stara Błot­ni­ca
  • Pą­go­wiec – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. kie­lec­kim, w gmi­nie Raków

Wikipedia


pągowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Pą­gow­ski (ur. 1953) – pol­ski ar­ty­sta gra­fik, autor około ty­sią­ca pla­ka­tów
  • Bo­gu­mił Pą­gow­ski herbu Pobóg – szam­be­lan Sta­ni­sła­wa Au­gu­sta Po­nia­tow­skie­go w 1790 roku
  • Kon­stan­ty Pą­gow­ski (1890–1967) – pol­ski aktor te­a­tral­ny i fil­mo­wy
  • Mar­cin Pą­gow­ski (ur. 1978) – pol­ski pi­sarz fan­ta­sy
  • Ste­fan Pą­gow­ski (ur. 1937) – pol­ski i ka­na­dyj­ski in­ży­nier, hi­sto­ryk II wojny świa­to­wej
  • Zdzi­sław Pą­gow­ski (1909–1976) – pol­ski ar­ty­sta ma­larz

Wikipedia


pąk

na ro­śli­nie za­wią­zek li­ścia, pędu lub kwia­tu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) za­wią­zek li­ścia, pędu lub kwia­tu na ro­śli­nie;

Wiktionary

Pąk, pą­czek – za­wią­zek pędu z me­ry­ste­mem wierz­choł­ko­wym i za­wiąz­ka­mi or­ga­nów – liści i kwia­tów. Me­ry­stem osło­nię­ty jest w pąku za­wiąz­ka­mi liści, cza­sem przeksz­tał­co­nych w spe­cjal­ne łuski pą­ko­we.

Ze wzglę­du na zróż­ni­co­wa­nie kształ­tów, ko­lo­ru, wiel­ko­ści i uło­że­nia pącz­ków na pę­dzie oraz bu­do­wy ich łusek – pąki wy­ko­rzy­sty­wa­ne są do oz­na­cza­nia ga­tun­ków drzew i krze­wów, gdy po­zo­sta­ją one w sta­nie bez­list­nym.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pɔ̃ŋk, AS: põŋk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pąkla ż., pączkowanie n., wypączkowanie n.

:: zdrobn. pączek m.

 czas. pączkować ndk., wypączkować dk.

 przym. pąkowy, pączkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pączek

Wiktionary


pąkiew

bez­zie­le­nio­wy pa­so­żyt ro­ślin­ny z ro­dzi­ny cy­no­mo­rio­wa­tych, ros­ną­cy nad Mo­rzem Śró­dziem­nym; cy­no­mo­rium


SJP.pl


pąkla

mor­ski sko­ru­piak o ciele po­kry­tym wa­pien­ny­mi płyt­ka­mi two­rzą­cy­mi twar­dy pan­cerz ochron­ny


SJP.pl


pąkowie

pącz­ki okry­wa­ją­ce drze­wo lub krzew


SJP.pl


pąkowy

przy­miot­nik od: pąk; cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pąka (pącz­ka), za­wiąz­ku pędu li­ścia lub kwia­tu, zwy­kle ochra­nia­ne­go przez twar­da­we łuski (np. łuska pą­ko­wa); pącz­ko­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy pąka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pączek mrz., pąk mrz.

Wiktionary


pąksowy

przy­miot­nik

 (1.1) gwara. pą­so­wy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pąs, pąsowienie, daw. pons, daw. ponsowienie, gwara. ponsówka

 przym. ponso, spąsowiały, pąsowy, daw. ponsowy, daw. sponsowiały, gwara. pęksowy

 przysł. pąsowo, daw. ponsowo

 czas. pąsowieć, spąsowieć, daw. ponsowieć, daw. sponsowieć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pąsowy, daw. ponso, daw. ponsowy, gwara. pęksowy

Wiktionary


pąkwiel

pa­so­żyt ro­ślin­ny z ro­dzi­ny ga­łecz­ni­co­wa­tych


SJP.pl


pąkówka

wczes­na faza pącz­ko­wa­nia ro­ślin, a także: pąk ta­kiej ro­śli­ny, za­czą­tek pędu li­ścia lub kwia­tu


SJP.pl


pąpie

daw­niej: pą­ko­wie (zbiór pącz­ków i pędów ro­śli­ny); pępie


SJP.pl


pąs

1. ru­mie­niec;
2. kolor in­ten­syw­nie czer­wo­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) książk. in­ten­syw­ny jas­no­czer­wo­ny kolor

 (1.2) książk. silny ru­mie­niec na twa­rzy (zwy­kle w licz­bie mno­giej)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔ̃w̃s, AS: põũ̯s

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pąsowienie, daw. pons, daw. ponsowienie, gwara. ponsówka

 przym. spąsowiały, pąsowy, daw. ponsowy, daw. sponsowiały, daw. ponso, gwara. pąksowy, gwara. pęksowy

 przysł. pąsowo, daw. ponsowo

 czas. pąsowieć, spąsowieć, daw. ponsowieć, daw. sponsowieć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) daw. pons

 (1.2) wypieki

Wiktionary


pąsogłówka

ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny papug wschod­nich


SJP.pl

Pą­so­głów­ka ("Pur­pu­re­i­cep­ha­lus spu­rius") – ga­tu­nek śred­niej wiel­ko­ści ptaka z po­dro­dzi­ny dam (Lo­rii­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny papug wschod­nich (Psit­ta­cu­li­dae); je­dy­ny przed­sta­wi­ciel ro­dza­ju Pur­pu­re­i­cep­ha­lus. Za­miesz­ku­je po­łud­nio­wo-za­chod­nie wy­brze­że Au­stra­lii. Nie jest za­gro­żo­ny.

Wikipedia


pąsowienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pą­so­wieć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔ̃w̃sɔˈvʲjɛ̇̃ɲɛ, AS: põũ̯sovʹi ̯ė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pąs, daw. pons, daw. ponsowienie, gwara. ponsówka

 przym. spąsowiały, pąsowy, daw. ponsowy, daw. sponsowiały, daw. ponso, gwara. pąksowy, gwara. pęksowy

 przysł. pąsowo, daw. ponsowo

 czas. pąsowieć, spąsowieć, daw. ponsowieć, daw. sponsowieć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. ponsowienie

Wiktionary


pąsowieć

1. ru­mie­nić, czer­wie­nić się, po­kry­wać się pąsem;
2. kon­tra­sto­wać ko­lo­ry­stycz­nie z czymś po­przez in­ten­syw­ną czer­wień


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) książk. wy­raź­nie odróż­niać się od tła ko­lo­rem pą­so­wym

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. spą­so­wieć)

 (2.1) książk. czer­wie­nić się, ru­mie­nić się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pię­kne maki pą­so­wia­ły w zbożu.

 (1.1) (…) z góry, po przez szczy­ty drzew, za­glą­da­ły błę­kit­ne i białe ka­wał­ki obło­ków, jakby cie­ka­we spoj­rzeć w tę głąb cie­ni­stą, (…) w któ­rej spo­mię­dzy trawy wyk­wi­tał blady nie­śmier­tel­nik żółty, pod­no­si­ły się dzwon­ki li­lio­we albo śród mchu pą­so­wia­ły lśnią­ce grona żu­ra­win.

 (2.1) (…) oczy moje, jakby po­cią­gnię­te nie­wi­dzial­ną jakąś siłą, która na nie wpływ wy­wie­ra­ła, zwró­ci­ły się w kąt po­ko­ju i spot­ka­ły parę czar­nych, pa­lą­cych, wle­pio­nych w twarz moją oczów. Nad ocza­mi tymi ry­so­wa­ły się brwi czar­ne, pod nimi pą­so­wia­ły dumne wargi, uśmiech­nię­te słod­ko i po­kor­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔ̃w̃ˈsɔvʲjɛ̇t͡ɕ, AS: põũ̯sovʹi ̯ėć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pąs, pąsowienie, daw. pons, daw. ponsowienie, gwara. ponsówka

 przym. spąsowiały, pąsowy, daw. ponsowy, daw. sponsowiały, daw. ponso, gwara. pąksowy, gwara. pęksowy

 przysł. pąsowo, daw. ponsowo

 czas. spąsowieć, daw. ponsowieć, daw. sponsowieć

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) rumienić się, czerwienić się

 (1-2) daw. ponsowieć

Wiktionary


pąsowo

przy­słó­wek

 (1.1) książk. przysł. od pą­so­wy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔ̃w̃ˈsɔvɔ, AS: põũ̯sovo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pąs, pąsowienie, daw. pons, daw. ponsowienie, gwara. ponsówka

 przym. spąsowiały, pąsowy, daw. ponsowy, daw. sponsowiały, daw. ponso, gwara. pąksowy, gwara. pęksowy

 przysł. daw. ponsowo

 czas. pąsowieć, spąsowieć, daw. ponsowieć, daw. sponsowieć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. ponsowo

Wiktionary


pąsowość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest pą­so­we; cecha tych, któ­rzy są pą­so­wi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pąsowy

 przysł. pąsowie

Wiktionary


pąsowy

ja­skra­wo­czer­wo­ny, po­kry­ty in­ten­syw­ną czer­wie­nią lub jas­no­czer­wo­ny, ma­ją­cy czer­wo­na­we za­bar­wie­nie


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) książk. jas­no­czer­wo­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tu ku­po­wa­no ta­le­rze, szklan­ki, że­laz­ka, młyn­ki, lalki, a nie­kie­dy duże pa­ra­so­le sza­fi­ro­we lub pą­so­we.

 (1.1) Po nie­wo­li ska­za­ny na nowe miej­sce po­by­tu Iwan o mało nie klas­nął w ręce na taką po­u­fa­łość i w mil­cze­niu wska­zał pal­cem pi­ża­mę z pą­so­we­go bar­cha­nu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔ̃w̃ˈsɔvɨ, AS: põũ̯sovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pąsowość ż., pąs, pąsowienie, daw. pons, daw. ponsowienie, gwara. ponsówka

 czas. pąsowieć, spąsowieć, daw. ponsowieć, daw. sponsowieć

 przym. spąsowiały, daw. ponsowy, daw. sponsowiały, daw. ponso, gwara. pąksowy, gwara. pęksowy

 przysł. pąsowo, daw. ponsowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. ponsowy, daw. ponso, gwara. pąksowy, gwara. pęksowy

Wiktionary


pąsówka

wstę­gów­ka pą­sów­ka - ga­tu­nek mo­ty­la z ro­dzi­ny mrocz­ni­co­wa­tych


SJP.pl


pątki

Pątki – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie żu­ro­miń­skim, w gmi­nie Lu­bo­widz. Leży nad rzeką Wkrą.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa cie­cha­now­skie­go.

Wier­ni Ko­ścio­ła rzym­sko­ka­to­lic­kie­go na­le­żą do pa­ra­fii św. An­drze­ja Apo­sto­ła w Lu­bo­wi­dzu.

Wikipedia


pątlik

1. ozdob­na siat­ka na włosy,
2. ozdob­ny czub na heł­mie


SJP.pl

Pąt­lik (łac. "cri­na­le") - siat­ka pod­trzy­mu­ją­ca dłu­gie włosy męż­czyzn, no­szo­na w Pol­sce od śred­nio­wie­cza do XVI wieku.

Pąt­lik, trak­to­wa­ny rów­nież jako ozdob­ne na­kry­cie głowy, wy­ko­ny­wa­ny był z jed­wa­biu, zło­te­go sznur­ka i zdo­bio­ny np. per­ła­mi lub bursz­ty­no­wy­mi pa­cior­ka­mi na wę­złach.

Wikipedia


pątnictwo

piel­grzy­mo­wa­nie, po­dró­żo­wa­nie do miejsc świę­tych


SJP.pl


pątniczka

ko­bie­ta uczest­ni­czą­ca w piel­grzym­kach, po­dró­żu­ją­ca do miejsc świę­tych


SJP.pl


pątniczy

przy­miot­nik od: pąt­nict­wo; ty­po­wy, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pąt­nict­wa, piel­grzy­mek lub piel­grzy­mów (np. wy­ciecz­ka pąt­ni­cza), zwią­za­ny z piel­grzy­mo­wa­niem


SJP.pl


pątnik

osoba uczest­ni­czą­ca w piel­grzym­kach, po­dró­żu­ją­ca do miejsc świę­tych; piel­grzym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) piel­grzym

Wiktionary

Pąt­nik – sta­ro­sło­wiań­skie słowo oz­na­cza­ją­ce "po­dróż­ni­ka", wy­stę­pu­ją­ce także w j. śred­nio­pol­skim, po­cho­dzą­ce od słowa пѫть (pǫť) oz­na­cza­ją­ce­go drogę. Obec­nie słowo "pąt­nik" uży­wa­ne jest w zna­cze­niu piel­grzym (re­li­gia). Słowo пѫть (pǫť) po­zo­sta­ło w ję­zy­kach buł­gar­skim (път), gór­no­łu­życ­kim (puć), serb­sko­chor­wac­kim (put/пут), sło­weń­skim (pot) oraz ro­syj­skim (путь).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pąt­nik, choć twarz miał zu­chwa­łą, trząsł się po pro­stu jak liść.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔ̃ntʲɲik, AS: põntʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pątniczka ż., pąć ż.

 przym. pątniczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pielgrzym, sakroturysta

Wiktionary


pątnowski

od­no­szą­cy się do Pąt­no­wa (dziel­ni­cy Ko­ni­na lub za­chod­nio­po­mor­skiej wsi w gmi­nie Sław­no)


SJP.pl


pątnów

nazwa kilku wsi w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pąt­nów – część mia­sta Konin
  • Pąt­nów – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. le­gnic­kim, w gmi­nie Choj­nów
  • Pąt­nów – wieś w woj. łódz­kim, w pow. wie­luń­skim, w gmi­nie Pąt­nów
  • Pąt­nów – dawna gro­ma­da
  • Pąt­nów – nie­ist­nie­ją­cy już przy­sta­nek ko­le­jo­wy
  • Pąt­nów Le­gnic­ki, Pąt­nów Wie­luń­ski

Wikipedia


pątnówek

Pąt­nó­wek – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie le­gnic­kim, w gmi­nie Mił­ko­wi­ce.

Wikipedia


pąć

daw­niej: piel­grzym­ka, wę­drów­ka do świę­te­go miej­sca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. gwara. droga

 (1.2) daw. gwara. piel­grzym­ka, wę­drów­ka do miejsc świę­tych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pątnik mos., pątniczka ż.

Wiktionary


pęc

rze­myk do przy­trzy­my­wa­nia ptaka łow­cze­go


SJP.pl


pęca

rze­myk do przy­trzy­my­wa­nia ptaka łow­cze­go


SJP.pl


pęcaczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od pęcak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pęcak m.

Wiktionary


pęcak

kasza pszen­na lub jęcz­mien­na, otrzy­my­wa­na z nie­roz­drob­nio­nych, ale obłu­ski­wa­nych i po­le­ro­wa­nych ziarn tych zbóż; pę­czak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Kra­ków. spoż. pę­czak (kasza)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pęczak m.

:: zdrobn. pęcaczek m.

 przym. pęczakowy, pęcakowy

Wiktionary


pęchcenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pęch­cić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pęchcić

Wiktionary


pęchcin

Pęch­cin – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie cie­cha­now­skim, w gmi­nie Cie­cha­nów.

Przez miej­sco­wość prze­bie­ga droga kra­jo­wa DK60.

W la­tach 1954–1957 wieś była sie­dzi­bą gro­ma­dy Pęch­cin, po jej znie­sie­niu w gro­ma­dzie Cie­cha­nów. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa cie­cha­now­skie­go.

Wikipedia


pęchcić

cza­sow­nik

 (1.1) reg. pozn. - szpe­rać, szu­kać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pęchcenie n.

Wiktionary


pęcherz

1. wy­peł­nio­ny po­wie­trzem lub pły­nem twór pow­sta­ją­cy na ciele, naj­czę­ściej w wy­ni­ku po­pa­rzeń lub od­ci­śnięć skóry;
2. jeden z na­rzą­dów peł­nią­cych rolę ma­ga­zy­nów w ciele niek­tó­rych zwie­rząt;
3. nie­do­sko­na­łość od­le­wu w po­sta­ci wy­pu­kło­ści lub próż­ni; pę­che­rzyk


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wy­peł­nio­ny pły­nem (ropą) pod­skór­ny bąbel, który pow­stał na sku­tek opa­rze­nia lub otar­cia

 (1.2) anat. zbior­nik moczu u krę­gow­ców

 (1.3) zool. zob. pę­cherz pław­ny.

 (1.4) zool. zob. pę­cherz po­wietrz­ny.

 (1.5) techn. bańka gazu w od­le­wie

 (1.6) daw. dętka piłki nad­mu­chi­wa­na po­wie­trzem

Wiktionary

Pę­cherz (łac. "bulla") – w der­ma­to­lo­gii – wyk­wit wy­nio­sły ponad po­wierzch­nię skóry, o śred­ni­cy po­wy­żej 0,5 cm. Pę­che­rze to od­dzie­le­nie na­skór­ka od skóry wła­ści­wej, wy­peł­nio­ne pły­nem lim­fa­tycz­nym. Pow­sta­ją na skó­rze stóp lub dłoni w wy­ni­ku otarć, np. butów lub na­rzę­dzi, ustę­pu­ją bez po­zo­sta­wie­nia bliz­ny. "Pę­che­rze" mogą rów­nież wy­stę­po­wać na bło­nach ślu­zo­wych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na skó­rze po­ja­wi­ły mu się pę­che­rze, które skru­pu­lat­nie skry­wał przed babką.

 (1.2) Mam pełny pę­cherz.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pęcherzowiec mzw., pęcherzowość ż., pęcherzyca ż.

:: zdrobn. pęcherzyk m.

 przym. pęcherzowy, pęcherzowaty, pęcherzykowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bąbel, wybrzuszenie

 (1.2) gw. Śląsk Cieszyński pacharzina

Wiktionary


pęcherzak

ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny bo­bo­wa­tych; des­mo­dium


SJP.pl


pęcherznica

śred­niej wiel­ko­ści krzew o zło­ci­stych lub czer­wo­na­wych li­ściach przy­po­mi­na­ją­cych klo­no­we, sto­so­wa­ny jako ży­wo­płot lub ro­śli­na umac­nia­ją­ca glebę


SJP.pl

Pę­cherz­ni­ca ("Phy­so­car­pus") – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny ró­żo­wa­tych ("Ro­sa­ce­ae"). Obej­mu­je 7 ga­tun­ków, z któ­rych jeden ("P. amu­ren­sis") wy­stę­pu­je w pół­noc­no-wschod­niej Azji, a po­zo­sta­łe w Ame­ry­ce Pół­noc­nej (od pół­noc­ne­go Mek­sy­ku po Ala­skę i Qu­e­bec). Pę­cherz­ni­ca ka­li­no­list­na "P. opu­li­fo­lius" jest po­pu­lar­nie upra­wia­na jako krzew ozdob­ny w Eu­ro­pie i Ame­ry­ce Pół­noc­nej.

Wikipedia


pęcherzolistka

mor­ski ga­tu­nek bru­nat­nic; wiel­ko­mor­szczyn


SJP.pl


pęcherzowce

ko­pal­ny szkar­łu­pień; cy­sto­id


SJP.pl

Pę­che­rzow­ce, cy­sto­i­dy (†Cy­sto­i­dea) – gro­ma­da wy­mar­łych szkar­łup­ni (Echi­no­der­ma­ta), ży­ją­cych od or­do­wi­ku do de­wo­nu (franu).

Pę­che­rzow­ce cha­rak­te­ry­zo­wa­ły się ku­li­stym lub wy­dłu­żo­nym pan­ce­rzem zbu­do­wa­nym z licz­nych, nie­re­gu­lar­nie roz­mie­szczo­nych pły­tek.

Wikipedia


pęcherzowiec

ko­pal­ny szkar­łu­pień; cy­sto­id


SJP.pl


pęcherzowo-moczowy

do­ty­czą­cy pę­che­rza mo­czo­we­go


SJP.pl


pęcherzowy

zwią­za­ny z pę­che­rzem, naj­czę­ściej w od­nie­sie­niu do tworu pow­sta­ją­ce­go na ciele (np. wyk­wit pę­che­rzo­wy) lub jed­ne­go z na­rzą­dów peł­nią­cych rolę ma­ga­zy­nów w ciele niek­tó­rych zwie­rząt (np. wzier­nik pę­che­rzo­wy)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pę­che­rzem, do­ty­czą­cy pę­che­rza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Uj­ście mo­czo­wo­do­we ulega osła­bie­niu, co pro­wa­dzi do od­pły­wu pę­che­rzo­wo-mo­czo­wo­do­we­go i mo­czo­wo­do­wo-ner­ko­we­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pęcherz mrz.

Wiktionary


pęcherzyca

cho­ro­ba au­to­im­mu­no­lo­gicz­na cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się pow­sta­wa­niem na skó­rze pę­che­rzy w wy­ni­ku utra­ty łącz­no­ści mię­dzy ko­mór­ka­mi na­skór­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. cho­ro­ba au­to­im­mu­no­lo­gicz­na po­wo­du­ją­ca pow­sta­wa­nie pę­che­rzy na skó­rze i bło­nach ślu­zo­wych;

Wiktionary

Pę­che­rzy­ca – grupa cho­rób au­to­im­mu­no­lo­gicz­nych, któ­rych wio­dą­cy­mi ob­ja­wa­mi jest akan­to­li­za i two­rze­nie się pę­che­rzy, co jest spo­wo­do­wa­ne utra­tą po­łą­czeń mię­dzy ko­mór­ka­mi na­błon­ków skóry i błon ślu­zo­wych wsku­tek dzia­ła­nia au­to­prze­ciw­ciał skie­ro­wa­nych prze­ciw­ko ke­ra­ty­no­cy­tom.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przed świę­ta­mi zwró­ci­li­śmy się do na­szych Czy­tel­ni­ków z proś­bą o pomoc w przy­wie­zie­niu z Łodzi spe­cjal­ne­go łó­żecz­ka dla cho­re­go na pę­che­rzy­cę chłop­ca z Pęc­ła­wic.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pęcherz mrz.

Wiktionary


pęcherzyk

1. nie­wiel­ki pę­cherz (twór na ciele pow­sta­ły w wy­ni­ku po­pa­rzeń lub od­ci­śnięć skóry);
2. nie­wiel­ki pę­cherz (na­rząd peł­nią­cy funk­cję ma­ga­zy­nu w ciele niek­tó­rych zwie­rząt); 2. nie­wiel­ka bańka ga­zo­wa, naj­czę­ściej two­rzą­ca się w cie­czach i stop­nio­wo uno­szą­ca się do warstw o niż­szej gę­sto­ści;
3. nie­do­sko­na­łość od­le­wu w po­sta­ci wy­pu­kło­ści lub próż­ni; pę­cherz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: pę­cherz

 (1.2) mała bańka gazu w cie­czy

 (1.3) anat. mały na­rząd bło­nia­sty w or­ga­niz­mach ży­wych;

 (1.4) techn. mała wy­pu­kłość lub próż­nia w od­le­wie

Wiktionary

W bio­lo­gii ko­mór­ki, pę­che­rzy­ki to nie­wiel­kie, zam­knię­te kom­part­men­ty, ogra­ni­czo­ne od oto­cze­nia co najm­niej jedną dwu­war­stwą li­pi­do­wą. Te oto­czo­ne po­je­dyn­czą błoną, na­zy­wa się pę­che­rzy­ka­mi jed­no­war­stwo­wy­mi (ang. "uni­la­mel­lar ve­sic­les"), a oto­czo­ne więk­szą ilo­ścią błon wie­lo­war­stwo­wy­mi (ang. "mul­ti­la­mel­lar ve­sic­les"). Błona pę­che­rzy­ków w ko­mór­ce za­pew­nia od­dzie­le­nie wnę­trza pę­che­rzy­ka od oto­cze­nia, za czym może iść stwo­rze­nie zu­peł­nie odręb­nych wa­run­ków bio­che­micz­nych.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pɛ̃w̃ˈxɛʒɨk, AS: pẽũ̯χežyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pęcherz

 przym. pęcherzykowy, pęcherzykowaty

Wiktionary


pęcherzykowaty

z wy­glą­du przy­po­mi­na­ją­cy pę­che­rzyk (np. twór pę­che­rzy­ko­wa­ty) lub wy­stę­pu­ją­cy w po­sta­ci pę­che­rzy­ków, skła­da­ją­cy się z pę­che­rzy­ków


SJP.pl


pęcherzykowy

→ pę­che­rzyk


SJP.pl

Patrz:

pęcherzyk

pęchowiec

Pę­cho­wiec – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie san­do­mier­skim, w gmi­nie Kli­mon­tów. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa tar­no­brze­skie­go.

Miej­sco­wość znaj­du­je się na od­no­wio­nej tra­sie Ma­ło­pol­skiej Drogi św. Ja­ku­ba z San­do­mie­rza do Tyńca, która to jest odz­wier­cied­le­niem daw­nej śred­nio­wiecz­nej drogi do San­tia­go de Com­po­ste­la.

Wikipedia


pęchów

Pę­chów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie san­do­mier­skim, w gmi­nie Kli­mon­tów. Ma sta­tus so­łect­wa.

Wieś le­żą­ca w po­wie­cie san­do­mier­skim wo­je­wództ­wa san­do­mier­skie­go wcho­dzi­ła w XVII wieku w skład kom­plek­su kli­mon­tow­sko-os­so­liń­skie­go dóbr Zbi­gnie­wa Os­so­liń­skie­go. Za Kró­le­stwa Pol­skie­go ist­nia­ła gmina Pę­chów. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa tar­no­brze­skie­go.

Wikipedia


pęciak

naz­wi­sko


SJP.pl


pęcice

Zo­bacz też: Pę­ci­ce (znie­sio­na osada).

Pę­ci­ce – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie prusz­kow­skim, w gmi­nie Mi­cha­ło­wi­ce. Leży nad rzeką Utra­tą. Wśród za­byt­ków znaj­du­ją­cych się w miej­sco­wo­ści wy­mie­nić na­le­ży ko­ściół pa­ra­fial­ny, pałac z par­kiem, fol­wark i dwa cmen­ta­rze.

Wikipedia


pęcina

1. część koń­czy­ny konia nad ko­py­tem;
2. po­tocz­nie: dolna część nogi nad kost­ką


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) anat. zool. część koń­czy­ny u zwie­rząt ko­pyt­nych po­mię­dzy ko­ro­ną ko­py­ta a nad­pę­ciem

Wiktionary

Pę­ci­na – część nogi konia, która razem ze znaj­du­ją­cym się nad nią sta­wem pę­ci­no­wym łączy ko­py­to koń­skie z dal­szą czę­ścią nogi. Kąt na­chy­le­nia pę­ci­ny do po­dło­ża po­wi­nien być zgod­ny z kątem na­chy­le­nia ścia­ny ko­py­ta. Pę­ci­na umoż­li­wia po­ru­sza­nie się ko­nio­wi po­przez amor­ty­zo­wa­nie cię­ża­ru konia i wstrzą­sów pod­czas ruchu.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. pęcinowy

Wiktionary


pęcinka

nie­wiel­ka pę­ci­na (cześć nogi konia znaj­du­ją­ca się mię­dzy ko­py­tem a po­ło­żo­nym po­ni­żej ko­la­na nad­pę­ciem, usta­wio­na po­chy­ło do pionu)


SJP.pl


pęcinowy

zwią­za­ny z pę­ci­ną (czę­ścią nogi konia znaj­du­ją­cą się mię­dzy ko­py­tem a po­ło­żo­nym po­ni­żej ko­la­na nad­pę­ciem, usta­wio­ną po­chy­ło do pionu), od­no­szą­cy się do niej (np. kość pę­ci­no­wa)


SJP.pl


pęciszewo

Pę­ci­sze­wo (niem. "Wal­ters­dorf") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie bra­niew­skim, w gmi­nie Bra­nie­wo.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa el­blą­skie­go.

Wikipedia


pęciszów

Pę­ci­szów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie trzeb­nic­kim, w gmi­nie Za­wo­nia.

Wikipedia


pęcisław

imię mę­skie


SJP.pl

Pę­ci­sław, Pęc­sław, Pęc­ław, Pę­sław – sta­ro­pol­skie imię mę­skie, zło­żo­ne z czło­nów "Pęci-" ("droga, wę­drów­ka") i "-sław" ("sława"). Oz­na­cza "ten, który po­dą­ża drogą sławy".

Pę­ci­sław imie­ni­ny ob­cho­dzi 4 sierp­nia i 24 li­sto­pa­da.

Żeń­skie od­po­wied­ni­ki: Pę­ci­sła­wa, Pęc­sła­wa, Pęc­ła­wa, Pę­sła­wa.

Wikipedia


pęcisława

imię żeń­skie


SJP.pl

Pę­ci­sła­wa, Pęc­sła­wa, Pęc­ła­wa, Pę­sła­wa – sta­ro­pol­skie imię żeń­skie, zło­żo­ne z czło­nów "Pęci-" (o zna­cze­niu: droga, wę­drów­ka) i "-sława". Oz­na­cza: „ta, która po­dą­ża drogą sławy”.

Poś­wiad­czo­ne w źró­dłach sta­ro­pol­skich w for­mach jako: Pę­ci­sła­wa (1265), Pęc(s)ława (1265), Pę­sła­wa (1310). W XX w. nie zo­sta­ło od­no­to­wa­ne.

Wikipedia


pęcisławek

zdrob­nie­nie od: Pę­ci­sław (imię mę­skie)


SJP.pl


pęcisławiny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Pę­ci­sła­wy lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


pęcisławka

zdrob­nie­nie od: Pę­ci­sław (imię mę­skie)


SJP.pl


pęcisławkowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Pę­ci­sław­ka lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


pęcisławostwo

Pę­ci­sław z żoną; Pę­ci­sła­wo­wie


SJP.pl


pęcisławowie

imię mę­skie


SJP.pl


pęcisławowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Pę­ci­sła­wa lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


pęckowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pęc­ko­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. czarn­kow­sko-trzcia­nec­kim, w gmi­nie Draw­sko
  • Pęc­ko­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. sza­mo­tul­skim, w gmi­nie Obrzyc­ko
  • Pęc­ko­wo – była sta­cja ko­le­jo­wa w Pęc­ko­wie, w woj. wiel­ko­pol­skim, pow. sza­mo­tul­skim

Wikipedia


pęczaczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od pę­czak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pęczak m.

Wiktionary


pęczak

1. kasza pszen­na lub jęcz­mien­na, otrzy­my­wa­na z nie­roz­drob­nio­nych, ale obłu­ski­wa­nych i po­le­ro­wa­nych ziarn tych zbóż; pęcak;
2. nie­wiel­ki pę­czek krót­kich włó­kien, po oczy­szcze­niu sto­so­wa­ny do wy­ro­bu włó­knin, fil­ców i pa­pie­ru


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) spoż. gruba, nie­ła­ma­na kasza jęcz­mien­na;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • osoby no­szą­ce naz­wi­sko Pę­czak
    • Ali­cja Pę­czak (ur. 1970) – pły­wacz­ka
    • An­drzej Pę­czak (ur. 1951) – po­li­tyk
    • Jan Pę­czak (ur. 1978) – gi­ta­rzy­sta
    • Paweł Pę­czak (ur. 1977) – pol­ski pił­karz
    • po­zo­sta­li:
  • pę­czak – nie­ła­ma­na kasza otrzy­my­wa­na z oczy­szczo­nych zia­ren jęcz­mie­nia
  • pę­czak – nie­ła­ma­na kasza otrzy­my­wa­na z oczy­szczo­nych zia­ren psze­ni­cy, w tym także z psze­ni­cy or­kisz (pę­czak or­ki­szo­wy)
  • pę­czak – nie­ła­ma­na kasza otrzy­my­wa­na z oczy­szczo­nych zia­ren owsa

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpɛ̃n͇t͡ʃak, AS: pẽṇčak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pęcak m., pęczakotto n., pęczotto n.

:: zdrobn. pęczaczek m.

 przym. pęczakowy, pęcakowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pęcak

Wiktionary


pęczek

nie­wiel­ki pęk, wiąz­ka, więk­sza licz­ba cze­goś, zwy­kle przed­mio­tów po­dob­nych do sie­bie lub o po­dob­nym za­sto­so­wa­niu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. zdrobn. od: pęk

 (1.2) por­cja to­wa­ru (zwy­kle ja­rzyn) zwią­za­na sznur­kiem lub spię­ta gumką

Wiktionary

Pę­czek – mały pęk, pewna licz­ba zło­żo­nych równo i po­łą­czo­nych ze sobą przed­mio­tów. Po­ję­cie sto­so­wa­ne jest w róż­nych dzie­dzi­nach, m.in. w to­wa­roz­naw­stwie, bio­lo­gii i ana­to­mii, a także w ję­zy­ku po­tocz­nym.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) To ile pęcz­ków szczy­pio­ru pani podać?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɛ̃n͇t͡ʃɛk, AS: pẽṇček

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pęk mrz.

Wiktionary


pęczelice

Pę­cze­li­ce – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie bu­skim, w gmi­nie Busko-Zdrój. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa kie­lec­kie­go.

Przez wieś prze­cho­dzi czer­wo­ny szlak tu­ry­stycz­ny z Buska-Zdro­ju do miej­sco­wo­ści Solec-Zdrój.

Wikipedia


pęczerzyno

Pę­cze­rzy­no (daw­niej "Pę­ce­rzy­no", niem. "Pan­ze­rin") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie świd­wiń­skim, w gmi­nie Brzeż­no.

We wsi znaj­du­je się za­byt­ko­wy póź­no­go­tyc­ki ko­ściół św. An­to­nie­go Pa­dew­skie­go z XVI wieku.

Wikipedia


pęczkowanie

wią­za­nie w pęcz­ki, two­rze­nie pęcz­ków z cze­goś, naj­czę­ściej w od­nie­sie­niu do two­rze­nia bu­kie­tów z kwia­tów


SJP.pl


pęczkowski

naz­wi­sko


SJP.pl


pęczkowy

→ pę­czek


SJP.pl

Patrz:

pęczek

pęcznienie

pro­ces na­bie­ra­nia ob­ję­to­ści, naj­czę­ściej po­łą­czo­ny z na­bie­ra­niem masy wsku­tek po­chła­nia­nia ja­kichś cie­czy z zew­nątrz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pęcz­nieć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pęcznieć

Wiktionary


pęczniew

wieś w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie pod­dę­bic­kim


SJP.pl

Pęcz­niew – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie pod­dę­bic­kim, w gmi­nie Pęcz­niew. Po­ło­żo­na nad rzecz­ką Pich­ną, pra­wym do­pły­wem Warty, i nad brze­giem zbior­ni­ka Je­zior­sko.

Do 1937 roku sie­dzi­ba gminy Nie­my­słów. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa sie­radz­kie­go.

Wikipedia


pęczniewski

przy­miot­nik od: Pęcz­niew


SJP.pl


pęcznieć

po­więk­szać swoją ob­ję­tość o ob­ję­tość cie­czy, która na­sią­ka, wsią­ka; nabrz­mie­wać, gru­bieć


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) zwięk­szać ob­ję­tość na­sią­ka­jąc ja­kimś pły­nem

 (1.2) sta­wać się więk­szym, wyp­cha­nym wsku­tek przy­by­wa­nia cze­goś

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɛ̃n͇t͡ʃʲɲɛ̇t͡ɕ, AS: pẽṇčʹńėć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pęcznienie n.

Wiktionary


pęczotto

po­tra­wa z pę­cza­ku po­dob­na do ri­sot­to


SJP.pl


pęczyna

pę­czy­na wodna - ga­tu­nek ro­śli­ny z ro­dzi­ny se­le­ro­wa­tych; seler wodny


SJP.pl

Pę­czy­na ("He­lo­scia­dium" W.D.J. Koch) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny se­le­ro­wa­tych (bal­dasz­ko­wa­tych). Obej­mu­je 5 ga­tun­ków. Wszyst­kie wy­stę­pu­ją w Eu­ro­pie z cen­trum zróż­ni­co­wa­nia w jej po­łud­nio­wo-za­chod­niej czę­ści, dwa ga­tun­ki rosną poza tym kon­ty­nen­tem także w pół­noc­no-za­chod­niej Afry­ce.

Wikipedia


pęcław

imię mę­skie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pę­ci­sław – sta­ro­pol­skie imię mę­skie
  • Pęc­ław – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. gło­gow­skim, w gmi­nie Pęc­ław
  • Pęc­ław – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. pia­se­czyń­skim, w gmi­nie Góra Kal­wa­ria
  • Pęc­ław – dawna gro­ma­da, w obec­nym woj. dol­no­ślą­skim

Wikipedia


pęcławski

przy­miot­nik od: Pęc­ław, wieś gmin­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim


SJP.pl


pęd

1. część ro­śli­ny skła­da­ją­ca się z ło­dy­gi, liści, pąków i kwia­tów;
2. szyb­kie po­su­wa­nie się do przo­du, szyb­ki lot, szyb­ki bieg;
3. za­mi­ło­wa­nie do cze­goś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) szyb­kie po­su­wa­nie się na­przód, szyb­ki ruch, szyb­ki bieg

 (1.2) wew­nętrz­na po­trze­ba, za­mi­ło­wa­nie do cze­goś, wzmo­żo­na chęć dą­że­nia do cze­goś

 (1.3) bot. na­dziem­na część ro­śli­ny skła­da­ją­ca się z ło­dy­gi, liści, pącz­ków, kwia­tów i owo­ców;

 (1.4) fiz. pręd­kość pom­no­żo­na przez masę;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pęd (fi­zy­ka)
  • pęd (bo­ta­ni­ka)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Myśli jego stały się teraz je­szcze szyb­sze niż pęd konia…

 (1.2) Pęd, który nas pcha ku cze­muś lub od cze­goś od­py­cha, bez uczu­cia, że się chce tego, co sprzy­ja, unika tego, co szko­dzi…

 (1.3) Pędy gro­chu zwie­sza­ły się ze skrzy­nek…

 (1.4) Doś­wiad­cze­nie de­mon­stru­je za­sa­dę za­cho­wa­nia mo­men­tu pędu w ruchu obro­to­wym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɛ̃nt, AS: pẽnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rozpęd m., popęd m., spęd m., pędnik m., pędzenie n., spędzanie n., spędzenie n., popędzanie n., popędzenie n.

 czas. pędzić ndk., spędzać ndk., spędzić dk., popędzać ndk., popędzić dk.

 przym. pędny, pędowy, popędliwy

 przysł. popędliwie, pędem

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bieg, galop

Wiktionary


pędel

przed­sta­wi­ciel po­dro­dzi­ny chrzą­szczy z ro­dzi­ny kóz­ko­wa­tych


SJP.pl


pędem

wy­krzy­knik na­wo­łu­ją­cy do bar­dzo szyb­kie­go wy­ko­na­nia cze­goś, poś­pie­sze­nia się, przy­spie­sze­nia; ga­lo­pem


SJP.pl

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) bar­dzo szyb­ko; w poś­pie­chu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pęd mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) co tchu

Wiktionary


pędnia

ze­spół prze­kład­ni pa­so­wych do na­pę­dza­nia grupy ma­szyn ro­bo­czych jed­nym sil­ni­kiem


SJP.pl

Pęd­nia – pod okre­śle­niem "pęd­nia" na­le­ży ro­zu­mieć tę część urzą­dzeń me­cha­nicz­nych, która znaj­du­je się po­mię­dzy kołem lub sprzę­głem sil­ni­ka na­pę­do­we­go a kołem lub sprzę­głem ma­szy­ny ro­bo­czej. Ina­czej mó­wiąc, pęd­nia służy do prze­no­sze­nia ener­gii me­cha­nicz­nej w po­sta­ci ruchu obro­to­we­go, od sil­ni­ka na­pę­do­we­go do ma­szy­ny, czy in­ne­go urzą­dze­nia ro­bo­cze­go.

Wikipedia


pędnik

urzą­dze­nie wyt­wa­rza­ją­ce siłę po­ru­sza­ją­cą sta­tek (np. ża­giel, wio­sło, śruba okrę­to­wa)


SJP.pl

Pęd­nik – urzą­dze­nie za­mie­nia­ją­ce ener­gię do­star­czo­ną z zew­nątrz lub z sil­ni­ka na­pę­do­we­go na siłę po­ru­sza­ją­cą jed­nost­kę pły­wa­ją­cą.

Pod wzglę­dem za­sa­dy dzia­ła­nia wy­róż­nia się:

Oprócz głów­ne­go za­sto­so­wa­nia pęd­ni­ka, jakim jest na­pę­dza­nie jed­nost­ki, sto­su­je się także pęd­ni­ki ste­ru­ją­ce (stery stru­mie­nio­we), któ­rych za­da­niem jest zwięk­sze­nie zdol­no­ści ma­ne­wro­wych stat­ku.

Wikipedia


pędny

uży­wa­ny do na­pę­dza­nia, wpro­wa­dza­nia czę­ści ja­kichś urzą­dzeń lub ca­łe­go urzą­dze­nia w ruch (np. koło pędne, wał pędny)


SJP.pl


pędowiaczek

drą­żel pę­do­wia­czek - motyl z ro­dzi­ny mo­low­ców wą­skos­krzy­dłych, któ­re­go gą­sie­ni­ce że­ru­ją na pą­kach i pę­dach ja­bło­ni


SJP.pl


pędowy

→ pęd


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) rzad. zwią­za­ny z pędem, do­ty­czą­cy pędu

Wiktionary

Patrz:

pęd

Przykłady

 (1.1) Ka­la­re­pa jest ja­dal­ną bulwą pę­do­wą jed­nej z od­mian ka­pu­sty wa­rzyw­nej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pęd mrz.

Wiktionary


pędraczek

zdrob­nie­nie od: pę­drak


SJP.pl


pędraczysko

zgru­bie­nie od: pę­drak


SJP.pl


pędrak

1. larwa chrzą­szcza z ro­dzi­ny żu­ko­wa­tych i je­lon­ko­wa­tych, bę­dą­ca szkod­ni­kiem ro­ślin;
2. żar­to­bli­wie o małym chłop­cu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ent. typ oli­go­po­dial­nej larwy owada w prze­o­bra­że­niu zu­peł­nym, ży­ją­cej w gle­bie, w kale zwie­rząt ro­śli­no­żer­nych lub w próch­nie;

 (1.2) pot. przen. małe dziec­ko

Wiktionary

Pę­drak (daw­niej gwa­ro­we "pan­drak") – typ larwy oli­go­po­dial­nej, typ mor­fo­lo­gicz­ny po­sta­ci lar­wal­nej owa­dów, z prze­o­bra­że­niem zu­peł­nym, głów­nie chrzą­szczy (np. z ro­dzi­ny żu­ko­wa­tych, je­lon­ko­wa­tych), ży­ją­cy w gle­bie, w kale zwie­rząt ro­śli­no­żer­nych lub w próch­nie­ją­cym drew­nie.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpɛ̃ndrak, AS: pẽndrak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pędruś m.

:: zdrobn. pędraczek m.

 przym. pędrakowy, pędrakowaty, pędraczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) smarkacz, małolat, bąbelek, szkrab; grub. gówniarz, gówniak

Wiktionary


pędrakowaty

o lar­wie: ma­ją­cy mięk­kie, białe ciało i uw­stecz­nio­ne nogi tu­ło­wio­we


SJP.pl


pędrusiowate

o ce­chach pę­dru­sio­wa­tych (ro­dzi­na chrzą­szczy)


SJP.pl

Pę­dru­sio­wa­te (Apio­ni­dae) – ro­dzi­na chrzą­szczy z na­dro­dzi­ny ryj­kow­ców (Cur­cu­lio­no­i­dea) lub po­dro­dzi­na chrzą­szczy z ro­dzi­ny Bren­ti­dae. Daw­niej kla­sy­fi­ko­wa­na jako po­dro­dzi­na ryj­kow­co­wa­tych z grupy Cur­cu­lio­nes pha­ne­ro­gnat­hi. Roz­prze­strze­nio­ne są kos­mo­po­li­tycz­nie.

Wikipedia


pędrusiowaty

o ce­chach pę­dru­sio­wa­tych (ro­dzi­na chrzą­szczy)


SJP.pl


pędruś

chrząszcz z ro­dzi­ny ryj­kow­co­wa­tych


SJP.pl

Pę­druś – pol­ska nazwa zwy­cza­jo­wa róż­nych chrzą­szczy z ro­dzi­ny pę­dru­sio­wa­tych, które daw­niej za­li­cza­ne były do ro­dza­ju "Apion", np.:

Wikipedia


pędzarnia

za­kład, po­mie­szcze­nie, w któ­rym do­mo­wym spo­so­bem wy­ra­bia się al­ko­hol, czę­sto nie­le­gal­nie


SJP.pl


pędzać

1. biec, po­ru­szać się z dużą szyb­ko­ścią lub na­kła­niać kogoś do poś­pie­chu, poś­pie­szać; pę­dzić (czę­ściej);
2. daw­niej: besz­tać kogoś, kar­cić, uży­wać siły, prze­mo­cy wzglę­dem kogoś lub cze­goś, za­da­wać ból


SJP.pl


pędzel

1. ręcz­ny przy­rząd skła­da­ją­cy się z trzon­ka i osa­dzo­nym na jego końcu pęcz­ka wło­sia, nieg­dyś zwie­rzę­ce­go, dzi­siaj naj­czę­ściej sztucz­ne­go;
2. w prze­no­śni o ma­la­rzu lub jego rze­mio­śle


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) szt. techn. na­rzę­dzie skła­da­ją­ce się z pęcz­ka wło­sia osa­dzo­ne­go na trzon­ku, słu­żą­ce m.in. do ma­lo­wa­nia;

Wiktionary

Pę­dzel – na­rzę­dzie ma­lar­skie. Skła­da się z trzon­ka, skuw­ki oraz wło­sia. Służy do prze­no­sze­nia i na­kła­da­nia farby na ma­lo­wa­ną po­wierzch­nię. Pędz­le mają za­sto­so­wa­nie w róż­nych tech­ni­kach ma­lar­skich ta­kich jak: ma­lar­stwo olej­ne, ma­lar­stwo akry­lo­we, en­ka­u­sty­ka, ma­lar­stwo tem­pe­ro­we czy ak­wa­re­la.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kiedy je­steś smut­ny, przy­gnę­bio­ny, weź do ręki farby, pę­dzel, przy­go­tuj wodę i kart­kę pa­pie­ru du­że­go for­ma­tu.

 (1.1) Szcze­ci­na bor­su­ka uży­wa­na jest do wy­ro­bu de­li­kat­nych pędz­li do go­le­nia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɛ̃nd͡zɛl, AS: pẽnʒel

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pędzlowanie n., pędzelkowanie n.

:: zdrobn. pędzelek mrz.

 czas. pędzlować ndk., pędzelkować ndk.

 przym. pędzlowy, pędzelkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk pyndzel

Wiktionary


pędzelek

1. nie­wiel­ki pę­dzel;
2. nie­wiel­ka kępka, pę­czek wło­sów na koń­cach uszu niek­tó­rych zwie­rząt


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: pę­dzel

 (1.2) mały pę­dzel

 (1.3) zool. za­koń­cze­nie uszu niek­tó­rych zwie­rząt w for­mie kępki wło­sów

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) A gdy słu­żą­ca ucie­kła, jej pani rzu­ci­ła się go­rącz­ko­wo do swej tu­a­le­ty i ot­wo­rzy­wszy parę sło­i­ków za po­mo­cą pę­dzel­ka uma­lo­wa­ła sobie twarz na ró­żo­wy kolor.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɛ̃nˈd͡zɛlɛk, AS: pẽnʒelek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pędzel m.

 czas. pędzlować

Wiktionary


pędzelkojęzyczny

pa­pu­gi pę­dzel­ko­ję­zycz­ne - po­dro­dzi­na papug cha­rak­te­ry­zu­ją­cych się smu­kłym cia­łem i barw­nym upie­rze­niem; lory


SJP.pl


pędzelkowaty

z wy­glą­du przy­po­mi­na­ją­cy pę­dze­lek, naj­czę­ściej ten na czub­ku ucha niek­tó­rych zwie­rząt


SJP.pl


pędzelkowy

→ pę­dze­lek


SJP.pl

Patrz:

pędzelek

pędzenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pę­dzić.

Wiktionary

Pę­dze­nie – jedna z metod sto­so­wa­nych w ogrod­nict­wie ma­ją­ca na celu przy­spie­sze­nie kwit­nie­nia ro­ślin ozdob­nych. Sto­so­wa­na jest w celu wy­dłu­że­nia czasu trwa­nia sprze­da­ży kwit­ną­cych ro­ślin do­nicz­ko­wych lub kwia­tów cię­tych. W przy­pad­ku niek­tó­rych ro­ślin moż­li­we jest uzy­ski­wa­nie dzię­ki tej me­to­dzie ro­ślin kwit­ną­cych przez cały rok.

Wikipedia

Powiązane:

 czas. pędzić

 rzecz. pęd mrz.

Wiktionary


pędzewo

Pę­dze­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie to­ruń­skim, w gmi­nie Zła­wieś Wiel­ka.

Wikipedia


pędzich

naz­wi­sko


SJP.pl


pędzik

naz­wi­sko


SJP.pl


pędziszewo

Pę­dzi­sze­wo – przy­sió­łek wsi Roz­wo­ry w Pol­sce, po­ło­żo­ny w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie człu­chow­skim, w gmi­nie Debrz­no.

W la­tach 1975–1998 przy­sió­łek ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­żał do wo­je­wództ­wa słup­skie­go.

Wikipedia


pędziwiatr

po­tocz­nie o oso­bie ruch­li­wej, bę­dą­cej cią­gle w ruchu lub o lek­ko­du­chu, czło­wie­ku lek­ko­myśl­nym, nie­od­po­wie­dzial­nym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy lub mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ktoś bę­dą­cy cią­gle w ruchu i czę­sto po­dej­mu­ją­cy szyb­kie de­cyz­je bez za­sta­no­wie­nia

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mi­le­na Pę­dzi­wiatr − pol­ska lek­ko­at­let­ka
  • Zie­mo­wit Pę­dzi­wiatr − pol­ski aktor te­le­wi­zyj­ny i dub­bin­go­wy, lek­tor ra­dio­wy i fil­mo­wy
  • Marek Pę­dzi­wiatr − pol­ski pia­ni­sta, lider sep­te­tu EABS
  • Struś Pę­dzi­wiatr − bo­ha­ter kre­sków­ki z serii Zwa­rio­wa­ne me­lo­die

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) sowizdrzał, lekkoduch, gorąca głowa, narwaniec, paliwoda, szałaput, szaławiła, świszczypała, wartogłów, wietrznik, reg. śl. gónka

Wiktionary


pędzić

1. po­ru­szać się (np. biec) b. szyb­ko
2. zmu­szać do szyb­kie­go po­su­wa­nia się na­przód; gonić
3. na­kła­niać do poś­pie­chu, po­pę­dzać
4. wpra­wiać w ruch, na­pę­dzać
5. pro­du­ko­wać np. bim­ber
6. po­bu­dzać ro­śli­ny ho­do­wa­ne w szklar­ni do szyb­sze­go wzro­stu


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) po­ru­szać się bar­dzo szyb­ko w pew­nym kie­run­ku

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (2.1) wyt­wa­rzać bim­ber

 (2.2) po­ga­niać stado zwie­rząt

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dokąd tak pę­dzisz?

 (2.1) Tomek pędzi w domu nie­zły bim­ber.

 (2.2) Pa­sterz pędzi owce na pa­stwi­sko.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɛ̃ɲd͡ʑit͡ɕ, AS: pẽńʒ́ić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pęd m., popęd m., pędnik m., pędzenie n., popędzanie n., popędzenie n., napędzanie n., napędzenie n., wypędzanie n., wypędzenie n., dopędzanie n., dopędzenie n., zapędzanie n., zapędzenie n., przepędzanie n., przepędzenie n., odpędzanie n., odpędzenie n.

 czas. napędzać ndk., napędzić ndk., popędzić dk., popędzać ndk., wypędzić dk., wypędzać ndk., dopędzić dk., dopędzać ndk., zapędzić dk., zapędzać ndk., przepędzić dk., przepędzać ndk., odpędzić dk., odpędzać ndk.

 przym. pędny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lecieć, gnać

 (2.2) gnać, przepędzać

Wiktionary


pędziński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bro­ni­sław Pę­dziń­ski – pol­ski na­u­czy­ciel, dzia­łacz po­lo­nij­ny
  • To­masz Pę­dziń­ski – pol­ski che­mik
  • Zbi­gniew Pę­dziń­ski – pol­ski kry­tyk li­te­rac­ki, pu­bli­cy­sta

Wikipedia


pędzlak

bar­dzo po­spo­li­ty grzyb z klasy wor­kow­ców


SJP.pl


pędzlarski

zwią­za­ny z ma­lar­stwem, głów­nie w od­nie­sie­niu do ak­ce­so­riów ma­lar­skich i pro­ce­su two­rze­nia obra­zów (np. za­kład pędz­lar­ski)


SJP.pl


pędzliczek

ro­dzaj mchów z ro­dzi­ny pło­ni­wo­wa­tych


SJP.pl

Pędz­li­czek ("Syn­tri­chia" Brid.) – ro­dzaj mchów na­le­żą­cy do ro­dzi­ny pło­ni­wo­wa­tych ("Pot­tia­ce­ae" Schimp.).

Wikipedia


pędzlisko

zgru­bie­nie od: pę­dzel


SJP.pl


pędzlogon

ro­dzaj gry­zo­ni z ro­dzi­ny po­pie­li­co­wa­tych


SJP.pl

Pędz­lo­gon ("Grap­hiu­rus") – ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny pędz­lo­go­nów (Grap­hiu­ri­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny po­pie­li­co­wa­tych (Gli­ri­dae).

Wikipedia


pędzloogonowy

my­szo­wór pędz­lo­o­go­no­wy - zwie­rzę dra­pież­ne z ro­dzi­ny nie­ła­zów, tor­bacz ży­ją­cy w la­sach Au­stra­lii; my­szo­wór, mysz wor­ko­wa­ta, tafa


SJP.pl


pędzlowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pędz­lo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niepędzlowanie n., pędzel mrz.

 czas. pędzlować ndk.

Wiktionary


pędzlować

le­czyć stan za­pal­ny gar­dła, sma­ru­jąc mig­dał­ki i błonę ślu­zo­wą gar­dła środ­ka­mi de­zyn­fe­ku­ją­cy­mi


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) pot. robić coś przy po­mo­cy pędz­la

 (1.2) przen. szyb­ko jeść

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pędzel mrz., pędzelek mrz., pędzlowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) pałaszować, wcinać, grub. zażerać

Wiktionary


pędzlowy

→ pę­dzel


SJP.pl

Patrz:

pędzel

pędówka

bru­zdow­ni­ca pę­dów­ka - nie­wiel­ka błon­ków­ka z ro­dzi­ny pi­la­rzo­wa­tych, szkod­nik róż


SJP.pl


pędźka

pędź­ka ru­do­no­ga - ga­tu­nek mu­chów­ki z ro­dzi­ny ło­wi­ko­wa­tych


SJP.pl


pęgów

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pęgów – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. trzeb­nic­kim, w gmi­nie Obor­ni­ki Ślą­skie
    • Pęgów – dawna gro­ma­da w obec­nym woj. dol­no­ślą­skim
    • Pęgów – sta­cja ko­le­jo­wa
  • Pęgów – wieś w woj. łódz­kim, w pow. pod­dę­bic­kim, w gmi­nie Unie­jów

Wikipedia


pęk

pewna ilość przed­mio­tów zwią­za­nych razem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zbiór jed­no­rod­nych przed­mio­tów zwią­za­nych razem lub wy­stę­pu­ją­cych razem w na­tu­rze

 (1.2) skłę­bio­na lub splą­ta­na rzecz

 (1.4) daw. miej­sce naj­więk­szej śred­ni­cy na­czy­nia

 (1.5) mat. zob. pęk pro­stych.

 (1.6) mat. zob. pęk pła­szczyzn.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mar­ci­nek szyb­ko sko­czył ku ka­plicz­ce, wspiął się na płot i uła­mał ogrom­ny pęk kwit­ną­cych ga­łę­zi.

 (1.2) Siądź w łodzi, przy ogni­sku, na sieci tych pęku…

 (1.3) Dy­rek­tor Henio był zło­śli­wy, dow­cip­ny, oczy­ta­ny a z cicha pęk.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɛ̃ŋk, AS: pẽŋk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pękatość ż., Pękosław m., Pękosława ż.

:: zdrobn. pęczek m.

 przym. pękaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wiązka

 (1.2) kłąb

 (1.3) pęknięcie, rozpuk

Wiktionary


pękacieć

sta­wać się pę­ka­tym


SJP.pl


pękacki

naz­wi­sko


SJP.pl


pękacz

naz­wi­sko


SJP.pl

Pę­kacz (310 m) – wznie­sie­nie po­mię­dzy miej­sco­wo­ścia­mi Alek­san­dro­wi­ce, Kle­szczów i Burów w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim. Pod wzglę­dem ge­o­gra­ficz­nym znaj­du­je się na Gar­bie Ten­czyń­skim (część Wy­ży­ny Kra­kow­sko-Czę­sto­chow­skiej) w obrę­bie Ten­czyń­skie­go Parku Kra­jo­bra­zo­we­go.

Wikipedia


pękala

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Karol Pę­ka­la (1902–1968) – pol­ski du­chow­ny rzym­sko­ka­to­lic­ki
  • Mie­czy­sław Pę­ka­la (1898–1967) – ofi­cer woj­ska pol­skie­go
  • Kamil Pę­ka­la (ur. 1983) – pol­ski śpie­wak
  • Mi­łosz Pę­ka­la (ur. 1981) – pol­ski per­ku­sjo­na­li­sta
  • Jerzy Pę­ka­la (ur. 1929) – pol­ski po­li­tyk
  • Ju­lian Pę­ka­la (1904–1977) – pol­ski du­chow­ny pol­sko­ka­to­lic­ki
  • Mi­ro­sław Pę­ka­la (ur. 1969) – pol­ski pił­karz
  • Le­szek Pę­ka­la (ur. 1952) – ofi­cer

Wikipedia


pękalski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gra­ży­na Pę­kal­ska – pol­ska łucz­nicz­ka;
  • Hen­ry­ka Pę­kal­ska – pol­ska po­li­tyk;
  • Ire­ne­usz Pę­kal­ski – pol­ski bi­skup rzym­sko­ka­to­lic­ki;
  • Ivo Pę­kal­ski – szwedz­ki pił­karz;
  • Le­o­nard Pę­kal­ski – pol­ski ma­larz;
  • Le­szek Pę­kal­ski – pol­ski za­bój­ca i prze­stęp­ca sek­su­al­ny, znany jako „Wam­pir z By­to­wa";
  • Le­szek Jerzy Pę­kal­ski – pol­ski fo­to­gra­fik;
  • Mar­cin Pę­kal­ski – pol­ski raper;
  • Roman Pę­kal­ski – pol­ski ar­chi­tekt i ur­ba­ni­sta;
  • Sta­ni­sław Pę­kal­ski – pol­ski ma­larz, wi­tra­ży­sta, pro­fe­sor;
  • To­masz Pę­kal­ski – pol­ski le­karz i sa­mo­rzą­do­wiec.

Wikipedia


pękanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pękać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. spękać, pękać ndk.

 rzecz. pęknięcie n.

Wiktionary


pękanino

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pę­ka­ni­no – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. bia­ło­gardz­kim, w gmi­nie Bia­ło­gard
  • Pę­ka­ni­no – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. sła­wień­skim, w gmi­nie Ma­le­cho­wo
  • Pę­ka­ni­no – dawna gro­ma­da w po­wie­cie sła­wień­skim

Wikipedia


pękatość

za­o­krą­gle­nie, gru­bość, naj­czę­ściej znacz­na i wi­docz­na w jed­nym miej­scu lub peł­ność, nad­miar cze­goś


SJP.pl


pękaty

za­o­krą­glo­ny, gruby, roz­sze­rza­ją­cy się znacz­nie w jed­nym miej­scu (np. pę­ka­ta dynia) lub na­peł­nio­ny czymś po brze­gi, wyp­cha­ny (np. pę­ka­ty port­fel)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) roz­sze­rza­ją­cy się znacz­nie w jed­nym miej­scu, zwy­kle poś­rod­ku

 (1.2) na­peł­nio­ny lub wyp­cha­ny mocno czymś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pęk mrz.

 czas. pękać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) baniasty, baryłkowaty, beczkowaty, beczułkowaty, bombiasty, brzuchaty

Wiktionary


pękać

1. np. o lo­dzie: prze­sta­wać być ca­ło­ścią na sku­tek pow­sta­wa­nia rys, szcze­lin; łamać się, roz­pa­dać się;
2. roz­ry­wać się, roz­pa­dać się na dwie (np. stru­na) lub wiele (np. balon) czę­ści;
3. np. o po­ci­skach: wy­bu­chać;
4. pot. bać się


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) prze­sta­wać być całym na sku­tek pow­sta­nia rysy, szcze­li­ny lub ot­wo­ru

 (1.2) o czymś na­cią­gnię­tym, na­pię­tym: roz­ry­wać się, naj­czę­ściej na dwie czę­ści

 (1.3) pot. bać się, od­czu­wać strach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na wios­nę, gdy zrobi się do­sta­tecz­nie cie­pło, pąki pę­ka­ją na drze­wach.

 (1.3) Nie pękaj! Zrób to!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɛ̃ŋkat͡ɕ, AS: pẽŋkać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pękanie n., pęknięcie n.

 czas. spękać, pęknąć dk.

 przym. pękaty

Wiktionary


pękała

1. np. o lo­dzie: prze­sta­wać być ca­ło­ścią na sku­tek pow­sta­wa­nia rys, szcze­lin; łamać się, roz­pa­dać się;
2. roz­ry­wać się, roz­pa­dać się na dwie (np. stru­na) lub wiele (np. balon) czę­ści;
3. np. o po­ci­skach: wy­bu­chać;
4. pot. bać się


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Eu­ge­niusz Pę­ka­ła – pol­ski funk­cjo­na­riusz kontr­wy­wia­du i wy­wia­du, dy­plo­ma­ta
  • Ka­zi­mierz Pę­ka­ła – pol­ski le­karz i po­li­tyk
  • Jerzy Pę­ka­ła – pol­ski po­li­tyk, rol­nik
  • Zyg­munt Pę­ka­ła – pol­ski żoł­nierz po­dzie­mia

Wikipedia


pęknięcie

wi­docz­ne miej­sce, naj­czę­ściej w po­sta­ci rysy, szcze­li­ny na pła­skiej po­wierzch­ni, spo­wo­do­wa­ne usz­ko­dze­niem me­cha­nicz­nym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pę­knąć.

 (1.2) przer­wa­nie cią­gło­ści ja­kiejś po­wierzch­ni

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɛ̃ŋʲcˈɲɛ̇̃ɲt͡ɕɛ, AS: pẽŋʹḱńė̃ńće

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pękanie n. ndk.

 czas. spękać, pękać ndk., pęknąć dk.

Wiktionary


pęknąć

1. np. o lo­dzie: prze­stać być ca­ło­ścią na sku­tek pow­sta­nia rys, szcze­lin; zła­mać się, roz­paść się
2. ro­zer­wać się, roz­paść się na dwie (np. stru­na) lub wiele (np. balon) czę­ści
3. np. o po­ci­skach: wy­buch­nąć
4. pot. (o kimś) zo­stać zła­ma­nym


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. pękać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|pękać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɛ̃ŋknɔ̃ɲt͡ɕ, AS: pẽŋknõńć

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pękać, spękać

 rzecz. pęknięcie n.

Wiktionary


pękosław

imię mę­skie


SJP.pl

Pę­ko­sław – sta­ro­pol­skie imię mę­skie, zło­żo­ne z czło­nów "Pęko-" ("pęk, wiąz­ka", ale "pękać się" – "roz­pa­dać się, prze­sta­wać być całym") i "-sław" ("sława"). Mogło oz­na­czać "ten, któ­re­go sława jest silna i opar­ta na wielu czy­nach", albo też "ten, któ­re­go sława się roz­pa­da".

Wikipedia


pękosławek

zdrob­nie­nie od: Pę­ko­sław (imię mę­skie)


SJP.pl


pękosławice

Pę­ko­sła­wi­ce – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie ostro­wiec­kim, w gmi­nie Wa­śniów. Ma sta­tus so­łect­wa.

Były wsią klasz­to­ru cy­ster­sów wą­choc­kich w wo­je­wództ­wie san­do­mier­skim w ostat­niej ćwier­ci XVI wieku. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa kie­lec­kie­go.

Wikipedia


pękosławkowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Pę­ko­sław­ka lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


pękosławostwo

Pę­ko­sław z żoną; Pę­ko­sła­wo­wie


SJP.pl


pękosławowie

imię mę­skie


SJP.pl


pękosławowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Pę­ko­sła­wa lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


pękowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pę­ko­wo – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. puł­tu­skim, w gmi­nie Gzy
  • Pę­ko­wo – osada w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. szcze­ci­nec­kim, w gmi­nie Szcze­ci­nek

Wikipedia


pęksa

naz­wi­sko


SJP.pl


pęksowy

przy­miot­nik

 (1.1) gwara. pą­so­wy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pąs, pąsowienie, daw. pons, daw. ponsowienie, gwara. ponsówka

 przym. ponso, spąsowiały, pąsowy, daw. ponsowy, daw. sponsowiały, gwara. pąksowy

 przysł. pąsowo, daw. ponsowo

 czas. pąsowieć, spąsowieć, daw. ponsowieć, daw. sponsowieć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pąsowy, daw. ponso, daw. ponsowy, gwara. pąksowy

Wiktionary


pększyn

Pęk­szyn – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie trzeb­nic­kim, w gmi­nie Pru­si­ce.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa wroc­ław­skie­go.

Wikipedia


pępawa

ozdob­na ro­śli­na jed­no­rocz­na lub dwu­let­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Cre­pis|L.|ref=tak., ro­dzaj ro­ślin ziel­nych z ro­dzi­ny astro­wa­tych, czę­sto kwit­ną­cych na żółto

Wiktionary

Pę­pa­wa ("Cre­pis") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny astro­wa­tych. Obej­mu­je ponad 200 ga­tun­ków. Wy­stę­pu­ją one głów­nie w Eu­raz­ji, poza tym w Ame­ry­ce Pół­noc­nej i Afry­ce, a jako ro­śli­ny in­tro­du­ko­wa­ne też na in­nych kon­ty­nen­tach. W Pol­sce ro­śnie kil­ka­na­ście ga­tun­ków, z czego 10 ma sta­tus ro­dzi­mych. Licz­ne ga­tun­ki są chwa­sta­mi w upra­wach lub uciąż­li­wy­mi ga­tun­ka­mi in­wa­zyj­ny­mi, niek­tó­re by­wa­ją upra­wia­ne jako ozdob­ne (zwła­szcza pę­pa­wa czer­wo­nok­wia­to­wa "C. rubra").

Wikipedia


pępek

bliz­na w cen­tral­nym miej­scu brzu­cha po­zo­sta­ją­ca po pę­po­wi­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) anat. bliz­na w środ­ko­wej czę­ści brzu­cha, która sta­no­wi po­zo­sta­łość po pę­po­wi­nie;

 (1.2) zgru­bie­nie poś­rod­ku go­mół­ki, ślad po przy­le­pia­ku

 (1.3) zool. śro­dek pa­ję­czy­ny

Wiktionary

Pępek ( um­bi­li­cus) – bliz­na w środ­ko­wym punk­cie brzu­cha bę­dą­ca po­zo­sta­ło­ścią po od­pad­nię­tej pę­po­wi­nie.

Pępek może być sil­niej lub sła­biej wpu­klo­ny w obręb ścia­ny brzu­cha, two­rząc dołek pęp­ko­wy. Wy­peł­nia prze­strzeń pier­ście­nia pęp­ko­we­go – pier­ście­nio­wa­tej przer­wy war­stwy ścię­gni­stej kresy bia­łej le­żą­cej ku ty­ło­wi od dołka pęp­ko­we­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Janku, prze­stań dłu­bać w pępku!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɛ̃mpɛk, AS: pẽmpek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pępkowe n., pępowina ż.

:: zdrobn. pępuszek m.

 przym. pępkowy, pępowinowy

Wiktionary


pęperzyn

Pę­pe­rzyn – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie sę­po­leń­skim, w gmi­nie Więc­bork. Wieś po­ło­żo­na jest nad je­zio­rem Pę­pe­rzyń­skim.

W la­tach 1954–1968 wieś była sie­dzi­bą gro­ma­dy Pę­pe­rzyn, po jej znie­sie­niu w gro­ma­dzie Więc­bork. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa byd­go­skie­go.

Wikipedia


pępkowaty

przy­po­mi­na­ją­cy pępek


SJP.pl


pępkowe

cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pępka lub jego oko­lic (np. sznur pęp­ko­wy), zwią­za­ny w jakiś spo­sób z pęp­kiem (np. prze­pu­kli­na pęp­ko­wa, pier­ścień pęp­ko­wy)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) j świę­to­wa­nie na­ro­dzin po­tom­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pępek mrz., pępowina ż.

Wiktionary


pępkowy

cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pępka lub jego oko­lic (np. sznur pęp­ko­wy), zwią­za­ny w jakiś spo­sób z pęp­kiem (np. prze­pu­kli­na pęp­ko­wa, pier­ścień pęp­ko­wy)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pęp­kiem, do­ty­czą­cy pępka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pępek m., pępowina ż.

Wiktionary


pępkówka

al­ko­hol pity pod­czas spot­ka­nia to­wa­rzy­skie­go zor­ga­ni­zo­wa­ne­go przez ojca nowo na­ro­dzo­ne­go dziec­ka; pę­pów­ka, pęp­ko­we


SJP.pl


pęplino

Pę­pli­no (kaszb. "Pãplënò", Horst) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie słup­skim, w gmi­nie Ustka.

Wieś jest sie­dzi­bą so­łect­wa Pę­pli­no. Nie­o­fi­cjal­ny­mi czę­ścia­mi miej­sco­wo­ści są Ko­lo­nia Pę­pli­no Pier­wsze i Ko­lo­nia Pę­pli­no Trze­cie.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa słup­skie­go.

Wikipedia


pępowianin

miesz­ka­niec Pę­po­wa (wsi w Pol­sce)


SJP.pl


pępowianka

miesz­kan­ka Pę­po­wa (wsi w Pol­sce)


SJP.pl


pępowina

una­czy­nio­ny prze­wód u ssa­ków, gadów i pta­ków, łą­czą­cy płód z bło­na­mi pło­do­wy­mi, bę­dą­cy miej­scem tran­spor­tu krwi, tlenu i sub­stan­cji odżyw­czych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) anat. prze­wód łą­czą­cy płód z bło­na­mi pło­do­wy­mi (u czło­wie­ka z ło­ży­skiem), do­pro­wa­dza­ją­cy do niego treść bo­ga­tą w tlen i sub­stan­cje odżyw­cze

 (1.2) przen. zwią­zek psy­chicz­ny ze śro­do­wi­skiem, z któ­re­go się po­cho­dzi

 (1.3) techn. pot. prze­wo­dy we wspól­nej osło­nie łą­czą­ce urzą­dze­nie z miej­scem ste­ro­wa­nia lub za­si­la­nia

Wiktionary

Pę­po­wi­na – prze­wód łą­czą­cy płód z ło­ży­skiem wy­stę­pu­ją­cy u ssa­ków ło­ży­sko­wych. Znaj­du­ją­ce się w pę­po­wi­nie na­czy­nia krwio­no­śne (dwie tęt­ni­ce i żyła pę­po­wi­no­wa) ze­spa­la­ją krą­że­nie za­rod­ka z krą­że­niem błon ślu­zo­wych matki. W pę­po­wi­nie znaj­du­je się tak zwana ga­la­re­ta Whar­to­na, która na­da­je sprę­ży­stość i nie poz­wa­la na za­wią­za­nie się pę­po­wi­ny na szyi bądź koń­czy­nie płodu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gdy nasz syn się uro­dził, pę­po­wi­nę prze­ciął mój mąż.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pępek m., pępuszek m., pępkowe n.

 przym. pępowinowy, pępkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sznur pępkowy

Wiktionary


pępowinowy

cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pę­po­wi­ny (np. cew­nik pę­po­wi­no­wy), zwią­za­ny z pę­po­wi­ną (np. sznur pę­po­wi­no­wy, kikut pę­po­wi­no­wy)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pę­po­wi­ną, do­ty­czą­cy pę­po­wi­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pępek mrz., pępowina ż.

Wiktionary


pępowniczka

ro­dzaj grzy­bów z ro­dzi­ny grzy­bów­ko­wa­tych


SJP.pl


pępowo

nazwa kilku wsi w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie kar­tu­skim, w gmi­nie Żu­ko­wo;

 (1.2) geogr. wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie go­styń­skim;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pę­po­wo – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. kar­tu­skim, w gmi­nie Żu­ko­wo
  • Pę­po­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. go­styń­skim, w gmi­nie Pę­po­wo
  • Pę­po­wo – dawna gro­ma­da w po­wie­cie go­styń­skim
  • Pę­po­wo – sta­cja ko­le­jo­wa
  • Pę­po­wo) – je­zio­ro po­ło­żo­ne 1 km na za­chód od wsi Rzę­dzi­ny
  • Pę­po­wo Kar­tu­skie

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Na sta­cji w Pę­po­wie cze­ka­ła na niego pani Gra­żyn­ka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pępowianin mos., pępowianka ż.

 przym. pępowski

Wiktionary


pępowski

→ Pę­po­wo


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Pę­po­wa, zwią­za­ny z Pę­po­wem

Wiktionary

Pę­pow­ski (Pem­pow­ski, Pe­pow­sky, Ju­no­sza od­mien­ny) – po­mor­ski herb szla­chec­ki, od­mia­na herbu Ju­no­sza, herb włas­ny ro­dzi­ny Pę­pow­skich. Herb ten jest niez­na­ny kla­sycz­nym her­ba­rzom, ani pol­skim, ani nie­miec­kim.

Wikipedia

Patrz:

Pępowo

Powiązane:

 rzecz. Pępowo n., pępowianin mos., pępowianka ż.

Wiktionary


pępuszek

nie­wiel­ki pępek, głów­nie u nie­mow­la­ków i ma­łych dzie­ci lub nowo na­ro­dzo­nych zwie­rząt


SJP.pl


pępówka

al­ko­hol pity pod­czas spot­ka­nia to­wa­rzy­skie­go zor­ga­ni­zo­wa­ne­go przez ojca nowo na­ro­dzo­ne­go dziec­ka; pęp­ków­ka, pęp­ko­we


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pę­pów­ka – ro­dzaj grzy­bów
  • Pę­pów­ka – szczyt w Be­ski­dzie Wy­spo­wym

Wikipedia


pęseta

ro­dzaj szczy­piec o sprę­ży­stych ra­mio­nach; pin­ce­ta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kos­met. ro­dzaj szczyp­czy­ków o sprę­ży­stych ra­mio­nach słu­żą­cych do chwy­ta­nia lub usu­wa­nia cze­goś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do wy­ję­cia zwor­ki z dysku po­trzeb­na jest pę­se­ta.

Wiktionary

Powiązane:

 zdrobn. pęsetka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pinceta, pincetka, pęsetka

Wiktionary


pęsetka

pin­cet­ka, nie­wiel­ka pę­se­ta


SJP.pl


pęsetkowy

→ pę­set­ka


SJP.pl

Patrz:

pęsetka

pęsetowy

→ pę­se­ta; pin­ce­to­wy


SJP.pl


pęta

1. sznur, rze­mień krę­pu­ją­cy ręce, cza­sem nogi więź­nia, ska­zań­ca;
2. to, co krę­pu­je, ogra­ni­cza dzia­ła­nie, po­stę­po­wa­nie, my­śle­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) książk. sznur, łań­cuch lub coś in­ne­go, czym krę­pu­je się ręce lub nogi więź­nia

 (1.2) książk. coś, co ogra­ni­cza czy­jeś dzia­ła­nie lub my­śle­nie

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) M., B. i W. lm. od pęto

forma cza­sow­ni­ka.

 (3.1) 3. os. lp. czasu ter. trybu oz­najm. od pętać

Wiktionary

Pęta – sto­so­wa­ne w sto­sun­ku do koni, lub bydła. Kon­struk­cja ta ma na celu zmniej­sze­nie moż­li­wo­ści ruchu, lub zu­peł­ne unie­ru­cho­mie­nie zwie­rzę­cia. Więk­szość z nich za­kła­da­na jest na nogi. Wy­róż­nia się mię­dzy in­ny­mi pęta au­stra­lij­skie, które za­kła­da­ne są ko­niom po­wy­żej nad­garst­ków, poz­wa­la­jąc na swo­bod­ny ruch w stę­pie, ale utrud­nia­ją przej­ście do in­nych cho­dów. Obec­nie wy­ko­rzy­sty­wa­ne są głów­nie na wsiach oraz w trak­cie le­cze­nia zwie­rzę­cia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po dłu­gim i da­rem­nym wy­sił­ku wyz­wo­le­nia się z że­laz­nych pęt westch­nął fraj­ter: — Je­ste­śmy z sobą złą­cze­ni na wieki wie­ków.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pęto n., pętak m.

 czas. pętać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) dyby, kajdany, okowy

Wiktionary


pętacki

→ pętak


SJP.pl

Patrz:

pętak

pętaczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zdrobn. od pętak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pętak m.

Wiktionary


pętaczka

po­tocz­nie o małej dziew­czyn­ce lub lek­ce­wa­żą­co o ko­bie­cie nie­po­waż­nej, nie­so­lid­nej albo iry­tu­ją­cej in­nych swoim za­cho­wa­niem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­gard­li­wie o ko­bie­cie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pętak mos.

Wiktionary


pętaczyna

lek­ce­wa­żą­co: męż­czyz­na nie­po­waż­ny, nie­so­lid­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) lek­cew. o męż­czyz­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) […] co gła­ska­ło ją po sercu i pę­ta­czy­na ob­ja­dał się, ko­rzy­sta­jąc z jej szczo­dro­ści.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pętak mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pętak

Wiktionary


pętak

osoba iry­tu­ją­ca in­nych nie mogąc zna­leźć sobie miej­sca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. o dziec­ku, zwła­szcza o do­ra­sta­ją­cym chłop­cu

 (1.2) lek­cew. o kimś nie­po­waż­nym, nie­so­lid­nym lub o kimś, z kim nie trze­ba się li­czyć

 (1.4) daw. gwara. więz. no­wi­cjusz w rze­mio­śle zło­dziej­skim

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pęta ż., pętaczyna ż., pętanie n.

:: zdrobn. pętaczek m.

:: fż. pętaczka ż.

 przym. pętacki

 czas. pętać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pejor. chłystek, gnojek, gówniarz, pętaczyna

 (1.3) powstaniec

 (1.4) powstaniec

Wiktionary


pętanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pętać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pęto n., pętak mos., pętca ż.

 czas. pętać ndk.

Wiktionary


pętać

1. krę­po­wać pę­ta­mi przed­nie nogi zwie­rzę­cia, np. konia;
2. ogra­ni­czać swo­bo­dę ru­chów, krę­po­wać;
3. pętać się:
a) wią­zać włas­ną osobę;
b) wią­zać się naw­za­jem;
c) po­tocz­nie: włó­czyć się, wa­łę­sać się


SJP.pl


pętca

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stpol. rze­mień przy­trzy­mu­ją­cy ptaka łow­ne­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) So­kol­nik spu­ścił ptaka z pętcy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɛ̃ntt͡sa, AS: pẽntca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pęto n., pętanie n.

 czas. pętać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dłużec, pęca, pęciny

Wiktionary


pętel

daw­niej, dziś tylko re­gio­nal­nie: pęto (wią­za­dło na­kła­da­ne na przed­nie nogi zwie­rzę­cia dla ogra­ni­cze­nia swo­bo­dy ruchu)


SJP.pl


pętelka

1. nie­wiel­kie uszko z nitki, sznur­ka, ta­siem­ki two­rzo­ne do róż­nych celów, naj­czę­ściej do za­pi­na­nia odzie­ży na guzik lub mo­co­wa­nia, za­wie­sza­nia cze­goś;
2. ele­ment ście­gu tkac­kie­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od pętla

 (1.2) mała pętla – z nitki lub sznur­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pętlica ż., pętla ż.

Wiktionary


pętelkowy

→ pę­tel­ka


SJP.pl

Patrz:

pętelka

pętko

nie­wiel­kie pęto (ka­wa­łek, wia­nek, krą­żek kieł­ba­sy, rza­dziej: wią­za­dło na­kła­da­ne na przed­nie nogi zwie­rzę­cia dla ogra­ni­cze­nia swo­bo­dy ruchu)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: pęto

 (1.2) małe pęto

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cel­nik wyjął z wa­liz­ki pętko kieł­ba­sy i bu­tel­czy­nę wina.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pęto n., pętla ż.

Wiktionary


pętkowice

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pęt­ko­wi­ce – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. wej­he­row­skim, w gmi­nie Wej­he­ro­wo
  • Pęt­ko­wi­ce – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. ostro­wiec­kim, w gmi­nie Bał­tów
  • Pęt­ko­wi­ce – dawna gmina
  • Pęt­ko­wi­ce – dawna gro­ma­da
  • Pęt­ko­wi­ce-Ko­lo­nia

Wikipedia


pętkowo

Pęt­ko­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie średz­kim, w gmi­nie Środa Wiel­ko­pol­ska.

Wieś du­chow­na, włas­ność bi­skup­stwa poz­nań­skie­go, pod ko­niec XVI wieku le­ża­ła w po­wie­cie pyzdr­skim wo­je­wództ­wa ka­li­skie­go. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa poz­nań­skie­go.

Wikipedia


pętla

1. ka­wa­łek sznu­ra lub in­ne­go po­dob­ne­go ma­te­ria­łu, zwią­za­ny w pier­ścień, uży­wa­ny do róż­nych celów, naj­czę­ściej jako pu­łap­ka za­sta­wia­na przez kłu­sow­ni­ków lub że­glar­ski węzeł ra­tow­ni­czy;
2. frag­ment toru ruchu cze­goś, o kształ­cie zbli­żo­nym do okrę­gu;
3. fi­gu­ra akro­ba­cji sa­mo­lo­tu lub szy­bow­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zwią­za­ny na po­wrót sznur lub drut

 (1.2) in­form. blok kodu wy­ko­ny­wa­ny wie­lo­krot­nie

 (1.3) mot. koń­co­wa sta­cja ko­mu­ni­ka­cji au­to­bu­so­wej lub tram­wa­jo­wej, na któ­rej po­jazd za­wra­ca

 (1.4) droga, którą wy­ko­na­no po zam­knię­tej tra­sie;

 (1.5) mat. zam­knię­ta fi­gu­ra ge­o­me­trycz­na

 (1.6) mat. w te­o­rii gra­fów: kra­wędź łą­czą­ca wierz­cho­łek z nim samym;

 (1.7) mat. w to­po­lo­gii: droga, któ­rej po­czą­tek i ko­niec po­kry­wa­ją się

 (1.8) lotn. fi­gu­ra akro­ba­cji lot­ni­czej, wy­ko­ny­wa­na w pła­szczyź­nie pio­no­wej w po­sta­ci zam­knię­tej krzy­wej;

 (1.9) techn. ele­ment ko­lej­ki gór­skiej w kształ­cie pio­no­wo po­sta­wio­ne­go okrę­gu;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pętla – fi­gu­ra pow­sta­ła na sznu­rze,
  • pętla – ele­ment ko­lej­ki gór­skiej,
  • pętla – in­struk­cja struk­tu­ral­na, umoż­li­wia­ją­ca wie­lo­krot­ne wy­ko­na­nie tego sa­me­go frag­men­tu kodu;
  • pętla – w te­o­rii gra­fów,
  • pętla – w to­po­lo­gii,
  • pętla – w al­ge­brze;
  • Pętla – opo­wia­da­nie Marka Hła­ski
  • Pętla (ang. The Noose) – ame­ry­kań­ski film z 1928 roku w re­ży­se­rii Johna Fran­ci­sa Dil­lo­na
  • Pętla – film z 1957 w re­ży­se­rii Woj­cie­cha Je­rze­go Hasa z Gu­sta­wem Ho­lo­ub­kiem w roli głów­nej, adap­ta­cja opo­wia­da­nia M. Hła­ski
  • Pętla – film z 2020 w re­ży­se­rii Pa­try­ka Vegi z An­to­nim Kró­li­kow­skim w roli głów­nej
  • pętla – ele­ment trasy w tran­spor­cie pu­blicz­nym,
  • pętla – fi­gu­ra akro­ba­cji lot­ni­czej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Przez moją po­mył­kę pętla w jed­nej z funk­cji wy­ko­ny­wa­ła się o jeden raz za dużo i pro­gram nad­pi­sy­wał nie­od­po­wied­nie miej­sce w pa­mię­ci.

 (1.3) Tram­waj, z po­wo­du awa­rii, stał na pętli ponad dwie go­dzi­ny.

 (1.3) Tak­sów­ka­rze znów upo­do­ba­li sobie nie­czyn­ną pętlę au­to­bu­so­wą na skra­ju lasu.

 (1.5) Przy od­po­wied­niej zmia­nie in­dek­sa­cji krzy­wych sieci jej quasi-grupa współ­rzęd­nych jest pętlą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɛ̃ntla, AS: pẽntla

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zapętlanie n., zapętlenie n., pętlica ż., pętlenie n.

:: zdrobn. pętelka ż.

 czas. pętlić ndk., zapętlać ndk., zapętlić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) powtórzenie

 (1.5) lupa

Wiktionary


pętlak

pęt­lak czte­ro­pa­sko­wy - ga­tu­nek chrzą­szcza z ro­dzi­ny kóz­ko­wa­tych


SJP.pl


pętlarz

kłu­sow­nik za­sta­wia­ją­cy pętle w celu uło­wie­nia zwie­rzy­ny


SJP.pl


pętlica

1. daw­niej o pętli, naj­czę­ściej tej zro­bio­nej ze sznu­ra lub in­ne­go po­dob­ne­go ma­te­ria­łu, uży­wa­nej przez kłu­sow­ni­ków;
2. za­pię­cie lub ro­dzaj na­szy­cia w po­sta­ci pę­tel­ki, ozda­bia­ją­cy dawne stro­je pol­skie; sza­me­ro­wa­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. zob. pętla.

 (1.2) daw. kraw. ele­ment daw­ne­go stro­ju pol­skie­go w for­mie pętli

 (1.3) sport. fi­gu­ra łyż­wiar­ska

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pętelka ż., pętla ż., pętlarz mos.

Wiktionary


pętlicowaty

po­dob­ny do pęt­li­cy (pętli lub ro­dza­ju ozdo­by na daw­nych stro­jach pol­skich), ma­ją­cy ele­men­ty pęt­li­cy


SJP.pl


pętlicowy

cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pęt­li­cy, pętli (np. pęt­li­co­wy typ linii pa­pi­lar­nych), zwią­za­ny z pęt­li­cą (np. uchwyt pęt­li­co­wy, re­ak­tor pęt­li­co­wy)


SJP.pl


pętliczka

nie­wiel­ka pęt­li­ca (sza­me­ro­wa­nie, za­pię­cie lub ro­dzaj na­szy­cia w po­sta­ci pę­tel­ki, ozda­bia­ją­cy dawne stro­je pol­skie)


SJP.pl


pętlisko

zgru­bie­nie od: pętla


SJP.pl


pętlić

1. w pro­gra­mo­wa­niu: wy­ko­ny­wać cy­klicz­nie in­struk­cje pro­gra­mu;
2. w mu­zy­ce: two­rzyć lub odt­wa­rzać pow­ta­rzal­ną sek­wen­cję dźwię­ków, ryt­mów albo sam­pli


SJP.pl


pętlowy

w kształ­cie pętli, okrę­gu, przy­po­mi­na­ją­cy okrąg (np. hak pęt­lo­wy) lub w jakiś inny spo­sób zwią­za­ny z pętlą (np. węzeł pęt­lo­wy, prze­kaź­nik pęt­lo­wy)


SJP.pl


pęto

1. wią­za­dło na­kła­da­ne na przed­nie nogi zwie­rzę­cia dla ogra­ni­cze­nia swo­bo­dy ruchu;
2. pęto kieł­ba­sy - krą­żek kieł­ba­sy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wią­za­dło z po­wro­za, łań­cu­cha, rze­mie­nia na­kła­da­ne na przed­nie nogi zwie­rząt w celu ogra­ni­cze­nia swo­bo­dy ich ru­chów;

 (1.2) ka­wa­łek kieł­ba­sy za­koń­czo­ny sznur­kiem lub me­ta­lo­wym klip­sem

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) We wto­rek, ta­tu­siu, we wto­rek – po­wie­dzia­ła mama Ża­ko­wa. – We wto­rek pójdę do mięs­ne­go i kupię ci całe pęto kieł­ba­sy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɛ̃ntɔ, AS: pẽnto

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pętca ż., pętanie n., pętla ż., pęta lm nm.

:: zdrobn. pętko mrz.

 czas. pętać ndk., rozpętać dk., spętać dk.

Wiktionary


pętówka

chro­nio­ny w Pol­sce ga­tu­nek płaza z ro­dzi­ny ro­pu­szek, któ­re­go sa­miec owija nitki skrze­ku na swych tyl­nych no­gach


SJP.pl


pęz

wąż mor­ski z ro­dzi­ny zdrad­ni­co­wa­tych


SJP.pl


pęzino

Pę­zi­no ( Pan­sin) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie star­gardz­kim, w gmi­nie Star­gard.

Wieś po­ło­żo­na jest nad Krą­pie­lą i Pę­zin­ką.

W miej­sco­wo­ści znaj­du­je się przy­sta­nek ko­le­jo­wy Pę­zi­no.

Wikipedia


pł

skrót od: Po­li­tech­ni­ka Łódz­ka


SJP.pl


płaca

pie­nięż­ne wy­na­gro­dze­nie za pracę; pen­sja; po­bo­ry; za­pła­ta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) za­ro­bek, wy­na­gro­dze­nie za pracę

Wiktionary

Płaca (z pen­sio, inne nazwy "wy­na­gro­dze­nie, pen­sja, za­pła­ta, gra­ty­fi­ka­cja") – ogół wy­dat­ków pie­nięż­nych i in­nych świad­czeń wy­pła­ca­nych pra­cow­ni­kom z ty­tu­łu za­trud­nie­nia w pod­mio­cie go­spo­dar­czym. Obej­mu­je wy­pła­ty pie­nięż­ne, inne świad­cze­nia oraz war­tość tzw. świad­czeń w na­tu­rze (to­wa­ry, ma­te­ria­ły, usłu­gi itp.) lub ek­wi­wa­len­ty wy­pła­ca­ne pra­cow­ni­kom lub innym oso­bom fi­zycz­nym przez pra­co­daw­cę za wy­ko­na­ną na jego rzecz pracę.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpwat͡sa, AS: pu̯aca

Wiktionary

Powiązane:

 czas. płacić

 przym. płacowy, płatny

 rzecz. płatność ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pensja, wypłata, daw. lafa

Wiktionary


płacenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pła­cić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pwaˈt͡sɛ̃ɲɛ, AS: pu̯acẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zapłacić, płacić ndk.

 przym. płacowy

Wiktionary


płachcina

marna, nędz­na płach­ta


SJP.pl


płachecki

naz­wi­sko


SJP.pl


płachetek

nie­wiel­ki pła­cheć (spła­cheć, płat, ka­wa­łek cze­goś, naj­czę­ściej li­che­go, wy­ko­na­ne­go z nietr­wa­łe­go lub mało war­to­ścio­we­go ma­te­ria­łu)


SJP.pl


płachetka

nie­wiel­ka pła­cheć (spła­cheć, płat, ka­wa­łek cze­goś, naj­czę­ściej li­che­go, wy­ko­na­ne­go z nietr­wa­łe­go lub mało war­to­ścio­we­go ma­te­ria­łu)


SJP.pl


płacheć

daw­niej, dziś tylko gwa­ro­wo: płat, ka­wa­łek cze­goś, naj­czę­ściej li­che­go, wy­ko­na­ne­go z nietr­wa­łe­go lub mało war­to­ścio­we­go ma­te­ria­łu; pła­cheć (ro­dzaj męski), spła­cheć


SJP.pl


płachta

duży płat gru­bej tka­ni­ny, słu­żą­cy naj­czę­ściej do przy­kry­wa­nia lub prze­no­sze­nia cze­goś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) duży ka­wa­łek pła­skiej rze­czy, np. tka­ni­ny, pa­pie­ru, bla­chy

 (1.2) daw. środ. polit. sztan­dar par­tyj­ny

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Płach­ta – ar­kusz ma­te­ria­łu
  • Jacek Płach­ta – pol­ski ho­ke­i­sta
  • Jan Płach­ta – pol­ski urzęd­nik
  • Marek Płach­ta – pol­ski pił­karz
  • Mi­chał Płach­ta – pol­ski praw­nik

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. płachetka ż.

Wiktionary


płachtowy

→ płach­ta


SJP.pl

Patrz:

płachta

płacidło

pie­niądz przed­mio­to­wy (w odróż­nie­niu od ban­kno­tów i monet), np. sól, futra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) hist. przed­miot peł­nią­cy funk­cję pie­nią­dza, głów­nie przed wpro­wa­dze­niem tegoż;

Wiktionary

Pła­ci­dło, pie­niądz to­wa­ro­wy – przed­miot peł­nią­cy funk­cje pie­nią­dza, do­dat­ko­wo słu­żą­cy innym po­trze­bom użyt­kow­ni­ka.

War­tość pła­ci­deł była po­cząt­ko­wo zwią­za­na głów­nie z war­to­ścią użyt­ko­wą sa­me­go przed­mio­tu (np. mie­dzia­ne i brą­zo­we sie­kier­ki, pręty że­la­za, sól, futra, skóry, per­kal), z cza­sem jed­nak (w miarę upo­wszech­nia­nia się pła­ci­deł jako środ­ka płat­ni­cze­go) war­tość ta w więk­szym stop­niu za­leż­na była od jego uży­tecz­no­ści jako po­wszech­nie ak­cep­to­wa­ne­go środ­ka wy­mia­ny, niż uży­tecz­no­ści jako dobra zdol­ne­go bez­poś­red­nio za­spo­ka­jać kon­kret­ne po­trze­by kon­sump­cyj­ne lub pro­duk­cyj­ne.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Co kraj, to oby­czaj, co lud, to pła­ci­dło. (…) Pła­ci­dłem by­wa­ły także ar­ty­ku­ły spo­żyw­cze. (…) Je­szcze w śred­nio­wiecz­nej Eu­ro­pie jako pła­ci­deł uży­wa­no dro­go­cen­nych przy­praw: pie­przu, goź­dzi­ków, cy­na­mo­nu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pwaˈt͡ɕidwɔ, AS: pu̯aćidu̯o

Wiktionary

Powiązane:

 czas. płacić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pieniądz towarowy

Wiktionary


płacik

1. pła­cik oko­łoś­rod­ko­wy - struk­tu­ra ana­to­micz­na mózgu;
2. zdrob­nie­nie od: płat (wy­dzie­lo­na część na­rzą­du ludz­kie­go)


SJP.pl


płaciszewo

Pła­ci­sze­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie cie­cha­now­skim, w gmi­nie Gli­no­jeck. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa cie­cha­now­skie­go.

Wikipedia


płacić

1. dawać pie­nią­dze jako na­leż­ność za coś;
2. po­no­sić przy­kre kon­sek­wen­cje swych dzia­łań;
3. odw­za­jem­niać się, od­pła­cać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­pła­cić)

 (1.1) dawać (prze­ka­zy­wać) pie­nią­dze za coś

 (1.2) pot. po­no­sić kon­sek­wen­cje

 (1.3) stpol. sta­wać się opła­cal­nym, na­by­wać war­to­ści

 (1.4) stpol. dawać płaty (tka­ni­ny)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W skle­pach za to­wa­ry trze­ba pła­cić.

 (1.2) Do dziś płaci za tę po­mył­kę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpwat͡ɕit͡ɕ, AS: pu̯aćić

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zapłacić, dopłacać, przepłacać

 rzecz. dopłata ż., płatność ż., płatnik m., płacenie n., płaca ż., płacidło n.

 przym. płatny, płacowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) uiszczać, wynagradzać, opłacać

Wiktionary


płacobiorca

osoba po­bie­ra­ją­ca wy­na­gro­dze­nie za wy­ko­ny­wa­ną pracę, naj­czę­ściej pie­nięż­ne, rza­dziej wy­pła­ca­ne w na­tu­rze


SJP.pl


płacochłonność

po­chła­nia­nie znacz­nej czę­ści jed­no­ra­zo­wej wy­pła­ty za wy­ko­na­ną pracę, po­trze­ba du­że­go na­kła­du kosz­tów, które w głów­nej mie­rze po­cho­dzą z pen­sji, płacy


SJP.pl


płacowy

→ płaca


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy płacy

Wiktionary

Patrz:

płaca

Powiązane:

 rzecz. płaca ż., płacenie n.

 czas. płacić ndk.

Wiktionary


płacz

wy­le­wa­nie, ro­nie­nie łez, zaz­wy­czaj po­łą­czo­ne ze szlo­cha­niem, naj­czę­ściej wy­wo­ła­ne przez zde­ner­wo­wa­nie, wzru­sze­nie lub ból


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wy­le­wa­nie łez;

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 2. os. lp. rozk. od: pła­kać

Wiktionary

Płacz – stan emo­cjo­nal­ny, bę­dą­cy re­ak­cją na strach, ból, smu­tek, żal lub złość. Ob­ja­wa­mi pła­czu są łza­wie­nie, szlo­cha­nie i łka­nie.

Płacz jest także jed­nym z wo­ka­li­za­to­rów, jakie to­wa­rzy­szą nam w trak­cie kon­wer­sa­cji z drugą osobą.

Płacz może być zwią­za­ny z po­zy­tyw­nym, głę­bo­kim, wew­nętrz­nym prze­ży­ciem, któ­re­mu to­wa­rzy­szą tzw.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dziec­ko wpa­dło w hi­ste­rię, krzy­cza­ło dwie go­dzi­ny i aż całe za­pu­chło od pła­czu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pwat͡ʃ, AS: pu̯ač

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płaksa mos./ż., płaczliwość ż., płakanie n., płaczka ż.

 czas. płakać, zapłakać, wypłakać, wypłakać się, opłakać, opłakiwać

 przym. płaczliwy

 przysł. płaczliwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) łzy

Wiktionary


płacze

wy­le­wa­nie, ro­nie­nie łez, zaz­wy­czaj po­łą­czo­ne ze szlo­cha­niem, naj­czę­ściej wy­wo­ła­ne przez zde­ner­wo­wa­nie, wzru­sze­nie lub ból


SJP.pl


płaczek

1. ktoś, kto pła­cze czę­sto, z bła­he­go po­wo­du; beksa; maz­gaj;
2. daw­niej: osoba wy­naj­mo­wa­na do opła­ki­wa­nia czy­jejś śmier­ci na po­grze­bie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba pła­czą­ca z byle po­wo­du

Wiktionary

Pła­czek – pol­skie naz­wi­sko. Na po­cząt­ku lat 90. XX wieku w Pol­sce no­si­ły je 3967 osoby, we­dług no­wszych, in­ter­ne­to­wych da­nych noszą je 4222 osoby. Naz­wi­sko po­cho­dzi od słowa "płacz" i jest naj­bar­dziej roz­po­wszech­nio­ne w po­łud­nio­wo-cen­tral­nej Pol­sce.

Wikipedia

Powiązane:

 czas. opłakać, opłakiwać, płakać

Wiktionary


płaczka

1. ko­bie­ta, która czę­sto unosi się pła­czem, zaz­wy­czaj z bła­he­go po­wo­du; beksa (ro­dzaj żeń­ski);
2. daw­niej: ko­bie­ta wy­naj­mo­wa­na do opła­ki­wa­nia czy­jejś śmier­ci na po­grze­bie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się pła­ka­niem na uro­czy­sto­ściach

 (1.2) ko­bie­ta pła­czą­ca z byle po­wo­du

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D., B. lp. zob. pła­czek.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Płacz­ka – góra w Ma­sy­wie Śnież­ni­ka
  • Płacz­ka – zawód
  • Płacz­ka – wieś w Buł­ga­rii

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na po­sadz­ce osy­pa­nej po­pio­łem za­sia­da­ły płacz­ki i szar­piąc sobie włosy, dra­piąc twa­rze opła­ki­wa­ły zmar­łe­go.

 (1.2) Ta Ania z czwar­tej klasy to strasz­na płacz­ka, leje łzy z po­wo­du każ­dej trói.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpwat͡ʃka, AS: pu̯ačka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płaksa mos./ż., płaczliwość ż., płacz

 czas. płakać, opłakać, opłakiwać

 przym. płaczliwy

 przysł. płaczliwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) beksa

Wiktionary


płaczkowice

Płacz­ko­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie san­do­mier­skim, w gmi­nie Kli­mon­tów. Ma sta­tus so­łect­wa.

Wieś le­żą­ca w po­wie­cie san­do­mier­skim wo­je­wództ­wa san­do­mier­skie­go wcho­dzi­ła w XVII wieku w skład kom­plek­su kli­mon­tow­sko-os­so­liń­skie­go dóbr Zbi­gnie­wa Os­so­liń­skie­go. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa tar­no­brze­skie­go.

Wikipedia


płaczkowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Płacz­ko­wo – część wsi Stró­ża w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. my­śle­nic­kim, w gmi­nie Pcim
  • Płacz­ko­wo – osada w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. gnieź­nień­skim, w gmi­nie Trze­mesz­no
  • Płacz­ko­wo – osada w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. go­styń­skim, w gmi­nie Go­styń
  • Płacz­ko­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ra­wic­kim, w gmi­nie Ju­tro­sin
  • Płacz­ko­wo – część wsi Mu­rzy­no­wo Leśne w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. średz­kim, w gmi­nie Krzy­ko­sy
  • Pła­cze­wo, Płacz­ki, Płacz­ków, Płacz­ko­wi­ce

Wikipedia


płaczkowski

naz­wi­sko


SJP.pl


płaczliwie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w spo­sób płacz­li­wy

 (1.2) pejor. w spo­sób za­nad­to emo­cjo­nal­ny, uczu­cio­wy i zwła­szcza taki, który wy­wo­łu­je wzru­sze­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) - Aresz­tu­ją mnie - ję­czał płacz­li­wie - zam­kną mnie do wię­zie­nia. Ale wszyst­kie­mu wi­nien jest ten prze­klę­ty Klaus. On mnie na­mó­wił do złego. Co teraz zro­bić, panie To­ma­szu?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płacz m., płaczka ż., płakanie n., płaczliwość ż.

 czas. płakać

 przym. płaczliwy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) łzawo, łzawie

Wiktionary


płaczliwiej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: płacz­li­wie


SJP.pl


płaczliwość

skłon­ność do pła­czu lub ogół cech po­bu­dza­ją­cych do łez, wy­wo­łu­ją­cych u kogoś płacz, szcze­gól­nie ze wzru­sze­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest płacz­li­we; cecha tych, któ­rzy są płacz­li­wi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płacz m., płaczka ż., płakanie n.

 czas. płakać

 przym. płaczliwy

 przysł. płaczliwie

Wiktionary


płaczliwszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: płacz­li­wy


SJP.pl


płaczliwy

skłon­ny do pła­czu (np. płacz­li­we dziec­ko) lub po­bu­dza­ją­cy do łez, wy­wo­łu­ją­cy u kogoś płacz, szcze­gól­nie ze wzru­sze­nia (np. płacz­li­wa me­lo­dia, płacz­li­wy głos)


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) skory do pła­czu

 (1.2) po­bu­dza­ją­cy do pła­czu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płacz mrz., płaczka ż., płakanie n., płaczliwość ż.

 czas. płakać

 przysł. płaczliwie

Wiktionary


płaczący

wy­le­wać, ronić łzy, naj­czę­ściej przez zde­ner­wo­wa­nie, wzru­sze­nie lub ból, a także: na­rze­kać z pła­czem na coś lub na kogoś, żalić się


SJP.pl

forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) imie­słów przy­miot­ni­ko­wy czyn­ny od cza­sow­ni­ka pła­kać

przy­miot­nik

 (2.1) o drze­wach o wiot­kich, opa­da­ją­cych do ziemi ga­łę­ziach

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płacz mrz., płakanie n.

 czas. płakać ndk.

Wiktionary


płakanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pła­kać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pwaˈkãɲɛ, AS: pu̯akãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płacz m., płaczliwość ż.

 czas. płakać ndk., rozpłakać się dk., popłakać się dk.

 przym. płaczliwy, płaczący

 przysł. płaczliwie

Wiktionary


płakać

wy­le­wać, ronić łzy, naj­czę­ściej przez zde­ner­wo­wa­nie, wzru­sze­nie lub ból, a także: na­rze­kać z pła­czem na coś lub na kogoś, żalić się


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) wy­le­wać łzy, ronić łzy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sie­dział przy stole i cicho pła­kał.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpwakat͡ɕ, AS: pu̯akać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płacz m., płaczek m., płaczka m./ż., płaczliwość ż., płakanie n.

 czas. opłakać, opłakiwać

 przym. płaczliwy, opłakany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tonąć we łzach; gw. Górny Śląsk ślimtać, ślompać

Wiktionary


płakliwy

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) gwara. (także. liter.) płacz­li­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ro­zbie­rał je upał, ci­chość i ten pła­kli­wy, nie­u­sta­ją­cy głos Ja­ga­ty, mod­lą­cej się przy umar­łym.

Wiktionary


płaksa

(r. męski) męż­czyz­na, chło­piec skłon­ny do pła­ka­nia; beksa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) osoba, ko­bie­ta skłon­na do pła­czu

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) osoba, męż­czyz­na skłon­ny do pła­czu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płacz mrz., płaczka ż.

 czas. płakać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) beksa

 (2.1) beksa, mazgaj

Wiktionary


płaksiwość

żar­to­bli­wie o płacz­li­wo­ści (skłon­no­ści do pła­czu lub ogóle cech po­bu­dza­ją­cych do łez, wy­wo­łu­ją­cych u kogoś płacz, szcze­gól­nie ze wzru­sze­nia)


SJP.pl


płaksiwy

żar­to­bli­wie: skłon­ny do pła­czu (np. płak­si­we dziec­ko) lub po­bu­dza­ją­cy do łez, wy­wo­łu­ją­cy u kogoś płacz, szcze­gól­nie ze wzru­sze­nia (np. płak­si­wa pieśń, płak­si­wy głos)


SJP.pl


płaksowate

ro­dzi­na małp sze­ro­ko­no­sych obej­mu­ją­ca mar­mo­ze­ty, ta­ma­ry­ny i ka­pu­cyn­ki, z któ­rych więk­szość zo­sta­ła ob­ję­ta ochro­ną ga­tun­ko­wą


SJP.pl

Płak­so­wa­te (Ce­bi­dae) – ro­dzi­na ssa­ków na­czel­nych z par­wo­rzę­du małp sze­ro­ko­no­sych w obrę­bie in­fra­rzę­du mał­poksz­tałt­nych (Si­mii­for­mes).

Wikipedia


płaksowaty

cha­rak­te­ry­stycz­ny dla płak­so­wa­tych (małp sze­ro­ko­no­sych re­pre­zen­to­wa­nych przez mar­mo­ze­ty, ta­ma­ry­ny i ka­pu­cyn­ki, z któ­rych więk­szość zo­sta­ła ob­ję­ta ochro­ną ga­tun­ko­wą)


SJP.pl


płaksy

(r. męski) męż­czyz­na, chło­piec skłon­ny do pła­ka­nia; beksa


SJP.pl

Płak­sy ( Плаксы; Плаксы) – wieś na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie wi­teb­skim, w re­jo­nie po­staw­skim, w siel­so­wie­cie Juńki.

Wikipedia


płakusiać

pie­szczot­li­wie: pła­kać


SJP.pl


płandowski

naz­wi­sko


SJP.pl


płaneta

naz­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stpol. chmu­ra

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pwãˈnɛta, AS: pu̯ãneta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płanetnik

Wiktionary


płanetniczka

→ pła­net­nik


SJP.pl

Patrz:

płanetnik

płanetnik

po­stać z mi­to­lo­gii sło­wiań­skiej, bę­dą­ca pół czło­wie­kiem, pół de­mo­nem, zsy­ła­ją­ca de­szcze na zie­mię


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) mit­słow. isto­ta na­peł­nia­ją­ca chmu­ry i rzą­dzą­ca po­go­dą, zło­śli­wy duch ka­rzą­cy ludzi;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) etn. osoba prze­po­wia­da­ją­ca po­go­dę, rze­ko­mo po­sia­da­ją­ca wła­dzę nad chmu­ra­mi, de­szczem i burzą

Wiktionary

Pła­net­nik (inne nazwy: chmur­nik, obłocz­nik) – po­stać z wie­rzeń sło­wiań­skich, de­mo­nicz­na lub pół­de­mo­nicz­na isto­ta uo­sa­bia­ją­ca zja­wi­ska at­mos­fe­rycz­ne.

Wie­rzo­no, że pła­net­ni­cy kie­ru­ją chmu­ra­mi, zsy­ła­ją burzę i grad. Nazwa „pła­net­nik” po­cho­dzi od słowa "pła­ne­ta" tzn.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Woj­tek spo­glą­da, a tu na­o­ko­ło niego same pła­net­ni­ki, jeno ci dwaj, co z nim przy­je­cha­li, byli star­si, maj­stro­wie sami, a resz­ta – cze­lad­ni­cy. Jedni na ko­men­dę brali chmu­ry na po­wro­zy i cią­gnę­li, kaj im przy­ka­za­no; dru­dzy znowu dmu­cha­li tam w chmu­rach na de­szczów­kę i lód z niej ro­bi­li, a inni ten lód sie­ka­li na ka­wał­ki, żeby mieć grad…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pwãˈnɛtʲɲik, AS: pu̯ãnetʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płaneta ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chmurnik, obłocznik

Wiktionary


płanina

re­gio­nal­nie: po­la­na leśna lub hala gór­ska; po­ło­ni­na


SJP.pl


płask

daw­niej: po­zio­me po­ło­że­nie, pła­ska stro­na cze­goś


SJP.pl


płaska

1. nie­wy­pu­kły, sta­no­wią­cy jed­no­li­tą pła­szczyz­nę, bez wgłę­bień i wy­nio­sło­ści (np. pła­ski teren, pła­ski ta­lerz);
2. w prze­no­śni: nies­macz­ny lub po­spo­li­ty, try­wial­ny (np. pła­ski żart, pła­skie to­wa­rzy­stwo)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś gmin­na w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie au­gu­stow­skim;

 (1.2) geogr. adm. gmina z sie­dzi­bą we wsi Pła­ska (1.1);

Wiktionary

Pła­ska – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie au­gu­stow­skim, w gmi­nie Pła­ska. Na jej te­re­nie znaj­du­ją się 3 je­zio­ra: Po­boj­no, Orle oraz Pa­nie­wo. Dwa ostat­nie sta­no­wią część ka­na­łu Au­gu­stow­skie­go.

We­dług Po­wszech­ne­go Spisu Lud­no­ści z 1921 roku wieś za­miesz­ki­wa­ło 368 osób, wśród któ­rych 351 było wyz­na­nia rzym­sko­ka­to­lic­kie­go, a 17 moj­że­szo­we­go. Jed­no­cze­śnie wszy­scy miesz­kań­cy za­de­kla­ro­wa­li pol­ską przy­na­leż­ność na­ro­do­wą. We wsi było 67 bu­dyn­ków miesz­kal­nych.

Wikipedia


płaskanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zob. pla­skan­ka.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ob­da­rzy­li czy to oseł­ką masła, czy pła­skan­ką sera, czy kopą jaj.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. płaski

Wiktionary


płaskatka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stępa w za­gad­ce

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Matka pła­skat­ka, ociec gar­bu­sek, a dzie­ciąt­ko go­li­siąt­ko.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. płaski

Wiktionary


płaskawy

tro­chę pła­ski


SJP.pl


płaski

1. nie­wy­pu­kły, sta­no­wią­cy jed­no­li­tą pła­szczyz­nę, bez wgłę­bień i wy­nio­sło­ści (np. pła­ski teren, pła­ski ta­lerz);
2. w prze­no­śni: nies­macz­ny lub po­spo­li­ty, try­wial­ny (np. pła­ski żart, pła­skie to­wa­rzy­stwo)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) nie­po­sia­da­ją­cy wy­brzu­szeń, wgłę­bień

 (1.2) przen. nie­wy­szu­ka­ny, po­wierz­chow­ny, ba­nal­ny

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) M., B., W. lm. od: płask

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na tym te­re­nie nie ma żad­nych wznie­sień. Oko­li­ca jest cał­ko­wi­cie pła­ska.

 (1.1) Wtem się coś z lekka po­trą­ci • Śród krysz­ta­ło­wej przez­ro­czy, • Woda się z lekka za­mą­ci, • Rybka nad wodę pod­sko­czy; • I jak skał­ka pła­skim bo­kiem • Gdy z lek­kich rąk chłop­ca pierzch­nie, • Tak nasza rybka pod­sko­kiem • Mokre ca­łu­je po­wierzch­nie.

 (1.2) Jego dow­ci­py są wy­jąt­ko­wo pła­skie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpwasʲci, AS: pu̯asʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płaz mzw./mrz., płaskanka ż., płaskatka ż., płaskoć ż., płaskoń m., płaskość ż., płaskun m., płast m., płasta ż., płaszcz m., płaszczak m., płaszczenica ż., płaszczeniec m., płaszczka ż., płaszczucha ż., płaszczyca ż., płaszczyzna ż., płaśnia ż., płasznia ż., płoskoń m., płoszczyca ż., rozpłaszczenie n., spłaszczenie n., plaskanka ż., plaskęć ż.

 czas. płaszczyć ndk., rozpłastać dk., rozpłaszczać ndk., rozpłaszczyć dk., spłaszczać ndk., spłaszczyć dk.

 przym. płaskaty, płaskawy, płaszczysty, płaściuteńki, płaściutki, rozpłaszczony, spłaszczony

 przysł. płasko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) płytki, równy, reg. śl. plaskaty

 (1.2) banalny, płytki

Wiktionary


płaskla

ogól­na nazwa każ­de­go ga­tun­ku z ro­dzi­ny pa­prot­ko­wa­tych, ros­ną­cych na te­re­nach Afry­ki, zwrot­ni­ko­wej Azji lub Au­stra­lii; łosie rogi


SJP.pl

Płas­kla, łosie rogi ("Pla­ty­ce­rium" Desv.) – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny pa­prot­ko­wa­tych. Na­le­ży do niego ok. 18 epi­fi­tycz­nych ga­tun­ków, po­cho­dzą­cych z re­gio­nów tro­pi­kal­nych i umiar­ko­wa­nych Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej, Afry­ki, po­łud­nio­wo-wschod­niej Azji, Au­stra­lii i Nowej Gwi­nei.

Wikipedia


płasko

przy­słó­wek

 (1.1) w pła­ski spo­sób

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na ta­le­rzu le­ża­ły pła­sko dwa wysch­nię­te kot­le­ty.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płaz mzw./mrz., płaszczka ż., płaskość ż.

 przym. płaski

 czas. płaszczyć

Wiktionary


płaskobok

ro­dzaj słod­ko­wod­nych ryb z ro­dzi­ny pi­ra­nio­wa­tych


SJP.pl


płaskocin

Pła­sko­cin – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie ło­wic­kim, w gmi­nie Ko­cie­rzew Po­łud­nio­wy.

Wieś du­chow­na Pła­sko­ci­no po­ło­żo­na była w dru­giej po­ło­wie XVI wieku w po­wie­cie gą­biń­skim ziemi go­sty­niń­skiej wo­je­wództ­wa raw­skie­go. Pła­sko­cin był wsią klu­cza kom­piń­skie­go ar­cy­bi­sku­pów gnieź­nień­skich, od 1777 roku wieś ka­pi­tu­ły ko­le­gia­ty ło­wic­kiej. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa skier­nie­wic­kie­go.

Wikipedia


płaskodachowy

o pła­skim dachu, zwień­czo­ny da­chem, któ­re­go pła­szczyz­na prze­bie­ga rów­no­le­gle do po­dło­ża (np. pła­sko­da­cho­wy barak, pła­sko­da­cho­wa sto­do­ła)


SJP.pl


płaskodenka

łódź o pła­skim dnie


SJP.pl


płaskodenny

taki, któ­re­go dno sta­no­wi jed­no­li­ta pod wzglę­dem wy­so­ko­ści pła­szczyz­na (np. pła­sko­den­na do­li­na, pła­sko­den­ny sta­tek, okręt)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który ma pła­skie dno

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpwaskɔˈdɛ̃nːɨ, AS: pu̯askodẽ•ny

Wiktionary


płaskodziobek

pła­sko­dzio­bek mały - ga­tu­nek ptaka z rzędu kra­sko­wych


SJP.pl


płaskodzioby

1. ma­ją­cy pła­ski dziób;
2. płat­ko­nóg pła­sko­dzio­by - ga­tu­nek ptaka wę­drow­ne­go z ro­dzi­ny be­ka­so­wa­tych;
3. bie­gus pła­sko­dzio­by - ga­tu­nek wę­drow­ne­go ptaka z ro­dzi­ny be­ka­so­wa­tych; bie­gu­sik


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który ma pła­ski dziób

Wiktionary


płaskogłowie

bar­dzo mały wy­miar wy­so­ko­ści czasz­ki; pla­ty­ce­fa­lia, pla­ty­ke­fa­lia


SJP.pl


płaskogłowy

1. ma­ją­cy pła­ską głowę;
2. ha­dro­za­u­ry pła­sko­gło­we - po­dro­dzi­na di­no­za­u­rów z ro­dzi­ny ha­dro­za­u­rów;
3. boleń pła­sko­gło­wy - ga­tu­nek ryby;
4. zę­bie­łek pła­sko­gło­wy - ga­tu­nek ssaka z ro­dzi­ny ry­jów­ko­wa­tych


SJP.pl


płaskolist

pła­sko­list lśnią­cy - ga­tu­nek mchu z ro­dzi­ny pła­sko­li­sto­wa­tych


SJP.pl


płaskolistny

1. taki, któ­re­go li­ście są pła­skie;
2. mi­ko­ła­jek pła­sko­list­ny: nie­wiel­ka ro­śli­na z ro­dzi­ny se­le­ro­wa­tych, o nie­bie­ska­wych, kol­cza­stych li­ściach i ku­li­stych kwia­tach


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) bot. ma­ją­cy pła­skie li­ście

Wiktionary


płaskolistowate

ro­dzi­na mchów


SJP.pl


płaskomerzyk

pła­sko­me­rzyk orzę­sio­ny - ga­tu­nek mchu z ro­dzi­ny pła­sko­me­rzy­ko­wa­tych


SJP.pl


płaskomerzykowate

ro­dzi­na mchów


SJP.pl


płaskonogi

na­pa­dacz pła­sko­no­gi - ga­tu­nek plusk­wia­ka z ro­dzi­ny tar­czów­ko­wa­tych


SJP.pl


płaskonos

jeden z 4 ga­tun­ków ka­czek o dużym łyż­ko­wa­tym dzio­bie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Anas cly­pe­a­ta|ref=tak., ga­tu­nek kacz­ki z grupy ka­czek pły­wa­ją­cych o cha­rak­te­ry­stycz­nej bu­do­wie dzio­ba, spo­ty­ka­ny rów­nież w Pol­sce;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pwaˈskɔ̃nɔs, AS: pu̯askõnos

Wiktionary


płaskonosy

oz­na­cza­ją­cy się spła­szczo­nym nosem, ma­ją­cy pła­ski nos (np. pła­sko­no­sa mał­piat­ka, pła­sko­no­sy pies)


SJP.pl


płaskookrągły

ja­jo­wa­ty, owal­ny, obły; po­dłu­go­wa­to-okrą­gły


SJP.pl


płaskorzeźba

ro­dzaj kom­po­zy­cji rzeź­biar­skiej pow­sta­łej z ka­mien­nej, drew­nia­nej lub rza­dziej me­ta­lo­wej płyty, któ­rej tylna ścia­na ma two­rzyć tło dla fron­tu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) szt. kom­po­zy­cja rzeź­biar­ska na pła­skim ma­te­ria­le, wy­ko­na­na z po­zo­sta­wie­niem na niej tła

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpwaskɔˈʒɛʑba, AS: pu̯askožeźba

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płaskorzeźbienie n.

 czas. płaskorzeźbić ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) relief

Wiktionary


płaskorzeźbić

wy­ko­ny­wać, two­rzyć pła­sko­rzeź­bę (ro­dzaj kom­po­zy­cji rzeź­biar­skiej pow­sta­łej z ka­mien­nej, drew­nia­nej lub rza­dziej me­ta­lo­wej płyty, któ­rej tylna ścia­na ma two­rzyć tło dla fron­tu)


SJP.pl


płaskorzytka

ro­dzaj pta­ków bro­dzą­cych o dzio­bie dłuż­szym od głowy


SJP.pl


płaskostopie

ob­ni­że­nie lub cał­ko­wi­ty zanik po­dłuż­ne­go bądź po­przecz­ne­go skle­pie­nia stopy, po­wo­du­ją­cy przy­le­ga­nie całej jej po­wierzch­ni do po­dło­ża; pła­ska stopa, plat­fus


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) med. znieksz­tał­ce­nie stopy po­le­ga­ją­ce na spła­szcze­niu przez ob­ni­że­nie się jej fiz­jo­lo­gicz­nych skle­pień;

Wiktionary

Pła­sko­sto­pie (łac. "pes pla­nus", pot. "plat­fus") – znieksz­tał­ce­nie stopy po­le­ga­ją­ce na ob­ni­że­niu się jej fiz­jo­lo­gicz­nych skle­pień, w wy­ni­ku czego staje się ona pła­ska.

Stopa o pra­wi­dło­wej bu­do­wie nie do­ty­ka po­dło­ża całą po­wierzch­nią. Jej kości ukła­da­ją się w łuk. Przy pła­sko­sto­piu pra­wie cała stopa przy­le­ga do po­dło­ża. Kości w ta­kiej sto­pie uło­żo­ne są w linii pro­stej.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) pot. platfus

Wiktionary


płaskostopy

ma­ją­cy pła­sko­sto­pie


SJP.pl


płaskosz

ro­dzaj grzy­bów z typu pod­staw­cza­ków, pa­so­żyt ro­ślin


SJP.pl


płaskoszczypy

me­ta­lo­we na­rzę­dzie za­koń­czo­ne roz­su­wa­ją­cy­mi się pła­ski­mi szczę­ka­mi, naj­czę­ściej uży­wa­ne do prze­ci­na­nia dru­tów i przy­krę­ca­nia śrub; kom­bi­ner­ki


SJP.pl


płaskosłup

pła­ski filar przy­ścien­ny z bazą i gło­wi­cą, peł­nią­cy w ar­chi­tek­tu­rze funk­cję de­ko­ra­cyj­ną i kon­struk­cyj­ną; pi­la­ster, pi­lastr


SJP.pl


płaskowce

jeden z naj­prost­szych typów zwie­rząt bez­krę­go­wych


SJP.pl

Pła­skow­ce (Pla­co­zoa) – jeden z naj­prost­szych typów zwie­rząt bez­krę­go­wych, li­czą­cy trzy do­tych­czas opi­sa­ne ga­tun­ki. Przez ponad sto lat znany był tylko jeden ga­tu­nek: "Tri­cho­plax ad­ha­e­rens". Są to małe, wie­lo­ko­mór­ko­we zwie­rzę­ta mor­skie, naj­czę­ściej w kształ­cie płyt­ki o nie­re­gu­lar­nych kra­wę­dziach.

Wikipedia


płaskowiaczek

ty­szer­ka pła­sko­wia­czek - ga­tu­nek mo­ty­la, szkod­nik dębu


SJP.pl


płaskowiak

pła­sko­wiak zmien­nik - ga­tu­nek chrzą­szcza z ro­dzi­ny kóz­ko­wa­tych


SJP.pl


płaskownik

me­ta­lo­wy pręt o pła­skim prze­kro­ju


SJP.pl

Pła­skow­nik – pręt me­ta­lo­wy o prze­kro­ju pro­sto­kąt­nym. Może być cią­gnio­ny, wal­co­wa­ny lub cięty z bla­chy.

Pła­skow­ni­ki sto­su­je się w kon­struk­cjach me­cha­nicz­nych i w bu­dow­nict­wie.

Wikipedia


płaskowyż

ob­szar wy­żyn­ny o pła­skiej lub lekko fa­li­stej po­wierzch­ni, bę­dą­cy frag­men­tem wydź­wi­gnię­tej rów­ni­ny, naj­czę­ściej za­koń­czo­ny stro­my­mi sto­ka­mi; pła­skowz­gó­rze, pla­te­au


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geogr. ob­szar wy­so­ko po­ło­żo­ny o pła­skiej lub lekko fa­li­stej po­wierzch­ni i o stro­mych sto­kach;

Wiktionary

Pła­sko­wyż ("pla­te­au") – ob­szar wy­so­ko po­ło­żo­ny o pła­skiej lub lekko fa­li­stej po­wierzch­ni i o stro­mych sto­kach, bę­dą­cy frag­men­tem wydź­wi­gnię­tej po­wierzch­ni zrów­na­nia lub rów­ni­ny wul­ka­nicz­nej.

Pła­sko­wyż jest słabo uroz­ma­i­co­ny do­li­na­mi i wy­raź­nie zaz­na­cza się wśród ota­cza­ją­cych go niż­szych ob­sza­rów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przez czter­na­ście dni obo­zo­wa­li­śmy na kra­wę­dzi pła­sko­wy­żu, pa­trząc co­dzien­nie, jak z dołu pod­cho­dzą ku nam chmu­ry.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pwaˈskɔvɨʃ, AS: pu̯askovyš

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) plateau, płaskowzgórze

Wiktionary


płaskowyżowy

→ pła­sko­wyż


SJP.pl

Patrz:

płaskowyż

płaskowzgórze

ob­szar wy­żyn­ny o pła­skiej lub lekko fa­li­stej po­wierzch­ni, bę­dą­cy frag­men­tem wydź­wi­gnię­tej rów­ni­ny, naj­czę­ściej za­koń­czo­ny stro­my­mi sto­ka­mi; pła­sko­wyż, pla­te­au


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) geogr. roz­le­gła pła­ska wy­ży­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przed nami roz­ta­czał się wspa­nia­ły widok roz­le­głe­go pła­skowz­gó­rza po­kry­te­go sa­wan­ną.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) płaskowyż

Wiktionary


płaskoziemca

osoba wie­rzą­ca w to, że Zie­mia ma pła­ski kształt; pła­sko­ziem­ca


SJP.pl


płaskoziemiec

osoba wie­rzą­ca w to, że Zie­mia ma pła­ski kształt; pła­sko­ziem­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) neol. osoba prze­ko­na­na o tym, że Zie­mia ma pła­ski kształt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płaskoziemstwo n.

:: fż. płaskoziemka

 przym. płaskoziemski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) płaskoziemca

Wiktionary


płaskoziemski

→ pła­sko­zie­miec


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pła­sko­ziem­stwem, do­ty­czą­cy pła­sko­ziem­stwa

Wiktionary

Patrz:

płaskoziemiec

Powiązane:

 rzecz. płaskoziemianstwo n., płaskoziemiec mos.

Wiktionary


płaskoziemstwo

prze­ko­na­nie, że Zie­mia jest pła­ska


SJP.pl


płaskozębny

wrzał­ka pła­sko­zęb­na - ga­tu­nek błon­ków­ki z ro­dzi­ny smu­kli­ko­wa­tych


SJP.pl


płaskoć

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pła­ska po­wierzch­nia, pła­skość, pła­szczyz­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bieli się Ko­rynt sze­ro­ko roz­rzu­co­ny na pia­szczy­stej mor­skiej pła­sko­ci.

 (1.1) Potem za­czę­ły się zaz­na­czać smu­kłe pnie i roz­cią­gnię­te pod niemi pia­ski pła­sko­ci.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płaskość ż., płaszczyzna ż.

 przym. płaski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) płaskość, płaszczyzna

Wiktionary


płaskoń

ko­no­pie o kwia­tach mę­skich; susz­ka, pło­skoń, pła­skun, pło­skon­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. ko­no­pie o kwia­tach mę­skich

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ko­no­pie w odróż­nie­niu od lnu są ro­śli­ną dwupł­cio­wą, tzn. po­sia­da­ją osob­ni­ki żeń­skie, zwane ma­cior­ka­mi lub gło­wa­cza­mi i osob­ni­ki mę­skie, zwane pła­sko­nia­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. płaski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) suszka, płaskun, płoskoń

Wiktionary


płaskość

brak wy­nio­sło­ści i wgłę­bień, sta­no­wie­nie jed­no­li­tej pła­szczyz­ny, a w prze­no­śni także: po­wierz­chow­ność, po­spo­li­tość, try­wial­ność


SJP.pl


płaskun

ko­no­pie o kwia­tach mę­skich; susz­ka, pła­skoń, pło­skoń, pło­skon­ka


SJP.pl


płaskur

ga­tu­nek zboża z rzędu wiech­li­no­wa­tych, o gru­bym, niez­ro­śnię­tym z ple­wa­mi ziar­nie i łam­li­wej osad­ce kło­so­wej; or­kisz


SJP.pl


płaskurka

ga­tu­nek psze­ni­cy, obec­nie upra­wia­na jako jara w Egip­cie i niek­tó­rych kra­jach śró­dziem­no­mor­skich


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. roln. ro­śli­na z ga­tun­ku psze­ni­ca pła­skur­ka, nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Tri­ti­cum di­coc­con|ref=tak.; dziki przo­dek psze­ni­cy upraw­nej

Wiktionary


płasków

daw­niej: po­zio­me po­ło­że­nie, pła­ska stro­na cze­goś


SJP.pl

Pła­sków – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie ra­dom­skim, w gmi­nie Jed­lińsk. Ma sta­tus so­łect­wa.

W skład so­łect­wa "Pła­sków" wcho­dzi także ko­lo­nia Jó­ze­fów.

Pry­wat­na wieś szla­chec­ka "Pla­sków", po­ło­żo­na była w dru­giej po­ło­wie XVI wieku w po­wie­cie ra­dom­skim wo­je­wództ­wa san­do­mier­skie­go. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ra­dom­skie­go.

Wikipedia


płast

kak­tus o du­żych kwia­tach, wy­stę­pu­ją­cy w Ame­ry­ce Środ­ko­wej i Po­łud­nio­wej w 19 ga­tun­kach; epi­fyl­lum


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) pła­ski, sze­ro­ki płat, war­stwa

 (1.2) ent. Cra­e­sus, ga­tu­nek owada z rzędu błon­kos­krzy­dłych

Wiktionary

Płast ("Płast – Na­ro­do­wa Or­ga­ni­za­cja Ska­u­to­wa Ukra­i­ny", Пласт – Національна скаутська організація України) – naj­więk­sza or­ga­ni­za­cja wy­cho­waw­cza dzie­ci i mło­dzie­ży na Ukra­i­nie.

Jest wy­cho­waw­czym, pa­trio­tycz­nym, do­bro­wol­nym i sa­mo­rząd­nym sto­wa­rzy­sze­niem, ot­war­tym dla wszyst­kich bez wzglę­du na po­cho­dze­nie, rasę czy wyz­na­nie. Głów­nym celem dzia­ła­nia Pła­stu jest wspie­ra­nie wy­cho­wa­nia pła­stu­nów i pła­stu­nek – stwa­rza­nie wa­run­ków do wszech­stron­ne­go roz­wo­ju czło­wie­ka.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. płaski

Wiktionary


płasta

kak­tus o du­żych kwia­tach, wy­stę­pu­ją­cy w Ame­ry­ce Środ­ko­wej i Po­łud­nio­wej w 19 ga­tun­kach; epi­fyl­lum


SJP.pl


płastkowo

Płast­ko­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie ka­mień­skim, w gmi­nie Ka­mień Po­mor­ski.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa szcze­ciń­skie­go.

Wikipedia


płastuga

ryba o cha­rak­te­ry­stycz­nym sil­nie spła­szczo­nym ciele, z oboj­giem oczu prze­mie­szczo­nych na jedną stro­nę; flą­dra


SJP.pl


płastugi

rząd mor­skich ryb pro­mie­nio­płet­wych; pła­stu­goksz­tałt­ne, bo­ko­pły­wy, flą­droksz­tałt­ne


SJP.pl


płastugokształtne

rząd mor­skich ryb pro­mie­nio­płet­wych; pła­stu­gi, bo­ko­pły­wy, flą­droksz­tałt­ne


SJP.pl


płastugokształtny

o ce­chach pła­stu­goksz­tałt­nych (rząd ryb)


SJP.pl


płastugowate

o ce­chach pła­stu­go­wa­tych (ro­dzi­na ryb)


SJP.pl


płastugowaty

o ce­chach pła­stu­go­wa­tych (ro­dzi­na ryb)


SJP.pl


płaszcz

1. ro­dzaj wierzch­nie­go okry­cia z dłu­gi­mi rę­ka­wa­mi, szy­te­go we­dług prze­róż­nych fa­so­nów;
2. izo­la­cyj­na, ochron­na war­stwa na­kła­da­na na ma­szy­ny lub urzą­dze­nia tech­nicz­ne;
3. syn­te­ty­zu­ją­cy musz­lę fałd skór­ny ciała niek­tó­rych mię­cza­ków


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) odzież. wierzch­nie okry­cie się­ga­ją­ce do kolan lub dłuż­sze, chro­nią­ce przed zim­nem lub de­szczem;

 (1.2) techn. ele­ment kon­struk­cyj­ny urzą­dze­nia tech­nicz­ne­go, jego osło­na;

 (1.3) zool. anat. fałd tkan­ki okry­wa­ją­cy ciało mię­cza­ków;

 (1.4) he­rald. sto­so­wa­ny głów­nie w her­bach mo­nar­szych i ksią­żę­cych, ele­ment her­bo­wy w for­mie pła­szcza (1.1) lub pe­le­ry­ny okry­wa­ją­cy tar­czę her­bo­wą, czę­sto pod­bi­ty fu­trem;

 (1.5) war­stwa okry­wa­ją­ca lub osła­nia­ją­ca

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 2. os. lp. rozk. od pła­szczyć

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • płaszcz – ro­dzaj wierzch­nie­go okry­cia
  • płaszcz – osła­nia­ją­cy ele­ment kon­struk­cyj­ny
    • uz­bro­je­nie
      • płaszcz lufy
      • płaszcz po­ci­sku
    • elek­trycz­ność
      • płaszcz ano­do­wy
      • płaszcz prze­wo­du elek­trycz­ne­go
    • gór­nict­wo
      • płaszcz mro­że­nio­wy
    • me­cha­ni­ka
      • płaszcz tłoka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) (…) ich dłu­gie, szare, skó­rza­ne pła­szcze oraz jego włas­ny nie­bie­ski płaszcz prze­ciw­de­szczo­wy, choć po­zba­wio­ne dy­stynk­cji, od razu zdra­dza­ły ich pro­fe­sję.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pwaʃt͡ʃ, AS: pu̯ašč

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płaszczenie n., rozpłaszczenie n., płaszczka ż.

:: zdrobn. płaszczyk mrz.

 czas. płaszczyć ndk., rozpłaszczyć dk.

 przym. płaszczowy, płaski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. śl. mantel

Wiktionary


płaszczak

1. sztu­ka drze­wa użyt­ko­we­go obro­bio­na w for­mie pro­sto­pa­dło­ścia­nu;
2. ogól­na, po­pu­lar­no­na­u­ko­wa nazwa każ­de­go z two­rów okre­ślo­nych przez dwa wy­mia­ry, zin­te­gro­wa­nych z pła­szczyz­ną, po­wierzch­nią kuli lub ścia­na­mi po­dob­nych brył prze­strzen­nych


SJP.pl

Pła­szczak, chla­mi­da ("Chla­my­do­se­la­chus an­gu­i­ne­us") – ga­tu­nek pry­mi­tyw­ne­go re­ki­na z ro­dzi­ny pła­szcza­ko­wa­tych (Chla­my­do­se­la­chi­dae), bli­sko spo­krew­nio­ny z wy­mar­ły­mi ga­tun­ka­mi zna­ny­mi w za­pi­sie ko­pal­nym z po­kła­dów plio­ceń­skich An­ty­li i mio­ceń­skich Eu­ro­py. Wraz z wy­stę­pu­ją­cym u wy­brze­ży Afry­ki "Chla­my­do­se­la­chus afri­ca­na" jest za­li­cza­ny do po­drzę­du Chla­my­do­se­la­cho­i­dei, a nawet pro­po­no­wa­ne jest prze­nie­sie­nie ich do odręb­ne­go rzędu Chla­my­do­se­la­chi­for­mes.

Wikipedia


płaszczanica

ozdob­na tka­ni­na z na­ma­lo­wa­nym bądź wy­haf­to­wa­nym wi­ze­run­kiem zmar­łe­go Chry­stu­sa le­żą­ce­go w gro­bie; pła­szcze­ni­ca, epi­ta­fion


SJP.pl

Pła­szcza­ni­ca ( Плащаница), rza­dziej: pła­szcze­ni­ca, sin­don ("całun", "płót­no") lub epi­ta­fion ( επιτάφιος: ἐπί- „nа-” + τάφος „grób”) – uży­wa­na we wschod­niej tra­dy­cji chrze­ści­jań­skiej bo­ga­to zdo­bio­na, haf­to­wa­na lub ma­lo­wa­na tka­ni­na li­tur­gicz­na z przed­sta­wie­niem umar­łe­go Chry­stu­sa i osób ota­cza­ją­cych jego ciało (Marii z Na­za­re­tu, dwóch Marii, apo­sto­łów, ewan­ge­li­stów, anio­łów oraz Jó­ze­fa z Ary­ma­tei i Ni­ko­de­ma).

Wikipedia


płaszczenica

płót­no, naj­czę­ściej zdo­bio­ne or­na­men­ta­mi i sce­na­mi re­li­gij­ny­mi, sym­bo­li­zu­ją­ce ma­te­riał, w który zo­sta­ło owi­nię­te ciało Chry­stu­sa, wy­kła­da­ne w cerk­wiach w dniu Wiel­kie­go Piąt­ku


SJP.pl


płaszczenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pła­szczyć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pwaʃˈt͡ʃɛ̃ɲɛ, AS: pu̯aščẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. płaszczyć

 rzecz. płaszcz mrz., płaszczka ż., płoszczyca ż.

Wiktionary


płaszczeniec

ga­tu­nek mchu wy­stę­pu­ją­cy w bo­rach bu­ko­wych i świer­ko­wych; pła­szcze­niec fa­li­sty, pła­szcze­niec mar­szczo­ny


SJP.pl

Pła­szcze­niec ("Buc­kiel­la" Ire­land) – ro­dzaj mchu na­le­żą­cy do ro­dzi­ny ro­kie­to­wa­tych ("Hyp­na­ce­ae"). Przed­sta­wi­cie­le tego ro­dza­ju wy­stę­pu­ją w Eu­ro­pie (w tym w Pol­sce), Ame­ry­ce Pół­noc­nej, Azji oraz na Ha­wa­jach i Nowej Gwi­nei. Ga­tu­nek "Buc­kiel­la dra­y­to­nii" (Sull.) Ire­land jest en­de­mi­tem wysp ha­waj­skich. Ga­tun­kiem ty­po­wym ro­dza­ju jest "Buc­kiel­la un­du­la­ta" (Hedw.) Ire­land.

Wikipedia


płaszczka

ryba o spła­szczo­nym ciele, po­dob­nych do skrzy­deł płet­wach i dłu­gim ogo­nie za­koń­czo­nym kol­cem ja­do­wym; ponad 300 ga­tun­ków, m.in. raja, manta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) icht. sil­nie spła­szczo­na ryba ży­ją­ca przy dnie mor­skim;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpwaʃt͡ʃka, AS: pu̯aščka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płaszczenie n., spłaszczenie n., płaszcz m., płaskość ż., rozpłaszczenie n., rozpłaszczanie n.

 czas. płaszczyć ndk., spłaszczyć dk., spłaszczać ndk., rozpłaszczyć dk., rozpłaszczać ndk.

 przym. płaski, spłaszczony

 przysł. płasko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) raja

Wiktionary


płaszczkokształtne

ogól­na nazwa chrzęst­nosz­kie­le­to­wych ryb mor­skich o dy­sko­wa­tym kształ­cie ciała; płaszcz­ki


SJP.pl


płaszczkokształtny

o ce­chach płaszcz­koksz­tałt­nych (tak­son ryb)


SJP.pl


płaszczkowate

ro­dzi­na ryb chrzęst­nosz­kie­le­to­wych z rzędu ra­joksz­tałt­nych; ra­jo­wa­te, płaszcz­ki wła­ści­we


SJP.pl


płaszczkowaty

o ce­chach płaszcz­ko­wa­tych (ro­dzi­na ryb)


SJP.pl


płaszczoobrosłe

pod­gro­ma­da gło­wo­no­gów; dwus­krzel­ne, po­chew­kow­ce


SJP.pl

Pła­szczo­o­bro­słe, po­chew­kow­ce (Co­le­o­i­dea, z gr. "ko­le­os" – po­chwa mie­cza + "eidos" – kształt), dwus­krzel­ne (Di­bran­chia), wew­nątrz­musz­low­ce (En­do­coch­lia) – pod­gro­ma­da gło­wo­no­gów (Cep­ha­lo­po­da) obej­mu­ją­ca ga­tun­ki ośmio- i dzie­się­cio­ra­mien­ne, u któ­rych musz­la, w róż­nym stop­niu zre­du­ko­wa­na, jest cał­ko­wi­cie obro­śnię­ta pła­szczem. Po­ja­wi­ły się w kre­dzie. Niek­tó­re są uz­na­wa­ne za zwie­rzę­ta o wy­so­kim stop­niu in­te­li­gen­cji. Wiele ga­tun­ków po­ła­wia się dla celów kon­sump­cyj­nych.

Wikipedia


płaszczopeleryna

ro­dzaj prze­ciw­de­szczo­we­go okry­cia o fa­so­nie zbli­żo­nym do pła­szcza, naj­czę­ściej z dłuż­szy­mi rę­ka­wa­mi i do­szy­tym w tyl­nej czę­ści na­kry­ciem głowy


SJP.pl


płaszczowina

w ge­o­lo­gii: ro­dzaj fa­li­ste­go uło­że­nia warstw skal­nych


SJP.pl

Pła­szczo­wi­na – na­su­nię­cie o cha­rak­te­rze re­gio­nal­nym, pow­sta­łe w wy­ni­ku prze­mie­szcza­nia i prze­waż­nie sfał­do­wa­nia warstw skal­nych zepch­nię­tych z po­dło­ża, na któ­rym się osa­dzi­ły. Prze­mie­szcze­nie od­by­wa się w za­kre­sie kilku do ponad 200 km od pier­wot­ne­go wy­stę­po­wa­nia skał. Zbu­do­wa­ne głów­nie ze skał osa­do­wych, cza­sa­mi też me­ta­mor­ficz­nych lub mag­mo­wych. Pła­szczo­wi­ny cha­rak­te­ry­zu­ją się bar­dzo małą miąż­szo­ścią w sto­sun­ku do sze­ro­ko­ści i dłu­go­ści oraz prze­mie­szcze­nia.

Wikipedia


płaszczowinowy

ut­wo­rzo­ny przez pła­szczo­wi­ny (nie­wiel­kie wznie­sie­nia wi­docz­ne w kilku war­stwach skal­nych) lub w jakiś inny spo­sób z nimi zwią­za­ny


SJP.pl


płaszczowy

1. po­dob­ny do pła­szcza (np. okry­cie pła­szczo­we, kom­plet pła­szczo­wy) lub w jakiś inny spo­sób zwią­za­ny z pła­szczem;
2. po­dzie­lo­ny na war­stwy (np. czuj­nik pła­szczo­wy, płyta pła­szczo­wa)


SJP.pl


płaszczucha

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nić skrę­co­na w tka­niu

Wiktionary

Powiązane:

 przym. płaski

Wiktionary


płaszczyca

Pła­szczy­ca (ka­szub. "Płaszczëcô", niem. "Plat­zig") – ka­szub­ska osada szla­chec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie człu­chow­skim, w gmi­nie Przech­le­wo. Lezy nad rzeką Brdą. Ma sta­tus so­łect­wa.

Pry­wat­na wieś szla­chec­ka po­ło­żo­na była w dru­giej po­ło­wie XVI wieku w wo­je­wództ­wie po­mor­skim. W la­tach 1975–1998 wieś ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa słup­skie­go.

Wikipedia


płaszczyk

zdrob­nie­nie od: płaszcz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. płaszcz

 (1.2) przen. pozór

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpwaʃt͡ʃɨk, AS: pu̯aščyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płaszcz mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) pozór, pretekst, przykrywka, symulacja, udawanie, zasłona dymna

Wiktionary


płaszczyniec

pła­szczy­niec bu­ra­ko­wy: nie­wiel­ki owad z rzędu plusk­wia­ków, znany jako po­spo­li­ty szkod­nik bu­ra­ków, szcza­wiu i szpi­na­ku


SJP.pl


płaszczynka

fał­dów­ka pła­szczyn­ka - ga­tu­nek mo­ty­la z ro­dzi­ny niedź­wie­dziów­ko­wa­tych


SJP.pl


płaszczyzna

1. po­wierzch­nia nie­po­kry­ta żad­ny­mi wy­nie­sie­nia­mi i wgłę­bie­nia­mi, ide­al­nie pła­ska, a w od­nie­sie­niu do po­wierzch­ni ziemi rów­nież sze­ro­ka, roz­le­gła;
2. sfera kom­pe­ten­cji, dzie­dzi­na, pole do dzia­ła­nia;
3. po­wierzch­nia o nie­skoń­cze­nie wielu punk­tach wspól­nych z do­wol­ną pro­stą


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pła­ska po­wierzch­nia

 (1.2) geom. dwu­wy­mia­ro­wa prze­strzeń eu­kli­de­so­wa;

Wiktionary

Pła­szczyz­na – jedno z pod­sta­wo­wych pojęć pier­wot­nych ge­o­me­trii (wy­stę­pu­je np. w ge­o­me­trii Eu­kli­de­sa, ge­o­me­trii ab­so­lut­nej, ge­o­me­trii afi­nicz­nej, ge­o­me­trii rzu­to­wej itd.). W niek­tó­rych in­nych ak­sjo­ma­ty­za­cjach ge­o­me­trii, na przy­kład w ge­o­me­trii ana­li­tycz­nej, pła­szczyz­na nie jest po­ję­ciem pier­wot­nym, lecz zbio­rem punk­tów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Miał przed oczy­ma śnież­ną, nie­koń­czą­cą się pła­szczyz­nę.

 (1.2) Przez trzy punk­ty, nie­le­żą­ce na jed­nej pro­stej, prze­cho­dzi tylko jedna pła­szczyz­na.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pwaˈʃt͡ʃɨzna, AS: pu̯aščyzna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płoszczyca ż., płaskoć ż., płaszczyznowość

 przym. płaszczyznowy, płaski

 przysł. płaszczyznowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) powierzchnia

Wiktionary


płaszczyznowość

ze­spół cech cha­rak­te­ry­stycz­nych dla pła­szczyz­ny, a także: pła­skość, po­spo­li­tość cze­goś, nies­mak lub prze­sad­na po­wierz­chow­ność


SJP.pl


płaszczyznowy

od­no­szą­cy się w jakiś spo­sób do pła­szczyz­ny (np. mi­kro­fon pła­szczyz­no­wy), zwią­za­ny z nią (np. dre­naż pła­szczyz­no­wy, rzut pła­szczyz­no­wy)


SJP.pl


płaszczyć

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) czy­nić coś pła­skim

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny pła­szczyć się (dk. brak)

 (2.1) czy­nić pła­skim sie­bie sa­me­go, przy­wie­ra­jąc do ziemi

 (2.2) przen. robić coś, żeby zdo­być przy­chyl­ność innej osoby

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpwaʃt͡ʃɨt͡ɕ, AS: pu̯aščyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płaszczenie n., spłaszczenie n., spłaszczanie n., płaszcz mrz., płaz mrz./mzw.

 czas. spłaszczać ndk., spłaszczyć dk.

 przym. płaski

 przysł. płasko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) spłaszczać

 (2.1) spłaszczać się

 (2.2) podlizywać się

Wiktionary


płaszczówka

po­tocz­nie o czuj­ni­ku pła­szczo­wym (ter­mo­me­trze o skali przy­sto­so­wa­nej do mie­rze­nia wy­so­kich tem­pe­ra­tur)


SJP.pl


płaszewko

Pła­szew­ko (kaszb. "Płaszéwkò" lub "Miemiecczé Płaszewò", De­utsch Plas­sow) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie słup­skim, w gmi­nie Re­dzi­ko­wo.

Ad­mi­ni­stra­cyj­nie wieś jest odręb­nym so­łect­wem w gmi­nie Re­dzi­ko­wo.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa słup­skie­go.

Wikipedia


płaszewo

Pła­sze­wo (kaszb. "Kaszëbsczé Płaszewò", Wen­disch Plas­sow) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie słup­skim, w gmi­nie Ko­byl­ni­ca.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa słup­skie­go.

Wikipedia


płaszewski

naz­wi­sko


SJP.pl


płaszowianin

miesz­ka­niec Pła­szo­wa (dziel­ni­cy na obrze­żach Kra­ko­wa, zna­nej z mie­szczą­ce­go się tam ka­mie­nio­ło­mu wa­pie­nia)


SJP.pl


płaszowianka

miesz­kan­ka Pła­szo­wa (dziel­ni­cy na obrze­żach Kra­ko­wa, zna­nej z mie­szczą­ce­go się tam ka­mie­nio­ło­mu wa­pie­nia)


SJP.pl


płaszowski

przy­miot­nik od: Pła­szów


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Pła­szo­wem, do­ty­czą­cy Pła­szo­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Płaszów m.

Wiktionary


płaszów

ob­szar Kra­ko­wa


SJP.pl

Pła­szów – ob­szar Kra­ko­wa wcho­dzą­cy w skład Dziel­ni­cy XIII Pod­gó­rze. Dawna wieś po­ło­żo­na na pra­wym brze­gu Wisły na po­łud­nio­wy wschód od Kra­ko­wa i przy­łą­czo­na do niego w 1912 roku jako XXI dziel­ni­ca ka­ta­stral­na.

Wieś kró­lew­ska po­ło­żo­na w dru­giej po­ło­wie XVI wieku w po­wie­cie szczy­rzyc­kim wo­je­wództ­wa kra­kow­skie­go, na­le­ża­ła do wiel­ko­rzą­dów kra­kow­skich.

Wikipedia


płat

1. kawał ma­te­ria­łu; płach­ta;
2. od­cię­ty ka­wa­łek cze­goś; pla­ster;
3. okre­śle­nie czę­ści niek­tó­rych na­rzą­dów wew­nętrz­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) frag­ment pa­pie­ru, ma­te­ria­łu itp.

 (1.2) od­cię­ty lub oder­wa­ny pła­ski frag­ment cze­goś, np. mięsa

 (1.3) anat. pła­ska wy­o­dręb­nio­na część na­rzą­du wew­nętrz­ne­go

 (1.4) mat. ro­dzaj pod­prze­strze­ni

 (1.5) techn. ele­ment nośny stat­ku po­wietrz­ne­go lub wo­do­lo­tu

 (1.6) stpol. płaca

 (1.7) stpol. da­ni­na

 (1.8) stpol. filc umie­szcza­ny pod sio­dłem

 (1.9) daw. czynsz

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • płat – ro­dzaj pod­prze­strze­ni w ma­te­ma­ty­ce
  • płat nośny – ele­ment nośny stat­ku po­wietrz­ne­go lub wo­do­lo­tu

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) Lewe płuco po­sia­da dwa płaty (górny i dolny) ze wzglę­du na obec­ność serca, a prawe trzy (górny, środ­ko­wy i dolny).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pwat, AS: pu̯at

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płatowiec mrz.

:: zdrobn. płatek mrz.

 przym. płatowy

Wiktionary


płatać

1. za­da­wać ciosy nożem, mie­czem; ciąć coś na ka­wał­ki, płaty;
2. robić komuś coś, czego się nie spo­dzie­wa


SJP.pl


płateczek

zdrob­nie­nie od: pła­tek


SJP.pl


płatek

1. pła­te­czek, nie­wiel­ki płat (pła­ski, cien­ki ka­wa­łek cze­goś), pla­ste­rek;
2. li­stek ko­ro­ny kwia­to­wej ja­kiejś ro­śli­ny, naj­czę­ściej barw­ny i de­li­kat­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. część ko­ro­ny u kwia­tów:

 (1.2) nie­wiel­ki, pła­ski ka­wa­łek cze­goś

 (1.3) krysz­tał śnie­gu

 (1.4) anat. dolna część mał­żo­wi­ny usz­nej;

 (1.5) spoż. zwy­kle lm. płat­ki: zbo­żo­wy pro­dukt spo­ży­wa­ny z mle­kiem

 (1.6) zdrobn. od: płat

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pła­tek – część mał­żo­wi­ny usz­nej czło­wie­ka
  • pła­tek – li­stek ko­ro­ny kwia­to­wej
  • Alek­san­der Pła­tek (1924-1996) – pol­ski ge­o­de­ta
  • Artur Pła­tek (ur. 1970) – pol­ski pił­karz
  • Da­riusz Pła­tek (ur. 1966) – pol­ski ho­ke­i­sta, olim­pij­czyk
  • Felka Pła­tek (1899-1944) – ma­lar­ka pol­ska
  • Józef Pła­tek (ur. 1936) – pol­ski du­chow­ny
  • Krzysz­tof Pła­tek (ur. 1962) – pol­ski lek­ko­at­le­ta
  • Mo­ni­ka Pła­tek (ur. 1953) – pol­ska praw­nicz­ka
  • Sła­wo­mir Pła­tek (ur. 1974) – pol­ski poeta, ani­ma­tor kul­tu­ry i pu­bli­cy­sta
  • Sta­ni­sław Pła­tek (ur. 1951) – pol­ski gór­nik, dzia­łacz związ­ko­wy
  • Zbi­gniew Pła­tek (ur. 1959) – pol­ski ko­larz

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Róże mogą mieć czer­wo­ne i ró­żo­we płat­ki.

 (1.2) Łu­pież to łu­szczą­ce się płat­ki skóry głowy.

 (1.3) Płat­ki śnie­gu są krysz­ta­ła­mi o nie­pow­ta­rzal­nych kształ­tach.

 (1.5) Na śnia­da­nie po­da­no miskę płat­ków ow­sia­nych z mle­kiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpwatɛk, AS: pu̯atek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płat m., płatowiec m.

:: zdrobn. płateczek

 czas. płatać

 przym. płatkowy, płatowy, opłatkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) śnieżynka

 (1.5) chrupka

Wiktionary


płatew

belka łą­czą­ca dźwi­ga­ry w kon­struk­cji no­śnej dachu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bud. w kon­struk­cji dachu: ele­ment po­zio­my pod­pie­ra­ją­cy krok­wie, pro­sto­pa­dły do wią­za­rów;

Wiktionary

Pła­tew – ele­ment kon­struk­cji dachu, ukła­da­ny rów­no­le­gle do ka­le­ni­cy dachu. Wy­róż­nia się płat­wie ka­le­ni­co­we, stro­po­we i poś­red­nie.

Płat­wie prze­no­szą ob­cią­że­nia z płyt da­cho­wych na po­przecz­ne ukła­dy nośne. Ich roz­staw i usy­tu­o­wa­nie za­le­ży od no­śno­ści ele­men­tów po­kry­cia da­cho­we­go oraz roz­mie­szcze­nia wę­złów kon­struk­cji no­śnej.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. płatwiowy

Wiktionary


płatkarnia

ro­dzaj ele­wa­to­ra lub po­mie­szcze­nia, w któ­rym na­stę­pu­je pro­ces łu­ska­nia i miaż­dże­nia ziar­na zbo­żo­we­go, naj­czę­ściej jęcz­mie­nia i owsa


SJP.pl


płatki

1. pła­te­czek, nie­wiel­ki płat (pła­ski, cien­ki ka­wa­łek cze­goś), pla­ste­rek;
2. li­stek ko­ro­ny kwia­to­wej ja­kiejś ro­śli­ny, naj­czę­ściej barw­ny i de­li­kat­ny


SJP.pl


płatkogłowy

ba­zy­li­szek płat­ko­gło­wy - ga­tu­nek ja­szczur­ki z ro­dzi­ny leg­wa­nów


SJP.pl


płatkolicy

czaj­ka płat­ko­li­ca - ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny sie­wecz­ko­wa­tych


SJP.pl


płatkonos

1. ro­dzaj nie­to­pe­rzy z ro­dzi­ny płat­ko­no­so­wa­tych;
2. ro­dzaj pta­ków z rzędu wró­blo­wych


SJP.pl

Płat­ko­nos ("Hip­po­si­de­ros") – ro­dzaj ssa­ków z ro­dzi­ny płat­ko­no­so­wa­tych (Hip­po­si­de­ri­dae).

Wikipedia


płatkonóg

ptak z rzędu siew­ko­wych, za­li­cza­ny do ro­dzi­ny be­ka­so­wych, za­miesz­ku­ją­cy re­jo­ny ark­tycz­ne i su­bark­tycz­ne pół­ku­li pół­noc­nej


SJP.pl


płatkorożny

wście­kli­ca płat­ko­roż­na - ga­tu­nek mrów­ki


SJP.pl


płatkowaty

1. o kształ­cie zbli­żo­nym do płat­ka kwia­to­we­go, mi­secz­ko­wa­ty lub w czymś innym po­dob­ny do ta­kie­go płat­ka;
2. rzad­ko: łu­szczą­cy się, po­dat­ny na łu­szcze­nie się


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przy­po­mi­na­ją­cy płat­ki

Wiktionary


płatkować

łu­skać i miaż­dżyć ziar­no zbo­żo­we, two­rząc pół­pro­dukt prze­ra­bia­ny potem na płat­ki zbo­żo­we lub przez­na­cza­ny na paszę dla dro­biu ho­dow­la­ne­go


SJP.pl


płatkownica

Płat­kow­ni­ca (nazwa obocz­na: Płat­ko­wiz­na) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie wę­grow­skim, w gmi­nie Sa­dow­ne. Ma sta­tus so­łect­wa.

Wieś kró­lew­ska po­ło­żo­na była w dru­giej po­ło­wie XVI wieku w po­wie­cie ka­mie­niec­kim ziemi nur­skiej wo­je­wództ­wa ma­zo­wiec­kie­go. Za Kró­le­stwa Pol­skie­go ist­nia­ła gmina Płat­kow­ni­ca. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa sied­lec­kie­go.

Wikipedia


płatkowy

→ pła­tek


SJP.pl

Patrz:

płatek

płatkówka

płat­ków­ka pstro­ci­necz­ka - ga­tu­nek mo­ty­la z ro­dzi­ny zwój­ko­wa­tych


SJP.pl


płatnerstwo

za­ję­cie płat­ne­rza, rze­mieśl­ni­ka wy­ra­bia­ją­ce­go me­ta­lo­we zbro­je i broń białą


SJP.pl

Płat­ner­stwo – dział rze­mio­sła wy­ko­ny­wa­ny przez płat­ne­rzy, po­le­ga­ją­cy na kształ­to­wa­niu przed­mio­tów z me­ta­lu ta­kich jak ele­men­ty zbroi, tar­cze, hełmy itp..

W Pol­sce rozk­wit płat­ner­stwa wy­stę­po­wał od XIV do XVIII wieku.

W po­cząt­ko­wym okre­sie płat­ne­rze na­le­że­li do jed­ne­go cechu z pan­cer­ni­ka­mi, któ­rzy wy­ko­ny­wa­li zbro­je z ple­cion­ki kol­czy­stej. W XVII wieku ut­wo­rzy­li oni włas­ny cech, który funk­cjo­no­wał do po­ło­wy XVIII wieku.

Wikipedia


płatnerz

rze­mieśl­nik wy­ra­bia­ją­cy me­ta­lo­we zbro­je i broń białą; miecz­nik, mie­czow­nik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. rzem. wyt­wór­ca zbroi, tarcz i heł­mów;

Wiktionary

Płat­nerz – śred­nio­wiecz­ny rze­mieśl­nik wy­ko­nu­ją­cy zbro­je pły­to­we dla ludzi i koni, oraz ele­men­ty to­wa­rzy­szą­ce zbroi, jak np. przył­bi­ce, rę­ka­wi­ce, szy­sza­ki, a także kol­czu­gi.

Wobec za­ni­ku jazdy pan­cer­nej od XVI wieku płat­ne­rza­mi za­czę­to na­zy­wać rze­mieśl­ni­ków wy­ra­bia­ją­cych me­ta­lo­wą broń białą, np.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpwatnɛʃ, AS: pu̯atneš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płatnerstwo n.

 przym. płatnerski

Wiktionary


płatnia

górna po­wierzch­nia ko­wa­dła; gładź


SJP.pl


płatnica

piła ręcz­na jed­no­chwy­to­wa do prze­rzy­na­nia kłód i kra­wę­dzia­ków oraz do ścin­ki drzew; roz­płat­ni­ca


SJP.pl


płatniczka

→ płat­nik


SJP.pl

Patrz:

płatnik

płatniczy

od­no­szą­cy się do pła­ce­nia, np. środ­ki płat­ni­cze


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) bank. ekon. hand. zwią­za­ny z pła­ce­niem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Oby nasze kło­po­ty z bi­lan­sem płat­ni­czym nie od­bi­ły się taką czkaw­ką jak Cze­chom.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płatnik mos./mrz., płatność ż.

 przym. płatny

Wiktionary


płatnik

1. osoba zaj­mu­ją­ca się wy­pła­ca­niem na­leż­no­ści;
2. osoba lub firma pła­cą­ca na­leż­ność


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ekon. osoba lub in­sty­tu­cja ui­szcza­ją­ca płat­ność

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) środ. etui lub po­dob­ny przed­miot, w któ­rym kel­ner wrę­cza klien­to­wi ra­chu­nek i w któ­rym klient umie­szcza na­leż­ność

Wiktionary

Płat­nik – osoba fi­zycz­na lub praw­na, która jest po­sia­da­czem ra­chun­ku płat­ni­cze­go i zez­wa­la na wy­ko­na­nie zle­ce­nia płat­ni­cze­go z tego ra­chun­ku płat­ni­cze­go lub w przy­pad­ku gdy nie wy­stę­pu­je ra­chu­nek płat­ni­czy – osoba fi­zycz­na lub praw­na, która skła­da zle­ce­nie płat­ni­cze.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na rynku po­ja­wi­ły się różne wzory fak­tur i płat­ni­cy VAT za­sy­pu­ją urzę­dy skar­bo­we py­ta­nia­mi, który z blan­kie­tów wy­brać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płatność ż.

:: fż. płatniczka

 czas. płacić ndk., zapłacić dk., przepłacać ndk., przepłacić dk.

 przym. płatniczy, płatny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) płatnik kelnerski

Wiktionary


płatnościowy

→ płat­ność


SJP.pl

Patrz:

płatność

płatność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) efekt, akt pła­ce­nia do­ko­ny­wa­ny w wyz­na­czo­nym ter­mi­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pro­szę o jak naj­szyb­sze do­ko­na­nie płat­no­ści.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpwatnɔɕt͡ɕ, AS: pu̯atność

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płatnik mos./mrz., płaca ż.

 czas. płacić

 przym. płatniczy, płatny

 przysł. odpłatnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wpłata, opłata

Wiktionary


płatny

1. taki, za któ­re­go trze­ba ui­szczać opła­tę;
2. taki, za który do­sta­je się wy­na­gro­dze­nie;
3. taki, któ­re­mu się płaci


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, za który do­sta­je się wy­na­gro­dze­nie

 (1.2) taki, za który na­le­ży za­pła­cić

 (1.3) taki, któ­re­mu się płaci

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpwatnɨ, AS: pu̯atny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płaca ż., płatnik m., płatność ż.

 przym. płatniczy

 czas. płacić ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) odpłatny

 (1.3) najemny

Wiktionary


płatnąć

1. uciąć na ka­wał­ki, płaty;
2. po­tocz­nie, żar­to­bli­wie: ude­rzyć coś lub kogoś, zwła­szcza czymś o pła­skiej, sze­ro­kiej po­wierzch­ni


SJP.pl


płatowaty

przy­po­mi­na­ją­cy kształ­tem płat, po­dob­ny do płata


SJP.pl


płatować

1. kroić, ro­zbie­rać coś na płaty
2. daw­niej: pła­cić zo­bo­wią­za­nia, ui­szczać na­leż­no­ści


SJP.pl


płatowcowy

→ pła­to­wiec


SJP.pl

Patrz:

płatowiec

płatowiec

1. głów­na część stat­ku po­wietrz­ne­go zło­żo­na ze skrzy­deł, ka­dłu­ba, gon­do­li, pod­wo­zia i uste­rze­nia, bez ze­spo­łów na­pę­do­wych i wy­po­sa­że­nia;
2. śro­do­wi­sko­wo: sa­mo­lot


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) lotn. sa­mo­lot

Wiktionary

Pła­to­wiec — głów­na część stat­ku po­wietrz­ne­go słu­żą­ca do za­bu­do­wy jed­no­stek na­pę­do­wych, wy­po­sa­że­nia me­cha­nicz­ne­go i elek­tro­nicz­ne­go, uz­bro­je­nia, a także po­mie­szcze­nia za­ło­gi i tran­spor­tu ła­dun­ków. Głów­nym za­da­niem pła­tow­ca jest wyt­wo­rze­nie ae­ro­dy­na­micz­nej siły no­śnej.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. płat mrz., płatek mrz.

 przym. płatowy

Wiktionary


płatowy

→ płat


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) anat. po­dzie­lo­ny na płaty; do­ty­czą­cy pła­tów

 (1.2) zwią­za­ny z pła­tem, do­ty­czą­cy pła­tów

Wiktionary

Patrz:

płat

Powiązane:

 rzecz. płat mrz., płatek mrz., płatowiec mrz.

Wiktionary


płatwa

belka pod­pie­ra­ją­ca krok­wie na dachu; pła­tew


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stpol. trat­wa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpwatfa, AS: pu̯atfa

Wiktionary


płatwiowy

→ pła­tew


SJP.pl

Patrz:

płatew

pław

1. pły­wa­ją­cy znak na­wi­ga­cyj­ny; boja;
2. jeden z ele­men­tów sieci ry­bac­kiej utrzy­mu­ją­cy ją w po­zy­cji pio­no­wej i na za­mie­rzo­nej głę­bo­ko­ści; pła­wik


SJP.pl

Pław (niem. "Plau") – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim, w po­wie­cie kro­śnień­skim, w gmi­nie Dąbie.

Wikipedia


pława

1. pły­wa­ją­cy znak na­wi­ga­cyj­ny; boja;
2. jeden z ele­men­tów sieci ry­bac­kiej utrzy­mu­ją­cy ją w po­zy­cji pio­no­wej i na za­mie­rzo­nej głę­bo­ko­ści; pła­wik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) żegl. pły­wa­ją­cy, za­kot­wi­czo­ny znak na­wi­ga­cyj­ny za­o­krą­glo­ne­go kształ­tu

 (1.2) ryb. ele­ment sieci ry­bac­kiej słu­żą­cy do utrzy­my­wa­nie jej we wła­ści­wej po­zy­cji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pław mrz., pławia ż.

 przym. pławny

 przysł. wpław

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) boja

Wiktionary


pławanice

Pła­wa­ni­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie chełm­skim, w gmi­nie Ka­mień.

W la­tach 1973–83 w gmi­nie Chełm. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa chełm­skie­go.

Wieś jest so­łect­wem w gmi­nie Ka­mień. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go (III 2011 r.) li­czy­ła 261 miesz­kań­ców i była piątą co do wiel­ko­ści miej­sco­wo­ścią gminy.

Wikipedia


pławecki

naz­wi­sko


SJP.pl


pławek

pły­wak; przed­miot uno­szą­cy się na po­wierzch­ni płynu


SJP.pl


pławik

1. jeden z ele­men­tów sieci ry­bac­kiej utrzy­mu­ją­cy ją w po­zy­cji pio­no­wej i na za­mie­rzo­nej głę­bo­ko­ści; pława;
2. korek, ka­wa­łek drew­na itp. przy­mo­co­wa­ny do żyłki, utrzy­mu­ją­cy przy­nę­tę na od­po­wied­niej głę­bo­ko­ści, sy­gna­li­zu­ją­cy ruch ha­czy­ka, gdy ryba chwy­ta przy­nę­tę; spła­wik


SJP.pl


pławikonik

mała ryba mor­ska o cha­rak­te­ry­stycz­nie wy­gię­tym ciele, pły­wa­ją­ca pio­no­wo; konik mor­ski


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) icht. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Hip­po­cam­pus|ref=tak., ro­dzaj ryb mor­skich z ro­dzi­ny iglicz­nio­wa­tych

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) konik morski

Wiktionary


pławinek

Pła­wi­nek – osada w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie ino­wroc­ław­skim, w gmi­nie Ino­wroc­ław.

Wikipedia


pławić

1. za­nu­rzać kogoś w wo­dzie, wpę­dzać do wody;
2. pła­wić się - (zwy­kle w uży­ciu żar­to­bli­wym) za­nu­rzać się w wo­dzie;
3. pła­wić się (w czymś) - roz­ko­szo­wać się czymś, upa­jać się fak­tem po­sia­da­nia cze­goś cen­ne­go


SJP.pl


pławka

na­rzę­dzie słu­żą­ce do ob­ser­wa­cji dryfu


SJP.pl


pławlina

lina sta­lo­wa łą­czą­ca pławę z jej kot­wi­cą


SJP.pl


pławnica

pro­sto­kąt­na sieć ry­bac­ka uży­wa­na do po­ło­wu ryb pe­la­gicz­nych (głów­nie śle­dzi, sar­dy­nek i ło­so­si)


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pław­ni­ca – ro­dzaj sieci ry­bac­kiej
  • Pław­ni­ca – wieś w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie kłodz­kim, w gmi­nie By­strzy­ca Kłodz­ka
  • Pław­ni­ca – stru­ga, lewy do­pływ Ły­dy­ni

Wikipedia


pławniowice

Pław­nio­wi­ce (niem. "Plaw­nio­witz", od 1936 "Flößingen") – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie gli­wic­kim, w gmi­nie Ru­dzi­niec.

Wikipedia


pławno

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pław­no – wieś w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie ra­dom­szczań­skim, w gmi­nie Gidle
  • Pław­no – wieś w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie poz­nań­skim, w gmi­nie Mu­ro­wa­na Go­śli­na
  • Pław­no – wieś w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie cho­szczeń­skim, w gmi­nie Bierzw­nik
  • Pław­no – wieś w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie draw­skim, w gmi­nie Cza­pli­nek
  • Pław­no – dawna gmina wiej­ska w wo­je­wództ­wie łódz­kim
  • Pław­no – dawna gro­ma­da w po­wie­cie ra­dom­szczań­skim w wo­je­wództ­wie łódz­kim
  • Pław­no – dawna gro­ma­da w po­wie­cie szcze­ci­nec­kim
  • Pław­no – dziel­ni­ca Sta­lo­wej Woli
  • Pław­no – je­zio­ro w woj. wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie poz­nań­skim, w gmi­nie Mu­ro­wa­na Go­śli­na
  • Pław­no – pol­ska nazwa gminy Plöwen w Me­klem­bur­gii-Po­mo­rzu Przed­nim, w po­wie­cie Vor­pom­mern-Gre­ifs­wald
  • Pław­no – dawny za­ścia­nek w ob­wo­dzie wi­teb­skim, w re­jo­nie szar­kow­szczyń­skim, w siel­so­wie­cie Łużki
  • Pław­no – dawna le­śni­czów­ka w ob­wo­dzie wi­teb­skim, w re­jo­nie szar­kow­szczyń­skim, w siel­so­wie­cie Łużki

Wikipedia


pławność

→ pław­ny


SJP.pl

Patrz:

pławny

pławny

poz­wa­la­ją­cy uno­sić się na po­wierzch­ni wody


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ułat­wia­ją­cy pły­wa­nie, słu­żą­cy do pły­wa­nia

 (1.2) daw. na­da­ją­cy się do pły­wa­nia, pła­wie­nia, od­po­wied­ni do że­glo­wa­nia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pławienie n., pława ż., spławik m., spław m.

 czas. pławić, płynąć

 przysł. wpław

Wiktionary


pławski

naz­wi­sko


SJP.pl


pławęcino

Pła­wę­ci­no (do 1945 r. "Pla­nent­hin") – wieś w pół­noc­no-za­chod­niej Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie ko­ło­brze­skim, w gmi­nie Go­ści­no. Na pół­noc od wsi znaj­du­je się Je­zio­ro Pła­wę­ciń­skie.

We­dług da­nych z 30.06.2014 wieś miała 180 miesz­kań­ców.

Wikipedia


płaz

przed­sta­wi­ciel gro­ma­dy zmien­no­ciepl­nych krę­gow­ców ziem­no­wod­nych (np. żaba, ro­pu­cha, trasz­ka)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) herp. zwie­rzę z gro­ma­dy krę­gow­ców ziem­no­wod­nych;

 (1.2) obraź. przen. czło­wiek pła­szczą­cy się

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) bud. ro­dzaj belki sto­so­wa­nej w bu­dow­nict­wie

 (2.2) daw. sze­ro­ka, pła­ska stro­na cze­goś, w szcze­gól­no­ści broni siecz­nej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z tego wzglę­du płazy wy­ma­ga­ją do roz­ro­du śro­do­wi­ska wod­ne­go.

 (2.1) Żad­nych tu dzi­wów świa­ta: fun­da­ment z skal­nych odła­mów, z pła­zów świer­ko­wych chata.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pwas, AS: pu̯as

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płoza ż., płaza ż., płaziniec mzw., płazowanie n., płazy lm nm.

 czas. płaszczyć ndk., spłaszczyć dk.

 przym. płazi, płaski

 przysł. płazio, płasko

Wiktionary


płaza

belka drew­nia­na, pła­sko obro­bio­na na obu koń­cach, z na­tu­ral­ną okrą­gliz­ną po bo­kach, wy­ko­rzy­sty­wa­na w bu­dow­nict­wie; płaz


SJP.pl

Płaza – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie chrza­now­skim, w gmi­nie Chrza­nów. Przez wieś prze­pły­wa rzeka – Pła­zian­ka. W Pła­zie znaj­du­ją się Za­kła­dy Wa­pien­ni­cze oraz linia ko­le­jo­wa wy­ko­rzy­sty­wa­na spo­ra­dycz­nie przez po­cią­gi to­wa­ro­we oraz nie­czyn­na sta­cja ko­le­jo­wa Płaza.

Wikipedia


płazak

1. rze­mieśl­ni­cze na­rzę­dzie do na­da­wa­nia kształ­tu przed­mio­tom for­ni­ro­wa­nym; gła­dzik pła­ski;
2. ga­tu­nek słod­ko­wod­nej ryby dwu­dysz­nej; pra­pła­ziec, pra­płet­wiec po­łud­nio­wo­a­me­ry­kań­ski


SJP.pl


płazem

1. daw­niej: pła­sko, na płask;
2. bez­kar­nie; nie­za­u­wa­że­nie


SJP.pl


płazi

do­ty­czą­cy płaza; cha­rak­te­ry­stycz­ny dla płaza


SJP.pl

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) taki, który na­le­ży do płaza

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla płaza, po­sia­da­ją­cy cechy płaza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płaz mzw., płazy nmos.

Wiktionary


płaziniec

robak pła­ski, za­li­cza­ny do przy­wry di­ge­ne­tycz­nych, pa­so­żyt prze­wo­dów żół­cio­wych prze­żu­wa­czy


SJP.pl


płazińce

robak pła­ski, za­li­cza­ny do przy­wry di­ge­ne­tycz­nych, pa­so­żyt prze­wo­dów żół­cio­wych prze­żu­wa­czy


SJP.pl

Pła­ziń­ce (Pla­ty­hel­mint­hes) – typ zwie­rząt dwu­bocz­nie sy­me­trycz­nych (Bi­la­te­ria). Ich po­tocz­na nazwa (ro­ba­ki pła­skie) po­cho­dzi od list­ko­wa­te­go lub wy­dłu­żo­ne­go, spła­szczo­ne­go grzbie­to­wo-brzusz­nie ciała. W ich bu­do­wie wy­stę­pu­je wy­łącz­nie pier­wot­na jama ciała, wy­peł­nio­na pa­ren­chy­mą, która pełni funk­cję szkie­le­tu hy­dra­u­licz­ne­go. W więk­szo­ści są to or­ga­niz­my her­ma­fro­dy­tycz­ne, rozm­na­ża­ją­ce się naj­czę­ściej po­przez za­płod­nie­nie krzy­żo­we.

Wikipedia


płazowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pła­zo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płaz m.

 czas. płazować ndk.

Wiktionary


płazować

ude­rzać kogoś pła­zem sza­bli


SJP.pl


płazowina

le­śni­cze okre­śle­nie słabo za­drze­wio­nej po­wierzch­ni le­śnej


SJP.pl

Pła­zo­wi­na – po­wierzch­nia leśna z rzad­ki­mi drze­wa­mi, po­zo­sta­ły­mi po drze­wo­sta­nie, który z róż­nych po­wo­dów uległ nad­mier­ne­mu prze­rze­dze­niu. Zgod­nie z In­struk­cją Urzą­dza­nia Lasu jest to drze­wo­stan II klasy wieku o za­drze­wie­niu do 0,3 włącz­nie, albo drze­wo­stan III i wyż­szych klas wieku o za­drze­wie­niu do 0,2 włącz­nie. Pła­zo­wi­na jest zja­wi­skiem nie­po­żą­da­nym w go­spo­dar­ce le­śnej.

Wikipedia


płazowizna

słabo za­drze­wio­na po­wierzch­nia leśna; pła­zo­wi­na


SJP.pl


płazowo

Pła­zo­wo – (niem. "Plas­so­wo, 1942-1945 Plaßhof") wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie tu­chol­skim, w gmi­nie Lu­bie­wo, przy tra­sie drogi wo­je­wódz­kiej nr 240.

W la­tach 1950–1998 miej­sco­wość na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa byd­go­skie­go. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go (III 2011 r.) li­czy­ła 266 miesz­kań­ców. Jest siód­mą co do wiel­ko­ści miej­sco­wo­ścią gminy Lu­bie­wo.

Wikipedia


płazy

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. herp. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Amp­hi­bia|L.|ref=tak., gro­ma­da zmien­no­ciepl­nych krę­gow­ców;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: płaz

Wiktionary

Płazy (Amp­hi­bia) – gro­ma­da zmien­no­ciepl­nych krę­gow­ców z grupy czwo­ro­no­gów. Za­miesz­ku­ją róż­no­rod­ne sied­li­ska, więk­szość ga­tun­ków żyje na lą­dzie, w grun­cie, na drze­wach bądź w wo­dach słod­kich. W roz­wo­ju prze­cho­dzą sta­dium lar­wal­ne, w cza­sie któ­re­go pro­wa­dzą wodny tryb życia, choć niek­tó­re ga­tun­ki wyksz­tał­ci­ły adap­ta­cje be­ha­wio­ral­ne poz­wa­la­ją­ce omi­nąć to ogra­ni­cze­nie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pła­za­mi zaj­mu­je się nauka zwana ba­tra­cho­lo­gią, na­to­miast dzie­dzi­na wie­dzy obej­mu­ją­ca płazy i gady to her­pe­to­lo­gia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płaz mzw.

 przym. płazi

Wiktionary


płazówka

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pła­zów­ka – część wsi Ko­niów­ka w po­wie­cie no­wo­tar­skim, wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim
  • Pła­zów­ka – przy­sió­łek wsi Witów w po­wie­cie ta­trzań­skim, wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim
  • Pła­zów­ka – wieś w po­wie­cie kol­bu­szow­skim, wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim

Wikipedia


płaśnia

re­gio­nal­nie: pła­szczyz­na, równy, pła­ski teren; płaśń


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dzika po­lan­ka wśród lasu

 (1.2) miej­sce równe, rów­ni­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Chcą się ukłaść spać, a tu pła­śni ani ka­wa­łecz­ka.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. płaski

Wiktionary


płaśń

re­gio­nal­nie: pła­szczyz­na, równy, pła­ski teren; pła­śnia


SJP.pl

Płaśń lub pła­śnia – w ta­ter­nict­wie jest to ro­dzaj ta­ra­su – pła­skie lub nieco tylko po­chy­łe miej­sce na skal­nej ścia­nie, w żle­bie, lub na grani, o nie­re­gu­lar­nym zwy­kle kształ­cie. Płaśń może być ska­li­sta, piar­ży­sta lub tra­wia­sta.

W pa­ster­stwie na Pod­ha­lu słowo płaśń miało po­dob­ne zna­cze­nia, ale obej­mo­wa­ło także po­chy­ły zwy­kle i tra­wia­sty taras rów­nież na stoku góry lub w dnie do­li­ny. Daw­niej czę­sto bu­do­wa­no na nim szopy lub sza­ła­sy pa­ster­skie.

Wikipedia


płażewski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Igna­cy Pła­żew­ski – pol­ski fo­to­graf, hi­sto­ryk
  • Le­szek Pła­żew­ski – pol­ski pro­za­ik, sce­na­rzy­sta fil­mo­wy

Wikipedia


płażyński

naz­wi­sko


SJP.pl


płciowo

przy­słó­wek

 (1.1) rzad. w spo­sób do­ty­czą­cy płci, pod wzglę­dem płci

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płeć ż., płciowość ż.

 przym. płciowy

Wiktionary


płciowość

świa­do­mość po­sia­da­nia płci i przy­na­leż­no­ści do płci; toż­sa­mość płcio­wa, gen­der


SJP.pl


płciowy

→ płeć


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zde­ter­mi­no­wa­ny przez płeć, do­ty­czą­cy płci

Wiktionary

Patrz:

płeć

Przykłady

 (1.1) Osią­gnię­cie doj­rza­ło­ści płcio­wej ob­ja­wia się u koni wy­stą­pie­niem po­pę­du płcio­we­go oraz roz­po­czę­ciem u ogie­rów pro­duk­cji na­sie­nia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpw̥t͡ɕɔvɨ, AS: pu̯̦ćovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płeć ż.

 przysł. płciowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) seksualny

Wiktionary


płd.

skrót od: po­łud­nie, po­łud­nio­wy (czy­ta­ny jako cały, od­mien­ny wyraz); pd. (rza­dziej)


SJP.pl

skrót

 (1.1) = geogr. po­łud­nio­wy

 (1.2) = geogr. po­łud­nie

Wiktionary


płd.-wsch.

skrót od: po­łud­nio-wschód, po­łud­nio­wo-wschod­ni


SJP.pl


płd.-zach.

skrót od: po­łud­nio-za­chód, po­łud­nio­wo-za­chod­ni


SJP.pl


płeszka

chrząszcz z ro­dzi­ny ston­ko­wa­tych; pcheł­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. ent. pcheł­ka

Wiktionary


płesznik

babka płesz­nik - ga­tu­nek rocz­nej ro­śli­ny z ro­dzi­ny bab­ko­wa­tych; babka śró­dziem­no­mor­ska


SJP.pl

Płesz­nik ("Pu­li­ca­ria") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny astro­wa­tych ("Aste­ra­ce­ae"). Obej­mu­je ok. 70 ga­tun­ków. Wy­stę­pu­ją one na Sta­rym Świe­cie – na znacz­nej czę­ści Eu­ro­py, gdzie ro­śnie 5 ga­tun­ków, Azji (bez jej wschod­niej czę­ści) i w Afry­ce, z wy­jąt­kiem jej czę­ści rów­ni­ko­wej. Do pol­skiej flory na­le­żą dwa ga­tun­ki – ro­dzi­my płesz­nik zwy­czaj­ny "P. vul­ga­ris" i za­do­mo­wio­ny an­tro­po­fit – płesz­nik czer­won­ko­wy "P. dy­sen­te­ri­ca".

Wikipedia


płetwa

1. część ciała ryby słu­żą­ca do po­ru­sza­nia się i ste­ro­wa­nia
2. część oprzy­rzą­do­wa­nia nurka słu­żą­ca do po­ru­sza­nia się pod wodą


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zool. icht. na­rząd słu­żą­cy do utrzy­my­wa­nia po­żą­da­nej po­zy­cji ciała oraz do po­ru­sza­nia się, wy­stę­pu­ją­cy u ryb oraz u ssa­ków wod­nych;

 (1.2) sport. ele­ment na­kła­da­ny na stopę, ułat­wia­ją­cy po­ru­sza­nie się czło­wie­ka w wo­dzie;

 (1.3) techn. pła­ski, sze­ro­ki ele­ment kon­struk­cyj­ny urzą­dzeń pły­wa­ją­cych, rza­dziej la­ta­ją­cych

 (1.4) przen. żart. wiel­ka, sze­ro­ka stopa

Wiktionary

Płet­wa (łac. "pinna") – część ciała krę­gow­ców wod­nych sta­no­wią­ca na­rząd słu­żą­cy do utrzy­my­wa­nia rów­no­wa­gi ciała oraz do re­gu­lo­wa­nia pręd­ko­ści i kie­run­ku po­ru­sza­nia się w wo­dzie. Płet­wy wy­stę­pu­ją u więk­szo­ści ryb, u ssa­ków wod­nych, niek­tó­rych gadów i u po­sta­ci lar­wal­nych pła­zów (ki­jan­ka).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpwɛtfa, AS: pu̯etfa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płetwal m.

 przym. płetwiasty

Wiktionary


płetwal

ga­tu­nek wie­lo­ry­ba; płet­wal błę­kit­ny to naj­więk­szy współ­czes­ny ssak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ba­la­e­nop­te­ra|Lacépède|ref=tak., ro­dzaj ssa­ków wod­nych z ro­dzi­ny płet­wa­lo­wa­tych;

 (1.2) zool. wie­lo­ryb z ro­dza­ju płet­wal (1.1)

 (1.3) kulin. po­tra­wa z płet­wa­la (1.2)

Wiktionary

Płet­wal ("Ba­la­e­nop­te­ra") – ro­dzaj ssa­ków z ro­dzi­ny płet­wa­lo­wa­tych (Ba­la­e­nop­te­ri­dae).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do wa­le­ni za­li­cza się też płet­wa­le.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płetwa ż., płetwalowate lm nm.

Wiktionary


płetwalowate

ro­dzi­na fisz­bi­now­ców z rzędu wa­le­ni; fał­dow­ce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ba­la­e­nop­te­ri­dae|Gray|ref=tak., ro­dzi­na ssa­ków z po­drzę­du fisz­bi­now­ców;

Wiktionary

Płet­wa­lo­wa­te, fał­dow­ce, wie­lo­ry­by fał­dow­ce, pły­wa­czo­wa­te (Ba­la­e­nop­te­ri­dae) – ro­dzi­na ssa­ków z in­fra­rzę­du wa­le­ni (Ce­ta­cea) w obrę­bie rzędu pa­rzy­sto­ko­pyt­nych (Atrio­dac­ty­la). Fał­dow­ce cha­rak­te­ry­zu­ją się obec­no­ścią 10–100 po­dłuż­nych bruzd na pod­gard­lu, a także wy­dłu­żo­nym cia­łem, ostro za­koń­czo­ną głową i spi­cza­sty­mi płet­wa­mi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sej­wal, przed­sta­wi­ciel płet­wa­lo­wa­tych, jest jed­nym z naj­szyb­szych wie­lo­ry­bów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płetwal mzw.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fałdowce, wieloryby fałdowce

Wiktionary


płetwalowaty

o ce­chach płet­wa­lo­wa­tych (ro­dzi­na ssa­ków)


SJP.pl


płetwiak

strug do stru­ga­nia płet­win w de­skach, prze­ci­na­ją­cy włó­kna drew­na w po­przek; płet­wień


SJP.pl


płetwina

li­stwa wpu­szcza­na w wyż­ło­bie­nie w desce dla wzmoc­nie­nia


SJP.pl


płetwonogi

o ce­chach płet­wo­no­gich (grupa ssa­ków)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) wy­po­sa­żo­ny w płet­wy u nóg

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do ssa­ków płet­wo­no­gich za­li­cza­ne są, m.in. foki i morsy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płetwonogie lm nm.

Wiktionary


płetwonogie

o ce­chach płet­wo­no­gich (grupa ssa­ków)


SJP.pl

Płet­wo­no­gie (Pin­ni­pe­dia) – zróż­ni­co­wa­ny klad sze­ro­ko roz­po­wszech­nio­nych ssa­ków mor­skich wy­po­sa­żo­nych w płet­wy, pro­wa­dzą­cych czę­ścio­wo wodny tryb życia. Obej­mu­je współ­czes­ne ro­dzi­ny mor­so­wa­tych (któ­rej je­dy­nym dzi­siej­szym przed­sta­wi­cie­lem jest mors), uchat­ko­wa­tych oraz fo­ko­wa­tych (wła­ści­wych fok, po­zba­wio­nych mał­żo­win usz­nych).

Wikipedia


płetwonurek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) nurek z lek­kim os­przę­tem i płet­wa­mi, które umoż­li­wia­ją swo­bod­ne po­ru­sza­nie się pod wodą

Wiktionary

Płet­wo­nu­rek ( Scuba diver) – nurek wy­po­sa­żo­ny w sprzęt nur­ko­wy skła­da­ją­cy się z butli ze sprę­żo­nym do ponad 200 barów gazem (butla nur­ko­wa), au­to­ma­tu od­de­cho­we­go, płetw, ob­ciąż­ni­ków i maski do nur­ko­wa­nia. Płet­wo­nu­rek w prze­ci­wień­stwie do nurka kla­sycz­ne­go może swo­bod­nie po­ru­szać się w toni wod­nej za po­mo­cą płetw i umie­szczo­nej zwy­kle na ple­cach butli sprę­żo­ne­go gazu do od­dy­cha­nia oraz od­po­wied­niej wy­por­no­ści uzy­ska­nej dzię­ki wła­ści­we­mu do­bo­ro­wi wy­mien­nych, naj­czę­ściej oło­wia­nych ob­ciąż­ni­ków.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌpwɛtfɔ̃ˈnurɛk, AS: pu̯etfõnurek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płetwonurkowanie n.

 czas. płetwonurkować ndk.

 przym. płetwonurkowy

Wiktionary


płetwonurkowanie

pły­wać pod wodą przy po­mo­cy spe­cjal­nych płetw za­kła­da­nych na stopy oraz apa­ra­tu tle­no­we­go


SJP.pl


płetwonurkować

pły­wać pod wodą przy po­mo­cy spe­cjal­nych płetw za­kła­da­nych na stopy oraz apa­ra­tu tle­no­we­go


SJP.pl


płetwonurkowy

przy­miot­nik od: płet­wo­nu­rek


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z płet­wo­nur­ka­mi, przez­na­czo­ny dla płet­wo­nur­ków

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płetwonurkowanie n., płetwonurek mos.

Wiktionary


płetwonóg

płet­wo­nóg wor­ko­wa­ty - ssak z ro­dzi­ny dy­del­fo­wa­tych, za­li­cza­ny do tor­ba­czy; japok


SJP.pl


płetwowaty

przy­po­mi­na­ją­cy płet­wę


SJP.pl


płetwowy

→ płet­wa


SJP.pl

Patrz:

płetwa

płeć

1. ze­spół cech cha­rak­te­ry­zu­ją­cy or­ga­niz­my osob­ni­ków żeń­skich i mę­skich; zbio­ro­wo o lu­dziach: osob­ni­cy o tych ce­chach;
2. prze­sta­rza­łe: skóra, cera


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha or­ga­niz­mów ży­wych w obrę­bie jed­ne­go ga­tun­ku cha­rak­te­ry­zu­ją­ca je pod wzglę­dem ich zdol­no­ści roz­rod­czych;

 (1.2) przest. skóra, cera

Wiktionary

Płeć – ze­spół cech bu­do­wy o cha­rak­te­rze struk­tur, funk­cji i za­cho­wań poz­wa­la­ją­cych na skla­sy­fi­ko­wa­nie or­ga­niz­mów we­dług roli w pro­ce­sie rozm­na­ża­nia na mę­skie i żeń­skie.

Rozm­na­ża­nie płcio­we po­le­ga na po­łą­cze­niu i zmie­sza­niu cech ge­ne­tycz­nych: wy­spe­cja­li­zo­wa­ne ko­mór­ki zwane ga­me­ta­mi łączą się, aby stwo­rzyć po­tom­stwo, które odzie­dzi­czy cechy po każ­dym z ro­dzi­ców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) U mod­li­szek or­ga­niz­my płci żeń­skiej za­bi­ja­ją or­ga­niz­my płci mę­skiej.

 (1.2) Ślicz­ny chło­piec, czego chcieć? Czar­ny wąsik, biała płeć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pwɛt͡ɕ, AS: pu̯eć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płciowość ż.

 przym. płciowy

 przysł. płciowo

Wiktionary


płk

skrót od: puł­kow­nik (czy­ta­ny jako cały, od­mien­ny wyraz)


SJP.pl

skrót

 (1.1) = wojsk. puł­kow­nik

Wiktionary


płn.

skrót od: pół­noc, pół­noc­ny (czy­ta­ny jako cały, od­mien­ny wyraz); pn. (rza­dziej)


SJP.pl

skrót

 (1.1) = geogr. pół­noc­ny

 (1.2) = geogr. pół­noc

Wiktionary


płn.-wsch.

skrót od: pół­noc­no-wschód, pół­noc­no-wschod­ni


SJP.pl


płn.-zach.

skrót od: pół­noc­no-za­chód, pół­noc­no-za­chod­ni


SJP.pl


pło

ko­żuch ro­ślin tor­fo­wi­sko­wych uno­szą­cy się na je­zio­rze, które ulega przeksz­tał­ca­niu w tor­fo­wi­sko lub trzę­sa­wi­sko; sple­ja


SJP.pl

Pło (re­gio­nal­nie także pod nazwą sple­ja) – ko­żuch ro­ślin tor­fo­wi­sko­wych wy­stę­pu­ją­cy na wo­dzie w for­mie za­ra­sta­ją­ce­go brze­gu lub ro­dzaj pły­wa­ją­cej wyspy, pow­sta­łej w wy­ni­ku odry­wa­nia się msza­rów tor­fow­co­wych po­ra­sta­ją­cych brze­gi je­zio­ra. Sta­no­wi etap za­ra­sta­nia zbior­ni­ka wod­ne­go, two­rząc trzę­sa­wi­sko. Zwy­kle ma cha­rak­ter tor­fo­wi­ska przej­ścio­we­go.

Wikipedia


płocczanin

miesz­ka­niec Płoc­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Płoc­ka

 (1.2) osoba po­cho­dzą­ca z Płoc­ka, uro­dzo­na w Płoc­ku

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pwɔt͡sˈt͡ʃãɲĩn, AS: pu̯ocčãńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Płock m., Płockie n.

:: fż. płocczanka ż.

 przym. płocki

Wiktionary


płocczanka

miesz­kan­ka Płoc­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Płoc­ka

 (1.2) ko­bie­ta po­cho­dzą­ca z Płoc­ka, uro­dzo­na w Płoc­ku

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pwɔt͡sˈt͡ʃãnka, AS: pu̯ocčãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Płock m., Płockie n.

:: fm. płocczanin m.

 przym. płocki

Wiktionary


płocha

część warsz­ta­tu tkac­kie­go, wy­mien­ny grze­bień za­mo­co­wa­ny w tyl­nej czę­ści belki bidła


SJP.pl


płochacz

1. nie­wiel­ki ptak z ro­dzi­ny pło­cha­czy;
2. pies my­śliw­ski (naj­czę­ściej spa­niel lub te­rier) wy­ko­rzy­sty­wa­ny do wy­pła­sza­nia ptact­wa z za­ro­śli i apor­to­wa­nia zdo­by­czy


SJP.pl

Pło­chacz – pies uży­wa­ny od wielu stu­le­ci do po­lo­wa­nia na drob­ną zwie­rzy­nę (w tym ptaki), przy czym ich rola po­le­ga­ła na wy­szu­ki­wa­niu i wy­pła­sza­niu jej z krze­wów i szu­wa­rów oraz apor­to­wa­niu po strza­le. Obec­nie pło­cha­cze są w my­śli­stwie dość czę­sto sto­so­wa­ne, choć wiele ras ho­du­je się jako psy po­ko­jo­we to­wa­rzy­szą­ce ze wzglę­du na ich urodę i cha­rak­ter.

Wikipedia


płochacze

1. nie­wiel­ki ptak z ro­dzi­ny pło­cha­czy;
2. pies my­śliw­ski (naj­czę­ściej spa­niel lub te­rier) wy­ko­rzy­sty­wa­ny do wy­pła­sza­nia ptact­wa z za­ro­śli i apor­to­wa­nia zdo­by­czy


SJP.pl

Pło­cha­cze (Pru­nel­li­dae) – mo­no­ty­po­wa ro­dzi­na ma­łych pta­ków z rzędu wró­blo­wych (Pas­se­ri­for­mes).

Wikipedia


płocharski

naz­wi­sko


SJP.pl


płochlica

płoch­li­ca księ­ży­ców­ka - ga­tu­nek mo­ty­la z ro­dzi­ny mrocz­ni­co­wa­tych


SJP.pl


płochliwiej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: płoch­li­wie


SJP.pl


płochliwość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego co płoch­li­we

Wiktionary

Powiązane:

 przym. płochliwy

Wiktionary


płochliwszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: płoch­li­wy


SJP.pl


płochliwy

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który się łatwo pło­szy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płochliwość ż.

 czas. płoszyć ndk., spłoszyć dk.

 przysł. płochliwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pierzchliwy

Wiktionary


płochocin

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pło­cho­cin – wieś w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie świec­kim, w gmi­nie War­lu­bie
  • Pło­cho­cin – osada leśna w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie świec­kim, w gmi­nie War­lu­bie
  • Pło­cho­cin – wieś w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie war­szaw­skim za­chod­nim, w gmi­nie Oża­rów Ma­zo­wiec­ki
  • Pło­cho­cin – osada w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie po­lic­kim, w gmi­nie Dobra
  • Pło­cho­cin – przy­sta­nek ko­le­jo­wy w Pło­cho­ci­nie
  • Pło­cho­cin-Osied­le

Wikipedia


płochocki

naz­wi­sko


SJP.pl


płochowo

Pło­cho­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie mo­niec­kim, w gmi­nie Go­niądz.

W lipcu i sierp­niu 1944 woj­sko nie­miec­kie wy­sied­li­ło miesz­kań­ców wsi. Za­bu­do­wa­nia Niem­cy ro­ze­bra­li lub spa­li­li.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa łom­żyń­skie­go.

Wikipedia


płochy

1. taki, któ­re­go łatwo spło­szyć; płoch­li­wy; bo­jaź­li­wy;
2. nie­sta­ły w uczu­ciach, po­stę­pu­ją­cy nie­roz­waż­nie; lek­ko­myśl­ny;
3. do­ty­czą­cy nie­waż­nych spraw, nie­ma­ją­cy istot­ne­go zna­cze­nia; błahy


SJP.pl


płocianin

miesz­ka­niec Pło­tów


SJP.pl


płocianka

miesz­kan­ka Pło­tów


SJP.pl


płocica

re­gio­nal­na nazwa płoci lub ró­żan­ki


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pło­ci­ca – je­zio­ro w woj. po­mor­skim, w po­wie­cie by­tow­skim, w gmi­nie Bytów
  • Pło­ci­ca – je­zio­ro w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie wa­łec­kim, w gmi­nie Tucz­no

Wikipedia


płociczno

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pło­cicz­no – osada leśna w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. brod­nic­kim, w gmi­nie Świe­dzieb­nia
  • Pło­cicz­no – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. żu­ro­miń­skim, w gmi­nie Lu­bo­widz
  • Pło­cicz­no – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. su­wal­skim, w gmi­nie Ba­ka­ła­rze­wo
  • Pło­cicz­no – osada w woj. po­mor­skim, w pow. ko­ścier­skim, w gmi­nie Li­pusz
  • Pło­cicz­no – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. sta­ro­gardz­kim, w gmi­nie Ka­li­ska
  • Pło­cicz­no – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. ełc­kim, w gmi­nie Ełk
  • Pło­cicz­no – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. wa­łec­kim, w gmi­nie Tucz­no
  • Pło­cicz­no-Osied­le – osada w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie su­wal­skim, w gmi­nie Su­wał­ki
  • Pło­cicz­no-Tar­tak – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie su­wal­skim, w gmi­nie Su­wał­ki
  • Pło­cicz­no koło Su­wałk – ko­le­jo­wy przy­sta­nek oso­bo­wy w Pło­cicz­nie-Osied­lu, w gmi­nie Su­wał­ki, w wo­je­wództ­wie pod­la­skim
  • Pło­cicz­no – zlik­wi­do­wa­ny przy­sta­nek oso­bo­wy w Pile
  • Pło­cicz­no – je­zio­ro w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie go­lub­sko-do­brzyń­skim, w gmi­nie Golub-Do­brzyn

Wikipedia


płocin

Pło­cin (do 1945 niem. "Plötzin") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie ka­mień­skim, w gmi­nie Wolin

Wikipedia


płocioleszcz

ryba z ro­dzi­ny kar­pio­wa­tych


SJP.pl


płociowy

→ płoć


SJP.pl

Patrz:

płoć

płock

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w środ­ko­wej Pol­sce, nad Wisłą;

 (1.2) geogr. zob. Mały Płock.

Wiktionary

Płock – mia­sto w Pol­sce, na pra­wach po­wia­tu, po­ło­żo­ne na Po­je­zie­rzu Do­brzyń­skim i w Kot­li­nie Płoc­kiej, nad Wisłą, w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, sie­dzi­ba ziem­skie­go po­wia­tu płoc­kie­go; hi­sto­rycz­na sto­li­ca Ma­zo­wsza oraz sto­li­ca Pol­ski w la­tach 1079–1138; sie­dzi­ba rzym­sko­ka­to­lic­kiej kurii die­cez­ji płoc­kiej (1075), sie­dzi­ba bi­sku­pa na­czel­ne­go Ko­ścio­ła Sta­ro­ka­to­lic­kie­go Ma­ria­wi­tów, port rzecz­ny, ra­fi­ne­ria ropy naf­to­wej (1964), szko­ły wyż­sze, te­a­try, muzea. Pol­skie mia­sto-bo­ha­ter (1921).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Uro­dzi­łem się w Płoc­ku, ale teraz miesz­kam w Czę­sto­cho­wie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pwɔt͡sk, AS: pu̯ock

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płocczanin mos., płocczanka ż.

 przym. płocki

Wiktionary


płocki

przy­miot­nik od: Płock, Płoty


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Płoc­ka, zwią­za­ny z Płoc­kiem

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Mi­chał Płoc­ki – pol­ski ma­te­ma­tyk, pro­fe­sor
  • Kuno Ale­xan­der von Ploc­ki – pol­ski we­te­ry­narz, dr hab.
  • Płock
  • Płoc­ka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bi­skup płoc­ki stu­dio­wał w Rzy­mie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpwɔt͡sʲci, AS: pu̯ocʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Płock mrz., płocczanin mos., płocczanka ż.

 przym. podpłocki

Wiktionary


płockie

przy­miot­nik od: Płock, Płoty


SJP.pl


płocochowo

Pło­co­cho­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie puł­tu­skim, w gmi­nie Puł­tusk. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1954-1959 wieś była sie­dzi­bą gro­ma­dy Pło­co­cho­wo, po jej znie­sie­niu w gro­ma­dzie Puł­tusk. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa cie­cha­now­skie­go.

Wikipedia


płodniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: płod­nie


SJP.pl


płodniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: płod­ny


SJP.pl


płodnolist

ro­śli­na z ro­dzi­ny gru­bo­szo­wa­tych o kwia­tach ze­bra­nych w bal­da­cho­gro­na; ży­wo­ród­ka; brio­fi­lum


SJP.pl


płodność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) biol. na­tu­ral­na zdol­ność do po­sia­da­nia po­tom­stwa, zdol­ność do zaj­ścia w ciążę

 (1.2) da­wa­nie ob­fi­tych plo­nów

 (1.3) przen. two­rze­nie wielu dzieł

Wiktionary

Płod­ność – zdol­ność zwie­rząt do roz­ro­du.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­et­ka nigdy nie zasz­ła w ciążę, nie wi­dzia­ła sie­bie w roli matki. Bio­lo­gicz­ną płod­ność prze­ciw­sta­wia­ła płod­no­ści twór­czej, którą o wiele bar­dziej ce­ni­ła.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpwɔdnɔɕt͡ɕ, AS: pu̯odność

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płód mrz., płodzenie n., spłodzenie n., ubezpłodnienie n.

 czas. ubezpłodnić, płodzić ndk., spłodzić dk., zapładniać ndk.

 przym. płodny, płodowy

 przysł. płodnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rozrodczość

Wiktionary


płodny

zdol­ny do pło­dze­nia, rozm­na­ża­nia się, także okre­śle­nie bar­dzo twór­cze­go pi­sa­rza, kom­po­zy­to­ra itp.


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zdol­ny do pło­dze­nia po­tom­stwa

 (1.2) ma­ją­cy licz­ne po­tom­stwo

 (1.3) książk. o grun­cie: da­ją­cy ob­fi­te plony

 (1.4) książk. o twór­cy: two­rzą­cy dużo dzieł

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płodność ż., płód mrz., ubezpłodnienie n.

 czas. ubezpłodnić, zapładniać, płodzić ndk.

 przym. płodowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) dzieciaty

 (1.3) urodzajny, żyzny

 (1.4) twórczy

Wiktionary


płodobus

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. fur­go­net­ka, któ­rej na­cze­py są okry­te ba­ne­ra­mi przed­sta­wia­ją­cy­mi zdję­cia mart­wych pło­dów oraz ha­sła­mi an­ty­a­bor­cyj­ny­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W po­nie­dzia­łek na ulice Łodzi wy­je­chał pło­do­bus, który swoją obec­no­ścią na­ru­sza pod­sta­wy obo­wią­zu­ją­ce­go prawa w Pol­sce [...].

 (1.1) Głów­ny­mi uli­ca­mi mia­sta jeź­dził pło­do­bus, czyli an­ty­a­bor­cyj­na fur­go­net­ka. Z gło­śni­ków zlo­ka­li­zo­wa­nych na po­jeź­dzie można było usły­szeć in­for­ma­cje na temat sze­ro­ko za­kro­jo­nej akcji an­ty­a­bor­cyj­nej oraz mię­dzy in­ny­mi hasła: „Stop za­bi­ja­niu dzie­ci” [...].

Wiktionary


płodobójstwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) za­bi­cie płodu

Wiktionary


płodowy

zwią­za­ny z ży­ciem ssa­ków w sta­nie za­rod­ko­wym


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy płodu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pod­czas go­dzin­nej ope­ra­cji prze­my­scy gi­ne­ko­lo­dzy ot­wo­rzy­li ma­ci­cę, od­dzie­li­li ją od ścian błon pło­do­wych, aby do­stać się do krwia­ka i usu­nę­li go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płód m., płodzenie n., spłodzenie n., płodność ż.

 czas. ubezpłodnić, płodzić ndk., spłodzić dk.

 przym. płodny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) embrionalny

Wiktionary


płodozmian

1. sy­stem upra­wy roli usta­la­ją­cy ro­ta­cję za­sie­wów, które mają ko­lej­no na­stę­po­wać po sobie w ko­lej­nych la­tach;
2. prze­no­śnie: na­stę­pu­ją­ce po sobie za­mia­ny rze­czy lub czyn­no­ści, wpro­wa­dza­ją­ce róż­no­rod­ność


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) roln. sy­stem go­spo­dar­ki rol­nej usta­la­ją­cy z góry na wiele lat stałą ro­ta­cję upraw;

Wiktionary

Pło­doz­mian – sy­stem za­go­spo­da­ro­wa­nia ziemi upraw­nej, opar­ty na za­pla­no­wa­nym z góry na wiele lat na­stęp­stwie ro­ślin po sobie, na wyz­na­czo­nym do tego celu ob­sza­rze po­dzie­lo­nym na pola, jed­no­cze­śnie do­sto­so­wa­ny do spe­cy­ficz­nych wa­run­ków rol­ni­czo-eko­no­micz­nych go­spo­dar­stwa.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pwɔˈdɔzmʲjãn, AS: pu̯odozmʹi ̯ãn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. płodozmianowy, płodozmienny

Wiktionary


płodozmianowy

→ pło­doz­mian, np. sy­stem pło­doz­mia­no­wy; pło­doz­mien­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) roln. zwią­za­ny z pło­doz­mia­nem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płodozmian mrz.

Wiktionary


płodozmienny

→ pło­doz­mian, np. sy­stem pło­doz­mien­ny; pło­doz­mia­no­wy


SJP.pl


płody

dobra na­tu­ry, np. płody rolne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) bo­gact­wa na­tu­ry; ro­ślin­ne bo­gact­wa przy­ro­dy wy­ko­rzy­sty­wa­ne przez ludzi głów­nie jako po­ży­wie­nie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lp. plon mrz. (lm. plonony nmos.)

Wiktionary


płodzenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pło­dzić.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płodność ż., ubezpłodnienie n.

 przym. płodowy

 czas. zapładniać, płodzić, ubezpłodnić

Wiktionary


płodzić

1. za­pład­nia­jąc, po­wo­do­wać pow­sta­nie isto­ty żywej;
2. po­tocz­nie: wy­da­wać na świat po­tom­stwo; ro­dzić;
3. w prze­no­śni: two­rzyć coś, po­wo­do­wać pow­sta­nie cze­goś


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. spło­dzić)

 (1.1) po­wo­do­wać pow­sta­nie isto­ty żywej po­przez akt za­płod­nie­nia

 (1.2) przen. być twór­cą cze­goś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płodność ż., płodzenie n., płód mrz., ubezpłodnienie n.

 przym. płodowy, płodny

 przysł. płodnie

 czas. zapładniać, ubezpłodnić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) poczynać, zmajstrować, zrobić, wydawać na świat

 (1.2) produkować, tworzyć

Wiktionary


płomieniak

piec do to­pie­nia me­ta­lu, o ta­kiej kon­struk­cji, że to­pio­ny ma­te­riał styka się tylko z pło­mie­niem lub ga­za­mi spa­li­no­wy­mi; piec pło­mien­ny


SJP.pl


płomienicowy

→ pło­mie­ni­ca


SJP.pl

Patrz:

płomienica

płomienie

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pło­mie­nie – po­wieść Sta­ni­sła­wa Brzo­zow­skie­go z 1908 roku
  • Grupa „Pło­mie­nie” – pol­ska or­ga­ni­za­cja po­dziem­na pod­czas II wojny świa­to­wej
  • „Pło­mie­nie” – cza­so­pis­mo har­cer­skie uka­zu­ją­ce się w la­tach 1921–1923 (lub 1924), wy­da­wa­ne przez Wolne Har­cer­stwo
  • „Pło­mie­nie” – cza­so­pis­mo so­cja­li­stycz­ne uka­zu­ją­ce się w la­tach 1931–1933
  • „Pło­mie­nie” – kon­spi­ra­cyj­ne cza­so­pis­mo so­cja­li­stycz­ne uka­zu­ją­ce się w la­tach 1942–1944
  • „Pło­mie­nie” – cza­so­pis­mo (ty­god­nik) wy­da­wa­ne w PRL
  • Pło­mie­nie – pol­ski film oby­cza­jo­wy z 1978 roku
  • pło­mień

Wikipedia


płomieniec

czer­woń­czyk pło­mie­niec, czer­woń­czyk du­ka­cik - mo­ty­le z ro­dzi­ny mo­drasz­ko­wa­tych


SJP.pl

Pło­mie­niec – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie miń­skim, w gmi­nie Mrozy.

Wieś szla­chec­ka po­ło­żo­na była w dru­giej po­ło­wie XVI wieku w po­wie­cie gar­wo­liń­skim ziemi czer­skiej wo­je­wództ­wa ma­zo­wiec­kie­go. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa sied­lec­kie­go.

Wikipedia


płomieniowy

→ pło­mień


SJP.pl

Patrz:

płomień

płomienisty

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) pa­lą­cy się pło­mie­niem

 (1.2) przy­po­mi­na­ją­cy pło­mień ko­lo­rem i bla­skiem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płomień m., płomyczek m.

 przym. płomienny

Wiktionary


płomieniściej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: pło­mie­ni­ście


SJP.pl


płomiennica

1. ro­dzaj sa­pro­tro­ficz­nych i pa­so­żyt­ni­czych grzy­bów z rzędu pie­czar­kow­ców;
2. po­e­tyc­ko: fan­ta­stycz­na po­stać, duch ognia


SJP.pl


płomienniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: pło­mien­nie


SJP.pl


płomienniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: pło­mien­ny


SJP.pl


płomiennik

ja­skier pło­mien­nik - ga­tu­nek ro­śli­ny z ro­dzi­ny ja­skro­wa­tych; ja­skier pło­mień­czyk


SJP.pl


płomiennorudy

in­ten­syw­nie rudy; ogni­sto­ru­dy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) in­ten­syw­nie rudy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nosił pło­mien­no­ru­dy za­rost, za­kry­wa­ją­cy nie­o­mal całą twarz, (rzecz nie­zbyt ty­po­wa u lot­ni­ków), włosy miał tej samej barwy, gęsto skrę­co­ne jak u ir­landz­kie­go ba­ran­ka.

Wiktionary


płomiennowłosy

ma­ją­cy pło­mien­no­ru­de włosy


SJP.pl


płomienny

przy­miot­nik

 (1.1) pa­lą­cy się pło­mie­niem

 (1.2) ma­ją­cy kolor pło­mie­nia

 (1.3) książk. od­da­ją­cy się cze­muś z wiel­kim za­pa­łem, prze­ję­ciem

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Cesia z westch­nie­niem po­my­śla­ła, że pło­mien­ni bru­ne­ci nie­ko­niecz­nie po­trzeb­ni są w każ­dej mi­nu­cie życia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płomień m., płomyczek m., płomyk m., płomienisko n., płomienność ż.

 przym. płomienisty

 przysł. płomiennie, płomieniście

 czas. płonąć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) płomienisty, ognisty, jaskrawoczerwony, jaskrawopomarańczowy

 (1.3) gorący, gorliwy, nałogowy, namiętny, urodzony, zagorzały, zapalony, żarliwy

Wiktionary


płomień

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) język ognia uno­szą­cy się nad pło­ną­cym przed­mio­tem;

Wiktionary

Pło­mień – zja­wi­sko spa­la­nia gazu, w któ­rym za­cho­dzą re­ak­cje roz­kła­du i spa­la­nia. Pa­li­wem w pło­mie­niu jest za­wsze gaz. Pło­mień nad cie­czą wy­stę­pu­je wsku­tek pa­ro­wa­nia tej cie­czy, zaś pło­mień nad pa­lą­cym się cia­łem sta­łym świad­czy o wy­dzie­la­niu się pal­ne­go gazu wsku­tek roz­kła­du pa­li­wa (pi­ro­li­za).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gdy koks spa­lił się cał­kiem, za­czął spo­mię­dzy nich bu­chać z prze­raź­li­wym hu­kiem wiel­ki pło­mień, długi, drga­ją­cy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpwɔ̃mʲjɛ̇̃ɲ, AS: pu̯õmʹi ̯ė̃ń

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płomykówka ż., płomiennica ż., płomiennik m., podpłomyk m.

:: zdrobn. płomyk m., płomyczek m.

 czas. płonąć ndk., spłonąć dk., zapłonąć dk.

 przym. płomienisty, płomienny, płomiennicowy, płomiennikowy

Wiktionary


płomieńczyk

ro­śli­na z ja­skro­wa­tych; ro­śnie na te­re­nach pod­mo­kłych, kwit­nie w lecie, wy­da­jąc drob­ne żółte kwia­ty; ja­skier pło­mień­czyk; ja­skier pło­mien­nik


SJP.pl


płomiński

naz­wi­sko


SJP.pl


płomyczek

zdrob­nie­nie od: pło­myk


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: pło­myk, pło­mień

Wiktionary

Pło­my­czek – cza­so­pis­mo dla star­szych dzie­ci i póź­niej także młod­szej mło­dzie­ży, wy­da­wa­ne w War­sza­wie w la­tach 1917–2013, do 1927 jako do­da­tek do ty­god­ni­ka „Pło­myk”.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ent­li­czek-pent­li­czek / czer­wo­ny „Pło­my­czek”, / na kogo wy­pad­nie, na tego bęc! / i do wię­zie­nia…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pwɔ̃ˈmɨt͡ʃɛk, AS: pu̯õmyček

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płomień m., płomyk m., płomykówka ż., płomiennica ż., płomiennik m., podpłomyk m.

 czas. płonąć ndk., spłonąć dk., zapłonąć dk.

 przym. płomienisty, płomienny, płomiennicowy, płomiennikowy

Wiktionary


płomyczka

zdrob­nie­nie od: pło­myk


SJP.pl


płomyk

nie­wiel­ki ogień; ogie­niek, ognik, ogie­nek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mały pło­mień

 (1.2) przen. okre­śle­nie od­czu­cia, do­pie­ro po­ja­wia­ją­ce­go się uczu­cia

 (1.3) bot. ro­śli­na z ro­dzi­ny wie­lo­si­ło­wa­tych;

Wiktionary

Pło­myk. Ty­god­nik ilu­stro­wa­ny dla dzie­ci i mło­dzie­ży – pol­skie cza­so­pis­mo wy­da­wa­ne od 1917 do 1991 roku. Pier­wszym wy­daw­cą był Zwią­zek Pol­skie­go Na­u­czy­ciel­stwa Szkół Po­wszech­nych, od 1930 r. Zwią­zek Na­u­czy­ciel­stwa Pol­skie­go. Od 1945 r. uka­zy­wał się na­kła­dem „Na­szej Księ­gar­ni”. W ostat­nich dzie­się­cio­le­ciach dzia­łal­no­ści dwu­ty­god­nik.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do­pie­ro po kilku nie­u­da­nych pró­bach w gar­ści wy­su­szo­nej trawy po­ja­wił się de­li­kat­ny pło­myk.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpwɔ̃mɨk, AS: pu̯õmyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płomień m.

:: zdrobn. płomyczek m.

 przym. płomienny

 przysł. płomiennie

 czas. płonąć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) przebłysk

 (1.3) floks

Wiktionary


płomykowo

Pło­my­ko­wo ( Mühlenvorwerk) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim, w po­wie­cie go­rzow­skim, w gmi­nie San­tok.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa go­rzow­skie­go.

Wikipedia


płomykówka

śred­niej wiel­ko­ści sowa z ro­dzi­ny pło­my­ków­ko­wa­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Tyto alba|ref=tak., śred­niej wiel­ko­ści ptak z ro­dzi­ny pło­my­ków­ko­wa­tych

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pło­my­ków­ka ga­la­re­to­wa­ta (Tre­mi­scus hel­vel­lo­i­des) – grzyb ja­dal­ny, ga­tu­nek na­le­żą­cy do ro­dzi­ny trzę­sa­ko­wa­tych
  • Pło­my­ków­ka zwy­czaj­na, pło­my­ków­ka (Tyto alba) – sowa z ro­dzi­ny pło­my­ków­ko­wa­tych

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. płomień mrz., płomyczek mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) płomykówka zwyczajna

Wiktionary


płomykówkowate

ro­dzi­na pta­ków z rzędu sów


SJP.pl

Pło­my­ków­ko­wa­te (Ty­to­ni­dae) – ro­dzi­na pta­ków z rzędu sów (Stri­gi­for­mes).

Wikipedia


płomykówkowaty

o ce­chach pło­my­ków­ko­wa­tych (ro­dzi­na pta­ków)


SJP.pl


płona

skała uz­na­na przy ek­splo­a­ta­cji ja­kiejś ko­pa­li­ny za nie­u­ży­tecz­ną


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) górn. skała, która przy ek­splo­a­ta­cji okre­ślo­nej ko­pa­li­ny uwa­ża­na jest za nie­u­ży­tecz­ną

forma przy­miot­ni­ka.

 (2.1) zob. płony.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skała płonna

Wiktionary


płonczyn

Płon­czyn – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie lip­now­skim, w gmi­nie Wiel­gie.

Wikipedia


płoniarka

pło­niar­ka zbo­żów­ka - ga­tu­nek owada z ro­dzi­ny niez­miar­ko­wa­tych


SJP.pl


płoniawski

→ Pło­nia­wy-Bra­mu­ra (wieś w Pol­sce)


SJP.pl


płoniawy-bramura

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pło­nia­wy-Bra­mu­ra – wieś w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie ma­kow­skim, w gmi­nie Pło­nia­wy-Bra­mu­ra
  • Pło­nia­wy-Bra­mu­ra – osada leśna w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie ma­kow­skim, w gmi­nie Pło­nia­wy-Bra­mu­ra
  • Pło­nia­wy-Bra­mu­ra – gmina wiej­ska w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie ma­kow­skim
  • Pło­nia­wy-Bra­mu­ra – dawna gro­ma­da w po­wie­cie ma­kow­skim w wo­je­wództ­wie war­szaw­skim

Wikipedia


płonica

cho­ro­ba za­kaź­na wieku dzie­cię­ce­go wy­wo­ła­na przez pa­cior­kow­ce, cha­rak­te­ry­zu­je się bólem gar­dła, go­rącz­ką i cha­rak­te­ry­stycz­ną wy­syp­ką; szkar­la­ty­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. ostra cho­ro­ba za­kaź­na wy­wo­ły­wa­na przez bak­te­rie Strep­to­coc­cus py­o­ge­nes (pa­cior­ko­wiec grupy A);

Wiktionary

Pło­ni­ca, szkar­la­ty­na (łac. "scar­la­ti­na") – cho­ro­ba za­kaź­na wy­wo­ły­wa­na przez bak­te­rię Strep­to­coc­cus py­o­ge­nes – pa­cior­kow­ca grupy A. Ob­ja­wy obej­mu­ją ból gar­dła, go­rącz­kę, bóle głowy, obrzęk wę­złów chłon­nych i cha­rak­te­ry­stycz­ną wy­syp­kę na skó­rze. Wy­syp­ka jest czer­wo­na i przy­po­mi­na pa­pier ścier­ny; zwy­kle po­ja­wia się na klat­ce pier­sio­wej i roz­prze­strze­nia po całym ciele z wy­jąt­kiem dłoni i po­deszw stóp.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ważne jest wy­le­cze­nie pło­ni­cy do końca, aby uni­knąć po­wi­kłań.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. płoniczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szkarlatyna

Wiktionary


płoniczy

→ pło­ni­ca; szkar­la­ty­no­wy


SJP.pl


płoniej

dawny sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: płono


SJP.pl


płoniwowate

ro­dzi­na mchów z rzędu pło­ni­wow­ców


SJP.pl

Pło­ni­wo­wa­te ("Pot­tia­ce­ae" Schimp.) – ro­dzi­na mchów z rzędu pło­ni­wow­ców ("Pot­tia­les" M. Fle­isch). Ga­tun­ki na­le­żą­ce do ro­dzi­ny są sze­ro­ko roz­po­wszech­nio­ne na ob­sza­rach o kli­ma­cie umiar­ko­wa­nym, z małą licz­bą ga­tun­ków i ro­dza­jów wy­stę­pu­ją­cych w re­gio­nach tro­pi­kal­nych i ark­tycz­nych. Ro­dza­jem ty­po­wym jest "Pot­tia" (Rchb.) Fürnr.

Wikipedia


płonić

książ­ko­wo:
1. wy­wo­ły­wać ru­mie­niec; ru­mie­nić, czer­wie­nić;
2. pło­nić się - ru­mie­nić się, czer­wie­nić się


SJP.pl


płonięcie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pło­nąć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. płonąć

Wiktionary


płonka

ga­tu­nek ja­bło­ni o drob­nych owo­cach; ja­błoń dzika


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. zwy­cza­jo­wa nazwa dzi­kiej ja­bło­ni (nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Malus sil­ve­stris.);

 (1.2) ogrod. młode nie­szcze­pio­ne drzew­ko owo­co­we

 (1.3) daw. prze­rę­bel, otwór wy­rą­ba­ny w lo­dzie

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • płon­ka – po­tocz­na nazwa gru­szy po­spo­li­tej
  • płon­ka – po­tocz­na nazwa ja­bło­ni dzi­kiej
  • Płon­ka – osada w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. mi­lic­kim, w gmi­nie Mi­licz
  • Płon­ka – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. kras­no­staw­skim, w gmi­nie Rud­nik
  • Płon­ka – osada w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. ko­sza­liń­skim, w gmi­nie Sia­nów
  • Płon­ka – potok, le­wo­brzeż­ny do­pływ Osła­wy
  • Płon­ka – rzeka, do­pływ Wkry
  • Płon­ka – potok na Po­gó­rzu Izer­skim, do­pływ Czer­wo­nej Wody
  • Płon­ka – dawna gro­ma­da
  • Płon­ka – zam­knię­ty przy­sta­nek ko­le­jo­wy w Płon­ce Ko­ściel­nej, w wo­je­wództ­wie pod­la­skim
  • Płon­ka – naz­wi­sko Płon­ka
  • Marta Płon­ka – pol­ska de­si­gner­ka

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Gdzie­nieg­dzie te wys­mu­kłe i z wi­docz­ną sta­ran­no­ścią pia­sto­wa­ne płon­ki osy­pa­ne już były za­wiąz­ka­mi owo­ców.

 (1.3) Nad brze­giem stawu, w kru­chym i wą­tłym je­szcze lo­dzie prze­rą­ba­wszy płon­ki, Po­la­cy ło­wi­li sobie rybę na ad­went.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. płonkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jabłoń leśna, jabłoń płonka

 (1.2) dziczka

 (1.3) przerębla

Wiktionary


płonkowo

Płon­ko­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie ino­wroc­ław­skim, w gmi­nie Ro­je­wo.

W la­tach 1954-1957 wieś była sie­dzi­bą gro­ma­dy Płon­ko­wo, po jej znie­sie­niu w gro­ma­dzie Ro­je­wo. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa byd­go­skie­go.

Wikipedia


płonnik

ga­tu­nek mchu


SJP.pl

Płon­nik ("Po­ly­tri­chum" Hedw.) – ro­dzaj mchów z ro­dzi­ny płon­ni­ko­wa­tych ("Po­ly­tri­cha­ce­ae"). Obej­mu­je ok. 40 ga­tun­ków. Ro­dzaj jest sze­ro­ko roz­prze­strze­nio­ny. W Pol­sce wy­stę­pu­je w za­leż­no­ści od uję­cia sy­ste­ma­tycz­ne­go ro­dza­ju od 4 do 10 ga­tun­ków płon­ni­ka.

Wikipedia


płonnikowate

ro­dzi­na mchów z rzędu płon­ni­kow­ców


SJP.pl

Płon­ni­ko­wa­te ("Po­ly­tri­cha­ce­ae" Schwägr.) – ro­dzi­na mchów na­le­żą­ca do mo­no­ty­po­we­go rzędu płon­ni­kow­ców ("Po­ly­tri­cha­les" M. Fle­isch.) w obrę­bie klasy płon­ni­ków ("Po­ly­tri­chop­si­da" Do­weld). Ro­dza­jem ty­po­wym jest płon­nik ("Po­ly­tri­chum" Hedw.). W obrę­bie ro­dzi­ny wy­róż­nia­nych jest 20 ro­dza­jów z ok.

Wikipedia


płonno

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Płon­no (je­zio­ro)
  • Płon­no (wo­je­wództ­wo za­chod­nio­po­mor­skie) – wieś

Wikipedia


płonność

→ płon­ny


SJP.pl

Patrz:

płonny

płonny

1. nie­e­fek­tyw­ny, nie­sku­tecz­ny;
2. w bo­ta­ni­ce: nie­o­wo­cu­ją­cy, nie­da­ją­cy kwia­tów, na­sion;
3. daw­niej: ja­ło­wy, nie­u­ro­dzaj­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) bot. nie­da­ją­cy za­rod­ni­ków, na­sion, owo­ców

 (1.2) przen. nie­da­ją­cy re­zul­ta­tów

 (1.3) daw. nie­u­ro­dzaj­ny

 (1.4) stpol. pło­chy

 (1.5) stpol. lekki

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Pier­wsze go­dzi­ny po ataku na pre­zy­den­ta Gdań­ska da­wa­ły płon­ne na­dzie­je, że coś się zmie­ni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpwɔ̃nːɨ, AS: pu̯õ•ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płonność ż., płonnik m., Płonno n., Płonna ż.

 przysł. płonnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) spełzający na niczym

 (1.3) jałowy

Wiktionary


płonowo

Pło­no­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie biel­skim, w gmi­nie Brańsk.

W la­tach 1921 – 1934 wieś na­le­ża­ła do gminy Widź­go­wo.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa bia­ło­stoc­kie­go.

Wikipedia


płony

rzad­ko:
1. prze­sta­rza­łe: mało żyzny, nie­płod­ny, nie­u­ro­dzaj­ny; ja­ło­wy, płon­ny;
2. o pę­dach, kwia­tach, prę­ci­kach lub li­ściach ro­ślin: nie­o­wo­cu­ją­cy, nie­wy­da­ją­cy na­sion, owo­ców, za­rod­ni­ków itp.; płon­ny;
3. gwa­ro­wo:
a) słaby, mi­zer­ny;
b) o po­kar­mach: mało po­żyw­ny, nie­przy­pra­wio­ny, ja­ło­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) daw. płon­ny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nieurodzajny

Wiktionary


płonący

1. spa­lać się, palić się, go­rzeć;
2. świe­cić bar­dzo jasno;
3. prze­no­śnie:
a) rzu­cać się w oczy in­ten­syw­ną barwą;
b) być roz­pa­lo­nym, ru­mie­nić się;
c) być ogar­nię­tym np. sil­nym uczu­ciem; o uczu­ciu itp.: opa­no­wy­wać


SJP.pl

Patrz:

płonąć

płonąć

1. spa­lać się, palić się, go­rzeć;
2. świe­cić bar­dzo jasno;
3. prze­no­śnie:
a) rzu­cać się w oczy in­ten­syw­ną barwą;
b) być roz­pa­lo­nym, ru­mie­nić się;
c) być ogar­nię­tym np. sil­nym uczu­ciem; o uczu­ciu itp.: opa­no­wy­wać


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. spło­nąć)

 (1.1) być tra­wio­nym przez ogień

 (1.2) sil­nie świe­cić, bły­szczeć, ja­śnieć

 (1.3) przen. mieć bar­dzo ja­skra­wą barwę, zaz­wy­czaj czer­wo­ną lub żółtą

 (1.4) przen. ru­mie­nić się

 (1.5) przen. od­czu­wać silne emo­cje, jak po­żą­da­nie, wstyd, chęć zem­sty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nagle dosz­ło do gwał­tow­nej re­ak­cji che­micz­nej i wszyst­ko za­czę­ło pło­nąć.

 (1.1) Pło­nie ogni­sko i szu­mią knie­je, dru­ży­no­wy jest wśród nas. Opo­wia­da sta­ro­daw­ne dzie­je, bo­ha­ter­ski wskrze­sza czas.

 (1.5) (…) pod­nio­sła w górę lampę, którą trzy­ma­ła w lewej ręce. W jej świet­le zo­ba­czy­ła twarz syna, skur­czo­ną i dziw­nie zmię­tą, z pło­ną­cy­mi oczy­ma (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpwɔ̃nɔ̃ɲt͡ɕ, AS: pu̯õnõńć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płonięcie n., płomień m., płomyk m., płomyczek m.

 czas. spłonąć, zapłonąć, wypalać

 przym. płomienny

 przysł. płomiennie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) palić się

Wiktionary


płosa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dział roli, pas ziemi, w daw­nej Pol­sce okre­śle­nie czę­ści niwy

Wiktionary

Płosa – osada w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie strze­liń­skim, w gmi­nie Prze­wor­no.

Do 2024 r. miej­sco­wość była przy­siół­kiem wsi Do­bro­szów. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa wał­brzy­skie­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Perz, zwy­czaj­nie perz; jak się już gdzie za­weź­mie, to go się trud­no cał­kiem z roli po­zbyć. Co ja go to już z owej płosy nad łąką na­wy­wa­lał (…).

Wiktionary


płoski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pło­ski – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. gó­row­skim, w gmi­nie Wą­sosz
  • Pło­ski – część wsi Prze­chód w woj. lu­bel­skim, w pow. bial­skim, w gmi­nie Sos­nów­ka
  • Pło­ski – część wsi To­kar­ki w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ko­niń­skim, w gmi­nie Ka­zi­mierz Bi­sku­pi
  • Pło­ski – przy­sta­nek ko­le­jo­wy
  • Pło­ski – wieś w Buł­ga­rii, obwód Bła­go­jew­grad
  • Pło­ski – bi­skup

Wikipedia


płoskinia

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Pło­ski­nia (niem. "Plass­wich") – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie bra­niew­skim, w gmi­nie Pło­ski­nia.

Miej­sco­wość jest sie­dzi­bą gminy Pło­ski­nia.

W la­tach 1954-1972 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Pło­ski­nia. W la­tach 1975–1998 wieś ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa el­blą­skie­go. Wieś znaj­du­je się w hi­sto­rycz­nym re­gio­nie War­mia.

Wikipedia


płoskirów

daw­niej: Chmiel­nic­ki (mia­sto na Ukra­i­nie)


SJP.pl


płoskiński

zwią­za­ny z Pło­ski­nią, do­ty­czą­cy Pło­ski­ni


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Pło­ski­nią, do­ty­czą­cy Pło­ski­ni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Płoskinia ż., płoskinianin m., płoskinianka ż.

Wiktionary


płoskonka

naz­wi­sko


SJP.pl


płoskoń

ko­no­pie o kwia­tach mę­skich; susz­ka, pła­skoń, pła­skun, pło­skon­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. ko­no­pie o kwia­tach mę­skich

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Osob­ni­ki mę­skie ko­no­pi (pło­sko­nie) zaraz po ok­wit­nie­niu za­czy­na­ją żół­knąć i usy­cha­ją.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. płaski, płoskonny, płoskunny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) suszka, płaskun, płaskoń

Wiktionary


płoskunka

ko­no­pie o kwia­tach mę­skich; susz­ka, pła­skoń, pło­skoń, pło­skun, pło­skon­ka


SJP.pl


płoskurnica

ga­tu­nek psze­ni­cy


SJP.pl


płosków

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pło­sków – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. sę­po­leń­skim, w gmi­nie Sośno
  • Pło­sków – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ło­sic­kim, w gmi­nie Sar­na­ki
  • Pło­sków – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. zło­tow­skim, w gmi­nie Zło­tów

Wikipedia


płoszaj

naz­wi­sko


SJP.pl


płoszajski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Emil Pło­szaj­ski – pol­ski sce­na­rzy­sta
  • Jerzy Pło­szaj­ski – pol­ski in­ży­nier i kon­struk­tor lot­ni­czy
  • Łu­kasz Pło­szaj­ski – pol­ski aktor i men­ta­li­sta

Wikipedia


płoszcz

dawne okre­śle­nie grotu, ostrza strza­ły; pło­szczyk


SJP.pl


płoszczyca

po­spo­li­ty plusk­wiak wodny z ro­dzi­ny o tej samej naz­wie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. ent. plusk­wa, owad z ga­tun­ku plusk­wa do­mo­wa, nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Cimex lec­tu­la­rius|ref=tak.;

 (1.2) ent. owad z ga­tun­ku pło­szczy­ca szara, nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Nepa ci­ne­rea|ref=tak.;

Wiktionary

Pło­szczy­ca – za­ra­sta­ją­ca po­la­na na wschod­nim grzbie­cie Śnież­ni­cy w Be­ski­dzie Wy­spo­wym. Znaj­du­je się w jego gór­nej czę­ści, na po­łud­nio­wym stoku, na wy­so­ko­ści 750–778 m n.p.m. Pro­wa­dzi przez nią zie­lo­ny szlak tu­ry­stycz­ny z Do­brej na szczyt Śnież­ni­cy. Po­la­na znaj­du­je się w obrę­bie wsi Gru­szo­wiec w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie li­ma­now­skim, w gmi­nie Dobra.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. płoszczycowate nmos., płaszczyzna ż., płaszczenie n., spłaszczanie n., spłaszczenie n., płaszczyca ż., Płoszczyna ż., płaskownik m., wypłaszczenie n.

 czas. płaszczyć ndk., spłaszczyć dk., spłaszczać ndk.

 przym. płaski, plaskaty, płoszczycowy

 przysł. płasko, płaskawo, plaskato

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pluskwa, wancka, wandzka, bździągwa

 (1.2) płoszczyca szara, skorpion wodny

Wiktionary


płoszczyk

dawne okre­śle­nie grotu, ostrza strza­ły; płoszcz


SJP.pl


płoszewo

Pło­sze­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie ko­niń­skim, w gmi­nie Som­pol­no, w so­łect­wie Po­li­ce.

Ety­mo­lo­gia nazwy wsi wy­wo­dzi się od imie­nia włas­ne­go "Płosz".

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ko­niń­skie­go.

Wikipedia


płoszkowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Płosz­ko­wo – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. cho­szczeń­skim, w gmi­nie Bierzw­nik
  • Płosz­ko­wo – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. star­gardz­kim, w gmi­nie Do­li­ce

Wikipedia


płoszyce

Pło­szy­ce – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie ostro­łęc­kim, w gmi­nie Lelis. Miej­sco­wość leży na Rów­ni­nie Kur­piow­skiej.

Wikipedia


płoszyć

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. spło­szyć)

 (1.1) po­wo­do­wać uciecz­kę

 (1.2) onie­śmie­lać

 (1.3) za­kłó­cać coś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gło­śna za­ba­wa dzie­ci pło­szy­ła ptaki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płoszenie n.

 czas. spłoszyć dk., przepłaszać ndk., przepłoszyć dk.

 przym. płochliwy

Wiktionary


płot

ro­dzaj ogro­dze­nia; par­kan; * forma do­peł­nia­cza l.poj. "płota" moż­li­wa tylko w przy­sło­wiu "Słowo się rze­kło, ko­był­ka u płota"


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ogro­dze­nie domu lub go­spo­dar­stwa;

 (1.2) gw-pl|Bu­ko­wi­na. trat­wa

Wiktionary

Płot, par­kan, blan­ka – typ ogro­dze­nia, słu­żą­cy se­pa­ra­cji da­ne­go are­a­łu od śro­do­wi­ska zew­nętrz­ne­go, tu­dzież in­ne­go typu bytów ży­ją­cych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pies prze­sko­czył przez płot i za­a­ta­ko­wał wie­wiór­kę.

 (1.1) Zbu­do­wa­li­śmy płot do­o­ko­ła na­sze­go domu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pwɔt, AS: pu̯ot

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pleść ndk.

 rzecz. płotkarz m., płotkarka ż., opłotek m.

:: zdrobn. płotek m., płoteczek m.

 przym. płotowy, płotkowy, płotkarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) parkan

 (1.2) pluta

Wiktionary


płoteczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: płot­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płotka ż.

Wiktionary


płotek

1. nie­wiel­ki płot
2. w spor­cie: przesz­ko­da usta­wio­na na tra­sie biegu (rama na dwóch pod­sta­wach), którą za­wod­nik musi prze­sko­czyć
3. po­tocz­nie o kom­pu­te­ro­wym znaku: #


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: płot

 (1.2) mały płot

 (1.3) sport. sprzęt lek­ko­at­le­tycz­ny uży­wa­ny w bie­gach płot­kar­skich

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: płot­ka

Wiktionary

Pło­tek – kon­struk­cja bu­dow­la­na, wy­ko­ny­wa­na w pod­sta­wo­wym za­kre­sie z na­tu­ral­nych ma­te­ria­łów mart­wych, a także z ży­wych pędów okre­ślo­nych ro­ślin, sto­so­wa­na w hy­dro­tech­ni­ce, me­lio­ra­cjach i bu­dow­nict­wie ziem­nym, do za­bez­pie­cza­nia brze­gów i skarp. Tego ro­dza­ju umoc­nie­nie za­li­cza­ne jest do ka­te­go­rii bio­tech­nicz­ne­go umoc­nie­nia brze­gu lub stoku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Wlazł kotek na pło­tek i mruga.

 (1.3) Bie­gacz pot­knął się na ostat­nim płot­ku i nie do­biegł do mety.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpwɔtɛk, AS: pu̯otek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płotkarz m., płotkarka ż., płot mrz.

 przym. płotkarski

Wiktionary


płotka

ryba z ro­dzi­ny kar­pio­wa­tych; pło­ci­ca; płoć


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) icht. płoć

 (1.2) przen. osoba nie­wie­le zna­czą­ca

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lp. od: pło­tek

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • płot­ka (Ru­ti­lus ru­ti­lus) – ga­tu­nek ryby z ro­dzi­ny kar­pio­wa­tych
  • Leon Płot­ka
  • Mi­chał Płot­ka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wie­dział, gdzie naj­łat­wiej po­ła­wia­ją się kieł­by i płot­ki lub w naj­więk­szej ob­fi­to­ści miesz­ka­ją szczu­pa­ki, u ja­kich brze­gów raki naj­gę­ściej ob­sia­du­ją pod­wod­ne mchy i ka­mie­nie, w ja­kiej porze dnia i roku jakie ga­tun­ki ryb na jakie biorą się przy­nę­ty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpwɔtka, AS: pu̯otka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płoć ż., płoteczka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) płoć

Wiktionary


płotkarka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sport. za­wod­nicz­ka, która upra­wia bieg przez płot­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Brą­zo­wy medal Anny Oli­chwier­czuk to na pewno przy­jem­na nie­spo­dzian­ka, choć przed mi­strzo­stwa­mi nasza płot­kar­ka le­gi­ty­mo­wa­ła się naj­lep­szym wy­ni­kiem spoś­ród tych ry­wa­lek, które przy­je­cha­ły do Mo­na­chium.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pwɔtˈkarka, AS: pu̯otkarka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płotkarstwo n., płot m., płotek m.

:: fm. płotkarz m.

 przym. płotkarski

Wiktionary


płotkarski

przy­miot­nik od: płot­karz


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) sport. zwią­za­ny z płot­ka­mi, do­ty­czą­cy płot­ków

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­czę­ła od bie­gów pła­skich, a od 2006 tre­nu­je biegi płot­kar­skie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płot mrz., płotek mrz., płotkarka ż., płotkarstwo, płotkarz mrz.

 przym. płotkowy

Wiktionary


płotkarz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) sport. za­wod­nik upra­wia­ją­cy bieg przez płot­ki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpwɔtkaʃ, AS: pu̯otkaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płot m., płotek m., płotkarstwo n.

:: fż. płotkarka ż.

 przym. płotkowy, płotkarski

Wiktionary


płotkowy

→ pło­tek


SJP.pl

Patrz:

płotek

płotnicki

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bo­le­sław Płot­nic­ki (ur. 17 czerw­ca 1913 w Ki­jo­wie, zm. 7 wrze­śnia 1988 w War­sza­wie) – pol­ski aktor. Uczest­nik kam­pa­nii wrze­śnio­wej.
  • Zbi­gniew Noz­dryn-Płot­nic­ki – pro­fe­sor we­te­ry­na­rii, ana­to­mo­pa­to­log

Wikipedia


płotno

Płot­no ( Blan­ken­see, nazwa przej­ścio­wa – "Ustro­nie, Sta­wi­ska") – osada so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie cho­szczeń­skim, w gmi­nie Peł­czy­ce.

Le­śni­czów­ka wcho­dzą­ca w skład so­łect­wa: Suł­ko­wo.

Wikipedia


płotowski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Pło­ta­mi, do­ty­czą­cy Pło­tów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Płoty nmos.

Wiktionary


płotowy

→ płot


SJP.pl

Patrz:

płot

płoty

ro­dzaj ogro­dze­nia; par­kan; * forma do­peł­nia­cza l.poj. "płota" moż­li­wa tylko w przy­sło­wiu "Słowo się rze­kło, ko­był­ka u płota"


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim;

Wiktionary

Płoty ( Plat­he an der Rega) – mia­sto w pół­noc­no-za­chod­niej Pol­sce, w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie gry­fic­kim, po­ło­żo­ne nad Regą, na Rów­ni­nie Gry­fic­kiej. Sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Płoty.

31 grud­nia 2012 roku mia­sto miało 4100 miesz­kań­ców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Płoty są mia­stem po­mor­skim.

 (1.1) Hi­sto­ria Pło­tów sięga śred­nio­wie­cza.

 (1.1) W Pło­tach znaj­du­je się plac Kon­sty­tu­cji 3 Maja.

 (1.1) W 1277 roku Pło­tom na­da­no prawa miej­skie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpwɔtɨ, AS: pu̯oty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płocianin m., płocianka ż.

 przym. płotowski

Wiktionary


płouszowice

Pło­u­szo­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie lu­bel­skim, w gmi­nie Jast­ków.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do ów­czes­ne­go wo­je­wództ­wa lu­bel­skie­go.

Wieś sta­no­wi so­łect­wo gminy Jast­ków. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go z roku 2011 wieś li­czy­ła 269 miesz­kań­ców.

Wikipedia


płow

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. danie z kuch­ni ta­tar­skiej i uzbec­kiej, ro­dzaj pi­la­wu po­pu­lar­ne­go rów­nież w Rosji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Płow wy­szedł tro­chę chudy, ale po trzech mie­sią­cach Ab­du­ra­him zdą­żył do tego przy­wy­knąć.

Wiktionary


płowce

nazwa kilku wsi w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Płow­ce – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. ra­dzie­jow­skim, w gmi­nie Ra­dzie­jów, miej­sce bitwy w 1331
  • Płow­ce – wieś w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. sa­noc­kim, w gmi­nie Sanok
  • Płow­ce – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. ełc­kim, w gmi­nie Stare Juchy
  • Płow­ce Dru­gie – wieś w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie ra­dzie­jow­skim, w gmi­nie Ra­dzie­jów
  • Płow­ce – przy­sta­nek ko­le­jo­wy w Płow­cach
  • Bitwa pod Płow­ca­mi

Wikipedia


płowdiw

mia­sto w Buł­ga­rii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w środ­ko­wej Buł­ga­rii, po­ło­żo­ne nad rzeką Ma­ri­cą;

Wiktionary

Płow­diw ( Плoвдив) – mia­sto w środ­ko­wej Buł­ga­rii, oś­ro­dek ad­mi­ni­stra­cyj­ny ob­wo­du Płow­diw i gminy Płow­diw, w za­chod­niej czę­ści Ni­zi­ny Gór­no­trac­kiej, nad rzeką Ma­ri­cą. We­dług da­nych sza­cun­ko­wych Ujed­no­li­co­ne­go Sy­ste­mu Ewi­den­cji Lud­no­ści oraz Usług Ad­mi­ni­stra­cyj­nych dla Lud­no­ści, 15 wrze­śnia 2023 roku miej­sco­wość li­czy­ła 368 809 miesz­kań­ców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) ko­lo­ka­cje miej­sco­wość|D=Płow­di­wu|Ms=Płow­di­wie.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. płowdiwski

Wiktionary


płowdiwski

przy­miot­nik od: Płow­diw


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Płow­di­wem, do­ty­czą­cy Płow­di­wu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Płowdiw mrz.

Wiktionary


płowiecki

przy­miot­nik od: Płow­ce


SJP.pl


płowienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pło­wieć.

 (1.2) geol. prze­mie­szcza­nie się w głąb pro­fi­lu gle­bo­we­go czą­stek ko­lo­i­dal­nych w sta­nie roz­pro­sze­nia, wy­my­tych z wyżej le­żą­cych warstw, bez roz­kła­du tych czą­stek

Wiktionary

Pło­wie­nie (les­si­va­ge, pro­ces pło­wie­nia, prze­my­wa­nia, les­si­waż) – pro­ces gle­bot­wór­czy po­le­ga­ją­cy na prze­mie­szcza­niu przez wodę opa­do­wą czą­stek iłu ko­lo­i­dal­ne­go w głąb pro­fi­lu gle­bo­we­go. Jego efek­tem jest pow­sta­nie po­zio­mów elu­wial­ne­go (prze­my­cia) i ilu­wial­ne­go (wmy­wa­nia).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. płowość ż., wypłowienie n., spłowienie n.

 czas. płowieć ndk., wypłowieć dk., spłowieć dk.

 przym. płowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) przemywanie, lessiważ

Wiktionary


płowieć

1. stra­cić pier­wot­ną in­ten­syw­ność barwy pod wpły­wem świa­tła;
2. sta­wać się pło­wym


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) tra­cić in­ten­syw­ność barwy pod wpły­wem świa­tła

 (1.2) sta­wać się pło­wym, na­bie­rać barwy pło­wej (żół­ta­wo-sza­rej)

 (1.3) geol. o gle­bie: pod­le­gać pro­ce­so­wi pło­wie­nia (prze­my­wa­nia)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płowienie n., płowość ż., spłowienie n., wypłowienie n.

 czas. spłowieć dk., wypłowieć dk.

 przym. płowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) blaknąć

Wiktionary


płowić

po­zba­wiać in­ten­syw­nej barwy; wy­pła­wiać


SJP.pl


płowobrunatny

bru­nat­ny o od­cie­niu pło­wym


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) bru­nat­ny z od­cie­niem pło­wym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W ko­na­rach świer­go­ta­ły pło­wo­bru­nat­ne ptaki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpwɔvɔbrũˈnatnɨ, AS: pu̯ovobrũnatny

Wiktionary


płowobrzuchy

1. ba­weł­niak pło­wo­brzu­chy - ga­tu­nek gry­zo­nia z ro­dzi­ny cho­mi­ko­wa­tych;
2. drozd pło­wo­brzu­chy - ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny dro­zdo­wa­tych


SJP.pl


płowobrązowy

brą­zo­wy o pło­wym od­cie­niu


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) brą­zo­wy z od­cie­niem pło­wym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) De­li­kat­nie po­gła­ska­łam pło­wo­brą­zo­wą grzy­wę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpwɔvɔbrɔ̃w̃ˈzɔvɨ, AS: pu̯ovobrõũ̯zovy

Wiktionary

Powiązane:

 przym. brązowopłowy

Wiktionary


płowogardły

górak pło­wo­gar­dły - ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny ku­ro­wa­tych


SJP.pl


płowolicy

kar­łów­ka pło­wo­li­ca, pu­szczyk pło­wo­li­cy - ga­tun­ki pta­ków


SJP.pl


płowoliliowy

li­lio­wy o od­cie­niu pło­wym


SJP.pl


płowopiaskowy

ma­ją­cy kolor pia­sku o pło­wym od­cie­niu


SJP.pl


płowordzawy

przy­miot­nik

 (1.1) rdza­wy z od­cie­niem pło­wym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Spód ciała strzy­ży­ka ka­ro­liń­skie­go jest pło­wor­dza­wy.

Wiktionary


płoworudy

rudy o od­cie­niu pło­wym


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) rudy z od­cie­niem pło­wym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pło­wo­ru­de pło­mie­nie szyb­ko ob­ję­ły górną kon­dy­gna­cję.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpwɔvɔˈrudɨ, AS: pu̯ovorudy

Wiktionary


płowoszary

szary o od­cie­niu pło­wym


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) szary z od­cie­niem pło­wym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Skąd się wzię­ły te pło­wo­sza­re pla­ma­a­my na su­fi­cie?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpwɔvɔˈʃarɨ, AS: pu̯ovošary

Wiktionary


płowowłosy

ma­ją­cy płowe włosy


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) o pło­wych wło­sach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Śmiesz­ne to jest. Dla­cze­go mia­ło­by mi za­le­żeć na tym, co myśli o mnie pło­wo­wło­sa osoba, imie­niem Ja­nusz, któ­rej nigdy dotąd nie wi­dzia­łam?

Wiktionary


płowość

cecha tego, co płowe (żół­ta­we z sza­rym od­cie­niem)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co płowe

Wiktionary

Powiązane:

 przym. płowy

 przysł. płowo

 rzecz. płowienie n.

 czas. płowieć

Wiktionary


płowożółty

żółty o od­cie­niu pło­wym


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) żółty z od­cie­niem pło­wym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Waham się, czy wy­brać ten pło­wo­żół­ty port­fel, czy może jed­nak ten se­le­dy­no­wy?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpwɔvɔˈʒuwtɨ, AS: pu̯ovožuu̯ty

Wiktionary


płowy

1. żółty o od­cie­niu sza­rym, sza­ro­żół­ty;
2. zwie­rzy­na płowa - sarny, je­le­nie, łosie, da­nie­le


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) żółty z od­cie­niem sza­re­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na czele dra­go­nów je­chał srogi Lu­śnia i przy­gry­za­jąc płowy wąs, z dala już sobie naj­bo­gat­sze­go wy­pa­try­wał.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpwɔvɨ, AS: pu̯ovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płowienie n., wypłowienie n., spłowienie n., płowość ż.

 czas. płowieć ndk., wypłowieć dk., spłowieć dk.

 przym. wypłowiały, spłowiały

 przysł. płowo

Wiktionary


płoz

część pługa opie­ra­ją­ca się o dno bru­zdy i ułat­wia­ją­ca jego pro­wa­dze­nie; płóz


SJP.pl


płoza

1. ele­ment pod­wo­zia niek­tó­rych po­ja­zdów umoż­li­wia­ją­cy su­nię­cie po po­dło­żu; jedna z dwóch li­stew poz­wa­la­ją­cych sa­niom na po­ru­sza­nie się po śnie­gu;
2. część narty drew­nia­na lub wy­ko­na­na z two­rzy­wa sztucz­ne­go; deska


SJP.pl

Płoza – zaz­wy­czaj ele­ment pod­wo­zia, na któ­rym po­jazd się opie­ra, słu­żą­cy do ruchu śliz­go­we­go po wo­dzie, śnie­gu lub lo­dzie. Gładź bę­dą­ca po­wierzch­nią styku płozy z po­dło­żem ma na celu zmniej­sze­nie tar­cia, a tym samym zwięk­sze­nie śliz­gu. Płozy są ele­men­ta­mi po­ja­zdów lub in­nych przy­rzą­dów, dzię­ki któ­rym czło­wiek może się po­ru­szać.

Wikipedia


płozik

mszak z klasy wą­tro­bow­ców


SJP.pl


płozić

pło­zić się - o ro­śli­nach, ich pę­dach, ło­dy­gach: ros­nąć w kie­run­ku po­zio­mym, roz­ra­stać się nisko przy ziemi; pło­żyć się


SJP.pl


płozownica

po­przecz­na belka z pło­za­mi u dołu, na któ­rej opie­ra się ka­dłub bo­je­ra


SJP.pl


płozowy

→ płoza


SJP.pl

Patrz:

płoza

płoć

ryba z ro­dzi­ny kar­pio­wa­tych; pło­ci­ca; płot­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) icht. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ru­ti­lus ru­ti­lus|Lin­na­e­us|ref=tak., nie­wiel­ka sre­brzy­sta ryba eu­raz­ja­tyc­ka;

Wiktionary

Płoć, płot­ka ("Ru­ti­lus ru­ti­lus") – ga­tu­nek ryby z ro­dzi­ny kar­pio­wa­tych (Cy­pri­ni­dae).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Od ma­łe­go pra­gną­łem zło­wić ol­brzy­mie­go szczu­pa­ka, jed­nak za­wsze ła­pa­łem małe pło­cie.

 (1.1) Na­ry­bek płoci żywi się plank­to­nem sko­ru­pia­ko­wym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pwɔt͡ɕ, AS: pu̯oć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płotka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. płotka

Wiktionary


płoń

książ­ko­wo:
1. wy­wo­ły­wać ru­mie­niec; ru­mie­nić, czer­wie­nić;
2. pło­nić się - ru­mie­nić się, czer­wie­nić się


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Płoń – je­zio­ro na Rów­ni­nie Py­rzyc­ko-Star­gardz­kiej, po­ło­żo­ne w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim
  • płoń – ina­czej po­ły­nia

Wikipedia


płońsk

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

Płońsk – mia­sto w Pol­sce w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, sie­dzi­ba po­wia­tu płoń­skie­go. Po­ło­żo­ny jest 66 km na pół­noc­ny za­chód od cen­trum War­sza­wy, na Wy­so­czyź­nie Płoń­skiej nad rzeką Płon­ką.

Płońsk był mia­stem kró­lew­skim Ko­ro­ny Kró­le­stwa Pol­skie­go w sta­ro­stwie płoń­skim wo­je­wództ­wa płoc­kie­go w 1784. Mia­sto na­le­ża­ło do wo­je­wództ­wa cie­cha­now­skie­go w la­tach 1975–1998.

Wikipedia


płoński

przy­miot­nik od: Płońsk


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Płoń­skiem, do­ty­czą­cy Płoń­ska

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Płońsk mrz., płońszczanin m., płońszczanka ż.

Wiktionary


płońszczanin

miesz­ka­niec Płoń­ska


SJP.pl


płońszczanka

miesz­kan­ka Płoń­ska


SJP.pl


płońszy

dawny sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: płony; bar­dziej płony


SJP.pl


płośnica

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Pło­śni­ca ( He­in­richs­dorf) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na na Wznie­sie­niach Mław­skich, w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie dział­dow­skim, w gmi­nie Pło­śni­ca, na szla­ku ko­le­jo­wym po­mię­dzy Dział­do­wem i Lidz­bar­kiem. Jest sie­dzi­bą gminy Pło­śni­ca.

Miej­sco­wość zo­sta­ła przy­łą­czo­na do Pol­ski w wy­ni­ku trak­ta­tu wer­sal­skie­go w stycz­niu 1920 r.

Wikipedia


płośnicki

przy­miot­nik od: Pło­śni­ca


SJP.pl


płożyk

ro­śli­na z ro­dzi­ny pło­ży­ko­wa­tych, któ­rej je­dy­nym przed­sta­wi­cie­lem jest ob­ję­ty ochro­ną w Pol­sce pło­żyk wonny


SJP.pl


płożykowate

ro­dzi­na msza­ków z rzędu mesz­kow­ców


SJP.pl


płożyć

pło­żyć się - o ro­śli­nach, ich pę­dach, ło­dy­gach: ros­nąć w kie­run­ku po­zio­mym, roz­ra­stać się nisko przy ziemi; pło­zić się


SJP.pl


płuciennik

naz­wi­sko


SJP.pl


płucka

zdrob­nie­nie od: płuco


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) spoż. płuca zwie­rzę­ce

 (1.2) kulin. po­tra­wa z płu­cek (1.1)

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) plu­ral|płuc­ko.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płucko n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dudki, łódź|letkie.

 (1.2) dudki, łódź|letkie.

Wiktionary


płucko

zdrob­nie­nie od: płuco


SJP.pl


płucnica

ga­tu­nek mio­dun­ki; mio­dun­ka pla­mi­sta


SJP.pl


płucnik

ro­śli­na lecz­ni­cza, uży­wa­na w me­dy­cy­nie lu­do­wej do le­cze­nia m.in. kasz­lu, ka­ta­ru, gruź­li­cy; mio­dun­ka le­kar­ska


SJP.pl


płucny

od­no­szą­cy się do płuc


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) anat. do­ty­czą­cy płuca, zwią­za­ny z płu­ca­mi, znaj­du­ją­cy się w płu­cach, bę­dą­cy czę­ścią płuc

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do każ­de­go os­krze­la seg­men­to­we­go jest przy­pi­sa­ny seg­ment płuc­ny, 10 w płucu pra­wym i 8 w płucu lewym.

 (1.1) Age­nez­ja płuca jest rzad­ką wro­dzo­ną wadą płuc, po­le­ga­ją­cą na cał­ko­wi­tym braku os­krze­la głów­ne­go, miąż­szu i na­czyń płuc­nych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płuco n., opłucna ż., płucik mrz., płucko n.

 przym. opłucnowy

Wiktionary


płuco

pa­rzy­sty na­rząd od­de­cho­wy krę­gow­ców od­dy­cha­ją­cych po­wie­trzem at­mos­fe­rycz­nym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) anat. po­je­dyn­czy lub pa­rzy­sty na­rząd od­de­cho­wy wła­ści­wy dla krę­gow­ców;

Wiktionary

Płuco ( pulmo) – po­je­dyn­czy lub pa­rzy­sty na­rząd od­de­cho­wy krę­gow­ców. Służy do wy­mia­ny ga­zo­wej (po­tocz­nie od­dy­cha­nia). Do krę­gow­ców tych za­li­cza­ne są też – prócz pła­zów, gadów, pta­ków i ssa­ków – ryby dwu­dysz­ne, które w nies­przy­ja­ją­cych wa­run­kach at­mos­fe­rycz­nych pro­wa­dzą wy­mia­nę ga­zo­wą za po­mo­cą wor­ko­wa­te­go płuca, pow­sta­łe­go z przeksz­tał­co­ne­go pę­che­rza pław­ne­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W płu­cach za­cho­dzi wy­mia­na ga­zo­wa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpwut͡sɔ, AS: pu̯uco

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opłucna ż.

:: zdrobn. płucko n.

 przym. płucny, wewnątrzpłucny, opłucnowy

Wiktionary


płucodyszne

pod­gro­ma­da śli­ma­ków od­dy­cha­ją­cych płu­ca­mi, obej­mu­ją­ca około 36 ty­się­cy ga­tun­ków


SJP.pl

Płu­co­dysz­ne (Pul­mo­na­ta) – pod­gro­ma­da śli­ma­ków (Ga­stro­po­da) obej­mu­ją­ca około 36 ty­się­cy lą­do­wych i wod­nych, her­ma­fro­dy­tycz­nych ga­tun­ków tra­dy­cyj­nie cha­rak­te­ry­zo­wa­nych zdol­no­ścią do od­dy­cha­nia po­wie­trzem at­mos­fe­rycz­nym za po­mo­cą na­rzą­du od­de­cho­we­go na­zy­wa­ne­go „płu­cem” – una­czy­nio­nej ścian­ki jamy pła­szczo­wej peł­nią­cej rolę płuca.

Wikipedia


płucodyszny

o ce­chach płu­co­dysz­nych (pod­gro­ma­da śli­ma­ków)


SJP.pl


płucoserce

apa­rat włą­cza­ny do krwio­o­bie­gu pa­cjen­ta, za­stę­pu­ją­cy cza­so­wo pracę serca i płuc


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) med. urzą­dze­nie pod­trzy­mu­ją­ce krą­że­nie krwi pod­czas ope­ra­cji na ot­war­tym sercu;

Wiktionary

Płu­co­ser­ce – urzą­dze­nie, które pod­czas ope­ra­cji na ot­war­tym sercu przej­mu­je funk­cję serca przy uży­ciu pompy me­cha­nicz­nej, pom­pu­ją­cej krew do ukła­du krą­że­nia cho­re­go i płuc przez za­sto­so­wa­nie ok­sy­ge­na­to­ra, w któ­rym za­cho­dzi wy­mia­na ga­zo­wa. Krą­że­nie takie jest na­zy­wa­ne krą­że­niem po­za­u­stro­jo­wym.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na od­dzia­le znaj­du­je się rów­nież m.in. sala ope­ra­cyj­na wy­po­sa­żo­na w płu­co­ser­ce.

Wiktionary


płucotchawka

na­rząd od­de­cho­wy niek­tó­rych bez­krę­gow­ców lą­do­wych (np. pa­ję­cza­ków)


SJP.pl


płuczka

1. urzą­dze­nie do roz­dzie­la­nia lub oczy­szcza­nia mie­sza­nin ciał sta­łych, za­wie­sin lub rozt­wo­rów ga­zo­wych z uży­ciem cie­czy;
2. po­jem­nik na wodę umie­szczo­ny nad musz­lą klo­ze­to­wą, słu­żą­cy do jej spłu­ki­wa­nia; spłucz­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) lab. chem. zob. ab­sor­ber.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Płucz­ka la­bo­ra­to­ryj­na
  • płucz­ka – ab­sor­ber
  • płucz­ka – za­kład prze­rób­ki urob­ku
  • Płucz­ka wiert­ni­cza
    • Płucz­ka iłowa
  • Płócz­ka – ujed­noz­nacz­nie­nie

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. płukanka ż., płukanie n., wypłukanie n., popłukanie n.

 czas. płukać ndk., wypłukiwać ndk., wypłukać dk., popłukać dk.

 przym. płuczkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) aparat absorpcyjny, absorber, skruber

Wiktionary


płuczkarnia

płucz­kar­ka;
1. spe­cjal­ny basen w za­kła­dzie prze­my­sło­wym przy­go­to­wa­ny do płu­ka­nia róż­ne­go ro­dza­ju wy­ro­bów;
2. urzą­dze­nie przez­na­czo­ne do płu­ka­nia zło­to­daj­ne­go pia­sku w celu otrzy­ma­nia złota


SJP.pl


płuczkarz

w gór­nict­wie: ro­bot­nik za­trud­nio­ny przy ob­słu­dze płu­czek


SJP.pl


płuczkownia

za­kład zaj­mu­ją­cy się oczy­szcza­niem urob­ku gór­ni­cze­go z do­mie­szek płon­nych; płucz­ka


SJP.pl


płuczkowy

przy­miot­nik od: płucz­ka


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) chem. lab. górn. zwią­za­ny z płucz­ką, do­ty­czą­cy płucz­ki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płuczka ż., płukanka ż., płukanie n., wypłukanie n., popłukanie n.

 czas. płukać ndk., wypłukiwać ndk., wypłukać dk., popłukać dk.

Wiktionary


płucznik

urzą­dze­nie słu­żą­ce do che­micz­ne­go oczy­szcza­nia ben­zo­lu


SJP.pl


płudowski

przy­miot­nik od: Płudy, Nowe Płudy, Stare Płudy


SJP.pl


płudy

1. nazwa dwóch wsi w Pol­sce;
2. osied­le w War­sza­wie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Płudy – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. łu­kow­skim, w gmi­nie Trze­bie­szów
  • Płudy – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. ra­dzyń­skim, w gmi­nie Ra­dzyń Pod­la­ski
  • Płudy – osied­le w War­sza­wie w dziel­ni­cy Bia­ło­łę­ka
  • Płudy – dawna gro­ma­da
  • Nowe Płudy
  • Stare Płudy

Wikipedia


pług

1. na­rzę­dzie rol­ni­cze słu­żą­ce do ora­nia;
2. spo­sób ha­mo­wa­nia nar­ta­mi, po­le­ga­ją­cy na zbli­że­niu ku sobie dzio­bów oraz od­da­le­niu pię­tek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) roln. na­rzę­dzie rol­ni­cze, upra­wo­we, słu­żą­ce do prze­pro­wa­dza­nia orki;

 (1.2) po­jazd słu­żą­cy do od­śnie­ża­nia drogi lub torów;

 (1.3) sport. ewo­lu­cja nar­ciar­ska;

 (1.4) hist. agrot. hi­sto­rycz­na jed­nost­ka miary po­wierzch­ni

 (1.5) hist. ekon. ro­dzaj po­dat­ku pła­co­ne­go od pługa (1.4)

Wiktionary

Pług – na­rzę­dzie upra­wo­we do wy­ko­ny­wa­nia orki.

Naj­star­szy ry­su­nek pługa (sprzed 5500 lat) zna­le­zio­no w sta­ro­żyt­nym mie­ście Ur (obec­nie Irak).

Pług skła­da się z jed­ne­go lub kilku kor­pu­sów płuż­nych. Każdy kor­pus płuż­ny po­sia­da le­miesz, który od­ci­na pas roli (skibę) od ca­liz­ny, od­kład­ni­cę od­wra­ca­ją­cą i wrzu­ca­ją­cą od­cię­tą skibę w bru­zdę wy­ko­na­ną przez po­przed­ni kor­pus płuż­ny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pier­wsze sto­so­wa­ne pługi były cią­gnię­te przez zwie­rzę­ta – woły lub konie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pwuk, AS: pu̯uk

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pługowy, płużny

 czas. płużyć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) pług śnieżny, pług odśnieżny

Wiktionary


pługofrezarka

na­rzę­dzie rol­ni­cze słu­żą­ce do jed­no­czes­ne­go ora­nia i spulch­nia­nia gleby


SJP.pl

Płu­go­fre­zar­ka – kom­bi­no­wa­na ma­szy­na upra­wo­wa, za­wie­ra­ją­ca kor­pus płuż­ny oraz wir­nik z ostrza­mi roz­drab­nia­ją­cy­mi skibę.

Kor­pus pługa le­mie­szo­we­go jest zmo­dy­fi­ko­wa­ny po­przez od­cię­cie czę­ści skrzy­dła od­kład­ni­cy. Przy każ­dym kor­pu­sie płuż­nym znaj­du­je się ele­ment czyn­ny w po­sta­ci pio­no­we­go wir­ni­ka za­o­pa­trzo­ne­go w ostrza naj­dłuż­sze na górze i coraz krót­sze niżej. Wir­nik z no­ża­mi, zwany jest fra­zem. Wir­nik na­pę­dza­ny jest z wałka WOM po­przez prze­kład­nie.

Wikipedia


pługopiaskarka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mot. sa­mo­chód tech­nicz­ny utrzy­ma­nia zi­mo­we­go dróg, z płu­giem śnież­nym i pia­skar­ką

Wiktionary

Płu­go­pia­skar­ka – sa­mo­chód spe­cjal­ny zbu­do­wa­ny na pod­wo­ziu sa­mo­cho­du cię­ża­ro­we­go lub innym i wy­po­sa­żo­ny w urzą­dze­nia przez­na­czo­ne do zi­mo­we­go utrzy­ma­nia dróg i ulic, (lik­wi­da­cja go­ło­le­dzi, za­le­ga­ją­ce­go lodu, zbi­te­go lub kop­ne­go śnie­gu). Urzą­dze­nia­mi tymi są:

Wikipedia


pługoposypywarka

po­jazd do od­śnie­ża­nia i rów­no­czes­ne­go po­sy­py­wa­nia dróg solą lub pia­skiem


SJP.pl


pługosolarka

po­jazd do od­śnie­ża­nia ulic i po­sy­py­wa­nia ich solą


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­jazd słu­żą­cy do od­śnie­ża­nia dróg za po­mo­cą pługa i po­sy­py­wa­nia ich solą

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpwuɡɔsɔˈlarka, AS: pu̯ugosolarka

Wiktionary


pługowy

przy­miot­nik od: pług


SJP.pl


płukanie

oczy­szczać coś przez za­nu­rze­nie w cie­czy lub prze­pu­szcze­nie cie­czy przez coś; ob­my­wać; prze­my­wać


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|płu­kać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ku­pi­łam nowy płyn do płu­ka­nia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pwuˈkãɲɛ, AS: pu̯ukãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. płukać ndk.

 rzecz. płuczka ż., płukanka

 przym. płuczkowy

Wiktionary


płukanka

płyn przy­go­to­wa­ny do płu­ka­nia cze­goś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) płyn przez­na­czo­ny do płu­ka­nia cze­goś

 (1.2) przest. na­czy­nie do płu­ka­nia dłoni

 (1.3) przest. woda w płu­kan­ce (1.2)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy­ta­łem że po jed­nej płu­kan­ce różne od­pa­dy mogą się nie wy­czy­ścić w sil­ni­ku i będą pły­wa­ły z nowym ole­jem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płukanie n., płuczka ż., popłuczyna ż.

 czas. płukać ndk., opłukiwać ndk., wypłukać dk., wypłukiwać ndk.

 przym. płuczkowy, płukankowy

Wiktionary


płukarz

pra­cow­nik zaj­mu­ją­cy się płu­ka­niem su­row­ców


SJP.pl


płukać

oczy­szczać coś przez za­nu­rze­nie w cie­czy lub prze­pu­szcze­nie cie­czy przez coś; ob­my­wać; prze­my­wać


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) czy­ścić, myć coś pod czy­stą, bie­żą­cą wodą

 (1.2) uzy­ski­wać dro­bi­ny ro­dzi­me­go złota ob­my­wa­jąc pia­sek wodą

 (1.3) do­ko­ny­wać czy­szcze­nia na­rzą­du wsku­tek na­peł­nia­nia i opróż­nia­nia or­ga­nu pły­nem, np. żo­łąd­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpwukat͡ɕ, AS: pu̯ukać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płukanie n., płuczka ż., płukanka ż., popłuczyna ż.

 czas. opłukiwać, wypłukać dk., wypłukiwać ndk.

 przym. płuczkowy

Wiktionary


płungiany

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Lit­wie, w okrę­gu tel­szań­skim;

Wiktionary

Płun­gia­ny (lit. Plungė ; żmudz. Plongė) – mia­sto na pół­noc­nym za­cho­dzie Litwy na Żmu­dzi.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. płungiański

Wiktionary


płusa

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kac­per Płusa (ur. 1992) – poeta
  • Ka­ta­rzy­na Zwol­ska-Płusa (ur. 1986) – po­et­ka
  • Ta­de­usz Płusa – pro­fe­sor nauk me­dycz­nych

Wikipedia


płuski

naz­wi­sko


SJP.pl


płutowo

Płu­to­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie cheł­miń­skim, w gmi­nie Ki­je­wo Kró­lew­skie.

Wikipedia


płużański

naz­wi­sko


SJP.pl


płużek

1. zdrob­nie­nie od: pług (w zna­cze­niu na­rzę­dzia rol­ni­cze­go)
2. na­rzę­dzie peł­nią­ce funk­cje spulch­nia­cza, ob­syp­ni­ka lub opie­la­cza, uży­wa­ne po­wszech­nie przy upra­wie szkó­łek, sadów, win­nic


SJP.pl


płużka

część in­stru­men­tu smycz­ko­we­go


SJP.pl


płużne

na­le­żą­cy do pługa, bę­dą­cy jego czę­ścią


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • płuż­ne – czynsz w zbożu
  • Płuż­ne, także Płuż­no – wieś na Ukra­i­nie
  • Płuż­ne – dawna gmina wiej­ska ist­nie­ją­ca w la­tach 1867–1923 na Wo­ły­niu

Wikipedia


płużnica

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Płuż­ni­ca (niem. Pfe­ils­dorf, Plus­nitz) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie wą­brze­skim, w gmi­nie Płuż­ni­ca. Miej­sco­wość jest sie­dzi­bą gminy Płuż­ni­ca. Naj­waż­niej­sze in­sty­tu­cje to urząd gminy, bank, oś­ro­dek zdro­wia, pocz­ta, szko­ła, po­li­cja, OSP, TRGP, SMGP, GCI, oś­ro­dek szko­le­nia kie­row­ców oraz przed­się­bior­stwa pry­wat­ne. Gmina Płuż­ni­ca pod­ję­ła współ­pra­cę part­ner­ska z gminą Hagen w Niem­czech.

Wikipedia


płużnicki

przy­miot­nik od: Płuż­ni­ca


SJP.pl


płużny

na­le­żą­cy do pługa, bę­dą­cy jego czę­ścią


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z płu­giem

 (1.2) roln. na­da­ją­cy się pod upra­wę

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pług

 przym. pługowy

Wiktionary


płużyca

dawne na­rzę­dzie rol­ni­cze, słu­żą­ce do orki


SJP.pl


płużysko

1. nędz­ny, niez­grab­ny pług;
2. drew­nia­na na­sa­da pługa


SJP.pl


płużyć

w nar­ciar­stwie: ha­mo­wać, wy­ko­nu­jąc pług


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) sport. pod­czas jazdy na nar­tach ha­mo­wać wy­ko­nu­jąc pług

 (1.2) gw-pl|Gdów,Boch­nia,Pod­ha­le,Za­gó­rze. wa­łę­sać się, wę­dro­wać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (2.1) śrpol. rzad. cią­gnąć pług, orać nim

 (2.2) śrpol., także. gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski,San,Lu­ba­to­wa. po­pła­cać, słu­żyć, sprzy­jać

Wiktionary

Przykłady

 (2.2) (…) gdzie dobra myśl płuży / tam i zdro­wie le­piej służy (…).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpwuʒɨt͡ɕ, AS: pu̯užyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pług mrz., płużenie n.

Wiktionary


płw.

skrót od: pół­wy­sep


SJP.pl

skrót

 (1.1) = geogr. pół­wy­sep

Wiktionary

Wymowa:

IPA: puwˈvɨsɛp, AS: puu̯vysep

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. półwysep mrz.

Wiktionary


płycej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: płyt­ko


SJP.pl


płycieć

sta­wać się płyt­kim, płyt­szym


SJP.pl


płycina

w sto­lar­stwie: pła­szczyz­na oto­czo­na wy­pu­kłą li­stwą; ra­miak; fi­lung


SJP.pl

Pły­ci­na – ele­ment de­ko­ra­cyj­ny w kształ­cie frag­men­tu pła­szczyz­ny (ścia­ny, stro­pu, ele­wa­cji) ujęty w obra­mo­wa­nie, zwy­kle z pro­fi­lo­wa­nych li­stew, cza­sem wklę­sły lub wy­pu­kły. Zaz­wy­czaj pły­ci­na po­sia­da kształt czwo­ro­bo­ku, może być owal­na, okrą­gła lub nie­re­gu­lar­na. Pole pły­ci­ny bywa de­ko­ro­wa­ne pła­sko­rzeź­bą, ma­lo­wi­dłem, in­tar­sją lub in­ny­mi tech­ni­ka­mi zdob­ni­czy­mi. Sto­so­wa­ne szcze­gól­nie w ar­chi­tek­tu­rze sta­ro­żyt­ne­go Rzymu i no­wo­żyt­nej.

Wikipedia


płycinowy

→ pły­ci­na


SJP.pl

Patrz:

płycina

płyciusieńki

zdrob­nie­nie od: płyt­ki; pły­ciut­ki, pły­ciu­teń­ki


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pot. zdrobn. od: płyt­ki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpwɨt͡ɕüˈɕɛ̇̃ɲci, AS: pu̯yćüśė̃ńḱi

Wiktionary


płyciuteńki

zdrob­nie­nie od: płyt­ki; pły­ciut­ki, pły­ciu­sień­ki


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pot. zdrobn. od: płyt­ki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpwɨt͡ɕuˈtɛ̃ɲci, AS: pu̯yćutẽńḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płytkość ż., płycizna ż.

 przym. płytki, płyciutki

 przysł. płytko, płyciutko, płyciuteńko

Wiktionary


płyciutki

zdrob­nie­nie od: płyt­ki; pły­ciu­sień­ki, pły­ciu­teń­ki


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zdrobn. od: płyt­ki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pwɨˈt͡ɕutʲci, AS: pu̯yćutʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płycizna ż., płytkość ż., spłycanie n., spłycenie n.

 przym. płytki, płyciuteńki

 przysł. płytko, płyciutko, płyciuteńko

Wiktionary


płycizna

płyt­kie miej­sce w morzu, rzece lub je­zio­rze


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geogr. hy­drol. płyt­ki ob­szar zbior­ni­ka wod­ne­go lub rzeki

 (1.2) przen. brak istot­nej tre­ści, głębi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pwɨˈt͡ɕizna, AS: pu̯yćizna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płytkość ż., spłycanie n., spłycenie n.

 czas. spłycać ndk., spłycić dk.

 przym. płytki, płyciutki, płyciuteńki

 przysł. płytko, płyciutko, płyciuteńko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mielizna

 (1.2) miałkość, mielizna, powierzchowność, płytkość

Wiktionary


płyn

ciało cie­kłe, przyj­mu­ją­ce kształt zbior­ni­ka; ciecz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sub­stan­cja nie­ma­ją­ca okre­ślo­nej po­sta­ci, przyj­mu­ją­ca kształt zbior­ni­ka, do któ­re­go jest wpro­wa­dzo­na

 (1.2) fiz. ciecz lub gaz;

Wiktionary

Płyn – każda sub­stan­cja, która może pły­nąć, tj. cha­rak­te­ry­zu­je się wiel­ką łat­wo­ścią zmie­nia­nia wza­jem­ne­go po­ło­że­nia po­szcze­gól­nych ele­men­tów nawet dla nie­wiel­kich sił, w prze­ci­wień­stwie do ciał sta­łych, które przy nie­wiel­kich si­łach wy­ka­zu­ją pro­por­cjo­nal­ność odksz­tał­ce­nia do na­prę­żeń, w wy­ni­ku czego płyn może swo­bod­nie prze­mie­szczać się (prze­pły­wać).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Znaj­do­wał się tam dziw­ny płyn.

 (1.2) Fi­zy­ka wy­róż­nia ciała stałe i płyny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pwɨ̃n, AS: pu̯ỹn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płynność ż., pływalnia ż., płynięcie n.

 czas. płynąć, upłynniać, spływać

 przym. płynny

 przysł. płynnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ciecz

Wiktionary


płynięcie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pły­nąć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. płynąć

 rzecz. dopływ mrz., pływalnia ż., płynność ż., płyn mrz.

 przym. płynny

Wiktionary


płynnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób płyn­ny, spraw­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na twoim lapku ta gra płyn­nie nie bę­dzie dzia­łać.

 (1.1) Moja gru­ziń­ska są­siad­ka mówi płyn­nie po pol­sku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płyn m., płynność ż., pływalnia ż.

 przym. płynny

 czas. pływać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) biegle

Wiktionary


płynniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: płyn­nie


SJP.pl


płynniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: płyn­ny


SJP.pl


płynnościowy

→ płyn­ność


SJP.pl

Patrz:

płynność

płynność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha cie­czy

 (1.2) przen. lek­kość, zwiew­ność

 (1.3) ekon. zob. płyn­ność fi­nan­so­wa.

Wiktionary

Płyn­ność ( li­qu­i­di­ty) to:

Po­mię­dzy aspek­ta­mi płyn­no­ści wy­stę­pu­ją po­wią­za­nia.

Wy­stą­pie­niu ko­niecz­no­ści ure­gu­lo­wa­nia zo­bo­wią­zań, moż­li­wość za­pła­ty jest uza­leż­nio­na od tego czy ist­nie­je spo­sob­ność za­mie­nie­nia ak­ty­wów bę­dą­cych w po­sia­da­niu dłuż­ni­ka na środ­ki pie­nięż­ne. Moż­li­wość ta­kiej za­mia­ny za­le­ży od tego jaką po­jem­ność ma rynek po­sia­da­nych przez dłuż­ni­ka ak­ty­wów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Chcę osią­gnąć bez­wy­sił­ko­wą płyn­ność mowy po ja­poń­sku.

 (1.3) Płyn­ność mo­je­go klien­ta po­zo­sta­wia wiele do ży­cze­nia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpwɨ̃nːɔɕt͡ɕ, AS: pu̯ỹ•ność

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płyn m., płynięcie n., pływalnia ż.

 czas. pływać, płynąć ndk.

 przym. płynny

 przysł. płynnie

Wiktionary


płynny

1. bę­dą­cy pły­nem, ma­ją­cy po­stać płynu; cie­kły;
2. zmien­ny, nie­sta­ły, nie­o­kre­ślo­ny;
3. taki, któ­re­go fazy prze­cho­dzą ła­god­nie jedna w drugą; har­mo­nij­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) bę­dą­cy pły­nem

 (1.2) taki, któ­re­go po­szcze­gól­ne fazy prze­cho­dzą ła­god­nie jedna w drugą

 (1.3) odz­na­cza­ją­cy się har­mo­nij­nym ryt­mem, swo­bod­ny, bez błę­dów, za­ha­mo­wań

 (1.4) ła­god­nie za­o­krą­glo­ny

 (1.5) zmien­ny, nie­sta­ły, taki, któ­re­go nie można do­kład­nie okre­ślić

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Szam­pon to zaz­wy­czaj płyn­ny śro­dek do mycia wło­sów, za­wie­ra­ją­cy cie­kłe mydło, sub­stan­cje pie­nią­ce oraz sub­stan­cje po­moc­ni­cze.

 (1.2) Ruch czło­wie­ka w po­sta­wie pio­no­wej jest płyn­ny.

 (1.3) Ten wiersz jest płyn­ny i ryt­micz­ny.

 (1.3) On mówi płyn­ną pol­szczyz­ną.

 (1.4) Za pod­sta­wo­wą cechę se­ce­sji uważa się linię gięt­ką, płyn­ną i ruch­li­wą.

 (1.5) Gra­ni­ca mię­dzy no­we­lą i opo­wia­da­niem jest płyn­na.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpwɨ̃nːɨ, AS: pu̯ỹ•ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płyn m., płynność ż., płynięcie n., pływalnia ż.

 czas. płynąć, pływać, upłynnić, napłynąć, odpłynąć, przepłynąć, rozpłynąć się, wypłynąć

 przysł. płynnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ciekły, wodnisty, rozwodniony

 (1.2) harmonijny, koci

 (1.3) swobodny, składny

 (1.4) zaokrąglony

 (1.5) zmienny, niestały, wątpliwy, przybliżony, szacunkowy

Wiktionary


płynowy

→ płyn


SJP.pl

Patrz:

płyn

płynąć

1) lać się, to­czyć się w pew­nym kie­run­ku 2) po­su­wać się w pew­nym kie­run­ku po po­wierzch­ni wody lub w wo­dzie


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) po­ru­szać się w wo­dzie lub na jej po­wierzch­ni, także za po­mo­cą łodzi

 (1.2) o cza­sie: upły­wać, mijać

 (1.3) o cie­czy: po­ru­szać się w ja­kimś kie­run­ku

 (1.4) przen. o chmu­rach: po­ru­szać się po nie­bos­kło­nie

 (1.5) przen. brzmieć

 (1.6) przen. im­pro­wi­zo­wać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zo­bacz, jak An­drzej szyb­ko pły­nie del­fi­nem!

 (1.2) W po­cze­kal­ni go­dzi­ny płyną szyb­ko.

 (1.3) Nil pły­nie do Morza Śró­dziem­ne­go, a Warta do Odry.

 (1.4) Obło­ki płyną po nie­bie, jak nie pada, a jak pada to nie płyną.

 (1.5) Po­szu­my pła­czą mo­gil­nych drzew, • lecz w barce życia pły­nie mój śpiew. • Ja bu­dow­ni­czy nadg­wiezd­nych miast • szy­dzę z roz­pa­czy gas­ną­cych gwiazd.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpwɨ̃nɔ̃ɲt͡ɕ, AS: pu̯ỹnõńć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płyn m., płynięcie n., dopłynięcie n., pływalnia ż., pływanie n., pływak m., pływaczka ż., odpływ mrz., płynność ż.

 czas. napłynąć, odpłynąć, odpływać, pływać, przepłynąć, rozpłynąć się, wypłynąć, popłynąć, spływać, opłynąć

 przym. płynny, pławny, spławny, pływowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) żeglować

 (1.2) biec, upływać, przemijać, mijać

 (1.3) spływać

Wiktionary


płyta

pła­ski ele­ment, np. płyta kom­pak­to­wa, płyta pil­śnio­wa, płyta tek­to­nicz­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. pła­ski, sto­sun­ko­wo sztyw­ny przed­miot o gru­bo­ści małej w po­rów­na­niu do dłu­go­ści i sze­ro­ko­ści

 (1.2) pła­szczyz­na, po­wierzch­nia cze­goś

 (1.3) krą­żek słu­żą­cy do prze­cho­wy­wa­nia mu­zy­ki lub da­nych

 (1.4) ele­ment kon­struk­cyj­ny, któ­re­go gru­bość jest mała w po­rów­na­niu do dłu­go­ści i sze­ro­ko­ści, ob­cią­żo­ny rów­no­le­gle do mniej­sze­go wy­mia­ru

 (1.5) muz. zbiór ut­wo­rów jed­ne­go wy­ko­naw­cy dy­stry­bu­o­wa­ny na wielu no­śni­kach pod jed­nym ty­tu­łem

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • płyta gra­mo­fo­no­wa (płyta ana­lo­go­wa)
  • płyta kom­pak­to­wa (płyta CD)
  • płyta DVD
  • płyta Blu-ray
  • płyta gra­mo­wi­do­wa
  • płyta fo­to­gra­ficz­na
  • płyta (ge­o­lo­gia)
  • płyta tek­to­nicz­na (płyta li­tos­fe­rycz­na)
  • płyta kon­ty­nen­tal­na
  • płyta (for­ma­cja skal­na)
  • płyta kon­struk­cyj­na
  • wiel­ka płyta (pre­fa­bry­ko­wa­ny ele­ment kon­struk­cyj­ny)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Połóż tam tę płytę.

 (1.1) Skąd weź­mie­my płyty chod­ni­ko­we?

 (1.2) Płytę lot­ni­ska trze­ba utrzy­my­wać w po­rząd­ku.

 (1.3) Ile kosz­to­wa­ła ta płyta?

 (1.4) Rów­na­nie płyty zo­sta­ło sfor­mu­ło­wa­ne przez Zofię Ger­ma­in.

 (1.5) Więk­szość ut­wo­rów na pły­cie in­spi­ro­wa­na jest mu­zy­ką jaz­zo­wą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpwɨta, AS: pu̯yta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płytkarz mos., płytkowanie n.

:: zdrobn. płytka ż., płyteczka ż.

 przym. płytowy, płytkowy

 przysł. płytowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) powierzchnia

 (1.3) kompakt, krążek, CD, DVD

 (1.5) album

Wiktionary


płytka

zdrob­nie­nie od: płyta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: płyta

 (1.2) mała płyta

 (1.3) bud. ce­ra­micz­na, czwo­ro­bocz­na płyta do wy­kła­da­nia po­dło­gi i ścian;

forma przy­miot­ni­ka.

 (2.1) ż. lp. od zob. płyt­ki.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kopie moich naj­waż­niej­szych pli­ków na­gra­łem na płyt­kę CD.

 (1.2) Szkie­let szkar­łup­ni jest zbu­do­wa­ny z pły­tek wa­pien­nych, po­łą­czo­nych za po­mo­cą mię­śni i tkan­ki łącz­nej.

 (1.3) Mamy nie­bie­skie płyt­ki w ła­zien­ce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpwɨtka, AS: pu̯ytka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płyta ż., płytkarz m., płytkowanie n.

 czas. płytkować

 przym. płytowy, płytkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) kafelek, fliza

Wiktionary


płytkarski

→ płyt­karz


SJP.pl

Patrz:

płytkarz

płytkarstwo

za­ję­cie płyt­ka­rza


SJP.pl


płytkarz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) bud. spe­cja­li­sta zaj­mu­ją­cy się ka­fel­ko­wa­niem ścian lub po­dłóg

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ku­pi­łem już ka­fel­ki, cze­kam tylko na płyt­ka­rza.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpwɨtkaʃ, AS: pu̯ytkaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płyta ż., płytka ż., płyteczka ż., płytkowanie n.

 czas. płytkować ndk., wypłytkować dk.

 przym. płytkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) glazurnik, kafelkarz, terakociarz, fliziarz

Wiktionary


płytki

1. ma­ją­cy małą głę­bo­kość;
2. po­wierz­chow­ny, nie­ma­ją­cy skłon­no­ści do za­sta­na­wia­nia się; nie­prze­my­śla­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który nie ma dużej głę­bo­ko­ści; cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się płyt­ko­ścią; nie­głę­bo­ki

 (1.2) przen. po­zba­wio­ny głęb­szych war­to­ści; ba­nal­ny

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) lp. D. oraz lm. M. zob. płyt­ka.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie skacz tutaj na głów­kę, w tym miej­scu je­zio­ro jest płyt­kie.

 (1.2) Dla­cze­go każdy chło­pak, któ­re­go spo­ty­kam, oka­zu­je się głupi i płyt­ki?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpwɨtʲci, AS: pu̯ytʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płytkość ż., płycizna ż., spłycanie n.

 przym. płyciutki, płyciuteńki

 przysł. płytko, płyciutko, płyciuteńko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. pozn. miałki

 (1.2) miałki, powierzchowny

Wiktionary


płytko

przy­słó­wek

 (1.1) tuż przy po­wierzch­ni

 (1.2) przen. po­wierz­chow­nie

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) W. lp. od: płyt­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Płyt­ko pod zie­mią przy­laszcz­ki po­spo­li­te two­rzą krót­kie kłą­cze.

 (1.1) Po­wi­nie­neś pły­cej za­nu­rzać pióra wio­seł.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płytkość ż., płycizna ż., spłycanie n.

 przym. płytki, płyciutki, płyciuteńki

 przysł. płyciutko, płyciuteńko

Wiktionary


płytkomorski

cha­rak­te­ry­stycz­ny dla mórz płyt­kich, wy­stę­pu­ją­cy w mo­rzach płyt­kich


SJP.pl


płytkowaty

przy­po­mi­na­ją­cy płyt­kę


SJP.pl


płytkowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z płyt­ką, do­ty­czą­cy płyt­ki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płytkarz mos., płyta ż., płytka ż.

Wiktionary


płytkość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co jest płyt­kie; cecha tego, kto jest płyt­ki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płycizna ż., spłycanie n.

 przym. płytki, płyciuteńki, płyciutki

 przysł. płytko

Wiktionary


płytnica

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Płyt­ni­ca – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. zło­tow­skim, w gmi­nie Tar­nów­ka
  • Płyt­ni­ca – osada ko­le­jo­wa w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. pil­skim w gmi­nie Szy­dło­wo
  • Płyt­ni­ca – osada leśna w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie szcze­ci­nec­kim, w gmi­nie Borne Su­li­no­wo
  • Płyt­ni­ca – osada w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie zło­tow­skim, w gmi­nie Ja­stro­wie
  • Płyt­ni­ca – po­tocz­na nazwy rzeki Plit­ni­cy, pra­we­go do­pły­wu Gwdy
  • Płyt­ni­ca – sta­cja ko­le­jo­wa w woj. wiel­ko­pol­skim w pow. pil­skim w gmi­nie Ja­stro­wie, na linii ko­le­jo­wej Piła Głów­na–Ustka

Wikipedia


płytnik

strug o bu­do­wie po­dob­nej do wrę­gow­ni­ka, lecz o więk­szej sze­ro­ko­ści noża, słu­żą­cy do wy­ko­ny­wa­nia wrę­żyn; wręż­nik


SJP.pl


płytografia

rzad­ko: spis płyt na­gra­nych przez mu­zy­ka lub ze­spół mu­zycz­ny; dy­sko­gra­fia


SJP.pl


płytoman

wiel­bi­ciel mu­zy­ki z płyt gra­mo­fo­no­wych


SJP.pl


płytomanka

wiel­bi­ciel­ka płyt z na­gra­nia­mi


SJP.pl


płytota

po­wierz­chow­ność, płyt­kość


SJP.pl


płytoteka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zbiór płyt z róż­ny­mi na­gra­nia­mi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpwɨtɔˈtɛka, AS: pu̯ytoteka

Wiktionary


płytować

1. ro­zbi­jać ka­mie­nie pły­tow­ni­kiem;
2. wy­kła­dać pły­ta­mi


SJP.pl


płytowiec

po­tocz­nie: blok zbu­do­wa­ny z wiel­kich be­to­no­wych płyt


SJP.pl


płytownik

cięż­ki młot dwu­ręcz­ny uży­wa­ny w ka­mie­niar­stwie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) górn. techn. cięż­ki młot dwu­ręcz­ny o dwóch ostrzach rów­no­le­głych do trzon­ka, uży­wa­ny w ka­mie­nio­ło­mach do dzie­le­nia więk­szych cio­sów ka­mien­nych na czę­ści

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pwɨˈtɔvʲɲik, AS: pu̯ytovʹńik

Wiktionary


płytowy

1. do­ty­czą­cy płyty, wy­ko­na­ny z płyty, ma­ją­cy kształt płyty;
2. o for­ma­cjach ge­o­lo­gicz­nych: zło­żo­ny z warstw uło­żo­nych po­zio­mo; po­zio­my


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z płytą, do­ty­czą­cy płyty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płytka ż., płyta ż.

Wiktionary


płytszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: płyt­ki


SJP.pl


pływ

okre­so­we pod­no­sze­nie się lub opa­da­nie po­zio­mu wód, zwią­za­ne z przy­cią­ga­niem Księ­ży­ca i Słoń­ca; przy­pływ lub od­pływ


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hy­drol. cy­klicz­nie pow­ta­rza­ją­ce się pod­no­sze­nie i opa­da­nie po­zio­mu wody w du­żych zbior­ni­kach wod­nych spo­wo­do­wa­ne od­dzia­ły­wa­niem gra­wi­ta­cyj­nym Ziemi z Księ­ży­cem i Słoń­cem;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pływy w obrę­bie wody, która po­kry­wa tak po­kaź­ną część po­wierzch­ni Ziemi, są le­piej poz­na­ne i mają więk­sze zna­cze­nie ge­o­mor­fo­lo­gicz­ne niż pływy w litej skale.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pływać ndk.

 rzecz. odpływ mrz.

 przym. pływowy

Wiktionary


pływacki

od­no­szą­cy się do pły­wa­ka lub pły­wa­nia, na­le­żą­cy do pły­wa­ka


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pły­wa­niem, do­ty­czą­cy pły­wa­nia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pływak m., pływaczka ż., pływactwo n., pływanie n., pływalnia ż.

 czas. pływać ndk., przepłynąć dk.

 przym. pływowy

Wiktionary


pływactwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) sport. sport pły­wac­ki, za­wo­dy pły­wac­kie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pływanie n., pływak m., pływaczka ż.

 przym. pływacki, pływowy

 przysł. pływacko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pływanie

Wiktionary


pływacz

wie­lo­ryb za­miesz­ku­ją­cy Pa­cy­fik; wal szary


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Utri­cu­la­ria|L.|ref=tak., ro­dzaj ro­ślin owa­do­żer­nych z ro­dzi­ny pły­wa­czo­wa­tych;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) zool. zob. pły­wacz szary.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pły­wacz Utri­cu­la­ria – ro­dzaj ro­ślin
  • pły­wacz Es­chrich­tius – ro­dzaj ssa­ków z ro­dzi­ny płet­wa­lo­wa­tych

Wikipedia


pływaczek

me­ta­lo­wa część skrzy­dła wod­no­pła­tow­ca, słu­żą­ca do utrzy­my­wa­nia się sa­mo­lo­tu na po­wierzch­ni wody


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od pły­wak

Wiktionary

Pły­wa­czek ("Nec­to­mys") – ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny ba­weł­nia­ków (Sig­mo­don­ti­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny cho­mi­ko­wa­tych (Cri­ce­ti­dae).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. pływak m., pływalnia ż.

Wiktionary


pływaczewo

Pły­wa­cze­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie wą­brze­skim, w gmi­nie Ryńsk.

Wikipedia


pływaczewski

naz­wi­sko


SJP.pl


pływaczka

1. ko­bie­ta upra­wia­ją­ca sport pły­wac­ki;
2. ko­bie­ta pły­ną­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) forma żeń­ska od: pły­wak

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Daria jest zna­ko­mi­tą pły­wacz­ką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pwɨˈvat͡ʃka, AS: pu̯yvačka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pływactwo n., pływak, pływalnia, pływanie

 czas. pływać, płynąć

 przym. pływacki, pływakowy, pływowy

Wiktionary


pływaczowate

1. o ce­chach pły­wa­czo­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin ziel­nych); tłu­sto­szo­wa­ty;
2. o ce­chach pły­wa­czo­wa­tych (ro­dzi­na wa­le­ni)


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pły­wa­czo­wa­te (Len­ti­bu­la­ria­ce­ae) – ro­dzi­na ro­ślin z rzędu jas­no­tow­ców
  • pły­wa­czo­wa­te (Es­chrich­tii­dae) – ro­dzi­na ssa­ków z rzędu wa­le­ni (obej­mu­je tylko jeden ga­tu­nek - pły­wacz szary)

Wikipedia


pływaczowaty

1. o ce­chach pły­wa­czo­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin ziel­nych); tłu­sto­szo­wa­ty;
2. o ce­chach pły­wa­czo­wa­tych (ro­dzi­na wa­le­ni)


SJP.pl


pływaczyk

naz­wi­sko


SJP.pl


pływadło

ro­dzaj po­ja­zdu wod­ne­go do ho­lo­wa­nia za sku­te­rem lub mo­to­rów­ką


SJP.pl


pływający

→ pły­wać


SJP.pl

forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) imie­słów przy­miot­ni­ko­wy czyn­ny od: pły­wać

przy­miot­nik

 (2.1) taki, dla któ­re­go po­wierzch­nia wody jest śro­do­wi­skiem na­tu­ral­nym

Wiktionary

Patrz:

pływać

Powiązane:

 czas. pływać

Wiktionary


pływak

1. osoba pły­wa­ją­ca lub upra­wia­ją­ca sport pły­wac­ki;
2. pe­jo­ra­tyw­nie: osoba spryt­nie uchy­la­ją­ca się od ja­kie­goś dzia­ła­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. ele­ment tech­nicz­ny ma­ją­cy za za­da­nie uno­sić się na wo­dzie lub innej cie­czy

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) sport. czło­wiek (zwła­szcza spor­to­wiec) zaj­mu­ją­cy się pły­wa­niem

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (3.1) zob. pły­wak żół­to­brze­żek.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ele­ment tech­nicz­ny uno­szą­cy się na cie­czy (np. wo­dzie), spo­ty­ka­ny np. w gaź­ni­ku lub w spłucz­ce to­a­le­to­wej
    • pły­wak – ele­ment sprzę­tu ga­śni­cze­go
    • pły­wak (lot­nict­wo)
  • pły­wak (pły­wacz­ka) – osoba upra­wia­ją­ca pły­wa­nie
    • Pły­wak i Pły­wacz­ka Roku
  • pły­wa­ko­wa­te
  • pły­wak (Dy­ti­scus) – ro­dzaj chrzą­szczy z ro­dzi­ny pły­wa­ko­wa­tych
    • pły­wak żół­to­brze­żek
    • pły­wak sze­ro­ko­brze­żek
    • pły­wak la­poń­ski
  • Pły­wak (film)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zep­suł się znów pły­wak w to­a­le­cie.

 (2.1) Je­stem mar­nym pły­wa­kiem, bo szyb­ko się męczę, pły­nąc żabką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpwɨvak, AS: pu̯yvak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pływanie n., pływalnia ż., pływaczka ż., pływactwo n.

:: zdrobn. pływaczek m.

 czas. pływać, płynąć

 przym. pływacki, pływakowy, pływowy

Wiktionary


pływaki

1. osoba pły­wa­ją­ca lub upra­wia­ją­ca sport pły­wac­ki;
2. pe­jo­ra­tyw­nie: osoba spryt­nie uchy­la­ją­ca się od ja­kie­goś dzia­ła­nia


SJP.pl


pływakowate

o ce­chach pły­wa­ko­wa­tych (ro­dzi­na chrzą­szczy)


SJP.pl

Pły­wa­ko­wa­te (Dy­ti­sci­dae) – ro­dzi­na owa­dów z rzędu chrzą­szczy na­le­żą­ca do grupy chrzą­szczy wod­nych.

Przed­sta­wi­cie­le z tej ro­dzi­ny to naj­lep­si pły­wa­cy wśród słod­ko­wod­nych bez­krę­gow­ców. Ich bli­ski­mi krew­nia­ka­mi są bie­ga­czo­wa­te. Naj­wię­cej ga­tun­ków żyje w sto­ją­cych słod­kich wo­dach, a nie­licz­ne tylko żyją w mocno nat­le­nio­nych gór­skich stru­mie­niach.

Wikipedia


pływakowaty

o ce­chach pły­wa­ko­wa­tych (ro­dzi­na chrzą­szczy)


SJP.pl


pływakowy

→ pły­wak (przed­miot)


SJP.pl


pływalnia

basen pły­wac­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sport. obiekt spor­to­wy przez­na­czo­ny do tre­nin­gu pły­wa­nia

Wiktionary

Pły­wal­nia – kryty lub od­kry­ty obiekt wy­po­sa­żo­ny w przy­najm­niej jedną niec­kę ba­se­no­wą (basen pły­wac­ki) z trwa­łym brze­giem i dnem, z sy­ste­mem uzdat­nia­nia wody, oraz za­ple­cze sa­ni­tar­ne, szat­nie i na­try­ski. Pły­wal­nie można po­dzie­lić na obiek­ty kryte (wy­po­sa­żo­ne w halę ba­se­no­wą) i od­kry­te.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­wo­dy zam­knię­cia pły­wal­ni (przez Po­wia­to­wy In­spek­to­rat Na­dzo­ru Bu­dow­la­ne­go) to licz­ne uster­ki ar­chi­tek­to­nicz­ne, choć­by stan tech­nicz­ny dachu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pwɨˈvalʲɲa, AS: pu̯yvalʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pływanie n., pływak m., pływaczka ż., płyn m., płynięcie n., popływanie n., popłynięcie n., płynność ż., pływaczek m., dopływ m.

 czas. pływać ndk., płynąć ndk., popływać ndk., popłynąć dk., spływać ndk., spłynąć dk., wypływać ndk., wypłynąć dk., dopływać ndk., dopłynąć dk.

 przym. pływacki, płynny, pływakowy, pływowy

 przysł. płynnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) basen, basen pływacki

Wiktionary


pływalność

1. zdol­ność ciała do utrzy­my­wa­nia się na po­wierzch­ni cie­czy;
2. zdol­ność stat­ku wod­ne­go do pły­wa­nia przy peł­nym ob­cią­że­niu i za­cho­wa­niu prze­pi­so­we­go za­nu­rze­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest pły­wal­ne; cecha tych, któ­rzy są pły­wal­ni

Wiktionary

Pły­wal­ność obiek­tu (stat­ku) jest zdol­no­ścią do utrzy­my­wa­nia się na po­wierzch­ni wody w po­ło­że­niu rów­no­wa­gi (lub pod po­wierzch­nią w przy­pad­ku okrę­tów pod­wod­nych i stat­ków pół­za­nu­rzal­nych).

Za­cho­wa­nie pły­wal­no­ści, jest obok sta­tecz­no­ści, głów­ną skła­do­wą nie­za­ta­pial­no­ści stat­ku.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. pływalny, pływowy

 przysł. pływalnie

Wiktionary


pływalny

zdol­ny do utrzy­my­wa­nia się na wo­dzie


SJP.pl


pływanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pły­wać.;

 (1.2) sport pły­wac­ki, za­wo­dy pły­wac­kie, zob. pły­wact­wo.;

Wiktionary

Pły­wa­nie – me­to­da po­ru­sza­nia się po po­wierzch­ni wody lub w wo­dzie, wy­ko­rzy­sty­wa­na przez czło­wie­ka, zwie­rzę­ta oraz ma­szy­ny.

Jest po­pu­lar­ną ak­tyw­no­ścią re­kre­a­cyj­ną, szcze­gól­nie w kra­jach o cie­plej­szym kli­ma­cie i na­tu­ral­nych zbior­ni­kach wod­nych. Ist­nie­je wiele styli pły­wac­kich.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kiedy mia­łem sześć lat, pły­wa­nie stało się moją ży­cio­wą pasją.

 (1.2) Pobił swój ży­cio­wy re­kord w pły­wa­niu sty­lem do­wol­nym na 100 m.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pwɨˈvãɲɛ, AS: pu̯yvãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pływak m., pływaczka ż., pływalnia ż., dopływ m., pływactwo n.

 czas. rozpływać, przepływać ndk., pływać ndk., płynąć ndk.

 przym. pływacki, pływowy

Wiktionary


pływanka

śro­do­wi­sko­wo: spływ to­wa­rów stat­ka­mi


SJP.pl


pływać

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) po­ru­szać się w wo­dzie, po wo­dzie lub innym pły­nie

 (1.2) mieć cechy, które unie­moż­li­wia­ją za­to­nię­cie w wo­dzie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Prom do Szwe­cji pływa dwa razy w ty­god­niu.

 (1.2) Korek pływa w wo­dzie, a stal nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpwɨvat͡ɕ, AS: pu̯yvać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pływak m., pływaczka ż., pływalnia ż., dopływ mrz., pływanie n., odpływ mrz., przepływność ż., przepływ m., wypływ m., odpływ m., dopływ m., upław m., upływ m., spływ m., płynność ż., napływ m., pływ m.

 czas. rozpływać, dopływać ndk., napływać ndk., odpływać ndk., opływać ndk., popływać dk., przepływać ndk., spływać ndk., wypływać ndk., płynąć ndk.

 przym. płynny, pływacki, przepływowy, pływowy, opływowy, pływający

 przysł. płynnie, wpław

Wiktionary


pływcowate

o ce­chach pływ­co­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl

Pływ­co­wa­te ("Ca­bom­ba­ce­ae") – ro­dzi­na ro­ślin wod­nych sta­no­wią­ca klad sio­strza­ny dla grzy­bie­nio­wa­tych w obrę­bie rzędu grzy­bie­niow­ców. Na­le­żą tu dwa ro­dza­je z 7 ga­tun­ka­mi wy­stę­pu­ją­cy­mi na obu kon­ty­nen­tach ame­ry­kań­skich, w Afry­ce środ­ko­wej i po­łud­nio­wej, we wschod­niej Au­stra­lii, w po­łud­nio­wej i wschod­niej Azji. Ro­śli­ny z ro­dza­ju ka­bom­ba "Ca­bom­ba" zo­sta­ły poza tym sze­ro­ko roz­prze­strze­nio­ne na świe­cie.

Wikipedia


pływcowaty

o ce­chach pływ­co­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


pływik

pe­la­gicz­na larwa wielu sko­ru­pia­ków; na­u­plius


SJP.pl

Pły­wik (łac. "na­u­plius") – pier­wsze sta­dium lar­wal­ne więk­szo­ści niż­szych sko­ru­pia­ków. Jej ciało nie jest seg­men­to­wa­ne, ma trzy pary od­nó­ży, jedno oko pły­wi­ko­we (na­u­pliu­so­we) zbu­do­wa­ne z oczek pig­men­to­wa­nych, oraz do­brze zróż­ni­co­wa­ne na­rzą­dy wew­nętrz­ne. Pro­wa­dzi życie plank­to­no­we po­ru­sza­jąc się przy po­mo­cy od­nó­ży. Żywi się plank­to­nem drob­niej­szym od sie­bie i ma­te­rią or­ga­nicz­ną.

Wikipedia


pływka

1. ko­mór­ka słu­żą­ca do bezpł­cio­we­go rozm­na­ża­nia się glo­nów, ślu­zow­ców i grzy­bów niż­szych; zo­o­spo­ra;
2. jed­no­ko­mór­ko­wa pro­ti­sta z wicią


SJP.pl

Pływ­ka, za­rod­nik pływ­ko­wy, zo­o­spo­ra, pla­no­spo­ra – ro­dzaj za­rod­ni­ka wy­stę­pu­ją­cy u ślu­zow­ców (u któ­rych na­zy­wa­ny jest myk­so­mo­na­dą), niek­tó­rych glo­nów i grzy­bów wod­nych. Jest to ko­mór­ka zdol­na do po­ru­sza­nia się w wo­dzie za po­mo­cą wici lub rzę­sek. Pływ­ki pow­sta­ją w ko­mór­kach zwa­nych zo­o­spo­ran­gia­mi. Zaz­wy­czaj są mi­to­spo­ra­mi, u niek­tó­rych jed­nak grzy­bów są me­jo­spo­ra­mi.

Wikipedia


pływkowy

→ pływ­ka


SJP.pl

Patrz:

pływka

pływny

umoż­li­wia­ją­cy utrzy­my­wa­nie się na wo­dzie


SJP.pl


pływomierz

mier­nik po­zio­mu pły­wów mor­skich; ma­re­o­graf


SJP.pl


pływotwórczy

wy­wo­łu­ją­cy przy­pły­wy i od­pły­wy


SJP.pl


pływowy

→ pływ


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) mar. zwią­za­ny z pły­wem, do­ty­czą­cy pływu

Wiktionary

Patrz:

pływ

Przykłady

 (1.1) Słoń­ce, ma­ją­ce znacz­nie więk­szą masę niż Zie­mia (330 000 razy), jest na tyle bar­dziej od­le­głe od Ziemi niż Księ­życ, że jego efekt pły­wo­wy w od­nie­sie­niu do Ziemi sta­no­wi je­dy­nie 40% efek­tu pły­wo­we­go Księ­ży­ca.

 (1.1) Ben­to­so­we osob­ni­ki mło­do­cia­ne są czę­sto spo­ty­ka­ne np. w ba­se­nach pły­wo­wych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. odpływ mrz., pływ mrz., pływactwo n., pływaczka ż., pływaczowate nmos., pływak mos., pływakowate nmos., pływalnia ż., pływalność ż., pływanie n., pływanka ż., pływik mzw.

 czas. odpływać ndk., pływać ndk., płynąć ndk.

 przym. pływacki, pływalny

Wiktionary


płócienko

cien­ka tka­ni­na biała lub ko­lo­ro­wa z lnu lub ba­weł­ny


SJP.pl


płóciennictwo

wyrób płó­cien


SJP.pl

Płó­cien­nict­wo – rze­mio­sło i dział prze­my­słu włó­kien­ni­cze­go, wyt­wa­rza­ją­ce tka­ni­ny z włó­kien ba­weł­ny, juty, ko­no­pii i lnu. Płó­cien­nict­wo dzie­li się na dwa pod­sta­wo­we dzia­ły: przę­dzal­nict­wo i tkact­wo.

Wikipedia


płócienniczak

naz­wi­sko


SJP.pl


płóciennik

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • osoba zaj­mu­ją­ca się płó­cien­nict­wem
  • Hen­ryk Płó­cien­nik – pol­ski ma­larz, gra­fik i ry­sow­nik
  • Se­ba­stian Płó­cien­nik – pol­ski eko­no­mi­sta
  • Wi­told Płó­cien­nik – pol­ski ope­ra­tor fil­mo­wy

Wikipedia


płócienny

1. wy­ko­na­ny z płót­na;
2. pod­sta­wo­wy splot, w któ­rym jedna nitka wątku prze­pla­ta się z jedną nitką os­no­wy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy płót­na, wy­ko­na­ny z płót­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Anna na­kry­ła stół płó­cien­nym obru­sem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pwuˈt͡ɕɛ̃nːɨ, AS: pu̯ućẽ•ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płótno n., płócienko n.

Wiktionary


płód

1. za­ro­dek ssa­ków w póź­niej­szym sta­dium roz­wo­ju;
2. dzie­ło jako wyt­wór ta­len­tu, pracy umy­sło­wej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) biol. za­ro­dek ssa­ków w póź­niej­szym sta­dium roz­wo­ju

 (1.2) przen. dzie­ło jako wyt­wór ta­len­tu, pracy umy­sło­wej

 (1.3) to, co wy­da­ła zie­mia

Wiktionary

Płód (łac. "fētus" „po­tom­stwo”) – w em­brio­lo­gii, ssak od chwi­li za­koń­cze­nia się okre­su za­rod­ko­we­go do chwi­li uro­dze­nia (u ssa­ków ło­ży­sko­wych oraz tor­ba­czy) lub wy­klu­cia (ste­kow­ce). Ludz­ki za­ro­dek osią­ga sta­dium płodu w 11. ty­god­niu ciąży i roz­po­czy­na okres pło­do­wy. U płodu można roz­poz­nać cechy mor­fo­lo­gicz­ne dla da­ne­go ga­tun­ku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Z po­rów­naw­cze­go punk­tu wi­dze­nia fakt, że płód ssaka jest za­o­pa­try­wa­ny przez krew mie­sza­ną, wy­da­je się cał­kiem na­tu­ral­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pwut, AS: pu̯ut

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płodność ż.

 czas. płodzić, ubezpłodnić

 przym. płodowy, płodny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) dzieło, wytwór

Wiktionary


płónka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. spoż. jabł­ko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk jabko

Wiktionary


płótnianka

daw­niej: ubra­nie z płót­na no­szo­ne przez chło­pów; płó­cien­ni­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. płó­cien­ne ubra­nie no­szo­ne daw­niej przez chło­pów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) — Czy mamy zdjąć płót­nian­ki? — Tak, kiedy uj­rzy­cie, że go­ście się już scho­dzą; a pa­mię­taj­cie nie zni­szczyć li­be­rii.

Wiktionary


płótniany

re­gio­nal­nie: płó­cien­ny


SJP.pl


płótno

1. ro­dzaj ma­te­ria­łu tka­ne­go z ba­weł­ny lub lnu, o róż­nej gru­bo­ści, zwy­kle sza­re­go lub bia­łe­go, uży­wa­ne­go do szy­cia odzie­ży, bie­liz­ny po­ście­lo­wej oraz wy­ko­rzy­sty­wa­ne­go przez ma­la­rzy jako ma­te­riał, na któ­rym się ma­lu­je;
2. od­po­wied­nio za­grun­to­wa­na tka­ni­na, na któ­rej ma­lu­je się obra­zy; obraz na­ma­lo­wa­ny na ta­kiej tka­ni­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) tka­ni­na o naj­proszt­szym splo­cie (płó­cien­nym), naj­czę­ściej z su­ro­wej lub bie­lo­nej przę­dzy;

 (1.2) szt. tka­ni­na roz­pię­ta na ramie i za­grun­to­wa­na, przez­na­czo­na do ma­lo­wa­nia obra­zów

 (1.3) szt. obraz ma­lo­wa­ny na płót­nie (1.2)

Wiktionary

Płót­no – zwy­cza­jo­wa nazwa tka­ni­ny wy­ko­na­nej w splo­cie płó­cien­nym o wie­lo­ra­kim za­sto­so­wa­niu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Twarz dziew­czy­ny była biała, jak płót­no (…)

 (1.3) Ma­larz przed­sta­wił go na płót­nie w pełni siły mę­skiej, z czo­łem dum­nym, okiem żywym i is­krzą­cym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpwutnɔ, AS: pu̯utno

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płócienko

 przym. płócienny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tkanina

 (1.3) obraz

Wiktionary


płótnować

na­da­wać (np. pa­pie­ro­wi) wy­gląd płót­na przez wy­ci­ska­nie sto­sow­ne­go wzoru


SJP.pl


płóz

część pługa opie­ra­ją­ca się o dno bru­zdy i ułat­wia­ją­ca jego pro­wa­dze­nie; płoz


SJP.pl

Płóz – część kor­pu­su płuż­ne­go za­pew­nia­ją­ca płu­go­wi sta­bil­ność w cza­sie orki.

Płóz jest jed­nym z punk­tów opar­cia i pła­szczyz­ną oporu o ścia­nę i dno bru­zdy. Wy­ko­na­ny jest zwy­kle z pła­skow­ni­ka. Przyt­wier­dza się go śru­ba­mi do słu­pi­cy, usta­wia­jąc pod kątem 2–3°. Może być za­koń­czo­ny pięt­ką, za­bez­pie­cza­ją­cą go przed ście­ra­niem. Nad­mier­ne ugnia­ta­nie przez płóz dna bru­zdy może pro­wa­dzić do pow­sta­nia po­desz­wy płuż­nej.

Wikipedia


pś

[czy­taj: pe-EŚ] skrót od:
1. Po­li­tech­ni­ka Ślą­ska;
2. Po­li­tech­ni­ka Świę­to­krzy­ska


SJP.pl


pścinno

Pścin­no – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie ra­dzie­jow­skim, w gmi­nie Bytoń.

Wikipedia


pżm

[czy­taj: pe-żet-EM] skrót od: Pol­ska Że­glu­ga Mor­ska


SJP.pl

skró­to­wiec

 (1.1) = Pol­ska Że­glu­ga Mor­ska;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sie­dzi­ba PŻM znaj­du­je się w naj­wyż­szym bu­dyn­ku w Szcze­ci­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɛ‿ʒɛt‿ˈɛ̃m, AS: pe‿žet‿ẽm

Wiktionary


q

skrót od: kwin­tal (czy­ta­ny jako cały, od­mien­ny wyraz)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) jęz. sie­dem­na­sta li­te­ra al­fa­be­tu ła­ciń­skie­go, spo­ty­ka­na w nie­licz­nych za­po­ży­cze­niach;

Wiktionary

Q q

Q (mi­nu­sku­ła: q) ("ku") – sie­dem­na­sta li­te­ra al­fa­be­tu ła­ciń­skie­go (po­cho­dzi od grec­kiej li­te­ry koppa). W ję­zy­kach eu­ro­pej­skich pra­wie za­wsze wy­stę­pu­je w po­łą­cze­niu "qu", oz­na­cza­ją­cym dźwięk [], [] lub []. W trans­li­te­ra­cji ję­zy­ka arab­skie­go oz­na­cza [] (w ory­gi­nal­nej pi­sow­ni ﻕ), w ję­zy­ku mal­tań­skim – zwar­cie krta­nio­we, w ję­zy­ku pol­skim wy­stę­pu­je tylko w za­po­ży­cze­niach.

Wikipedia

Przykłady

skład­nia.

ko­lo­ka­cje.

sy­no­ni­my.

an­to­ni­my.

hi­pe­ro­ni­my.

hi­po­ni­my.

ho­lo­ni­my.

me­ro­ni­my.

po­krew­ne.

fra­ze­o­lo­gia.

ety­mo­lo­gia.

uwagi.

 (1.1) al­fa­bet pol­ski.

tłu­ma­cze­nia.

* ame­ry­kań­ski język mi­go­wy: (1.1) 30px

źró­dła.

== q (język afar.) ==

wy­mo­wa.

 IPA|ʕ.

zna­cze­nia.

li­te­ra

 (1.1) qa, mi­nu­sku­ła je­de­na­stej li­te­ry al­fa­be­tu afar­skie­go

od­mia­na.

przy­kła­dy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ku, AS: ku

Wiktionary

Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

 (1.1) alfabet polski.

tłumaczenia.

* amerykański język migowy: (1.1) 30px

źródła.

== q (język afar.) ==

wymowa.

 IPA|ʕ.

znaczenia.

litera

 (1.1) qa, minuskuła jedenastej litery alfabetu afarskiego

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

 (1.1) majuskuła: Q

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

 (1.1) alfabet polski.

tłumaczenia.

* amerykański język migowy: (1.1) 30px

źródła.

== q (język afar.) ==

wymowa.

 IPA|ʕ.

znaczenia.

litera

 (1.1) qa, minuskuła jedenastej litery alfabetu afarskiego

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

 (1.1) majuskuła: Q

Wiktionary


q-metr

elek­tro­nicz­ny przy­rząd do po­mia­ru do­bro­ci ukła­du cewek in­duk­cyj­nych; mier­nik do­bro­ci


SJP.pl


q.e.d.

skrót od: quod erat de­mon­stran­dum (z ła­ci­ny: co było do udo­wod­nie­nia)


SJP.pl

q.e.d. – skrót od ła­ciń­skie­go zwro­tu quod erat de­mon­stran­dum („co było do udo­wod­nie­nia”). Naj­po­wszech­niej sto­so­wa­ny­mi pol­ski­mi od­po­wied­ni­ka­mi są skró­ty cnd. („czego na­le­ża­ło do­wieść”), c.b.d.u. („co było do udo­wod­nie­nia”), cbdd. („co było do do­wie­dze­nia”), c.b.d.o. („co było do oka­za­nia”) oraz ckd. („co koń­czy dowód”).

Wikipedia


q.l.

skrót od: qu­an­tum libet (z ła­ci­ny: do­wol­na, nie­o­gra­ni­czo­na ilość)


SJP.pl

skrót

 (1.1) = qu­an­tum libet

Wiktionary


q.p.

skrót od: qu­an­tum pla­cet (z ła­ci­ny: tyle, ile się po­do­ba; do­wol­na ilość)


SJP.pl

skrót

 (1.1) = qu­an­tum pla­cet

Wiktionary


q.s.

skrót od: qu­an­tum satis, qu­an­tum suf­fi­cit (z ła­ci­ny: do­sta­tecz­nie dużo, w wy­star­cza­ją­cej ilo­ści)


SJP.pl

skrót

 (1.1) = qu­an­tum satis

 (1.2) = qu­an­tum suf­fi­cit

Wiktionary


q.v.

skrót od:
1. quod vide (z ła­ci­ny: co zo­bacz - od­sy­łacz do in­ne­go miej­sca w tek­ście);
2. qu­an­tum vis (z ła­ci­ny: tyle, ile chcesz, do woli)


SJP.pl

skrót

 (1.1) = qu­an­tum vis

Wiktionary


qaanaaq

rze­czow­nik, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w pół­noc­no-za­chod­niej Gren­lan­dii;

Wiktionary

Qa­a­na­aq (wy­mo­wa gren.:), daw­niej Thule – mia­sto w pół­noc­no-za­chod­niej Gren­lan­dii, w gmi­nie Avan­na­a­ta, na Pół­wy­spie Ha­y­e­sa. W 2011 roku było za­miesz­ka­ne przez 678 osób. Jego pier­wsza nazwa po­cho­dzi od le­gen­dar­nej wyspy Thule. W Qa­a­na­aq mie­ści się sta­cja badań jo­nos­fe­ry.

Wikipedia


qal

skrót od: Qu­e­ens­land Air­li­nes - Au­stra­lij­skie Linie Lot­ni­cze


SJP.pl


qashqai

[czy­taj: kasz­kaj] model sa­mo­cho­du marki Nis­san


SJP.pl


qfffqs

skrót od ła­ciń­skie­go: quod felix, fa­u­stum for­tu­na­tum­que sit [czy­taj: kwod fe­liks fa­u­stum for­tu­na­tumk­we s-it], oby to było szczę­śli­we, sprzy­ja­ją­ce i po­myśl­ne; for­mu­ła za­my­ka­ją­ca uro­czy­ste ot­war­cie roku aka­de­mic­kie­go


SJP.pl


qfffs

skrót od sen­ten­cji ła­ciń­skiej: quod felix, fa­u­stum for­tu­na­tum­que sit - oby to było szczę­śli­we, sprzy­ja­ją­ce i po­myśl­ne (for­mu­ła koń­czą­ca uro­czy­ste ot­war­cie roku aka­de­mic­kie­go)


SJP.pl


qi

w ne­o­kon­fu­cjań­skiej fi­lo­zo­fii chiń­skiej: ter­min oz­na­cza­ją­cy ma­te­rię jako two­rzy­wo wsze­chrze­czy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) w ne­o­kon­fu­cjań­skiej fi­lo­zo­fii chiń­skiej: ma­te­ria jako two­rzy­wo wsze­chrze­czy;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Qi – ener­gia ży­cio­wa, fun­da­men­tal­ne po­ję­cie fi­lo­zo­fii chiń­skiej i da­le­kows­chod­niej
  • Qi – sta­ro­żyt­ne chiń­skie kró­le­stwo w okre­sie Wal­czą­cych Kró­lestw
  • Qi – król chiń­ski
  • QI – bry­tyj­ski te­le­tur­niej pa­ne­lo­wy emi­to­wa­ny przez te­le­wiz­ję BBC One

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) chi, ki

Wiktionary


qindarka

drob­na mo­ne­ta al­bań­ska (100 qin­da­rek = 1 lek), obec­nie prak­tycz­nie nie­bę­dą­ca w obie­gu


SJP.pl

Qin­dar­ka (alb. qindarkë, l.mn. qin­dar­ka) – al­bań­ska zdaw­ko­wa jed­nost­ka mo­ne­tar­na. 100 qin­da­rek to 1 lek, acz­kol­wiek w ostat­nich la­tach, ze wzglę­du na in­fla­cję, qin­dar­ki nie są uży­wa­ne. Obec­nie mo­ne­tą o naj­niż­szym no­mi­na­le po­zo­sta­ją­cą w obie­gu jest 1 lek.

Wikipedia


qing

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Qing – dy­na­stia man­dżur­ska pa­nu­ją­ca w Chi­nach w la­tach 1644-1912
  • Qing – po­wiat w Chi­nach, w pro­win­cji Hebei, w pre­fek­tu­rze miej­skiej Cangz­hou

Wikipedia


qingdao

[czy­taj: CINKtao] mia­sto w Chi­nach; Cing­tao


SJP.pl

Qing­dao (; chiń. trad. 青島; pi­ny­in "Qīngdǎo"; daw­niej la­ty­ni­zo­wa­ne jako "Cing­tao" lub Tsing­tao i Tsing­tau) – mia­sto w Chi­nach, w po­łud­nio­wej czę­ści pół­wy­spu Szan­tung. Jeden z naj­więk­szych por­tów świa­ta, po­ło­żo­ny nad Mo­rzem Żół­tym. Licz­ba miesz­kań­ców wy­no­si około 4 mi­lio­nów.

Wikipedia


qinghai

[czy­taj: CINKhaj] pro­win­cja w Chi­nach; Cing­haj


SJP.pl

Qing­hai (; chiń. 青海; chiń. trad. 青海; pi­ny­in "Qīnghǎi"; Wade-Giles "Ch’ing-hai"; tyb.: མཚོ་སྔོན་ "mtsho-sngon", mong.: "Köke Naγur", mandż.: "Huhu Noor") – za­chod­nia pro­win­cja Chiń­skiej Re­pu­bli­ki Lu­do­wej, któ­rej nazwa bie­rze się od roz­le­głe­go, gór­skie­go je­zio­ra Qing­hai. Jej sto­li­cą jest Xi­ning.

Wikipedia


qiqihar

[czy­taj: ciCIhar] mia­sto w Chi­nach; Ci­ci­har


SJP.pl

Qi­qi­har (chiń. upr. 齐齐哈尔; chiń. trad. 齊齊哈爾; pi­ny­in "Qíqíhā’ěr") – mia­sto o sta­tu­sie pre­fek­tu­ry miej­skiej w pół­noc­no-wschod­nich Chi­nach, w pro­win­cji He­i­long­jiang, port nad rzeką Nen Jiang. W 2010 roku licz­ba miesz­kań­ców mia­sta wy­no­si­ła 924 737. Pre­fek­tu­ra miej­ska w 1999 roku li­czy­ła 5 537 279 miesz­kań­ców. Oś­ro­dek prze­my­słu hut­ni­cze­go, ma­szy­no­we­go, elek­tro­tech­nicz­ne­go, che­micz­ne­go, drzew­ne­go, spo­żyw­cze­go i mi­ne­ral­ne­go.

Wikipedia


qomolangma

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. Mount Eve­rest

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy­ta­łem świet­ną książ­kę o wy­pra­wie na Qo­mo­lang­mę.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Czomolungma, Mount Everest, Sagarmatha, Szczyt XV

Wiktionary


quad

[czy­taj: kład] nie­wiel­ki czte­ro­ko­ło­wy po­jazd te­re­no­wy, przez­na­czo­ny głów­nie do re­kre­a­cji; czte­ro­ko­ło­wiec, ATV, kład


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mot. po­jazd te­re­no­wy po­dob­ny do mo­to­cy­kla na czte­rech ko­łach;

Wiktionary

Quad (wy­ma­wia­ne jako "kład") (z qu­a­dri­cyc­le), wszę­do­łaz, czte­ro­ko­ło­wiec, ATV (od all-ter­ra­in ve­hic­le) – po­jazd czte­ro­ko­ło­wy nie­za­da­szo­ny, przez­na­czo­ny głów­nie do spor­tu i re­kre­a­cji.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ci sza­leń­cy jeż­dżą qu­a­da­mi po la­sach, stra­sząc ludzi i zwie­rzę­ta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: kwɔt, AS: ku̯ot

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. quadowiec mos.

 przym. quadowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wszędołaz, czterokołowiec, trójkołowiec

Wiktionary


quadowiec

[czy­taj: kła­do­wiec] osoba jeż­dżą­ca qu­a­dem; kła­do­wiec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) sport. osoba jeż­dżą­ca na qu­a­dzie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mam wy­ro­bio­ną opi­nię o qu­a­dow­cach stale ni­szczą­cych nasz las.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. quad mrz.

 przym. quadowy

Wiktionary


quadowy

→ quad; kła­do­wy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z qu­a­dem, do­ty­czą­cy quada

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tor qu­a­do­wy z praw­dzi­we­go zda­rze­nia byłby istot­nie wiel­kim bło­go­sła­wień­stwem dla nas jeż­dżą­cych na qu­a­dach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. quad mrz., quadowiec mos.

Wiktionary


quadriennale

[czy­taj: kwa­drien­na­le] im­pre­za, wy­sta­wa ar­ty­stycz­na od­by­wa­ją­ca się co czte­ry lata


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) szt. im­pre­za ar­ty­stycz­na od­by­wa­ją­ca się co czte­ry lata lub trwa­ją­ca czte­ry lata

Wiktionary


quadrivium

[czy­taj: kwa­dri­wium] kwa­dry­wium;
1. dział sztuk wyz­wo­lo­nych wy­kła­da­nych w szko­łach sta­ro­żyt­ne­go Rzymu i śred­nio­wiecz­nej Eu­ro­py, obej­mu­ją­cy aryt­me­ty­kę, ge­o­me­trię, astro­no­mię i mu­zy­kę;
2. szko­ła, w któ­rej wy­kła­da­no sztu­ki wyz­wo­lo­ne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) hist. eduk. po­ziom wyż­szy kształ­ce­nia w śred­nio­wie­czu obej­mu­ją­cy m.in. nauki ma­te­ma­tycz­ne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwadrywium n.

Wiktionary


quadro

czte­ro­ko­ło­wy mo­to­cykl


SJP.pl


quadrokopter

[czy­taj: kwa­dro­kop­ter] ma­szy­na la­ta­ją­ca z czte­re­ma śmi­gła­mi; kwa­dro­kop­ter, czte­ro­wir­ni­ko­wiec


SJP.pl


quadziarz

[czy­taj: kła­dziarz] po­tocz­nie: osoba jeż­dżą­ca qu­a­dem; kła­dziarz


SJP.pl


quadzik

[czy­taj: kła­dzik] mały quad; kła­dzik


SJP.pl


quale

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) filoz. jed­nost­ko­wy ele­ment su­biek­tyw­ne­go doś­wiad­cze­nia zmy­sło­we­go;

Wiktionary


qualia

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) plu­ral|quale.

Wiktionary

Qu­a­lia (l. poj. quale) – od­czu­wal­ne lub zja­wi­sko­we ja­ko­ści, zwią­za­ne z doś­wiad­cze­nia­mi zmy­sło­wy­mi, np. sły­sze­niem dźwię­ków, od­czu­wa­niem bólu, od­bie­ra­niem barw. "Qu­a­lia" są włas­no­ścia­mi doś­wiad­czeń zmy­sło­wych.

De­fi­ni­cja po­ję­cia "qu­a­lia" zmie­nia­ła się z cza­sem.

Wikipedia


quango

or­ga­ni­za­cja przy­po­mi­na­ją­ca or­ga­ni­za­cję po­za­rzą­do­wą (NGO), po­wo­ły­wa­na przez or­ga­ny ad­mi­ni­stra­cji cen­tral­nej


SJP.pl


quant

[czy­taj: kwant lub kłant] osoba in­ter­pre­tu­ją­ca duże za­so­by da­nych i spraw­dza­ją­ca me­to­da­mi sta­ty­stycz­ny­mi i ma­te­ma­tycz­ny­mi po­praw­ność mo­de­li wy­ko­rzy­stu­ją­cych te dane


SJP.pl


quantum

[czy­taj: kwan­tum] kwan­tum; książ­ko­wo:
a) pewna ilość, licz­ba cze­goś;
b) okre­ślo­na kwota


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) kon­kret­na ilość lub licz­ba cze­goś

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Qu­an­tum Cor­po­ra­tion – firma pro­du­ku­ją­ca dyski twar­de
  • Qu­an­tum soft­wa­re – firma pro­du­ku­ją­ca opro­gra­mo­wa­nie z dzie­dzi­ny lo­gi­sty­ki
  • Qu­an­tum – album ze­spo­łu Pla­net X
  • Plat­for­ma Qu­an­tum – plat­for­ma apli­ka­cyj­na
  • Qu­an­tum GIS – opro­gra­mo­wa­nie ge­o­in­for­ma­cyj­ne
  • Qu­an­tum bo­go­dy­na­mics – ha­ker­ska pa­ro­dia me­cha­ni­ki kwan­to­wej
  • 007 Qu­an­tum of So­la­ce – 22. film z serii o Ja­me­sie Bon­dzie
  • Qu­an­tum Aspects of Life – książ­ka au­tor­stwa sir Ro­ge­ra Pen­ro­se’a
  • Qu­an­tum of So­la­ce – gra kom­pu­te­ro­wa
  • Qu­an­tum satis, w skró­cie Q.S., okre­śle­nie ilo­ści skład­ni­ka w pro­duk­tach spo­żyw­czych
  • Qu­an­tum – po­ję­cia fi­zycz­ne kwant po ła­ci­nie, a także w ję­zy­kach an­giel­skim i fran­cu­skim (l.mn. qu­an­ta)
  • Qu­an­tum Oław­ska - biu­ro­wiec po­ło­żo­ny we Wroc­ła­wiu na Sta­rym Mie­ście, dawny dom to­wa­ro­wy

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kwantum n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kwantum

Wiktionary


quap

[czy­taj: kwap] fi­zy­ka: hi­po­te­tycz­na cząst­ka ele­men­tar­na skła­da­ją­ca się z kwar­ka i an­ty­pro­to­nu; kwap


SJP.pl


quark

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Quark – pro­du­cent opro­gra­mo­wa­nia kom­pu­te­ro­we­go
  • QuArK (Quake Army Knife) – pro­gram kom­pu­te­ro­wy
  • Quark – fik­cyj­na po­stać z se­ria­lu Star Trek
  • QuarkXPress – pro­gram do kom­pu­te­ro­we­go skła­du i ła­ma­nia tek­stu (DTP)

Wikipedia


quarto

kwar­to; for­mat książ­ki


SJP.pl

Qu­ar­to – miej­sco­wość i gmina we Wło­szech, w re­gio­nie Kam­pa­nia, w pro­win­cji Ne­a­pol.

We­dług da­nych na rok 2004 gminę za­miesz­ki­wa­ły 35 434 osoby, 2531 os./km².

Wikipedia


quasi

[czy­taj: kfaz-i]
1. jakby, niby, rze­ko­mo, po­zor­nie;
2. pra­wie


SJP.pl

przy­słó­wek

 (1.1) jakby, rze­ko­mo, po­zor­nie, niby

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkfazʲi, AS: kfazʹi

Wiktionary

Powiązane:

 temsłow. quasi-

Wiktionary


quasi-

temat sło­wot­wór­czy

 (1.1) pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych two­rzą­cy nazwy i okre­śle­nia osób, rze­czy lub zja­wisk, które są czymś tylko po­zor­nie lub nie są tym w ogóle

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkfazʲi, AS: kfazʹi

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. quasi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niby-, kwazi-

Wiktionary


quasi-cząstka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fiz. no­śnik wiel­ko­ści dy­na­micz­nych;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Quasi-cząst­ki mają inne cechy ani­że­li elek­tro­ny, co zre­wo­lu­cjo­ni­zo­wa­ło jeden z dog­ma­tów fi­zy­ki - prze­ko­na­nie o nie­po­dziel­no­ści ła­dun­ku elek­tro­nu.

Wiktionary


quasicytat

[czy­taj: kfaz-icy­tat] frag­ment tek­stu ma­ją­cy cechy cy­ta­tu, lecz w rze­czy­wi­sto­ści nie­bę­dą­cy do­słow­nym przy­to­cze­niem czy­jejś wy­po­wie­dzi


SJP.pl


quasidemokracja

[czy­taj: kfaz-ide­mo­kra­cja] forma rzą­dów, w któ­rych tylko po­zor­nie wła­dzę spra­wu­je lud, a w rze­czy­wi­sto­ści osta­tecz­ne roz­strzy­gnię­cia po­dej­mo­wa­ne są przez wła­dze cen­tral­ne; pse­u­do­de­mo­kra­cja


SJP.pl


quasidyplomatyczny

[czy­taj: kfaz-idy­plo­ma­tycz­ny] taki, który jest pra­wie dy­plo­ma­tycz­ny, sta­no­wią­cy za­czą­tek sto­sun­ków dy­plo­ma­tycz­nych


SJP.pl


quasidyskusja

[czy­taj: kfaz-idy­sku­sja] coś nie­słusz­nie uwa­ża­ne­go za dy­sku­sję; pse­u­do­dy­sku­sja


SJP.pl


quasiliteracki

[czy­taj: kfaz-idy­sku­sja] ma­ją­cy pewne cechy cha­rak­te­ry­stycz­ne dla li­te­ra­tu­ry, lecz nie­speł­nia­ją­cy wszyst­kich wy­mo­gów de­cy­du­ją­cych o przy­na­leż­no­ści do wy­po­wie­dzi li­te­rac­kich


SJP.pl


quasiliturgiczny

[czy­taj: kfaz-ili­tur­gicz­ny] po­zor­nie, rze­ko­mo zwią­za­ny z li­tur­gią


SJP.pl


quasimecenat

[czy­taj: kfaz-ime­ce­nat] po­zor­ny, rze­ko­my pa­tro­nat nad sztu­ką, li­te­ra­tu­rą i nauką, spra­wo­wa­ny przez pań­stwo lub jakąś in­sty­tu­cję


SJP.pl


quasimodo

[czy­taj: kłaz-iMOdo lub kfaz-iMOdo] osoba, naj­czę­ściej męż­czyz­na, od­py­cha­ją­co brzyd­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) bar­dzo brzyd­ki czło­wiek

Wiktionary

Qu­a­si­mo­do – po­stać li­te­rac­ka, bo­ha­ter po­wie­ści Vic­to­ra Hugo "Ka­te­dra Marii Panny w Pa­ry­żu". Dzwon­nik z Notre-Dame, król kar­na­wa­łu roku 1482 i za­bój­ca w afek­cie swego opie­ku­na ar­chi­dia­ko­na jo­zaj­skie­go Kla­u­diu­sza Frol­lo, uo­so­bie­nie brzy­do­ty i do­bro­ci serca.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na progu sta­nął jakiś qu­a­si­mo­do i wy­ba­łu­szył ohyd­ne oczy­ska.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Quasimodo mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) brzydal

Wiktionary


quasimonopol

[czy­taj: kfaz-imo­no­pol] ukry­ty, za­ka­mu­flo­wa­ny mo­no­pol


SJP.pl


quasimonopolistyczny

[czy­taj: kfaz-imo­no­po­li­stycz­ny] zwią­za­ny z ukry­tym, za­ka­mu­flo­wa­nym mo­no­po­lem


SJP.pl


quasinarodowy

[czy­taj: kfaz-ina­ro­do­wy] po­zor­nie na­ro­do­wy, nie­słusz­nie uwa­ża­ny za na­ro­do­wy; pse­u­do­na­ro­do­wy


SJP.pl


quasinaukowy

[czy­taj: kfaz-ina­u­ko­wy] stwa­rza­ją­cy po­zo­ry na­u­ko­we­go, nie­słusz­nie uwa­ża­ny za na­u­ko­wy; pse­u­do­na­u­ko­wy


SJP.pl


quasinowoczesność

[czy­taj: kfaz-ino­wo­czes­ność] po­zor­na, rze­ko­ma no­wo­czes­ność


SJP.pl


quasiwykształcenie

[czy­taj: kfaz-iwyksz­tał­ce­nie] po­zor­ne, rze­ko­me wyksz­tał­ce­nie


SJP.pl


quattro

model sa­mo­cho­du marki Audi


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Qu­at­tro – napęd na czte­ry koła sto­so­wa­ny w sa­mo­cho­dach firmy Audi
  • Qu­at­tro­cen­to – po­czą­tek re­ne­san­su we Wło­szech
  • Qu­at­tro Canti – plac w Pa­ler­mo
  • Qu­at­tor­dio – miej­sco­wość i gmina we Wło­szech
  • Qu­a­tro Bar­ras – mia­sto i gmina w Bra­zy­lii
  • Qu­at­tro Ca­stel­la – miej­sco­wość i gmina we Wło­szech
  • Qu­at­tro Bu­si­ness Park – kom­pleks biu­row­ców w Kra­ko­wie
  • Qu­at­tro Pro – ar­kusz kal­ku­la­cyj­ny firmy Corel
  • Qu­at­tro Gior­na­te – sta­cja metra w Ne­a­po­lu
  • Qu­a­tro Pon­tes – mia­sto i gmina w Bra­zy­lii
  • Audi qu­at­tro − model spor­to­we­go sa­mo­cho­du

Wikipedia


quattrocento

[czy­taj: kwa­tro­czen­to], (wł. czte­ry­sta) okres wczes­ne­go re­ne­san­su (XV w.) w hi­sto­rii kul­tu­ry wło­skiej


SJP.pl

Qu­at­tro­cen­to ( qu­at­tro­cen­to ’czte­ry­sta’) – po­ję­cie od­no­szą­ce się do XV wieku we wło­skiej kul­tu­rze. Na lata te przy­padł po­czą­tek re­ne­san­su we Wło­szech.

Nazwa po­cho­dzi od wło­skie­go słowa oz­na­cza­ją­ce­go "400" i oz­na­cza tutaj: lata [ty­siąc] czte­rech­set­ne (1400–1499).

Wikipedia


quebec

[czy­taj: KEbek albo KŁIbek] mia­sto w Ka­na­dzie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. jedna z dzie­się­ciu pro­win­cji ka­na­dyj­skich;

 (1.2) geogr. mia­sto w Ka­na­dzie, sto­li­ca prown­cji Qu­e­bec (1.1);

Wiktionary

Qu­e­bec ( Québec; wym. fr.: [keˈbɛk]; wym. ang.: [kwɨˈbɛk] lub [kɨˈbɛk]) – pro­win­cja we wschod­niej Ka­na­dzie, naj­więk­sza pod wzglę­dem po­wierzch­ni (1 542 056 km², nie­mal 1/6 kraju), a druga, po On­ta­rio, pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści (w 2023 roku – 8 948 540). Za­sad­ni­cza część pro­win­cji znaj­du­je się na pół­wy­spie La­bra­dor oraz na ob­sza­rze wzdłuż dol­ne­go biegu Rzeki Świę­te­go Wa­wrzyń­ca. Sto­li­cą pro­win­cji jest mia­sto Qu­e­bec, a naj­więk­szym mia­stem – Mon­tre­al.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wielu miesz­kań­ców Qu­e­be­cu nie zna an­giel­skie­go w ogóle.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Québec

 przym. quebecki

Wiktionary


quebecki

→ Qu­e­bec [czy­taj: KEbecki albo KŁIbecki]


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Qu­e­be­kiem, do­ty­czą­cy Qu­e­be­cu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) For­mu­łu­jąc te­o­rię o au­to­ma­tycz­nej ak­ce­sji nie­pod­le­głej Szko­cji do Unii Eu­ro­pej­skiej, szkoc­cy na­cjo­na­li­ści po­mi­ja­ją też istot­ne doś­wiad­cze­nia qu­e­bec­kie.

 (1.1) Także kupcy an­giel­scy, choć nie­bez­poś­red­nio zwią­za­ni z qu­e­bec­ką wsią, od­czu­wa­li skut­ki kry­zy­su, lecz szyb­ko po­szu­ki­wa­li in­nych moż­li­wo­ści dla swo­ich dzia­łań go­spo­dar­czych, za­czy­na­jąc hand­lo­wać z Górną Ka­na­dą oraz Ame­ry­ka­na­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Quebec mrz., Québec mrz.

Wiktionary


quebracho

nazwa kilku ga­tun­ków po­łud­nio­wo­a­me­ry­kań­skich drzew oraz ich kory i drew­na; do­star­cza­ją głów­nie garb­ni­ków, bar­dzo twar­de­go drew­na i al­ka­lo­i­dów; ke­bra­czo; kwe­bra­cho; kwe­bra­czo; wierz­bo­wiec


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Qu­e­bra­cho – mia­sto w Urug­wa­ju
  • Qu­e­bra­chos – de­par­ta­ment w Ar­gen­ty­nie, w pro­win­cji San­tia­go del Este­ro
  • Qu­e­bra­cho – ar­gen­tyń­ski film z 1974 w re­ży­se­rii Ri­car­da Wul­li­che­ra
  • Qu­e­bra­cho – le­wi­co­wy ruch spo­łecz­ny w Ar­gen­ty­nie
  • ke­bra­czo

Wikipedia


quedlinburg

[czy­taj: KWEdlinburk] mia­sto w Niem­czech; Kwed­lin­burg


SJP.pl

Qu­ed­lin­burg (IPA [ˈkveːdlɪnbʊʁk], hist. pol. "Kwed­lin­burg") – mia­sto w środ­ko­wych Niem­czech w kraju związ­ko­wym Sak­so­nia-An­halt, w po­wie­cie Harz, po­ło­żo­ne nad rzeką Bode, na pół­noc od gór Harzu.

Za­ło­żo­ne w 922 przez Hen­ry­ka I Ptasz­ni­ka, zy­ska­ło na zna­cze­niu gdy Otton I Wiel­ki wy­bu­do­wał tu pa­la­tium kró­lew­skie – re­zy­den­cję wład­ców Sak­so­nii.

Wikipedia


queen

[czy­taj: kłin] bry­tyj­ski ze­spół roc­ko­wy za­ło­żo­ny w roku 1970, któ­re­go wo­ka­li­stą był Fred­die Mer­cu­ry


SJP.pl

Queen – bry­tyj­ski ze­spół mu­zycz­ny ut­wo­rzo­ny w 1970 w Lon­dy­nie przez Bria­na Maya, Ro­ge­ra Ta­y­lo­ra i Fred­die­go Mer­cu­ry’ego. Ba­si­sta John De­a­con do­łą­czył do grupy rok póź­niej.

Mu­zy­ka Queen odz­na­cza się róż­no­rod­no­ścią brzmie­nia, spra­wia­ją­cą, że ze­spół trud­no jest przy­pi­sać do kon­kret­ne­go stylu.

Wikipedia


queens

[czy­taj: kłins] dziel­ni­ca No­we­go Jorku


SJP.pl

Qu­e­ens – jeden z pię­ciu okrę­gów ("bo­ro­ughs") No­we­go Jorku, oraz hrab­stwo ("co­un­ty"), w sta­nie Nowy Jork, o tej samej naz­wie.

Wikipedia


queensland

[czy­taj: kłins­lent] stan w Au­stra­lii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. stan w Au­stra­lii;

Wiktionary

Qu­e­ens­land (QLD) – stan obej­mu­ją­cy pół­noc­no-wschod­nią część Au­stra­lii. Ma po­wierzch­nię 1 729 742 km², co sta­no­wi 22,5% Au­stra­lii (pra­wie 1/4 po­wierzch­ni pań­stwa) będąc też. Wśród państw świa­ta, pla­so­wał­by się na 16. miej­scu na świe­cie, za Mek­sy­kiem, In­do­nez­ją i Su­da­nem.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. queenslandzki

Wiktionary


queenslandczyk

[czy­taj: KŁINZlendczyk] miesz­ka­niec Qu­e­ens­lan­du (stanu w Au­stra­lii)


SJP.pl


queenslandka

[czy­taj: KŁINZlendka] miesz­kan­ka Qu­e­ens­lan­du (stanu w Au­stra­lii)


SJP.pl


queenslandzki

→ Qu­e­ens­land [czy­taj: kłins­lenc­ki]


SJP.pl


queer

[czy­taj: kłir]
1. osoba o nie­ty­po­wej sek­su­al­no­ści, nie­i­den­ty­fi­ku­ją­ca się z żadną płcią;
2. o nie­ty­po­wej sek­su­al­no­ści, nie­i­den­ty­fi­ku­ją­cy się z żadną płcią; qu­e­e­ro­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy lub ni­ja­ki

 (1.1) osoba nie­he­te­ro­nor­ma­tyw­na lub na­le­żą­ca do mniej­szo­ści sek­su­al­nej, rów­nież taka, któ­rej nie obej­mu­je skró­to­wiec LGBT – np. asek­su­al­na, po­lia­mo­rycz­na, in­terpł­cio­wa, nie­bi­nar­na

Wiktionary

Queer (z queer – dziw­ny, oso­bli­wy) – okre­śle­nie uży­wa­ne od lat 90. XX wieku do opi­sy­wa­nia spo­łecz­no­ści LGBTQ+ i jej człon­ków. Efek­tem tego była zmia­na we współ­czes­nej an­giel­szczyź­nie: pier­wot­ne zna­cze­nie słowa "queer" zo­sta­ło zmar­gi­na­li­zo­wa­ne i obec­nie okre­śle­nie to zna­czy prze­de wszyst­kim „les­bij­ski”, „ge­jow­ski”, „ho­mo­sek­su­al­ny” (czy ge­ne­ral­nie „nie-he­te­ro­sek­su­al­ny”, „nie-he­te­ro­nor­ma­tyw­ny”) oraz rów­nież „nie-cispł­cio­wy” (np. trans lub gen­der­qu­e­er).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. queerowość ż., queerowanie n.

 czas. queerować ndk.

 przym. queerowy

 przysł. queerowo

Wiktionary


queerowo

→ qu­e­e­ro­wy


SJP.pl

Patrz:

queerowy

queerowość

→ qu­e­e­ro­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest qu­e­e­ro­we; cecha tych, któ­rzy są qu­e­e­ro­wi

Wiktionary

Patrz:

queerowy

Powiązane:

 rzecz. queer m.

 przym. queerowy, queer

 przysł. queerowo

Wiktionary


queerowy

[czy­taj: kłi­ro­wy] o nie­ty­po­wej sek­su­al­no­ści, nie­i­den­ty­fi­ku­ją­cy się z żadną płcią; queer


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z qu­e­e­rem, do­ty­czą­cy qu­e­e­ru

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sprze­ci­wia­my się ko­mer­cja­li­za­cji na­szej płci i sek­su­al­no­ści. Precz z pink­was­hin­giem! Niech żyje qu­e­e­ro­wy in­ter­na­cjo­na­lizm!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. queer m., queerowość ż.

Wiktionary


quentin

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kwin­tyn – imię
  • Qu­en­tin – na­gro­da
  • Saint-Qu­en­tin

Wikipedia


quenya

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jęz. liter. język Va­ny­a­rów i Ñoldorów, opra­co­wa­ny przez J.R.R. Tol­kie­na;

Wiktionary

Qu­e­nya (wym.), także "język qu­e­nej­ski", "Wy­so­ka Mowa" (qya. "tar­qu­e­sta"), "Sta­ro­daw­na Mowa", "język el­da­riń­ski", "elfia ła­ci­na" – sztucz­ny język opra­co­wa­ny przez J.R.R. Tol­kie­na.

Roz­wój qu­e­nyi prze­bie­ga od etapu pra­ję­zy­ka wspól­ne­go dla wszyst­kich ję­zy­ków elfów ze stwo­rzo­nej przez Tol­kie­na mi­to­lo­gii Śró­dzie­mia do etapu osa­dzo­ne­go w cza­sie akcji "Wład­cy Pier­ście­ni".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Elfy po­słu­gu­ją się qu­e­nyą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈkwɛnja, AS: ku̯eni ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. quenejski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) język quenejski

Wiktionary


quercus

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Qu­er­cus (dąb) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny bu­ko­wa­tych
  • Qu­er­cus – pla­ne­to­i­da o nu­me­rze ka­ta­lo­go­wym 8643
  • Qu­er­cus – cze­ska grupa mu­zycz­na
  • Qu­er­cus – To­wa­rzy­stwo Fun­du­szy In­we­sty­cyj­nych S.A.
  • Eu­ryt­hy­rea qu­er­cus (pysz­nik dę­bo­wy) – ga­tu­nek chrzą­szcza z ro­dzi­ny bo­gat­ko­wa­tych
  • La­sio­cam­pa qu­er­cus (bar­czat­ka dę­bów­ka) – ga­tu­nek mo­ty­la z ro­dzi­ny bar­czat­ko­wa­tych
  • Ma­rum­ba qu­er­cus (na­strosz dę­bo­wiec) – ga­tu­nek mo­ty­la z ro­dzi­ny za­wi­sa­ko­wa­tych
  • Ne­o­zep­hy­rus qu­er­cus (pazik dę­bo­wiec) – ga­tu­nek mo­ty­la z ro­dzi­ny mo­drasz­ko­wa­tych
  • Sto­map­his qu­er­cus (mio­dow­ni­ca dę­bo­wo-brzo­zo­wa) – ga­tu­nek plusk­wia­ka z ro­dzi­ny mio­dow­ni­co­wa­tych

Wikipedia


querela

w li­te­ra­tu­rze: od­mia­na ele­gii an­tycz­nej, wy­stę­pu­ją­ca w po­sta­ci ostat­niej mowy umie­ra­ją­cej osoby lub skar­gi czło­wie­ka, który wła­śnie roz­stał się z ży­ciem


SJP.pl


querimonium

[czy­taj: kwe­ri­mo­nium] z ła­ci­ny: skar­ga; utwór po­e­tyc­ki przed­sta­wia­ją­cy grze­chy ludz­kie lub błędy spo­łecz­ne jako skar­gę oj­czyz­ny lub re­li­gii


SJP.pl

Qu­e­ri­mo­nium – utwór po­e­tyc­ki pi­sa­ny zaz­wy­czaj w ję­zy­ku ła­ciń­skim w okre­sie re­ne­san­su. Był od­mia­ną po­ez­ji po­li­tycz­no-oko­licz­no­ścio­wej, w któ­rym autor prze­ka­zy­wał jakby w for­mie skar­gi wady i błędy spo­łecz­ne. Uwi­docz­nio­ne to zo­sta­ło w ut­wo­rze wło­skie­go kar­me­li­ty, hu­ma­ni­sty i poety Bap­ti­sty Man­tu­a­nu­sa "Qu­e­ri­mo­nia Vir­tu­tis".

Wikipedia


quesadilla

[czy­taj: ke­sa­di­ja] pods­ma­żo­na tor­til­la z masy ku­ku­ry­dzia­nej wy­peł­nio­na roz­to­pio­nym serem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. mek­sy­kań­skie danie z ku­ku­ry­dzia­nej tor­til­li z roz­to­pio­nym serem i róż­no­ra­kim na­dzie­niem;

Wiktionary

Qu­e­sa­dil­la (IPA: kesaˈðiʎa) – danie kuch­ni mek­sy­kań­skiej; tor­til­la z masy ku­ku­ry­dzia­nej z roz­to­pio­nym serem. Tra­dy­cyj­nie sto­su­je się ser typu Oa­xa­ca, lecz bywa on za­stę­po­wa­ny rów­nież in­ny­mi ro­dza­ja­mi sera. Czę­sto do "qu­e­sa­dil­li" do­da­je się różne op­cjo­nal­ne skład­ni­ki – ziem­nia­ki, grzy­by, "cu­it­la­co­che", po­kro­jo­ną w paski pa­pry­kę jalapeño, kieł­ba­ski cho­ri­zo itd. Na pół­no­cy Mek­sy­ku używa się tor­til­li z psze­ni­cy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­pro­szę qu­e­sa­dil­lę z kur­cza­kiem, wodę mi­ne­ral­ną i her­ba­tę z cy­try­ną.

Wiktionary


quest

[czy­taj: kłest] model sa­mo­cho­du marki Nis­san


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) środ. za­da­nie w grze kom­pu­te­ro­wej, po wy­ko­na­niu któ­re­go gracz po­su­wa się dalej w fa­bu­le

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Quest (gry kom­pu­te­ro­we) – w grach kom­pu­te­ro­wych po­je­dyn­czy frag­ment fa­bu­ły
  • Quest (tu­ry­sty­ka) – ro­dzaj za­da­nia z nar­ra­cją jako forma zwie­dza­nia miejsc
  • Quest (kos­mo­na­u­ty­ka) – ame­ry­kań­ski kom­po­nent Mię­dzy­na­ro­do­wej Sta­cji Kos­micz­nej
  • Quest (film) – ame­ry­kań­ski film przy­go­do­wy z 1996 roku
  • Quest (ze­spół mu­zycz­ny) – pol­ski ze­spół disco polo
  • Jonny Quest (film ani­mo­wa­ny) – ame­ry­kań­ski se­rial ani­mo­wa­ny stu­dia Hanna-Bar­be­ra, emi­to­wa­ny w la­tach 1964-1965 oraz w 1986
  • Quest Eu­ro­pe (film) – mię­dzy­na­ro­do­wy fe­sti­wal fil­mo­wy w Zie­lo­nej Górze
  • Nis­san Quest (mo­to­ry­za­cja) – sa­mo­chód oso­bo­wy ja­poń­skiej firmy Nis­san
  • Yukon Quest (wy­ścig) – pół­noc­no­a­me­ry­kań­ski mię­dzy­na­ro­do­wy wy­ścig psich za­przę­gów od­by­wa­ją­cy się co­rocz­nie w lutym
  • War­ham­mer Quest (gry) – jeden ze star­szych przed­sta­wi­cie­li ro­dzi­ny fi­gur­ko­wych sy­ste­mów gier firmy Games Works­hop
  • QuesTV – pol­sko­ję­zycz­na te­ma­tycz­na sta­cja te­le­wi­zyj­na na­da­wa­na w la­tach 1998-2000

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wy­czy­ści­łem całą mapę z każ­de­go po­bocz­ne­go qu­e­sta itp. a dalej nie mogę zdo­być osią­gnię­cia (…) ja­kieś po­my­sły?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sidequest mrz.

Wiktionary


quetzal

[czy­taj: keCAL]
1. jed­nost­ka mo­ne­tar­na Gwa­te­ma­li (1 qu­et­zal = 100 cen­ta­vos); kecal;
2. rzad­ko: kwe­zal (ptak)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) monet. wa­lu­ta Gwa­te­ma­li;

 (1.2) ornit. zob. kwe­zal.

Wiktionary

Qu­et­zal (GTQ) – wa­lu­ta Gwa­te­ma­li. 1 qu­et­zal dzie­li się na 100 cen­ta­vos.

W mi­to­lo­gii pre­ko­lum­bij­skiej qu­et­zal to kwe­zal her­bo­wy, ptak czczo­ny jako sym­bol pię­kna i umi­ło­wa­nia wol­no­ści. Pa­no­wa­ło prze­ko­na­nie, że jeśli zo­sta­nie schwy­ta­ny i zbyt długo bę­dzie prze­by­wać w nie­wo­li, jego serce prze­sta­nie bić. Dla­te­go też my­śli­wi ła­pa­li ptaki w sieci i po wyr­wa­niu naj­pię­kniej­szych piór wy­pu­szcza­li je na wol­ność. Pióra kwe­za­la słu­ży­ły jako ozdo­ba wład­ców i do­stoj­ni­ków.

Wikipedia


quetzalcoatl

[czy­taj: kecalKOatl] bóg Az­te­ków i Majów; Ke­cal­ko­atl


SJP.pl

Qu­et­zal­co­atl (wym. "/ket͡sal­ko­atl/", nah. "Quetzalcōātl",) – jeden z naj­waż­niej­szych bogów ple­mion Me­zo­a­me­ry­ki; "Pie­rza­sty Wąż", wąż o pió­rach ptaka kwe­za­la (nah. "ket­sal" lub "qu­et­zal").

Czczo­ny był przez Tol­te­ków, Chi­chi­me­ków, Te­pa­ne­ków, miesz­kań­ców Teotihuacánu, Tol­la­nu, Za­po­te­ków, Mix­te­ków, a także da­le­kich Majów.

Wikipedia


quezon

[czy­taj: keSON] mia­sto w Fi­li­pi­nach


SJP.pl

Qu­e­zon – pro­win­cja na Fi­li­pi­nach, po­ło­żo­na w środ­ko­wo-wschod­niej czę­ści wyspy Luzon.

Od wscho­du gra­ni­cę wyz­na­cza Morze Fi­li­piń­skie, od po­łud­nia gra­ni­czy z pro­win­cja­mi Ca­ma­ri­nes Norte i Ca­ma­ri­nes Sur, od za­cho­du jest Morze Sulu i pro­win­cje Ba­tan­gas i La­gu­na, Rizal i Bu­la­can, od pół­no­cy gra­ni­czy z pro­win­cją Au­ro­ra. Po­wierzch­nia: 8845,8 km². Licz­ba lud­no­ści: 1 646 510 miesz­kań­ców (2007). Gę­stość za­lud­nie­nia wy­no­si 186,1 mieszk./km². Sto­li­cą pro­win­cji jest Lu­ce­na.

Wikipedia


quezoński

→ Qu­e­zon [czy­taj: ke­soń­ski]


SJP.pl


quiche

[czy­taj: kisz] pla­cek z do­dat­ka­mi (zwy­kle wa­rzy­wa, ser, mięso lub ryba) pie­czo­ny w okrą­głej for­mie; kisz, qu­is­che


SJP.pl

Qu­i­che (kisz) – w kuch­ni fran­cu­skiej cie­pła przy­staw­ka ("hors d'œuvre"), wy­piek w po­sta­ci plac­ka skła­da­ją­ce­go się ze sło­ne­go pół­kru­che­go cia­sta i wy­traw­ne­go na­dzie­nia za­la­ne­go ja­jecz­no-śmie­ta­no­wą masą. Na­dzie­nie może za­wie­rać różne ga­tun­ki mięsa, sera i wa­rzyw, a także zioła i przy­pra­wy.

Wikipedia


quickstep

[czy­taj: kłik­step] szyb­ki ta­niec to­wa­rzy­ski o fi­gu­rach po­dob­nych do char­le­sto­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) cho­re­ogr. kult. stan­dar­do­wy szyb­ki ta­niec to­wa­rzy­ski;

Wiktionary

Qu­ick­step to ta­niec to­wa­rzy­ski na­le­żą­cy do grupy tań­ców stan­dar­do­wych. Pow­stał w la­tach 20. XX wieku w Sta­nach Zjed­no­czo­nych. Po raz pier­wszy w Eu­ro­pie po­ja­wił się w An­glii w pier­wszej po­ło­wie XX stu­le­cia, będąc po­nie­kąd szyb­ką od­mia­ną fok­stro­ta. Po­dob­nie jak fok­strot cha­rak­te­ry­zu­je się me­trum pa­rzy­stym (4/4).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tań­cząc w so­bo­tę qu­ick­ste­pa Cel­cia zła­ma­ła ob­ca­sa.

Wiktionary


quicktime

QuickTime – tech­ni­ka mul­ti­me­dial­na roz­wi­ja­na przez firmę Apple. Pro­gram zdol­ny jest do odt­wa­rza­nia pli­ków w róż­nych for­ma­tach DV, media, tek­stu, dźwię­ku, ani­ma­cji, mu­zy­ki. Do­stęp­ny dla sy­ste­mu ope­ra­cyj­ne­go Mac OS (9, 8, 7 itd), Mac OS X oraz Mi­cro­soft Win­dows. Za­pew­nia rów­nież ob­słu­gę opro­gra­mo­wa­nia ta­kie­go jak iTunes, QuickTime Pla­y­er i prze­glą­dar­ki in­ter­ne­to­wej Sa­fa­ri.

Wikipedia


quidditch

[czy­taj: kłi­dicz]
1. ze­spo­ło­wa gra spor­to­wa dla dwóch sied­mio­o­so­bo­wych dru­żyn, w któ­rej za­wod­ni­cy uży­wa­ją piłki do siat­ków­ki i trzy­ma­ją mię­dzy no­ga­mi mio­tłę;
2. fik­cyj­na gra spor­to­wa znana z cyklu po­wie­ści o Har­rym Pot­te­rze


SJP.pl


quidditchowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z qu­id­dit­chem, do­ty­czą­cy qu­id­dit­cha

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. quidditch m.

Wiktionary


quieto

[czy­taj: kjeto] okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: spo­koj­nie


SJP.pl


quilling

[czy­taj: kłi­ling] wy­ko­ny­wa­nie pa­pie­ro­wych ozdób z wą­skich pa­sków gru­be­go pa­pie­ru zwi­nię­tych w kształt spi­ral­nej sprę­ży­ny


SJP.pl

Qu­il­ling (ang. „na­wi­jać na pióro lub rurkę”) tech­ni­ka z ro­dza­ju pa­pie­ro­pla­sty­ki (zwana też pa­pie­ro­wym fi­li­gra­nem) słu­żą­ca do two­rze­nia ozdób z wą­skich pa­sków pa­pie­ru zwi­nię­tych w kształt sprę­ży­ny spi­ral­nej i od­po­wied­nio ufor­mo­wa­nych przez za­gnie­ce­nie zew­nętrz­nych warstw pa­pie­ru.

Wikipedia


quilmes

mia­sto w Ar­gen­ty­nie


SJP.pl

Qu­il­mes – mia­sto w Ar­gen­ty­nie w pro­win­cji Bu­e­nos Aires, wcho­dzą­ce w skład ze­spo­łu miej­skie­go Wiel­kie­go Bu­e­nos Aires.

Mia­sto liczy około 520 ty­się­cy miesz­kań­ców.

Wikipedia


quincke

[czy­taj: kwin­ke] naz­wi­sko


SJP.pl


quincunx

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kwin­kunks – pię­cio­e­le­men­to­wy wzór ge­o­me­trycz­ny
  • qu­in­cunx – mo­ne­ta rzym­ska
  • Qu­in­cunx – dzie­ło Sta­ni­sła­wa Orze­chow­skie­go
  • Qu­in­cunx – we­dług Fe­lik­sa Ko­necz­ne­go czyn­nik cy­wi­li­za­cjot­wór­czy, pię­cio­mian bytu

Wikipedia


quinn

[czy­taj: kłin] naz­wi­sko, m.in. Ant­ho­ny Quinn (1915-2001) - ame­ry­kań­ski aktor fil­mo­wy


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Quinn – miej­sco­wość w sta­nie Da­ko­ta Po­łud­nio­wa, w hrab­stwie Pen­ning­ton
  • Quinn (ang. Quinn Towns­hip) – gmina w sta­nie Da­ko­ta Po­łud­nio­wa, w hrab­stwie Pen­ning­ton

Wikipedia


quinoa

[czy­taj: kinła] owoc ko­mo­sy ry­żo­wej


SJP.pl


quipo

[czy­taj: kipu] pismo wę­zeł­ko­we Inków; kipu, quipu


SJP.pl


quipu

[czy­taj: kipu] pismo wę­zeł­ko­we Inków; quipo, kipu


SJP.pl


quiroga

Qu­i­ro­ga – mia­sto w Hisz­pa­nii w Ga­li­cji w pro­win­cji Lugo. W mia­stecz­ku znaj­du­ją się jedne z naj­więk­szych upraw wi­no­ro­śli w Hisz­pa­nii.

Wikipedia


quische

[czy­taj: kisz] pla­cek z do­dat­ka­mi (zwy­kle wa­rzy­wa, ser, mięso lub ryba) pie­czo­ny w okrą­głej for­mie; kisz, qu­i­che


SJP.pl


quislingowski

do­ty­czą­cy dzia­łal­no­ści Qu­is­lin­ga, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla Qu­is­lin­ga, ma­ją­cy cechy Qu­is­lin­ga (fa­szy­stow­skie­go dzia­ła­cza po­li­tycz­ne­go)


SJP.pl


quito

[czy­taj: kito] sto­li­ca Ek­wa­do­ru


SJP.pl

rze­czow­nik, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. sto­li­ca Ek­wa­do­ru;

Wiktionary

San Fran­ci­sco de Quito (Quito) – sto­li­ca Ek­wa­do­ru, dru­gie co do wiel­ko­ści mia­sto kraju (po Gu­a­y­a­qu­il). Po­ło­żo­ne w pół­noc­nej czę­ści Ek­wa­do­ru w An­dach na wy­so­ko­ści ok. 2700–2850 m n.p.m. (druga naj­wy­żej po­ło­żo­na sto­li­ca pań­stwo­wa) na wschod­nich sto­kach czyn­ne­go wul­ka­nu Pi­chin­cha. Mia­sto po­ło­żo­ne jest ok. 40 km na po­łud­nie od rów­ni­ka. Nazwa Quito po­ja­wi­ła się w 1533 od wy­mar­łe­go dzi­siaj ple­mie­nia Kwitu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Agen­dę, która za­pew­ni­ła 20-let­nią mapę dro­go­wą aby kie­ro­wać zrów­no­wa­żo­nym roz­wo­jem wiel­ko­miej­skim i która za­mie­rza­ła przeksz­tał­cać me­tro­po­lie świa­ta, przy­ję­ły wszyst­kie kraje z okaz­ji spot­ka­nia Ha­bi­tat III w Quito, Ek­wa­dor, w paź­dzier­ni­ku 2016 roku.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) San Francisco de Quito

Wiktionary


quiz

[czy­taj: kłiz, rza­dziej: kfis] kon­kurs po­le­ga­ją­cy na od­po­wia­da­niu na py­ta­nia o te­ma­ty­ce zaz­wy­czaj wcze­śniej okre­ślo­nej, bę­dą­cy naj­czę­ściej im­pre­zą roz­ryw­ko­wą; kwiz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) roz­ryw­ka in­te­lek­tu­al­na lub ro­dzaj za­da­nia w po­sta­ci ze­sta­wu pytań;

Wiktionary

Quiz – ro­dzaj za­ba­wy, roz­ryw­ki in­te­lek­tu­al­nej dla kilku osób, po­le­ga­ją­cej na przed­sta­wie­niu przez jedną z osób po­zo­sta­łym za­gad­nie­nia w for­mie za­py­ta­nia w ten spo­sób, by na pod­sta­wie do­star­czo­nych wraz z za­py­ta­niem in­for­ma­cji oraz wie­dzy ogól­nej można było wy­de­du­ko­wać pra­wi­dło­wą od­po­wiedź.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: kwʲis, AS: ku̯ʹis

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kwiz m.

 przym. quizowy, kwizowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kwiz, zgaduj-zgadula

Wiktionary


quizować

[czy­taj: kłi­zo­wać]
1. spraw­dzać czy­jąś wie­dzę za po­mo­cą quizu;
2. brać udział w za­ba­wie po­le­ga­ją­cej na roz­wią­zy­wa­niu qu­i­zów;
3. qu­i­zo­wać się - spraw­dzać swoją wie­dzę, roz­wią­zu­jąc quiz


SJP.pl


quizowy

→ quiz [czy­taj: kwi­zo­wy lub kłi­zo­wy]; kwi­zo­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do quizu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. quiz mrz., kwiz mrz.

 przym. kwizowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. kwizowy

Wiktionary


qumran

ruiny sta­ro­żyt­nej osady na pół­noc­no-za­chod­nim wy­brze­żu Morza Mart­we­go; Kum­ran


SJP.pl


qumranista

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ba­dacz zwo­jów qum­rań­skich oraz ge­ne­zy ich pow­sta­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kilku pol­skich qum­ra­ni­stów wzię­ło udział w je­ro­zo­lim­skim sym­poz­jum.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. qumranistyka ż.

 przym. qumrański

Wiktionary


qumranistyka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauk. sze­reg dy­scy­plin na­u­ko­wych zaj­mu­ją­cych się ba­da­niem zwo­jów od­na­le­zio­nych w Qumrān i ge­ne­zą ich pow­sta­nia;

Wiktionary

Qum­ra­ni­sty­ka, qum­ra­no­lo­gia – ze­spół roz­ma­i­tych dy­scy­plin hi­sto­rycz­nych i orien­ta­li­stycz­nych, któ­rych przed­sta­wi­cie­le ba­da­ją sze­ro­ko po­ję­tą kwe­stię Kum­ran oraz zwo­jów z Pu­sty­ni Judz­kiej. Do dy­scy­plin „qum­ra­no­lo­gicz­nych” na­le­żą hi­sto­ria, ar­che­o­lo­gia, he­bra­i­sty­ka, ara­me­i­sty­ka, bi­bli­sty­ka, pa­le­o­gra­fia i epi­gra­fi­ka, se­mi­ty­sty­ka itp.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Od cza­sów stu­diów ba­dacz in­te­re­su­je się qum­ra­ni­sty­ką.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. qumranista mos.

 przym. qumrański

Wiktionary


qumrański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Qum­ran, zwią­za­ny Qum­ran

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jed­nak próby wy­ka­za­nia ści­słej za­leż­no­ści po­mię­dzy wspól­no­tą qum­rań­ską a Li­sta­mi Ja­no­wy­mi za­wio­dły.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. qumranista mos., qumranistyka ż.

Wiktionary


quodlibet

[czy­taj: kfod­li­bet] quod libet;
1. kom­po­zy­cja wo­kal­na lub in­stru­men­tal­na bę­dą­ca formą żartu mu­zycz­ne­go, za­ba­wy, opar­ta na ze­sta­wie­niu róż­nych me­lo­dii;
2. ro­dzaj spek­ta­klu skła­da­ją­ce­go się z po­pu­lar­nych me­lo­dii, pio­se­nek


SJP.pl

Qu­od­li­bet (łac. "co się po­do­ba") – ro­dzaj żartu mu­zycz­ne­go, po­le­ga­ją­cy na współ­dzia­ła­niu te­ma­tów róż­ne­go po­cho­dze­nia me­lo­dycz­ne­go lub tek­sto­we­go w jed­nej for­mie mu­zycz­nej.

Wikipedia


quorum

[czy­taj: kfo­rum albo kwo­rum] mi­ni­mal­na licz­ba obec­nych człon­ków or­ga­nu ko­le­gial­ne­go ko­niecz­na do uz­na­nia, że dany organ może po­dej­mo­wać ważne praw­nie de­cyz­je; kwo­rum


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zob. kwo­rum.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kworum

Wiktionary


québec

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Ka­na­dzie, w pro­win­cji Qu­e­bec

 (1.2) zob. Qu­e­bec.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Québec za­ło­żo­ne zo­sta­ło 3 lipca 1608 przez Sa­mu­e­la de Cham­pla­i­na na te­re­nie wio­ski in­diań­skiej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Quebec

 przym. quebecki

Wiktionary


qwerty

QWERTY – sym­bo­licz­na nazwa ukła­du liter do al­fa­be­tu ła­ciń­skie­go na kla­wia­tu­rze ma­szy­ny do pi­sa­nia i kom­pu­te­ra, za­czerp­nię­ta od pier­wszych sze­ściu liter w sze­re­gu pod rzę­dem cyfr, pa­trząc od lewej.

W pier­wszych ma­szy­nach do pi­sa­nia sto­so­wa­no al­fa­be­tycz­ne usta­wie­nie kla­wi­szy.

Wikipedia


qwertz

QWERTZ – sym­bo­licz­na nazwa ukła­du liter do al­fa­be­tu ła­ciń­skie­go na kla­wia­tu­rze ma­szy­ny do pi­sa­nia i kom­pu­te­ra, za­czerp­nię­ta od pier­wszych sze­ściu liter w sze­re­gu pod rzę­dem cyfr, pa­trząc od lewej, ana­lo­gicz­nie do QWERTY. Różni się od niego prze­de wszyst­kim za­mia­ną liter Y i Z.

Wikipedia


r

1. li­te­ra oz­na­cza­ją­ca spół­gło­skę "r";
2. spół­gło­ska przed­nio­ję­zy­ko­wo-dzią­sło­wa, pó­łot­war­ta, drżą­ca, dźwięcz­na, twar­da, ustna;
3. li­te­ra oz­na­cza­ją­ca w nu­me­ra­cji po­rząd­ko­wej: dzie­więt­na­sty; w nu­me­ra­cji licz­bo­wej uży­wa­na w celu odróż­nie­nia przed­mio­tów oz­na­czo­nych tym samym nu­me­rem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) jęz. dwu­dzie­sta trze­cia li­te­ra pol­skie­go al­fa­be­tu;

Wiktionary

R r

R ("er", mi­nu­sku­ła: r) – osiem­na­sta li­te­ra al­fa­be­tu ła­ciń­skie­go i dwu­dzie­sta trze­cia al­fa­be­tu pol­skie­go. Oz­na­cza zwy­kle w danym ję­zy­ku spół­gło­skę ro­tycz­ną, np. [], [] lub [].

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Niek­tó­rzy nie wy­ma­wia­ją do­brze gło­ski „r”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ɛr, AS: er

Wiktionary

Powiązane:

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

 (1.1) alfabet polski.

tłumaczenia.

* amerykański język migowy: (1.1) 30px

* polski język migowy: PJM-ukryj| (1.1) {{PJM|R.}}

źródła.

== r (język afar.) ==

wymowa.

 IPA|ɾ.

znaczenia.

litera

 (1.1) ra, minuskuła dwunastej litery alfabetu afarskiego

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

 (1.1) majuskuła: R

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

hiponimy.

holonimy.

meronimy.

pokrewne.

frazeologia.

etymologia.

uwagi.

 (1.1) alfabet polski.

tłumaczenia.

* amerykański język migowy: (1.1) 30px

* polski język migowy: PJM-ukryj| (1.1) {{PJM|R.}}

źródła.

== r (język afar.) ==

wymowa.

 IPA|ɾ.

znaczenia.

litera

 (1.1) ra, minuskuła dwunastej litery alfabetu afarskiego

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

 (1.1) majuskuła: R

Wiktionary


r-k

skrót od: ra­chu­nek; rach.


SJP.pl


r-nie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) = rów­na­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tłok się prze­su­wa, bo ci­śnie­nia są cały czas po obu jego stro­nach równe. Za­sto­suj r-nie Cla­pe­y­ro­na.

Wiktionary


r.

skrót od: rok, ro­dzaj (czy­ta­ny jako cały, od­mien­ny wyraz)


SJP.pl

skrót, rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) = rok

 (1.2) = ro­dzaj

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pismo da­to­wa­ne jest na 1974 r.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrɔk|ˈrɔku, AS: rok|roku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rok mrz.

Wiktionary


r.b.

skrót

 (1.1) = daw. roku bie­żą­ce­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W końcu wrze­śnia otrzy­ma­łam od Po­sel­stwa pol­skie­go w Pa­ry­żu książ­kę pa­miąt­ko­wą od wy­chodźt­wa pol­skie­go w New Yorku i oko­li­cy, ja­ko­też czeka na sumę 500 do­la­rów. W paź­dzier­ni­ku zaś, będąc w War­sza­wie, otrzy­ma­łam list od Ko­mi­te­tu pol­skie­go w New Yorku, z dnia 12. wrze­śnia r.b..

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrɔku ˌbʲjɛʒɔ̃nˈt͡sɛɡɔ, AS: roku bʹi ̯ežõncego

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rb., br.

Wiktionary


r.i.p.

skrót ła­ciń­skie­go: re­qu­ie­scat in pace - niech spo­czy­wa w po­ko­ju (od­czy­ty­wa­ny jako całe wy­ra­że­nie); RIP


SJP.pl


r.m.

skrót od: ro­dzaj męski


SJP.pl

skrót

 (1.1) = gram. ro­dzaj męski

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tak jak dy­rek­tor i re­dak­tor za­cho­wu­je się rze­czow­nik sę­dzia, por. sę­dzia re­jo­no­wa, kra­kow­skiej sędzi, i po­rad­ni­ki tego nie za­ka­zu­ją, ale tu mamy wy­raź­ną opo­zy­cję ro­dza­ju, bo sę­dzia w r. ż. od­mie­nia się ina­czej niż w r. m.: kra­kow­skie­go sę­dzie­go.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) m

Wiktionary


r.n.

skrót od: ro­dzaj ni­ja­ki


SJP.pl

skrót

 (1.1) = gram. ro­dzaj ni­ja­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z tego mo­de­lu od­mia­ny za­cho­wa­ło się nie­wie­le form, por. pe­wien (M. lp. r.m.), pewno (M. = B. lp. r.n.), pew­nie (Ms lp. r.m. i n.).

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) n

Wiktionary


r.s.v.p.

skrót od fran­cu­skie­go: répondez s'il vous plaît [czy­taj: reponDE silwuPLE], pro­szę o od­po­wiedź; zwrot uży­wa­ny na za­pro­sze­niach, oz­na­cza­ją­cy po­trze­bę pot­wier­dze­nia przy­by­cia; r.s.v.p., RSVP


SJP.pl

skrót

 (1.1) franc. répondez s’il vous pla­i­re#fraît → pro­szę o od­po­wiedź (umie­szcza­ne na za­pro­sze­niach)

Wiktionary


r.szk.

skrót od: rok szkol­ny (czy­ta­ny jako całe, od­mien­ne wy­ra­że­nie); r. szk.


SJP.pl

skrót

 (1.1) = rok szkol­ny

Wiktionary


r.ub.

skrót od: roku ubie­głe­go, roku ubie­głym; ub.r.


SJP.pl


r.ż.

skrót od:
1. ro­dzaj żeń­ski;
2. rok życia


SJP.pl

skrót

 (1.1) = rok życia

 (1.2) = gram. ro­dzaj żeń­ski

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ze­spół opóź­nio­nej fazy snu (…) naj­czę­ściej wy­stę­pu­je u ludzi mło­dych, rzad­ko roz­po­czy­na się po 30 r.ż., może sa­mo­ist­nie ustą­pić wraz z wie­kiem.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) f

Wiktionary


ra

1. sym­bol radu, pier­wiast­ka che­micz­ne­go
2. głów­ne bó­stwo w mi­to­lo­gii egip­skiej, ubó­stwio­ne Słoń­ce; Re


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) rel. sta­ro­e­gip­ski bóg słoń­ca;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ra, Re – bóg słoń­ca, czczo­ny w sta­ro­żyt­nym Egip­cie
  • Ra (ra­dium) – sym­bol che­micz­ny pier­wiast­ka rad
  • Ra – Licz­ba Ra­y­le­ig­ha, jedna z liczb po­do­bień­stwa zwią­za­na z prze­no­sze­niem cie­pła, w szcze­gól­no­ści kon­wek­cją
  • Ra – pro­win­cja Fidżi
  • Ra – po­stać w fil­mie Gwiezd­ne wrota
  • RA – urząd re­je­stra­cji, ele­ment in­fra­struk­tu­ry klu­cza pu­blicz­ne­go PKI
  • Ra – album nie­miec­kiej grupy roc­ko­wej Eloy
  • .ra – jedno z roz­sze­rzeń pli­ków RealAudio
  • ra – znak ja­poń­skie­go sy­la­ba­riu­sza kana
  • Ra – sin­gel ru­muń­skiej pio­sen­kar­ki Inny

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ra, AS: ra

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Re

Wiktionary


rab

daw­niej: nie­wol­nik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. nie­wol­nik, sługa

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Rab – mia­sto w Chor­wa­cji.
  • Rab – wyspa na Morzu Adria­tyc­kim.
  • RAB – sieć au­to­strad III Rze­szy.
  • Tibor Rab – wę­gier­ski pił­karz.
  • Rab But­ler – bry­tyj­ski po­li­tyk.
  • Rab Ne Bana Di Jodi – bol­ly­wo­odz­ki dra­mat mi­łos­ny.
  • Rab szake – god­ność urzęd­ni­cza w sta­ro­żyt­nej Asy­rii.
  • Rab sza reszi – god­ność urzęd­ni­cza w sta­ro­żyt­nej Asy­rii.
  • Ar-Rab al-Chali – pu­sty­nia na Pół­wy­spie Arab­skim.
  • Raab
  • Rap

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) - Wol­nym czło­wie­kiem, a to rab mój.

 (1.1) Uwa­żam, że rabom , to jest lu­dziom z men­tal­no­ścią nie­wol­ni­ka, są­dzo­ny jest rab­ski trud.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rap, AS: rap

Wiktionary


raba

re­gio­nal­nie:
1. o zwie­rzę­ciu: pstry, ła­cia­ty, ja­rzę­ba­ty;
2. o czło­wie­ku: po­kry­ty pie­ga­mi lub bliz­na­mi po ospie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka w po­łud­nio­wo-wschod­niej Au­strii i pół­noc­no-za­chod­nich Wę­grzech, do­pływ Du­na­ju Mo­szoń­skie­go;

 (1.2) geogr. rzeka w po­łud­nio­wej Pol­sce, do­pływ Wisły;

 (1.3) geogr. potok w po­łud­nio­wo-za­chod­niej Pol­sce, do­pływ Czar­nusz­ki w do­rze­czu Odry;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Raba − rzeka, do­pływ Du­na­ju
  • Raba − rzeka, do­pływ Wisły
  • Raba − potok, do­pływ Czar­nusz­ki w Su­de­tach Środ­ko­wych
  • Raba – wieś w Chor­wa­cji, w żu­pa­nii du­brow­nic­ko-ne­ret­wiań­skiej, w gmi­nie Sliv­no
  • Raba − mia­sto w In­do­nez­ji
  • Rába − wę­gier­ska fa­bry­ka au­to­bu­sów, sa­mo­cho­dów cię­ża­ro­wych i kom­po­nen­tów mo­to­ry­za­cyj­nych
  • Nor­bert Raba − poseł sejmu VI ka­den­cji
  • Wa­le­rian Raba − pol­ski ksiądz, dzia­łacz pa­trio­tycz­ny

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. rabisko n., Rabka ż., rabczanin m., rabczanka ż.

 przym. rabski, rabczański

Wiktionary


rabab

trzy­stru­no­wy in­stru­ment smycz­ko­wy, uży­wa­ny w Afry­ce i Azji; rebab


SJP.pl


rabacik

zdrob­nie­nie od: rabat


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od rabat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie rabat, lecz tylko mały ra­ba­cik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rabat m.

Wiktionary


rabacino

Ra­ba­ci­no (ka­szub. "Rabacëno" lub też "Ra­ba­cyn", "Rabaczëno", "Grabaczëno", niem. "Gröbenzin") – wieś ka­szub­ska w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie by­tow­skim, w gmi­nie Stu­dzie­ni­ce. Leży na Po­je­zie­rzu By­tow­skim, na wschód od miej­sco­wo­ści znaj­du­je się je­zio­ro Czar­ne Dą­brów­no.

Wikipedia


rabacja

1. napad zbroj­ny; bunt;
2. ra­ba­cja (rzeź) ga­li­cyj­ska - pow­sta­nie chłop­skie w Ga­li­cji w 1846 roku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. książk. napad zbroj­ny

 (1.2) przest. książk. bunt

Wiktionary


rabacki

przy­miot­nik od: Rabat (sto­li­ca Ma­ro­ka)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do mia­sta Rabat

Wiktionary

Wymowa:

IPA: raˈbat͡sʲci, AS: rabacʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Rabat mrz., rabatyjczyk mos., rabatyjka ż.

Wiktionary


raban

1. pot. awan­tu­ra, krzyk o coś;
2. hałas wy­wo­ła­ny przez kogoś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. awan­tu­ra pełna wrza­sku

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrabãn, AS: rabãn

Wiktionary

Powiązane:

 czas. rabanić się

 rzecz. rabanik mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) awantura, chaos, draka, granda, harmider, hałas, wrzask

Wiktionary


rabanik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od raban

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie raban, lecz tylko mały ra­ba­nik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. raban m.

Wiktionary


rabant

ref­bant; wąski pas na­szy­ty na ża­giel dla wzmoc­nie­nia płót­na w miej­scu, gdzie znaj­du­ją się ot­wo­ry na prze­pro­wa­dze­nie lin


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) żegl. zo­bacz. ref­bant

 (1.2) żegl. jedna z linek przy­mo­co­wu­ją­cych ża­giel do masz­tu stat­ku śród­lą­do­we­go

Wiktionary


rabarbar

rze­wień; by­li­na z ro­dzi­ny rde­sto­wa­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. ogrod. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Rheum|L.|ref=tak., ro­śli­na wa­rzyw­na z ro­dzi­ny rde­sto­wa­tych;

 (1.2) spoż. kulin. ja­dal­na ło­dy­ga ra­bar­ba­ru (1.1)

 (1.3) uczn. chu­dzie­lec

Wiktionary

Ra­bar­bar, rze­wień ("Rheum" L.) – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cych do ro­dzi­ny rde­sto­wa­tych. Obej­mu­je około 60 ga­tun­ków wy­stę­pu­ją­cych w sub­tro­pi­kal­nej i umiar­ko­wa­nej Azji (naj­da­lej na za­chód, do eu­ro­pej­skiej czę­ści Rosji, sięga za­sięg ra­bar­ba­ru ta­tar­skie­go). Ro­śli­ny te rosną zwy­kle na gór­skich łą­kach oraz w miej­scach ska­li­stych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W moim ogro­dzie ro­śnie ra­bar­bar.

 (1.2) Mama robi dzi­siaj kom­pot z ra­bar­ba­ru.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: raˈbarbar, AS: rabarbar

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rabarbarowiec m.

 przym. rabarbarowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rzewień, rzewień ogrodowy

Wiktionary


rabarbarowiec

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. cia­sto z ra­bar­ba­rem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrabarbaˈrɔvʲjɛt͡s, AS: rabarbarovʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rabarbar m.

 przym. rabarbarowy

Wiktionary


rabarbarowy

przy­miot­nik od: ra­bar­bar


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ra­bar­ba­rem; za­wie­ra­ją­cy ra­bar­bar

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rabarbar mrz., rabarbarowiec mrz.

Wiktionary


rabarbarówka

na­lew­ka z ra­bar­ba­ru


SJP.pl


rabat

opust, upust;
1. ob­niż­ka ceny to­wa­ru;
2. kwota ob­niż­ki ceny to­wa­ru


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ob­niż­ka ceny

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Rabat – sto­li­ca Ma­ro­ka
  • Rabat / Vic­to­ria – miej­sco­wość na wy­spie Gozo w Re­pu­bli­ce Malty
  • Rabat – miej­sco­wość na wy­spie Malta w Re­pu­bli­ce Malty
  • rabat – opust, ob­niż­ka ce­no­wa (mniej po­praw­nie: upust)
  • rabat bry­tyj­ski – opust w wy­so­ko­ści skład­ki wpła­ca­nej przez Wiel­ką Bry­ta­nię do bu­dże­tu UE
  • ribat – klasz­tor mu­zuł­mań­ski

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W tam­tym skle­pie mają dziś rabat.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrabat, AS: rabat

Wiktionary

Powiązane:

 przym. rabatowy

 rzecz. rabacik mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zniżka, obniżka, opust, bonifikata

Wiktionary


rabata

grząd­ka kwia­to­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ogrod. wąska grząd­ka kwia­to­wa obra­mo­wu­ją­ca traw­nik

Wiktionary

Ra­ba­ta (z niem. "Ra­bat­te", fr. "rabat" – „za­wi­ja­nie”, „rąbek”, „obra­mo­wa­nie”) – pro­sto­kąt­ny kwiet­nik w po­sta­ci wą­skie­go (do 2-3 me­trów sze­ro­ko­ści) pasa wzdłuż płotu, ogro­dze­nia lub ścież­ki z jed­nym lub kil­ko­ma ro­dza­ja­mi ro­ślin.

Ro­śli­ny w ra­ba­tach z re­gu­ły do­bie­ra­ne są w kon­tra­sto­wych ko­lo­rach i nie mie­sza­ją się, dzię­ki czemu uzy­sku­je się iluz­ję or­na­men­tu.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: raˈbata, AS: rabata

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. rabatka ż.

 przym. rabatowy, rabatkowy

Wiktionary


rabatka

zdrob­nie­nie od: ra­ba­ta (wąska grząd­ka kwia­to­wa)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: ra­ba­ta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ros­ną­ce na ra­bat­ce pani Kwia­to­sła­wy ma­ciej­ki, miały bu­dy­nio­wy za­pach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rabata ż.

 przym. rabatowy, rabatkowy

Wiktionary


rabatkowy

→ ra­bat­ka


SJP.pl

Patrz:

rabatka

rabatować

ob­ni­żać cenę, dawać rabat


SJP.pl


rabatowi

forma przy­miot­ni­ka.

 (1.1) M. i W. mos. lm. od: ra­ba­to­wy

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) C. lp. od: rabat

Wiktionary


rabatowy

1. przy­miot­nik od: rabat (np. zniż­ka ra­ba­to­wa, karta ra­ba­to­wa);
2. przy­miot­nik od: ra­ba­ta (np. kwiat ra­ba­to­wy, by­li­ny ra­ba­to­we)


SJP.pl


rabaty

grząd­ka kwia­to­wa


SJP.pl


rabatyjczyk

miesz­ka­niec Ra­ba­tu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ra­ba­tu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrabaˈtɨjt͡ʃɨk, AS: rabatyi ̯čyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Rabat mrz.

:: fż. rabatyjka ż.

 przym. rabacki

Wiktionary


rabatyjka

miesz­kan­ka Ra­ba­tu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ra­ba­tu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrabaˈtɨjka, AS: rabatyi ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Rabat mrz.

:: fm. rabatyjczyk mos.

 przym. rabacki

Wiktionary


rabatówka

ro­śli­na z przez­na­cze­niem do ob­sa­dze­nia ra­ba­tek


SJP.pl


rabbi

rabi;
1. ho­no­ro­wy tytuł ży­dow­skich na­u­czy­cie­li;
2. osoba no­szą­ca ten tytuł


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zob. rabin.

Wiktionary

Rabbi – miej­sco­wość i gmina we Wło­szech, w re­gio­nie Try­dent-Górna Adyga, w pro­win­cji Try­dent.

We­dług da­nych na rok 2004 gminę za­miesz­ki­wa­ły 1454 osoby, 11 os./km².

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ich dom są­sia­do­wał z domem rab­bie­go Abra­ha­ma.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rabin mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rabin

Wiktionary


rabczanin

miesz­ka­niec Rabki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Rabki (Rabki-Zdro­ju)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Raba ż., rabisko n., Rabka ż.

:: fż. rabczanka ż.

 przym. rabczański, podrabczański, rabski

Wiktionary


rabczanka

miesz­kan­ka Rabki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Rabki (Rabki-Zdro­ju)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Raba ż., rabisko n., Rabka ż.

:: fm. rabczanin m.

 przym. rabczański, podrabczański, rabski

Wiktionary


rabczański

przy­miot­nik od: Rabka


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Rabką (Rabką-Zdro­jem) lub rab­cza­na­mi, do­ty­czą­cy Rabki lub rab­czan

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rab­czań­ski cmen­tarz pa­ra­fial­ny zo­stał za­ło­żo­ny w po­ło­wie XIX w.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Rabka ż., Raba ż., rabczanin mos., rabczanka ż.

 przym. rabski

Wiktionary


rabczewski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Do­ro­ta Rab­czew­ska znana jako Doda (ur. 1984) – pol­ska pio­sen­kar­ka.
  • Paweł Rab­czew­ski (ur. 1949) – pol­ski sztan­gi­sta.

Wikipedia


rabdit

twór w kształ­cie pa­łecz­ki, spo­ty­ka­ny w ko­mór­kach na­błon­ko­wych wir­ków, peł­nią­cy rolą ochron­ną, a także słu­żą­cy do ataku


SJP.pl

Rab­dit – cha­rak­te­ry­stycz­ny dla wir­ków z gro­ma­dy Rhab­di­top­ho­ra ziar­ni­sty twór w kształ­cie drob­nej pa­łecz­ki. Rab­di­ty wy­stę­pu­ją w ko­mór­kach na­błon­ko­wych i pa­ren­chy­mie, peł­nią funk­cję ochron­ną, po­nie­waż z chwi­lą wy­rzu­tu w kon­tak­cie z wodą gwał­tow­nie pęcz­nie­ją i ślu­zo­wa­cie­ją, krę­pu­jąc ruchy po­ten­cjal­ne­go na­past­ni­ka. Są też wy­ko­rzy­sty­wa­ne do ataku.

Wikipedia


rabditowy

ko­mór­ki rab­di­to­we - ko­mór­ki ciała wir­ków za­wie­ra­ją­ce rab­di­ty


SJP.pl


rabdodon

ro­dzaj ro­śli­no­żer­ne­go di­no­za­u­ra z grupy igu­a­no­do­nów; moch­lo­don, oli­go­za­ur, ony­cho­za­ur, or­ni­to­mer


SJP.pl

Rab­do­don ("Rhab­do­don") – ro­śli­no­żer­ny di­no­za­ur z grupy igu­a­no­do­nów (Igu­a­no­don­tia) z ro­dzi­ny rab­do­do­nów (Rhab­do­don­ti­dae).

Żył w okre­sie póź­nej kredy (ok. 70 mln lat temu) na te­re­nach współ­czes­nej Eu­ro­py. Dłu­gość ciała do 4,5 m, wy­so­kość ok. 2 m, masa ok. 450 kg. Jego szcząt­ki są znaj­dy­wa­ne w po­łud­nio­wej Eu­ro­pie (Hisz­pa­nia, Fran­cja, Au­stria, Ru­mu­nia).

Wikipedia


rabdomancja

daw­niej: różdż­kar­stwo, ra­die­stez­ja


SJP.pl


rabdomioliza

cho­ro­ba, w któ­rej do­cho­dzi do nie­bez­piecz­ne­go w skut­kach roz­pa­du mię­śni szkie­le­to­wych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. ze­spół ob­ja­wów cho­ro­bo­wych spo­wo­do­wa­ny roz­pa­dem mię­śni;

Wiktionary

Rab­do­mio­li­za (gr. ῥάβδος "rhab­dos" ‘prą­żek’, μῦς "mys" ‘mię­sień’, λύσις "lysis" ‘roz­pad’) – ze­spół ob­ja­wów cho­ro­bo­wych wy­wo­ła­nych ma­syw­nym roz­pa­dem tkan­ki mię­śnio­wej po­przecz­nie prąż­ko­wa­nej, co do­pro­wa­dza do po­ja­wie­nia się we krwi wol­nej mio­glo­bi­ny po­cho­dze­nia mię­śnio­we­go, która na­stęp­nie jest fil­tro­wa­na przez kłę­busz­ki ner­ko­we i po­wo­du­je me­cha­nicz­ną ob­tu­ra­cję cewek ner­ko­wych i sama bez­poś­red­nio dzia­ła ne­fro­tok­sycz­nie, co w kon­sek­wen­cji może do­pro­wa­dzić do ich usz­ko­dze­nia i roz­wo­ju ostrej nie­wy­dol­no­ści nerek.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌrabdɔ̃mʲjɔˈlʲiza, AS: rabdõmʹi ̯olʹiza

Wiktionary


rabelais

[czy­taj: rabLE] naz­wi­sko, m.in. François Ra­be­la­is (ok. 1484-1553) - pi­sarz fran­cu­ski


SJP.pl


rabelaisowski

[czy­taj: re­be­low­ski] taki jak u Ra­be­la­is'go, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla twór­czo­ści Ra­be­la­is'go; gro­te­sko­wy, spro­śny, ru­basz­ny, do­sad­ny


SJP.pl


rabenda

naz­wi­sko


SJP.pl


rabi

re­gio­nal­nie:
1. o zwie­rzę­ciu: pstry, ła­cia­ty, ja­rzę­ba­ty;
2. o czło­wie­ku: po­kry­ty pie­ga­mi lub bliz­na­mi po ospie


SJP.pl

Rabi (z hebr. "mój mistrz") – tytuł ho­no­ro­wy, któ­rym ucz­nio­wie ob­da­rza­li ba­bi­loń­skich amo­ra­i­tów. Od tego słowa po­cho­dzą póź­niej­sze okre­śle­nia i zwro­ty grzecz­no­ścio­we typu rabin, reb czy rebe.

Wikipedia


rabiec

w ło­wiect­wie: ptak łow­czy; dzi­wok


SJP.pl


rabiega

naz­wi­sko


SJP.pl


rabiej

naz­wi­sko


SJP.pl


rabież

ra­bież wło­cha­ty, chro­nio­ny ga­tu­nek chrzą­szcza


SJP.pl


rabieża

chrząszcz z ro­dzi­ny ku­sa­ko­wa­tych


SJP.pl


rabin

1. zwierzch­nik ży­dow­skiej gminy wyz­na­nio­wej;
2. znaw­ca prawa re­li­gij­ne­go Żydów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. prze­ło­żo­ny gminy ży­dow­skiej, uczo­ny w pra­wie ży­dow­skim;

Wiktionary

Rabin ( ‏רַבִּי‎, "rabbī" lub רַב, "raw") – pod­sta­wo­wa funk­cja re­li­gij­na w ju­da­iz­mie. "Rabbi" to he­braj­skie słowo oz­na­cza­ją­ce mi­strza i na­u­czy­cie­la.

We współ­czes­nym ju­da­iz­mie tra­dy­cyj­nym rabin jest jed­no­cze­śnie ad­mi­ni­stra­to­rem gminy wyz­na­nio­wej, od­po­wie­dzial­nym za pro­wa­dze­nie na­bo­żeństw, szko­ły zwa­nej che­der i opie­kę nad domem mod­lit­wy, czyli sy­na­go­gi, oraz pełni funk­cję du­cho­we­go ojca, do­rad­cy, sę­dzie­go i in­ter­pre­ta­to­ra prawa re­li­gij­ne­go w gmi­nie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Siadł rabin w smut­ku, pyta ksiąg mą­dro­ści, / Ja­kie­mi słowy cie­szyć lud stra­pio­ny?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrabʲĩn, AS: rabʹĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rabinat mrz., rabbi mos., reb mos., rebe mos.

 przym. rabiniczny, rabinacki, rabiński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rabbi, rebe

Wiktionary


rabinacki

zwią­za­ny z ra­bi­nem, ra­bi­na­tem


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ra­bi­nem, do­ty­czą­cy ra­bi­na lub ra­bi­na­tu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rabin mos.. rabinat mrz., reb m., rebe m.

 przym. rabiniczny

Wiktionary


rabinat

1. god­ność, urząd ra­bi­na;
2. sie­dzi­ba tego urzę­du


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rel. urząd ra­bi­na

 (1.2) sie­dzi­ba urzę­du­ją­ce­go ra­bi­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Szko­ła zwró­ci­ła się z proś­bą do ra­bi­na­tu.

 (1.2) Na końcu ulicy stał ra­bi­nat i szko­ła.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rabin mos.

 przym. rabinacki

Wiktionary


rabindranath

[czy­taj: ra­bin­dra­nat] obce imię mę­skie


SJP.pl


rabiniak

naz­wi­sko


SJP.pl


rabiniczny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z dok­try­ną ra­bi­nów, do­ty­czą­cy dok­try­ny ra­bi­nów

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla dok­try­ny ra­bi­nów

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) W Lu­bar­to­wie przy­słu­chi­wał się wy­kła­dom ra­bi­nicz­nym.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. rabinacki

 rzecz. rabin mos.

Wiktionary


rabinistyczny

→ ra­bi­nizm


SJP.pl

Patrz:

rabinizm

rabinizm

w ju­da­iz­mie: sy­stem, któ­re­go cen­tral­ną po­sta­cią jest rabin


SJP.pl


rabinka

zwierzch­nicz­ka ży­dow­skiej gminy wyz­na­nio­wej


SJP.pl


rabinowa

przy­miot­nik od: rabin


SJP.pl


rabinowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


rabinowo

daw­niej: córka ra­bi­na


SJP.pl

Ra­bi­no­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie włoc­ław­skim, w gmi­nie Lu­bra­niec.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa włoc­ław­skie­go. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go (III 2011 r.) li­czy­ła 195 miesz­kań­ców. Jest czter­na­stą co do wiel­ko­ści miej­sco­wo­ścią gminy Lu­bra­niec.

Wikipedia


rabinowy

przy­miot­nik od: rabin


SJP.pl


rabinówna

daw­niej: córka ra­bi­na


SJP.pl


rabisko

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) sta­ro­rze­cze, dawne ko­ry­to Raby

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rabczanka mos., rabczanin mos., Rabka ż., Raba ż.

 przym. rabski

Wiktionary


rabka

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. obo­wią­zu­ją­ca do końca 1999 roku nazwa mia­sta gmin­ne­go w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie no­wo­tar­skim, obec­nie naz­wa­ne­go Rabka-Zdrój;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrapka, AS: rapka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Raba ż., rabisko n., rabczanin m., rabczanka ż.

 przym. rabczański, podrabczański, rabski

Wiktionary


rabka-zdrój

mia­sto w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie no­wo­tar­skim


SJP.pl

Rabka-Zdrój (do 1999 Rabka, obec­nie nazwa uży­wa­na po­tocz­nie) – mia­sto w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie no­wo­tar­skim, sie­dzi­ba gminy Rabka-Zdrój. Po­ło­żo­na jest w Kot­li­nie Rab­czań­skiej, na wy­so­ko­ści 500–560 m n.p.m., u uj­ścia po­to­ków Po­ni­czan­ki, Słon­ki i Sko­miel­nian­ki do Raby.

Wikipedia


rabobank

ho­len­der­ski bank ko­mer­cyj­ny


SJP.pl

Ra­bo­bank ("Coöperatieve Cen­tra­le Ra­if­fe­i­sen-Bo­e­ren­le­en­bank B.A.") – ho­len­der­ska spół­dziel­cza in­sty­tu­cja ban­ko­wa, która dzia­ła w wielu pań­stwach na świe­cie. Struk­tu­rę Ra­bo­ban­ku two­rzy sto­wa­rzy­sze­nie re­gio­nal­nych kas spół­dziel­czych.

Za­ło­żo­ny zo­stał w 1972 r. w, wy­ni­ku po­łą­cze­nia ho­len­der­skie­go banku spół­dziel­cze­go "Ra­bo­bank Ne­der­land" i nie­miec­kie­go "Ra­if­fe­i­sen Bank".

Wikipedia


rabona

w piłce noż­nej: ude­rze­nie piłki zza nogi sto­ją­cej


SJP.pl

Ra­bo­na − w piłce noż­nej to strzał, po­da­nie albo doś­rod­ko­wa­nie do­ko­na­ne za po­mo­cą ruchu nogi ko­pią­cej za nogą sto­ją­cą.

Jest kilka po­wo­dów, dla któ­rych za­wod­ni­cy de­cy­du­ją się na uży­cie ra­bo­ny: na przy­kład le­wo­noż­ny na­past­nik bie­gnie na bram­kę z pra­wej stro­ny i uży­cie ra­bo­ny może spo­wo­do­wać lep­sze i cel­niej­sze ude­rze­nie.

Wikipedia


rabosz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. ka­wa­łek drew­na z wy­ko­na­ny­mi na­cię­cia­mi za­pi­su­ją­cy­mi ważne dane, jak licz­bę zwie­rząt ho­dow­la­nych, dług, ilość wy­ko­na­nej pracy do opła­ce­nia, itp.;

Wiktionary

Ra­bosz (lub re­wasz) – uży­wa­ny w śred­nio­wiecz­nej Eu­ro­pie i póź­niej, ka­wa­łek drew­na z wy­ko­na­ny­mi na­cię­cia­mi za­pi­su­ją­cy­mi ważne dane, o któ­rych za­mie­rza­no pa­mię­tać, np. licz­bę po­sia­da­nych zwie­rząt ho­dow­la­nych, ilość ze­bra­ne­go ziar­na, sno­pów itp.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) rewasz

Wiktionary


rabowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ra­bo­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrabɔˈvãɲɛ, AS: rabovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. rabować, obrabować

 rzecz. rabuś mos., obrabowanie n., obrabowywanie n., rabunkowość ż.

 przym. rabunkowy

Wiktionary


rabowarka

urzą­dze­nie do de­mon­ta­żu obu­dów gór­ni­czych


SJP.pl


rabować

1. bez­praw­nie coś za­bie­rać, uży­wa­jąc do tego prze­mo­cy; łupić, gra­bić;
2. usu­wać z wy­ro­bisk gór­ni­czych ele­men­ty obu­do­wy w celu pow­tór­ne­go ich wy­ko­rzy­sta­nia


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni

 (1.1) bez­praw­nie za­bie­rać coś przy uży­ciu prze­mo­cy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na tym trak­cie zbóje ra­bu­ją kup­ców.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: raˈbɔvat͡ɕ, AS: rabovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rabunkowość ż., obrabowywanie n., obrabowanie n., rabowanie n., rabunek, rabuś

 czas. zrabować, obrabowywać, obrabować

 przym. rabunkowy

 przysł. rabunkowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) plądrować, grabić, łupić, kraść

Wiktionary


rabowisko

ele­men­ty umoc­nień gór­ni­czych przez­na­czo­ne do usu­nię­cia i już usu­nię­te w celu po­now­ne­go ich wy­ko­rzy­sta­nia


SJP.pl


rabski

przy­miot­nik od: Raba, Raba Wyżna


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Rabą, do­ty­czą­cy Raby

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ja­nusz Rab­ski (1900-1941) – ad­wo­kat, li­te­rat
  • Ka­zi­mierz Rab­ski (1887-1940) - le­karz
  • Wła­dy­sław Rab­ski (1865-1925) – kry­tyk li­te­rac­ki
  • Zu­zan­na Rab­ska (1888-1960) – po­et­ka
  • Zyg­munt Rab­ski (1885-1930) – ad­wo­kat, poseł II RP

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Raba ż., rabisko n., Rabka ż., rabczanin m., rabczanka ż.

 przym. rabczański, podrabczański

Wiktionary


rabsztyn

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Rabsz­tyn – wieś w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim
  • Rabsz­tyn – szczyt w Ma­łych Pie­ni­nach
  • Rabsz­tyn – szczyt w Pie­ni­nach Czorsz­tyń­skich
  • Rabsz­tyn – część mia­sta Ra­dzyń Pod­la­ski
  • Rabsz­tyn – dawna gmina wiej­ska ist­nie­ją­ca do 1954
  • Rabsz­tyn – dawna gro­ma­da
  • Zamek w Rabsz­ty­nie – zamek na Jurze Kra­kow­sko-Czę­sto­chow­skiej

Wikipedia


rabsztyński

przy­miot­nik od: Rabsz­tyn


SJP.pl


rabulista

daw­niej: ma­tacz, krę­tacz praw­ny; bie­gły w wy­naj­do­wa­niu krucz­ków praw­nych


SJP.pl


rabulistyczny

po­kręt­nie wy­ko­rzy­stu­ją­cy krucz­ki praw­ne


SJP.pl


rabulistyka

bie­głość w znaj­do­wa­niu i wy­ko­rzy­sty­wa­niu krucz­ków praw­nych


SJP.pl


rabunek

1. bez­praw­ne, bru­tal­ne po­zba­wia­nie kogoś jego włas­no­ści; ra­bo­wa­nie, gra­bież;
2. w ko­pal­ni: usu­wa­nie z wy­ro­bisk ele­men­tów obu­do­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) za­bra­nie siłą czy­jejś włas­no­ści

 (1.2) w ko­pal­ni: usu­wa­nie obu­do­wy;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ra­bu­nek – ro­zbój, kra­dzież po­łą­czo­na z uży­ciem prze­mo­cy.
  • ra­bu­nek – jeden ze spo­so­bów po­dziem­nej ek­splo­a­ta­cji złóż.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. obrabowanie n., obrabowywanie n., rabuś mos., rabunkowość ż.

 czas. obrabować dk., rabować ndk.

 przym. rabunkowy

 przysł. rabunkowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) grabież, rozbój

Wiktionary


rabunkowość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co ra­bun­ko­we

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rabunek m., rabuś m., rabuśnik m., rabuśnica ż., rabusiostwo n., rabowanie n., zrabowanie n.

 czas. rabować ndk., zrabować dk.

 przym. rabunkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) łupieskość

Wiktionary


rabunkowy

1. do­ty­czą­cy ra­bun­ku, kra­dzie­ży, np. napad ra­bun­ko­wy; łu­pież­czy, łu­pie­ski, gra­bież­czy;
2. zwią­za­ny z ra­bun­kiem gór­ni­czym;
3. go­spo­dar­ka ra­bun­ko­wa - go­spo­dar­ka po­le­ga­ją­ca na czer­pa­niu mak­sy­mal­nych zy­sków z za­so­bów na­tu­ral­nych lub z przed­się­biorstw, z jed­no­czes­nym za­nied­ba­niem ich roz­wo­ju


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ra­bun­kiem

 (1.2) do­pro­wa­dza­ją­cy do de­wa­sta­cji po­przez nad­mier­ną ek­splo­a­ta­cję

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rabunek mrz., rabuś mos., rabowanie n., rabunkowość ż.

 czas. rabować ndk.

 przysł. rabunkowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) grabieżczy, łupieski, łupieżczy

 (1.2) wyniszczający

Wiktionary


rabusiowski

→ rabuś


SJP.pl

Patrz:

rabuś

rabuś

drob­ny zło­dziej, zło­dzie­ja­szek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ten, który ra­bu­je, krad­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wczo­raj schwy­ta­no na go­rą­cym uczyn­ku ra­bu­sia, który plą­dro­wa­ćą­dro­wał oko­licz­ne skle­py.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrabuɕ, AS: rabuś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rabunek m., rabowanie n., rabownik m., obrabowanie n., obrabowywanie n., rabunkowość ż.

 czas. rabować, zrabować, obrabować

 przym. rabunkowy

 przysł. rabunkowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) grabieżca, łupieżca, rozbójnik, rzezimieszek; przest. grasant, zaborca, rabownik

Wiktionary


rabuśnica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta rabuś, ko­bie­ta, która ra­bu­je

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rabunkowość ż.

Wiktionary


raby

re­gio­nal­nie:
1. o zwie­rzę­ciu: pstry, ła­cia­ty, ja­rzę­ba­ty;
2. o czło­wie­ku: po­kry­ty pie­ga­mi lub bliz­na­mi po ospie


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) reg-pl|Bia­ły­stok. pla­mia­sty

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Raby – wieś w An­glii, w hrab­stwie Mer­se­y­si­de
  • Raby – wieś w An­glii, w hrab­stwie Kum­bria
  • Raby – dziel­ni­ca Syd­ney
  • Ráby – wieś w kraju par­du­bic­kim, Cze­chy

Wikipedia


raca

1. urzą­dze­nie pi­ro­tech­nicz­ne sto­so­wa­ne do sy­gna­li­za­cji i oś­wiet­le­nia; ra­kie­ta;
2. sztucz­ne ognie da­ją­ce róż­ne­go typu efek­ty świetl­ne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pi­ro­tech­nicz­ne źró­dło świa­tła, zwy­kle także i dymu, zdat­ne do dzier­że­nia w ręku

 (1.2) nabój lub ra­kie­ta sy­gna­li­za­cyj­na sto­so­wa­na do oś­wiet­la­nia celów albo sy­gna­li­za­cji

Wiktionary

Zo­bacz też: Raca (raper).

Raca (także: "flara)" – przy­rząd pi­ro­tech­nicz­ny uży­wa­ny do sy­gna­li­za­cji w róż­nych kon­tek­stach, za­rów­no w życiu co­dzien­nym, jak i w za­sto­so­wa­niach służb. Jej głów­ną funk­cją jest umoż­li­wie­nie szyb­kie­go i sku­tecz­ne­go sy­gna­li­zo­wa­nia w sy­tu­a­cjach awa­ryj­nych, ra­tow­ni­czych lub tak­tycz­nych, co przy­czy­nia się do zwięk­sze­nia bez­pie­czeń­stwa i sku­tecz­no­ści dzia­łań.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈrat͡sa, AS: raca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. racowisko n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) flara, pochodnia, łuczywo

 (1.2) flara, rakieta

Wiktionary


race

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) plu­ral|raca.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrat͡sɛ, AS: race

Wiktionary


racemat

mie­sza­ni­na rów­nej licz­by czą­ste­czek izo­me­ru pra­wo­skręt­ne­go i le­wo­skręt­ne­go danej sub­stan­cji, nie­wy­ka­zu­ją­ca ak­tyw­no­ści op­tycz­nej


SJP.pl


racemiczny

w che­mii: za­wie­ra­ją­cy jed­na­ko­we ilo­ści prawo- i le­wo­skręt­nych izo­me­rów ja­kie­goś związ­ku


SJP.pl


racemizacja

w che­mii: re­ak­cja che­micz­na, któ­rej ulega izo­mer związ­ku op­tycz­nie czyn­ne­go, w wy­ni­ku któ­rej pow­sta­je ra­ce­mat


SJP.pl

Ra­ce­mi­za­cja – pow­sta­wa­nie mie­sza­nin enan­cjo­me­rów z sub­stra­tów bę­dą­cych czy­sty­mi enen­cjo­me­ra­mi, pow­sta­je ra­ce­mat; za­cho­dzi pod wpły­wem tem­pe­ra­tu­ry lub pod­czas re­ak­cji che­micz­nej.

Wikipedia


racendów

Ra­cen­dów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie ja­ro­ciń­skim, w gmi­nie Kot­lin.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ka­li­skie­go.

Pier­wsze wzmian­ki o miej­sco­wo­ści po­ja­wia­ją się już w śred­nio­wie­czu — w do­ku­men­tach z końca XIV w.

Wikipedia


racer

[czy­taj: rej­ser] model sa­mo­cho­du marki Da­e­woo


SJP.pl


racetam

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, syn­te­tycz­na sub­stan­cja no­o­tro­po­wa


SJP.pl


racewo

Ra­ce­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie so­kól­skim, w gmi­nie Sidra.

Wieś le­śnict­wa so­kól­skie­go w eko­no­mii gro­dzień­skiej w dru­giej po­ło­wie XVII wieku. Wieś kró­lew­ska eko­no­mii gro­dzień­skiej po­ło­żo­na była w końcu XVIII wieku w po­wie­cie gro­dzień­skim wo­je­wództ­wa troc­kie­go.

Wikipedia


rach-ciach

po­tocz­nie: szyb­ko, bły­ska­wicz­nie, na­tych­miast; rach ciach, rachu-cia­chu (rachu cia­chu), mach-mach (mach mach), ciach-mach (ciach mach), szach-mach (szach mach)


SJP.pl

wy­krzy­knik

 (1.1) ono­ma­to­pe­ja imi­tu­ją­ca dźwięk pow­sta­ją­cy przy szyb­kim ro­bie­niu cze­goś

Wiktionary


rach.

1. skrót od: ra­chu­nek; r-k;
2. skrót od: ra­chun­ko­wość


SJP.pl


racha

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. gniew, złość

 (1.2) gw-pl|Poz­nań. wyraz gnie­wu, zło­ści; zem­sta, odwet

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tamci ry­chło z kin­to­pa nie wy­cho­dzi­li, cze­ka­li aż im ta racha przej­dzie.

 (1.2) Mimo że to po­li­cjant, to jed­nak oka­zał się ro­zu­mie­ją­cym czło­wie­kiem, który wie­dział do­brze, że racha musi się do­ko­nać, bo jakby nie, to by­ła­by po­ru­ta na całą dziel­ni­cę.

Wiktionary


rachab

po­stać bi­blij­na ze Sta­re­go Te­sta­men­tu, żona Szal­mo­na


SJP.pl

Nie mylić z: Rahab.

Ra­chab (hebr. רָחָב) – po­stać bi­blij­na ze Sta­re­go Te­sta­men­tu, żona Szal­mo­na i matka Booza. We­dług Księ­gi Jo­zu­e­go pro­sty­tut­ka z Je­ry­cha, która po­mo­gła Iz­ra­e­li­tom w zdo­by­ciu mia­sta.

Zgod­nie z tre­ścią dru­gie­go roz­dzia­łu Księ­gi Jo­zu­e­go, Jozue wy­słał z obozu w Szit­tim dwóch po­słań­ców, by uczy­ni­li re­ko­ne­sans na za­chod­nim brze­gu Jor­da­nu.

Wikipedia


rachanianin

miesz­ka­niec Ra­cha­nia


SJP.pl


rachanianka

miesz­kan­ka Ra­cha­nia


SJP.pl


rachanie

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Ra­cha­nie – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie to­ma­szow­skim, w gmi­nie Ra­cha­nie, na ob­sza­rze Grzę­dy So­kal­skiej.

Pry­wat­ne mia­sto szla­chec­kie lo­ko­wa­ne w 1426 roku po­ło­żo­ne było w XVI wieku w wo­je­wództ­wie beł­skim. Zde­gra­do­wa­ne w 1772 roku.

Wikipedia


rachatłukum

słod­ki przys­mak wschod­ni o kon­sy­sten­cji ga­la­re­ty; łukum


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) cuk. słod­ki przys­mak z Bli­skie­go Wscho­du, wyrób cu­kier­ni­czy o kon­sy­sten­cji ga­la­ret­ki, za­wie­ra­ją­cy do­dat­ki, np. mig­da­ły, orze­chy lub ka­wał­ki owo­ców, po­da­wa­ny w for­mie ko­stek opró­szo­nych cu­krem pu­drem;

Wiktionary

Ra­cha­tłu­kum znane także pod tu­rec­ką nazwą lokum – wyrób cu­kier­ni­czy cha­rak­te­ry­stycz­ny dla wielu lo­kal­nych kuch­ni, głów­nie z ob­sza­ru Pół­wy­spu Bał­kań­skie­go i Bli­skie­go Wscho­du. Ten słod­ki deser wyt­wa­rza­ny jest z cukru, soków owo­co­wych, mig­da­łów, orze­chów i kroch­ma­lu, kro­jo­ny w kost­ki, a na­stęp­nie opró­sza­ny cu­krem pu­drem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Naj­bar­dziej lubię ra­cha­tłu­kum aro­ma­ty­zo­wa­ne wodą ró­ża­ną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌraxatˈwukũm, AS: raχatu̯ukũm

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chleb turecki

Wiktionary


rachański

przy­miot­nik od: Ra­cha­nie


SJP.pl


rachcin

Rach­cin – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie lip­now­skim, w gmi­nie Bo­brow­ni­ki, 10 km na pół­noc­ny za­chód od cen­trum Włoc­ław­ka, 16 km od Lipna, 9 km od Bo­brow­nik, 7 km od Fa­bia­nek.

Wieś (obręb ewi­den­cyj­ny) Rach­cin gra­ni­czy z obrę­ba­mi ewi­den­cyj­ny­mi Stary Bóg­po­móż, Po­lich­no­wo, Brzu­sto­wa (w tym wieś Stara Rzecz­na w so­łect­wie Brzu­sto­wa), Lisek, Ło­cho­cin, Cy­prian­ka, Wil­cze­niec Fa­biań­ski, Stary Wi­to­szyn, Win­du­ga.

Wikipedia


rachela

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) rzad. imię|pol­ski|ż.;

Wiktionary

Ra­che­la (hebr. רָחֵל "Ra­chel" owiecz­ka) − po­stać z bi­blij­nych i mi­dra­szo­wych le­gend opi­su­ją­cych po­cząt­ki na­ro­du ży­dow­skie­go, żona pa­triar­chy Ja­ku­ba, matka dwóch po­ko­leń Iz­ra­e­la (Jó­ze­fa i Be­nia­mi­na). Córka La­ba­na i sio­stra Lei.

Po­dróż Ja­ku­ba na Wschód (do Me­zo­po­ta­mii) w po­szu­ki­wa­niu żony z włas­ne­go ludu, spot­ka­nie z Ra­che­lą przy stud­ni i wpro­wa­dze­nie go przez nią do domu La­ba­na re­la­cjo­nu­je we wschod­ni spo­sób ty­po­wy dla tam­tej­szych baśni 29 roz­dział Księ­gi Ro­dza­ju.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pró­bo­wa­ła klu­czyć nie­zdar­nie. Żoł­nierz strze­lił i Ra­che­la za­trzy­ma­ła się.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: raˈxɛla, AS: raχela

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. Rachelka ż.

 przym. Rachelin

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. Rachelka

Wiktionary


rachialgia

ner­wo­ból lub ból na tle za­pal­nym w krę­go­słu­pie


SJP.pl


rachica

ryba at­lan­tyc­ka z ro­dzi­ny ra­chi­co­wa­tych obej­mu­ją­cej tylko jeden ga­tu­nek; kobia


SJP.pl


rachicowate

ro­dzi­na ryb oko­nioksz­tałt­nych


SJP.pl

Ra­chi­co­wa­te, ko­bio­wa­te (Ra­chy­cen­tri­dae) – ro­dzi­na ryb oko­nioksz­tałt­nych.

Wikipedia


rachicowaty

o ce­chach ra­chi­co­wa­tych (ro­dzi­na ryb)


SJP.pl


rachitis

cho­ro­ba wieku dzie­cię­ce­go wy­wo­ła­na bra­kiem wap­nia w or­ga­niz­mie i po­wo­du­ją­ca skrzy­wie­nie kości; krzy­wi­ca, ra­chi­tyzm


SJP.pl


rachityczka

→ ra­chi­tyk


SJP.pl

Patrz:

rachityk

rachityczniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: ra­chi­tycz­nie


SJP.pl


rachityczność

1. cecha osób cier­pią­cych na ra­chi­tyzm (skrzy­wie­nie kości) lub słabo roz­wi­nię­tych fi­zycz­nie; krzy­wi­ca;
2. prze­no­śnie: cecha tego, co jest słabe, mi­zer­ne, krzy­we; sła­bość, mi­zer­ność, wą­tłość


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co ra­chi­tycz­ne; cecha tych, któ­rzy są ra­chi­tycz­ni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rachityk m., rachityzm m.

 przym. rachityczny

 przysł. rachitycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wątłość, lichość

Wiktionary


rachityczny

1. w me­dy­cy­nie: dot­knię­ty ra­chi­tyz­mem; odz­na­cza­ją­cy się skrzy­wie­niem kości; krzy­wi­czy, krzy­wicz­ny, krzy­wi­co­wy;
2. prze­no­śnie: lichy, słaby, wy­krzy­wio­ny


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) przen. książk. wątły, cho­ro­wi­ty

 (1.2) przen. książk. poet. wy­krzy­wio­ny, krzy­wy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (2.1) daw. ma­ją­cy ob­ja­wy krzy­wi­cy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mam dość / hi­ste­rycz­nych po­ran­ków / mam dość / ra­chi­tycz­nych ko­chan­ków

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌraxʲiˈtɨt͡ʃnɨ, AS: raχʹityčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rachityczność ż., rachityk m., rachityzm m.

 przysł. rachitycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wątły, chorowity, lichy, słabowity, powykrzywiany

 (1.2) powykrzywiany

 (2.1) krzywiczny

Wiktionary


rachityk

prze­sta­rza­le:
a) dziec­ko chore na krzy­wi­cę
b) czło­wiek słabo roz­wi­nię­ty fi­zycz­nie


SJP.pl


rachityzm

cho­ro­ba wieku dzie­cię­ce­go wy­wo­ła­na bra­kiem wap­nia w or­ga­niz­mie i po­wo­du­ją­ca skrzy­wie­nie kości; krzy­wi­ca, ra­chi­tis


SJP.pl


rachlewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


rachm.

skrót

 (1.1) = rach­mistrz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jak in­for­mu­je rachm. Edyta Cha­bow­ska, mł. ek­spert służ­by celno-skar­bo­wej Izby Ad­mi­ni­stra­cji Skar­bo­wej w Rze­szo­wie, uwagę funk­cjo­na­riu­szy wzbu­dzi­ły ba­ga­że 50-let­niej ko­bie­ty po­dró­żu­ją­cej po­cią­giem i jej ner­wo­we za­cho­wa­nie.

Wiktionary


rachmaninow

Sier­giej Rach­ma­ni­now (1873-1943), ro­syj­ski kom­po­zy­tor i pia­ni­sta


SJP.pl


rachmistrz

1. daw­niej: księ­go­wy;
2. czło­wiek umie­ją­cy do­brze ra­cho­wać;
3. osoba zaj­mu­ją­ca się za­wo­do­wo obli­cze­nia­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba bie­gła w li­cze­niu

 (1.2) zaw. czło­wiek za­wo­do­wo zaj­mu­ją­cy się obli­cze­nia­mi

Wiktionary

Rach­mistrz – osoba za­wo­do­wo zaj­mu­ją­ca się li­cze­niem, głów­nie prze­li­cza­niem ksiąg przy­cho­dów i roz­cho­dów. Daw­niej rach­mistrz za­trud­nio­ny był w każ­dym więk­szym przed­się­bior­stwie[]. Obec­nie po­dob­ną funk­cję (z nieco szer­szym za­kre­sem obo­wiąz­ków) pełni księ­go­wy.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. rachmistrzostwo n.

:: fż. rachmistrzyni

 czas. rachmistrzować ndk.

 przym. rachmistrzowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) liczebnik

 (1.2) abacysta, księgowy

Wiktionary


rachmistrzostwo

1. bie­głość w li­cze­niu;
2. za­ję­cie rach­mi­strza


SJP.pl


rachmistrzyni

→ rach­mistrz


SJP.pl

Patrz:

rachmistrz

rachocin

Ra­cho­cin – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie sier­pec­kim, w gmi­nie Sierpc. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa płoc­kie­go.

W Ra­cho­ci­nie znaj­du­je się RTCN Ra­cho­cin z 261-me­tro­wym masz­tem.

Wikipedia


rachocki

naz­wi­sko


SJP.pl


rachowanie

li­cze­nie, obli­cza­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ra­cho­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. rachować ndk.

 rzecz. rachunek mrz.

Wiktionary


rachować

1. do­ko­ny­wać obli­czeń; li­czyć
2. po­tocz­nie: brać coś w ra­chu­bę 2. ra­cho­wać się - roz­li­czać się wza­jem­nie


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) przest. li­czyć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdy pół­ży­wi z trwo­gi i zmę­cze­nia jęli się ra­cho­wać na brze­gu, stwier­dzo­no ze zdu­mie­niem, że ni­ko­go nie bra­ku­je.

 (1.1) Były czasy, w któ­rych każda wieś w na­szym re­gio­nie miała szkół­kę z jed­nym na­u­czy­cie­lem, który uczył pisać, czy­tać, ra­cho­wać do ty­sią­ca i mod­lić się do Boga.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: raˈxɔvat͡ɕ, AS: raχovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rachunkowy mos., rachowanie n., rachunek m., rachuba ż., rachunkowość ż.

 przym. rachunkowy

 czas. porachować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) liczyć

Wiktionary


rachowice

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Ra­cho­wi­ce

Ra­cho­wi­ce (do­dat­ko­wa nazwa w j. niem. Ra­cho­witz; dawn. "Bu­chen­lust") – wieś so­łec­ka w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie gli­wic­kim, w gmi­nie So­śni­co­wi­ce.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ka­to­wic­kie­go.

Wikipedia


rachowo

Ra­cho­wo (daw­niej: Crons­nest, Krans­nest, Croh­nest) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie el­blą­skim, w gmi­nie Mar­ku­sy, na ob­sza­rze Żuław El­blą­skich, przy tra­sie nie­ist­nie­ją­cej już linii ko­le­jo­wej El­bląg-My­śli­ce. Znaj­du­je się tu rów­nież pla­ców­ka Ochot­ni­czej Stra­ży Po­żar­nej.

Wikipedia


rachoń

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ja­nusz Ra­choń (ur. 1946) – pol­ski che­mik
  • Marek Ra­choń (ur. 1976) – pol­ski aktor dub­bin­go­wy
  • Mi­chał Ra­choń (ur. 1978) – pol­ski dzien­ni­karz
  • Ste­fan Ra­choń (1906-2001) – pol­ski dy­ry­gent i skrzy­pek

Wikipedia


rachu-ciachu

po­tocz­nie: szyb­ko, bły­ska­wicz­nie, na­tych­miast; rachu cia­chu, rach-ciach (rach ciach), mach-mach (mach mach), ciach-mach (ciach mach), szach-mach (szach mach)


SJP.pl


rachuba

1. obli­cza­nie, roz­ra­chu­nek, ra­cho­wa­nie; spo­sób, sy­stem li­cze­nia;
2. daw­niej: dział in­sty­tu­cji pro­wa­dzą­cy ra­chun­ki;
3. prze­wi­dy­wa­nie ja­kie­goś roz­wo­ju wy­da­rzeń


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dział in­sty­tu­cji lub przed­się­bior­stwa pro­wa­dzą­cy ra­chun­ki

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • „nie wcho­dzi w ra­chu­bę” – nie liczy się
  • „stra­cić ra­chu­bę czasu” – za­pom­nieć o upły­wa­niu czasu, za­nie­chać ra­cho­wa­nia się z cza­sem
  • ra­chu­ba – daw­niej: ko­mór­ka or­ga­ni­za­cyj­na przed­się­bior­stwa zaj­mu­ją­ca się ra­chun­ko­wo­ścią
    • ra­chu­ba za­rob­ko­wa – ko­mór­ka or­ga­ni­za­cyj­na zaj­mu­ją­ca się obli­cza­niem wy­na­gro­dzeń
  • ra­chu­ba czasu – spo­sób od­mie­rza­nia czasu; zo­bacz: ka­len­darz
    • Ra­chu­ba Na­miest­ni­ków – Ka­len­darz Na­miest­ni­ków
    • Nowa Ra­chu­ba – ka­len­darz sto­so­wa­ny w Śró­dzie­miu
  • Ra­chu­ba świa­ta – po­wieść Da­nie­la Kehl­man­na
  • An­drzej Ra­chu­ba – pol­ski hi­sto­ryk

Wikipedia

Powiązane:

 czas. rachować

 rzecz. rachunek mrz., rachunkowość ż.

Wiktionary


rachubny

daw­niej: oszczęd­ny, nie­roz­rzut­ny


SJP.pl


rachuby

plany, przy­pu­szcze­nia, na­dzie­je


SJP.pl


rachuneczek

zdrob­nie­nie od: ra­chu­nek


SJP.pl


rachunek

1. do­ko­ny­wa­nie dzia­łań, obli­czeń
2. kwota na­leż­no­ści; także: do­ku­ment, pa­pier z tą kwotą
3. stan ma­jąt­ko­wy osoby lub firmy; konto


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) obli­cze­nie ma­te­ma­tycz­ne

 (1.2) licz­by oraz ru­bry­ki, na któ­rych wy­ko­ny­wa­ne są obli­cze­nia

 (1.3) księg. stan ma­jąt­ku lub ka­pi­ta­łu wy­ra­żo­ny licz­bo­wo (war­tość, ilość) jako re­zul­tat dzia­łal­no­ści fi­nan­so­wej lub go­spo­dar­czej

 (1.4) za­pi­sy wpły­wów i wy­dat­ków

 (1.5) bank. konto w banku, przez które prze­pro­wa­dza się ope­ra­cje fi­nan­so­we

 (1.6) hand. spis na­leż­no­ści za towar lub usłu­gę, jako forma roz­li­cze­nia sprze­daw­cy, za­wie­ra­ją­cy sumę koń­co­wą

 (1.7) kwit za­wie­ra­ją­cy roz­li­cze­nie na­leż­no­ści za towar lub usłu­gę, za­wie­ra­ją­cy sumę koń­co­wą

 (1.8) pod­su­mo­wa­nie, ra­port

 (1.9) zob. ra­chun­ki.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • w ma­te­ma­ty­ce
    • ra­chu­nek róż­nicz­ko­wy i cał­ko­wy (ra­chu­nek cał­ko­wy, ra­chu­nek róż­nicz­ko­wy)
    • ra­chu­nek róż­ni­co­wy
    • ra­chu­nek praw­do­po­do­bień­stwa
    • ra­chu­nek wa­ria­cyj­ny
  • w te­o­ria obli­czeń
    • ra­chu­nek lamb­da
      • ra­chu­nek lamb­da bez typów
      • ra­chu­nek lamb­da z ty­pa­mi
    • ra­chu­nek kom­bi­na­to­rów
  • kla­sycz­ny ra­chu­nek lo­gicz­ny
    • ra­chu­nek zdań

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Od rana pró­bu­ję po­li­czyć nasze wy­dat­ki. Głowa mnie boli od tych ra­chun­ków.

 (1.2) W oczach mi się mieni od ra­chun­ków.

 (1.3) Ko­mi­sja spraw­dzi­ła skru­pu­lat­nie ra­chun­ki na­szej firmy.

 (1.4) W tej książ­ce pro­wa­dzę ra­chun­ki.

 (1.5) Mam ra­chu­nek w tym banku.

 (1.5) Pa­mię­tasz jaki jest mój ra­chu­nek, czy ci podać?

 (1.6) Ra­chu­nek nie był wy­so­ki, obiad był smacz­ny, ale jed­nak wolę jeść w domu.

 (1.7) Zrób za­ku­py i weź ra­chu­nek, to się póź­niej roz­li­czy­my.

 (1.8) Ra­chu­nek su­mie­nia po­wi­nien być wy­ko­na­ny przed spo­wie­dzią.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: raˈxũnɛk, AS: raχũnek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rachuba ż., rachunkowość ż., rachunkowicz m., rachunkowiec m., wyrachowanie n., rachowanie n., zarachowanie n.

:: zdrobn. rachuneczek m.

 czas. rachować ndk., porachować dk., zarachować dk.

 przym. rachunkowy, wyrachowany, obrachunkowy

 przysł. rachunkowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) obliczenie, kalkulacja, rachuba

 (1.5) konto

 (1.7) kwit, paragon, faktura

Wiktionary


rachunki

po­tocz­nie o ma­te­ma­ty­ce jako szkol­nym przed­mio­cie w szko­le pod­sta­wo­wej; aryt­me­ty­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) pot. przest. eduk. ma­te­ma­ty­ka jako przed­miot w po­cząt­ko­wym okre­sie na­u­cza­nia

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: ra­chu­nek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy macie, Jasiu, już ra­chun­ki w szko­le?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: raˈxũŋʲci, AS: raχũŋʹḱi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) matematyka elementarna, arytmetyka

Wiktionary


rachunkowość

1. uni­wer­sal­ny, ela­stycz­ny sy­stem in­for­ma­cyj­no-kon­trol­ny, odz­wier­cied­la­ją­cy prze­bieg i re­zul­ta­ty dzia­łal­no­ści go­spo­dar­czej jed­no­stek or­ga­ni­za­cyj­nych; księ­go­wość
2. dział firmy ob­słu­gu­ją­cy ten sy­stem; księ­go­wość


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dzia­łal­ność po­le­ga­ją­ca na re­je­stro­wa­niu, do­ku­men­to­wa­niu i ra­por­to­wa­niu fi­nan­so­wych ope­ra­cji i tran­sak­cji da­ne­go pod­mio­tu go­spo­dar­cze­go;

 (1.2) dział in­sty­tu­cji zaj­mu­ją­cy się ra­chun­ko­wo­ścią (1.1)

 (1.3) kie­ru­nek kształ­ce­nia obej­mu­ją­cy ra­chun­ko­wość (1.1)

Wiktionary

Ra­chun­ko­wość – sy­stem ewi­den­cji go­spo­dar­czej uj­mu­ją­cy zda­rze­nia oraz ope­ra­cje go­spo­dar­cze w mier­ni­ku pie­nięż­nym i prze­kro­ju po­szcze­gól­nych pod­mio­tów go­spo­dar­czych. Ra­chun­ko­wość jest sfor­ma­li­zo­wa­nym sy­ste­mem, odz­wier­cied­la­ją­cym pro­ces pro­wa­dzo­nej dzia­łal­no­ści go­spo­dar­czej i służy jej oce­nie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Celem roz­wa­żań pro­wa­dzo­nych w książ­ce jest przed­sta­wie­nie isto­ty sy­ste­mu ra­chun­ko­wo­ści oraz usy­ste­ma­ty­zo­wa­nie wie­dzy na temat róż­nic mię­dzy ra­chun­ko­wo­ścią kre­a­tyw­ną a oszu­stwem księ­go­wym.

 (1.2) Ste­fan jest na ur­lo­pie, zwróć się do kogoś in­ne­go z ra­chun­ko­wo­ści.

 (1.3) Ro­ber­to­wi ro­dzi­ce każą iść na ra­chun­ko­wość, a on wo­lał­by stu­dio­wać hi­sto­rię sztu­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌraxũŋˈkɔvɔɕt͡ɕ, AS: raχũŋkovość

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rachunkowy mos., rachunek mrz., rachuba ż.

 czas. rachować

 przym. rachunkowy

Wiktionary


rachunkowy

1. do­ko­ny­wa­ny za po­mo­cą ra­chun­ku; aryt­me­tycz­ny
2. zwią­za­ny z ra­chun­ka­mi (w zna­cze­niu stanu ma­jąt­ko­we­go)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) mat. do­ty­czą­cy obli­czeń; do­ko­ny­wa­ny ra­chun­kiem

 (1.2) księg. od­no­szą­cy się do obro­tów fi­nan­so­wych, stanu ma­jąt­ku, itp.

 (1.3) przest. przy­kła­da­ją­cy wiel­ką wagę do spraw ma­te­rial­nych

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) przest. czło­wiek przy­dzie­lo­ny do wy­ko­ny­wa­nia ra­chun­ków, obro­tu fi­nan­so­we­go w pracy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rachunek mrz., rachunkowość ż.

 przym. obrachunkowy

 czas. rachować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) arytmetyczny, obliczeniowy

 (1.3) wyrachowany

 (2.1) buchalter, księgowy

Wiktionary


rachwalski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jerzy Ra­chwal­ski (1915–1993) – pol­ski eko­no­mi­sta
  • Krzysz­tof Ra­chwal­ski (ur. 1981) – pol­ski tre­ner ho­ke­ja na tra­wie
  • Piotr Ra­chwal­ski (ur. 1973) – pol­ski ek­spert ds. tran­spor­tu pu­blicz­ne­go, ma­na­ger, spo­łecz­nik
  • Zbi­gniew Ra­chwal­ski (ur. 1955) – pol­ski ho­ke­i­sta na tra­wie, tre­ner, olim­pij­czyk

Wikipedia


rachwał

naz­wi­sko


SJP.pl


rachwałowice

Ra­chwa­ło­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie pro­szo­wic­kim, w gmi­nie Ko­szy­ce.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa kie­lec­kie­go.

Wikipedia


racibor

dawne imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ra­ci­bor – sta­ro­pol­skie imię mę­skie
  • Ra­ci­bor – marka piwa
  • Ra­ci­bor – ksią­żę obo­drzyc­ki
  • Ra­ci­bor I – ksią­żę po­mor­ski
  • Ra­ci­bor II – ksią­żę po­mor­ski
  • Ra­ci­bor bia­ło­gardz­ki – ksią­żę bia­ło­gardz­ki
  • Ra­ci­bor Bo­gu­sła­wo­wic – syn księ­cia za­chod­nio­po­mor­skie­go Bo­gu­sła­wa I

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Miał na imię Ra­ci­bor i piekł dobre pącz­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Raciborowice nmos., Racibórz mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. Raciborek

Wiktionary


raciborowice

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. to­po­nim, nazwa kilku miej­sco­wo­ści w Pol­sce;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ra­ci­bo­ro­wi­ce – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. chełm­skim, w gmi­nie Bia­ło­po­le
  • Ra­ci­bo­ro­wi­ce – wieś w woj. łódz­kim, w pow. piotr­kow­skim, w gmi­nie Mo­szcze­ni­ca
  • Ra­ci­bo­ro­wi­ce – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. kra­kow­skim, w gmi­nie Mi­cha­ło­wi­ce
  • Ra­ci­bo­ro­wi­ce – gro­ma­da w po­wie­cie hru­bie­szow­skim
  • Ra­ci­bo­ro­wi­ce – gro­ma­da w po­wie­cie kra­kow­skim
  • Ra­ci­bo­ro­wi­ce Dolne, Ra­ci­bo­ro­wi­ce Górne, Ra­ci­bo­ro­wi­ce-Ko­lo­nia
  • Ra­ci­bo­rzy­ce

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za­trzy­ma­li­śmy się w Ra­ci­bo­ro­wi­cach, bo ro­bi­ło się już ciem­no.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Racibor mos., raciborowiczanin mos., raciborowiczanka ż.

 przym. raciborowicki

Wiktionary


raciborski

przy­miot­nik od: Ra­ci­bórz


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Ra­ci­bo­rza, zwią­za­ny z Ra­ci­bo­rzem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Oży­wio­ną dzia­łal­ność pro­wa­dzi Ra­ci­bor­ski Dom Kul­tu­ry, dy­spo­nu­ją­cy salą wi­do­wi­sko­wą na 720 miejsc oraz salą ka­me­ral­ną na 150.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrat͡ɕiˈbɔrsʲci, AS: raćiborsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Raciborszczyzna ż., Raciborzanin mos., Racibórz m., raciborzanin m., raciborzanka ż.

 przym. podraciborski

Wiktionary


raciborsko

przy­miot­nik od: Ra­ci­bórz


SJP.pl

Ra­ci­bor­sko – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie wie­lic­kim, w gmi­nie Wie­licz­ka.

W roku 2021 we wsi miesz­ka­ły 1362 osoby, z czego 50,9% miesz­kań­ców sta­no­wią ko­bie­ty, a 49,1% męż­czyź­ni.

Do 1945 r. wła­ści­cie­lem dworu i ma­jąt­ku ziem­skie­go w Ra­ci­bor­sku był Krzysz­tof Mor­stin ps. „Pług” (1905–1990), ofi­cer 9. Pułku Strzel­ców Kon­nych, w cza­sie II wojny świa­to­wej de­le­gat kon­spi­ra­cyj­nej or­ga­ni­za­cji "Upra­wa" na Okręg Kra­ków.

Wikipedia


raciborszczyzna

oko­li­ce Ra­ci­bo­rza


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geogr. oko­li­ce Ra­ci­bo­rza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przed­sta­wi­cie­le rodu osied­li na Ra­ci­bor­szczyź­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Racibórz mrz., raciborzanin mos., Raciborzanin mos., raciborzanka ż.

 przym. raciborski

Wiktionary


raciborzanin

miesz­ka­niec Ra­ci­bo­rza


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ra­ci­bo­rza

 (1.2) osoba po­cho­dzą­ca z Ra­ci­bo­rza, uro­dzo­na w Ra­ci­bo­rzu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrat͡ɕibɔˈʒãɲĩn, AS: raćibožãńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Raciborzanin mos., Racibórz mrz.

:: fż. raciborzanka ż.

 przym. raciborski

Wiktionary


raciborzanka

miesz­kan­ka Ra­ci­bo­rza


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ra­ci­bo­rza

 (1.2) ko­bie­ta po­cho­dzą­ca z Ra­ci­bo­rza, uro­dzo­na w Ra­ci­bo­rzu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrat͡ɕibɔˈʒãnka, AS: raćibožãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Racibórz m.

:: fm. raciborzanin m.

 przym. raciborski

Wiktionary


raciborów

dawne imię mę­skie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ra­ci­bo­rów – wieś w woj. łódz­kim, w pow. kut­now­skim, w gmi­nie Kutno
  • Ra­ci­bo­rów – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. kro­to­szyń­skim, w gmi­nie Kro­to­szyn
  • Ra­ci­bo­rów – przy­sió­łek wsi Kieł­pi­no w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. gry­fic­kim, w gmi­nie Broj­ce

Wikipedia


racibórz

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w po­łud­nio­wej Pol­sce, na Gór­nym Ślą­sku;

Wiktionary

Ra­ci­bórz ( Ra­ti­bor, Rat­te­bor, Ratiboř, Racibōrz) – mia­sto w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie ślą­skim; sie­dzi­ba władz po­wia­tu ra­ci­bor­skie­go.

Ra­ci­bórz jest obok Opola jedną z hi­sto­rycz­nych sto­lic Gór­ne­go Ślą­ska, gdzie re­zy­do­wa­li ksią­żę­ta opol­sko-ra­ci­bor­scy. Za­cho­wa­ły się za­byt­ki, m.in.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie­daw­no za­li­czo­no Ra­ci­bórz do pod­su­dec­kiej dziel­ni­cy kli­ma­tycz­nej.

 (1.1) Na rynku w Ra­ci­bo­rzu wi­dzie­li­śmy su­kien­ni­ce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: raˈt͡ɕibuʃ, AS: raćibuš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Raciborzanin mos., Racibor mos., raciborzanin mos., raciborzanka ż., Raciborszczyzna ż., Raciborskie n.

 przym. raciborski, podraciborski

Wiktionary


racica

u zwie­rząt pa­rzy­sto­ko­pyt­nych: ro­go­wa osło­na trze­cie­go i czwar­te­go palca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zool. ko­py­to zwie­rząt pa­rzy­sto­ko­pyt­nych, sta­no­wią­ce ro­go­wą okry­wę ostat­nie­go czło­nu trze­cie­go i czwar­te­go palca;

Wiktionary

Ra­ci­ca – ho­dow­la­na nazwa ko­py­ta osła­nia­ją­ce­go III lub IV palec ssa­ków pa­rzy­sto­ko­pyt­nych. Sta­no­wi wyt­wór na­skór­ka w for­mie pusz­ki ro­go­wej, bę­dą­cej okry­wą dla ostat­nie­go czło­nu palca. Osło­ny na pal­cach II i V na­zy­wa­ne są ra­cicz­ka­mi ("pa­ra­un­gu­lae") lub ra­ci­ca­mi rze­ko­my­mi.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: raˈt͡ɕit͡sa, AS: raćica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. racicznica ż., Racice nmos.

:: zdrobn. raciczka ż.

 przym. racicowy, raciczny

Wiktionary


racicowy

przy­miot­nik od: ra­ci­ca


SJP.pl


raciczka

okry­wa ro­go­wa ostat­nie­go czło­nu trze­cie­go i czwar­te­go palca niek­tó­rych zwie­rząt ko­pyt­nych; ra­ci­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1)  zdrobn. od ra­ci­ca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. racica ż.

Wiktionary


racicznica

małż z ro­dzi­ny ra­cicz­ni­co­wa­tych; omu­lik zmien­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zool. słod­ko i sło­no­wod­ny małż o trój­kąt­nych musz­lach w za­ry­sie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. racica ż.

Wiktionary


racicznicowate

ro­dzi­na małży z rzędu Ve­ne­ro­i­da, obej­mu­ją­ca około 40 ga­tun­ków


SJP.pl

Ra­cicz­ni­co­wa­te (Dre­is­se­ni­dae) – ro­dzi­na słod­ko- i sło­no­wod­nych małży z rzędu Ve­ne­ro­i­da obej­mu­ją­ca około 40 ga­tun­ków o musz­lach trój­kąt­nych w za­ry­sie, łu­ko­wa­to wy­gię­tych w czę­ści grzbie­to­wej, ze szczy­ta­mi prze­su­nię­ty­mi skraj­nie ku przo­do­wi. Wy­stę­pu­ją w Eu­ro­pie, Afry­ce i za­chod­niej czę­ści Ame­ry­ki Pół­noc­nej.

Wikipedia


racicznicowaty

o ce­chach ra­cicz­ni­co­wa­tych (ro­dzi­na małży)


SJP.pl


raciczny

przy­miot­nik od: ra­ci­ca


SJP.pl


raciechowice

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Ra­cie­cho­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w środ­ko­wej czę­ści wo­je­wództ­wa ma­ło­pol­skie­go, w po­wie­cie my­śle­nic­kim, w gmi­nie Ra­cie­cho­wi­ce.

Miej­sco­wość jest sie­dzi­bą gminy Ra­cie­cho­wi­ce. W miej­sco­wo­ści znaj­du­je się ko­ściół pa­ra­fial­ny, ze­spół szkół, przedsz­ko­le sa­mo­rzą­do­we, gmin­na bi­blio­te­ka pu­blicz­na, gmin­ny oś­ro­dek po­mo­cy spo­łecz­nej oraz re­mi­za Ochot­ni­czej Stra­ży Po­żar­nej.

Wikipedia


raciechowicki

przy­miot­nik od: Ra­cie­cho­wi­ce


SJP.pl


racimir

imię mę­skie


SJP.pl

Ra­ci­mir, Ra­ci­miar – sta­ro­pol­skie imię mę­skie, zło­żo­ne z czło­nów "Raci-" ("wal­czyć, wo­jo­wać") oraz "-mir" ("pokój, spo­kój, dobro"). Zna­cze­nie imie­nia: "wal­czą­cy o pokój".

Ra­ci­mir imie­ni­ny ob­cho­dzi 19 stycz­nia i 10 lipca.

Wikipedia


racimirostwo

Ra­ci­mir z mał­żon­ką; Ra­ci­mi­ro­wie


SJP.pl


racimirowie

Ra­ci­mir z mał­żon­ką; Ra­ci­mi­ro­stwo


SJP.pl


racimirowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ra­ci­mi­ra lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


racine

[czy­taj: raS-IN] naz­wi­sko, m.in. Jean Bap­ti­ste Ra­ci­ne (1639-1699) - pi­sarz fran­cu­ski


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jean Bap­ti­ste Ra­ci­ne – fran­cu­ski pi­sarz
  • Ra­ci­ne – mia­sto w sta­nie Min­ne­so­ta, w hrab­stwie Mower
  • Ra­ci­ne – wieś w sta­nie Ohio, w hrab­stwie Meigs
  • Ra­ci­ne – mia­sto w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie Ra­ci­ne
  • Ra­ci­ne – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Wir­gi­nia Za­chod­nia, w hrab­stwie Boone
  • Ra­ci­ne (ang. Ra­ci­ne Towns­hip) – gmina w sta­nie Min­ne­so­ta, w hrab­stwie Mower
  • Ra­ci­ne (ang. Ra­ci­ne Towns­hip) – gmina w sta­nie Da­ko­ta Po­łud­nio­wa, w hrab­stwie Day
  • hrab­stwo Ra­ci­ne (ang. Ra­ci­ne Co­un­ty) – w sta­nie Wi­scon­sin

Wikipedia


racinowski

naz­wi­sko


SJP.pl


raciszewo

Ra­ci­sze­wo (niem. "Re­i­chent­hal") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie ostródz­kim, w gmi­nie Mi­ła­ko­wo.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa olsz­tyń­skie­go. Miej­sco­wość leży w hi­sto­rycz­nym re­gio­nie Prus Gór­nych.

Wikipedia


raciszów

Ra­ci­szów (niem. "Neu Sorge") – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie brze­skim, w gmi­nie Lub­sza.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość na­le­ża­ła ad­mi­ni­stra­cyj­nie do wo­je­wództ­wa opol­skie­go.

Od 4 paź­dzier­ni­ka 1954 r. do 31 grud­nia 1959 r. Ra­ci­szów znaj­do­wał się w gra­ni­cach po­wia­tu na­my­słow­skie­go, wcho­dząc w tym cza­sie w skład gro­ma­dy Min­kow­skie.

Wikipedia


racisław

imię mę­skie


SJP.pl

Ra­ci­sław — sta­ro­pol­skie imię mę­skie, zło­żo­ne z czło­nów "Raci-" ("wal­czyć, wo­jo­wać") oraz "-sław" ("sława"). Może ono oz­na­czać "sław­ne­go wo­jow­ni­ka".

Ra­ci­sław imie­ni­ny ob­cho­dzi 2 czerw­ca i 5 wrze­śnia.

Wikipedia


racisławostwo

Ra­ci­sław z mał­żon­ką; Ra­ci­sła­wo­wie


SJP.pl


racisławowie

Ra­ci­sław z mał­żon­ką; Ra­ci­sła­wo­stwo


SJP.pl


racisławowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ra­ci­sła­wa lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


raciądz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. stpol. ry­cerz

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrat͡ɕɔ̃nt͡s, AS: raćõnc

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Raciąż m., Raciążek m.

Wiktionary


raciąg

ro­śli­na z ro­dzi­ny ogó­recz­ni­ko­wa­tych


SJP.pl


raciąski

przy­miot­nik od: Ra­ciąż


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ra­cią­żem, do­ty­czą­cy Ra­cią­ża

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Raciąż mrz., raciążanin m., raciążanka ż.

Wiktionary


raciąż

1. mia­sto w Pol­sce;
2. wieś w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim;

Wiktionary

Ra­ciąż – mia­sto w Pol­sce po­ło­żo­ne w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie płoń­skim. W la­tach 1975–1998 mia­sto ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ło do wo­je­wództ­wa cie­cha­now­skie­go.

Ra­ciąż uzy­skał lo­ka­cję miej­ską w 1425 roku. Był mia­stem du­chow­nym bi­skup­stwa płoc­kie­go, po­ło­żo­nym w dru­giej po­ło­wie XVI wieku w po­wie­cie ra­cią­skim wo­je­wództ­wa płoc­kie­go. W 1785 roku wcho­dził w skład klu­cza ra­cią­skie­go. Miej­sce obrad sej­mi­ków ziem­skich wo­je­wództ­wa płoc­kie­go od XVI wieku do pier­wszej po­ło­wy XVIII wieku.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Raciążek mrz., Raciążnica ż., raciąskość ż., raciążanin mos., raciążanka ż., raciądz mos.

 przym. raciąski

Wiktionary


raciążanin

miesz­ka­niec Ra­cią­ża


SJP.pl


raciążanka

miesz­kan­ka Ra­cią­ża


SJP.pl


raciążecki

przy­miot­nik od: Ra­cią­żek


SJP.pl


raciążek

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Ra­cią­żek – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie alek­san­drow­skim, w gmi­nie Ra­cią­żek.

Sie­dzi­ba gminy Ra­cią­żek, Wieś so­łec­ka. W la­tach 1317–1870 Ra­cią­żek po­sia­dał prawa miej­skie.

W roku 2009 li­czył 1704 miesz­kań­ców. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go (ma­rzec 2011 r.) było ich 1765. W Ra­ciąż­ku ist­nie­je Szko­ła Pod­sta­wo­wa im. Ko­mi­sji Edu­ka­cji Na­ro­do­wej, Przedsz­ko­le Pu­blicz­ne "Sło­necz­ko", Oś­ro­dek Zdro­wia oraz Gmin­ny Oś­ro­dek Kul­tu­ry.

Wikipedia


racięcice

Ra­cię­ci­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie ko­niń­skim, w gmi­nie Som­pol­no, na ob­sza­rze Po­je­zie­rza Ku­jaw­skie­go, ok. 2 km na po­łud­nio­wy wschód od drogi nr 266.

Czę­ścia­mi wsi są miej­sco­wo­ści Bagno oraz Ra­cię­ci­ce-Ko­lo­nia.

Wikipedia


racięcin

Ra­cię­cin – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie ko­niń­skim, w gmi­nie Wierz­bi­nek, przy dro­dze po­wia­to­wej nr 3191P. Miej­sco­wość jest sie­dzi­bą so­łect­wa Ra­cię­cin. Czę­ścią wsi jest Ja­no­wo.

Ety­mo­lo­gia nazwy wsi wy­wo­dzi się od nazwy włas­nej "Ra­cię­ta". We­dług do­ku­men­tów hi­sto­rycz­nych w XV wieku za­pi­sy­wa­na była jako "Ra­czan­cy­no", w XVI wieku "Ra­cze­czi­no", "Ra­czie­czi­no", w XVII wieku "Ra­cię­ci­no", w XVIII wieku "Ra­cin­ci­no", od XIX wieku "Ra­cię­cin".

Wikipedia


racja

1. słusz­ność
2. dowód po­pie­ra­ją­cy czy­jeś po­glą­dy
3. pod­sta­wa do cze­goś, powód
4. por­cja


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) słusz­ność, praw­da

 (1.2) naj­czę­ściej w licz­bie mno­giej ar­gu­ment, sta­no­wi­sko

 (1.3) okre­ślo­na ilość sub­stan­cji

wy­krzy­knik

 (2.1) zgoda

Wiktionary

W każ­dym ro­zu­mo­wa­niu od­na­leźć można na­stę­pu­ją­ce ele­men­ty: racja i na­stęp­stwo, prze­słan­ka i kon­kluz­ja (wnio­sek).

Zda­nie „A” jest racją zda­nia „B”, zaś zda­nie „B” jest na­stęp­stwem zda­nia „A” wtedy i tylko wtedy, gdy praw­dzi­wość zda­nia „A” jest gwa­ran­cją praw­dzi­wo­ści zda­nia „B”.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Aby pro­ces był spra­wied­li­wy, sąd musi wy­słu­chać racji obu stron.

 (1.3) Je­dy­ne, co mo­żesz zro­bić w swo­jej ża­ło­ści, to pró­bo­wać trwać; je­dy­ne, w co mo­żesz uwie­rzyć, to że przeł­kniesz ko­lej­ną rację żyw­no­ścio­wą, gru­do­wa­tą szarą papkę.

 (2.1) Racja, tu się po­my­li­łem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrat͡sʲja, AS: racʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 czas. racjonować ndk.

 przym. racjonalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) porcja

Wiktionary


racjonalista

czło­wiek kie­ru­ją­cy się w swoim po­stę­po­wa­niu za­sa­da­mi ro­zu­mu, dzia­ła­ją­cy zgod­nie z ro­zu­mem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek, który w swoim po­stę­po­wa­niu kie­ru­je się ro­zu­mem, nie emo­cja­mi

 (1.2) filoz. zwo­len­nik ra­cjo­na­liz­mu w fi­lo­zo­fii

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ra­cjo­na­li­sta – zwo­len­nik świa­to­po­glą­du ra­cjo­na­li­stycz­ne­go.
  • Ra­cjo­na­li­sta – zwo­len­nik nurtu fi­lo­zo­ficz­ne­go prze­ciw­ne­go em­pi­ryz­mo­wi.
  • Ra­cjo­na­li­sta – pol­ski por­tal in­ter­ne­to­wy o pro­fi­lu ra­cjo­na­li­stycz­nym.
  • Ra­cjo­na­li­sta – pol­ski mie­sięcz­nik ra­cjo­na­li­stycz­ny wy­da­wa­ny w la­tach 1930-1935.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ra­cjo­na­li­ści przyj­mu­ją tylko te spoś­ród ele­men­tów wie­dzy i wie­rzeń, które dają się uza­sad­nić na pod­sta­wie czy­sto lo­gicz­ne­go my­śle­nia oraz em­pi­rycz­ne­go poz­na­nia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrat͡sʲjɔ̃naˈlʲista, AS: racʹi ̯õnalʹista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. racjonalizm m., racjonalność ż., racjonalizacja ż., racjonalizowanie n.

:: fż. racjonalistka ż.

 czas. racjonalizować ndk.

 przym. racjonalny, racjonalistyczny

 przysł. racjonalnie

Wiktionary


racjonalistka

ko­bie­ta kie­ru­ją­ca się w swoim po­stę­po­wa­niu za­sa­da­mi ro­zu­mu, dzia­ła­ją­ca zgod­nie z ro­zu­mem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fż. od: ra­cjo­na­li­sta

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrat͡sʲjɔ̃naˈlʲistka, AS: racʹi ̯õnalʹistka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. racjonalizacja ż., racjonalność ż., racjonalizm m.

:: fm. racjonalista m.

 przym. racjonalistyczny, racjonalny

 przysł. racjonalistycznie, racjonalnie

Wiktionary


racjonalistyczny

do­ty­czą­cy ra­cjo­na­liz­mu, zgod­ny z za­ło­że­nia­mi ra­cjo­na­liz­mu (np. idee ra­cjo­na­li­stycz­ne, hasła ra­cjo­na­li­stycz­ne)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) filoz. zwią­za­ny z ra­cjo­na­liz­mem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrat͡sʲjɔ̃nalʲiˈstɨt͡ʃnɨ, AS: racʹi ̯õnalʹistyčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. deracjonalizacja ż., racjonalizm m., racjonalista m., racjonalistka ż., racjonalizowanie n., zracjonalizowanie n.

 przysł. racjonalistycznie

Wiktionary


racjonalizacja

wpro­wa­dze­nie zmian pro­wa­dzą­cych do po­pra­wy funk­cjo­no­wa­nia cze­goś; uspraw­nie­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ekon. roln. uspraw­nia­nie, zwięk­sze­nie wy­daj­no­ści, efek­tyw­no­ści

 (1.2) uj­mo­wa­nie w ka­te­go­riach ro­zu­mo­wych, a nie emo­cjo­nal­nych

 (1.3) psych. me­cha­nizm obron­ny po­le­ga­ją­cy na szu­ka­niu ra­cjo­nal­nych ar­gu­men­tów ma­ją­cych mo­ty­wo­wać włas­ne czyny i po­sta­wy ma­ją­ce źró­dło w uczu­ciach i mo­ty­wach, do któ­rych dana osoba nie chce się przed sobą przyz­nać

Wiktionary

Ra­cjo­na­li­za­cja (od ratio „rozum”) – w psy­cho­lo­gii jeden z me­cha­niz­mów obron­nych – po­zor­nie ra­cjo­nal­ne uza­sad­nia­nie po fak­cie swo­ich de­cyz­ji i po­staw, kiedy praw­dzi­we mo­ty­wy po­zo­sta­ją ukry­te, czę­sto także przed włas­ną świa­do­mo­ścią.

Dwie ty­po­we od­mia­ny ra­cjo­na­li­za­cji zo­sta­ły naz­wa­ne „kwa­śny­mi wi­no­gro­na­mi” i „słod­ki­mi cy­try­na­mi”.

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) Obro­na­mi są mię­dzy in­ny­mi: in­te­lek­tu­a­li­za­cja, ra­cjo­na­li­za­cja, in­tro­jek­cja, pro­jek­cja, re­gre­sja, za­prze­cze­nie, wy­par­cie, od­czy­nia­nie, su­bli­ma­cja (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrat͡sʲjɔ̃nalʲiˈzat͡sʲja, AS: racʹi ̯õnalʹizacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. racjonalizator mos., deracjonalizacja ż., racjonalizowanie n., racjonalista m., racjonalistka ż., racjonalność ż., zracjonalizowanie n.

 czas. racjonalizować ndk.

 przym. racjonalizacyjny, racjonalny

Wiktionary


racjonalizacyjny

→ ra­cjo­na­li­za­cja


SJP.pl

Patrz:

racjonalizacja

racjonalizator

czło­wiek, który wpro­wa­dza zmia­ny uspraw­nia­ją­ce dzia­ła­nie cze­goś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek, który wpro­wa­dza lub pro­po­nu­je zmia­ny uspraw­nia­ją­ce pracę lub dzia­ła­nie cze­goś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie po­tra­fię oce­nić, czy Paweł to ge­nial­ny ra­cjo­na­li­za­tor, czy na­dak­tyw­ny szkod­nik.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrat͡sʲjɔ̃nalʲiˈzatɔr, AS: racʹi ̯õnalʹizator

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. racjonalizacja ż.

:: fż. racjonalizatorka ż.

 przym. racjonalizatorski, racjonalny

Wiktionary


racjonalizatorka

ko­bie­ta, która wpro­wa­dza zmia­ny uspraw­nia­ją­ce dzia­ła­nie cze­goś


SJP.pl


racjonalizatorski

do­ty­czą­cy ra­cjo­na­li­za­tor­stwa lub ra­cjo­na­li­za­cji (np. ra­cjo­na­li­za­tor­ski po­mysł)


SJP.pl


racjonalizm

1. w fi­lo­zo­fii: kie­ru­nek uz­na­ją­cy tylko poz­na­nie ro­zu­mo­we i moż­li­wość uza­sad­nia­nia wie­dzy bez od­wo­ły­wa­nia się do doś­wiad­cze­nia
2. kie­ro­wa­nie się ro­zu­mem we wszel­kich oko­licz­no­ściach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pre­fe­ro­wa­nie w de­cyz­jach ar­gu­men­tów ro­zu­mo­wych (zwła­szcza nad emo­cjo­nal­ny­mi)

 (1.2) filoz. po­sta­wa odrzu­ca­ją­ca tezy nie ma­ją­ce uza­sad­nie­nia ro­zu­mo­we­go, np. wy­ni­ka­ją­ce wy­łącz­nie z wiary, tra­dy­cji, au­to­ry­te­tu, itp.;

 (1.3) filoz. po­gląd uz­na­ją­cy za moż­li­we poz­na­nie praw­dy z uży­ciem sa­me­go ro­zu­mu;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ra­cjo­na­lizm fi­lo­zo­ficz­ny (ra­cjo­na­lizm me­to­do­lo­gicz­ny, aprio­ryzm) – nurt i sta­no­wi­sko epi­ste­mo­lo­gicz­ne, któ­re­go cha­rak­te­ry­stycz­ny­mi ce­cha­mi jest pod­kre­śla­nie ro­zu­mo­wań aprio­rycz­nych. Jego prze­ci­wieństw...
    • ra­cjo­na­lizm kon­ty­nen­tal­ny, ra­cjo­na­lizm no­wo­żyt­ny – naj­bar­dziej znana po­stać ra­cjo­na­liz­mu me­to­do­lo­gicz­ne­go, roz­wi­nię­ta w XVII i XVIII w.
  • ra­cjo­na­lizm ge­ne­tycz­ny – sta­no­wi­sko fi­lo­zo­ficz­ne, zgod­nie z któ­rym umysł za­wie­ra pewne tre­ści (wie­dzę, idee, upo­sa­że­nie men­tal­ne) wcze­śniej­sze lub nie­za­leż­ne od doś­wiad­cze­nia. Czę­sto wiąże się z racjo...
  • kry­tycz­ny ra­cjo­na­lizm – sta­no­wi­sko w fi­lo­zo­fii nauki opra­co­wa­ne przez Karla Pop­pe­ra.
  • an­ty­ir­ra­cjo­na­lizm – sta­no­wi­sko me­to­do­lo­gicz­ne, we­dług któ­re­go war­to­ścio­we jest je­dy­nie poz­na­nie ra­cjo­nal­ne (tj. in­ter­su­biek­tyw­nie ko­mu­ni­ko­wal­ne i kon­tro­lo­wal­ne); prze­ci­wień­stwo ir­ra­cjo­na­liz­mu.
  • ra­cjo­na­lizm świa­to­po­glą­do­wy – świa­to­po­gląd i po­sta­wa, cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się prze­ko­na­niem o po­zy­tyw­nej roli ro­zu­mu i nauki, prze­ciw­sta­wia­ne­go ne­ga­tyw­nie oce­nia­nym uczu­ciom, wie­rze re­li­gij­nej, fa­na­tyz­mow...
  • ra­cjo­na­lizm w ar­chi­tek­tu­rze – kie­ru­nek w ar­chi­tek­tu­rze mo­der­niz­mu, uwa­ża­ny za styl mię­dzy­na­ro­do­wy, a także ca­ło­ści ar­chi­tek­tu­ry wło­skie­go mo­der­niz­mu.
  • ra­cjo­na­lizm w ję­zy­koz­naw­stwie – po­sta­wa ję­zy­ko­wa, cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się na­u­ko­wym i roz­sąd­nym po­dej­ściem do ję­zy­ka.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌrat͡sʲjɔ̃ˈnalʲism̥, AS: racʹi ̯õnalʹism̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. deracjonalizacja ż., racjonalność ż., racjonalista m., racjonalistka ż., racjonalizowanie n., zracjonalizowanie n.

 przym. racjonalny, racjonalistyczny

 przysł. racjonalnie, racjonalistycznie

Wiktionary


racjonalizowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) dzia­ła­nie w kie­run­ku uspraw­nie­nia cze­goś

 (1.2) uj­mo­wa­nie cze­goś w ka­te­go­riach ro­zu­mo­wych, a nie emo­cjo­nal­nych

 (1.3) psych. prze­in­ter­pre­to­wy­wa­nie lub prze­war­to­ścio­wy­wa­nie doś­wiad­cze­nia w taki spo­sób, że staje się ono mniej dot­kli­we i ob­cią­ża­ją­ce sa­mo­o­ce­nę

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zracjonalizowanie n., racjonalizacja ż., racjonalność ż., racjonalizm m., racjonalista m., racjonalistka ż.

 czas. racjonalizować ndk., zracjonalizować dk.

 przym. racjonalny, racjonalistyczny, racjonalizacyjny

 przysł. racjonalnie

Wiktionary


racjonalizować

1. czy­nić coś ra­cjo­nal­nym, ulep­szać
2. ra­cjo­na­li­zo­wać się - sta­wać się ra­cjo­nal­nym


SJP.pl


racjonalnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób ra­cjo­nal­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dla za­bez­pie­cze­nia ro­bot­ni­ków przed wdy­cha­niem pyłu sto­su­je się w ra­cjo­nal­nie urzą­dzo­nych od­lew­niach in­sta­la­cje wy­cią­go­we pyłu.

 (1.1) Ra­cjo­nal­nie uło­żo­na dieta we­gań­ska jest bo­ga­ta m.in. w owoce, wa­rzy­wa i ro­śli­ny strącz­ko­we, a uboga w sól i tłu­szcze na­sy­co­ne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrat͡sʲjɔ̃ˈnalʲɲɛ, AS: racʹi ̯õnalʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 przym. racjonalny

 rzecz. deracjonalizacja ż., racjonalność ż., racjonalizm m., racjonalista m., racjonalistka ż., racjonalizowanie n., zracjonalizowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rozsądnie, rozumnie

Wiktionary


racjonalniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: ra­cjo­nal­nie


SJP.pl


racjonalniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: ra­cjo­nal­ny


SJP.pl


racjonalność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co ra­cjo­nal­ne

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrat͡sʲjɔ̃ˈnalnɔɕt͡ɕ, AS: racʹi ̯õnalność

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. racjonalista m., racjonalistka ż., racjonalizm m., racjonalizacja ż., racjonalizowanie n., zracjonalizowanie n.

 czas. racjonalizować ndk.

 przym. racjonalny

 przysł. racjonalnie

Wiktionary


racjonalny

1. zgod­ny z ro­zu­mem, ma­ją­cy ro­zu­mo­we pod­sta­wy
2. zgod­ny z myślą współ­czes­ną, no­wo­czes­ny, efek­tyw­ny
3. prze­my­śla­ny, lo­gicz­ny i roz­sąd­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) opie­ra­ją­cy się na lo­gicz­nym ro­zu­mo­wa­niu

 (1.2) kie­ru­ją­cy się ro­zu­mem, lo­gicz­nym ro­zu­mo­wa­niem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Naj­bar­dziej ra­cjo­nal­nym roz­wią­za­niem by­ło­by zwol­nie­nie pra­cow­ni­ków i ogło­sze­nie upa­dło­ści.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrat͡sʲjɔ̃ˈnalnɨ, AS: racʹi ̯õnalny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. racjonalizator mos., deracjonalizacja ż., racjonalizm m., racjonalista m., racjonalistka ż., racjonalność ż., racjonalizacja ż., racja ż., racjonalizowanie n., zracjonalizowanie n.

 czas. racjonalizować ndk.

 przysł. racjonalnie

 wykrz. racja

Wiktionary


racjonał

1. na­pier­śnik ka­pła­na ży­dow­skie­go ozdo­bio­ny dro­gi­mi ka­mie­nia­mi i naz­wa­mi po­ko­leń iz­ra­el­skich;
2. ozdob­na taśma no­szo­na przez niek­tó­rych bi­sku­pów


SJP.pl

Ra­cjo­nał (łac. "ra­tio­na­le" – roz­sąd­ny, ra­cjo­nal­ny) – jeden z pa­ra­men­tów (szat li­tur­gicz­nych w Ko­ście­le ka­to­lic­kim). Jest to zaz­wy­czaj haf­to­wa­ny zło­ty­mi włó­kna­mi pas, cza­sa­mi zdo­bio­ny per­ła­mi i dro­gi­mi ka­mie­nia­mi. Może być za­koń­czo­ny frędz­la­mi lub dzwo­necz­ka­mi. Jest on za­kła­da­ny na barki, na ornat. Ma po­dob­ne zna­cze­nie co pa­liusz, jest jed­nak od niego znacz­nie szer­szy.

Wikipedia


racjonować

wy­dzie­lać racje (por­cje cze­goś, np. żyw­no­ści)


SJP.pl


racka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ster­na hi­run­do|ref=tak., ry­bit­wa

Wiktionary


racketlon

[czy­taj: ra­ket­lon] kon­ku­ren­cja spor­to­wa zło­żo­na z te­ni­sa sto­ło­we­go, bad­min­to­na, squ­as­ha i te­ni­sa ziem­ne­go


SJP.pl

Rac­ket­lon to sport w któ­rym gra się z prze­ciw­ni­kiem w każ­dym z czte­rech spor­tów "ra­kiet­ko­wych": te­ni­sie sto­ło­wym, bad­min­to­nie, squ­as­hu i te­ni­sie. Mecz rac­ket­lo­na skła­da się z czte­rech setów, po jed­nym w każ­dej dy­scy­pli­nie.

Wikipedia


racketlonowy

[czy­taj: ra­ket­lo­no­wy] zwią­za­ny z kon­ku­ren­cją spor­to­wą zło­żo­ną z te­ni­sa sto­ło­we­go, bad­min­to­na, squ­as­ha i te­ni­sa ziem­ne­go


SJP.pl


racki

naz­wi­sko


SJP.pl


raclette

[czy­taj: raKLET] ra­klet;
1. ga­tu­nek szwaj­car­skie­go twar­de­go sera;
2. po­tra­wa w po­sta­ci pla­stra sto­pio­ne­go sera ja­da­ne­go z ma­ry­na­ta­mi i pie­czo­ny­mi lub go­to­wa­ny­mi ziem­nia­ka­mi


SJP.pl

Rac­let­te – po­tra­wa pa­ste­rzy al­pej­skich, przy­rzą­dza­na z pod­grze­wa­ne­go nad żarem sera. Top­nie­ją­cy od go­rą­ca wy­ga­szo­ne­go ogni­ska ser ze­skro­by­wa­ny jest na ta­lerz i kon­su­mo­wa­ny z ziem­nia­ka­mi pie­czo­ny­mi w mun­dur­kach i z po­kra­ja­ną ce­bu­lą.

Pier­wot­nie rac­let­te była przy­rzą­dza­na przez szwaj­car­skich pa­ste­rzy na go­rą­cych ka­mie­niach uło­żo­nych wokół pa­le­ni­ska, obec­nie na ma­łych pa­tel­niach.

Wikipedia


racocki

przy­miot­nik od: Racot, wieś w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim z naj­więk­szą w Pol­sce stad­ni­ną koni


SJP.pl


racot

wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim


SJP.pl

Racot (pol. hist. "Racat") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie ko­ściań­skim, w gmi­nie Ko­ścian na Rów­ni­nie Ko­ściań­skiej.

W 2021 roku we wsi miesz­ka­ły 1304 osoby.

Wikipedia


racowisko

śro­do­wi­sko­wo: od­pa­le­nie wielu rac w jed­nym miej­scu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) kib. ma­so­we od­pa­le­nie rac w jed­nym miej­scu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ki­bi­ce Lecha Poz­nań przy­go­to­wa­li ra­co­wi­sko w 93. rocz­ni­cę Pow­sta­nia Wiel­ko­pol­skie­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrat͡sɔˈvʲiskɔ, AS: racovʹisko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. raca ż.

Wiktionary


racquetball

[czy­taj: ra­ket­bol] gra spor­to­wa po­dob­na do squ­as­ha


SJP.pl

Rac­qu­et­ball – dy­scy­pli­na spor­to­wa, w którą gra się gu­mo­wą piłką na kor­cie po­dob­nym do kortu do squ­as­ha. Po­my­sło­daw­cą gry był Ame­ry­ka­nin Joe Sobek.

Wikipedia


racquetballowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z rac­qu­et­bal­lem, do­ty­czą­cy rac­qu­et­bal­lu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. racquetball m.

Wiktionary


racuch

mały, okrą­gły, sma­żo­ny na tłu­szczu pla­cek, naj­czę­ściej z cia­sta droż­dżo­we­go z do­dat­kiem ja­błek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. nie­wiel­ki, krą­gły, pulch­ny pla­cek z cia­sta droż­dżo­we­go, sma­żo­ny na tłu­szczu, ja­da­ny na słod­ko;

 (1.2) kulin. pla­cek z tar­tych ziem­nia­ków sma­żo­ny na oleju

Wiktionary

Ra­cuch – skała w miej­sco­wo­ści Rac­ła­wi­ce w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie kra­kow­skim, w gmi­nie Jerz­ma­no­wi­ce-Prze­gi­nia. Wzno­si się w le­wych (wschod­nich) zbo­czach gór­nej czę­ści Do­li­ny Rac­ław­ki. Jest to ob­szar Wy­ży­ny Ol­ku­skiej w obrę­bie Wy­ży­ny Kra­kow­sko-Czę­sto­chow­skiej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wprost za­ja­da­łem się ra­cu­cha­mi z jabł­ka­mi , które czę­sto sma­ży­ła mi bab­cia.

 (1.2) Matka pie­cze naj­roz­ma­it­sze pla­cu­sze­ka­cusz­ki i ra­cu­chy z kar­to­fli na oleju i przy­po­mi­na wszyst­kim, jak to na­trzą­sa­li się nie­raz nad chle­bem, nie chcie­li jeść su­che­go. (…) Teraz ła­knę­li tego su­che­go chle­ba, nie mogli pa­trzeć na ra­cu­chy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrat͡sux, AS: racuχ

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. racuszek m.

 przym. racuchowy, racuszkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) raczuch, ajerkuch, brąziak

 (1.2) placek ziemniaczany

Wiktionary


racuchowy

→ ra­cuch


SJP.pl

Patrz:

racuch

racuchy

mały, okrą­gły, sma­żo­ny na tłu­szczu pla­cek, naj­czę­ściej z cia­sta droż­dżo­we­go z do­dat­kiem ja­błek


SJP.pl

Ra­cu­chy – w kuch­ni pol­skiej, nie­du­że, sma­żo­ne na złoty kolor pulch­ne pla­cusz­ki spo­rzą­dzo­ne na bazie mąki, płynu (wody, mleka, mleka zsia­dłe­go, ke­fi­ru lub ma­ślan­ki), jaj oraz spulch­nia­czy (droż­dży, prosz­ku do pie­cze­nia, sody oczy­szczo­nej, rza­dziej piany ubi­tej z bia­łek jaj).

Wikipedia


racuszek

zdrob­nie­nie od: ra­cuch (mały, okrą­gły, sma­żo­ny na tłu­szczu pla­cek, naj­czę­ściej z cia­sta droż­dżo­we­go z do­dat­kiem ja­błek)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) zdrobn. od ra­cuch

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. racuch m.

Wiktionary


racza

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) hist. geogr. kra­i­na hi­sto­rycz­na w pół­noc­nej Gruz­ji

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Racza – wieś w Ma­ce­do­nii Pół­noc­nej w gmi­nie Ochry­da
  • Racza – wznie­sie­nie na Po­je­zie­rzu Wa­łec­kim, po­ło­żo­ne w woj. za­chod­nio­po­mor­skim
  • Racza – potok, górny bieg Ry­cer­skie­go Po­to­ku
  • Racza – potok, do­pływ Bru­śni­ka
  • Racza – sta­cja ko­le­jo­wa linii Owrucz – Wil­cza, na Ukra­i­nie
  • Racza Stru­ga – kanał wodny, do­pływ Ka­na­łu Po­stom­skie­go
  • Wiel­ka Racza
  • Raczy Potok
  • Recz

Wikipedia

Powiązane:

 przym. raczyński

Wiktionary


raczak

naz­wi­sko


SJP.pl


raczarnia

urzą­dze­nie ry­bac­kie do ho­dow­li mło­dych raków


SJP.pl


raczecki

→ Racz­ki (wieś w Pol­sce); racz­kow­ski


SJP.pl


raczej

1. słowo sy­gna­li­zu­ją­ce wa­ha­nie się mó­wią­ce­go, co do uży­te­go okre­śle­nia (np. "To bę­dzie ra­czej szyb­ki ko­niec.")
2. słowo sy­gna­li­zu­ją­ce skła­nia­nie się mó­wią­ce­go do cze­goś (np. "Wolę ra­czej za­grać w li­te­ra­ki.")


SJP.pl

przy­słó­wek

 (1.1) … wska­zu­ją­cy na to, że autor zda­nia nie jest pewny co do jego praw­dzi­wo­ści, ale uz­na­je za bar­dziej praw­do­po­dob­ne, że jest praw­dzi­we

 (1.2) … wska­zu­ją­cy na to, że autor zda­nia nie jest pewny co do ja­kiejś de­cyz­ji, ale uz­na­je za bar­dziej praw­do­po­dob­ne, że po­dej­mie tę de­cyz­ję

 (1.3) … wska­zu­ją­cy na to, że autor zda­nia nie jest pewny co do ja­kiejś opi­nii, ale bar­dziej przy­chy­la się do jej pot­wier­dze­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na eg­za­mi­nie było kilka nie­łat­wych pytań, ale je­steś dobry i ra­czej nie po­wi­nie­neś mieć z nim pro­ble­mów.

 (1.1) (…) szep­tał ja­kieś prze­kleń­stwa ży­dow­skie, aż zmę­czo­ny wy­sił­kiem, upadł ra­czej, niż usiadł, na stoł­ku koło mnie.

 (1.2) Nie wiem je­szcze, do któ­re­go li­ce­um pójdę, ale ra­czej do VIII.

 (1.3) Imię Na­dzie­ja jest ra­czej sta­roś­wiec­kie, ale ładne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrat͡ʃɛj, AS: račei ̯

Wiktionary


raczek

1. mały rak
2. ro­dzaj cu­kier­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) mały rak

 (1.2) ro­dzaj kar­mel­ka

Wiktionary

Ra­czek – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie iław­skim, w gmi­nie Lu­ba­wa.

W la­tach 1975–1998 – kiedy obo­wią­zy­wał inny niż dzi­siej­szy po­dział ad­mi­ni­stra­cyj­ny Pol­ski – miej­sco­wość na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa olsz­tyń­skie­go.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈrat͡ʃɛk, AS: raček

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rak m., Rak mos./mzw.

 przym. rakowy

Wiktionary


raczenica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) etn. cho­re­ogr. buł­gar­ski ko­ro­wo­do­wy ta­niec lu­do­wy

Wiktionary


raczenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ra­czyć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: raˈt͡ʃɛ̃ɲɛ, AS: račẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. raczyć

Wiktionary


raczki

1. mały rak
2. ro­dzaj cu­kier­ka


SJP.pl

Racz­ki – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie su­wal­skim, sie­dzi­ba gminy Racz­ki.

Daw­niej mia­sto; po raz pier­wszy mia­stecz­kiem okre­ślo­ne do­pie­ro w 1682 roku, zde­gra­do­wa­ne w 1870 roku. Do 1954 Racz­ki były sie­dzi­bą gminy Dow­spu­da. W la­tach 1975–1998 po­ło­żo­ne były w wo­je­wództ­wie su­wal­skim.

Wikipedia


raczkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ta­de­usz Racz­kie­wicz
  • Wła­dy­sław Racz­kie­wicz

Wikipedia


raczkowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|racz­ko­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrat͡ʃkɔˈvãɲɛ, AS: račkovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 zob. raczkować.

Wiktionary


raczkować

1. o ma­łych dzie­ciach, uczą­cych się do­pie­ro cho­dzić: cho­dzić na czwo­ra­kach;
2. prze­no­śnie: być po­cząt­ku­ją­cym w ja­kiejś dzie­dzi­nie


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) pot. o nie­mow­lę­tach: po­ru­szać się pod­pie­ra­jąc się na rę­kach i ko­la­nach; cho­dzić na czwo­ra­ka

 (1.2) pot. przen. za­czy­nać jakąś dzia­łal­ność, uczyć się ja­kiejś czyn­no­ści, być po­cząt­ku­ją­cym w ja­kiejś dzie­dzi­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Moja có­recz­ka już racz­ku­je.

 (1.2) Firma Adama do­pie­ro racz­ku­je, więc na praw­dzi­we zyski trze­ba po­cze­kać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rat͡ʃˈkɔvat͡ɕ, AS: račkovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. raczkowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk bajukać

Wiktionary


raczkowo

Racz­ko­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie wą­gro­wiec­kim, w gmi­nie Skoki.

We wsi znaj­du­je się ko­ściół drew­nia­ny pod wez­wa­niem Wszyst­kich Świę­tych z lat 1780–1782, wznie­sio­ny na miej­scu śred­nio­wiecz­ne­go.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa poz­nań­skie­go.

Wikipedia


raczkowski

→ Racz­ki (wieś w Pol­sce); ra­czec­ki


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Racz­kow­ski – herb szla­chec­ki
  • An­drzej Racz­kow­ski (XX–XXI w.) – pol­ski dy­plo­ma­ta
  • Bog­dan Racz­kow­ski (1888–1939) – pol­ski ar­chi­tekt
  • Da­mian Racz­kow­ski (ur. 1975) – pol­ski po­li­tyk
  • Fe­liks Racz­kow­ski (1876–1959) – pol­ski in­ży­nier gór­nict­wa, ge­o­log, po­li­tyk
  • Igna­cy Racz­kow­ski (1896–1943) – pol­ski żoł­nierz
  • Jan Racz­kow­ski (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • Karol Racz­kow­ski (1869–1959) – pol­ski in­ży­nier che­mik, po­li­tyk, współ­za­ło­ży­ciel i ide­o­log Na­ro­do­wej De­mo­kra­cji
  • Kon­rad Racz­kow­ski (ur. 1977) – pol­ski eko­no­mi­sta, me­ne­dżer, po­li­tyk
  • Krzysz­tof Racz­kow­ski (1970–2005) – pol­ski muzyk
  • Marek Racz­kow­ski (ur. 1959) – pol­ski ma­larz
  • Paweł Racz­kow­ski (ur. 1983) – pol­ski sę­dzia pił­kar­ski

Wikipedia


racznik

przy­rząd do po­ło­wu raków


SJP.pl


raczy

→ rak; ra­ko­wy


SJP.pl


raczyce

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ra­czy­ce – osada w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. ja­wor­skim, w gmi­nie Mę­cin­ka
  • Ra­czy­ce – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. ząb­ko­wic­kim, w gmi­nie Zię­bi­ce
  • Ra­czy­ce – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. bu­skim, w gmi­nie Gnoj­no
  • Ra­czy­ce – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ostrow­skim, w gmi­nie Odo­la­nów
  • Ra­czy­ce – gro­ma­da w po­wie­cie bu­skim
  • Ra­czy­ce – gro­ma­da w po­wie­cie ostrow­skim

Wikipedia


raczyj

przy­słó­wek, zwy­kle w uży­ciu cza­sow­ni­ko­wym

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. le­piej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To je mar­niok synek, ra­czyj nie cho­dzuj ś nim. → Chło­pak ten jest utra­cju­szem, le­piej z nim nie prze­sta­waj.

Wiktionary


raczyniec

ga­tu­nek kraba z rzędu dzie­się­cio­no­gów; krab brze­go­wy


SJP.pl


raczysko

zgru­bie­nie od: rak (głów­nie jako cho­ro­ba)


SJP.pl


raczyć

1. czę­sto­wać kogoś czymś, dawać jeść, uga­szczać
2. (zwy­kle z prze­cze­niem) chcieć coś zro­bić (np. "Nie ra­czył nawet spa­so­wać.")
3. ra­czyć się - czę­sto­wać się, za­ja­dać ze sma­kiem


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. ura­czyć)

 (1.1) ła­ska­wie zech­cieć coś zro­bić, być ła­ska­wym coś zro­bić (czę­sto iron.)

 (1.2) czę­sto­wać

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny ra­czyć się (dk. ura­czyć się)

 (2.1) de­lek­to­wać się czymś, czę­sto­wać się czymś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pan Zdzi­sław ra­czył po­in­for­mo­wać nas li­stow­nie o za­rę­czy­nach swo­jej córki.

 (1.1) Re­dak­cja ga­ze­ty wresz­cie ra­czy­ła od­po­wie­dzieć na mój list. Wy­sła­łem im go dwa mie­sią­ce temu!

 (1.2) Po obie­dzie hra­bi­na lubi ra­czyć gości kawą i ciast­ka­mi.

 (2.1) Dzi­siaj mia­łem ape­tyt i ra­czy­łem się ma­ka­ro­nem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrat͡ʃɨt͡ɕ, AS: račyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. raczenie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) podejmować, częstować, fundować, stawiać

 (2.1) delektować się, częstować się

Wiktionary


raczyński

naz­wi­sko


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Raczą, do­ty­czą­cy Raczy (kra­i­ny w Gruz­ji)

Wiktionary

Ra­czyń­ski (forma żeń­ska: Ra­czyń­ska; licz­ba mnoga: Ra­czyń­scy) – pol­skie naz­wi­sko. Na po­cząt­ku lat 90. XX wieku w Pol­sce no­si­ło je 8770 osób.

Wikipedia

Patrz:

Raczyn

Powiązane:

 rzecz. Racza ż.

Wiktionary


racław

imię mę­skie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Rac­ław – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. go­rzow­skim, w gmi­nie Bog­da­niec
  • Rac­ław – osada w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. ko­sza­liń­skim, w gmi­nie Po­la­nów

Wikipedia


racława

imię żeń­skie


SJP.pl


racławice

nazwa kilku wsi w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, miej­sce zwy­cię­skiej bitwy pow­stań­ców ko­ściusz­kow­skich z woj­ska­mi ro­syj­ski­mi;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Rac­ła­wi­ce – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. gor­lic­kim, w gmi­nie Biecz
  • Rac­ła­wi­ce – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. kra­kow­skim, w gmi­nie Jerz­ma­no­wi­ce-Prze­gi­nia
  • Rac­ła­wi­ce – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. mie­chow­skim, w gmi­nie Rac­ła­wi­ce; znana z bitwy pod Rac­ła­wi­ca­mi (1794)
  • Rac­ła­wi­ce – wieś w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. ni­żań­skim, w gmi­nie Nisko
  • Rac­ła­wi­ce – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ostrze­szow­skim, w gmi­nie Kra­sze­wi­ce
  • Rac­ła­wi­ce – gro­ma­da w po­wie­cie mie­chow­skim
  • Rac­ła­wi­ce – gro­ma­da w po­wie­cie ni­żań­skim
  • Rac­ła­wi­ce – gro­ma­da w po­wie­cie ol­ku­skim
  • Rac­ła­wi­ce – obraz Jó­ze­fa Cheł­moń­skie­go
  • Rac­ła­wi­ce Małe
  • Rac­ła­wi­ce Wiel­kie
  • Rac­ła­wi­ce Ślą­skie

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ko­ściusz­ko przed­sta­wia­ny był naj­czę­ściej jako bo­ha­ter spod Rac­ła­wic, w suk­ma­nie i czap­ce kra­ku­sce, czę­sto na ga­lo­pu­ją­cym koniu.

 (1.1) Tym au­to­ka­rem nie do­je­dzie pan do Rac­ła­wic.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌrat͡swaˈvʲit͡sɛ, AS: racu̯avʹice

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. racławiczanin mos., racławiczanka ż.

 przym. racławicki

Wiktionary


racławicki

przy­miot­nik od: Rac­ła­wi­ce


SJP.pl


racławiczanin

miesz­ka­niec Rac­ła­wic


SJP.pl


racławiczanka

miesz­kan­ka Rac­ła­wic


SJP.pl


racławiny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Rac­ła­wy lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


racławostwo

Rac­ław z mał­żon­ką; Rac­ła­wo­wie


SJP.pl


racławowie

Rac­ław z mał­żon­ką; Rac­ła­wo­stwo


SJP.pl


racławowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Rac­ła­wa lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


racławówka

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Rac­ła­wów­ka – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie rze­szow­skim, w gmi­nie Bo­gu­chwa­ła. Ma sta­tus so­łect­wa.

Wieś szla­chec­ka Racz­ła­wow­ka, włas­ność Li­gę­zów, po­ło­żo­na była w 1589 roku w ziemi prze­my­skiej wo­je­wództ­wa ru­skie­go.

W la­tach 1954-1972 wieś była sie­dzi­bą gro­ma­dy Rac­ła­wów­ka. W la­tach 1973–1976 miej­sco­wość była sie­dzi­bą gminy Rac­ła­wów­ka. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa rze­szow­skie­go.

Wikipedia


rad

1. za­do­wo­lo­ny
2. chęt­ny, gotów do cze­goś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fiz. jed­nost­ka dawki po­chło­nię­tej;

 (1.2) chem. pro­mie­niot­wór­czy pier­wia­stek che­micz­ny o licz­bie ato­mo­wej 88, sre­brzy­sto­bia­ły metal;

 (1.3) chem. pot. atom radu (1.2)

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) bę­dą­cy w do­brym na­stro­ju

 (2.2) chęt­ny do zro­bie­nia cze­goś

sym­bol

 (3.1) sym­bol jed­nost­ki ra­dian

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=żeń­ski.

 (4.1) D. lm. od rada

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • rad – pro­mie­niot­wór­czy pier­wia­stek che­micz­ny z grupy me­ta­li ziem al­ka­licz­nych (sym­bol Ra, łac. ra­dium)
  • rad – jed­nost­ka dawki pro­mie­nio­wa­nia
  • rad (ra­dian) – jed­nost­ka kąta pła­skie­go (ra­dian)
  • Rad-2 – po­cisk moź­dzie­rzo­wy ka­li­bru 98 mm
  • Rad – wieś na Sło­wa­cji, w Po­wie­cie Trebišov
  • RAD – stro­na ujed­noz­niacz­nia­ją­ca

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Rad bo­wiem na­le­ży do grupy pier­wiast­ków ziem al­ka­licz­nych o wy­bit­nie okre­ślo­nych włas­no­ściach, a jak­kol­wiek ilość jego w ru­dach uranu jest nader mała (naj­wy­żej około 500 mgr. na tonnę), to jed­nak przy względ­nej dłu­go­wiecz­no­ści radu (okres półtr­wa­nia wy­no­si 1600 lat) ilość ta jest wy­star­cza­ją­ca, aby można było wy­o­dręb­nić czy­ste sole radu, okre­ślić jego cię­żar ato­mo­wy (226,0), a nawet otrzy­mać Ra w sta­nie me­ta­lu.

 (1.2) Znany jest od­waż­ny ek­spe­ry­ment Pio­tra Curie, który wy­sta­wił rękę na dzia­ła­nie radu w ciągu kilku go­dzin.

 (2.1) Je­stem rad, że cię widzę.

 (4.1) Nie po­trze­bu­ję żad­nych rad od cie­bie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: rat, AS: rat

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1-3)

 rzecz. radiacja ż.

 przym. radowy, radiacyjny

 (2.1-2)

 rzecz. radość ż., radowanie n., uradowanie n.

 czas. radować ndk., uradować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. Rd

 (1.2) symbol. Ra

 (2.1) zadowolony, radosny, rady, ukontentowany, kontent

 (2.2) chętny, skory, skłonny

Wiktionary


rad.

skrót od: ra­dio­fo­nia, ra­dio­fo­nicz­ny, ra­dio­tech­ni­ka, ra­dio­tech­nicz­ny


SJP.pl


rada

1. wska­zów­ka, po­ra­da;
2. ro­dzaj in­sty­tu­cji do­rad­czej, grupa osób obra­du­ją­ca nad czymś;
3. prze­sta­rza­le: oma­wia­nie ja­kiejś spra­wy, na­ra­da


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wy­po­wiedź skie­ro­wa­na do kogoś, za­wie­ra­ją­ca za­le­ce­nie, jak się na­le­ży za­cho­wać w okre­ślo­nej sy­tu­a­cji

 (1.2) grupa osób, naj­czę­ściej wy­dzie­lo­na for­mal­nie w ra­mach ja­kiejś or­ga­ni­za­cji lub spo­łecz­no­ści, któ­rej celem jest zna­le­zie­nie po­przez dy­sku­sję lub z racji po­sia­da­ne­go doś­wiad­cze­nia, roz­wią­za­nia okre­ślo­ne­go pro­ble­mu

 (1.3) ze­bra­nie, na któ­rym dy­sku­to­wa­ny jest jakiś pro­blem

forma przy­miot­ni­ka.

 (2.1) ż. od: rad

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=mę­sko­rze­czo­wy.

 (3.1) D. lp. od rad (jed­nost­ka)

Wiktionary

Rada – ko­le­gial­ny organ skła­da­ją­cy się z grupy osób wy­bra­nych przez człon­ków okre­ślo­nej spo­łecz­no­ści lub po­wo­ła­nych przez wła­ści­we wła­dze w celu re­pre­zen­to­wa­nia in­te­re­sów tej spo­łecz­no­ści, po­dej­mo­wa­nia de­cyz­ji, opi­nio­wa­nia dzia­łań bądź do­ra­dza­nia w okre­ślo­nych kwe­stiach.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dam ci dobrą radę! Trzy­maj się z dala od mojej dziew­czy­ny!

 (1.1) Ale naj­gor­sze było to, że szczon, za­miast słu­chać rad star­szych i bar­dziej doś­wiad­czo­nych funk­cjo­na­riu­szy, co to na ro­bo­cie mi­li­cyj­nej zęby zjed­li, sam wie­dział wszyst­ko naj­le­piej.

 (1.2) Rada na­dzor­cza oce­ni­ła sy­tu­a­cję fi­nan­so­wą na­szej spół­ki bar­dzo po­zy­tyw­nie.

 (1.2) Na sali obok re­cen­zen­tów i przed­sta­wi­cie­li rady na­u­ko­wej (recte: rady wy­dzia­łu) zja­wia­ją się je­dy­nie z kur­tu­az­ji krew­ni oraz przy­ja­cie­le i zna­jo­mi au­to­ra.

 (1.3) Wo­dzo­wie ple­mię­e­mion zo­sta­li zwo­ła­ni na radę.

 (1.3) Na ra­dzie na­u­czy­cie­le za­sta­na­wia­li się, co zro­bić z za­cho­wa­niem tego ucz­nia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrada, AS: rada

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. radna ż., radny mos., radzenie n., narada ż., obrady lm nm., radca mos., porada ż.

 czas. doradzić, radzić ndk., naradzać się ndk., obradować ndk.

 przym. radziecki, radcowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) porada, zalecenie

 (1.2) kierownictwo, starszyzna, zarząd

 (1.3) narada, obrady

Wiktionary


radachowo

Ra­da­cho­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim, w po­wie­cie strze­lec­ko-dre­zde­nec­kim, w gmi­nie Do­bie­gniew.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa go­rzow­skie­go.

Wikipedia


radachów

Ra­da­chów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim, w po­wie­cie słu­bic­kim, w gmi­nie Ośno Lu­bu­skie.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa go­rzow­skie­go.

Miej­sco­wość po­ło­żo­na jest przy dro­dze wo­je­wódz­kiej nr 134 Urad – Rze­pin – Ośno Lu­bu­skie – Droga kra­jo­wa nr 22.

Wikipedia


radacz

naz­wi­sko


SJP.pl

Ra­dacz (niem. "Rad­datz") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie szcze­ci­nec­kim, w gmi­nie Borne Su­li­no­wo, nad je­zio­rem Ra­dacz.

Wikipedia


radaczewo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ra­da­cze­wo – przy­sió­łek wsi Gu­mie­niec w woj. po­mor­skim, w pow. by­tow­skim, w gmi­nie Trze­bie­li­no
  • Ra­da­cze­wo – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. cho­szczeń­skim, w gmi­nie Choszcz­no

Wikipedia


radakowice

Ra­da­ko­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie średz­kim, w gmi­nie Mię­ki­nia.

Wikipedia


radamantys

w mi­to­lo­gii grec­kiej: heros, sę­dzia zmar­łych w Ha­de­sie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) mitgr. król mniej­szych wysp na Morzu Egej­skim; sę­dzia zmar­łych w Ha­de­sie; syn Zeusa i Eu­ro­py oraz brat Mi­no­sa i Sar­pe­do­na;

Wiktionary

Ra­da­man­tys (gr. Ῥαδάμανθος Rhadámanthos, gr. Ῥαδάμανθυς Rhadámanthys, łac. Rha­da­mant­hus) – w mi­to­lo­gii grec­kiej król mniej­szych wysp Ar­chi­pe­la­gu Egej­skie­go, sę­dzia zmar­łych w Ha­de­sie, heros.

Ucho­dził za syna boga Zeusa i ty­ryj­skiej kró­lew­ny, Eu­ro­py. Był bra­tem Mi­no­sa i Sar­pe­do­na. Zo­stał za­a­dop­to­wa­ny, wraz z brać­mi, przez króla Krety – Aste­rio­na. Oba­wia­jąc się brata, Mi­no­sa, opu­ścił ro­dzin­ną Kretę i udał się do Be­o­cji, gdzie oże­nił się z Alk­me­ną, matką He­ra­kle­sa.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌradãˈmãntɨs, AS: radãmãntys

Wiktionary


radamer

typ sera pod­puszcz­ko­we­go


SJP.pl

Ra­da­mer − ga­tu­nek sera pod­puszcz­ko­we­go, doj­rze­wa­ją­ce­go, pro­du­ko­wa­ne­go z mleka kro­wie­go.

Wikipedia


radar

urzą­dze­nie ra­dio­lo­ka­cyj­ne do wy­kry­wa­nia po­ło­że­nia, pręd­ko­ści i kie­run­ku ruchu obiek­tów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. urzą­dze­nie emi­tu­ją­ce fale elek­tro­ma­gne­tycz­ne okre­ślo­nej dłu­go­ści i od­bie­ra­ją­ce te fale od­bi­te od obiek­tów i na tej pod­sta­wie okre­śla­ją­ce po­ło­że­nie tych obiek­tów;

 (1.2) pot. ekran ta­kie­go urzą­dze­nia

 (1.3) zob. ra­da­ry. → od­sta­ją­ce uszy

 (1.4) środ. więz. ucho

Wiktionary

Radar (rów­nież sta­cja ra­dio­lo­ka­cyj­na, ra­dio­lo­ka­tor; Radio De­tec­ting and Ran­ging) – urzą­dze­nie słu­żą­ce do ra­dio­lo­ka­cji obiek­tów i zja­wisk fi­zycz­nych.

Przez­na­czo­ne jest m.in. do wy­kry­wa­nia – za po­mo­cą fal ra­dio­wych – obiek­tów po­wietrz­nych, na­wod­nych oraz lą­do­wych ta­kich jak: sa­mo­lo­ty, śmi­głow­ce, ra­kie­ty, stat­ki (rów­nież chmu­ry oraz obiek­ty te­re­no­we), poz­wa­la­ją­ce na okre­śle­nie kie­run­ku, od­le­gło­ści, a także roz­mia­rów obiek­tu, a w ra­da­rach dop­ple­row­skich także do po­mia­rów pręd­ko­ści wy­kry­wa­ne­go obiek­tu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Radar wy­krył okrę­ty prze­ciw­ni­ka.

 (1.2) Wrogi sa­mo­lot był wi­docz­ny na ra­da­rze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈradar, AS: radar

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. antyradar m., radarowiec m.

:: zdrobn. radarek m.

 przym. radarowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) radiolokator; zobacz też: sonar, lidar

Wiktionary


radaroskop

lampa oscy­lo­sko­po­wa w urzą­dze­niu ra­dio­lo­ka­cyj­nym, na któ­rej uka­zu­ją się plam­ki od­po­wia­da­ją­ce ujaw­nio­nym obiek­tom


SJP.pl


radarowiec

1. po­tocz­nie: po­li­cjant dro­gów­ki mie­rzą­cy pręd­kość ra­da­rem;
2. w gwa­rze wię­zien­nej: do­no­si­ciel


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. po­li­cjant do­ko­nu­ją­cy po­mia­ru pręd­ko­ści na dro­dze

 (1.2) środ. więz. do­no­si­ciel

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Już go mają chłop­cy, chłop­cy-ra­da­row­cy, więc za­pła­cił trzy­sta, bo to był ar­ty­sta.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. radar mrz.

 przym. radarowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) kabel, kapusta, kapuś, krótkofalówka, nadajnik

Wiktionary


radarowy

przy­miot­nik od: radar


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) fiz. techn. zwią­za­ny z ra­da­rem, do­ty­czą­cy ra­da­ru; wy­ko­rzy­stu­ją­cy radar

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. radar mrz., radarek mrz., radarowiec mos.

Wiktionary


radary

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) pot. obraź. duże, od­sta­ją­ce uszy

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) plu­ral|radar.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie nad­sta­wiaj tych swo­ich ra­da­rów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: raˈdarɨ, AS: radary

Wiktionary


radarzysta

na­wi­ga­tor ob­słu­gu­ją­cy urzą­dze­nia ra­dio­lo­ka­cyj­ne


SJP.pl


radarzystka

→ ra­da­rzy­sta


SJP.pl

Patrz:

radarzysta

radawnica

Ra­daw­ni­ca – wieś kra­jeń­ska w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie zło­tow­skim, w gmi­nie Zło­tów.

Od 1726 Ra­daw­ni­ca jest sie­dzi­bą rzym­sko­ka­to­lic­kiej pa­ra­fii św. Bar­ba­ry.

W la­tach 1945–1954 i 1973–1976 miej­sco­wość była sie­dzi­bą gminy Ra­daw­ni­ca, w la­tach 1954-1972 gro­ma­dy Ra­daw­ni­ca. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa pil­skie­go.

Wikipedia


radca

1. urzęd­nik w ad­mi­ni­stra­cji pań­stwo­wej;
2. praw­nik za­trud­nio­ny w ja­kiejś in­sty­tu­cji, re­pre­zen­tu­ją­cy ją przed są­da­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) urzęd­nik w ad­mi­ni­stra­cji pań­stwo­wej od­po­wia­da­ją­cy za pe­wien dział

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈratt͡sa, AS: ratca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rada ż., radcostwo n., radcowskość ż. radny mos., radna ż., radźca mos., doradca mos., doradczyni ż., radzenie n., doradzenie n., doradzanie n., odradzenie n., odradzanie n., poradzenie n.

:: fż. radczyni ż.

:: zdrobn. radcunio mos.

 czas. radzić ndk., doradzić dk., doradzać ndk., odradzić dk., odradzać ndk., poradzić dk.

 przym. radcowski, radziecki

 przysł. radcowsko

Wiktionary


radcliffe

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ann Radc­lif­fe – an­giel­ska pre­ro­man­tycz­na po­et­ka i po­wie­ścio­pi­sar­ka
  • Da­niel Radc­lif­fe – bry­tyj­ski aktor
  • Eric Radc­lif­fe – bry­tyj­ski pro­du­cent mu­zycz­ny
  • John Radc­lif­fe – le­karz an­giel­ski
  • Mark Radc­lif­fe – ame­ry­kań­ski pro­du­cent fil­mo­wy
  • Paula Radc­lif­fe – bry­tyj­ska lek­ko­at­let­ka, dłu­go­dy­stan­so­wiec
  • Radc­lif­fe – mia­sto w hrab­stwie Wiel­ki Man­che­ster (An­glia)
  • Radc­lif­fe – miej­sco­wość w hrab­stwie Nort­hum­ber­land (An­glia)
  • Radc­lif­fe – mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Iowa, w hrab­stwie Har­din

Wikipedia


radcostwo

urząd, sta­no­wi­sko radcy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) po­sa­da radcy

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) przest. radca z mał­żon­ką

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) 25 sierp­nia w domu pań­stwa Dy­o­ni­zych była pod­wój­na uro­czy­stość ro­dzin­na, a mia­no­wi­cie: imie­ni­ny panny Lud­wi­ki, oraz dwu­dzie­sto­pię­cio­let­nia rocz­ni­ca mał­żeń­skie­go po­ży­cia sza­now­nych pań­stwa rad­co­stwa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. radca mos., radcowskość ż., radczyni ż.

 przym. radcowski

 przysł. radcowsko

Wiktionary


radcowski

→ radca


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z radcą, do­ty­czą­cy radcy

 (1.2) zwią­za­ny z radcą praw­nym, do­ty­czą­cy radcy praw­ne­go

Wiktionary

Patrz:

radca

Powiązane:

 rzecz. radcostwo n./mos., rada ż., radca mos., radczyni ż., radny mos., radna ż., radźca mos., doradca mos., doradczyni ż., radzenie n., doradzenie n., doradzanie n., odradzenie n., odradzanie n., poradzenie n.

 czas. radzić ndk., doradzić dk., doradzać ndk., odradzić dk., odradzać ndk., poradzić dk.

 przym. radziecki

Wiktionary


radcowsko

przy­słó­wek

 (1.1) na spo­sób rad­cow­ski, po rad­cow­sku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. radca mos., radcostwo mos./n., radcowskość ż., radczyni ż.

 przym. radcowski

Wiktionary


radcowskość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co rad­cow­skie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. radca mos., radcostwo mos./n., radczyni ż.

 przym. radcowski

 przysł. radcowsko

Wiktionary


radcunio

żar­to­bli­wie, po­u­fa­le: radca


SJP.pl


radczanka

daw­niej: córka radcy


SJP.pl


radczyni

1. prze­sta­rza­le: żona radcy;
2. urzęd­nicz­ka w ad­mi­ni­stra­cji pań­stwo­wej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. żona radcy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­cze­kaj­cie tu na mnie, za­nio­sę teraz kawę pani rad­czy­ni i po­mó­wię z nią o wa­szej spra­wie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. radca mos., radcostwo mos./n., radcowskość ż.

 przym. radcowski

 przysł. radcowsko

Wiktionary


raddolcendo

okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: słod­ko, ła­god­nie


SJP.pl


rade

wy­krzy­knik

 (1.1) ono­ma­to­pe­ja imi­tu­ją­ca skrze­kli­wy głos żaby

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Rade – mniej­szość et­nicz­na w Wiet­na­mie
  • rade – język au­stro­ne­zyj­ski
  • Råde – mia­sto w Nor­we­gii
  • Rade – dziel­ni­ca mia­sta Jes­sen (El­ster) w po­wie­cie Wit­ten­ber­ga, w kraju związ­ko­wym Sak­so­nia-An­halt
  • Rade – dziel­ni­ca gminy Neu Wulm­storf w po­wie­cie Har­burg, w kraju związ­ko­wym Dolna Sak­so­nia
  • Rade – dziel­ni­ca gminy Schwa­ne­we­de w po­wie­cie Oster­holz, w kraju związ­ko­wym Dolna Sak­so­nia
  • Rade – dziel­ni­ca gminy Tang­stedt w po­wie­cie Stor­marn, w kraju związ­ko­wym Szlez­wik-Holsz­tyn
  • Rade – dziel­ni­ca mia­sta Wit­tin­gen w po­wie­cie Gif­horn, w kraju związ­ko­wym Dolna Sak­so­nia
  • Rade – gmina w po­wie­cie Ste­in­burg, w kraju związ­ko­wym Szlez­wik-Holsz­tyn
  • Rade bei Ho­hen­we­stedt – gmina w po­wie­cie Rends­burg-Eckernförde, w kraju związ­ko­wym Szlez­wik-Holsz­tyn
  • Rade bei Rends­burg – gmina w po­wie­cie Rends­burg-Eckernförde, kraju związ­ko­wym Szlez­wik-Holsz­tyn
  • Rhade

Wikipedia


radeberg

mia­sto w Niem­czech


SJP.pl

Ra­de­berg – mia­sto we wschod­niej czę­ści Nie­miec, w kraju związ­ko­wym Sak­so­nia, w po­wie­cie Bu­dzi­szyn. Liczy ok. 18,8 tys. miesz­kań­ców. Do 31 lipca 2008 mia­sto le­ża­ło w nie­ist­nie­ją­cym już po­wie­cie Ka­menz. Do 29 lu­te­go 2012 na­le­ża­ło do okrę­gu ad­mi­ni­stra­cyj­ne­go Drez­no.

Wikipedia


radeberger

marka piwa


SJP.pl


radecki

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ra­dec­ki – wieś, w Buł­ga­rii, w ob­wo­dzie Sli­wen
  • Ra­dec­ki – potok w Be­ski­dzie Ży­wiec­kim
  • An­drzej Ra­dec­ki
  • Grze­gorz Ra­dec­ki
  • Jo­an­na Ra­dec­ka
  • Maria Ra­dec­ka
  • Mi­le­na Ra­dec­ka
  • Mo­ni­ka Ra­dec­ka
  • Mi­ku­licz-Ra­dec­ki
    • Jan An­to­ni Mi­ku­licz-Ra­dec­ki
    • Va­le­rian Bart­ho­lo­ma­e­us von Mi­ku­licz-Ra­dec­ki
  • Zu­zan­na Anna Ra­dec­ka-Pa­ka­szew­ska

Wikipedia


radecznica

wieś gmin­na w po­wie­cie za­moj­skim


SJP.pl

Ra­decz­ni­ca – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie za­moj­skim, w gmi­nie Ra­decz­ni­ca. Leży w Szcze­brze­szyń­skim Parku Kra­jo­bra­zo­wym, nad Porem.

Wieś jest so­łect­wem, sie­dzi­bą gminy Ra­decz­ni­ca. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go z roku 2011 wieś li­czy­ła 903 miesz­kań­ców.

Wikipedia


radecznicki

przy­miot­nik od: Ra­decz­ni­ca


SJP.pl


radeczniczanin

miesz­ka­niec Ra­decz­ni­cy


SJP.pl


radeczniczanka

miesz­kan­ka Ra­decz­ni­cy


SJP.pl


radek

zdrob­nie­nie od: Ra­do­sław (imię mę­skie)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. od Ra­do­sław

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Radek – imię mę­skie, sa­mo­dziel­nie funk­cjo­nu­ją­ce
  • Radek – imię mę­skie, zdrob­nie­nie od imion Ra­do­sław, Ra­do­mił i Ra­do­mir
  • An­drzej Radek – pro­ta­go­ni­sta Sy­zy­fo­wych prac
  • Ja­nusz Radek (ur. 1968) – pol­ski wo­ka­li­sta
  • Karol Radek (1885–1939) – dzia­łacz ko­mu­ni­stycz­ny

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ewka z Rad­kiem wy­je­cha­li do An­glii.

 (1.1) Ktoś po­wie­dział Rad­ko­wi, że bez brody wy­glą­da le­piej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈradɛk, AS: radek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Radosław mos., Radzio mos., Radomił mos.

 przym. Radkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Radzio

Wiktionary


radetzky

[czy­taj: ra­dec­ki] naz­wi­sko


SJP.pl


radełko

zdrob­nie­nie od: radło (na­rzę­dzie rol­ni­cze słu­żą­ce do ro­bie­nia bruzd po­mię­dzy rzę­da­mi upraw ro­ślin oko­po­wych i do ich ob­sy­py­wa­nia)


SJP.pl


radełkować

wy­gnia­tać na po­wierzch­ni przed­mio­tów me­ta­lo­wych drob­ne wgłę­bie­nia


SJP.pl


radełkowy

→ ra­deł­ko


SJP.pl

Patrz:

radełko

radgoski

przy­miot­nik od: Rad­goszcz


SJP.pl


radgoszcz

1. nazwa kilku wsi w Pol­sce;
2. je­zio­ro w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Rad­goszcz – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. dą­brow­skim, w gmi­nie Rad­goszcz
  • Rad­goszcz – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ostro­łęc­kim, w gmi­nie Tro­szyn
  • Rad­goszcz – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. mię­dzy­chodz­kim, w gmi­nie Mię­dzy­chód
  • Rad­goszcz – je­zio­ro w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. mię­dzy­chodz­kim, w gmi­nie Mię­dzy­chód
  • Rad­goszcz – gro­ma­da w po­wie­cie dą­brow­skim
  • Rad­goszcz – gro­ma­da w po­wie­cie mię­dzy­chodz­kim
  • Ra­do­goszcz

Wikipedia


radiacja

1. pro­mie­nio­wa­nie;
a) emi­sja ener­gii w po­sta­ci fal elek­tro­ma­gne­tycz­nych lub czą­stek ma­te­rii o dużej pręd­ko­ści;
b) stru­mień tych czą­stek lub fal;
2. ra­dia­cja adap­ta­cyj­na - róż­ni­co­wa­nie się or­ga­niz­mów o wspól­nym po­cho­dze­niu pod wpły­wem róż­nic mię­dzy śro­do­wi­ska­mi ich roz­wo­ju; ra­dia­cja przy­sto­so­waw­cza


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fiz. zob. pro­mie­nio­wa­nie.

 (1.2) biol. zwięk­sza­nie się róż­no­rod­no­ści ga­tun­ko­wej z po­wo­du za­ję­cia przez ga­tu­nek no­wych nisz eko­lo­gicz­nych lub zmia­ny wa­run­ków śro­do­wi­ska;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ra­dia­cja ewo­lu­cyj­na
    • ra­dia­cja adap­ta­cyj­na
  • ra­dia­cja w fi­zy­ce oz­na­cza pro­mie­nio­wa­nie, głów­nie pro­mie­nio­wa­nie jo­ni­zu­ją­ce

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. radio n., radiant m., radiator m.

 przym. radiacyjny, radialny

 przysł. radiacyjnie, radialnie

Wiktionary


radiacyjny

zwią­za­ny z ra­dia­cją


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) fiz. chem. zwią­za­ny z ra­dia­cją (pro­mie­nio­wa­niem)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. radio n., radiacja ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) promienny

Wiktionary


radialny

1. o ukła­dzie pro­mie­ni­stym;
2. skie­ro­wa­ny wzdłuż pro­mie­nia; pro­mie­nio­wy


SJP.pl


radian

pod­sta­wo­wa jed­nost­ka kąta pła­skie­go w ukła­dzie SI


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mat. miar. jed­nost­ka miary kąta pła­skie­go w ukła­dzie SI, równa mie­rze kąta o wierz­choł­ku w środ­ku okrę­gu, wy­ci­na­ją­ce­go z tego okrę­gu łuk o dłu­go­ści rów­nej pro­mie­nio­wi okrę­gu;

Wiktionary

Za­su­ge­ro­wa­no, aby "Miara łu­ko­wa kąta"

Ra­dian (w skró­cie rad od łac. "ra­dius" „pro­mień”) – jed­nost­ka miary kąta pła­skie­go zde­fi­nio­wa­na jako miara kąta środ­ko­we­go, w któ­rym dłu­gość łuku wyz­na­czo­ne­go przez kąt środ­ko­wy jest równa pro­mie­nio­wi okrę­gu. Na­le­ży do jed­no­stek po­chod­nych ukła­du SI.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈradʲjãn, AS: radʹi ̯ãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. steradian mrz.

Wiktionary


radiant

nie­wiel­ki ob­szar lub punkt na sfe­rze nie­bie­skiej, z któ­re­go po­zor­nie ro­zbie­ga­ją się drogi me­te­o­rów two­rzą­cych rój


SJP.pl

Ra­diant – nie­wiel­ki ob­szar lub punkt na sfe­rze nie­bie­skiej, w któ­rym prze­ci­na­ją się prze­dłu­żo­ne wstecz po­zor­ne drogi me­te­o­rów (z któ­re­go "ro­zbie­ga­ją się" drogi me­te­o­rów) na­le­żą­cych do da­ne­go roju. Ra­diant jest efek­tem skró­tu per­spek­ty­wicz­ne­go, któ­re­mu ulega stru­mień me­te­o­rów wi­dzia­ny z Ziemi.

Wikipedia


radiator

urzą­dze­nie wy­pro­mie­nio­wu­ją­ce ener­gię ciepl­ną, np. ka­lo­ry­fer, chłod­ni­ca sa­mo­cho­do­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. ele­ment lub ze­spół ele­men­tów wy­pro­mie­nio­wu­ją­cych cie­pło do oto­cze­nia;

Wiktionary

Ra­dia­tor (z roz­pra­szacz cie­pła) – ele­ment lub ze­spół ele­men­tów od­pro­wa­dza­ją­cych cie­pło z ukła­du, z któ­rym się styka, do oto­cze­nia (po­wie­trze, woda itp.). Ra­dia­tor jest spe­cjal­nie uksz­tał­to­wa­ną bryłą z me­ta­lu (lub jego sto­pów) do­brze prze­wo­dzą­ce­go cie­pło, o roz­wi­nię­tej po­wierzch­ni od stro­ny zew­nętrz­nej zaz­wy­czaj w po­sta­ci żeber lub prę­tów, by zmak­sy­ma­li­zo­wać prze­ka­zy­wa­nie cie­pła.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ka­lo­ry­fer i chłod­ni­ca sa­mo­cho­do­wa są ra­dia­to­ra­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: raˈdʲjatɔr, AS: radʹi ̯ator

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. radiowiec mos., radyjko n., radiacja ż.

Wiktionary


radicchio

[czy­taj: raDIKkio] ga­tu­nek cy­ko­rii o ciem­no­czer­wo­nych li­ściach; cy­ko­ria sa­ła­to­wa


SJP.pl


radiesta

rzad­ko: osoba wy­kry­wa­ją­ca po­dziem­ne źró­dła wody i złóż mi­ne­ra­łów za po­mo­cą różdż­ki; różdż­karz, ra­die­ste­ta


SJP.pl


radiesteta

osoba wy­kry­wa­ją­ca po­dziem­ne źró­dła wody i złóż mi­ne­ra­łów za po­mo­cą różdż­ki; różdż­karz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ezot. osoba ma­ją­ca zdol­no­ści ra­die­ste­zyj­ne

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Naj­waż­niej­sze jest, aby dobry ra­die­ste­ta zba­dał nam miesz­ka­nie i usta­lił, w któ­rym miej­scu bez­piecz­nie mo­że­my po­sta­wić łóżko, biur­ko, przy któ­rym pra­cu­je­my (…).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. radiestezja ż., radiestezyjność ż.

 war. radioesteta mos.

:: fż. radiestetka ż.

 przym. radiestezyjny

 przysł. radiestezyjnie

Wiktionary


radiestetka

→ ra­die­ste­ta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ezot. ko­bie­ta ma­ją­ca zdol­no­ści ra­die­ste­zyj­ne

Wiktionary

Patrz:

radiesteta

Powiązane:

 rzecz. radiesteta mos., radiestezja ż.

 przym. radiestezyjny

Wiktionary


radiestetyczny

→ ra­die­stez­ja


SJP.pl

Patrz:

radiestezja

radiestezja

wy­kry­wa­nie po­dziem­nych źró­deł wody i złóż mi­ne­ra­łów za po­mo­cą różdż­ki; różdż­kar­stwo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ezot. pse­u­do­na­u­ko­wa me­to­da ba­daw­cza wy­ko­rzy­stu­ją­ca wa­ha­deł­ko, któ­re­go za­cho­wa­nie (odz­wier­cied­la­ją­ce ruchy rąk trzy­ma­ją­ce­go wy­wo­ła­ne „ra­dia­cją” ba­da­ne­go przed­mio­tu) ma być niez­wy­kle do­kład­nym wskaź­ni­kiem po­mia­ro­wym war­to­ści wsze­la­kich;

Wiktionary

Ten ar­ty­kuł opi­su­je te­o­rie, me­to­dy lub czyn­no­ści niez­god­ne ze współ­czes­ną wie­dzą na­u­ko­wą.

Ra­die­stez­ja (łac. "ra­dia­tio" – pro­mie­nio­wa­nie i gr. "aest­he­sia" – wraż­li­wość) – pse­u­do­na­u­ka zaj­mu­ją­ca się rze­ko­mym pro­mie­nio­wa­niem. Isto­tą ra­die­stez­ji jest ich wy­kry­wa­nie przez ra­die­ste­tę przy uży­ciu przy­rzą­dów ta­kich jak różdż­ka ra­die­ste­zyj­na czy wa­ha­dło ra­die­ste­zyj­ne, a nawet bez żad­nych na­rzę­dzi[]. Wy­ko­rzy­stu­je się ją do wy­kry­wa­nia tzw. żył wod­nych, mi­ne­ra­łów i wielu in­nych obiek­tów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) To, co dzi­siaj na­zy­wa­my eko­lo­gią, aran­ża­cją prze­strze­ni, pro­fi­lak­ty­ką eko­lo­gicz­ną, ochro­ną śro­do­wi­ska czy nawet ra­die­stez­ją, było w sta­ro­żyt­nych Chi­nach łą­czo­ne w jedną ca­łość i na­zy­wa­ne feng shui.

 (1.1) Na­le­ży za­wsze pa­mię­tać, że wy­rów­na­ny stan ducha i dobra fi­zycz­na kon­dy­cja przy ra­die­stez­ji są bar­dzo ważne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. radiesteta mos., radiestetka ż., radiestezyjność ż.

 war. przest. radioestezja ż.

 przym. radiestezyjny

 przysł. radiestezyjnie

Wiktionary


radiestezyjnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób ra­die­ste­zyj­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. radiesteta mos., radiestezja ż.

 przym. radiestezyjny

Wiktionary


radiestezyjny

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy ra­die­stez­ji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ba­da­nia na­u­ko­we opi­sy­wa­nych w tych książ­kach zja­wisk różdż­kar­skich, ra­die­ste­zyj­nych i ge­o­manc­kich czę­sto - a nawet z re­gu­ły - nie pot­wier­dza­ją zgod­no­ści tak w nich opi­sy­wa­nych zja­wisk z rze­czy­wi­sto­ścią.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. radiestezja ż., radiestezyjność ż., radiesteta mos., radiestetka ż.

 przysł. radiestezyjnie

Wiktionary


radio

1. urzą­dze­nie na­da­ją­ce i od­bie­ra­ją­ce fale elek­tro­ma­gne­tycz­ne;
2. ogól­nie o ra­dio­ko­mu­ni­ka­cji, ra­dio­tech­ni­ce, ra­dio­fo­nii;
3. po­tocz­nie od­bior­nik ra­dio­wy;
4. ra­dio­sta­cja, roz­gło­śnia ra­dio­wa; in­sty­tu­cja przy­go­to­wu­ją­ca pro­gra­my ra­dio­we


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) sy­stem na­da­wa­nia i od­bio­ru sy­gna­łów dźwię­ko­wych w po­sta­ci fal elek­tro­ma­gne­tycz­nych;

 (1.2) urzą­dze­nie od­bie­ra­ją­ce sy­gna­ły dźwię­ko­we na­da­wa­ne w po­sta­ci fal elek­tro­ma­gne­tycz­nych

 (1.3) in­sty­tu­cja opra­co­wu­ją­ca i na­da­ją­ca au­dy­cje emi­to­wa­ne w po­sta­ci fal elek­tro­ma­gne­tycz­nych

 (1.4) ogół osób pra­cu­ją­cych w radiu (1.3)

 (1.5) bu­dy­nek, w któ­rym znaj­du­je się radio (1.3)

 (1.6) pro­gram au­dy­cji na­da­wa­nych przez radio (1.3)

 (1.7) urzą­dze­nie na­da­ją­ce i od­bie­ra­ją­ce sy­gna­ły dźwię­ko­we w po­sta­ci fal elek­tro­ma­gne­tycz­nych, uży­wa­ne m.in. na stat­kach lub w woj­sku

Wiktionary

Radio (od ra­dius – pro­mień) – śro­dek ma­so­we­go ko­mu­ni­ko­wa­nia, słu­żą­cy do roz­po­wszech­nia­nia au­dy­cji dźwię­ko­wych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po wy­na­le­zie­niu radia łącz­ność stat­ków z lądem nie na­po­ty­ka na trud­no­ści i od tej pory zor­ga­ni­zo­wa­no biuro pro­gno­zy po­go­dy dla ma­ry­na­rzy i ry­ba­ków.

 (1.2) Prze­łą­czy­łem radio na pol­ską sta­cję i tam usły­sza­łem cały ko­mu­ni­kat.

 (1.2) Od pew­ne­go czasu w in­ter­ne­cie roi się od plot­ka­o­tek, że po­li­cja or­ga­ni­zu­je ła­pan­ki użyt­kow­ni­ków po­pu­lar­nych, choć od kilku lat za­ka­za­nych ra­diów Uni­den.

 (1.4) Nawet mój ko­le­ga z radia, który za­wsze chciał być bli­sko waż­nych wy­da­rzeń, po­je­chał do Wo­szczyc […]

 (1.5) Dziś spo­ty­ka­my się w radiu na My­śli­wiec­kiej, gdzie cza­sa­mi ja­da­my obia­dy, a Mi­chał jest dzien­ni­ka­rzem „trój­ki”.

 (1.6) In­for­ma­cje czer­pał z radia fran­cu­skie­go i te­le­fo­nów od par­tyj­nych przy­ja­ciół.

 (1.7) Ma pan radio? To niech im pan powie, żeby sie­dzie­li na du­pach i nie ru­sza­li się ani o cen­ty­metr.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈradʲjɔ, AS: radʹi ̯o

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. radiowiec m., radiola ż.

:: zdrobn. radyjko n.

 przym. radiowy

 przysł. radiowo

 temsłow. radio-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) radioodbiornik

 (1.3) radiostacja, rozgłośnia

 (1.4) radiostacja, rozgłośnia

 (1.5) radiostacja, rozgłośnia

 (1.6) radiostacja, rozgłośnia

Wiktionary


radio-

prze­dro­stek

 (1.1) …sto­so­wa­ny w zło­że­niach pod­kre­śla­ją­cych, że coś wy­ko­rzy­stu­je fale ra­dio­we lub ma wbu­do­wa­ne radio (urzą­dze­nie), ra­dio­wy; względ­nie wy­ko­rzy­stu­je zja­wi­ska zwią­za­ne z pro­mie­nio­wa­niem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈradʲjɔ, AS: radʹi ̯o

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. radio n.

Wiktionary


radioabonament

rzad­ko: opła­ta umoż­li­wia­ją­ca re­a­li­za­cję misji radia; abo­na­ment ra­dio­wy


SJP.pl


radioabonent

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba po­sia­da­ją­ca od­bior­nik ra­dio­wy i opła­ca­ją­ca abo­na­ment za do­stęp do pro­gra­mów ra­dio­wych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przez długi czas licz­ba ra­dio­a­ma­to­rów prze­wyż­sza­ła ilość ra­dio­a­bo­nen­tów: wię­cej ludzi ek­spe­ry­men­to­wa­ło w za­kre­sie ra­dio­wej tech­ni­ki — niż słu­cha­ło ofi­cjal­nych pro­gra­mów.

Wiktionary


radioabonentka

→ ra­dio­a­bo­nent


SJP.pl

Patrz:

radioabonent

radioaktywność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fiz. zdol­ność jąder ato­mo­wych do sa­mo­rzut­nej emi­sji pro­mie­nio­wa­nia kor­pu­sku­lar­ne­go alfa lub beta albo pro­mie­nio­wa­nia elek­tro­ma­gne­tycz­ne­go gamma

Wiktionary

Ra­dio­ak­tyw­ność, pro­mie­niot­wór­czość – zdol­ność niek­tó­rych izo­to­pów do emi­sji pro­mie­nio­wa­nia jo­ni­zu­ją­ce­go wy­ni­ka­ją­ca z sa­mo­ist­nych prze­mian jąder ato­mo­wych nietr­wa­łych izo­to­pów, zwa­nych pro­mie­niot­wór­czy­mi, w jądra in­nych izo­to­pów, zaz­wy­czaj in­ne­go pier­wiast­ka. Prze­mia­nom to­wa­rzy­szy pro­mie­nio­wa­nie jo­ni­zu­ją­ce bę­dą­ce emi­sją wy­so­ko­e­ner­ge­tycz­nych czą­stek ele­men­tar­nych, jąder ato­mo­wych i pro­mie­nio­wa­nia elek­tro­ma­gne­tycz­ne­go.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. radioaktywny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) promieniotwórczość

Wiktionary


radioaktywny

pro­mie­niot­wór­czy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ra­dio­ak­tyw­no­ścią

Wiktionary

Ra­dio­ak­tyw­ny – album Sta­ni­sła­wa Sojki wy­da­ny w 1988 roku przez Pol­skie Na­gra­nia (SX 2661). Płyta jest zbio­rem na­grań do­ko­na­nych w cza­sie kilku sesji w la­tach 1983-1988. Ko­lej­ne edy­cje al­bu­mu to płyty cd wy­da­ne w 1993 roku przez Pol­skie Na­gra­nia (PNCD 218) i w 1997 roku przez Po­ma­ton EMI (8577072).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tu­tej­sze termy są jed­nak wy­so­ko ra­dio­ak­tyw­ne, co ogra­ni­cza czas prze­by­wa­nia w wo­dzie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌradʲjɔakˈtɨvnɨ, AS: radʹi ̯oaktyvny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. radioaktywność ż.

 przysł. radioaktywnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) promieniotwórczy

Wiktionary


radioakustyczny

la­tar­nia ra­dio­a­ku­stycz­na - ra­dio­sta­cja wy­po­sa­żo­na w elek­trycz­ne na­daj­ni­ki dźwię­ko­we nad oraz pod wodą


SJP.pl


radioamator

osoba (głów­nie męż­czyz­na) zaj­mu­ją­ca się z za­mi­ło­wa­nia ra­dio­tech­ni­ką, zwła­szcza kon­stru­o­wa­niem apa­ra­tów ra­dio­fo­nicz­nych, prze­waż­nie jed­nak nie ma­ją­ca w tym kie­run­ku wyksz­tał­ce­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba nie­za­wo­do­wo zaj­mu­ją­ca się bu­do­wą i ob­słu­gą urzą­dzeń ra­dio­wych;

Wiktionary

Zo­bacz też: cza­so­pis­mo „Ra­dio­a­ma­tor”.

Ra­dio­a­ma­tor – osoba zaj­mu­ją­ca się ama­tor­sko ra­dio­tech­ni­ką, bu­du­ją­ca we włas­nym za­kre­sie urzą­dze­nia ra­dio­we i po­słu­gu­ją­ca się nimi. Po­ję­cie czę­sto myl­nie utoż­sa­mia­ne z krót­ko­fa­low­cem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przez trzy dni har­ce­rze na­wią­za­li łącz­no­ści z wie­lo­ma ra­dio­a­ma­to­ra­mi z ca­łe­go świa­ta.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. radioamatorstwo n.

 przym. radioamatorski

Wiktionary


radioamatorka

mi­ło­śnicz­ka ra­dio­tech­ni­ki


SJP.pl


radioamatorski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z nie­za­wo­do­wą bu­do­wą i ob­słu­gą urzą­dzeń ra­dio­wych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kil­ku­dzie­się­ciu pa­sjo­na­tów wspo­mi­na­ło swoje doś­wiad­cze­nia z pracy na pas­mach ra­dio­a­ma­tor­skich.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. radioamator m., radioamatorstwo n.

Wiktionary


radioamatorstwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) nie­za­wo­do­wa bu­do­wa i ob­słu­ga urzą­dzeń ra­dio­wych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Szcze­gól­nie upo­do­bał sobie ra­dio­a­ma­tor­stwo i od czasu, kiedy pu­ścił w eter kil­ku­mi­nu­to­wą wia­do­mość o sobie na fa­lach krót­kich, był cią­gle in­da­go­wa­ny i kon­tro­lo­wa­ny przez bez­pie­kę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. radioamator m.

 przym. radioamatorski

Wiktionary


radioastronomia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dział astro­no­mii ob­ser­wa­cyj­nej zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem ciał nie­bie­skich z po­mo­cą fal ra­dio­wych;

Wiktionary

Ra­dio­a­stro­no­mia – dział astro­no­mii ob­ser­wa­cyj­nej, zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem za po­mo­cą ra­dio­te­le­sko­pów pro­mie­nio­wa­nia elek­tro­ma­gne­tycz­ne­go w za­kre­sie fal ra­dio­wych emi­to­wa­ne­go przez obiek­ty kos­micz­ne.

Za­kres widma elek­tro­ma­gne­tycz­ne­go bę­dą­cy ob­sza­rem za­in­te­re­so­wa­nia ra­dio­a­stro­no­mii roz­cią­ga się od pro­mie­nio­wa­nia mi­kro­fa­lo­we­go aż do ul­tra­dłu­gich fal ra­dio­wych. Za­kres ten od­po­wia­da dłu­go­ści fal od po­ni­żej 1 mm do setek me­trów, od stro­ny fal krót­kich są­sia­du­je on z za­kre­sem fal pod­czer­wo­nych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Osta­tecz­nym oba­le­niem te­o­rii stanu sta­cjo­nar­ne­go mógł być jed­nak tylko po­zy­tyw­ny dowód ob­ser­wa­cyj­ny; taki dowód zo­stał do­star­czo­ny przez ra­dio­a­stro­no­mię w 1965 r., kiedy to od­kry­to tzw. szcząt­ko­we ra­dio­we pro­mie­nio­wa­nie Wszechś­wia­ta, […].

Wiktionary

Powiązane:

 przym. radioastronomiczny

Wiktionary


radioastronomiczny

przy­miot­nik

 (1.1) nauk. astr. zwią­za­ny z ra­dio­a­stro­no­mią

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­czą­wszy od po­ło­wy XX w. ze­bra­no za po­mo­cą metod ra­dio­a­stro­no­micz­nych bo­ga­ty ma­te­riał ob­ser­wa­cyj­ny, in­for­mu­ją­cy o roz­mie­szcze­niu wo­do­ru w Ga­lak­ty­ce, a więc poś­red­nio rów­nież o jej bu­do­wie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. radioastronomia ż.

Wiktionary


radioastronomka

→ ra­dio­a­stro­nom


SJP.pl

Patrz:

radioastronom

radiobiolog

spe­cja­li­sta w za­kre­sie ra­dio­bio­lo­gii


SJP.pl


radiobiologia

Ra­dio­bio­lo­gia – nauka ba­da­ją­ca wpływ pro­mie­nio­wa­nia jo­ni­zu­ją­ce­go na or­ga­niz­my żywe i ich pro­ce­sy ży­cio­we.

Wikipedia


radiobiolożka

→ ra­dio­bio­log


SJP.pl

Patrz:

radiobiolog

radioboja

po­łą­cze­nie radia na­da­ją­ce­go na alar­mo­wej czę­stot­li­wo­ści mor­skiej 406 MHz i sy­ste­mu GPS


SJP.pl


radiobudzik

bu­dzik w po­sta­ci radia z wyś­wiet­la­czem


SJP.pl


radiochemia

Ra­dio­che­mia – dział che­mii ją­dro­wej poś­wię­co­ny ba­da­niom prze­mian che­micz­nych sub­stan­cji pro­mie­niot­wór­czych (np. tran­su­ra­now­ców) oraz włas­no­ści fi­zy­ko­che­micz­nych związ­ków za­wie­ra­ją­cych okre­ślo­ne izo­to­py (np. wy­mia­na izo­to­po­wa, efekt izo­to­po­wy, wskaź­ni­ki izo­to­po­we). Przed­mio­tem za­in­te­re­so­wa­nia ra­dio­che­mii jest także oczy­szcza­nie i za­sto­so­wa­nie ra­dio­i­zo­to­pów w nauce i tech­ni­ce oraz wyt­wa­rza­nie i uty­li­za­cja pa­li­wa ją­dro­we­go.

Wikipedia


radiochemiczka

→ ra­dio­che­mik


SJP.pl

Patrz:

radiochemik

radiochirurgia

za­bieg chi­rur­gicz­ny z wy­ko­rzy­sta­niem pro­mie­nio­wa­nia


SJP.pl


radiochirurgiczny

→ ra­dio­chi­rur­gia


SJP.pl

Patrz:

radiochirurgia

radioczuły

śro­do­wi­sko­wo: re­a­gu­ją­cy, wraż­li­wy na pro­mie­nio­wa­nie


SJP.pl


radiodewiacja

Ra­dio­de­wia­cja – na­mia­ro­wy błąd na­wi­ga­cyj­ny po­wo­du­ją­cy błęd­ne na­mie­rza­nie kie­run­ku skąd po­cho­dzi sy­gnał ra­dio­wy. Pow­sta­je on w ra­dio­na­mier­ni­ku i jest spo­wo­do­wa­ny pro­mie­nio­wa­niem pola wtór­ne­go przez przed­mio­ty me­ta­lo­we, jakie w danej chwi­li znaj­du­ją się w po­bli­żu ra­dio­na­mier­ni­ka i jego an­te­ny.

Wikipedia


radiodiagnostyczny

→ ra­dio­dia­gno­sty­ka


SJP.pl

Patrz:

radiodiagnostyka

radiodiagnostyk

spe­cja­li­sta zaj­mu­ją­cy się roz­poz­na­wa­niem cho­rób za po­mo­cą pro­mie­nio­wa­nia jo­ni­zu­ją­ce­go


SJP.pl


radiodiagnostyka

spe­cja­li­sta zaj­mu­ją­cy się roz­poz­na­wa­niem cho­rób za po­mo­cą pro­mie­nio­wa­nia jo­ni­zu­ją­ce­go


SJP.pl


radiodroma

krzy­wa, po któ­rej po­ru­sza się sa­mo­lot pod­czas lotu w kie­run­ku ra­dio­sta­cji, kie­ro­wa­ne­go za po­mo­cą wskaź­ni­ka kursu ra­dio­kom­pa­su


SJP.pl


radiodyfuzyjny

→ ra­dio­dy­fuz­ja


SJP.pl

Patrz:

radiodyfuzja

radioecho

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) rad. sy­gnał ra­dio­wy, który jest od­bi­ciem wy­sła­ne­go sy­gna­łu ra­dio­we­go

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌradʲjɔˈɛxɔ, AS: radʹi ̯oeχo

Wiktionary


radioekolog

eko­log ba­da­ją­cy wpływ pro­mie­nio­wa­nia na śro­do­wi­sko


SJP.pl


radioelektronik

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie elek­tro­ni­ki ra­dio­wej


SJP.pl

Ra­dio­e­lek­tro­nik – mie­sięcz­nik dla elek­tro­ni­ków wy­da­wa­ny w la­tach 1991–2009 w wer­sji pa­pie­ro­wej (w ostat­nim okre­sie wy­daw­cą był "Ra­dio­e­lek­tro­nik spół­ka z o.o."), a w 2010 r. przez Sto­wa­rzy­sze­nie Elek­try­ków Pol­skich w wer­sji elek­tro­nicz­nej (in­ter­ne­to­wej). Przez­na­czo­ny dla pro­fe­sjo­na­li­stów i hob­by­stów elek­tro­ni­ki.

Wikipedia


radioelektronika

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie elek­tro­ni­ki ra­dio­wej


SJP.pl


radiofarmaceuta

spe­cja­li­sta zaj­mu­ją­cy się wyt­wa­rza­niem i ba­da­niem ra­dio­far­ma­ce­u­ty­ków (pre­pa­ra­tów me­dycz­nych za­wie­ra­ją­cych izo­to­py pro­mie­niot­wór­cze)


SJP.pl


radiofarmaceutyk

sub­stan­cja pro­mie­niot­wór­cza uży­wa­na w le­cze­niu cho­rób no­wot­wo­ro­wych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) farm. med. sub­stan­cja pro­mie­niot­wór­cza uży­wa­na w le­cze­niu no­wot­wo­rów lub scyn­ty­gra­fii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Znany na całym świe­cie Oś­ro­dek Ra­dio­i­zo­to­pów POLATOM na­le­żą­cy do NCBJ ma w za­kre­sie roz­wo­ju ra­dio­far­ma­ce­u­ty­ków spore osią­gnię­cia.

Wiktionary


radiofarmacja

nauka zaj­mu­ją­cą się wyt­wa­rza­niem i ba­da­niem ra­dio­far­ma­ce­u­ty­ków


SJP.pl


radiofizyka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dział fi­zy­ki zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem te­o­re­tycz­nym i ek­spe­ry­men­tal­nym pro­mie­nio­wa­nia: jego emi­sji, pro­pa­ga­cji i od­dzia­ły­wa­nia ze śro­do­wi­skiem

Wiktionary


radiofobia

cho­ro­bli­wy lęk przed pro­mie­nio­wa­niem jo­ni­zu­ją­cym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. lęk przed pro­mie­nio­wa­niem jo­ni­zu­ją­cym

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌradʲjɔˈfɔbʲja, AS: radʹi ̯ofobʹi ̯a

Wiktionary


radiofobiczny

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy ra­dio­fo­bii

Wiktionary


radiofonia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rad. sy­stem prze­ka­zy­wa­nia au­dy­cji ra­dio­wych

Wiktionary

Ra­dio­fo­nia – sy­stem zor­ga­ni­zo­wa­ne­go roz­po­wszech­nia­nia au­dy­cji dźwię­ko­wych przez­na­czo­nych do od­bio­ru przez słu­cha­czy za po­mo­cą od­bior­ni­ków ra­dio­fo­nicz­nych.

Ra­dio­fo­nia pu­blicz­na re­a­li­zu­je misję pu­blicz­ną, ofe­ru­jąc ca­łe­mu spo­łe­czeń­stwu i po­szcze­gól­nym jego czę­ściom, zróż­ni­co­wa­ne pro­gra­my i inne usłu­gi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Każda ra­dio­fo­nia czyni wy­sił­ki aby wy­ple­nić pla­ga­a­gę ra­dio­pa­ję­czar­stwa, na­ra­ża­ją­cą na szwank in­te­re­sy radia oraz de­mo­ra­li­zu­ją­cą ra­dio­słu­cha­czy.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. radiofoniczny

Wiktionary


radiofoniczny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) rad. do­ty­czą­cy ra­dio­fo­nii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. radiofonia ż.

Wiktionary


radiofonizacyjny

zwią­za­ny z ra­dio­fo­ni­za­cją


SJP.pl


radiofosfor

izo­top pro­mie­niot­wór­czy fos­fo­ru


SJP.pl


radiofrekwencja

za­bieg me­dy­cy­ny este­tycz­nej i kos­me­to­lo­gii wy­ko­rzy­stu­ją­cy fale ra­dio­we wy­so­kiej czę­stot­li­wo­ści


SJP.pl


radiogalaktyka

Ra­dio­ga­lak­ty­ka – ga­lak­ty­ka, która emi­tu­je bar­dzo silne fale ra­dio­we. Ra­dio­ga­lak­ty­ki to ro­dzaj ak­tyw­nych ga­lak­tyk o roz­le­głej struk­tu­rze ra­dio­wej i do­brze wi­docz­nej struk­tu­rze gwia­zdo­wej czę­ści ga­lak­ty­ki. Obraz ra­dio­wy ra­dio­ga­lak­ty­ki two­rzą "obło­ki ra­dio­we" sta­no­wią­ce zaz­wy­czaj naj­sil­niej­sze źró­dło fal, cza­sa­mi wi­docz­ne jest także zwar­te źró­dło cen­tral­ne oraz dżety – wą­skie struk­tu­ry łą­czą­ce jądro ga­lak­ty­ki z obło­ka­mi ra­dio­wy­mi.

Wikipedia


radiogenetyczny

→ ra­dio­ge­ne­ty­ka


SJP.pl

Patrz:

radiogenetyka

radiogram

Ra­dio­gram, ra­dio­te­le­gram – wia­do­mość tek­sto­wa prze­sła­na fa­la­mi ra­dio­wy­mi za po­mo­cą ra­dio­sta­cji. Jest ro­dza­jem te­le­gra­mu, w odróż­nie­niu od te­le­gra­mu zwy­kłe­go, który był prze­sy­ła­ny łą­cza­mi ka­blo­wy­mi, ra­dio­gram prze­sy­ła­ny jest trans­mi­sją ra­dio­wą.

Wikipedia


radiogwiazda

gwia­zda emi­tu­ją­ca pro­mie­nio­wa­nie elek­tro­ma­gne­tycz­ne (np. pul­sar)


SJP.pl


radiohead

Ra­dio­he­ad – an­giel­ski ze­spół roc­ko­wy z Abing­don w Ox­fords­hi­re, pow­sta­ły w 1985 roku. W jego skład wcho­dzą: Thom Yorke (wokal, gi­ta­ra, for­te­pian), Jonny Gre­en­wo­od (gi­ta­ra pro­wa­dzą­ca, ke­y­bo­ard), Ed O’Brien (gi­ta­ra, wokal wspie­ra­ją­cy), Colin Gre­en­wo­od (gi­ta­ra ba­so­wa) i Phil Sel­way (per­ku­sja, wokal wspie­ra­ją­cy).

Wikipedia


radiointerferometr

przy­rząd do ba­da­nia źró­deł pro­mie­nio­wa­nia ra­dio­we­go


SJP.pl

Ra­dio­in­ter­fe­ro­metr, in­ter­fe­ro­metr ra­dio­wy – in­stru­ment astro­no­micz­ny do ba­da­nia źró­deł pro­mie­nio­wa­nia ra­dio­we­go, np. ak­tyw­nych jąder ga­lak­tyk, kwa­za­rów; wy­ko­rzy­stu­je zja­wi­sko in­ter­fe­ren­cji fal ra­dio­wych od­bie­ra­nych przez co najm­niej dwa ra­dio­te­le­sko­py, z któ­rych sy­gna­ły są do­pro­wa­dza­ne do wspól­ne­go od­bior­ni­ka; odz­na­cza się dużą zdol­no­ścią roz­dziel­czą.

Wikipedia


radioizotop

izo­top pro­mie­niot­wór­czy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. fiz. od­mia­na pier­wiast­ka che­micz­ne­go, któ­rej jądro ato­mo­we jest nie­sta­bil­ne i ulega roz­pa­do­wi, emi­tu­jąc pro­mie­nio­wa­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Scha­rak­te­ry­zo­wa­no 18 ra­dio­i­zo­to­pów niklu (…)

 (1.1) Ra­dio­i­zo­to­py są sto­so­wa­ne w róż­ne­go ro­dza­ju czuj­ni­kach, de­tek­to­rach sub­stan­cji.

 (1.1) Od lat tru­dzi­li się nad sta­ran­nym roz­róż­nia­niem po­mię­dzy re­ak­to­ra­mi uży­wa­ny­mi do pro­duk­cji bomb ją­dro­wych a tymi dla „po­ko­jo­we­go” wyt­wa­rza­nia ener­gii elek­trycz­nej czy ra­dio­i­zo­to­pów do użyt­ku me­dycz­ne­go.

 (1.1) Dużą za­le­tą fle­bo­scyn­ty­gra­fii jest moż­li­wość prze­śle­dze­nia na mo­ni­to­rze kom­pu­te­ra sprzę­żo­ne­go z gamma ka­me­rą dróg prze­cho­dze­nia ra­dio­i­zo­to­pu przez układ żylny.

 (1.1) Przed­mio­tem zgło­sze­nia jest zna­ko­wa­ny ra­dio­i­zo­to­pem zwią­zek czwar­to­rzę­do­wej soli amo­nio­wej wie­lo­pier­ście­nio­wej aminy aro­ma­tycz­nej (…)

Wiktionary

Powiązane:

 przym. radioizotopowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) izotop promieniotwórczy, radionuklid

Wiktionary


radioizotopowy

przy­miot­nik od: ra­dio­i­zo­top


SJP.pl


radiokimografia

me­to­da ba­da­nia ra­dio­lo­gicz­ne­go na­rzą­dów, poz­wa­la­ją­ca na zapis ich ru­chów; rent­ge­no­ki­mo­gra­fia


SJP.pl


radiokinematograficzny

→ ra­dio­ki­ne­ma­to­gra­fia


SJP.pl

Patrz:

radiokinematografia

radiokomitet

organ za­rzą­dza­ją­cy ra­diem i te­le­wiz­ją


SJP.pl


radiokomunikacja

Ra­dio­ko­mu­ni­ka­cja (ang. "ra­dio­com­mu­ni­ca­tion") – oz­na­cza ko­mu­ni­ka­cję za po­mo­cą fal ra­dio­wych.

Wikipedia


radiokomunikacyjny

zwią­za­ny z ra­dio­ko­mu­ni­ka­cją


SJP.pl


radiola

dawny apa­rat ra­dio­wy umie­szczo­ny w jed­nej obu­do­wie z innym sprzę­tem elek­tro­a­ku­stycz­nym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) apa­rat ra­dio­wy po­łą­czo­ny z gra­mo­fo­nem lub ma­gne­to­fo­nem

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ra­dio­la – ro­dzaj sprzę­tu RTV, ze­staw elek­tro­a­ku­stycz­ny
  • ra­dio­la (lenek sto­ziarn) – ga­tu­nek ro­ślin z ro­dzi­ny lno­wa­tych (Li­na­ce­ae)

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. radio n.

Wiktionary


radiolaria

plank­to­no­wy pier­wot­niak mor­ski z gro­ma­dy pro­mie­nic; po­sia­da krze­mion­ko­wy szkie­let o skom­pli­ko­wa­nej bu­do­wie, żyje wy­łącz­nie w wo­dach mor­skich, sta­no­wiąc skład­nik plank­to­nu


SJP.pl


radiolarie

plank­to­no­wy pier­wot­niak mor­ski z gro­ma­dy pro­mie­nic; po­sia­da krze­mion­ko­wy szkie­let o skom­pli­ko­wa­nej bu­do­wie, żyje wy­łącz­nie w wo­dach mor­skich, sta­no­wiąc skład­nik plank­to­nu


SJP.pl


radiolaryt

osa­do­wa skała głę­bo­ko­mor­ska skła­da­ją­ca się głów­nie z krze­mion­ko­wych szkie­le­ci­ków pro­mie­nic i igieł gąbek, spo­jo­nych opa­lem, chal­ce­do­nem lub kwar­cem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geol. ro­dzaj skały osa­do­wej wa­pien­nej, w któ­rej znacz­ną część bu­du­ją szkie­le­ty mi­kro­sko­pij­nych or­ga­niz­mów ra­dio­la­rii (pro­mie­nic)

Wiktionary

Ra­dio­la­ryt – skała or­ga­no­ge­nicz­na, krze­mion­ko­wa. Spo­ty­ka­na jest w bar­wach czer­wo­nej, zie­lo­nej lub czar­nej. Jej bu­do­wa jest bar­dzo drob­no­ziar­ni­sta i zwię­zła, prze­łam musz­lo­wy. Jest to skała o wy­so­kiej twar­do­ści. Ra­dio­la­ry­ty two­rzą się naj­czę­ściej w stre­fach głę­bo­ko­wod­nych. Ich pow­sta­nie wska­zu­je, że dno mor­skie, na któ­rym za­cho­dzi­ła se­dy­men­ta­cja osadu, znaj­do­wa­ło się po­ni­żej li­zo­kli­ny. W skład wcho­dzą głów­nie krze­mion­ko­we sko­rup­ki pro­mie­nic (ra­dio­la­rii).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ra­dio­la­ry­ty pow­sta­ją głów­nie w mo­rzach głę­bi­no­wych.

Wiktionary


radiolatarnia

urzą­dze­nie na­wi­ga­cyj­ne na­da­ją­ce sy­gnał na usta­lo­nej czę­stot­li­wo­ści ra­dio­wej, słu­żą­ce jako punkt orien­ta­cyj­ny dla stat­ków lub sa­mo­lo­tów


SJP.pl

Ra­dio­la­tar­nia – ra­dio­sta­cja na­daw­cza lub na­daw­czo-od­bior­cza wy­sy­ła­ją­ca sy­gnał ra­dio­wy dla ra­dio­na­wi­ga­cji. Sy­gnał jest na­da­wa­ny w sta­łych od­stę­pach czasu i za­wie­ra kod ra­dio­la­tar­ni np. zna­ko­wy (na­da­wa­ny al­fa­be­tem Morse’a). Sy­gnał ten może być też na­da­wa­ny do­pie­ro po ode­bra­niu za­py­ta­nia. W ko­mu­ni­ka­cji mor­skiej i lot­ni­czej służy do okre­śla­nia kie­run­ku za po­mo­cą ra­dio­na­mier­ni­ka.

Wikipedia


radiolinia

Ra­dio­li­nia (ina­czej do­ho­ry­zon­tal­na linia ra­dio­wa) – sy­stem urzą­dzeń słu­żą­cych do na­da­wa­nia i od­bie­ra­nia ana­lo­go­wych lub cy­fro­wych trans­mi­sji ra­dio­wych. Pra­cu­je w pa­śmie mi­kro­fa­lo­wym, z an­te­ną o sil­nie kie­run­ko­wej cha­rak­te­ry­sty­ce pro­mie­nio­wa­nia (i, co za tym idzie, dużym zysku ener­ge­tycz­nym). Za­pew­nia prze­pu­sto­wość od kilku Mb/s do Gb/s.

Wikipedia


radioliniowy

przy­miot­nik od: ra­dio­li­nia


SJP.pl


radioliza

roz­pad czą­ste­czek pod wpły­wem pro­mie­nio­wa­nia jo­ni­zu­ją­ce­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) chem. pro­ces che­micz­ny za­cho­dzą­cy pod wpły­wem pro­mie­nio­wa­nia jo­ni­zu­ją­ce­go;

Wiktionary

Ra­dio­li­za – ca­łoksz­tałt prze­mian che­micz­nych za­cho­dzą­cych w obiek­cie w wy­ni­ku po­chło­nię­cia pro­mie­nio­wa­nia jo­ni­zu­ją­ce­go. Ra­dio­li­za to pro­ces che­micz­ny wy­wo­ła­ny dzia­ła­niem czą­stek i pro­mie­nio­wa­nia wy­so­ko­e­ner­ge­tycz­ne­go.

Od­mia­ną ra­dio­li­zy jest ra­dio­li­za im­pul­so­wa do­ty­czą­ca skali cza­so­wej rzędu mi­kro­se­kund.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌradʲjɔˈlʲiza, AS: radʹi ̯olʹiza

Wiktionary


radiolka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gwara. szo­fer­ska: ra­dio­wóz

Wiktionary

Wymowa:

IPA: raˈdʲjɔlka, AS: radʹi ̯olka

Wiktionary


radiolog

spe­cja­li­sta w za­kre­sie ra­dio­lo­gii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) le­karz zaj­mu­ją­cy się ra­dio­lo­gią

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. radiologia ż.

 przym. radiologiczny

Wiktionary


radiologia

1. nauka o róż­ne­go roz­dza­ju pro­mie­nio­wa­niu;
2. nauka zaj­mu­ją­ca się za­sto­so­wa­niem pro­mie­nio­wa­nia jo­ni­zu­ją­ce­go w ce­lach lecz­ni­czych i dia­gno­stycz­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fiz. nauka o pro­mie­niot­wór­czo­ści i pro­mie­nio­wa­niu rent­ge­now­skim

 (1.2) med. dział me­dy­cy­ny wy­ko­rzy­stu­ją­cy do dia­gno­sty­ki i le­cze­nia pro­mie­nio­wa­nie rent­ge­now­skie;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌradʲjɔˈlɔɟja, AS: radʹi ̯oloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. radiolog mos.

 przym. radiologiczny

Wiktionary


radiologiczny

→ ra­dio­lo­gia


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy ra­dio­lo­gii

Wiktionary

Patrz:

radiologia

Przykłady

 (1.1) Ode­bra­łem dzi­siaj z pra­cow­ni ra­dio­lo­gicz­nej zdję­cie rent­ge­now­skie.

 (1.1) Do wnio­sku o wy­da­nie zez­wo­le­nia na sto­so­wa­nie apa­ra­tu rent­ge­now­skie­go na­le­ży do­łą­czyć […] in­struk­cję pracy z apa­ra­tem rent­ge­now­skim usta­la­ją­cą szcze­gó­ło­we za­sa­dy po­stę­po­wa­nia w za­kre­sie ochro­ny ra­dio­lo­gicz­nej pra­cow­ni­ków i pa­cjen­tów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. radiologia ż., radiolog m.

 przysł. radiologicznie

Wiktionary


radiolokacja

Ra­dio­lo­ka­cja – okre­śla­nie po­ło­że­nia, pręd­ko­ści lub in­nych cha­rak­te­ry­styk obiek­tu, lub uzy­ski­wa­nie in­for­ma­cji do­ty­czą­cych tych pa­ra­me­trów, po­przez wła­ści­wo­ści pro­pa­ga­cyj­ne fal ra­dio­wych. Jest dzia­łem ra­dio­ko­mu­ni­ka­cji.

Ra­dio­lo­ka­cja wy­ko­rzy­stu­je pro­sto­li­nio­wość roz­cho­dze­nia się fal elek­tro­ma­gne­tycz­nych oraz zja­wi­sko ich od­bi­cia od przesz­kód. W ra­dio­lo­ka­cji sto­su­je się fale ra­dio­we o dłu­go­ściach od kilku me­trów do kilku mi­li­me­trów. Przy­kła­dem urzą­dze­nia ra­dio­lo­ka­cyj­ne­go jest radar.

Wikipedia


radiolokacyjnie

→ ra­dio­lo­ka­cyj­ny


SJP.pl

Patrz:

radiolokacyjny

radiolokacyjny

zwią­za­ny z ra­dio­lo­ka­cją


SJP.pl


radiolokator

urzą­dze­nie do lo­ka­li­za­cji obiek­tów przy po­mo­cy fal ra­dio­wych; radar


SJP.pl


radiolożka

→ ra­dio­log


SJP.pl

Patrz:

radiolog

radiomagnetofon

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. prze­no­śny od­bior­nik ra­dio­wy z ma­gne­to­fo­nem w jed­nej obu­do­wie;

Wiktionary

Ra­dio­ma­gne­to­fon – prze­no­śny sprzęt mu­zycz­ny, za­si­la­ny z ba­te­rii lub sieci elek­tro­e­ner­ge­tycz­nej. Za­wie­ra pro­sty ma­gne­to­fon ka­se­to­wy, tuner ra­dio­wy, wzmac­niacz i gło­śni­ki. Zwy­kle po­sia­da też wbu­do­wa­ny mi­kro­fon do re­je­stro­wa­nia dźwię­ku oraz gnia­zdo do po­dłą­cza­nia urzą­dzeń zew­nętrz­nych (do­dat­ko­we źró­dło dźwię­ku, wzmac­niacz).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌradʲjɔ̃maɡnɛˈtɔfɔ̃n, AS: radʹi ̯õmagnetofõn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. radiomagnetofonik mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) radioodtwarzacz

Wiktionary


radiomagnetofonik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od ra­dio­ma­gne­to­fon

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. radiomagnetofon m.

Wiktionary


radioman

żar­to­bli­wie: osoba lu­bią­ca słu­chać radia, au­dy­cji ra­dio­wych


SJP.pl


radiomanka

→ ra­dio­man


SJP.pl

Patrz:

radioman

radiomaryjniak

lek­ce­wa­żą­co: słu­chacz Radia Ma­ry­ja


SJP.pl


radiomaryjny

→ Radio Ma­ry­ja


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ra­diem Ma­ry­ja, do­ty­czą­cy Radia Ma­ry­ja

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla śro­do­wisk zwią­za­nych lub sym­pa­ty­zu­ją­cych z Ra­diem Ma­ry­ja

Wiktionary

Patrz:

Radio Maryja

radiomechanik

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie me­cha­ni­ki ra­dio­wej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rad. zaw. spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie me­cha­ni­ki i sprzę­tu ra­dio­we­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wujek pra­co­wał jako ra­dio­me­cha­nik w roz­gło­śni w Ka­to­wi­cach.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) radiotechnik, radiowiec

Wiktionary


radiometr

1. przy­rząd do mie­rze­nia mocy pro­mie­nio­wa­nia o małym na­tę­że­niu w za­kre­sie fal ra­dio­wych;
2. przy­rząd do mie­rze­nia ener­gii pro­mie­nio­wa­nia świetl­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fiz. przy­rząd do wy­kry­wa­nia pro­mie­nio­wa­nia elek­tro­ma­gne­tycz­ne­go i okre­śla­nia jego in­ten­syw­no­ści;

Wiktionary

Ra­dio­metr – urzą­dze­nie re­je­stru­ją­ce in­ten­syw­ność ra­dia­cji elek­tro­ma­gne­tycz­nej (pro­mie­nio­wa­nia elek­tro­ma­gne­tycz­ne­go) da­ne­go za­kre­su dłu­go­ści fal w do­wol­nej czę­ści spek­trum elek­tro­ma­gne­tycz­ne­go.

ra­dio­metr mi­kro­fa­lo­wy – ro­dzaj ra­dio­me­tru, wy­ko­rzy­stu­ją­cy pro­mie­nio­wa­nie mi­kro­fa­lo­we. Zbu­do­wa­ny jest z trzech za­sad­ni­czych ele­men­tów:

Wikipedia

Powiązane:

 przym. radiometryczny

Wiktionary


radiometria

dział me­tro­lo­gii zaj­mu­ją­cy się po­mia­ra­mi wiel­ko­ści róż­ne­go ro­dza­ju pro­mie­nio­wa­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fiz. dział nauki zaj­mu­ją­cy się ilo­ścio­wy­mi po­mia­ra­mi ener­gii pro­mie­nio­wa­nia i wiel­ko­ści fi­zycz­nych z nią zwią­za­nych;

Wiktionary

Ra­dio­me­tria (z łac. "ra­dius" "pro­mień", gr. "me­treo" "mie­rzę") – dział fi­zy­ki i me­tro­lo­gii zaj­mu­ją­cy się ilo­ścio­wy­mi po­mia­ra­mi ener­gii pro­mie­nio­wa­nia i wiel­ko­ści fi­zycz­nych z nią zwią­za­nych. Zbli­żo­ną dzie­dzi­ną jest fo­to­me­tria, która rów­nież zaj­mu­je się po­mia­ra­mi ener­gii pro­mie­nio­wa­nia, ale je­dy­nie w aspek­cie wpły­wu na wra­że­nia wzro­ko­we w oku ludz­kim (z uwz­ględ­nie­niem czu­ło­ści spek­tral­nej oka).

Wikipedia


radionadajnik

sta­cja na­da­ją­ca sy­gna­ły ra­dio­we


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. na­daj­nik ra­dio­wy;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­sięg ra­dio­na­daj­ni­ka sięga aż po cze­ską gra­ni­cę.

Wiktionary


radionamiernik

urzą­dze­nie ra­dio­na­wi­ga­cyj­ne okre­śla­ją­ce po­ło­że­nie sta­cji na­daw­czej


SJP.pl

Ra­dio­na­mier­nik, ra­dio­pe­len­ga­tor – od­bior­nik ra­dio­wy wy­po­sa­żo­ny w an­te­nę kie­run­ko­wą poz­wa­la­ją­cą ode­brać sy­gnał z ra­dio­la­tar­ni lub in­ne­go urzą­dze­nia pra­cu­ją­ce­go z to­wa­rzy­sze­niem fal ra­dio­wych i okre­ślić kie­ru­nek, z któ­re­go sy­gnał nad­cho­dzi, tzw. na­miar ra­dio­wy.

Wikipedia


radionamierzanie

do­ko­ny­wać roz­poz­na­nia ra­dio­we­go za po­mo­cą ra­dio­na­mier­ni­ków


SJP.pl

Ra­dio­na­mie­rza­nie (rów­nież ra­dio­pe­len­ga­cja, łac. "pe­len­ga­tion" – roz­poz­na­nie, zlo­ka­li­zo­wa­nie, na­miar, usta­le­nie miej­sca) – ro­dzaj ra­dio­lo­ka­cji po­le­ga­ją­cy na wyz­na­cza­niu po­ło­że­nia obiek­tu po­przez wy­ko­rzy­sta­nie pro­sto­li­nio­we­go roz­cho­dze­nia się fal ra­dio­wych.

Wikipedia


radionamierzać

do­ko­ny­wać roz­poz­na­nia ra­dio­we­go za po­mo­cą ra­dio­na­mier­ni­ków


SJP.pl


radionawigacja

Ra­dio­na­wi­ga­cja – wy­ko­rzy­sta­nie fal ra­dio­wych do okre­śle­nia włas­ne­go po­ło­że­nia i wyz­na­cze­nia dal­szej drogi.

Ist­nie­je wiele sy­ste­mów ra­dio­na­wi­ga­cyj­nych. Naj­prost­sze i naj­star­sze, lecz wciąż uży­wa­ne ko­rzy­sta­ją z na­da­ją­cych okre­ślo­ne sy­gna­ły roz­poz­naw­cze ra­dio­la­tar­ni umie­szczo­nych w oz­na­czo­nych na mapie punk­tach.

Wikipedia


radionawigacyjny

zwią­za­ny z ra­dio­na­wi­ga­cją


SJP.pl


radionawigator

w lot­nict­wie: ope­ra­tor po­kła­do­wej apa­ra­tu­ry na­pro­wa­dza­ją­cej


SJP.pl


radionuklid

pro­mie­niot­wór­cze jądro ato­mo­we


SJP.pl


radionuklidowy

→ ra­dio­nu­klid


SJP.pl

Patrz:

radionuklid

radioodbiornik

od­bior­nik ra­dio­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. urzą­dze­nie słu­żą­ce do od­bio­ru sy­gna­łu ra­dio­we­go;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pro­si­my o ści­sze­nie ra­dio­od­bior­ni­ka.

 (1.1) Pro­si­my o nie­re­gu­lo­wa­nie ra­dio­od­bior­ni­ków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌradʲjɔːdˈbʲjɔrʲɲik, AS: radʹi ̯•odbʹi ̯orʹńik

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) radio

Wiktionary


radioodtwarzacz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) elek­tron. radio z urzą­dze­niem umoż­li­wia­ją­cym odt­wa­rza­nie dźwię­ku z róż­nych no­śni­ków

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po lif­tin­gu wer­sja ta do­dat­ko­wo wy­po­sa­żo­na zo­sta­ła w ra­dio­odt­wa­rzacz CD.

Wiktionary


radiooficer

ofi­cer łącz­no­ści ra­dio­wej; ofi­cer ob­słu­gu­ją­cy ra­dio­sta­cję


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ofi­cer że­glu­gi od­po­wie­dzial­ny za łącz­ność ra­dio­wą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sie­dzia­łem w ka­bi­nie ra­dio­o­fi­ce­ra i z pod­nie­ce­niem oglą­da­łem prze­bieg akcji ra­tun­ko­wej na morzu, bo za­to­nę­ło wtedy wiele jach­tów.

Wiktionary


radiooficerka

→ ra­dio­o­fi­cer


SJP.pl

Patrz:

radiooficer

radiooperator

pra­cow­nik zaj­mu­ją­cy się ob­słu­gą ra­dio­sta­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba ob­słu­gu­ją­ca urzą­dze­nia ra­dio­wo-na­daw­cze i na­daw­czo-od­bior­cze

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mój oj­ciec jest ra­dio­o­pe­ra­to­rem.

 (1.1) Przy­ja­cie­le mo­je­go brata to ra­dio­o­pe­ra­to­rzy.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) operator radiowy

Wiktionary


radiooperatorka

pra­cow­ni­ca zaj­mu­ją­ca się ob­słu­gą ra­dio­sta­cji


SJP.pl


radiopajęczarka

po­tocz­nie: ko­bie­ta słu­cha­ją­ca radia bez pła­ce­nia abo­na­men­tu


SJP.pl


radiopajęczarstwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ko­rzy­sta­nie z nie­za­re­je­stro­wa­ne­go od­bior­ni­ka ra­dio­we­go nie opła­ca­jąc abo­na­men­tu za do­stęp do pro­gra­mów ra­dio­wych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Każda ra­dio­fo­nia czyni wy­sił­ki aby wy­ple­nić pla­ga­a­gę ra­dio­pa­ję­czar­stwa, na­ra­ża­ją­cą na szwank in­te­re­sy radia oraz de­mo­ra­li­zu­ją­cą ra­dio­słu­cha­czy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. radiopajęczarz m.

Wiktionary


radiopajęczarz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba ko­rzy­sta­ją­ca z nie­za­re­je­stro­wa­ne­go od­bior­ni­ka ra­dio­we­go, nie­o­pła­ca­ją­ca abo­na­men­tu za do­stęp do pro­gra­mów ra­dio­wych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Spoś­ród mniej­szych kra­jów naj­więk­szy przy­rost licz­by ra­dio­a­bo­nen­tów zaz­na­cza się w Ir­lan­dii […]. Na­le­ży to przy­pi­sać znacz­ne­mu roz­wo­jo­wi ir­landz­kie­go radia oraz in­ten­syw­nej kam­pa­nii prze­ciw­ko ra­dio­pa­ję­cza­rzom.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. radiopajęczarstwo n.

Wiktionary


radiopelengacyjny

zwią­za­ny z ra­dio­pe­len­ga­cją


SJP.pl


radiopromieniowanie

wy­sy­łać pro­mie­nie ra­dio­we


SJP.pl


radiopromieniować

wy­sy­łać pro­mie­nie ra­dio­we


SJP.pl


radiopółkompas

Ra­dio­pół­kom­pas - pó­ła­u­to­ma­tycz­ny ra­dio­na­mier­nik po­kła­do­wy, sto­so­wa­ny w sa­mo­lo­tach do ra­dio­na­wi­ga­cji.

Sta­no­wi upro­szczo­ną od­mia­nę ra­dio­kom­pa­su, z nie­ru­cho­mą ra­mo­wą an­te­ną kie­run­ko­wą. Współ­pra­cu­je z na­ziem­ną ra­dio­sta­cją pro­wa­dzą­cą (np. ra­dio­la­tar­nią).

Wikipedia


radiopława

pły­wa­ją­ca boja wy­po­sa­żo­na w na­daj­nik ra­dio­wy


SJP.pl


radioreporterka

re­por­ter­ka ra­dio­wa


SJP.pl


radiosekstans

urzą­dze­nie ra­dio­we uży­wa­ne do astro­na­wi­ga­cji, umoż­li­wia­ją­ce wy­ko­ny­wa­nie na­mia­rów Księ­ży­ca i Słoń­ca przez chmu­ry; ra­dio­sek­stant


SJP.pl

Ra­dio­sek­stant (rów­nież ra­dio­sek­stans) – urzą­dze­nie do astro­na­wi­ga­cji, au­to­ma­tycz­ny "ra­dio­na­mier­nik" z an­te­ną pa­ra­bo­licz­ną, od­bie­ra­ją­cy pro­mie­nio­wa­nie mi­kro­fa­lo­we po­cho­dzą­ce z ciał nie­bie­skich (Słoń­ca lub Księ­ży­ca).

Cza­sza an­te­ny jest na­kie­ro­wy­wa­na au­to­ma­tycz­nie przez ser­wo­me­cha­niz­my i sta­bi­li­zo­wa­na w po­zio­mie.

Wikipedia


radiosekstant

urzą­dze­nie ra­dio­we uży­wa­ne do astro­na­wi­ga­cji, umoż­li­wia­ją­ce wy­ko­ny­wa­nie na­mia­rów Księ­ży­ca i Słoń­ca przez chmu­ry; ra­dio­sek­stans


SJP.pl


radioskop

apa­rat rent­ge­now­ski


SJP.pl


radioskopia

me­to­da ba­da­nia po­le­ga­ją­ca na prześ­wiet­le­niu obiek­tu pro­mie­nia­mi Ro­ent­ge­na i uzy­ska­niu jego obra­zu na ekra­nie; rent­ge­no­sko­pia


SJP.pl


radioskopowy

→ ra­dio­skop


SJP.pl

Patrz:

radioskop

radiosonda

Ra­dio­son­da (ina­czej: "ra­dio­me­te­o­ro­graf") – ze­staw urzą­dzeń me­te­o­ro­lo­gicz­nych do po­mia­ru ci­śnie­nia, tem­pe­ra­tu­ry, po­zy­cji ge­o­gra­ficz­nej, wil­got­no­ści i cza­sa­mi kon­cen­tra­cji ozonu i in­nych po­mia­rów na du­żych wy­so­ko­ściach (10-30 km). Ra­dio­son­da jest zaz­wy­czaj przy­mo­co­wa­na do ba­lo­nu me­te­o­ro­lo­gicz­ne­go lub zrzu­ca­na z sa­mo­lo­tu.

Wikipedia


radiosondażowy

→ ra­dio­son­daż


SJP.pl

Patrz:

radiosondaż

radiospektroskopia

Ra­dio­spek­tro­sko­pia – dział spek­tro­sko­pii obej­mu­ją­cy ba­da­nie widm re­zo­nan­so­we­go po­chła­nia­nia i emi­sji przez sub­stan­cje pro­mie­nio­wa­nia ra­dio­we­go, mi­kro­fa­lo­we­go i sub­mi­li­me­tro­we­go; wy­ko­rzy­sty­wa­na m.in. do badań struk­tu­ry czą­stek oraz krysz­ta­łów.

Wikipedia


radiostacja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) urzą­dze­nie ra­dio­we do na­da­wa­nia, od­bio­ru lub obu tych funk­cji;

Wiktionary

Ra­dio­sta­cja – ze­staw urzą­dzeń do na­da­wa­nia lub od­bie­ra­nia sy­gna­łów ra­dio­wych. Skła­da się z na­daj­ni­ka lub od­bior­ni­ka ra­dio­we­go, an­te­ny, linii ka­blo­wych itp. Cza­sa­mi za­li­cza się do niej także bu­dyn­ki, w któ­rych się znaj­du­je. Upro­szczo­ną wer­sją ra­dio­sta­cji są ra­dio­te­le­fo­ny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Od pię­ciu ty­god­ni ra­dio­sta­cja na­da­je fał­szy­we mel­dun­ki. Ro­zu­miesz? Trze­ba oczy­ścić siat­kę, wy­e­li­mi­no­wać tego, kto zdra­dził.

 (1.1) Cho­dze­nie w kółko z cięż­ką ra­dio­sta­cją na ple­cy­e­cach to sku­tecz­ny spo­sób na na­u­cze­nie się stop­ni woj­sko­wych, a bicie po twa­rzy po­ma­ga utrzy­mać dy­scy­pli­nę na zbiór­ce - wy­ja­śni­li oskar­że­ni.

 (1.1) Gdyby „Nord” miała ra­dio­sta­cję, to po awa­rii aku­mu­la­to­rów i pop­su­ciu się wszyst­kie­go, co mo­gło­by na­wa­lić, szu­ka­no by nas już od mie­sią­ca.

 (1.1) Na trze­cio­rzęd­ne od­cin­ki po­sy­ła się trze­cio­rzęd­ne od­dzia­ły, wy­po­sa­żo­ne w zde­ze­lo­wa­ne sa­mo­cho­dy, ra­kiet­ni­ce jako sub­sty­tut ra­dio­sta­cji i bu­tel­ki z ben­zy­ną w za­stęp­stwie gra­nat­ni­ków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌradʲjɔˈstat͡sʲja, AS: radʹi ̯ostacʹi ̯a

Wiktionary


radiosygnał

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sy­gnał ra­dio­wy

Wiktionary


radiosłuchacz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek słu­cha­ją­cy au­dy­cji ra­dio­wych; słu­chacz radia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Każda ra­dio­fo­nia czyni wy­sił­ki aby wy­ple­nić pla­ga­a­gę ra­dio­pa­ję­czar­stwa, na­ra­ża­ją­cą na szwank in­te­re­sy radia oraz de­mo­ra­li­zu­ją­cą ra­dio­słu­cha­czy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. radiosłuchaczka ż.

Wiktionary


radiosłuchaczka

→ ra­dio­słu­chacz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta słu­cha­ją­ca au­dy­cji ra­dio­wych; słu­chacz­ka radia

Wiktionary

Patrz:

radiosłuchacz

Powiązane:

 rzecz. radiosłuchacz m.

Wiktionary


radiosłuchowisko

słu­cho­wi­sko (czę­ściej), dźwię­ko­wi­sko (rzad­ko);
1. utwór li­te­rac­ki (ko­me­dia lub dra­mat) na­pi­sa­ny spe­cjal­nie lub przy­sto­so­wa­ny na po­trze­by radia;
2. ga­tu­nek ra­dio­wej dra­ma­tur­gii obej­mu­ją­cy takie ut­wo­ry;
3. au­dy­cja ra­dio­wa, w cza­sie któ­rej na­da­wa­ne są takie ut­wo­ry


SJP.pl


radiota

ra­dio­tech­nik ob­słu­gu­ją­cy ra­dio­sta­cję


SJP.pl


radiotechniczny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do ra­dio­tech­ni­ki, zwią­za­ny z ra­dio­tech­ni­ką

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wujek słu­żył w bry­ga­dzie ra­dio­tech­nicz­nej do wios­ny 1980 roku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. radiotechnik mos., radiotechnika ż.

Wiktionary


radiotechnik

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie ra­dio­tech­ni­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rad. zaw. spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie ra­dio­tech­ni­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zo­stał także in­ży­nie­rem ra­dio­tech­ni­kiem, a w 1978 ab­sol­wen­tem aka­de­mii woj­sko­wej w Le­nin­gra­dzie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. radiotechnika ż.

 przym. radiotechniczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) radiomechanik, radiowiec

Wiktionary


radiotechnika

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie ra­dio­tech­ni­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rad. dział nauki i tech­ni­ki obej­mu­ją­cy te­o­rię i za­sto­so­wa­nie w prak­ty­ce drgań elek­tro­ma­gne­tycz­nych;

Wiktionary

Ra­dio­tech­ni­ka – dział nauki i tech­ni­ki obej­mu­ją­cy te­o­rię i za­sto­so­wa­nie w prak­ty­ce drgań elek­tro­ma­gne­tycz­nych (fal elek­tro­ma­gne­tycz­nych) do prze­no­sze­nia sy­gna­łów na od­le­głość.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pro­du­ko­wał po­dze­spo­ły ce­ra­micz­ne dla ra­dio­tech­ni­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. radiotechnik mos.

 przym. radiotechniczny

Wiktionary


radiotelefon

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rad. techn. apa­rat umoż­li­wia­ją­cy pro­wa­dze­nie roz­mów za po­mo­cą fal ra­dio­wych;

Wiktionary

Ra­dio­te­le­fon (tran­sce­i­ver, trx, wal­kie-tal­kie, krót­ko­fa­lów­ka) – nie­wiel­ka, upro­szczo­na ra­dio­sta­cja na­daw­czo-od­bior­cza wy­ko­rzy­sty­wa­na w ra­dio­te­le­fo­nii. Służy do po­ro­zu­mie­wa­nia się gło­sem na nie­wiel­kie od­le­gło­ści, peł­niąc rolę mo­bil­ne­go te­le­fo­nu. Te­le­fon ko­mór­ko­wy jest zmi­nia­tu­ry­zo­wa­nym cy­fro­wym ra­dio­te­le­fo­nem pra­cu­ją­cym tylko ze sta­cja­mi ba­zo­wy­mi i po­sia­da­ją­cym przez to więk­szy za­sięg od ra­dio­te­le­fo­nów pra­cu­ją­cych po­mię­dzy sobą (bez­poś­red­nio).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Chyba nie­mal wszyst­kie współ­czes­ne ra­dio­te­le­fo­ny mor­skie po­sia­da­ją pełny za­kres ka­na­łów w licz­bie 55 (od 1 do 88).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. radiotelefonia ż., radiotelefonista mos.

 przym. radiotelefoniczny

 przysł. radiotelefonicznie

Wiktionary


radiotelefonia

ro­dzaj te­le­fo­nii, w któ­rej do prze­sy­ła­nia sy­gna­łów te­le­fo­nicz­nych wy­zy­sku­je się fale ra­dio­we


SJP.pl

Ra­dio­te­le­fo­nia – ro­dzaj łącz­no­ści te­le­fo­nicz­nej, w któ­rej urzą­dze­nia – ra­dio­te­le­fo­ny – prze­sy­ła­ją sy­gna­ły za po­mo­cą fal ra­dio­wych.

Wikipedia


radiotelefonista

żoł­nierz lub ope­ra­tor ob­słu­gu­ją­cy ra­dio­sta­cję


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rad. osoba uży­wa­ją­ca ra­dio­te­le­fo­nu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Obec­nie, kiedy piszę te słowa za­koń­czo­no akcję wy­mia­ny Świa­dectw Ra­dio­te­le­fo­ni­stów. sic.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. radiotelefon mrz., radiotelefonia ż.

 przym. radiotelefoniczny

 przysł. radiotelefonicznie

Wiktionary


radiotelegraf

ze­staw urzą­dzeń do prze­sy­ła­nia i od­bio­ru wia­do­mo­ści te­le­gra­ficz­nych drogą ra­dio­wą


SJP.pl


radiotelegrafista

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pra­cow­nik, który ob­słu­gu­je ra­dio­te­le­graf, prze­ka­zu­je i od­bie­ra ra­dio­te­le­gra­my

Wiktionary

Ra­dio­te­le­gra­fi­sta, ra­dio­o­pe­ra­tor – osoba (w tym funk­cjo­na­riusz bądź żoł­nierz) po­sia­da­ją­ca spe­cja­li­stycz­ną wie­dzę na temat ra­dio­łącz­no­ści i użyt­ko­wa­nia ra­dio­sta­cji, po­sia­da­ją­ca umie­jęt­ność na­da­wa­nia i od­bie­ra­nia wia­do­mo­ści ko­do­wa­nych za po­mo­cą kodu Morse’a, umie­ją­ca pro­wa­dzić ko­re­spon­den­cję ra­dio­wą, umie­ją­ca na­da­wać i od­bie­rać dane, czło­nek za­ło­gi (cy­wil­nych, woj­sko­wych) stat­ków po­wietrz­nych, stat­ków wod­nych, po­ja­zdów lą­do­wych, wy­po­sa­żo­nych w ra­dio­sta­cje, wyz­na­czo­ny do jej ob­słu­gi, hob­by­sta krót­ko­fa­lo­wiec.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W woj­sku słu­ży­łem jako ra­dio­te­le­gra­fi­sta w kom­pa­nii łącz­no­ści.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌradʲjɔtɛlɛɡraˈfʲista, AS: radʹi ̯otelegrafʹista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. radiotelegrafia ż.

:: fż. radiotelegrafistka ż.

 przym. radiotelegraficzny

 przysł. radiotelegraficznie

Wiktionary


radiotelegrafistka

→ ra­dio­te­le­gra­fi­sta


SJP.pl

Patrz:

radiotelegrafista

radiotelekomunikacyjny

zwią­za­ny z ra­dio­te­le­ko­mu­ni­ka­cją


SJP.pl


radiotelemechanika

dział te­le­me­cha­ni­ki zaj­mu­ją­cy się zdal­nym ste­ro­wa­niem urzą­dze­nia­mi


SJP.pl


radioteleskop

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) astr. te­le­skop, który wy­ko­rzy­stu­je fale ra­dio­we do ob­ser­wa­cji od­le­głych obiek­tów astro­no­micz­nych;

Wiktionary

Ra­dio­te­le­skop – te­le­skop do ob­ser­wa­cji od­le­głych obiek­tów astro­no­micz­nych z wy­ko­rzy­sta­niem fal ra­dio­wych. W odróż­nie­niu od te­le­sko­pu op­tycz­ne­go, który poz­wa­la na ba­da­nie wy­łącz­nie świa­tła do­cie­ra­ją­ce­go do Ziemi, ra­dio­te­le­skop umoż­li­wia od­biór szer­sze­go za­kre­su sy­gna­łów.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. radioteleskopowy

Wiktionary


radioteleskopowy

→ ra­dio­te­le­skop


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ra­dio­te­le­sko­pem, do­ty­czą­cy ra­dio­te­le­sko­pu, wy­ko­rzy­stu­ją­cy ra­dio­te­le­skop

Wiktionary

Patrz:

radioteleskop

Powiązane:

 rzecz. radioteleskop mrz.

Wiktionary


radiotelewizyjny

→ ra­dio­te­le­wiz­ja


SJP.pl

Patrz:

radiotelewizja

radioterapeuta

le­karz spe­cja­li­zu­ją­cy się w dzie­dzi­nie ra­dio­te­ra­pii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) med. le­karz spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie ra­dio­te­ra­pii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. radioterapia ż.

:: fż. radioterapeutka ż.

 przym. radioterapeutyczny

Wiktionary


radioterapeutka

ko­bie­ta spe­cja­li­zu­ją­ca się w dzie­dzi­nie ra­dio­te­ra­pii


SJP.pl


radioterapeutyczny

przy­miot­nik od: ra­dio­te­ra­pia (np. kon­sul­ta­cja ra­dio­te­ra­pe­u­tycz­na, naś­wiet­le­nie ra­dio­te­ra­pe­u­tycz­ne, apa­rat ra­dio­te­ra­pe­u­tycz­ny)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) med. zwią­za­ny z ra­dio­te­ra­pią, do­ty­czą­cy ra­dio­te­ra­pii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. radioterapia ż., radioterapeuta mos., radioterapeutka ż.

Wiktionary


radioterapia

me­to­da le­cze­nia po­le­ga­ją­ca na wy­ko­rzy­sty­wa­niu pro­mie­nio­wa­nia jo­ni­zu­ją­ce­go (naj­czę­ściej pro­mie­nio­wa­nia gamma i rent­ge­now­skie­go) w celu zni­szcze­nia jak naj­więk­szej licz­by ko­mó­rek no­wot­wo­ro­wych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. le­cze­nie za po­mo­cą pro­mie­nio­wa­nia jo­ni­zu­ją­ce­go;

Wiktionary

Ra­dio­te­ra­pia, daw­niej cu­rie­te­ra­pia – me­to­da le­cze­nia za po­mo­cą pro­mie­nio­wa­nia jo­ni­zu­ją­ce­go (fo­to­no­we­go, elek­tro­no­we­go, pro­to­no­we­go lub z wy­ko­rzy­sta­niem cięż­szych czą­stek ta­kich jak jony węgla). Sto­so­wa­na w on­ko­lo­gii do le­cze­nia cho­rób no­wot­wo­ro­wych oraz ła­go­dze­nia bólu i in­nych do­le­gli­wo­ści zwią­za­nych z roz­sia­nym pro­ce­sem no­wot­wo­ro­wym, np.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W ostat­nim roku prze­sze­dłem dwie ra­dio­te­ra­pie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌradʲjɔtɛˈrapʲja, AS: radʹi ̯oterapʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. radioterapeuta mos., radioterapeutka ż.

 przym. radioterapeutyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) promieniolecznictwo, curieterapia

Wiktionary


radiotka

→ ra­dio­ta


SJP.pl

Patrz:

radiota

radiotoksyczność

Ra­dio­tok­sycz­ność – po­ję­cie mó­wią­ce o szkod­li­wym wpły­wie danej sub­stan­cji pro­mie­niot­wór­czej na or­ga­nizm ludz­ki.

Ra­dio­tok­sycz­ność za­le­ży od kilku czyn­ni­ków:

Pier­wiast­ki pro­mie­niot­wór­cze dzie­li się we­dług klas ra­dio­tok­sycz­no­ści (od 1 do 4):

Wikipedia


radiowczyni

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta, która pra­cu­je w radiu

Wiktionary


radiowiec

1. pra­cow­nik roz­gło­śni ra­dio­wej uczest­ni­czą­cy w przy­go­to­wa­niu i emi­sji pro­gra­mu;
2. spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie ra­dio­tech­ni­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba, która pra­cu­je w radiu

 (1.2) osoba, która jest spe­cja­li­stą w dzie­dzi­nie ra­dio­tech­ni­ki

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pra­cow­nik roz­gło­śni ra­dio­wej (np. pre­zen­ter, dzien­ni­karz, re­a­li­za­tor dźwię­ku oraz re­a­li­za­tor, pro­du­cent bądź wy­daw­ca pro­gra­mów ra­dio­wych)
  • spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie ra­dio­tech­ni­ki

Wikipedia

Wymowa:

IPA: raˈdʲjɔvʲjɛt͡s, AS: radʹi ̯ovʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. radio n., radiator m.

 przym. radiowy

Wiktionary


radiowość

→ ra­dio­wy


SJP.pl

Patrz:

radiowy

radiowy

1. zwią­za­ny z ra­diem jako in­sty­tu­cją, środ­kiem prze­ka­zu lub urzą­dze­niem;
2. zwią­za­ny z emi­sją fal elek­tro­ma­gne­tycz­nych o okre­ślo­nej dłu­go­ści


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z ra­diem, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla radia, prze­ka­zy­wa­ny przez radio

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W Pol­sce od­bior­ni­ki ra­dio­we roz­po­czę­to pro­du­ko­wać w la­tach 20. XX wieku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: raˈdʲjɔvɨ, AS: radʹi ̯ovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. radio n., radyjko n., radiowiec m.

Wiktionary


radiowysokościomierz

urzą­dze­nie słu­żą­ce do po­mia­ru wy­so­ko­ści pod­czas lotu, dzia­ła­ją­ce na za­sa­dzie wy­sy­ła­nia i od­bie­ra­nia fal ra­dio­wych od­bi­tych od po­wierzch­ni Ziemi


SJP.pl

Ra­dio­wy­so­ko­ścio­mierz, wy­so­ko­ścio­mierz ra­dio­wy, wy­so­ko­ścio­mierz ra­da­ro­wy – ro­dzaj lot­ni­cze­go przy­rzą­du po­kła­do­we­go, który wska­zu­je rze­czy­wi­stą wy­so­kość lotu nad po­wierzch­nią Ziemi.

Ra­dio­wy­so­ko­ścio­mierz skła­da się z na­daj­ni­ka, od­bior­ni­ka, ich anten oraz ukła­du prze­li­cze­nio­we­go.

Wikipedia


radiowóz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mot. sa­mo­chód po­li­cyj­ny;

Wiktionary

Ra­dio­wóz, sa­mo­chód po­li­cyj­ny – oz­na­ko­wa­ny w jed­no­li­ty spo­sób sa­mo­chód z za­mon­to­wa­nym sy­ste­mem ostrze­ga­nia świetl­ne­go i dźwię­ko­we­go (cha­rak­te­ry­stycz­nym dla po­ja­zdów uprzy­wi­le­jo­wa­nych) uży­wa­ny przez po­li­cję. Może to być po­jazd pro­du­ko­wa­ny se­ryj­nie lub zmo­dy­fi­ko­wa­ny na spe­cjal­ne za­mó­wie­nie, wy­po­sa­żo­ny czę­sto w moc­niej­szy sil­nik i do­dat­ko­we wy­po­sa­że­nie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W za­kła­dzie kar­nym w Sie­ra­dzu jeden ze straż­ni­ków za­ba­ry­ka­do­wał się i ostrze­lał ra­dio­wóz, któ­rym po­li­cjan­ci przy­je­cha­li do wię­zie­nia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: raˈdʲjɔvus, AS: radʹi ̯ovus

Wiktionary


radiowęglowy

przy­miot­nik od: ra­dio­wę­giel


SJP.pl


radiowęzeł

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sieć kabli i gło­śni­ków roz­pro­wa­dza­ją­ca z cen­tra­li po ja­kimś obiek­cie ko­mu­ni­ka­ty gło­so­we lub au­dy­cje;

Wiktionary

Ra­dio­wę­zeł – ze­spół urzą­dzeń do prze­ka­zy­wa­nia pro­gra­mów ra­dio­wych prze­wo­do­wo do więk­szej licz­by od­bior­ców, ele­men­tar­ny moduł ra­dio­fo­nii prze­wo­do­wej.

Urzą­dze­nia wcho­dzą­ce w skład ra­dio­wę­zła dzie­lą się na trzy pod­sta­wo­we grupy:

Ra­dio­fo­nię prze­wo­do­wą za­czę­to sto­so­wać w ZSRR już w la­tach 20.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do dzia­łal­no­ści pro­pa­gan­do­wej stra­ża­cy wy­ko­rzy­sty­wa­li także ra­dio­wę­zły wiej­skie, osied­lo­we, za­kła­do­we oraz dwor­co­we.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. radiowęzłowy

Wiktionary


radiowęzłowy

przy­miot­nik od: ra­dio­wę­zeł


SJP.pl


radioznacznik

sub­stan­cja che­micz­na za­wie­ra­ją­ca nu­kli­dy pro­mie­niot­wór­cze, wy­ko­rzy­sty­wa­na w dia­gno­sty­ce me­dycz­nej i do ba­da­nia róż­nych zja­wisk fi­zycz­nych i che­micz­nych


SJP.pl

Ra­dioz­nacz­nik – sub­stan­cja che­micz­na za­wie­ra­ją­ca nu­kli­dy pro­mie­niot­wór­cze, wy­ko­rzy­sty­wa­na do ba­da­nia róż­nych zja­wisk fi­zycz­nych i che­micz­nych, a prze­de wszyst­kim w dia­gno­sty­ce me­dycz­nej. Ra­dioz­nacz­ni­ki mogą być wyt­wa­rza­ne sztucz­nie, jak i być po­cho­dze­nia na­tu­ral­ne­go (np. związ­ki węgla za­wie­ra­ją­ce izo­top C-14).

Wikipedia


radiołącznościowy

do­ty­czą­cy ra­dio­łącz­no­ści


SJP.pl


radioźródło

Ra­dioź­ró­dło, źró­dło ra­dio­we – obiekt astro­no­micz­ny, który sta­no­wi silne źró­dło fal ra­dio­wych, cza­sa­mi o in­nych kon­tu­rach niż wi­docz­ne w za­kre­sie świa­tła wi­dzial­ne­go. Na ziem­skim nie­bie jest wiele in­ten­syw­nych ra­dioź­ró­deł, z któ­rych naj­sil­niej­sze w za­kre­sie dłu­go­ści fal mniej­szych od 1 metra jest Słoń­ce, zaś więk­szych – Droga Mlecz­na.

Wikipedia


radirka

daw­niej: gumka do wy­cie­ra­nia ołów­ka lub atra­men­tu, pier­wot­nie z na­pi­sem: "Radir"


SJP.pl


radiszczew

Ra­di­szczew – osied­le typu miej­skie­go w Rosji, w ob­wo­dzie ir­kuc­kim. W 2010 roku li­czy­ło 1140 miesz­kań­ców.

Wikipedia


radium

z ła­ci­ny: rad (pier­wia­stek che­micz­ny)


SJP.pl

Ra­dium – mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Kan­sas, w hrab­stwie Staf­ford.

Wikipedia


radix

z ła­ci­ny: ko­rzeń; okre­śle­nie spo­ty­ka­ne zwy­kle na re­cep­tach i pro­duk­tach zie­lar­skich


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Radix (błot­niar­ka) – ro­dzaj śli­ma­ków
  • radix – część mę­skich or­ga­nów ko­pu­la­cyj­nych pa­ją­ków
  • radix – na­rząd je­żow­ców
  • radix – ła­ciń­ska nazwa ko­rze­nia

Wikipedia


radiónka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. kraw. beret

Wiktionary


radiówka

po­tocz­nie: in­ter­net ra­dio­wy


SJP.pl


radka

zdrob­nie­nie od: Ra­do­sła­wa (imię żeń­skie)


SJP.pl


radkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Rad­kie­wicz – pol­ski me­cha­nik
  • Gie­or­gij Rad­kie­wicz-Szulc – ro­syj­ski ofi­cer, emi­gra­cyj­ny dzia­łacz woj­sko­wy
  • Jan Rad­kie­wicz – pol­ski du­chow­ny
  • Le­a­nid Rad­kie­wicz – bia­ło­ru­ski po­li­tyk, de­pu­to­wa­ny do Rady Naj­wyż­szej
  • Na­ta­lia Rad­kie­wicz – pol­ska pił­kar­ka
  • Ni­ko­łaj Rad­kie­wicz – ro­syj­ski se­ryj­ny mor­der­ca
  • Ni­ko­łaj Iwa­now-Rad­kie­wicz – ra­dziec­ki dy­ry­gent
  • Po­li­karp (Rad­kie­wicz) – pra­wo­sław­ny bi­skup
  • Prze­my­sław Rad­kie­wicz – pol­ski lek­ko­at­le­ta
  • Sta­ni­sław Rad­kie­wicz – pol­ski ofi­cer po­li­tycz­ny, poseł na Sejm i mi­ni­ster
  • Swia­tła­na Rad­kie­wicz – bia­ło­ru­ska łyż­wiar­ka szyb­ka
  • Rod­kie­wicz

Wikipedia


radkowianin

miesz­ka­niec Rad­ko­wa


SJP.pl


radkowianka

miesz­kan­ka Rad­ko­wa


SJP.pl


radkowice

nazwa wsi w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Rad­ko­wi­ce – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. kie­lec­kim, w gmi­nie Chę­ci­ny
  • Rad­ko­wi­ce – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. sta­ra­cho­wic­kim, w gmi­nie Pa­włów
  • Rad­ko­wi­ce – dawna gmina wiej­ska
  • Rad­ko­wi­ce – gro­ma­da w po­wie­cie ił­żec­kim
  • Rad­ko­wi­ce – gro­ma­da w po­wie­cie kie­lec­kim
  • Rad­ko­wi­ce – przy­sta­nek ko­le­jo­wy
  • Rad­ko­wi­ce-Ko­lo­nia

Wikipedia


radkowie

zdrob­nie­nie od: Ra­do­sław (imię mę­skie)


SJP.pl


radkowski

→ Rad­ków


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Rad­ko­wem, do­ty­czą­cy Rad­ko­wa

Wiktionary

Patrz:

Radków

Powiązane:

 rzecz. Radków mrz.

Wiktionary


radkowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Radka lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


radków

1. mia­sto w Pol­sce;
2. nazwa dwóch wsi w Pol­sce


SJP.pl

Zo­bacz też: Rad­ków w in­nych zna­cze­niach tej nazwy.

Rad­ków (do maja 1946 r. "Hra­dek", Wünschelburg) – mia­sto w Pol­sce, po­ło­żo­ne w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim. w po­wie­cie kłodz­kim, w gmi­nie Rad­ków, u pod­nó­ża Szcze­liń­ców, na ziemi kłodz­kiej. Sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Rad­ków. W la­tach 1975–1998 mia­sto ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ło do woj. wał­brzy­skie­go.

Wikipedia


radlak

naz­wi­sko


SJP.pl


radler

napój ni­sko­al­ko­ho­lo­wy bę­dą­cy po­łą­cze­niem jas­ne­go piwa i le­mo­nia­dy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. spoż. napój sta­no­wią­cy mie­szan­kę jas­ne­go piwa i in­ne­go na­po­ju be­zal­ko­ho­lo­we­go;

 (1.2) hand. por­cja, bu­tel­ka rad­le­ra (1.1)

Wiktionary

Rad­ler – nie­miec­ka nazwa na­po­ju ni­sko­al­ko­ho­lo­we­go bę­dą­ce­go po­łą­cze­niem jas­ne­go piwa i zwy­kle cy­tru­so­wej le­mo­nia­dy lub in­ne­go na­po­ju be­zal­ko­ho­lo­we­go. Pro­por­cje skład­ni­ków mogą wy­no­sić 60% jas­ne­go piwa i 40% le­mo­nia­dy, cho­ciaż wy­stę­pu­ją także inne kom­bi­na­cje.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na­pi­jesz się zim­ne­go rad­le­ra grejp­fru­to­we­go.

 (1.2) Po­pro­szę trzy rad­le­ry o smaku li­mon­ki.

Wiktionary


radlica

red­li­ca;
1. ro­bo­cza część radła;
2. ro­bo­cza część siew­ni­ka żło­bią­ca bru­zdy


SJP.pl


radliczyce

Rad­li­czy­ce – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie ka­li­skim, w gmi­nie Szczyt­ni­ki.

W la­tach 1954-1959 wieś była sie­dzi­bą gro­ma­dy Rad­li­czy­ce, po jej znie­sie­niu w gro­ma­dzie Raj­sko. W la­tach 1975–1998 wieś ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ka­li­skie­go.

Wikipedia


radlin

nie­wy­so­ki wał ziemi mię­dzy dwie­ma bru­zda­mi, usy­pa­ny przez rad­le­nie; red­li­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie wo­dzi­sław­skim;

 (1.2) geogr. to­po­nim, nazwa kilku miej­sco­wo­ści w Pol­sce;

Wiktionary

Rad­lin – mia­sto w po­łud­nio­wej Pol­sce, w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie wo­dzi­sław­skim.

We­dług da­nych z 31 grud­nia 2023 r. mia­sto miało 16 829 miesz­kań­ców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Hilda miesz­ka pod Rad­li­nem od 1922 roku.

 (1.2) W któ­rym z Rad­li­nów się uro­dzi­łaś?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. radlinianin mos., radlinianka ż.

 przym. radliński

Wiktionary


radlina

nie­wy­so­ki wał ziemi mię­dzy dwie­ma bru­zda­mi, usy­pa­ny przez rad­le­nie; red­li­na


SJP.pl


radlinianin

miesz­ka­niec Rad­li­na


SJP.pl


radlinianka

miesz­kan­ka Rad­li­na


SJP.pl


radliniec

Rad­li­niec (niem. "Wil­helms­wal­de") – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie średz­kim, w gmi­nie Nowe Mia­sto nad Wartą.

W cza­sie II Wojny Świa­to­wej wieś zo­sta­ła kom­plet­nie spa­lo­na, a na­stęp­nie od­bu­do­wa­na przez Niem­ców jako wzor­co­wa wieś ko­lo­ni­za­cyj­na. Zbu­do­wa­na wtedy cha­rak­te­ry­stycz­na za­bu­do­wa jest wi­docz­na do dzi­siaj.

Wikipedia


radlinka

zdrob­nie­nie od: rad­li­na


SJP.pl


radlinowy

przy­miot­nik od: rad­li­na


SJP.pl


radlić

ob­sy­py­wać ro­śli­ny oko­po­we za po­mo­cą radła (re­gio­nal­nie: redła); red­lić (re­gio­nal­nie)


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. obrad­lić)

 (1.1) roln. ogrod. ob­sy­py­wać zie­mią ro­śli­ny upraw­ne uży­wa­jąc radła

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. radło n., redło n., radełko n., radlenie n., radlina ż., redlina ż., radlica ż., radlaczka ż., radlanka ż., radlonka ż., redlanka ż., redlonka ż.

 czas. redlić ndk., obradlać ndk., obradlić dk., obredlać ndk., obredlić dk.

 przym. radlny, radłowy, radlony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) redlić

Wiktionary


radliński

zwią­za­ny z Rad­li­nem


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Rad­li­na, zwią­za­ny z Rad­li­nem

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla Rad­li­na lub rad­li­nian, ma­ją­cy cechy lub wła­ści­wo­ści przy­pi­sy­wa­ne Rad­li­no­wi lub rad­li­nia­nom

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ile ton węgla ka­mien­ne­go na dobę kok­su­je rad­liń­ska kok­sow­nia?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Radlin mrz., radlinianin mos., radlinianka ż.

Wiktionary


radlonka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gwara. rad­li­na, pas ziemi pow­sta­ły w wy­ni­ku rad­le­nia, rola rad­lo­na, pole prze­o­ra­ne

 (1.2) daw. i gwara. rad­le­nie, prze­o­ry­wa­nie ra­dłem w po­przek ziemi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) po­sa­dził go na zimę na ka­wał­ku czar­nej na­gno­jo­nej ziemi (…) w rad­lon­ki, tak jak w niek­tó­rych miej­scach bru­kiew sadzą.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. radlić

 rzecz. redlina ż., radlenie, radlina, radło

 przym. radlony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) radlina, radlanka, redlina

 (1.2) radlenie, radlanka, radlaczka, radło

Wiktionary


radna

raj­czy­ni;
1. człon­ki­ni rady - or­ga­nu wła­dzy te­re­no­wej;
2. w daw­nej Pol­sce: człon­ki­ni rady miej­skiej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) urz. człon­ki­ni rady gminy, rady mia­sta, rady po­wia­tu lub sej­mi­ku wo­je­wódz­kie­go wy­bie­ra­na w wy­bo­rach sa­mo­rzą­do­wych

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • radna – człon­ki­ni rady np. wy­bie­ral­nych or­ga­nów sa­mo­rzą­do­wych
  • Radna – wieś w Sło­we­nii, w gmi­nie Sev­ni­ca
  • Radna – rzeka, do­pływ Wschod­niej

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dwie radne nie wzię­ły udzia­łu w gło­so­wa­niu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rada ż., radzenie n.

:: fm. radny mos.

 czas. radzić ndk., doradzać ndk., doradzić dk., poradzić dk.

 przym. radziecki, radcowski

Wiktionary


radnica

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Rad­ni­ca ( "Rädnitz") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim, w po­wie­cie kro­śnień­skim, w gmi­nie Kros­no Odrzań­skie.

W la­tach 1954-1972 wieś była sie­dzi­bą gro­ma­dy Rad­ni­ca. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa zie­lo­no­gór­skie­go.

Wikipedia


radny

rajca;
1. czło­nek rady - or­ga­nu wła­dzy te­re­no­wej;
2. w daw­nej Pol­sce: czło­nek rady miej­skiej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) urz. czło­nek rady gminy, rady mia­sta, rady po­wia­tu lub sej­mi­ku wo­je­wódz­kie­go wy­bie­ra­ny w wy­bo­rach sa­mo­rzą­do­wych

 (1.2) hist. zob. rajca.

Wiktionary

Radny (sta­ro­pol. "radź­ca", póź. "rajca") – czło­nek rady. Rad­nym może zo­stać każdy oby­wa­tel, który ukoń­czył 18 lat i ma zaś­wiad­cze­nie o nie­ka­ral­no­ści. W Pol­sce naj­czę­ściej mia­nem rad­nych okre­śla się człon­ków wy­bie­ral­nych or­ga­nów sa­mo­rzą­do­wych, np. rady gminy czy rady po­wia­tu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nasza miej­sco­wość ma dwóch rad­nych w ra­dzie gminy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rada ż., radzenie n.

:: fż. radna

 czas. radzić

 przym. radziecki, radcowski

Wiktionary


rado

1. wska­zów­ka, po­ra­da;
2. ro­dzaj in­sty­tu­cji do­rad­czej, grupa osób obra­du­ją­ca nad czymś;
3. prze­sta­rza­le: oma­wia­nie ja­kiejś spra­wy, na­ra­da


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kamil Rado – pol­ski pił­karz
  • Mi­chał Rado – pol­ski sa­mo­rzą­do­wiec, wi­ce­mar­sza­łek dol­no­ślą­ski
  • Ri­chard Rado – nie­miec­ki ma­te­ma­tyk
  • Sándor Radó – wę­gier­ski psy­cho­a­na­li­tyk i le­karz
  • Rado – szwaj­car­ski pro­du­cent eks­klu­zyw­nych ze­gar­ków

Wikipedia


radocha

po­tocz­nie: ra­dość, ucie­cha


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. ra­dość

Wiktionary

Ra­do­cha – dziel­ni­ca Sos­now­ca.

Jako wieś, we­spół z in­ny­mi: Ostrą Górką, Po­go­nią, Siel­cem i Sta­rym Sos­now­cem, za­po­cząt­ko­wa­ła na mocy ukazu car­skie­go w 1902 mia­sto "Sos­no­wi­ce", dzi­siej­szy Sos­no­wiec.

Gra­ni­czy od pół­no­cy i za­cho­du ze Śród­mie­ściem (od pół­no­cy wła­ści­wie z hi­sto­rycz­ną Ostrą Górką), od wscho­du z Dę­bo­wą Górą, którą to gra­ni­cę wyz­na­cza prze­pły­wa­ją­ca tutaj rzeka Czar­na Przem­sza a ucho­dzą­ca do niej tutaj Bry­ni­ca wyz­na­cza gra­ni­cę po­łud­nio­wą, z My­sło­wi­ca­mi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) To­wa­rzy­szył mi dreszcz emo­cji, spora ra­do­cha, że oto na­desz­ła chwi­la, o któ­rej ma­rzy­łem mie­sią­ca­mi, może nawet la­ta­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. radość ż., radowanie n., uradowanie n.

 czas. radować się, radować ndk., uradować dk.

 przym. radosny, rad

 przysł. radośnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) radość, ubaw, frajda

Wiktionary


radochna

imię żeń­skie


SJP.pl

Ra­doch­na – zdrob­nia­ła forma żeń­ska od imion żeń­skich zło­żo­nych z pier­wszym czło­nem "Rado-" (Ra­do­mi­ra, Ra­do­sła­wa). Po­cho­dzi ono od słowa "ra­dość", które w ję­zy­ku sta­ro­sło­wiań­skim brzmia­ło "ra­dost". Do­słow­ne tłu­ma­cze­nie tego imie­nia, to "ra­dos­na," ale przy­pi­su­je się mu także zna­cze­nia, takie jak: "cie­szą­cą się sławą" lub "pełną ra­do­ści i sza­cun­ku". W źró­dłach pol­skich poś­wiad­czo­ne od XIII wieku (1265 rok).

Wikipedia


radochniny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ra­doch­ny lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


radochowski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ra­do­cho­wem, do­ty­czą­cy Ra­do­cho­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Radochów m.

Wiktionary


radochów

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Ra­do­chów (niem. "Re­y­ers­dorf") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie kłodz­kim, w gmi­nie Lądek-Zdrój.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość po­ło­żo­na była w wo­je­wództ­wie wał­brzy­skim.

Wikipedia


radociech

imię mę­skie


SJP.pl

Ra­do­ciech – sło­wiań­skie/sta­ro­pol­skie imię mę­skie, zło­żo­ne z czło­nu "Rado-" (mo­ty­wo­wa­ny przez "rad" – "być za­do­wo­lo­nym, chęt­nym, cie­szyć się" lub "ra­dzić" – "tro­szczyć się, dbać o coś") oraz czło­nu "-ciech" ("cie­szyć"). Może ono oz­na­czać "tego, który chęt­nie się cie­szy".

Wikipedia


radociechostwo

Ra­do­ciech z mał­żon­ką; Ra­do­cie­cho­wie


SJP.pl


radociechowie

Ra­do­ciech z mał­żon­ką; Ra­do­cie­cho­stwo


SJP.pl


radociechowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ra­do­cie­cha lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


radogoski

przy­miot­nik od: Ra­do­goszcz


SJP.pl


radogost

imię mę­skie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ra­do­gost – bó­stwo Sło­wian po­łab­skich
  • Ra­do­gost – sło­wiań­skie imię mę­skie
  • Ra­do­gost – wzgó­rze w po­łud­nio­wo-za­chod­niej Pol­sce, na Po­gó­rzu Ka­czaw­skim
  • Ra­do­gost – grupa mu­zycz­na
  • Ra­do­goszcz
  • Ra­de­gast
  • Ra­da­gast
  • Radhošť

Wikipedia


radogostostwo

Ra­do­gost z mał­żon­ką; Ra­do­go­sto­wie


SJP.pl


radogostowie

Ra­do­gost z mał­żon­ką; Ra­do­go­sto­stwo


SJP.pl


radogostowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ra­do­go­sta lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


radogoszcz

nazwa dwóch wsi w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ra­do­goszcz – osied­le miesz­ka­nio­we w Łodzi
  • Ra­do­goszcz – Roz­sze­rzo­ne Wię­zie­nie Po­li­cyj­ne w fa­bry­ce Sa­mu­e­la Ab­be­go w Łodzi
  • Ra­do­goszcz – obóz prze­sied­leń­czy w fa­bry­ce Sa­mu­e­la Ab­be­go w Łodzi
  • Ra­do­goszcz – obóz przej­ścio­wy w fa­bry­ce Mi­cha­ła Gla­ze­ra w Łodzi przy ul. Li­ścia­stej (d. Kra­kow­ska)
  • Łódź Ra­do­goszcz – przy­sta­nek ko­le­jo­wy
  • Cmen­tarz św. Rocha na Ra­do­go­szczu w Łodzi
  • Ra­do­goszcz – dawna gmina wiej­ska ist­nie­ją­ca do 1946 roku w woj. łódz­kim
  • Ra­do­goszcz – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. lu­bań­skim, w gmi­nie Lubań
  • Ra­do­goszcz – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. sta­ro­gardz­kim, w gmi­nie Osiek
  • Ra­do­goszcz – willa w Gro­dzi­sku Ma­zo­wiec­kim
  • Ra­do­goszcz – wczes­noś­red­nio­wiecz­ny gród Re­da­rów

Wikipedia


radojewski

naz­wi­sko


SJP.pl


radolinek

Ra­do­li­nek – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie czarn­kow­sko-trzcia­nec­kim, w gmi­nie Czarn­ków.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa pil­skie­go.

Ro­dzin­ny dom dziec­ka we wsi pro­wa­dzi­ła He­le­na Helak, dama Or­de­ru Uśmie­chu.

Wikipedia


radom

1. wska­zów­ka, po­ra­da;
2. ro­dzaj in­sty­tu­cji do­rad­czej, grupa osób obra­du­ją­ca nad czymś;
3. prze­sta­rza­le: oma­wia­nie ja­kiejś spra­wy, na­ra­da


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w cen­tral­no-wschod­niej Pol­sce, nad rzeką Mlecz­ną;

Wiktionary

Radom – mia­sto na pra­wach po­wia­tu w cen­tral­no-wschod­niej Pol­sce w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, po­ło­żo­ne nad rzeką Mlecz­ną.

Naj­więk­szy oś­ro­dek miej­ski w wi­dłach Wisły i Pi­li­cy, dru­gie pod wzglę­dem wiel­ko­ści mia­sto wo­je­wództ­wa ma­zo­wiec­kie­go. Przed 1795 mia­sto kró­lew­skie w po­wie­cie ra­dom­skim wo­je­wództ­wa san­do­mier­skie­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Fe­sti­wal Gom­bro­wi­czow­ski wy­pro­wa­dza Radom z pro­win­cji w świat wiel­kiej li­te­ra­tu­ry i te­a­tru.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈradɔ̃m, AS: radõm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. radomszczanka ż., Radomsko n., radomianin mos., radomianka ż., radomiak mos., Radomskie n.

 przym. radomski, podradomski

Wiktionary


radomiaczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zdrobn. od ra­do­miak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. radomiak m.

Wiktionary


radomiak

naz­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. miesz­ka­niec Ra­do­mia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: raˈdɔ̃mʲjak, AS: radõmʹi ̯ak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Radom m., radomianin m., radomianka ż.

:: zdrobn. radomiaczek m.

 przym. radomski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) radomianin

Wiktionary


radomianin

miesz­ka­niec Ra­do­mia; Ra­do­miak (po­tocz­nie)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ra­do­mia

 (1.2) osoba po­cho­dzą­ca z Ra­do­mia, uro­dzo­na w Ra­do­miu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ra­do­mian­ko! Ra­do­mia­ni­nie! Weź udział w gło­so­wa­niu na wybór pro­jek­tów w ra­mach bu­dże­tu oby­wa­tel­skie­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌradɔ̃ˈmʲjä̃ɲĩn, AS: radõmʹi ̯ä̃ńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Radom m., Radomskie n., Radomianin m., Radomianka ż., radomiak m.

:: fż. radomianka ż.

 przym. radomski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. radomiak

Wiktionary


radomianka

miesz­kan­ka Ra­do­mia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ra­do­mia

 (1.2) ko­bie­ta po­cho­dzą­ca z Ra­do­mia, uro­dzo­na w Ra­do­miu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ra­do­mian­ko! Ra­do­mia­ni­nie! Weź udział w gło­so­wa­niu na wybór pro­jek­tów w ra­mach bu­dże­tu oby­wa­tel­skie­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌradɔ̃ˈmʲjãnka, AS: radõmʹi ̯ãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Radom m., Radomskie n., Radomianin m., Radomianka ż., radomiak m.

:: fm. radomianin m.

 przym. radomski

Wiktionary


radomice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ra­do­mi­ce – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. lwó­wec­kim, w gmi­nie Wleń
  • Ra­do­mi­ce – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. lip­now­skim, w gmi­nie Lipno
  • Ra­do­mi­ce – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. kie­lec­kim, w gmi­nie Mo­ra­wi­ca
  • Ra­do­mi­ce – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. wrze­siń­skim, w gmi­nie Wrze­śnia
  • Ra­do­mi­ce – dawna gmina wiej­ska ist­nie­ją­ca w XIX wieku w gu­ber­ni kie­lec­kiej
  • Ra­do­mi­ce – dawna gro­ma­da

Wikipedia


radomierzyce

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ra­do­mie­rzy­ce – wieś w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie zgo­rze­lec­kim w gmi­nie Zgo­rze­lec
  • Ra­do­mie­rzy­ce – wieś w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie wroc­ław­skim w gmi­nie Siech­ni­ce
  • Ra­do­mie­rzy­ce – dawna gro­ma­da
  • Ra­do­mie­rzy­ce – dawny przy­sta­nek ko­le­jo­wy

Wikipedia


radomin

nazwa dwóch wsi w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ra­do­min – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. go­lub­sko-do­brzyń­skim, w gmi­nie Ra­do­min
  • Ra­do­min – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. ni­dzic­kim, w gmi­nie Ni­dzi­ca
  • Ra­do­min – dawna gro­ma­da

Wikipedia


radomir

imię mę­skie


SJP.pl

Ra­do­mir, Ra­do­miar, Rad­mir – sło­wiań­skie/sta­ro­pol­skie imię mę­skie, zło­żo­ne z czło­nu "Rado-" (mo­ty­wo­wa­ne­go przez "rad"- „być za­do­wo­lo­nym, chęt­nym, cie­szyć się” lub "ra­dzić" - „tro­szczyć się, dbać o coś”) oraz czło­nu "-mir" („pokój, spo­kój, dobro”). Może ono oz­na­czać „tego, który tro­szczy się o pokój”.

Wikipedia


radomira

imię żeń­skie


SJP.pl

Ra­do­mi­ra – nie­no­to­wa­ny w cza­sach sta­ro­pol­skich żeń­ski od­po­wied­nik imie­nia Ra­do­mir.

Imię po­zo­sta­je imie­niem na­da­wa­nym rzad­ko. W stycz­niu 2024 r. w re­je­strze PESEL, wśród pu­blicz­nie do­stęp­nych da­nych do­ty­czą­cych osób ży­ją­cych, wy­ka­za­no 11 ko­biet o imie­niu Ra­do­mi­ra na­da­nym jako imię pier­wsze oraz 7 ko­biet no­szą­cych imię Ra­do­mi­ra jako imię dru­gie.

Wikipedia


radomirostwo

Ra­do­mir z mał­żon­ką; Ra­do­mi­ro­wie


SJP.pl


radomirowie

Ra­do­mir z mał­żon­ką; Ra­do­mi­ro­stwo


SJP.pl


radomirowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ra­do­mi­ra lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


radomirzyny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ra­do­mi­ry lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


radomił

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Ra­do­mił – sta­ro­pol­skie imię mę­skie, zło­żo­ne z czło­nu "Rado-" (mo­ty­wo­wa­ny przez "rad" – „być za­do­wo­lo­nym, chęt­nym, cie­szyć się” lub "ra­dzić" – „tro­szczyć się, dbać o coś”) oraz czło­nu "-mił" („miły”). Może ono oz­na­czać „tego, który chęt­nie jest miły”.

Ra­do­mił imie­ni­ny ob­cho­dzi 11 czerw­ca i 17 czerw­ca.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: raˈdɔ̃mʲiw, AS: radõmʹiu̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zdrobn. Radek

Wiktionary


radomiła

imię mę­skie


SJP.pl

Ra­do­mi­ła – nie­no­to­wa­ny w cza­sach sta­ro­pol­skich żeń­ski od­po­wied­nik imie­nia Ra­do­mił.

Ra­do­mi­ła imie­ni­ny ob­cho­dzi 11 czerw­ca, 13 lipca, 19 lipca i 13 sierp­nia.

Wikipedia


radomiłostwo

Ra­do­mił z mał­żon­ką; Ra­do­mi­ło­wie


SJP.pl


radomiłowie

Ra­do­mił z mał­żon­ką; Ra­do­mi­ło­stwo


SJP.pl


radomiłowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ra­do­mi­ła lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


radomiński

zwią­za­ny z Ra­do­mi­nem, do­ty­czą­cy Ra­do­mi­na


SJP.pl


radomka

1. wieś w Pol­sce;
2. nazwa kilku rzeki w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ra­dom­ka – wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim
  • Ra­dom­ka – rzeka w Pol­sce (do­pływ Warty)
  • Ra­dom­ka – rzeka w Pol­sce (do­pływ Wisły)
  • Ra­dom­ka Radom – pol­ski klub siat­kar­ski ko­biet
  • Ra­dom­ka – rzeka we wschod­niej Sło­wa­cji (do­pływ Topli)
  • Ra­dom­ka – re­zer­wat przy­ro­dy we wschod­niej Sło­wa­cji
  • Ra­dom­ka – wieś na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie czer­ni­how­skim, w re­jo­nie ko­riu­kow­skim

Wikipedia


radomno

Zo­bacz też: Ra­dom­no w in­nych zna­cze­niach tej nazwy.

Ra­dom­no – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie no­wo­miej­skim, w gmi­nie Bra­tian.

W la­tach 1975–1998 wieś ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa to­ruń­skie­go.

Wikipedia


radomski

przy­miot­nik od: Radom


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Ra­do­mia, zwią­za­ny z Ra­do­miem

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) pot. pa­pie­ros marki „Ra­dom­skie”

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ra­dom­ski – pol­skie naz­wi­sko
  • An­drzej Ra­dom­ski (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • Ar­ka­diusz Ra­dom­ski (ur. 1977) − pol­ski pił­karz
  • Bo­le­sław Ra­dom­ski (1904–1956) – pol­ski du­chow­ny
  • Bo­le­sław Ra­dom­ski (ur. 1981) – pol­ski pilot sa­mo­lo­to­wy
  • Eric Ra­dom­ski (ur. 1950) – ame­ry­kań­ski pro­du­cent i twór­ca fil­mo­wy
  • Jakub Ra­dom­ski (ur. 1988) − pol­ski siat­karz
  • Jan Ra­dom­ski (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • Jerzy Ra­dom­ski (ok. 1817–1871) – pol­ski urzęd­nik
  • Krzysz­tof Ra­dom­ski (ur. 1967) – pol­ski ge­ne­rał broni, dok­tor nauk o bez­pie­czeń­stwie
  • Ma­rian Ra­dom­ski (1930–1998) – pol­ski siat­karz
  • Paweł Ra­dom­ski (XX–XXI w.) – pol­ski dy­plo­ma­ta

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W ostat­nim cza­sie dra­stycz­nie spadł po­ziom zda­wal­no­ści eg­za­mi­nów w ra­dom­skim WORD-zie.

 (2.1) Ru­dzie­lec zga­sił swo­je­go ra­dom­skie­go w po­piel­nicz­ce umie­szczo­nej po­ni­żej radia i spoj­rzał z miną nie­wi­niąt­ka na swo­je­go do­wód­cę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: raˈdɔ̃msʲci, AS: radõmsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Radom mrz., radomianin mos., radomianka ż., radomiak mos.

Wiktionary


radomskie

przy­miot­nik od: Radom


SJP.pl

Ra­dom­skie (pot. także zie­mia ra­dom­ska) – re­gion kul­tu­ro­wy na ob­sza­rze hi­sto­rycz­nej Ma­ło­pol­ski – ziemi san­do­mier­skiej i czę­ścio­wo po­łud­nio­we­go Ma­zo­wsza, obej­mu­ją­ce te­re­ny le­żą­ce w wi­dłach rzek Wisły i Pi­li­cy. Re­gion zo­stał opi­sa­ny przez Oska­ra Kol­ber­ga w XIX wieku.

Wikipedia


radomsko

przy­miot­nik od: Radom


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. pol­skie mia­sto po­wia­to­we w wo­je­wództ­wie łódz­kim nad rzeką Ra­dom­ką;

Wiktionary

Ra­dom­sko – mia­sto w wo­je­wództ­wie łódz­kim, sie­dzi­ba po­wia­tu ra­dom­szczań­skie­go oraz gminy wiej­skiej Ra­dom­sko. Po­ło­żo­ne 90 km od Łodzi, 40 km od Czę­sto­cho­wy i 180 km od War­sza­wy. Leży na Wy­ży­nie Przed­bor­skiej, nad rzeką Ra­dom­ką.

Było mia­stem kró­lew­skim Ko­ro­ny Kró­le­stwa Pol­skie­go w te­nu­cie ra­dom­szczań­skiej w po­wie­cie ra­dom­szczań­skim wo­je­wództ­wa sie­radz­kie­go w końcu XVI w..

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ra­dom­sko jest sie­dzi­bą gminy Ra­dom­sko i po­wia­tu ra­dom­szczań­skie­go.

 (1.1) - Jeśli wy­po­wiedź pre­zy­den­ta Ra­dom­ska była cy­to­wa­na przez kilka dzien­ni­ków i jest ona jed­nobrz­mią­ca, to jest to jed­noz­nacz­na od­po­wiedź na to, czy on to po­wie­dział, czy nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: raˈdɔ̃mskɔ, AS: radõmsko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. radomszczanin m., radomszczanka ż., Radomka ż., Radom m., Radomsk m., Radomierzyce ż. lm.

 przym. radomszczański

Wiktionary


radomskowski

→ Ra­dom­sko


SJP.pl

Patrz:

Radomsko

radomszczanin

miesz­ka­niec Ra­dom­ska


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ra­dom­ska

 (1.2) osoba po­cho­dzą­ca z Ra­dom­ska, uro­dzo­na w Ra­dom­sku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W ostat­ni we­e­kend sierp­nia Ra­dom­szcza­nie do póź­nych go­dzin noc­nych mogą uczest­ni­czyć m.in. w kon­cer­tach, spot­ka­niach ze zna­ny­mi ludź­mi, zwie­dzać mu­ze­um.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌradɔ̃mʃˈt͡ʃãɲĩn, AS: radõmščãńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Radomsko n.

:: fż. radomszczanka ż.

 przym. radomszczański

Wiktionary


radomszczanka

miesz­kan­ka Ra­dom­ska


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ra­dom­ska

 (1.2) ko­bie­ta po­cho­dzą­ca z Ra­dom­ska, uro­dzo­na w Ra­dom­sku

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌradɔ̃mʃˈt͡ʃãnka, AS: radõmščãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Radomsko n., Radom m.

:: fm. radomszczanin m.

 przym. radomszczański

Wiktionary


radomszczański

przy­miot­nik od: Ra­dom­sko


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Ra­dom­ska, zwią­za­ny z Ra­dom­skiem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tzw. sylwa ra­dom­szczań­ska to śpiew­nik szla­chec­ki z lat 1699-1703, w któ­rym po­ło­wa tek­stów jest pro­we­nien­cji lu­do­wej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌradɔ̃mʃˈt͡ʃãj̃sʲci, AS: radõmščãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Radomsko n., radomszczanin m., radomszczanka ż.

Wiktionary


radomyski

przy­miot­nik od: Ra­do­myśl, Ra­do­myśl Wiel­ki, Ra­do­myśl nad Sanem


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ra­do­my­ślem Wiel­kim, do­ty­czą­cy Ra­do­my­śla Wiel­kie­go

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Radomyśl Wielki mrz.

Wiktionary


radomysł

imię mę­skie


SJP.pl


radomysłostwo

Ra­do­mysł z mał­żon­ką; Ra­do­my­sło­wie


SJP.pl


radomysłowie

Ra­do­mysł z mał­żon­ką; Ra­do­my­sło­stwo


SJP.pl


radomysłowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ra­do­my­sła lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


radomyśl

1. nazwa kilku miej­sco­wo­ści w Pol­sce;
2. mia­sto na Ukra­i­nie;
3. wieś na Ukra­i­nie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ra­do­myśl – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. sied­lec­kim, w gmi­nie Wi­śniew i przy­sta­nek ko­le­jo­wy
  • Ra­do­myśl – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. le­szczyń­skim, w gmi­nie Wi­je­wo
  • Ra­do­myśl – osada w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. draw­skim, w gmi­nie Wierz­cho­wo
  • Ra­do­myśl – znie­sio­ny przy­sió­łek wsi Kar­ko­wo, w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. star­gardz­kim, w gmi­nie Cho­ci­wel
  • Ra­do­myśl – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. szcze­ci­nec­kim, w gmi­nie Grzmią­ca
  • Ra­do­myśl – dawna gro­ma­da
  • Ra­do­myśl – przy­sta­nek ko­le­jo­wy, w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim
  • Ra­do­myśl – mia­sto
  • Ra­do­myśl – wieś
  • Ra­do­myśl – dawny fol­wark w ob­wo­dzie wi­teb­skim, w re­jo­nie szar­kow­szczyń­skim, w siel­so­wie­cie Ra­dziu­ki.
  • Ra­do­myśl – dawna osada. Te­re­ny, na któ­rych le­ża­ła, znaj­du­ją się w ob­wo­dzie wi­teb­skim, w re­jo­nie szar­kow­szczyń­skim
  • Ra­do­myśl Wiel­ki

Wikipedia


radomyślanin

1. miesz­ka­niec Ra­do­my­śla Wiel­kie­go (mia­sta w Pol­sce);
2. miesz­ka­niec Ra­do­my­śla (wsi w Pol­sce)


SJP.pl


radomyślanka

1. miesz­kan­ka Ra­do­my­śla Wiel­kie­go (mia­sta w Pol­sce);
2. miesz­kan­ka Ra­do­my­śla (wsi w Pol­sce)


SJP.pl


radon

pro­mie­niot­wór­czy gaz szla­chet­ny o sym­bo­lu Rn


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu Rn i licz­bie ato­mo­wej 86, pro­mie­niot­wór­czy gaz szla­chet­ny, be­zbarw­ny i bez­won­ny;

Wiktionary

Radon (Rn, radon) – pier­wia­stek che­micz­ny z grupy gazów szla­chet­nych.

Od­kry­ty w 1900 roku przez Frie­dri­cha Dorna. Po­cząt­ko­wo był na­zy­wa­ny „ema­na­cją” ([]), pro­po­no­wa­no dla niego także nazwę „niton” ([]). Niek­tó­re jego izo­to­py no­si­ły włas­ne nazwy, po­cho­dzą­ce od pier­wiast­ków z któ­rych pow­sta­ły, jak – „radon”, „ema­na­cja ra­do­wa”, – „toron”, „ema­na­cja to­ro­wa” (sym­bol Tn) lub – „ak­ty­non”, „ema­na­cja ak­ty­no­wa” (An). Po roku 1923 przy­ję­to jako obo­wią­zu­ją­cą nazwę najtr­wal­sze­go izo­to­pu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jakie wła­ści­wo­ści che­micz­ne ma radon?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈradɔ̃n, AS: radõn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. radonowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. Rn

Wiktionary


radonowy

przy­miot­nik od: radon


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy ra­do­nu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. radon m.

Wiktionary


rados

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • To­masz Rados – pol­ski po­li­to­log i dzia­łacz po­lo­nij­ny
  • Zdzi­sław Rados – pol­ski rzeź­biarz

Wikipedia


radosność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest ra­dos­ne; cecha tych, któ­rzy są ra­do­śni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. radosny

 przysł. radośnie

Wiktionary


radosny

1. oka­zu­ją­cy we­so­łość, za­do­wo­le­nie; we­so­ły, roz­ra­do­wa­ny;
2. wy­wo­łu­ją­cy ra­dość, np. ra­dos­na wieść


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który cha­rak­te­ry­zu­je się ra­do­ścią, ma dobry humor; nie jest smut­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Patrz­cie i bądź­cie ra­do­śni, ubo­dzy, / niech ożyje wasze serce, któ­rzy szu­ka­cie Boga.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: raˈdɔsnɨ, AS: radosny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. radosność ż., radość ż., radocha ż.

 czas. radować ndk., radować się ndk.

 przysł. radośnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rad, wesoły, uradowany, pogodny

Wiktionary


radost

imię mę­skie


SJP.pl


radostostwo

Ra­dost z mał­żon­ką; Ra­do­sto­wie


SJP.pl


radostowice

Ra­do­sto­wi­ce (niem. "Ra­do­sto­witz") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie pszczyń­skim, w gmi­nie Su­szec. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ka­to­wic­kie­go. Po­wierzch­nia wsi wy­no­si 4,36 km².

Poza pół­noc­ną gra­ni­cą Ra­do­sto­wic roz­cią­ga­ją się lasy pań­stwo­we. Ra­do­sto­wi­ce od wscho­du gra­ni­czą z Pszczy­ną (dziel­ni­ca Stara Wieś) i czę­ścio­wo z Czar­ko­wem, od za­cho­du z Ko­bie­li­ca­mi, zaś po­łud­nio­wym są­sia­dem jest Po­rę­ba.

Wikipedia


radostowie

Ra­dost z mał­żon­ką; Ra­do­sto­stwo


SJP.pl


radostowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ra­do­sto­wo – wieś w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie tczew­skim, w gmi­nie Sub­ko­wy
  • Ra­do­sto­wo – wieś w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie olsz­tyń­skim, w gmi­nie Je­zio­ra­ny
  • Ra­do­sto­wo – wieś w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie szczy­cień­skim, w gmi­nie Ro­zo­gi
  • Ra­do­sto­wo – osada w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie szcze­ci­nec­kim, w gmi­nie Grzmią­ca
  • Ra­do­sto­wo – dawna gro­ma­da
  • Ra­do­stów
  • Ra­do­sto­wo (gmina)

Wikipedia


radostowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ra­do­sta lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


radostynia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geogr. wieś w Pol­sce w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie prud­nic­kim, w gmi­nie Biała;

Wiktionary

Ra­do­sty­nia (do­dat­ko­wa nazwa w j. niem. Rad­ste­in) – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie prud­nic­kim, w gmi­nie Biała. Hi­sto­rycz­nie leży na Gór­nym Ślą­sku, na ziemi prud­nic­kiej. Po­ło­żo­na jest na te­re­nie Kot­li­ny Ra­ci­bor­skiej, bę­dą­cej czę­ścią Ni­zi­ny Ślą­skiej. Prze­pły­wa przez nią rzeka Biała.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. radostynianin mos., radostynianka ż.

 przym. radostyński

Wiktionary


radosz

naz­wi­sko


SJP.pl

Ra­dosz – osada w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie bia­ło­brze­skim, w gmi­nie Stro­miec.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość na­le­ża­ła ad­mi­ni­stra­cyj­nie do wo­je­wództ­wa ra­dom­skie­go.

Wikipedia


radoszewice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ra­do­sze­wi­ce – wieś w woj. łódz­kim, w pow. pa­ję­czań­skim, w gmi­nie Siem­ko­wi­ce
  • Ra­do­sze­wi­ce – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. kol­skim, w gmi­nie Ba­biak
  • Ra­do­sze­wi­ce – dawna gmina wiej­ska
  • Ra­do­sze­wi­ce – dawna gro­ma­da

Wikipedia


radoszewnica

Ra­do­szew­ni­ca – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie czę­sto­chow­skim, w gmi­nie Ko­niec­pol. Wieś po­ło­żo­na jest nad rzeką Pi­li­cą.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa czę­sto­chow­skie­go. W Ra­do­szew­ni­cy znaj­du­je się re­zer­wat przy­ro­dy Borek, chro­nią­cy kom­pleks leśny o uroz­ma­i­co­nych wie­lo­ga­tun­ko­wych drze­wo­sta­nach, po­sia­da­ją­cych cechy ze­spo­łów na­tu­ral­nych, a także od­no­wio­ny, za­byt­ko­wy Pałac.

Wikipedia


radoszewo

Ra­do­sze­wo (kaszb. "Redëszewò" lub też "Redoszewò", niem. "Red­dis­chau", daw­niej "Ra­do­sze­wo", "Ra­do­cho­wo") – wieś ka­szub­ska w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie puc­kim, w gmi­nie Puck. Ma sta­tus so­łect­wa.

W kie­run­ku pół­noc­nym od Ra­do­sze­wa znaj­du­ją się re­zer­wa­ty przy­ro­dy "Wo­skow­ni­ca Bie­law­skie­go Błota" i "Mo­rosz­ka Bie­law­skie­go Błota". Miej­sco­wość znaj­du­je się w po­bli­żu (obec­nie zde­mon­to­wa­nej) linii ko­le­jo­wej (Puck-Łebcz-Kro­ko­wa).

Wikipedia


radoszewski

naz­wi­sko


SJP.pl


radoszki

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ra­dosz­ki – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. brod­nic­kim, w gmi­nie Bart­nicz­ka
  • Ra­dosz­ki – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. san­do­mier­skim, w gmi­nie Wil­czy­ce
  • Ra­dosz­ki – osada w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. gry­fiń­skim, w gmi­nie Wi­du­cho­wa
  • Ra­dosz­ki – dawna gmina wiej­ska
  • Ra­dosz­kii – dawna gro­ma­da
  • Ra­dosz­ki – sta­cja ko­le­jo­wa w Ra­dosz­kach, w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim

Wikipedia


radoszkowice

Ra­dosz­ko­wi­ce (niem. "Ra­dusch­ko­witz", 1936-1945 "Fre­u­den­feld") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie oław­skim, w gmi­nie Do­ma­niów.

Wieś jest po­ło­żo­na 17,5 ki­lo­me­tra od Oławy, 3 ki­lo­me­try od sie­dzi­by gminy w Do­ma­nio­wie i 26 ki­lo­me­trów od Wroc­ła­wia. Wieś jest po­łą­czo­na drogą z Koń­czy­ca­mi, po­ło­żo­ny­mi 2 ki­lo­me­try od Ra­dosz­ko­wic.

Wikipedia


radoszkowo

Ra­dosz­ko­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie śrem­skim, w gmi­nie Książ Wiel­ko­pol­ski.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa poz­nań­skie­go.

Wieś po­ło­żo­na 2 km na po­łud­nio­wy wschód od Ksią­ża Wiel­ko­pol­skie­go.

Wikipedia


radoszowice

Ra­do­szo­wi­ce (niem. "Ras­chwitz", 1936-1945 "Rasch­dorf") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie opol­skim, w gmi­nie Nie­mod­lin.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do ów­czes­ne­go wo­je­wództ­wa opol­skie­go.

Wikipedia


radoszyce

1. mia­sto w Pol­sce;
2. nazwa dwóch wsi w Pol­sce


SJP.pl

Ra­do­szy­ce – mia­sto w Pol­sce po­ło­żo­ne w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie ko­nec­kim.

Wikipedia


radoszycki

przy­miot­nik od: Ra­do­szy­ce


SJP.pl


radoszyczanin

miesz­ka­niec Ra­do­szyc


SJP.pl


radoszyczanka

miesz­kan­ka Ra­do­szyc


SJP.pl


radosław

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ra­do­sław – sta­ro­pol­skie imię mę­skie.
  • „Ra­do­sław” – pse­u­do­nim Jana Ma­zur­kie­wi­cza, ko­men­dan­ta Ke­dy­wu, w pow­sta­niu war­szaw­skim do­wód­cy zgru­po­wa­nia „Ra­do­sław”.
  • Ra­do­sław – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. gó­row­skim, w gmi­nie Góra
  • Ra­do­sław – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. słup­skim, w gmi­nie Po­tę­go­wo
  • Ra­do­sław – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. sła­wień­skim, w gmi­nie Sław­no
  • Ra­do­sław – dziel­ni­ca No­wo­gar­du (wo­je­wództ­wo za­chod­nio­po­mor­skie)
  • Ra­do­sław – zlik­wi­do­wa­ny przy­sta­nek oso­bo­wy w No­wo­gar­dzie, w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim
  • Ra­dost – bo­ha­ter Ślu­bów pa­nień­skich
  • Ra­do­sław – pol­ski film z ga­tun­ku do­ku­ment–fa­bu­la­ry­zo­wa­ny, z 2013 r.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mam na imię Ra­do­sław i in­te­re­su­ję się mo­to­ry­za­cją.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: raˈdɔswaf, AS: radosu̯af

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Radosławowa ż., Radosławówna ż., Radosławostwo lm m.

:: zdrobn. Radek m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. Radek, Radzio

Wiktionary


radosława

imię żeń­skie


SJP.pl

Ra­do­sła­wa, Rad­sła­wa, Red­sła­wa – sta­ro­pol­skie imię żeń­skie, zło­żo­ne z czło­nu "Rado-" (mo­ty­wo­wa­ne­go przez "rad" – „być za­do­wo­lo­nym, chęt­nym, cie­szyć się” lub "ra­dzić" – „tro­szczyć się, dbać o coś”) oraz czło­nu "-sława" („sława”). Może ono oz­na­czać „tę, która tro­szczy się o sławę” albo „tę, która jest chęt­na do zdo­by­cia sławy”. W źró­dłach pol­skich poś­wiad­czo­ne w XII wieku, a w innym źród­le: od XIII wieku (1265 r.).

Wikipedia


radosławiny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ra­do­sła­wy lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


radosławostwo

Ra­do­sław z mał­żon­ką; Ra­do­sła­wo­wie


SJP.pl


radosławowie

imię mę­skie


SJP.pl


radosławowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ra­do­sła­wa lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


radotron

w me­dy­cy­nie: apa­rat le­czą­cy wy­ko­rzy­stu­ją­cy ener­gię nu­kle­ar­ną


SJP.pl


radowan

imię mę­skie


SJP.pl

Ra­do­wan, Rad­wan, Red­wan – sta­ro­pol­skie/sło­wiań­skie imię mę­skie od psł. "*ra­do­va­ti (sę)", "radъ" - ra­do­wać (się), (być) rad. Zna­cze­nie imie­nia: „ra­du­ją­cy się”. Współ­cze­śnie po­pu­lar­ne imię cze­skie i po­łud­nio­wo­sło­wiań­skie w pi­sow­ni Ra­do­van, cy­ry­lic­kie Радован.

Wikipedia


radowanostwo

Ra­do­wan z mał­żon­ką; Ra­do­wa­no­wie


SJP.pl


radowanowie

Ra­do­wan z mał­żon­ką; Ra­do­wa­no­stwo


SJP.pl


radowanowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ra­do­wa­na lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


radować

1. po­wo­do­wać ra­dość, za­do­wo­le­nie; cie­szyć, kon­ten­to­wać;
2. ra­do­wać się - cie­szyć się, być za­do­wo­lo­nym


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. ura­do­wać)

 (1.1) książk. spra­wiać ra­dość, za­do­wo­le­nie

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny ra­do­wać się (dk. ura­do­wać się)

 (2.1) książk. czuć ra­dość; oka­zy­wać wiel­kie za­do­wo­le­nie

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) War­sza­wa ra­do­wa­ła się, gwa­rzy­ła, ja­śnia­ła. Był to ty­dzień świą­tecz­ny.

 (2.1) (…) Anio­ło­wie się ra­du­ją, pod nie­bio­sa wyś­pie­wu­ją (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: raˈdɔvat͡ɕ‿ɕɛ, AS: radovać‿śe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. radowanie n., radocha ż., radość ż.

 przym. radosny

 przysł. radośnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cieszyć, weselić

 (2.1) cieszyć się

Wiktionary


radowce

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w pół­noc­nej Ru­mu­nii, na Bu­ko­wi­nie, w okrę­gu Su­cza­wa;

Wiktionary

Ra­dow­ce ( Rădăuți) – mia­sto w pół­noc­nej Ru­mu­nii, w okrę­gu Su­cza­wa, jeden z głów­nych oś­rod­ków ru­muń­skiej Bu­ko­wi­ny. W 2011 roku li­czy­ło ok. 23,8 tys. miesz­kań­ców.

W mie­ście roz­wi­nął się prze­mysł ma­szy­no­wy, me­ta­lo­wy, drzew­ny, spo­żyw­czy oraz garn­car­stwo.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. radowiecki

Wiktionary


radowice

Ra­do­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim, w po­wie­cie zie­lo­no­gór­skim, w gmi­nie Trze­bie­chów.

Wikipedia


radowiecki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ra­dow­ca­mi, do­ty­czą­cy Ra­dow­ców

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Radowce nmos.

Wiktionary


radowit

imię mę­skie


SJP.pl

Ra­do­wit – sta­ro­pol­skie imię mę­skie, zło­żo­ne z czło­nów "Rado-" ("rad") i "-wit" ("pan, wład­ca"). Zna­cze­nie imie­nia: "rad swemu wład­cy" albo "ten, któ­re­mu jest rad jego wład­ca".

Ra­do­wit imie­ni­ny ob­cho­dzi 27 maja, 28 li­sto­pa­da i 29 grud­nia.

Wikipedia


radowitostwo

Ra­do­wit z mał­żon­ką; Ra­do­wi­to­wie


SJP.pl


radowitowie

Ra­do­wit z mał­żon­ką; Ra­do­wi­to­stwo


SJP.pl


radowitowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ra­do­wi­ta lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


radowo

wieś w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie ko­niń­skim


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ra­do­wo – wieś w Buł­ga­rii, w gmi­nie Tryn
  • Ra­do­wo – wieś w Ma­ce­do­nii Pół­noc­nej, w gmi­nie Demir Hisar
  • Ra­do­wo – część mia­sta Dre­zden­ko
  • Ra­do­wo – część wsi Ko­lo­nia Li­pi­ny w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ko­niń­skim, w gmi­nie Som­pol­no
  • Ra­do­wo Małe
  • Ra­do­wo Wiel­kie

Wikipedia


radowski

przy­miot­nik od: Ra­do­wo, Ra­do­wo Małe, Ra­do­wo Wiel­kie


SJP.pl


radowy

przy­miot­nik od: rad (jako pier­wia­stek che­micz­ny lub jed­nost­ka fi­zycz­na)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy radu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rad m.

Wiktionary


radoń

naz­wi­sko


SJP.pl

Radoń – potok w do­rze­czu gór­nej Wisły, w Be­ski­dzie Ślą­skim i na Po­gó­rzu Cie­szyń­skim, le­wo­stron­ny do­pływ Bład­ni­cy.

Źró­dło na wy­so­ko­ści ok. 590 m n.p.m. na stro­mym w tym miej­scu pół­noc­no-za­chod­nim stoku Małej Czan­to­rii, w re­jo­nie przy­siół­ka Pod Usy­pem, na­le­żą­ce­go do Ci­sow­ni­cy, ale tuż przy gra­ni­cy ad­mi­ni­stra­cyj­nej Ustro­nia.

Wikipedia


radońsk

Ra­dońsk – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie sę­po­leń­skim, w gmi­nie Sę­pól­no Kra­jeń­skie.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa byd­go­skie­go. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go (III 2011 r.) li­czy­ła 246 miesz­kań­ców. Jest czter­na­stą co do wiel­ko­ści miej­sco­wo­ścią gminy Sę­pól­no Kra­jeń­skie.

Wikipedia


radośnie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w spo­sób ra­dos­ny, oka­zu­jąc ra­dość, z ra­do­ścią

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Konie pa­są­ce się na łące rżały ra­do­śnie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: raˈdɔɕɲɛ, AS: radośńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. radość ż., radocha ż., radosność ż., radowanie n.

 czas. radować się ndk., radować ndk., uradować dk.

 przym. radosny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wesoło, pogodnie

Wiktionary


radośniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: ra­do­śnie


SJP.pl


radośniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: ra­dos­ny; bar­dziej ra­dos­ny


SJP.pl


radość

uczu­cie za­do­wo­le­nia, we­so­ło­ści; we­so­ły na­strój; roz­ra­do­wa­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) uczu­cie za­do­wo­le­nia i sa­tys­fak­cji, prze­ja­wia­ją­ce się śmie­chem, op­ty­mi­stycz­nym spoj­rze­niem na rze­czy­wi­stość czy po­czu­ciem bez­tro­ski

 (1.2) osoba lub rzecz sta­no­wią­ce przy­czy­nę we­se­la

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ra­dość – emo­cja
  • ra­dość – cnota ludz­ka i nad­przy­ro­dzo­na
  • Ra­dość – po­wieść Ge­or­ges'a Ber­na­no­sa
  • Ra­dość – osied­le War­sza­wy, daw­niej sa­mo­dziel­na miej­sco­wość
  • Ra­dość – wieś wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie so­ko­łow­skim, w gmi­nie Ce­ra­nów
  • Ra­dość – wieś w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie ja­siel­skim, w gmi­nie Dę­bo­wiec
  • Ra­dość – zlik­wi­do­wa­ny przy­sta­nek ko­le­jo­wy w War­sza­wie, w Ra­do­ści
  • Ra­dość – wieś na Bia­ło­ru­si, w re­jo­nie ka­mie­niec­kim ob­wo­du brze­skie­go
  • Ra­dość – wieś na Lit­wie, w okrę­gu uciań­skim, w re­jo­nie igna­liń­skim

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bo ra­dość to ogrom­na, gdy znów się bu­dzić mam.

 (1.2) Ce­li­na była jego ra­do­ścią, osło­dą jego co­dzien­no­ści.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈradɔɕt͡ɕ, AS: radość

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zgrub. radocha ż.

 czas. radować ndk., radować się ndk.

 przym. rad, radosny

 przysł. radośnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wesołość, szczęście, rozradowanie, uciecha; pot. radocha; przest. wesele

Wiktionary


radu

pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu Ra


SJP.pl


raduchów

Ra­du­chów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie ostrow­skim, w gmi­nie Sie­ro­sze­wi­ce. Leży nad Pros­ną, ok. 25 km na wschód od Ostro­wa Wlkp.

Miej­sco­wość przy­na­le­ża­ła ad­mi­ni­stra­cyj­nie przed ro­kiem 1887 do po­wia­tu odo­la­now­skie­go, W la­tach 1975–1998 do wo­je­wództ­wa ka­li­skie­go, a w la­tach 1887–1975 i od 1999 do po­wia­tu ostrow­skie­go.

Wikipedia


raduczyce

Ra­du­czy­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na nad rzeką Wartą w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie wie­luń­skim, w gmi­nie Osja­ków.

Wieś ka­pi­tu­ły ka­te­dral­nej gnieź­nień­skiej w po­wie­cie wie­luń­skim wo­je­wództ­wa sie­radz­kie­go w końcu XVI wieku. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość na­le­ża­ła ad­mi­ni­stra­cyj­nie do wo­je­wództ­wa sie­radz­kie­go.

Wikipedia


radula

ostra tarka na dnie gar­dła mię­cza­ków, np. ośmior­nic, śli­ma­ków; tarka


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ra­du­la (tarka) – chi­ty­no­wy fałd na dnie gar­dzie­li mię­cza­ków
  • Ra­du­la – ro­dzaj wą­tro­bow­ców
  • Ra­du­la – wyspa w Chor­wa­cji

Wikipedia


radulski

naz­wi­sko


SJP.pl


radunia

1. rzeka w Pol­sce;
2. szczyt w ma­sy­wie Ślęży


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ra­du­nia Stę­ży­ca - klub pił­kar­ski
  • Ra­du­nia – rzeka, do­pływ Mo­tła­wy
  • Ra­du­nia – szczyt w ma­sy­wie Ślęży
  • Re­zer­wat Góra Ra­du­nia – re­zer­wat flo­ry­stycz­ny na górze Ra­du­nia
  • Kanał Ra­du­ni
  • Raduń

Wikipedia


radunica

Ra­du­ni­ca (niem. "Hun­dert­mark") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie gdań­skim, w gmi­nie Pruszcz Gdań­ski. Leży na ob­sza­rze Żuław Gdań­skich. Ma sta­tus so­łect­wa.

Wikipedia


raduszkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


raduński

przy­miot­nik od: Ra­du­nia (rzeka)


SJP.pl


radwan

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Rad­wan – wieś w woj. łódz­kim, w pow. opo­czyń­skim, w gmi­nie Bia­ła­czów
  • Rad­wan – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. dą­brow­skim, w gmi­nie Szczu­cin
  • Rad­wan – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. opa­tow­skim, w gmi­nie Iwa­ni­ska
  • Rad­wan (bi­skup poz­nań­ski), praw­do­po­dob­nie w la­tach 1164-1172
  • Rad­wan (wójt Le­gni­cy), XIII w.
  • Alek­san­der Rad­wan-Pra­głow­ski (1895 –1974) – po­rucz­nik ka­wa­le­rii CK, ge­ne­rał bry­ga­dy Woj­ska Pol­skie­go
  • Ale­xan­der Rad­wan (ur. 1964) – nie­miec­ki po­li­tyk
  • Alek­san­dra Rad­wan (ur. 1990) – pol­ska ak­tor­ka te­a­tral­na, fil­mo­wa, te­le­wi­zyj­na, ra­dio­wa i dub­bin­go­wa.
  • Anna Rad­wan – pol­ska ak­tor­ka, ur. 1966
  • Anna Rad­wan-Röhrenschef (ur. 1977) – pol­ska po­li­tyk i dzia­łacz­ka spo­łecz­na, wi­ce­mi­ni­ster
  • Artur Rad­wan – pre­zes spół­ki Ko­le­je Ma­zo­wiec­kie
  • Grze­gorz Rad­wan (ur. 1980) – pol­ski ko­szy­karz

Wikipedia


radwanice

1. nazwa dwóch wsi w Pol­sce;
2. część Ostra­wy w Cze­chach


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Rad­wa­ni­ce – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. pol­ko­wic­kim, w gmi­nie Rad­wa­ni­ce
  • Rad­wa­ni­ce – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. wroc­ław­skim, w gmi­nie Siech­ni­ce
  • Rad­wa­ni­ce – gro­ma­da w po­wie­cie gło­gow­skim
  • Rad­wa­ni­ce – gro­ma­da w po­wie­cie wroc­ław­skim
  • Rad­va­ni­ce – gmina w Cze­chach
  • Rad­wa­ni­ce (cz. Rad­va­ni­ce) – część mia­sta Ostra­wy w Cze­chach
  • Rad­wa­ni­cze – 2 są­sia­du­ją­ce wsie na Bia­ło­ru­si (biał. Радванічы, Rad­wa­ni­czy; ros. Радваничи, Rad­wa­ni­czi) w ob­wo­dzie brze­skim, w re­jo­nie brze­skim, w siel­so­wie­cie Rad­wa­ni­cze

Wikipedia


radwanicki

przy­miot­nik od: Rad­wa­ni­ce


SJP.pl


radwanka

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Rad­wan­ka – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie to­ma­szow­skim, w gmi­nie Że­lech­li­nek.

Wieś szla­chec­ka po­ło­żo­na była w dru­giej po­ło­wie XVI wieku w po­wie­cie raw­skim ziemi raw­skiej wo­je­wództ­wa raw­skie­go. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa piotr­kow­skie­go.

Wikipedia


radwanowice

Rad­wa­no­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie kra­kow­skim, w gmi­nie Za­bie­rzów, na kra­wę­dzi Rowu Krze­szo­wic­kie­go.

W roku 2021 we wsi miesz­ka­ło 667 miesz­kań­ców, z czego 52% sta­no­wi­ły ko­bie­ty, a 48% męż­czyź­ni.

Znaj­du­je się na Wy­ży­nie Ol­ku­skiej wcho­dzą­cej w skład Wy­ży­ny Kra­kow­sko-Czę­sto­chow­skiej.

Wikipedia


radwański

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Rad­wań­ski (1711–1762) – pol­ski ma­larz
  • An­drzej Bo­ży­dar Rad­wań­ski (ur. 1944) – in­ży­nier ge­o­fi­zyk, dzia­łacz związ­ko­wy, sa­mo­rzą­do­wiec, dzia­łacz tu­ry­stycz­ny
  • An­drzej Ma­rian Rad­wań­ski (1934–2016) – pol­ski ge­o­log i pa­le­on­to­log
  • An­drzej Rad­wań­ski (ur. 1945) – pol­ski po­li­tyk, pre­zy­dent Kę­dzie­rzy­na-Koźla
  • Cze­sław Rad­wań­ski (ur. 1957) – pol­ski ho­ke­i­sta, tre­ner i dzia­łacz
  • Fe­liks Rad­wań­ski (1756–1826) – pol­ski ar­chi­tekt, kon­ser­wa­tor za­byt­ków, pro­fe­sor, se­na­tor
  • Fe­liks Rad­wań­ski (1789–1861) – pol­ski ar­chi­tekt, se­na­tor
  • Ja­nusz Rad­wań­ski (ur. 1984) – pol­ski poeta
  • Krzysz­tof Rad­wań­ski (ur. 1978) – pol­ski pił­karz
  • Ma­ciej Rad­wań­ski (ur. 1978) – pol­ski ho­ke­i­sta
  • Mi­chał Rad­wań­ski (ur. 1980) – pol­ski ho­ke­i­sta i dzia­łacz
  • Sta­ni­sław Rad­wań­ski (ur. 1941) – pol­ski rzeź­biarz, ma­larz, rek­tor PWSSP w Gdań­sku (ASP).

Wikipedia


radyjko

zdrob­nie­nie od: radio


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zdrobn. od: radio

 (1.2) mały, prze­no­śny od­bior­nik ra­dio­wy

 (1.3) lek­cew. o roz­gło­śni ra­dio­wej

Wiktionary

Wymowa:

IPA: raˈdɨjkɔ, AS: radyi ̯ko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. radio n., radiator m.

 przym. radiowy

 przysł. radiowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) przest. pot. tranzystor

Wiktionary


radyjo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. radio

Wiktionary

Wymowa:

IPA: raˈdɨjɔ, AS: radyi ̯o

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. radio n.

Wiktionary


radykalista

czło­wiek o po­glą­dach ra­dy­kal­nych; zwo­len­nik ra­dy­ka­liz­mu


SJP.pl


radykalistka

→ ra­dy­ka­li­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta, która ma skraj­ne, ra­dy­kal­ne po­glą­dy

Wiktionary

Patrz:

radykalista

Powiązane:

 rzecz. radykał mos., radykalizm mrz.

Wiktionary


radykalizacja

ek­stre­mi­za­cja;
1. sta­wa­nie się sta­now­czym i bez­kom­pro­mi­so­wym w po­glą­dach i spo­so­bach dzia­ła­nia;
2. uczy­nie­nie cze­goś ra­dy­kal­nym, skraj­nym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pro­ces sta­wa­nia się zwo­len­ni­kiem ra­dy­ka­liz­mu po­li­tycz­ne­go

 (1.2) czy­nie­nie cze­goś ra­dy­kal­nym

Wiktionary

Ra­dy­ka­li­za­cja – pro­ces, w któ­rym jed­nost­ka lub grupa osób na­bie­ra ra­dy­kal­nych po­glą­dów. Ra­dy­ka­li­za­cja może się łą­czyć ze wzro­stem ak­cep­ta­cji zra­dy­ka­li­zo­wa­nej osoby dla sto­so­wa­nia prze­mo­cy wobec in­nych grup spo­łecz­nych lub osób. Ra­dy­ka­li­za­cja trak­to­wa­na jest czę­sto jako pro­ces jed­no­rod­ny i jed­no­kie­run­ko­wy, za­rów­no od po­staw cen­tro­wych do po­staw ek­stre­mal­nych. Czę­sto łączy się z po­ję­cia­mi ek­stre­miz­mu i ter­ro­ryz­mu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Pro­ces ra­dy­ka­li­za­cji ję­zy­ka po­stę­pu­je, a różne oko­licz­no­ści po­li­tycz­ne po­wo­du­ją, że cza­sem przyś­pie­sza, a cza­sem zwal­nia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. radykał m., radykalność ż., radykalizm m., radykalizowanie n.

 czas. radykalizować ndk.

 przym. radykalny

 przysł. radykalnie

Wiktionary


radykalizm

1. kie­ru­nek zmie­rza­ją­cy do wpro­wa­dze­nia za­sad­ni­czych zmian w po­li­ty­ce, sto­sun­kach spo­łecz­nych lub go­spo­dar­ce;
2. bez­kom­pro­mi­so­wość i sta­now­czość w po­glą­dach i me­to­dach dzia­ła­nia, po­stę­po­wa­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) po­sta­wa po­le­ga­ją­ca na bez­kom­pro­mi­so­wym dą­że­niu do zmian po­strze­ga­nych za je­dy­ne słusz­ne

Wiktionary

Ra­dy­ka­lizm (z łac. "radix" – ko­rzeń) – spo­sób my­śle­nia lub po­stę­po­wa­nia, odz­na­cza­ją­cy się bez­kom­pro­mi­so­wo­ścią pod wzglę­dem gło­szo­nych po­glą­dów, przyj­mo­wa­nych celów i do­bo­rze środ­ków dzia­ła­nia.

Ra­dy­ka­lizm nie musi być zwią­za­ny z ak­cep­ta­cją sto­so­wa­nia prze­mo­cy fi­zycz­nej w dą­że­niu do celu.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. radykalista mos., radykalistka ż., radykalizacja ż., radykalność ż., radykał mos.

 czas. radykalizować ndk.

 przym. radykalny

 przysł. radykalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bezkompromisowość, ekstremizm, radykalność, ultracyzm

Wiktionary


radykalizować

1. czy­nić ra­dy­kal­nym, skraj­nym; ek­stre­mi­zo­wać; ra­dy­ka­li­zo­wać się - sta­wać się ra­dy­kal­nym, na­bie­rać skraj­nych prze­ko­nań lub po­glą­dów


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. zra­dy­ka­li­zo­wać)

 (1.1) polit. czy­nić ra­dy­kal­nym lub ra­dy­kal­niej­szym

 (1.2) polit. mieć cechy ra­dy­kal­ne, skła­niać się ku ra­dy­ka­liz­mo­wi

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny ra­dy­ka­li­zo­wać się (ndk. zra­dy­ka­li­zo­wać się)

 (2.1) polit. przyj­mo­wać cechy ra­dy­kal­ne, sta­wać się ra­dy­kal­nym lub ra­dy­kal­niej­szym

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Ra­dy­ka­li­zu­ją­ca się opo­zy­cja po­li­tycz­na przy­ję­ła ma­ni­chej­ską op­ty­kę po­dzia­łu ota­cza­ją­cej ją rze­czy­wi­sto­ści na „my” i „oni”.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. radykalizm mrz., radykalizacja ż.

Wiktionary


radykalnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób ra­dy­kal­ny, nagły, za­sad­ni­czy, skraj­ny, grun­tow­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sy­tu­a­cja ra­dy­kal­nie kom­pli­ku­je się, gdy w rów­na­niu po­ja­wia­ją się czło­ny nie­li­nio­we.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌradɨˈkalʲɲɛ, AS: radykalʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 przym. radykalny

 rzecz. radykalizacja ż., radykalizm m., radykał m., radykalność ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bezkompromisowo, całkowicie

Wiktionary


radykalniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: ra­dy­kal­nie


SJP.pl


radykalniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: ra­dy­kal­ny


SJP.pl


radykalność

bez­kom­pro­mi­so­wość, skraj­ność (dzia­łań, po­glą­dów)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co jest ra­dy­kal­ne

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌradɨˈkalnɔɕt͡ɕ, AS: radykalność

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. radykał m., radykalizm m., radykalizacja ż.

 czas. radykalizować się

 przym. radykalny

 przysł. radykalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skrajność

Wiktionary


radykalny

1. dą­żą­cy do za­sad­ni­czych zmian spo­łecz­nych, po­li­tycz­nych;
2. za­sad­ni­czy, się­ga­ją­cy do pod­staw


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) który jest skut­kiem zde­cy­do­wa­nych, bez­kom­pro­mi­so­wych dzia­łań

 (1.2) któ­re­go dą­że­niem są za­sad­ni­cze zmia­ny spo­łecz­ne lub po­li­tycz­ne; także. bę­dą­cy wy­ra­zem ta­kich dążeń

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) „Po­trzeb­ne jest ja­kieś ra­dy­kal­ne cię­cie” – po­my­śla­ła Cesia, mi­ja­jąc rzeź­bio­ną w drew­nie głowę lwa, wień­czą­cą po­ręcz scho­dów.

 (1.2) M.: Pa­mię­tam moje zdu­mie­nie, kiedy kon­fron­to­wa­łem paź­dzier­ni­ko­we re­la­cje wście­kłych – czyli naj­bar­dziej ra­dy­kal­nych – zbun­to­wa­nych ko­mu­ni­stów, mię­dzy in­ny­mi Ber­ko­wi­cza, z re­la­cja­mi Janka Strze­lec­kie­go, który nigdy nie był wie­rzą­cym ko­mu­ni­stą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌradɨˈkalnɨ, AS: radykalny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. radykalność ż., radykał m., radykalizm m., radykalizacja ż.

 czas. radykalizować się

 przysł. radykalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gruntowny

 (1.2) ekstremistyczny, ekstremalny, ultrasowski

Wiktionary


radykał

1. zwo­len­nik ra­dy­ka­liz­mu; czło­nek lub zwo­len­nik par­tii po­li­tycz­nej o pro­gra­mie ra­dy­kal­nym;
2. czło­wiek o skraj­nych po­glą­dach, bez­kom­pro­mi­so­wych me­to­dach po­stę­po­wa­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) polit. ek­stre­mi­sta, zwo­len­nik ra­dy­ka­liz­mu, osoba o po­glą­dach skraj­nych

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) daw. mat. pier­wia­stek

 (2.2) daw. chem. rod­nik

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ra­dy­kał – zwo­len­nik ra­dy­ka­liz­mu, osoba bez­kom­pro­mi­so­wa, o skraj­nych po­glą­dach, me­to­dach dzia­ła­nia;
  • ra­dy­kał – osoba do­ma­ga­ją­ca się głę­bo­kich, za­sad­ni­czych re­form dzia­ła­nia pań­stwa: w po­li­ty­ce, sto­sun­kach spo­łecz­nych, czy go­spo­dar­ce;
  • ra­dy­kał – różne po­ję­cia te­o­rii pier­ście­ni.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) (…) u nas ra­dy­kał zna­czy tyle, co ek­stre­mi­sta, po­li­tycz­ny wa­riat. Tym­cza­sem ła­ciń­skie okre­śle­nie „ra­di­ca­lis„ zna­czy tyle, co «za­ko­rze­nio­ny» (od radix - ko­rzeń), od­wo­łu­ją­cy się do źró­dła.

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

:: rzecz. radykalizm m., radykalność ż., radykalista m.

::: fż. radykalistka ż.

:: czas. radykalizować ndk.

:: przym. radykalny

:: przysł. radykalnie

Wiktionary


radykałka

→ ra­dy­kał; ra­dy­ka­list­ka


SJP.pl


radymnianin

miesz­ka­niec Ra­dym­na


SJP.pl


radymnianka

miesz­kan­ka Ra­dym­na


SJP.pl


radymniański

przy­miot­nik od: Ra­dym­no


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ra­dym­nem, do­ty­czą­cy Ra­dym­na

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Radymno n.

Wiktionary


radymno

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie ja­ro­sław­skim;

Wiktionary

Ra­dym­no ( Ради́мно; ‏רעדעם‎, "Redem") – mia­sto w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie ja­ro­sław­skim, sie­dzi­ba gminy wiej­skiej Ra­dym­no. Dawna re­zy­den­cja bi­sku­pów prze­my­skich.

Pry­wat­ne mia­sto du­chow­ne po­ło­żo­ne było na prze­ło­mie XVI i XVII wieku w ziemi prze­my­skiej wo­je­wództ­wa ru­skie­go Wcho­dzi­ło w skład klu­cza ra­dym­nień­skie­go bi­sku­pów prze­my­skich.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. radymnianin m., radymnianka ż.

 przym. radymniański

Wiktionary


radystka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gwara. wojsk. ra­dio­te­le­gra­fist­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: raˈdɨstka, AS: radystka

Wiktionary


radzanowo

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Ra­dza­no­wo – wieś so­łec­ka w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie płoc­kim, w gmi­nie Ra­dza­no­wo, około 14 km na pół­noc­ny wschód od Płoc­ka.

Pry­wat­na wieś szla­chec­ka, po­ło­żo­na była w dru­giej po­ło­wie XVI wieku w po­wie­cie płoc­kim wo­je­wództ­wa płoc­kie­go. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa płoc­kie­go.

Wikipedia


radzanowski

przy­miot­nik od: Ra­dza­no­wo, Ra­dza­nów


SJP.pl


radzanów

nazwa kilku wsi w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ra­dza­nów – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. chełm­skim, w gmi­nie Sawin
  • Ra­dza­nów – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. bia­ło­brze­skim, w gmi­nie Ra­dza­nów
  • Ra­dza­nów – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. mław­skim, w gmi­nie Ra­dza­nów
  • Ra­dza­nów – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. bu­skim, w gmi­nie Busko-Zdrój
  • Ra­dza­nów – gmina wiej­ska w po­wie­cie bia­ło­brze­skim
  • Ra­dza­nów – gmina wiej­ska w po­wie­cie mław­skim
  • Ra­dza­nów – dawna gmina wiej­ska w po­wie­cie bu­skim
  • Ra­dza­nów – dawna gro­ma­da w po­wie­cie bia­ło­brze­skim
  • Ra­dza­nów – dawna gro­ma­da w po­wie­cie mław­skim
  • Ra­dza­no­wo

Wikipedia


radzenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|ra­dzić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: raˈd͡zɛ̃ɲɛ, AS: raʒẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. radzić

 rzecz. radna ż., radny mos., rada ż., radca mos., porada ż.

 przym. radziecki, radcowski

Wiktionary


radzewice

Ra­dze­wi­ce, wcze­śniej Ra­dzew­skie Olę­dry lub Ho­hen­see – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie poz­nań­skim, w gmi­nie Mo­si­na. Leży nad Wartą, przy dro­dze z Ro­ga­li­na do Śremu.

Wikipedia


radzewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


radzewo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ra­dze­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. poz­nań­skim, w gmi­nie Kór­nik
  • Ra­dze­wo – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. bia­ło­gardz­kim, w gmi­nie Ty­cho­wo
  • Ra­dze­wo – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. szcze­ci­nec­kim, w gmi­nie Biały Bór

Wikipedia


radzicki

naz­wi­sko


SJP.pl


radzicz

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ra­dzicz – część wsi Sos­nów­ka w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. kar­ko­no­skim, w gmi­nie Pod­gó­rzyn
  • Ra­dzicz – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. na­kiel­skim, w gmi­nie Sadki
  • Ra­dzicz – ko­lo­nia wsi Krę­że­lin w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. my­śli­bor­skim, w gmi­nie Dębno
  • Ra­dzicz – dawna gro­ma­da

Wikipedia


radziechowski

przy­miot­nik od: Ra­dzie­cho­wy-Wieprz


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Ra­dzie­cho­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Radziechów m.

Wiktionary


radziechowy-wieprz

gmina wiej­ska w Pol­sce


SJP.pl

Zo­bacz też: przy­sta­nek ko­le­jo­wy Ra­dzie­cho­wy Wieprz.

Ra­dzie­cho­wy-Wieprz – gmina wiej­ska w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie ży­wiec­kim. Gmina leży w gra­ni­cach trzech me­zo­re­gio­nów: Kot­li­ny Ży­wiec­kiej (cen­tral­na część gminy), Be­ski­du Ślą­skie­go (za­chod­nia część gminy) i Be­ski­du Ży­wiec­kie­go (wschod­nia część gminy).

Wikipedia


radziechów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w za­chod­niej czę­ści Ukra­i­ny;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ra­dzie­chów – wieś w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie zło­to­ryj­skim, w gmi­nie Za­grod­no
  • Ra­dzie­chów – dawna gro­ma­da
  • Ra­dzie­chów – wieś w re­jo­nie ko­wel­skim ob­wo­du wo­łyń­skie­go
  • Ra­dzie­chów – mia­sto w ob­wo­dzie lwow­skim, w re­jo­nie ra­dzie­chow­skim
  • Ra­dzie­chów – sta­cja ko­le­jo­wa w miej­sco­wo­ści Ra­dzie­chów, w re­jo­nie czer­wo­no­grodz­kim, w ob­wo­dzie lwow­skim
  • Ra­dzie­chów – hro­ma­da wiej­ska w re­jo­nie szep­tyc­kim ob­wo­du lwow­skie­go
  • Ra­dzie­chów – dawna gmina wiej­ska w po­wie­cie ra­dzie­chow­skim wo­je­wództ­wa tar­no­pol­skie­go II Rze­czy­po­spo­li­tej

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. radziechowianin m., radziechowianka ż.

 przym. radziechowski

Wiktionary


radziecki

1. zwią­za­ny z or­ga­ni­za­cją wła­dzy pań­stwo­wej w Związ­ku Ra­dziec­kim, np. ustrój ra­dziec­ki; so­wiec­ki;
2. na­le­żą­cy do Związ­ku Ra­dziec­kie­go, do­ty­czą­cy tego pań­stwa, np. prze­mysł ra­dziec­ki; so­wiec­ki;
3. daw­niej:
a) na­le­żą­cy do rady, zło­żo­ny z rad­nych;
b) do­ty­czą­cy rady miej­skiej, raj­ców, zło­żo­ny z raj­ców


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Związ­ku So­cja­li­stycz­nych Re­pu­blik Ra­dziec­kich (ZSRR)

 (1.2) hist. od­no­szą­cy się do rad­ne­go, rajcy, rady, zwła­szcza rady mia­sta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dla żad­ne­go ko­mu­ni­sty nie była wtedy do przy­ję­cia teza, że PRL trzy­ma się na ra­dziec­kich ba­gne­tach.

 (1.1) Dla­te­go w  roku Gie­rek po­wi­tał w Pol­sce ra­dziec­kie­go ge­ne­se­ka niez­wy­kle "bra­ter­sko", a jak niek­tó­rzy wów­czas twier­dzi­li - wręcz czo­ło­bit­nie.

 (1.2) Z ksiąg ra­dziec­kich można było odt­wo­rzyć całe życie mie­szczań­skie ostat­nich kilku wie­ków (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: raˈd͡ʑɛt͡sʲci, AS: raʒ́ecʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rada ż., rajca m., radny m., radna ż., porada ż., radziectwo n., radzenie n., poradzenie n., doradzanie n., doradzenie n., radca mos.

 czas. radzić ndk., poradzić dk., doradzać ndk., doradzić dk.

 przym. poradziecki, radcowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sowiecki; pogard. kacapski

Wiktionary


radzieckość

ze­spół cech ty­po­wych dla Związ­ku Ra­dziec­kie­go; so­wiec­kość


SJP.pl


radziej

dawny sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: rado


SJP.pl


radziejewski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bar­tło­miej Ra­dzie­jew­ski – po­li­to­log
  • Ma­ciej Ra­dzie­jew­ski – gi­ta­rzy­sta
  • Ma­ciej Ra­dzie­jew­ski – ma­te­ma­tyk
  • Ra­dzie­jew­ska

Wikipedia


radziejowa

naj­wyż­szy szczyt Be­ski­du Są­dec­kie­go


SJP.pl

Ra­dzie­jo­wa (1266,5 m) – naj­wyż­szy szczyt Be­ski­du Są­dec­kie­go na­le­żą­cy do Ko­ro­ny Gór Pol­ski. Nazwa szczy­tu po­cho­dzi od osoby o naz­wi­sku lub przy­dom­ku Ra­dziej.

Wikipedia


radziejowianin

miesz­ka­niec Ra­dzie­jo­wa (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


radziejowianka

miesz­kan­ka Ra­dzie­jo­wa (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


radziejowice

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Ra­dzie­jo­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie ży­rar­dow­skim, w gmi­nie Ra­dzie­jo­wi­ce (sie­dzi­ba gminy). Leży nad rzeką Pisią Gą­go­li­ną. Miej­sco­wość jest miej­scem uro­dze­nia Mi­cha­ła Ste­fa­na Ra­dzie­jow­skie­go, kar­dy­na­ła, pry­ma­sa Pol­ski oraz Ed­war­da Kra­siń­skie­go, dzia­ła­cza spo­łecz­ne­go, pa­mięt­ni­ka­rza.

Wikipedia


radziejowicki

przy­miot­nik od: Ra­dzie­jo­wi­ce


SJP.pl


radziejowiczanin

miesz­ka­niec Ra­dzie­jo­wic


SJP.pl


radziejowiczanka

miesz­kan­ka Ra­dzie­jo­wic


SJP.pl


radziejowski

przy­miot­nik od: Ra­dzie­jo­wa, Ra­dzie­jów


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ra­dzie­jo­wem, do­ty­czą­cy Ra­dzie­jo­wa

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jan Fe­liks Ra­dzie­jow­ski – pol­ski urzęd­nik okre­su sta­ro­pol­skie­go
  • Hie­ro­nim Ra­dzie­jow­ski – pol­ski urzęd­nik okre­su sta­ro­pol­skie­go, am­ba­sa­dor
  • Mi­chał Ste­fan Ra­dzie­jow­ski – rzym­sko­ka­to­lic­ki du­chow­ny, urzęd­nik
  • Mi­ko­łaj Ra­dzie­jow­ski – pol­ski urzęd­nik okre­su sta­ro­pol­skie­go
  • Sta­ni­sław Ra­dzie­jow­ski – pol­ski urzęd­nik okre­su sta­ro­pol­skie­go
  • Sta­ni­sław Ra­dzie­jow­ski – pol­ski ma­larz
  • Igna­cy Ra­dzie­jow­ski – pow­sta­niec li­sto­pa­do­wy
  • Jan Karol Ra­dzie­jow­ski – pol­ski urzęd­nik okre­su sta­ro­pol­skie­go
  • Wła­dy­sław Ra­dzie­jow­ski - pol­ski in­ży­nier

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Radziejów mrz.

Wiktionary


radziejów

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, sie­dzi­ba po­wia­tu ra­dzie­jow­skie­go;

 (1.2) geogr. to­po­nim, nazwa kilku wsi i czę­ści miast w Pol­sce

Wiktionary

Ra­dzie­jów (wcze­śniej Ra­dzie­jów Ku­jaw­ski, Iu­lio­bur­gum) – mia­sto w Pol­sce po­ło­żo­ne w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, sie­dzi­ba po­wia­tu ra­dzie­jow­skie­go oraz gminy wiej­skiej Ra­dzie­jów. Leży na Ku­ja­wach w od­le­gło­ści 35 km od Ino­wroc­ła­wia. W la­tach 1975–1998 mia­sto ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ło do wo­je­wództ­wa włoc­ław­skie­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Osied­li­li się w Ra­dzie­jo­wie w XVII wieku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Radziejowianin mos., Radziejowianka ż.

 przym. radziejowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. Radziejów Kujawski

Wiktionary


radziemice

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Ra­dzie­mi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie pro­szo­wic­kim, w gmi­nie Ra­dzie­mi­ce.

Miej­sco­wość jest sie­dzi­bą gminy Ra­dzie­mi­ce.

W la­tach 1954–1961 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Ra­dzie­mi­ce, po jej znie­sie­niu w gro­ma­dzie Prze­mę­cza­ny. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa kra­kow­skie­go.

Wikipedia


radziemicki

przy­miot­nik od: Ra­dzie­mi­ce


SJP.pl


radzieszyn

Ra­dzie­szyn (niem. "Zie­gel­hof") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie ole­śnic­kim, w gmi­nie Bie­ru­tów.

Wikipedia


radziewicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alek­san­der Win­nic­ki-Ra­dzie­wicz (ur. 1911, zm. 2002) − pol­ski ma­larz
  • Alek­siej Ra­dzie­wicz (Ro­dzie­wicz) [ur. 1911, zm. 1982] − ro­syj­ski dzia­łacz emi­gra­cyj­ny
  • Ed­ward Ra­dzie­wicz (ur. 1948) − pol­ski związ­ko­wiec
  • Igor Ra­dzie­wicz-Win­nic­ki (ur. 1976) − pol­ski le­karz
  • Iweta Ra­dzie­wicz (ur. 1981) − pol­ska sza­chist­ka
  • Ju­lian Ra­dzie­wicz (ur. 1937, zm. 2007) − pol­ski pe­da­gog
  • Piotr Ra­dzie­wicz (ur. 1975), pol­ski praw­nik, na­u­ko­wiec
  • Te­re­sa Ra­dzie­wicz (ur. 1970) − pol­ska po­et­ka
  • To­masz Ra­dzie­wicz (ur. 1974) − pol­ski rzeź­biarz
  • Wa­le­ry Ra­dzie­wicz (ur. 1980) − bia­ło­ru­ski wio­ślarz

Wikipedia


radzik

naz­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. środ. ra­dio­o­pe­ra­tor na stat­ku

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­rian Ra­dzik – pol­ski kom­po­zy­tor i pia­ni­sta
  • Prze­my­sław Ra­dzik – pol­ski praw­nik
  • Ta­de­usz Alek­san­der Ra­dzik - pol­ski ma­te­ma­tyk
  • Ta­de­usz Ra­dzik - pol­ski hi­sto­ryk
  • Zu­zan­na Ra­dzik – pol­ska pu­bli­cyst­ka, te­o­loż­ka i dzia­łacz­ka spo­łecz­na

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈrad͡ʑik, AS: raʒ́ik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. radio n.

Wiktionary


radzikowice

Ra­dzi­ko­wi­ce ( Step­hans­dorf) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie ny­skim, w gmi­nie Nysa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do ów­czes­ne­go wo­je­wództ­wa opol­skie­go.

Przez miej­sco­wość prze­pły­wa rzeka Ciel­ni­ca, do­pływ Nysy Kłodz­kiej.

Wikipedia


radzikowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Ra­dzi­kow­ski (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • Bog­dan Ra­dzi­kow­ski − pol­ski bok­ser
  • Hu­bert Ra­dzi­kow­ski − pol­ski dzien­ni­karz ra­dio­wy i te­le­wi­zyj­ny
  • Krzysz­tof Ra­dzi­kow­ski − pol­ski strong­man
  • Piotr Ra­dzi­kow­ski − pol­ski hi­sto­ryk i po­li­to­log
  • Sta­ni­sław El­jasz-Ra­dzi­kow­ski − pol­ski ma­larz, le­karz, ba­dacz hi­sto­rii, na­zew­nict­wa ge­o­gra­ficz­ne­go i kul­tu­ry lu­do­wej
  • Wa­le­ry El­jasz-Ra­dzi­kow­ski − pol­ski ma­larz i fo­to­graf, po­pu­la­ry­za­tor Tatr, autor prze­wod­ni­ków
  • Wła­dy­sław El­jasz-Ra­dzi­kow­ski − pol­ski rzeź­biarz
  • Woj­ciech El­jasz-Ra­dzi­kow­ski − pol­ski ma­larz
  • Zbi­gniew Ra­dzi­kow­ski − pol­ski lek­ko­at­le­ta

Wikipedia


radzimir

dawne imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: raˈd͡ʑĩmʲir, AS: raʒ́ĩmʹir

Wiktionary


radzimiński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Ra­dzi­miń­ski – pol­ski hi­sto­ryk
  • An­drzej Ra­dzi­miń­ski (przed­się­bior­ca) – pol­ski spe­cja­li­sta w za­kre­sie łącz­no­ści oraz za­ło­ży­ciel i pier­wszy pre­zes za­rzą­du Netia
  • An­drzej Alek­san­der Ra­dzi­miń­ski – pod­ko­mo­rzy żmudz­ki
  • Ar­nolf Ra­dzi­miń­ski – szam­be­lan Sta­ni­sła­wa Au­gu­sta Po­nia­tow­skie­go
  • Filip Ra­dzi­miń­ski – mar­sza­łek ziemi sa­noc­kiej
  • Ge­de­on Mi­chał Frąc­kie­wicz Ra­dzi­miń­ski – cho­rą­ży nad­wor­ny li­tew­ski
  • Jan Chry­zo­stom Frąc­kie­wicz Ra­dzi­miń­ski – unic­ki du­chow­ny
  • Jerzy Frąc­kie­wicz Ra­dzi­miń­ski – pol­ski urzęd­nik
  • Józef Ra­dzi­miń­ski – pol­ski urzęd­nik
  • Ka­zi­mierz Jan Frąc­kie­wicz Ra­dzi­miń­ski (zm. 1694) – pod­skar­bi nad­wor­ny li­tew­ski, pod­ko­mo­rzy lidz­ki, sta­ro­sta lidz­ki
  • Ka­zi­mierz Jan Frąc­kie­wicz Ra­dzi­miń­ski (zm. 1708) – kasz­te­lan no­wo­gródz­ki, sę­dzia ziem­ski lidz­ki, pod­sta­ro­ści lidz­ki
  • Mi­ko­łaj Frąc­kie­wicz Ra­dzi­miń­ski – cho­rą­ży nad­wor­ny li­tew­ski

Wikipedia


radzimowice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ra­dzi­mo­wi­ce – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. ja­wor­skim, w gmi­nie Bol­ków
  • Ra­dzi­mo­wi­ce – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. mław­skim, w gmi­nie Strze­go­wo

Wikipedia


radzimowski

naz­wi­sko


SJP.pl


radzimski

naz­wi­sko


SJP.pl


radzimów

Ra­dzi­mów (niem. "Bell­manns­dorf)" – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie zgo­rze­lec­kim, w gmi­nie Su­li­ków.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa je­le­nio­gór­skie­go.

Wikipedia


radzio

zdrob­nie­nie od: Ra­do­sław, Ra­do­mir (imio­na mę­skie)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. od: Ra­do­sław

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Den­tyst­ka źle wsta­wi­ła Ra­dzio­wi plom­ba­om­bę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Radosław mos., Radek mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Radek

Wiktionary


radzionkowianin

miesz­ka­niec Ra­dzion­ko­wa (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


radzionkowianka

miesz­kan­ka Ra­dzion­ko­wa (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


radzionkowski

przy­miot­nik od: Ra­dzion­ków


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ra­dzion­ko­wem, do­ty­czą­cy Ra­dzion­ko­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Radzionków mrz.

Wiktionary


radzionków

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

}|-

Ra­dzion­ków – mia­sto, bę­dą­ce jed­no­cze­śnie gminą miej­ską, zlo­ka­li­zo­wa­ne w po­łud­nio­wej Pol­sce, w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie tar­no­gór­skim. We­dług da­nych z 31 grud­nia 2021 li­czy­ło 16 193 miesz­kań­ców.

Wikipedia


radzista

śro­do­wi­sko­wo: żoł­nierz ob­słu­gu­ją­cy ra­dio­sta­cję


SJP.pl


radzistka

→ ra­dzi­sta


SJP.pl

Patrz:

radzista

radziszewo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ra­dzi­sze­wo – osada w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. włoc­ław­skim, w gmi­nie Ba­ru­cho­wo
  • Ra­dzi­sze­wo – osada w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. wę­go­rzew­skim, w gmi­nie Po­zez­drze
  • Ra­dzi­sze­wo – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. gry­fiń­skim, w gmi­nie Gry­fi­no
  • Ra­dzi­sze­wo – przy­sió­łek wsi Dą­bro­wa No­wo­gardz­ka w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. go­le­niow­skim, w gmi­nie No­wo­gard
  • Ra­dzi­sze­wo – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. star­gardz­kim, w gmi­nie Star­gard
  • Ra­dzi­sze­wo – je­zio­ro w woj. wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie sza­mo­tul­skim, w gmi­nie Wron­ki, le­żą­ce na te­re­nie Kot­li­ny Go­rzow­skiej.
  • Ra­dzi­sze­wo – dawna gmina wiej­ska
  • Ra­dzi­sze­wo – przy­sta­nek ko­le­jo­wy w Ra­dzi­sze­wie
  • Ra­dzi­sze­wo Stare
  • Ra­dzi­sze­wo-Króle
  • Ra­dzi­sze­wo-Sień­czuch
  • Ra­dzi­sze­wo-So­bie­cho­wo

Wikipedia


radziszewski

naz­wi­sko


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ra­dzi­sze­wem, do­ty­czą­cy Ra­dzi­sze­wa

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alek­san­der Ra­dzi­szew­ski – pol­ski urzęd­nik
  • Bo­gu­sław Ra­dzi­szew­ski – pol­ski na­u­ko­wiec
  • Bro­ni­sław Ra­dzi­szew­ski – pol­ski che­mik
  • Idzi Ra­dzi­szew­ski – ka­to­lic­ki du­chow­ny, fi­lo­zof re­li­gii
  • Karol Ra­dzi­szew­ski – pol­ski ar­ty­sta
  • Krzysz­tof Ra­dzi­szew­ski – pol­ski lek­ko­at­le­ta
  • Piotr Ra­dzi­szew­ski – pol­ski in­ży­nier
  • Piotr Ra­dzi­szew­ski – pol­ski le­karz uro­log
  • Piotr Ra­dzi­szew­ski – pol­ski dzien­ni­karz
  • Rafał Ra­dzi­szew­ski – pol­ski ho­ke­i­sta
  • To­masz Ra­dzi­szew­ski – pol­ski woj­sko­wy
  • To­masz Ra­dzi­szew­ski – pol­ski gi­ta­rzy­sta

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Radziszewo n.

Wiktionary


radziszowski

naz­wi­sko


SJP.pl


radziszów

Ra­dzi­szów (daw­niej "Ra­dzie­szów", "Ra­des­sow", "Ra­de­szew") – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie kra­kow­skim, w gmi­nie Ska­wi­na.

Wikipedia


radzisław

imię żeń­skie


SJP.pl

Ra­dzi­sław – imię mę­skie, nie­no­to­wa­ne w słow­ni­kach sta­ro­pol­skich. Człon "Radzi-" jest nie­spo­ty­ka­ny w sta­ro­pol­skich imio­nach dwucz­ło­no­wych.

Ra­dzi­sław imie­ni­ny ob­cho­dzi 16 paź­dzier­ni­ka i 10 grud­nia.

Wikipedia


radzisława

imię żeń­skie


SJP.pl

Ra­dzi­sła­wa – żeń­ska forma imie­nia Ra­dzi­sław. Imię nie­no­to­wa­ne w słow­ni­kach sta­ro­pol­skich. Człon "Radzi-" jest nie­spo­ty­ka­ny w sta­ro­pol­skich imio­nach dwucz­ło­no­wych.

Ra­dzi­sła­wa imie­ni­ny ob­cho­dzi 10 grud­nia.

Wikipedia


radzisławiny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ra­dzi­sła­wy lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


radziuszki

Ra­dziusz­ki – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie sej­neń­skim, w gmi­nie Sejny. Leży przy dro­dze wo­je­wódz­kiej nr 653.

Wieś du­chow­na po­ło­żo­na była w końcu XVIII wieku w po­wie­cie gro­dzień­skim wo­je­wództ­wa troc­kie­go. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa su­wal­skie­go.

Wikipedia


radziwiliszki

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Lit­wie, w okrę­gu sza­wel­skim.

Wiktionary

Ra­dzi­wi­lisz­ki (lit. "Radviliškis") – mia­sto (19 883 mieszk.) na Lit­wie, sie­dzi­ba gminy w okrę­gu sza­wel­skim.

Mia­sto po­ło­żo­ne w po­wie­cie upic­kim wo­je­wództ­wa troc­kie­go za­ło­żył wo­je­wo­da wi­leń­ski Krzysz­tof Ra­dzi­wiłł w 1584 roku. Do 1795 r. w gra­ni­cach wo­je­wództ­wa troc­kie­go Rze­czy­po­spo­li­tej. Od 1918 w gra­ni­cach nie­pod­le­głej Litwy.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. radziwiliski

 rzecz. Radziwiłłowicz mos.

Wiktionary


radziwiłowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


radziwiłł

naz­wi­sko pol­skie­go rodu ary­sto­kra­tycz­ne­go


SJP.pl


radziwiłłowicz

naz­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) hist. syn Ra­dzi­wił­ła

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Radziwiłłów m., Radziwiliszki nmos.

Wiktionary


radziwiłłowski

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Ra­dzi­wił­ła lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


radziwiłłów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w za­chod­niej czę­ści Ukra­i­ny;

Wiktionary

Ra­dzi­wił­łów ( Радивилів, Радивилов), 1564–1939: "Ra­dzi­wił­łów", 1939–1993: "Czer­wo­no­ar­miejsk" (ros. Червоноармейск) / "Czer­wo­no­ar­mijsk" (ukr. Червоноармійськ) – mia­sto na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie ró­wień­skim, w re­jo­nie du­bień­skim, sie­dzi­ba hro­ma­dy, była sto­li­ca re­jo­nu ra­dzi­wił­łow­skie­go, zlik­wi­do­wa­ne­go w 2020 roku w wy­ni­ku re­for­my te­ry­to­rial­nej.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Radziwiłłowicz mos., radziwiłłowianin m., radziwiłłowianka ż.

 przym. radziwiłłowski

Wiktionary


radziwoj

imię mę­skie


SJP.pl


radziwon

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ra­dzi­won – imię uży­wa­ne na Bia­ło­ru­si
  • Sta­ni­sław Ra­dzi­won (1907–1973) – pol­ski woj­sko­wy
  • To­masz Ra­dzi­won (ur. 1980) – pol­ski pił­karz
  • Marek Ra­dzi­won (ur. 1970) – pol­ski kry­tyk te­a­tral­ny i li­te­rac­ki, me­ne­dżer kul­tu­ry, hi­sto­ryk

Wikipedia


radziwonowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


radzić

1. udzie­lać rad;
2. de­ba­to­wać nad czymś, oma­wiać coś;
3. szu­kać spo­so­bu, rady;
4. ra­dzić sobie - dawać sobie radę, dzia­łać sa­mo­dziel­nie z suk­ce­sa­mi mimo pro­ble­mów;
5. ra­dzić się - za­się­gać czy­jejś opi­nii, pytać o zda­nie, pro­sić o radę


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) udzie­lać komuś rady

 (1.2) wspól­nie za­sta­na­wiać się, jak po­stą­pić, jak coś za­łat­wić

 (1.3) przest. szu­kać spo­so­bu, rady

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny ra­dzić się

 (2.1) zwra­cać się do kogoś o po­ra­dę, za­się­gać czy­jejś rady, opi­nii

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny ra­dzić sobie

 (3.1) na bie­żą­co po­ko­ny­wać trud­no­ści

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ra­dzi­łem mu, by zmie­nił wy­strój domu.

 (2.1) Jest mało sa­mo­dziel­ny jak na do­ro­słe­go fa­ce­ta. Cią­gle się wszyst­kich radzi w każ­dej najm­niej­szej spra­wie.

 (3.1) Sporo bez­zęb­nych kotów do­brze sobie w życiu radzi, ewen­tu­al­ne usu­wa­nie zębów to rów­nież nie jest dra­mat.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrad͡ʑit͡ɕ, AS: raʒ́ić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. doradczyni ż., radna ż., radzenie n., radźca mos., rada ż., radca mos., doradca mos., radny mos., porada ż.

 czas. zaradzić, doradzić dk., odradzić dk., poradzić dk.

 przym. radziecki, radcowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) doradzać, sugerować

 (2.1) konsultować się

 (3.1) dawać sobie radę

Wiktionary


radzięcin

Ra­dzię­cin – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie bił­go­raj­skim, w gmi­nie Fram­pol, nad rzeką Biała Łada.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa za­moj­skie­go.

Wieś jest so­łect­wem w gmi­nie Fram­pol. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go z roku 2011 wieś li­czy­ła 695 miesz­kań­ców i była naj­więk­szą miej­sco­wo­ścią gminy.

Wikipedia


radziłowski

przy­miot­nik od: Ra­dzi­łów


SJP.pl


radziłów

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Ra­dzi­łów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie gra­jew­skim, w gmi­nie Ra­dzi­łów, na hi­sto­rycz­nym Ma­zo­wszu. Sie­dzi­ba gminy Ra­dzi­łów. Daw­niej mia­sto; uzy­skał lo­ka­cję miej­ską w 1466 roku, zde­gra­do­wa­ny w 1870 roku. W dru­giej po­ło­wie XVI wieku jako mia­sto kró­lew­skie po­ło­żo­ne było w po­wie­cie ra­dzi­łow­skim ziemi wi­skiej wo­je­wództ­wa ma­zo­wiec­kie­go.

Wikipedia


radziński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ed­ward Ra­dzin­ski (ur. 1936) – ro­syj­ski dra­ma­turg
  • Paweł Ra­dziń­ski (ur. 1954) – pro­fe­sor sztuk mu­zycz­nych
  • Jacek Ra­dziń­ski (ur. 1968) – pol­ski aktor
  • To­masz Ra­dzin­ski (ur. 1973) – uro­dzi­ny w Pol­sce, ka­na­dyj­ski pił­karz

Wikipedia


radzki

naz­wi­sko


SJP.pl


radzowice

Ra­dzo­wi­ce ( Re­e­se­witz) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie ole­śnic­kim, w gmi­nie Dzia­do­wa Kłoda.

Wikipedia


radzymin

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

Ra­dzy­min – mia­sto w Pol­sce w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie wo­ło­miń­skim, po­ło­żo­ne około 10 km od Wo­ło­mi­na i około 17 km od gra­nic War­sza­wy, 25 km od jej cen­trum. Sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Ra­dzy­min. Mia­sto wcho­dzi w skład aglo­me­ra­cji war­szaw­skiej. W la­tach 1975–1998 mia­sto ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ło do wo­je­wództ­wa war­szaw­skie­go.

Wikipedia


radzyminek

Ra­dzy­mi­nek – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie płoń­skim, w gmi­nie Na­ru­sze­wo.

Wieś wcho­dzi w skład so­łect­wa "Ra­dzy­min".

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość na­le­ża­ła ad­mi­ni­stra­cyj­nie do wo­je­wództ­wa cie­cha­now­skie­go.

Wikipedia


radzyminianin

miesz­ka­niec Ra­dzy­mi­na


SJP.pl


radzyminianka

miesz­kan­ka Ra­dzy­mi­na


SJP.pl


radzymiński

przy­miot­nik od: Ra­dzy­min


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ra­dzy­mi­nem, do­ty­czą­cy Ra­dzy­mi­na

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Radzymin mrz., radzyminianin m., radzyminianka ż.

Wiktionary


radzynek

Ra­dzy­nek – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie ry­piń­skim, w gmi­nie Brzu­ze.

W la­tach 1975–1998 wieś ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa włoc­ław­skie­go.

Wikipedia


radzynianin

miesz­ka­niec Ra­dzy­nia Cheł­miń­skie­go, Ra­dzy­nia Pod­la­skie­go


SJP.pl


radzynianka

miesz­kan­ka Ra­dzy­nia Cheł­miń­skie­go, Ra­dzy­nia Pod­la­skie­go


SJP.pl


radzyń

1. wieś w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim, w po­wie­cie wschow­skim, w gmi­nie Sława;
2. wieś w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie łę­czyc­kim, w gmi­nie Gra­bów


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ra­dzyń Cheł­miń­ski – mia­sto w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie gru­dziądz­kim
  • Ra­dzyń Pod­la­ski – mia­sto w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim
  • Ra­dzyń – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. wschow­skim, w gmi­nie Sława
  • Ra­dzyń – wieś w woj. łódz­kim, w pow. łę­czyc­kim, w gmi­nie Gra­bów
  • Ra­dzyń-Wieś – wieś w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie gru­dziądz­kim, w gmi­nie Ra­dzyń Cheł­miń­ski
  • Ra­dzyń-Wy­bu­do­wa­nie – wieś w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie gru­dziądz­kim, w gmi­nie Ra­dzyń Cheł­miń­ski
  • Ra­dzyń – dawny wą­sko­to­ro­wy przy­sta­nek ko­le­jo­wy w Ra­dzy­niu, w po­wie­cie łę­czyc­kim

Wikipedia


radzyński

przy­miot­nik od: Ra­dzyń Cheł­miń­ski, Ra­dzyń Pod­la­ski


SJP.pl


radówek

Ra­dó­wek (do 1945 r. Kle­i­ne Rade) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim, w po­wie­cie słu­bic­kim, w gmi­nie Gó­rzy­ca.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa go­rzow­skie­go.

W miej­sco­wo­ści dzia­ła­ły jed­no­cze­śnie PGR i RSP.

Wikipedia


radęcin

Ra­dę­cin – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim, w po­wie­cie strze­lec­ko-dre­zde­nec­kim, w gmi­nie Do­bie­gniew, w po­bli­żu Je­zio­ra Ra­dę­ciń­skie­go.

W la­tach 1946–1954 i 1973–1976 miej­sco­wość na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą gminy Ra­dę­cin. W la­tach 1954–1972 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Ra­dę­cin. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa go­rzow­skie­go.

Wikipedia


radło

na­rzę­dzie rol­ni­cze słu­żą­ce do ro­bie­nia bruzd po­mię­dzy rzę­da­mi upraw ro­ślin oko­po­wych i do ich ob­sy­py­wa­nia; redło


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) roln. naj­prost­sze i naj­star­sze na­rzę­dzie drew­nia­ne do spulch­nia­nia gleby bez od­wra­ca­nia skiby;

 (1.2) hist. me­trol. roln. miara po­wierzch­ni, która obej­mu­je areał moż­li­wy do upra­wia­nia przy pracy jed­nym za­przę­giem wołów lub koni;

Wiktionary

Nie mylić z: rodło.

Radło – na­rzę­dzie rol­ni­cze wy­na­le­zio­ne ok. 4000 r. p.n.e. w epoce ne­o­li­tu, (we­dług in­ne­go źró­dła 5500 lat p.n.e. w Me­zo­po­ta­mii) słu­żą­ce do spulch­nia­nia gleby bez jej od­wra­ca­nia. Pier­wot­ne radło było wy­ko­na­ne z drew­na i skła­da­ło się z sy­me­trycz­nej rad­li­cy (ele­men­tu pra­cu­ją­ce­go w gle­bie) i grzę­dzie­li (ele­men­tu do za­przę­ga­nia zwie­rząt).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. radlonka ż.

:: zdrobn. radełko n.

 czas. obradlić dk., radlić ndk., poradlić

Wiktionary


radłowianin

miesz­ka­niec Ra­dło­wa (mia­sta lub wsi w Pol­sce)


SJP.pl


radłowianka

miesz­kan­ka Ra­dło­wa (mia­sta lub wsi w Pol­sce)


SJP.pl


radłowice

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Ra­dło­wi­ce ( Rad­lo­witz, 1937-1945 "Rad­wal­dau") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie oław­skim, w gmi­nie Do­ma­niów.

Wikipedia


radłowski

przy­miot­nik od: Ra­dło­wo, Ra­dłów


SJP.pl


radłowy

→ radło


SJP.pl

Patrz:

radło

radłów

1. mia­sto w Pol­sce;
2. nazwa dwóch wsi w Pol­sce


SJP.pl

Zo­bacz też: Ra­dłów w in­nych zna­cze­niach tej nazwy.

Ra­dłów – mia­sto w Pol­sce, po­ło­żo­ne w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie tar­now­skim, w gmi­nie Ra­dłów.

Wikipedia


radłówek

Ra­dłó­wek – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie ino­wroc­ław­skim, w gmi­nie Ino­wroc­ław.

W la­tach 1975–1998 wieś ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa byd­go­skie­go.

We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go (III 2011 r.) wieś li­czy­ła 150 miesz­kań­ców. Jest 28. co do wiel­ko­ści miej­sco­wo­ścią gminy Ino­wroc­ław.

Wikipedia


radźca

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) stpol. ten, kto radzi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈrat͡ɕt͡sa, AS: raćca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. radca, rajca

 czas. radzić

 przym. radcowski

Wiktionary


radźpucki

→ radź­put; radż­puc­ki


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy radź­pu­ty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Choć Radź­pu­to­wie wal­czy­li dziel­nie, nie ule­ga­ło wąt­pli­wo­ści, że twier­dzy nie da się utrzy­mać. Ko­bie­ty radź­puc­kie z Pad­mi­ni na czele wy­bra­ły śmierć w pło­mie­niach, by nie do­stać się w ręce wro­gów i uni­knąć hańby.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. radźput m.

Wiktionary


radźput

czło­nek rodu in­dyj­skie­go na­le­żą­cy do warny lub ksza­tri­jów; radż­put


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) czło­nek in­dyj­skie­go rodu ry­cer­skie­go na­le­żą­cy do warny lub ksza­tri­jów, za­miesz­ku­ją­ce­go dawną Radź­pu­ta­nę (Ra­dża­stan);

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zanim mu­zuł­ma­nie przy­by­li do Indii Pół­noc­nych, wy­ra­zu „radź­put” uży­wa­no dla okre­śla­nia ry­ce­rzy kon­nych/wo­jow­ni­ków na koniu, pie­chu­rów, zwierzch­ni­ków wsi czy na­miest­ni­ków, do­wód­ców pod­po­rząd­ko­wa­nych ja­kie­muś wład­cy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Radźputana ż.

 przym. radźpucki, radżpucki

Wiktionary


radźputana

Radź­pu­ta­na (także Radź­war, Raj­pu­ta­na, Raj­war) – kra­i­na hi­sto­rycz­na w pół­noc­no-za­chod­nich In­diach, któ­rej ob­szar w znacz­nej mie­rze po­kry­wa się z te­ry­to­rium współ­czes­ne­go Ra­dża­sta­nu.

Kra­i­na zaj­mu­je ob­szar ponad 340 000 km². Pół­noc­no-za­chod­nia część jest ni­zin­na i znaj­du­je się w obrę­bie pu­sty­ni Thar (Wiel­kiej Pu­sty­ni In­dyj­skiej), po­łud­nio­wo-wschod­nia jest prze­wa­ża­ją­co wy­żyn­na i ce­chu­je się więk­szą żyz­no­ścią. Oba re­gio­ny roz­dzie­la pasmo gór Ara­wa­li.

Wikipedia


radża

1. tytuł lo­kal­nych wład­ców in­dyj­skich;
2. osoba no­szą­ca ten tytuł


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. tytuł lo­kal­ne­go wład­cy w In­diach

Wiktionary

Radża, radźa (hindi "rājā," san­skryt राज "rājan" – „król”, ang. "raja" lub "rajah") – hi­sto­rycz­ny tytuł wład­cy pań­stwa na sub­kon­ty­nen­cie in­dyj­skim i w Azji Po­łud­nio­wo-Wschod­niej, od­po­wied­nik księ­cia lub króla. Miał wła­dzę są­dow­ni­czą i był zwierzch­ni­kiem wojsk; żonie radży przy­słu­gi­wał tytuł "rani". Po­nad­to po­słu­gi­wa­no się tym ty­tu­łem w Im­pe­rium Bry­tyj­skim zwra­ca­jąc się do niż­szych rangą dy­gni­ta­rzy i moż­no­wład­ców, sta­wia­jąc go przed naz­wi­skiem. Niż­szy rangą od ma­ha­ra­dży.

Wikipedia


radżastan

stan w pół­noc­no-za­chod­nich In­diach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. stan w In­diach;

Wiktionary

Ra­dża­stan ( राजस्थान, trb. "Ra­dźast­han", trl.: "Rājasthān"; Ra­jast­han) – stan w pół­noc­no-za­chod­nich In­diach, po­ło­żo­ny w ich za­chod­niej czę­ści. Sto­li­cą stanu, a za­ra­zem jego naj­więk­szym mia­stem jest Ja­i­pur. Stan zo­stał ut­wo­rzo­ny 1 li­sto­pa­da 1956 roku. Jest to obec­nie naj­więk­szy pod wzglę­dem po­wierzch­ni stan Indii. Ra­dża­stan gra­ni­czy z Pa­ki­sta­nem, oraz z na­stę­pu­ją­cy­mi sta­na­mi Indii: Gu­ja­rat, Mad­hya Pra­desh, Uttar Pra­desh, Ha­ria­na, Pen­dżab.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. radżastański

Wiktionary


radżastani

język in­do­a­ryj­ski uży­wa­ny w in­dyj­skim sta­nie Ra­dża­stan (ok. 30 mln użyt­kow­ni­ków)


SJP.pl


radżastański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ra­dża­sta­nem, do­ty­czą­cy Ra­dża­sta­nu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­my­ślał, że jest do­pie­ro siód­ma rano, naj­chęt­niej wró­cił­by do łóżka w go­ścin­nym i do­cze­kał roz­sąd­niej­szej go­dzi­ny pod starą ra­dża­stań­ską kapą, nad­gry­zio­ną przez mole.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Radżastan mrz.

Wiktionary


radżasthan

stan w In­diach


SJP.pl


radżasthanka

miesz­kan­ka Ra­dżast­ha­nu (stanu w In­diach)


SJP.pl


radżasthańczyk

miesz­ka­niec Ra­dżast­ha­nu (stanu w In­diach)


SJP.pl


radżasthański

przy­miot­nik od: Ra­dżast­han


SJP.pl


radżkot

mia­sto w In­diach


SJP.pl