pomigotać

zaś­wie­cić kilka razy krót­kim, prze­ry­wa­nym świa­tłem


SJP.pl


pomijalność

→ po­mi­jal­ny


SJP.pl

Patrz:

pomijalny

pomijalny

1. moż­li­wy do po­mi­nię­cia;
2. mało zna­czą­cy, nie­god­ny uwagi; nie­i­stot­ny, błahy, nie­waż­ny


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) nie­wy­ma­ga­ją­cy uwz­ględ­nie­nia ze wzglę­du na swoją małą waż­ność lub war­tość licz­bo­wą

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (2.1) rzad. moż­li­wy do po­mi­nię­cia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ba­na­ny emi­tu­ją po­mi­jal­ne ilo­ści pro­mie­nio­wa­nia jo­ni­zu­ją­ce­go.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bagatelny, nieistotny, poboczny

Wiktionary


pomijanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­mi­jać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔ̃mʲiˈjä̃ɲɛ, AS: põmʹii ̯ä̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pomijać, omijać, mijać

Wiktionary


pomijać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. po­mi­nąć)

 (1.1) nie mówić cze­goś, opu­ścić temat, który chcia­ło lub miało się po­ru­szyć

 (1.2) nie uwz­ględ­niać cze­goś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Niech­cą­cy po­mi­ną­łem ten temat.

 (1.2) Tar­cza ze­ga­ro­wa jest tak zna­jo­ma, że – zwła­szcza w przy­pad­ku ze­gar­ków na rękę – licz­by są czę­sto po­mi­ja­ne i za­stę­po­wa­ne przez iden­tycz­ne znacz­ki go­dzin.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔ̃ˈmʲijät͡ɕ, AS: põmʹii ̯äć

Wiktionary

Powiązane:

 czas. omijać, mijać

 rzecz. pomijanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) abstrahować

Wiktionary


pomiksować

spę­dzić pe­wien czas na mik­so­wa­niu


SJP.pl


pomilkły

taki, który po­milkł (po­mil­knął)


SJP.pl


pomimo

nie zwa­ża­jąc na coś, wbrew cze­muś; mimo


SJP.pl

przy­i­mek

 (1.1) służy do za­ko­mu­ni­ko­wa­nia, że dana rzecz czy zda­rze­nie wbrew temu, czego można by się spo­dzie­wać, nie wpły­nę­ła na coś in­ne­go, bo dzia­ło się ina­czej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­mi­mo de­szczu wy­sze­dłem na dwór.

 (1.1) Po­mi­mo kry­zy­su na świe­cie Pol­ska cią­gle no­tu­je wzrost go­spo­dar­czy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔ̃ˈmʲĩmɔ, AS: põmʹĩmo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mimo, chociaż, choć, wbrew, na przekór

Wiktionary


pomimowolnie

przy­słó­wek

 (1.1) przest. mi­mo­wol­nie, wbrew woli; w spo­sób nie­za­mie­rzo­ny, bez­wied­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wzdry­gnę­ła się po­mi­mo­wol­nie Ma­ry­na i krzy­knę­ła w obłą­ka­niu: // — O Pol­sko, Pol­sko, gdzież je­steś, o Oj­czyz­no moja!

 (1.1) W gło­wie Jacka tym­cza­sem myśli wart­kim prą­dem pły­nę­ły. Obej­rzał się po­mi­mo­wol­nie na Ny­a­na­ti­lo­kę, ale ten znikł kędyś, cicho z po­ko­ju się wy­su­ną­wszy, więc nie mając mówić do kogo, ujął skroń w obie ręce i za­du­mał się głę­bo­ko nad losem przy­ja­cie­la […].

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pomimowolny

Wiktionary


pominiować

po­kryć minią - an­ty­ko­ro­zyj­ną, czer­wo­ną farbą na bazie tlen­ku oło­wiu; za­mi­nio­wać


SJP.pl


pominięcie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­mi­nąć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔ̃mʲĩˈɲɛ̇̃ɲt͡ɕɛ, AS: põmʹĩńė̃ńće

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pominąć

Wiktionary


pominąwszy

z wy­jąt­kiem, oprócz; wy­ją­wszy


SJP.pl


pominąć

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. po­mi­jać)

 (1.1) nie uwz­ględ­nić cze­goś, nie wziąć pod uwagę

 (1.2) nie po­ru­szyć da­ne­go te­ma­tu, za­gad­nie­nia, pro­ble­mu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pa­no­wie, po­mi­nę­li­śmy jedną istot­ną kwe­stię, po­dej­rza­na nie miała przy sobie te­le­fo­nu.

 (1.2) Tak długo cze­ka­łem, a jed­nak po­mi­nę­li spra­wę pod­wy­żek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔ̃ˈmʲĩnɔ̃ɲt͡ɕ, AS: põmʹĩnõńć

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ominąć, mijać

 rzecz. pominięcie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zignorować, ominąć, zostawić, zlekceważyć, przegapić, przeoczyć, nie uwzględnić, nie wziąć pod uwagę, nie zwrócić uwagi, pot. olać

 (1.2) opuścić, przepuścić, odrzucić, obejść

Wiktionary


pomiot

1. daw­niej: po­tom­stwo zwie­rząt po­cho­dzą­ce z jed­ne­go miotu;
2. daw­niej: poród u zwie­rząt wy­da­ją­cych na świat kilka mło­dych naraz;
3. daw­niej: od­cho­dy zwie­rzę­ce;
4. po­gard­li­wie: czy­jeś dzie­ci lub jacyś lu­dzie


SJP.pl


pomiotło

1. prze­sta­rza­łe: mio­tła na dłu­gim kiju do czy­szcze­nia pie­ców pie­kar­skich;
2. po­gard­li­wie: czło­wiek mało za­rad­ny, lek­ce­wa­żo­ny i wy­ko­rzy­sty­wa­ny przez in­nych; po­pych­le, po­py­chaj­ło, po­py­cha­dło, po­py­chacz, po­py­chel


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) przest. mio­tła na dłu­gim kiju do czy­szcze­nia pieca pie­kar­skie­go

 (1.2) pot. lek­cew. osoba wy­ko­rzy­sty­wa­na w spo­łecz­no­ści lub miej­scu

Wiktionary

Po­mio­tło – (sta­ro­pol­ski) ro­dzaj mio­tły na dłu­gim kiju słu­żą­cej do czy­szcze­nia pieca pie­kar­skie­go przed wsu­nię­ciem do niego chle­ba lub bułek. Wie­cha po­mio­tła wy­ko­na­na była ze słomy lub ma­te­ria­łu ko­nop­ne­go.

W zna­cze­niu prze­no­śnym słowo uży­wa­ne na okre­śle­nie kogoś lek­ce­wa­żo­ne­go, po­nie­wie­ra­ne­go lub wy­ko­rzy­sty­wa­ne­go w danym śro­do­wi­sku czy miej­scu, a także na okre­śle­nie lek­ce­wa­żo­ne­go przed­mio­tu.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. miotła ż.

 czas. pomiatać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) popychadło

Wiktionary


pomizianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­mi­ziać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. miziać

 rzecz. mizianie

Wiktionary


pomiziać

oka­zać uczu­cia po­przez de­li­kat­ne po­gła­ska­nie


SJP.pl


pomiąchać

po­tocz­nie: po­mie­szać


SJP.pl


pomiąć

po­zba­wić coś pro­ste­go, gład­kie­go kształ­tu; po­gnieść; po­mię­to­sić


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) do­ko­na­ny od|miąć.; ścis­ną­wszy, zro­bić na czymś za­ła­ma­nia i nie­rów­no­ści

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pomięcie n.

 czas. miąć ndk.

Wiktionary


pomiędlić

po­tocz­nie: spę­dzić pe­wien czas na międ­le­niu


SJP.pl


pomiędzy

przy­i­mek

 (1.1) zob. mię­dzy.

Wiktionary

Po­mię­dzy – trze­ci album stu­dyj­ny pol­skie­go pio­sen­ka­rza Fis­mol­la. Wy­daw­nict­wo uka­za­ło się 2 li­sto­pa­da 2023 wy­da­niem włas­nym w dy­stry­bu­cji Uni­ver­sal Music Pol­ska.

Album jest utrzy­ma­ny w stylu mu­zy­ki rocka al­ter­na­tyw­ne­go. Skła­da się z wer­sji stan­dar­do­wej (1 CD).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­mię­dzy usta­mi a brze­giem pu­cha­ru wiele się zda­rzyć może.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔ̃ˈmʲjɛ̃nd͡zɨ, AS: põmʹi ̯ẽnʒy

Wiktionary

Powiązane:

 przyim. między

 temsłow. między-

Wiktionary


pomiętolić

spę­dzić pe­wien czas na mię­to­le­niu cze­goś


SJP.pl


pomknięcie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pom­knąć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pomknąć

Wiktionary


pomknąć

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. po­my­kać)

 (1.1) ru­szyć szyb­ko na­przód, np. po­biec, po­je­chać itp.

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. po­my­kać)

 (2.1) stpol. prze­su­nąć

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔ̃mknɔ̃ɲt͡ɕ, AS: põmknõńć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pomknięcie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) popędzić, pognać, pogonić

Wiktionary


pomlewo

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Pom­le­wo ( Pòmlewò) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie gdań­skim, w gmi­nie Przy­widz. Leży przy dro­dze wo­je­wódz­kiej nr 221.

Wikipedia


pomleć

spę­dzić pe­wien czas na mie­le­niu; po­mie­lić


SJP.pl


pommard

czer­wo­ne wino bur­gundz­kie; bur­gund


SJP.pl

Pom­mard – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Bur­gun­dia-Fran­che-Comté, w de­par­ta­men­cie Côte-d’Or.

We­dług da­nych na rok 1990 gminę za­miesz­ki­wa­ły 552 osoby, a gę­stość za­lud­nie­nia wy­no­si­ła 55 osób/km² (wśród 2044 gmin Bur­gun­dii Pom­mard pla­su­je się na 420. miej­scu pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści, na­to­miast pod wzglę­dem po­wierzch­ni na miej­scu 930.).

Wikipedia


pomnażać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. pom­no­żyć)

 (1.1) czy­nić więk­szą ilość lub licz­bę cze­goś

 (1.2) mat. wy­ko­ny­wać dzia­ła­nie mno­że­nia

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny pom­na­żać się (dk. pom­no­żyć się)

 (2.1) sta­wać się licz­niej­szym, więk­szym

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pomnażanie n., mnożenie n.

 przym. mnogi

 czas. mnożyć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) powiększać

 (1.2) mnożyć

Wiktionary


pomniczek

zdrob­nie­nie od: pom­nik


SJP.pl


pomniejszanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pom­niej­szać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pomniejszenie n., pomniejszyciel m.

 czas. pomniejszać ndk., pomniejszyć dk.

 przym. pomniejszy

Wiktionary


pomniejszać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. pom­niej­szyć)

 (1.1) czy­nić coś mniej­szym w roz­mia­rach, licz­bie, na­tę­że­niu

 (1.2) czy­nić mniej zna­czą­cym; uz­na­wać za mniej war­to­ścio­we­go

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny pom­niej­szać się (dk. pom­niej­szyć się)

 (2.1) sta­wać się mniej­szym; ule­gać pom­niej­sza­niu

 (2.2) uz­na­wać się za mniej war­to­ścio­we­go

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pomniejszanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zmniejszać

 (1.2) bagatelizować, degradować, umniejszać

 (2.1) ubywać, zanikać, zmniejszać się

 (2.2) degradować się

Wiktionary


pomniejszy

1. mniej­szy w po­rów­na­niu z innym tego sa­me­go ro­dza­ju;
2. mniej ważny od in­nych, mniej war­to­ścio­wy, dru­go­rzęd­ny


SJP.pl


pomnik

1. posąg wznie­sio­ny ku czci ja­kiejś osoby lub upa­mięt­nia­ją­cy ja­kieś wy­da­rze­nie;
2. coś lub ktoś o wiel­kiej war­to­ści, sym­bol lub świa­dect­wo cze­goś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rzeź­ba, posąg ut­wo­rzo­ny w celu upa­mięt­nie­nia ja­kie­goś wy­da­rze­nia lub osoby;

 (1.2) pot. na­gro­bek

Wiktionary

Zo­bacz też: miej­sco­wość o tej naz­wie.

Pom­nik – dzie­ło rzeź­biar­skie lub rzeź­biar­sko-ar­chi­tek­to­nicz­ne, posąg, ka­mień pa­miąt­ko­wy, obe­lisk, płyta itp., wznie­sio­ne dla upa­mięt­nie­nia osoby lub zda­rze­nia hi­sto­rycz­ne­go.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpɔ̃mʲɲik, AS: põmʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pomnikowość ż.

:: zdrobn. pomniczek m.

 przym. pomnikowy

 przysł. pomnikowo

Wiktionary


pomnikomania

nad­mier­ne bu­do­wa­nie pom­ni­ków; pom­ni­ko­za


SJP.pl


pomnikowiec

po­tocz­nie: osoba, dla któ­rej ucz­cze­nia wy­sta­wio­no pom­nik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. iron. osoba, któ­rej wy­sta­wio­no pom­nik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pomnik m.

 przym. pomnikowy

Wiktionary


pomnikowość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest pom­ni­ko­we; cecha tych, któ­rzy są pom­ni­ko­wi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pomnik m., pomniczek m.

 przym. pomnikowy

 przysł. pomnikowo

Wiktionary


pomnikowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pom­ni­kiem, od­no­szą­cy się do pom­ni­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pomnik mrz., pomnikowiec m./ż.

Wiktionary


pomnikoza

pe­jo­ra­tyw­nie: nad­mier­ne bu­do­wa­nie pom­ni­ków; pom­ni­ko­ma­nia


SJP.pl


pomnożyć

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. mno­żyć, pom­na­żać)

 (1.1) mat. wy­ko­nać dzia­ła­nie mno­że­nia

 (1.2) uczy­nić licz­niej­szym; zro­bić dużo cze­goś

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny pom­no­żyć się (ndk. mno­żyć się, pom­na­żać się)

 (2.1) stać się licz­niej­szym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­war­tość pro­cen­to­wa pier­wiast­ka w związ­ku che­micz­nym to sto­su­nek masy ato­mów tego pier­wiast­ka (wy­ra­żo­nej w uni­tach) w najm­niej­szej czę­ści związ­ku che­micz­ne­go do masy czą­stecz­ko­wej związ­ku, pom­no­żo­ny przez 100%.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pomnożenie n.

 przym. mnogi

 czas. mnożyć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) namnożyć, przysporzyć, zwiększyć

Wiktionary


pomny

ma­ją­cy coś na wzglę­dzie, pa­mię­ta­ją­cy o czymś


SJP.pl


pomo

In­dia­nie Ame­ry­ki Pół­noc­nej, rdzen­na lud­ność Ka­li­for­nii


SJP.pl

Pomo – rdzen­ni miesz­kań­cy Ka­li­for­nii, In­dia­nie Ame­ry­ki Pół­noc­nej. Hi­sto­rycz­ne te­ry­to­rium Pomo w pół­noc­nej Ka­li­for­nii było duże, od wy­brze­ża Pa­cy­fi­ku przez Hrab­stwo Lake, do Cle­o­ne i przy­ląd­ka Dun­cans Point. Mała grupa Pomo w Co­lu­sa od­dzie­lo­na była od rdzen­ne­go ob­sza­ru Pomo przez zie­mie za­miesz­ka­ne przez ple­mio­na Yuki i Win­tu­an. Część ple­mion Pomo zo­sta­ła uz­na­na przez wła­dze fe­de­ral­ne.

Wikipedia


pomoc

1. dzia­ła­nie zmie­rza­ją­ce do po­pra­wie­nia czy­jejś sy­tu­a­cji, wspar­cie;
2. osoba lub in­sty­tu­cja dzia­ła­ją­ca na czy­jąś rzecz w razie po­trze­by (np. pomoc do­mo­wa, pomoc dro­go­wa);
3. na­rzę­dzie ułat­wia­ją­ce jakąś czyn­ność (np. pomoc na­u­ko­wa);
4. w spor­tach ze­spo­ło­wych: for­ma­cja ma­ją­ca po czę­ści za­da­nia ofen­syw­ne i de­fen­syw­ne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ułat­wie­nie komuś życia lub wy­ko­na­nia okre­ślo­nej czyn­no­ści

 (1.2) osoba, która jest za­trud­nio­na do prac po­moc­ni­czych

 (1.3) sport. w piłce noż­nej za­wod­ni­cy gra­ją­cy mię­dzy na­past­ni­ka­mi a obroń­ca­mi

 (1.4) rzecz, która jest przy­dat­na w wy­ko­ny­wa­niu ja­kichś czyn­no­ści

 (1.5) coś, co po­ma­ga w trud­nej sy­tu­a­cji

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pier­wsza pomoc
  • pomoc do­mo­wa
  • pomoc do­raź­na
  • pomoc dro­go­wa
  • Pomoc Du­cho­wa – ze­spół mu­zycz­ny
  • pomoc hu­ma­ni­tar­na
  • pomoc jeź­dziec­ka
  • Pomoc Le­kar­ska dla Mło­dzie­ży Aka­de­mic­kiej
  • pomoc pu­blicz­na
  • pomoc psy­cho­lo­gicz­na
  • pomoc re­kon­wer­syj­na
  • pomoc spo­łecz­na

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Cho­rzy lu­dzie czę­sto po­trze­bu­ją na­szej po­mo­cy.

 (1.1) Każdy, kto przy­cho­dził do niego z proś­bą o pomoc, wedle tego, jak ważna dla niego była ta pomoc i wedle tego, na ile go było stać, przy­no­sił roz­ma­i­te dary.

 (1.2) Pomoc do­mo­wa stłu­kła swo­jej pani pięć szkla­nek.

 (1.3) Gram w linii po­mo­cy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔ̃mɔt͡s, AS: põmoc

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pomocnik mos., pomocnica ż., pomocniczka ż., pomocnictwo n., pomagier mos., pomagierka ż., pomocniczość ż., pomocność ż., pomocne n.

 czas. pomagać ndk., pomóc dk., dopomóc dk., wspomagać ndk., wspomóc dk.

 przym. pomocny, pomocowy, pomocniczy

 przysł. pomocowo, pomocniczo, pomocnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wsparcie, ratunek

 (1.2) służąca, gosposia, podkuchenny

Wiktionary


pomocki

naz­wi­sko


SJP.pl


pomocne

1. o lu­dziach: udzie­la­ją­cy po­mo­cy, po­ma­ga­ją­cy komuś w czymś; przy­dat­ny;
2. o rze­czach: ułat­wia­ją­cy coś, przy­dat­ny do cze­goś; przy­dat­ny;
3. daw­niej: sku­tecz­nie dzia­ła­ją­cy, sku­tecz­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) stpol. spe­cjal­na da­ni­na na­kła­da­na na lud­ność w obli­czu wy­jąt­ko­wych trud­no­ści fi­nan­so­wych pań­stwa

Wiktionary

Po­moc­ne (niem. "Pomb­sen") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie ja­wor­skim, w gmi­nie Mę­cin­ka, na Po­gó­rzu Ka­czaw­skim (Po­gó­rzu Zło­to­ryj­skim) w Su­de­tach.

W la­tach 1954–1972 wieś była sie­dzi­bą gro­ma­dy Po­moc­ne. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa le­gnic­kie­go.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pɔ̃ˈmɔt͡snɛ, AS: põmocne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pomocnictwo n., pomoc

 przym. pomocny

Wiktionary


pomocnica

po­moc­nicz­ka;
1. ko­bie­ta po­ma­ga­ją­ca komuś w czymś; asy­stent­ka;
2. ko­bie­ty wy­ko­nu­ją­ca pro­ste czyn­no­ści pod kie­run­kiem prze­ło­żo­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta po­ma­ga­ją­ca w czymś, wy­rę­cza­ją­ca kogoś

 (1.2) sport. pił­kar­ka lub ho­ke­ist­ka gra­ją­ca w po­mo­cy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) We wrze­śniu 1991 r. za­czę­łam pra­co­wać jako po­moc­ni­ca w kuch­ni w re­sta­u­ra­cji w Ju­go­sła­wii.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pomocnictwo n., pomaganie n., pomoc ż.

:: fm. pomocnik mos.

 czas. pomagać ndk., pomóc dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) asystentka, pomoc

Wiktionary


pomocnictwo

ro­dzaj prze­stęp­stwa po­le­ga­ją­cy na umyśl­nym umoż­li­wia­niu innej oso­bie do­ko­na­nia prze­stęp­stwa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) praw. umyśl­ne prze­stęp­stwo lub wy­kro­cze­nie po­le­ga­ją­ce na ułat­wie­niu innej oso­bie po­peł­nie­nia czynu za­bro­nio­ne­go;

Wiktionary

Po­moc­nict­wo – w pra­wie kar­nym i pra­wie wy­kro­czeń jedna z form po­peł­nie­nia prze­stęp­stwa lub wy­kro­cze­nia (forma zja­wi­sko­wa). Po­le­ga na ułat­wie­niu innej oso­bie po­peł­nie­nia czynu za­bro­nio­ne­go (art. 18 § 3 k.k., art. 13 k.w.). Po­moc­nict­wo jest za­wsze za­cho­wa­niem umyśl­nym, po­peł­nić je można za­rów­no w za­mia­rze bez­poś­red­nim, jak w za­mia­rze ewen­tu­al­nym.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dzia­ła­nie oskar­żo­nych traf­nie zak­wa­li­fi­ko­wa­no jako po­moc­nict­wo do do­ko­na­nia za­bój­stwa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pomoc ż., pomocnik m., pomocnica ż., pomocniczka ż., pomagier m., pomagierka ż., pomocniczość ż., pomocność ż., pomocne n.

 czas. pomagać ndk., pomóc dk., dopomóc dk., wspomagać ndk., wspomóc dk.

 przym. pomocny, pomocowy, pomocniczy

 przysł. pomocowo, pomocniczo, pomocnie

Wiktionary


pomocniczek

1. ko­bie­ta po­ma­ga­ją­ca komuś w czymś; asy­stent­ka, po­moc­ni­ca;
2. ko­bie­ty wy­ko­nu­ją­ca pro­ste czyn­no­ści pod kie­run­kiem prze­ło­żo­ne­go; po­moc­ni­ca;
3. pił­kar­ka gra­ją­ca w po­mo­cy


SJP.pl


pomocniczka

1. ko­bie­ta po­ma­ga­ją­ca komuś w czymś; asy­stent­ka, po­moc­ni­ca;
2. ko­bie­ty wy­ko­nu­ją­ca pro­ste czyn­no­ści pod kie­run­kiem prze­ło­żo­ne­go; po­moc­ni­ca;
3. pił­kar­ka gra­ją­ca w po­mo­cy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta do po­mo­cy przy ja­kiejś pracy

 (1.2) pra­cow­ni­ca pra­cu­ją­ca pod czy­imś kie­run­kiem

 (1.3) sport. pił­kar­ka gra­ją­ca w po­mo­cy;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wi­gi­lij­ne po­tra­wy przy­go­to­wa­ła Maria Mi­la­niak z po­moc­nicz­ka­mi .

 (1.2) Nie koń­czy się na tem; gdy któ­ra­kol­wiek z pań nie może dobić targu i nie­za­do­wo­lo­na opu­szcza sklep, za wy­cho­dzą­cą wy­chy­la się kup­co­wa lub wy­sy­ła po­moc­nicz­kę, która pu­szcza się w pogoń, krzy­cząc, że cena jest ob­ni­żo­na i że wszyst­ko bę­dzie do­brze.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pomoc ż., pomocnica ż., pomocnictwo n., pomaganie n.

:: fm. pomocnik mos., fż. pomocnica ż.

 czas. pomagać ndk., pomóc dk.

 przym. pomocny, pomocniczy

 przysł. pomocnie, pomocniczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-3) pomocnica

Wiktionary


pomocniczo

przy­słó­wek

 (1.1) od: po­moc­ni­czy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔ̃mɔt͡sʲˈɲit͡ʃɔ, AS: põmocʹńičo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pomaganie n., pomocnictwo n., pomoc

 przym. pomocniczy, pomocny

 czas. pomagać

Wiktionary


pomocniczość

nie­in­ge­ro­wa­nie przez jed­nost­ki wyż­szych szcze­bli w pro­ble­my jed­no­stek niż­szych szcze­bli w przy­pad­ku moż­li­wo­ści roz­wią­za­nia tych pro­ble­mów przez jed­nost­ki niż­szych szcze­bli; sub­sy­diar­ność; za­sa­da po­moc­ni­czo­ści; za­sa­da sub­sy­diar­no­ści


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co po­moc­ni­cze; cecha tych, któ­rzy są po­moc­ni­czy

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pomocniczy, pomocny

 rzecz. pomaganie n., pomoc ż., pomocnictwo n.

Wiktionary


pomocniczy

1. słu­żą­cy jako pomoc, wspo­ma­ga­ją­cy, ułat­wia­ją­cy coś; po­sił­ko­wy;
2. wy­ko­nu­ją­cy do­dat­ko­we, nie­sa­mo­dziel­ne prace


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) sta­no­wią­cy pomoc dla kogoś lub cze­goś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Spój­nik to po­moc­ni­cza część mowy, nie ma sa­mo­dziel­ne­go zna­cze­nia lek­sy­kal­ne­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔ̃mɔt͡sʲˈɲit͡ʃɨ, AS: põmocʹńičy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pomaganie n., pomocnictwo n., pomoc ż., pomocniczość ż.

 czas. pomagać ndk.

 przym. pomocny, pomocowy

 przysł. pomocniczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dodatkowy, uzupełniający; stpol. auksylijarny

Wiktionary


pomocnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób po­moc­ny, z po­mo­cą

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pomocność ż., pomocnictwo n., pomoc ż., pomocnik m., pomaganie n.

 czas. pomagać ndk., pomóc dk.

 przym. pomocny

Wiktionary


pomocniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: po­moc­nie


SJP.pl


pomocniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: po­moc­ny; bar­dziej po­moc­ny


SJP.pl


pomocnik

1. osoba do po­mo­cy przy ja­kiejś pracy;
2. pra­cow­nik pra­cu­ją­cy pod czy­imś kie­run­kiem;
3. pił­karz gra­ją­cy w po­mo­cy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba do po­mo­cy przy ja­kiejś pracy

 (1.2) pra­cow­nik pra­cu­ją­cy pod czy­imś kie­run­kiem

 (1.3) sport. pił­karz gra­ją­cy w po­mo­cy;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) przest. po­dręcz­na szaf­ka

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Po­moc­nik (piłka nożna) – za­wod­nik w piłce noż­nej
  • Po­moc­nik (hokej na tra­wie) – za­wod­nik w ho­ke­ju na tra­wie
  • Po­moc­nik – typ za­wod­ni­ka w ko­lar­stwie szo­so­wym
  • Po­moc­nik (ro­śli­na) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny wrzo­so­wa­tych
  • Po­moc­nik – po­wieść Ber­nar­da Ma­la­mu­da z 1957
  • Po­moc­nik (film) – cze­cho­sło­wac­ki film z 1982 roku
  • Po­moc­nik hi­sto­rycz­ny – do­da­tek do pol­skie­go ty­god­ni­ka „Po­li­ty­ka”
  • Po­moc­nik (prawo)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nakaz po­sia­da­nia spisu prawa nie miał­by jed­nak sensu, gdyby w trzy­dzie­stych la­tach VIII w. przy­najm­niej niek­tó­rzy ba­war­scy ko­me­so­wie nie znali ła­ci­ny i sztu­ki pi­sa­nia lub nie dy­spo­no­wa­li w są­dzie pi­śmien­ny­mi po­moc­ni­ka­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔ̃ˈmɔt͡sʲɲik, AS: põmocʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pomoc ż., pomocnica ż., pomocnictwo n., pomaganie n.

 czas. pomagać

 przym. pomocny

 przysł. pomocnie

Wiktionary


pomocno

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Po­moc­no – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie ra­wic­kim, w gmi­nie Pa­ko­sław.

Wikipedia


pomocność

→ po­moc­ny; przy­dat­ność


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest po­moc­ne; cecha tych, któ­rzy są po­moc­ni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pomocny

 przysł. pomocnie

 rzecz. pomoc ż., pomocnictwo n.

Wiktionary


pomocny

1. o lu­dziach: udzie­la­ją­cy po­mo­cy, po­ma­ga­ją­cy komuś w czymś; przy­dat­ny;
2. o rze­czach: ułat­wia­ją­cy coś, przy­dat­ny do cze­goś; przy­dat­ny;
3. daw­niej: sku­tecz­nie dzia­ła­ją­cy, sku­tecz­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) (o oso­bach) taki, który po­ma­ga w czymś

 (1.2) (o rze­czach) taki, który jest przy­dat­ny do cze­goś, który coś ułat­wia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔ̃ˈmɔt͡snɨ, AS: põmocny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pomoc ż., pomocnik m., pomocniczka ż., pomocnictwo n., pomagier m., pomagierka ż., pomocniczość ż., pomocność ż., pomocne n., pomaganie n.

 czas. pomagać ndk., pomóc dk., dopomóc dk., wspomagać ndk., wspomóc dk.

 przym. pomocowy, pomocniczy

 przysł. pomocowo, pomocniczo, pomocnie

Wiktionary


pomocobiorca

osoba, która otrzy­ma­ła lub otrzy­mu­je pomoc od ja­kiejś osoby lub in­sty­tu­cji


SJP.pl


pomocodawca

osoba lub firma udzie­la­ją­ca komuś po­mo­cy, wspie­ra­ją­ca kogoś fi­nan­so­wo


SJP.pl


pomocowy

do­ty­czą­cy zor­ga­ni­zo­wa­nej po­mo­cy ja­kiejś gru­pie osób


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z po­mo­cą, do­ty­czą­cy po­mo­cy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pomocnictwo n., pomoc ż.

 czas. pomagać, pomóc

 przym. pomocniczy, pomocny

Wiktionary


pomocy

1. dzia­ła­nie zmie­rza­ją­ce do po­pra­wie­nia czy­jejś sy­tu­a­cji, wspar­cie;
2. osoba lub in­sty­tu­cja dzia­ła­ją­ca na czy­jąś rzecz w razie po­trze­by (np. pomoc do­mo­wa, pomoc dro­go­wa);
3. na­rzę­dzie ułat­wia­ją­ce jakąś czyn­ność (np. pomoc na­u­ko­wa);
4. w spor­tach ze­spo­ło­wych: for­ma­cja ma­ją­ca po czę­ści za­da­nia ofen­syw­ne i de­fen­syw­ne


SJP.pl

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D., C., Ms. i W. lp. od: pomoc

wy­krzy­knik

 (2.1) wo­ła­nie o pomoc w sy­tu­a­cji za­gro­że­nia

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Po­mo­cy! – krzy­czał, wi­sząc nad prze­pa­ścią.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔ̃ˈmɔt͡sɨ, AS: põmocy

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) ratunku, na pomoc, przest. gwałtu, rety

Wiktionary


pomodelować

spę­dzić pe­wien czas na mo­de­lo­wa­niu


SJP.pl


pomodlenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­mod­lić.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie wy­star­czy­ła ci kruch­ta do po­mod­le­nia, mu­sia­łeś wy­wa­żać drzwi do ko­ścio­ła?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. modlenie n., modlitwa ż.

 czas. modlić ndk., pomodlić dk.

 przysł. modlitewnie

Wiktionary


pomodyfikować

zmo­dy­fi­ko­wać po kolei, wiele razy


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. brak)

 (1.1) rzad. pod­dać coś wielu drob­nym zmia­nom lub pod­dać takim zmia­nom wiele rze­czy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nawet u nas na par­kin­gu pod apar­ta­men­tow­cem stały po­mo­dy­fi­ko­wa­ne sa­mo­cho­dy na bel­gij­skich, nie­miec­kich, li­tew­skich i… al­bań­skich nu­me­rach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. modyfikacja ż., modyfikator m.

 czas. modyfikować ndk., zmodyfikować dk.

 przym. modyfikacyjny, modyfikowalny

Wiktionary


pomokły

taki, który po­mókł (po­mo­knął); po­mo­knię­ty


SJP.pl


pomolestować

spę­dzić pe­wien czas na mo­le­sto­wa­niu


SJP.pl


pomolierowski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) z cza­sów po Mo­lie­rze; od­bie­ga­ją­cy już od tego co mo­lie­row­skie

Wiktionary

Powiązane:

 przym. molierowski, Molierowski

Wiktionary


pomolog

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie nauki o drze­wach i krze­wach owo­co­wych; owo­coz­naw­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) bot. ogrod. spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie po­mo­lo­gii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pomologia ż.

 przym. pomologiczny

Wiktionary


pomologia

nauka o drze­wach i krze­wach owo­co­wych; owo­coz­naw­stwo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. ogrod. dział sa­dow­nict­wa, nauka o wła­ści­wo­ściach drzew i krze­wów owo­co­wych;

Wiktionary

Po­mo­lo­gia (z łac. "pomum" – owoc) – dział sa­dow­nict­wa; nauka o bu­do­wie, po­cho­dze­niu i po­kre­wień­stwie, funk­cjo­no­wa­niu oraz wła­ści­wo­ściach użyt­ko­wych od­mian drzew i krze­wów owo­co­wych. Kla­sy­fi­ka­cje po­mo­lo­gicz­ne opar­te są prze­waż­nie na mor­fo­lo­gii owo­ców.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌpɔ̃mɔˈlɔɟja, AS: põmoloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pomolog mos., pomolożka ż.

 przym. pomologiczny

Wiktionary


pomologiczny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) agrot. zwią­za­ny z po­mo­lo­gią, do­ty­czą­cy po­mo­lo­gii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pomologia ż., pomolog mos.

Wiktionary


pomona

w mi­to­lo­gii rzym­skiej: bo­gi­ni sadów


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Po­mo­na – pla­ne­to­i­da o nu­me­rze ka­ta­lo­go­wym 32
  • Po­mo­na – mia­sto w sta­nie Qu­e­ens­land
  • Po­mo­na – mia­sto w sta­nie Ka­li­for­nia, w hrab­stwie Los An­ge­les
  • Po­mo­na – mia­sto w sta­nie Kan­sas, w hrab­stwie Fran­klin
  • Po­mo­na – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Mis­so­u­ri, w hrab­stwie Ho­well
  • Po­mo­na – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie New Jer­sey, w hrab­stwie At­lan­tic
  • Po­mo­na – w mi­to­lo­gii rzym­skiej bo­gi­ni sadów, ogro­dów i drzew owo­co­wych
  • po­mo­na – epi­tet ga­tun­ko­wy, np. Amara po­mo­na, Au­goch­lo­rop­sis po­mo­na, Chlo­rio­na po­mo­na, Co­e­lio­xys po­mo­na, Eu­ce­ra po­mo­na, Hip­po­si­de­ros po­mo­na, Iso­to­ma po­mo­na
  • Po­mo­na Park
  • Po­mo­na Spro­ut
  • Wer­tum­nus i Po­mo­na

Wikipedia


pomonit

hand­lo­wa nazwa mi­ne­ral­ne­go na­wo­zu do­list­ne­go, sto­so­wa­ne­go w upra­wie ja­bło­ni


SJP.pl


pomontować

za­mon­to­wać wiele cze­goś; spę­dzić pe­wien czas na mon­to­wa­niu


SJP.pl


pomordowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) okrut­ne po­za­bi­ja­nie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. morderstwo n., mord m., morderca m., morderczyni ż., mordowanie n., zamordowanie n., wymordowanie n.

 czas. mordować ndk., zamordować dk., wymordować dk., pomordować dk.

 przym. morderczy

 przysł. morderczo

Wiktionary


pomordować

cza­sow­nik

 (1.1) za­mor­do­wać, zabić wiele osób, ode­brać życie wielu oso­bom

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jak mo­że­my ocze­ki­wać ide­al­nych wa­run­ków na Ziemi, skoro nasze ciała są ży­wy­mi gro­ba­mi po­mor­do­wa­nych zwie­rząt?.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔ̃mɔrˈdɔvat͡ɕ, AS: põmordovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pomordowanie n., mordowanie n., zamordowanie n., wymordowanie n., morderstwo n., mord m., morderca m., morderczyni ż.

 czas. mordować ndk., zamordować dk., wymordować dk.

 przym. morderczy

 przysł. morderczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wymordować, namordować, wygubić, wybić, wytracić, pozabijać, nazabijać, powybijać, zabić, wytępić, uśmiercić, zlikwidować, polikwidować, zdziesiątkować, wysiec, wyciąć, powalić, wykończyć, powykańczać, nasiec, położyć trupem, pot. sprzątnąć, rozwalić, wykosić, wytłuc, zadać komuś śmierć

Wiktionary


pomorek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. pomór, epi­de­mia, cho­ro­ba za­kaź­na (głów­nie zwie­rząt)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔ̃ˈmɔrɛk, AS: põmorek

Wiktionary


pomornik

ro­śli­na o wła­ści­wo­ściach lecz­ni­czych i tru­ją­cych, w Pol­sce chro­nio­na; ar­ni­ka; ku­pal­nik;


SJP.pl


pomorowo

Po­mo­ro­wo (daw­niej niem. "Po­meh­ren") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie lidz­bar­skim, w gmi­nie Lidz­bark War­miń­ski.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa olsz­tyń­skie­go. Wieś znaj­du­je się w hi­sto­rycz­nym re­gio­nie War­mia.

Wikipedia


pomorski

→ Po­mo­rze


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) geogr. hist. do­ty­czą­cy Po­mo­rza; po­cho­dzą­cy z Po­mo­rza;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. grupa dia­lek­tów ję­zy­ków za­chod­nio­sło­wiań­skich;

Wiktionary

Patrz:

Pomorze

Przykłady

 (1.1) Zie­mie po­mor­skie leżą nad Mo­rzem Bał­tyc­kim.

 (2.1) To po­mor­ski, nie­wie­le z tego ro­zu­miem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔ̃ˈmɔrsʲci, AS: põmorsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. morze n., Pomorze n., Pomorzanin mos., Pomorzanka ż., Pomorzany nmos., pomorszczyzna ż., pomorze n.

 przym. morski, zamorski, nadmorski

Wiktionary


pomorsko

→ Po­mo­rze


SJP.pl

Po­mor­sko ( "Pom­me­rzig") – wieś so­łec­ka w za­chod­niej Pol­sce, w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim, w po­wie­cie zie­lo­no­gór­skim, w gmi­nie Su­le­chów, usy­tu­o­wa­na na pra­wym brze­gu Odry, około 12 km od Su­le­cho­wa. Za­miesz­ki­wa­na przez 565 osób (stan na 30 czerw­ca 2025).

W la­tach 1945–1950 miej­sco­wość zlo­ka­li­zo­wa­na była w po­wie­cie kro­śnień­skim, zaś w la­tach 1951–1975 w po­wie­cie su­le­chow­skim. W la­tach 1954–1972 sie­dzi­ba gro­ma­dy Po­mor­sko. W la­tach 1975–1998 usy­tu­o­wa­na w wo­je­wództ­wie zie­lo­no­gór­skim.

Wikipedia

Patrz:

Pomorze

pomorskość

→ po­mor­ski


SJP.pl

Patrz:

pomorski

pomorsować

spę­dzić pe­wien czas na mor­so­wa­niu


SJP.pl


pomort

dawny drew­nia­ny in­stru­ment mu­zycz­ny; bom­hart


SJP.pl

Po­mort (bom­bar­da; wł. bom­bar­do, bom­bar­do­ne; niem. Pom­mer, Bom­hart, Bom­bart, Bom­bar­de; ang. pom­mer) - dawny stro­i­ko­wy in­stru­ment dęty drew­nia­ny z ro­dzi­ny sza­ła­mai, uży­wa­ny w całej Eu­ro­pie w cza­sach śred­nio­wie­cza, re­ne­san­su i ba­ro­ku. Nazwa "po­mort" od­no­szo­na była do więk­szych przed­sta­wi­cie­li tej ro­dzi­ny: sza­ła­mai al­to­wej, te­no­ro­wej, ba­so­wej i kon­tra­ba­so­wej.

Wikipedia


pomorzanin

miesz­ka­niec Po­mo­rza (kra­i­ny hi­sto­rycz­nej)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Po­mo­rza, czło­wiek iden­ty­fi­ku­ją­cy się z Po­mo­rzem

 (1.2) hist. czło­nek le­chic­kie­go ple­mię­e­mie­nia za­miesz­ku­ją­ce­go w śred­nio­wie­czu Po­mo­rze;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Po­mo­rza­nin – miesz­ka­niec Po­mo­rza
  • Po­mo­rza­nin – czło­nek ple­mie­nia Po­mo­rzan
  • Po­mo­rza­nin – nazwa po­cią­gu re­la­cji Wroc­ław–Gdy­nia
  • ORP Po­mo­rza­nin – nazwa dwóch okrę­tów hy­dro­gra­ficz­nych pol­skiej Ma­ry­nar­ki Wo­jen­nej
  • Po­mo­rza­nin No­wo­gard
  • Po­mo­rza­nin Se­rock
  • Po­mo­rza­nin Toruń

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­mo­rza­nie jedzą wię­cej ryb niż Ślą­za­cy.

 (1.2) Po­mo­rza­nie, mimo po­dej­mo­wa­nych wcze­śniej misji chry­stia­ni­za­cyj­nych, nadal po­zo­sta­wa­li po­ga­na­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔ̃mɔˈʒãɲĩn, AS: põmožãńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pomorze n., pomorze n., Pomorzany nmos.

:: fż. Pomorzanka ż.

 przym. pomorski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Pomorzec

Wiktionary


pomorzanka

miesz­kan­ka Po­mo­rza (kra­i­ny hi­sto­rycz­nej)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) forma żeń­ska od: Po­mo­rza­nin

Wiktionary

Po­mo­rzan­ka – część wsi Po­se­jan­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie sej­neń­skim, w gmi­nie Sejny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Anka jest Po­mo­rzan­ką, ale na stu­dia przy­je­cha­ła do Kra­ko­wa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔ̃mɔˈʒãŋka, AS: põmožãŋka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pomorze n., morze n., pomorze n., pomorski mrz.

:: fm. Pomorzanin m.

 przym. pomorski

Wiktionary


pomorzany

dziel­ni­ca Szcze­ci­na


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Po­mo­rza­ny – część mia­sta Ol­kusz
  • Po­mo­rza­ny – część mia­sta Szcze­cin
  • Po­mo­rza­ny – przy­sió­łek wsi Pa­li­wo­dziz­na w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. go­lub­sko-do­brzyń­skim, w gmi­nie Golub-Do­brzyń
  • Po­mo­rza­ny – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ra­dom­skim, w gmi­nie Wierz­bi­ca
  • Po­mo­rza­ny – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. ko­nec­kim, w gmi­nie Koń­skie
  • Po­mo­rza­ny – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. ko­sza­liń­skim, w gmi­nie Bo­bo­li­ce
  • Po­mo­rza­ny – ko­lo­nia w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. ło­be­skim, w gmi­nie Łobez
  • Po­mo­rza­ny – je­zio­ro w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie gnieź­nień­skim, w gmi­nie Kłec­ko, na Po­je­zie­rzu Gnieź­nień­skim
  • Po­mo­rza­ny – zlik­wi­do­wa­na wą­sko­to­ro­wa sta­cja ko­le­jo­wa w Bło­niu w gmi­nie Kro­śnie­wi­ce, w po­wie­cie kut­now­skim, w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w Pol­sce
  • Po­mo­rza­ny – dawne osied­le ad­mi­ni­stra­cyj­ne Szcze­ci­na
  • Po­mo­rza­ny – po­przed­nia nazwa wsi Po­ma­rza­ny w woj. łódz­kim, w pow. kut­now­skim, w gmi­nie Ła­nię­ta
  • Po­mo­rza­ny – dawna gro­ma­da

Wikipedia


pomorze

kra­i­na po­ło­żo­na nad mo­rzem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zie­mie po­ło­żo­ne nad mo­rzem

Wiktionary

Po­mo­rze ( Pòmòrskô, Pòmòrzé; niem. i Pom­mern; Po­me­ra­nia) – kra­i­na hi­sto­rycz­na na te­re­nie Pol­ski i Nie­miec, z gra­ni­cą bie­gną­cą na rzece Re­kni­ca (na za­cho­dzie) oraz po linii Warty, No­te­ci, Wisły i Drwę­cy na po­łud­niu i po­łud­nio­wym wscho­dzie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Całe po­mo­rze po­prze­ci­na­ne jest stru­mie­nia­mi ucho­dzą­cy­mi do morza.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pomorski mrz., Pomorze n., Pomorzanin m., Pomorzanka ż., morze n.

 przym. pomorski

Wiktionary


pomorzlinowate

mo­no­ty­po­wa ro­dzi­na ro­ślin okry­to­na­sien­nych


SJP.pl

Po­morz­li­no­wa­te ("Fran­ke­nia­ce­ae" Desv.) – mo­no­ty­po­wa ro­dzi­na ro­ślin okry­to­na­sien­nych. Obej­mu­je jeden ro­dzaj po­morz­lin ("Fran­ke­nia"), w obrę­bie któ­re­go wy­róż­nia się ok. 80–90 ga­tun­ków. Ro­śli­ny te wy­stę­pu­ją na wszyst­kich kon­ty­nen­tach z wy­jąt­kiem An­tark­ty­dy. Za­sied­la­ją zwy­kle plaże i pu­sty­nie, wiele ga­tun­ków do­brze znosi sied­li­ska sil­nie za­so­lo­ne.

Wikipedia


pomorzlinowaty

o ce­chach po­morz­li­no­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


pomorzowice

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Po­mo­rzo­wi­ce ( Pomorčovice, Pom­mers­witz) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie głub­czyc­kim, w gmi­nie Głub­czy­ce, na Pła­sko­wy­żu Prud­nic­ko-Głub­czyc­kim.

Leży na te­re­nie Nad­le­śnict­wa Prud­nik (obręb Prud­nik).

Wikipedia


pomost

kon­struk­cja opar­ta na pod­po­rach, wy­cho­dzą­ca z brze­gu w głąb zbior­ni­ka wod­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) drew­nia­na plat­for­ma na pa­lach, wcho­dzą­ca w je­zio­ro lub rzekę

Wiktionary

Po­most – ro­dzaj obiek­tu bu­dow­la­ne­go zwią­za­ne­go z tran­spor­tem wod­nym w for­mie plat­for­my opar­tej na pod­po­rach, wy­cho­dzą­cej z brze­gu lub skar­py brze­go­wej na ob­szar ak­we­nu (np. morza, je­zio­ra albo rzeki), nie­bę­dą­ce­go obu­do­wą brze­gu i nie­prze­no­szą­ce­go na­po­ru grun­tu te­re­nu przy­le­ga­ją­ce­go do tego obiek­tu.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpɔ̃mɔst, AS: põmost

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pomostówka ż., most m.

:: zdrobn. pomostek m., pomościk m.

 przym. pomostowy

Wiktionary


pomostek

zdrob­nie­nie od: po­most; po­mo­ścik


SJP.pl


pomostowanie

po­mo­sto­wa­nie aor­tal­no-wień­co­we - za­bieg kar­dio­lo­gicz­ny z wy­ko­rzy­sta­niem baj­pa­sów


SJP.pl


pomostowość

→ po­mo­sto­wy


SJP.pl

Patrz:

pomostowy

pomostowy

ma­ją­cy po­most, zwią­za­ny z po­mo­stem


SJP.pl


pomostówka

po­tocz­nie: eme­ry­tu­ra po­mo­sto­wa - świad­cze­nie pie­nięż­ne przy­słu­gu­ją­ce oso­bom pra­cu­ją­cym w szcze­gól­nych wa­run­kach lub o szcze­gól­nym cha­rak­te­rze


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. eme­ry­tu­ra po­mo­sto­wa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jeśli zwol­nią mnie z pracy to będę mu­sia­ła iść na po­mo­stów­kę, bo do wieku eme­ry­tal­ne­go bra­ku­je mi je­szcze pół­to­ra roku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔ̃mɔˈstufka, AS: põmostufka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pomostowy

 rzecz. pomost

Wiktionary


pomowa

daw­niej: po­mó­wie­nie, ob­mo­wa


SJP.pl


pomowiec

pra­cow­nik POM-u (Pań­stwo­we­go Oś­rod­ka Ma­szy­no­we­go); POM-owiec


SJP.pl


pomowski

przy­miot­nik od: POM (Po­ro­zu­mie­nie Or­ga­ni­za­cji Mło­dzie­żo­wych, Pań­stwo­we Oś­rod­ki Ma­szy­no­we); POM-owski


SJP.pl


pomozolić

po­mo­zo­lić się - robić coś z wy­sił­kiem przez pe­wien okres czasu; po­mę­czyć się, po­bo­ry­kać się


SJP.pl


pomościk

zdrob­nie­nie od: po­most; po­mo­stek


SJP.pl


pomożenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pomóc.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔ̃mɔˈʒɛ̃ɲɛ, AS: põmožẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pomóc

 rzecz. pomaganie n.

Wiktionary


pomożyciel

rzad­ko: osoba, która po­ma­ga, wspie­ra, sta­no­wi pod­po­rę; po­moc­nik, wspo­mo­ży­ciel


SJP.pl


pompa

1. urzą­dze­nie wy­mu­sza­ją­ce prze­pływ ja­kiejś sub­stan­cji, wtła­cza­ją­ce ją do­kądś;
2. ulew­ny deszcz;
3. prze­pych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mech. ma­szy­na do wy­mu­sza­nia prze­pły­wu cie­czy lub gazu;

 (1.2) pot. żart. silny, ulew­ny deszcz

 (1.3) książk. iron. prze­sad­ny prze­pych

 (1.4) iron. bar­dzo wy­staw­ne przy­ję­cie, uro­czy­stość

Wiktionary

Pompa – ma­szy­na słu­żą­ca do wyt­wo­rze­nia róż­ni­cy ci­śnień mię­dzy stro­ną ssaw­ną (wlo­tem do pompy) a tłocz­ną (wy­lo­tem z pompy), umoż­li­wia­ją­cej tran­sport cie­czy lub osa­dów. Dzia­ła­nie pompy po­le­ga na prze­ka­za­niu cie­czy siły me­cha­nicz­nej przez wir­nik, tłok lub mem­bra­nę, celem jej sprę­że­nia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­nie­waż nie dzia­ła­ły pompy, w na­szym miesz­ka­niu nie było wody przez czte­ry go­dzi­ny.

 (1.2) Ta­kiej pompy dawno nie było! Prze­mo­kli­śmy do su­chej nitki!

 (1.3) Raut na cześć króla przy­go­to­wa­no z wiel­ką pompą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔ̃mpa, AS: põmpa

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

 rzecz. pompiarz mos., pompier mos., pompierstwo n., pumpy lm nm., pompowanie n.

:: zdrobn. pompka ż.

 czas. pompować ndk., napompować dk., wypompować dk.

 przym. pompowy, pompierski

 (1.3)

 rzecz. pompatyczność ż., pompier mos.

 czas. pompatyczyć ndk.

 przym. pompatyczny

 przysł. pompatycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk plómpa

 (1.3) przepych

Wiktionary


pompadour

[czy­taj: pompaDUR] daw­niej: kolor ró­żo­wy lub kar­ma­zy­no­wy


SJP.pl


pompatycznie

przy­słó­wek

 (1.1) prze­sad­nie, wznio­śle

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pompatyczność ż.

 przym. pompatyczny

Wiktionary


pompatyczniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: pom­pa­tycz­nie


SJP.pl


pompatyczniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: pom­pa­tycz­ny


SJP.pl


pompatyczność

nie­u­za­sad­nio­na oko­licz­no­ścia­mi prze­sad­na wznio­słość w ję­zy­ku, stylu; bom­ba­stycz­ność


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nad­mier­na wy­staw­ność i ce­re­mo­nial­ność

 (1.2) prze­sad­na po­wa­ga i wy­nio­słość

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ce­re­mo­nia ot­war­cia Syd­ney 2000 jako spek­takl te­le­wi­zyj­ny mogła, jak sły­szę z róż­nych stron, za­chwy­cić, ale mogła też miej­sca­mi nu­dzić i razić pom­pa­tycz­no­ścią i gi­gan­tyz­mem. Wszyst­ko tu było naj­więk­sze: de­fi­la­da, or­kie­stra, płach­ta-ekran prze­su­wa­ją­ca się z wi­dow­ni na płytę sta­dio­nu, a nawet ga­ba­ry­ty olim­pij­skie­go zni­cza, który przy­po­mi­nał po­łą­cze­nie ol­brzy­mie­go pal­ni­ka ku­chen­ki ga­zo­wej z fon­tan­ną.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pompa ż.

 przym. pompatyczny

 przysł. pompatycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bombastyczność, bombast

 (1.2) górnolotność, grandilokwencja, napuszoność

Wiktionary


pompatyczny

prze­sad­nie wy­szu­ka­ny, pa­te­tycz­ny; bom­ba­stycz­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) prze­sad­nie wy­staw­ny, uro­czy­sty i ce­re­mo­nial­ny

 (1.2) za­cho­wu­ją­cy się z nad­mier­ną po­wa­gą i pod­nio­sło­ścią

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ten utwór ma bar­dzo pom­pa­tycz­ny cha­rak­ter.

 (1.1) Wresz­cie mo­że­my poz­nać ku­li­sy wy­kra­dze­nia pla­nów Gwia­zdy Śmier­ci (czy ktoś zna w hi­sto­rii kina bar­dziej pom­pa­tycz­ną nazwę?) – bazy mo­gą­cej ni­szczyć całe pla­ne­ta­a­ne­ty.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pompatyczność ż., pompa ż.

 przysł. pompatycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1) egzaltowany, emfatyczny, górnolotny, koturnowy, nadęty, napuszony, patetyczny, teatralny

Wiktionary


pompeja

miej­sco­wość we Wło­szech; Pom­pe­je


SJP.pl

Pom­pe­ja ("Pom­pe­ia"; ur. 80/75 p.n.e. – zm. przed 35 p.n.e.) – je­dy­na córka Pom­pe­ju­sza Wiel­kie­go i jego trze­ciej żony Mucji Ter­cji, sio­stra Gne­ju­sza Pom­pe­ju­sza oraz Sek­stu­sa Pom­pe­ju­sza. Żona Fa­u­stu­sa Kor­ne­liu­sza Sulli, syna dyk­ta­to­ra Lu­cju­sza Kor­ne­liu­sza Sulli, a na­stęp­nie Lu­cju­sza Kor­ne­liu­sza Cynny.

Wikipedia


pompejanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Pom­pe­jów; ko­bie­ta z tego mia­sta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pompeje nmos.

:: fm. pompejańczyk mos.

 przym. pompejański

Wiktionary


pompejańczyk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. miesz­ka­niec Pom­pe­jów; osoba z tego mia­sta

 (1.2) hist. stron­nik Gne­ju­sza Pom­pe­ju­sza w to­czą­cych się w I w. p.n.e. woj­nach do­mo­wych

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Praw­do­po­dob­nie wtedy, gdy po­ło­że­nie Ce­za­ra i jego le­gio­nów zde­cy­do­wa­nie się po­pra­wi­ło, a dla tam­tej­szych ple­mię­e­mion było coraz bar­dziej oczy­wi­ste, że zma­ga­nia ce­za­rian z armią pom­pe­jań­czy­ków za­koń­czą się suk­ce­sem tych pier­wszych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pompeje nmos., Pompejusz mos., Pompeja ż.

:: fż. pompejanka ż.

 przym. pompejański

Wiktionary


pompejański

→ Pom­pe­je (mia­sto we Wło­szech); pom­pej­ski


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Pom­pe­ja­mi, do­ty­czą­cy Pom­pe­jów, po­cho­dzą­cy z Pom­pe­jów

 (1.2) zwią­za­ny z po­sta­cią rzym­skie­go wodza Gne­ju­sza Pom­pe­ju­sza

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Cezar twier­dził rów­nież, że zgi­nę­ło tam wtedy pięt­na­ście ty­się­cy pom­pe­jań­skich żoł­nie­rzy, a dwa­dzie­ścia czte­ry ty­sią­ce zo­sta­ło poj­ma­nych. To znieksz­tał­ce­nie praw­dy miało też na celu za­tu­szo­wa­nie faktu, że tak wielu żoł­nie­rzom Pom­pe­ju­sza udało się uciec; ogó­łem osiem­na­stu ty­sią­com.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔ̃mpɛˈjä̃j̃sʲci, AS: põmpei ̯ä̃ĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pompejusz mos., Pompeje nmos., pompejańczyk mos., pompejanka ż.

Wiktionary


pompeje

miej­sco­wość we Wło­szech; Pom­pe­ja


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) hist. sta­ro­żyt­ne mia­sto po­ło­żo­ne we wło­skiej Kam­pa­nii u stóp We­zu­wiu­sza, zni­szczo­ne jego wy­bu­chem w 79 r. n.e.;

 (1.2) geogr. miej­sco­wość i gmina we Wło­szech, w Kam­pa­nii, w po­bli­żu ruin sta­ro­żyt­nych Pom­pe­jów (1.1);

Wiktionary

Pom­pe­je (wł. "Pom­pei") – miej­sco­wość i gmina we Wło­szech, w re­gio­nie Kam­pa­nia, w pro­win­cji Ne­a­pol w po­bli­żu ruin sta­ro­żyt­nych Pom­pe­jów, za­ło­żo­ne w 1891 roku.

We­dług da­nych na rok 2021 gminę za­miesz­ki­wa­ło 24 233 osób, 1949,51 os./km².

W miej­sco­wo­ści znaj­du­je się Pa­pie­skie Sank­tu­a­rium Matki Bożej Ró­żań­co­wej oraz sta­cja ko­le­jo­wa Pom­pei.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wy­buch We­zu­wiu­sza zni­szczył sta­ro­żyt­ne mia­sto Pom­pe­je.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pompeja ż., pompejańczyk mos., pompejanka ż.

 przym. pompejański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Pompeja

Wiktionary


pompejski

→ Pom­pe­je (mia­sto we Wło­szech); pom­pe­jań­ski


SJP.pl


pompejusz

imię mę­skie


SJP.pl

Gna­e­us Pom­pe­ius Ma­gnus, Gne­jusz Pom­pe­jusz Wiel­ki (ur. 29 wrze­śnia 106 p.n.e., zm. 28 wrze­śnia 48 p.n.e.) – rzym­ski po­li­tyk i do­wód­ca woj­sko­wy, jeden z twór­ców I trium­wi­ra­tu, zwany przez współ­czes­nych Pom­pe­ju­szem Wiel­kim ze wzglę­du na wiel­kie suk­ce­sy po­li­tycz­ne i mi­li­tar­ne oraz za­słu­gi dla Rzymu.

Wikipedia


pompejuszowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Pom­pe­ju­sza lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


pompela

wiecz­nie zie­lo­ne drze­wo cy­tru­so­we z ro­dzi­ny ru­to­wa­tych, upra­wia­ne głów­nie w Chi­nach i In­diach dla du­żych ja­dal­nych owo­ców; sza­dok, pu­me­la, po­ma­rań­cza ol­brzy­mia


SJP.pl


pompiarz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba ob­słu­gu­ją­ca pompę (np. na sta­cji ben­zy­no­wej)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pompka ż.

Wiktionary


pompidou

[czy­taj: pąpiDU albo pompiDU] naz­wi­sko, m.in. Ge­or­ges Pom­pi­dou (1911-1974) - po­li­tyk fran­cu­ski


SJP.pl


pompier

1. lek­ce­wa­żą­co o pom­pa­tycz­nym ar­ty­ście;
2. prze­sta­rza­le: stra­żak ob­słu­gu­ją­cy si­kaw­kę


SJP.pl


pompierski

przy­miot­nik

 (1.1) o twór­czo­ści lub stylu: taki, który jest kon­wen­cjo­nal­ny, ba­nal­ny, pre­ten­sjo­nal­ny; taki, któ­re­go te­ma­ty­ka jest uka­za­na w spo­sób zgod­ny ze ste­re­o­ty­pa­mi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔ̃mˈpʲjɛrsʲci, AS: põmpʹi ̯ersʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pompier m., pompierstwo n., pompa ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pompatyczny, akademicki

Wiktionary


pompierstwo

1. na­wią­zy­wa­nie w sztu­ce XIX wieku do wzo­rów an­tycz­nych i eklek­tycz­ne na­śla­do­wa­nie sty­lów uz­na­nych za do­sko­na­łe; aka­de­mizm;
2. pro­pa­go­wa­nie utr­wa­lo­nych wzo­rów i au­to­ry­te­tów przez in­sty­tu­cje i grupy spo­łecz­ne od­dzia­łu­ją­ce na prak­ty­kę twór­czą pi­sa­rzy oraz gusty pu­blicz­no­ści czy­ta­ją­cej


SJP.pl


pompilowate

ro­dzi­na mor­skich ryb oko­nioksz­tałt­nych


SJP.pl

Pom­pi­lo­wa­te (Cen­tro­lop­hi­dae) – ro­dzi­na mor­skich ryb oko­nioksz­tałt­nych.

Wy­stę­po­wa­nie: wszyst­kie tro­pi­kal­ne i cie­płe morza z wy­jąt­kiem środ­ko­we­go Oce­a­nu In­dyj­skie­go i środ­ko­we­go Pa­cy­fi­ku.

Wikipedia


pompilowaty

o ce­chach pom­pi­lo­wa­tych (ro­dzi­na ryb)


SJP.pl


pompka

1. mała pompa; nie­wiel­ka ma­szy­na do pom­po­wa­nia;
2. ćwi­cze­nie gim­na­stycz­ne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: pompa

 (1.2) mech. nie­wiel­kie urzą­dze­nie do pom­po­wa­nia, naj­czę­ściej wody lub po­wie­trza

 (1.3) sport. ćwi­cze­nie gim­na­stycz­ne po­le­ga­ją­ce na ugi­na­niu i pro­sto­wa­niu ra­mion, wy­ko­ny­wa­ne z dłoń­mi i pal­ca­mi stóp opar­ty­mi o po­dło­gę;

 (1.4) daw. środ. med. przy­rząd do le­wa­ty­wy

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pomp­ka – ćwi­cze­nie fi­zycz­ne
  • pomp­ka – mała pompa
  • pomp­ka ro­we­ro­wa
  • pomp­ka Elvstrøma – urzą­dze­nie mon­to­wa­ne w dnie jach­tu bądź łodzi
  • pomp­ka – strzel­ba „pump ac­tion”

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Przy­nieś, pro­szę, pomp­kę, muszę do­pom­po­wać koła.

 (1.3) A tre­ner ile pom­pek zrobi?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔ̃mpka, AS: põmpka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pompa ż., pompowanie n., pompiarz mos., pompier mos.

 czas. pompować ndk., wypompować dk., odpompować dk.

 przym. pompowy, spompowany

Wiktionary


pompki

1. mała pompa; nie­wiel­ka ma­szy­na do pom­po­wa­nia;
2. ćwi­cze­nie gim­na­stycz­ne


SJP.pl


pompnąć

żar­to­bli­wie: na­cis­nąć pomp­kę


SJP.pl


pompon

pu­szy­sta kulka z przy­strzy­żo­nej włócz­ki, przy­szy­wa­na jako ozdo­ba do cza­pek lub be­re­tów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przy­szy­wa­na ozdo­ba z włócz­ki w for­mie pu­szy­stej kulki;

 (1.2) duża pu­szy­sta ozdo­ba do ma­cha­nia dla czir­li­der­ki

Wiktionary

Pom­pon – ro­dzaj ozdo­by ubio­ru w po­sta­ci gru­bej kity lub kuli wy­ko­na­nej z wielu ka­wał­ków przy­cię­tej włócz­ki weł­nia­nej albo jed­wab­nej przę­dzy. Nazwa po­cho­dzi z ję­zy­ka fran­cu­skie­go.

W stro­jach co­dzien­nych naj­czę­ściej spo­ty­ka­ny przy czap­kach i sza­li­kach. Jest rów­nież ele­men­tem stro­jów uro­czy­stych (np. bi­re­tu), a jego kolor jest wy­róż­ni­kiem god­no­ści pia­sto­wa­nej przez no­szą­ce­go go du­chow­ne­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ge­ne­rał wlazł na wy­so­kie po­sła­nie łóżka, usiadł w kucki i zwró­cił się do sier­żan­ta, który wy­prę­żo­ny jak stru­na, zgi­nał kark, żeby nie usz­ko­dzić pom­po­na przy ka­pe­lu­szu, za­wa­dza­ją­ce­go o stra­garz po­wa­ły ni­skie­go po­ko­ju.

 (1.1) Ogrom­ne bi­czy­sko, zdob­ne w bu­racz­ko­we pom­po­ny, in­sy­gnium fachu fur­mań­skie­go, gro­zi­ło chłop­com zza Ja­sku­li dot­kli­wy­mi pla­ga­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔ̃mpɔ̃n, AS: põmpõn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pomponiara ż.

:: zdrobn. pomponik m.

 przym. pomponowy, pomponiasty, pomponiarski

Wiktionary


pomponiara

1. po­tocz­nie: che­er­le­a­der­ka; pom­po­niar­ka, czir­li­der­ka;
2. pe­jo­ra­tyw­nie: nie­zbyt in­te­li­gent­na ko­bie­ta ubie­ra­ją­ca się w spo­sób wy­zy­wa­ją­cy i ma­ją­ca zbyt ostry ma­ki­jaż; bar­bie


SJP.pl


pomponiarka

po­tocz­nie: che­er­le­a­der­ka; pom­po­nia­ra, czir­li­der­ka


SJP.pl


pomponiarz

→ pom­po­niar­ka


SJP.pl

Patrz:

pomponiarka

pomponik

zdrob­nie­nie od: pom­pon


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. mały pom­pon

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pompon m.

 przym. pomponowy

Wiktionary


pomponowy

→ pom­pon


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który wy­glą­da jak pom­pon

 (1.2) zwią­za­ny z pom­po­nem, do­ty­czą­cy pom­po­nu

Wiktionary

Patrz:

pompon

Wymowa:

IPA: ˌpɔ̃mpɔ̃ˈnɔvɨ, AS: põmpõnovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pompon m., pomponik m., pomponiara ż.

 przym. pomponiasty, pomponiarski

Wiktionary


pomporozdrabniacz

śro­do­wi­sko­wo: urzą­dze­nie elek­trycz­ne do pom­po­wa­nia i roz­drab­nia­nia ście­ków


SJP.pl


pomposo

okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: pom­pa­tycz­nie, oka­za­le


SJP.pl


pompoturbina

Pom­po­tur­bi­na (tur­bi­na od­wra­cal­na) – ma­szy­na prze­pły­wo­wa, która może pra­co­wać jako pompa i tur­bi­na wodna, przy czym kie­ru­nek prze­pły­wu wody w pracy pom­po­wej jest prze­ciw­ny do kie­run­ku pły­nię­cia wody w pracy jako tur­bi­ny.

Zaz­wy­czaj sprzę­żo­na jest z urzą­dze­niem elek­trycz­nym, które może pra­co­wać jako sil­nik albo prąd­ni­ca. Sto­so­wa­na głów­nie w elek­trow­niach szczy­to­wo-pom­po­wych.

Wikipedia


pompowaniec

po­tocz­nie: urzą­dze­nie do ska­ka­nia wy­peł­nia­ne po­wie­trzem; ska­ka­niec, dmu­cha­niec


SJP.pl


pompować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. na­pom­po­wać)

 (1.1) wtła­czać do­kądś

 (1.2) pot. wkła­dać dużo pie­nię­dzy

 (1.3) pot. cho­dzić na si­łow­nię

 (1.4) pot. robić pomp­ki (ćwi­cze­nie)

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­pom­po­wać)

 (2.1) wy­do­by­wać skądś

 (2.2) pot. uzy­ski­wać kro­cie

 (2.3) pot. wy­cią­gać od kogoś pie­nią­dze

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Serce jest mię­śniem pom­pu­ją­cym krew.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pompownia ż., pompa ż., pompowanie n., pompka ż.

 przym. pompowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przepompowywać, przetłaczać, tłoczyć, wtłaczać; gw. Górny Śląsk plómpać, plómpować

 (1.2) inwestować

 (2.1) wyciągać, wydobywać

Wiktionary


pompownia

po­mie­szcze­nie, w któ­rym znaj­du­ją się pompy; sta­cja pomp


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bud. techn. po­mie­szcze­nie, w któ­rym znaj­du­ją się pompy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pompa ż., pompowanie n.

 czas. pompować ndk.

 przym. pompowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stacja pomp

Wiktionary


pompowtryskiwacz

urzą­dze­nie do hy­dra­u­licz­ne­go wtry­sku pa­li­wa w sil­ni­ku Dies­la


SJP.pl

Pom­pow­try­ski­wacz – urzą­dze­nie do hy­dra­u­licz­ne­go wtry­sku pa­li­wa w sil­ni­ku o za­pło­nie sa­mo­czyn­nym.

Pom­pow­try­ski­wacz sta­no­wi po­łą­cze­nie wtry­ski­wa­cza i sek­cji tło­czą­cej pompy pa­li­wo­wej. Skła­da się z cy­lin­der­ka bę­dą­ce­go jed­no­cze­śnie ko­mo­rą wy­so­ko­ci­śnie­nio­wą, w któ­rym ruch po­su­wi­sto–zwrot­ny wy­ko­nu­je tło­czek na­pę­dza­ny krzyw­ką wałka roz­rzą­du po­przez dźwi­gnię z rolką.

Wikipedia


pompowy

→ pompa


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) techn. do­ty­czą­cy pompy

Wiktionary

Patrz:

pompa

Powiązane:

 rzecz. pompa ż., pompka ż., pompowanie n., pompownia ż.

 czas. dopompować dk., napompować dk., pompować ndk., wypompować dk.

Wiktionary


pomroczność

pom­rocz­ność jasna - za­bu­rze­nie świa­do­mo­ści z za­cho­wa­niem orien­ta­cji i zbor­no­ści ru­cho­wej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest pom­rocz­ne; cecha tych, któ­rzy są pom­rocz­ni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pomroczny

 przysł. pomrocznie

 rzecz. pomroka ż.

Wiktionary


pomroczny

1. prze­sta­rza­le: po­grą­żo­ny w mroku, ciem­ny, mrocz­ny;
2. stan pom­rocz­ny jasny - ro­dzaj stanu za­bu­rze­nia świa­do­mo­ści


SJP.pl


pomrok

daw­niej: zmrok; zmierzch; ciem­ność


SJP.pl


pomroka

1. książ­ko­wo: głę­bo­ki cień, nie­mal cał­ko­wi­ta ciem­ność; mrok;
2. w prze­no­śni: coś przy­sła­nia­ją­ce­go in­for­ma­cje, utrud­nia­ją­ce­go poz­na­nie lub zro­zu­mie­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) podn. pra­wie cał­ko­wi­ta albo zu­peł­na ciem­ność

 (1.2) przen. przesz­ko­da w do­tar­ciu, poz­na­niu, zro­zu­mie­niu cze­goś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pomrok mrz., pomrokliwość ż., mrok mrz., pomroczność ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mrok

 (1.2) mrok, mgiełka, mgła, mgławica

Wiktionary


pomrowcowate

ro­dzi­na śli­ma­ków płu­co­dysz­nych z rzędu trzon­ko­ocz­nych


SJP.pl

Pom­row­co­wa­te (Mi­la­ci­dae) – ro­dzi­na śli­ma­ków z rzędu trzon­ko­ocz­nych. Obej­mu­je ponad 40 ga­tun­ków na­gich śli­ma­ków (bez musz­li zew­nętrz­nej) wy­stę­pu­ją­cych w za­chod­niej Pa­le­ark­ty­ce, głów­nie w stre­fie śró­dziem­no­mor­skiej. Kilka ga­tun­ków rozw­le­czo­no po całym świe­cie. Na ob­sza­rze po­łud­nio­wo-za­chod­niej Pol­ski wy­stę­pu­ją 2 ga­tun­ki: pom­ro­wiec bu­da­pesz­teń­ski ("Tan­do­nia bu­da­pe­sten­sis") i pom­ro­wiec na­kra­pia­ny ("Tan­do­nia ru­sti­ca").

Wikipedia


pomrowica

pom­ro­wi­ca le­szczy­nów­ka - ga­tu­nek mo­ty­la


SJP.pl


pomrowik

pom­rów, śli­mak lą­do­wy


SJP.pl


pomrowiki

pom­rów, śli­mak lą­do­wy


SJP.pl


pomrowikowate

ro­dzi­na śli­ma­ków płu­co­dysz­nych z rzędu trzon­ko­ocz­nych


SJP.pl

Pom­ro­wi­ko­wa­te (Agrio­li­ma­ci­dae) – ro­dzi­na ma­łych lub śred­niej wiel­ko­ści śli­ma­ków płu­co­dysz­nych z rzędu trzon­ko­ocz­nych, obej­mu­ją­ca około 120 ga­tun­ków na­gich śli­ma­ków (bez musz­li zew­nętrz­nej), o ho­lark­tycz­nym za­się­gu wy­stę­po­wa­nia. Na te­re­nie Pol­ski od­no­to­wa­no wy­stę­po­wa­nie 9 ga­tun­ków.

Wikipedia


pomrowy

pom­ro­wik, śli­mak lą­do­wy


SJP.pl


pomrozić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. mro­zić)

 (1.1) uczy­nić zmarz­nię­ty­mi ko­lej­no wiele ro­ślin, zwie­rząt lub osób

 (1.2) spo­wo­do­wać zam­ro­że­nie wielu rze­czy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) zamrozić

Wiktionary


pomruk

1. niski, głu­chy dźwięk wy­da­wa­ny przez niek­tó­re zwie­rzę­ta albo ludzi;
2. dłu­gotr­wa­ły niski dźwięk, po­dob­ny do wy­da­wa­ne­go przez zwie­rzę­ta, np. groź­ne pom­ru­ki burzy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) niski, głu­chy dźwięk wy­da­wa­ny przez czło­wie­ka, zwie­rzę­ta lub przy­ro­dę nie­o­ży­wio­ną

 (1.2) niski, przy­tłu­mio­ny szmer głosu czło­wie­ka wy­ra­ża­ją­ce­go nie­za­do­wo­le­nie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pomrukiwanie n., Mruczek mzw.

 czas. pomrukiwać ndk., pomruknąć dk.

 wykrz. mrrr

Wiktionary

Synonimy:

 (1) pomrukiwanie

Wiktionary


pomruki

1. niski, głu­chy dźwięk wy­da­wa­ny przez niek­tó­re zwie­rzę­ta albo ludzi;
2. dłu­gotr­wa­ły niski dźwięk, po­dob­ny do wy­da­wa­ne­go przez zwie­rzę­ta, np. groź­ne pom­ru­ki burzy


SJP.pl


pomrukiwanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pom­ru­ki­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. mruczeć

 rzecz. pomruk mrz.

Wiktionary


pomrzeć

o pew­nej licz­bie osób: za­koń­czyć życie, um­rzeć ko­lej­no jeden po dru­gim


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) przest. o gru­pie osób: um­rzeć ko­lej­no jeden po dru­gim

 (1.2) gwara. um­rzeć, zem­rzeć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zo­sta­ła sama. Po­mar­li jej ro­dzi­ce, mąż, a nawet dzie­ci.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔ̃mʒɛt͡ɕ, AS: põmžeć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pomór m.

 czas. daw./stpol./gwara. pomierać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) poumierać

 (1.2) gwara. pomrzyć; umrzeć, zemrzeć

Wiktionary


pomrów

pom­ro­wik, śli­mak lą­do­wy


SJP.pl


pomsta

daw­niej: zem­sta, odwet


SJP.pl


pomstowanie

prze­kli­nać, zło­rze­czyć


SJP.pl


pomstować

prze­kli­nać, zło­rze­czyć


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) książk. wy­kli­nać; obra­żać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Je­szcze ma czas pom­sto­wa­nia ta­kich sę­dziów.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. mścić ndk., pomścić dk.

 rzecz. mściciel mos.

Wiktionary


pomstwa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stpol. pom­sta

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔ̃mstfa, AS: põmstfa

Wiktionary


pomuchla

ryba dra­pież­na z ro­dzi­ny dor­szo­wa­tych; wą­tłusz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) icht. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Gadus|ref=tak., dra­pież­na ryba mor­ska;

 (1.2) kulin. spoż. mięso lub po­tra­wa z po­much­li (1.1)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈmux.la

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dorsz, wątłusz

Wiktionary


pomuldać

cza­sow­nik do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. pos­sać

Wiktionary


pomurnik

1. ptak z rzędu wró­blo­wa­tych, z ro­dzi­ny peł­za­czy
2. ro­śli­na ziel­na; po­mur­nik le­kar­ski wy­ko­rzy­sty­wa­ny jako ziele mo­czo­pęd­ne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ti­cho­dro­ma mu­ra­ria|ref=tak., nie­wiel­ki ptak z ro­dzi­ny ko­wa­li­ko­wa­tych;

 (1.2) mykol. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ta­pi­nel­la|ref=tak., ro­dzaj grzy­bów z ro­dzi­ny po­mur­ni­ko­wa­tych

Wiktionary

Po­mur­nik ("Ti­cho­dro­ma mu­ra­ria") – ga­tu­nek nie­wiel­kie­go ptaka gór­skie­go, je­dy­ny przed­sta­wi­ciel ro­dzi­ny po­mur­ni­ków (Ti­cho­dro­mi­dae), czę­sto za­li­cza­ny też do ro­dzi­ny ko­wa­li­ków (Sit­ti­dae). Wy­stę­pu­je w gó­rach po­łud­nio­wej i środ­ko­wej Eu­ro­py oraz za­chod­niej i środ­ko­wej Azji.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pɔ̃ˈmurʲɲik, AS: põmurʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mur m., murek m., murarz m., murarka ż., pomurnikowate nmos.

 przym. pomurnikowy

Wiktionary


pomusk

daw­niej: mu­śnię­cie, po­gła­ska­nie


SJP.pl


pomuskać

lekko po­gła­dzić, zwy­kle przy­jem­nie; po­ła­sko­tać, po­gła­skać, po­łech­tać


SJP.pl


pomydło

po­my­dło po­spo­li­te - ga­tu­nek ro­śli­ny z ro­dzi­ny ró­żo­wa­tych; rze­pik po­spo­li­ty, pa­rzy­dło


SJP.pl


pomyje

1. brud­na woda po myciu na­czyń, z reszt­ka­mi je­dze­nia;
2. po­tocz­nie: nies­macz­na po­tra­wa; breja, bryja;
3. po­tocz­nie: coś odra­ża­ją­ce­go;
4. pe­jo­ra­tyw­nie: słowa bru­tal­nie ata­ku­ją­ce jakąś osobę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) brud­na woda po­zo­sta­ją­ca po umy­ciu na­czyń

 (1.2) pot. mało in­ten­syw­ny w smaku napój lub po­si­łek płyn­ny

 (1.3) pot. nies­macz­ne je­dze­nie

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 3. os. lp. przysz. od: pomyć

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Po­my­je (ciecz)
  • Po­my­je (wieś)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Od fron­tu i z tyłu znaj­do­wa­ły się drzwi i sie­nie, przed któ­ry­mi gniły ka­łu­że pomyj i le­ża­ły kupy śmie­ci.

Wiktionary


pomyk

pu­łap­ka za­sta­wia­na na ptaki


SJP.pl


pomykanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­my­kać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niepomykanie n.

 czas. pomykać ndk.

Wiktionary


pomykać

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) zob. pom­knąć.

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. ucie­kać, umy­kać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pomykanie n.

Wiktionary


pomykała

naz­wi­sko


SJP.pl


pomykowo

Po­my­ko­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie le­szczyń­skim, w gmi­nie Ry­dzy­na.

Wikipedia


pomylenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­my­lić.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pomyłka ż., pomyleniec m., pomylony m., pomyłeczka ż.

 czas. pomylić

 przysł. mylnie

Wiktionary


pomyleniec

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ktoś za­cho­wu­ją­cy się anor­mal­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ta­kich prze­cięt­nych za­bój­ców ama­to­rów można zna­leźć na każ­dej ulicy. Zwy­kle to po­my­leń­cy, pi­ja­cy albo jakaś bied­na ko­bie­ta, która miała cięż­ki dzień, a mąż pod­niósł na nią rękę o jeden raz za wiele i nagle dwa­dzie­ścia lat fru­stra­cji mu­sia­ło się uwol­nić.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pomyłka ż., pomylenie n., pomylony mos., pomyłeczka ż.

 czas. pomylić

Wiktionary


pomylić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. mylić)

 (1.1) do­ko­na­ny od|mylić.

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny po­my­lić się (ndk. mylić się)

 (2.1) do­ko­na­ny od|mylić się.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do­ro­słe mrów­kol­wy łatwo po­my­lić z waż­ka­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔ̃ˈmɨlʲit͡ɕ, AS: põmylʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pomyłka ż., pomyleniec m., pomylony m., pomylenie n., mylenie n., pomyłeczka ż.

 przym. pomyłkowy

 przysł. pomyłkowo, mylnie

Wiktionary


pomylona

ko­bie­ta za­cho­wu­ją­ca się dziw­nie; wa­riat­ka


SJP.pl


pomylony

czło­wiek nie­nor­mal­ny; wa­riat


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek nie­nor­mal­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pomyłka ż., pomyleniec m., pomylona ż., pomylenie n., mylenie n., zmylenie n., mylność ż., myłka ż., zmyłka ż., pomyłeczka ż.

 czas. pomylić dk., mylić ndk., pomylić się dk., mylić się ndk., zmylić dk.

 przym. pomyłkowy, omylny, mylny

 przysł. pomyłkowo, mylnie, omyłkowo, mylnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wariat, szaleniec, stuknięty, obłąkany, czubek, czub, debil, imbecyl, kretyn, oszołom, psychol, szajbus, świr, świrus, dziwak, postrzeleniec

Wiktionary


pomyrdanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­myr­dać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. merdać, pomyrdać dk.

Wiktionary


pomyszkować

po­szu­ki­wać cze­goś przez jakiś czas


SJP.pl


pomysł

kon­cep­cja, plan, pro­jekt ja­kie­goś dzia­ła­nia lub roz­wią­za­nia cze­goś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) myśl za­wie­ra­ją­ca plan dzia­ła­nia lub roz­wią­za­nie ja­kie­goś pro­ble­mu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wy­da­wa­ło mi się, że z tej sy­tu­a­cji nie ma wyj­ścia, ale nagle wpa­dłem na pe­wien po­mysł.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔ̃mɨsw̥, AS: põmysu̯̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pomysłodawczyni ż., pomysłowość ż., myśl ż.

 przym. pomysłowy

 przysł. pomysłowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) idea, koncept, myśl

Wiktionary


pomysłodawca

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) autor po­my­słu, pro­jek­tu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­my­sło­daw­cą dzi­siej­szej im­pre­zy jest wujek Zyg­munt.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔ̃mɨswɔˈdaft͡sa, AS: põmysu̯odafca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. pomysłodawczyni ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) autor

Wiktionary


pomysłodawczyni

ko­bie­ta wy­stę­pu­ją­ca z ja­kimś po­my­słem; pro­jek­to­daw­czy­ni


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) forma żeń­ska od: po­my­sło­daw­ca

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­my­sło­daw­czy­nią dzi­siej­szej im­pre­zy jest cio­cia Kry­sia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔ̃mɨswɔdafˈt͡ʃɨ̃ɲi, AS: põmysu̯odafčỹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pomysł mrz., pomysłowość ż., myśl ż.

:: fm. pomysłodawca mos.

 przym. pomysłowy

 przysł. pomysłowo

Wiktionary


pomysłowiej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: po­my­sło­wo


SJP.pl


pomysłowo

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób po­my­sło­wy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔ̃mɨˈswɔvɔ, AS: põmysu̯ovo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pomysłodawczyni ż., pomysł, pomysłowość

 przym. pomysłowy

Wiktionary


pomysłowość

→ po­my­sło­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) do­dat­nia cecha in­te­lek­tu cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się zdol­no­ścią do two­rze­nia no­wych po­my­słów, pro­jek­tów i kon­cep­cji, byciu po­my­sło­wym i peł­nym in­wen­cji twór­czej

Wiktionary

Patrz:

pomysłowy

Wymowa:

IPA: ˌpɔ̃mɨˈswɔvɔɕt͡ɕ, AS: põmysu̯ovość

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pomysł m., pomysłodawczyni ż.

 przym. pomysłowy

 przysł. pomysłowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) inwencja, koncept, zmyślność

Wiktionary


pomysłowszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: po­my­sło­wy; bar­dziej po­my­sło­wy


SJP.pl


pomysłowy

1. ma­ją­cy wiele po­my­słów, pełen in­wen­cji; twór­czy, kre­a­tyw­ny;
2. bę­dą­cy wy­ni­kiem czy­je­goś do­bre­go po­my­słu, np. po­my­sło­we urzą­dze­nie


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy wiele po­my­słów

 (1.2) ory­gi­nal­ny, nie­ty­po­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Mocną stro­ną spek­ta­klu jest in­te­re­su­ją­ca sce­no­gra­fia, oszczęd­na, a jed­no­cze­śnie bar­dzo po­my­sło­wa - au­tor­stwa Ire­ne­u­sza Do­ma­ga­ły.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔ̃mɨˈswɔvɨ, AS: põmysu̯ovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pomysłodawczyni ż., pomysłowość ż., pomysł m., myśl ż.

 przysł. pomysłowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kreatywny, przemyślny, zmyślny, twórczy, pełen inwencji

 (1.2) niebanalny, niecodzienny, niekonwencjonalny, nieszablonowy

Wiktionary


pomywacz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pra­cow­nik zaj­mu­ją­cy się zmy­wa­niem na­czyń

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na po­cząt­ku pra­co­wał jako po­my­wacz.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pomywak mrz.

:: fż. pomywaczka ż.

 czas. pomywać ndk.

Wiktionary


pomywaczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pra­cow­ni­ca re­sta­u­ra­cji my­ją­ca na­czy­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zwol­ni­li­śmy tę nie­miec­ką po­my­wacz­kę, bo kra­dła sztuć­ce.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pomywanie n.

:: fm. pomywacz m.

 czas. pomywać ndk., pomyć dk.

Wiktionary


pomywak

re­gio­nal­nie: mała ścier­ka, gąbka itp. do zmy­wa­nia na­czyń ku­chen­nych; zmy­wak, myjka


SJP.pl


pomywać

daw­niej, dziś po­tocz­nie: myć, zmy­wać


SJP.pl


pomyć

umyć, oczy­ścić z brudu wiele rze­czy, osób lub zwie­rząt


SJP.pl


pomyłeczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: po­mył­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pomylony mos., pomyłka ż., pomyleniec m., pomylenie n.

 czas. pomylić dk.

 przym. pomyłkowy

 przysł. pomyłkowo

Wiktionary


pomyłka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) błąd w ro­zu­mo­wa­niu lub w po­stę­po­wa­niu

 (1.2) po­łą­cze­nie te­le­fo­nicz­ne na­wią­za­ne z nie­wła­ści­wym abo­nen­tem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Drob­na po­mył­ka w adre­sie spo­wo­do­wa­ła, że list nie do­tarł do adre­sa­ta.

 (1.2) To już szó­sta po­mył­ka tej nocy, chyba zmie­nię numer.

 (1.2) — Halo. / — Ha­lin­ka? / — Nie. / — A to prze­pra­szam, po­mył­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔ̃ˈmɨwka, AS: põmyu̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pomylony m., pomyleniec m., pomylona ż., pomylenie n., mylenie n., zmylenie n., zmyłka ż.

:: zdrobn. pomyłeczka ż.

 czas. mylić ndk., pomylić dk., zmylić dk.

 przym. pomyłkowy, omylny, mylny

 przysł. pomyłkowo, omyłkowo, mylnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) błąd, nieporozumienie, stpol. chyba

Wiktionary


pomyłkowy

→ po­mył­ka


SJP.pl

Patrz:

pomyłka

pomyślenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­my­śleć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔ̃mɨɕˈlɛ̃ɲɛ, AS: põmyślẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. myśl ż.

Wiktionary


pomyśleć

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. my­śleć)

 (1.1) my­śleć przez jakiś czas, za­sta­na­wia­jąc się nad czymś

 (1.2) zdać sobie spra­wę z cze­goś, uś­wia­do­mić sobie coś

 (1.3) wziąć coś pod uwagę, zad­bać o coś, zająć się czymś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pier­wszej nie­dzie­li po tym wy­pad­ku po­my­śla­łam, że prę­dzej czy póź­niej od­kry­to by u mnie pier­ścień, będąc więc w ko­ście­le uda­łam, że zna­la­złam go pod no­ga­mi, i po­ka­za­łam mojej matce, która orze­kła, że jest to bez wąt­pie­nia ka­wa­łek szkła, opraw­ny w tom­bak; za­le­ci­ła mi jed­nak, abym go scho­wa­ła do kie­sze­ni.

 (1.2) Strach po­my­śleć, co by się stało, gdyby zwle­kać je­szcze bar­dziej.

 (1.3) Muszę teraz po­my­śleć o czymś innym.

 (1.3) Za ste­ra­mi my­śliw­ca Czer­wo­ny Jeden (pilot: Gar­ven Dreis, 21 082 wy­la­ta­nych go­dzin, pocz­wór­ny as, dwa­dzie­ścia czte­ry pot­wier­dzo­ne ze­strze­le­nia) – po­my­śla­ła au­to­ma­tycz­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔ̃ˈmɨɕlɛt͡ɕ, AS: põmyśleć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. myślenie n., pomyślunek m., myśl ż., myśliciel mos.

Wiktionary


pomyślnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób sprzy­ja­ją­cy, zgod­ny z czy­i­miś pra­gnie­nia­mi, ocze­ki­wa­nia­mi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔ̃ˈmɨɕl̥ʲɲɛ, AS: põmyśl̦ʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pomyślność

 przym. pomyślny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przychylnie, korzystnie, fartownie

Wiktionary


pomyślniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: po­myśl­nie


SJP.pl


pomyślniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: po­myśl­ny


SJP.pl


pomyślność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sprzy­ja­ją­cy los, ko­rzyst­ny bieg wy­da­rzeń

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔ̃ˈmɨɕl̥nɔɕt͡ɕ, AS: põmyśl̦ność

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pomyślny

 przysł. pomyślnie

Wiktionary


pomyślny

przy­miot­nik

 (1.1) nie­bę­dą­cy złym, ne­ga­tyw­nym

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pomyślność ż.

 przysł. pomyślnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) korzystny, pozytywny, zadowalający, satysfakcjonujący

Wiktionary


pomyślunek

po­tocz­nie: by­strość umy­słu, my­śle­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. by­strość, orien­ta­cja

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔ̃mɨɕˈlũnɛk, AS: põmyślũnek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. myśl ż., myślenie n.

 czas. pomyśleć dk., myśleć ndk.

Wiktionary


pomóc

udzie­lić po­mo­cy


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. po­ma­gać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|po­ma­gać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wzię­ła tę dziew­czy­nę i ją wysz­ko­li­ła, po­mo­gła jej stać się lep­szą osobą i dała na­rzę­dzia nie­zbęd­ne do tego, by przetr­wa­ła.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔ̃mut͡s, AS: põmuc

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pomocnica ż., pomoc ż., pomożenie n., pomocnictwo n., pomaganie n., wspomaganie n.

 czas. pomagać ndk., wspomóc dk., wspomagać ndk.

 przym. pomocny, pomocowy

 przysł. pomocnie

Wiktionary


pomór

1. za­raź­li­wa cho­ro­ba świń i dro­biu;
2. ma­so­we umie­ra­nie na cho­ro­bę za­kaź­ną; epi­de­mia; za­ra­za


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wet. ostra wi­ru­so­wa cho­ro­ba za­kaź­na zwie­rząt

 (1.2) daw. epi­de­mia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z po­wo­du po­mo­ru ryb je­zio­ro do­słow­nie za­czę­ło cuch­nąć.

 (1.1) Oprócz tego od­no­to­wa­no pomór wy­cień­czo­ne­go bydła.

 (1.2) W śred­nio­wie­czu po­mo­ry dzie­siąt­ko­wa­ły mia­sta w Mar­chii An­ko­ni­tań­skiej i Um­brii.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mór mrz.

 czas. pomrzeć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) epidemia, mór, plaga, zaraza

Wiktionary


pomóżdżyć

po­tocz­nie: po­za­sta­na­wiać się nad czymś; pok­mi­nić


SJP.pl


pomędrkować

spę­dzić pe­wien czas na mędr­ko­wa­niu


SJP.pl


pomłodnieć

o wielu lu­dziach: od­młod­nieć


SJP.pl


pomścić

zem­ścić się, wziąć odwet za doz­na­ne krzyw­dy


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) od­pła­cić komuś złem za zło, któ­re­go się do­pu­ścił

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Krót­ko po ślu­bie pary pan młody zo­stał za­bi­ty, ale cię­żar­na wdowa pom­ści­ła za­bój­stwo i za­strze­li­ła spraw­cę w biały dzień.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pomszczenie n., mściciel mos., mścicielka ż.

 przym. mściwy

 czas. mścić, pomstować

Wiktionary


pomżyć

1. o de­szczu: po­pa­dać gęsto drob­niut­ki­mi kro­pel­ka­mi;
2. poś­wie­cić sła­bym świa­tłem


SJP.pl


pon

po­tocz­nie: pol­ski ow­cza­rek ni­zin­ny


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pol­ski ow­cza­rek ni­zin­ny
  • Pol­ska Or­ga­ni­za­cja Na­ro­do­wa
  • Pa­syw­ne sieci op­tycz­ne

Wikipedia


pon.

skrót od: po­nie­dzia­łek (czy­ta­ny jako cały, od­mien­ny wyraz); pn.


SJP.pl

skrót

 (1.1) = po­nie­dzia­łek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poniedziałek mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pn.

Wiktionary


ponacierać

na­trzeć po kolei, wiele razy


SJP.pl


ponacinanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­na­ci­nać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ponacinać dk.

Wiktionary


ponaciskać

na­cis­nąć po kolei, wiele razy


SJP.pl


ponad

po­wy­żej, nad; wyżej w hie­rar­chii


SJP.pl

przy­i­mek

 (1.1) …two­rzą­cy kon­struk­cję opi­su­ją­cą po­ło­że­nie kogoś lub cze­goś po­wy­żej oma­wia­ne­go wy­ra­że­nia

 (1.2) …two­rzą­cy kon­struk­cję opi­su­ją­cą re­la­cję więk­szo­ści w sto­sun­ku do ja­kiejś wiel­ko­ści

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Świt był dość chłod­ny, pnie ja­bło­ni je­szcze otu­lo­ne mgłą, ale słoń­ce stało już na wschod­niej stro­nie nieba i dzień za­po­wia­dał się upal­ny. Brzę­cza­ły pier­wsze owady, a ponad da­cha­mi szy­bo­wa­ły ja­skół­ki.

 (1.2) Wie­lo­ryb waży ponad dwie tony.

 (1.2) Ostat­nia z tych po­dró­ży trwa­ła ponad rok i dzię­ki temu mia­łem nie­jed­ną spo­sob­ność, by z bli­ska przyj­rzeć się po­li­tycz­nej rze­czy­wi­sto­ści Za­cho­du.

 (1.2) W Azer­bej­dża­nie wskaź­ni­ki śmier­ci sa­mo­bój­czej są ponad sześć­dzie­się­cio­krot­nie niż­sze niż spo­wo­do­wa­nej za­bój­stwem, w Ar­me­nii ponad je­de­na­sto­krot­nie, w Mek­sy­ku zaś - bli­sko sied­mio­krot­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔ̃nat, AS: põnat

Wiktionary

Powiązane:

 przyim. nad

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) nad, powyżej

Wiktionary


ponad-

prze­dro­stek

 (1.1) super-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nad-

Wiktionary


ponadchmurowy

znaj­du­ją­cy się ponad chmu­ra­mi


SJP.pl


ponadczasowość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest po­nad­cza­so­we; cecha tych, któ­rzy są po­nad­cza­so­wi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ponadczasowy

 przysł. ponadczasowo

 rzecz. czasownik mos./mrz.

Wiktionary


ponadczasowy

nie­tra­cą­cy nigdy ak­tu­al­no­ści, nie­za­leż­ny od upły­wu czasu


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) za­wsze ak­tu­al­ny, nie­tra­cą­cy nigdy zna­cze­nia, war­to­ści

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔ̃naṭt͡ʃaˈsɔvɨ, AS: põnaṭčasovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. czasownik mos./mrz., ponadczasowość ż., czas mrz.

 przysł. ponadczasowo

Wiktionary


ponaddwudziestoletni

ma­ją­cy ponad dwa­dzie­ścia lat, trwa­ją­cy ponad dwa­dzie­ścia lat itp.


SJP.pl


ponaddwuelementowy

zło­żo­ny z ponad dwóch ele­men­tów


SJP.pl


ponaddwugodzinny

trwa­ją­cy dłu­żej niż dwie go­dzi­ny


SJP.pl


ponaddwuipółgodzinny

trwa­ją­cy dłu­żej niż dwie i pół go­dzi­ny


SJP.pl


ponaddwuipółletni

ma­ją­cy ponad dwa lata i pół roku, trwa­ją­cy ponad dwa lata i pół roku itp.


SJP.pl


ponaddwukrotnie

ponad dwa razy wię­cej lub mniej od cze­goś


SJP.pl


ponaddwuletni

ma­ją­cy ponad dwa lata, trwa­ją­cy ponad dwa lata itp.


SJP.pl


ponaddwumiesięczny

ma­ją­cy ponad dwa mie­sią­ce, trwa­ją­cy ponad dwa mie­sią­ce itp.


SJP.pl


ponaddwutygodniowy

ma­ją­cy ponad dwa ty­god­nie, trwa­ją­cy ponad dwa ty­god­nie itp.


SJP.pl


ponaddźwiękowość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co po­naddź­wię­ko­we

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ponaddźwiękowy

Wiktionary


ponaddźwiękowy

1. o pręd­ko­ści więk­szej od pręd­ko­ści roz­cho­dze­nia dźwię­ku; naddź­wię­ko­wy;
2. o sa­mo­lo­cie: mo­gą­cy roz­wi­nąć taką pręd­kość


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) po­ru­sza­ją­cy się szyb­ciej niż dźwięk (w po­wie­trzu)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sa­mo­lo­ty le­cą­ce nad halą star­to­wa­ły z szyb­ko­ścią po­naddź­wię­ko­wą, co po­wo­do­wa­ło silne grzmo­ty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔ̃nadʲd͡ʑvʲjɛ̃ŋˈkɔvɨ, AS: põnadʹʒ́vʹi ̯ẽŋkovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dźwięk m., ponaddźwiękowość ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) naddźwiękowy, supersoniczny

Wiktionary


ponadgatunkowy

wy­cho­dzą­cy poza ramy ga­tun­ku


SJP.pl


ponadgimnazjalny

wyż­szy od po­zio­mu gim­naz­jum (w od­nie­sie­niu do szkol­nict­wa, szkół, wyksz­tał­ce­nia)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który do­ty­czy edu­ka­cji po gim­naz­jum;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W Pol­sce szko­ły po­nad­gim­naz­jal­ne to np. tech­ni­kum i li­ce­um.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔ̃nadʲɟĩmnaˈzʲjalnɨ, AS: põnadʹǵĩmnazʹi ̯alny

Wiktionary


ponadgminny

obej­mu­ją­cy wię­cej niż jedną gminę


SJP.pl


ponadgodzinny

trwa­ją­cy dłu­żej niż go­dzi­nę


SJP.pl


ponadgraniczny

ma­ją­cy za­sięg lub zna­cze­nie wy­kra­cza­ją­ce poza gra­ni­cę kraju


SJP.pl


ponadindywidualny

wy­kra­cza­ją­cy poza to, co jest wła­ści­we jed­nost­ce; po­nad­jed­nost­ko­wy


SJP.pl


ponadjednostkowy

wy­kra­cza­ją­cy poza to, co jest wła­ści­we jed­nost­ce; po­na­din­dy­wi­du­al­ny


SJP.pl


ponadkrajowy

wy­cho­dzą­cy ponad ramy kraju


SJP.pl


ponadkulturowość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest po­nad­kul­tu­ro­we; cecha tych, któ­rzy są po­nad­kul­tu­ro­wi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ponadkulturowy

 przysł. ponadkulturowo

Wiktionary


ponadkulturowy

wy­kra­cza­ją­cy poza to, co jest wła­ści­we kul­tu­rze, na­drzęd­ny w sto­sun­ku do kul­tu­ry, np. po­nad­kul­tu­ro­wy sy­stem war­to­ści


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) na­drzęd­ny w sto­sun­ku do po­szcze­gól­nych kul­tur, do­ty­czą­cy wszyst­kich kul­tur

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔ̃natkultuˈrɔvɨ, AS: põnatkulturovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ponadkulturowość ż.

Wiktionary


ponadlimitowy

prze­kra­cza­ją­cy limit


SJP.pl


ponadlokalny

ma­ją­cy za­sięg lub zna­cze­nie wy­kra­cza­ją­ce poza naj­bliż­sze oko­li­ce


SJP.pl


ponadludzki

przy­miot­nik

 (1.1) prze­kra­cza­ją­cy moż­li­wo­ści czło­wie­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Li­te­ra­tu­ra we­dyj­ska […] sta­no­wi świę­ty kanon. Kanon ów na­zy­wa­ny jest śruti („to, co usły­sza­ne”), by pod­kre­ślić po­nad­ludz­kie, bo­skie po­cho­dze­nie tek­stów.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. nadludzki

Wiktionary


ponadmiarowo

→ po­nad­mia­ro­wy


SJP.pl

Patrz:

ponadmiarowy

ponadmilionowy

li­czą­cy ponad mi­lion cze­goś


SJP.pl


ponadmuchiwać

nad­mu­chać po kolei, wiele razy


SJP.pl


ponadnarodowość

Po­nad­na­ro­do­wość "(su­pra­na­tio­na­lism)" – au­to­ry­tet wyż­szy niż pań­stwo na­ro­do­we, który jest zdol­ny na­rzu­cić pań­stwom swoją wolę.

Po­nad­na­ro­do­wość od­no­si się do pod­mio­tów mię­dzy­na­ro­do­wych usta­no­wio­nych przez do­bro­wol­ną zgodę państw, które mają ogra­ni­czo­ne i jasno okre­ślo­ne funk­cje.

Wikipedia


ponadnarodowy

ma­ją­cy za­sięg lub zna­cze­nie wy­kra­cza­ją­ce poza jeden naród


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) książk. na­drzęd­ny w sto­sun­ku do po­szcze­gól­nych na­ro­dów, do­ty­czą­cy wszyst­kich na­ro­dów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dziś w Unii Eu­ro­pej­skiej jed­no­cze­śnie z wła­dza­mi kra­jo­wy­mi i lo­kal­ny­mi ist­nie­je nie­za­leż­na wła­dza po­nad­na­ro­do­wa.

 (1.1) Jej tro­ską po­zo­sta­je jed­nak kształ­to­wa­nie jed­no­ści Eu­ro­py w sfe­rze ducha po­przez uka­zy­wa­nie war­to­ści, które będą oży­wiać po­ję­tą po­zy­tyw­nie świa­do­mość po­nad­na­ro­do­wą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔ̃nadnarɔˈdɔvɨ, AS: põnadnarodovy

Wiktionary


ponadnormatywny

urzę­do­wo: więk­szy od tego, co prze­wi­du­je nor­ma­tyw - wskaź­nik norm, np. po­nad­nor­ma­tyw­ne wy­na­gro­dze­nie


SJP.pl


ponadosiedlowy

wy­kra­cza­ją­cy poza jedno osied­le


SJP.pl


ponadosiemdziesięcioprocentowy

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy ponad osiem­dzie­siąt pro­cent

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) – Duża, po­na­do­siem­dzie­się­cio­pro­cen­to­wa wil­got­ność spra­wia, iż cały czas no­si­my wil­got­ne ubra­nia. To jed­nak bar­dzo po­ma­ga w upal­ne dni, ochła­dza – mówi Ma­riusz.

Wiktionary


ponadosobowy

na­drzęd­ny w sto­sun­ku do ja­kiejś osoby lub ja­kichś osób


SJP.pl


ponadpartyjny

przy­miot­nik

 (1.1) polit. niez­wią­za­ny z żadną z par­tii lub in­te­re­sa­mi par­tyj­ny­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­pra­wa bez­pie­czeń­stwa oby­wa­te­li to misja o zna­cze­niu po­nad­par­tyj­nym.

 (1.1) Piłka jest po­nad­par­tyj­na, lubią w nią grać po­li­ty­cy wszyst­kich opcji.

 (1.1) Uwa­ża­my, że po­trzeb­ne jest po­ro­zu­mie­nie po­nad­par­tyj­ne, bo lu­dzie są zmę­cze­ni spo­ra­mi po­li­ty­ków.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. partia ż.

Wiktionary


ponadpodłogowy

znaj­du­ją­cy się nad po­dło­gą; nad­po­dło­go­wy


SJP.pl


ponadpolityczny

wy­cho­dzą­cy poza ramy po­li­ty­ki


SJP.pl


ponadprzeciętnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób po­nad­prze­cięt­ny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔ̃natpʃɛˈt͡ɕɛ̃ntʲɲɛ, AS: põnatpšećẽntʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ponadprzeciętność ż.

 przym. ponadprzeciętny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nieprzeciętnie, wyjątkowo, doskonale, genialnie

Wiktionary


ponadprzeciętność

cecha osoby lub rze­czy, która jest lep­sza niż prze­cięt­na, wy­jąt­ko­wa, ory­gi­nal­na; nie­sza­blo­no­wość, nie­po­spo­li­tość, niez­wy­kłość


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co po­nad­prze­cięt­ne; cecha tych, któ­rzy są po­nad­prze­cięt­ni

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Złu­dze­nie po­nad­prze­cięt­no­ści jest czę­sto za­li­cza­ne do efek­tu po­nad­prze­cięt­no­ści.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ponadprzeciętny

 przysł. ponadprzeciętnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nieprzeciętność

Wiktionary


ponadprzeciętny

taki, który jest lep­szy niż prze­cięt­ny, wy­jąt­ko­wy, ory­gi­nal­ny; nie­sza­blo­no­wy, nie­po­spo­li­ty, wy­róż­nia­ją­cy się


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) więk­szy lub lep­szy od prze­cięt­ne­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sami twór­cy nie ukry­wa­ją, że stwo­rze­nie uda­ne­go ko­me­dio­dra­ma­tu wy­ma­ga po­nad­prze­cięt­ne­go warsz­ta­tu – nie­łat­wo bo­wiem zgrab­nie po­łą­czyć ze sobą ele­men­ty ko­micz­ne z tra­gicz­ny­mi, tak by two­rzy­ły one spój­ną ca­łość.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ponadprzeciętność ż.

 przysł. ponadprzeciętnie

Wiktionary


ponadpółgodzinny

trwa­ją­cy dłu­żej niż pół go­dzi­ny


SJP.pl


ponadpółroczny

ma­ją­cy ponad pół roku, trwa­ją­cy ponad pół roku itp.


SJP.pl


ponadrabiać

spę­dzić pe­wien czas na na­dra­bia­niu za­le­gło­ści


SJP.pl


ponadregionalnie

→ po­na­dre­gio­nal­ny


SJP.pl

Patrz:

ponadregionalny

ponadregionalny

ma­ją­cy za­sięg lub zna­cze­nie wy­kra­cza­ją­ce poza ob­szar re­gio­nu


SJP.pl


ponadroczny

ma­ją­cy ponad rok, trwa­ją­cy ponad rok itp.


SJP.pl


ponadsiedemdziesięcioletni

ma­ją­cy ponad sie­dem­dzie­siąt lat, trwa­ją­cy ponad sie­dem­dzie­siąt lat itp.


SJP.pl


ponadsilny

rzad­ko: taki, który jest ponad czy­jeś siły


SJP.pl


ponadskubywać

nad­sku­bać po kolei, wiele razy


SJP.pl


ponadstandardowo

→ po­nad­stan­dar­do­wy


SJP.pl

Patrz:

ponadstandardowy

ponadstanowy

ma­ją­cy za­sięg lub zna­cze­nie wy­kra­cza­ją­ce poza ob­szar jed­ne­go stanu


SJP.pl


ponadstuletni

ma­ją­cy ponad sto lat, trwa­ją­cy ponad sto lat itp.


SJP.pl


ponadstumetrowy

ma­ją­cy dłu­gość ponad stu me­trów, wy­no­szą­cy ponad sto me­trów


SJP.pl


ponadtlenek

nie­or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny o cha­rak­te­rze soli, za­wie­ra­ją­cy anion O2(-)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. zwią­zek che­micz­ny, za­wie­ra­ją­cy jed­no­war­to­ścio­wy anion O2

Wiktionary


ponadtlenkowy

→ po­nadt­le­nek


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy po­nadt­len­ku

Wiktionary

Patrz:

ponadtlenek

ponadto

oprócz tego, w do­dat­ku, poza tym


SJP.pl

par­ty­ku­ła

 (1.1) na­wią­zu­je do po­przed­nie­go kon­tek­stu wy­po­wie­dzi i wpro­wa­dza nową in­for­ma­cję na oma­wia­ny już temat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pan Adam jest su­mien­ny i pra­co­wi­ty, a po­nad­to ma długi staż pracy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔ̃ˈnatːɔ, AS: põna•to

Wiktionary


ponadtrzydziestopięcioletni

ma­ją­cy ponad trzy­dzie­ści pięć lat, trwa­ją­cy ponad trzy­dzie­ści pięć lat itp.


SJP.pl


ponadtygodniowy

ma­ją­cy ponad ty­dzień, trwa­ją­cy ponad ty­dzień itp.


SJP.pl


ponadtysiącletni

ma­ją­cy ponad ty­siąc lat, trwa­ją­cy ponad ty­siąc lat itp.


SJP.pl


ponadwerężać

po­nad­wy­rę­żać;
1. nad­we­rę­żyć wiele cze­goś;
2. po­nad­we­rę­żać się - spę­dzić pe­wien czas na nad­mier­nym wy­sił­ku, nad­we­rę­ża­jąc wiele czę­ści ciała


SJP.pl


ponadwojewódzki

obej­mu­ją­cy wię­cej niż jedno wo­je­wództ­wo


SJP.pl


ponadwyrężać

po­nad­we­rę­żać;
1. nad­wy­rę­żyć wiele cze­goś;
2. po­nad­wy­rę­żać się - spę­dzić pe­wien czas na nad­mier­nym wy­sił­ku, nad­wy­rę­ża­jąc wiele czę­ści ciała


SJP.pl


ponadzakładowy

wy­kra­cza­ją­cy poza jeden za­kład pracy


SJP.pl


ponadziewać

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. brak)

 (1.1) kulin. wy­peł­nić wiele rze­czy (jedną po dru­giej) na­dzie­niem

 (1.2) nabić wiele rze­czy (jedną po dru­giej) na ostry przed­miot

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) In­dia­nie pod­czas swo­ich wy­praw bar­dzo chęt­nie piją her­ba­tę, toteż Wiel­kie Pióro za­wie­sił na drąż­ku nad ogniem im­bryk, a rów­no­cze­śnie po­na­dzie­wał ka­wał­ki mięsa je­le­nie­go na ostre, wi­deł­ko­wa­te pa­ty­ki i umie­ścił je nad roz­ża­rzo­ny­mi głow­nia­mi, pod­kła­da­jąc pod mięso pla­cek in­diań­ski, […].

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔ̃naˈd͡ʑɛvat͡ɕ, AS: põnaʒ́evać

Wiktionary


ponadzmysłowy

nie­da­ją­cy się poz­nać zmy­sła­mi; po­zaz­my­sło­wy, nadz­my­sło­wy


SJP.pl


ponagarniać

na­gar­nąć po kolei, wiele razy


SJP.pl


ponaglanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­na­glać.

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. nagle

 czas. naglić, ponaglić, ponaglać

Wiktionary


ponaglać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. po­na­glić)

 (1.1) za­chę­cać kogoś do poś­pie­chu, przy­spie­sze­nia dzia­ła­nia; na­ci­skać, aby coś zo­sta­ło zro­bio­ne szyb­ciej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ponaglanie n.

 czas. naglić, ponaglić dk.

 przym. ponaglający, naglący

 przysł. ponaglająco, nagle

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) popędzać, pospieszać, pilić, war. naglić, przynaglać

Wiktionary


ponaglenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­na­glić.

Wiktionary

Po­na­gle­nie – śro­dek praw­ny przy­słu­gu­ją­cy stro­nie w po­stę­po­wa­niu ad­mi­ni­stra­cyj­nym.

W Pol­sce zo­stał wpro­wa­dzo­ny do Ko­dek­su po­stę­po­wa­nia ad­mi­ni­stra­cyj­ne­go usta­wą z dnia 7 kwiet­nia 2017 r. o zmia­nie usta­wy - Ko­deks po­stę­po­wa­nia ad­mi­ni­stra­cyj­ne­go oraz niek­tó­rych in­nych ustaw ().

Wikipedia

Powiązane:

 przysł. nagle

 czas. naglić, ponaglić

Wiktionary


ponaglić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. na­glić, po­na­glać)

 (1.1) za­chę­cić kogoś do poś­pie­chu, przy­spie­sze­nia dzia­ła­nia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. naglenie n., ponaglanie n., ponaglenie n.

 czas. naglić ndk., ponaglać ndk.

 przym. ponaglający, naglący

 przysł. ponaglająco, nagle

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) popędzić, pospieszyć, war. przynaglić

Wiktionary


ponagradzać

1. na­gro­dzić wiele osób;
2. uznać wiele rze­czy za war­to­ścio­we i oka­zać to w jakiś spo­sób;
3. po­na­gra­dzać się - wie­lo­krot­nie na­gro­dzić sie­bie naw­za­jem


SJP.pl


ponakłuwać

na­kłuć po kolei, wiele razy


SJP.pl


ponalepiać

przy­kle­ić wiele cze­goś ko­lej­no, w wielu miej­scach


SJP.pl


ponapadać

na­paść po kolei, wiele razy


SJP.pl


ponaparzać

po­tocz­nie:
1. po­u­de­rzać;
2. po­na­pa­rzać się - spę­dzić pe­wien czas na biciu się


SJP.pl


ponapieprzać

wul­gar­nie: spę­dzić pe­wien czas na na­pie­prza­niu


SJP.pl


ponapierdalać

wul­gar­nie:
1. po­u­de­rzać;
2. po­grać w coś, na czymś;
3. po­na­pier­da­lać się:
a) po­śmiać się z kogoś lub z cze­goś;
b) spę­dzić pe­wien czas na biciu się


SJP.pl


ponapierdzielać

wul­gar­nie: spę­dzić pe­wien czas na na­pier­dzie­la­niu


SJP.pl


ponapinać

po­na­cią­gać, po­na­prę­żać;
1. na­piąć po kolei, wiele razy;
2. na­piąć przez pe­wien czas


SJP.pl


ponapoleoński

przy­miot­nik

 (1.1) hist. ist­nie­ją­cy, dzie­ją­cy się w okre­sie po osta­tecz­nej klę­sce Na­po­le­o­na Bo­na­par­te­go w 1815 r.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W ar­miach ery na­po­le­oń­skiej i po­na­po­le­oń­skiej lo­jal­ność wobec króla zo­sta­ła za­stą­pio­na lo­jal­no­ścią wobec na­ro­du, opar­tą na pa­trio­tyz­mie na­ro­do­wym.

 (1.1) Cho­ciaż w na­stęp­nych la­tach pod­ję­to kilka prób przy­wró­ce­nia pań­stwo­wo­ści pol­skiej, żaden z efe­me­rycz­nych two­rów dy­plo­ma­cji na­po­le­oń­skiej i po­na­po­le­oń­skiej nie uzy­skał peł­nej su­we­ren­no­ści i żad­ne­mu nie udało się zjed­no­czyć pod jed­ny­mi rzą­da­mi ca­łe­go pol­skie­go na­ro­du.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. napoleoński

Wiktionary


ponaprężać

na­prę­żyć po kolei, wiele razy


SJP.pl


ponapuszczać

na­pu­ścić po kolei, wiele razy


SJP.pl


ponapychać

nap­chać po kolei, wiele razy


SJP.pl


ponarkotyczny

wy­stę­pu­ją­cy po za­ży­ciu nar­ko­ty­ków


SJP.pl


ponarlica

Po­nar­li­ca – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie so­kól­skim, w gmi­nie Nowy Dwór.

Wieś szla­chec­ka po­ło­żo­na była w końcu XVIII wieku w po­wie­cie gro­dzień­skim wo­je­wództ­wa troc­kie­go. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa bia­ło­stoc­kie­go.

Wikipedia


ponarzekać

spę­dzić pe­wien czas na na­rze­ka­niu; po­joj­czeć, po­joj­czyć


SJP.pl


ponasiewać

po­wrzu­cać ziar­no do gleby; na­siać


SJP.pl


ponasypywać

na­sy­pać po kolei, wiele razy


SJP.pl


ponasączać

na­są­czyć po kolei, wiele razy


SJP.pl


ponatrząsać

na­trząść po kolei, wiele razy


SJP.pl


ponawalać

po­tocz­nie:
1. ude­rzyć wiele razy;
2. dzia­łać przez pe­wien czas z dużą siłą lub in­ten­syw­no­ścią;
3. grać przez pe­wien czas jakąś po­sta­cią w grze kom­pu­te­ro­wej;
4. grać przez pe­wien czas w grę kom­pu­te­ro­wą;
5. po­na­wa­lać się - bić się przez pe­wien czas


SJP.pl


ponawianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­na­wiać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔ̃naˈvʲjä̃ɲɛ, AS: põnavʹi ̯ä̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ponowienie n., nów mrz., Nowak mrz.

 czas. ponawiać, ponowić

 przym. nowiowy

Wiktionary


ponawiać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. po­no­wić)

 (1.1) za­czy­nać coś od nowa, robić coś po raz ko­lej­ny, po­dej­mo­wać na nowo jakąś próbę

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny po­na­wiać się (dk. po­no­wić się)

 (2.1) za­czy­nać się od nowa, po raz ko­lej­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­na­wiam moją proś­bę do­ty­czą­cą wy­da­nia mi poz­wo­le­nia na bu­do­wę ga­ra­żu.

 (2.1) Ból nogi po­na­wiał się co pe­wien czas.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔ̃ˈnavʲjät͡ɕ, AS: põnavʹi ̯äć

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ponowić, wznawiać

 przym. nowy, nowiowy

 rzecz. Nowak mrz., nów mrz., nowina ż., ponawianie n., nowy mos., nówka ż.

 przysł. ponownie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wracać, powtarzać

Wiktionary


ponawieszać

wie­sza­jąc, umie­ścić na czymś wiele cze­goś


SJP.pl


ponawiewać

o prą­dzie po­wie­trza: po­na­no­sić, po­na­pę­dzać, po­na­sy­py­wać cze­goś


SJP.pl


ponawijać

na­wi­nąć po kolei, wiele razy


SJP.pl


ponawozić

na­wieźć po kolei, wiele razy


SJP.pl


ponawracać

na­wró­cić wiele osób; spę­dzić pe­wien czas na na­wra­ca­niu


SJP.pl


ponazywać

naz­wać po kolei, wiele razy


SJP.pl


ponaśladować

spę­dzić pe­wien czas na na­śla­do­wa­niu


SJP.pl


ponaśmiewać

po­na­śmie­wać się - spę­dzić pe­wien czas na na­śmie­wa­niu się; po­wy­śmie­wać, po­na­bi­jać się


SJP.pl


poncho

wierzch­nie okry­cie z kwa­dra­to­we­go ka­wał­ka tka­ni­ny, no­szo­ne głów­nie przez pa­ste­rzy w Ame­ry­ce Środ­ko­wej i Po­łud­nio­wej; pon­czo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) etn. pon­czo

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔ̃n͇t͡ʃɔ, AS: põṇčo

Wiktionary


poncjan

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.

Wiktionary

Pon­cjan (ur. w Rzy­mie, zm. w 235 na Ta­vo­la­ra) – świę­ty Ko­ścio­ła ka­to­lic­kie­go, 18. pa­pież w okre­sie od 21 lipca 230 do 28 wrze­śnia 235.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Osiem­na­stym pa­pie­żem wy­bra­no Pon­cja­na.

Wiktionary


poncjusz

Pon­cjusz Piłat - rzym­ski pre­fekt Judei od 26 do 36-37 roku n.e.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.

Wiktionary

Pon­cjusz – imię mę­skie po­cho­dzą­ce od rzym­skiej nazwy ro­do­wej, praw­do­po­dob­nie wy­wo­dzą­cej się od nazwy sta­ro­żyt­nej kra­i­ny Pont w Azji Mniej­szej. Z kolei jej nazwa być może po­cho­dzi­ła od grec­kie­go słowa " ποντος (pon­tos)" – "morze". Zu­peł­nie inną ety­mo­lo­gię po­da­je m.in. En­cyc­lo­pa­e­dia Bri­tan­ni­ca oraz New Cat­ho­lic En­cyc­lo­pe­dia. We­dług tych dzieł przy­do­mek Pon­cjusz po­cho­dzi od rodu Pon­tiów, na­le­żą­ce­go do ital­skie­go ludu Sam­ni­tów. Świę­tych o tym imie­niu było kilku, wśród nich:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Żoną Pon­cju­sza miała być Pro­ku­la.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pont mos./mrz.

Wiktionary


poncki

→ Pont (kra­i­na sta­ro­żyt­na); pon­tyj­ski


SJP.pl


poncyliusz

naz­wi­sko


SJP.pl


poncyljusz

naz­wi­sko


SJP.pl


poncz

słod­ki napój z soku owo­co­we­go, wody i al­ko­ho­lu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. napój z wy­mie­sza­nych róż­nych ro­dza­jów al­ko­ho­li, her­ba­ty,cukru, soku owo­co­we­go i przy­praw;

 (1.2) kulin. syrop al­ko­ho­lo­wy do na­są­cza­nia ciast

Wiktionary

Poncz ( punch) – mie­sza­ny napój al­ko­ho­lo­wy, naj­czę­ściej aro­ma­tycz­ny (ko­rzen­ny), przy­go­to­wy­wa­ny naraz dla więk­szej licz­by osób i do roz­le­wa­nia po­da­wa­ny w wazie.

Może być mro­żo­ny lub go­rą­cy, czę­sto przy­go­to­wy­wa­ny bywał na noc syl­we­stro­wą, po­da­wa­ny uro­czy­ście o pół­no­cy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W ni­skich po­ko­i­kach par­te­ro­wej mu­ro­wan­ki mie­ścił się za­kład No­wac­kie­go pod nazwą ka­wiar­ni. Zbie­ra­li się tam na poncz, ulu­bio­ny wów­czas napój, z ara­kiem i cy­try­ną po zło­tów­ce, a z ana­na­sem po pół­to­rej, ów­cze­śni „cy­ga­nie”.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zdrobn. ponczyk

 przym. ponczowy

Wiktionary


ponczo

wierzch­nie okry­cie z kwa­dra­to­we­go ka­wał­ka tka­ni­ny, no­szo­ne głów­nie przez pa­ste­rzy w Ame­ry­ce Środ­ko­wej i Po­łud­nio­wej; pon­cho


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) etn. wierzch­nie okry­cie z czwo­ro­bocz­ne­go ka­wał­ka tka­ni­ny z wy­cię­tym poś­rod­ku ot­wo­rem na głowę, pier­wot­nie no­szo­ne przez In­dian w Ame­ry­ce Ła­ciń­skiej;

Wiktionary

Pon­czo (hiszp. "pon­cho" z ję­zy­ka In­dian Ara­u­ka­nów) – ro­dzaj wierzch­nie­go okry­cia wy­ko­na­ne­go z pro­sto­kąt­ne­go ka­wał­ka weł­nia­nej tka­ni­ny (ewen­tu­al­nie skóry) z ot­wo­rem na głowę poś­rod­ku. Pon­czo jest cha­rak­te­ry­stycz­ne dla kra­jów Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W zi­mo­we wie­czo­ry za­kła­dam weł­nia­ne pon­czo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔ̃n͇t͡ʃɔ, AS: põṇčo

Wiktionary


ponczować

na­są­czać bisz­kop­ty, cia­sto itp. al­ko­ho­lem


SJP.pl


ponczowy

przy­miot­nik od: poncz, pon­czo


SJP.pl


ponczyk

zdrob­nie­nie od: poncz (napój al­ko­ho­lo­wy)


SJP.pl


pond

jed­nost­ka siły równa jed­ne­mu gra­mo­wi; gram-siła


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przest. fiz. me­trol. jed­nost­ka siły od­po­wia­da­ją­ca jed­ne­mu gra­mo­wi

Wiktionary

Pond – ob­szar nie­mu­ni­cy­pal­ny w hrab­stwie Kern, w Ka­li­for­nii (Stany Zjed­no­czo­ne), na wy­so­ko­ści 87 m. Znaj­du­je się około 14 km na pół­noc od mia­sta Wasco.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pɔ̃nt, AS: põnt

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gram-siła, skr. p

Wiktionary


ponderabilia

rze­czy uchwyt­ne, wy­mier­ne, kon­kret­ne


SJP.pl


pondus

jed­nost­ka wagi sto­so­wa­na przez Rzy­mian


SJP.pl


ponedele

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Lit­wie, w okrę­gu po­nie­wie­skim;

Wiktionary

Po­ne­de­le (lit. "Pandėlys") – mia­sto na Lit­wie, po­ło­żo­ne w okrę­gu po­nie­wie­skim, 26 km od Ra­ki­szek w re­jo­nie ra­ki­szań­skim.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) ko­lo­ka­cje miej­sco­wość|D=Po­ne­de­li|Ms=Po­ne­de­lach.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ponedelski

Wiktionary


ponegocjować

spę­dzić pe­wien czas na ne­go­cja­cjach


SJP.pl


ponente

wiatr za­chod­ni


SJP.pl

Po­nen­te lub Po­nien­te – silny, cie­pły i suchy wiatr wie­ją­cy z za­cho­du lub pół­noc­ne­go za­cho­du na Morzu Śró­dziem­nym.

Po­nen­te (Po­nien­te) to wiatr wie­ją­cy w Cie­śni­nie Gi­bral­tar­skiej i wzdłuż wy­brze­ży pół­noc­no-za­chod­niej czę­ści Morza Śró­dziem­ne­go, przy­no­szą­cy go­rą­cą, czy­stą i prze­waż­nie suchą po­go­dę. W tym cza­sie wzra­sta przej­rzy­stość po­wie­trza, a z Gi­bral­ta­ru widać brze­gi Afry­ki.

Wikipedia


poneutralizacyjny

taki, który na­stą­pił po ne­u­tra­li­za­cji


SJP.pl


pong

jedna z wielu gier te­le­wi­zyj­nych, imi­tu­ją­ca takie spor­ty jak tenis czy hokej


SJP.pl

Pong – gra kom­pu­te­ro­wa bę­dą­ca sy­mu­la­cją te­ni­sa sto­ło­we­go przy uży­ciu gra­fi­ki dwu­wy­mia­ro­wej. Celem roz­gryw­ki jest po­ko­na­nie prze­ciw­ni­ka po­przez uzy­ska­nie wyż­sze­go wy­ni­ku punk­to­we­go. Gra wy­da­na zo­sta­ła w 1972 roku przez Atari i jest jedną z naj­star­szych przez­na­czo­nych na au­to­ma­ty.

Wikipedia


ponglish

po­tocz­na mie­szan­ka ję­zy­ka pol­skie­go i an­giel­skie­go w mowie lub pi­śmie


SJP.pl


pongé

[czy­taj: pąŻE] bar­dzo lekka tka­ni­na jed­wab­na o splo­cie płó­cien­nym


SJP.pl


poniat

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. pol­ska wieś w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie łom­żyń­skim, w gmi­nie Piąt­ni­ca

 (1.2) stpol. imię|sta­ro­pol­ski|m.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Po­niat (imię)
  • Po­niat (wieś)

Wikipedia

Synonimy:

 (1.2) war. Poniet

Wiktionary


poniatowa

mia­sto w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie opol­skim


SJP.pl

Po­nia­to­wa – mia­sto w po­łud­nio­wo-wschod­niej Pol­sce, w za­chod­niej czę­ści wo­je­wództ­wa lu­bel­skie­go, w po­wie­cie opol­skim, po­ło­żo­ne na Wy­ży­nie Lu­bel­skiej w Kot­li­nie Cho­del­skiej. Sie­dzi­ba miej­sko-wiej­skiej gminy Po­nia­to­wa.

Mia­sto po­ło­żo­ne jest w hi­sto­rycz­nej Ma­ło­pol­sce, na­le­ża­ło do daw­nej ziemi lu­bel­skiej. W la­tach 1975–1998 mia­sto ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ło do sta­re­go woj. lu­bel­skie­go.

Wikipedia


poniatowianin

miesz­ka­niec Po­nia­to­wej


SJP.pl


poniatowianka

miesz­kan­ka Po­nia­to­wej


SJP.pl


poniatowice

Zo­bacz też: Po­nia­to­wi­ce w in­nych zna­cze­niach tej nazwy.

Po­nia­to­wi­ce (niem. "Pont­witz") – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie ole­śnic­kim, w gmi­nie Ole­śni­ca.

Wikipedia


poniatowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Po­nia­to­wo – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ostrow­skim, w gmi­nie Mał­ki­nia Górna
  • Po­nia­to­wo – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. żu­ro­miń­skim, w gmi­nie Żu­ro­min
  • Po­nia­to­wo – dawna gmina
  • Po­nia­to­wo – dawna gro­ma­da
  • Po­nia­tów, Po­nia­tó­wek, Po­nia­tów­ka, Po­nia­tów­ki

Wikipedia


poniatowski

przy­miot­nik od: Po­nia­to­wa


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Po­nia­to­wą, do­ty­czą­cy Po­nia­to­wej

 (1.2) zwią­za­ny z Po­nia­to­wem, do­ty­czą­cy Po­nia­to­wem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Poniatowa ż., Poniatów m.

Wiktionary


poniatowszczak

po­tocz­nie: most księ­cia Jó­ze­fa Po­nia­tow­skie­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gwara. warsz. most Po­nia­tow­skie­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na po­nia­tow­szcza­ku są takie fajne wie­życz­ki.

Wiktionary


poniatów

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Po­nia­tów – część mia­sta Wał­brzych
  • Po­nia­tów – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. kłodz­kim, w gmi­nie By­strzy­ca Kłodz­ka
  • Po­nia­tów – wieś w woj. łódz­kim, w pow. piotr­kow­skim, w gmi­nie Su­le­jów
  • Po­nia­tów – wieś w woj. łódz­kim, w pow. sie­radz­kim, w gmi­nie Go­szcza­nów
  • Po­nia­tów – osada leśna w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. le­gio­now­skim, w gmi­nie Wie­li­szew
  • Po­nia­tów – dawna gmina
  • Po­nia­tów – dawna gro­ma­da w po­wie­cie piotr­kow­skim
  • Po­nia­tów – dawna gro­ma­da w po­wie­cie tu­rec­kim
  • Nowy Po­nia­tów, Po­nia­to­wo, Po­nia­tó­wek, Po­nia­tów­ka, Po­nia­tów­ki

Wikipedia


poniatówek

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Po­nia­tó­wek – wieś w woj. łódz­kim, w pow. sie­radz­kim, w gmi­nie Go­szcza­nów
  • Po­nia­tó­wek – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. słu­pec­kim, w gmi­nie Słup­ca
  • Po­nia­to­wo, Po­nia­tów, Po­nia­tów­ka, Po­nia­tów­ki

Wikipedia


ponice

wieś w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie no­wo­tar­skim


SJP.pl

Po­ni­ce – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie no­wo­tar­skim, w gmi­nie Rabka-Zdrój, w do­li­nie po­to­ku Po­ni­czan­ka, w za­chod­niej czę­ści Gor­ców.

1 wrze­śnia 1977 część Ponic (44,47 ha) włą­czo­no do Rabki.

Wikipedia


ponichtera

naz­wi­sko


SJP.pl


ponidzianin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Po­ni­dzia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W ze­spo­le lu­do­wym tań­czą ro­do­wi­ci Po­ni­dzia­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ponidzie n.

:: fż. Ponidzianka ż.

 przym. ponidzki

Wiktionary


ponidzianka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Po­ni­dzia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W ze­spo­le wy­stę­pu­je kilka praw­dzi­wych Po­ni­dzia­nek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ponidzie n.

:: fm. Ponidzianin m.

 przym. ponidzki

Wiktionary


ponidzie

re­gion w Świę­to­krzy­skiem, nad środ­ko­wą i dolną Nidą


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. re­gion po­ło­żo­ny w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, nad środ­ko­wą i dolną Nidą;

Wiktionary

Po­ni­dzie – re­gion po­ło­żo­ny w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim na te­re­nie Niec­ki Ni­dziań­skiej, nad środ­ko­wą i dolną Nidą, od Chę­cin po Nowy Kor­czyn.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sły­sza­łem kie­dyś ładną pio­sen­kę o Po­ni­dziu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ponidzianin mos., Ponidzianka ż., Nida ż., Zanidzie n., Nidzica ż.

 przym. ponidzki, nidziański, nadnidziański

Wiktionary


ponidzki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Po­ni­dziem, do­ty­czą­cy Po­ni­dzia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ponidzie n., Ponidzianin m., Ponidzianka ż., Nida ż.

Wiktionary


poniec

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie go­styń­skim;

Wiktionary

}|-

Po­niec – mia­sto w woj. wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie go­styń­skim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Po­niec. W la­tach 1975–1998 mia­sto ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ło do woj. le­szczyń­skie­go. Od nazwy mia­sta po­cho­dzi ro­dzi­na Po­niec­kich herbu Osto­ja.

We­dług da­nych z 2014 r. mia­sto li­czy­ło 2,873 miesz­kań­ców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­cząt­ki osad­nict­wa w Po­nie­cu się­ga­ją X wieku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ponieczanin mos., ponieczanka ż.

 przym. poniecki

Wiktionary


poniechać

prze­stać o czymś my­śleć, zre­zy­gno­wać z cze­goś


SJP.pl

cza­sow­nik do­ko­na­ny

 (1.1) książk. współcz. gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. za­nie­chać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. niechać

Wiktionary


poniechiwać

za­prze­sta­wać cze­goś lub re­zy­gno­wać z cze­goś; za­nie­chi­wać


SJP.pl


poniecki

przy­miot­nik od: Po­niec


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Po­nie­cem, do­ty­czą­cy Po­nie­ca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Poniec mrz.

Wiktionary


ponieczanin

miesz­ka­niec Po­nie­ca (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


ponieczanka

miesz­kan­ka Po­nie­ca (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


poniedziałek

pier­wszy dzień ty­god­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pier­wszy dzień ty­god­nia;

Wiktionary

Po­nie­dzia­łek (', skrót pn. lub pon.) – dzień ty­god­nia mię­dzy nie­dzie­lą a wtor­kiem.

We­dług normy ISO-8601 jest pier­wszym dniem ty­god­nia.

W tra­dy­cji bi­blij­nej – chrze­ści­jań­skiej i ży­dow­skiej, gdzie za pier­wszy dzień ty­god­nia uz­na­wa­na jest nie­dzie­la, po­nie­dzia­łek jest dniem dru­gim. Znaj­du­je to odz­wier­cied­le­nie m.in. w se­gun­da-feira „drugi targ”; Երկուշաբթին „drugi dzień”; grec­kim: "δευτέρα" ("def­te­ra") od "δεύτερος" „drugi”.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W po­nie­dzia­łek idę do pracy na ósmą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔ̃ɲɛ̇ˈd͡ʑawɛk, AS: põńėʒ́au̯ek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poniedziałkowanie n.

 czas. poniedziałkować ndk.

 przym. poniedziałkowy

 skr. pon., pn.

Wiktionary


poniedziałkować

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) rzad. nie pra­co­wać w po­nie­dzia­łek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wiesz, ja tam zwy­cza­jo­wo w po­nie­dział­ki osten­ta­cyj­nie po­nie­dział­ku­ję, czym do­pro­wa­dzam kie­row­ni­ka do szału.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poniedziałek m.

 przym. poniedziałkowy

Wiktionary


poniedziałkowy

→ po­nie­dzia­łek


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z po­nie­dział­kiem, do­ty­czą­cy po­nie­dział­ku, dzie­ją­cy się w po­nie­dzia­łek

Wiktionary

Patrz:

poniedziałek

Przykłady

 (1.1) W naj­więk­szym te­a­trze mie­ści się ty­siąc, ty­siąc pięć­set osób, w te­a­trze po­nie­dział­ko­wym, nawet we wczes­nych la­tach sie­dem­dzie­sią­tych, wi­dow­nię obli­cza­no na parę mi­lio­nów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔ̃ɲɛ̇d͡ʑawˈkɔvɨ, AS: põńėʒ́au̯kovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poniedziałek m.

 czas. poniedziałkować

Wiktionary


poniedzielski

naz­wi­sko


SJP.pl


poniektóra

prze­sta­rza­łe: ko­bie­ta bli­żej nie­o­kre­ślo­na


SJP.pl


poniektóry

taki, który sta­no­wi część ja­kiejś ca­ło­ści; niek­tó­ry, pewny


SJP.pl


poniekąd

par­ty­ku­ła wy­stę­pu­ją­ca w wy­po­wie­dziach oz­naj­mu­ją­cych, łą­czą­ca się z cza­sow­ni­ka­mi, przy­miot­ni­ka­mi i rze­czow­ni­ka­mi, wy­ra­ża­ją­ca brak ści­sło­ści tre­ści, do któ­rej się od­no­si, oz­na­cza­ją­ca przy­bli­żo­ny, nie­zbyt do­słow­ny cha­rak­ter uży­tych wy­ra­zów; w pew­nym stop­niu, jakby, jak gdyby, nie­ja­ko


SJP.pl

par­ty­ku­ła

 (1.1) ko­mu­ni­ku­je, że wy­ra­żo­ny osąd nie od­po­wia­da do­słow­nie fak­tycz­ne­mu sta­no­wi rze­czy, ale jest mu w znacz­nym stop­niu bli­ski, że po­wie­dze­nie o tym tak po czę­ści od­po­wia­da temu, co można o tym po­wie­dzieć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bez mała, częściowo, jakby, niby, nieco, niejako, niemal, nieomal, po trosze, prawie, trochę, w pewnej mierze, w pewnym sensie

Wiktionary


poniemiecki

przy­miot­nik uży­wa­ny po dru­giej woj­nie świa­to­wej: po­zo­sta­ły po Niem­cach, po oku­pan­tach nie­miec­kich; na­le­żą­cy wcze­śniej do Niem­ców


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) taki, który po­zo­stał po Niem­cach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W samym cen­trum woj­sko za­ję­ło stare po­nie­miec­kie wię­zie­nie z czer­wo­nej cegły i znaj­du­ją­cy się kil­ka­set me­trów dalej po­nie­miec­ki Dom Ofi­ce­ra.

 (1.1) Rower po­nie­miec­ki, a kot z mia­sta Łodzi po­cho­dzi!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Niemiec mos., niemiecki mrz.

 przym. niemiecki

Wiktionary


poniemieckość

→ po­nie­miec­ki


SJP.pl

Patrz:

poniemiecki

poniemuń

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Lit­wie, w okrę­gu ta­u­ro­skim;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Po­nie­muń – część mia­sta Grod­no
  • Po­nie­muń – część wsi Żu­kie­wi­cze, po­ło­żo­na w ob­wo­dzie gro­dzień­skim w re­jo­nie gro­dzień­skim w siel­so­wie­cie kop­ciow­skim
  • okręg ko­wień­ski:
    • Po­nie­muń – dziel­ni­ca ad­mi­ni­stra­cyj­na Kowna
      • Po­nie­muń – część Kowna
  • okręg ta­u­ro­ski:
    • Po­nie­muń – mia­sto, okręg ta­u­ro­ski, rejon po­je­ski
    • Po­nie­muń – wieś, okręg ta­u­ro­ski, rejon jur­bor­ski
    • po­ło­żo­ny w po­bli­żu tej wsi Zamek Gieł­gu­dów zwany rów­nież Po­nie­muń – okręg ta­u­ro­ski, rejon jur­bor­ski, wieś Pilis I
  • okręg po­nie­wie­ski:
    • Po­nie­muń, rejon ra­ki­szec­ki
    • Po­nie­muń Duży (lit. Didžioji Panemunė) – wieś, okręg po­nie­wie­ski, rejon bir­żań­ski

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) ko­lo­ka­cje miej­sco­wość|D=Po­nie­mu­ni|Ms=Po­nie­mu­ni.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. poniemuński

Wiktionary


ponieważ

spój­nik

 (1.1) …wy­ra­ża­ją­cy przy­czy­nę cze­goś z ta­kie­go po­wo­du, że…

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Li­sto­nosz zo­sta­wił list pod drzwia­mi, po­nie­waż bał się groź­ne­go psa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔ̃ˈɲɛvaʃ, AS: põńevaš

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dlatego, że…; gdyż; bo

Wiktionary


ponieważby

spój­nik "po­nie­waż" wraz z cząst­ką trybu przy­pu­szcza­ją­ce­go


SJP.pl

spój­nik

 (1.1) rzad. …wpro­wa­dza­ją­cy zda­nie po­drzęd­ne przy­czy­no­we, przed­sta­wia­jąc przy­czy­nę jako przy­pu­szcza­ną, wa­run­ko­wą lub tylko roz­wa­ża­ną

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie uwie­rzył­bym, po­nie­waż­by świa­dek wcze­śniej wie­lo­krot­nie kła­mał.

 (1.1) Odrzu­cił­bym tę hi­po­te­zę, po­nie­waż­by pro­wa­dzi­ła do sprzecz­no­ści.

 (1.1) Nie na­le­ża­ło­by go po­tę­piać, po­nie­waż­by dzia­łał pod przy­mu­sem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔ̃ˈɲɛvaʒbɨ, AS: põńevažby

Wiktionary


poniewczasie

książ­ko­wo: po upły­wie da­ne­go czasu; zbyt późno, za późno


SJP.pl

przy­słó­wek czasu

 (1.1) książk. zbyt późno, nie we wła­ści­wym cza­sie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zo­rien­to­wa­łem się po­niew­cza­sie, że od­po­wie­dzia­łem głu­pio.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔ̃ɲɛˈft͡ʃaɕɛ, AS: põńefčaśe

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. wcześniej

Wiktionary


poniewczesny

taki, który za­szedł po­niew­cza­sie, po upły­wie ja­kie­goś czasu; spóź­nio­ny, opóź­nio­ny, zbyt późny


SJP.pl


poniewieracz

mło­dzie­żo­wo: mocny al­ko­hol; ma­sa­kra­tor


SJP.pl


poniewieranie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­nie­wie­rać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. poniewierać ndk.

Wiktionary


poniewierać

1. trak­to­wać kogoś lub coś po­gard­li­wie, źle się z kimś lub czymś ob­cho­dzić; po­mia­tać;
2. po­nie­wie­rać się -
a) zno­sić nie­wy­go­dy, nie mieć się gdzie po­dziać;
b) o rze­czach: być nie­po­rząd­nie, byle gdzie rzu­co­nym; leżeć byle gdzie


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. spo­nie­wie­rać)

 (1.1) od­no­sić się do kogoś w spo­sób po­zba­wio­ny sza­cun­ku, oka­zy­wać po­gar­dę; mal­tre­to­wać fi­zycz­nie lub psy­chicz­nie, wy­ko­rzy­stu­jąc swoją prze­wa­gę

 (1.2) daw. nie dbać o coś, nie sza­no­wać przed­mio­tów, po­zo­sta­wiać je bez opie­ki lub w za­nied­ba­niu

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny po­nie­wie­rać się (dk. spo­nie­wie­rać się)

 (2.1) o lu­dziach: nie po­sia­dać sta­łe­go miej­sca za­miesz­ka­nia, zmu­szo­nym być do cią­głe­go prze­mie­szcza­nia się, zno­sząc przy tym trudy, nędzę i upo­ko­rze­nia; być na łasce losu

 (2.2) o przed­mio­tach: znaj­do­wać się w nie­ła­dzie, leżeć w miej­scu do tego nie­przez­na­czo­nym, być roz­rzu­co­nym lub po­rzu­co­nym bez dba­ło­ści

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wi­dzia­łam, jak jeden czło­wiek po­tra­fi ni­szczyć dru­gie­go, po­nie­wie­rać i do­pro­wa­dzić do wszyst­kie­go, co naj­gor­sze.

 (1.1) Po­nie­wie­ra - ale kocha, więzi i ka­tu­je - ale żyć bez Isa­u­ry nie może.

 (1.2) ''Ale szkodá świę­co­nych rze­czy poniewieráć''.

 (2.1) Mama nie chcia­ła nig­dzie ucie­kać, po­nie­wie­rać się, pro­sić o łaskę, kryć się jak zwie­rzę.

 (2.2) Wszę­dzie po­nie­wie­ra się mnó­stwo wió­rów sczer­nia­łych, zesch­nię­tych, któ­ry­mi wiatr się za­ba­wia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔ̃ɲɛˈvʲjɛrat͡ɕ, AS: põńevʹi ̯erać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poniewierka ż., poniewieranie n., sponiewieranie n.

 czas. sponiewierać dk., naponiewierać dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pomiatać, gardzić, gnębić, maltretować, lekceważyć, szykanować

 (2.1) błąkać się, włóczyć się, wałęsać się

 (2.2) walać się, zalegać, być rozrzuconym

Wiktionary


poniewierczy

→ po­nie­wier­ka; po­nie­wie­ra­ją­cy, upo­ka­rza­ją­cy


SJP.pl


poniewierka

1. życie pełne przy­kro­ści, nie­wy­gód;
2. złe trak­to­wa­nie kogoś lub cze­goś, po­mia­ta­nie kimś lub czymś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. ubo­gie, nędz­ne życie pełne nie­wy­gód, nie­pew­ne, tu­ła­cze

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Obaj star­si bra­cia: i Jan, i Józef, wró­ci­li z wojny zdro­wi na ciele, ale z du­sza­mi wy­ko­śla­wio­ny­mi od wo­jen­nej po­nie­wier­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. poniewierać (się)

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tułaczka

Wiktionary


poniewierski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Po­nie­wier­ski – pol­skie naz­wi­sko. We­dług da­nych z lat 90 XX wieku naz­wi­sko to no­si­ło 1022 pol­skich oby­wa­te­li.
  • Ja­nusz Po­nie­wier­ski (ur. 1958) – pol­ski pu­bli­cy­sta ka­to­lic­ki.
  • Zdzi­sław Po­nie­wier­ski – prof. dr hab. inż. w spe­cjal­no­ści me­ta­loz­naw­stwa, od­lew­nict­wa sto­pów alu­mi­nium. W 1974 uzy­skał tytuł pro­fe­so­ra nauk tech­nicz­nych.

Wikipedia


poniewieski

przy­miot­nik od: Po­nie­wież (mia­sto na Lit­wie)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy Po­nie­wie­ża, zwią­za­ny z Po­nie­wie­żem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Poniewież m.

Wiktionary


poniewież

mia­sto na Lit­wie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) mia­sto w Lit­wie;

Wiktionary

Po­nie­wież ( Panevėžys) – mia­sto w pół­noc­nej Lit­wie nad rzeką Nie­wia­żą, sie­dzi­ba okrę­gu po­nie­wie­skie­go. Piąte co do wiel­ko­ści mia­sto na Lit­wie (85,2 tys. miesz­kań­ców w 2025 roku), naj­więk­sza miej­sco­wość pół­noc­no-wschod­niej Litwy, hi­sto­rycz­na sto­li­ca Ziemi Upic­kiej. Ważny węzeł ko­mu­ni­ka­cyj­ny. Mia­sto za­miesz­ki­wa­ne jest głów­nie przez Lit­wi­nów.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pɔˈɲɛ.vjɛʂ

Wiktionary

Powiązane:

 przym. poniewieski

Wiktionary


ponieść

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) nio­sąc coś lub kogoś udać się gdzieś

 (1.2) zo­stać obar­czo­nym

 (1.3) pot. (o uczu­ciach i od­czu­ciach) wy­wo­łać utra­tę kon­tro­li nad sobą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ję­drzej po­niósł kankę z mle­kiem do sta­rej, scho­ro­wa­nej ciot­ki, która miesz­ka­ła za wznie­sie­niem.

 (1.2) Jeśli Ro­sja­nie nie zre­zy­gnu­ją z oku­pa­cji Ukra­i­ny, po­nio­są po­waż­ne kon­sek­wen­cje.

 (1.3) Śpiew i mu­zy­ka Björk po­nio­sły mnie w prze­past­ne kra­i­ny ima­gi­na­cji.

 (1.3) Janka po­niósł koń i o mało nie stra­cił życia.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. nieść, aspekt niedokonany ponosić

 ims. poniesiony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) odnieść, odtaszczyć, podźwignąć, potargać, potaszczyć, zanieść, zatachać, zatargać, zataszczyć, zawlec

 (1.2) boleć, cierpieć, doświadczyć, doznać, wycierpieć

 (1.3) ogarnąć, opętać, osaczyć, owładnąć, porwać, przeniknąć, przepełnić, przeszyć, schwytać za duszę, schwytać za serce, ścisnąć za gardło

Wiktionary


ponik

daw­niej:
a) po­to­czek, stru­myk wy­try­sku­ją­cy spod ziemi lub zni­ka­ją­cy pod po­wierzch­nię ziemi
b) kło­pot, am­ba­ras


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przest. stru­myk, po­to­czek; nie­wiel­ki, czę­sto miej­sco­wo za­ni­ka­ją­cy pod zie­mią ciek po­wierzch­nio­wy

 (1.2) daw. kło­pot, am­ba­ras, przy­krość

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ponik – część mia­sta Ol­kusz
  • Ponik – wieś w woj. ślą­skim, w pow. czę­sto­chow­skim, w gmi­nie Janów
  • Ponik – część wsi To­po­la w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. bu­skim, w gmi­nie Stop­ni­ca
  • Ponik – część wsi Bał­tów w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. ostro­wiec­kim, w gmi­nie Bał­tów
  • Ponik – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. sta­szow­skim, w gmi­nie Sta­szów
  • Ponik – potok, lewy do­pływ Nysy Kłodz­kiej
  • Ponik – stru­ga, prawy do­pływ Po­krzyw­ni­cy
  • Ponik – znie­sio­na osada leśna

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dzwon­ny szmer po­ni­ka wy­ry­wa się z ło­ży­ska, chcąc się do za­ba­wy przy­łą­czyć, lecz żywe jego wody, po­roz­dzie­ra­ne przez głazy na licz­ne stru­mie­nie, muszą ucie­kać, ucie­kać w do­li­nę.

 (1.2) Bez­myśl­nie wda­jąc się w ich spory, spra­wił sobie takie po­ni­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ponikwa ż., ponikiew ż.

Wiktionary


ponikandy

przy­słó­wek

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. gdzie­nieg­dzie

Wiktionary


ponikany

przy­słó­wek

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. gdzie­nieg­dzie

Wiktionary


ponikiedy

przy­słó­wek czasu

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. co pe­wien czas, nie­kie­dy

Wiktionary


ponikiery

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. nie­je­den (wię­cej niż jeden czło­wiek)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­ni­kie­ry włazi do izby bez klup­ka­nio. → Nie­je­den wcho­dzi do po­ko­ju bez pu­ka­nia.

Wiktionary


ponikiew

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zob. po­nik­wa.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Po­ni­kiew – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. wa­do­wic­kim, w gmi­nie Wa­do­wi­ce
  • Po­ni­kiew – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. puł­tu­skim, w gmi­nie Puł­tusk
  • Po­ni­kiew – część wsi Mię­dzy­bro­dzie Bial­skie w woj. ślą­skim, w pow. ży­wiec­kim, w gmi­nie Czer­ni­chów
  • Po­ni­kiew – część wsi Pło­cicz­no w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. wa­łec­kim, w gmi­nie Tucz­no
  • Po­ni­kiew – dawna gro­ma­da
  • Po­ni­kiew Duża – wieś
  • Po­ni­kiew Mała – wieś
  • Po­ni­kiew Mała – znie­sio­na osada
  • Po­ni­kiew Wiel­ka – wieś
  • Po­nik­wa – potok
  • Za­wa­dy-Po­ni­kiew – wieś

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. ponik m., ponikwa ż.

 czas. ponikać ndk.

 przym. ponikły, nikły

Wiktionary


poniklica

Po­ni­kli­ca – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie mo­niec­kim, w gmi­nie Kny­szyn.

W la­tach 1919–1954 miej­sco­wość znaj­do­wa­ła się w gra­ni­cach mia­sta Kny­szy­na.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa bia­ło­stoc­kie­go.

Wikipedia


poniknąć

poz­ni­kać; o wielu oso­bach, rze­czach:
1. stać się nie­wi­docz­nym, prze­stać ist­nieć;
2. po­dziać się nie wia­do­mo gdzie


SJP.pl


ponikowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­to­ni Po­ni­kow­ski – pol­ski spe­cja­li­sta w za­kre­sie ge­o­dez­ji sto­so­wa­nej, po­li­tyk, pre­mier
  • Ce­za­ry Po­ni­kow­ski – pol­ski ad­wo­kat
  • Jacek Po­ni­kow­ski – ka­to­lic­ki ksiądz
  • Jan Po­ni­kow­ski – pol­ski kom­po­zy­tor
  • Piotr Po­ni­kow­ski – pol­ski kar­dio­log
  • Wac­ław Po­ni­kow­ski – pol­ski spe­cja­li­sta eko­no­mi­ki rol­nej, na­u­czy­ciel aka­de­mic­ki
  • Wa­len­ty Po­ni­kow­ski – pol­ski żoł­nierz po­dzie­mia

Wikipedia


ponikwa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. potok lub rzeka, która znika pod zie­mią by dalej znów wy­trys­nąć, potok, który miej­sca­mi ginie w ziemi

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Po­nik­wa – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. kłodz­kim, w gmi­nie By­strzy­ca Kłodz­ka
  • Po­nik­wa – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ko­zie­nic­kim, w gmi­nie Gar­bat­ka-Let­ni­sko
  • Po­nik­wa – osada w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. szcze­ci­nec­kim, w gmi­nie Biały Bór
  • Po­nik­wa – dawna gro­ma­da
  • Po­nik­wa – stru­mień w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim
  • Po­nik­wa – potok, do­pływ Soły
  • Po­nik­wa – spo­ty­ka­na na niek­tó­rych ma­pach (np. na Ge­o­por­ta­lu) nazwa rzeki Jor­dan­ka ucho­dzą­cej do Ka­na­łu Ble­dzew­skie­go
  • Po­nik­wa – wieś w re­jo­nie brodz­kim ob­wo­du lwow­skie­go, hi­sto­rycz­nie sie­dzi­ba pa­ra­fii rzym­sko­ka­to­lic­kiej, dwór ro­dzi­ny Bo­cheń­skich i Dunin-Bor­kow­skich

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. ponik m., ponikiew ż.

 czas. ponikać ndk.

 przym. ponikły, nikły

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ponikiew, przeginia, ponik

Wiktionary


ponikło

ro­śli­na ziel­na z ro­dzi­ny ci­bo­ro­wa­tych, po­dob­na do trawy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ele­o­cha­ris|R. Br.|ref=tak., ro­dzaj ro­ślin ziem­no-wod­nych z ro­dzi­ny ci­bo­ro­wa­tych;

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) przesz. n. od: po­ni­knąć

Wiktionary

Po­ni­kło ("Ele­o­cha­ris") – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny ci­bo­ro­wa­tych. W za­leż­no­ści od uję­cia sy­ste­ma­tycz­ne­go tak­so­nów na­le­ży tu ok. 120, 200 lub nawet ponad 250 ga­tun­ków. W pol­skiej flo­rze jest 10 przed­sta­wi­cie­li tego ro­dza­ju.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na pia­szczy­stym wy­brze­żu je­zio­ra two­rzy ostro zaz­na­cza­ją­cy się ko­bie­rzec po­ni­kło błot­ne, przy­le­ga­ją­ce na głęb­szej wo­dzie do zwar­te­go pasa wy­włócz­ni­ka skrę­to­le­głe­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔ̃ˈɲikwɔ, AS: põńiku̯o

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ponikłowy

Wiktionary


poniszczały

taki, który po­ni­szczał


SJP.pl


poniszowice

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Po­ni­szo­wi­ce (niem. "Po­nis­cho­witz") – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie gli­wic­kim, w gmi­nie Ru­dzi­niec.

Wieś wzmian­ko­wa­na w 1223 roku. W la­tach 1954–1972 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Po­ni­szo­wi­ce. W la­tach 1973–1977 miej­sco­wość była sie­dzi­bą gminy Po­ni­szo­wi­ce. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ka­to­wic­kie­go.

Wikipedia


poniszowicki

przy­miot­nik od: Po­ni­szo­wi­ce


SJP.pl


poniter

prze­sta­rza­le: uczest­nik gry ha­zar­do­wej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. osoba uczest­ni­czą­ca w grze ha­zar­do­wej

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔ̃ˈɲitɛr, AS: põńiter

Wiktionary

Powiązane:

 czas. poniterować

Wiktionary


poniterować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. spo­ni­te­ro­wać)

 (1.1) daw. karc. sta­wiać pie­nią­dze na kartę prze­ciw ban­kie­ro­wi

 (1.2) daw. żart. ry­zy­ko­wać na coś, śmia­le po­dej­mo­wać de­cyz­ję

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ger­man stał przy stole, go­tu­jąc się sam po­ni­te­ro­wać prze­ciw bied­ne­mu, ale za­wsze uśmiech­nię­te­mu Cze­ka­liń­skie­mu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poniter mos.

Wiktionary


poniterski

→ po­ni­ter


SJP.pl

Patrz:

poniter

poniuchać

po­tocz­nie: spę­dzić pe­wien czas na niu­cha­niu; po­wę­szyć


SJP.pl


ponizać

naw­lec po kolei, wiele razy


SJP.pl


ponięcice

Po­nię­ci­ce (niem. "Ponientzütz") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie ra­ci­bor­skim, w gmi­nie Rud­nik. Po­nię­ci­ce są po­ło­żo­ne na pół­no­cy gminy. Po­sia­da­ją po­wierzch­nię 5,7 km² oraz ponad dwie­ście pięć­dzie­siąt miesz­kań­ców.

Wikipedia


poniński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Po­niń­ski (1732–1798) – ksią­żę, jeden z przy­wód­ców kon­fe­de­ra­cji ra­dom­skiej w 1767, mar­sza­łek sejmu ro­zbio­ro­we­go 1773–1775
  • Adam Po­niń­ski (1758–1816) – ksią­żę, uczest­nik in­su­rek­cji ko­ściusz­kow­skiej
  • Al­fred Po­niń­ski (1896–1968) – dy­plo­ma­ta i dzien­ni­karz
  • Ewa Ko­no­pac­ka z domu Po­niń­ska (ur. 1926) – łącz­nicz­ka w pow­sta­niu war­szaw­skim
  • Fran­ci­szek Po­niń­ski (1676–1740 roku) – sta­ro­sta ko­pa­nic­ki, stol­nik poz­nań­ski, dy­plo­ma­ta.
  • Hen­ryk Po­niń­ski (1808–1888) – zie­mia­nin, czło­nek Cen­tra­li­za­cji Poz­nań­skiej
  • Ka­likst Po­niń­ski (1753–1817) – ksią­żę, ge­ne­rał, czło­nek kon­fe­de­ra­cji tar­go­wic­kiej
  • Ma­ciej Po­niń­ski (XVIII w.) – sta­ro­sta ba­bi­moj­ski, stol­nik wschow­ski
  • Po­niń­ski – herb ksią­żę­cy

Wikipedia


poniżająco

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób po­ni­ża­ją­cy

Wiktionary


poniżać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. po­ni­żyć)

 (1.1) uwła­czać czy­jejś god­no­ści

 (1.2) daw. po­wo­do­wać ob­ni­że­nie lub zmniej­sze­nie cze­goś

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny po­ni­żać się (dk. po­ni­żyć się)

 (2.1) upo­ka­rzać sa­me­go sie­bie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wbrew mojej woli zmu­si­ła mnie do obej­rze­nia tej or­dy­nar­nej i po­ni­ża­ją­cej sceny.

 (1.1) To naj­bar­dziej be­zdusz­na osoba jaką znam; wszyst­kich wy­zy­wa i po­ni­ża.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. poniżyć

 rzecz. poniżanie n., poniżenie n.

 przym. niski, poniższy

 temsłow. nisko-

 przyim. poniżej

 przysł. poniżej

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hańbić, upokarzać

Wiktionary


poniżej

przy­i­mek

 (1.1) niżej w sto­sun­ku do ja­kie­goś punk­tu od­nie­sie­nia

 (1.2) mniej niż po­da­na war­tość

przy­słó­wek

 (2.1) w dal­szej czę­ści tek­stu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Usta znaj­du­ją się po­ni­żej nosa.

 (1.2) Czy kurs do­la­ra spad­nie kie­dy­kol­wiek po­ni­żej dwóch zło­tych?

 (2.1) Po­ni­żej po­da­no tłu­ma­cze­nia wy­ra­zu "po­ni­żej" na ję­zy­ki obce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔ̃ˈɲiʒɛj, AS: põńižei ̯

Wiktionary

Powiązane:

 czas. poniżać

 przym. poniższy

Wiktionary


poniżenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) stan bycia po­ni­żo­nym, od­bie­ra­nia komuś god­no­ści

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poniżanie n.

 czas. poniżać ndk., poniżyć dk.

 przym. poniższy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pohańbienie, upokorzenie, zniewaga

Wiktionary


poniższy

umie­szczo­ny w dal­szej czę­ści tek­stu


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, o któ­rym mowa w dal­szej czę­ści tek­stu lub wy­po­wie­dzi; wy­mie­nio­ny niżej

 (1.2) daw. po­ło­żo­ny w niż­szym miej­scu

 (1.3) daw. przen. do­ty­czą­cy niż­szych warstw spo­łecz­nych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­niż­sza ta­bli­ca ilu­stru­je ka­lo­rycz­ność niek­tó­rych ar­ty­ku­łów spo­żyw­czych w sta­nie su­ro­wym, w 100 gra­mach masy.

 (1.1) Do­kończ po­niż­sze zda­nia pier­wszą myślą, jaka przyj­dzie ci do głowy, nawet, gdyby ta myśl wy­da­wa­ła ci się kom­plet­ną bzdu­rą.

 (1.2) Drugi po­kład, po­niż­szy, przy­padł w po­ło­wie wy­so­ko­ści drzew wrę­go­wych, w miej­scu naj­dal­sze­go ich wy­gię­cia.

 (1.3) Przy­kład ich szedł z góry i sze­rzył się jak za­ra­za w po­niż­szych war­stwach to­wa­rzy­stwa.

 (1.3) Księ­ża ci [...] po­zy­ska­li wpływ niez­mier­ny nad całym gmi­nem po­niż­szych sług i słu­żą­cych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poniżenie n., niskość ż., nizina ż.

 przym. niski

 czas. poniżyć dk., poniżać ndk.

 przysł. nisko, poniżej

 przyim. poniżej

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) następujący, niżej wymieniony, niżej przytoczony

Wiktionary


poniżyć

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. po­ni­żać)

 (1.1) zob. po­ni­żać.

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny po­ni­żyć się (ndk. po­ni­żać się)

 (2.1) zob. po­ni­żać się.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔ̃ˈɲiʒɨt͡ɕ, AS: põńižyć

Wiktionary

Powiązane:

 przym. niski, poniższy

 czas. poniżać

 temsłow. nisko-

 rzecz. poniżenie n.

Wiktionary


pono

1. daw­niej: dzi­siaj;
2. gwa­ro­wo lub książ­ko­wo: ponoć, po­dob­no


SJP.pl

par­ty­ku­ła oce­nia­ją­ca

 (1.1) przest. (dziś gwara., gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. lub książk.) po­dob­no

Wiktionary

Pono, właśc. Rafał Artur Po­nie­dziel­ski (ur. 6 paź­dzier­ni­ka 1976 w War­sza­wie, zm. 6 li­sto­pa­da 2025 tamże) – pol­ski raper i pro­du­cent mu­zycz­ny, a także dzia­łacz spo­łecz­ny i przed­się­bior­ca. Dzia­łal­ność ar­ty­stycz­ną roz­po­czął w 1996 roku w ra­mach duetu TPWC. Od 1997 roku współt­wo­rzył ko­lek­tyw ZIP Skład. Na­to­miast od 1999 roku z przer­wa­mi wy­stę­po­wał w ze­spo­le Zi­pe­ra, któ­re­go był współ­za­ło­ży­cie­lem. Pro­wa­dził także so­lo­wą dzia­łal­ność ar­ty­stycz­ną.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Już tam ociec do swej Basi mówi za­pła­ka­ny: „słu­chaj jeno, pono nasi biją w ta­ra­ba­ny”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔ̃nɔ, AS: põno

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zob. podobno., ponoć

Wiktionary


ponocnica

1. ro­dzi­na ma­łych małp sze­ro­ko­no­sych;
2. motyl z ro­dzi­ny sów­ko­wa­tych


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • po­noc­ni­ca (Aotus) – ro­dzaj ssa­ków z ro­dzi­ny po­noc­ni­co­wa­tych
    • po­noc­ni­ca, po­noc­ni­ca trój­prę­go­wa (Aotus tri­vir­ga­tus) – ga­tu­nek ssaka z ro­dzi­ny po­noc­ni­co­wa­tych
  • po­noc­ni­ca – człon ro­dza­jo­wy zwy­cza­jo­wych nazw ga­tun­ków niek­tó­rych mo­ty­li z ro­dzi­ny sów­ko­wa­tych:
    • po­noc­ni­ca dwu­ko­lo­ro­wa (He­ca­te­ra bi­co­lo­ra­ta)
    • po­noc­ni­ca lep­ni­ców­ka (Ha­de­na per­ple­xa)
    • po­noc­ni­ca obła­zów­ka (He­ca­te­ra dy­so­dea)
    • po­noc­ni­ca sie­mie­ni­ca (Ha­de­na cap­sin­co­la)
    • po­noc­ni­ca udat­ni­ca (Ha­de­na comp­ta)

Wikipedia


ponocnicowate

o ce­chach po­noc­ni­co­wa­tych (ro­dzi­na ssa­ków)


SJP.pl

Po­noc­ni­co­wa­te (Ao­ti­dae) – mo­no­ty­po­wa ro­dzi­na ma­łych ssa­ków na­czel­nych z in­fra­rzę­du mał­poksz­tałt­nych (Si­mii­for­mes), daw­niej włą­cza­na do ro­dzi­ny płak­so­wa­tych (Ce­bi­dae) jako po­dro­dzi­na Ao­ti­nae. Po­cząt­ko­wo za­li­cza­no do niej tylko jeden, sze­ro­ko roz­prze­strze­nio­ny, ga­tu­nek "Aotus tri­vir­ga­tus" (po­noc­ni­ca trój­prę­go­wa, zwana rów­nież po­noc­ni­cą lub mi­ri­ki­ną) z licz­ny­mi pod­ga­tun­ka­mi.

Wikipedia


ponocnicowaty

o ce­chach po­noc­ni­co­wa­tych (ro­dzi­na ssa­ków)


SJP.pl


ponoj

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. naj­dłuż­sza rzeka na Pół­wy­spie Kol­skim, ucho­dzi do Morza Bia­łe­go, po­ło­żo­na w ca­ło­ści w Rosji;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ponoj – rzeka w Rosji
  • Ponoj – osada w Rosji

Wikipedia


ponor

miej­sce cał­ko­wi­te­go lub czę­ścio­we­go wpły­wu wód pod po­wierzch­nię te­re­nu na ob­sza­rach kra­so­wych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) geol. na ob­sza­rach kra­so­wych miej­sce wpły­wu wód po­to­ku lub rzeki pod po­wierzch­nię te­re­nu;

Wiktionary

Zo­bacz też: Ponor (ujed­noz­nacz­nie­nie).

Ponor (z ję­zy­ka serb­skie­go – "wchłon") – forma te­re­nu wła­ści­wa ob­sza­rom kra­so­wym, ma­ją­ca po­stać ot­wo­ru lub ko­ry­ta­rza wy­drą­żo­ne­go przez wodę, nie­rzad­ko ukry­te­go pod war­stwą ka­mie­ni po­kry­wa­ją­cych ko­ry­to rzeki. Jest to miej­sce, gdzie wody stru­mie­ni, po­to­ków czy rzek wpły­wa­ją pod po­wierzch­nię te­re­nu.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpɔ̃nɔr, AS: põnor

Wiktionary


ponorbertański

przy­miot­nik

 (1.1) hist. ar­chit. taki, który kie­dyś na­le­żał do nor­ber­ta­nów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­dusz­ki jaz­zo­we od­by­wa­ją się zwy­kle w ko­ście­le po­nor­ber­tań­skim koło dwor­ca.

 (1.1) Klasz­tor po­nor­ber­tań­ski bi­skup dał fran­cisz­ka­nom.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. norbertanin m., norbertanka ż., Norbert m.

 przym. norbertański

Wiktionary


ponosić

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. po­nieść)

 (1.1) zo­sta­wać ob­cią­żo­nym czymś

 (1.2) nosić przez pe­wien czas

 (1.3) o sile zew­nętrz­nej po­wo­do­wać zmia­nę miej­sca

 (1.4) po­wo­do­wać utra­tę pa­no­wa­nia nad sobą

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. nosić)

 (2.1) o ubra­niu nosić przez pe­wien czas

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔ̃ˈnɔɕit͡ɕ, AS: ponośić

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ponieść, przenosić

 rzecz. ponoszenie n.

Wiktionary


ponoszenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­no­sić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ponosić

Wiktionary


ponowa

świe­żo spa­dły śnieg


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) łow. świe­ży śnieg, na któ­rym wy­raź­nie widać tropy zwie­rząt

 (1.2) daw. od­no­wa, po­no­wie­nie cze­goś, roz­po­czę­cie na nowo

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • „Po­no­wa. Pismo poś­wię­co­ne po­ez­ji i sztu­ce”
  • po­no­wa (me­te­o­ro­lo­gia) – świe­ży śnieg

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W księ­ży­co­wej poś­wia­cie na gład­kiej po­no­wie wy­ra­zi­ście od­ci­na­ły się ślady łap wil­czych.

 (1.2) Ko­lej­na po­no­wa żądań tego wie­rzy­cie­la była dla niego już nie do znie­sie­nia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔ̃ˈnɔva, AS: põnova

Wiktionary


ponowiec

ro­dzaj krót­kos­krzy­dłych mu­chó­wek; Chio­nea


SJP.pl


ponowić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. po­na­wiać)

 (1.1) zob. po­na­wiać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jej mał­żeń­stwo z Janem Ka­zi­mie­rzem uz­na­no jed­nak za zwią­zek ka­zi­rod­czy: była wdową po bra­cie króla. Za­rzut ten po­no­wi­ła cnot­li­wsza część pol­skiej hi­sto­rio­gra­fii XIX stu­le­cia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔ̃ˈnɔvʲit͡ɕ, AS: põnovʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nów mrz., nowina ż., ponawianie n.

 czas. ponawiać

 przysł. ponownie

 przym. nowiowy

Wiktionary


ponownie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) je­szcze raz, znowu, na nowo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pre­mier po­now­nie mu­siał od­po­wia­dać na te same py­ta­nia dzien­ni­ka­rzy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔ̃ˈnɔvʲɲɛ, AS: põnovʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ponowić dk., ponawiać ndk.

 przym. ponowny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) znów, znowu, powtórnie; pot. apiać; białystok|furt.

Wiktionary


ponowny

wy­stę­pu­ją­cy po raz ko­lej­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) wy­stę­pu­ją­cy po raz ko­lej­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bu­tel­ki po wo­dzie mi­ne­ral­nej są wy­ko­rzy­sty­wa­ne do po­now­ne­go na­peł­nie­nia zwy­kłą wodą lub pse­u­do­mi­ne­ral­ną, to­reb­ki na­to­miast za­ście­ła­ją kra­jo­braz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔ̃ˈnɔvnɨ, AS: põnovny

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. ponownie

Wiktionary


ponowoczesność

post­no­wo­czes­ność;
1. okres w dzie­jach, który na­stą­pił po no­wo­czes­no­ści;
2. prąd fi­lo­zo­ficz­ny pow­sta­ły w dru­giej po­ło­wie XX wieku; post­mo­der­nizm


SJP.pl


ponowoczesny

1. prze­ciw­staw­ny wiz­jom mo­der­ni­stycz­nym, odrzu­ca­ją­cy tra­dy­cyj­ne war­to­ści w za­kre­sie kul­tu­ry i nauki;
2. spo­łe­czeń­stwo po­no­wo­czes­ne - spo­łe­czeń­stwo kształ­tu­ją­ce się po spo­łe­czeń­stwie no­wo­czes­nym, cha­rak­te­ry­zu­ją­ce się m.in. kon­sump­cjo­niz­mem, in­dy­wi­du­a­liz­mem, re­la­ty­wiz­mem mo­ral­nym


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z po­no­wo­czes­no­ścią, do­ty­czą­cy po­no­wo­czes­no­ści

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔ̃nɔvɔˈt͡ʃɛsnɨ, AS: põnovočesny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nów mrz., ponowoczesność ż.

Wiktionary


ponoć

po­dob­no, zdaje się, pono


SJP.pl

par­ty­ku­ła oce­nia­ją­ca

 (1.1) książk. jak sły­chać, jak mówią, zdaje się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ponoć w życiu nie ma nic za darmo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔ̃nɔt͡ɕ, AS: põnoć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zob. podobno., pono

Wiktionary


pons

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) dawna pi­sow­nia słowa: pąs

Wiktionary

Pons – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Nowa Ak­wi­ta­nia, w de­par­ta­men­cie Cha­ren­te-Ma­ri­ti­me.

We­dług da­nych na rok 1990 gminę za­miesz­ki­wa­ły 4412 osoby, a gę­stość za­lud­nie­nia wy­no­si­ła 160 osób/km² (wśród 1467 gmin re­gio­nu Po­i­tou-Cha­ren­tes Pons pla­su­je się na 46. miej­scu pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści, na­to­miast pod wzglę­dem po­wierzch­ni na miej­scu 209.).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pɔ̃w̃s, AS: põũ̯s

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pąs, pąsowienie, daw. ponsowienie, gwara. ponsówka

 przym. spąsowiały, pąsowy, daw. ponsowy, daw. sponsowiały, daw. ponso, gwara. pąksowy, gwara. pęksowy

 przysł. pąsowo, daw. ponsowo

 czas. pąsowieć, spąsowieć, daw. ponsowieć, daw. sponsowieć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pąs

Wiktionary


ponso

przy­miot­nik

 (1.1) daw. pą­so­wy

Wiktionary

Ponso – miej­sco­wość i gmina we Wło­szech, w re­gio­nie We­ne­cja Eu­ga­nej­ska, w pro­win­cji Padwa.

We­dług da­nych na rok 2004 gminę za­miesz­ki­wa­ło 2365 osób, 236,5 os./km².

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpɔ̃w̃sɔ, AS: põũ̯so

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pąs, pąsowienie, daw. pons, daw. ponsowienie, gwara. ponsówka

 przym. spąsowiały, pąsowy, daw. ponsowy, daw. sponsowiały, gwara. pąksowy, gwara. pęksowy

 przysł. pąsowo, daw. ponsowo

 czas. pąsowieć, spąsowieć, daw. ponsowieć, daw. sponsowieć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pąsowy, daw. ponsowy, gwara. pąksowy, gwara. pęksowy

Wiktionary


ponsowienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) dawna pi­sow­nia słowa: pą­so­wie­nie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔ̃w̃sɔˈvʲjɛ̇̃ɲɛ, AS: põũ̯sovʹi ̯ė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pąs, pąsowienie, daw. pons, gwara. ponsówka

 przym. spąsowiały, pąsowy, daw. ponsowy, daw. sponsowiały, daw. ponso, gwara. pąksowy, gwara. pęksowy

 przysł. pąsowo, daw. ponsowo

 czas. pąsowieć, spąsowieć, daw. ponsowieć, daw. sponsowieć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pąsowienie

Wiktionary


ponsowieć

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni

 (1.1) dawna pi­sow­nia słowa: pą­so­wieć

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔ̃w̃ˈsɔvʲjɛ̇t͡ɕ, AS: põũ̯sovʹi ̯ėć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pąs, pąsowienie, daw. pons, daw. ponsowienie, gwara. ponsówka

 przym. spąsowiały, pąsowy, daw. ponsowy, daw. sponsowiały, daw. ponso, gwara. pąksowy, gwara. pęksowy

 przysł. pąsowo, daw. ponsowo

 czas. pąsowieć, spąsowieć, daw. sponsowieć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pąsowieć

Wiktionary


ponsowo

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) daw. pą­so­wo

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔ̃w̃ˈsɔvɔ, AS: põũ̯sovo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pąs m., pąsowienie n., daw. pons m., daw. ponsowienie n., gwara. ponsówka ż.

 czas. pąsowieć ndk., spąsowieć dk., daw. ponsowieć ndk., daw. sponsowieć dk.

 przym. spąsowiały, sponsowiały, pąsowy, daw. ponsowy, daw. ponso, gwara. pąksowy, gwara. pęksowy

 przysł. pąsowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pąsowo

Wiktionary


ponsowy

przy­miot­nik

 (1.1) dawna pi­sow­nia słowa: pą­so­wy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔ̃w̃ˈsɔvɨ, AS: põũ̯sovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pąs, pąsowienie, daw. pons, daw. ponsowienie, gwara. ponsówka

 przym. spąsowiały, pąsowy, daw. sponsowiały, daw. ponso, gwara. pąksowy, gwara. pęksowy

 przysł. pąsowo, daw. ponsowo

 czas. pąsowieć, spąsowieć, daw. ponsowieć, daw. sponsowieć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pąsowy, daw. ponso, gwara. pąksowy, gwara. pęksowy

Wiktionary


ponsza

daw­niej: opoń­cza


SJP.pl


ponsówka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gwara. duża pą­so­wa chust­ka per­ka­lo­wa w zie­lo­ne i błę­kit­ne kwia­ty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pąs, pąsowienie, daw. pons, daw. ponsowienie

 przym. ponso, spąsowiały, pąsowy, daw. ponsowy, daw. sponsowiały, gwara. pęksowy, gwara. pąksowy

 przysł. pąsowo, daw. ponsowo

 czas. pąsowieć, spąsowieć, daw. ponsowieć, daw. sponsowieć

Wiktionary


pont

sta­ro­żyt­na kra­i­na w pół­noc­no-wschod­niej Azji Mniej­szej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. kra­i­na hi­sto­rycz­na w pół­noc­no-wschod­niej czę­ści Azji Mniej­szej, nad Mo­rzem Czar­nym, w sta­ro­żyt­no­ści nie­za­leż­ne kró­le­stwo, na­stęp­nie pro­win­cja rzym­ska;

 (1.2) daw. Morze Czar­ne

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) etn. miesz­ka­niec Pontu (1.1)

Wiktionary

Pont – kra­i­na hi­sto­rycz­na w pół­noc­no-wschod­niej Azji Mniej­szej, nad­mor­ska część Ka­pa­do­cji, w sta­ro­żyt­no­ści nie­za­leż­ne kró­le­stwo, a na­stęp­nie pro­win­cja rzym­ska.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bi­sku­pi Ce­za­rei Ka­pa­doc­kiej byli me­tro­po­li­ta­mi Ka­pa­do­cji i eg­zar­cha­mi, czyli na­miest­ni­ka­mi pa­triar­chy, w re­gio­nie Pontu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Poncjusz m., pontyjski m.

:: fż. Pontyjka ż.

 przym. pontyjski, poncki, pontycki

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) Pontyjczyk mos.

Wiktionary


pont-du-gard

za­cho­wa­ny w do­li­nie rzeki Gard od­ci­nek zbu­do­wa­ne­go przez sta­ro­żyt­nych Rzy­mian ak­we­duk­tu, pro­wa­dzą­ce­go wodę ze źró­deł do Nîmes


SJP.pl


pontał

ozdo­ba z dro­gich ka­mie­ni i szla­chet­nych me­ta­li


SJP.pl


pontiac

[czy­taj: pont­jak] marka sa­mo­cho­dów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) mot. sa­mo­chód oso­bo­wy marki Pon­tiac

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pon­tiac (ok. 1720–1769) – wódz In­dian Ot­ta­wa, przy­wód­ca pow­sta­nia
  • Pon­tiac – ame­ry­kań­ska marka sa­mo­cho­dów oso­bo­wych
  • Pon­tiac Sil­ver­do­me – hala spor­to­wa w Pon­tiac w Mi­chi­gan
  • Pon­tiac – re­gio­nal­na gmina hrab­stwa (MRC) w pro­win­cji Qu­e­bec, w Ka­na­dzie
  • Pon­tiac – mia­sto w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie Li­ving­ston,
  • Pon­tiac – mia­sto w sta­nie Mi­chi­gan, w hrab­stwie Oa­kland,
  • Pon­tiac – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Mis­so­u­ri, w hrab­stwie Ozark.
  • Pon­tiac (ang. Pon­tiac Towns­hip) – gmina w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie Li­ving­ston,
  • Pon­tiac (ang. Pon­tiac Towns­hip) – gmina w sta­nie Mis­so­u­ri, w hrab­stwie Ozark,
  • Pon­tiac (ang. Pon­tiac Towns­hip) – gmina w sta­nie Da­ko­ta Pół­noc­na, w hrab­stwie Cass.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ko­bie­ta za­ry­so­wa­ła swoim pon­tia­kiem na­sze­go chev­ro­le­ta.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pontiac mrz./mzw., pontiak mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. pontiak

Wiktionary


pontiak

sa­mo­chód marki Pon­tiac; Pon­tiac


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) mot. sa­mo­chód oso­bo­wy marki Pon­tiac

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Typ, jak gdyby nigdy nic, wsiadł do czar­ne­go pon­tia­ka i od­je­chał.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pontiac mrz./mzw., pontiac mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pontiac

Wiktionary


pontifeks

pon­ti­fex;
1. w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie: czło­nek naj­wyż­sze­go ko­le­gium ka­pła­nów; pon­ty­fik;
2. pa­pież


SJP.pl


pontifex

pon­ti­feks;
1. w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie: czło­nek naj­wyż­sze­go ko­le­gium ka­pła­nów; pon­ty­fik;
2. pa­pież


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. rel. zob. pon­ty­fik.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pon­ti­fex Ma­xi­mus – sta­ro­żyt­ny do­stoj­nik rzym­ski
  • Pon­ti­fex – tytuł pa­pie­ży

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. pontyfik m., pontyfikat m., pontyfikał m., pontyfikalium n.

 przym. pontyfikalny

 przysł. pontyfikalnie

Wiktionary


pontok

sza­łas w kształ­cie ula lub ko­pu­ły, który za­miesz­ku­ją po­je­dyn­cze ro­dzi­ny niek­tó­rych ple­mion Mu­rzy­nów afry­kań­skich


SJP.pl


ponton

gu­mo­wa, nad­mu­chi­wa­na łódka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) nad­mu­chi­wa­na łódź o pła­skim dnie;

 (1.2) techn. szczel­na kon­struk­cja utrzy­mu­ją­ca się na wo­dzie;

 (1.3) techn. za­ta­pial­ny zbior­nik słu­żą­cy np. do wy­do­by­wa­nia wra­ków;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pon­ton – miej­sco­wość (pla­ats) w re­gio­nie Oran­je­stad-West, w kraju au­to­no­micz­nym Aruba
  • pon­ton – nad­mu­chi­wa­na łódź
  • pon­ton – pły­wa­ją­ca kon­struk­cja
  • Pon­ton – skała w re­zer­wa­cie przy­ro­dy So­ko­le Góry na Wy­ży­nie Kra­kow­sko-Czę­sto­chow­skiej
  • most pon­to­no­wy

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) O rety! Nasz pon­ton jest dziu­ra­wy!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔ̃ntɔ̃n, AS: põntõn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pontonowy

Wiktionary


pontoniak

w gwa­rze miej­skiej: most pon­to­no­wy


SJP.pl


pontonier

żoł­nierz-spe­cja­li­sta od bu­do­wy mo­stów pon­to­no­wych i or­ga­ni­za­cji prze­praw wod­nych


SJP.pl


pontonik

zdrob­nie­nie od: pon­ton


SJP.pl


pontyfik

w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie: czło­nek naj­wyż­sze­go ko­le­gium ka­pła­nów; pon­ti­fex, pon­ti­feks


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) sta­roż. rel. ka­płan w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie, który na­le­żał do ko­le­gium czu­wa­ją­ce­go nad for­mal­ną stro­ną kultu re­li­gij­ne­go;

 (1.2) przen. rel. pa­pież lub inny wyż­szy du­chow­ny

Wiktionary

Pon­ty­fik (od łac. "pon­ti­fex", dosł. "bu­dow­ni­czy mo­stów") – w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie czło­nek naj­wyż­sze­go ko­le­gium ka­pła­nów czu­wa­ją­ce­go nad for­mal­ną stro­ną kultu re­li­gij­ne­go i zwią­za­nych z nimi aktów pań­stwo­wych.

Pon­ty­fi­ko­wie spo­rzą­dza­li ka­len­darz, wyz­na­cza­li daty świąt i ter­mi­ny pro­ce­so­we "dies fasti"). W skład ko­le­gium wcho­dzi­li m.in. fla­me­no­wie i we­stal­ki[]. Prze­wod­ni­czył im "Pon­ti­fex Ma­xi­mus". Mieli oni „bu­do­wać mosty”, czyli łą­czyć to, co ziem­skie z tym, co bo­skie.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. pontifex m., pontyfikat m., pontyfikał m., pontyfikalium n.

 przym. pontyfikalny

 przysł. pontyfikalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pontifex

Wiktionary


pontyfikacik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od pon­ty­fi­kat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pontyfikat m.

Wiktionary


pontyfikalia

in­sy­gnia bi­sku­pie: mitra (in­fu­ła), pa­sto­rał, pek­to­rał, pier­ścień oraz piu­ska


SJP.pl


pontyfikalnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób zgod­ny z pon­ty­fi­ka­łem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pontyfikał mrz., pontifex mos., pontyfik mos.

 przym. pontyfikalny

Wiktionary


pontyfikalny

zwią­za­ny z bi­sku­pem lub od­pra­wia­ny­mi przez niego uro­czy­sto­ścia­mi


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) rel. zwią­za­ny ze spra­wo­wa­ny­mi przez pa­pie­ża lub bi­sku­pa obrzę­da­mi, li­tur­gią

 (1.2) przest. pom­pa­tycz­ny, wznio­sły

 (1.3) hist. zwią­za­ny z urzę­dem pon­ty­fi­ka w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pa­pież spra­wo­wał w sza­tach pon­ty­fi­kal­nych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pontyfikał m., pontyfikat m., pontifex mos., pontyfik mos.

 przysł. pontyfikalnie

Wiktionary


pontyfikat

1. okres spra­wo­wa­nia wła­dzy przez pa­pie­ża lub bi­sku­pa;
2. w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie: urząd i wła­dza pon­ty­fi­ka, ar­cy­ka­pła­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rel. okres spra­wo­wa­nia wła­dzy przez pa­pie­ża lub bi­sku­pa;

 (1.2) hist. rel. urząd spra­wo­wa­ny przez pon­ty­fi­ka w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie

Wiktionary

Pon­ty­fi­kat – okres spra­wo­wa­nia wła­dzy w Ko­ście­le ka­to­lic­kim przez pa­pie­ża. Po­cho­dzi od łac. słowa "pon­ti­fex" (bu­dow­ni­czy mo­stów), a oz­na­cza­ją­ce­go pon­ty­fi­ka – ka­pła­na na­le­żą­ce­go do ka­płań­skie­go ko­le­gium w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie. Ter­min "pon­ti­fi­ca­tus" oz­na­cza­ją­cy po­cząt­ko­wo wła­dzę pon­ty­fi­ka prze­nie­sio­no póź­niej na wła­dzę pa­pie­ża i bi­sku­pa.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ile wła­ści­wie trwał pon­ty­fi­kat Woj­ty­ły?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔ̃ntɨˈfʲikat, AS: põntyfʹikat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pontyfik m., pontyfikalia nmos., pontyfikał m., pontifex mos., pontyfikacik mrz.

 przym. pontyfikalny

Wiktionary


pontyfikał

księ­ga li­tur­gicz­na do użyt­ku bi­sku­pów ka­to­lic­kich


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rel. księ­ga li­tur­gicz­na uży­wa­na przez ka­to­lic­kich bi­sku­pów;

Wiktionary

Pon­ty­fi­kał, pon­ty­fi­kał rzym­ski – rzym­sko­ka­to­lic­ka księ­ga li­tur­gicz­na za­wie­ra­ją­ca mod­lit­wy, prze­pi­sy czyn­no­ści ce­re­mo­nii i obrzę­dów od­pra­wia­nych przez pa­pie­ży, bi­sku­pów i opa­tów.

"Pon­ty­fi­kał rzym­ski", zre­for­mo­wa­ny po So­bo­rze Wa­ty­kań­skim II, nie jest, jak to było daw­niej, jedną księ­gą. Dzie­li się na po­szcze­gól­ne czę­ści, przy­po­rząd­ko­wa­ne róż­nym ce­le­bra­cjom li­tur­gicz­nym. W jego skład wli­cza się zwy­cza­jo­wo na­stę­pu­ją­ce księ­gi li­tur­gicz­ne:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W pon­ty­fi­ka­le z XVI w. zna­le­zio­no do­kład­ny opis tego obrzę­du.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔ̃ntɨˈfʲikaw, AS: põntyfʹikau̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pontifex mos., pontyfik mos., pontyfikalia lm. nmos., pontyfikat mrz.

 przym. pontyfikalny

 przysł. pontyfikalnie

Wiktionary


pontyjczyk

miesz­ka­niec Pontu (kra­i­ny)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Pontu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pont mrz.

:: fż. Pontyjka ż.

 przym. pontyjski

Wiktionary


pontyjka

miesz­kan­ka Pontu (kra­i­ny)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Pontu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pont mrz.

:: fm. Pontyjczyk mos.

 przym. pontyjski

Wiktionary


pontyjski

→ Pont (kra­i­na sta­ro­żyt­na); ponc­ki


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Pon­tem, do­ty­czą­cy Pontu

 (1.2) daw. czar­no­mor­ski

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. od­mia­na ję­zy­ka grec­kie­go wy­wo­dzą­ca się z Pontu, uży­wa­na tra­dy­cyj­nie na po­łud­nio­wych i wschod­nich wy­brze­żach Morza Czar­ne­go;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pont m., Pontyjczyk mos., Pontyjka ż.

 przym. poncki, pontycki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) poncki, pontycki

 (1.2) czarnomorski

Wiktionary


ponucić

spę­dzić pe­wien czas na nu­ce­niu


SJP.pl


ponumerowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­nu­me­ro­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔ̃nũmɛrɔˈvãɲɛ, AS: põnũmerovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ponumerować dk., numerować ndk.

 rzecz. numeracja, numerowanie, numer, numerek, numerologia

 przym. numeryczny

Wiktionary


ponumerować

cza­sow­nik

 (1.1) nu­me­ru­jąc nadać ko­lej­ność ca­łe­mu zbio­ro­wi ele­men­tów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) A może by tak po­nu­me­ro­wać ko­lej­ne czę­ści? Wiesz, na przy­kład ta zacz­nie się od słów: „Dawno, dawno temu w od­le­głej ga­lak­ty­ce. Część 4”.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. numer mrz., ponumerowanie n.

Wiktionary


ponur

pod­wod­na część bu­dow­li pię­trzą­cej, znaj­du­ją­ca się przed jej urzą­dze­nia­mi upu­sto­wy­mi


SJP.pl

Ponur – część bu­dow­li hy­dro­tech­nicz­nej za­bez­pie­cza­ją­cej dno na sta­no­wi­sku gór­nym. Sto­so­wa­ny jest prze­de wszyst­kim w bu­dow­lach pię­trzą­cych (np. za­po­ra, jaz). Ma po­stać szczel­nej, cięż­kiej płyty. Dzię­ki ta­kiej kon­struk­cji nie tylko za­bez­pie­cza dno rzeki przed roz­my­wa­niem, ale także zwięk­sza sta­tecz­ność bu­dow­li (prze­de wszyst­kim na prze­su­nię­cie) oraz wy­dłu­ża drogę fil­tra­cji. Współ­cze­śnie ponur wy­ko­ny­wa­ny jest jako płyta be­to­no­wa lub żel­be­to­wa.

Wikipedia


ponuracki

przy­miot­nik od: po­nu­rak


SJP.pl


ponuraczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zdrobn. od po­nu­rak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ponurak m.

Wiktionary


ponurak

czło­wiek po­zba­wio­ny po­czu­cia hu­mo­ru


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. ktoś stale smut­ny, po­nu­ry, bez po­czu­cia hu­mo­ru

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bro­dziak się od­wró­cił i zo­ba­czył idą­cych w ich kie­run­ku dwóch po­nu­ra­ków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔ̃ˈnurak, AS: põnurak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ponurość ż., ponuractwo n.

:: zdrobn. ponuraczek m.

:: fż. ponuraczka ż.

 przym. ponury, ponuracki, ponurawy

 przysł. ponuro, ponuracko, ponurawo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) borsuk, mruk, smutas

Wiktionary


ponurawy

rzad­ko: nieco po­nu­ry, me­lan­cho­lij­ny; smęt­na­wy, smut­na­wy


SJP.pl


ponurek

po­nu­rek Schne­i­de­ra - rzad­ki ga­tu­nek chrzą­szcza z ro­dzi­ny po­nur­ko­wa­tych, ob­ję­ty ochro­ną ga­tun­ko­wą


SJP.pl


ponurkowate

o ce­chach po­nur­ko­wa­tych (ro­dzi­na chrzą­szczy)


SJP.pl


ponurkowaty

o ce­chach po­nur­ko­wa­tych (ro­dzi­na chrzą­szczy)


SJP.pl


ponurnik

ro­dzaj grzy­bów z ro­dzi­ny po­nur­ni­ko­wa­tych


SJP.pl


ponurnikowate

o ce­chach po­nur­ni­ko­wa­tych (ro­dzi­na grzy­bów)


SJP.pl

Po­nur­ni­ko­wa­te ("Ta­pi­nel­la­ce­ae" Locq. et C. Hahn) – ro­dzi­na pod­staw­cza­ków za­li­cza­na do rzędu bo­ro­wi­kow­ców ("Bo­le­ta­les").

Wikipedia


ponurnikowaty

o ce­chach po­nur­ni­ko­wa­tych (ro­dzi­na grzy­bów)


SJP.pl


ponuro

przy­słó­wek

 (1.1) …od przym. → po­nu­ry

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jacek po­nu­ro wpa­try­wał się w spa­lo­ną płytę głów­ną swo­je­go kom­pu­te­ra.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔ̃ˈnurɔ, AS: põnuro

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ponurość ż., ponurak m., ponuraczka ż., ponuractwo n., ponurzenie n., sponurzenie n.

 czas. ponurzeć ndk., sponurzeć dk.

 przym. ponury, ponuracki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Śląsk Cieszyński otryntno, otympnie, otympno

Wiktionary


ponurość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co po­nu­re; cecha tych, któ­rzy są po­nu­rzy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ponuractwo n., ponurak m., ponuraczka ż., ponurzenie n., sponurzenie n.

 czas. ponurzeć ndk., sponurzeć dk.

 przym. ponury, ponuracki, ponurawy

 przysł. ponuro, ponuracko, ponurawo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) posępność

Wiktionary


ponury

ciem­ny, strasz­ny, prze­ra­ża­ją­cy


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) pełen smut­ku, przy­gnę­bie­nia

 (1.2) taki, który wy­wo­łu­je smu­tek, daje przy­kre wra­że­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Dzi­siej­sza po­go­da jest wy­jąt­ko­wo po­nu­ra.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔ̃ˈnurɨ, AS: põnury

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ponurość ż., ponuractwo n., ponurak m., ponuraczka ż., ponurzenie n., sponurzenie n.

 czas. ponurzeć ndk., sponurzeć dk.

 przym. ponuracki, ponurawy

 przysł. ponuro

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) posępny, smętny, minorowy, chmurny, pochmurny, zachmurzony; reg. śl. otopulóny

Wiktionary


pony

koń z rasy ma­łych kuców


SJP.pl


ponymeet

[czy­taj: po­ny­mit] śro­do­wi­sko­wo: zlot fanów se­ria­lu ani­mo­wa­ne­go "My Litt­le Pony: Przy­jaźń to magia"


SJP.pl


ponynanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­ny­nać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ponynać dk.

Wiktionary


ponęc

ponęc lśnią­cy - ga­tu­nek chrzą­szcza z ro­dzi­ny sprę­ży­ko­wa­tych


SJP.pl


ponęcić

daw­niej: znę­cić (przy­cią­gnąć, zwa­bić)


SJP.pl


ponęta

1. coś wy­sta­wio­ne na przy­nę­tę;
2. daw­niej: skłon­ność, po­ciąg, chęć;
3. coś co nęci, kusi; po­ku­sa; urok;


SJP.pl


ponętlin

ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ama­ryl­ko­wa­tych; kry­nia


SJP.pl

Po­nęt­lin, kryna, kryn, kry­nia ("Cri­num") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ama­ryl­ko­wa­tych. Obej­mu­je ok. 65, od 65 do ponad 100, 113 ga­tun­ków. Naj­wię­cej przed­sta­wi­cie­li ro­dzaj ma w Afry­ce na po­łud­nie od Sa­ha­ry, gdzie ro­śnie ponad 40 ga­tun­ków. Poza tym ro­śli­ny te spo­ty­ka­ne są także na in­nych lą­dach w stre­fie mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej.

Wikipedia


ponętnie

przy­słó­wek

 (1.1) od po­nęt­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To, co miał na tacy, wy­glą­da­ło nie­zbyt po­nęt­nie, ale w smaku było zno­śne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ponętność ż.

 przym. ponętny

Wiktionary


ponętniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: po­nęt­nie


SJP.pl


ponętniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: po­nęt­ny


SJP.pl


ponętność

→ po­nęt­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, kto jest po­nęt­ny; po­cią­ga­ją­cy wy­gląd; po­wab­ność, zmy­sło­wość

 (1.2) rzad. atrak­cyj­ność cze­goś

Wiktionary

Patrz:

ponętny

Przykłady

 (1.1) Je­steś dla sie­bie za su­ro­wa. Za­sła­niasz się sze­ro­ki­mi pła­szcza­mi, by ukryć swoją po­nęt­ność.

 (1.1) Wy­da­wa­ło jej się kie­dyś, że oboje z chło­pem będą za­wsze mło­dzi, silni i urod­ni, a tym­cza­sem cięż­kie po­ży­cie mał­żeń­skie wys­sa­ło krzep­kość cie­les­ną, od­bar­wi­ło krwi­ste po­licz­ki w ble­dziz­nę co­dzien­nych wy­czer­pań, po­żar­ło po­nęt­ność urody.

 (1.2) „War­to­ścią rze­czy jest waga lub po­nęt­ność w po­rów­na­niu z czymś innym”

 (1.2) Kiedy opi­su­je, co wi­dział, czego doś­wiad­czył, ma za sobą nie­raz po­nęt­ność praw­dy i mo­że­by au­to­bio­gra­fię lub pa­mięt­ni­ki czasu swego do­brze na­pi­sał, ale jo­wial­no­ści jego są ckli­we, a wy­my­sły nie­przy­dat­ne do zbu­do­wa­nia jed­no­li­tej ca­ło­ści.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nęcenie n.

 czas. nęcić ndk., ponęcić dk.

 przym. ponętny, nęcący

 przysł. ponętnie, nęcąco

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) powab

Wiktionary


ponętny

po­cią­ga­ją­cy;
1. wzbu­dza­ją­cy po­żą­da­nie;
2. bar­dzo atrak­cyj­ny; nę­cą­cy, ku­szą­cy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) wzbu­dza­ją­cy po­żą­da­nie, bar­dzo atrak­cyj­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wdów­ka jest po­nęt­na, ale tamta po­nęt­niej­sza sto­kroć, jako stwo­rze­nie nie­o­bez­na­ne z ni­czem, czy­ste jak łza, słod­kie, nie­win­ne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ponętność ż.

 przysł. ponętnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sexy, seksowny, powabny, atrakcyjny, pociągający

Wiktionary


poobcować

ob­co­wać przez pe­wien czas, np. z na­tu­rą


SJP.pl


poobdzierany

obe­drzeć wiele razy, w wielu miej­scach


SJP.pl


poobdzierać

obe­drzeć wiele razy, w wielu miej­scach


SJP.pl


poobdziergiwać

ob­dzier­gać po kolei, wiele razy; po­ob­szy­wać, po­o­brę­biać


SJP.pl


poobiecywać

obie­cać wiele cze­goś


SJP.pl


poobiedni

od­by­wa­ją­cy się po obie­dzie


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) na­stę­pu­ją­cy, od­by­wa­ją­cy się po obie­dzie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­wo­ła­ła Julię i po­spie­szy­ła do kuch­ni, by przy­go­to­wać ro­dzi­nie po­o­bied­nią por­cję teiny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. obiad mrz., obiadek mrz.

 czas. obiadować

 przym. obiadowy

Wiktionary


poobkrawać

ob­kro­ić po kolei wiele cze­goś


SJP.pl


poobkręcać

ob­krę­cić po kolei, wiele razy


SJP.pl


pooblekać

daw­niej, dziś gwa­ro­wo: oblec wiele cze­goś; po­o­dzie­wać, po­o­kry­wać


SJP.pl


pooblepiać

oble­pić coś ze wszyst­kich stron


SJP.pl


poobmacywać

spę­dzić pe­wien czas na ob­ma­cy­wa­niu


SJP.pl


poobmywać

obmyć po kolei, wiele razy


SJP.pl


poobrażać

obra­zić po kolei, wiele razy


SJP.pl


poobserwować

cza­sow­nik

 (1.1) do­ko­na­ny od|ob­ser­wo­wać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kiedy wszak­że wra­ca­ła, usły­sza­ła głosy Jul­czy­nych przy­ja­ciół, do­bie­ga­ją­ce już z ku­chen­nych re­wi­rów, wobec czego od­sta­wi­ła pa­prot­kę i pod­kra­dła się na pal­cach, żeby po­ob­ser­wo­wać tego wspa­nia­łe­go Tolka.

Wiktionary


poobsiadać

po­tocz­nie, o gru­pie ludzi: zająć ko­lej­no wszyst­kie miej­sca na czymś


SJP.pl


poobstawiać

ob­sta­wić wiele cze­goś


SJP.pl


poobwieszać

ob­wie­sić coś lub kogoś dużą licz­bą cze­goś


SJP.pl


pooceniać

oce­nić po kolei, wiele razy; spę­dzić pe­wien czas na oce­nia­niu


SJP.pl


poocieranie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­o­cie­rać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. poocierać dk.

Wiktionary


poodchudzać

spę­dzić pe­wien czas na od­chu­dza­niu


SJP.pl


poodciekać

o wielu rze­czach: utra­cić ciecz przez jej ście­ka­nie


SJP.pl


poodcinanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­od­ci­nać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. poodcinać dk.

Wiktionary


poodciskiwać

od­cis­nąć wiele cze­goś ko­lej­no, jedno po dru­gim


SJP.pl


pooddalać

1. od­da­lić po kolei, wiele razy;
2. po­od­da­lać się - od­da­lić się jeden po dru­gim


SJP.pl


pooddychać

od­dy­chać głę­bo­ko przez pe­wien czas


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) przez pe­wien czas lub kil­ka­krot­nie głę­bo­ko od­dy­chać, wdy­chać coś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Je­dzie­my nad morze, po­od­dy­cha­my świe­żym po­wie­trzem.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) powdychać

Wiktionary


pooddzierać

1. ode­drzeć jedno po dru­gim;
2. po­od­dzie­rać się - ode­drzeć się jedno po dru­gim


SJP.pl


poodganiać

od­go­nić po kolei kogoś lub coś


SJP.pl


poodkopywać

od­ko­pać po kolei, wiele razy


SJP.pl


poodkrawać

od­kro­ić po kolei, wiele razy


SJP.pl


poodlepiać

od­le­pić po kolei, wiele razy


SJP.pl


poodlewać

spę­dzić pe­wien czas na od­le­wa­niu


SJP.pl


poodmieniać

od­mie­nić po kolei, wiele razy


SJP.pl


poodpierać

ode­przeć po kolei, wiele razy


SJP.pl


poodpinać

od­piąć coś ko­lej­no, jedno po dru­gim


SJP.pl


poodpisywać

od­pi­sać po kolei, wiele razy


SJP.pl


poodpoczywać

spę­dzić pe­wien czas na od­po­czy­wa­niu; po­re­lak­so­wać się


SJP.pl


poodpowiadać

od­po­wie­dzieć po kolei, wiele razy


SJP.pl


poodpychać

1. odepch­nąć po kolei, wiele razy;
2. zra­zić wiele osób


SJP.pl


poodpędzać

od­pę­dzić po kolei, wiele razy


SJP.pl


poodrabiać

spę­dzić pe­wien czas na odra­bia­niu


SJP.pl


poodrapywać

po­u­su­wać wierzch­nią war­stwę cze­goś przez skro­ba­nie, dra­pa­nie


SJP.pl


poodstawiać

od­sta­wić po kolei wiele osób lub rze­czy, jedna za drugą


SJP.pl


poodstraszać

od­stra­szyć po kolei, wiele razy


SJP.pl


poodsypywać

od­sy­pać po kolei, wiele razy


SJP.pl


poodszczepiać

rozm­no­żyć wiele ro­ślin po­przez odłą­cze­nie od nich or­ga­nu i wy­sa­dze­nie go w ziemi


SJP.pl


poodtruwać

od­truć po kolei, wiele razy


SJP.pl


poodważać

od­wa­żyć po kolei, wiele razy


SJP.pl


poodwoływać

od­wo­łać po kolei, wiele razy


SJP.pl


poodwzorowywać

odw­zo­ro­wać wiele cze­goś


SJP.pl


poodziewać

1. odziać po kolei, wiele razy;
2. po­o­dzie­wać się - o wielu: ubrać się; po­u­bie­rać się


SJP.pl


poodznaczać

1. wy­róż­nić odz­na­cze­niem wiele osób;
2. zna­cząc, po­wy­o­dręb­niać coś z ja­kiejś ca­ło­ści;
3. po­odz­na­czać się -
a) po­wy­róż­niać się czymś;
b) być gdzieś wi­docz­nym przez pe­wien czas;
c) wy­róż­nić odz­na­cze­niem sie­bie naw­za­jem


SJP.pl


poodzwierciedlać

odz­wier­cied­lić po kolei, wiele razy; po­od­da­wać


SJP.pl


poodłamywać

odła­mać po kolei, wiele razy


SJP.pl


poodłączać

odłą­czyć po kolei, wiele razy


SJP.pl


poodświeżać

odś­wie­żyć wiele cze­goś


SJP.pl


poofiarowywać

ofia­ro­wać po kolei, wiele razy


SJP.pl


poogarniać

spę­dzić pe­wien czas na ogar­nia­niu cze­goś


SJP.pl


pooglądanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­o­glą­dać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pooglądać dk.

Wiktionary


pooglądać

cza­sow­nik

 (1.1) do­ko­na­ny od|oglą­dać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) A potem… Potem po­je­dzie­my tro­chę wol­niej. Po­o­glą­da­my wi­do­ki. Zmi­trę­ży­my nieco po dro­dze.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pooglądanie n.

Wiktionary


poograniczać

ogra­ni­czyć po kolei, wiele razy


SJP.pl


pooklejać

po­ob­kle­jać, po­o­ble­piać;
1. przy­kle­ić dużą ilość cze­goś do cze­goś in­ne­go, ze wszyst­kich stron lub w wielu miej­scach;
2. po­kryć ze wszyst­kich stron dużą ilo­ścią cze­goś mięk­kie­go i gę­ste­go;
3. po­o­kle­jać się - przy­kle­ić dużą ilość cze­goś do swo­je­go ciała lub ubra­nia


SJP.pl


pookreślać

okre­ślić po kolei, wiele razy


SJP.pl


pool

[czy­taj: pul]
1. po­ro­zu­mie­nie przed­się­biorstw ka­pi­ta­li­stycz­nych; pul;
2. od­mia­na bi­lar­da z nu­me­ro­wa­ny­mi bi­la­mi; pool bi­lard, po­ol­bi­lard


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jedna z od­mian bi­lar­da

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pool – de­par­ta­ment Konga
  • Pool – miej­sco­wość w Korn­wa­lii (An­glia)
  • Pool – ob­szar nie­mu­ni­cy­pal­ny w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Wir­gi­nia Za­chod­nia
  • Pool – rzeka w An­glii, do­pływ Ra­vens­bo­ur­ne
  • Pool – rzeka w An­glii, do­pływ Gil­pin
  • Pool-in-Whar­fe­da­le – miej­sco­wość w An­glii, w hrab­stwie West Yorks­hi­re
    • Pool – civil pa­rish w Leeds, hrab­stwie West Yorks­hi­re (An­glia)
  • pool – od­mia­na bi­lar­du
  • pool – po­ję­cie z mi­kro­e­ko­no­mii
  • Pohl
  • Pol

Wikipedia


poolbilard

[czy­taj: pul­bi­lard] od­mia­na bi­lar­da z nu­me­ro­wa­ny­mi bi­la­mi; pool bi­lard, pool


SJP.pl


poolejować

na­o­le­jo­wać, za­o­le­jo­wać;
1. na­sy­cić ma­te­riał ole­jem w ce­lach kon­ser­wa­cyj­nych;
2. na­ło­żyć olej na włosy w ce­lach pie­lę­gna­cyj­nych


SJP.pl


poolewać

po­tocz­nie: zlek­ce­wa­żyć wiele osób lub spraw


SJP.pl


poomawiać

spę­dzić pe­wien czas na oma­wia­niu cze­goś


SJP.pl


poomijać

omi­nąć po kolei, wiele razy


SJP.pl


poondulować

po­u­kła­dać przez jakiś czas lub wielu oso­bom włosy w loki lub fale


SJP.pl


poopalanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­o­pa­lać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔːpaˈlãɲɛ, AS: p•opalãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. poopalać, palić

Wiktionary


poopalać

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. opa­lać)

 (1.1) opa­lić coś w dużej ilo­ści, w wielu miej­scach, stra­wić po­wierzch­nię ogniem

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny po­o­pa­lać się (ndk. opa­lać się)

 (2.1) o wielu oso­bach: opa­lić się na słoń­cu, spiec się

 (2.2) spę­dzić jakiś czas na słoń­cu, opa­la­jąc się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do­o­ko­ła widać było po­o­pa­la­ne drze­wa.

 (2.1) Ale­śmy się po­o­pa­la­li pod­czas tej gór­skiej wę­drów­ki.

 (2.2) Idziesz z nami na pla­ża­a­żę po­o­pa­lać się?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔːˈpalat͡ɕ, AS: p•opalać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poopalanie

 czas. palić

Wiktionary


pooparzeniowy

wy­stę­pu­ją­cy po opa­rze­niu


SJP.pl


pooperacyjny

przy­miot­nik

 (1.1) med. na­stę­pu­ją­cy po ope­ra­cji

Wiktionary

Powiązane:

 czas. operować

Wiktionary


poopiekować

po­o­pie­ko­wać się - spę­dzić pe­wien czas na opie­ko­wa­niu się


SJP.pl


poopierdalać

wul­gar­nie: po­o­pier­da­lać (się) - spę­dzić pe­wien czas na opier­da­la­niu (się)


SJP.pl


pooplątywać

po­o­pla­tać się; po­o­plą­ty­wać się -
1. oplą­tać się wie­lo­ma róż­ny­mi przed­mio­ta­mi;
2. wie­lo­krot­nie oplą­tać się wokół kogoś lub cze­goś


SJP.pl


pooprowadzać

opro­wa­dzić po kolei, wiele razy


SJP.pl


poopryskiwać

opry­skać po kolei, wiele razy


SJP.pl


poopróżniać

opróż­nić po kolei, wiele razy


SJP.pl


poopędzać

1. opę­dzić wszyst­kich po kolei;
2. po­o­pę­dzać się - opę­dzić się od wielu osób, rze­czy


SJP.pl


poopłacać

opła­cić po kolei, wiele razy


SJP.pl


poopłukiwać

opłu­kać po kolei, wiele razy


SJP.pl


poorać

po­ro­bić na czymś bru­zdy


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) spo­wo­do­wać po­kry­cie cze­goś bru­zda­mi, nie­rów­no­ścia­mi czy zmarszcz­ka­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na jego po­o­ra­nej przez czas twa­rzy ma­lo­wał się stan­dar­do­wy uśmiech

Wiktionary


poorbitować

or­bi­to­wać przez pe­wien czas


SJP.pl


poorganizować

spę­dzić pe­wien czas na or­ga­ni­zo­wa­niu


SJP.pl


poosiadać

o gru­pie ludzi: za­miesz­kać gdzieś na stałe


SJP.pl


pooskubywać

osku­bać po kolei, wiele razy


SJP.pl


poosuszać

osu­szyć po kolei, wiele razy


SJP.pl


pooszczędzać

spę­dzić pe­wien czas na oszczę­dza­niu


SJP.pl


pooszukiwać

1. oszu­kać po kolei, wiele razy;
2. spę­dzić pe­wien czas na oszu­ki­wa­niu kogoś


SJP.pl


poosłabiać

osła­bić po kolei, wiele razy


SJP.pl


pootrzymywać

otrzy­mać po kolei, wiele razy


SJP.pl


pootulać

otu­lić do­kład­nie wiele osób lub rze­czy; po­o­tu­lać się: otu­lić się do­kład­nie


SJP.pl


pootłukać

ude­rza­jąc, spo­wo­do­wać licz­ne usz­ko­dze­nia; po­o­tłu­ki­wać, po­ob­tłu­ki­wać, po­o­bi­jać


SJP.pl


poozdabiać

ozdo­bić po kolei, wiele razy


SJP.pl


pop

du­chow­ny w Ko­ście­le pra­wo­sław­nym i gre­ko­ka­to­lic­kim


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. ka­płan Cerk­wi pra­wo­sław­nej lub grec­ko­ka­to­lic­kiej;

 (1.2) przest. po­gard. ksiądz

 (1.3) hist. w śred­nio­wie­czu: ksiądz ka­to­lic­ki

 (1.4) gw-pl|War­sza­wa. depr. wyż­szy ofi­cer lub ge­ne­rał LWP w pol­skim mun­du­rze, no­szą­cy się na wzór ro­syj­ski

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) muz. od­mia­na mu­zy­ki roz­ryw­ko­wej, ryt­micz­na i me­lo­dyj­na, wy­ko­rzy­stu­ją­ca zwy­kle in­stru­men­ty elek­tro­nicz­ne

 (2.2) kul­tu­ra ma­so­wa, po­pu­lar­na

 (2.3) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. klej szew­ski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (3.1) muz. do­ty­czą­cy mu­zy­ki pop (2.1)

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kul­tu­ra pop – kul­tu­ra po­pu­lar­na (ma­so­wa), pop­kul­tu­ra
  • Pop – film ro­syj­ski z 2009 roku
  • mu­zy­ka pop
  • pop (pop­ping) – tech­ni­ka gry na gi­ta­rze ba­so­wej
  • Pop – album ze­spo­łu U2
  • Pop – album Wolf­gan­ga Vo­ig­ta, wy­da­ny pod pse­u­do­ni­mem „Gas”
  • Pop – album Cze­sła­wa Mo­zi­la
  • POP. – album Miu­os­ha
  • Pop (Pap) – mia­sto w Uzbe­ki­sta­nie
  • Poz­nań­ski Okręg Prze­my­sło­wy
  • Oran­ge POP (daw­niej Idea POP) – usłu­ga typu pre-paid w sieci te­le­fo­nii ko­mór­ko­wej Oran­ge Pol­ska
  • Post Of­fi­ce Pro­to­col

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jest on popem w miej­sco­wej cerk­wi.

 (1.2) Pop, kle­cha, przy­czaj­my się i scho­waj­my rogi.

 (1.3) Pop ochrz­cił w so­bo­tę Emil­kę.

 (2.1) W wol­nych chwi­lach słu­cham popu.

 (3.1) To radio nie jest pop. Nie chcę go słu­chać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔp, AS: pop

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1-3)

 rzecz. popadia ż., popowic m., popadianka ż., popówka ż., Popadia ż.

 przym. popi, popowy, popowski

 (2.1-2, 3.1)

 rzecz. popularność ż.

 przym. popowy, popularny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. batiuszka, paroch (greckokatolicki)

 (1.2) klecha, katabas

Wiktionary


pop-art

kie­ru­nek sztu­ki współ­czes­nej po­słu­gu­ją­cy się róż­no­rod­ny­mi tech­ni­ka­mi twór­czy­mi, na­wią­zu­ją­cy do życia wiel­ko­miej­skie­go, re­klam, ko­mik­sów; po­part


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) kie­ru­nek w sztu­ce współ­czes­nej na­wią­zu­ją­cy do kul­tu­ry ma­so­wej dru­giej po­ło­wy XX wieku, od­da­ją­cy obraz cy­wi­li­za­cji wiel­ko­miej­skiej, two­rzą­cy m.in. kom­po­zy­cje z przed­mio­tów co­dzien­ne­go użyt­ku;

Wiktionary

Pop-art, po­part (z ang. po­pu­lar art – "sztu­ka po­pu­lar­na") – prąd ar­ty­stycz­ny w sztu­ce po II woj­nie świa­to­wej, wy­wo­dzą­cy się z ek­spre­sjo­niz­mu ab­strak­cyj­ne­go. Ter­min "pop-art" zo­stał po raz pier­wszy użyty przez an­giel­skie­go kry­ty­ka sztu­ki La­wren­ce’a Al­lo­wa­ya w „Prze­glą­dzie Ar­chi­tek­to­nicz­nym” („Ar­chi­tec­tu­ral Di­gest”) z 1952 roku do opi­sa­nia tych obra­zów, które ilu­stro­wa­ły po­wo­jen­ny kon­sump­cjo­nizm i czer­pa­ły z dóbr ma­te­ria­liz­mu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pop-art jest jed­nym z prze­ja­wów współ­czes­nej sztu­ki.

Wiktionary


pop-kultura

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kul­tu­ra po­pu­lar­na, zwy­kle roz­ryw­ko­wa, łatwa w od­bio­rze, przez­na­czo­na dla ma­so­we­go od­bior­cy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Naj­brzyd­szym, naj­sym­pa­tycz­niej­szym i najm­niej uda­nym pot­wo­rem pop-kul­tu­ry oka­zał się King Kong, gdy po czter­dzie­sto­let­niej nie­o­bec­no­ści na ekra­nie i ku ucie­sze (?) ko­lej­nych po­ko­leń znów wy­nu­rzył się z dżun­gli.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. popkultura ż., popkulturowość ż.

 przym. popkulturowy

 przysł. popkulturowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) popkultura, kultura masowa, kultura popularna

Wiktionary


pop-music

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. od­mia­na mu­zy­ki roz­ryw­ko­wej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zby­szek kocha pop-music, słu­cha jej od wczes­nej mło­do­ści.

Wiktionary


pop-polityk

po­li­tyk zdo­by­wa­ją­cy po­pu­lar­ność spo­so­ba­mi zbli­żo­ny­mi do metod uży­wa­nych przez ce­le­bry­tów i po­sta­ci pop­kul­tu­ry


SJP.pl


pop-polityka

po­li­tyk zdo­by­wa­ją­cy po­pu­lar­ność spo­so­ba­mi zbli­żo­ny­mi do metod uży­wa­nych przez ce­le­bry­tów i po­sta­ci pop­kul­tu­ry


SJP.pl


pop-rock

[czy­taj: pop rok] ga­tu­nek mu­zycz­ny łą­czą­cy ele­men­ty popu i rocka; pop rock


SJP.pl

Pop-rock – ga­tu­nek mu­zycz­ny, który łączy w sobie ele­men­ty popu i rocka. Pio­sen­ki pop-roc­ko­we ce­chu­ją się pro­stą bu­do­wą, „chwyt­li­wą” me­lo­dią i pow­ta­rza­ją­cy­mi się frag­men­ta­mi (co jest cha­rak­te­ry­stycz­ne dla popu) oraz in­stru­men­ta­rium opar­tym na gi­ta­rach elek­trycz­nych i per­ku­sji (cha­rak­te­ry­stycz­nym dla rocka). Ter­mi­nem pop-rock po raz pier­wszy opi­sa­no wczes­ne prze­bo­je ze­spo­łu The Be­at­les.

Wikipedia


pop-up

[czy­taj: pop ap] w in­for­ma­ty­ce: wy­ska­ku­ją­ce okno, ro­dzaj funk­cji stron in­ter­ne­to­wych, która po­wo­du­je au­to­ma­tycz­ne ot­war­cie no­we­go okna lub karty prze­glą­dar­ki; popup


SJP.pl


pop3

skrót od: Post Of­fi­ce Pro­to­col 3, w in­for­ma­ty­ce: pro­to­kół pocz­to­wy wy­ko­rzy­sty­wa­ny do od­bio­ru pocz­ty elek­tro­nicz­nej z ser­we­ra pocz­to­we­go


SJP.pl

Post Of­fi­ce Pro­to­col (POP) – pro­to­kół in­ter­ne­to­wy z war­stwy apli­ka­cji poz­wa­la­ją­cy na od­biór pocz­ty elek­tro­nicz­nej ze zdal­ne­go ser­we­ra do lo­kal­ne­go kom­pu­te­ra po­przez po­łą­cze­nie TCP/IP.

Kiedy użyt­kow­nik po­łą­czy się z sie­cią, to ko­rzy­sta­jąc z POP3, może po­brać cze­ka­ją­ce na niego listy do lo­kal­ne­go kom­pu­te­ra. Jed­nak pro­to­kół ten ma wiele ogra­ni­czeń:

Wikipedia


popaciać

po­pa­ciać się - po­tocz­nie:
1. po­bru­dzić się w wielu miej­scach czymś mięk­kim, ma­zi­stym; po­ba­brać się, po­pać­kać się;
2. pos­ma­ro­wać się czymś, np. kre­mem


SJP.pl


popaczkować

cza­sow­nik

 (1.1) pa­ku­jąc po­dzie­lić ca­łość na pacz­ki

Wiktionary


popaczyć

spo­wo­do­wać wy­krzy­wie­nie, wy­gię­cie wielu rze­czy lub jed­nej rze­czy w wielu miej­scach; po­wy­krzy­wiać, po­ko­śla­wić, po­wy­krę­cać


SJP.pl


popadać

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. po­paść)

 (1.1) zna­leźć się w trud­nym po­ło­że­niu

 (1.2) zo­stać opa­no­wa­nym przez ne­ga­tyw­ne uczu­cia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) [..] okrył się mro­kiem, bru­dem i po­padł w ruinę.

 (1.2) [...] aby nie po­paść w banał.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) uwikłać się, wpakować się

 (1.2) pogrążyć się

Wiktionary


popadia

żona popa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) żona popa

Wiktionary

Po­pa­dia ( Попадя) – szczyt na Ukra­i­nie, w Gor­ga­nach, o wy­so­ko­ści 1740 m n.p.m.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. pop m., popowic m., popadianka ż., popówka ż., Popadia ż.

 przym. popi, popowy, popowski

Wiktionary


popadianka

prze­sta­rza­le: córka popa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) córka popa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pop m., popowic m., popadia ż., popówka ż., Popadia ż.

 przym. popi, popowy, popowski

Wiktionary


popadnięty

taki, który po­padł (zda­rzył się); po­pa­dły


SJP.pl


popadywać

o śnie­gu, de­szczu: padać słabo, z przer­wa­mi


SJP.pl


popadły

zna­leźć się w ja­kiejś sy­tu­a­cji, wpaść w ja­kieś po­ło­że­nie


SJP.pl


popajacować

spę­dzić pe­wien czas na wy­głu­pia­niu się, za­cho­wy­wa­niu się nie­po­waż­nie; po­błaz­no­wać


SJP.pl


popalać

1. spa­lać w wielu miej­scach;
2. palić w od­stę­pach cza­so­wych


SJP.pl


popalić

spę­dzić chwi­lę na pa­le­niu fajki, pa­pie­ro­sa itp.


SJP.pl


popamiętanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) za­cho­wa­nie cze­goś przy­kre­go w pa­mię­ci przez długi czas

Wiktionary

Powiązane:

 czas. popamiętać dk.

Wiktionary


popamiętać

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) za­cho­wy­wać coś przy­kre­go w pa­mię­ci przez długi czas

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Uwa­żaj, bo je­szcze mnie po­pa­mię­tasz!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔpãˈmʲjɛ̃ntat͡ɕ, AS: popãmʹi ̯ẽntać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pamiętać, zapamiętywać

 rzecz. popamiętanie n., pamięć

Wiktionary


popandemiczny

dzie­ją­cy się, na­stę­pu­ją­cy po pan­de­mii


SJP.pl


popanióny

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. upo­dob­nio­ny do pana (le­piej ubra­ny)

Wiktionary


popapranie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­pa­prać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niepopapranie n.

 czas. popaprać dk.

Wiktionary


popapraniec

ktoś, komu nic się nie udaje


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) posp. po­gard. osoba, któ­rej nic się nie udaje w życiu

 (1.2) posp. po­gard­li­wie o męż­czyź­nie

Wiktionary

Powiązane:

 czas. popaprać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. niedojda, niedorajda, nieudacznik, ciamajda, cielę, ofiara losu, oferma, patafian, safanduła, sierota, trąba, trąba jerychońska; wulg. pierdoła, pipa

 (1.2) posp. zafajdaniec; wulg. zasraniec, pierdolec, pierdoła, pipa

Wiktionary


popaprykować

przy­pra­wić jakąś po­tra­wę wy­su­szo­ną i sprosz­ko­wa­ną pa­pry­ką


SJP.pl


popar

wy­krzy­knik

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. po­patrz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Popar, już je po­no­wa! → Po­patrz, już jest nów!

Wiktionary


poparcelować

po­dzie­lić grunt na mniej­sze czę­ści, par­ce­le


SJP.pl


poparcie

kie­ru­nek sztu­ki współ­czes­nej po­słu­gu­ją­cy się róż­no­rod­ny­mi tech­ni­ka­mi twór­czy­mi, na­wią­zu­ją­cy do życia wiel­ko­miej­skie­go, re­klam, ko­mik­sów; pop-art


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pomoc, ak­cep­ta­cja, wspar­cie otrzy­my­wa­ne od kogoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Okru­cień­stwa Im­pe­rium zo­sta­ną upu­blicz­nio­ne i Mon Moth­ma wraz z Se­na­tem na uchodź­stwie zy­ska­ją po­par­cie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈparʲt͡ɕɛ, AS: poparʹće

Wiktionary

Powiązane:

 czas. popierać ndk., poprzeć dk.

 rzecz. parcie n., popieranie n.

Wiktionary


popart

kie­ru­nek sztu­ki współ­czes­nej po­słu­gu­ją­cy się róż­no­rod­ny­mi tech­ni­ka­mi twór­czy­mi, na­wią­zu­ją­cy do życia wiel­ko­miej­skie­go, re­klam, ko­mik­sów; pop-art


SJP.pl


popartowski

od­no­szą­cy się do po­par­tu


SJP.pl


popartowy

→ po­part


SJP.pl

Patrz:

popart

popartysta

ar­ty­sta re­pre­zen­tu­ją­cy kie­ru­nek w sztu­ce współ­czes­nej po­le­ga­ją­cy na two­rze­niu kom­po­zy­cji na­śla­du­ją­cych styl re­klam, ko­mik­sów


SJP.pl


popartystka

ar­tyst­ka re­pre­zen­tu­ją­ca kie­ru­nek w sztu­ce współ­czes­nej po­le­ga­ją­cy na two­rze­niu kom­po­zy­cji na­śla­du­ją­cych styl re­klam, ko­mik­sów


SJP.pl


poparzenie

1. spo­wo­do­wać opa­rze­nia;
2. po­łą­czyć w pary wiele zwie­rząt w ce­lach roz­rod­czych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) med. obra­że­nie skóry wsku­tek dzia­ła­nia wy­so­kiej temp­te­ra­tu­ry lub sub­stan­cji żrą­cej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na prze­dra­mio­nach ofia­ra miała licz­ne ślady nie­daw­nych po­pa­rzeń.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. poparzyć dk.

 przym. parzelniczy, parzydełkowy

 rzecz. parzenie n., oparzenie n.

Wiktionary


poparzeniec

po­tocz­nie: czło­wiek, który uległ po­pa­rze­niu; po­pa­rzo­ny


SJP.pl


poparzeniowy

→ po­pa­rze­nie


SJP.pl

Patrz:

poparzenie

poparzony

1. spo­wo­do­wać opa­rze­nia;
2. po­łą­czyć w pary wiele zwie­rząt w ce­lach roz­rod­czych


SJP.pl


poparzyć

1. spo­wo­do­wać opa­rze­nia;
2. po­łą­czyć w pary wiele zwie­rząt w ce­lach roz­rod­czych


SJP.pl


popas

prze­sta­rza­łe:
1. przer­wa w po­dró­ży w celu na­kar­mie­nia koni, dla od­po­czyn­ku; po­stój, przy­sta­nek;
2. na­kar­mie­nie, na­pa­sie­nie (się);
3. miej­sce przez­na­czo­na do pa­sie­nia się zwie­rząt; pa­stwi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. żar­łok

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) daw. pa­stwi­sko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wypas mrz., wypasacz mos.

Wiktionary


popasać

daw­niej:
1. prze­by­wać gdzieś krót­ko, być gdzieś prze­ja­zdem;
2. rzad­ko: za­trzy­my­wać się na popas


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. po­paść)

 (1.1) daw. książk. za­trzy­my­wać się w po­dró­ży w celu od­po­czyn­ku i na­kar­mie­nia zwie­rząt po­cią­go­wych

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (2.1) daw. rzad. prze­by­wać gdzieś tym­cza­so­wo

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. po­paść)

 (3.1) spę­dzać czas na pa­sie­niu zwie­rząt

 (3.2) daw. praw. wy­pa­sać włas­ne zwie­rzę­ta na cu­dzym grun­cie

Wiktionary


popaskudzić

po­tocz­nie: za­nie­czy­ścić, po­bru­dzić; za­pa­sku­dzić


SJP.pl


popasna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie łu­gań­skim.

Wiktionary

Po­pas­na ( Попасна, Попасная) – mia­sto na Ukra­i­nie w ob­wo­dzie łu­gań­skim.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pɔˈpas.na

Wiktionary

Powiązane:

 przym. popasniański

Wiktionary


popasowy

→ popas


SJP.pl

Patrz:

popas

popastwić

po­pa­stwić się - spę­dzić pe­wien czas na pa­stwie­niu się


SJP.pl


popatrzeć

spoj­rzeć, ro­zej­rzeć się; obej­rzeć, przyj­rzeć się; po­pa­trzyć


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. pa­trzeć)

 (1.1) do­ko­na­ny od|pa­trzeć.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Warto także, choć na chwi­lę, za­trzy­mać się i po­pa­trzeć na ota­cza­ją­cy nas pej­zaż.

 (1.1) – Po­patrz­cie tylko, to­wa­rzy­sze, kto tu przy­je­chał z nami na obóz i jakie przy­wiózł z sobą ma­te­ria­ły do szko­le­nia? – wołał na apelu nasz chudy jak patyk kie­row­nik, któ­re­go na­zy­wa­li­śmy Dzier­żyń­skim.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈpaṭʃɛt͡ɕ, AS: popaṭšeć

Wiktionary

Powiązane:

 czas. popatrzyć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rzad. war. popatrzyć

Wiktionary


popatrzyć

spoj­rzeć, ro­zej­rzeć się; obej­rzeć, przyj­rzeć się; po­pa­trzeć


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) rzad. war. po­pa­trzeć

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny po­pa­trzyć się

 (2.1) rzad. war. po­pa­trzeć się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Roz­sia­dłem się przy sto­li­ku w cie­niu i za­pa­li­łem. […] Po­pa­trzy­łem na kie­pow­ni­cę i po­now­nie strząs­ną­łem po­piół na po­kład.

 (1.1) Kiedy po­pa­trzy­łam na Pro­fe­so­ra py­ta­ją­cym wzro­kiem i wy­szep­ta­łam, że tego ję­zy­ka nie znam, usły­sza­łam, że to dobra okaz­ja, żeby go tro­chę poz­nać.

 (2.1) Ewa przy­wi­ta­ła mnie sło­wa­mi: „Po­je­dziesz do Pol­skiej Armii”. Po­pa­trzy­łam się na nią i pro­si­łam o wy­ja­śnie­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opatrzność ż., nieopatrzność ż., zaopatrzenie n., niedopatrzenie n., opatrzenie n., patrzałki nmos., patrzyciel mos.

 czas. napatrzyć dk., napatrzyć się dk., opatrzyć dk., opatrzyć się dk., patrzyć ndk., patrzyć się ndk., dopatrzyć dk., dopatrzyć się dk., patrzeć ndk., patrzeć się ndk., przypatrzyć dk., przypatrzyć się dk., rozpatrzyć dk., rozpatrzyć się dk., upatrzyć dk., przepatrzyć dk., podpatrzyć dk., podpatrzyć się dk., spatrzyć dk., spatrzyć się dk., wpatrzyć się dk., zaopatrzyć dk., zaopatrzyć się dk., napatrzeć dk., napatrzeć się dk., popatrzeć dk., popatrzeć się dk., wypatrzyć dk., wypatrzyć się dk., zapatrzyć się dk., wpatrzeć się dk., opatrzać ndk.

 przym. nieopatrzny, opatrzny, opatrznościowy

 przysł. nieopatrznie, opatrznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. popatrzeć

 (2.1) war. popatrzeć się

Wiktionary


popałętać

po­tocz­nie: po­pa­łę­tać się - spę­dzić pe­wien czas na pa­łę­ta­niu się; po­pę­tać się, posz­wen­dać się, po­wa­łę­sać się


SJP.pl


popaśnica

daw­niej: na­łoż­ni­ca, kon­ku­bi­na, ko­chan­ka


SJP.pl


popaść

zna­leźć się w ja­kiejś sy­tu­a­cji, wpaść w ja­kieś po­ło­że­nie


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. po­pa­dać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|po­pa­dać.

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. po­pa­sać)

 (2.1) spę­dzić jakiś czas, pasąc zwie­rzę­ta

 (2.2) książk. za­trzy­mać się gdzieś na pe­wien czas w trak­cie po­dró­ży

Wiktionary


popaździernikowy

od­by­wa­ją­cy się, za­cho­dzą­cy po paź­dzier­ni­ku, zwła­szcza gdy ów paź­dzier­nik ko­ja­rzo­ny jest z ja­kimś kon­kret­nym wy­da­rze­niem (czyli np. od­by­wa­ją­cy się po re­wo­lu­cji paź­dzier­ni­ko­wej albo ma­ją­cy miej­sce po VII Ple­num KC PZPR w 1956 r.)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) hist. taki, który na­stą­pił po wy­da­rze­niach paź­dzier­ni­ko­wych 1956 r. w Pol­sce

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) mimo po­zor­ne­go, po­paź­dzier­ni­ko­we­go roz­luź­nie­nia SB roz­pra­co­wy­wa­ła in­ten­syw­nie pa­ry­ską „Kul­tu­rę” (…).

Wiktionary

Powiązane:

 przym. październikowy

Wiktionary


popchnąć

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. po­py­chać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|po­py­chać.

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny popch­nąć się (ndk. po­py­chać się)

 (2.1) do­ko­na­ny od|po­py­chać się.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. popchnięcie n., popychanie n., popychadło n., popychle n.

 czas. popychać ndk.

Wiktionary


popcorn

[czy­taj: pop­korn] pra­żo­na ku­ku­ry­dza; pop­korn


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pra­żo­na ku­ku­ry­dza

Wiktionary

Pop­corn ( pop­corn), pra­żo­na ku­ku­ry­dza – prze­ką­ska z pra­żo­nych w wy­so­kiej tem­pe­ra­tu­rze zia­ren ku­ku­ry­dzy, co po­wo­du­je ich „spuch­nię­cie” i wy­rzu­ce­nie z wnę­trza mięk­kiej, chru­pią­cej, biał­ko­wo-skro­bio­wej masy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Arek, idąc do kina, ku­pu­je za­wsze naj­więk­sze opa­ko­wa­nie pop­cor­nu.

Wiktionary


popcornowy

→ pop­corn [czy­taj: pop­kor­no­wy]


SJP.pl


popczyk

naz­wi­sko


SJP.pl


pope

Pope – miej­sco­wość na Łot­wie, w cen­tral­nej czę­ści no­vad­su Win­da­wa, przy dro­dze kra­jo­wej łą­czą­cej Rygę z Win­da­wą, 669 miesz­kań­ców (2004), sie­dzi­ba władz gminy ("Popes pa­gasts"). Znaj­du­je się tam pałac z XVII-XIX wieku.

Wikipedia


popecki

naz­wi­sko


SJP.pl


popedałować

1. po­je­chać gdzieś na ro­we­rze;
2. po­tocz­nie: pójść gdzieś szyb­ko


SJP.pl


popeerelowski

od­no­szą­cy się do cza­sów po PRL-u, bę­dą­cy po­zo­sta­ło­ścią po PRL-u


SJP.pl


popegeerowski

[czy­taj: po­pe­gie­e­row­ski] po­zo­sta­ły po PGR-ze, po okre­sie PGR-ów


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy sy­tu­a­cji i ob­sza­rów po zam­knię­tych PGR-ach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Chcą przez­na­czyć kon­kret­ne kwoty dla po­pe­ge­e­row­skich gmin na pół­no­cy kraju.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pegeerowski

 skr. PGR

 rzecz. pegeeryzacja ż., pegeer mrz., pegeerowiec mos., pegeerowskość ż.

 przysł. pegeerowsko

Wiktionary


popek

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Popek – pol­skie naz­wi­sko
  • Anna Popek (ur. 1968) – pol­ska dzien­ni­kar­ka
  • Ama­de­usz Popek (ur. 1977) – pol­ski ma­larz i gra­fik; syn Jana Popka
  • Artur Popek (ur. 1960) – pol­ski ma­larz i gra­fik; syn Sta­ni­sła­wa Popka
  • Jan Popek (1942–1980) – pol­ski ma­larz i gra­fik; oj­ciec Ama­de­u­sza Popka, brat Sta­ni­sła­wa Popka
  • Mie­czy­sław Popek (1916–1944) – pol­ski pilot z okre­su II wojny świa­to­wej
  • Sta­ni­sław Popek (ur. 1936) – pol­ski psy­cho­log, ma­larz, poeta; oj­ciec Ar­tu­ra Popka, brat Jana Popka
  • Zbi­gniew Popek (ur. 1946) – pol­ski kon­trad­mi­rał
  • Paweł „Popek” Mi­ko­ła­juw (ur. 1978) – pol­ski raper, wo­ka­li­sta i za­wod­nik MMA

Wikipedia


popelina

1. ro­dzaj tka­ni­ny o gę­stym splo­cie, zaz­wy­czaj ba­weł­nia­nej lub jed­wab­nej
2. po­tocz­nie: coś kiep­skie­go, sła­bej ja­ko­ści lub sy­tu­a­cja, która źle posz­ła, była roz­cza­ro­wu­ją­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) włók. ro­dzaj tka­ni­ny o splo­cie płó­cien­nym;

 (1.2) pot. pejor. coś tan­det­ne­go, ma­ło­war­to­ścio­we­go

 (1.3) pot. coś czego się wsty­dzi­my

Wiktionary

Po­pe­li­na – mocna tka­ni­na weł­nia­na, ba­weł­nia­na lub jed­wab­na o splo­cie płó­cien­nym, przy­po­mi­na­ją­ca ryps, wy­ko­rzy­sty­wa­na w pro­duk­cji ko­szul, sukni i pła­szczy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) Ty, stary, wczo­raj spi­łem się do nie­przy­tom­no­ści i taka po­pe­li­na z tego wysz­ła, że szko­da gadać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔpɛˈlʲĩna, AS: popelʹĩna

Wiktionary

Powiązane:

 przym. popelinowy, popeliniarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) badziewie, kaszana, maniana, tandeta

 (1.3) blamaż, kaszana, kompromitacja, maniana, obciach, wstyd

Wiktionary


poperczyn

Po­per­czyn – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie kras­no­staw­skim, w gmi­nie Żół­kiew­ka.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa za­moj­skie­go.

Wieś sta­no­wi so­łect­wo gminy Żół­kiew­ka. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go (III 2011 r.) wieś li­czy­ła 160 miesz­kań­ców.

Wikipedia


poperfumować

spry­skać per­fu­ma­mi; na­per­fu­mo­wać, uper­fu­mo­wać


SJP.pl


popers

przed­sta­wi­ciel sub­kul­tu­ry mło­dzie­żo­wej ak­tyw­nej w Pol­sce w la­tach 1981-85, no­szą­cy długą grzyw­kę za­cze­sa­ną na bok i bar­dzo ele­ganc­kie ubra­nie; pop­pers, saj­ko­wiec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) so­cjol. zob. pop­pers.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pop­pers
  • Po­pers (album)

Wikipedia


popertraktować

pro­wa­dzić przez pe­wien czas roz­mo­wy ma­ją­ce do­pro­wa­dzić do za­war­cia umowy lub pod­pi­sa­nia ukła­dów


SJP.pl


popeye

Po­pe­ye – fik­cyj­ny bo­ha­ter ko­mik­sów i krót­ko­me­tra­żo­wych fil­mów ani­mo­wa­nych, stwo­rzo­ny w 1929 roku przez El­zie­go Cris­le­ra Se­ga­ra, przed­sta­wia­ny z nie­o­dłącz­ną fajką w ustach.

W la­tach 1933–1957 pow­stał seria ki­no­wych fil­mów ani­mo­wa­nych (pier­wszy to: "Ma­ry­narz Po­pe­ye"), a w la­tach 1960–1962 se­rial ani­mo­wa­ny. W 1980 Ro­bert Alt­man na­krę­cił film fa­bu­lar­ny, z de­ko­ra­cji stwo­rzo­nych do niego na Mal­cie pow­stał park roz­ryw­ki Po­pe­ye Vil­la­ge.

Wikipedia


popełnianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­peł­niać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. popełniać ndk.

 rzecz. popełnienie n.

Wiktionary


popełniać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. po­peł­nić)

 (1.1) robić coś nie­od­po­wied­nie­go czy złego

 (1.2) żart. sta­wać się twór­cą cze­goś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pro­ce­du­ra zo­sta­ła wpro­wa­dzo­na w celu uni­knię­cia pre­ten­sji ze stro­ny tych gę­ga­ją­cych se­na­to­rów, któ­rzy twier­dzą, że flota po­peł­nia zbrod­nie wo­jen­ne.

 (1.1) Za każ­dym razem, gdy Józek po­peł­niał błędy w kro­kach tańca, Mał­go­sia się śmia­ła do roz­pu­ku.

 (1.2) Co­dzien­nie po­peł­niam vlogi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. popełnienie n., popełnianie n.

 czas. popełnić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) czynić, dopuszczać się, robić

 (1.2) tworzyć

Wiktionary


popełnienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­peł­nić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔpɛwʲˈɲɛ̇̃ɲɛ, AS: popeu̯ʹńė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. popełnić dk., popełniać ndk.

 rzecz. popełnianie n.

Wiktionary


popełnić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. po­peł­niać)

 (1.1) zro­bić coś złego

 (1.2) żart. stwo­rzyć marny utwór (np. li­te­rac­ki)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Latem 1939 roku po­peł­ni­łem po­waż­ny błąd ku­pu­jąc sobie ka­pe­lusz zwany „pa­na­ma”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈpɛwʲɲit͡ɕ, AS: popeu̯ʹńić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. popełnienie n.

 czas. popełniać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dopuścić się

 (1.2) spłodzić

Wiktionary


popełznięty

taki, który gdzieś po­pełz­nął; po­pełź­nię­ty, po­peł­zły


SJP.pl


popełzły

taki, który gdzieś po­pełzł; po­pełz­nię­ty, po­pełź­nię­ty


SJP.pl


popełźnięty

taki, który gdzieś po­pełz­nął; po­pełz­nię­ty, po­peł­zły


SJP.pl


popi

przy­miot­nik od: pop (w zna­cze­niu: du­chow­ny pra­wo­sław­ny)


SJP.pl


popichcić

po­tocz­nie: spę­dzić pe­wien czas na pich­ce­niu; po­go­to­wać


SJP.pl


popicie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|popić.

Wiktionary


popiec

spę­dzić pe­wien okres czasu na pie­cze­niu; upiec coś jedno po dru­gim


SJP.pl


popiel

paląc, za­mie­niać w po­piół


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) mit­słow. le­gen­dar­ny wład­ca Polan lub Go­plan z IX wieku;

 (1.2) imię|pol­ski|m.

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (2.1) geogr. wieś w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie bial­skim, w gmi­nie Pi­szczac;

 (2.2) geogr. miej­sco­wość w pół­noc­no-wschod­niej Lit­wie nad rzeką Ro­wie­ją;

 (2.3) geogr. to­po­nim, nazwa sze­re­gu wznie­sień i wzgórz w Pol­sce

Wiktionary

Po­piel ІІ; "de regno Pum­pil (Popel)", imię, re­kon­stru­o­wa­ne, jako Pąpyl – le­gen­dar­ny wład­ca Polan lub Go­plan z IX wieku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) We­dług Galla na po­strzy­ży­nach u Pia­sta miał być obec­ny rów­nież sam Po­piel, gdyż "ksią­żę wcale nie uwa­żał sobie za ujmę zajść do swo­je­go wie­śnia­ka".

 (2.1) We­dług spisu po­wszech­ne­go z roku 1921 miej­sco­wość Po­piel po­sia­da­ła 12 domów i 68 miesz­kań­ców.

 (2.2) W pa­ła­cu w Po­pie­lu uro­dził się het­man wiel­ki li­tew­ski Ja­nusz Ra­dzi­wiłł.

 (2.3) Wcho­dząc na Po­piel, wi­dzie­li­śmy żmiję.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. popiołek mrz., popielatość ż., Popielec mrz., popielica ż., popielice lm nm., popielisko n., popielnik mrz., popiół mrz.

 czas. popielić ndk.

 przym. popielaty

 przysł. popielato

Wiktionary


popiela

naz­wi­sko


SJP.pl


popielarczyk

naz­wi­sko


SJP.pl


popielarski

naz­wi­sko


SJP.pl


popielarz

1. ro­bot­nik pra­cu­ją­cy przy usu­wa­niu po­pio­łu i żużlu spod pa­le­nisk w ko­pal­ni, elek­trow­ni itp.;
2. daw­niej: czło­wiek zaj­mu­ją­cy się wy­pa­la­niem lub sprze­da­wa­niem po­pio­łu


SJP.pl


popielatka

Po­pie­lat­ka ("Oplo­sia") – ro­dzaj chrzą­szczy z ro­dzi­ny kóz­ko­wa­tych.

Wikipedia


popielato

przy­słó­wek

 (1.1) w bar­wie jas­no­sza­rej

Wiktionary

Powiązane:

 przym. popielaty

 rzecz. Popiel mos./mrz./ż.

Wiktionary


popielatobiało

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) z uży­ciem po­pie­la­to­bia­łej barwy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kuch­nia, po­ma­lo­wa­na przez Ro­ma­na na po­pie­la­to­bia­ło, pre­zen­to­wa­ła się zna­ko­mi­cie.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. popielatobiały

Wiktionary


popielatobiały

biały o po­pie­la­tym od­cie­niu


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) biały o po­pie­la­tym od­cie­niu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Lud­mi­ła przysz­ła w po­pie­la­to­bia­łej gar­son­ce ze sztruk­su.

 (1.1) Zdo­by­sław do­stał po­pie­la­to­bia­łe skar­pe­ty od sa­lo­wych z trze­cie­go pię­tra.

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. popielatobiało

Wiktionary


popielatobrunatny

bru­nat­ny o po­pie­la­tym od­cie­niu


SJP.pl


popielatoczarny

przy­miot­nik

 (1.1) czar­ny o po­pie­la­tym od­cie­niu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W po­pie­la­to­czar­nych pe­le­ry­nach wy­sko­czy­li­śmy ra­to­wać pra­nie przed de­szczem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔpʲjɛlatɔˈt͡ʃarnɨ, AS: popʹi ̯elatočarny

Wiktionary


popielatoniebieski

nie­bie­ski o od­cie­niu po­pie­la­tym


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) nie­bie­ski o po­pie­la­tym od­cie­niu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Te po­pie­la­to­nie­bie­skie spod­nie wy­bla­kły, czy takie były ory­gi­nal­nie?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔpʲjɛlatɔ̃ɲɛˈbʲjɛsʲci, AS: popʹi ̯elatõńebʹi ̯esʹḱi

Wiktionary


popielatopłowy

płowy o po­pie­la­tym od­cie­niu


SJP.pl


popielatosiwy

siwy o od­cie­niu po­pie­la­tym


SJP.pl


popielatosrebrzysty

sre­brzy­sty o od­cie­niu po­pie­la­tym


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) sre­brzy­sty o po­pie­la­tym od­cie­niu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mewy pod słoń­ce wy­da­wa­ły się po­pie­la­tos­re­brzy­ste.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔpʲjɛlatɔsrɛˈbʒɨstɨ, AS: popʹi ̯elatosrebžysty

Wiktionary


popielatoszarawy

nieco szary o po­pie­la­tym od­cie­niu


SJP.pl


popielatoszary

szary o od­cie­niu po­pie­la­tym


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) szary o po­pie­la­tym od­cie­niu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dodaj tro­chę ko­lo­ru do tego po­ko­ju, bo w tych po­pie­la­to­sza­rych ścia­nach wszyst­ko wy­da­je się smut­ne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔpʲjɛlatɔˈʃarɨ, AS: popʹi ̯elatošary

Wiktionary

Powiązane:

 przym. szaropopielaty

Wiktionary


popielatowłosy

ma­ją­cy po­pie­la­te włosy


SJP.pl


popielatożółty

żółty o od­cie­niu po­pie­la­tym


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) żółty o po­pie­la­tym od­cie­niu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Od czego są te po­pie­la­to­żół­te pla­ma­a­my na prze­ście­rad­le?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔpʲjɛlatɔˈʒuwtɨ, AS: popʹi ̯elatožuu̯ty

Wiktionary


popielaty

ma­ją­cy kolor po­pio­łu, szary, jas­no­sza­ry


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy kolor jas­no­sza­ry, taki jak kolor po­pio­łu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zmy­jesz te po­pie­la­te ślady ze szklan­ki, czy ja mam to zro­bić?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔpʲjɛˈlatɨ, AS: popʹi ̯elaty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Popiel mos./mrz./ż., popiół mrz., popielnica ż., popiel ż., popielatość ż.

 przysł. popielato

Wiktionary


popielcowy

przy­miot­nik

 (1.1) rel. zwią­za­ny z Po­piel­cem, od­by­wa­ją­cy się w Po­pie­lec

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔpʲjɛlˈt͡sɔvɨ, AS: popʹi ̯elcovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. popielisko n., popiołek mrz., popioły nmos., popielnica ż., Popielec, popiół, popielniczka

Wiktionary


popielec

dzień roz­po­czy­na­ją­cy okres Wiel­kie­go Postu; środa po­piel­co­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rel. zob. Środa Po­piel­co­wa.

Wiktionary

Środa Po­piel­co­wa, Po­pie­lec (sta­ro­pol­ska nazwa: Wstęp­na Środa) − w ka­len­da­rzu ka­to­lic­kim pier­wszy dzień wiel­kie­go postu, przy­pa­da­ją­cy 46 dni (40-dnio­wy okres postu po wy­łą­cze­niu nie­dziel) przed Wiel­ka­no­cą, czyli mię­dzy 4 lu­te­go a 10 marca. Jest to dzień po­ku­ty − obo­wią­zu­ją:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do­pie­ro we wstęp­ną środę, w Po­pie­lec, nie szy­ku­jąc nawet śnia­da­nia, ogar­nę­ła się, jak mogła naj­le­piej, dzie­ci dała pod We­ron­czy­ną opie­kę i za­bie­ra­ła się do wyj­ścia.

 (1.1) Na ten po­pie­lec zjeż­dża­li się i scho­dzi­li do ko­ścio­łów wszy­scy ka­to­lic­kie­go wyz­na­nia, pa­no­wie nawet naj­więk­si nigdy go nie opu­szcza­li.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈpʲjɛlɛt͡s, AS: popʹi ̯elec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. popielnica ż., popiół mrz., popielnik mos./mrz.

 przym. popielcowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Środa Popielcowa, Wstępna Środa

Wiktionary


popielewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


popielewo

nazwa kilku miej­sco­wo­ści w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Po­pie­le­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. byd­go­skim, w gmi­nie Ko­ro­no­wo
  • Po­pie­le­wo – osada leśna w woj. po­mor­skim, w pow. by­tow­skim, w gmi­nie Trze­bie­li­no.
  • Po­pie­le­wo – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. choj­nic­kim, w gmi­nie Ko­na­rzy­ny
  • Po­pie­le­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. gnieź­nień­skim, w gmi­nie Trze­mesz­no
  • Po­pie­le­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ko­niń­skim, w gmi­nie Skulsk
  • Po­pie­le­wo – osada w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. po­lic­kim, gmi­nie Nowe Warp­no
  • Po­pie­le­wo – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. świd­wiń­skim, w gmi­nie Poł­czyn-Zdrój
  • Po­pie­le­wo – dawna gro­ma­da
  • Po­pie­le­wo – wieś w ob­wo­dzie brze­skim, w re­jo­nie pru­żań­skim, w siel­so­wie­cie Su­cho­pol
  • Po­pie­lar­nia, Po­pie­la­rze, Po­pie­le, Po­pio­ły

Wikipedia


popielewski

przy­miot­nik od: Po­pie­lów (miej­sco­wość)


SJP.pl


popielgrzymkowy

wy­stę­pu­ją­cy po piel­grzym­ce


SJP.pl


popielica

1. ro­śli­na z ro­dzi­ny ró­żo­wa­tych, o pło­żą­cych pę­dach i kwa­śnych, po­kry­tych sinym na­lo­tem owo­cach, ros­ną­ca dziko w całej Pol­sce; je­ży­na po­pie­li­co­wa;
2. gry­zoń na­drzew­ny z ro­dzi­ny pil­cho­wa­tych, ży­wią­cy się na­sio­na­mi, owo­ca­mi a także owa­da­mi i śli­ma­ka­mi, za­sy­pia­ją­cy na zimę; pilch;
3. po­tocz­nie: wy­pra­wio­na skóra z tego gry­zo­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Glis|Bris­son|ref=tak., ro­dzaj ssaka z ro­dzi­ny po­pie­li­co­wa­tych, na­drzew­ny gry­zoń o po­pie­la­tym fu­trze

 (1.2) zool. gry­zoń z ro­dza­ju po­pie­lic (1.1)

 (1.3) lm. po­pie­li­ce → futro z po­pie­li­cy (1.2)

 (1.4) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Rubus ca­e­sius|L.|ref=tak., ga­tu­nek ro­śli­ny z ro­dzi­ny ró­żo­wa­tych;

 (1.5) bot. ro­śli­na z ga­tun­ku po­pie­lic (1.4)

 (1.6) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Pe­ri­cal­lis × hy­bri­da|ref=tak., mie­sza­niec ro­ślin z ro­dzi­ny astro­wa­tych;

 (1.7) bot. ro­śli­na z ga­tun­ku po­pie­lic (1.6)

Wiktionary

Po­pie­li­ca ("Glis") – ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny po­pie­lic (Gli­ri­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny po­pie­li­co­wa­tych (Gli­ri­dae).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Szu­ka­jąc miej­sca hi­ber­na­cji po­pie­li­ce scho­dzą na zie­mię.

 (1.2) Za­u­wa­ży­łem po­pie­li­cę wspi­na­ją­cą się po pniu drze­wa.

 (1.4) Z owo­ców po­pie­li­cy robi się wy­śmie­ni­te kok­taj­le.

 (1.7) Ob­sa­dzę ra­ba­tę po­pie­li­ca­mi i stu­dent­ka­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Popielec mrz., popiół mrz., popielicowate nmos., Popiel mos./mrz.

 przym. popielicowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) popielica szara

 (1.2) daw. pilch

 (1.4) jeżyna popielica, ostrężyna

 (1.6) cyneraria, popielnik

Wiktionary


popielice

1. ro­śli­na z ro­dzi­ny ró­żo­wa­tych, o pło­żą­cych pę­dach i kwa­śnych, po­kry­tych sinym na­lo­tem owo­cach, ros­ną­ca dziko w całej Pol­sce; je­ży­na po­pie­li­co­wa;
2. gry­zoń na­drzew­ny z ro­dzi­ny pil­cho­wa­tych, ży­wią­cy się na­sio­na­mi, owo­ca­mi a także owa­da­mi i śli­ma­ka­mi, za­sy­pia­ją­cy na zimę; pilch;
3. po­tocz­nie: wy­pra­wio­na skóra z tego gry­zo­nia


SJP.pl

Po­pie­li­ce (Gli­ri­nae) – po­dro­dzi­na ssa­ków z ro­dzi­ny po­pie­li­co­wa­tych (Gli­ri­dae).

Wikipedia


popielicowate

ro­dzi­na ssa­ków wie­wiór­koksz­tałt­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Gli­ri­dae|Mu­ir­he­ad|ref=tak., ro­dzi­na ssa­ków z rzędu gry­zo­ni;

Wiktionary

Po­pie­li­co­wa­te, pil­cho­wa­te (Gli­ri­dae) – ro­dzi­na ssa­ków z po­drzę­du wie­wiór­koksz­tałt­nych (Sciu­ro­morp­ha) w rzę­dzie gry­zo­ni (Ro­den­tia). Obej­mu­je bli­sko 30 ga­tun­ków.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Formy na­ziem­ne po­pie­li­co­wa­tych przy­po­mi­na­ją myszy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. popielniczka ż., popielica ż.

Wiktionary


popielicowaty

o ce­chach po­pie­li­co­wa­tych (pil­cho­wa­tych - gry­zo­ni z grupy poś­red­niej mię­dzy my­szo­wa­ty­mi a wie­wiór­ko­wa­ty­mi, obej­mu­ją­cej kil­ka­dzie­siąt ga­tun­ków o pu­szy­stym ogo­nie i cen­nym fu­trze); pil­cho­wa­ty


SJP.pl


popielisko

miej­sce po ogni­sku lub po­ża­rze; po­go­rze­li­sko, po­ża­rzy­sko, zgli­szcze, spa­le­ni­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) po­pio­ły po­zo­sta­łe po po­ża­rze lub pa­le­niu cze­goś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zgod­nie z tymi wska­zów­ka­mi ikonę zna­le­zio­no na po­pie­li­sku, przy­kry­tą me­tro­wą war­stwą po­pio­łu i gruzu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. popiół mrz., popiołek mrz., popielica ż., popielnica ż., popielnik mrz., popielniczka ż., popioły nmos., popielenie n., spopielenie n., Popiel mos., Popielec mrz., popiołka ż.

 czas. popielić ndk., popieleć ndk., spopielić dk.

 przym. popiołowy, popielcowy, popielaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pogorzelisko, zgliszcze

Wiktionary


popielić

paląc, za­mie­niać w po­piół


SJP.pl


popielnica

1. na­czy­nie słu­żą­ce do prze­cho­wy­wa­nia pro­chów zmar­łe­go po spa­le­niu; urna;
2. rzad. po­piel­nicz­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zgrub. od: po­piel­nicz­ka

 (1.2) przest. na­czy­nie na pro­chy (po­pio­ły) zmar­łe­go

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔpʲjɛlʲˈɲit͡sa, AS: popʹi ̯elʹńica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. popiół m., popiołek m., popioły nmos., popielnik m., Popielec m.

:: zdrobn. popielniczka ż.

 czas. popielić, spopielić

 przym. popielnicowy, popielny, popielcowy, popielaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) urna

Wiktionary


popielniczka

płyt­kie na­czy­nie na po­piół z pa­pie­ro­sów i nie­do­pał­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ot­war­ty po­jem­nik słu­żą­cy do strzą­sa­nia do niego po­pio­łu z pa­pie­ro­sa;

Wiktionary

Po­piel­nicz­ka – na­czy­nie słu­żą­ce do do­raź­ne­go gro­ma­dze­nia po­pio­łu z wy­ro­bów ty­to­nio­wych oraz ich nie­do­pał­ków i nie­do­pał­ków za­pa­łek. Więk­szość po­piel­ni­czek jest za­pro­jek­to­wa­na w taki spo­sób, aby można było o nie opie­rać tlące się pa­pie­ro­sy, cy­ga­ret­ki czy cy­ga­ra.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kel­ner­ka opróż­ni­ła po­piel­nicz­kę go­ściom.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔpʲjɛlʲˈɲit͡ʃka, AS: popʹi ̯elʹńička

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. popielisko n., popiołek mrz., Popielec mrz., popielica ż., popielicowate nmos., popielnica ż., popielnik mrz., popioły nmos., popiół mrz.

 czas. popielić dk., spopielić dk.

 przym. popiołowy, popielcowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk aszynbecher

Wiktionary


popielnik

część pa­le­ni­ska w piecu, gdzie gro­ma­dzi się po­piół


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. zbior­nik pod ko­mo­rą pa­le­ni­sko­wą pieca lub kotła;

 (1.2) bot. cy­ne­ra­ria

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) liter. ktoś zro­dzo­ny z po­pio­łów

Wiktionary

Po­piel­nik – wy­stę­pu­ją­cy w róż­ne­go ro­dza­ju pie­cach lub ko­tłach zbior­nik pod ko­mo­rą pa­le­ni­sko­wą, w któ­rym gro­ma­dzi się po­piół, opa­da­ją­cy do niego po­przez ruszt.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na Woj­tu­sia z po­piel­ni­ka / iskie­recz­ka mruga.

 (1.2) Na ra­ba­cie po­sa­dzi­my po­piel­ni­ki, astry i stu­dent­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. popielisko n., popiołek mrz., popiół m., popielec m., Popielec m., Popiel m., Popielniki nmos., popielnica ż., popielniczka ż., popioły nmos.

 czas. popielić ndk.

 przym. popielny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. śl. popielorz

 (1.2) cyneraria

Wiktionary


popielno

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Po­piel­no – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. pi­skim, w gmi­nie Ru­cia­ne-Nida
  • Po­piel­no – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. cho­dzie­skim, w gmi­nie Bu­dzyń

Wikipedia


popielność

→ po­piel­ny


SJP.pl

Patrz:

popielny

popielorz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. po­piel­nik

Wiktionary


popielowski

przy­miot­nik od: Po­pie­lów


SJP.pl


popielowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Po­pie­la lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


popielski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bo­le­sław Po­piel­ski (1907-1997) – pol­ski le­karz
  • Ka­zi­mierz Po­piel­ski (ur. 1935) – pol­ski psy­cho­log
  • Paweł Po­piel­ski (ur. 1968) – pol­ski in­ży­nier
  • Zbi­gniew Po­piel­ski (1935-2015) – pol­ski kom­po­zy­tor

Wikipedia


popieluszka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. bot. je­ży­na

Wiktionary


popielów

1. nazwa dwóch wsi w Pol­sce;
2. wieś na Ukra­i­nie;
3. dziel­ni­ca Ryb­ni­ka


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Po­pie­lów – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. wę­grow­skim, w gmi­nie Liw
  • Po­pie­lów – wieś w woj. opol­skim, w pow. opol­skim, w gmi­nie Po­pie­lów
  • Po­pie­lów – dziel­ni­ca Ryb­ni­ka
  • Po­pie­lów – sta­cja ko­le­jo­wa w miej­sco­wo­ści Po­pie­lów, w wo­je­wództ­wie opol­skim
  • Po­pie­lów – dawna gro­ma­da w woj. opol­skim
  • Po­pie­lów (Попелів) – wieś w ob­wo­dzie iwa­no­fran­kiw­skim na Ukra­i­nie
  • Gmina Po­pie­lów

Wikipedia


popielówek

Po­pie­ló­wek (niem. "Hen­ners­dorf") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie lwó­wec­kim, w gmi­nie Lu­bo­mierz.

Wikipedia


popieprzać

po­tocz­nie: szyb­ko się po­ru­szać; za­i­wa­niać, za­pie­przać, za­su­wać


SJP.pl


popieprzenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­pie­przyć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. popieprzyć

 rzecz. pieprzniczka ż.

Wiktionary


popieprzony

1. przy­pra­wić pie­przem;
2. po­tocz­nie: po­my­lić coś; po­krę­cić, po­pier­ni­czyć, po­chrza­nić;
3. po­tocz­nie: mówić głup­stwa, bzdu­ry przez pe­wien czas;
4. po­pie­przyć się:
a) po­tocz­nie: sta­wać się trud­nym do odróż­nie­nia; po­chrza­nić się, po­plą­tać się;
b) nieco wul­gar­nie: upra­wiać seks przez pe­wien czas


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pot. szur­nię­ty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pieprzniczka ż.

 czas. pieprznąć

Wiktionary


popieprzyć

1. przy­pra­wić pie­przem;
2. po­tocz­nie: po­my­lić coś; po­krę­cić, po­pier­ni­czyć, po­chrza­nić;
3. po­tocz­nie: mówić głup­stwa, bzdu­ry przez pe­wien czas;
4. po­pie­przyć się:
a) po­tocz­nie: sta­wać się trud­nym do odróż­nie­nia; po­chrza­nić się, po­plą­tać się;
b) nieco wul­gar­nie: upra­wiać seks przez pe­wien czas


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni

 (1.1) do­pra­wić pie­przem

 (1.2) pot. po­my­lić

cza­sow­nik zwrot­ny po­pie­przyć się

 (2.1) pot. o czymś, co ule­gło po­mył­ce

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sma­ku­je wspa­nia­le, ale ja bym to je­szcze po­pie­przył.

 (1.2) Po­pie­przy­łam opa­ko­wa­nia i za­miast soli do­da­łam cukru.

 (2.1) Po­pie­przy­ły mi się ulice i skrę­ci­łam za wcze­śnie.

 (2.1) Na kla­sów­ce wszyst­ko mi się po­pie­przy­ło.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈpʲjɛpʃɨt͡ɕ, AS: popʹi ̯epšyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pieprzniczka ż., popieprzenie n.

 czas. pieprzyć

 przym. pieprznięty

Wiktionary


popieranie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) udzie­la­nie komuś swo­je­go po­par­cia, po­ma­ga­nie komuś w osią­ga­niu cze­goś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bel­go­wie sta­ra­li się spra­wo­wać wła­dzę (…) po­przez po­pie­ra­nie jed­nych grup et­nicz­nych prze­ciw­ko dru­gim.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔpʲjɛˈrãɲɛ, AS: popʹi ̯erãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poparcie n.

 czas. popierać ndk., poprzeć dk.

Wiktionary


popierać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. po­przeć)

 (1.1) udzie­lić komuś swo­je­go po­par­cia, po­ma­gać komuś w dzia­ła­niu, osią­ga­niu cze­goś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jako jeden z nie­licz­nych nie wie­rzył, że wy­buch­nie trze­cia wojna świa­to­wa. Zda­wał sobie spra­wę że ogrom­na część spo­łe­czeń­stwa jed­nak ko­mu­ni­stów po­pie­ra.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈpʲjɛrat͡ɕ, AS: popʹi ̯erać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poparcie n., popieranie n.

Wiktionary


popierdalać

wul­gar­nie: po­ru­szać się, biec gdzieś szyb­ko


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) wulg. szyb­ko prze­mie­szczać się mię­dzy miej­sca­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Życie na­ra­ża­łem, byś mógł po­pier­da­lać z tą tecz­ką i brać grubą forsę za przy­sta­wie­nie pie­cząt­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pierdolić, zapierdalać

 przym. popierdolony

Wiktionary


popierdasić

po­tocz­nie: po­my­lić coś lub zro­bić w czymś nie­po­rzą­dek; po­pie­przyć, po­pier­dzie­lić, po­pier­do­lić


SJP.pl


popierdoleniec

pojeb, po­je­ba­niec; wul­gar­nie:
1. czło­wiek chory umy­sło­wo, wa­riat;
2. obraź­li­we okre­śle­nie kie­ro­wa­ne głów­nie do męż­czyzn


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) wulg. osoba nie­speł­na ro­zu­mu

Wiktionary

Powiązane:

 zob. pierdolić.

Wiktionary


popierdolić

po­je­bać; wul­ga­ryzm o wielu zna­cze­niach, m.in.:
1. oddać się czyn­no­ści pier­do­le­nia przez jakiś czas;
2. coś się komuś po­pier­do­li­ło - coś się komuś po­my­li­ło, ktoś się po­my­lił


SJP.pl


popierdoliło

cza­sow­nik nie­wła­ści­wy

 (1.1) wulg. …uży­wa­ny w celu stwier­dze­nia, że za­cho­wa­nie danej osoby jest nie­ak­cep­to­wal­ne lub od­sta­je od normy i świad­czy o tym, że nie jest ona zdro­wa psy­chicz­nie

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 3. os. lp. rodz. n. czasu przesz. trybu oz­najm. od po­pier­do­lić

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wie­dzia­łam, że masz hopla na punk­cie re­li­gii, ale cie­bie cał­ko­wi­cie po­pier­do­li­ło.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. porąbało, powaliło; wulg. pojebało

Wiktionary


popierdolony

po­je­ba­ny; wul­gar­nie:
1. niez­rów­no­wa­żo­ny psy­chicz­nie lub za­cho­wu­ją­cy się w ten spo­sób;
2. ne­ga­tyw­nie od­bie­ga­ją­cy od obo­wią­zu­ją­cych norm


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) wulg. sza­lo­ny, zwa­rio­wa­ny, nie­nor­mal­ny

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) ims. przym. bier­ny od: po­pier­do­lić

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przy­jaź­nię się z nim, ale cza­sa­mi mam wra­że­nie, że jest kom­plet­nie po­pier­do­lo­ny.

 (1.1) Nikt do­kład­nie nie wie, jak bar­dzo po­pier­do­lo­ny je­steś.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔpʲjɛrdɔˈlɔ̃nɨ, AS: popʹi ̯erdolõny

Wiktionary

Powiązane:

 czas. popierdolić, popierdalać, pierdolić, zapierdalać

 przym. pierdolnięty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. stuknięty, walnięty; posp. pieprznięty, popieprzony; wulg. pierdolnięty, pojebany

Wiktionary


popierdywanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­pier­dy­wać.

Wiktionary


popierdzielać

nieco wul­gar­nie: szyb­ko się po­ru­szać; za­i­wa­niać, za­pie­przać, za­su­wać


SJP.pl


popierdzielić

nieco wul­gar­nie:
1. po­my­lić coś z czymś;
2. spę­dzić pe­wien czas na mó­wie­niu głupstw albo nie­praw­dy


SJP.pl


popierdzielony

nieco wul­gar­nie:
1. po­my­lić coś z czymś;
2. spę­dzić pe­wien czas na mó­wie­niu głupstw albo nie­praw­dy


SJP.pl


popierdzieć

po­tocz­nie: spę­dzić pe­wien czas na gło­śnym wy­pu­szcza­niu na­gro­ma­dzo­nych w or­ga­niz­mie gazów je­li­to­wych; po­pry­kać, po­pru­kać


SJP.pl


popierdółka

po­tocz­nie:
1. osoba mało za­rad­na; gapa;
2. coś mało waż­ne­go; bła­host­ka


SJP.pl


popierniczać

po­tocz­nie: po­ru­szać się bar­dzo szyb­ko; za­pier­ni­czać, za­pier­dzie­lać


SJP.pl


popiersie

rzeź­ba lub pła­sko­rzeź­ba przed­sta­wia­ją­ca górną część po­sta­ci; biust


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) szt. rzeź­biar­skie lub ma­lar­skie przed­sta­wie­nie po­sta­ci od tu­ło­wia w górę;

Wiktionary

Po­pier­sie – w rzeź­bie i ma­lar­stwie por­tre­to­wym pół­po­stać, przed­sta­wie­nie mo­de­lu w uję­ciu do ra­mion.

Model ten naj­czę­ściej sto­so­wa­ny jest w od­nie­sie­niu do por­tre­tu rzeź­biar­skie­go osa­dzo­ne­go na po­stu­men­cie.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pɔˈpʲjɛrʲɕɛ, AS: popʹi ̯erʹśe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pierś ż., piersiówka ż.

 przym. popiersiowy, piersiowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) żart. biust

Wiktionary


popiełuszko

naz­wi­sko, m.in. Jerzy Po­pie­łusz­ko (1947-1984) - pol­ski ksiądz, zwią­za­ny z So­li­dar­no­ścią, za­mor­do­wa­ny przez funk­cjo­na­riu­szy SB


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jerzy Po­pie­łusz­ko – pol­ski ka­płan za­mor­do­wa­ny przez SB, bło­go­sła­wio­ny Ko­ścio­ła ka­to­lic­kie­go
  • Ma­rian­na Po­pie­łusz­ko – matka bło­go­sła­wio­ne­go ks. Je­rze­go Po­pie­łusz­ki
  • Po­pie­łusz­ko. Wol­ność jest w nas – film o ks. Je­rzym Po­pie­łusz­ce z 2009 r.

Wikipedia


popigaj

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka w az­ja­tyc­kiej czę­ści Rosji, w Kraju Kras­no­jar­skim, ucho­dzi do estu­a­rium Cha­tan­gi;

Wiktionary

Po­pi­gaj (ros. Попигай) – rzeka w az­ja­tyc­kiej czę­ści Rosji, w Kraju Kras­no­jar­skim. Dłu­gość 532 km; po­wierzch­nia do­rze­cza 50 300 km²; śred­ni prze­pływ przy uj­ściu 400 m³/s.

Wy­pły­wa z ma­łe­go je­zio­ra Czon­no-Kiuel na Pła­sko­wy­żu Ana­bar­skim; pły­nie sze­ro­ką, za­ba­gnio­ną do­li­ną przez Ni­zi­nę Pół­nos­no­sy­be­ryj­ską; ucho­dzi do estu­a­rium Cha­tan­gi; głów­ny do­pływ Ras­so­cha (lewy).

Wikipedia


popijacha

spot­ka­nie to­wa­rzy­skie, na któ­rym pije się dużo al­ko­ho­lu; po­pi­ja­wa


SJP.pl


popijanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­pi­jać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. popijać

Wiktionary


popijarski

po­zo­sta­ły po pi­ja­rach, na­le­żą­cy daw­niej do pi­ja­rów


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który kie­dyś na­le­żał do pi­ja­rów lub pi­ja­rek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W zni­szczo­nym klasz­to­rze po­pi­jar­skim w Bia­łej Wo­dzie in­ter­no­wa­no za­kon­ni­ce z te­re­nu Cze­cho­sło­wa­cji.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pijar mos., pijarka ż.

 przym. pijarski

Wiktionary


popijawa

spot­ka­nie to­wa­rzy­skie, na któ­rym pije się dużo al­ko­ho­lu; po­pi­ja­cha


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. im­pre­za suto za­kra­pia­na al­ko­ho­lem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. picie n., pijany mos., pijus mos., pijak mos./mrz.

 czas. popijać ndk.

 przym. pijany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) balanga, biba, bibka, libacja, melanż

Wiktionary


popijać

pić w pew­nych od­stę­pach czasu


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. popić)

 (1.1) pić ma­ły­mi ły­ka­mi, wolno

 (1.2) pić po przeł­knię­ciu cze­goś

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. popić)

 (2.1) pot. pić nie­rzad­ko al­ko­hol

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) - Twoje zdro­wie, Adi - mówił Ko­wal­ski, po­pi­ja­jąc becz­ko­wy ży­wiec, który sma­ko­wał tak samo jak gdzie in­dziej, ale był pięć razy droż­szy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. popijała mos., popijanie n., popijawa ż., pijany mos.

 czas. pić, pijać, popić dk.

 przym. pijany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) zapijać

 (2.1) upijać się

Wiktionary


popikać

pikać przez pe­wien czas


SJP.pl


popiołeczek

zdrob­nie­nie od: po­pio­łek


SJP.pl


popiołek

naz­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od po­piół

 (1.2) nie­wiel­ka ilość po­pio­łu

 (1.3) miał­ki po­piół

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Po­pio­łek – funk­cjo­na­riusz Służ­by Wię­zien­nej
  • Bo­że­na Po­pio­łek (ur. 1962) – pol­ska hi­sto­ryk
  • Ed­ward Po­pio­łek (ur. 1939) – pol­ski in­ży­nier
  • Fran­ci­szek Po­pio­łek (1868-1960) – pol­ski hi­sto­ryk
  • Jo­lan­ta Po­pio­łek (ur. 1947) – pol­ska po­li­tyk
  • Józef Grze­gorz Po­pio­łek (ur. 1704) – pol­ska te­o­log
  • Ka­zi­mierz Po­pio­łek (1903-1986) – pol­ski hi­sto­ryk, syn Fran­cisz­ka
  • Krzysz­tof Po­pio­łek (ur. 1956) – pol­ski po­li­tyk i sa­mo­rzą­do­wiec
  • Woj­ciech Po­pio­łek (ur. 1951) – pol­ski praw­nik
  • Zofia Po­pio­łek (ur. 1952) – pol­ska ad­mi­ni­stra­ty­wist­ka
  • Ry­szard Po­pio­łek – jeden z bo­ha­te­rów se­ria­lu Dom

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) Lecz na jed­nym końcu były włosy ludz­kie, które skwier­cząc w lekki po­pio­łek się za­mie­ni­ły, i stru­mie­niem po­wie­trza unie­sio­ne, w komin się unio­sły.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. popielisko n., popiół mrz., popielica ż., popielnica ż., popielnik mrz., popielniczka ż., popioły nmos., popielenie n., spopielenie n., Popiel mos., Popielec mrz., popiołka ż.

 czas. popielić ndk., popieleć ndk., spopielić dk.

 przym. popiołowy, popielcowy, popielaty

Wiktionary


popiołoporyt

sztucz­ne kru­szy­wo lek­kie otrzy­my­wa­ne przez spie­ka­nie po­pio­łów lot­nych


SJP.pl


popioły

1. stała po­zo­sta­łość po spa­le­niu sub­stan­cji or­ga­nicz­nej, np. paliw sta­łych lub płyn­nych, czy masy or­ga­niz­mów ży­wych;
2. o czymś, co prze­sta­ło ist­nieć;
3. zwy­kle w licz­bie mno­giej: szcząt­ki po spa­le­niu zwłok;
4. obró­cić w po­piół - zni­szczyć coś zu­peł­nie;
5. nie za­sy­piać gru­szek w po­pie­le - nie za­nied­by­wać cze­goś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) szcząt­ki po­zo­sta­łe po spa­le­niu zwłok

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) M., B., W. lm. od: po­piół

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Po­pio­ły – opu­szczo­na wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. to­ruń­skim, w gmi­nie Wiel­ka Nie­szaw­ka
  • Po­pio­ły – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. wę­go­rzew­skim, w gmi­nie Budry
  • Po­pio­ły – dawna gmina wiej­ska
  • Po­pio­ły – dawna gro­ma­da
  • Po­pio­ły – dawny za­ścia­nek w ob­wo­dzie wi­teb­skim, w re­jo­nie szar­kow­szczyń­skim, w siel­so­wie­cie Her­ma­no­wi­cze.
  • Po­pio­ły – wieś w ob­wo­dzie wi­teb­skim, w re­jo­nie głę­boc­kim, w siel­so­wie­cie Ło­ma­sze.
  • Po­pio­ły – po­wieść Ste­fa­na Że­rom­skie­go
  • Po­pio­ły – film An­drze­ja Wajdy
  • Po­piół
  • Po­pie­lar­nia, Po­pie­la­rze, Po­pie­le, Po­pie­le­wo
  • Ulica Po­pio­ły w Łodzi

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Roz­sy­pał po­pio­ły swo­je­go ojca nad rzeką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈpʲjɔwɨ, AS: popʹi ̯ou̯y

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. popielisko n., popiołek mrz., popiół mrz., popielnica ż., popielnik mrz., popielniczka ż.

 przym. popiołowy, popielcowy

 czas. popielić ndk., spopielić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) prochy

Wiktionary


popiołówka

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Po­pio­łów­ka – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie so­kól­skim, w gmi­nie Ko­ry­cin.

Wieś kró­lew­ska eko­no­mii gro­dzień­skiej po­ło­żo­na była w końcu XVIII wieku w po­wie­cie gro­dzień­skim wo­je­wództ­wa troc­kie­go. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa bia­ło­stoc­kie­go.

Wikipedia


popis

za­pre­zen­to­wa­nie swo­ich umie­jęt­no­ści, swo­jej wie­dzy, itd. przed pu­blicz­no­ścią; pokaz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pokaz swo­ich umie­jęt­no­ści, zdol­no­ści lub wie­dzy przed pu­blicz­no­ścią

Wiktionary

Popis (oka­zo­wa­nie) – tryb prze­glą­du cho­rąg­wi po­spo­li­te­go ru­sze­nia pol­skiej szlach­ty da­ne­go wo­je­wództ­wa bądź ziemi.

W woj­sku pol­skim w XV-XVIII wieku był to pi­sem­ny spis żoł­nie­rzy da­ne­go od­dzia­łu do­ko­ny­wa­ny przez pi­sa­rza pol­ne­go. Spi­sy­wa­no ludzi, konie oraz uz­bro­je­nie, a uzy­ska­ne in­for­ma­cje sta­no­wi­ły pod­sta­wę do wy­pła­ty żołdu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na­pu­szył się cały i ta­necz­nym kro­kiem ru­szył w kie­run­ku sa­mi­cy, która stała spo­koj­nie, cze­ka­jąc z za­in­te­re­so­wa­niem na popis po­ten­cjal­ne­go part­ne­ra.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔpʲis, AS: popʹis

Wiktionary

Powiązane:

 czas. popisać się, popisywać się

 przym. popisowy

 rzecz. pisanina ż.

Wiktionary


popiskiwanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­pi­ski­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. popiskiwać ndk.

 rzecz. pisklę n.

Wiktionary


popiskiwać

cza­sow­nik

 (1.1) pi­szczeć cicho, z przer­wa­mi, co pe­wien czas

 (1.2) pot. mówić cien­kim, pis­kli­wym gło­sem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pis­klak, który wy­padł z gnia­zda, po­pi­ski­wał ci­chut­ko w tra­wie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔpʲiˈsʲcivat͡ɕ, AS: popʹisʹḱivać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. popiskiwanie n., pisk m., pisklę n.

Wiktionary


popisowy

taki, któ­rym można się po­chwa­lić


SJP.pl


popisy

za­pre­zen­to­wa­nie swo­ich umie­jęt­no­ści, swo­jej wie­dzy, itd. przed pu­blicz­no­ścią; pokaz


SJP.pl


popisywać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. po­pi­sać)

 (1.1) rzad. pisać od czasu do czasu

 (1.2) rzad. pisać przez długi czas

 (1.3) rzad. pisać wiele

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny po­pi­sy­wać się (dk. po­pi­sać się)

 (2.1) czy­nić na pokaz; robić co, żeby zwró­cić czy­jąś uwagę

Wiktionary


popiszczeć

spę­dzić pe­wien czas na pi­szcze­niu


SJP.pl


popisówa

po­tocz­nie: po­pi­sy­wa­nie się; po­pi­sów­ka


SJP.pl


popisówka

po­tocz­nie: po­pi­sy­wa­nie się; po­pi­só­wa


SJP.pl


popita

wypić tro­chę płynu po zje­dze­niu, poł­knię­ciu cze­goś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zgrub. od: po­pit­ka

Wiktionary


popitalać

mło­dzie­żo­wo: pę­dzić do­kądś; za­pie­przać, za­su­wać, za­pier­ni­czać, za­pi­ta­lać


SJP.pl


popitka

po­tocz­nie:
1. napój do po­pi­ja­nia al­ko­ho­lu; prze­pit­ka, za­poj­ka;
2. płyn do po­pi­cia cze­goś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. napój uży­wa­ny do prze­pi­ja­nia wódki

Wiktionary


popitolić

po­tocz­nie:
1. przez pe­wien czas mówić coś głu­pie­go, nie­praw­dzi­we­go lub nie na temat;
2. przez pe­wien czas grać nie­u­mie­jęt­nie na in­stru­men­cie mu­zycz­nym;
3. po­my­lić, po­mie­szać; po­krę­cić, po­chrza­nić


SJP.pl


popiwek

nazwa po­dat­ku od po­nad­nor­ma­tyw­nych wy­płat wy­na­gro­dzeń, obo­wią­zu­ją­ce­go w Pol­sce w la­tach dzie­więć­dzie­sią­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ekon. po­da­tek od po­nad­nor­ma­tyw­nych wy­płat wy­na­gro­dzeń;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈpʲivɛk, AS: popʹivek

Wiktionary

Powiązane:

 przym. popiwkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skrótowiec PPWW

Wiktionary


popiół

1. stała po­zo­sta­łość po spa­le­niu sub­stan­cji or­ga­nicz­nej, np. paliw sta­łych lub płyn­nych, czy masy or­ga­niz­mów ży­wych;
2. o czymś, co prze­sta­ło ist­nieć;
3. zwy­kle w licz­bie mno­giej: szcząt­ki po spa­le­niu zwłok;
4. obró­cić w po­piół - zni­szczyć coś zu­peł­nie;
5. nie za­sy­piać gru­szek w po­pie­le - nie za­nied­by­wać cze­goś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) szary pro­szek po­zo­sta­ją­cy po spa­le­niu cze­goś

Wiktionary

Po­piół – stała po­zo­sta­łość po spa­le­niu sub­stan­cji or­ga­nicz­nej, np. paliw sta­łych lub cie­kłych, czy masy or­ga­niz­mów ży­wych. Po­piół jest pro­duk­tem wtór­nym, otrzy­my­wa­nym przez dzia­ła­nie wy­so­kiej tem­pe­ra­tu­ry na sub­stan­cje mi­ne­ral­ne za­war­te w ma­te­ria­le. Za­wie­ra więk­szość pier­wiast­ków, które się w nim znaj­do­wa­ły, choć wcho­dzą one po spo­pie­le­niu w skład in­nych związ­ków che­micz­nych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zanim roz­pa­li­łem w piecu, mu­sia­łem wy­gar­nąć z niego po­piół.

 (1.1) Kop­ciusz­ku, tobie się udało od­dzie­lić mak od po­pio­łu przez jedną noc.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔpʲjuw, AS: popʹi ̯uu̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. popielica ż., popielnica ż., popielnik mrz., popielniczka ż., popioły nmos., popielenie n., spopielenie n., Popiel mos., Popielec mrz., popiołka ż.

:: zdrobn. popiołek mrz.

 czas. popielić ndk., popieleć ndk., spopielić dk.

 przym. popiołowy, popielcowy, popielaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) żużel; gw. Górny Śląsk asza, haś, hasie

Wiktionary


popić

wypić tro­chę płynu po zje­dze­niu, poł­knię­ciu cze­goś


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni

 (1.1) do­ko­na­ny od|po­pi­jać.

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni

 (2.1) pot. do­ko­na­ny od|po­pi­jać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. popijać, pić

Wiktionary


popiłować

spę­dzić czas na pi­ło­wa­niu


SJP.pl


popiński

naz­wi­sko


SJP.pl


popjazzowy

→ pop jazz [czy­taj: pop­dże­zo­wy]


SJP.pl


popko

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jerzy Popko – pol­ski na­u­czy­ciel i po­li­tyk
  • Luke Popko – ame­ry­kań­ski ho­ke­i­sta
  • Ma­ciej Popko – pol­ski orien­ta­li­sta, he­ty­to­log
  • Mi­chał Popko – pol­ski du­chow­ny, dzia­łacz i pu­bli­cy­sta bap­ty­stycz­ny

Wikipedia


popkorn

po­tocz­nie: pra­żo­na ku­ku­ry­dza; pop­corn


SJP.pl


popkowski

naz­wi­sko


SJP.pl


popkultura

kul­tu­ra ma­so­wa - przez­na­czo­na dla ma­so­we­go od­bior­cy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kul­tu­ra po­pu­lar­na, zwy­kle roz­ryw­ko­wa, łatwa w od­bio­rze, przez­na­czo­na dla ma­so­we­go od­bior­cy;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pop-kultura ż., popkulturowość ż.

 przym. popkulturowy

 przysł. popkulturowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pop-kultura, kultura masowa, kultura popularna

Wiktionary


popkulturalny

→ pop­kul­tu­ra; pop­kul­tu­ro­wy


SJP.pl


popkulturowy

→ pop­kul­tu­ra; pop­kul­tu­ral­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z pop­kul­tu­rą, do­ty­czą­cy pop­kul­tu­ry

 (1.2) taki, który ma cechy pop­kul­tu­ry, na­le­żą­cy do pop­kul­tu­ry

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pop-kultura ż., popkultura ż., kultura popularna ż.

Wiktionary


poplamiony

zro­bić plamy na czymś; za­pla­mić


SJP.pl


poplamić

zro­bić plamy na czymś; za­pla­mić


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. pla­mić)

 (1.1) do­ko­na­ny oda­mić.

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny po­pla­mić się (ndk. pla­mić się)

 (2.1) do­ko­na­ny oda­mić się.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plama ż.

 przym. plamisty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pobrudzić, zaplamić

 (2.1) pobrudzić się, zaplamić się; gw. Górny Śląsk ukidać się

Wiktionary


poplanować

spę­dzić pe­wien czas na pla­no­wa­niu


SJP.pl


poplebiscytowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) na­stę­pu­ją­cy po ple­bi­scy­te­bi­scy­cie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W okre­sie po­ple­bi­scy­to­wym na uli­cach wciąż nie było bez­piecz­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plebiscyt mrz.

 przym. plebiscytowy

Wiktionary


poplecznictwo

1. po­pie­ra­nie kogoś w za­mian za ja­kieś ko­rzy­ści;
2. prze­stęp­stwo po­le­ga­ją­ce na udzie­la­niu po­mo­cy oso­bie, która po­peł­ni­ła prze­stęp­stwo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) książk. dzia­ła­nia wy­ra­ża­ją­ce po­par­cie dla kogoś lub cze­goś

 (1.2) praw. udzie­le­nie spraw­cy prze­stęp­stwa po­mo­cy w uni­knię­ciu od­po­wie­dzial­no­ści kar­nej;

Wiktionary

Po­plecz­nict­wo – typ prze­stęp­stwa po­le­ga­ją­cy na utrud­nia­niu bądź uda­rem­nia­niu po­stę­po­wa­nia kar­ne­go przez udzie­la­nie spraw­cy prze­stęp­stwa po­mo­cy w uni­knię­ciu od­po­wie­dzial­no­ści kar­nej. W szcze­gól­no­ści po­plecz­nict­wo może po­le­gać na ukry­wa­niu spraw­cy, two­rze­niu fał­szy­wych do­wo­dów, za­cie­ra­niu śla­dów prze­stęp­stwa lub od­by­wa­niu kary za ska­za­ne­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dzi­siej­sza Ga­ga­uz­ja to re­gion bar­dzo bied­ny i za­co­fa­ny, ale na jego ko­rzyść prze­ma­wia po­plecz­nict­wo Tur­cji, która będąc lo­kal­ną po­tę­gą w ba­se­nie Morza Czar­ne­go, jest gwa­ran­tem sta­tus quo.

 (1.2) Naj­pierw sąd roz­pa­trzy spra­wę ich dwoj­ga zna­jo­mych oskar­żo­nych o po­plecz­nict­wo, któ­rzy do­bro­wol­nie chcą się pod­dać karze.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poplecznik m., popleczniczka ż.

Wiktionary


popleczniczka

ko­bie­ta po­pie­ra­ją­ca, trzy­ma­ją­ca czy­jąś stro­nę, po­moc­ni­ca, wspie­ra­ją­ca czy­jeś po­czy­na­nia


SJP.pl


poplecznik

po­pie­ra­ją­cy, trzy­ma­ją­cy czy­jąś stro­nę, po­moc­nik, wspie­ra­ją­cy czy­jeś po­czy­na­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ktoś, kto kogoś po­pie­ra; zwo­len­nik, stron­nik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poplecznictwo n.

:: fż. popleczniczka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sprzymierzeniec, zausznik, adherent

Wiktionary


poplewić

spę­dzić pe­wien czas na ple­wie­niu


SJP.pl


poplezyrowany

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. o skó­rze po­prze­ci­na­ny

Wiktionary


popleć

1. pleć (ple­wić) przez jakiś czas;
2. wy­pleć grząd­ki ko­lej­no, jedną po dru­giej


SJP.pl


poplon

ro­śli­ny upra­wia­ne mię­dzy zbio­rem a sie­wem dwóch ro­ślin upra­wia­nych jako plony głów­ne na tym samym polu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ro­śli­ny za­sia­ne po ze­bra­niu głów­ne­go plonu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plon mrz.

Wiktionary


poplony

ro­śli­ny upra­wia­ne mię­dzy zbio­rem a sie­wem dwóch ro­ślin upra­wia­nych jako plony głów­ne na tym samym polu


SJP.pl


poplotka

ro­śli­na z ro­dzi­ny mę­czen­ni­co­wa­tych; pa­plot­ka


SJP.pl


poplumkać

po­tocz­nie: po­grać (zaz­wy­czaj nied­ba­le, nie­u­dol­nie) na ja­kimś in­stru­men­cie mu­zycz­nym; pobrz­dą­kać, pobrz­dę­kać, po­brzę­kać, po­brzą­kać


SJP.pl


popluć

po­kryć śliną w wielu miej­scach


SJP.pl


popląsać

spę­dzić pe­wien czas na plą­sa­niu


SJP.pl


poplątanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) splą­ta­nie cał­kiem

Wiktionary


popmetalowy

→ pop metal


SJP.pl

Patrz:

pop metal

popochać

cza­sow­nik do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. zro­bić coś szyb­ko

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Aleś tóm ro­bo­te gibko po­po­choł.

Wiktionary


popod

przy­i­mek o zna­cze­niu po­dob­nym do przy­im­ka "pod", uwy­dat­nia roz­le­głość przed­mio­tów


SJP.pl


popodbarwiać

pod­bar­wić po kolei, wiele razy


SJP.pl


popodciągać

pod­cią­gnąć po kolei, wiele razy


SJP.pl


popodglądać

spę­dzić pe­wien czas na pod­glą­da­niu


SJP.pl


popodkręcać

1. pod­krę­cić po kolei, wiele razy;
2. pod­krę­cać przez pe­wien czas


SJP.pl


popodkurczać

pod­kur­czyć po kolei, wiele razy


SJP.pl


popodniecać

spę­dzić pe­wien czas na pod­nie­ca­niu


SJP.pl


popodpalać

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. brak)

 (1.1) ce­lo­wo spo­wo­do­wać za­pa­le­nie się wielu rze­czy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ale Per­so­wie się nie uka­zy­wa­li. Chcąc osła­bić armię rzym­ską przed roz­strzy­ga­ją­cą walką, po­pod­pa­la­li niwy bo­ga­te, zło­tym jęcz­mie­niem i psze­ni­cą okry­te, tu­dzież śpi­chrze i sto­do­ły wiej­skie.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. podpalać ndk., podpalić dk.

Wiktionary


popodpinać

pod­piąć po kolei, wiele razy


SJP.pl


popodpisywać

pod­pi­sać po kolei, wiele razy


SJP.pl


popodrywać

po­der­wać po kolei, wiele razy


SJP.pl


popodrzynać

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. brak)

 (1.1) tnąc od spodu ostrym na­rzę­dziem, prze­ciąć wiele cze­goś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Niech moi Lip­ko­wie, skoro pło­mień w mie­ście zo­ba­czą, zaraz na tych żoł­nie­rzy, któ­rzy są tu w for­ta­li­cji, ude­rzą i gar­dła im po­po­drzy­na­ją […]

Wiktionary

Powiązane:

 czas. poderżnąć dk., podrzynać ndk.

Wiktionary


popodróżować

spę­dzić pe­wien czas na po­dró­żach; prze­po­dró­żo­wać


SJP.pl


popodsuwać

pod­su­nąć po kolei, wiele razy


SJP.pl


popodwyższać

pod­wyż­szyć wiele cze­goś


SJP.pl


popodziwiać

spę­dzić pe­wien czas na po­dzi­wia­niu


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. brak)

 (1.1) spę­dzić pe­wien czas na po­dzi­wia­niu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Szedł wła­śnie wtedy jeden taki kłę­bek, ru­do­zło­ty, z prze­dział­kiem na ple­cy­e­cach, nawet spoj­rzał na mnie prze­lot­nie, ja zaś przy­sta­nę­łam i obró­ci­łam się za sie­bie[,] aby po­po­dzi­wiać jego truch­cik i bło­go­stan.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔpɔˈd͡ʑivʲjät͡ɕ, AS: popoʒ́ivʹi ̯äć

Wiktionary


popodłączać

po­dłą­czyć po kolei, wiele razy


SJP.pl


popoić

1. spoić, na­po­ić wiele osób lub zwie­rząt;
2. poić przez jakiś czas


SJP.pl


popojutrze

w dniu na­stę­pu­ją­cym trzy dni po dniu dzi­siej­szym


SJP.pl

przy­słó­wek

 (1.1) za trzy dni, dwa dni po ju­trze

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (2.1) dzień na­stę­pu­ją­cy dwa dni po ju­trze

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jutro n., pojutrze n.

 przysł. jutro, pojutrze

Wiktionary


popokładać

po­po­kła­dać się -
1. po­ło­żyć się jeden za dru­gim;
2. prze­chy­lić się jedno za dru­gim


SJP.pl


popolewać

polać po kolei, wiele razy


SJP.pl


popompować

spę­dzić pe­wien czas na pom­po­wa­niu


SJP.pl


popoprawiać

po­pra­wić po kolei, wiele razy


SJP.pl


poporcjowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­por­cjo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. poporcjować dk.

Wiktionary


poporcjować

po­dzie­lić coś na por­cje


SJP.pl


poporodowy

od­no­szą­cy się do okre­su po uro­dze­niu przez ko­bie­tę dziec­ka, wy­stę­pu­ją­cy po po­ro­dzie; pu­er­pe­ral­ny, po­ło­go­wy, po­po­ło­go­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) fizj. med. wet. na­stę­pu­ją­cy po po­ro­dzie, zwią­za­ny z okre­sem po po­ro­dzie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Smu­tek po­po­ro­do­wy (ang. post­par­tum blues, baby blues) jest dość po­wszech­ną re­ak­cją na nową sy­tu­a­cję, jaką sta­no­wią na­ro­dzi­ny dziec­ka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. porodówka ż.

Wiktionary


poporządkować

spę­dzić pe­wien czas na po­rząd­ko­wa­niu cze­goś


SJP.pl


poposiłkowy

na­stę­pu­ją­cy, od­by­wa­ją­cy się po po­sił­ku


SJP.pl


popotopowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) po­cho­dzą­cy z cza­sów po po­to­pie, ma­ją­cy miej­sce po po­to­pie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dłu­gość życia czło­wie­ka przed­po­to­po­we­go […] prze­kra­cza­ła wszel­kie znane obec­nie re­kor­dy do­ży­cia — się­ga­ła 969 lat. Dłu­go­wiecz­ność po­po­to­po­wych pa­triar­chów wy­ka­zy­wa­ła wy­raź­ną ten­den­cję spad­ko­wą, osią­ga­li oni wiek 200-300 lat […]

Wiktionary


popow

naz­wi­sko, np. Alek­san­der Popow (1859-1906), fizyk ro­syj­ski, jeden z pio­nie­rów łącz­no­ści ra­dio­wej


SJP.pl

Popow (ros., bułg., mac. "Попов") – jedno z naj­po­pu­lar­niej­szych naz­wisk ro­syj­skich, buł­gar­skich i ma­ce­doń­skich. Po­cho­dzi od rze­czow­ni­ka pop. Forma żeń­ska Po­po­wa. W wielu ję­zy­kach za­pi­sy­wa­ne jako Popov, w przesz­ło­ści także Po­poff.

Wikipedia


popowa

→ pop (mu­zy­ka roz­ryw­ko­wa lub pop-art)


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Di­la­na Po­po­wa – buł­gar­ska ak­tor­ka i fo­to­mo­del­ka
  • Lubow Po­po­wa – ro­syj­ska ma­lar­ka i pro­jek­tant­ka
  • Sofka Po­po­wa – buł­gar­ska lek­ko­at­let­ka
  • Wa­len­ty­na Po­po­wa – ra­dziec­ka lek­ko­at­let­ka
  • Po­po­wa – szczyt w Pa­śmie Ja­wo­rzy­ny Kry­nic­kiej w Be­ski­dzie Są­dec­kim

Wikipedia


popowic

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) syn popa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pop m., popadia ż., popadianka ż., popówka ż., Popadia ż.

 przym. popi, popowy, popowski

Wiktionary


popowice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Po­po­wi­ce – część mia­sta Środa Ślą­ska
  • Po­po­wi­ce – część mia­sta Wroc­ław, w de­le­ga­tu­rze Wroc­ław-Fa­brycz­na
  • Po­po­wi­ce – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. wroc­ław­skim, w gmi­nie Jor­da­nów Ślą­ski
  • Po­po­wi­ce – osada w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie ino­wroc­ław­skim, w gmi­nie Ino­wroc­ław
  • Po­po­wi­ce – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. zie­lo­no­gór­skim, w gmi­nie No­wo­gród Bo­brzań­ski
  • Po­po­wi­ce – wieś w woj. łódz­kim, w pow. wie­luń­skim, w gmi­nie Pąt­nów
  • Po­po­wi­ce – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. no­wo­są­dec­kim, w gmi­nie Stary Sącz
  • Po­po­wi­ce – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. gró­jec­kim, w gmi­nie Mo­giel­ni­ca
  • Po­po­wi­ce – przy­sió­łek wsi Chwa­ło­wi­ce w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. sta­lo­wo­wol­skim, w gmi­nie Ra­do­myśl nad Sanem
  • Po­po­wi­ce – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. by­tow­skim, w gmi­nie Miast­ko
  • Po­po­wi­ce – część wsi Wil­ko­wiec­ko w woj. ślą­skim, w pow. kło­buc­kim, w gmi­nie Opa­tów
  • Po­po­wi­ce – część wsi Rę­bie­li­ce Kró­lew­skie w woj. ślą­skim, w pow. kło­buc­kim, w gmi­nie Popów

Wikipedia


popowicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Po­po­wicz
  • Adam Paweł Po­po­wicz
  • Alo­sza Po­po­wicz
  • Da­riusz Po­po­wicz
  • Eu­ge­niusz Po­po­wicz
  • Po­po­wicz – miej­sco­wość w Buł­ga­rii

Wikipedia


popowieszać

po­wie­szać wiele cze­goś


SJP.pl


popowiększać

po­więk­szyć po kolei, wiele razy


SJP.pl


popowlekać

pow­lec po kolei, wiele razy


SJP.pl


popowość

→ po­po­wy


SJP.pl

Patrz:

popowy

popowski

przy­miot­nik od: Popów


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ante Po­pow­ski – ma­ce­doń­ski poeta
  • Hen­ryk Po­pow­ski – pol­ski na­u­czy­ciel, poseł na Sejm
  • Józef Po­pow­ski – pol­ski pow­sta­niec, sy­bi­rak, dzia­łacz i pu­bli­cy­sta po­li­tycz­no-woj­sko­wy
  • Ju­lian Po­pow­ski – pol­ski ko­larz szo­so­wy
  • Łu­kasz Po­pow­ski – pol­ski szlach­cic
  • Ma­ciej Po­pow­ski – pol­ski fi­lo­log i dy­plo­ma­ta
  • Ni­ko­ła Po­pow­ski – ma­ce­doń­ski po­li­tyk, eko­no­mi­sta
  • Re­mi­giusz Po­pow­ski – pol­ski du­chow­ny, ję­zy­koz­naw­ca
  • Sła­wo­mir Po­pow­ski – pol­ski pu­bli­cy­sta
  • Sta­ni­sław Po­pow­ski – pol­ski pe­dia­tra, Spra­wied­li­wy wśród Na­ro­dów Świa­ta
  • Ste­fan Po­pow­ski – pol­ski ma­larz, ry­sow­nik, kry­tyk sztu­ki i ar­chi­tekt
  • Ta­de­usz Po­pow­ski – pol­ski in­ży­nier ko­le­jo­wy, prze­my­sło­wiec, se­na­tor

Wikipedia


popowy

→ pop (mu­zy­ka roz­ryw­ko­wa lub pop-art)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) muz. zwią­za­ny z mu­zy­ką pop

 (1.2) kult. cha­rak­te­ry­stycz­ny dla kul­tu­ry po­pu­lar­nej (pop­kul­tu­ry), na­sta­wio­ny na ma­so­we­go od­bior­cę

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pop mrz.

Wiktionary


popołedni

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. po­po­łud­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­po­łed­ni tak hónym prze­le­ci, że ani nie po­my­ślisz, a już je wie­czór.

Wiktionary


popołogowy

1. w me­dy­cy­nie: wy­stę­pu­ją­cy po po­ło­gu - okre­sie po po­ro­dzie, w któ­rym w or­ga­niz­mie matki ustę­pu­ją zmia­ny za­cho­dzą­ce pod­czas ciąży i po­ro­du;
2. daw­niej: od­no­szą­cy się do okre­su po uro­dze­niu przez ko­bie­tę dziec­ka, wy­stę­pu­ją­cy po po­ro­dzie; po­po­ro­do­wy, po­ło­go­wy, pu­er­pe­ral­ny


SJP.pl


popołudniami

okres w ciągu dnia mie­rzo­ny zwy­kle od po­łud­nia (obia­du) do wie­czo­ra (ko­la­cji)


SJP.pl

przy­słó­wek czasu

 (1.1) w każde po­po­łud­nie

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) N. lm. od: po­po­łud­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­po­łud­nia­mi po­ma­gam matce w skle­pie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. popołudnie n.

 przysł. popołudniem, po południu

Wiktionary


popołudnie

okres w ciągu dnia mie­rzo­ny zwy­kle od po­łud­nia (obia­du) do wie­czo­ra (ko­la­cji)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) okres po­mię­dzy po­łud­niem a wie­czo­rem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W so­bot­nie po­po­łud­nia wy­cho­dzi­łem z matką na spa­cer.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔpɔˈwudʲɲɛ, AS: popou̯udʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. południe mrz., popołudniówka ż.

 przym. popołudniowy

 przysł. po południu, popołudniem, popołudniami

Wiktionary


popołudniem

okres w ciągu dnia mie­rzo­ny zwy­kle od po­łud­nia (obia­du) do wie­czo­ra (ko­la­cji)


SJP.pl

przy­słó­wek czasu

 (1.1) mię­dzy po­łud­niem a wie­czo­rem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­po­łud­niem pójdę na spa­cer na molo.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. popołudnie n.

 przysł. popołudniami, po południu

Wiktionary


popołudniowy

przy­miot­nik

 (1.1) dzie­ją­cy się po po­łud­niu, do­ty­czą­cy po­po­łud­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Poz­wa­lał on bo­wiem na opu­szcze­nie jed­nost­ki po apelu po­po­łud­nio­wym, umoż­li­wia­jąc w ten spo­sób kon­takt ze świa­tem zew­nętrz­nym.

 (1.1) W stre­fie tej de­szcze pa­da­ły nie­mal co­dzien­nie w go­dzi­nach po­po­łud­nio­wych lub wie­czor­nych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔpɔwudʲˈɲɔvɨ, AS: popou̯udʹńovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. popołudnie n., popołudniówka ż.

 przym. południowy

 przysł. po południu

Wiktionary


popołudniówka

dzien­nik uka­zu­ją­cy się po po­łud­niu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pismo co­dzien­ne uka­zu­ja­ce się po po­łud­niu

 (1.2) przed­sta­wie­nie te­a­tral­ne od­by­wa­ją­ce się w go­dzi­nach po­po­łud­nio­wych

 (1.3) zmia­na po­po­łud­nio­wa w pracy

Wiktionary

Po­po­łud­niów­ka – dzien­nik (ga­ze­ta) wy­da­wa­ny w sy­ste­mie sprze­da­ży, w któ­rym ga­ze­ta do­stęp­na jest każ­de­go dnia, lecz do­pie­ro w go­dzi­nach po­po­łud­nio­wych.

Po­po­łud­niów­ką o naj­szer­szym za­się­gu był „Ex­press Wie­czor­ny”; wśród prasy re­gio­nal­nej można wy­mie­nić kie­lec­kie „Echo Dnia”, wroc­ław­ski „Wie­czór Wroc­ła­wia”, czy też byd­go­ski „Dzien­nik Wie­czor­ny”. Obec­nie na pol­skim rynku nie ma już po­po­łud­nió­wek.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌpɔpɔwudʲˈɲufka, AS: popou̯udʹńufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. popołudnie n.

 przym. popołudniowy

 przysł. po południu

Wiktionary


popołykać

poł­knąć po kolei, wiele razy


SJP.pl


popper

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • David Pop­per – cze­ski wio­lon­cze­li­sta (1843–1913)
  • Ilona Novák-Pop­per – wę­gier­ska pły­wacz­ka (ur. 1925)
  • Karl Pop­per – au­striac­ki fi­lo­zof (1902–1994)
  • Wolf Pop­per – ży­dow­ski ku­piec (zm. 1621)
  • pop­pers

Wikipedia


poppers

[czy­taj: po­pers] przed­sta­wi­ciel sub­kul­tu­ry mło­dzie­żo­wej ak­tyw­nej w Pol­sce w la­tach 1981-85, no­szą­cy długą grzyw­kę za­cze­sa­ną na bok i bar­dzo ele­ganc­kie ubra­nie; po­pers, saj­ko­wiec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wziew­ny afro­dyz­jak dla męż­czyzn za­wie­ra­ją­cy azo­tyn al­ki­lo­wy;

Wiktionary

Pop­pers – po­tocz­ne okre­śle­nie róż­nych azo­ty­nów al­ki­lu przyj­mo­wa­nych wziew­nie w ce­lach re­kre­a­cyj­nych. Za­li­cza się do nich w szcze­gól­no­ści azo­tyn amylu, azo­tyn bu­ty­lu i azo­tyn izo­bu­ty­lu. Azo­tyn amylu był długo wy­ko­rzy­sta­ny w le­cze­niu dła­wi­cy pier­sio­wej, a także jako an­ti­do­tum w za­tru­ciach cy­jan­ka­mi.

Wikipedia


popping

[czy­taj: po­ping]
1. styl tańca no­wo­czes­ne­go;
2. tech­ni­ka gry na gi­ta­rze ba­so­wej po­le­ga­ją­ca na po­dry­wa­niu strun wszyst­ki­mi pal­ca­mi z wy­jąt­kiem kciu­ka


SJP.pl

Pop­ping (cza­sa­mi my­lo­ny z elec­tric bo­o­gie) – ta­niec ulicz­ny, za­li­cza­ny (obok loc­kin­gu) jako jeden z ory­gi­nal­nych „funky sty­les”. Zo­stał stwo­rzo­ny w 1974 we Fres­no (stan Ka­li­for­nia) w spo­łecz­no­ści afro­a­me­ry­kań­skiej przez Bo­o­ga­loo Sama i jego brata

Popin’ Pete’a. Po­le­ga on na szyb­kim spi­na­niu i roz­luź­nia­niu mię­śni (tzw. "pop") w rytm mu­zy­ki w po­łą­cze­niu z róż­ny­mi po­za­mi i ru­cha­mi. Tan­cerz pop­pin­gu zwany jest pop­pe­rem. Jako jeden z najw­cze­śniej­szych sty­lów pop­ping jest za­li­cza­ny do tańca hip hop.

Wikipedia


poppsychologia

upro­szczo­na, po­pu­lar­na wer­sja psy­cho­lo­gii; czę­sto po­wierz­chow­na, ko­mer­cyj­na i nie­speł­nia­ją­ca stan­dar­dów na­u­ko­wych


SJP.pl


popr.

skrót od: po­praw­ny, po­praw­nie


SJP.pl


poprad

rzeka w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka w pół­noc­nej Sło­wa­cji i w po­łud­nio­wo-wschod­niej Pol­sce;

 (1.2) geogr. mia­sto w pół­noc­nej Sło­wa­cji;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Po­prad – mia­sto na Sło­wa­cji
  • Po­prad – po­wiat na Sło­wa­cji
  • Po­prad – rzeka na Sło­wa­cji i w Pol­sce
  • Po­prad – sa­mo­bież­ny ze­staw prze­ciw­lot­ni­czy

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Akcję ra­tun­ko­wą prze­pro­wa­dzo­no z wy­ko­rzy­sta­niem ra­tow­ni­cze­go śmi­głow­ca z Po­pra­du.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔ.prat

Wiktionary

Powiązane:

 przym. popradzki

Wiktionary


popradzki

przy­miot­nik od: Po­prad


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Po­pra­dem, do­ty­czą­cy Po­pra­du (mia­sta lub rzeki)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Poprad mrz.

Wiktionary


popraktykować

spę­dzić pe­wien czas na prak­ty­ko­wa­niu cze­goś


SJP.pl


popraskać

cza­sow­nik do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. po­pę­kać

Wiktionary


poprasowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) upra­so­wa­nie dużej ilo­ści cze­goś lub wszyst­kie­go

 (1.2) spę­dze­nie pew­ne­go czasu na pra­so­wa­niu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. prasówka ż., prasownictwo n., prasownia ż., doprasowanie n., doprasowywanie n., naprasowanie n., odprasowanie n., odprasowywanie n., prasa ż., prasowalnia ż., prasowalnica ż., prasowanie n., prasowanko n., prasowarka ż., prasownica ż., przeprasowanie n., przeprasowywanie n., przyprasowanie n., przyprasowywanie n., rozprasowanie n., rozprasowywanie n., sprasowanie n., sprasowywanie n., uprasowanie n., wprasowanie n., wprasowywanie n., wyprasowanie n., wyprasowywanie n., zaprasowanie n., zaprasowywanie n., prasowalność ż.

 czas. doprasować dk., doprasowywać ndk., naprasować dk., odprasować dk., odprasowywać ndk., poprasować dk., prasować ndk., przeprasować dk., przeprasowywać ndk., przyprasować dk., przyprasowywać ndk., rozprasować dk., rozprasowywać ndk., sprasować dk., sprasowywać ndk., uprasować dk., wprasować dk., wprasowywać ndk., wyprasować dk., wyprasowywać ndk., zaprasować dk., zaprasowywać ndk.

 przym. prasowalny, prasowalniczy, prasowniczy

Wiktionary


poprasować

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. brak)

 (1.1) upra­so­wać wiele cze­goś lub wszyst­ko

 (1.2) spę­dzić pe­wien czas na pra­so­wa­niu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. prasówka ż., prasownictwo n., prasownia ż., doprasowanie n., doprasowywanie n., naprasowanie n., odprasowanie n., odprasowywanie n., poprasowanie n., prasa ż., prasowalnia ż., prasowalnica ż., prasowanie n., prasowanko n., prasowarka ż., prasownica ż., przeprasowanie n., przeprasowywanie n., przyprasowanie n., przyprasowywanie n., rozprasowanie n., rozprasowywanie n., sprasowanie n., sprasowywanie n., uprasowanie n., wprasowanie n., wprasowywanie n., wyprasowanie n., wyprasowywanie n., zaprasowanie n., zaprasowywanie n., prasowalność ż.

 czas. doprasować dk., doprasowywać ndk., naprasować dk., odprasować dk., odprasowywać ndk., prasować ndk., przeprasować dk., przeprasowywać ndk., przyprasować dk., przyprasowywać ndk., rozprasować dk., rozprasowywać ndk., sprasować dk., sprasowywać ndk., uprasować dk., wprasować dk., wprasowywać ndk., wyprasować dk., wyprasowywać ndk., zaprasować dk., zaprasowywać ndk.

 przym. prasowalny, prasowalniczy, prasowniczy

Wiktionary


poprawa

1. zmia­na na lep­sze; po­lep­sze­nie
2. po­lep­sze­nie stanu zdro­wia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zmia­na stanu cze­goś na lep­szy; ulep­sze­nie, po­pra­wie­nie

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. pod­wyż­ka wy­na­gro­dze­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z całą pew­no­ścią można zna­leźć osoby, które od­czu­wa­ją po­pra­wę po aku­punk­tu­rze lub ho­me­o­pa­tii, ale co z tymi wszyst­ki­mi, któ­rzy pró­bo­wa­li po­dob­nych za­bie­gów bez skut­ku?

 (1.2) Od piyr­sze­go do­sta­nym po­pra­we.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈprava, AS: poprava

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poprawkowicz m., poprawkowiczka ż., poprawiacz m., poprawiciel m., poprawiny nmos., poprawność ż., poprawczak m., poprawianie n., poprawienie n.

:: zdrobn. poprawka ż.

 czas. poprawiać ndk., poprawić dk.

 przym. poprawczy, poprawkowy, poprawny, poprawnościowy

 przysł. poprawnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) korekta

Wiktionary


poprawczak

zam­knię­ty za­kład słu­żą­cy re­so­cja­li­za­cji mło­do­cia­nych prze­stęp­ców; dom po­praw­czy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. spe­cjal­na pla­ców­ka re­so­cja­li­za­cyj­na przez­na­czo­na dla osób w wieku od 13 do 21 lat

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈpraft͡ʃak, AS: poprafčak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poprawa ż., poprawka ż., poprawkowicz m., poprawkowiczka ż., poprawiacz m., poprawiciel m., poprawiny nmos., poprawność ż., poprawianie n., poprawienie n.

 czas. poprawiać ndk., poprawić dk.

 przym. poprawczy, poprawkowy, poprawny, poprawnościowy

 przysł. poprawnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dom poprawczy

Wiktionary


poprawczy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z po­pra­wą, do­ty­czą­cy po­pra­wy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poprawność ż., poprawka ż., poprawienie n., poprawianie n., poprawczak mrz., poprawa ż.

 czas. poprawiać, poprawić

 przysł. poprawnie

 przym. poprawny

Wiktionary


popraweczka

zdrob­nie­nie od: po­praw­ka


SJP.pl


poprawiacz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. ten kto coś po­pra­wia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poprawność ż., poprawka ż., poprawienie n., poprawianie n., poprawczak mrz., poprawa ż.

 czas. poprawiać, poprawić

 przysł. poprawnie

 przym. poprawny

Wiktionary


poprawialny

da­ją­cy się po­pra­wiać


SJP.pl


poprawianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­pra­wiać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔpraˈvʲjä̃ɲɛ, AS: popravʹi ̯ä̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poprawa ż., poprawka ż., poprawkowicz m., poprawkowiczka ż., poprawiacz m., poprawiciel m., poprawiny nmos., poprawność ż., poprawczak m., poprawienie n.

 czas. poprawiać ndk., poprawić dk.

 przym. poprawczy, poprawkowy, poprawny, poprawnościowy

 przysł. poprawnie

Wiktionary


poprawiać

1. przy­wra­cać od­po­wied­nią po­stać
2. czy­nić lep­szym
3. na­pra­wiać, re­pe­ro­wać
4. usu­wać błędy, np. w tek­stach
5. zwra­cać komuś uwagę na po­peł­nia­ne przez niego błędy
6. pow­ta­rzać coś dla osią­gnię­cia lep­sze­go efek­tu


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. po­pra­wić)

 (1.1) czy­nić coś lep­szym, do­sko­nal­szym

 (1.2) usu­wać błędy, np. z tek­stu

 (1.3) pow­ta­rzać wy­ko­na­nie ja­kiejś czyn­no­ści w celu uzy­ska­nia lep­szych wy­ni­ków

 (1.4) re­gu­lo­wać lub usta­wiać coś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) O, pan na­czel­nik! – wy­krzy­knę­ła tro­chę zbyt gło­śno pani Mał­go­sia, po­pra­wia­jąc odru­cho­wo nieco zmierz­wio­ną blond grzyw­kę, do któ­rej roz­czo­chra­nia przy­czy­ni­ła się przed chwi­lą wpraw­na ręka Wald­ka.

 (1.2) Całą noc po­pra­wia­łem twój pro­jekt. Jak mo­głeś na­ro­bić w nim tyle błę­dów?

 (1.3) Jeśli nie po­pra­wisz tego spraw­dzia­nu, mo­żesz nie otrzy­mać pro­mo­cji do na­stęp­nej klasy!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈpravʲjät͡ɕ, AS: popravʹi ̯äć

Wiktionary

Powiązane:

 czas. poprawić dk.

 rzecz. poprawa ż., poprawka ż., poprawkowicz m., poprawkowiczka ż., poprawiacz m., poprawiciel m., poprawiny nmos., poprawność ż., poprawczak m., poprawianie n., poprawienie n.

 przym. poprawczy, poprawkowy, poprawny, poprawnościowy

 przysł. poprawnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) polepszać, ulepszać

 (1.2) korygować

Wiktionary


poprawiciel

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. po­pra­wiacz

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poprawka ż., poprawienie n., poprawianie n., poprawczak mrz., poprawa ż.

 czas. poprawiać, poprawić

 przysł. poprawnie

 przym. poprawny

Wiktionary


poprawienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­pra­wić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔpraˈvʲjɛ̇̃ɲɛ, AS: popravʹi ̯ė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poprawa ż., poprawka ż., poprawkowicz m., poprawkowiczka ż., poprawiacz m., poprawiciel m., poprawiny nmos., poprawność ż., poprawczak m., poprawianie n.

 czas. poprawiać ndk., poprawić dk.

 przym. poprawczy, poprawkowy, poprawny, poprawnościowy

 przysł. poprawnie

Wiktionary


poprawiny

kon­ty­nu­a­cja im­pre­zy, przy­ję­cia w na­stęp­nym dniu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) pow­tó­rze­nie uro­czy­sto­ści, pow­tór­ne przy­ję­cie po we­se­lu, chrzci­nach itp.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poprawienie n., poprawianie n., poprawczak mrz., poprawa ż., poprawka ż., poprawność ż.

 czas. poprawiać ndk., poprawić dk.

 przym. poprawny, poprawnościowy

 przysł. poprawnie

Wiktionary


poprawić

1. przy­wró­cić od­po­wied­nią po­stać
2. uczy­nić lep­szym
3. na­pra­wić, zre­pe­ro­wać
4. usu­nąć błędy, np. w tek­stach
5. zwró­cić komuś uwagę na po­peł­nio­ne przez niego błędy
6. pow­tó­rzyć coś dla osią­gnię­cia lep­sze­go efek­tu


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. po­pra­wiać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|po­pra­wiać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mały wąsik pod kul­fo­nia­stym nosem po­ru­szył się na boki, a ręka po­pra­wi­ła bły­ska­wicz­nie mo­nokl i wy­gła­dzi­ła si­wie­ją­ce baki. Szczu­pa­czyń­ska do­strze­gła, że ły­si­nę za­sła­nia­ła po­życz­ka, fi­ne­zyj­na wpraw­dzie, lecz da­le­ce nie­wy­star­cza­ją­ca.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈpravʲit͡ɕ, AS: popravʹić

Wiktionary

Powiązane:

 czas. poprawiać ndk.

 rzecz. poprawa ż., poprawka ż., poprawkowicz m., poprawkowiczka ż., poprawiacz m., poprawiciel m., poprawiny nmos., poprawność ż., poprawczak m., poprawianie n., poprawienie n.

 przym. poprawczy, poprawkowy, poprawny, poprawnościowy

 przysł. poprawnie

Wiktionary


poprawka

1. drob­ne po­pra­wie­nie ja­kiejś rze­czy
2. pow­tór­ny eg­za­min
3. war­tość, którą na­le­ży dodać al­ge­bra­icz­nie do war­to­ści wska­za­nej przez przy­rząd po­mia­ro­wy, aby otrzy­mać rze­czy­wi­stą war­tość wiel­ko­ści mie­rzo­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sko­ry­go­wa­nie cze­goś

 (1.2) wer­sja tek­stu

 (1.3) praw. for­mal­na pro­po­zy­cja zmia­ny pro­ce­do­wa­ne­go w par­la­men­cie aktu praw­ne­go

 (1.4) pot. eg­za­min po­praw­ko­wy

 (1.5) war­tość, o którą na­le­ży sko­ry­go­wać wy­ni­ki po­mia­ru

Wiktionary

Po­praw­ka ( Поправка) – wieś na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie ki­jow­skim, w re­jo­nie bia­ło­cer­kiew­skim, w hro­ma­dzie Mała Wil­szan­ka. W 2024 li­czy­ła 439 miesz­kań­ców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.4) No to Ko­wal­ska, spot­ka­my się na po­praw­ce.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poprawa ż., poprawkowicz m., poprawkowiczka ż., poprawiacz m., poprawiaczka ż., poprawiciel m., poprawicielka ż., poprawiny nmos., poprawność ż., poprawczak m., poprawianie n., poprawienie n.

 czas. poprawiać ndk., poprawić dk.

 przym. poprawczy, poprawkowy, poprawny, poprawnościowy

 przysł. poprawnie

Wiktionary


poprawkowicz

uczeń zda­ją­cy eg­za­min po­praw­ko­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) uczeń lub stu­dent zda­ją­cy eg­za­min po­praw­ko­wy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poprawność ż., poprawka ż., poprawienie n., poprawianie n., poprawczak mrz., poprawa ż.

 czas. poprawiać, poprawić

 przysł. poprawnie

 przym. poprawny

Wiktionary


poprawkowiczka

→ po­praw­ko­wicz


SJP.pl

Patrz:

poprawkowicz

poprawkowy

→ po­praw­ka


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z po­praw­ką, do­ty­czą­cy po­praw­ki

Wiktionary

Patrz:

poprawka

Powiązane:

 rzecz. poprawność ż., poprawienie n., poprawianie n., poprawczak mrz., poprawa ż., poprawka ż.

 czas. poprawiać, poprawić

 przysł. poprawnie

 przym. poprawny

Wiktionary


poprawniak

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. po­praw­czak

Wiktionary


poprawnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób po­praw­ny, zgod­ny z po­praw­no­ścią lub okre­ślo­ną za­sa­dą/prze­pi­sem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W za­sa­dzie po in­sta­la­cji Linux już po­wi­nien być po­praw­nie skon­fi­gu­ro­wa­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈpravʲɲɛ, AS: popravʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poprawa ż., poprawka ż., poprawkowicz m., poprawkowiczka ż., poprawiacz m., poprawiciel m., poprawiny nmos., poprawność ż., poprawczak m., poprawianie n., poprawienie n.

 czas. poprawiać ndk., poprawić dk.

 przym. poprawczy, poprawkowy, poprawny, poprawnościowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) prawidłowo, normalnie

Wiktionary


poprawniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: po­praw­nie


SJP.pl


poprawniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: po­praw­ny


SJP.pl


poprawnik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. górn. cie­śla gór­ni­czy

Wiktionary


poprawnościowiec

czło­wiek dba­ją­cy o po­praw­ność i czy­stość ję­zy­ka; pu­ry­sta


SJP.pl


poprawnościowy

1. zwią­za­ny z po­praw­no­ścią ję­zy­ko­wą; or­to­e­picz­ny;
2. zwią­za­ny ze zgod­no­ścią z obo­wią­zu­ją­cy­mi nor­ma­mi lub oby­cza­ja­mi


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z po­praw­no­ścią ję­zy­ko­wą, do­ty­czą­cy po­praw­no­ści ję­zy­ko­wej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poprawa ż., poprawka ż., poprawność ż., poprawianie n., poprawienie n., poprawiny nmos., poprawnościowość ż., poprawczak mrz.

 czas. poprawiać ndk., poprawić dk.

 przym. poprawny

 przysł. poprawnie, poprawnościowo

Wiktionary


poprawność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zgod­ność z nor­ma­mi

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • po­praw­ność al­go­ryt­mu
  • po­praw­ność ję­zy­ko­wa
    • po­praw­ność gra­ma­tycz­na
  • po­praw­ność po­li­tycz­na
  • ak­cep­to­wal­ność
  • hi­per­po­praw­ność
  • pre­skryp­ty­wizm
  • pu­ryzm

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­praw­ność ję­zy­ko­wą oce­nia­my na pod­sta­wie słow­ni­ka or­to­gra­ficz­ne­go.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. poprawiać, poprawić

 rzecz. poprawa ż., poprawczak m., poprawiacz m., poprawianie n., poprawienie n., poprawiny lm. nmos., poprawka ż., poprawkowicz m.

 przym. poprawczy, poprawkowy, poprawnościowy, poprawny

 przysł. poprawnie

Wiktionary


poprawny

1. zgod­ny z normą, usta­le­nia­mi, dobry, od­po­wied­ni
2. po­zba­wio­ny błę­dów; bez­błęd­ny, pra­wi­dło­wy
3. nie­wy­kra­cza­ją­cy poza sche­ma­ty; prze­cięt­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zgod­ny z po­praw­no­ścią, z normą lub za­sa­da­mi, nie ma­ją­cy błę­dów, nie wy­kra­cza­ją­cy poza okre­ślo­ną normę

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈpravnɨ, AS: popravny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poprawa ż., poprawka ż., poprawkowicz m., poprawkowiczka ż., poprawiacz m., poprawiciel m., poprawiny nmos., poprawność ż., poprawczak m., poprawianie n., poprawienie n.

 czas. poprawiać ndk., poprawić dk.

 przym. poprawczy, poprawkowy, poprawnościowy

 przysł. poprawnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) prawidłowy, słuszny, właściwy, normalny, regularny, normalny, bezbłędny

Wiktionary


poprawski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bog­dan Po­praw­ski – pol­ski i ka­na­dyj­ski tre­ner, dzia­łacz spor­to­wy, biz­nes­men
  • Ry­szard Po­praw­ski – pol­ski fizyk
  • Zbi­gniew Po­praw­ski – pol­ski dra­ma­to­pi­sarz

Wikipedia


poprać

1. prać przez jakiś czas;
2. uprać wszyst­kie rze­czy przez­na­czo­ne do pra­nia


SJP.pl


popremierowy

na­stę­pu­ją­cy po pre­mie­rze, np. ope­ro­wej, te­a­tral­nej


SJP.pl


poproch

po­proch ce­ty­niak - motyl nocny, szkod­nik lasów igla­stych


SJP.pl


poprockowy

→ pop rock, → pop-rock [czy­taj: pop ro­ko­wy]


SJP.pl


poprodukować

spę­dzić pe­wien czas na pro­du­ko­wa­niu


SJP.pl


poprogramować

spę­dzić pe­wien czas na pro­gra­mo­wa­niu


SJP.pl


popromienny

bę­dą­cy efek­tem pro­mie­nio­wa­nia


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) taki, który jest efek­tem dzia­ła­nia pro­mie­nio­wa­nia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. promień m., promieniowanie n., wypromieniowanie n., promyk m., promyczek m.

 czas. promieniować ndk., wypromieniować dk.

 przym. promienny, promieniowy, promienisty

 przysł. promiennie, promieniście

Wiktionary


popromować

spę­dzić pe­wien czas na pro­mo­wa­niu


SJP.pl


poprosić

1. za­pro­sić, wez­wać
2. zwró­cić się do kogoś z proś­bą


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. pro­sić)

 (1.1) do­ko­na­ny od|pro­sić.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kiedy mój syn wez­wie cię do sie­bie, wy­słu­chaj go uważ­nie i zrób wszyst­ko, o co po­pro­si, naj­le­piej jak po­tra­fisz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈprɔɕit͡ɕ, AS: poprośić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dopraszanie n., doproszenie n.

Wiktionary


poprostować

spę­dzić pe­wien czas na pro­sto­wa­niu


SJP.pl


poprotestować

spę­dzić pe­wien czas na pro­te­sto­wa­niu


SJP.pl


poprowadzić

1. pro­wa­dząc kogoś lub coś, dojść do pew­ne­go miej­sca;
2. wyz­na­czyć, na­ry­so­wać;
3. po­kie­ro­wać czymś, za­rzą­dzić czymś


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) pójść z kimś lub czymś wyz­na­cza­jąc trasę przez lub do ja­kie­goś miej­sca

 (1.2) zająć się prze­wod­ni­cze­niem cze­goś

 (1.3) zająć się kie­ro­wa­niem po­ja­zdem

 (1.4) ar­chit. na­kre­ślić kie­ru­nek bu­do­wy

 (1.5) geom. na­ry­so­wać linię

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny po­pro­wa­dzić się

 (2.1) po­pro­wa­dzić (1.1) sie­bie naw­za­jem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poprowadzenie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zaprowadzić

 (1.2) pokierować, przewodniczyć

 (1.3) kierować

 (1.4) nakreślić, narysować, naszkicować, pociągnąć, przeprowadzić, wyznaczyć

 (1.5) nakreślić, narysować, naszkicować, pociągnąć, przeprowadzić, wyznaczyć

Wiktionary


poprowokować

spro­wo­ko­wać po kolei, wiele razy


SJP.pl


poprucie

1. usu­nąć przę­dzę lub szwy z dzia­ni­ny;
2. po­roz­ry­wać coś po­słu­gu­jąc bro­nią lub ostrym na­rzę­dziem;
3. udać się do­kądś bar­dzo szyb­ko


SJP.pl


poprukać

po­tocz­nie: spę­dzić pe­wien czas na gło­śnym wy­pu­szcza­niu na­gro­ma­dzo­nych w or­ga­niz­mie gazów je­li­to­wych; po­pier­dzieć, po­pry­kać


SJP.pl


popruć

1. usu­nąć przę­dzę lub szwy z dzia­ni­ny;
2. po­roz­ry­wać coś po­słu­gu­jąc bro­nią lub ostrym na­rzę­dziem;
3. udać się do­kądś bar­dzo szyb­ko


SJP.pl


poprykać

po­tocz­nie: spę­dzić pe­wien czas na gło­śnym wy­pu­szcza­niu na­gro­ma­dzo­nych w or­ga­niz­mie gazów je­li­to­wych; po­pier­dzieć, po­pru­kać


SJP.pl


popryszczyć

daw­niej:
1. po­kryć, ob­sy­pać pry­szcza­mi;
2. po­pry­szczyć się - do­stać pry­szczy, okryć się pry­szcza­mi


SJP.pl


poprz.

skrót

 (1.1) = po­przed­nio

 (1.2) = po­przed­ni

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈpʃɛdʲɲɔ|pɔˈpʃɛdʲɲi, AS: popšedʹńo|popšedʹńi

Wiktionary


poprzebieranie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­prze­bie­rać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. poprzebierać dk.

Wiktionary


poprzebierać

→ prze­bie­rać


SJP.pl

Patrz:

przebierać

poprzebijać

→ prze­bi­jać


SJP.pl

Patrz:

przebijać

poprzebywać

spę­dzić gdzieś dłuż­szy czas


SJP.pl


poprzeceniać

prze­ce­nić wiele cze­goś, jedno po dru­gim


SJP.pl


poprzechadzać

po­prze­cha­dzać się - spę­dzić pe­wien czas na prze­cha­dza­niu się; po­spa­ce­ro­wać


SJP.pl


poprzechwalać

po­prze­chwa­lać się - spę­dzić pe­wien czas na prze­chwa­la­niu się


SJP.pl


poprzeczesywać

prze­cze­sać jedno po dru­gim


SJP.pl


poprzeczka

1. belka, rurka uło­żo­na w po­przek cze­goś
2. rura, rurka łą­czą­ca słup­ki bram­ki; także strzał w tę rurkę
3. pręt wyz­na­cza­ją­cy wy­so­kość do po­ko­na­nia w skoku wzwyż i o tycz­ce
4. po­ziom am­bi­cji, wy­ma­gań


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) belka albo li­stwa umo­co­wa­na w po­przek cze­goś

 (1.2) sport. belka ukła­da­na na sto­ja­kach do sko­ków wzwyż i sko­ków o tycz­ce

 (1.3) sport. po­przecz­na belka łą­czą­ca górne końce pio­no­wych słup­ków bram­ki

Wiktionary

Po­przecz­ka – część wsi Nawóz w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie za­moj­skim, w gmi­nie Nie­lisz.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość na­le­ża­ła ad­mi­ni­stra­cyj­nie do wo­je­wództ­wa za­moj­skie­go.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pɔˈpʃɛt͡ʃka, AS: popšečka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. poprzeczny

 przysł. poprzecznie

Wiktionary


poprzeczniak

pas pola, na któ­rym za­wra­ca się końmi przy orce w za­go­ny; za­o­ry­wa­ny póź­niej do­dat­ko­wo; uwro­cie


SJP.pl


poprzecznica

1. droga idąca po­przecz­nie wzglę­dem innej drogi
2. po­przecz­ny od­ci­nek je­li­ta gru­be­go; okręż­ni­ca po­przecz­na
3. belka, rura po­przecz­na, krzy­żu­ją­ca się z inną


SJP.pl


poprzecznie

przy­słó­wek

 (1.1) w po­przek, pro­sto­pad­le do czego

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poprzeczka ż.

 przym. poprzeczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wszerz

Wiktionary


poprzecznik

w tech­ni­ce: drew­nia­na lub sta­lo­wa belka dźwi­ga­ją­ca izo­la­to­ry, przy­mo­co­wa­na po­przecz­nie do słupa


SJP.pl


poprzecznozębne

ro­dzi­na pła­zów z rzędu pła­zów ogo­nia­stych; am­by­sto­mo­wa­te, am­by­sto­my


SJP.pl


poprzecznozębny

o ce­chach po­przecz­no­zęb­nych (ro­dzi­na pła­zów)


SJP.pl


poprzeczny

uło­żo­ny po­zio­mo, pro­sto­pad­le do cze­goś


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) uło­żo­ny po­zio­mo, pro­sto­pad­le do cze­goś

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈpʃɛt͡ʃnɨ, AS: popšečny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poprzeczka ż.

 przysł. poprzecznie

Wiktionary


poprzedni

taki, który już był; wcze­śniej­szy, daw­niej­szy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który był uprzed­nio (w cza­sie)

 (1.2) taki, który po­prze­dza (w ko­lej­no­ści)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wszy­scy po­przed­ni lo­ka­to­rzy po­zo­sta­wia­li ten pokój w do­brym sta­nie, a po tym typku takie zni­szcze­nia!

 (1.2) Cof­nij się do po­przed­nie­go roz­dzia­łu i przy­pom­nij sobie, skąd przy­był ten czło­wiek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈpʃɛdʲɲi, AS: popšedʹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poprzednik m., poprzedniczka ż., poprzednica ż., poprzednictwo n., poprzedzanie n., poprzedzenie n.

 czas. poprzedzać ndk., poprzedzić dk.

 przysł. poprzednio

 przym. przedni

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wcześniejszy, uprzedni, dawniejszy, skr. poprz.

Wiktionary


poprzednictwo

bycie czymś, co po­prze­dza­ło jakąś rzecz i speł­nia­ło te same funk­cje lub było wcze­śniej­szą po­sta­cią cze­goś


SJP.pl


poprzedniczka

ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się czymś przed kimś innym


SJP.pl


poprzednik

ten, kto zaj­mo­wał się czymś przed kimś innym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ten, który zaj­mo­wał się daną spra­wą lub był w okre­ślo­nym miej­scu po­przed­nio

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) coś po­prze­dza­ją­ce­go inną rzecz

 (2.2) jęz. pier­wsza, po­drzęd­na część okre­su wa­run­ko­we­go

 (2.3) log. pier­wsza z czę­ści im­pli­ka­cji

Wiktionary

Po­przed­nik – w ra­chun­ku zdań pier­wszy (w ko­lej­no­ści za­pi­su lub od­czy­ty­wa­nia) ar­gu­ment im­pli­ka­cji, w za­pi­sie typu for­mu­la_1 oz­na­cza­ny sym­bo­lem for­mu­la_2 Np. w zda­niu „Je­że­li pada deszcz, to na nie­bie są chmu­ry” po­przed­ni­kiem jest zda­nie „pada deszcz”. Drugi z ar­gu­men­tów im­pli­ka­cji na­zy­wa­my na­stęp­ni­kiem.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. poprzedniczka ż., poprzedzanie n.

 czas. poprzedzać ndk., poprzedzić dk.

 przym. poprzedni, przedni

 przysł. poprzednio

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) prekursor

Wiktionary


poprzednio

przy­słó­wek

 (1.1) przed okre­ślo­nym cza­sem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­przed­nio nie mie­li­ście tych kafli w kuch­ni, nie­praw­daż?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈpʃɛdʲɲɔ, AS: popšedʹńo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poprzednik m., poprzedniczka ż., poprzednica ż., poprzednictwo n., poprzedzanie n., poprzedzenie n.

 czas. poprzedzać ndk., poprzedzić dk.

 przym. poprzedni

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przedtem

Wiktionary


poprzedstawiać

przed­sta­wić po kolei, wiele razy


SJP.pl


poprzedzający

1. być, po­ru­szać się przed kimś, czymś;
2. umie­szczać, robić coś przed czymś


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) daw. po­przed­ni (bę­dą­cy przed­tem)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przy­by­ła tu do na­sze­go mia­sta nowa trupa ak­to­rów, lep­sza od po­prze­dza­ją­cej.

 (1.1) Da­ru­jesz mi nieco gorz­kie wy­ra­że­nia po­prze­dza­ją­ce­go listu, nadal będe cier­pli­wszy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔpʃɛd͡zaˈjɔ̃nt͡sɨ, AS: popšeʒai ̯õncy

Wiktionary

Powiązane:

 czas. poprzedzać ndk., poprzedzić dk.

 rzecz. poprzedzanie, poprzedzenie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wcześniejszy, dawniejszy; zob. poprzedni.

Wiktionary


poprzedzanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­prze­dzać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔpʃɛˈd͡zãɲɛ, AS: popšeʒãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poprzednik m., poprzedniczka ż., poprzednica ż., poprzednictwo n., poprzedzenie n.

 czas. poprzedzać ndk., poprzedzić dk.

 przym. poprzedni, przedni, poprzedzający

 przysł. poprzednio

Wiktionary


poprzedzać

1. być, po­ru­szać się przed kimś, czymś;
2. umie­szczać, robić coś przed czymś


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. po­prze­dzić)

 (1.1) znaj­do­wać/prze­mie­szczać się przed kim/czym

 (1.2) wy­stę­po­wać wcze­śniej

 (1.3) umie­szczać co przed czym

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Na stół, ku ogól­nej ra­do­ści, wje­cha­ła, po­prze­dza­na falą roz­kosz­ne­go aro­ma­tu, micha wie­przo­wi­ny du­szo­nej z ro­dzyn­ka­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈpʃɛd͡zat͡ɕ, AS: popšeʒać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poprzednik m., poprzedniczka ż., poprzednica ż., poprzednictwo n., poprzedzanie n., poprzedzenie n.

 czas. wyprzedzać ndk.

 przym. poprzedni, przedni, poprzedzający

 przysł. poprzednio

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wyprzedzać

Wiktionary


poprzedzenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) czyn­ność po­prze­dza­nia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔpʃɛˈd͡zɛ̃ɲɛ, AS: popšeʒẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 przym. poprzedni, poprzedzający, przedni

 przysł. poprzednio

 rzecz. poprzedzanie n.

 czas. poprzedzać

Wiktionary


poprzedzielanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­prze­dzie­lać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. poprzedzielać dk.

 rzecz. podzielnica ż.

Wiktionary


poprzedziurawiać

prze­dziu­ra­wić po kolei, wiele razy


SJP.pl


poprzedzić

1. zna­leźć się, odbyć się przed kimś, czymś
2. umie­ścić, zro­bić coś przed czymś


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. po­prze­dzać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|po­prze­dzać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈpʃɛd͡zit͡ɕ, AS: popšeʒić

Wiktionary

Powiązane:

 przym. poprzedni

 rzecz. poprzednik mos./mrz.

Wiktionary


poprzegrywać

po­ko­pio­wać dane na jakiś no­śnik; poz­gry­wać


SJP.pl


poprzeistaczać

prze­i­sto­czyć po kolei, wiele razy


SJP.pl


poprzejmować

1. prze­jąć po kolei, wiele razy;
2. po­przej­mo­wać się - spę­dzić pe­wien czas na przej­mo­wa­niu się


SJP.pl


poprzek

przy­słó­wek

 (1.1) przest. po­przecz­nie (pro­sto­pad­le do czego)

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) w poprzek; przest. na poprzek

Wiktionary


poprzekrzywiać

prze­krzy­wić po kolei, wiele razy; po­wy­krzy­wiać


SJP.pl


poprzelewać

prze­lać po kolei, wiele razy


SJP.pl


poprzeliczać

prze­li­czyć po kolei, wiele razy


SJP.pl


poprzemakać

prze­mo­knąć po kolei, wiele razy


SJP.pl


poprzemawiać

spę­dzić pe­wien czas na prze­ma­wia­niu


SJP.pl


poprzemyśliwać

po­za­sta­na­wiać się nad czymś; po­roz­wa­żać


SJP.pl


poprzepinać

prze­piąć po kolei, wiele razy


SJP.pl


poprzepisywać

prze­pi­sać po kolei, wiele razy


SJP.pl


poprzepraszać

prze­pro­sić po kolei, wiele razy


SJP.pl


poprzepuszczać

prze­pu­ścić po kolei, wiele razy


SJP.pl


poprzepychać

1. przep­chać po kolei, wiele razy;
2. udroż­nić wiele zap­cha­nych przed­mio­tów; po­prze­ty­kać;
3. spę­dzić pe­wien czas, prze­su­wa­jąc coś na inne miej­sce; po­prze­su­wać


SJP.pl


poprzerąbywać

prze­rą­bać wiele cze­goś


SJP.pl


poprzesiewać

prze­siać po kolei, wiele razy


SJP.pl


poprzestać

ogra­ni­czyć się do cze­goś, za­do­wo­lić się czymś


SJP.pl


poprzestrzegać

prze­strzec po kolei, wiele razy


SJP.pl


poprzestrzeliwać

prze­strze­lić po kolei, wiele razy


SJP.pl


poprzesuwać

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) prze­su­nąć więk­szą licz­bę cze­goś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przesunięcie n., suw mrz.

Wiktionary


poprzesypywać

prze­sy­pać po kolei, wiele razy


SJP.pl


poprzesyłanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­prze­sy­łać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. poprzesyłać dk.

Wiktionary


poprzesyłać

prze­słać po kolei, wiele razy


SJP.pl


poprzeszkadzać

spę­dzić pe­wien czas na przesz­ka­dza­niu


SJP.pl


poprzewijać

prze­wi­nąć po kolei, wiele razy


SJP.pl


poprzewlekać

przew­lec po kolei, wiele razy


SJP.pl


poprzewyższać

wie­lo­krot­nie prze­wyż­szyć kogoś lub coś


SJP.pl


poprzez

przy­i­mek łą­czą­cy się z bier­ni­kiem


SJP.pl

przy­i­mek

 (1.1) …do­łą­cza­ją­cy ob­szar, przez który z tru­dem ktoś/coś prze­mie­szcza się

 (1.2) …do­łą­cza­ją­cy osobę, in­sty­tu­cję lub rzecz, z któ­rej ktoś/coś ko­rzy­sta; któ­rej ktoś używa; za po­mo­cą cze­goś, za poś­red­nict­wem cze­goś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Droga do tego pen­sjo­na­tu wie­dzie po­przez nie­bez­piecz­ne te­re­ny.

 (1.2) Po­przez cier­pli­wość na­u­czysz się po­ko­ry.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔpʃɛs, AS: popšes

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) za pośrednictwem, za pomocą, przy pomocy, z pomocą, przez, ustami, przy użyciu

Wiktionary


poprzeziębiany

taki, który się po­prze­zię­biał


SJP.pl


poprzeć

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. po­pie­rać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|po­pie­rać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔpʃɛt͡ɕ, AS: popšeć

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przeć

 rzecz. poparcie n., popieranie n.

Wiktionary


poprzełączać

prze­łą­czyć po kolei, wiele razy


SJP.pl


poprzeżywać

spę­dzić pe­wien czas na prze­ży­wa­niu cze­goś


SJP.pl


poprzybierać

przy­brać po kolei, wiele razy


SJP.pl


poprzybliżać

przy­bli­żyć po kolei, wiele razy


SJP.pl


poprzybywać

przy­być licz­nie, po kolei


SJP.pl


poprzychylać

przy­chy­lić po kolei, wiele razy


SJP.pl


poprzyciemniać

przy­ciem­nić po kolei, wiele razy


SJP.pl


poprzycinanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­przy­ci­nać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. poprzycinać dk.

Wiktionary


poprzyciągać

przy­cią­gnąć po kolei, wiele razy


SJP.pl


poprzydzielać

przy­dzie­lić po kolei, wiele razy


SJP.pl


poprzygotowywać

1. przy­go­to­wać po kolei, wiele razy;
2. po­przy­go­to­wy­wać się - spę­dzić pe­wien czas, przy­go­to­wu­jąc się na coś


SJP.pl


poprzygrywać

po­to­wa­rzy­szyć komuś, gra­jąc na in­stru­men­cie mu­zycz­nym


SJP.pl


poprzyimkowy

wy­stę­pu­ją­cy po przy­im­ku


SJP.pl


poprzyjaźnić

1. daw­niej: po­łą­czyć przy­jaź­nią; za­przy­jaź­nić;
2. po­przy­jaź­nić się -
a) przy­jaź­nić się przez pe­wien czas;
b) daw­niej: za­przy­jaź­nić się


SJP.pl


poprzykładanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­przy­kła­dać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. poprzykładać dk.

Wiktionary


poprzylepiać

przy­le­pić wiele cze­goś


SJP.pl


poprzymilać

po­przy­mi­lać się - spę­dzić pe­wien czas na przy­mi­la­niu się


SJP.pl


poprzymocowywać

przy­mo­co­wać po kolei, wiele razy; po­przyt­wier­dzać


SJP.pl


poprzypalać

przy­pa­lić wiele cze­goś


SJP.pl


poprzypisywać

przy­pi­sać coś wielu oso­bom, zja­wi­skom itp.


SJP.pl


poprzyprowadzać

przy­pro­wa­dzić w dużej licz­bie, po kolei


SJP.pl


poprzypływać

przy­pły­nąć ko­lej­no, jeden po dru­gim


SJP.pl


poprzysiadać

o gru­pie ludzi: ob­ni­żyć po­zy­cję ciała, ugi­na­jąc nogi


SJP.pl


poprzysiąc

po­sta­no­wić coś pod przy­się­gą, zło­żyć przy­się­gę; po­przy­się­gnąć


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. po­przy­się­gać)

 (1.1) książk. po­sta­no­wić pod przy­się­gą

 (1.2) książk. przen. so­len­nie po­sta­no­wić lub obie­cać

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Głów­na po­stać lek­tu­ry po­przy­się­gła czar­ne­mu cha­rak­te­ro­wi zem­stę za mor­der­stwo swo­jej uko­cha­nej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔpʃɨˈɕɔ̃nt͡s, AS: popšyśõnc

Wiktionary


poprzysięgnąć

rzad­ko: po­sta­no­wić coś pod przy­się­gą, zło­żyć przy­się­gę; po­przy­siąc


SJP.pl


poprzystawać

prze­sta­rza­le: po kolei za­trzy­my­wać się na chwi­lę


SJP.pl


poprzysychany

taki, który po­przy­sy­chał


SJP.pl


poprzytulać

1. przy­tu­lić po kolei, wiele razy;
2. spę­dzić pe­wien czas na przy­tu­la­niu


SJP.pl


poprzytwierdzać

przyt­wier­dzić po kolei, wiele razy; po­przy­mo­co­wy­wać


SJP.pl


poprzywierać

przy­wrzeć po kolei, wiele razy


SJP.pl


poprzyznawać

przyz­nać po kolei, wiele razy


SJP.pl


poprzyzywać

przyz­wać po kolei, wiele razy


SJP.pl


poprzyłączać

przy­łą­czyć po kolei, wiele razy


SJP.pl


popróbować

1. zjeść lub wypić tro­chę cze­goś, aby spraw­dzić, jak to sma­ku­je;
2. pod­jąć próbę cze­goś;
3. spraw­dzić, czy coś jest takie, jak na­le­ży


SJP.pl


popręg

pas pod­trzy­mu­ją­cy sio­dło lub kul­ba­kę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) za­kła­da­ny pod brzu­chem konia pas przy­trzy­mu­ją­cy sio­dło;

Wiktionary

Po­pręg – ele­ment rzędu koń­skie­go. Prze­bie­ga on pod brzu­chem konia, łą­cząc obie stro­ny ter­li­cy. Jego głów­nym za­da­niem jest utrzy­ma­nie sio­dła we wła­ści­wym po­ło­że­niu na grzbie­cie konia. Wy­stę­pu­ją je­szcze po­prę­gi do­dat­ko­we np. w sio­dłach typu west, oraz przy niek­tó­rych ty­pach sakw.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpɔprɛ̃ŋk, AS: poprẽŋk

Wiktionary


popręgowy

→ po­pręg


SJP.pl

Patrz:

popręg

poprężniki

Po­pręż­ni­ki – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie sie­radz­kim, w gmi­nie Go­szcza­nów.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa sie­radz­kie­go.

Wikipedia


popsikać

po­tocz­nie: spry­skać kogoś lub coś pły­nem, zwy­kle w ae­ro­zo­lu; pop­siu­kać


SJP.pl


popsikiwać

po­tocz­nie: psi­kać na coś wie­lo­krot­nie


SJP.pl


popsioczyć

po­tocz­nie: psio­czyć przez pe­wien czas


SJP.pl


popsiukać

po­tocz­nie: spry­skać kogoś lub coś pły­nem, zwy­kle w ae­ro­zo­lu; pop­si­kać


SJP.pl


popsocić

spę­dzić pe­wien czas na pso­ce­niu; po­bro­ić, po­roz­ra­biać, po­ło­bu­zo­wać


SJP.pl


popsowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pop­so­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. popsować dk.

Wiktionary


popsować

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. pso­wać)

 (1.1) daw., także. gw-pl|Pod­ha­le. pop­suć

 (1.2) stpol. zni­szczyć

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny pop­so­wać się (ndk. pso­wać się)

 (2.1) daw. pop­suć się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do kraju tego, gdzie winą jest dużą / Pop­so­wać gnia­zdo na gru­szy bo­cia­nie, / Bo wszyst­kim służą, / Tęs­kno mi, Panie.

 (1.1) Ale mu po­wiem: świę­ty Pie­truń­ku! za­kli­nam cię na ucho Mal­chu­so­we, nie czyń­że mi wstrę­tu, boć to po­ga­nie tak mi pop­so­wa­li szat­ki cie­les­ne…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈpsɔvat͡ɕ, AS: popsovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. popsowanie n.

 czas. dopsować, napsować, zepsować, nadpsować, wypsować

Wiktionary


popstrucha

pop­stru­cha ibi­ska - ga­tu­nek mu­chów­ki z ro­dzi­ny pop­stru­cho­wa­tych


SJP.pl


popsucie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pop­suć.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdyby „Nord” miała ra­dio­sta­cję, to po awa­rii aku­mu­la­to­rów i pop­su­ciu się wszyst­kie­go, co mo­gło­by na­wa­lić, szu­ka­no by nas już od mie­sią­ca.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. popsuć dk.

 rzecz. psujon mzw./mos.

Wiktionary


popsuj

1. osoba psu­ją­ca wszyst­ko, czego dot­knie;
2. maj­ster-pop­suj - osoba, która usi­łu­jąc na­pra­wić lub prze­ro­bić coś za­wsze to psuje; par­tacz


SJP.pl


popsuć

1. spo­wo­do­wać, że coś prze­sta­je speł­niać swoje funk­cje; usz­ko­dzić, zep­suć;
2. zmie­nić coś na gor­sze, np. at­mos­fe­rę, na­strój, sy­tu­a­cję; po­gor­szyć;
3. spro­wa­dzić kogoś na złą drogę; zde­pra­wo­wać, zde­mo­ra­li­zo­wać;
4. pop­suć się:
a) nie na­da­wać się do użyt­ku;
b) zmie­nić się na gor­sze;
c) ulec de­pra­wa­cji;
d) ulec fer­men­ta­cji, roz­kła­do­wi; zgnić, skwa­śnieć, sple­śnieć, stęch­nąć


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. psuć)

 (1.1) spra­wić, że coś prze­sta­je speł­niać swoją funk­cję

 (1.2) zmie­nić na gor­sze

 (1.3) spra­wić, że coś prze­sta­je być wła­ści­we

 (1.4) źle wy­cho­wać

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny pop­suć się (ndk. psuć się)

 (2.1) ulec usz­ko­dze­niu, prze­stać speł­niać swoją funk­cję

 (2.2) stać się gor­szym

 (2.3) kulin. stać się nie­ja­dal­nym w wy­ni­ku gni­cia, roz­kła­du, fer­men­ta­cji

 (2.4) na­brać złych cech, na­wy­ków

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. popsucie n., psujon mzw./mos.

 czas. psuć

Wiktionary


popudrowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) po­sy­pa­nie cze­goś pu­drem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pudreza ż., puder m., pudernica ż., puderniczka ż., pudrowanie n., upudrowanie n.

 czas. popudrować dk., pudrować ndk., upudrować dk.

 przym. pudrowy

Wiktionary


popudrować

po­kryć pu­drem; upu­dro­wać, na­pu­dro­wać, za­pu­dro­wać


SJP.pl


popukać

po­stu­kać;
1. pukać wiele razy lub przez pe­wien czas;
2. po­pu­kać się -
a) pu­knąć się w coś wiele razy;
b) po­tocz­nie: odbyć sto­su­nek płcio­wy kil­ka­krot­nie


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) do­ko­na­ny od|pukać.

cza­sow­nik zwrot­ny po­pu­kać się

 (2.1) do­ko­na­ny od|pukać się.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Uj­rza­wszy Cesię w oknie wie­życz­ki wy­sta­wi­ła język i po­pu­ka­ła się zna­czą­co w czoło z wy­bit­nie obraź­li­wą in­ten­cją.

Wiktionary


populacja

1. ogół ludzi ży­ją­cych w tym samym cza­sie na danym te­re­nie; za­lud­nie­nie;
2. pod­sta­wo­wa jed­nost­ka eko­lo­gicz­na oz­na­cza­ją­ca wszyst­kie osob­ni­ki da­ne­go ga­tun­ku ży­ją­ce na danym te­re­nie w tym samym cza­sie;
3. zbiór bę­dą­cy przed­mio­tem badań sta­ty­stycz­nych; po­pu­la­cja sta­ty­stycz­na, po­pu­la­cja ge­ne­ral­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) so­cjol. ogół ludzi ży­ją­cych w tym samym cza­sie na danym te­re­nie

 (1.2) biol. pod­sta­wo­wa jed­nost­ka eko­lo­gicz­na oz­na­cza­ją­ca wszyst­kie osob­ni­ki da­ne­go ga­tun­ku ży­ją­ce na danym te­re­nie w tym samym cza­sie

 (1.3) stat. zbiór jed­no­stek na temat któ­rych wy­cią­ga­ne są wnio­ski po­przez ana­li­zę próby sta­ty­stycz­nej

 (1.4) so­cjol. li­czeb­ność po­pu­la­cji (1.1)

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • po­pu­la­cja (bio­lo­gia)
  • po­pu­la­cje gwia­zdo­we
  • po­pu­la­cja sta­ty­stycz­na
    • po­pu­la­cja stan­dar­do­wa
    • po­pu­la­cja nie­skoń­czo­na
    • po­pu­la­cja skoń­czo­na
  • po­pu­la­cja sta­cjo­nar­na
  • licz­ba lud­no­ści

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wie­dział, że wszy­scy na Hoth są re­be­lian­ta­mi. Nie mu­siał wy­łu­ski­wać jed­nej re­be­lianc­kiej ko­mór­ki spoś­ród lo­jal­nej po­pu­la­cji.

 (1.2) Duń­skie To­wa­rzy­stwo Or­ni­to­lo­gicz­ne sza­cu­je, że po­pu­la­cja wró­bli zmniej­szy­ła się o po­ło­wę od 1976 roku i obec­nie liczy około 1,8 mi­lio­na.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔpuˈlat͡sʲja, AS: populacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. populacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ludność, ludzie, mieszkańcy, obywatele, społeczeństwo, społeczność, zbiorowość ludzka

 (1.3) populacja statystyczna, populacja generalna, zbiorowość generalna

 (1.4) zaludnienie

Wiktionary


populacjolog

spe­cja­li­sta w za­kre­sie po­pu­la­cjo­lo­gii


SJP.pl


populacjonizm

kon­cep­cja eko­no­micz­na, we­dług któ­rej siłą pań­stwa jest li­czeb­ność za­miesz­ku­ją­ce­go je na­ro­du


SJP.pl


populacyjnie

→ po­pu­la­cyj­ny


SJP.pl

Patrz:

populacyjny

populacyjny

do­ty­czą­cy po­pu­la­cji


SJP.pl


popular

czło­nek ugru­po­wa­nia po­li­tycz­ne­go w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie, dzia­ła­ją­ce­go w in­te­re­sie drob­nych rol­ni­ków i pleb­su miej­skie­go


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Po­pu­lar – sin­gel au­stra­lij­skie­go ze­spo­łu The Ve­ro­ni­cas
  • Po­pu­lar – sin­gel szwedz­kie­go pio­sen­ka­rza Erica Saade
  • Po­pu­lar – sin­gel ka­na­dyj­skie­go pio­sen­ka­rza The We­ekn­da, ame­ry­kań­skie­go ra­pe­ra Pla­y­bo­ia Car­tie­go i ame­ry­kań­skiej pio­sen­kar­ki Ma­don­ny
  • Po­pu­lar (Asy z klasy) – ame­ry­kań­ski se­rial ko­me­dio­wy
  • Ford Po­pu­lar – sa­mo­chód oso­bo­wy

Wikipedia


popularniak

po­tocz­nie: książ­ka lub cza­so­pis­mo po­pu­lar­no­na­u­ko­we


SJP.pl


popularnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób po­wszech­nie uży­wa­ny

 (1.2) w spo­sób przy­stęp­ny i zro­zu­mia­ły dla ogółu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pse­u­do­ni­my te w gwa­rze IRC po­pu­lar­nie okre­śla się jako nic­kna­me lub kró­cej nick.

 (1.2) Po­pu­lar­nie rzecz uj­mu­jąc, typ oleju okre­śla­ją dwa wskaź­ni­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔ.puˈlar.ɲɛ

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. popularny mzw./mrz., popularność

 przym. popularny

Wiktionary


popularniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: po­pu­lar­nie


SJP.pl


popularniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: po­pu­lar­ny


SJP.pl


popularnoencyklopedyczny

en­cy­klo­pe­dycz­ny w uję­ciu po­pu­lar­nym, np. wy­daw­nict­wo po­pu­lar­no­en­cy­klo­pe­dycz­ne


SJP.pl


popularnonaukowy

przy­miot­nik

 (1.1) pre­zen­tu­ją­cy naukę w spo­sób przy­stęp­ny dla nie­spe­cja­li­stów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pro­fe­sor Abra­ham opu­bli­ko­wał kilka ar­ty­ku­łów po­pu­lar­no­na­u­ko­wych.

Wiktionary


popularność

1. po­wszech­ny roz­głos i uz­na­nie spo­łecz­ne; sława, fu­ro­ra, po­wo­dze­nie;
2. rzad­ko: przy­stęp­ność, zro­zu­mia­łość, do­stęp­ność; pro­sto­ta, bez­pro­ble­mo­wość


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bycie po­wszech­nie zna­nym i lu­bia­nym, ogól­ne uz­na­nie i roz­głos

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ta re­sta­u­ra­cja cie­szy się dużą po­pu­lar­no­ścią wśród po­li­ty­ków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔpuˈlarnɔɕt͡ɕ, AS: popularność

Wiktionary

Powiązane:

 przym. popularny, popularyzatorski, popularyzacyjny

 czas. popularyzować (się) ndk., spopularyzować (się) dk.

 rzecz. popularyzowanie ndk., spopularyzowanie dk., popularyzatorstwo, popularyzator, popularyzatorka, popularyzacja

 przysł. popularnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sława, wzięcie, rozgłos, powodzenie, prestiż, uznanie, renoma

Wiktionary


popularny

1. taki, który zy­skał po­wszech­ny roz­głos i uz­na­nie, jest znany, lu­bia­ny, sław­ny;
2. taki, który zo­stał przed­sta­wio­ny w spo­sób przy­stęp­ny, ogól­nie zro­zu­mia­ły, nie­skom­pli­ko­wa­ny; jasny, pro­sty, łatwy;
3. taki, który jest po­wszech­nie uży­wa­ny, do­stęp­ny, sze­ro­ko roz­po­wszech­nio­ny; ma­so­wy


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) taki, który jest po­wszech­nie uży­wa­ny; znany ogó­ło­wi spo­łe­czeń­stwa, cie­szą­cy się uz­na­niem; ce­nio­ny

 (1.2) taki, który jest stwo­rzo­ny, przed­sta­wio­ny w spo­sób przy­stęp­ny i zro­zu­mia­ły dla ogółu

 (1.3) taki, któ­re­go głów­nym celem, przez­na­cze­niem jest do­star­cza­nie roz­ryw­ki, przy­jem­no­ści

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) daw. pa­pie­ros marki „Po­pu­lar­ne”, do­stęp­nej w PRL

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Usły­sza­ła ją po mie­sią­cu, w piąt­ko­wej, mało po­pu­lar­nej, nud­na­wej au­dy­cji dla dzie­ci.

 (2.1) A w kio­skach sprze­daw­cy ofe­ro­wa­li ostat­nio tylko klu­bo­we, ra­dom­skie, ek­stra mocne bez fil­tra i po­pu­lar­ne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔpuˈlarnɨ, AS: popularny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. popularyzatorstwo n., popularyzator m., popularyzatorka ż., popularność ż., popularyzacja ż., popularyzowanie n., spopularyzowanie n.

 czas. popularyzować ndk., spopularyzować dk.

 przym. popularyzatorski, popularyzacyjny

 przysł. popularnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) słynny, sławny, znany

 (1.2) powszechny

Wiktionary


popularyzacja

dzia­łal­ność ma­ją­ca na celu roz­po­wszech­nie­nie wie­dzy na jakiś temat, uprzy­stęp­nie­nie spo­łe­czeń­stwu osią­gnięć nauki, kul­tu­ry, sztu­ki; pro­pa­go­wa­nie, krze­wie­nie, gło­sze­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) upo­wszech­nia­nie nauki, sztu­ki, wie­dzy o czymś

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔpularɨˈzat͡sʲja, AS: popularyzacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. popularny, popularyzatorski, popularyzacyjny

 czas. popularyzować (się) ndk., spopularyzować (się) dk.

 rzecz. popularyzowanie ndk., spopularyzowanie dk., popularyzatorstwo, popularyzator, popularyzatorka, popularność

 przysł. popularnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) popularyzowanie, rozpowszechnianie, upowszechnianie

Wiktionary


popularyzacyjny

taki, który ma na celu po­pu­la­ry­za­cję wie­dzy na jakiś temat; po­pu­la­ry­za­tor­ski, po­pu­la­ry­zu­ją­cy, upo­wszech­nia­ją­cy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z po­pu­la­ry­za­cją

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dzia­ła­nia po­pu­la­ry­za­cyj­ne, pro­fi­lak­tycz­ne, a także sze­ro­ka dzia­łal­ność in­for­ma­cyj­na za­pew­ne w dłuż­szym okre­sie za­pro­cen­tu­ją w sfe­rze po­pra­wy prze­strze­ga­nia prawa pracy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔpularɨzaˈt͡sɨjnɨ, AS: popularyzacyi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. popularyzowanie n., spopularyzowanie n., popularyzacja ż., popularyzatorstwo n., popularyzator m., popularyzatorka ż., popularność ż.

 czas. popularyzować (się) ndk., spopularyzować (się) dk.

 przym. popularny, popularyzatorski

 przysł. popularnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) popularyzatorski

Wiktionary


popularyzator

osoba zaj­mu­ją­ca się po­pu­la­ry­za­cją, czyli upo­wszech­nia­niem wie­dzy na jakiś temat, uprzy­stęp­nie­niem spo­łe­czeń­stwu osią­gnięć nauki, kul­tu­ry i sztu­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba zaj­mu­ją­ca się po­pu­la­ry­zo­wa­niem, upo­wszech­nia­niem, czy­nie­niem cze­goś zna­nym, po­pu­lar­nym

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔpularɨˈzatɔr, AS: popularyzator

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. popularyzatorstwo n., popularność ż., popularyzacja ż., popularyzowanie ndk., spopularyzowanie dk.

:: fż. popularyzatorka ż.

 czas. popularyzować (się) ndk., spopularyzować (się) dk.

 przym. popularny, popularyzatorski, popularyzacyjny

 przysł. popularnie

Wiktionary


popularyzatorka

ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się po­pu­la­ry­za­cją


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się po­pu­la­ry­zo­wa­niem, upo­wszech­nia­niem, czy­nie­niem cze­goś zna­nym, po­pu­lar­nym

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔpularɨzaˈtɔrka, AS: popularyzatorka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. popularny, popularyzatorski, popularyzacyjny

 czas. popularyzować (się) ndk., spopularyzować (się) dk.

 rzecz. popularyzowanie ndk., spopularyzowanie dk., popularyzatorstwo, popularyzator, popularność, popularyzacja

 przysł. popularnie

Wiktionary


popularyzatorski

1. do­ty­czą­cy po­pu­la­ry­za­to­ra, zwią­za­ny z po­pu­la­ry­za­to­rem;
2. taki, który ma na celu po­pu­la­ry­za­cję wie­dzy na jakiś temat; po­pu­la­ry­za­tor­ski, po­pu­la­ry­zu­ją­cy, upo­wszech­nia­ją­cy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z po­pu­la­ry­za­cją lub po­pu­la­ry­za­to­rem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ważną rolę w dzia­łal­no­ści po­pu­la­ry­za­tor­skiej od­gry­wa­ją róż­ne­go ro­dza­ju po­zasz­kol­ne kon­kur­sy, tur­nie­je i olim­pia­dy wie­dzy (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔpularɨzaˈtɔrsʲci, AS: popularyzatorsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. popularny, popularyzacyjny

 czas. popularyzować (się) ndk., spopularyzować (się) dk.

 rzecz. popularyzowanie ndk., spopularyzowanie dk., popularyzatorstwo, popularyzator, popularyzatorka, popularność, popularyzacja

 przysł. popularnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) popularyzacyjny

Wiktionary


popularyzatorstwo

rzad­ko: dzia­łal­ność pro­wa­dzo­na przez po­pu­la­ry­za­to­ra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) książk. dzia­łal­ność po­pu­la­ry­za­tor­ska, czy­nie­nie cze­goś po­wszech­nie zna­nym i uz­na­wa­nym

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔpularɨzaˈtɔrstfɔ, AS: popularyzatorstfo

Wiktionary

Powiązane:

 przym. popularny, popularyzatorski, popularyzacyjny

 czas. popularyzować (się) ndk., spopularyzować (się) dk.

 rzecz. popularyzowanie ndk., spopularyzowanie dk., popularyzator, popularyzatorka, popularność, popularyzacja

 przysł. popularnie

Wiktionary


popularyzowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­pu­la­ry­zo­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔpularɨzɔˈvãɲɛ, AS: popularyzovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 przym. popularny, popularyzatorski, popularyzacyjny

 czas. popularyzować (się) ndk., spopularyzować (się) dk.

 rzecz. spopularyzowanie dk., popularyzatorstwo, popularyzator, popularyzatorka, popularność, popularyzacja

 przysł. popularnie

Wiktionary


popularyzować

pro­wa­dzić dzia­łal­ność ma­ją­cą na celu prze­ka­za­nie spo­łe­czeń­stwu w for­mie przy­stęp­nej i zro­zu­mia­łej dla nie­spe­cja­li­stów ja­kieś dzie­dzi­ny wie­dzy, sztu­ki, kul­tu­ry; upo­wszech­niać, roz­po­wszech­niać, pro­pa­go­wać, pro­mo­wać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. spo­pu­la­ry­zo­wać)

 (1.1) czy­nić coś po­wszech­nie zna­nym, roz­po­wszech­niać coś, pro­pa­go­wać

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny po­pu­la­ry­zo­wać się (dk. spo­pu­la­ry­zo­wać się)

 (2.1) sta­wać się zna­nym, po­pu­lar­nym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­pu­la­ry­zo­wa­ła my­ko­lo­gię pi­sząc ar­ty­ku­ły po­pu­lar­no­na­u­ko­we, w tym o grzy­bach ja­dal­nych i tru­ją­cych, wy­stę­pu­jąc w radiu i te­le­wiz­ji, ak­tyw­nie uczest­ni­cząc w or­ga­ni­za­cji wy­staw grzy­bów w Pol­sce oraz na­wią­zu­jąc współ­pra­cę z le­śni­ka­mi i far­ma­ce­u­ta­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔpularɨˈzɔvat͡ɕ, AS: popularyzovać

Wiktionary

Powiązane:

 przym. popularny, popularyzatorski, popularyzacyjny

 czas. spopularyzować (się) dk.

 rzecz. popularyzowanie ndk., spopularyzowanie dk., popularyzatorstwo n., popularyzator m., popularyzatorka ż., popularność ż., popularyzacja ż.

 przysł. popularnie

Wiktionary


populista

zwo­len­nik lub przed­sta­wi­ciel po­pu­liz­mu, gło­szą­cy chwyt­li­we, zgod­ne z ocze­ki­wa­nia­mi więk­szo­ści hasła po­li­tycz­ne i eko­no­micz­ne, wy­su­wa­ją­cy w celu zdo­by­cia po­par­cia spo­łecz­ne­go pro­ste i czę­sto de­ma­go­gicz­ne pro­po­zy­cje roz­wią­zy­wa­nia skom­pli­ko­wa­nych pro­ble­mów; de­ma­gog


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) polit. osoba wyz­na­ją­ca po­pu­lizm, gło­szą­ca po­glą­dy i tezy po­pu­li­stycz­ne

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wielu, spoś­ród po­li­ty­ków tej par­tii, to po­pu­li­ści.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔpuˈlʲista, AS: populʹista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. populizm m.

:: fż. populistka

 przym. populistyczny

 przysł. populistycznie

Wiktionary


populistka

zwo­len­nicz­ka lub przed­sta­wi­ciel­ka po­pu­liz­mu, gło­szą­ca chwyt­li­we, zgod­ne z ocze­ki­wa­nia­mi więk­szo­ści hasła po­li­tycz­ne i eko­no­micz­ne, wy­su­wa­ją­ca w celu zdo­by­cia po­par­cia spo­łecz­ne­go pro­ste i czę­sto de­ma­go­gicz­ne pro­po­zy­cje roz­wią­zy­wa­nia skom­pli­ko­wa­nych pro­ble­mów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fż.: po­pu­li­sta

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔpuˈlʲistka, AS: populʹistka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. populizm m.

:: fm. populista m.

 przym. populistyczny

 przysł. populistycznie

Wiktionary


populistycznie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w spo­sób po­pu­li­stycz­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Trze­ba uznać, nie po­li­tycz­nie i nie po­pu­li­stycz­nie, że ten rok był bar­dzo dobry dla na­szej gminy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔpulʲiˈstɨt͡ʃʲɲɛ, AS: populʹistyčʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. populizm mrz., populista mos., populistka ż.

 przym. populistyczny

Wiktionary


populistyczność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co po­pu­li­stycz­ne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. populistyczny

Wiktionary


populistyczny

1. książ­ko­wo: taki, który głosi chwyt­li­we, zgod­ne z ocze­ki­wa­nia­mi więk­szo­ści hasła po­li­tycz­ne i eko­no­micz­ne, wy­su­wa w celu zdo­by­cia po­par­cia spo­łecz­ne­go pro­ste i czę­sto de­ma­go­gicz­ne pro­po­zy­cje roz­wią­zy­wa­nia skom­pli­ko­wa­nych pro­ble­mów; de­ma­go­gicz­ny, efek­ciar­ski, po­ka­zo­wy, fa­sa­do­wy;
2. w li­te­ra­tu­roz­naw­stwie: taki, który pow­stał w nur­cie po­pu­liz­mu, bli­ski na­tu­ra­liz­mo­wi


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pejor. zwią­za­ny ze speł­nia­niem ocze­ki­wań więk­szo­ści spo­łe­czeń­stwa w celu uzy­ska­nia jego po­par­cia, zdo­by­cia lub utrzy­ma­nia wła­dzy, bez wzglę­du na kosz­ty i re­al­ność skła­da­nych obiet­nic

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔpulʲiˈstɨt͡ʃnɨ, AS: populʹistyčny

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. populistycznie

 rzecz. populista m., populizm m., populistka ż., populistyczność ż.

Wiktionary


populizm

1. książ­ko­wo: gło­sze­nie chwyt­li­wych, zgod­nych z ocze­ki­wa­nia­mi więk­szo­ści haseł po­li­tycz­nych lub eko­no­micz­nych, wy­su­wa­nie w celu zdo­by­cia po­par­cia spo­łecz­ne­go pro­stych i zaz­wy­czaj de­ma­go­gicz­nych pro­po­zy­cji roz­wią­za­nia skom­pli­ko­wa­nych pro­ble­mów;
2. w li­te­ra­tu­roz­naw­stwie: kie­ru­nek w li­te­ra­tu­rze, bę­dą­cy od­mia­ną na­tu­ra­liz­mu, po­stu­lu­ją­cy przed­sta­wia­nie w ut­wo­rach li­te­rac­kich pro­ble­mów zwy­kłych ludzi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) polit. po­pie­ra­nie idei po­li­tycz­nych i eko­no­micz­nych, które są w danym mo­men­cie naj­bar­dziej po­pu­lar­ne w celu łat­we­go zdo­by­cia po­par­cia bez zwra­ca­nia uwagi na rze­czy­wi­stą moż­li­wość zre­a­li­zo­wa­nia obiet­nic, zwła­szcza pod kątem fi­nan­so­wym;

Wiktionary

Nie mylić z: po­pu­la­cjo­nizm.

Po­pu­lizm (z po­pu­lus „lud”) – zja­wi­sko po­li­tycz­ne po­le­ga­ją­ce na od­wo­ły­wa­niu się w swo­ich po­stu­la­tach i re­to­ry­ce do idei i woli „ludu”, czę­sto sta­wia­ne­go w kon­trze do „elit”.

Po­pu­lizm jest de­fi­nio­wa­ny jako ide­o­lo­gia, w któ­rej „lud” po­strze­ga­ny jako siła mo­ral­nie wyż­sza, prze­ciw­sta­wia­ny jest „eli­tom”, po­strze­ga­nym jako sko­rum­po­wa­ne i re­pre­zen­tu­ją­ce par­ty­ku­lar­ne in­te­re­sy.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pɔˈpulʲism̥, AS: populʹism̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. populista m., populistka ż.

 przym. populistyczny

 przysł. populistycznie

Wiktionary


popunkcyjny

wy­stę­pu­ją­cy po punk­cji, np. bóle po­punk­cyj­ne


SJP.pl


popup

[czy­taj: popap] w in­for­ma­ty­ce: wy­ska­ku­ją­ce okno, ro­dzaj funk­cji stron in­ter­ne­to­wych, która po­wo­du­je au­to­ma­tycz­ne ot­war­cie no­we­go okna lub karty prze­glą­dar­ki; pop-up


SJP.pl


popustowy

1. w tech­ni­ce: taki, który wcho­dzi w skład urzą­dze­nia me­cha­nicz­ne­go, które umoż­li­wia stop­nio­we po­pu­szcza­nie lub pod­cią­ga­nie prze­wo­du wiert­ni­cze­go;
2. w gór­nict­wie: śruba po­pu­sto­wa - po­pu­szcza­dło w po­sta­ci dłu­giej śruby na­krę­ca­nej ręcz­nie, na któ­rej jest za­wie­szo­ny przy­rząd wiert­ni­czy; po­pu­szcza­dło śru­bo­we


SJP.pl


popuszczać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. po­pu­ścić)

 (1.1) stop­nio­wo prze­sta­wać trzy­mać

 (1.2) o szwach, uszczel­kach stop­nio­wo prze­sta­wać trzy­mać

 (1.3) stop­nio­wo wy­dzie­lać coś z sie­bie

 (1.4) pot. bez­wol­nie od­da­wać tro­chę moczu lub kału

 (1.5) o mro­zie, upale sta­wać się zno­śniej­szym

 (1.6) pot. dawać więk­szą swo­bo­dę

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. brak)

 (2.1) stop­nio­wo zwal­nić coś z uwię­zi

 (2.2) stop­nio­wo poz­wo­lić oso­bom na od­da­le­nie się, opu­szcze­nie ja­kie­goś miej­sca

 (2.3) o szwach, uszczel­kach stop­nio­wo prze­stać trzy­mać

 (2.4) bot. pot­wo­rzyć młode pędy lub ko­rze­nie

 (2.5) o pla­mach stop­nio­wo poz­wa­lić się zmyć lub wy­prać

 (2.6) pot. o urzą­dze­niu uru­cho­mić urzą­dze­nie na krót­ką chwi­lę

 (2.7) pot. odt­wo­rzyć jeden po dru­gim

 (2.8) o lo­dzie ulec czę­ścio­we­mu roz­to­pie­niu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­win­ni­ście tro­chę de­li­kat­niej po­pu­szczać ha­mu­lec.

 (1.4) Babka nie trzy­ma już moczu, wciąż po­pu­szcza.

 (1.5) Śnie­gu znowu na­sy­pa­ło, zima nie po­pu­szcza.

 (1.6) Pod ko­niec szko­le­nia in­struk­tor po­pu­szczał im coraz bar­dziej.

 (2.1) By­li­śmy na wzgó­rzu i po­pu­szcza­li­śmy sobie la­taw­ce.

 (2.1) Niech ma­lu­chy idą nad staw po­pu­szczać kacz­ki.

 (2.2) W Wi­gi­lię ko­bie­ty po­pu­szcza­li wcze­śniej z fa­bry­ki.

 (2.7) Wie­czo­rem po­pu­szcza­my płyt i po­ga­da­my.

 (2.8) Czy na sta­wach lód już po­pu­szczał?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. popuszczanie n.

 czas. popuścić dk., puszczać ndk.

Wiktionary


poputczik

oko­licz­no­ścio­wy, chwi­lo­wy sprzy­mie­rze­niec; po­put­czyk


SJP.pl

Po­put­czik (rus. попутчик; pol. "to­wa­rzysz po­dró­ży", ang. "fel­low tra­vel­ler") – po­ję­cie stwo­rzo­ne przez Ana­to­li­ja Łu­na­czar­skie­go i roz­po­wszech­nio­ne w zna­cze­niu pe­jo­ra­tyw­nym przez Lwa Troc­kie­go, słu­żą­ce do okre­śle­nia ro­syj­skich pi­sa­rzy in­te­li­genc­kich z lat 20., któ­rzy po­par­li re­wo­lu­cję paź­dzier­ni­ko­wą.

Wikipedia


poputczyk

oko­licz­no­ścio­wy, chwi­lo­wy sprzy­mie­rze­niec; po­put­czik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) chwi­lo­wy sprzy­mie­rze­niec, part­ner w krót­kotr­wa­łym lub oko­licz­no­ścio­wym so­ju­szu

 (1.2) hist. jeden z ro­syj­skich pi­sa­rzy in­te­li­genc­kich z lat 20., któ­rzy po­par­li re­wo­lu­cję paź­dzier­ni­ko­wą i póź­niej­szą po­li­ty­kę bol­sze­wi­ków;

 (1.3) hist. w cza­sach ist­nie­nia ZSRR: orę­dow­nik ko­mu­niz­mu nie­na­le­żą­cy do par­tii

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Wy­star­cza­ło to ko­mu­ni­stom i ich „po­put­czy­kom”, któ­rzy wy­wie­ra­li w owych la­tach znacz­ny wpływ w wielu kra­jach eu­ro­pej­skich.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. war. poputczik mos.

 przym. poputczykowy

Wiktionary


popych

po­tocz­nie: pcha­nie, po­py­cha­nie cze­goś; pych


SJP.pl


popychacz

1. urzą­dze­nie do po­py­cha­nia, po­su­wa­nia cze­goś;
2. po­gard­li­wie: czło­wiek mało za­rad­ny, lek­ce­wa­żo­ny i wy­ko­rzy­sty­wa­ny przez in­nych; po­pych­le, po­py­chel, po­py­cha­dło, po­py­chaj­ło, po­mio­tło


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. ele­ment me­cha­niz­mu (np. sil­ni­ka, obra­biar­ki) prze­no­szą­cy ruch i ob­cią­że­nia wzdłuż­ne po­przez pcha­nie in­ne­go ele­men­tu; zob. po­py­chacz w Wi­ki­pe­dii.

 (1.2) kulin. techn. ele­ment sprzę­tu AGD (np. so­ko­wi­rów­ki, szat­kow­ni­cy) słu­żą­cy do bez­piecz­ne­go prze­su­wa­nia pro­duk­tów w stro­nę ostrzy lub ele­men­tu ro­bo­cze­go

 (1.3) pot. spoż. napój be­zal­ko­ho­lo­wy (rza­dziej prze­ką­ska) spo­ży­wa­ny bez­poś­red­nio po wy­pi­ciu wódki w celu zła­go­dze­nia jej smaku

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) przest. osoba wy­ko­nu­ją­ca naj­prost­sze prace fi­zycz­ne, chło­piec na po­sył­ki

Wiktionary

Po­py­chacz – ro­dzaj czło­nu me­cha­niz­mu prze­no­szą­cy ob­cią­że­nia wzdłuż­ne. Po­py­chacz w prze­ci­wień­stwie do cię­gna jest czło­nem sztyw­nym, może więc być także ści­ska­ny. Naj­czę­ściej po­py­chacz jest czę­ścią me­cha­niz­mu krzyw­ko­we­go. Po­py­chacz jest wy­ko­ny­wa­ny naj­czę­ściej z że­li­wa lub stali nie­sto­po­wej. W celu zwięk­sze­nia twar­do­ści i od­por­no­ści na zu­ży­cie stopa po­py­cha­cza że­liw­ne­go jest od­bie­la­na, a po­py­cha­cza sta­lo­we­go na­wę­gla­na i har­to­wa­na.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W sil­ni­kach z roz­rzą­dem OHV wałek roz­rzą­du ste­ru­je za­wo­ra­mi po­przez po­py­cha­cze i dźwi­gnie za­wo­ro­we.

 (1.2) Pa­mię­taj, aby wa­rzy­wa do so­ko­wi­rów­ki do­ci­skać wy­łącz­nie pla­sti­ko­wym po­py­cha­czem, a nie pal­ca­mi.

 (1.3) Ku­pi­li­śmy pół litra wódki, ale za­pom­nie­li­śmy o ja­kimś po­py­cha­czu.

 (2.1) Zo­stał w fir­mie zwy­kłym po­py­cha­czem, choć aspi­ro­wał do sta­no­wi­ska kie­row­ni­cze­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. popychle n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) popita, przepitka

 (2.1) popychadło, chłopiec na posyłki

Wiktionary


popychadło

po­gard­li­wie: czło­wiek mało za­rad­ny, lek­ce­wa­żo­ny i wy­ko­rzy­sty­wa­ny przez in­nych; po­pych­le, po­py­chel, po­py­chaj­ło, po­py­chacz, po­mio­tło


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. lek­cew. osoba wy­ko­rzy­sty­wa­na w spo­łecz­no­ści lub miej­scu pracy

Wiktionary

Po­py­cha­dło – ko­me­dia Jana Szut­kie­wi­cza w czte­rech ak­tach. Pra­pre­mie­ra od­by­ła się 27 lu­te­go 1896 w Lu­bli­nie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie poz­wa­laj, by trak­to­wa­li cię jak po­py­cha­dło.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. popychanie n., popchnięcie n., popychle n.

 czas. popychać ndk., popchnąć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pomiotło, neptek, tłumok, miernota, nic, zero

Wiktionary


popychajło

po­gard­li­wie: czło­wiek mało za­rad­ny, lek­ce­wa­żo­ny i wy­ko­rzy­sty­wa­ny przez in­nych; po­pych­le, po­py­chel, po­py­cha­dło, po­py­chacz, po­mio­tło


SJP.pl


popychać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. popch­nąć)

 (1.1) prze­mie­szczać coś, pcha­jąc to

 (1.2) skła­niać kogoś do dzia­ła­nia

 (1.3) przy­spie­szać dzia­ła­nia, ukoń­cze­nie czego

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny po­py­chać się (dk. popch­nąć się)

 (2.1) prze­su­wać sie­bie naw­za­jem po­przez pcha­nie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. popchnięcie n., popychanie n., popychadło n., popychle n.

 czas. popchnąć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pchać, potrącać

 (1.2) motywować, nakłaniać, namawiać, skłaniać, wieść, zmuszać

 (1.3) posuwać, przyspieszać / przyśpieszać

 (2.1) pchać się, trącać się

Wiktionary


popychel

rzad­ko, po­gard­li­wie: czło­wiek mało za­rad­ny, lek­ce­wa­żo­ny i wy­ko­rzy­sty­wa­ny przez in­nych; po­pych­le, po­py­chaj­ło, po­py­cha­dło, po­py­chacz, po­mio­tło


SJP.pl


popychle

po­gard­li­wie: czło­wiek mało za­rad­ny, lek­ce­wa­żo­ny i wy­ko­rzy­sty­wa­ny przez in­nych; po­pych­le, po­py­chaj­ło, po­py­cha­dło, po­py­chacz, po­mio­tło


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) przest. ktoś bier­ny, po­gar­dza­ny, po­nie­wie­ra­ny i wy­ko­rzy­sty­wa­ny przez kogoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z koc­mo­łu­cha i po­pych­la, przeksz­tał­ci­ła się w za­wsze czy­stą, coraz bar­dziej ele­ganc­ko ubra­ną i coraz le­piej wyksz­tał­co­ną, wy­cho­wa­ni­cę pana in­ży­nie­ra.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. popychadło n., popychanie n., popchanie n., popchanie n., pych m., popychacz m., popychel m., pchacz m., pchanie n., pchnięcie n.

 czas. popychać ndk., popchnąć dk., popchać dk., pchać ndk., pchnąć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) popychadło, szturmak, pomiotło, popychel

Wiktionary


popycik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od popyt

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie popyt, lecz tylko mały po­py­cik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. popyt m.

Wiktionary


popykanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­py­kać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. popykać dk.

Wiktionary


popykać

1. py­knąć wiele razy;
2. po­pa­lić przez jakiś czas fajkę


SJP.pl


popylanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­py­lać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. popylać ndk.

Wiktionary


popylać

po­tocz­nie: pę­dzić; za­i­wa­niać, za­su­wać, za­py­lać


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) pot. biec

 (1.2) pot. szyb­ko ru­szać się

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈpɨlat͡ɕ, AS: popylać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. spylać ndk.

 rzecz. popylanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) grzać, zaiwaniać

 (1.2) grzać, wulg. zapierdalać, zapieprzać

Wiktionary


popyskać

cza­sow­nik do­ko­na­ny (ndk. py­skać)

 (1.1) poryć py­skiem, po­ko­pać

 (1.2) przen. po­grze­bać, pog­me­rać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) a całe to miej­sce na­le­ży się ogro­dzić; bo by bydlę mogło przy­pad­kiem wpaść, albo świ­nie wniść i gnój po­py­skać, co mu bar­dzo szko­dzi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pysk

 czas. pyskać

 przym. popyskany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) poryć, zryć, pokopać

Wiktionary


popyskować

po­tocz­nie: spę­dzić pe­wien czas na py­sko­wa­niu


SJP.pl


popyt

ilość dóbr i usług, którą kon­su­men­ci są w sta­nie nabyć po okre­ślo­nej cenie i w okre­ślo­nym cza­sie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ekon. ilość dóbr i usług, którą kon­su­men­ci są w sta­nie nabyć po okre­ślo­nej cenie i w okre­ślo­nym cza­sie

Wiktionary

Popyt – za­leż­ność mię­dzy ceną pro­duk­tu i jego ilo­ścią, którą skłon­ni są za­ku­pić na­byw­cy. Na tę skłon­ność skła­da się chęć (de­ter­mi­no­wa­ną pre­fe­ren­cja­mi) oraz eko­no­micz­na moż­li­wość (de­ter­mi­no­wa­ną siłą na­byw­czą). W funk­cji po­py­tu (D) zmien­ną ob­ja­śnia­ją­cą jest cena pro­duk­tu (P), pod­czas gdy zmien­ną ob­ja­śnia­ną jest wiel­kość po­py­tu (QD).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpɔpɨt, AS: popyt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. popycik mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zapotrzebowanie

Wiktionary


popytny

rzad­ko: ma­ją­cy popyt, po­kup­ny


SJP.pl


popów

1. po­pu­lar­na, nie­skom­pli­ko­wa­na mu­zy­ka roz­ryw­ko­wa, kie­ro­wa­na głów­nie do mło­dzie­ży;
2. śro­do­wi­sko­wo: po­part (pop-art)


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Popów – część wsi Ko­strzy­ca w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. kar­ko­no­skim, w gmi­nie My­sła­ko­wi­ce
  • Popów – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. kra­śnic­kim, w gmi­nie An­no­pol
  • Popów – część wsi Bazar w woj. lu­bel­skim, w pow. świd­nic­kim, w gmi­nie Ryb­cze­wi­ce
  • Popów – wieś w woj. łódz­kim, w pow. ło­wic­kim, w gmi­nie Ło­wicz
  • Popów – wieś w woj. łódz­kim, w pow. pod­dę­bic­kim, w gmi­nie Pęcz­niew
  • Popów – wieś w woj. ślą­skim, w pow. kło­buc­kim, w gmi­nie Popów
  • Popów – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ka­li­skim, w gmi­nie Szczyt­ni­ki
  • Popów – gro­ma­da w po­wie­cie kło­buc­kim
  • Popów – gro­ma­da w po­wie­cie ło­wic­kim
  • Popów Gło­wień­ski, Popów-Ko­lo­nia, Popów-Par­ce­la
  • Po­po­wi­ce, Po­po­wiz­na, Po­po­wo, Po­po­wo Ko­ściel­ne, Po­pów­ka. Po­pów­ko

Wikipedia


popówka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­ka­nie popa

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Po­pów­ka – część mia­sta To­ma­szów Lu­bel­ski
  • Po­pów­ka – część wsi Hor­bów-Ko­lo­nia w woj. lu­bel­skim, w pow. bial­skim, w gmi­nie Za­le­sie
  • Po­pów­ka – część wsi Chmie­lek w woj. lu­bel­skim, w pow. bił­go­raj­skim, w gmi­nie Łu­ko­wa
  • Po­pów­ka – część wsi Ba­bi­ce w woj. lu­bel­skim, w pow. bił­go­raj­skim, w gmi­nie Obsza
  • Po­pów­ka – część wsi Li­pi­ny Górne-Lewki w woj. lu­bel­skim, w pow. bił­go­raj­skim, w gmi­nie Potok Górny
  • Po­pów­ka – część wsi Lu­chów Górny w woj. lu­bel­skim, w pow. bił­go­raj­skim, w gmi­nie Tar­no­gród
  • Po­pów­ka – część wsi Ró­ża­niec Pier­wszy w woj. lu­bel­skim, w pow. bił­go­raj­skim, w gmi­nie Tar­no­gród
  • Po­pów­ka – część wsi Ber­dy­szcze w woj. lu­bel­skim, w pow. chełm­skim, w gmi­nie Do­ro­husk
  • Po­pów­ka – część wsi Ko­by­le w woj. lu­bel­skim, w pow. chełm­skim, w gmi­nie Re­jo­wiec
  • Po­pów­ka – przy­sió­łek ko­lo­nii Za­bi­tek w woj. lu­bel­skim, w pow. chełm­skim, w gmi­nie Sied­li­szcze
  • Po­pów­ka – część wsi Bu­sów­no w woj. lu­bel­skim, w pow. chełm­skim, w gmi­nie Wierz­bi­ca
  • Po­pów­ka – część wsi Pniów­no w woj. lu­bel­skim, w pow. chełm­skim, w gmi­nie Wierz­bi­ca

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. popowic mos., popadianka ż., popadia ż.

Wiktionary


popówna

daw­niej: córka popa


SJP.pl


popółpaścowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) med. wy­stę­pu­ją­cy po pół­pa­ścu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ner­wo­bó­le po­pół­pa­śco­we wy­stę­pu­ją u około 30% pa­cjen­tów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. półpasiec mrz.

 przym. półpaścowy

Wiktionary


popęd

skłon­ność, chęć nie do opa­no­wa­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) nie­o­pa­no­wa­na po­trze­ba cze­goś, nagła chęć

 (1.2) psych. wew­nętrz­ny me­cha­nizm mo­ty­wa­cyj­ny, uwa­run­ko­wa­ny bio­lo­gicz­nie, słu­żą­cy za­spo­ka­ja­niu pod­sta­wo­wych po­trzeb i przetr­wa­niu or­ga­niz­mu

 (1.3) fiz. wek­to­ro­wa wiel­kość fi­zycz­na okre­śla­ją­ca dzia­ła­nie siły w danym prze­dzia­le czasu

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • „popęd” w bio­lo­gii to po­ję­cie bli­sko zwią­za­ne z in­stynk­tem
    • popęd płcio­wy
  • popęd (fi­zy­ka)
  • popęd (psy­cho­a­na­li­za)

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. popędliwość ż., pęd mrz.

 przym. popędliwy, popędowy

 przysł. popędliwie

 czas. pędzić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) impuls, instynkt, namiętność, pobudka, pociąg, żądza

 (1.2) instynkt, podnieta

 (1.3) impuls, popęd siły, skr. I

Wiktionary


popędliwiec

osoba po­ryw­cza, za­pal­czy­wa, łatwo wy­bu­cha­ją­ca gnie­wem; za­pal­czy­wiec


SJP.pl


popędliwiej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: po­pęd­li­wie


SJP.pl


popędliwość

→ po­pęd­li­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co po­pęd­li­we

Wiktionary

Patrz:

popędliwy

Powiązane:

 przym. popędliwy

 rzecz. popęd

Wiktionary


popędliwszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: po­pęd­li­wy


SJP.pl


popędliwy

łatwo uno­szą­cy się gnie­wem i zbyt szyb­ko po­dej­mu­ją­cy de­cyz­je; po­ryw­czy


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się po­pęd­li­wo­ścią, po­ryw­czo­ścią, im­pul­syw­no­ścią

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pęd mrz., popęd m., popędliwość ż., popędliwiec m.

 przysł. popędliwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) choleryczny, gwałtowny, impulsywny, krewki, porywczy

Wiktionary


popędowość

→ po­pę­do­wy


SJP.pl

Patrz:

popędowy

popędzanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­pę­dzać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pędzić, popędzać

 rzecz. pęd mrz.

Wiktionary


popędzać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. po­pę­dzić)

 (1.1) zmu­szać do ruchu w okre­ślo­nym kie­run­ku

 (1.2) skła­niać do poś­piesz­ne­go wy­ko­ny­wa­nia cze­goś

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. po­pę­dzić)

 (2.1) od­da­lać się pędem

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny po­pę­dzać się (dk. po­pę­dzić się)

 (3.1) po­pę­dzać sie­bie naw­za­jem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. popędzanie n., pęd mrz.

 czas. pędzić ndk., popędzić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) pilić, ponaglać, przynaglać, brać do galopu; gw. Górny Śląsk dziwoczyć

Wiktionary


popędzenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­pę­dzić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pędzić, popędzić

 rzecz. pęd mrz.

Wiktionary


popędzić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. po­pę­dzać)

 (1.1) zmu­sić do po­ru­sza­nia się w okre­ślo­nym kie­run­ku

 (1.2) skło­nić do poś­piesz­ne­go dzia­ła­nia

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. po­pę­dzać)

 (2.1) od­da­lić się pędem

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny po­pę­dzić się (ndk. po­pę­dzać się)

 (3.1) po­pę­dzić sie­bie naw­za­jem

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Eska­dra po­pę­dzi ku sta­cji bo­jo­wej, wy­po­sa­żo­nej w broń rodem z kosz­ma­rów śnio­nych przez zgorz­knia­łych star­ców.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. popędzenie n., pęd mrz.

 czas. popędzać, pędzić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) ponaglić, przynaglić, przypilić, wziąć do galopu

 (2.1) pobiec, pognać

Wiktionary


popękany

taki, który ma rysy, pę­knię­cia w wielu miej­scach


SJP.pl


popękać

pę­knąć w wielu miej­scach lub jedno po dru­gim


SJP.pl


popłacać

dawać zysk, ko­rzy­ści; opła­cać się


SJP.pl


popłacić

za­pła­cić coś jedno po dru­gim


SJP.pl


popłaszczyć

po­pła­szczyć się - upo­ka­rzać się przez dłuż­szy czas dla uzy­ska­nia ja­kiejś ko­rzy­ści


SJP.pl


popłatniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: po­płat­nie


SJP.pl


popłatniejszy

rzad­ki sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: po­płat­ny


SJP.pl


popłatność

cecha cze­goś przy­no­szą­ce­go zysk; ren­tow­ność, opła­cal­ność, do­cho­do­wość, zy­skow­ność


SJP.pl


popłatny

przy­no­szą­cy zysk; in­trat­ny, ren­tow­ny, opła­cal­ny, do­cho­do­wy, zy­skow­ny


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) przy­no­szą­cy zysk, opła­ca­ją­cy się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tym­cza­sem ko­bie­ty są le­piej wyksz­tał­co­ne (…) Jed­nak wy­bie­ra­ją za­wo­dy mniej prak­tycz­ne i mniej po­płat­ne. Np. wolą stu­dio­wać kie­ru­nek na­u­czy­ciel­ski na ma­te­ma­ty­ce, niż pójść na in­for­ma­ty­kę (…)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. popłatność ż.

 przysł. popłatnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) opłacalny, lukratywny, dochodowy, przychodowy, intratny, rentowny

Wiktionary


popław

1. uno­szą­ca się na wo­dzie fala, po­ru­sza­ją­ca się na­przód; bieg, nurt, prąd;
2. pod­mo­kła, ba­gni­sta łąka; mo­czar, mo­kra­dło


SJP.pl


popławek

1. re­gio­nal­nie: pła­wik, spła­wik;
2. ka­wa­łek drew­na lub korka przy­mo­co­wa­ny do kra­wę­dzi sieci i utrzy­mu­ją­cy się na wo­dzie; pław


SJP.pl


popławić

1. po­za­nu­rzać kogoś w wo­dzie;
2. po­pła­wić się:
a) po­za­nu­rzać się w wo­dzie;
b) po­pła­wić się (w czymś) - po­roz­ko­szo­wać się czymś


SJP.pl


popławski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Abel (Po­pław­ski) – pol­ski du­chow­ny pra­wo­sław­ny, ar­cy­bi­skup
  • An­to­ni Po­pław­ski – rzym­sko­ka­to­lic­ki du­chow­ny, eko­no­mi­sta, pe­da­gog, pi­sarz po­li­tycz­ny
  • Jan Lud­wik Po­pław­ski – pol­ski pu­bli­cy­sta, po­li­tyk
  • Ja­nusz Po­pław­ski – pol­ski śpie­wak ope­ro­wy, ope­ret­ko­wy i fil­mo­wy
  • Ja­nusz Po­pław­ski – pol­ski gi­ta­rzy­sta, kom­po­zy­tor, aran­żer, pu­bli­cy­sta i wy­daw­ca
  • Jerzy Po­pław­ski – ujed­noz­nacz­nie­nie
  • Krzysz­tof Po­pław­ski – rzym­sko­ka­to­lic­ki du­chow­ny, te­o­log, fi­lo­zof
  • Mar­ce­li Po­pław­ski – pol­ski kom­po­zy­tor
  • My­chaj­ło Po­pław­ski – ukra­iń­ski pio­sen­karz, wy­kła­dow­ca aka­de­mic­ki i po­li­tyk
  • Ni­ko­dem Po­pław­ski – pol­ski fizyk
  • Piotr Po­pław­ski – pol­ski du­chow­ny pra­wo­sław­ny
  • Sta­ni­sław Po­pław­ski – pol­ski i so­wiec­ki woj­sko­wy

Wikipedia


popłoch

pa­ni­ka, prze­ra­że­nie, nagle ogar­nia­ją­cy strach oraz za­mie­sza­nie z nich wy­ni­ka­ją­ce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) nagły strach, który wy­wo­łu­je nie­ra­cjo­nal­ne za­cho­wa­nie, obez­wład­nia

 (1.2) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ono­por­dum|ref=tak., ro­dzaj ro­ślin o dłu­giej kol­cza­stej ło­dy­dze, li­ściach z kol­ca­mi i pur­pu­ro­wych kwia­tach ze­bra­nych w ku­li­ste ko­szycz­ki

Wiktionary

Po­płoch ("Ono­por­dum") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny astro­wa­tych. Liczy ok. 60 ga­tun­ków. Za­sięg ro­dza­ju obej­mu­je Eu­ro­pę (na tym kon­ty­nen­cie obec­nych jest 13 ga­tun­ków) i za­chod­nią Azję (na wscho­dzie po Pa­ki­stan, za­chod­nie Chiny i Re­pu­bli­kę Ał­ta­ju). Ro­śli­ny in­tro­du­ko­wa­ne z tego ro­dza­ju obec­ne są w pół­noc­nej Eu­ro­pie, na Sy­be­rii, w Kraju Nad­mor­skim, w Au­stra­lii, Ame­ry­ce Pół­noc­nej i Po­łud­nio­wej. Rosną w miej­scach su­chych i sło­necz­nych, czę­sto na przy­dro­żach i nie­u­żyt­kach, niek­tó­re na ob­sza­rach gór­skich.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ledwo pół wieku po woj­nach hu­syc­kich na po­lach bi­tew­nych Eu­ro­py kró­lo­wa­ła już ar­ty­le­ria, a po­płoch bu­dzi­li pi­ki­nie­rzy szwaj­car­scy i for­ma­cje lanc­knech­tów Frunds­ber­ga – karne, zwar­te, po ple­bej­skie­bej­sku so­li­dar­ne, wier­nie na­śla­du­ją­ce hu­syc­ki styl wo­jo­wa­nia.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. popłochowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) panika, przerażenie

Wiktionary


popłocholistny

dzie­więć­sił po­pło­cho­list­ny - ga­tu­nek ro­śli­ny z ro­dzi­ny astro­wa­tych


SJP.pl


popłuczny

bę­dą­cy po­zo­sta­ło­ścią po płu­ka­niu


SJP.pl


popłuczyna

1. woda, w któ­rej coś myto, płu­ka­no; po­płucz­ka;
2. to, co jest nie­u­dol­nie wy­ko­na­ne na wzór cze­goś


SJP.pl


popłukanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­płu­kać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. popłukać dk.

 rzecz. płuczka ż.

 przym. płuczkowy

Wiktionary


popłukiwanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­płu­ki­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. popłukiwać ndk.

Wiktionary


popłynąć

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. pły­nąć)

 (1.1) od­da­lić się, pły­nąc

 (1.2) zo­stać do­pro­wa­dzo­nym gdzieś

 (1.3) za­cząć do­cie­rać sze­ro­ko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. popłynięcie n., pływalnia ż.

 czas. płynąć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wyciec

Wiktionary


popłóczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. po­płu­czy­na

Wiktionary


popłód

ło­ży­sko wraz z bło­na­mi pło­do­wy­mi, wy­da­la­ne na ko­niec po­ro­du


SJP.pl


por

dwu­let­nia ro­śli­na wa­rzyw­na lub przy­pra­wo­wa, spo­krew­nio­na z ce­bu­lą zwy­czaj­ną, o małej, po­dłuż­nej ce­bul­ce i dłu­gich zie­lo­nych li­ściach bo­ga­tych w sole mi­ne­ral­ne, wi­ta­mi­ny i olej­ki ete­rycz­ne, upra­wia­na w Eu­ro­pie i Ame­ry­ce Pół­noc­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Al­lium por­rum|L.|ref=tak., ro­śli­na dwu­let­nia z ro­dzi­ny ama­ryl­ko­wa­tych, upra­wia­na w ce­lach kon­sump­cyj­nych;

 (1.2) kulin. spoż. wa­rzy­wo z mło­dych pędów pora (1.1)

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) bar­dzo mały otwór

 (2.2) anat. mi­kro­sko­pij­ne uj­ście gru­czo­łu w skó­rze

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • por – ga­tu­nek ro­śli­ny
  • por (łac. porus, otwór) – mi­kro­sko­pij­ny otwór, na przy­kład uj­ście gru­czo­łu w skó­rze
  • por – pusta prze­strzeń wew­nątrz ma­te­ria­łu
    • por – pusta prze­strzeń w struk­tu­rze skały (w tym gleby)
  • Por – al­ter­na­tyw­na nazwa rzeki Pór
  • por. – po­rucz­nik
  • por. – po­rów­naj
  • POR – Rajd Press-on-Re­gard­less
  • PoR - Prop­hets of Rage

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pory kwit­ną i owo­cu­ją na pę­dach dru­go­rocz­nych.

 (1.2) Nie zno­szę go­to­wa­nych porów i ce­bu­li.

 (2.2) Kiep­skie kos­me­ty­ki mogą za­ty­kać pory w skó­rze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔr, AS: por

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1-2)

 przym. porowy

 (2.1-2)

 rzecz. porowatość ż.

 przym. porowaty

Wiktionary

Synonimy:

antonimy.

hiperonimy.

 (1.1) roślina

 (1.2) warzywo < etym|praindoeur|*pr̥so-.

 (2.1) etym|łac|porus. < etym|gr|πόρος. (póros) → przejście, otwór

uwagi.

 (1.1-2) Spotykana niekiedy forma „pora” ma charakter regionalny. Pojawia się np. w Wielkopolsce.

 (1.2) zobacz też: Indeks:Polski - Warzywa

tłumaczenia.

* angielski: (1.1) leek; (2.1) pore

* arabski: (1.1) كراث m. (kurrāṯ)

* baskijski: (1.1) porru; (2.1) poro

* bułgarski: (1.1) праз m.; (1.2) праз m.; (2.1) пора ż.; (2.2) пора ż.

* chorwacki: (1.1) poriluk m.

* czeski: (1.1) pórek m., pór zahradní m.; (1.2) pórek m.

* duński: (1.1) porre w.; (2.1) pore w.

* esperanto: (1.1) poreo; (2.1) poro

* fiński: (1.2) purjo, purjosipuli

* francuski: (1.1) poireau m., porrée ż., porreau m., poirée ż., poirette ż.; (2.1) pore ż.

* hiszpański: (1.1) puerro m., porro m., poro m.

* islandzki: (1.1) blaðlaukur m.

* jidysz: (1.2) פּאָרע ż. (pore)

* kaszubski: (1.1) pòr m.; (1.2) pòr m.

* łaciński: (2.2) porrum n., porum n., purrum n., ulpicum m.

* łotewski: (2.2) puravs m.

* maltański: (1.2) kurrata ż.

* niderlandzki: (1.1) prei m., porrei m.

* niemiecki: (1.1) Porree m., Lauch m.; (2.1) Pore ż.

* norweski (bokmål): (1.1) purre m.

* nowogrecki: (1.1) πράσο n. (práso), πράσσο n. (prásso); (1.2) πράσο n. (práso), πράσσο n. (prásso); (2.1) πόρος m. (póros)

* portugalski: (1.2) porro m., alho-porro m., alho-francês m., brazport|alho-poró {{m.}}

* rosyjski: (1.1) лу́к-поре́й m. (lúk-poréj), порей m. (porej); (2.2) пора ż. (pora)

* rumuński: (1.1) praz m.; (1.2) praz m.

* starogrecki: (1.1) πράσον n. (práson); (1.2) πράσον n. (práson); (2.2) πόρος m. (póros)

* szwedzki: (1.1) purjolök w.; (2.1) por w.

* turecki: (1.2) pırasa

* ukraiński: (1.2) цибуля-поре́й ż. (cibulâ-poréj), поре́й m. (poréj)

* węgierski: (1.1) póréhagyma, póré; (2.2) pórus

* włoski: (1.1) porro m.; (1.2) porro m.; (2.1) poro m.; (2.2) poro m.

* zachodnioflamandzki: (1.1) pret m.

źródła.

== por (język albański.) ==

wymowa.

 IPA|pɔɹ.

 audio|LL-Q8748 (sqi)-Arianit-por.wav.

znaczenia.

spójnik

 (1.1) ale, zaś

odmiana.

przykłady.

składnia.

kolokacje.

synonimy.

 (1.1) megjithatë, mirëpo; war. po

Wiktionary


por.

1. skrót od: po­rucz­nik (czy­ta­ny jako cały, od­mien­ny wyraz);
2. skrót od: po­rów­naj (czy­ta­ny jako cały wyraz)


SJP.pl

skrót

 (1.1) = po­rów­naj

 (1.2) = wojsk. po­rucz­nik

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mon­day - od Moon's day - „dzień księ­ży­ca”; por. łac. (= po­rów­naj ła­ciń­skie) dies lunae (Wi­ki­słow­nik)

 (1.1) (Mt 16,18; por. Ap 21,14) – od­nie­sie­nie do cy­ta­tów z Bi­blii (Wi­ki­pe­dia)

 (1.2) kmdr por. (= ko­man­dor po­rucz­nik) Sta­ni­sław Hry­nie­wiec­ki (Wi­ki­pe­dia)

 (1.2) W ataku na Za­łę­że po­legł por. Sta­ni­sław Pa­de­rew­ski, brat przy­rod­ni Igna­ce­go Pa­de­rew­skie­go, do­wód­ca 3 kom­pa­nii 6 ba­ta­lio­nu.

 (1.2) Dwóch pi­lo­tów woj­sko­wych od­wie­dzi­ło w tym ty­god­niu Szko­łę Pod­sta­wo­wą im. por. pil. Fran­cisz­ka Surmy w Goł­ko­wi­cach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈruvnaj, AS: poruvnai ̯

Wiktionary


pora

1. pe­wien okres, czas trwa­nia cze­goś;
2. sto­sow­ny mo­ment, wła­ści­wa chwi­la; ter­min


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pe­wien okres, czas trwa­nia cze­goś

 (1.2) sto­sow­ny mo­ment, wła­ści­wa chwi­la na jakąś czyn­ność

 (1.3) reg-pl|Poz­nań. por

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=mę­skoz­wie­rzę­cy.

 (2.1) D. i B. lp. od: por

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) O tej porze roku dni prze­waż­nie są sło­necz­ne.

 (1.2) Już pora za­łat­wić stare po­ra­chun­ki.

 (1.2) Pora na do­bra­noc, bo już księ­życ świe­ci.

 (2.1) Do ro­so­łu warto dodać pora i ce­bu­lę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔra, AS: pora

Wiktionary


porachować

1. do­ko­nać obli­czeń: po­li­czyć
2. po­ra­cho­wać komuś kości - zbić mocno
3. po­ra­cho­wać się:
a) roz­li­czyć się wza­jem­nie
b) zem­ścić się, uka­rać za wy­rzą­dzo­ną krzyw­dę


SJP.pl


porachunek

1. daw­niej: obli­cze­nie, ra­chu­nek;
2. re­wanż za krzyw­dę, stra­tę


SJP.pl


porachunki

1. daw­niej: obli­cze­nie, ra­chu­nek;
2. re­wanż za krzyw­dę, stra­tę


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Po­ra­chun­ki (Out­fit) – ame­ry­kań­ski dre­szczo­wiec z 1973 roku na pod­sta­wie po­wie­ści Do­nal­da E. West­la­ke’a
  • Po­ra­chun­ki (Lock, Stock and Two Smo­king Bar­rels) – bry­tyj­ska ko­me­dia kry­mi­nal­na z 1998 roku w re­ży­se­rii Guya Rit­chie­go
  • Po­ra­chun­ki (Scrap­bo­ok) – ame­ry­kań­ski dra­mat oby­cza­jo­wy z 1999 roku w re­ży­se­rii Kurta Ku­en­ne'a
  • Po­ra­chun­ki (Un­der­bel­ly) – au­stra­lij­ski se­rial sen­sa­cyj­ny
  • Po­ra­chun­ki (The Fa­mi­ly) – fran­cu­ski film z 2013 roku w re­ży­se­rii Luca Bes­so­na

Wikipedia


porachunkowy

→ po­ra­chu­nek


SJP.pl

Patrz:

porachunek

poraczkować

spę­dzić pe­wien czas na racz­ko­wa­niu


SJP.pl


porada

udzie­le­nie komuś rady


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wska­zów­ka, za­le­ce­nie komuś cze­goś

 (1.2) kon­sul­ta­cja u spe­cja­li­sty (np. le­ka­rza, praw­ni­ka)

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jakub Po­ra­da – pol­ski dzien­ni­karz te­le­wi­zyj­ny i ra­dio­wy
  • Mi­chał Po­ra­da – ka­to­lic­ki du­chow­ny
  • Raj­mund Po­ra­da – ka­to­lic­ki du­chow­ny

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pɔˈrada, AS: porada

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rada ż., poradzenie n., poradnik m., poradnictwo n., poradnia ż., radzenie n., odradzanie n., odradzenie n.

 czas. poradzić dk., radzić ndk., odradzać ndk., odradzić dk.

 przym. poradniany, poradnikowy, poradniczy, radziecki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podpowiedź, rada, wskazówka, wytyczna

 (1.2) konsultacja

Wiktionary


poradlić

prze­o­rać glebę ra­dłem (re­gio­nal­nie: re­dłem); po­red­lić (re­gio­nal­nie)


SJP.pl


poradlne

po­da­tek po­radl­ny - dawny po­da­tek grun­to­wy; po­radl­ne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) hist. w daw­nej Pol­sce: po­da­tek od roz­mia­rów ziemi upraw­nej;

Wiktionary

Po­radl­ne, "po­da­tek po­radl­ny" – w daw­nej Pol­sce da­ni­na prawa ksią­żę­ce­go za­leż­na od roz­mia­rów ziemi upraw­nej, od XIV wieku ła­no­we, a od 1629 coraz czę­ściej za­stę­po­wa­na przez po­dym­ne.

Stały po­da­tek od dóbr ziem­skich wpro­wa­dzo­ny przez Ka­zi­mie­rza Wiel­kie­go, w wy­so­ko­ści 12 gro­szy w do­brach ry­cer­skich oraz 24 gro­szy w do­brach klasz­tor­nych.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pɔˈradlnɛ, AS: poradlne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. poradlny

Wiktionary


poradlny

po­da­tek po­radl­ny - dawny po­da­tek grun­to­wy; po­radl­ne


SJP.pl


poradnia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) in­sty­tu­cja wy­spe­cja­li­zo­wa­na w udzie­la­niu porad z okre­ślo­nej dzie­dzi­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Prze­ba­da­no go w po­rad­ni i stwier­dzo­no, że ma dys­lek­sję.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈradʲɲa, AS: poradʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. porada, poradnik, poradnictwo, poradzenie

 czas. poradzić się

 przym. poradniany, poradniczy, poradnikowy

Wiktionary


poradniany

→ po­rad­nia; po­rad­nio­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy po­rad­ni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poradnia ż., porada ż.

Wiktionary


poradnictwo

dzia­łal­ność po­le­ga­ją­ca na udzie­la­niu porad w ja­kimś za­kre­sie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zor­ga­ni­zo­wa­na dzia­łal­ność zwią­za­na z udzie­la­niem porad w ja­kimś za­kre­sie; dzia­łal­ność po­rad­ni;

Wiktionary

Po­rad­nict­wo – dzia­ła­nie, któ­re­go celem jest two­rze­nie wa­run­ków do pod­ję­cia przez klien­ta sa­mo­dziel­nej próby roz­wią­za­nia swo­je­go pro­ble­mu.

Dzia­łal­ność po­rad­ni­cza obej­mu­je udzie­la­nie wska­zó­wek, przed­sta­wia­nie róż­nych opcji wy­bo­ru i po­stę­po­wa­nia. Po­rad­nict­wo może być re­a­li­zo­wa­ne dy­rek­tyw­nie, przed­sta­wia­jąc klien­to­wi sy­ste­mu wspar­cia kon­kret­ne roz­wią­za­nia i wy­tycz­ne do wy­ko­na­nia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za­pra­sza­my or­ga­ni­za­cje po­za­rzą­do­we do ko­rzy­sta­nia z bez­płat­ne­go te­le­fo­nicz­ne­go po­rad­nict­wa księ­go­we­go i praw­ne­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poradnia ż., porada ż.

Wiktionary


poradniczek

zdrob­nie­nie od: po­rad­nik


SJP.pl


poradniczy

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy po­ra­dy, do­ty­czą­cy po­rad­nict­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poradnia ż., porada ż.

Wiktionary


poradnik

pu­bli­ka­cja za­wie­ra­ją­ca po­ra­dy z ja­kiejś dzie­dzi­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pu­bli­ka­cja za­wie­ra­ją­ca wska­zów­ki lub in­for­ma­cje na temat okre­ślo­nej dzie­dzi­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Oprócz prasy i po­rad­ni­ków oj­ciec nie brał ksią­żek do ręki, ale od­no­sił się przy­jaź­nie do za­dru­ko­wa­ne­go pa­pie­ru.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. porada ż., poradnia ż.

 czas. poradzić dk.

 przym. poradny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przewodnik, vademecum

Wiktionary


poradnikowy

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy po­rad­ni­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poradnia ż., porada ż.

Wiktionary


poradniowy

→ po­rad­nia; po­rad­nia­ny


SJP.pl


poradny

prze­sta­rza­łe: umie­ją­cy sobie do­brze ra­dzić; ro­zum­ny; za­rad­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) daw. za­rad­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poradnik mrz.

Wiktionary


poradowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mi­chał Po­ra­dow­ski (1913-2003) – te­o­log ka­to­lic­ki
  • Ste­fan Bo­le­sław Po­ra­dow­ski (1902-1967) – pol­ski kom­po­zy­tor
  • Szy­mon Po­ra­dow­ski (1909-1983) – dzia­łacz po­li­tycz­ny, pe­da­gog

Wikipedia


poradzenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­ra­dzić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔraˈd͡zɛ̃ɲɛ, AS: poraʒẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. poradzić

 rzecz. porada ż., poradnia ż., radca mos.

 przym. radziecki, radcowski

Wiktionary


poradziecki

pow­sta­ły po roz­pa­dzie Związ­ku Ra­dziec­kie­go, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla tego okre­su; po­stra­dziec­ki, post­so­wiec­ki, po­so­wiec­ki


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który po­zo­stał po Związ­ku Ra­dziec­kim

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pre­zy­dent Rosji (…) za­de­kla­ro­wał, że bę­dzie współ­pra­co­wał z każ­dym, kto zo­sta­nie wy­bra­ny na pre­zy­den­ta Ukra­i­ny. Ostrzegł przed za­gra­nicz­ną in­ge­ren­cją na Ukra­i­nie i w in­nych re­pu­bli­kach po­ra­dziec­kich.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poradzieckość ż.

 przym. radziecki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) posowiecki, postsowiecki

Wiktionary


poradzić

1. udzie­lić komuś rady;
2. po­ko­nać trud­no­ści, roz­wią­zać pro­ble­my;
3. po­ra­dzić się - za­się­gnąć czy­jejś rady


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. ra­dzić)

 (1.1) udzie­lić komuś rady, wska­zów­ki

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny po­ra­dzić sobie (ndk. ra­dzić sobie)

 (2.1) po­ko­nać trud­no­ści, roz­wią­zać pro­ble­my

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny po­ra­dzić się (ndk. ra­dzić się)

 (3.1) za­się­gnąć czy­jejś rady

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dzię­ku­ję, żeś mi po­ra­dził, ale nie wszyst­ko jest takie pro­ste na ciągu nar­ko­ty­ko­wym, gdy wszy­scy się od cie­bie od­wra­ca­ją i nie masz z kim po­roz­ma­wiać.

 (2.1) Gdyby nie ten wen­tyl bez­pie­czeń­stwa, to nie po­ra­dził­bym sobie z ci­śnie­niem wew­nętrz­nym apa­ra­tu­ry.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈrad͡ʑit͡ɕ, AS: poraʒ́ić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poradnik mrz., radna ż., porada ż., poradzenie n., radca mos.

 czas. radzić

 przym. radziecki, radcowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) doradzić

Wiktionary


poraj

porać się - mę­czyć się z czymś, tru­dzić


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • poraj – dziko wy­stę­pu­ją­cy ga­tu­nek chrzą­szcza, ob­ję­ty ści­słą ochro­ną w Pol­sce
  • Poraj – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. hru­bie­szow­skim, w gmi­nie Ho­ro­dło
  • Poraj – wieś w woj. łódz­kim, w pow. piotr­kow­skim, w gmi­nie Wola Krzysz­to­por­ska
  • Poraj – wieś w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. kro­śnień­skim, w gmi­nie Chor­ków­ka
  • Poraj – osada w woj. po­mor­skim, w pow. lę­bor­skim, w gmi­nie Wicko
  • Poraj – wieś w woj. ślą­skim, w pow. mysz­kow­skim, w gmi­nie Poraj
  • Poraj – osada leśna w woj. ślą­skim, w pow. mysz­kow­skim, w gmi­nie Poraj
  • Poraj – ko­lo­nia w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. ko­nec­kim, w gmi­nie Koń­skie
  • Poraj – część wsi Pęt­ko­wi­ce w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. ostro­wiec­kim, w gmi­nie Bał­tów
  • Poraj – przy­sió­łek wsi Cza­cho­ro­wo w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. go­styń­skim, w gmi­nie Go­styń
  • Poraj – gmina wiej­ska
  • Poraj – dawna gro­ma­da

Wikipedia


porajcować

po­tocz­nie: spę­dzić pe­wien czas na roz­pra­wia­niu o czymś z oży­wie­niem


SJP.pl


porajczyk

miesz­ka­niec Po­ra­ja (miej­sco­wo­ści w Pol­sce)


SJP.pl


porajdować

po­jeź­dzić w raj­dzie, po­jeź­dzić szyb­ko autem


SJP.pl


porajka

miesz­kan­ka Po­ra­ja (miej­sco­wo­ści w Pol­sce)


SJP.pl


porajmos

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. za­gła­da Cy­ga­nów – Romów, Keł­de­ra­szy i Sinti – do­ko­na­na przez III Rze­szę pod­czas II wojny świa­to­wej;

Wiktionary

Po­raj­mos (z rom­skie­go „po­chło­nię­cie”, rów­nież Sa­mu­da­ri­pen, Kali Traš) – ek­ster­mi­na­cja Romów i Sinti przez III Rze­szę. Miała ona po­dob­nie ma­so­wy i bezwz­ględ­ny cha­rak­ter jak Ho­lo­ka­ust.

Wikipedia


porajski

przy­miot­nik od: Poraj (nazwa kilku wsi w Pol­sce)


SJP.pl


porajzowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­raj­zo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. porajzować dk.

Wiktionary


porajów

wieś w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie zgo­rze­lec­kim


SJP.pl

Po­ra­jów (niem. "Großporitsch", Porěč, Veliké Poříčí, Po­ra­jov) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie zgo­rze­lec­kim, w gmi­nie Bo­ga­ty­nia.

1920-1945 część mia­sta Ży­ta­wa (niem. "Zit­tau"), 1959-1972 część osied­la Sie­niaw­ka.

Wikipedia


porandkować

spę­dzić pe­wien czas na rand­ko­wa­niu


SJP.pl


poranek

1. po­czą­tek, wczes­na pora dnia; ranek, świt
2. im­pre­za kul­tu­ral­na, roz­ryw­ko­wa od­by­wa­ją­ca się w go­dzi­nach przed­po­łud­nio­wych, np. po­ra­nek fil­mo­wy, mu­zycz­ny itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pora dnia na­stę­pu­ją­ca po nocy

 (1.2) przed­po­łud­nio­wy seans ki­no­wy dla dzie­ci

Wiktionary

Po­ra­nek, także ranek lub rano – da­ją­cy się obiek­tyw­nie wy­róż­nić mo­ment w ciągu doby jako wczes­na część dnia (pora dnia), ma­ją­ca miej­sce około wscho­du słoń­ca i trwa­ją­ca do ; Oko­licz­nik czasu de­fi­niu­ją­cy po­czą­tek dnia – czas gdy za­czy­na się ak­tyw­ność Słoń­ca.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bie­gnę na au­to­bus pra­wie każ­de­go po­ran­ka.

 (1.2) W dzie­ciń­stwie, co nie­dzie­lę tato za­bie­rał mnie i brata na po­ran­ki do kina „Bry­lant”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈrãnɛk, AS: porãnek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ranek m., porannik m., rano n., raniuszek mzw.

 przym. poranny, porankowy, ranny

 przysł. rano

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rano, ranek

Wiktionary


poranie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|porać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. porać ndk.

Wiktionary


poraniona

ko­bie­ta ranna


SJP.pl


poraniony

ma­ją­cy rany, po­kry­ty ra­na­mi


SJP.pl


porankowy

→ po­ra­nek


SJP.pl

Patrz:

poranek

porannik

szla­frok, po­dom­ka


SJP.pl


poranny

ma­ją­cy miej­sce rano, wią­żą­cy się z po­ran­kiem; ranny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który ma miej­sce o po­ran­ku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­jem­ność dy­fu­zyj­na płuc zmniej­sza się w ciągu dnia od go­dzin po­ran­nych do póź­nych wie­czor­nych.

 (1.1) Resz­tę dnia spę­dzi­łem na pra­co­wi­tym za­po­mi­na­niu o po­ran­nych klę­skach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈrãnːɨ, AS: porã•ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. raniuszek mzw., rano, ranek, poranek

 przym. ranny

 przysł. rano

Wiktionary


porapować

spę­dzić pe­wien czas na ra­po­wa­niu


SJP.pl


porastanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­ra­stać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔraˈstãɲɛ, AS: porastãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. porastać

 rzecz. porost mrz.

Wiktionary


porastać

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) ros­nąc, po­kry­wać coś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za to na łą­kach we­so­ło dźwię­cza­ły że­la­za ko­sa­rzy ści­na­ją­ce buj­nie po­ro­słą trawę […]

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈrastat͡ɕ, AS: porastać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. porost m., porastanie n., porośnięcie n.

 czas. porosnąć dk., rosnąć ndk.

 przym. porostowy

Wiktionary


poratowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­ra­to­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ratunek m., ratowanie n., ratownictwo n., uratowanie n., wyratowanie n., odratowanie n., ratownik m., ratowniczka ż.

 czas. ratować ndk., uratować dk., poratować dk., wyratować dk., odratować dk.

 przym. ratowniczy, ratunkowy

 przysł. ratunkowo, ratowniczo

 wykrz. ratunku

Wiktionary


poratować

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. ra­to­wać)

 (1.1) wy­cią­gnąć kogoś z kło­po­tów, ta­ra­pa­tów, przyjść komuś z po­mo­cą

 (1.2) grzecz. dać komuś jał­muż­nę

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Panie Kie­row­ni­ku, po­ra­tu­je Pan zło­tów­ką?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔraˈtɔvat͡ɕ, AS: poratovać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. uratować dk., odratować dk., ratować ndk.

 rzecz. poratowanie n., ratownik m., ratowniczka ż., ratunek m., uratowanie n., odratowanie n., poratowanie n.

 przym. ratunkowy

Wiktionary


poraza

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stpol. klę­ska, po­raż­ka, po­grom

Wiktionary

Po­ra­za – osada leśna w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie włoc­ław­skim, w gmi­nie Brześć Ku­jaw­ski.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość na­le­ża­ła ad­mi­ni­stra­cyj­nie do wo­je­wództ­wa włoc­ław­skie­go.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pɔˈraza, AS: poraza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. porażka ż.

 czas. porazić dk., razić

Wiktionary


poraziński

naz­wi­sko


SJP.pl


porać

porać się - mę­czyć się z czymś, tru­dzić


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) stpol. pruć

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔrat͡ɕ, AS: porać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poranie n.

Wiktionary


poraźny

drżącz­ka po­raź­na - cho­ro­ba cen­tral­ne­go ukła­du ner­wo­we­go, ob­ja­wia­ją­ca się m.in. drże­niem koń­czyn i po­chy­le­niem syl­wet­ki; cho­ro­ba Par­kin­so­na


SJP.pl


porażenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) med. cał­ko­wi­ta utra­ta funk­cji ru­cho­wej

 (1.2) med. za­bu­rze­nie pracy ukła­du ner­wo­we­go da­ją­ce licz­ne ob­ja­wy ubyt­ko­we

 (1.3) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­ra­zić.

Wiktionary

Po­ra­że­nie, pa­ra­liż (łac. "ple­gia") – stan cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się cał­ko­wi­tą nie­moż­no­ścią wy­ko­ny­wa­nia ruchu, na sku­tek braku do­pły­wu bodź­ców ner­wo­wych do mię­śni.

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) Chło­piec zdjął izo­la­cję i doz­nał po­ra­że­nia prą­dem elek­trycz­nym.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. porażanie n.

 czas. razić, porażać ndk., porazić dk.

 przym. porażający

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bezwład, paraliż

Wiktionary


porażka

1. prze­gra­na bitwa; klę­ska;
2. po­waż­ne nie­po­wo­dze­nie; prze­gra­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) prze­gra­na bitwa

 (1.2) po­waż­ne nie­po­wo­dze­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pier­wsze derby se­zo­nu za­koń­czy­ły się po­raż­ką 3:0.

 (1.2) To ko­lej­na po­raż­ka, bo znowu muszę od­wo­łać mój so­bot­ni wy­jazd.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈraʃka, AS: poraška

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poraza ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) pot. fiasko, pot. klapa, klęska, niepowodzenie, plajta, przegrana, strata

Wiktionary


porażkowy

→ po­raż­ka


SJP.pl

Patrz:

porażka

porcelaine

[czy­taj: PORselen] rasa psów goń­czych po­cho­dzą­ca z Fran­cji


SJP.pl

Por­ce­la­i­ne – rasa psa, na­le­żą­ca do grupy psów goń­czych, i po­so­kow­ców, za­kla­sy­fi­ko­wa­na do sek­cji psów goń­czych. Pod­le­ga pró­bom pracy.

Wikipedia


porcelana

ce­ra­micz­na masa z mie­sza­ni­ny kwar­cu, ka­o­li­nu i ska­le­nia, wy­pa­la­na w wy­so­kiej tem­pe­ra­tu­rze, zwy­kle po­kry­wa­na szkli­wem, sto­so­wa­na do pro­duk­cji de­li­kat­nych na­czyń sto­ło­wych, izo­la­to­rów elek­trycz­nych, sprzę­tu la­bo­ra­to­ryj­ne­go; wy­ro­by z tej masy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ma­te­riał ce­ra­micz­ny słu­żą­cy do wy­ro­bu de­li­kat­nych na­czyń sto­ło­wych lub ozdób;

 (1.2) wy­ro­by z por­ce­la­ny (1.1) w ogól­no­ści

 (1.3) med. ma­te­riał sto­ma­to­lo­gicz­ny do wy­peł­nia­nia ubyt­ków i wy­ko­ny­wa­nia pro­tez zębów

Wiktionary

Por­ce­la­na – ro­dzaj bia­łej, prześ­wie­ca­ją­cej ce­ra­mi­ki wy­so­kiej ja­ko­ści, wy­na­le­zio­na w Chi­nach w VII wieku. Por­ce­la­na jest wyt­wa­rza­na z mie­szan­ki glin­ki ka­o­li­no­wej ze ska­le­niem i kwar­cem po­przez wy­pa­la­nie ufor­mo­wa­nych wy­ro­bów w tem­pe­ra­tu­rze od 920–980 °C (wy­ro­by niesz­kli­wio­ne, tzw.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W pre­zen­cie ślub­nym do­sta­li­śmy ser­wis obia­do­wy z por­ce­la­ny.

 (1.2) Mysz le­ża­ła bez drgnie­nia wśród pię­knej por­ce­la­ny i ape­tycz­nych ka­wał­ków tortu orze­cho­we­go, a żon­ki­le w ko­bal­to­wym wa­zo­nie skła­nia­ły nad nią ża­łob­nie swe ane­micz­ne głów­ki.

 (1.2) Po­wi­nie­neś ob­cho­dzić się de­li­kat­nie z tą por­ce­la­ną, gdyż jest bar­dzo stara i cenna.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔrt͡sɛˈlãna, AS: porcelãna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. porcelit m., porcelarnia ż., porcelanki nmos., porcelanowiec m., porcelannik m., porcelanówka ż.

:: zdrobn. porcelanka ż.

 przym. porcelanowy, porcelitowy, porcelankowy

Wiktionary


porcelanka

śli­mak ży­ją­cy w cie­płych wo­dach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: por­ce­la­na

 (1.2) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Cy­pra­e­i­dae|ref=tak., śli­mak mor­ski z ro­dzi­ny por­ce­la­nek;

 (1.3) na­grob­na fo­to­gra­fia wy­ko­na­na na por­ce­la­no­wej płyt­ce

 (1.4) bot. zob. por­ce­lan­ka Men­zie­sa.

Wiktionary

Por­ce­lan­ka, ne­mo­fi­la ("Ne­mop­hi­la") – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny fa­ce­lio­wa­tych ("Hy­drop­hyl­la­ce­ae"). Obej­mu­je 13 do 19 ga­tun­ków. Ro­śli­ny te wy­stę­pu­ją naj­czę­ściej w za­ro­ślach i wid­nych la­sach Ame­ry­ki Pół­noc­nej, zwła­szcza w Ka­li­for­nii, gdzie spot­kać można 8 ga­tun­ków (po­zo­sta­łe rosną dalej na pół­noc).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌpɔrt͡sɛˈlãnka, AS: porcelãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. porcelana ż., porcelit m., porcelanki nmos.

 przym. porcelanowy

Wiktionary


porcelanki

śli­mak ży­ją­cy w cie­płych wo­dach


SJP.pl

Por­ce­lan­ki (Cy­pra­e­i­dae) (ang. "co­wrie, cowry") (hindi "kauri") (san­skryt "ko­par­da") – ro­dzi­na śli­ma­ków mor­skich z rzędu Lit­to­ri­ni­morp­ha. Liczy ponad 250 ży­ją­cych ga­tun­ków, opi­sa­no też ponad 350 ga­tun­ków ko­pal­nych. Daw­niej wszyst­kie ga­tun­ki z tej ro­dzi­ny za­li­cza­no do jed­ne­go ro­dza­ju "Cy­pra­ea".

Wikipedia


porcelankowate

ro­dzi­na śli­ma­ków mor­skich; por­ce­lan­ki


SJP.pl


porcelankowaty

o ce­chach por­ce­lan­ko­wa­tych (ro­dzi­na śli­ma­ków)


SJP.pl


porcelano

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) W. lp. od: por­ce­la­na

Wiktionary


porcelanowość

cecha por­ce­la­no­wej cery (gład­kiej jak por­ce­la­na)


SJP.pl


porcelanowy

zro­bio­ny z por­ce­la­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) wy­ko­na­ny z por­ce­la­ny

 (1.2) o cerze: gład­ki, biały, jasny; blady, lecz w atrak­cyj­ny spo­sób

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tym­cza­sem na sto­łach osta­ły się jeno por­ce­la­no­we ta­le­rze i kute z ol­ku­skie­go sre­bra sztuć­ce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔrt͡sɛlãˈnɔvɨ, AS: porcelãnovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. porcelana ż., porcelanka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) alabastrowy

Wiktionary


porcelit

masa ce­ra­micz­na w typie fa­jan­su, słu­żą­ca głów­nie do wy­ro­bu trwa­łych na­czyń ku­chen­nych; pół­por­ce­la­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ma­te­riał ce­ra­micz­ny wyt­wa­rza­ny jak por­ce­la­na, lecz zwy­kle z su­row­ców o gor­szej ja­ko­ści – ka­o­li­nu, ska­le­nia, kwar­cu;

Wiktionary

Por­ce­lit – ro­dzaj bia­łej do kre­mo­wej, szkli­wio­nej, nie­prześ­wi­tu­ją­cej ce­ra­mi­ki, wyt­wa­rza­ny po­dob­nie jak por­ce­la­na, lecz naj­czę­ściej z su­row­ców (ka­o­lin, ska­leń, kwarc) o gor­szej ja­ko­ści. Ufor­mo­wa­ne wy­ro­by pod­da­je się wy­pa­la­niu w temp. ~1325 °C w celu osią­gnię­cia za­mie­rzo­nej nie­prze­sią­kli­wo­ści, wy­trzy­ma­ło­ści i twar­do­ści.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. porcelanka ż., porcelana ż.

Wiktionary


porcik

zdrob­nie­nie od: port


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od port

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie port, lecz tylko mały por­cik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. port m.

 przym. portowy

Wiktionary


porcięta

po­tocz­nie: zni­szczo­ne, liche spod­nie; port­czę­ta


SJP.pl


porcja

1. ilość płynu, po­kar­mu, żyw­no­ści lub leku przez­na­czo­na dla jed­nej osoby do spo­ży­cia jed­no­ra­zo­wo lub w okre­ślo­nym cza­sie;
2. okre­ślo­na ilość cze­goś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) okre­ślo­na ilość (płynu, po­kar­mu, leku) przez­na­czo­na np. do spo­ży­cia, uży­cia

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Por­cja (księ­życ) – księ­życ krą­żą­cy wokół pla­ne­ty Uran
  • Por­cja (po­stać) – bo­ha­ter­ka sztu­ki Ku­piec we­nec­ki Wil­lia­ma Sha­ke­spe­a­re'a
  • Por­cja (woj­sko) – jed­nost­ka obra­chun­ko­wa żołdu w armii Pol­ski prze­dro­zbio­ro­wej

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ułat­wia­ło to życie roz­no­szą­cym chleb ka­li­fak­to­rom, bo tak przy­go­to­wa­ne por­cje nie roz­la­ty­wa­ły się na drob­ne ka­wał­ki, a i nikt z więź­niów nie mógł mieć pre­ten­sji, że do­stał mniej ski­bek od in­ne­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔrt͡sʲja, AS: porcʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. porcyjka

 przym. porcjowany, porcjowy

 czas. porcjować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) racja, działka

Wiktionary


porcjami

1. ilość płynu, po­kar­mu, żyw­no­ści lub leku przez­na­czo­na dla jed­nej osoby do spo­ży­cia jed­no­ra­zo­wo lub w okre­ślo­nym cza­sie;
2. okre­ślo­na ilość cze­goś


SJP.pl


porcjoner

1. łyżka do na­bie­ra­nia lodów; gał­kow­ni­ca;
2. ele­ment bla­chy do po­dzia­łu wy­pie­ków na równe por­cje


SJP.pl


porcjowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|por­cjo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. porcjować ndk.

Wiktionary


porcjowany

dzie­lić coś na por­cje


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) po­dzie­lo­ny na por­cje

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. porcja ż.

 czas. porcjować

Wiktionary


porcjować

dzie­lić coś na por­cje


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) dzie­lić coś na por­cje

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Karma por­cjo­wa­na jest na po­szcze­gól­ne klat­ki (lub na klat­ki w jed­nym po­zio­mie) za po­mo­cą kom­pu­te­ra.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈrt͡sʲjɔvat͡ɕ, AS: porcʹi ̯ovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. porcja ż., porcyjka ż., porcjowanie n.

 przym. porcjowany

Wiktionary


porcyjka

zdrob­nie­nie od: por­cja


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: por­cja

 (1.2) mała por­cja

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. porcja ż.

 czas. porcjować ndk.

Wiktionary


porcyjny

rzad­ko: sta­no­wią­cy jedną por­cję, ma­ją­cy wagę jed­nej por­cji; por­cjo­wy


SJP.pl


porcynela

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Kresy. por­ce­la­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ślicz­na fajka. Czy pan wie, ile ona kosz­tu­je? Czy­sta por­cy­ne­la, za­gra­nicz­ny ka­wa­łek to­wa­ru.

Wiktionary


porczyk

naz­wi­sko


SJP.pl


porczyński

naz­wi­sko


SJP.pl


pordenowo

Por­de­no­wo ( Por­de­nau) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie mal­bor­skim, w gmi­nie Lich­no­wy. Leży na ob­sza­rze Wiel­kich Żuław Mal­bor­skich. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa el­blą­skie­go.

Wikipedia


pordzewiacz

ro­dzaj roz­to­cza z ro­dzi­ny szpe­cie­lo­wa­tych


SJP.pl


pordzewieć

cza­sow­nik do­ko­na­ny

 (1.1) po­kryć się rdzą

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rdza ż.

 czas. rdzewieć, zardzewieć dk.

Wiktionary


poreakcyjny

po­zo­sta­ły po re­ak­cji che­micz­nej


SJP.pl


porealizacyjny

do­ty­czą­cy okre­su po za­koń­cze­niu re­a­li­za­cji cze­goś


SJP.pl


porechotać

spę­dzić pe­wien czas na re­cho­ta­niu


SJP.pl


poreda

naz­wi­sko


SJP.pl


poredlić

re­gio­nal­nie: po­rad­lić - prze­o­rać glebę ra­dłem (re­gio­nal­nie: re­dłem)


SJP.pl


poregulować

spę­dzić pe­wien czas na re­gu­lo­wa­niu


SJP.pl


porejestrować

za­re­je­stro­wać po kolei, wiele razy


SJP.pl


porek

ro­dzaj grzy­bów z ro­dzi­ny pniar­ko­wa­tych; bia­ło­po­rek


SJP.pl


porelaksować

po­re­lak­so­wać się - spę­dzić pe­wien czas na re­lak­so­wa­niu się; po­od­po­czy­wać


SJP.pl


porembica

po­rem­bi­ca stal­ni­ca - ga­tu­nek plusk­wia­ka z ro­dzi­ny tar­czów­ko­wa­tych, wy­stę­pu­ją­cy w Eu­ro­pie Środ­ko­wej


SJP.pl

Po­rem­bi­ca ("Zi­cro­na") – ro­dzaj plusk­wia­ków z po­drzę­du róż­nos­krzy­dłych i ro­dzi­ny tar­czów­ko­wa­tych.

Plusk­wia­ki o ciele dłu­go­ści po­ni­żej 10 mm. Ich przed­ple­cze ma gład­kie, po­zba­wio­ne ząb­ków i kol­ców kra­wę­dzie bocz­ne oraz nie­wy­sta­ją­ce poza na­sa­dy pół­po­kryw kąty bocz­ne (rogi). Przed­nia para od­nó­ża ma uda po­zba­wio­ne zębów.

Wikipedia


poremontować

spę­dzić pe­wien czas na re­mon­to­wa­niu


SJP.pl


porenut

bó­stwo sło­wiań­skie


SJP.pl

Po­re­nut – bóg o niez­na­nych funk­cjach wy­mie­nio­ny tylko w dwóch źró­dłach: "Gesta Da­no­rum" oraz w "Knýtlinga sadze". Je­dy­ną in­for­ma­cją hi­sto­rycz­ną na temat tego boga jest opis po­są­gu go przed­sta­wia­ją­ce­go, który po­sia­dał czte­ry twa­rze na gło­wie, oraz piątą na pier­siach, która była pod­trzy­my­wa­na za brodę prawą ręką, a za czoło lewą ręką.

Wikipedia


poreparować

daw­niej: po­re­pe­ro­wać - na­pra­wić w wielu miej­scach lub wiele cze­goś


SJP.pl


poreperować

na­pra­wić w wielu miej­scach lub wiele cze­goś


SJP.pl


porewit

bó­stwo sło­wiań­skie


SJP.pl

Po­re­wit lub Bo­re­wit ( Po­re­u­it, Pe­re­vit­hus, Po­re­u­ith, Po­re­vit­hum, Poreuithũ, Bor­ve­it) – bóg o niez­na­nych funk­cjach wy­mie­nio­ny tylko w dwóch źró­dłach: "Gesta Da­no­rum" oraz w "Knýtlinga sadze". Je­dy­ną in­for­ma­cją hi­sto­rycz­ną na temat tego boga jest opis po­są­gu go przed­sta­wia­ją­ce­go, który po­sia­dał pięć twa­rzy i nie po­sia­dał broni.

Wikipedia


porewolucyjny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) na­stę­pu­ją­cy po re­wo­lu­cji; dzie­ją­cy się po re­wo­lu­cji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rewolucja ż.

Wiktionary


porfina

barw­nik pi­ro­lo­wy o skom­pli­ko­wa­nej bu­do­wie, część skła­do­wa he­mo­glo­bi­ny i bi­li­ru­bi­ny


SJP.pl

Por­fi­na – ma­kro­cy­klicz­ny zwią­zek che­micz­ny sta­no­wią­cy szkie­let por­fi­ryn. Jest he­te­ro­cy­klicz­nym związ­kiem aro­ma­tycz­nym. Zbu­do­wa­na jest z czte­rech pier­ście­ni pi­ro­lo­wych po­łą­czo­nych gru­pa­mi me­ti­no­wy­mi (=CH−).

Wikipedia


porfir

mag­mo­wa skała wy­lew­na lub ży­ło­wa, w któ­rej tkwią krysz­ta­ły


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geol. wul­ka­nicz­na lub ży­ło­wa skała mag­mo­wa za­wie­ra­ją­ca pra­krysz­ta­ły;

Wiktionary

Por­fir ( πορφύρα, „pur­pu­ra”) – po­tocz­na nazwa sto­so­wa­na do okre­śla­nia mag­mo­wych skał wul­ka­nicz­nych lub ży­ło­wych, po­sia­da­ją­cych struk­tu­rę por­fi­ro­wą. Wew­nętrz­na struk­tu­ra tych skał skła­da się z kwar­cu i ska­le­ni.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpɔrfʲir, AS: porfʹir

Wiktionary

Powiązane:

 przym. porfirowy

Wiktionary


porfira

glon mor­ski z typu kras­no­ro­stów; szkar­łat­ni­ca


SJP.pl


porfiria

cho­ro­ba dzie­dzicz­na, cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się za­bu­rze­nia­mi ne­u­ro­lo­gicz­ny­mi i au­to­no­micz­ny­mi


SJP.pl


porfirion

 "Zo­bacz też: Por­fy­rion."

Por­fi­rion – imię mę­skie po­cho­dze­nia grec­kie­go.

Por­fi­rion imie­ni­ny ob­cho­dzi: 16 lu­te­go, 10 marca.

Wikipedia


porfiriusz

imię mę­skie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Por­fi­riusz – imię mę­skie
  • Por­fi­riusz – wie­lo­ryb ży­ją­cy w cza­sach ce­sa­rza Ju­sty­nia­na I
  • Por­fi­riusz (232–305) – fi­lo­zof grec­ki
  • Por­fi­riusz z Gazy (347–420) – bi­skup Gazy
  • Por­fi­riusz (IV/V w.) – pa­triar­cha An­tio­chii
  • Por­fi­riusz Kul­czyc­ki (zm. 1716) du­chow­ny grec­ko­ka­to­lic­ki
  • Por­fi­riusz Skar­bek-Wa­żyń­ski (1730/1732–1804) – grec­ko­ka­to­lic­ki bi­skup chełm­ski
  • Por­fi­riusz (1804–1885) pra­wo­sław­ny bi­skup czeh­ryń­ski, hi­sto­ryk, bi­bli­sta, ar­che­o­log, bi­zan­ty­ni­sta
  • Por­fi­riusz Ru­ba­no­wicz (1883–1943) – ka­płan pra­wo­sław­ny, no­wo­mę­czen­nik
  • Por­fi­riusz (ur. 1940) – grec­ki du­chow­ny pra­wo­sław­ny
  • Por­fi­riusz (ur. 1965) – ro­syj­ski bi­skup pra­wo­sław­ny
  • Por­fi­riusz (ur. 1961) – pa­triar­cha Ser­bii

Wikipedia


porfiriuszek

zdrob­nie­nie od: Por­fi­riusz (imię mę­skie)


SJP.pl


porfiriuszkowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Por­fi­riusz­ka lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


porfiriuszostwo

Por­fi­riusz z żoną; Por­fi­riu­szo­wie


SJP.pl


porfiriuszowie

imię mę­skie


SJP.pl


porfiriuszowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Por­fi­riu­sza lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


porfirogeneta

przy­do­mek na­da­wa­ny wład­cy bi­zan­tyj­skie­mu uro­dzo­ne­mu po wstą­pie­niu jego ojca na tron


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) dziec­ko, syn uro­dzo­ny po wstą­pie­niu swo­je­go ojca na tron (dosł. „uro­dzo­ny w pur­pu­rze”)

Wiktionary

Por­fi­ro­ge­ne­ta (gr. Πορφυρογέννητος, do­słow­nie "zro­dzo­ny w pur­pu­rze") – tytuł na­da­wa­ny niek­tó­rym synom lub cór­kom pa­nu­ją­ce­go ce­sa­rza wschod­nio­rzym­skie­go (bi­zan­tyń­skie­go). Ist­nia­ły ści­śle okre­ślo­ne wa­run­ki, który mu­sia­ły za­ist­nieć, zanim można było się nim po­słu­gi­wać. Klu­czo­we było uro­dze­nie dziec­ka w Por­fi­ro­wej Kom­na­cie Wiel­kie­go Pa­ła­cu w Kon­stan­ty­no­po­lu.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌpɔrfʲirɔɡɛ̃ˈnɛta, AS: porfʹirogẽneta

Wiktionary


porfirogenetka

tytuł córki ce­sa­rza wschod­nio­rzym­skie­go (bi­zan­tyń­skie­go)


SJP.pl


porfiroid

Por­fi­ro­id – ogól­ne okre­śle­nie skał me­ta­mor­ficz­nych o wy­raź­nej tek­stu­rze łup­ko­wa­tej, które pow­sta­ły ze skał wy­lew­nych ta­kich jak: ry­o­li­ty, da­cy­ty, czy tra­chi­ty.

Pod­czas prze­o­bra­że­nia do­cho­dzi­ło do gra­nu­la­cji fe­no­krysz­ta­łów oraz wy­pra­so­wa­nia i ukie­run­ko­wa­nia tła skal­ne­go.

Wikipedia


porfirowy

1. → por­fir;
2. → por­fi­ra


SJP.pl

Patrz:

porfir;
2. → porfira

porfiryk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. med. osoba cho­ru­ją­ca na por­fi­rię

Wiktionary


porfiryna

or­ga­nicz­ny, aro­ma­tycz­ny zwią­zek che­micz­ny za­wie­ra­ją­cy pier­ścień por­fi­ry­no­wy


SJP.pl


porfiryt

skała wul­ka­nicz­na uży­wa­na w ka­mie­niar­stwie de­ko­ra­cyj­nym i do bu­do­wy dróg


SJP.pl


pori

mia­sto w Fin­lan­dii


SJP.pl

Pori ( Björneborg) – mia­sto po­ło­żo­ne w po­łud­nio­wo-za­chod­niej Fin­lan­dii, u uj­ścia rzeki Kokemäenjoki do Za­to­ki Bot­nic­kiej. Po­ło­żo­ne w pro­win­cji Fin­lan­dia Za­chod­nia. Głów­ne mia­sto re­gio­nu Sa­ta­kun­ta. Port mor­ski. Miej­sce co­rocz­ne­go mię­dzy­na­ro­do­we­go fe­sti­wa­lu jaz­zo­we­go "Pori Jazz".

Wikipedia


poriomania

pa­to­lo­gicz­ny popęd do wę­dro­wa­nia; dro­mo­ma­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) psych. popęd do włó­czę­gi i po­dró­ży, czę­sto przy ogra­ni­czo­nej świa­do­mo­ści swo­ich czy­nów;

Wiktionary

Po­rio­ma­nia (dro­mo­ma­nia) – popęd do włó­czę­gi i be­zu­stan­nej po­dró­ży. Takie za­cho­wa­nie może być spo­wo­do­wa­ne chę­cią uni­knię­cia kon­flik­tów służ­bo­wych lub pry­wat­nych.

Wy­stą­pie­nie po­rio­ma­nii może być spo­wo­do­wa­ne za­bu­rze­nia­mi ner­wi­co­wy­mi, de­pre­syj­ny­mi, schi­zo­fre­nią lub in­ny­mi za­bu­rze­nia­mi psy­chicz­ny­mi jak na przy­kład otę­pie­nie.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) dromomania

Wiktionary


porniak

1. po­tocz­nie: film por­no­gra­ficz­ny lub wy­daw­nict­wo por­no­gra­ficz­ne; por­nol, por­nos, por­nus, por­nuch;
2. daw­niej: ro­dzaj won­nej ży­wi­cy, uży­wa­nej do ka­dze­nia


SJP.pl


porno

po­tocz­nie:
1. por­no­gra­fia;
2. por­no­gra­ficz­ny;
3. film, ma­ga­zyn, po­wieść itp. o cha­rak­te­rze por­no­gra­ficz­nym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. por­no­gra­fia

 (1.2) pot. ma­te­riał por­no­gra­ficz­ny

przy­miot­nik

 (2.1) pot. por­no­gra­ficz­ny

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Co praw­da męż­czyz­na je­szcze nie spał i nawet nie za­mie­rzał się kłaść, bo ro­zło­żo­ny na tap­cza­nie oglą­dał film porno.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔrnɔ, AS: porno

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pornografia ż., pornol m., pornograf m., postporno n., pornograficzność ż.

 przym. pornolski, pornograficzny

 przysł. pornograficznie

 temsłow. porno-

Wiktionary


porno-

temat sło­wot­wór­czy

 (1.1) pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych oz­na­cza­ją­cy ich zwią­zek z por­no­gra­fią

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔrnɔ, AS: porno

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. porno m., pornol m., pornografia ż.

 przym. porno

Wiktionary


porno-biznes

wszyst­kie ko­mer­cyj­ne dzia­ła­nia zwią­za­ne z pro­duk­cją i sprze­da­żą fil­mów, ma­ga­zy­nów i ga­dże­tów o cha­rak­te­rze por­no­gra­ficz­nym; por­no­biz­nes, porno biz­nes, seks­biz­nes, seks­prze­mysł


SJP.pl


porno-dyskietka

dy­skiet­ka z ma­te­ria­ła­mi o tre­ści por­no­gra­ficz­nej; porno dy­skiet­ka, por­no­dy­skiet­ka


SJP.pl


porno-film

film o tre­ści ero­tycz­nej; porno film, por­no­film


SJP.pl


porno-gwiazda

gwia­zda bran­ży por­no­gra­ficz­nej; porno gwia­zda, por­nog­wia­zda


SJP.pl


porno-shop

[czy­taj: porno szop] sklep z ar­ty­ku­ła­mi uroz­ma­i­ca­ją­cy­mi życie sek­su­al­ne; sex-shop, sex shop, seks-shop, porno shop


SJP.pl


pornobiznes

wszyst­kie ko­mer­cyj­ne dzia­ła­nia zwią­za­ne z pro­duk­cją i sprze­da­żą fil­mów, ma­ga­zy­nów i ga­dże­tów o cha­rak­te­rze por­no­gra­ficz­nym; porno biz­nes, porno-biz­nes, seks­biz­nes, seks­prze­mysł


SJP.pl


pornochanchada

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) film. ga­tu­nek bra­zy­lij­skich fil­mów ni­sko­bu­dże­to­wych po­pu­lar­nych w la­tach 60. i 70. łą­czą­cych ze sobą ero­ty­kę i ko­me­dię, czę­sto z pod­tek­stem spo­łecz­no-po­li­tycz­nym

Wiktionary


pornofilm

film o tre­ści ero­tycz­nej; porno-film, porno film


SJP.pl


pornograf

ama­tor por­no­gra­fii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ama­tor por­no­gra­fii

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Por­no­graf – album
  • Por­no­graf – po­wieść
  • Por­no­graf – film

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. pornol mzw., porno n., pornografia ż.

 przym. porno, pornograficzny

Wiktionary


pornografia

zdję­cia, filmy, po­ka­zy itp. przed­sta­wia­ją­ce sceny ko­pu­la­cji ludzi, ma­ją­ce wy­wo­ły­wać pod­nie­ce­nie sek­su­al­ne u od­bior­cy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wi­ze­ru­nek osób lub przed­mio­tów, wy­wo­łu­ją­cy pod­nie­ce­nie sek­su­al­ne;

Wiktionary

Por­no­gra­fia, po­tocz­nie porno (od gr. "γραφός, grap­hos" „pi­szą­cy”; "πόρνη, porne" „nie­rząd­ni­ca”; "pornográphos" „pi­szą­cy o nie­rząd­ni­cach”) – wi­ze­ru­nek osób lub przed­mio­tów o ce­chach jed­noz­nacz­nie sek­su­al­nych ut­wo­rzo­ny z za­mia­rem wy­wo­ła­nia po­bu­dze­nia sek­su­al­ne­go lub pod­nie­ce­nia u osób oglą­da­ją­cych. Po­ka­zy emi­to­wa­ne na żywo np. w in­ter­ne­cie, rów­nież sta­no­wią formę por­no­gra­fii.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W in­ter­ne­cie bar­dzo łatwo zna­leźć por­no­gra­fię.

 (1.1) Dzi­siej­sza ki­ne­ma­to­gra­fia pełna jest ob­sce­nicz­nych scen, prze­peł­nio­nych por­no­gra­fią i wul­ga­ryz­ma­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔrnɔˈɡrafʲja, AS: pornografʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pornol mrz., pornograficzność ż., pornograf m., porno n., pornos m.

 przym. pornograficzny, porno

 przysł. pornograficznie

 temsłow. porno-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) porno

Wiktionary


pornograficznie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób por­no­gra­ficz­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pornol mzw., porno n., pornografia ż.

 przym. porno, pornograficzny

Wiktionary


pornograficzny

zwią­za­ny z por­no­gra­fią


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z por­no­gra­fią, do­ty­czą­cy por­no­gra­fii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­czę­łam pisać, dla zysku, po fran­cu­sku, opo­wie­ści por­no­gra­ficz­ne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔrnɔɡraˈfʲit͡ʃnɨ, AS: pornografʹičny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pornol mrz., porno n., pornografia ż., pornograf m.

 przysł. pornograficznie

 przym. porno

Wiktionary


pornogwiazda

gwia­zda bran­ży por­no­gra­ficz­nej; porno gwia­zda, porno-gwia­zda


SJP.pl


pornokaseta

pot. ka­se­ta wideo z fil­mem, fil­ma­mi por­no­gra­ficz­ny­mi


SJP.pl


pornokracja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. polit. okre­śle­nie cza­sów, w któ­rych ko­bie­ty roz­pust­ne, kur­ty­za­ny wy­wie­ra­ły znacz­ny wpływ na spra­wy pu­blicz­ne;

Wiktionary

Por­no­kra­cja (gr. "porne" ‘pro­sty­tut­ka’ i "kra­te­in" ‘rzą­dzić’), zwane także "sa­e­cu­lum ob­scu­rum" – ne­o­lo­gizm okre­śla­ją­cy spo­sób spra­wo­wa­nia wła­dzy, w któ­rym duży wpływ na osobę rzą­dzą­ce­go mają pro­sty­tut­ki. Hi­sto­rycz­nie okre­śle­nie to do­ty­czy okre­su w pier­wszej po­ło­wie X wieku, który roz­po­czął się od pon­ty­fi­ka­tu pa­pie­ża Ser­giu­sza III (od 904), a skoń­czył się wraz ze śmier­cią pa­pie­ża Jana XII (w 964), w któ­rym silny wpływ na pa­pie­stwo miała ro­dzi­na Te­o­fi­lak­tów, a szcze­gól­nie Te­o­do­ra i jej córka Ma­roz­ja.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. pornokrata ż., pornokratka ż.

 przym. pornokratyczny

Wiktionary


pornol

po­tocz­nie: film por­no­gra­ficz­ny lub wy­daw­nict­wo por­no­gra­ficz­ne; por­nos, por­nus, por­nuch


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pot. film por­no­gra­ficz­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rafał, czy ty znowu wa­lisz sobie konia przy por­no­lu? Znajdź sobie le­piej dziew­czy­nę!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pornografia ż., pornograf m., porno n., postporno n., pornograficzność ż.

 przym. pornolski, pornograficzny, porno

 przysł. pornograficznie

 temsłow. porno-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pornos

Wiktionary


pornolek

zdrob­nie­nie od: por­nol


SJP.pl


pornomagazyn

pot.
1. cza­so­pis­mo przed­sta­wia­ją­ce ma­te­ria­ły o cha­rak­te­rze por­no­gra­ficz­nym;
2. ma­ga­zyn bę­dą­cy miej­scem na­gry­wa­nia fil­mów porno


SJP.pl


pornos

po­tocz­nie: film por­no­gra­ficz­ny lub wy­daw­nict­wo por­no­gra­ficz­ne; por­nus, por­nol, por­nuch


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pot. film por­no­gra­ficz­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) wiele osób zbyt czę­sto wypch­nię­tych z łóżka w imię czy­sto­ści kie­ru­je się ku ma­stur­ba­cji, por­no­som lub od­la­tu­je w świat fan­taz­ji.

 (1.1) Rafał, czy ty znowu wa­lisz sobie konia przy por­no­sie? Znajdź sobie le­piej dziew­czy­nę!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔrnɔs, AS: pornos

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pornografia ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pornol

Wiktionary


pornosek

zdrob­nie­nie od: por­nos; por­no­sik


SJP.pl


pornoshop

[czy­taj: por­no­szop] sklep z ar­ty­ku­ła­mi uroz­ma­i­ca­ją­cy­mi życie sek­su­al­ne; sex-shop, sex shop, seks-shop, porno shop, porno-shop


SJP.pl


pornosik

zdrob­nie­nie od: por­nos; por­no­sek


SJP.pl


pornostrona

po­tocz­nie: stro­na in­ter­ne­to­wa z ma­te­ria­ła­mi por­no­gra­ficz­ny­mi


SJP.pl


pornozdjęcie

zdję­cie przed­sta­wia­ją­ce scenę o cha­rak­te­rze por­no­gra­ficz­nym


SJP.pl


pornozemsta

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) roz­po­wszech­nia­ne in­tym­nych zdjęć lub fil­mów bez zgody osoby, którą przed­sta­wia­ją, zwy­kle, aby uka­rać ją za nie­u­da­ny zwią­zek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W ciągu ostat­nich kilku lat świat obie­gło kilka gło­śnych przy­pad­ków sa­mo­bójstw mło­dych ko­biet spo­wo­do­wa­nych por­no­zem­stą.

Wiktionary


pornuch

po­tocz­nie: film por­no­gra­ficz­ny lub wy­daw­nict­wo por­no­gra­ficz­ne; por­nos, por­nol, por­nus


SJP.pl


pornus

po­tocz­nie: film por­no­gra­ficz­ny lub wy­daw­nict­wo por­no­gra­ficz­ne; por­nos, por­nol, por­nuch


SJP.pl


porny

przy­miot­nik

 (1.1) daw. o sil­nym, odu­rza­ją­cym za­pa­chu lub woni da­ta­def|1613 r..

 (1.2) daw., gw-pl|Pod­ha­le. o moc­nym i wy­ra­zi­stym smaku

 (1.3) gw-pl|Spisz. pi­kant­ny, wy­so­ce ostry w smaku

 (1.4) gw-pl|Rogi (po­wiat kro­śnień­ski). pi­kant­ny, mocno do­pra­wio­ny

Wiktionary


poroblaszek

ro­dzaj grzy­bów z ro­dzi­ny bo­ro­wi­ko­wa­tych


SJP.pl


porobnica

po­rob­ni­ca wło­chat­ka - ga­tu­nek pszczo­ły z ro­dzi­ny po­rob­ni­co­wa­tych; po­rob­ni­ca mio­dun­ko­wa


SJP.pl


porobnicowate

ro­dzi­na pszczół


SJP.pl


porobnicowaty

o ce­chach po­rob­ni­co­wa­tych (ro­dzi­na pszczół)


SJP.pl


porocefaloza

cho­ro­ba pa­so­żyt­ni­cza wy­wo­ły­wa­na przez wrzę­chę z ro­dza­ju Po­ro­cep­ha­lus; wrzę­cho­wi­ca


SJP.pl


porocyt

ko­mór­ka zew­nętrz­nej war­stwy gąbek, z ka­na­li­kiem pro­wa­dzą­cym do jamy ciała


SJP.pl


porodowy

przy­miot­nik

 (1.1) przym. od poród

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔrɔˈdɔvɨ, AS: porodovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poród, porodówka

 czas. porodzić

Wiktionary


porodówka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. med. szpi­tal­ny od­dział po­łoż­ni­czy lub izba po­ro­do­wa

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • po­ro­dów­ka – pla­ców­ka, w któ­rej przyj­mu­je się poród
  • Po­ro­dów­ka – pol­ski film krót­ko­me­tra­żo­wy z 2006 roku

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌpɔrɔˈdufka, AS: porodufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poród m., porodzenie n., rodzenie n., urodzenie n.

 czas. rodzić ndk., porodzić dk., urodzić dk.

 przym. porodowy, poporodowy, przedporodowy

Wiktionary


porofor

śro­dek po­rot­wór­czy; w wyż­szej tem­pe­ra­tu­rze po­ro­for roz­kła­da się z wy­dzie­le­niem gazu po­wo­du­ją­ce­go pow­sta­wa­nie porów w mie­szan­ce gu­mo­wej lub innym two­rzy­wie, pod­czas ich prze­rób­ki


SJP.pl

Po­ro­for – sub­stan­cja słu­żą­ca do wyt­wa­rza­nia płyn­nych lub sta­łych pian. Sto­so­wa­ne są za­rów­no do wyt­wa­rza­nia spie­nio­nych two­rzyw sztucz­nych i gum, jak i pro­duk­tów spo­żyw­czych (np. chleb i cia­sta – pro­du­ko­wa­ne z uży­ciem prosz­ku do pie­cze­nia – lub bita śmie­ta­na).

Wikipedia


poroh

próg skal­ny w ło­ży­sku, ko­ry­cie rzeki, pow­sta­ły wsku­tek róż­nej od­por­no­ści skał na eroz­ję, utrud­nia­ją­cy spływ i po­wo­du­ją­cy nagły spa­dek wód; ka­ta­rak­ta


SJP.pl


porolny

rzad­ko o grun­cie: taki, który kie­dyś był upra­wia­ny


SJP.pl


poromantyczny

wy­stę­pu­ją­cy po epoce ro­man­tyz­mu


SJP.pl


porometr

przy­rząd do po­mia­ru ob­ję­to­ści wol­nych prze­stwo­rów w cia­łach po­ro­wa­tych


SJP.pl


poroniarka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. rzad. ko­bie­ta spe­cja­li­zu­ją­ca się w wy­wo­ły­wa­niu i czu­wa­niu nad pra­wi­dło­wym prze­bie­giem po­ro­nień

 (1.2) daw. rzad. ko­bie­ta, która roni lub po­ro­ni­ła

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) do­daj­my kwit­ną­cy prze­mysł po­ro­nia­rek, fa­bry­kan­tek anioł­ków, a bę­dzie­my mieli obraz tego, co nam przy­no­si „bło­go­sła­wień­stwo“ nie­o­gra­ni­czo­nej płod­no­ści.

 (1.1) Ja­dzia krwa­wi­ła i skrę­ca­ła się z bólu, ale po­ro­niar­ka dała jej pić zioła i zas­nę­ła (…).

 (1.2) Dok­tór utrzy­mu­je, na pod­sta­wie zez­nań swych pa­cjen­tek, że takie za­bi­ja­nie dzie­ci nie­na­ro­dzo­nych, to naj­więk­sza tra­ge­dia ko­bie­ty współ­czes­nej. Nie mó­wiąc o roz­licz­nych; tak zwa­nych cho­ro­bach ko­bie­cych; które po­ro­niar­ka na­by­wa po przer­wa­niu ciąży.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poronienie n.

 czas. ronić, poronić

Wiktionary


poroniański

re­gio­nal­nie: po­ro­niń­ski (przy­miot­nik od: Po­ro­nin)


SJP.pl


poroniec

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) mit­słow. zło­śli­wy i wrogi lu­dziom demon wy­wo­dzą­cy się z duszy po­ro­nio­ne­go dziec­ka lub spę­dzo­ne­go płodu;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Po­ro­niec – demon w sło­wiań­skich wie­rze­niach
  • Po­ro­niec – potok, do­pływ Bia­łe­go Du­naj­ca
  • Po­ro­niec – po­la­na na Wier­chu Po­ro­niec w Ta­trach
  • Po­ro­niec – po­tocz­na nazwa szczy­tu Wierch­po­ro­niec w Ta­trach

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wie­rze­nia ro­syj­skie wska­zu­ją na to, że nie­ochrz­czo­ne dziec­ko może za­mie­nić się w do­mow­ni­ka albo ki­ki­mo­rę, w Pol­sce mó­wi­ło się na­to­miast o po­roń­cach.

Wiktionary


poronienie

uro­dzić przedw­cze­śnie nie­do­sta­tecz­nie uksz­tał­to­wa­ny lub mart­wy płód


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) fizj. przedw­czes­ne za­koń­cze­nie ciąży wsku­tek wy­da­le­nia obu­mar­łe­go za­rod­ka lub płodu;

Wiktionary

Po­ro­nie­nie (łac. "abor­tus") – wy­da­le­nie jaja pło­do­we­go przed 22. ty­god­niem ciąży (od 23. tyg. mówi się o po­ro­dzie przedw­czes­nym) wsku­tek wy­da­le­nia obu­mar­łe­go za­rod­ka lub płodu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po trze­cim po­ro­nie­niu Agata cał­ko­wi­cie stra­ci­ła na­dzie­ję na do­no­sze­nie ciąży.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔrɔ̃ˈɲɛ̇̃ɲɛ, AS: porõńė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. poronić dk., ronić ndk.

 przym. poronny, poroniony

 rzecz. poroniarka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) abort

Wiktionary


poronin

wieś pod­ha­lań­ska w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie ta­trzań­skim


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie ta­trzań­skim;

Wiktionary

Po­ro­nin – wieś pod­ha­lań­ska w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie ta­trzań­skim, w gmi­nie Po­ro­nin. Leży 7 km od Za­ko­pa­ne­go. Przez miej­sco­wość prze­cho­dzi łą­czą­ca Kra­ków z Za­ko­pa­nem droga kra­jo­wa nr 47, bę­dą­ca czę­ścią za­ko­pian­ki.

Na te­re­nie wsi ut­wo­rzo­no dwa so­łect­wa "Po­ro­nin" i "Sta­si­ków­kę".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­ro­nin leży przy linii ko­le­jo­wej i szo­sie Kra­ków-Za­ko­pa­ne.

 (1.1) Już w po­cząt­kach XIX w. Po­ro­nin był let­ni­skiem, zna­nym bar­dziej niż Za­ko­pa­ne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Poroniec m., poroninianin mos., poroninianka ż.

 przym. poroniński

Wiktionary


poroninianin

miesz­ka­niec Po­ro­ni­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Po­ro­ni­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do dy­sku­sji włą­czy­li się po­ro­ni­nia­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Poronin mrz.

:: fż. poroninianka ż.

 przym. poroniński

Wiktionary


poroninianka

miesz­kan­ka Po­ro­ni­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Po­ro­ni­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jedna z po­ro­ni­nia­nek za­bra­ła głos.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Poronin mrz.

:: fm. poroninianin mos.

 przym. poroniński

Wiktionary


poroniony

uro­dzić przedw­cze­śnie nie­do­sta­tecz­nie uksz­tał­to­wa­ny lub mart­wy płód


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pot. o po­my­śle nie­prze­my­śla­ny, bez­sen­sow­ny, nie­u­da­ny, nie­wy­da­rzo­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poronienie n.

Wiktionary


poronić

uro­dzić przedw­cze­śnie nie­do­sta­tecz­nie uksz­tał­to­wa­ny lub mart­wy płód


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. ronić)

 (1.1) med. uro­dzić przedw­cze­śnie mart­wy płód

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poronienie n., poroniarka ż.

 czas. ronić ndk.

Wiktionary


poroniński

przy­miot­nik od: Po­ro­nin; po­ro­niań­ski (re­gio­nal­nie)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Po­ro­ni­na, zwią­za­ny z Po­ro­ni­nem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zby­szek pra­cu­je przy po­ro­niń­skim wy­cią­gu nar­ciar­skim.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Poronin mrz., poroninianin mos., poroninianka ż.

Wiktionary


poronność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest po­ron­ne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. poronny

 przysł. poronnie

Wiktionary


poronny

po­ron­na po­stać cho­ro­by - po­stać cho­ro­by prze­bie­ga­ją­ca bez wy­stą­pie­nia niek­tó­rych ob­ja­wów lub z ob­ja­wa­mi słab­szy­mi niż prze­cięt­ne


SJP.pl


poroplast

two­rzy­wo sztucz­ne o struk­tu­rze za­wie­ra­ją­cej licz­ne pory, zam­knię­te lub ot­war­te; two­rzy­wo po­ro­wa­te


SJP.pl


poroskopia

dział dak­ty­lo­sko­pii, me­to­da usta­la­nia toż­sa­mo­ści czło­wie­ka na pod­sta­wie drob­nych porów skóry znaj­du­ją­cych się w obrę­bie linii pa­pi­lar­nych


SJP.pl


porosnąć

1. po­kryć się war­stwą cze­goś ros­ną­ce­go; obros­nąć, za­ros­nąć;
2. o na­sio­nach, zwła­szcza o zbożu: skieł­ko­wać przed wy­sia­niem


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. po­ra­stać)

 (1.1) po­kryć się czymś ros­ną­cym

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. po­ra­stać)

 (2.1) ros­nąc, po­kryć coś

 (2.2) stać się wyż­szym, doj­rzal­szym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Je­dy­nym to­wa­rzy­szą­cym mu dźwię­kiem było bu­cze­nie oczy­szcza­czy po­wie­trza, które dziel­nie wal­czy­ły z bezwz­ględ­ną wil­got­no­ścią po­ro­śnię­te­go dżun­glą księ­ży­ca.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. porośnięcie n., porost mrz.

 czas. porastać, rosnąć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. poróść

 (2.1) wykiełkować; war. poróść

Wiktionary


porost

1. ro­dzaj grzy­ba ży­ją­ce­go w sym­bio­zie z bak­te­ria­mi lub si­ni­ca­mi, po­ra­sta­ją­ce­go korę drzew, ka­mie­nie, ubo­gie gleby;
2. wzmo­że­nie wzro­stu (naj­czę­ściej o wło­sach)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przest. biol. sym­bio­tycz­ny or­ga­nizm skła­da­ją­cy się z grzy­ba i zie­le­ni­cy lub cy­ja­no­bak­te­rii;

 (1.2) zja­wi­sko ro­śnię­cia, po­ra­sta­nia cze­goś

Wiktionary

Po­rost – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie ko­sza­liń­skim, w gmi­nie Bo­bo­li­ce.

Wieś leży na Po­je­zie­rzu Draw­skim, nad po­łud­nio­wym brze­giem je­zio­ra Chle­wo (ką­pie­li­sko). Przez miej­sco­wość bie­gnie droga kra­jo­wa nr 25.

Stara osada po­mor­ska, za­cho­wa­ło się wczes­noś­red­nio­wiecz­ne gro­dzi­sko wy­żyn­ne.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bujne po­ro­sty na korze drzew świad­czą o czy­stym po­wie­trzu w oko­li­cy.

 (1.2) Uwa­żam, że żadna maść na po­rost wło­sów nie jest na­praw­dę sku­tecz­na.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔrɔst, AS: porost

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. porastanie n.

 czas. porastać ndk., porosnąć dk., rosnąć ndk.

 przym. porostowy

 przysł. porostowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) porastanie

Wiktionary


porostnica

ro­śli­na z klasy wą­tro­bow­ców


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • po­rost­ni­ca (Mar­chan­tia) – ro­dzaj wą­tro­bow­ców z pod­kla­sy prost­nic
  • po­rost­ni­ca – człon ro­dza­jo­wy pol­skich nazw ga­tun­ko­wych niek­tó­rych mo­ty­li z ro­dzi­ny sów­ko­wa­tych i po­dro­dzi­ny Bry­op­hi­li­nae:
    • po­rost­ni­ca glo­nów­ka (Cryp­hia algae)
    • po­rost­ni­ca oszust­ka (Cryp­hia fra­u­da­tri­cu­la)
    • po­rost­ni­ca po­dom­ka (Bry­op­hi­la do­me­sti­ca)
    • po­rost­ni­ca po­wrot­ka (Bry­op­hi­la rap­tri­cu­la)
    • po­rost­ni­ca ra­bun­ka (Bry­op­hi­la erep­tri­cu­la)
  • po­rost­ni­ca – człon ro­dza­jo­wy pol­skich nazw ga­tun­ko­wych niek­tó­rych mo­ty­li z ro­dzi­ny mrocz­ni­co­wa­tych i po­dro­dzi­ny niedź­wie­dziów­ko­wa­tych:
    • po­rost­ni­ca czte­ro­krop­ka (Lit­ho­sia qu­a­dra)
    • po­rost­ni­ca kras­no­szyj­ka (Atol­mis ru­bri­col­lis)
    • po­rost­ni­ca ró­żo­wa (Mil­to­chri­sta mi­nia­ta)
    • po­rost­ni­ca sze­ro­ka (Cy­bo­sia me­so­mel­la)

Wikipedia


porostnicowate

o ce­chach po­rost­ni­co­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


porostnicowaty

o ce­chach po­rost­ni­co­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


porostnicowce

rząd msza­ków z klasy wą­tro­bow­ców


SJP.pl

Po­rost­ni­cow­ce ("Mar­chan­tia­les") – rząd w obrę­bie klasy wą­tro­bow­ców.

Wikipedia


porostnicowiec

przed­sta­wi­ciel rzędu msza­ków z klasy wą­tro­bow­ców


SJP.pl


porosty

1. ro­dzaj grzy­ba ży­ją­ce­go w sym­bio­zie z bak­te­ria­mi lub si­ni­ca­mi, po­ra­sta­ją­ce­go korę drzew, ka­mie­nie, ubo­gie gleby;
2. wzmo­że­nie wzro­stu (naj­czę­ściej o wło­sach)


SJP.pl

Po­ro­sty, grzy­by zli­che­ni­zo­wa­ne ( Li­che­nes z gr. λειχήνα, le­i­che­na) – tra­dy­cyj­na nazwa or­ga­niz­mów skła­da­ją­cych się z grzy­bów ("Fungi") two­rzą­cych obli­ga­to­ryj­ne sym­bio­zy, głów­nie z pro­ka­rio­tycz­ny­mi cy­ja­no­bak­te­ria­mi ("Cy­a­no­bac­te­ria") lub eu­ka­rio­tycz­ny­mi zie­le­ni­ca­mi ("Chlo­rop­hy­ta").

Wikipedia


porostówka

fał­dów­ka po­ro­stów­ka - ga­tu­nek mo­ty­la z ro­dzi­ny niedź­wie­dziów­ko­wa­tych


SJP.pl


porosyjski

sta­no­wią­cy po­zo­sta­łość po daw­nej Rosji


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który po­zo­stał po Rosji, Ro­sja­nach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pa­mię­tam do­sko­na­le po­ro­syj­ski styl ko­sza­ro­wy tych po­nu­rych bu­dyn­ków.

 (1.1) Pier­wsze mun­du­ry jed­no­stek Schutz­manns­chaf­ten były mun­du­ra­mi po­ro­syj­ski­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. rosyjski

 rzecz. rosyjski mrz.

Wiktionary


poroszenko

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Petro Po­ro­szen­ko − ukra­iń­ski eko­no­mi­sta, przed­się­bior­ca i po­li­tyk, mi­ni­ster spraw za­gra­nicz­nych oraz roz­wo­ju go­spo­dar­cze­go i hand­lu, pre­zy­dent Ukra­i­ny
  • Ołek­sij Po­ro­szen­ko − ukra­iń­ski po­li­tyk, poseł do Rady Naj­wyż­szej

Wikipedia


porosły

1. obro­śnię­ty, po­kry­ty war­stwą cze­goś ros­ną­ce­go; obro­śnię­ty, po­ro­śnię­ty;
2. po­ro­śnię­te na­sio­na - na­sio­na, które skieł­ko­wa­ły przed wy­sia­niem, zwła­szcza zboże


SJP.pl

Po­ro­sły – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie bia­ło­stoc­kim, w gmi­nie Cho­roszcz.

Wikipedia


porowacieć

sta­wać się po­ro­wa­tym


SJP.pl


porowatość

wy­ra­żo­ny w pro­cen­tach sto­su­nek cał­ko­wi­tej, su­ma­rycz­nej ob­ję­to­ści próż­ni w skale (lub luź­nym osa­dzie) do cał­ko­wi­tej ob­ję­to­ści tej skały


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co jest po­ro­wa­te, co ma pory

Wiktionary

Po­ro­wa­tość ma­te­ria­łu – wła­ści­wość ciał sta­łych okre­śla­ją­ca wiel­kość i ilość pu­stych prze­strze­ni wew­nątrz ma­te­ria­łu. Puste prze­strze­nie są ob­sza­ra­mi, w któ­rych nie ma ma­te­ria­łu sta­łe­go, ewen­tu­al­nie tylko płyn – naj­czę­ściej woda lub po­wie­trze. Po­ro­wa­tość okre­śla się licz­bo­wo jako sto­su­nek su­ma­rycz­nej ob­ję­to­ści tych pu­stych prze­strze­ni for­mu­la_1 (porów) do ob­ję­to­ści ca­łe­go ciała for­mu­la_2

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. por m.

 przym. porowaty

Wiktionary


porowaty

1. po­sia­da­ją­cy licz­ne pory i szcze­li­ny, o nie­ści­słej, gąb­cza­stej struk­tu­rze i szorst­kiej po­wierzch­ni;
2. o skó­rze, cerze: ma­ją­cy po­więk­szo­ne, wi­docz­ne pory


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) po­sia­da­ją­cy małe ot­wo­ry (pory) na po­wierzch­ni

 (1.2) o ciele sta­łym ma­ją­cy pory wew­nątrz swo­jej struk­tu­ry

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sro­mot­nik bezw­styd­ny ma wy­so­kość od 10 do 30 cm, jest wal­co­wa­ty, górą wąski, po­ro­wa­ty, łam­li­wy i pusty w środ­ku; wy­dzie­la nie­przy­jem­ny, przy­po­mi­na­ją­cy pad­li­nę za­pach.

 (1.1) Do wy­stro­ju użyto róż­no­ko­lo­ro­wych mar­mu­rów, po­ro­wa­te­go tra­wer­ty­nu i be­to­nu o zróż­ni­co­wa­nej fak­tu­rze, ka­wiar­nię ozdo­bi­ła ab­strak­cyj­na mo­za­i­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. porowatość ż., por m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) gąbczasty

Wiktionary


porowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­to­ni Po­row­ski – ka­na­dyj­ski aktor, model, ku­charz i oso­bo­wość te­le­wi­zyj­na pol­skie­go po­cho­dze­nia
  • Grze­gorz Po­row­ski – pol­ski wo­ka­li­sta Ro­ta­ry oraz Loka (ze­spół mu­zycz­ny)
  • Mar­ce­li Po­row­ski – pol­ski sa­mo­rzą­do­wiec, dzia­łacz kon­spi­ra­cyj­ny, trzy­dzie­sty pier­wszy pre­zy­dent War­sza­wy.
  • Mie­czy­sław Po­row­ski – pol­ski dzia­łacz spo­łecz­ny i po­li­tycz­ny z Miń­ska, dzia­ła­ją­cy na po­cząt­ku XX wieku.
  • My­ko­ła Po­row­ski – ukra­iń­ski po­li­tyk, pu­bli­cy­sta i pi­sarz, poseł do Rady Naj­wyż­szej I, II i IV ka­den­cji.
  • Syl­we­ster Po­row­ski – pol­ski fizyk, pro­fe­sor nauk fi­zycz­nych, spe­cja­li­sta w za­kre­sie fi­zy­ki ciała sta­łe­go oraz fi­zy­ki wy­so­kich ci­śnień, były dy­rek­tor In­sty­tu­tu Wy­so­kich Ci­śnień PAN.

Wikipedia


porowy

1. ma­ją­cy smak, za­pach pora;
2. o po­tra­wie: zro­bio­ny z porów


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) zro­bio­ny z porów, za­wie­ra­ją­cy pory

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (2.1) zwią­za­ny z po­ra­mi, od­no­szą­cy się do porów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zupkę po­ro­wą można skro­pić śmie­tan­ką i po­sy­pać szczy­pior­kiem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. por mzw./mrz.

Wiktionary


porozbierać

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. brak)

 (1.1) zdjąć ubra­nie z wielu osób

 (1.2) ro­zło­żyć wiele rze­czy na czę­ści

 (1.3) po­zbyć się wielu urzą­dzeń lub kon­struk­cji, usu­wa­jąc czę­ści jedna po dru­giej

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny po­ro­zbie­rać się (ndk. brak)

 (2.1) o wielu oso­bach: zdjąć z sie­bie ubra­nie

 (2.2) zdjąć z sie­bie wiele ubrań

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Auta nie­miec­kie­go kon­cer­nu po­ro­zbie­ra­no co do śrub­ki, spraw­dza­jąc za­le­ty i wady nie­miec­kich wozów, ba­da­jąc jak i gdzie można udo­sko­na­lić nie­miec­kie pa­ten­ty.

 (1.3) Lu­dzie po­bu­do­wa­li na rzece nie­le­gal­nie most­ki, które teraz blo­ku­ją prze­pływ. Dla­cze­go gmina nie każe tych most­ków po­ro­zbie­rać?

Wiktionary


porozbiorowy

ma­ją­cy miej­sce po ro­zbio­rach lub ro­zbio­rze Pol­ski


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) hist. ma­ją­cy miej­sce po ro­zbio­rach Pol­ski, po­cho­dzą­cy z tego okre­su

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) "W ten spo­sób po­głę­bi­li­śmy zna­jo­mość hi­sto­rii po­ro­zbio­ro­wej, którą ofi­cjal­ny pro­gram gim­naz­jów au­striac­kich albo po­mi­jał, albo prze­krę­cał" - wspo­mi­nał po la­tach w "Nie­pod­le­gło­ści".

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔrɔzbʲjɔˈrɔvɨ, AS: porozbʹi ̯orovy

Wiktionary


porozbryzgiwany

o cie­czach: taki, który roz­prys­nął się na wszyst­kie stro­ny


SJP.pl


porozchodzony

taki, który po­roz­cho­dził się w różne stro­ny


SJP.pl


porozchylać

roz­chy­lić po kolei, wiele razy


SJP.pl


porozczulać

1. roz­czu­lić wiele osób;
2. po­roz­czu­lać się - spę­dzić pe­wien czas na roz­czu­la­niu się


SJP.pl


porozgałęziany

taki, który się po­roz­ga­łę­ział


SJP.pl


porozgniatać

roz­gnieść po kolei, wiele razy


SJP.pl


porozgryzać

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. brak)

 (1.1) gry­ząć, zmiaż­dżyć zę­ba­mi i roz­ciąć na czę­ści wiele rze­czy lub jedną w wielu miej­scach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­led­wie chło­piec spoj­rzał w głąb łodzi, rzu­cił się, jak osza­la­ły z ra­do­ści, na le­żą­ce­go i nie szu­ka­jąc noża, po­roz­gry­zał zę­ba­mi więzy.

Wiktionary


porozkminiać

spę­dzić pe­wien czas na rozk­mi­nia­niu


SJP.pl


porozkoszować

po­roz­ko­szo­wać się - spę­dzić pe­wien czas na roz­ko­szo­wa­niu się


SJP.pl


porozkradanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­roz­kra­dać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rozkradanie n.

 czas. porozkradać dk.

Wiktionary


porozkrawać

roz­kro­ić po kolei, wiele razy


SJP.pl


porozkruszać

roz­kru­szyć po kolei, wiele razy


SJP.pl


porozlepiać

na­le­pić wiele cze­goś w wielu miej­scach


SJP.pl


porozliczać

1. roz­li­czyć wiele osób;
2. po­roz­li­czać się - spę­dzić pe­wien czas na roz­li­cza­niu się


SJP.pl


porozluźniać

roz­luź­nić po kolei, wiele razy


SJP.pl


porozmawianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­roz­ma­wiać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. porozmawiać dk.

 rzecz. rozmowy nmos., rozmównica ż., rozmowa ż.

 przym. rozmowny

Wiktionary


porozmawiać

cza­sow­nik do­ko­na­ny

 (1.1) prze­pro­wa­dzić roz­mo­wę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Chciał­bym po­roz­ma­wiać z pana synem.

 (1.1) No bo owszem, jak trze­ba, można i pię­ścią w stół przy­grzać, ale można też sym­pa­tycz­nie po­roz­ma­wiać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔrɔzˈmavʲjät͡ɕ, AS: porozmavʹi ̯äć

Wiktionary

Powiązane:

 czas. rozmawiać

 rzecz. rozmowy nmos., rozmównica ż., rozmowność ż., porozmawianie n., rozmówka ż., rozmowa

 przym. rozmowny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pogadać

Wiktionary


porozmnażać

rozm­no­żyć po kolei, wiele razy


SJP.pl


porozpaczać

spę­dzić pe­wien czas na roz­pa­cza­niu


SJP.pl


porozpierdalać

wul­ga­ryzm, zwy­kle w zna­cze­niu: po­roz­wa­lać (coś), po­ni­szczyć


SJP.pl


porozpieszczać

1. roz­pie­szczać przez pe­wien czas;
2. roz­pie­ścić po kolei, wiele razy


SJP.pl


porozpościerać

po­roz­po­ście­rać się - roz­cią­gnąć się na dużej prze­strze­ni; po­roz­ta­czać się, po­roz­cią­gać się


SJP.pl


porozpychać

ro­zepch­nąć po kolei, wiele razy


SJP.pl


porozrabiać

spę­dzić pe­wien czas na roz­ra­bia­niu; pop­so­cić


SJP.pl


porozrastany

taki, który się po­roz­ra­stał


SJP.pl


porozsiadać

o gru­pie ludzi: zająć miej­sce do sie­dze­nia


SJP.pl


porozstrajać

roz­stro­ić po kolei, wiele razy


SJP.pl


porozstrzeliwać

po­za­bi­jać z broni pal­nej


SJP.pl


porozszarpywać

roz­szar­pać po kolei, wiele razy


SJP.pl


porozszerzać

roz­sze­rzyć po kolei, wiele razy


SJP.pl


poroztaczać

po­roz­ta­czać się - roz­cią­gnąć się na dużej prze­strze­ni; po­roz­po­ście­rać się, po­roz­cią­gać się


SJP.pl


porozumienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) uz­god­nie­nie, zgoda

 (1.2) do­ku­ment pot­wier­dza­ją­cy uz­god­nio­ne wa­run­ki

 (1.3) wza­jem­ne zro­zu­mie­nie

Wiktionary

Po­ro­zu­mie­nie dla De­mo­kra­cji (Po­ro­zu­mie­nie) – pol­ska cen­tro­pra­wi­co­wa par­tia po­li­tycz­na o pro­fi­lu li­be­ral­no-kon­ser­wa­tyw­nym i re­pu­bli­kań­skim oraz ak­cen­tach chrze­ści­jań­sko-de­mo­kra­tycz­nych. Pow­sta­ła 4 li­sto­pa­da 2017 z przeksz­tał­ce­nia Pol­ski Razem, po przy­łą­cze­niu się do niej no­wych śro­do­wisk (w 2021 opu­ści­ły one jed­nak par­tię).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) I co, udało wam się osią­gnąć po­ro­zu­mie­nie?

 (1.2) To po­ro­zu­mie­nie ot­wie­ra nową erę w sto­sun­kach mię­dzy na­szy­mi na­ro­da­mi.

 (1.3) Po­ro­zu­mie­nie się z nim jest trud­ne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔrɔzũˈmʲjɛ̇̃ɲɛ, AS: porozũmʹi ̯ė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. porozumieć się, porozumieć się

 przym. porozumiewawczy, porozumieniowy

 przysł. porozumiewawczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zgoda, uzgodnienie, kompromis, ustępstwo

 (1.2) układ, umowa, uzgodnienie, traktat

 (1.3) zrozumienie

Wiktionary


porozumiewawczy

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy na celu coś za­su­ge­ro­wać

 (1.2) słu­żą­cy po­ro­zu­mie­niu się w danej kwe­stii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Te­re­ska prze­sła­ła mi po­ro­zu­mie­waw­czy uśmiech i obie panie odesz­ły do wdowy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. porozumienie n.

 czas. porozumieć się dk., porozumiewać się ndk.

 przym. porozumieniowy

 przysł. porozumiewawczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wymowny

Wiktionary


porozwalanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­roz­wa­lać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. porozwalać dk.

Wiktionary


porozważać

roz­wa­żyć wiele moż­li­wo­ści


SJP.pl


porozwiercać

roz­wier­cić po kolei, wiele razy


SJP.pl


porozwieszanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­roz­wie­szać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. porozwieszać dk.

Wiktionary


porozwieszać

roz­wie­sić wiele rze­czy


SJP.pl


porozwiewać

o wie­trze: wie­jąc, po­roz­rzu­cać coś na wszyst­kie stro­ny


SJP.pl


porozwodowy

do­ty­czą­cy życia, okre­su po roz­wo­dzie


SJP.pl


porozwodzić

po­roz­wo­dzić się - spę­dzić pe­wien czas na roz­wo­dze­niu się nad czymś


SJP.pl


porozłamywać

ro­zła­mać po kolei, wiele razy


SJP.pl


porozłażony

taki, który się po­ro­zła­ził


SJP.pl


porozłączać

ro­złą­czyć po kolei, wiele razy


SJP.pl


porozświecać

1. rozś­wie­cić po kolei, wiele razy; po­za­pa­lać, po­zaś­wie­cać;
2. po­rozś­wie­cać się - za­cząć in­ten­syw­nie świe­cić po kolei, wiele razy


SJP.pl


porośl

daw­niej: za­ro­śnię­te miej­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Po­rośl-Głu­chy
  • Po­rośl-Kije
  • Po­rośl-Woj­sła­wy
  • Po­rośl-Grzy­wy – przy­sió­łek

Wikipedia


porośla

sa­mo­żyw­na ro­śli­na ży­ją­ca na ciele innej ro­śli­ny; epi­fit


SJP.pl


porośle

sa­mo­żyw­na ro­śli­na ży­ją­ca na ciele innej ro­śli­ny; epi­fit


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) bot. zob. epi­fit.

Wiktionary

Po­ro­śle ( Пораслі, "Po­ras­li"; Поросли, "Po­ros­li") – wieś na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie gro­dzień­skim, w re­jo­nie lidz­kim, w siel­so­wie­cie Trze­cia­kow­ce.

Wieś z trzech stron oto­czo­na jest przez Do­ku­dow­ski Re­zer­wat Bio­lo­gicz­ny.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. półporośle n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) epifit

Wiktionary


porośnięty

po­ros­nąć


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) po­kry­ty czymś na po­wierzch­ni

Wiktionary


poroże

roz­ga­łę­zio­ne rogi wy­stę­pu­ją­ce u sam­ców ssa­ków z ro­dzi­ny je­le­nio­wa­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) łow. oba rogi samca je­le­nio­wa­tych

Wiktionary

Po­ro­że

Po­ro­że (ro­so­chy, wie­niec, tyki) – twar­dy, kost­ny twór wy­ra­sta­ją­cy z kości czo­ło­wej moż­dże­ni na gło­wie sam­ców je­le­nio­wa­tych. Wy­jąt­kiem jest re­ni­fer, u któ­re­go po­ro­że wy­ra­sta rów­nież u samic oraz je­lo­nek błot­ny, u któ­re­go po­ro­że nie wy­stę­pu­je. Po­ro­że zrzu­ca­ne i na­kła­da­ne jest co­rocz­nie. Sta­no­wi ono oręż nie­zbęd­ny by­ko­wi do obro­ny i w walce o sa­mi­ce pod­czas godów. Jest tro­fe­um my­śliw­skim i ce­nio­nym[] su­row­cem w zdob­nict­wie i me­blar­stwie.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. narożnik mrz., rożek mrz., róg mrz., różek mrz.

 przym. rogowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wieniec

Wiktionary


porpezyt

mi­ne­rał, stop ro­dzi­my złota z pal­la­dem


SJP.pl


porsanit

wyrób sa­ni­tar­ny por­ce­li­to­wy


SJP.pl


porsche

[czy­taj: por­sze] marka sa­mo­cho­dów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) mot. sa­mo­chód marki Pors­che

Wiktionary

Dr.Ing. h. c. F. Pors­che AG (wym.) – nie­miec­kie przed­się­bior­stwo pro­du­ku­ją­ce sa­mo­cho­dy spor­to­we oraz luk­su­so­we sa­mo­cho­dy oso­bo­we, za­ło­żo­ne w 1931 roku przez Fer­di­nan­da Pors­che. Sie­dzi­ba i głów­na fa­bry­ka znaj­du­ją się w Stutt­gar­cie-Zuf­fen­ha­u­sen. Spół­ka jest czę­ścią Grupy Volks­wa­gen; po de­biu­cie gieł­do­wym w 2022 roku akcje zwy­kłe na­le­żą poś­red­nio do Volks­wa­gen AG (75% minus jedna akcja) oraz (25% plus jedna akcja), a więk­szość akcji uprzy­wi­le­jo­wa­nych po­zo­sta­je w po­sia­da­niu Volks­wa­gen AG, z po­zo­sta­łą czę­ścią w wol­nym obro­cie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ku­pi­łem córce nowe pors­che pod kolor oczu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔrʃɛ, AS: porše

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. porszak m., Porsche mzw.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) porszak

Wiktionary


porszak

po­tocz­nie: sa­mo­chód marki Pors­che


SJP.pl


porszewice

Por­sze­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie pa­bia­nic­kim, w gmi­nie Pa­bia­ni­ce.

Wikipedia


port

1. miej­sce po­sto­ju i ob­słu­gi stat­ków;
2. mia­sto por­to­we;
3. złą­cze umoż­li­wia­ją­ce po­dłą­cze­nie do kom­pu­te­ra in­ne­go urzą­dze­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) żegl. wyz­na­czo­ne miej­sce, wy­po­sa­żo­ne w od­po­wied­nią in­fra­struk­tu­rę, umoż­li­wia­ją­ce za­ła­du­nek i wy­ła­du­nek stat­ków wod­nych;

 (1.2) port lot­ni­czy: port (1.1) przez­na­czo­ny dla sa­mo­lo­tów, he­li­kop­te­rów i in­nych stat­ków po­wietrz­nych

 (1.3) pot. mia­sto z por­tem (1.1)

 (1.4) in­form. miej­sce w urzą­dze­niu do po­dłą­cze­nia in­nych urzą­dzeń;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • port lą­do­wy – ob­szar na styku torów o róż­nej sze­ro­ko­ści
  • port lot­ni­czy – lot­ni­sko pa­sa­żer­skie wraz z za­bu­do­wa­nia­mi i urzą­dze­nia­mi
  • port wodny – ob­szar na styku lądu i wody wy­po­sa­żo­ny w ze­spół urzą­dzeń
    • port mor­ski, np. port mor­ski Gdańsk, port mor­ski Gdy­nia
    • port rzecz­ny, np. port Gli­wi­ce, port Go­rzów
    • port jach­to­wy
    • port wo­jen­ny – ro­dzaj portu wod­ne­go użyt­ko­wa­ne­go przez woj­sko
  • port ma­cie­rzy­sty
  • suchy port
  • Port – mi­kro­po­wieść au­tor­stwa An­tu­na Šoljana
  • port – gnia­zdo w kom­pu­te­rze słu­żą­ce do po­dłą­cza­nia urzą­dzeń pe­ry­fe­ryj­nych i prze­sy­ła­nia da­nych mię­dzy nimi a kom­pu­te­rem
  • port – wer­sja pro­gra­mu dla innej plat­for­my, zaz­wy­czaj pro­ce­so­ra lub sy­ste­mu ope­ra­cyj­ne­go

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zanim sta­tek wpły­nie do portu, musi otrzy­mać zgodę.

 (1.3) Do ja­kie­go portu pły­nie­cie? Do Gdań­ska.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔrt, AS: port

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. portowiec mos., przedporcie mrz.

:: zdrobn. porcik mrz.

 przym. portowy, wewnątrzportowy, wokółportowy, przedportowy, przyportowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przystań, nadbrzeże

 (1.2) lotnisko

 (1.4) złącze

Wiktionary


port-au-prince

sto­li­ca i głów­ny port Haiti


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. sto­li­ca Haiti;

Wiktionary

Port-au-Prin­ce (ha­i­tań­ski "Pòtoprens") – sto­li­ca i głów­ny port Haiti, oś­ro­dek ad­mi­ni­stra­cyj­ny de­par­ta­men­tu Ouest, po­ło­żo­ny nad za­to­ką Gonâve (Morze Ka­ra­ib­skie). W 2012 roku w mie­ście miesz­ka­ło 942 194 osób. Naj­więk­sze mia­sto Haiti, cen­trum po­li­tycz­no-go­spo­dar­cze i kul­tu­ral­ne kraju. Port-au-Prin­ce jest dużym wę­złem ko­mu­ni­ka­cyj­nym na Haiti. Znaj­du­je się tutaj port lot­ni­czy ob­słu­gu­ją­cy po­łą­cze­nia mię­dzy­na­ro­do­we, w przesz­ło­ści w oko­li­cach mia­sta funk­cjo­no­wał do­dat­ko­wo port lot­ni­czy Bowen.

Wikipedia


port-of-spain

[czy­taj: port-of-spejn] sto­li­ca Try­ni­da­du i To­ba­go; Port of Spain


SJP.pl

rze­czow­nik, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. sto­li­ca Try­ni­da­du i To­ba­go

Wiktionary

Port-of-Spain (rów­nież Port of Spain) – sto­li­ca Try­ni­da­du i To­ba­go, na za­chod­nim wy­brze­żu wyspy Try­ni­dad, port nad za­to­ką Paria (Morze Ka­ra­ib­skie); 49 tys. miesz­kań­ców (2000), ze­spół miej­ski ok. 128 tys. (1990 – wy­li­cze­nia nie­o­fi­cjal­ne). Czwar­te co do wiel­ko­ści mia­sto kraju.

Wikipedia


port.

skrót od: por­tu­gal­ski


SJP.pl

skrót

 (1.1) = por­tu­gal­ski

Wiktionary


porta

1. daw­niej: brama, wrota;
2. że­glar­stwo:
a) duże drzwi w ka­dłu­bie stat­ku umoż­li­wia­ją­ce za­ła­du­nek to­wa­rów, pa­li­wa, pa­sa­że­rów;
b) porta sztor­mo­wa - duży otwór w nad­bur­ciu umoż­li­wia­ją­cy spły­wa­nie wody z po­kła­du, za­bez­pie­czo­ny sta­lo­wą kratą i po­kry­wą; sztormsz­pi­gat


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Porta – fran­cu­ska gmina w re­gio­nie Kor­sy­ka
  • Porta – fran­cu­ska gmina w re­gio­nie Lang­we­do­cja-Ro­us­sil­lon
  • Wy­so­ka Porta, Porta Ot­to­mań­ska – dwór, rząd, rów­nież pań­stwo tu­rec­kie za pa­no­wa­nia suł­ta­nów.
  • Porta – raper hisz­pań­ski
  • Porta West­fa­li­ca

Wikipedia


portable

przy­miot­nik

 (1.1) in­form. o pro­gra­mie: przez­na­czo­ny dla prze­no­śnych pa­mię­ci ma­so­wych, nie wy­ma­ga­ją­cy in­sta­lo­wa­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wiele in­sta­lo­wa­nych apli­ka­cji ma swoje wer­sje por­ta­ble.

Wiktionary


portal

1. ozdob­ne obra­mo­wa­nie ot­wo­ru wej­ścio­we­go ja­kiejś bu­dow­li;
2. wej­ście, brama ma­ją­ce takie obra­mie­nie;
3. część bu­dow­li, urzą­dze­nia przy­po­mi­na­ją­ca bramę; wlot;
4. ser­wis in­ter­ne­to­wy udo­stęp­nia­ją­cy usłu­gi lub tre­ści o róż­nej te­ma­ty­ce;
5. przej­ście do in­ne­go wy­mia­ru


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ar­chit. ozdob­ne obra­mo­wa­nie ot­wo­ru drzwio­we­go;

 (1.2) in­form. ro­zbu­do­wa­ny in­ter­ne­to­wy ser­wis in­for­ma­cyj­ny – ogól­ny lub poś­wię­co­ny wą­skiej te­ma­ty­ce;

 (1.3) sf. fant. ezot. bez­poś­red­nie przej­ście do in­ne­go świa­ta, rze­czy­wi­sto­ści, wy­mia­ru lub miej­sca

Wiktionary

Por­tal – ozdob­ne ar­chi­tek­to­nicz­ne obra­mie­nie drzwi wej­ścio­wych (cza­sa­mi też wew­nętrz­nych) w ko­ścio­łach, pa­ła­cach, ra­tu­szach, bo­gat­szych ka­mie­ni­cach.

Ozdo­ba ta zróż­ni­co­wa­na była pod wzglę­dem ar­chi­tek­to­nicz­nym, w za­leż­no­ści od epoki. W sta­ro­żyt­nej Gre­cji była to opa­ska, w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie na­to­miast fryz, nie­kie­dy por­tyk.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpɔrtal, AS: portal

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. portalik m.

 przym. portalowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) portal internetowy

Wiktionary


portalik

zdrob­nie­nie od: por­tal


SJP.pl


portalski

naz­wi­sko


SJP.pl


portamento

płyn­ne prze­cho­dze­nie z jed­ne­go dźwię­ku w dźwięk o innej wy­so­ko­ści


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) muz. płyn­ne przej­ście z jed­ne­go dźwię­ku na inny (w śpie­wie, grze na gi­ta­rze ha­waj­skiej, pu­zo­nie lub in­stru­men­tach smycz­ko­wych)

Wiktionary

Por­ta­men­to (di voce), "wł". prze­no­sząc (głos), skrót uży­wa­ny w par­ty­tu­rach: "port." – tech­ni­ka wy­ko­naw­cza, po­le­ga­ją­ca na po­łą­cze­niu od­le­głych dźwię­ków za po­mo­cą bar­dzo dy­skret­ne­go "glis­san­do". Jest to ozdob­nik, który wła­ści­wie użyty i nie­na­du­ży­wa­ny jest peł­nym ek­spre­sji środ­kiem wy­ko­naw­czym.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌpɔrtãˈmɛ̃ntɔ, AS: portãmẽnto

Wiktionary


portaski

żar­to­bli­wie: spod­nie; por­ta­sy


SJP.pl


portasy

żar­to­bli­wie: spod­nie; por­ta­ski


SJP.pl


portato

ar­ty­ku­la­cja mu­zycz­na po­le­ga­ją­ca na wy­raź­nym, lecz nie­o­strym od­dzie­la­niu ko­lej­nych dźwię­ków


SJP.pl

Por­ta­to – spo­sób ar­ty­ku­la­cji dźwię­ku mu­zycz­ne­go. Poś­red­ni mię­dzy le­ga­to a stac­ca­to, po­le­ga­ją­cy na od­dziel­nym, wy­raź­nym, lecz nie ostrym wy­ko­ny­wa­niu ko­lej­nych dźwię­ków. Nazwa po­cho­dzą­ca z wło­skie­go "por­ta­to" (prze­no­szo­ny) od­da­je spo­sób ar­ty­ku­la­cji (zwła­szcza na in­stru­men­tach kla­wi­szo­wych) po­le­ga­ją­cy na prze­no­sze­niu palca z kla­wi­sza na kla­wisz.

Wikipedia


portatyl

1. mały prze­no­śny oł­ta­rzyk, naj­czę­ściej z me­ta­lu lub kości sło­nio­wej;
2. kwa­dra­to­wa płyt­ka ka­mien­na z wy­drą­że­niem na re­lik­wie, na któ­rej pod­czas mszy usta­wia­no kie­lich, jeśli stół oł­ta­rzo­wy nie miał ka­mien­nej mensy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rel. prze­no­śny oł­ta­rzyk ta­bli­co­wy;

Wiktionary

Por­ta­tyl, oł­ta­rzyk ta­bli­co­wy (łac. "al­ta­re por­ta­ti­le") – wy­ko­ny­wa­ne od VII wieku małe, prze­no­śne oł­ta­rzy­ki, głów­nie me­ta­lo­we lub z kości sło­nio­wej, uży­wa­ne w cza­sie po­dró­ży.

Oł­ta­rze tego typu upo­wszech­ni­ły się za cza­sów króla Fran­ków i ce­sa­rza rzym­skie­go Ka­ro­la Wiel­kie­go i po­sia­da­li je w swo­ich skar­bach prak­tycz­nie wszy­scy ksią­żę­ta.

Wikipedia


portatyw

nie­wiel­kie prze­no­śne or­ga­ny


SJP.pl

Por­ta­tyw ( por­ta­re „nieść”) – małe, prze­no­śne or­ga­ny pi­szczał­ko­we uży­wa­ne od śred­nio­wie­cza.

Skła­da­ły się z jed­ne­go rzędu pi­szcza­łek la­bial­nych. Za­kres in­stru­men­tu to około dwie i pół ok­ta­wy.

Miał me­ta­lo­we pi­szczał­ki o jed­na­ko­wej śred­ni­cy, róż­nej dłu­go­ści. Trzy­ma­no go pro­sto­pad­le do torsu gra­ją­ce­go, który grał na nim jedną ręką, druga po­ru­sza­ła trój­kąt­nym miesz­kiem.

Wikipedia


portatywny

przy­miot­nik

 (1.1) książk. daw. prze­no­śny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) — Ja ro­zu­miem — po­wia­da Tata — że chcesz su­we­nir od lu­be­go mieć dzień i noc przy sobie, ale czy nie mo­gła­byś na­pi­sać o coś por­ta­tyw­niej­sze­go?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔrtaˈtɨvnɨ, AS: portatyvny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. portatyw

Wiktionary


portcygar

prze­sta­rza­le: pa­pie­ro­śni­ca; port­cy­gar­ni­ca; cy­gar­ni­ca


SJP.pl


portcygarnica

prze­sta­rza­le: pa­pie­ro­śni­ca; port­cy­gar; cy­gar­ni­ca


SJP.pl


portczęta

po­tocz­nie, rzad­ko: zni­szczo­ne, liche spod­nie; por­cię­ta


SJP.pl


porte-fenêtre

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ar­chit. wy­so­kie okno (od po­zio­mu po­dło­gi), za­bez­pie­czo­ne od zew­nątrz ba­lu­stra­dą;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Porte-fenêtre za­pew­nia dobre doś­wiet­le­nie wnę­trza.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) portfenetr, okno francuskie

Wiktionary


porte-parole

[czy­taj: portpaROL] z fran­cu­skie­go:
1. osoba prze­ma­wia­ją­ca z czy­je­goś upo­waż­nie­nia, w imie­niu in­nych;
2. w ut­wo­rach li­te­rac­kich: nar­ra­tor lub po­stać wy­ra­ża­ją­ca oso­bi­ste po­glą­dy au­to­ra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) liter. w ut­wo­rach li­te­rac­kich: nar­ra­tor lub po­stać, która wy­ra­ża punkt wi­dze­nia au­to­ra;

 (1.2) książk. osoba prze­ma­wia­ją­ca w imie­niu in­nych

Wiktionary

(wym. upro­szczo­na: "port­pa­rol") – po­cho­dzą­cy z fran­cu­skie­go ter­min oz­na­cza­ją­cy osobę, która wy­po­wia­da się w czy­imś imie­niu. W epice i dra­ma­cie mia­nem tym okre­śla się po­stać, która przed­sta­wia punkt wi­dze­nia au­to­ra, np. po­stać Ju­lia­na w "Kwia­tach pol­skich" wy­ra­ża prze­ko­na­nia Ju­lia­na Tu­wi­ma. Czę­sto, choć nie za­wsze, pod­miot li­rycz­ny jest porte-pa­ro­le au­to­ra.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Oczy­wi­ście, miło się do­wie­dzieć, że Mi­chał Wit­kow­ski – lub porte-pa­ro­le Mi­cha­ła Wit­kow­skie­go – rzuca dar­ta­mi w por­tret Je­li­nek, niem­niej – skoro za­le­ży Panu głów­nie na tym, by sprze­dać jak naj­wię­cej eg­zem­pla­rzy, nie boi się Pan, że Po­la­cy nie będą mieli ocho­ty czy­tać o, nawet zmy­ślo­nych, przy­go­dach kry­mi­nal­no-ero­tycz­nych Mi­cha­ła Wit­kow­skie­go?

Wiktionary


porter

1. ga­tu­nek moc­ne­go, ciem­ne­go piwa;
2. por­cja tego piwa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. styl piwa cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się ciem­ną barwą i wy­so­ką za­war­to­ścią ek­strak­tu oraz al­ko­ho­lu;

 (1.2) por­cja, bu­tel­ka por­te­ru (1.1)

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • por­ter – ga­tu­nek ciem­ne­go piwa
  • Char­les Por­ter – ame­ry­kań­ski po­li­tyk, praw­nik
  • Cole Por­ter – ame­ry­kań­ski kom­po­zy­tor i autor pio­se­nek
  • Edwin Por­ter – ame­ry­kań­ski re­ży­ser
  • Ele­a­nor H. Por­ter – ame­ry­kań­ska pi­sar­ka
  • Ge­or­ge Por­ter – bry­tyj­ski che­mik
  • John Por­ter – wa­lij­ski muzyk roc­ko­wy
  • Mi­cha­el Por­ter – ame­ry­kań­ski eko­no­mi­sta
  • Otto Por­ter – ame­ry­kań­ski ko­szy­karz
  • Qu­in­cy Por­ter – ame­ry­kań­ski kom­po­zy­tor
  • Por­ter – miej­sco­wość w sta­nie In­dia­na, w hrab­stwie Por­ter
  • Por­ter – mia­sto w sta­nie Maine, w hrab­stwie Ox­ford

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Por­ter an­giel­ski jest słab­szy od por­te­ru bał­tyc­kie­go

 (1.2) Po­pro­szę czte­ry małe por­te­ry.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔrtɛr, AS: porter

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. porterówka ż.

 przym. porterowy

Wiktionary


porterek

mały por­ter


SJP.pl


porterowy

do­ty­czą­cy por­te­ru


SJP.pl


porterówka

słod­ka wódka ga­tun­ko­wa za­pra­wia­na por­te­rem


SJP.pl


portfel

1. kie­szon­ko­wa to­reb­ka z prze­gród­ka­mi, słu­żą­ca do prze­cho­wy­wa­nia pie­nię­dzy i do­ku­men­tów; pu­la­res; pu­gi­la­res;
2. ogół pa­pie­rów war­to­ścio­wych i in­nych ak­ty­wów in­we­sto­ra; port­fo­lio;
3. część pie­nię­dzy przez­na­czo­na w bu­dże­cie na okre­ślo­ny cel


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) naj­czę­ściej skó­rza­ny przed­miot o spła­szczo­nym kształ­cie słu­żą­cy do prze­cho­wy­wa­nia pie­nię­dzy, kart płat­ni­czych, bi­le­tów i in­nych do­ku­men­tów (jak np. dowód oso­bi­sty, le­gi­ty­ma­cja)

 (1.2) przen. fi­nan­se oso­bi­ste

 (1.3) fi­nans. ogół pa­pie­rów war­to­ścio­wych i in­nych ak­ty­wów po­sia­da­nych przez daną osobę fi­zycz­ną lub praw­ną

 (1.4) in­form. pro­gram prze­cho­wu­ją­cy klucz pry­wat­ny kryp­to­wa­lu­ty

Wiktionary

Port­fel (przest. pu­gi­la­res) – ro­dzaj po­jem­ni­ka na pie­nią­dze, naj­czę­ściej skó­rza­ne­go, tek­styl­ne­go lub z in­ne­go po­dob­ne­go ma­te­ria­łu.

Port­fe­le służą prze­de wszyst­kim do prze­cho­wy­wa­nia ban­kno­tów, mogą po­sia­dać rów­nież kie­szon­kę na mo­ne­ty. Współ­cze­śnie port­fel wy­ko­rzy­sty­wa­ny jest także do prze­cho­wy­wa­nia do­ku­men­tów toż­sa­mo­ści (dowód oso­bi­sty, prawo jazdy) oraz kart płat­ni­czych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zło­dziej ukradł jej port­fel i do­ku­men­ty.

 (1.2) Gdy za­bo­lą cię zęby, wkrót­ce za­bo­li cię też port­fel.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔrtfɛl, AS: portfel

Wiktionary

Powiązane:

 przym. portfelowy

 rzecz. zdrobn. portfelik

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) portmonetka, przest. pugilares, pulares, gw. Górny Śląsk bojtlik, briftasza, potmanyj, portmanyj

Wiktionary


portfelik

zdrob­nie­nie od: port­fel


SJP.pl


portfenetr

okno się­ga­ją­ce do po­dło­gi, za­bez­pie­czo­ne zew­nętrz­ną ba­lu­stra­dą lub niską kratą, cha­rak­te­ry­stycz­ne dla ar­chi­tek­tu­ry pa­ła­co­wej; bal­kon fran­cu­ski, rzy­gow­nik


SJP.pl


portfenetrowy

→ port­fe­netr


SJP.pl

Patrz:

portfenetr

portfolio

1. dość duży zbiór zdjęć z przez­ro­czy­sty­mi kie­szon­ka­mi, ko­szul­ka­mi na fo­to­gra­fie, wy­cin­ka­mi z cza­so­pism itp., do­ku­men­tu­ją­cy pracę mo­del­ki, pro­jek­tan­ta, fo­to­gra­fa;
2. w eko­no­mii: ze­staw pa­pie­rów war­to­ścio­wych da­ne­go in­we­sto­ra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) szt. tecz­ka z do­ku­men­ta­cją dzia­łal­no­ści ar­ty­stycz­nej

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • port­fo­lio – tecz­ka z pra­ca­mi ar­ty­sty, w szer­szym zna­cze­niu pre­zen­ta­cja do­ko­nań osoby bądź firmy
  • port­fo­lio – zbiór fi­nan­so­wych i re­al­nych ak­ty­wów in­we­sto­ra
  • Port­fo­lio – album Grace Jones
  • e-port­fo­lio – spo­sób pre­zen­ta­cji włas­nej ka­rie­ry w for­mie elek­tro­nicz­nej
  • Atari Port­fo­lio
  • Tri­bu­te Port­fo­lio

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) To już druga ko­mer­cyj­na skór­ka blo­go­wa w moim port­fo­lio.

Wiktionary


portier

osoba peł­nią­ca służ­bę przy wej­ściu do ja­kiejś in­sty­tu­cji, ho­te­lu, urzę­du itp.; odź­wier­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) urz. osoba peł­nią­ca służ­bę przy wej­ściu do bu­dyn­ku (in­sty­tu­cji, ho­te­lu, itp.)

Wiktionary

Por­tier – pra­cow­nik od­po­wie­dzial­ny m.in. za in­for­mo­wa­nie pe­ten­tów danej in­sty­tu­cji (naj­czę­ściej urzę­du, uczel­ni bądź ho­te­lu) o jej to­po­gra­fii oraz ogól­nie za­sa­dach funk­cjo­no­wa­nia. Por­tie­rzy mają swoje sta­no­wi­ska przy lub przed wej­ścia­mi do bu­dyn­ków, które ob­słu­gu­ją.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Por­tier ot­wo­rzył nam drzwi do ho­te­lu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔrtʲjɛr, AS: portʹi ̯er

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. portiernia ż.

:: fż. portierka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. odźwierny, przest. szwajcar, konsjerż

Wiktionary


portiera

gruba, cięż­ka za­sło­na uszy­ta z gru­bej tka­ni­ny, zaz­wy­czaj nie­prze­pu­szcza­ją­cej świa­tła; ko­ta­ra, kur­ty­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) za­sło­na u drzwi lub okna z gru­be­go, cięż­kie­go ma­te­ria­łu

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lp. od: por­tier

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔrˈtʲjɛra, AS: portʹi ̯era

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. portier mos., portierka ż., portiernia ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kotara

Wiktionary


portierka

1. ko­bie­ta peł­nią­ca służ­bę przy wej­ściu do ja­kiejś in­sty­tu­cji, ho­te­lu, urzę­du itp.; odź­wier­na;
2. po­tocz­nie: po­mie­szcze­nie przy wej­ściu do ja­kiejś in­sty­tu­cji, słu­żą­ce do spra­wo­wa­nia na­dzo­ru nad tym wej­ściem; por­tier­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta stró­żu­ją­ca u wej­ścia

 (1.2) pot. por­tier­nia

 (1.3) zdrobn. od: por­tie­ra

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zo­sta­wię klu­cze u pani por­tier­ki.

 (1.2) Klu­cze niech zo­sta­wią w por­tier­ce.

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

:: rzecz. portier mos., portiernia ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) portiernia

Wiktionary


portiernia

po­mie­szcze­nie lub mały bu­dy­nek przy wej­ściu do ja­kiejś in­sty­tu­cji, słu­żą­ce do spra­wo­wa­nia na­dzo­ru nad tym wej­ściem; por­tier­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miej­sce pracy por­tie­ra

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. portier mos., portiera ż.

Wiktionary


portierski

do­ty­czą­cy por­tie­ra, zwią­za­ny z por­tie­rem - osobą, która na­dzo­ru­je wej­ście do ja­kiejś in­sty­tu­cji


SJP.pl


portierstwo

na­dzo­ro­wa­nie wej­ścia do ja­kiejś in­sty­tu­cji, np. szko­ły, szpi­ta­la, przed­się­bior­stwa itp.


SJP.pl


portka

naz­wi­sko


SJP.pl


portki

1. po­tocz­nie: spod­nie;
2. okre­śle­nie sto­so­wa­ne w ky­no­lo­gii na oz­na­cze­nie dłuż­szej sier­ści na tyl­nych ła­pach psa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) pot. spod­nie, szcze­gól­nie zni­szczo­ne lub kiep­skiej ja­ko­ści

 (1.2) kynol. wy­dłu­żo­ne owło­sie­nie tyl­nych koń­czyn u psów;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • port­ki – w ky­no­lo­gii okre­śle­nie dłuż­szej sier­ści u psa
  • port­ki – w wielu pol­skich gwa­rach re­gio­nal­nych: spod­nie, ele­ment stro­ju re­gio­nal­ne­go
  • Port­ki – część mia­sta Ko­lusz­ki

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ubie­raj port­ki i wyłaź stąd w końcu!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔrtʲci, AS: portʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pory nmos., zdrobn. porteczki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) spodnie, gacie

Wiktionary


portkowy

1. po­tocz­nie: słu­żą­cy do wy­ro­bu spod­ni ro­bo­czych;
2. o mię­sie: po­cho­dzą­ce z nisko umię­śnio­ne­go po­du­dzia świni


SJP.pl


portland

[czy­taj: port­lend]
1. nazwa wielu miast i gmin w USA;
2. mia­sto w Au­stra­lii;
3. pół­wy­sep w Wiel­kiej Bry­ta­nii;
4. re­gion Ja­maj­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. naj­więk­sze mia­sto stanu Ore­gon w Sta­nach Zjed­no­czo­nych;

 (1.2) geogr. nie­wiel­ki pół­wy­sep przy­rost­ko­wy u po­łud­nio­wych wy­brze­ży Wiel­kiej Bry­ta­nii znany z wy­do­by­wa­ne­go tam wa­pie­nia port­landz­kie­go;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Port­land – mia­sto w sta­nie Nowa Po­łud­nio­wa Walia
  • Port­land – mia­sto w au­stra­lij­skim sta­nie Wik­to­ria
  • Port­land – re­gion Ja­maj­ki
  • Port­land – mia­sto w sta­nie Ar­kan­sas, w hrab­stwie Ash­ley
  • Port­land – mia­sto w sta­nie Con­nec­ti­cut, w hrab­stwie Midd­le­sex
  • Port­land – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Ko­lo­ra­do, w hrab­stwie Ouray
  • Port­land – mia­sto w sta­nie In­dia­na, w hrab­stwie Jay
  • Port­land – mia­sto w sta­nie Iowa, w hrab­stwie Cerro Gordo
  • Port­land – mia­sto w sta­nie Maine, w hrab­stwie Cum­ber­land
  • Port­land – mia­sto w sta­nie Mi­chi­gan, w hrab­stwie Ionia
  • Port­land – mia­sto w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie Cha­u­ta­u­qua
  • Port­land – mia­sto w sta­nie Da­ko­ta Pół­noc­na, w hrab­stwie Tra­ill

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wy­ra­sta­łam w Port­lan­dzie w Ore­go­nie i za­kła­da­łam, że spę­dzę tam resz­tę życia.

 (1.2) Wy­na­laz­cą ce­men­tu port­landz­kie­go był w r. 1824 mu­larz Asp­din z pół­wy­spu Port­land w Dor­sets­hi­re […]

Wiktionary

Powiązane:

 przym. portlandzki

Wiktionary


portlandyt

mi­ne­rał, wo­do­rot­le­nek wap­nia


SJP.pl

Port­lan­dyt – rzad­ki mi­ne­rał z gro­ma­dy wo­do­rot­len­ków.

Wikipedia


portlandzki

przy­miot­nik od: Port­land


SJP.pl


portman

naz­wi­sko


SJP.pl


portmanyj

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. port­fel

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk bojtlik, briftasza, potmanyj

Wiktionary


portmonetka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mała, kie­szon­ko­wa, za­my­ka­na to­reb­ka na bilon

Wiktionary

Port­mo­net­ka (fr. "porte-mon­na­ie"; "por­ter" – "nosić", "mon­na­ie" – "mo­ne­ta") – nie­wiel­ka to­reb­ka słu­żą­ca głów­nie do prze­cho­wy­wa­nia bi­lo­nu.

Zwy­kle kształ­tem przy­po­mi­na małą sa­kiew­kę, ma układ po­zio­my, co za­po­bie­ga wy­sy­py­wa­niu się monet, a za­my­ka­na jest naj­czę­ściej na me­ta­lo­wy bi­giel.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Prze­cho­dzień wyjął z port­mo­net­ki kilka monet.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. monetyzacja ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk pularyszka

Wiktionary


porto

1. mocne, de­se­ro­we wino por­tu­gal­skie; port­we­in; port­wajn
2. dawna opła­ta za prze­sył­ki pocz­to­we


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) enol. wzmac­nia­ne wino por­tu­gal­skie;

 (1.2) hand. koszt opła­ty za prze­wóz, prze­sył­kę to­wa­ru

Wiktionary

Porto (,) – mia­sto po­ło­żo­ne w pół­noc­nej czę­ści Por­tu­ga­lii, nad Oce­a­nem At­lan­tyc­kim, u uj­ścia rzeki Duero ( Douro). Druga co do wiel­ko­ści me­tro­po­lia w pań­stwie, po Li­zbo­nie. W gmi­nie ("município") Porto miesz­ka­ło (2021 r.) 231,800 miesz­kań­ców, ze­spół miej­ski ("ci­da­de") za­miesz­ki­wa­ło w 2014 roku 1,496,000 miesz­kań­ców, na­to­miast w całej me­tro­po­lii ("Área Me­tro­po­li­ta­na do Porto") miesz­ka 1,762,524 miesz­kań­ców.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpɔrtɔ, AS: porto

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) portwajn

Wiktionary


porto-franco

[czy­taj: porto fran­ko]
1. port, w któ­rym nie ma opłat cel­nych od po­sia­da­nych to­wa­rów;
2. wa­run­ki na­da­nia listu lub prze­sył­ki bez opła­ce­nia kosz­tów pocz­to­wych przez od­bior­cę


SJP.pl


porto-franko

1. wa­run­ki na­da­nia prze­sył­ki lub listu bez opła­ce­nia kosz­tów pocz­to­wych przez adre­sa­ta;
2. kla­u­zu­la hand­lo­wa, gdzie w czę­ści do­ty­czą­cej ceny stwier­dza się, że koszt do­sta­wy do usta­lo­ne­go miej­sca i ry­zy­ko tran­spor­tu po­no­si sprze­da­ją­cy;
3. port lub wol­noc­ło­wa stre­fa eko­no­micz­na, gdzie nie są po­bie­ra­ne opła­ty celne od prze­ła­do­wy­wa­nych lub skła­do­wa­nych to­wa­rów


SJP.pl


porto-novo

mia­sto w Re­pu­bli­ce Zie­lo­ne­go Przy­ląd­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. sto­li­ca Be­ni­nu;

Wiktionary

Porto-Novo – mia­sto w po­łud­nio­wo-wschod­nim Be­ni­nie, kon­sty­tu­cyj­na sto­li­ca tego pań­stwa oraz oś­ro­dek ad­mi­ni­stra­cyj­ny de­par­ta­men­tu Ouémé. Po­ło­żo­ne jest nad la­gu­ną Porto-Novo przy Za­to­ce Gwi­nej­skiej, około 20 km na pół­noc­ny wschód od Ko­to­nu, naj­więk­sze­go mia­sta kraju. W spi­sie lud­no­ści z 11 maja 2013 roku li­czy­ło 264 320 miesz­kań­ców[].

Wikipedia


portobello

ga­tu­nek pie­czar­ki (nazwa hand­lo­wo-ga­stro­no­micz­na); pie­czar­ka dwu­za­rod­ni­ko­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) kulin. okre­śle­nie dużej pie­czar­ki dwu­za­rod­ni­ko­wej

Wiktionary


portofino

miej­sco­wość we Wło­szech


SJP.pl

Por­to­fi­no – miej­sco­wość i gmina we Wło­szech, w re­gio­nie Li­gu­ria, w mie­ście me­tro­po­li­tal­nym Genua, około 25 km na po­łud­nio­wy wschód od cen­trum Genui. Jedna z naj­bar­dziej eks­klu­zyw­nych ma­łych miej­sco­wo­ści wy­po­czyn­ko­wych we Wło­szech. W mia­stecz­ku znaj­du­je się nie­wiel­ki port jach­to­wy, a przy nim bu­ti­ki słyn­nych domów mody. Duża po­pu­lar­ność wśród ce­le­bry­tów spra­wi­ła, że tu­tej­sze ho­te­le i re­sta­u­ra­cje na­le­żą do naj­droż­szych na Ri­wie­rze Wło­skiej.

Wikipedia


portolan

ro­dzaj mapy two­rzo­nej dla że­gla­rzy, opi­su­ją­cej wy­brze­że, wzdłuż któ­re­go pły­nę­ło się do da­ne­go celu


SJP.pl

Por­to­lan, ew. mapa por­to­la­no­wa (wł. "por­to­la­no" z łac. "por­tus" – port) – ro­dzaj mapy mor­skiej, uży­wa­nej w że­glu­dze w okre­sie 1300–1700.

Wikipedia


portoria

daw­niej: porto (dawna opła­ta za prze­sył­ki pocz­to­we)


SJP.pl


portorykanin

oby­wa­tel Por­to­ry­ko (Pu­er­to Rico); Por­to­ry­kań­czyk, Pu­er­to­ry­kań­czyk


SJP.pl


portorykanka

oby­wa­tel­ka Por­to­ry­ko (Pu­er­to Rico); Pu­er­to­ry­kan­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Por­to­ry­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Portoryko n.

:: fm. Portorykańczyk mos.

 przym. portorykański

Wiktionary


portorykańczyk

oby­wa­tel Por­to­ry­ko (Pu­er­to Rico); Por­to­ry­ka­nin, Pu­er­to­ry­kań­czyk


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Por­to­ry­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Portoryko n.

:: fż. Portorykanka ż.

 przym. portorykański, antyportorykański

Wiktionary


portorykański

przy­miot­nik od: Por­to­ry­ko


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Por­to­ry­kiem (pań­stwem lub wyspą) albo Por­to­ry­kań­czy­ka­mi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Portoryko n., Portorykańczyk mos., Portorykanka ż.

 przym. proportorykański, antyportorykański

Wiktionary


portoryko

pań­stwo w Ame­ry­ce Środ­ko­wej, sto­wa­rzy­szo­ne ze Sta­na­mi Zjed­no­czo­ny­mi; Pu­er­to Rico; Porto Rico; Sto­wa­rzy­szo­ne Wolne Pań­stwo Por­to­ry­ko; Wspól­no­ta Por­to­ry­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wyspa na Oce­a­nie At­lan­tyc­kim w ar­chi­pe­la­gu Wiel­kich An­ty­li

 (1.2) geogr. polit. te­ry­to­rium nie­in­kor­po­ro­wa­ne Sta­nów Zjed­no­czo­nych Ame­ry­ki w Ame­ry­ce Środ­ko­wej ze sto­li­cą w San Juan, po­ło­żo­ne na wy­spie Por­to­ry­ko (1.1) i kilku są­sied­nich;

Wiktionary

Por­to­ry­ko (hiszp. i ang. Pu­er­to Rico – w j. pol. „bo­ga­ty port”), ofi­cjal­nie Wspól­no­ta Por­to­ry­ka, Wolne Sto­wa­rzy­szo­ne Pań­stwo Por­to­ry­ko ( Esta­do Libre Aso­cia­do de Pu­er­to Rico, Com­mon­we­alth of Pu­er­to Rico) – te­ry­to­rium zor­ga­ni­zo­wa­ne nie­in­kor­po­ro­wa­ne Sta­nów Zjed­no­czo­nych o sta­tu­sie „wspól­no­ty” (ang. "com­mon­we­alth"), le­żą­ce na wy­spie o tej samej naz­wie i kilku mniej­szych w Ame­ry­ce Środ­ko­wej, na Morzu Ka­ra­ib­skim.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Śred­nia rocz­na tem­pe­ra­tu­ra na Por­to­ry­ko wy­no­si 26°C.

 (1.2) Por­to­ry­ko znaj­du­je się pod zwierzch­nict­wem Sta­nów Zjed­no­czo­nych Ame­ry­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔrtɔˈrɨkɔ, AS: portoryko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Portorykańczyk mos., Portorykanka ż.

 przym. portorykański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) Wspólnota Portoryka, Wolne Stowarzyszone Państwo Portoryko

Wiktionary


portos

Por­tos – jeden z bo­ha­te­rów cyklu po­wie­ści Ale­xan­dre’a Du­ma­sa-ojca: "Trzej musz­kie­te­ro­wie", "W dwa­dzie­ścia lat póź­niej", "Wi­ceh­ra­bia de Bra­ge­lon­ne". Wy­stę­pu­je rów­nież w po­wie­ści "D’Ar­ta­gnan" au­to­ra Henry’ego Bed­ford-Jo­ne­sa. Wła­ści­wie na­zy­wa się Chri­stop­her du Val­lon, po na­by­ciu do­dat­ko­wych dóbr (wy­da­rze­nia z "Dwa­dzie­ścia lat póź­niej") do naz­wi­ska do­cho­dzą dal­sze czło­ny: de Bra­cie­ux de Pier­re­fonds (imię Por­to­sa ujaw­nio­ne zo­sta­je przez Ara­mi­sa ści­ska­ją­ce­go przy­ja­ciół po uciecz­ce z nie­wo­li Ma­za­ri­nie­go).

Wikipedia


portować

w in­for­ma­ty­ce: prze­no­sić wer­sję pro­gra­mu kom­pu­te­ro­we­go na inną plat­for­mę sprzę­to­wą lub pro­gra­mi­stycz­ną; kon­wer­to­wać


SJP.pl


portowe

opła­ta ui­szcza­na przy wej­ściu stat­ku do portu


SJP.pl

Patrz:

port

portowiec

1. spe­cja­li­sta w za­kre­sie spraw do­ty­czą­cych portu;
2. pra­cow­nik por­to­wy; doker


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) spe­cja­li­sta w za­kre­sie pracy portu

 (1.2) zaw. pra­cow­nik portu

Wiktionary

Por­to­wiec – wrak stat­ku ża­glo­we­go po­cho­dzą­cy z XIX w. zna­le­zio­ny w po­bli­żu wej­ścia do Portu Gdań­skie­go.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. port mrz.

 przym. portowy

Wiktionary


portowy

→ port


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z por­tem, do­ty­czą­cy portu

Wiktionary

Patrz:

port

Przykłady

 (1.1) Jego dzie­ka­nem jest tra­dy­cyj­nie bi­skup Ostii, mia­stecz­ka por­to­we­go, które sta­no­wi dziś de facto dziel­ni­cę Rzymu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔrˈtɔvɨ, AS: portovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. port mrz., porcik mrz., portowiec mos., przedporcie n.

 przym. przedportowy, przyportowy

Wiktionary


portreciarstwo

1. wy­ko­ny­wa­nie por­tre­tów;
2. zawód por­tre­ci­sty


SJP.pl


portreciarz

ar­ty­sta ma­lu­ją­cy, rzeź­bią­cy lub fo­to­gra­fu­ją­cy przed­sta­wie­nia twa­rzy lub całej syl­wet­ki czło­wie­ka; por­tre­ci­sta


SJP.pl


portreciczek

zdrob­nie­nie od: por­tre­cik


SJP.pl


portrecik

zdrob­nie­nie od: por­tret


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od por­tret

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie por­tret, lecz tylko mały por­tre­cik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. portret m., portrecista mos., portretowanie n.

 czas. portretować

 przym. portretowy

Wiktionary


portrecista

ar­ty­sta ma­lu­ją­cy, rzeź­bią­cy lub fo­to­gra­fu­ją­cy przed­sta­wie­nia twa­rzy lub całej syl­wet­ki czło­wie­ka; por­tre­ciarz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ar­ty­sta (ma­larz, ry­sow­nik, fo­to­gra­fik) wy­ko­nu­ją­cy por­tre­ty

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔrtrɛˈt͡ɕista, AS: portrećista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. portret m., portrecik m., portreciarstwo n., portreciarz m., portretówka ż., portretowanie n., sportretowanie n.

:: fż. portrecistka ż.

 czas. portretować ndk., sportretować dk.

 przym. portretowy, portreciarski

 przysł. portretowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. środ. portreciarz

Wiktionary


portrecistka

→ por­tre­ci­sta


SJP.pl

Patrz:

portrecista

portret

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) szt. dzie­ło pla­stycz­ny­a­stycz­ne przed­sta­wia­ją­ce kon­kret­ną osobę lub grupę osób

 (1.2) przen. cha­rak­te­ry­sty­ka po­sta­ci (zwła­szcza li­te­rac­kiej)

Wiktionary

Por­tret, po­do­biz­na, kon­ter­fekt (fr. "por­tra­it", łac. "pro­tra­he­re" – wy­do­być na świa­tło dzien­ne, wy­ja­wiać, po­ka­zać, "con­tra­fa­ce­re" – na­śla­do­wać) – ar­ty­stycz­ny wi­ze­ru­nek (ma­lar­ski, rzeź­biar­ski, gra­ficz­ny, ry­sun­ko­wy, fo­to­gra­ficz­ny) kon­kret­nej osoby lub grupy osób, uka­zu­ją­cy zew­nętrz­ne po­do­bień­stwo oraz nie­kie­dy cechy cha­rak­te­ru por­tre­to­wa­nych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na swo­jej ostat­niej wy­sta­wie Jan po­ka­zał por­tre­ty miesz­kań­ców afry­kań­skiej wio­ski.

 (1.2) Książ­ka za­wie­ra szcze­gó­ło­wy por­tret prze­cięt­ne­go pra­cow­ni­ka fa­bry­ki z po­cząt­ku XX wieku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔrtrɛt, AS: portret

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. portreciarstwo n., portrecista m., portrecistka ż., portretówka ż., portretowanie n., sportretowanie n.

:: zdrobn. portrecik m.

 czas. portretować ndk., sportretować dk.

 przym. portretowy, portreciarski

 przysł. portretowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podobizna, wizerunek

 (1.2) charakterystyka, opis

Wiktionary


portretomania

1. prze­sad­na skłon­ność do wy­ko­ny­wa­nia por­tre­tów;
2. prze­sad­na skłon­ność do ko­lek­cjo­no­wa­nia por­tre­tów


SJP.pl


portretowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wy­ko­ny­wa­nie por­tre­tu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔrtrɛtɔˈvãɲɛ, AS: portretovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. portret m., portrecik m., portretówka ż., portrecista m., portrecistka ż., portreciarstwo n., sportretowanie n.

 czas. portretować ndk., sportretować dk.

 przym. portretowy, portreciarski

 przysł. portretowo

Wiktionary


portretować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) spo­rzą­dzać por­tret (pla­stycz­ny lub li­te­rac­ki) osoby lub grupy osób

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny por­tre­to­wać się

 (2.1) po­zo­wać do por­tre­tu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ma­larz por­tre­to­wał za­moż­ne To­skan­ki w czep­cach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔrtrɛˈtɔvat͡ɕ, AS: portretovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. portret m., portrecik m., portreciarstwo n., portrecista m., portrecistka ż., portretowanie n.

 czas. sportretować dk.

 przym. portretowy

Wiktionary


portretowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy por­tre­tu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. portret m., portrecik m., portrecista m., portrecistka ż., portretowanie n.

 czas. portretować ndk.

Wiktionary


portsmouth

[czy­taj: ports­myf]
1. nazwa kilku miast w USA;
2. mia­sto w Wiel­kiej Bry­ta­nii;
3. mia­sto por­to­we na Do­mi­ni­ce


SJP.pl

Ports­mo­uth – mia­sto i dy­strykt ("uni­ta­ry aut­ho­ri­ty") na po­łud­nio­wym wy­brze­żu An­glii w hrab­stwie ce­re­mo­nial­nym Hamps­hi­re. Ports­mo­uth znaj­du­je się w od­le­gło­ści 103 km na po­łud­nio­wy za­chód od Lon­dy­nu oraz 31 km na wschód od mia­sta So­ut­hamp­ton. W 2021 roku mia­sto li­czy­ło 223 305 miesz­kań­ców.

Wikipedia


portu

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D. lp. od: zob. port.

Wiktionary


portugal

złota mo­ne­ta war­to­ści 10 lub 5 du­ka­tów, bita w XVI i XVII wieku w pół­noc­nej i środ­ko­wej Eu­ro­pie, na wzór zło­tych monet por­tu­gal­skich; por­tu­gał


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Por­tu­gal – Por­tu­ga­lia
  • João de Al­me­i­da Por­tu­gal – por­tu­gal­ski po­li­tyk, urzęd­nik i dy­plo­ma­ta
  • Mar­cos Por­tu­gal – por­tu­gal­ski kom­po­zy­tor
  • Mi­gu­el Ángel Por­tu­gal – hisz­pań­ski pił­karz i tre­ner pił­kar­ski
  • (3933) Por­tu­gal – pla­ne­to­i­da z pasa głów­ne­go aste­ro­id

Wikipedia


portugalczyk

oby­wa­tel Por­tu­ga­lii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek na­ro­do­wo­ści por­tu­gal­skiej, oby­wa­tel Por­tu­ga­lii, miesz­ka­niec Por­tu­ga­lii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Por­tu­gal­czy­cy nie są naj­więk­szą nacją mó­wią­cą po por­tu­gal­sku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔrtuˈɡalt͡ʃɨk, AS: portugalčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. portugalski mrz., Portugalia ż.

:: fż. Portugalka ż.

 przym. portugalski

 przysł. po portugalsku

Wiktionary


portugalia

pań­stwo w Eu­ro­pie ze sto­li­cą w Li­zbo­nie; Re­pu­bli­ka Por­tu­gal­ska


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. polit. pań­stwo w Eu­ro­pie, w za­chod­niej czę­ści Pół­wy­spu Ibe­ryj­skie­go;

Wiktionary

Por­tu­ga­lia, Re­pu­bli­ka Por­tu­gal­ska ( Por­tu­gal, wym. []; ofi­cjal­na nazwa República Por­tu­gu­e­sa) – pań­stwo eu­ro­pej­skie po­ło­żo­ne w za­chod­niej czę­ści Eu­ro­py Po­łud­nio­wej na po­łud­nio­wym za­cho­dzie Pół­wy­spu Ibe­ryj­skie­go, gdzie od pół­no­cy i wscho­du gra­ni­czy z Hisz­pa­nią, a od za­cho­du i po­łud­nia Por­tu­ga­lię oble­wa­ją wody Oce­a­nu At­lan­tyc­kie­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sto­li­cą Por­tu­ga­lii jest Li­zbo­na.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔrtuˈɡalʲja, AS: portugalʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Portugalczyk mos., Portugalka ż., portugalski mrz.

 przym. portugalski

 przysł. portugalsko, po portugalsku

Wiktionary


portugalka

oby­wa­tel­ka Por­tu­ga­lii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta na­ro­do­wo­ści por­tu­gal­skiej

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔrtuˈɡalka, AS: portugalka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. portugalski mrz., Portugalia ż.

:: fm. Portugalczyk mos.

 przym. portugalski

 przysł. po portugalsku

Wiktionary


portugalski

zwią­za­ny z Por­tu­ga­lią, do­ty­czą­cy Por­tu­ga­lii


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do pań­stwa Por­tu­ga­lia lub Por­tu­gal­czy­ków, wy­wo­dzą­cy się z Por­tu­ga­lii, zwią­za­ny z Por­tu­ga­lią lub Por­tu­gal­czy­ka­mi

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język urzę­do­wy Por­tu­ga­lii;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bra­zy­lia była kie­dyś ko­lo­nią por­tu­gal­ską.

 (2.1) Por­tu­gal­ski jest ję­zy­kiem urzę­do­wym w 9 pań­stwach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔrtuˈɡalsʲci, AS: portugalsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. portugalskość ż., Portugalia ż., Portugalczyk mos., Portugalka ż., portugalszczyzna ż.

 przym. antyportugalski

 przysł. portugalsko, po portugalsku

Wiktionary


portugalsko

przy­słó­wek

 (1.1) na spo­sób por­tu­gal­ski, po por­tu­gal­sku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Spi­ker wy­mie­nił por­tu­gal­sko brzmią­cy tytuł.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. portugalski

 rzecz. Portugalia ż., portugalski mrz., portugalskość ż.

Wiktionary


portugalskojęzyczny

1. po­słu­gu­ją­cy się ję­zy­kiem por­tu­gal­skim;
2. na­pi­sa­ny w ję­zy­ku por­tu­gal­skim;
3. o ja­kimś te­re­nie: za­miesz­ka­ny przez lud­ność po­słu­gu­ją­cą się ję­zy­kiem por­tu­gal­skim


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) po­słu­gu­ją­cy się ję­zy­kiem por­tu­gal­skim

 (1.2) taki, któ­re­go miesz­kań­cy po­słu­gu­ją się ję­zy­kiem por­tu­gal­skim

 (1.3) spi­sa­ny, stwo­rzo­ny w ję­zy­ku por­tu­gal­skim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔrtuˈɡalskɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: portugalskoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary


portugalskość

→ por­tu­gal­ski


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ty­po­wo por­tu­gal­ski cha­rak­ter cze­goś, kogoś

Wiktionary

Patrz:

portugalski

Przykłady

 (1.1) O por­tu­gal­sko­ści wyspy świad­czą por­tu­gal­skie nazwy wio­sek.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. portugalski

 przysł. portugalsko

 rzecz. portugalski mrz., portugalszczyzna ż.

Wiktionary


portugalszczyzna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jęz. język por­tu­gal­ski

 (1.2) to, co por­tu­gal­skie

Wiktionary

Powiązane:

 przym. portugalski

 rzecz. portugalski mrz., portugalskość ż.

Wiktionary


portugał

złota mo­ne­ta war­to­ści 10 lub 5 du­ka­tów, bita w XVI i XVII wieku w pół­noc­nej i środ­ko­wej Eu­ro­pie, na wzór zło­tych monet por­tu­gal­skich; por­tu­gal


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. nu­mizm. po­tocz­na nazwa zło­tej mo­ne­ty wie­lo­du­ka­to­wej, uży­wa­nej w hand­lu eu­ro­pej­skim w XVI-XVII wieku, bitej na wzór monet por­tu­gal­skich także w Pol­sce;

Wiktionary

Por­tu­gał (port. "por­tu­gu­ez", niem. "Portugalöser") – po­tocz­na nazwa zło­tej mo­ne­ty wie­lo­du­ka­to­wej, obie­ga­ją­cej w Eu­ro­pie w XVI i XVII wieku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Prze­cież tam masz… le­żą­ce złoto, osob­no ho­len­der­skie, osob­no por­tu­ga­ły…

 (1.1) Pod­cza­szy wy­do­był sakwę spod poły, wy­su­nął z niej dwa świe­cą­ce, ogrom­ne por­tu­ga­ły i po­ło­żył je przed nim.

Wiktionary


portulak

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D. lm. od: por­tu­la­ka

Wiktionary


portulaka

ro­śli­na wa­rzyw­na


SJP.pl

Por­tu­la­ka ("Por­tu­la­ca") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny por­tu­la­ko­wa­tych. Obej­mu­je ok. 100–150 ga­tun­ków roz­prze­strze­nio­nych sze­ro­ko na całym świe­cie, ale naj­bar­dziej zróż­ni­co­wa­nych w stre­fie tro­pi­kal­nej i sub­tro­pi­kal­nej, zwła­szcza w Afry­ce i Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej.

Wikipedia


portulakowate

o ce­chach por­tu­la­ko­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl

Por­tu­la­ko­wa­te ("Por­tu­la­ca­ce­ae" Juss.) – ro­dzi­na ro­ślin z rzędu goź­dzi­kow­ców ("Ca­ry­op­hyl­la­les"). W daw­niej­szych sy­ste­mach kla­sy­fi­ka­cyj­nych (np. Cron­qu­i­sta z 1981, Re­ve­a­la z 1993–1999) za­li­cza­no tu wiele ro­dza­jów czy­nią­cych z ro­dzi­ny tak­son pa­ra­fi­le­tycz­ny. W no­wych uję­ciach (An­gio­sperm Phy­lo­ge­ny Web­si­te, sy­stem APG III z 2009 i APG IV z 2016) po­zo­sta­wio­no tu tylko ro­dzaj por­tu­la­ka ("Por­tu­la­ca"), resz­tę prze­no­sząc do zdroj­ko­wa­tych ("Mon­tia­ce­ae") i in­nych ro­dzin goź­dzi­kow­ców.

Wikipedia


portulakowaty

o ce­chach por­tu­la­ko­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


portwajn

mocne, de­se­ro­we wino por­tu­gal­skie; port­we­in; porto


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) enol. wzmac­nia­ne wino por­tu­gal­skie wyt­wa­rza­ne w do­li­nie rzeki Douro

 (1.2) enol. tanie ame­ry­kań­skie wino wzmac­nia­ne de­sty­la­tem

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Mock nie miał jed­nak ape­ty­tu i nie było to spo­wo­do­wa­ne port­waj­nem, który na­ru­szył wczo­raj w dużym stop­niu rów­no­wa­gę pły­nów w jego żo­łąd­ku, lecz obec­no­ścią dy­rek­to­ra kry­mi­nal­ne­go Mühlhausa.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) porto

Wiktionary


portwein

[czy­taj: port­wajn] mocne, de­se­ro­we wino por­tu­gal­skie; porto, port­wajn


SJP.pl


portyczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: por­tyk

 (1.2) mały por­tyk

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) W ele­wa­cji fron­to­wej pa­ła­cu znaj­du­je się por­ty­czek fi­la­ro­wy o od­cin­ko­wych ar­ka­dach z ta­ra­sem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. portyk mrz.

 przym. portykowy

Wiktionary


portyk

1. fron­to­wa część bu­dow­li przed głów­nym wej­ściem, zwy­kle wy­su­nię­ta ku przo­do­wi, z rzę­dem ko­lumn
2. w sta­ro­żyt­nej ar­chi­tek­tu­rze grec­kiej: osob­ny bu­dy­nek przed głów­nym wej­ściem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ar­chit. przed­nia część bu­dow­li przed wej­ściem głów­nym, z rzę­dem ko­lumn;

Wiktionary

Por­tyk ( por­ti­cus „ko­lum­na­da, kryte przej­ście”) – część bu­dyn­ku na pla­nie pro­sto­ką­ta z jed­nym lub kil­ko­ma rzę­da­mi ko­lumn, które wspie­ra­ją dach, ot­war­ta co najm­niej z jed­nej stro­ny, naj­czę­ściej jedno- lub dwu­kon­dy­gna­cyj­na, cza­sa­mi zwień­czo­ny fron­to­nem.

Por­tyk był bar­dzo czę­sto sto­so­wa­ny w ar­chi­tek­tu­rze rzym­skiej. W ogól­nym za­ło­że­niu przy­po­mi­nał on grec­kie stoy i po­dob­nie jak one miał za za­da­nie chro­nić czę­ści drew­nia­ne bu­dow­li oraz ludzi przed wpły­wa­mi at­mos­fe­rycz­ny­mi (np. de­szczem).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jezus prze­cha­dzał się w świą­ty­ni, w por­ty­ku Sa­lo­mo­na.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. portyczek mrz.

 przym. portykowy

Wiktionary


portykowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z por­ty­kiem, do­ty­czą­cy por­ty­ku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pe­ry­styl por­ty­ko­wy odre­sta­u­ro­wa­li­śmy na pod­sta­wie rycin.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. portyk mrz., portyczek mrz.

Wiktionary


porubstwo

roz­wią­złość sek­su­al­na; po­rób­stwo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) daw. roz­wią­złość sek­su­al­na

Wiktionary


porucha

forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) 3. os. lp., przysz. od: wulg. po­ru­chać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ten to se po­ru­cha w życiu. – Za dwóch!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈruxa, AS: poruχa

Wiktionary


poruchać

wul­gar­nie, zwy­kle o męż­czyź­nie: spę­dzić tro­chę czasu na współ­ży­ciu sek­su­al­nym; pob­zy­kać, pod­mu­chać, po­ciup­ciać, po­dup­czyć


SJP.pl


poruczać

1. po­wie­rzać komuś w za­u­fa­niu jakąś spra­wę;
2. daw­niej: od­da­wać kogoś pod czy­jąś opie­kę lub wła­dzę


SJP.pl


poruczenie

1. po­wie­rzyć komuś w za­u­fa­niu jakąś spra­wę;
2. daw­niej: oddać kogoś pod czy­jąś opie­kę lub wła­dzę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­ru­czyć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. poruczyć

Wiktionary


poruczniczka

ko­bie­ta w stop­niu po­rucz­ni­ka


SJP.pl


poruczniczyna

lek­ce­wa­żą­co: po­rucz­nik


SJP.pl


porucznik

1. sto­pień ofi­cer­ski;
2. żoł­nierz w stop­niu po­rucz­ni­ka;
3. daw­niej ofi­cer w cho­rąg­wi au­to­ra­men­tu pol­skie­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) wojsk. jeden z ofi­cer­skich stop­ni woj­sko­wych;

 (1.2) wojsk. ofi­cer ma­ją­cy sto­pień woj­sko­wy po­rucz­ni­ka (1.1)

Wiktionary

Po­rucz­nik (por.) – ofi­cer­ski sto­pień woj­sko­wy wy­stę­pu­ją­cy w więk­szo­ści armii świa­ta. W Woj­sku Pol­skim za­li­cza­ny jest do kor­pu­su ofi­ce­rów młod­szych. Niż­szym stop­niem jest pod­po­rucz­nik, a wyż­szym ka­pi­tan. Pol­ski ofi­cer w stop­niu po­rucz­ni­ka na na­ra­mien­ni­kach nosi trzy gwiazd­ki.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Po­rucz­nik mo­men­tal­nie po­czer­wie­niał na twa­rzy. Nic nie od­po­wie­dział, bo naj­wy­raź­niej go za­mu­ro­wa­ło.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈrut͡ʃʲɲik, AS: poručʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 czas. poruczyć

 przym. porucznikowski

Wiktionary


porucznikostwo

po­rucz­nik z żoną


SJP.pl


poruczyć

1. po­wie­rzyć komuś w za­u­fa­niu jakąś spra­wę;
2. daw­niej: oddać kogoś pod czy­jąś opie­kę lub wła­dzę


SJP.pl

cza­sow­nik do­ko­na­ny (ndk. po­ru­czać)

 (1.1) po­wie­rzyć, po­le­cić, oddać z za­u­fa­niem komuś swoje spra­wy lub cenną rzecz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Co usły­sza­łeś ode mnie, po­rucz to innym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈrut͡ʃɨt͡ɕ, AS: poručyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poruczenie n., porucznik m.

Wiktionary


poruszający

→ po­ru­szać


SJP.pl

Patrz:

poruszać

poruszanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­ru­szać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­ru­sza­nie ta­kich te­ma­tów przy dzie­ciach mu­sia­ło się źle skoń­czyć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔruˈʃãɲɛ, AS: porušãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. poruszać ndk., poruszyć dk.

 rzecz. poruszenie n.

 przym. poruszony

Wiktionary


poruszać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. po­ru­szyć)

 (1.1) wpra­wiać coś w ruch

 (1.2) przen. wzru­szać

 (1.3) przen. mówić, oma­wiać

cza­sow­nik zwrot­ny po­ru­szać się

 (2.1) zmie­niać miej­sce prze­by­wa­nia, prze­no­sić się z jed­ne­go miej­sca na dru­gie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Fre­zu­jąc mu­si­my trzy­mać fre­zar­kę pew­nie i po­ru­szać ją zde­cy­do­wa­nie (…).

 (1.1) Po­rusz an­te­ną, znowu obraz śnie­ży!

 (1.2) Filmy o ho­lo­ka­u­ście za­wsze bar­dzo mnie po­ru­sza­ły.

 (1.3) Ty­dzień temu po­ru­sza­li­śmy te­ma­ty zwią­za­ne z pol­ską po­li­ty­ką.

 (2.1) Po­ru­szał się za po­mo­cą wózka in­wa­lidz­kie­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈruʃat͡ɕ, AS: porušać

Wiktionary

Powiązane:

 przym. poruszony

 rzecz. ruch mrz., poruszanie, poruszenie

 czas. poruszyć dk., ruszać ndk., ruszyć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) przemieszczać się

Wiktionary


poruszenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­ru­szyć.

 (1.2) książk. stan wzbu­rze­nia spo­wo­do­wa­ny ja­ki­miś wy­da­rze­nia­mi, in­for­ma­cją itp.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na tym zdję­ciu wi­docz­ne jest po­ru­sze­nie.

 (1.2) Wia­do­mość o ciąży mamy wy­wo­ła­ła po­ru­sze­nie w całej ro­dzi­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔruˈʃɛ̃ɲɛ, AS: porušẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ruszać, poruszyć dk., poruszać ndk.

 rzecz. nieporuszenie n., poruszanie

 przym. poruszony

 przysł. nieporuszenie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) sensacja, emocje

Wiktionary


poruszony

taki, który bar­dzo się czymś prze­jął, wzru­szył; nie­spo­koj­ny


SJP.pl

przy­miot­nik od­cza­sow­ni­ko­wy

 (1.1) od­czu­wa­ją­cy unie­sie­nie emo­cjo­nal­ne

forma cza­sow­ni­ka.

 (3.1) imie­słów przy­miot­ni­ko­wy bier­ny od: po­ru­szyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poruszenie n., poruszanie n.

 czas. poruszać, poruszyć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przejęty, wzruszony

Wiktionary


poruszyć

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. po­ru­szać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|po­ru­szać.

cza­sow­nik zwrot­ny po­ru­szyć się

 (2.1) do­ko­na­ny od|po­ru­szać się.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Skoro je­ste­śmy przy Sarze, po­rusz­my je­szcze za­baw­ną spra­wę jej urody.

 (2.1) Fred nie­spo­koj­nie po­ru­szył się na krze­śle do­sta­wio­nym do stołu kon­fe­ren­cyj­ne­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈruʃɨt͡ɕ, AS: porušyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poruszanie n., poruszenie n., ruch mrz.

 czas. poruszać, ruszać

 przym. poruszony

Wiktionary


poruta

1. po­tocz­nie: wstyd, kom­pro­mi­ta­cja;
2. po­tocz­nie: nie­przy­jem­na, przy­kra sy­tu­a­cja, w któ­rej na­stę­pi­ły nie­prze­wi­dzia­ne kom­pli­ka­cje; kło­pot;
3. w gwa­rze zło­dziej­skiej:
a) hałas wszczę­ty wokół ja­kiejś spra­wy;
b) ujaw­nie­nie się, wy­kry­cie prze­stęp­stwa; wsypa, wpad­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. wstyd, kom­pro­mi­ta­cja

 (1.2) pot. skan­dal, awan­tu­ra

 (1.3) gwara. prze­stęp­cza po­dej­rze­nie, posz­la­ki

 (1.4) daw. gwara. więz. wpad­nię­cie w ręce po­li­cji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wtedy to była kom­plet­na po­ru­ta, or­kie­stra była niez­gra­na, ja nie byłem zgra­ny z or­kie­strą i do tego nie zna­łem tek­stu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈruta, AS: poruta

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wstyd, kompromitacja, hańba, pot. obciach

 (1.2) skandal, awantura

Wiktionary


porwak

1. frag­ment obcej skały wy­stę­pu­ją­cy w obrę­bie skały mag­mo­wej; kse­no­lit
2. blok skal­ny oder­wa­ny od po­dło­ża i prze­su­nię­ty przez na­su­wa­ją­cą się pła­szczo­wi­nę


SJP.pl

Por­wak – frag­ment skal­ny odręb­ny od skał, wśród któ­rych się znaj­du­je, po­cho­dzą­cy z in­ne­go kom­plek­su skal­ne­go.

Nie­kie­dy por­wa­ki na­zy­wa­ne są od swo­je­go skła­du, np. "por­wak pia­skow­co­wy" w ska­łach mag­mo­wych – to frag­ment pia­skow­ca wto­pio­ny w skały mag­mo­we (por­wak wul­ka­nicz­ny).

Wikipedia


porwanie

1. upro­wa­dzić siłą;
2. zła­pać coś szyb­ko, gwał­tow­nie;
3. po­roz­ry­wać na drob­ne czę­ści; po­drzeć;
4. por­wać się - zająć się nagle czymś; zer­wać się, ru­szyć nagle; rzu­cić się, na­paść


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) dzia­ła­nie pod­ję­te w celu upro­wa­dze­nia kogoś lub cze­goś; wy­wie­zie­nie kogoś lub cze­goś, a na­stęp­nie prze­trzy­my­wa­nie (czę­sto w ukry­ciu)

 (1.2) od­cza­sow­ni­ko­wy od|por­wać.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Por­wa­nie – prze­stęp­stwo
  • Por­wa­nie – ame­ry­kań­ski film z 1979 roku, znany też pod al­ter­na­tyw­nym ty­tu­łem As­han­ti
  • Por­wa­nie – ame­ry­kań­ski film z 2011 roku
  • Por­wa­nie – duń­ski film z 2012 roku (oryg. Ka­prin­gen)
  • Por­wa­nie, W po­wie­trzu (Hi­jack, H/JACK) – bry­tyj­sko-ame­ry­kań­ski se­rial te­le­wi­zyj­ny

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Por­wa­nie He­le­ny stało się bez­poś­red­nią przy­czy­ną dzie­się­cio­let­niej wojny tro­jań­skiej.

 (1.1) Przed por­wa­niem Ge­or­gij był śle­dzo­ny przez dwa mie­sią­ce przez ofi­ce­rów eli­tar­ne­go za­rzą­du wy­wia­du śled­cze­go MSW, słu­żą­ce­go do walki z prze­stęp­czo­ścią zor­ga­ni­zo­wa­ną.

 (1.2) Pier­wszy raz w życiu je­cha­ła wspa­nia­łym au­to­mo­bi­lem, toteż, mimo wstrzą­śnień nie­u­ni­knio­nych na ob­mu­ro­wa­niach ście­ków bocz­nej ulicy, miała złu­dze­nie, iż ule­gła por­wa­niu do nieba.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈrvãɲɛ, AS: porvãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. porwać dk., porywać ndk.

 rzecz. porywacz m., porywaczka ż., porywanie n.

 przym. porywczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) uprowadzenie

Wiktionary


porwać

1. upro­wa­dzić siłą;
2. zła­pać coś szyb­ko, gwał­tow­nie;
3. po­roz­ry­wać na drob­ne czę­ści; po­drzeć;
4. por­wać się - zająć się nagle czymś; zer­wać się, ru­szyć nagle; rzu­cić się, na­paść


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) do­ko­na­ny od|po­ry­wać.

 (1.2) do­ko­na­ny od|rwać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Trzy­dzie­ści lat temu ucie­kło z tej groty kilku nie­wol­ni­ków ska­za­nych za bunt na ukrzy­żo­wa­nie. Rzy­mia­nie nie od­na­leź­li przej­ścia, a ka­pła­ni wy­ja­śni­li, że por­wał ich Plu­ton.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔrvat͡ɕ, AS: porvać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. porwanie n., porywacz m., porywaczka ż.

 przym. porywczy, porywisty

Wiktionary


porwit

naz­wi­sko


SJP.pl


pory

1. pe­wien okres, czas trwa­nia cze­goś;
2. sto­sow­ny mo­ment, wła­ści­wa chwi­la; ter­min


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) zgrub. od port­ki

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=mę­sko­rze­czo­wy.

 (2.1) plu­ral|por.

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=żeń­ski.

 (3.1) D. lp. od pora

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. portki nmos., porcięta nmos., porteczki nmos.

Wiktionary


poryblin

ro­dzaj ro­ślin z gro­ma­dy wi­dła­ków


SJP.pl

Po­ry­blin ("Isoëtes") – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do mo­no­ty­po­wej ro­dzi­ny po­ry­bli­no­wa­tych "Isoëtaceae" z klasy wi­dła­ków. Obej­mu­je 187, 192 lub ok. 250 ga­tun­ków. Są to ro­śli­ny nie­mal kos­mo­po­li­tycz­ne, brak ich tylko na wy­spach w za­chod­niej czę­ści Pa­cy­fi­ku i na An­tark­ty­dzie.

Wikipedia


poryblinowate

o ce­chach po­ry­bli­no­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


poryblinowaty

o ce­chach po­ry­bli­no­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


poryblinowce

rząd ro­ślin z klasy wi­dła­ków róż­no­za­rod­ni­ko­wych


SJP.pl


poryblinowiec

przed­sta­wi­ciel rzędu ro­ślin z klasy wi­dła­ków róż­no­za­rod­ni­ko­wych


SJP.pl


porycki

naz­wi­sko


SJP.pl


poryk

w gwa­rze ło­wiec­kiej: jed­no­ra­zo­wy, do­no­śny ryk byka je­le­nia


SJP.pl

Poryk ( Порик) – wieś na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie win­nic­kim, w re­jo­nie chmiel­nic­kim, w hro­ma­dzie Chmiel­nik, nad Bohem. W 2022 roku li­czy­ła 843 miesz­kań­ców.

Wikipedia


poryki

w gwa­rze ło­wiec­kiej: jed­no­ra­zo­wy, do­no­śny ryk byka je­le­nia


SJP.pl


porykiwanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­ry­ki­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ryczeć, porykiwać ndk.

 rzecz. ryk mrz.

Wiktionary


porykiwać

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. po­ry­czeć)

 (1.1) o zwie­rzę­tach: wy­da­wać ryk w pew­nych od­stę­pach czasu

 (1.2) pot. o lu­dziach: wy­da­wać z sie­bie do­no­śne, zbli­żo­ne do ryku dźwię­ki w trak­cie mowy, śpie­wu bądź krzy­ku

 (1.3) pot. emi­to­wać gło­śne i nie­przy­jem­ne ha­ła­sy w trak­cie dzia­ła­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Głod­ne krowy w obo­rach za­czy­na­ły po­ry­ki­wać.

 (1.1) Stał nad ko­tłem jaru do­kład­nie na gra­ni­cy ko­sów­ki. Sku­bał tro­chę trawę, a od czasu do czasu po­ry­ki­wał.

 (1.1) Mie­szczu­cho­wi krowa ko­ja­rzy się ze stwo­rze­niem prze­cha­dza­ją­cym się le­ni­wie po uro­czych pa­stwi­skach, wci­na­ją­cym mio­do­we kwiat­ki i po­ry­ku­ją­cym li­rycz­nie w chwi­lach za­du­my.

 (1.2) — Tu cho­dzi o Pol­skę! — po­ry­ku­je par­la­men­ta­rzy­sta do słu­chaw­ki.

 (1.2) Blada w brzmie­niu or­kie­stra po­nad­to sy­pa­ła się, dziew­czę­ta pi­szcza­ły i de­to­no­wa­ły, chłop­cy po­ry­ki­wa­li ze zdu­szo­nych gar­deł, że niech Bóg broni!

 (1.2) Chyba nie prze­czy­ta­łaś uważ­nie — go­stek sam się przyz­nał, że jego ko­le­dzy po­ry­ki­wa­li ze śmie­chu, jak im to czy­tał.

 (1.3) Czołg po­ry­ki­wał, wlo­kąc za sobą tuman kurzu.

 (1.3) W każ­dym razie wóz był na cho­dzie, po­ry­ki­wał sil­ni­kiem i od czasu do czasu strze­lał z ar­ma­ty.

 (1.3) Gdy pa­trol do­czoł­gał się zde­ze­lo­wa­nym po­lo­ne­zem, za­ma­sko­wa­ny mo­to­cy­kli­sta po­ry­ki­wał bez­rad­nym po­li­cjan­tom ra­do­śnie sil­ni­kiem coraz z in­ne­go miej­sca.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. porykiwanie n., ryk mrz.

 czas. ryczeć ndk., porykać dk., poryczeć dk., wyrykiwać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ryczeć

Wiktionary


porykowiskowy

ma­ją­cy miej­sce, na­stę­pu­ją­cy po ry­ko­wi­sku


SJP.pl


porymować

spę­dzić pe­wien czas na ry­mo­wa­niu


SJP.pl


porysowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­ry­so­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔrɨsɔˈvãɲɛ, AS: porysovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. porysować, rysować

Wiktionary


porysować

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. ry­so­wać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|ry­so­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔrɨˈsɔvat͡ɕ, AS: porysovać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. rysować

 rzecz. porysowanie n.

Wiktionary


porytyd

jeden z głów­nych ko­ra­low­ców two­rzą­cych dzi­siej­sze rafy ko­ra­lo­we


SJP.pl


poryw

1. gwał­tow­ny pod­much wia­tru, za­mie­ci;
2. nagłe, gwał­tow­ne uczu­cie, bez za­sta­no­wie­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) nagły, mocny ruch czy ude­rze­nie siły na­tu­ry

 (1.2) gwał­tow­ne uczu­cie lub zapał

 (1.3) pot. nie­spo­dzie­wa­na, krót­ka sy­tu­a­cja

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) impuls, przypływ, spazm, wybuch

Wiktionary


porywacz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek, który do­ko­nał por­wa­nia, upro­wa­dził (por­wał) kogoś

 (1.2) czło­wiek, który upro­wa­dził śro­dek tran­spor­tu z pa­sa­że­ra­mi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈrɨvat͡ʃ, AS: poryvač

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. porywanie n., porwanie n., porywczość ż.

:: fż. porywaczka ż.

 czas. porywać ndk., porwać dk.

 przym. porywczy

Wiktionary


porywaczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta, która do­ko­na­ła por­wa­nia, upro­wa­dzi­ła (por­wa­ła) kogoś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. porwanie n., porywacz mos.

 czas. porwać

 przym. porywczy

Wiktionary


porywający

wzbu­dza­ją­cy za­chwyt, en­tuz­jazm; za­chwy­ca­ją­cy, wspa­nia­ły


SJP.pl


porywalizować

ry­wa­li­zo­wać z kimś przez pe­wien czas


SJP.pl


porywanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­ry­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔrɨˈvãɲɛ, AS: poryvãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. porywać

 rzecz. porwanie n., porywacz m.

 przym. porywisty

Wiktionary


porywać

upro­wa­dzać kogoś lub coś wbrew czy­jejś woli


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. por­wać)

 (1.1) upro­wa­dzać kogoś lub coś wbrew czy­jejś woli

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈrɨvat͡ɕ, AS: poryvać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. porwanie n., porywanie n., porywacz mos.

 przym. porywczy, porywisty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) uprowadzać

Wiktionary


porywczość

→ po­ryw­czy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha kogoś, kto jest po­ryw­czy

Wiktionary

Patrz:

porywczy

Powiązane:

 rzecz. porywacz mos.

 przym. porywczy

Wiktionary


porywczy

łatwo uno­szą­cy się gnie­wem, skłon­ny do gwał­tow­nych re­ak­cji; po­pęd­li­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, któ­re­go re­ak­cje lub za­cho­wa­nie jest gwał­tow­ne

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Masz na­tu­rę am­bit­ną, po­ryw­czą, a ja je­stem w sta­nie dać ci wszyst­ko, co zech­cesz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈrɨft͡ʃɨ, AS: poryfčy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. porywacz m., porywaczka ż., porwanie n., porywczość ż.

 czas. porywać ndk., porwać dk.

 przysł. porywczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gwałtowny, impulsywny, popędliwy; gw. Śląsk Cieszyński strzelóny

Wiktionary


porywistość

cecha wia­tru, wska­zu­ją­ca na wy­stę­po­wa­nie po­ry­wów


SJP.pl


porywistszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: po­ry­wi­sty; bar­dziej po­ry­wi­sty


SJP.pl


porywisty

1. o wie­trze: na­si­la­ją­cy się w po­ry­wach, rap­tow­nie przy­bie­ra­ją­cy na sile;
2. od­by­wa­ją­cy się lub wy­ko­ny­wa­ny w bar­dzo szyb­kim tem­pie


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) o wie­trze silny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Al­ta­na padła łupem po­ry­wi­ste­go wia­tru.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. porywać ndk., porwać dk.

 rzecz. porywanie n.

Wiktionary


porywiściej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ków: po­ry­wi­ście, po­ry­wi­sto


SJP.pl


poryzować

po­wy­rzy­nać ostrym na­rzę­dziem mo­ty­wy zdob­ni­cze; po­rzeź­bić


SJP.pl


poryć

1. ryjąc po­ro­bić bru­zdy, ot­wo­ry w wielu miej­scach;
2. spę­dzić pe­wien czas ryjąc


SJP.pl


porzecze

ob­szar za­le­wo­wy rzeki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) teren po­ło­żo­ny nad rzeką

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Po­rze­cze – część wsi Bo­brow­ni­ki woj. łódz­kim, w pow. sie­radz­kim, w gmi­nie Sie­radz
  • Po­rze­cze – część wsi Lip­ni­ca Górna w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. bo­cheń­skim, w gmi­nie Lip­ni­ca Mu­ro­wa­na
  • Po­rze­cze – część wsi Lip­ni­ca Mu­ro­wa­na w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. bo­cheń­skim, w gmi­nie Lip­ni­ca Mu­ro­wa­na
  • Po­rze­cze – osada w woj. po­mor­skim, w pow. sztum­skim, w gmi­nie Stary Dzierz­goń
  • Po­rze­cze – część wsi Tłu­cze­wo w woj. po­mor­skim, w pow. wej­he­row­skim, w gmi­nie Linia
  • Po­rze­cze – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. kie­lec­kim, w gmi­nie Mie­dzia­na Góra
  • Po­rze­cze – przy­sió­łek wsi Wólka Kłuc­ka w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. kie­lec­kim, w gmi­nie Mniów
  • Po­rze­cze – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. my­śli­bor­skim, w gmi­nie Bo­lesz­ko­wi­ce
  • Po­rze­cze – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. sła­wień­skim, w gmi­nie Dar­ło­wo
  • Po­rze­cze – dawna gmina wiej­ska
  • Po­rze­cze – dawna gmina wiej­ska ist­nie­ją­ca do 1939 roku w woj. po­le­skim (obec­nie na Bia­ło­ru­si)
  • Po­rze­cze – wieś w ob­wo­dzie brze­skim

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. rzeka ż., porzeczka ż.

Wiktionary


porzeczka

1. krzew o ja­dal­nych owo­cach ze­bra­nych w grona; ros­ną­cy dziko lub upra­wia­ny w ogro­dach;
2. owoc ta­kie­go krze­wu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ribes|ref=tak., ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny agre­sto­wa­tych;

 (1.2) spoż. owoc po­rzecz­ki (1.1)

 (1.3) tylko w lm. uczn. grono pe­da­go­gicz­ne

Wiktionary

Po­rzecz­ka ("Ribes" L.) – ro­dzaj krze­wów z mo­no­ty­po­wej ro­dzi­ny agre­sto­wa­tych "Gros­su­la­ria­ce­ae". Na­le­ży tu co najm­niej 191 ga­tun­ków. Wy­stę­pu­ją one na ob­sza­rach o kli­ma­cie umiar­ko­wa­nym i sub­po­lar­nym na pół­ku­li pół­noc­nej oraz w stre­fie mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej na ob­sza­rach gór­skich. W Pol­sce ro­śnie dziko 6 ga­tun­ków. Po­rzecz­ki to krze­wy ros­ną­ce w róż­nych sied­li­skach – od mo­kra­deł po­przez lasy róż­ne­go typu i te­re­ny ska­li­ste na ob­sza­rach o su­chym kli­ma­cie i w gó­rach. Rzad­ko rosną też jako epi­fi­ty.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W ogro­dzie rosło kilka krze­wów po­rze­czek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈʒɛt͡ʃka, AS: požečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. porzecze n.

 przym. porzeczkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) reg. pozn. kujawy, świętojanka

 (1.3) winogron

Wiktionary


porzeczkoagrest

krzew bę­dą­cy krzy­żów­ką agre­stu i po­rzecz­ki czar­nej


SJP.pl


porzeczkowiec

1. cia­sto z po­rzecz­ka­mi;
2. prze­zier­nik po­rzecz­ko­wiec - ga­tu­nek mo­ty­la, szkod­nik po­rze­czek


SJP.pl


porzeczkowy

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy po­rze­czek, ich wzro­stu, upra­wy, zbio­ru

 (1.2) zro­bio­ny z po­rze­czek, z do­dat­kiem po­rze­czek, ma­ją­cy ich smak

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tam to, niżej, obok ścież­ki wy­sa­dzo­nej agre­sto­wy­mi i po­rzecz­ko­wy­mi krze­wy, któ­rych tylko naj­wyż­sze czub­ki wy­glą­da­ły ku słoń­cu, tu­li­ły się po­mię­dzy sobą i gile, i szczy­gły, mocno cien­ki­mi łap­ka­mi obej­mu­jąc zimne pręty. (S. Że­rom­ski: Wszyst­ko i nic)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔʒɛt͡ʃˈkɔvɨ, AS: požečkovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. porzeczka ż.

Wiktionary


porzeczkówka

knie­ży­ca po­rzecz­ków­ka - ga­tu­nek plusk­wia­ka z ro­dzi­ny pu­kli­co­wa­tych


SJP.pl


porzeczniak

napój al­ko­ho­lo­wy uzy­ski­wa­ny przez fer­men­ta­cję miodu pszcze­le­go roz­cień­czo­ne­go wodą z do­dat­kiem soku po­rzecz­ko­we­go


SJP.pl


porzekadło

utar­te po­wie­dze­nie; ro­dzaj przy­sło­wia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) utar­te po­wie­dze­nie, po­wie­dzon­ko

Wiktionary

Po­rze­ka­dło – krót­kie i utr­wa­lo­ne wy­ra­że­nie ję­zy­ko­we, za­wie­ra­ją­ce myśl ogól­ną o cha­rak­te­rze wska­zów­ki, ostrze­że­nia lub ko­men­ta­rza w od­nie­sie­niu do danej sy­tu­a­cji. Po­rze­ka­dło jest za­li­cza­ne do pa­re­mii. Po­krew­ne zna­cze­nio­wo i cza­sem utoż­sa­mia­ne ter­mi­ny to m.in. „przy­sło­wie” i „po­wie­dze­nie”.

Wikipedia

Powiązane:

 czas. rzec dk.

Wiktionary


porzewnica

Po­rzew­ni­ca – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie miń­skim, w gmi­nie Mrozy, nad Wi­tów­ką.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa sied­lec­kie­go.

Wier­ni ko­ścio­ła rzym­sko­ka­to­lic­kie­go na­le­żą do pa­ra­fii św. Woj­cie­cha w Je­ru­za­lu.

Wikipedia


porzezanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) daw. porż­nię­cie, po­za­rzy­na­nie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rzez mrz., rzeź ż., rzeźnia ż., rzeźnik mos., rzezaniec mos., rzezak mrz./mos., rzezacz mos., rzezactwo n., rzezanie n., obrzezek mrz., obrzezaniec mos., obrzezanie n., obrzezywanie n., wyrzezanie n., zarzezanie n.

 czas. rzezać ndk., obrzezać dk., obrzezywać ndk., porzezać dk., wyrzezać dk., zarzezać dk.

Wiktionary


porzezać

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. brak)

 (1.1) daw. porż­nąć, po­za­rzy­nać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rzez mrz., rzeź ż., rzeźnia ż., rzeźnik mos., rzezaniec mos., rzezak mrz./mos., rzezacz mos., rzezactwo n., rzezanie n., obrzezek mrz., obrzezaniec mos., obrzezanie n., obrzezywanie n., porzezanie n., wyrzezanie n., zarzezanie n.

 czas. rzezać ndk., obrzezać dk., obrzezywać ndk., wyrzezać dk., zarzezać dk.

Wiktionary


porzowo

Po­rzo­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie puł­tu­skim, w gmi­nie Gzy. Ma sta­tus so­łect­wa.

Wieś du­chow­na po­ło­żo­na była w dru­giej po­ło­wie XVI wieku w ziemi za­kro­czym­skiej wo­je­wództ­wa ma­zo­wiec­kie­go. W 1785 roku "Po­rze­wo" wcho­dzi­ło w skład klu­cza czar­no­stow­skie­go bi­skup­stwa płoc­kie­go. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa cie­cha­now­skie­go.

Wikipedia


porzucanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­rzu­cać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. porzucać ndk.

 rzecz. porzucenie n.

Wiktionary


porzucać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. po­rzu­cić)

 (1.1) opu­szczać kogoś lub coś; zo­sta­wiać, od­cho­dzić od kogoś lub cze­goś

 (1.2) prze­sta­wać coś wy­ko­ny­wać, prze­sta­wać zaj­mo­wać się czymś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wlo­kąc cię­ża­ry po bruku, zgię­ci, oglą­da­li się z obawą na boki, po­rzu­ca­li towar pod murem i bie­gli z po­wro­tem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈʒut͡sat͡ɕ, AS: požucać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. porzucić dk.

 rzecz. porzucanie n., porzucenie

 ims. porzucony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zostawiać, opuszczać, odchodzić

Wiktionary


porzucek

naz­wi­sko


SJP.pl


porzucenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zre­zy­gno­wa­nie z cze­goś

 (1.2) roz­sta­nie się z czymś lub kimś

 (1.3) za­prze­sta­nie ro­bie­nia cze­goś

Wiktionary

na­le­ży do­pra­co­wać:

"przed­sta­wio­no sy­tu­a­cję tylko z per­spek­ty­wy – ". Pomóż po­pra­wić.

Po­rzu­ce­nie – w pol­skim pra­wie prze­stęp­stwo po­le­ga­ją­ce na po­zo­sta­wie­niu włas­ne­mu lo­so­wi ma­ło­let­nie­go po­ni­żej lat 15, albo innej osoby nie­po­rad­nej ze wzglę­du na swój stan psy­chicz­ny lub fi­zycz­ny wbrew obo­wiąz­ko­wi tro­szcze­nia się o nią.

Wikipedia

Powiązane:

 czas. porzucić dk., porzucać ndk.

 rzecz. porzucanie n.

Wiktionary


porzucić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. po­rzu­cać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|po­rzu­cać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cho­ciaż był do­brym ucz­niem, po­rzu­cił szko­łę w wieku trzy­na­stu lat.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈʒut͡ɕit͡ɕ, AS: požućić

Wiktionary

Powiązane:

 czas. porzucać

 rzecz. porzucenie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. śl. zaniechać

Wiktionary


porzycki

naz­wi­sko


SJP.pl


porzyganie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­rzy­gać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. porzygać dk.

Wiktionary


porzygać

zwy­mio­to­wać, zwró­cić zje­dzo­ny uprzed­nio po­karm


SJP.pl


porzygiwanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­rzy­gi­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. porzygiwać ndk.

Wiktionary


porzygiwać

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) wy­mio­to­wać przez jakiś okres lub kil­ku­krot­nie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔʒɨˈɟivat͡ɕ, AS: požyǵivać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rzygi nmos., rzygowiny nmos., rzyganie n., rzygnięcie n., rzygacz m., porzygiwanie n.

 czas. rzygać dk., rzygnąć ndk., wyrzygać dk., obrzygać dk., orzygać dk., narzygać dk., zarzygać dk., urzygać dk., zrzygać się dk.

Wiktionary


porzymski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) hist. ma­ją­cy miej­sce po upad­ku Ce­sar­stwa Rzym­skie­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Póź­niej­sza od­bu­do­wa grodu miała za­pew­ne zwią­zek z ir­landz­ki­mi osad­ni­ka­mi w okre­sie po­rzym­skim.

Wiktionary


porządeczek

zdrob­nie­nie od: po­rzą­dek


SJP.pl


porządek

1. ład, re­gu­lar­ny układ;
2. na­stę­po­wa­nie cze­goś po sobie w usta­lo­nej ko­lej­no­ści


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) stan, w któ­rym jest czy­sto, coś jest uło­żo­ne we­dług ja­kie­goś planu

 (1.2) czyn­ność sprzą­ta­nia, po­rząd­ko­wa­nia

 (1.3) ko­lej­ność cze­goś

 (1.4) mat. uo­gól­nie­nie pojęć „mniej­szy-więk­szy” na zbio­ry nie­ko­niecz­nie zło­żo­ne z liczb;

 (1.5) ar­chit. wy­wo­dzą­cy się z an­ty­ku styl kon­struk­cyj­ny i kom­po­zy­cyj­ny bu­dow­li;

Wiktionary

Po­rzą­dek (gr. "táksis", łac. "ordo", no­wo­łac. "or­di­na­tio") – wie­loz­nacz­ny ter­min sto­so­wa­ny jako ter­min spe­cjal­ny w lo­gi­ce, ma­te­ma­ty­ce, me­ta­fi­zy­ce i w fi­lo­zo­fii przy­ro­dy. Jako ter­min nie­spe­cjal­ny po­sia­da funk­cje war­to­ściu­ją­ce i ek­spre­syw­ne.

W ma­te­ma­ty­ce i lo­gi­ce po­rzą­dek to re­la­cja dwucz­ło­no­wa jed­ne­go zbio­ru, zwy­kle speł­nia­ją­ca ak­sjo­ma­ty po­rząd­ku li­nio­we­go lub przy­najm­niej czę­ścio­we­go po­rząd­ku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do­brze, że w twoim po­ko­ju jest po­rzą­dek.

 (1.2) Przed Świę­ta­mi za­wsze ro­bi­my po­rząd­ki w domu.

 (1.3) Wszyst­kie naz­wi­ska na tej li­ście są w po­rząd­ku al­fa­be­tycz­nym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈʒɔ̃ndɛk, AS: požõndek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. porządki nmos., porządność ż., podporządkowywanie n., porządkowy mos., uporządkowanie n.

:: zdrobn. porządeczek m.

 czas. uporządkowywać, porządkować ndk., uporządkować dk.

 przym. porządny, porządkowy

 przysł. porządnie, porządkowo, za porządkiem

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ład, czystość, schludność

 (1.2) porządkowanie, sprzątanie

 (1.3) kolejność, ustawienie

Wiktionary


porządki

sprzą­ta­nie domu, miesz­ka­nia itp.; ro­bie­nie po­rząd­ku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) sprzą­ta­nie

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: po­rzą­dek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cały ranek ro­bi­łam po­rząd­ki w al­ta­nie i szo­pie.

 (1.1) Nie mia­łeś przy­pad­kiem zro­bić po­rząd­ków na stry­chu?

Wiktionary

Powiązane:

 czas. uporządkowywać, porządkować ndk., uporządkować dk.

 przym. porządkowy

 rzecz. porządek mrz., porządkowy mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sprzątanie

Wiktionary


porządkowa

ko­bie­ta wyz­na­czo­na do pil­no­wa­nia po­rząd­ku; dy­żur­na


SJP.pl


porządkowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­rząd­ko­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔʒɔ̃ntkɔˈvãɲɛ, AS: požõntkovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. porządkować, uporządkowywać

 przysł. porządnie

 rzecz. podporządkowywanie n., porządność ż.

Wiktionary


porządkować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. upo­rząd­ko­wać)

 (1.1) do­pro­wa­dzać do ładu

 (1.2) ukła­dać we­dług okre­ślo­ne­go planu, np. w okre­ślo­nej ko­lej­no­ści

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Magda po­rząd­ko­wa­ła wczo­raj książ­ki we­dług au­to­ra.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔʒɔ̃ntˈkɔvat͡ɕ, AS: požõntkovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. porządki nmos., porządność ż., porządkowanie n., porządek mrz., porządkowy

 przym. porządkowy, porządny

 czas. uporządkować, uporządkowywać

 przysł. porządnie

Wiktionary


porządkowy

osoba wyz­na­czo­na do pil­no­wa­nia po­rząd­ku; dy­żur­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy ro­bie­nia lub za­pro­wa­dza­nia po­rząd­ku

 (1.2) znaj­du­ją­cy się w ja­kimś po­rząd­ku, ko­lej­no­ści

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) osoba, która zaj­mu­je się za­pro­wa­dza­niem po­rząd­ku

Wiktionary

Po­rząd­ko­wy (mars­hal) – przesz­ko­lo­na osoba z ob­słu­gi toru, po­ma­ga kie­row­com wyjść z sa­mo­cho­du i ewen­tu­al­nie gasi nie­wiel­kie po­ża­ry.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Or­ga­ni­za­to­rzy nie zad­ba­li o od­po­wied­nią licz­bę służb po­rząd­ko­wych i dosz­ło do tra­ge­dii.

 (1.2) Pro­szę podać od­no­śną licz­bę po­rząd­ko­wą.

 (2.1) Pi­ja­ne­go ki­bi­ca wy­pro­wa­dzi­ło dwóch po­rząd­ko­wych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔʒɔ̃ntˈkɔvɨ, AS: požõntkovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. porządek, porządeczek

:: fż. porządkowa

 czas. porządkować, uporządkowywać

 przym. porządny

 przysł. porządnie

Wiktionary


porządnicka

ko­bie­ta ma­ją­ca za­mi­ło­wa­nie do po­rząd­ku; pe­dant­ka


SJP.pl


porządnicki

czło­wiek ma­ją­cy za­mi­ło­wa­nie do po­rząd­ku


SJP.pl


porządnie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w spo­sób po­rząd­ny, przyz­wo­i­ty

 (1.2) bar­dzo, mocno, sil­nie

 (1.3) do­kład­nie, na­le­ży­cie, sta­ran­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Eli­sa­beth Pflüger ro­zbie­ra­ła się po­wo­li, ukła­da­jąc po­rząd­nie na krze­śle gar­de­ro­bę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈʒɔ̃ndʲɲɛ, AS: požõndʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. porządek mrz., porządność ż., porządkowanie n., uporządkowanie n., sporządnienie n., porządkowy mos., podporządkowywanie n.

 czas. uporządkowywać, porządkować ndk., uporządkować dk., sporządnieć dk.

 przym. porządny, porządkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-3) przyzwoicie

 (1.3) akuratnie

Wiktionary


porządniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: po­rząd­nie


SJP.pl


porządniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: po­rząd­ny


SJP.pl


porządnisia

ko­bie­ta ma­ją­ca za­mi­ło­wa­nie do po­rząd­ku; po­rząd­nic­ka


SJP.pl


porządniś

czło­wiek ma­ją­cy za­mi­ło­wa­nie do po­rząd­ku; po­rząd­nic­ki


SJP.pl


porządność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest po­rząd­ne; cecha tych, któ­rzy są po­rząd­ni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. porządek m., porządeczek m., porządkowanie n., uporządkowanie n.

 czas. uporządkowywać, porządkować ndk., uporządkować dk.

 przym. porządny, porządkowy

 przysł. porządnie, porządkowo

Wiktionary


porządny

1. schlud­ny, zad­ba­ny;
2. ucz­ci­wy, spra­wied­li­wy;
3. silny, trwa­ły, do­brej ja­ko­ści


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) do­brze urzą­dzo­ny, wy­ko­na­ny; so­lid­ny

 (1.2) ucz­ci­wy, dobry, szla­chet­ny, prawy, czy­sty

 (1.3) mocny, duży, in­ten­syw­ny

 (1.4) lu­bią­cy po­rzą­dek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tym razem kup ja­kieś po­rząd­ne radio; po­przed­nie zep­su­ło się po mie­sią­cu.

 (1.2) Marzę o po­rząd­nej dziew­czy­nie, która nigdy mnie nie za­wie­dzie.

 (1.3) Spu­ści­li mu po­rząd­ne manto.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈʒɔ̃ndnɨ, AS: požõndny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. porządkowy mos., porządek mrz., porządność ż., podporządkowywanie n.

 przym. porządkowy

 przysł. porządnie

 czas. uporządkowywać, porządkować ndk., uporządkować dk.

Wiktionary


porząsio

tylko w wy­ra­że­niu: w po­rzą­siu - po­tocz­nie: w po­rząd­ku, do­brze (w zna­cze­niu zgody na coś, przyz­wo­le­nia)


SJP.pl


porzępolić

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. brak)

 (1.1) lek­cew. za­grać wie­lo­krot­nie lub przez dłuż­szy czas na in­stru­men­cie, zwła­szcza stru­no­wym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gó­ra­le są wszę­dzie, w każ­dym mie­ście, wy­star­czy po­rzę­po­lić na skrzyp­kach i go­to­we.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. rzępolić ndk.

Wiktionary


poróbstwo

roz­wią­złość sek­su­al­na; po­rub­stwo


SJP.pl


poród

wy­da­le­nie doj­rza­łe­go płodu z or­ga­niz­mu matki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fizj. gin. za­koń­cze­nie ciąży, wy­da­nie doj­rza­łe­go płodu z or­ga­niz­mu matki;

Wiktionary

Poród (rów­nież roz­wią­za­nie, na­ro­dzi­ny) – u samic ssa­ków ło­ży­sko­wych oraz tor­ba­czy wy­da­le­nie płodu i ło­ży­ska z ma­ci­cy sa­mi­cy koń­czą­ce ciążę.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dla szcze­niąt ko­niecz­ne jest roz­po­czę­cie po­bie­ra­nia mleka jak naj­szyb­ciej po po­ro­dzie.

 (1.1) Mąż Anny ko­niecz­nie chciał być obec­ny przy po­ro­dzie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔrut, AS: porut

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ród mrz., porodówka ż., porodzenie n.

 czas. rodzić ndk., porodzić dk.

 przym. porodowy, okołoporodowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) urodzenie

Wiktionary


porównanie

zna­leźć róż­ni­ce i cechy wspól­ne dwóch lub wię­cej rze­czy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­rów­nać.

 (1.2) kon­struk­cja se­man­tycz­na i fi­gu­ra re­to­rycz­na, w któ­rej cechy jed­ne­go przed­mio­tu ze­sta­wio­ne są z ce­cha­mi in­ne­go;

Wiktionary

Po­rów­na­nie, com­pa­ra­tio (w niek­tó­rych kon­tek­stach także si­mi­li­tu­do) – dwucz­ło­no­wa kon­struk­cja se­man­tycz­na, w któ­rej cechy przed­mio­tu lub zja­wi­ska (czyli tego, co po­rów­nu­je­my, "com­pa­ran­dum)" do scha­rak­te­ry­zo­wa­ne­go w czło­nie pier­wsze­go słowa zo­sta­ją uwy­dat­nio­ne przez wska­za­nie na jego po­do­bień­stwo do przed­mio­tów lub zja­wisk scha­rak­te­ry­zo­wa­nych w czło­nie na­sze­go pier­wsze­go słowa (czyli tego, do czego po­rów­nu­je­my, "com­pa­rans").

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Skom­pro­mi­to­wa­ny przez Ga­bry­się przed całą żeń­ską dru­ży­ną ko­szy­kar­ską, któ­rej uczest­nicz­ki – jak się oka­za­ło – wszyst­kie miały okaz­ję słu­chać tych sa­mych kom­ple­men­tów i ro­man­tycz­nych po­rów­nań do kwia­tu ja­bło­ni, mówi jej, że jest pro­za­icz­na jak ka­la­fior.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔruvˈnãɲɛ, AS: poruvnãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. porównywanie n., nieporównanie n.

 czas. porównać ndk., porównywać dk.

 przym. porównawczy, porównywalny, nieporównywalny

 przysł. nieporównanie

Wiktionary


porównawczo

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w spo­sób po­rów­naw­czy; uwz­ględ­nia­jąc po­rów­na­nie cze­goś z czymś innym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nowy lek dzia­ła po­rów­naw­czo le­piej niż po­przed­ni.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. porównawczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) w porównaniu

Wiktionary


porównawczy

przy­miot­nik

 (1.1) opie­ra­ją­cy się na po­rów­na­niu

 (1.2) słu­żą­cy do po­rów­ny­wa­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pro­fe­sor Jen­sen roz­po­czął swoją ka­rie­rę aka­de­mic­ką na Uni­wer­sy­te­cie w Aal­bor­gu, gdzie stu­dio­wał ję­zy­ki nor­dyc­kie, a póź­niej wy­kła­dał ję­zy­koz­naw­stwo po­rów­naw­cze.

 (1.1) Z po­rów­naw­cze­go punk­tu wi­dze­nia fakt, że płód ssaka jest za­o­pa­try­wa­ny przez krew mie­sza­ną, wy­da­je się cał­kiem na­tu­ral­ny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. porównanie n., porównywanie n.

 czas. porównać dk., porównywać ndk.

 przym. porównywalny

 przysł. porównawczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) komparatywny, komparatystyczny, kontrastywny

Wiktionary


porównać

zna­leźć róż­ni­ce i cechy wspól­ne dwóch lub wię­cej rze­czy


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. po­rów­ny­wać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|po­rów­ny­wać.

 (1.2) stpol. uła­go­dzić

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­mó­wi­łem ka­ta­lo­gi sprzę­tu kom­pu­te­ro­we­go i po­rów­na­łem ceny dwóch firm.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈruvnat͡ɕ, AS: poruvnać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. porównywarka ż., porównanie n., porównywanie n.

 czas. równać, porównywać ndk.

 przym. porównawczy, porównywalny, nieporównywalny

Wiktionary


porównywalny

przy­miot­nik

 (1.1) na tyle po­dob­ny do cze­goś, że można go z tym po­rów­nać, ze­sta­wić

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) […] w Ar­gen­ty­nie nie dzia­ła jak dotąd sy­stem za­bez­pie­cze­nia spo­łecz­ne­go po­rów­ny­wal­ny z tymi, jakie funk­cjo­nu­ją w Eu­ro­pie […]

 (1.1) Nie­ste­ty ma ona sporo kon­ku­ren­cji, gdyż po­ja­wi­ły się znacz­nie tań­sze firmy da­le­kows­chod­nie, które ofe­ru­ją towar o po­rów­ny­wal­nej ja­ko­ści wy­ko­na­nia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. porównywalność ż., porównanie n.

 przysł. porównywalnie

 przym. porównawczy

 czas. porównać, porównywać

Wiktionary


porównywanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­rów­ny­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔruvnɨˈvãɲɛ, AS: poruvnyvãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. porównywać, porównać

 rzecz. porównanie n.

 przym. porównawczy, nieporównywalny

Wiktionary


porównywarka

ser­wis in­ter­ne­to­wy lub pro­gram umoż­li­wia­ją­cy po­rów­ny­wa­nie pro­duk­tów, usług i ich cen


SJP.pl


porównywać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. po­rów­nać)

 (1.1) ze­sta­wiać ze sobą rze­czy lub osoby w celu zna­le­zie­nia ich cech wspól­nych lub róż­nic

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie można po­rów­ny­wać ja­błek i ba­na­nów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔruvˈnɨvat͡ɕ, AS: poruvnyvać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. porównywarka ż., porównywanie ndk., porównanie dk.

 czas. równać, porównać dk.

 przym. porównawczy, porównywalny, nieporównywalny

Wiktionary


poróść

po­ros­nąć


SJP.pl


poróżniony

1. wy­wo­łać nie­po­ro­zu­mie­nie mię­dzy kimś a kimś, do­pro­wa­dzić do niez­go­dy; skłó­cić;
2. po­róż­nić się - po­kłó­cić się, zwa­śnić się


SJP.pl


poróżnić

1. wy­wo­łać nie­po­ro­zu­mie­nie mię­dzy kimś a kimś, do­pro­wa­dzić do niez­go­dy; skłó­cić;
2. po­róż­nić się - po­kłó­cić się, zwa­śnić się


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. rzad. po­róż­niać)

 (1.1) przy­wieść do niez­go­dy, wy­wo­łać mię­dzy kimś nie­po­ro­zu­mie­nie

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny po­róż­nić się (ndk. brak)

 (2.1) po­kłó­cić się, po­wa­śnić się

Wiktionary

Powiązane:

 czas. różnić, wyróżniać

 przym. różny

 rzecz. wyróżnik mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pokłócić, powaśnić, skłócić, zantagonizować; przest. dziś książk. zwaśnić; daw. powadzić

Wiktionary


poróżowiały

1. stać się ró­żo­wym; zró­żo­wieć, zró­żo­wić się, za­ró­żo­wić się, za­ró­żo­wieć;
2. do­stać lek­kich ru­mień­ców


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) z od­cie­niem różu

Wiktionary

Powiązane:

 czas. poróżowieć

 rzecz. poróżowienie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zaróżowiony

Wiktionary


poróżowieć

1. stać się ró­żo­wym; zró­żo­wieć, zró­żo­wić się, za­ró­żo­wić się, za­ró­żo­wieć;
2. do­stać lek­kich ru­mień­ców


SJP.pl


porąb

daw­niej:
1. karb, cios, cię­cie;
2. ob­szar w lesie, z któ­re­go wy­cię­to drze­wa; po­rę­ba, wy­rę­ba


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Porąb − wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie miń­skim, w gmi­nie Sta­ni­sła­wów
  • Porąb − ko­lo­nia w woj. po­mor­skim, w pow. puc­kim, w gmi­nie Kro­ko­wa

Wikipedia


porąbanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­rą­bać.

 (1.2) bycie po­rą­ba­nym

Wiktionary

Powiązane:

 czas. porąbać dk.

 rzecz. zarąbanie n., rąbanka ż.

Wiktionary


porąbaniec

po­tocz­nie: osoba za­cho­wu­ją­ca się dziw­nie, w spo­sób od­bie­ga­ją­cy od normy; świr, wa­riat, de­wiant


SJP.pl


porąbać

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. rąbać)

 (1.1) po­ciąć, prze­rą­bać na ka­wał­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Edyta chcia­ła na­pa­lić w piecu, ale wtedy oka­za­ło się, że skoń­czy­ły się za­pa­sy węgla. Bez na­my­słu po­rą­ba­ła ta­bo­ret, na któ­rym stała mied­ni­ca.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rąbanka ż., Poręba ż., zarąbanie n., przerębla ż., przerębel mrz., porąbanie n., porąb mrz., poręba ż.

 czas. odrąbać, rozrąbać, rąbać ndk.

Wiktionary


porąbczanin

miesz­ka­niec Po­rąb­ki (wsi w Pol­sce)


SJP.pl


porąbczanka

miesz­kan­ka Po­rąb­ki (wsi w Pol­sce)


SJP.pl


porąbecki

→ Po­rąb­ka; po­rąb­kow­ski


SJP.pl


porąbka

1. nazwa wielu wsi w Pol­sce;
2. część Łodzi;
3. część Nowej Rudy;
4. część Sos­now­ca


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Po­rąb­ka – część mia­sta Łódź
  • Po­rąb­ka – część mia­sta Nowa Ruda
  • Po­rąb­ka – dziel­ni­ca i część mia­sta Sos­no­wiec
  • Po­rąb­ka – część wsi Sied­li­ska w woj. lu­bel­skim, w pow. łu­kow­skim, w gmi­nie Woj­ciesz­ków
  • Po­rąb­ka – osada leśna wsi Ro­je­wo w woj. lu­bu­skim, w pow. mię­dzy­rzec­kim, w gmi­nie Mię­dzy­rzecz
  • Po­rąb­ka – część wsi Szcze­pa­no­wi­ce w woj. łódz­kim, w pow. piotr­kow­ski, w gmi­nie Gorz­ko­wi­ce
  • Po­rąb­ka – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. li­ma­now­skim, w gmi­nie Dobra
  • Po­rąb­ka – część wsi Mił­ko­wa w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. no­wo­są­dec­kim, w gmi­nie Ko­rzen­na
  • Po­rąb­ka – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. ol­ku­skim, w gmi­nie Trzy­ciąż
  • Po­rąb­ka – część wsi Ja­ro­szów­ka w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. wie­lic­kim, w gmi­nie Gdów
  • Po­rąb­ka – część wsi Wro­can­ka w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. ja­siel­skim, w gmi­nie Tar­no­wiec
  • Po­rąb­ka – część wsi Mała w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. rop­czyc­ko-sę­dzi­szow­skim, w gmi­nie Rop­czy­ce

Wikipedia


porąbkowski

→ Po­rąb­ka; po­rą­bec­ki


SJP.pl


poręb

ob­szar w lesie, z któ­re­go wy­cię­to drze­wa; wy­rę­ba


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Poręb – część wsi Li­pin­ki
  • Poręb – część wsi Roz­to­ka
  • Po­rę­ba

Wikipedia


poręba

ob­szar w lesie, z któ­re­go wy­cię­to drze­wa; wy­rę­ba


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) leśn. ob­szar lasu, na któ­rym zo­sta­ły wy­cię­te drze­wa

Wiktionary

Zo­bacz też: Po­rę­ba w in­nych zna­cze­niach tej nazwy.

Po­rę­ba – mia­sto w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie za­wier­ciań­skim, nad Czar­ną Przem­szą. Po­mi­mo ad­mi­ni­stra­cyj­nej przy­na­leż­no­ści do wo­je­wództ­wa ślą­skie­go od 1999 r., kul­tu­ro­wo, hi­sto­rycz­nie i ge­o­gra­ficz­nie jest czę­ścią Ma­ło­pol­ski i daw­nej ziemi kra­kow­skiej.

Wikipedia

Powiązane:

 czas. porąbać dk.

 rzecz. rąbanka ż., Poręba ż., zarąbanie n., przerębel mrz., przerębla ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) karczunek, karczowisko, poręb, trzebież, wyrąb, wyręba, zrąb

Wiktionary


porębianin

miesz­ka­niec Po­rę­by (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Po­rę­by

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W so­bo­tę ja­worz­nia­nie po­ko­na­li po­rę­bian 3:0.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Poręba ż.

:: fż. porębianka ż.

 przym. porębski

Wiktionary


porębianka

miesz­kan­ka Po­rę­by (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Po­rę­by

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Po­rę­bian­ka – potok, do­pływ Mszan­ki
  • Po­rę­bian­ka – potok, do­pływ Udor­ki
  • Po­rę­bian­ka (Ka­mie­ni­czan­ka) – potok, do­pływ Trze­me­śnian­ki

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W nie­dzie­lę po­rę­bian­ki po­wal­czą z cie­szy­nian­ka­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Poręba ż.

:: fm. porębianin mos.

 przym. porębski

Wiktionary


porębowy

→ po­rę­ba


SJP.pl

Patrz:

poręba

porębski

przy­miot­nik od: Po­rę­ba


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Po­rę­bą, do­ty­czą­cy Po­rę­by

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­to­ni Po­ręb­ski (1898–1967) – du­chow­ny rzym­sko­ka­to­lic­ki
  • Bal­ta­zar Po­ręb­ski (zm. 1617) – poseł, woj­ski kra­kow­ski, uczest­nik ro­ko­szu san­do­mier­skie­go
  • Cze­sław Po­ręb­ski (ur. 1945) – pro­fe­sor, wy­kła­dow­ca aka­de­mic­ki
  • Jerzy Po­ręb­ski (1939-2021) – pol­ski pie­śniarz, ani­ma­tor ruchu szan­to­we­go w Pol­sce
  • Jerzy Po­ręb­ski (1934–2016) – pol­ski re­por­ta­ży­sta
  • Jerzy Po­ręb­ski (ur. 1956) – pol­ski re­ży­ser
  • Ka­zi­mierz Po­ręb­ski (1872–1933) – wi­ce­ad­mi­rał, do­wód­ca Ma­ry­nar­ki Wo­jen­nej RP
  • Łu­kasz Po­ręb­ski (1594–1637) – ma­larz kra­kow­ski, uczeń To­ma­sza Do­la­bel­li
  • Ma­rian Po­ręb­ski (1910–2008) – śpie­wak ope­ro­wy, tenor wa­gne­row­ski
  • Mie­czy­sław Po­ręb­ski (ur. 1921) – kry­tyk, te­o­re­tyk i hi­sto­ryk sztu­ki
  • Ol­gierd Po­reb­ski (1922–1995) – bry­tyj­ski szer­mierz
  • Prze­my­sław Po­ręb­ski (ur. 1998) – pol­ski pił­karz

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Poręba ż., porębianin mos., porębianka ż.

Wiktionary


poręcz

1. część ba­lu­stra­dy sto­so­wa­na m.in. dla bez­pie­czeń­stwa;
2. opar­cie bocz­ne krze­sła, fo­te­la itp.;
3. przy­rząd gim­na­stycz­ny zbu­do­wa­ny z dwóch rów­no­le­głych, usta­wio­nych po­zio­mo drąż­ków opar­tych na słup­kach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) uchwyt bie­gną­cy wzdłuż scho­dów

 (1.2) ba­lu­stra­da bal­ko­nu

 (1.3) bocz­ny uchwyt ławki, nie­kie­dy krze­sła lub fo­te­la

 (1.4) po­rę­cze sport. przy­rząd gim­na­stycz­ny z dwóch rów­no­le­głych żer­dzi;

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 2. os. lp. rozk. od po­rę­czyć

Wiktionary

Po­ręcz – po­chwyt przy­ścien­ny. Pod­sta­wo­wa funk­cja, jaką po­win­ny speł­niać po­rę­cze, to ułat­wie­nie po­ru­sza­nia się po scho­dach, a także ochro­na przed upad­kiem z wy­so­ko­ści.

Po­rę­cze po­win­ny za­pew­niać wy­go­dę użyt­ko­wa­nia oraz być w so­lid­ny spo­sób za­mo­co­wa­ne do ba­lu­stra­dy lub ścia­ny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Trzy­maj się po­rę­czy, bo na scho­dach jest śli­sko.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔrɛ̃n͇t͡ʃ, AS: porẽṇč

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poręczność ż., poręczówka ż., poręczenie n., poręczanie n., ręczny m., ręka ż., poręka ż.

 czas. poręczyć dk., poręczać ndk.

 przym. poręczny, ręczny, poręczeniowy, poręczowy

 przysł. poręcznie, ręcznie

Wiktionary


poręczanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­rę­czać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poręka ż., poręcz ż., poręczyciel mos.

 czas. poręczać

Wiktionary


poręczać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. po­rę­czyć)

 (1.1) dawać urzę­do­we pot­wier­dze­nie czy­jejś wy­pła­cal­no­ści

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. po­rę­czyć)

 (2.1) brać na sie­bie od­po­wie­dzial­ność za kogoś lub za coś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rączęta nmos., ręka ż., poręka ż., poręcz ż., poręczanie n., poręczyciel mos., poręczycielka ż.

 przym. poręczny

 czas. ręczyć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gwarantować, żyrować

 (2.1) ręczyć

Wiktionary


poręczenie

1. pi­sem­ne zo­bo­wią­za­nie wobec wie­rzy­cie­la do wy­ko­na­nia zo­bo­wią­za­nia dłuż­ni­ka, w przy­pad­ku gdyby ten go nie wy­ko­nał;
2. po­rę­cze­nie ma­jąt­ko­we - pie­nią­dze, pa­pie­ry war­to­ścio­we itp., zło­żo­ne jako gwa­ran­cja, że oskar­żo­ny, po­zo­sta­ją­cy na wol­no­ści, stawi się na każde wez­wa­nie sądu i nie bę­dzie utrud­niał po­stę­po­wa­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­rę­czyć.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rączęta nmos., poręka ż., ręczniczek mrz., poręcz ż., rączka ż., ręka ż., poręczyciel mos., poręczycielka ż.

 przym. poręczny

 przysł. ręcznie

 czas. poręczyć

Wiktionary


poręczeniowy

→ po­rę­cze­nie


SJP.pl

Patrz:

poręczenie

poręcznie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób po­ręcz­ny

Wiktionary

Powiązane:

 przym. poręczny

 rzecz. poręczność ż., poręcz ż.

Wiktionary


poręczniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: po­ręcz­nie


SJP.pl


poręczniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: po­ręcz­ny


SJP.pl


poręczność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest po­ręcz­ne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. poręczny

 przysł. poręcznie

 rzecz. poręcz ż.

Wiktionary


poręczny

1. wy­god­ny w uży­ciu;
2. do­sto­so­wa­ny do kształ­tu ręki


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­sto­so­wa­ny do kształ­tu ręki i wy­god­ny w uży­ciu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈrɛ̃n͇t͡ʃnɨ, AS: porẽṇčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rączęta nmos., poręcz ż., poręczenie n., poręczność ż., poręczówka ż., poręczyciel m., poręka ż., ręka ż., ręczny mrz.

 przym. poręczowy, ręczny

 przysł. poręcznie

 czas. poręczać, poręczyć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wygodny, funkcjonalny

Wiktionary


poręczować

we wspi­nacz­ce i nur­ko­wa­niu: za­kła­dać linę po­rę­czo­wą dla za­bez­pie­cze­nia trasy


SJP.pl


poręczowy

→ po­ręcz


SJP.pl

Patrz:

poręcz

poręczyciel

osoba po­rę­cza­ją­ca za kogoś; ży­rant; gwa­rant


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) praw. ktoś, kto po­rę­cza czy­jeś wie­rzy­tel­no­ści

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poręczanie n., poręczenie n., poręczycielka ż., poręczycielstwo n., poręka ż.

 czas. ręczyć, poręczać ndk., poręczyć dk.

 przym. poręczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gwarant, żyrant

Wiktionary


poręczycielka

ko­bie­ta po­rę­cza­ją­ca za kogoś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) praw. ko­bie­ta, która po­rę­cza czy­jeś wie­rzy­tel­no­ści

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poręczenie n., poręka ż., poręczycielstwo n.

:: fm. poręczyciel

 czas. poręczać ndk., poręczyć dk.

Wiktionary


poręczycielski

→ po­rę­czy­ciel


SJP.pl

Patrz:

poręczyciel

poręczyć

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. po­rę­czać)

 (1.1) dać urzę­do­we pot­wier­dze­nie czy­jejś wy­pła­cal­no­ści

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. po­rę­czać)

 (2.1) wziąć na sie­bie od­po­wie­dzial­ność za kogoś lub za coś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ręczniczek mrz., rączka ż., poręka ż., poręczycielka ż., poręczyciel mos., poręczenie n., poręcz ż.

 przym. poręczny

 przysł. ręcznie

 czas. ręczyć

Wiktionary


poręka

po­rę­cze­nie lub za­pew­nie­nie; rę­koj­mia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­rę­cze­nie; za­pew­nie­nie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rączęta nmos., poręcz ż., poręczycielka ż., poręczyciel mos., poręczenie n., poręczanie n., ręka ż.

 czas. poręczyć dk., poręczać ndk.

 przym. poręczny

Wiktionary


porękawiczne

daw­niej: po­da­ru­nek da­ro­wa­ny przez na­byw­cę żonie lub in­ne­mu człon­ko­wi ro­dzi­ny sprze­da­ją­ce­go


SJP.pl


pos

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pos Abao – miej­sco­wość (pla­ats) w stre­fie Pos Abao/Cu­nu­cu Abao, w re­gio­nie Oran­je­stad-West, w kraju au­to­no­micz­nym Aruba
  • Pos Abao/Cu­nu­cu Abao – stre­fa (zone) w re­gio­nie Oran­je­stad-West, w kraju au­to­no­micz­nym Aruba
  • Pos Cabai – osada (buurt) w Wil­lem­sta­dzie, w kraju au­to­no­micz­nym Curaçao
  • Pos Chi­qu­i­to – miej­sco­wość (pla­ats) w re­gio­nie Sa­va­ne­ta, w kraju au­to­no­micz­nym Aruba
  • Alet­te Pos – ho­len­der­ska ho­ke­ist­ka
  • Hans Pos – ho­len­der­ski pro­du­cent fil­mo­wy
  • POS
  • Poos
  • Poss

Wikipedia


pos.

skrót od: poseł (czy­ta­ny jako cały, od­mien­ny wyraz)


SJP.pl

skrót

 (1.1) = poseł

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po po­sie­dze­niu ko­mi­sji pos. Byrka udał się do mar­szał­ka sejmu Da­szyń­skie­go, któ­re­mu przed­sta­wił uchwa­ły ko­mi­sji bu­dże­to­wej.

Wiktionary


posacki

naz­wi­sko


SJP.pl


posada

1. za­ję­cie w ja­kiejś in­sty­tu­cji; stałe za­trud­nie­nie;
2. daw­niej: pod­sta­wa cze­goś, fun­da­ment


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miej­sce pracy da­ją­ce stały do­chód

 (1.2) ro­dzaj osady słu­żeb­nej w daw­nej Rusi,

 (1.3) daw. fun­da­ment, pod­sta­wa

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • po­sa­da – ro­dzaj osady słu­żeb­nej w daw­nej Rusi
  • Po­sa­da – dziel­ni­ca mia­sta Sanok
  • Po­sa­da – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. zgo­rze­lec­kim, w gmi­nie Bo­ga­ty­nia
  • Po­sa­da – część wsi Wy­gnan­ka w woj. lu­bel­skim, w pow. bial­skim, w gmi­nie Sos­nów­ka
  • Po­sa­da – część wsi Wro­no­wi­ce w woj. łódz­kim, w pow. ła­skim, w gmi­nie Łask
  • Po­sa­da – wieś w woj. łódz­kim, w pow. łódz­kim wschod­nim, w gmi­nie Brój­ce
  • Po­sa­da – osada leśna w woj. łódz­kim, w pow. ra­dom­szczań­skim, w gmi­nie Przed­bórz
  • Po­sa­da – część wsi Łęki Małe w woj. łódz­kim, w pow. wie­ru­szow­skim, w gmi­nie Lu­tu­tów
  • Po­sa­da – osada leśna w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. ol­ku­skim, w gmi­nie Bo­le­sław
  • Po­sa­da – część wsi So­ko­ło­wo Wło­ściań­skie w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. puł­tu­skim, w gmi­nie Obry­te
  • Po­sa­da – przy­sió­łek wsi Słu­pi­ca w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ra­dom­skim, w gmi­nie Jedl­nia-Let­ni­sko
  • Po­sa­da – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ra­dom­skim, w gmi­nie Przy­tyk

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po ukoń­cze­niu stu­diów objął po­sa­dę na­u­czy­cie­la.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈsada, AS: posada

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zdrobn. posadka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stanowisko, zajęcie

Wiktionary


posadawiać

usa­da­wiać;
1. umie­szczać, sa­dzać kogoś wy­god­nie; usa­dzać;
2. umie­szczać, umiej­sca­wiać coś gdzieś;
3. umie­szczać kogoś na wy­so­kim sta­no­wi­sku w fir­mie


SJP.pl


posadka

zdrob­nie­nie od: po­sa­da


SJP.pl


posadowice

Po­sa­do­wi­ce (niem. "Po­stel­witz") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie ole­śnic­kim, w gmi­nie Bie­ru­tów.

Wikipedia


posadowy

→ po­sa­da


SJP.pl

Patrz:

posada

posady

1. za­ję­cie w ja­kiejś in­sty­tu­cji; stałe za­trud­nie­nie;
2. daw­niej: pod­sta­wa cze­goś, fun­da­ment


SJP.pl

Zo­bacz też: Po­sa­dy w in­nych zna­cze­niach tej nazwy.

Po­sa­dy – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie bra­niew­skim, w gmi­nie Pie­nięż­no.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa el­blą­skie­go. Wieś znaj­du­je się w hi­sto­rycz­nym re­gio­nie War­mia.

Wikipedia


posadzenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­sa­dzić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. posadzić

 rzecz. sad mrz., sadownik mos./mrz.

Wiktionary


posadzić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) umie­ścić sa­dzon­ki w ziemi

 (1.2) umiej­sco­wić na czymś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kiedy po­sa­dzi­łeś te krza­ki?

 (1.1) Zło­dzie­je mają nie­zły tupet i wy­o­braź­nię, krad­ną świe­żo po­sa­dzo­ne ro­śli­ny przed ka­me­ra­mi mo­ni­to­rin­gu.

 (1.2) Po­sadź­cie swoje zadki na tam­tych ta­bo­re­tach!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈsad͡ʑit͡ɕ, AS: posaʒ́ić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sadownik mos./mrz., sadzonka ż., sadzoneczka ż., posadzka ż., sad mrz., posadzenie n.

 czas. sadzić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zasadzić

 (1.2) umiejscowić, umieścić, usadowić

Wiktionary


posadzka

wierzch­nia war­stwa po­dło­gi, zwy­kle be­to­no­wa lub ka­mien­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wierzch­nia war­stwa po­dło­gi;

 (1.2) nie­po­kry­ta ni­czym be­to­no­wa lub ka­mien­na po­dło­ga

 (1.3) stpol. płyta do wy­kła­da­nia po­dło­gi lub ścia­ny

Wiktionary

Po­sadz­ka – zew­nętrz­na, wierzch­nia, ostat­nia war­stwa po­dło­gi, bę­dą­ca jej wy­koń­cze­niem, czę­sto o cha­rak­te­rze de­ko­ra­cyj­nym.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kto wpadł na po­mysł, by przy wej­ściu kłaść śli­ską po­sadz­kę? Prze­cież w zimę tu jest lo­do­wi­sko!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈsat͡ska, AS: posacka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. daw. posadzkarstwo n., posadzkarz m., posadzkarka ż., posadzkowanie n.

 przym. posadzkowy, posadzkarski

 czas. daw. posadzkować ndk., stpol. posadzić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1,3) gwara. posiadzka

Wiktionary


posadzkarski

przy­miot­nik od: po­sadz­karz


SJP.pl


posadzkowy

→ po­sadz­ka


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z po­sadz­ką, do­ty­czą­cy po­sadz­ki

Wiktionary

Patrz:

posadzka

Powiązane:

 rzecz. posadzka ż.

Wiktionary


posadówka

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Zo­bacz też: Po­sa­dów­ka w in­nych zna­cze­niach tej nazwy.

Po­sa­dów­ka – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie ra­dom­szczań­skim, w gmi­nie Ko­bie­le Wiel­kie.

W la­tach 1975–1998 wieś ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa piotr­kow­skie­go.

Wikipedia


posag

wiano, ma­ją­tek wno­szo­ny przez pannę młodą do mał­żeń­skiej wspól­no­ty


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rze­czy, które panna do­sta­wa­ła daw­niej od ro­dzi­ców, kiedy wy­cho­dzi­ła za mąż

Wiktionary

Posag – ka­pi­tał, ma­ją­tek wno­szo­ny mę­żo­wi przez żonę przy za­wie­ra­niu mał­żeń­stwa.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Hela była ładna, ale bez po­sa­gu nie miała szans na zna­le­zie­nie oblu­bień­ca.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔsak, AS: posak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. doposażenie n., doposażanie n., powyposażanie n., uposażenie n., uposażanie n., wyposażenie n., wyposażanie n.

 czas. doposażyć dk., doposażać ndk., powyposażać dk., uposażyć dk., uposażać ndk., wyposażyć dk., wyposażać ndk.

 przym. posagowy, posażny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wiano

Wiktionary


posanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. ob­szar na pół­noc od dol­ne­go biegu Sanu;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Miesz­kań­ców Po­sa­nia sta­no­wi­li w więk­szo­ści gre­ko­ka­to­li­cy.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Nadsanie

Wiktionary


posaunować

po­tocz­nie: spę­dzić pe­wien czas na ko­rzy­sta­niu z sauny


SJP.pl


posawie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) hist. geogr. kra­i­na po­ło­żo­na w do­li­nie rzeki Sawy, na ob­sza­rze Sło­we­nii, Chor­wa­cji, Bośni i Ser­bii

Wiktionary

Po­sa­wie (bośn., chorw., serb., sło­weń. "Po­sa­vi­na") – kra­i­na ge­o­gra­ficz­na w Bośni i Her­ce­go­wi­nie, Chor­wa­cji, Ser­bii i Sło­we­nii. Roz­po­ście­ra się wzdłuż środ­ko­we­go i dol­ne­go biegu rzeki Sawa na dłu­go­ści ok. 400 km, zaj­mu­jąc po­wierzch­nię 10 000 km².

Wikipedia

Powiązane:

 przym. posawski, sawski

 rzecz. Sawa mos./ż.

Wiktionary


posawski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Po­sa­wiem, po­ło­żo­ny na Po­sa­wiu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Posawie n., Sawa ż.

 przym. sawski

Wiktionary


posażek

zdrob­nie­nie od: posag


SJP.pl


posażniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: po­saż­nie


SJP.pl


posażniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: po­saż­ny


SJP.pl


posażny

1. o ko­bie­cie nie­za­męż­nej: ma­ją­ca duży posag;
2. daw­niej: do­ty­czą­cy po­sa­gu


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) o ko­bie­cie nie­za­męż­nej: ma­ją­ca duży posag

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (2.1) do­ty­czą­cy po­sa­gu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. posag mrz., doposażenie n., doposażanie n., powyposażanie n., uposażenie n., uposażanie n., wyposażenie n., wyposażanie n.

 czas. doposażyć dk., doposażać ndk., powyposażać dk., uposażyć dk., uposażać ndk., wyposażyć dk., wyposażać ndk.

 przym. posagowy

Wiktionary


posca

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. hist. ro­dzaj le­mo­nia­dy z octu win­ne­go, wody i miodu przy­pra­wio­ne­go ko­len­drą; po­spo­li­ty, co­dzien­ny napój w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie

Wiktionary


poscalać

sca­lić po kolei, wiele razy


SJP.pl


poschnięty

taki, który zwiądł, usechł; pos­chły


SJP.pl


poschły

taki, który zwiądł, usechł; posch­nię­ty


SJP.pl


poscrollować

[czy­taj: po­skro­lo­wać] spę­dzić pe­wien czas na prze­wi­ja­niu wyś­wiet­la­nej za­war­to­ści na urzą­dze­niu elek­tro­nicz­nym


SJP.pl


posegmentować

po­dzie­lić coś na ele­men­ty skła­do­we


SJP.pl


posegmentyzować

po­dzie­lić coś na seg­men­ty


SJP.pl


posegregowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) po­dzie­le­nie cze­goś na grupy we­dług przy­ję­te­go kry­te­rium

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. segregacja ż., segregator m., segregacjonizm m., segregacjonista m., segregowanie n.

 czas. posegregować dk., segregować ndk.

 przym. segregacjonistyczny

Wiktionary


posejdon

mit. gr. bóg morza, opie­kun że­gla­rzy i ry­ba­ków


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) mitgr. bóg mórz, trzę­sień ziemi, że­gla­rzy, ry­ba­ków i koni, utoż­sa­mia­ny z rzym­skim Nep­tu­nem;

Wiktionary

Po­sej­don ( Ποσειδῶν Poseidōn, Neptūnus) – w mi­to­lo­gii grec­kiej bóg mórz, je­zior, rzek, trzę­sień ziemi, że­gla­rzy, ry­ba­ków.

Syn Kro­no­sa i Rei. Młod­szy brat Ha­de­sa, Hery, De­me­ter i He­stii, star­szy brat Zeusa, mąż Am­fi­try­ty. Przed­sta­wia­ny z trój­zę­bem, (który był jego atry­bu­tem) na ryd­wa­nie cią­gnię­tym przez hip­po­kam­py, w to­wa­rzy­stwie try­to­nów, ich­tio­cen­ta­u­rów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­sej­don ucho­dził za syna Kro­no­sa i Rei oraz męża Am­fi­try­ty.

 (1.1) Atry­bu­tem Po­sej­do­na był trój­ząb, któ­rym wzbu­rzał morze i wstrzą­sał zie­mią.

 (1.1) Po­sej­do­no­wi pod­le­ga­ły razem z mo­rzem wyspy, nad­brze­ża, przy­sta­nie.

 (1.1) Po­sej­do­no­wi poś­wię­co­na była ba­jecz­na wyspa At­lan­ty­da, którą wła­da­li jego po­tom­ko­wie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈsɛjdɔ̃n, AS: posei ̯dõn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. Posejdonowy

 rzecz. Posydończyk mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Neptun

Wiktionary


posejdonowy

taki jak u Po­sej­do­na, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla Po­sej­do­na


SJP.pl

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) przest. gwara. na­le­żą­cy do Po­sej­do­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Grecy czci­li Po­sej­do­no­wy oł­tarz.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Posejdon mos., Posydończyk mos.

Wiktionary


poseksić

po­tocz­nie: po­sek­sić się - spę­dzić pe­wien czas na upra­wia­niu seksu; pob­zy­kać się, po­ciup­ciać się, pod­mu­chać się


SJP.pl


poselekcjonować

spę­dzić pe­wien czas na se­lek­cjo­no­wa­niu; po­wy­bie­rać


SJP.pl


poselski

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy po­słów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Opi­nie o im­mu­ni­te­cie po­sel­skim są jasne. Z ostat­nich badań CBOS-u wy­ni­ka, że 57% an­kie­to­wa­nych opo­wia­da się za jego znie­sie­niem w myśl za­sa­dy, że nie ma rów­nych i rów­niej­szych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poselstwo n., poseł m., posłanka ż., Poseł mos./ż.

 czas. posłować ndk.

Wiktionary


poselstwo

misja, po­słan­nict­wo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) misja dy­plo­ma­tycz­na

 (1.2) sie­dzi­ba misji dy­plo­ma­tycz­nej

 (1.3) urząd posła

 (1.4) spra­wo­wa­nie urzę­du posła

 (1.5) misja po­wie­rzo­na po­sło­wi lub gru­pie po­słów

 (1.6) daw. ogół po­słów w sej­mie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Obec­ność mło­de­go knia­zia na­da­ła kró­lew­skie­mu po­sel­stwu cechę nadz­wy­czaj uro­czy­stą, wbrew ży­cze­niom Zbi­gnie­wa.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. poselski

 przysł. poselsko

 rzecz. posłaniec mos., posłanka ż., poseł mos., posyłka ż.

Wiktionary


poserduszkować

po­tocz­nie: oz­na­czyć coś sym­bo­lem ser­dusz­ka, po­lu­bić; za­ser­dusz­ko­wać


SJP.pl


poserfować

spę­dzić pe­wien czas na ser­fo­wa­niu; po­sur­fo­wać


SJP.pl


poserwisowy

taki, który był na­pra­wia­ny w ser­wi­sie


SJP.pl


posesja

1. wy­dzie­lo­ny teren, nie­ru­cho­mość;
2. daw­niej: dzier­ża­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) teren sta­no­wią­cy czy­jąś włas­ność

 (1.2) daw. dzier­ża­wa

 (1.3) daw. po­sia­da­nie cze­goś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pro­szę nie par­ko­wać przed moją po­se­sją.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. posesor mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) działka

Wiktionary


posesjonat

daw­niej: wła­ści­ciel po­sia­dło­ści ziem­skiej lub nie­ru­cho­mo­ści miej­skiej


SJP.pl

Po­se­sjo­nat (z łac. "pos­ses­sio", "po­sia­da­nie") – w daw­nym pra­wie pol­skim po­sia­dacz (do­myśl­nie: nie­ru­cho­me­go ma­jąt­ku).

Okre­śle­nie to do­ty­czy­ło szlach­ci­ców po­sia­da­ją­cych dobra ziem­skie oraz mie­szczan po­sia­da­ją­cych nie­ru­cho­mość na te­re­nie mia­sta. Prawo na­da­ne mie­szcza­nom w Kon­sty­tu­cji 3 maja (w usta­wie "Prawo o mia­stach") umoż­li­wia­ło im także na­by­cie prawa włas­no­ści na do­brach ziem­skich.

Wikipedia


posesjonatka

→ po­se­sjo­nat


SJP.pl

Patrz:

posesjonat

posesor

1. daw­niej: po­sia­dacz; wła­ści­ciel;
2. dzier­żaw­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. wła­ści­ciel, po­sia­dacz

 (1.2) daw. dzier­żaw­ca

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈsɛsɔr, AS: posesor

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. posesja, posesjonat, posesywność

 przym. posesorski, posesywny

Wiktionary


posesorka

daw­niej: po­sia­dacz­ka, wła­ści­ciel­ka


SJP.pl


posesoryjny

do­ty­czą­cy po­sia­da­nia (np. nie­ru­cho­mo­ści)


SJP.pl


posesyjka

zdrob­nie­nie od: po­se­sja


SJP.pl


posesyjny

na­stę­pu­ją­cy, od­by­wa­ją­cy się po sesji (eg­za­mi­na­cyj­nej itp.)


SJP.pl


posesywny

dzier­żaw­czy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) jęz. dzier­żaw­czy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔsɛˈsɨvnɨ, AS: posesyvny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. posesywność, posesor

 przym. posesorski

Wiktionary


posewastopolski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) hist. do­ty­czą­cy okre­su po klę­sce Ce­sar­stwa Ro­syj­skie­go w woj­nie krym­skiej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wziął też z miej­sca czyn­ny udział w życiu po­li­tycz­nym tam­tych burz­li­wych lat wios­ny po­se­wa­sto­pol­skiej i ma­ni­fe­sta­cji pa­trio­tycz­nych.

Wiktionary


poseł

1. de­pu­to­wa­ny, czło­nek par­la­men­tu bądź jego niż­szej izby;
2. dy­plo­ma­ta re­pre­zen­tu­ją­cy pań­stwo, wy­sy­ła­ny w misji sta­łej lub spe­cjal­nej;
3. pot. osoba wy­sła­na celem za­łat­wie­nia ja­kiejś spra­wy, oz­naj­mie­nia cze­goś itp.; wy­słan­nik, po­sła­niec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) polit. czło­nek Sejmu lub in­ne­go par­la­men­tu;

 (1.2) osoba wy­sła­na do­kądś w okre­ślo­nym celu

 (1.3) adm. urz. dy­plo­ma­ta wy­sła­ny do in­ne­go pań­stwa z ofi­cjal­ną misją

 (1.4) hist. wojsk. żoł­nierz wy­sła­ny do woj­ska prze­ciw­ni­ka ma­ją­cy usta­lić wa­run­ki bitwy lub jej za­koń­cze­nia

Wiktionary

na­le­ży do­pra­co­wać:

"przed­sta­wio­no sy­tu­a­cję tylko z per­spek­ty­wy – ". Pomóż po­pra­wić.

Poseł (także: po­słan­ka w od­nie­sie­niu do ko­biet) – osoba bę­dą­ca człon­kiem par­la­men­tu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Szyb­ko piął się w górę po nowej dra­bi­nie par­tyj­nej, zo­stał zna­nym dzia­ła­czem lo­kal­nym - i po­słem RP. Za­mie­rza być nim do eme­ry­tu­ry. - To świet­ny zawód - prze­ko­nu­je.

 (1.3) Czy przy­był już poseł z Le­chi­sta­nu?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔsɛw, AS: poseu̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poselstwo n., posyłka ż.

:: fż. posłanka ż.

 czas. posłować ndk., posłać dk., posyłać ndk.

 przym. poselski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) posłaniec, wysłannik

 (1.3) emisariusz

Wiktionary


posiad

1. wspól­ne spę­dza­nie czasu w więk­szej gru­pie, zwy­kle na im­pre­zie zwią­za­nej z gó­ral­ską kul­tu­rą lu­do­wą;
2. daw­niej: wi­zy­ta, od­wie­dze­nie


SJP.pl


posiadacz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ktoś, kto coś ma, po­sia­da

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • po­sia­dacz sa­mo­ist­ny
  • po­sia­dacz za­leż­ny
  • po­sia­da­nie

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mógł sobie poz­wo­lić na taki luk­sus, po­nie­waż był szczę­śli­wym po­sia­da­czem ma­gne­to­wi­du i kilku kaset z fil­ma­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈɕadat͡ʃ, AS: pośadač

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. posiadanie n.

:: fż. posiadaczka ż.

 czas. posiadać ndk., posiąść dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) właściciel, posesor

Wiktionary


posiadaczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta, która coś ma, po­sia­da

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rze­czy­wi­ście stopy miała drob­niut­kie, ostro za­koń­czo­ne, jak ko­pyt­ka, gdyż nogi były od dzie­ciń­stwa po­ka­le­czo­ne. W Chi­nach służy to za dowód wy­so­kie­go po­cho­dze­nia lub bo­gact­wa i jest naj­wię­cej ce­nio­ne. Lecz po­dróż­nik, zwie­dza­ją­cy kraj, ukry­ty przed świa­tem za wiel­kim murem, omy­lił­by się nie­za­wod­nie, gdyby wszyst­kie po­sia­dacz­ki „zło­tych lilij“ uwa­żał za ary­sto­krat­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔɕaˈdat͡ʃka, AS: pośadačka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. posiadacz m., posiadanie n., posiadłość ż.

 czas. posiadać

Wiktionary


posiadający

książ­ko­wo:
1. być wła­ści­cie­lem cze­goś;
2. cha­rak­te­ry­zo­wać się czymś;
3. mieć jakąś wie­dzę, umie­jęt­no­ści;
4. dy­spo­no­wać czymś;
5. być w coś wy­po­sa­żo­nym


SJP.pl


posiadanie

o gru­pie osób: usiąść ko­lej­no


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­sia­dać.

 (1.2) praw. fak­tycz­ne władzt­wo nad rze­czą;

Wiktionary

Po­sia­da­nie ( pos­ses­sio, od se­de­re – sie­dzieć) – in­sty­tu­cja prawa rze­czo­we­go oz­na­cza­ją­ca fakt wła­da­nia rze­czą przez po­sia­da­cza. Stan ten po­zo­sta­je pod ochro­ną prawa, jak rów­nież nie­sie za sobą sze­reg skut­ków o zróż­ni­co­wa­nym cha­rak­te­rze praw­nym. Może, ale nie musi, wią­zać się z przy­słu­gu­ją­cym po­sia­da­czo­wi ty­tu­łem praw­nym do rze­czy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­sia­da­nie jed­ne­go kota pro­wa­dzi do po­sia­da­nia na­stęp­ne­go.

 (1.2) Po­sia­da­nie pod­le­ga ochro­nie praw­nej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔɕaˈdãɲɛ, AS: pośadãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. posiadacz mos., posiadaczka ż., posiadłość ż., siad mrz.

 czas. siadać, posiadać ndk.

 wykrz. siad

Wiktionary


posiadać

książ­ko­wo:
1. być wła­ści­cie­lem cze­goś;
2. cha­rak­te­ry­zo­wać się czymś;
3. mieć jakąś wie­dzę, umie­jęt­no­ści;
4. dy­spo­no­wać czymś;
5. być w coś wy­po­sa­żo­nym


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. po­siąść)

 (1.1) książk. o czło­wie­ku: być wła­ści­cie­lem cze­goś o dużej war­to­ści

 (1.2) opa­no­wać jakąś umie­jęt­ność, wie­dzę w ja­kiejś dzie­dzi­nie

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (2.1) do­ko­na­ny od|sia­dać., tylko w lm.

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny po­sia­dać się

 (3.1) tylko we fraz.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W swoim księ­go­zbio­rze po­sia­dam wiele sta­rych ksią­żek.

 (1.2) Ona po­sia­da ogrom­ną wie­dzę na temat sztu­ki go­ty­ku.

 (1.2) Nasza firma po­sia­da doś­wiad­cze­nie w przy­go­to­wy­wa­niu pro­jek­tów bu­dow­la­nych i wy­ko­naw­czych.

 (2.1) Ptaki od­le­cia­ły, ale nie­da­le­ko po­sia­da­ły na bli­skich drze­wach, jakby ocze­ku­jąc, kiedy będę ła­skaw się wy­nieść, ażeby mogły wró­cić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈɕadat͡ɕ, AS: pośadać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. posiadacz m., posiadaczka ż., posiadanie n., posiadłość ż., siad mrz.

 czas. siadać, posiąść dk.

 wykrz. siad

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mieć, dysponować

Wiktionary


posiadówa

po­tocz­nie: spot­ka­nie to­wa­rzy­skie, na któ­rym zwy­kle pije się dużo al­ko­ho­lu; po­pi­ja­cha, po­pi­ja­wa, po­sia­dów­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. spot­ka­nie to­wa­rzy­skie, na któ­rym zwy­kle pije się dużo al­ko­ho­lu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. posiadówka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) popijawa, posiadówka

Wiktionary


posiadówka

po­tocz­nie: spot­ka­nie to­wa­rzy­skie, na któ­rym zwy­kle pije się dużo al­ko­ho­lu; po­pi­ja­cha, po­pi­ja­wa, po­sia­dó­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od po­sia­dó­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. posiadówa ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) popijawa, posiadówa

Wiktionary


posiadłości

książ­ko­wo: te­re­ny na­le­żą­ce do ja­kie­goś pań­stwa


SJP.pl


posiadłość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) teren i za­bu­do­wa­nia na­le­żą­ce do kogoś

 (1.2) daw. po­sia­da­nie cze­goś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­sia­dłość mo­je­go pra­dziad­ka obej­mo­wa­ła dwo­rek i 100 hek­ta­rów lasu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈɕadwɔɕt͡ɕ, AS: pośadu̯ość

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. posiadanie n., posiadaczka ż., posiadłości

 czas. posiadać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nieruchomość, posesja, majątek

Wiktionary


posiać

umie­ścić na­sio­na w ziemi


SJP.pl


posiec

1. po­ra­nić lub zabić, ma­cha­jąc ener­gicz­nie (np. batem, sza­blą);
2. po­ko­sić; po­ciąć


SJP.pl


posiedzenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­sie­dzieć.

 (1.2) ze­bra­nie ja­kie­goś gre­mium

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Oj­ciec opo­wia­dał, że mówił po wło­sku wy­śmie­ni­cie. Ale w róż­nych oko­licz­no­ściach, po prze­dłu­ża­ją­cych się ce­re­mo­niach czy prze­cią­ga­ją­cych się po­sie­dze­niach na­u­ko­wych, ak­cent jego wło­szczyz­ny tward­niał.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔɕɛˈd͡zɛ̃ɲɛ, AS: pośeʒẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. posiedziciel m., posiedzicielka ż., posiadywanie n.

:: zdrobn. posiedzonko n.

 czas. siedzieć, siadać, posiadywać ndk.

 przym. posiedzeniowy

 wykrz. siad

Wiktionary


posiedzonko

zdrob­nie­nie od: po­sie­dze­nie


SJP.pl


posiekanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­sie­kać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔɕɛˈkãɲɛ, AS: pośekãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. posiekać, siekać

 rzecz. sieczka ż., siekacz mrz.

Wiktionary


posiekać

cza­sow­nik

 (1.1) do­ko­na­ny od|sie­kać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ma­ry­la po­sie­ka­ła ce­bu­lę i wrzu­ci­ła ją do zupy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈɕɛkat͡ɕ, AS: pośekać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. posiekanie n., sieczka ż., siekacz mrz.

 czas. siekać

Wiktionary


posiew

prze­no­sze­nie na po­żyw­ki okre­ślo­nych drob­no­u­stro­jów w ce­lach na­u­ko­wych lub dia­gno­stycz­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) biol. med. ro­dzaj ba­da­nia mi­kro­bio­lo­gicz­ne­go;

 (1.2) biol. med. sub­stan­cja pod­da­wa­na ba­da­niu mi­kro­bio­lo­gicz­ne­mu

 (1.3) roln. wy­sia­nie na­sion

 (1.4) roln. wy­sia­ne ziar­na

 (1.5) książk. pro­pa­go­wa­nie idei

 (1.6) książk. re­zul­tat, owoce pro­pa­go­wa­nia idei

Wiktionary

Po­siew, ba­da­nie mi­kro­bio­lo­gicz­ne – pod­sta­wo­wa me­to­da dia­gno­sty­ki mi­kro­bio­lo­gicz­nej po­le­ga­ją­ca na prze­nie­sie­niu po­bra­ne­go ma­te­ria­łu bio­lo­gicz­ne­go (od pa­cjen­ta, ze śro­do­wi­ska z przed­mio­tu) na od­po­wied­nie po­dło­że ho­dow­la­ne umoż­li­wia­ją­ce wzrost drob­no­u­stro­jów w taki spo­sób, aby osta­tecz­nie uzy­skać po­je­dyn­cze, odi­zo­lo­wa­ne ko­lo­nie bak­te­rii lub grzy­bów. Po­siew jest pod­sta­wą do iden­ty­fi­ka­cji drob­no­u­stro­jów, okre­śle­nia ich ilo­ści w wyj­ścio­wej za­wie­si­nie oraz le­ko­o­por­no­ści (an­ty­bio­gram, my­ko­gram).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­bie­ra­nie krwi na po­siew musi od­by­wać się za­wsze z no­we­go na­kłu­cia, nigdy zaś ze stale za­ło­żo­nych cew­ni­ków.

 (1.5) Lecz cho­ciaż serca star­szych zo­sta­ły wzmoc­nio­ne, jed­nak­że zgub­ny po­siew owego sprze­daw­czy­ka wydał za­tru­te owoce.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. posiewanie n., siemię n., siewca mos., siewnik mrz.

 czas. posiać dk., posiewać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) obsiew, siew, wysiew, zasiew

 (1.4) zasiew

Wiktionary


posiewać

rzad­ko:
1. rzu­cać na­sio­na ro­ślin w zie­mię dla otrzy­ma­nia plo­nów;
2. wy­wo­ły­wać coś ne­ga­tyw­ne­go;
3. po­tocz­nie: gubić coś;
4. w bio­lo­gii: umie­szczać bak­te­rie na po­żyw­ce w celu prze­pro­wa­dze­nia badań na­u­ko­wych;
5. po­sie­wać się - zo­stać po­sia­nym; za­sie­wać się


SJP.pl


posiewnica

duży ptak wodny z ro­dzi­ny kacz­ko­wa­tych, rzędu blasz­ko­dzio­bych, o upie­rze­niu sza­ro­brą­zo­wym, wy­stę­pu­ją­cy w pół­noc­no-wschod­niej Eu­raz­ji, Gren­lan­dii i Is­lan­dii, w Pol­sce spo­ra­dycz­nie (na prze­lo­tach); gęś zbo­żo­wa, zbo­żów­ka


SJP.pl


posikać

1. od­da­jąc mocz, zmo­czyć coś;
2. wy­pu­szcza­jąc z cze­goś (np. z węża gu­mo­we­go, si­kaw­ki) stru­mień wody lub ja­kie­goś płynu, oblać kogoś lub coś


SJP.pl


posilanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­si­lać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. posiłek m., posilenie n., posiłki nmos.

 czas. posilać ndk., posilić dk.

 przym. posiłkowy

Wiktionary


posilać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. po­si­lić)

 (1.1) wzmac­niać, do­star­cza­jąc po­kar­mu

 (1.2) daw. do­da­wać sił

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny po­si­lać się (dk. po­si­lić się)

 (2.1) przyj­mo­wać po­karm, aby się wzmoc­nić

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dobre słowo po­si­la ducha.

 (2.1) W cza­sie przer­wy po­si­la­łem się ka­nap­ką z jaj­kiem i po­lęd­wi­cą.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. posilanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) karmić, odżywiać, żywić

 (1.2) pokrzepiać

 (2.1) jeść, karmić się, odżywiać się, spożywać

Wiktionary


posilniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: po­sil­nie


SJP.pl


posilniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: po­sil­ny


SJP.pl


posilny

do­da­ją­cy sił; po­żyw­ny


SJP.pl


posin-tang

zupa z psie­go mięsa - tra­dy­cyj­ne danie kuch­ni ko­re­ań­skiej


SJP.pl


posiniaczony

przy­miot­nik

 (1.1) po­kry­ty si­nia­ka­mi (zwy­kle po upad­ku albo po­bi­ciu)

Wiktionary


posiniaczyć

cza­sow­nik prze­chod­ni

 (1.1) ude­rzyć, pobić kogoś do wy­stą­pie­nia si­nia­ków

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z pew­no­ścią Vader zaraz roz­luź­ni chwyt i Ozzel pad­nie na po­kład, po­si­nia­czo­ny i przy­wo­ła­ny do po­rząd­ku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. siniak m., posiniaczenie n., siniec mzw./mrz.

 przym. siny

Wiktionary


posinić

rzad­ko: uczy­nić sinym, po­ma­lo­wać na sino; za­si­nić


SJP.pl


posiorbać

spę­dzić pe­wien czas na sior­ba­niu


SJP.pl


positif

nazwa jed­ne­go z ma­nu­a­łów w or­ga­nach


SJP.pl

Po­si­tif – fran­cu­skie cza­so­pis­mo o te­ma­ty­ce fil­mo­wej za­ło­żo­ne w Ly­o­nie w 1952 roku przez Ber­nar­da Chardère’a. Jest to drugi naj­star­szy fil­mo­wy pe­rio­dyk fran­cu­sko­ję­zycz­ny po „Ca­hiers du cinéma”.

W 1954 roku sie­dzi­bę re­dak­cji mie­sięcz­ni­ka prze­nie­sio­no do Pa­ry­ża. Przez lata ze­spół re­dak­cyj­ny za­cho­wał swoją au­to­no­mię i jest je­dy­nym nie­za­leż­nym fi­nan­so­wo cza­so­pis­mem ki­no­wym we Fran­cji. Mar­tin Scor­se­se stwier­dził, że „Po­si­tif” to naj­lep­sze ki­no­we cza­so­pis­mo na świe­cie.

Wikipedia


posiąść

1. nabyć jakąś wie­dzę lub umie­jęt­no­ści;
2. zdo­być coś war­to­ścio­we­go i dy­spo­no­wać tym;
3. odbyć sto­su­nek sek­su­al­ny


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. brak)

 (1.1) książk. stać się wła­ści­cie­lem cze­goś o dużej war­to­ści

 (1.2) książk. opa­no­wać jakąś umie­jęt­ność, wie­dzę w ja­kiejś dzie­dzi­nie

 (1.3) książk. odbyć sto­su­nek sek­su­al­ny

Wiktionary

Powiązane:

 czas. siadać, posiadać ndk.

 rzecz. posiądnięcie n., nieposiądnięcie n., posiadacz mos., siad mrz.

 wykrz. siad

Wiktionary


posiłek

książ­ko­wo:
1. po­ży­wie­nie je­dzo­ne dla za­spo­ko­je­nia głodu, po­si­le­nia się;
2. je­dze­nie cze­goś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. coś do zje­dze­nia, po­ży­wie­nia się

 (1.2) czyn­ność je­dze­nia cze­goś

 (1.3) zob. po­sił­ki.

Wiktionary

Zo­bacz też: Po­si­łek w in­nych zna­cze­niach tego słowa.

Po­si­łek – ze­staw po­traw lub pro­duk­tów żyw­no­ścio­wych spo­ży­wa­nych sto­sow­nie do okre­ślo­nej pory dnia.

Głów­ne po­sił­ki w Pol­sce to: śnia­da­nie, obiad, pod­wie­czo­rek i ko­la­cja. W in­nych stre­fach kul­tu­ro­wych może to być np. lunch, brunch lub iftar. Uro­czy­stą formą po­sił­ku jest przy­ję­cie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Śnia­da­nie to naj­waż­niej­szy po­si­łek w ciągu dnia.

 (1.1) Wy­da­wa­niem po­sił­ków rzą­dzi­ła klika naj­sil­niej­szych pa­cjen­tów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈɕiwɛk, AS: pośiu̯ek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. posilanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) strawa

Wiktionary


posiłki

grupa ludzi (zwy­kle woj­ska) przy­sła­na dla po­mo­cy komuś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) wojsk. wspar­cie

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: po­si­łek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­sił­ki przy­sła­no za późno, armia dawno już zo­sta­ła po­ko­na­na.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈɕiwʲci, AS: pośiu̯ʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. posilanie n.

Wiktionary


posiłkowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­sił­ko­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. posiłkować ndk.

Wiktionary


posiłkować

cza­sow­nik

 (1.1) stpol. za­si­lać

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔɕiwˈkɔvat͡ɕ, AS: pośiu̯kovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. posiłkowanie n.

Wiktionary


posiłkowy

→ po­si­łek


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) słu­żą­cy jako pomoc

 (1.2) rzad. zwią­za­ny z po­sił­kiem

Wiktionary

Patrz:

posiłek

Powiązane:

 przysł. posiłkowo

 rzecz. posilanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pomocniczy, pomocny

Wiktionary


posiłować

po­si­ło­wać się - spę­dzić pe­wien czas na si­ło­wa­niu się


SJP.pl


poskakiwać

wy­ko­ny­wać pod­sko­ki co pe­wien czas


SJP.pl


poskanować

ze­ska­no­wać wiele cze­goś, jedno po dru­gim


SJP.pl


poskarp

ro­dzaj ryb z rzędu flą­droksz­tałt­nych o spła­szczo­nym, asy­me­trycz­nym ciele


SJP.pl


poskazywać

ska­zać wiele osób


SJP.pl


poskocz

po­skocz kras­ny - pająk z ro­dzi­ny po­sko­czo­wa­tych, pro­wa­dzą­cy po­dziem­ny tryb życia


SJP.pl

Po­skocz ("Ere­sus") – ro­dzaj pa­ją­ków z ro­dzi­ny po­sko­czo­wa­tych. Obej­mu­je 21 opi­sa­nych ga­tun­ków. Za­miesz­ku­ją kra­i­nę pa­le­ark­tycz­ną.

Wikipedia


poskoczek

ryba ak­wa­rio­wa z rzędu oko­nioksz­tałt­nych, która więk­szą część życia spę­dza na lą­dzie, za­grze­ba­na w mule; za po­mo­cą płetw pier­sio­wych po­tra­fi wspi­nać się po po­chy­łych ko­na­rach drzew; sko­czek mu­ło­wy


SJP.pl


poskoczkowate

ro­dzi­na ryb z rzędu oko­nioksz­tałt­nych; po­skocz­ki mu­ło­we, skocz­ki mu­ło­we


SJP.pl


poskoczkowaty

o ce­chach po­skocz­ko­wa­tych (ro­dzi­na ryb)


SJP.pl


poskoczowate

ro­dzi­na pa­ją­ków


SJP.pl

Po­sko­czo­wa­te (Ere­si­dae) – ro­dzi­na pa­ją­ków z po­drzę­du Opist­hot­he­lae. Obej­mu­je 9 ro­dza­jów i ponad 100 opi­sa­nych ga­tun­ków. Więk­szość z nich wy­stę­pu­je w Afry­ce, ale niek­tó­re spo­ty­ka­ne są w Eu­ro­pie, Azji i Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej.

Wikipedia


poskoczowaty

o ce­chach po­sko­czo­wa­tych (ro­dzi­na pa­ją­ków)


SJP.pl


poskok

stały od­stęp (mie­rzo­ny licz­bą żłob­ków lub wy­cin­ków ko­mu­ta­to­ra) mię­dzy bo­ka­mi tej samej zwoj­ni­cy w uz­wo­je­niu ma­szy­ny elek­trycz­nej


SJP.pl


poskradać

po­skra­dać się - spę­dzić pe­wien czas na skra­da­niu się


SJP.pl


poskramiacz

1. tre­ser dzi­kich zwie­rząt; po­skro­mi­ciel, po­grom­ca;
2. w fan­ta­sty­ce: osoba po­tra­fią­ca zabić lub uniesz­kod­li­wić po­tęż­ne, ma­gicz­ne stwo­rze­nie;
3. osoba lub rzecz pow­ścią­ga­ją­ca czy­jeś dzia­ła­nia, uczu­cia itp. uwa­ża­ne za szkod­li­we


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) tre­ser dzi­kich zwie­rząt

Wiktionary

Powiązane:

 czas. poskramiać

Wiktionary


poskramiaczka

1. zwy­cięż­czy­ni, po­grom­czy­ni;
2. ko­bie­ta tre­su­ją­ca dzi­kie zwie­rzę­ta; tre­ser­ka


SJP.pl


poskramianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­skra­miać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poskromienie n.

 czas. poskramiać ndk., poskromić dk.

Wiktionary


poskramiać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. po­skro­mić)

 (1.1) czy­nić ule­głym, ła­god­nym, po­ha­mo­wa­nym

 (1.2) ogra­ni­czać lub wy­tłu­miać nad­mier­ne od­czu­cia albo uczu­cia

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Po­skra­miam chęć, by roz­ma­so­wać skro­nie – Ana­kin za­wsze się ze mnie śmiał, gdy tak ro­bi­łem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poskramiacz mos., poskramianie n., poskromiciel mos., poskromienie n.

 czas. poskromić dk.

 przysł. poskramiająco

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kiełzać, kiełznać, okiełznywać, tresować, ujarzmiać

 (1.2) kiełzać, kiełznać, okiełznywać, opanowywać, powściągać, ujarzmiać

Wiktionary


poskrom

urzą­dze­nie w lecz­ni­cy we­te­ry­na­ryj­nej do unie­ru­cha­mia­nia zwie­rzę­cia w cza­sie za­bie­gu


SJP.pl

Po­skrom – urzą­dze­nie zbu­do­wa­ne z ma­te­ria­łu o dużej wy­trzy­ma­ło­ści, daw­niej z drew­na, a współ­cze­śnie z kształ­tow­ni­ków me­ta­lo­wych, zwy­kle wy­po­sa­żo­ne w uchwy­ty i pasy umoż­li­wia­ją­ce skrę­po­wa­nie oraz unie­ru­cho­mie­nie du­że­go zwie­rzę­cia w celu wy­ko­na­nia za­bie­gu we­te­ry­na­ryj­ne­go lub ope­ra­cji.

Wikipedia


poskromiciel

daw­niej: tre­ser dzi­kich zwie­rząt; po­skra­miacz, po­grom­ca


SJP.pl


poskromicielka

ko­bie­ta po­skra­mia­ją­ca dzi­kie zwie­rzę­ta


SJP.pl


poskromienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) uczy­nie­nie po­słusz­nym dzi­kie­go zwie­rzę­cia

 (1.2) przy­mu­sze­nie osoby do po­słu­szeń­stwa

 (1.3) pow­ścią­gnię­cie uczuć lub dążeń

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Mar­gra­bio­wie bran­den­bur­scy dla po­skro­mie­nia buty pol­skiej za­mor­do­wa­li w niem skry­to­bój­czo króla pol­skie­go Prze­my­sła­wa, który od nich odzy­skał Po­mo­rze dla Pol­ski.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poskramianie n.

 czas. poskramiać ndk., poskromić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) okiełznanie, ujarzmienie

Wiktionary


poskromić

1. uczy­nić ule­głym dzi­kie zwie­rzę;
2. zmu­sić kogoś do po­słu­szeń­stwa;
3. pow­strzy­mać, pow­ścią­gnąć czy­jeś pra­gnie­nia, dą­że­nia itp. uwa­ża­ne za szkod­li­we; po­ha­mo­wać, okiełz­nać, ujarz­mić


SJP.pl


poskrzypka

nie­wiel­ki chrząszcz z ro­dzi­ny ston­ko­wa­tych


SJP.pl


poskręcanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­skrę­cać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. poskręcać dk.

Wiktionary


poskupiać

zgro­ma­dzić jedno po dru­gim, w wielu miej­scach


SJP.pl


poskupywać

sku­pić wiele rze­czy, od wielu osób


SJP.pl


poskuwać

skuć po kolei, wiele razy


SJP.pl


poskąpienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) udzie­le­nie ni­kłe­go wspar­cia

Wiktionary

Powiązane:

 czas. poskąpić dk., poskąpić się dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. pożydzenie

Wiktionary


posmacz

pos­macz in­dyj­ski - ga­tu­nek drze­wa z ro­dzi­ny na­ner­czo­wa­tych; mango in­dyj­skie, man­gu­so­drzew


SJP.pl


posmaczek

zdrob­nie­nie od: pos­mak


SJP.pl


posmagać

po­u­de­rzać batem, bi­czem, rze­mie­niem itp.; zes­ma­gać, os­ma­gać, wys­ma­gać


SJP.pl


posmak

1. utrzy­mu­ją­cy się dłu­żej w ustach nie­przy­jem­ny smak po danej po­tra­wie, na­po­ju;
2. za­bar­wie­nie lub cha­rak­ter cze­goś, od­czu­wa­ne wra­że­nie, np. pos­mak skan­da­lu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mało in­ten­syw­ny smak cze­goś

 (1.2) wra­że­nie dziw­no­ści smaku po­kar­mu lub na­po­ju

 (1.3) cha­rak­ter cze­goś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ge­ne­ral­na za­sa­da mówi, że im dłu­żej pa­lo­ne są ziar­na, tym kawa staje się moc­niej­sza i ma coraz bar­dziej gorz­ka­wy pos­mak.

 (1.2) Ten tort ma pos­mak węd­li­ny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. smak mrz.

:: zdrobn. posmaczek mrz.

 czas. posmakować ndk.

 przysł. smakowicie, smakowo

Wiktionary


posmakować

1. skosz­to­wać;
2. spró­bo­wać cze­goś i stwier­dzić że spra­wia przy­jem­ność


SJP.pl


posmarowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pos­ma­ro­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔsmarɔˈvãɲɛ, AS: posmarovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. posmarować dk., smarować ndk., wysmarować dk.

 rzecz. smar m., smarowidło n.

Wiktionary


posmarować

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. sma­ro­wać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|sma­ro­wać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pos­ma­ro­wa­ła bułkę dże­mem.

 (1.1) Chleb pos­ma­ro­wa­ny cze­ko­la­dą jest za­pew­ne ka­lo­rycz­ny, ale o po­ran­ku sta­wia na nogi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔsmaˈrɔvat͡ɕ, AS: posmarovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. obsmarowanie n., posmarowanie n., smarowanie n., wysmarowanie n., smarowidło n.

 czas. smarować

Wiktionary


posmażalniczy

olej pos­ma­żal­ni­czy - zu­ży­ty olej


SJP.pl


posmażyć

spę­dzić pe­wien czas na sma­że­niu


SJP.pl


posmoleński

od­no­szą­cy się do cza­sów po tra­ge­dii w Smo­leń­sku


SJP.pl


posmyk

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pos­myk – dziel­ni­ca Lu­bliń­ca
  • Pos­myk – osada w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. kę­piń­skim, w gmi­nie Pe­rzów

Wikipedia


posmyrać

po­tocz­nie: spę­dzić pe­wien czas na de­li­kat­nym do­ty­ka­niu wraż­li­wych miejsc na czy­imś ciele; po­ła­sko­tać, po­gil­go­tać, po­gil­gać


SJP.pl


posmętniały

stać się smut­nym, me­lan­cho­lij­nym


SJP.pl


posmętnieć

stać się smut­nym, me­lan­cho­lij­nym


SJP.pl


posnaniana

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) druk. księg. wy­daw­nict­wa zwią­za­ne z Poz­na­niem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Licz­ne pos­na­nia­na udo­stęp­nia książ­ni­ca przy ul. Świę­ty Mar­cin.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Poznań ż., poznaniak mos., poznanianka ż., Poznański mos., Poznańska ż.

 przym. poznański

Wiktionary


posnapować

śro­do­wi­sko­wo: ko­rzy­stać przez pe­wien czas z apli­ka­cji mo­bil­nej Snap­chat


SJP.pl


posner

naz­wi­sko


SJP.pl

Pos­ner – nie­miec­kie naz­wi­sko od miej­sco­wo­ści Posen.

Wikipedia


posnuć

pos­nuć się - po­cho­dzić bez wy­raź­ne­go celu


SJP.pl


posny

daw­niej, dziś gwa­ro­wo: post­ny; pośny


SJP.pl


posnąć

1. zas­nąć;
2. po­zdy­chać (np. o ry­bach)


SJP.pl


posoba

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) reg. pozn. - zob. po­so­wa.

Wiktionary


posobnik

re­zy­stor za­łą­cza­ny sze­re­go­wo z od­bior­ni­kiem ener­gii elek­trycz­nej; sto­so­wa­ny głów­nie do roz­sze­rza­nia za­kre­su po­mia­ro­we­go wol­to­mie­rza; re­zy­stor sze­re­go­wy


SJP.pl

Po­sob­nik ("opor­nik do­dat­ko­wy") – przet­wor­nik na­pię­cia na prąd. Jest to bar­dzo do­kład­ny re­zy­stor. Włą­czo­ny sze­re­go­wo z mier­ni­kiem, któ­re­go wska­za­nia są funk­cją prądu, służy do roz­sze­rze­nia na­pię­cio­we­go za­kre­su po­mia­ro­we­go ta­kie­go mier­ni­ka.

War­tość re­zy­stan­cji for­mu­la_1 po­sob­ni­ka, który zwięk­sza war­tość za­kre­su mier­ni­ka z na­pię­cia for­mu­la_2 do na­pię­cia for­mu­la_3 (gdzie for­mu­la_4 – re­zy­stan­cja wew­nętrz­na mier­ni­ka) wy­no­si:

Wikipedia


posobny

wy­stę­pu­ją­cy w sze­re­gu


SJP.pl


posoborowy

ma­ją­cy miej­sce po za­koń­cze­niu so­bo­ru; do­ty­czą­cy okre­su po so­bo­rze


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) kośc. od­no­szą­cy się do Ko­ścio­ła ka­to­lic­kie­go i sy­tu­a­cji w nim po so­bo­rze wa­ty­kań­skim II

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sobór mrz., soborność ż.

 przym. soborowy

Wiktionary


posoch

daw­niej:
1. laska z za­krzy­wio­ną rę­ko­je­ścią, zwła­szcza bi­sku­pia; pa­sto­rał;
2. berło daw­nych ksią­żąt ru­skich, ma­ją­ce kształt dłu­giej laski z krzy­ży­kiem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. kij, ko­stur, laga lub pałka

 (1.2) rel. ozdob­na laska bę­dą­ca sym­bo­lem wła­dzy ju­rys­dyk­cyj­nej bi­sku­pa lub prze­ło­żo­ne­go wspól­no­ty za­kon­nej; pa­sto­rał

 (1.3) hist. in­sy­gnium wła­dzy mo­nar­szej, naj­czę­ściej w po­sta­ci laski zwień­czo­nej krzy­żem (cha­rak­te­ry­stycz­ne dla daw­nych wład­ców ru­skich)

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) potoch, kij, laska, pałka, palcat, kostur, laga

 (1.2) potoch, pastorał, laska biskupia, krzywula, żezł

 (1.3) potoch, berło, sceptrum

Wiktionary


posocjalistyczny

pow­sta­ły po upad­ku so­cja­liz­mu, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla tego okre­su


SJP.pl


posocznica

ostre za­ka­że­nie or­ga­niz­mu wy­wo­ła­ne obec­no­ścią drob­no­u­stro­jów we krwi; sep­sis, sepsa, en­do­tok­se­mia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. cięż­ka cho­ro­ba bak­te­ryj­na z obec­no­ścią bak­te­rii i ich tok­syn we krwi,

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. posoka ż.

 przym. posoczniczy

Wiktionary


posocznicowaty

ma­ją­cy niek­tó­re wła­ści­wo­ści po­socz­ni­cy


SJP.pl


posoczniczy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) med. zwią­za­ny z po­socz­ni­cą, do­ty­czą­cy po­socz­ni­cy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. posocznica ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) septyczny

Wiktionary


posoczyć

o ran­nym zwie­rzę­ciu, rza­dziej czło­wie­ku: bro­dzić krwią, krwa­wić


SJP.pl


posoka

krew ran­nej, gru­bej zwie­rzy­ny; jucha; farba


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. krew w po­socz­ni­cy

 (1.2) łow. krew ran­ne­go zwie­rzę­cia

 (1.3) przest. krew

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Po­so­ka − wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ko­niń­skim, w gmi­nie Stare Mia­sto
  • Po­so­ka − wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. tu­rec­kim, w gmi­nie Przy­ko­na
  • po­so­ka − krew ran­ne­go zwie­rzę­cia
  • po­so­ka – płyn wy­peł­nia­ją­cy miej­sce zgo­rze­li w ciele czło­wie­ka

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. posocznica ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) jucha, farba, barwa

Wiktionary


posokowaty

o za­pa­le­niu, wy­się­ku, wy­cie­ku: taki, przy któ­rym gro­ma­dzi się w ra­nach po­so­ka


SJP.pl


posokowiec

pies my­śliw­ski z grupy psów goń­czych, który dzię­ki do­sko­na­łe­mu zmy­sło­wi węchu, wy­czu­lo­ne­mu na za­pach krwi zwie­rzę­cej zwa­nej po­so­ką, po­tra­fi tro­pić po­strze­lo­ną zwie­rzy­nę i do­pro­wa­dzić do niej my­śli­we­go


SJP.pl

Po­so­ko­wiec – wy­spe­cja­li­zo­wa­ny pies my­śliw­ski z grupy psów goń­czych, który dzię­ki zmy­sło­wi węchu, wy­czu­lo­ne­mu na za­pach krwi zwie­rzę­cej zwa­nej po­so­ką, po­tra­fi tro­pić po­strze­lo­ną zwie­rzy­nę i do­pro­wa­dzić do niej my­śli­we­go (ma nie do­pu­ścić do uciecz­ki ra­nio­ne­go np. dzika czy je­le­nia).

Wikipedia


posolenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­so­lić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔsɔˈlɛ̃ɲɛ, AS: posolẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. posolić, solić, przesalać

 przym. solny, solankowy

 rzecz. solanka ż., sól ż.

Wiktionary


posolić

dodać sól do danej po­tra­wy


SJP.pl

cza­sow­nik do­ko­na­ny

 (1.1) dodać soli do po­tra­wy, naj­czę­ściej po­sy­pu­jąc

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Posól tro­chę zupę, bo ma słaby smak.

 (1.1) I praw­dzi­wek zo­stał uro­czy­ście po­kro­jo­ny na pla­ste­re­ka­ster­ki, pods­ma­żo­ny na złoto na maśle i lekko po­so­lo­ny zgod­nie ze wszyst­ki­mi za­sa­da­mi sztu­ki ku­li­nar­nej. Sma­ko­wał na­praw­dę kró­lew­sko.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈsɔlʲit͡ɕ, AS: posolʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. solanka ż., sól ż., solniczka ż., posolenie

 czas. przesalać, ndk. solić

 przym. solny, solankowy

 przysł. słono

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) osolić

Wiktionary


posortownik

w re­cy­klin­gu: urzą­dze­nie, na które po­da­wa­ne są odrzu­ty z tur­bo­se­pa­ra­to­rów


SJP.pl


posowa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw., przest. gw-pl|Poz­nań. sufit

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dru­gie­go dnia wlazł na pod­da­sze i zro­bi­wszy wprzód dziu­rę w po­so­wie, chciał się prze­ko­nać, co się w izbie dziać bę­dzie.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) posoba

Wiktionary


posowiecki

pow­sta­ły, po­zo­sta­ły po roz­pa­dzie Związ­ku So­wiec­kie­go, wcho­dzą­cy w skład by­łe­go Związ­ku So­wiec­kie­go; po­so­wiec­ki, po­ra­dziec­ki, po­stra­dziec­ki, post­so­wiec­ki


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) polit. hist. na­stę­pu­ją­cy po epoce so­wiec­kiej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po II woj­nie świa­to­wej roz­po­czę­ła się so­wiec­ka oku­pa­cja Esto­nii, na te­re­ny tego kraju przy­wie­zio­no wtedy wielu Ro­sjan, Ukra­iń­ców i Bia­ło­ru­si­nów któ­rzy, w więk­szo­ści, po­zo­sta­li tam do dziś. (…) Po­dob­ny pro­blem z po­so­wiec­ką mniej­szo­ścią ro­syj­ską wy­stę­pu­je także na Łot­wie oraz Lit­wie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔsɔˈvʲjɛt͡sʲci, AS: posovʹi ̯ecʹḱi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) postradziecki, poradziecki, postsowiecki

Wiktionary


posp.

skrót od: po­spo­li­ty, po­spo­li­cie (czy­ta­ny jako cały, od­mien­ny wyraz)


SJP.pl

skrót

 (1.1) = po­spo­li­ty

Wiktionary


pospacerować

spę­dzić pe­wien czas na spa­ce­ro­wa­niu; po­prze­cha­dzać się


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. spa­ce­ro­wać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|spa­ce­ro­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spacer mrz., spacerowanie n., pospacerowanie n., spacerowiczka ż., spacerówka ż., spacerniak mrz., spacerowicz mos., spacerek mrz.

 czas. spacerować ndk.

 przym. spacerowy

 przysł. spacerowo, spacerkiem

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przejść się

Wiktionary


pospalać

1. spa­lić po kolei, wiele razy; po­pa­lić;
2. prze­mie­nić po kolei czę­ści zje­dzo­ne­go po­kar­mu na ener­gię i cie­pło


SJP.pl


pospalinowy

wy­wo­ła­ny przez spa­li­ny


SJP.pl


pospamować

spę­dzić pe­wien czas na spa­mo­wa­niu


SJP.pl


pospanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­spać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pospać dk.

Wiktionary


pospać

spę­dzić pe­wien czas śpiąc; zażyć tro­chę snu;
2. po­spać się - o pew­nej licz­bie ludzi lub zwie­rząt: za­paść w sen, po­grą­żyć się we śnie


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) spać przez pe­wien czas, zażyć tro­chę snu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Poś­pij je­szcze, dziś so­bo­ta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔspat͡ɕ, AS: pospać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pospanie n., śpiący mos.

 czas. spać

 ims. śpiący

 przym. śpiący

Wiktionary


pospekulować

spę­dzić pe­wien czas na spe­ku­lo­wa­niu


SJP.pl


pospełniać

speł­nić wiele cze­goś


SJP.pl


pospierać

1. sprać z cze­goś wiele plam;
2. po­spie­rać się:
a) po­kłó­cić się z kimś;
b) zni­knąć lub wy­bla­knąć na sku­tek pra­nia;
c) spę­dzić pe­wien czas na kłó­ce­niu się


SJP.pl


pospieszająco

w spo­sób na­kła­nia­ją­cy do poś­pie­chu; poś­pie­sza­ją­co, po­na­gla­ją­co, przy­na­gla­ją­co


SJP.pl


pospieszalski

naz­wi­sko


SJP.pl

Po­spie­szal­ski (forma żeń­ska: Po­spie­szal­ska, licz­ba mnoga: Po­spie­szal­scy) – pol­skie naz­wi­sko.

Wikipedia


pospieszanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­spie­szać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pospieszać, śpieszyć

 przym. pospieszny

 rzecz. pospieszny mrz.

Wiktionary


pospieszać

cza­sow­nik

 (1.1) inna pi­sow­nia słowa poś­pie­szać

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈspʲjɛʃat͡ɕ, AS: pospʹi ̯ešać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pospiech

 czas. pospieszyć, spieszyć, śpieszyć

Wiktionary


pospieszenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­spie­szyć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pospieszyć, śpieszyć

 przym. pospieszny

 rzecz. pospieszny mrz., spieszność ż.

Wiktionary


pospieszniak

po­tocz­nie o po­spiesz­nym au­to­bu­sie, tram­wa­ju lub po­cią­gu; poś­piesz­niak


SJP.pl


pospiesznie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób po­spiesz­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spieszność ż., pospieszny mrz., pośpiech mrz., pospieszność ż.

 przym. pospieszny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. pośpiesznie; w pośpiechu, z pośpiechem, prędko, szybko

Wiktionary


pospieszniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: po­spiesz­nie


SJP.pl


pospieszność

wy­ko­ny­wa­nie cze­goś w poś­pie­chu; poś­piesz­ność


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest po­spiesz­ne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pospieszny

 przysł. pospiesznie

 rzecz. pospieszny mrz.

Wiktionary


pospieszny

poś­piesz­ny;
1. dzie­ją­cy się lub wy­ko­ny­wa­ny w poś­pie­chu; żwawy, szyb­ki;
2. po­ru­sza­ją­cy się lub dzia­ła­ją­cy szyb­ciej od in­nych;
3. po­dej­mo­wa­ny zbyt szyb­ko lub nie­prze­my­śla­ny; go­rącz­ko­wy, po­chop­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) bę­dą­cy lub czy­nio­ny w poś­pie­chu, tj. szyb­ko

 (1.2) dzia­ła­ją­cy lub prze­mie­szcza­ją­cy się szyb­ciej od in­nych

 (1.3) od­by­wa­ją­cy się lub do­ko­ny­wa­ny zbyt pręd­ko, przedw­cze­śnie

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) au­to­bus lub po­ciąg po­spiesz­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pospieszanie n., pospieszenie n., pośpiech mrz., pośpieszanie n., pospieszność ż., spieszność ż.

 czas. śpieszyć, pospieszać ndk., pospieszyć dk.

 przysł. pospiesznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) prędki, szybki

 (1.2) przyspieszony

 (1.3) gwałtowny, nieprzemyślany, pochopny, przedwczesny, przyspieszony

 (2.1) autobus pospieszny, pociąg pospieszny

Wiktionary


pospieszyć

cza­sow­nik

 (1.1) inna pi­sow­nia słowa poś­pie­szyć

cza­sow­nik zwrot­ny po­spie­szyć się

 (2.1) inna pi­sow­nia słowa poś­pie­szyć się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Król po­le­cił na­tych­miast za­trą­bić do od­wro­tu, by po­spie­szyć mia­stu na od­siecz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈspʲjɛʃɨt͡ɕ, AS: pospʹi ̯ešyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spieszność ż., pospiech

 czas. pospieszać, spieszyć, śpieszyć

Wiktionary


pospijać

spić po kolei, wiele razy


SJP.pl


pospolicie

przy­słó­wek

 (1.1) po­wszech­nie, ogól­nie

 (1.2) zwy­czaj­nie, zwy­kle

 (1.3) rzad. pro­stac­ko, gmin­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W te­raź­niej­szych cza­sach po­nie­waż świa­tłe du­cho­wień­stwo i wła­ści­cie­le usi­ło­wa­li wy­ko­rze­nić zwy­czaj po­łą­czo­ny z zabobonnémi prak­ty­ka­mi, i zbyt­kiem czę­sto­kroć na­gan­nym; po­spól­stwo więc świę­ci Dzia­dy ta­jem­nie w ka­pli­cach lub pu­stych do­mach nie­da­le­ko cmen­ta­rza. Za­sta­wia się tam po­spo­li­cie uczta z roz­ma­i­te­go jadła, trun­ków, owo­ców, i wy­wo­łu­ją się dusze nie­bo­szczy­ków.

 (1.1) Słowa tego używa się po­spo­li­cie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pospolitość ż., pospolitak m., niepospolitość ż.

 czas. pospolicieć ndk.

 przym. pospolity

Wiktionary


pospoliciej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: po­spo­li­cie


SJP.pl


pospolicieć

sta­wać się po­spo­li­tym, zwy­czaj­nym; po­wszed­nieć


SJP.pl


pospolitacki

→ po­spo­li­tak


SJP.pl

Patrz:

pospolitak

pospolitak

1. żoł­nierz po­spo­li­te­go ru­sze­nia w daw­nym woj­sku pol­skim;
2. daw­niej:
a) osoba pro­sta, nie­o­krze­sa­na; pro­stak;
b) osoba z po­spól­stwa, gminu; ple­be­jusz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. żoł­nierz po­spo­li­te­go ru­sze­nia w daw­nym woj­sku pol­skim

 (1.2) przest. czło­wiek pro­sty, nie­o­krze­sa­ny; daw­niej rów­nież czło­wiek z po­spól­stwa

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pospolity

 przysł. pospolicie

Wiktionary


pospolitość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co po­spo­li­te

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pospolity

 przysł. pospolicie

Wiktionary


pospolitszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: po­spo­li­ty; bar­dziej po­spo­li­ty


SJP.pl


pospolity

1. czę­sto się zda­rza­ją­cy, po­wszech­nie wy­stę­pu­ją­cy;
2. do­stęp­ny dla wszyst­kich, bez cech eks­klu­zyw­no­ści;
3. pro­stac­ki, cham­ski, wul­gar­ny;
4. daw­niej: wcho­dzą­cy w skład ogółu lub słu­żą­cy wszyst­kim; pu­blicz­ny, wspól­ny;
5. część nazw sy­ste­ma­tycz­nych wielu ro­ślin i zwie­rząt, np. krwaw­nik po­spo­li­ty, foka po­spo­li­ta;
6. rze­czow­nik po­spo­li­ty - rze­czow­nik, który nie jest imie­niem włas­nym


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) wszę­dzie lub po­wszech­nie spo­ty­ka­ny, czę­sto się zda­rza­ją­cy, po­wszech­nie znany

 (1.2) jeden z wielu, zwy­czaj­ny

 (1.3) ce­chu­ją­cy się odro­bi­ną wul­gar­no­ści, or­dy­nar­no­ści

 (1.4) książk. bę­dą­cy czę­ścią ogółu, sta­no­wią­cy ogół

 (1.6) gw-pl|War­mia. wspól­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jed­nym z naj­po­spo­lit­szych pta­ków w Pol­sce jest wró­bel zwy­czaj­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔspɔˈlʲitɨ, AS: pospolʹity

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pospolitacki, pospolitowanie

 czas. pospolicieć, przest. pospolicić, stpol. pospolito

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-4) przest. pospólny

 (1.1-2) powszechny, powszedni, zwykły, zwyczajny, normalny

 (1.2) przeciętny, szablonowy, tuzinkowy, banalny, prosty, potoczny, utarty, oklepany, konwencjonalny, płaski

 (1.3) trywialny, prostacki, ordynarny, wulgarny, niewybredny, niewykwintny

Wiktionary


pospornica

krzew z ro­dzi­ny po­spor­ni­co­wa­tych, ma­ją­cy skó­rza­ste li­ście i kwia­ty oraz za­pach po­ma­rań­czy


SJP.pl

Po­spor­ni­ca, sko­rzec ("Pit­to­spo­rum") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny po­spor­ni­co­wa­tych. Obej­mu­je 226 ga­tun­ków. Za­sięg ro­dza­ju obej­mu­je środ­ko­wą i po­łud­nio­wą Afry­kę, wyspy na Oce­a­nie In­dyj­skim (Ma­da­ga­skar, Se­sze­le, Ma­ska­re­ny), po­łud­nio­wą i wschod­nią Azję, Au­stra­lię, Nową Ze­lan­dię i wyspy na Pa­cy­fi­ku.

Wikipedia


pospornicowate

o ce­chach po­spor­ni­co­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl

Po­spor­ni­co­wa­te ("Pit­to­spo­ra­ce­ae" R.Br.) – ro­dzi­na ro­ślin na­le­żą­ca do rzędu se­le­row­ców. Obej­mu­je 7–9 ro­dza­jów drzew, krze­wów, spo­ra­dycz­nie rów­nież zdrew­nia­łych ro­ślin pną­cych (lian) z ob­sza­rów Sta­re­go Świa­ta (Afry­ka Środ­ko­wa i Po­łud­nio­wa, o kli­ma­cie tro­pi­kal­nym i umiar­ko­wa­nym (jeden ga­tu­nek – "Pit­to­spo­rum co­ria­ce­um" izo­lo­wa­ny na Wy­spach Ka­na­ryj­skich), Azja Po­łud­nio­wa i Wschod­nia, Au­stra­lia i Oce­a­nia), przy czym naj­więk­sza róż­no­rod­ność wy­stę­pu­je w Au­stra­lii.

Wikipedia


pospornicowaty

o ce­chach po­spor­ni­co­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


pospotykać

spot­kać ko­lej­no wiele osób lub spo­ty­kać się z nimi przez pe­wien czas


SJP.pl


pospołem

daw­niej: wspól­nie, razem, we­spół; po­spo­łu


SJP.pl


pospołu

daw­niej: wspól­nie, razem, we­spół; po­spo­łem


SJP.pl

przy­słó­wek

 (1.1) przest. razem, wspól­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rzy­mia­nie nigdy nie za­li­cza­li Gre­ków do bar­ba­rzyń­ców, lecz uwa­ża­li sie­bie po­spo­łu z Gre­ka­mi za prze­ci­wień­stwo bar­ba­rzyń­ców.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. współka ż., pospółka ż., zespół mrz.

 przym. pospolity

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) razem, wspólnie, wespół, wraz, społem

Wiktionary


posprowadzać

spro­wa­dzić po kolei, wiele razy


SJP.pl


pospryskiwać

spry­skać po kolei, wiele razy


SJP.pl


posprzeczanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pos­prze­czać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. posprzeczać dk.

Wiktionary


posprzedaż

świad­cze­nie wspar­cia po sprze­da­ży cze­goś, np. sa­mo­cho­du


SJP.pl


posprzedażowy

zwią­za­ny z usłu­gą świad­czo­ną po sprze­da­ży cze­goś


SJP.pl


posprzątanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pos­przą­tać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. posprzątać dk.

Wiktionary


posprzątać

upo­rząd­ko­wać, wy­czy­ścić


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni

 (1.1) do­ko­na­ny od|sprzą­tać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przy­jeż­dża­ła do jego domu na przed­mie­ściu raz w mie­sią­cu, żeby pos­przą­tać, uprać i ugo­to­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈspʃɔ̃ntat͡ɕ, AS: pospšõntać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. posprzątanie n.

 czas. zaprzątać

Wiktionary


pospychać

pcha­jąc, zrzu­cić wiele osób lub rze­czy


SJP.pl


pospólność

1. → po­spól­ny;
2. daw­niej: spo­łecz­ność, gmin


SJP.pl


pospólny

prze­sta­rza­łe: na­le­żą­cy do ogółu, przez­na­czo­ny dla wszyst­kich; wspól­ny, po­wszech­ny


SJP.pl


pospólstwo

1. ubo­gie mie­szczań­stwo; plebs;
2. daw­niej: po­gard­li­wie o tłu­mie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) lu­dzie pro­ści, bied­ni, bez przy­wi­le­jów

 (1.2) po­gard. lu­dzie ciem­ni, za­cho­wu­ją­cy się or­dy­nar­nie

Wiktionary

Po­spól­stwo – war­stwa spo­łecz­na za­miesz­ku­ją­ca mia­sta w okre­sie śred­nio­wie­cza, śred­nio­za­moż­ni rze­mieśl­ni­cy, drob­ni kupcy i kra­ma­rze. Po­spól­stwo po­sia­da­ło prawo miej­skie, jed­nak pa­try­cjat nie do­pu­szczał go do pia­sto­wa­nia urzę­dów w mie­ście. Po­spól­stwo wal­czy­ło o wpły­wy w ra­dach miej­skich i w XV–XVI wieku w niek­tó­rych mia­stach uzy­ska­ło re­pre­zen­ta­cje.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. pospolity

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gmin, plebs, lud

 (1.2) hołota, motłoch, tłuszcza

Wiktionary


pospółka

ma­te­riał sypki lub ka­wał­ko­wy nie­sor­to­wa­ny (np. wę­giel, kru­szy­wo bu­dow­la­ne)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bud. geol. syp­kie lub ka­wał­ko­we, nie­sor­to­wa­ne kru­szy­wo ko­pal­ne lub rzecz­ne (np. ma­te­riał bu­dow­la­ny, wę­giel itp.);

 (1.2) daw. spoż. cien­ka sło­ni­na po­prze­ra­sta­na mię­sem

 (1.3) daw. hist. wspól­no­ta

Wiktionary

Po­spół­ka – ma­te­riał sypki lub ka­wał­ko­wy nie­sor­to­wa­ny (np. wę­giel, kru­szy­wo bu­dow­la­ne). Po­spół­ka to jed­no­cze­śnie grunt ro­dzi­my mi­ne­ral­ny zbli­żo­ny do pia­sku i żwiru.

Ma­te­riał ten okre­ślo­ny jest normą PN-B-02480:1986 i cha­rak­te­ry­zu­je się za­war­to­ścią sumy frak­cji żwi­ro­wej i ka­mie­ni­stej po­mię­dzy 10 a 50%

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na skalę lo­kal­nych po­trzeb ek­splo­a­to­wa­ne są wy­stę­pu­ją­ce tu po­kła­dy pia­sku, żwiru i po­spół­ki, a także gra­ni­tu.

 (1.3) Spo­i­stość pa­triar­chal­ne­go ustro­ju umac­nia­ły nadto rol­ni­cze po­spół­ki sia­brow­skie o udzia­ło­wym spo­so­bie go­spo­da­ro­wa­nia przez człon­ków zwią­za­nych po­kre­wień­stwem za­rów­no na­tu­ral­nym, jak i sztucz­nym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈspuwka, AS: pospuu̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spółka ż., spóła ż.

 przym. pospólny, wspólny

 przysł. społem, pospołu

Wiktionary


posraniec

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) wulg. nie­przy­jem­ny męż­czyz­na

Wiktionary


posrany

wul­gar­nie:
1. taki, który się pos­rał (ubru­dził się kałem);
2. nie­nor­mal­ny, od­bie­ga­ją­cy od normy; po­je­ba­ny, po­rą­ba­ny, po­pie­przo­ny


SJP.pl


posrać

pos­rać się - wul­gar­nie:
1. wy­próż­nić się mi­mo­wol­nie; zes­rać się;
2. zep­suć się; schrza­nić się, sko­pać się


SJP.pl


posrebrzanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pos­re­brzać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔsrɛˈbʒãɲɛ, AS: posrebžãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. posrebrzać

Wiktionary


posrebrzać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) po­kry­wać coś war­stwą sre­bra

 (1.2) spra­wiać, że coś na­bie­ra srebr­ne­go ko­lo­ru lub po­ły­sku

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny pos­re­brzać się

 (2.1) zo­sta­wać po­kry­tym war­stwą sre­bra

 (2.2) na­bie­rać srebr­ne­go ko­lo­ru lub po­ły­sku

 (2.3) przen. si­wieć

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈsrɛbʒat͡ɕ, AS: posrebžać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. posrebrzyć dk.

 rzecz. posrebrzenie n., posrebrzanie n., srebro n.

 przym. srebrzysty

Wiktionary


posrywać

wul­gar­nie: pos­ry­wać się - wy­próż­niać się mi­mo­wol­nie; zes­ry­wać się


SJP.pl


possa

lekki, we­so­ły utwór sce­nicz­ny; farsa, kro­to­chwi­la


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) teatr. daw. lekki utwór sce­nicz­ny o bła­hej tre­ści

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) farsa, krotochwila

Wiktionary


possać

ssać przez jakiś czas


SJP.pl


posset

[czy­taj: posit]
1. daw­niej: napój z mleka, pod­grza­ne­go i zak­wa­szo­ne­go np. winem;
2. deser na bazie śmie­tan­ki kre­mów­ki z do­dat­kiem cukru i soku z owo­ców cy­tru­so­wych


SJP.pl


possibile

okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: moż­li­wie; wy­stę­pu­je razem z in­ny­mi okre­śle­nia­mi tempa i cha­rak­te­ru ut­wo­ru, np. pia­nis­si­mo pos­si­bi­le


SJP.pl


post

1. prak­ty­ka po­kut­na po­le­ga­ją­ca na pow­strzy­my­wa­niu się od spo­ży­wa­nia pew­nych po­traw, naj­czę­ściej mięsa;
2. okres, w któ­rym wier­ni po­szczą; dzień bez­mięs­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rel. do­bro­wol­na re­zy­gna­cja ze spo­ży­wa­nia niek­tó­rych lub wszyst­kich po­kar­mów i z roz­ry­wek;

 (1.2) czas obo­wią­zy­wa­nia postu (1.1)

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) in­form. wia­do­mość w gru­pie dy­sku­syj­nej, blogu lub na forum in­ter­ne­to­wym

Wiktionary

Post – do­bro­wol­ne cał­ko­wi­te pow­strzy­ma­nie się od je­dze­nia lub od spo­ży­wa­nia pew­nych ro­dza­jów po­kar­mów (np. mięsa) przez okre­ślo­ny czas. Pości się prze­de wszyst­kim z przy­czyn re­li­gij­nych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tra­pi­łem sie­bie po­stem, / a spot­ka­ły mnie za to znie­wa­gi.

 (1.1) Pod­czas ra­ma­da­nu mu­zuł­ma­nów obo­wią­zu­je post.

 (1.2) Okres ad­wen­tu nie jest cza­sem postu.

 (2.1) Twój post ma bar­dzo dużo błę­dów or­to­gra­ficz­nych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔst, AS: post

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1-2)

 rzecz. postnik m., poszczenie n., postnica ż., postność ż., wyposzczenie n.

 czas. pościć ndk., wypościć dk.

 przym. postny

 (2.1)

 rzecz. poczta ż., poster m., postowanie n., repostowanie n.

 czas. postować ndk., repostować ndk.

 przym. postowy

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) wypowiedź, wiadomość

Wiktionary


post-

prze­dro­stek

 (1.1) pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych oz­na­cza­ją­cy wy­stę­po­wa­nie po czymś lub bycie póź­niej­szą formą cze­goś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) post­mo­der­nizm, post­ni­cej­ski, post­syn­chro­ni­za­cja, post­da­to­wać

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔst, AS: post

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) po-

Wiktionary


post-doc

[czy­taj: post­dok] śro­do­wi­sko­wo: staż po­dok­tor­ski; post­doc, post­dok


SJP.pl


post-grunge

[czy­taj: post grandż] wer­sja stylu mu­zycz­ne­go grun­ge, która po­ja­wi­ła się w la­tach 90. XX wieku, cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się ła­god­niej­szym brzmie­niem niż ty­po­wy grun­ge


SJP.pl


post.

skrót od:
1. po­ste­run­ko­wy;
2. po­sta­no­wie­nie


SJP.pl

skrót

 (1.1) = po­ste­run­ko­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) St. sierż. Wik­tor Szmor­łow­ski i post. Ka­ta­rzy­na Kraw­czyk mu­sie­li do­stać się do wnę­trza po­ja­zdu, po­nie­waż ko­bie­ta nie re­a­go­wa­ła na sy­gna­ły.

Wiktionary


postaborcyjny

wy­stę­pu­ją­cy po za­bie­gu przer­wa­nia ciąży; po­a­bor­cyj­ny


SJP.pl


postadopcyjny

do­ty­czą­cy okre­su po adop­cji, wy­stę­pu­ją­cy po adop­cji; po­a­dop­cyj­ny


SJP.pl


postaidsowy

[czy­taj: po­stejt­so­wy lub po­stejc­so­wy] taki, w któ­rym zwal­czo­no AIDS


SJP.pl


postanawianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­sta­na­wiać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. postanawiać

 rzecz. postanowienie n.

Wiktionary


postanawiać

cza­sow­nik

 (1.1) de­cy­do­wać, pla­no­wać coś, po­dej­mo­wać kon­kret­ny plan, po­sta­no­wie­nie; zde­cy­do­wać się na coś (za­de­cy­do­wać o czymś)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­sta­no­wił zmie­nić swoje na­sta­wie­nie do są­sia­dów.

 (1.1) Po­sta­no­wił prze­me­blo­wać pokój.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔstãˈnavʲjät͡ɕ, AS: postãnavʹi ̯äć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. postanowienie n., stanowczość ż., postanawianie n.

 czas. postanowić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) planować, chcieć zmienić, decydować się

Wiktionary


postanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­stać.

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 3. os. lp. przysz. od: po­stać

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Moja noga nigdy tam nie po­sta­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. postawić, postać dk.

 rzecz. postać ż., postój mrz.

Wiktionary


postanisławowski

od­no­szą­cy się do cza­sów po Sta­ni­sła­wie Au­gu­ście Po­nia­tow­skim


SJP.pl


postanowienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) coś, co zo­sta­ło po­sta­no­wio­ne; de­cyz­ja, kon­kret­ny za­miar

 (1.2) praw. orze­cze­nie pro­ce­du­ral­ne wy­da­wa­ne przez sądy lub or­ga­ny ad­mi­ni­stra­cji, które nie roz­strzy­ga spra­wy co do isto­ty;

Wiktionary

Po­sta­no­wie­nie – w obec­nym sy­ste­mie praw­nym Rze­czy­po­spo­li­tej Pol­skiej orze­cze­nie są­do­we wy­da­wa­ne przez sąd, Try­bu­nał Stanu, Try­bu­nał Kon­sty­tu­cyj­ny lub akt pro­ku­ra­to­ra, in­ne­go or­ga­nu po­stę­po­wa­nia przy­go­to­waw­cze­go, ko­mor­ni­ka bądź akt ad­mi­ni­stra­cyj­ny pod­ję­ty przez organ ad­mi­ni­stra­cji pu­blicz­nej w spra­wach do­ty­czą­cych po­szcze­gól­nych kwe­stii wy­ni­ka­ją­cych w toku kon­kret­ne­go po­stę­po­wa­nia (po­stę­po­wa­nie ad­mi­ni­stra­cyj­ne, cy­wil­ne, karne) oraz Pre­zy­den­ta RP, Mar­szał­ka Sejmu RP i Mar­szał­ka Se­na­tu RP.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Kiedy w de­cyz­ji ad­mi­ni­stra­cyj­nej zo­sta­nie zro­bio­na li­te­rów­ka, to organ wy­da­je po­sta­no­wie­nie o spro­sto­wa­niu oczy­wi­ste­go błędu pi­sar­skie­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔstãnɔˈvʲjɛ̇̃ɲɛ, AS: postãnovʹi ̯ė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. postanawianie n.

 czas. stanowić, postanowić dk., postanawiać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rezolucja, uchwała, zamiar, plan

Wiktionary


postanowić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. po­sta­na­wiać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|po­sta­na­wiać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­sta­no­wio­no więc wy­słać na­przód po­sel­stwo, któ­re­mu prze­wod­ni­czył Pin­chas, syn ar­cy­ka­pła­na Ele­a­za­ra.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔstãˈnɔvʲit͡ɕ, AS: postãnovʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. postanowienie n.

 przym. stanowczy

 czas. postanawiać

Wiktionary


postapiać

sto­pić po kolei, wiele razy


SJP.pl


postapo

[czy­taj: post-apo] fan­ta­sty­ka po­sta­po­ka­lip­tycz­na; po­sta­po­ka­lip­sa


SJP.pl


postapokalipsa

[czy­taj: post-apo­ka­lip­sa] fan­ta­sty­ka po­sta­po­ka­lip­tycz­na; po­sta­po


SJP.pl


postapokaliptyczny

[czy­taj: post-apo­ka­lip­tycz­ny] do­ty­czą­cy wy­da­rzeń bez­poś­red­nio po ka­ta­kliz­mie, apo­ka­lip­sie


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) taki, który na­stą­pił po apo­ka­lip­sie, wy­da­rze­niu ka­ta­stro­ficz­nym

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. postapokalipsa ż.

Wiktionary


postapokaliptyka

ga­tu­nek li­te­rac­ki, fil­mo­wy, ko­mik­so­wy itp. uka­zu­ją­cy świat po glo­bal­nym ka­ta­kliz­mie


SJP.pl


postartować

wy­star­to­wać kilka razy w za­wo­dach


SJP.pl


postarzać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. po­sta­rzyć)

 (1.1) na­da­wać star­sze­go wy­glą­du

 (1.2) do­da­wać komuś wieku

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny po­sta­rzać się (dk. po­sta­rzyć się)

 (2.1) na­da­wać sobie star­sze­go wy­glą­du

 (2.2) do­da­wać sobie wieku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ta zmia­na fry­zu­ry po­sta­rza Mo­ni­kę o kilka lat.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. postarzanie n., staroć mrz./ż.

 czas. postarzeć

 przysł. staro

Wiktionary


postarzały

po­sta­rzeć (się) -
1. stać się sta­rym lub star­szym;
2. stra­cić nieco jędr­ność, spraw­ność, sprę­ży­stość;
3. stra­cić nieco war­tość użyt­ko­wą; pod­sta­rzeć się;
4. stać się nieco nie­ak­tu­al­nym; pod­sta­rzeć się


SJP.pl


postarzenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­sta­rzeć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔstaˈʒɛ̃ɲɛ, AS: postažẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. postarzeć

 rzecz. staroć ż./mrz.

Wiktionary


postarzeć

po­sta­rzeć (się) -
1. stać się sta­rym lub star­szym;
2. stra­cić nieco jędr­ność, spraw­ność, sprę­ży­stość;
3. stra­cić nieco war­tość użyt­ko­wą; pod­sta­rzeć się;
4. stać się nieco nie­ak­tu­al­nym; pod­sta­rzeć się


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. brak)

 (1.1) stać się sta­rym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Im­pe­ra­tor przyj­mie ją w sali tro­no­wej nie po to, by ją prze­słu­chać (choć Mon sły­sza­ła, że niek­tó­rych prze­słu­chu­je oso­bi­ście), lecz by spoj­rzeć na nią i wy­krzy­wić po­sta­rza­łą, wo­sko­wa­tą twarz w ja­do­wi­tym uśmie­chu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈstaʒɛt͡ɕ, AS: postažeć

Wiktionary

Powiązane:

 czas. postarzać ndk.

 przym. postarzały

 rzecz. postarzenie n., starka ż.

Wiktionary


postarzyć

1. nadać wy­gląd kogoś lub cze­goś star­sze­go;
2. dodać komuś dni, mie­się­cy, lat;
3. po­sta­rzyć się -
a) spra­wić, że się wy­glą­da sta­rzej;
b) dodać sobie dni, mie­się­cy, lat


SJP.pl


postaw

dawna jed­nost­ka miary tka­nin


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. jed­nost­ka miary sukna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) D. lm. zob. po­sta­wa.

forma cza­sow­ni­ka.

 (3.1) 2. os. lp. rozk. zob. po­sta­wić.

Wiktionary

Po­staw – sta­ro­pol­ska jed­nost­ka miary tka­nin, głów­nie sukna.

W róż­nych re­gio­nach po­staw miała różną wiel­kość – dłu­gość wa­ha­ła się od 27 do 62 łokci. W XIX wieku – nawet od 12 do 64 łokci, śred­nio 32. Sze­ro­kość po­sta­wu za­le­ża­ła od tech­ni­ki lub or­ga­ni­za­cji pro­duk­cji da­ne­go ma­te­ria­łu (w danym re­gio­nie), a także od jego przez­na­cze­nia i ja­ko­ści (im wyż­sza ja­kość ma­te­ria­łu, tym więk­sze były roz­mia­ry po­sta­wu). Bela sukna czę­sto li­czy­ła 10–12 po­sta­wów.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpɔstaf, AS: postaf

Wiktionary


postawa

1. układ, bu­do­wa ciała;
2. po­glą­dy czło­wie­ka na pewne zja­wi­ska, zda­rze­nia lub inne osoby


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) czy­jaś bu­do­wa ciała

 (1.2) każda po­zy­cja ciała

 (1.3) odru­cho­wo przyj­mo­wa­na po­zy­cja sto­ją­ca;

 (1.4) ty­po­wy dla da­ne­go czło­wie­ka sto­su­nek do cze­goś;

 (1.5) spo­sób za­cho­wa­nia

Wiktionary

Po­sta­wa – uwew­nętrz­nio­na przez jed­nost­kę, wy­u­czo­na skłon­ność (akt woli prze­ja­wia­ją­cy się w czy­nach) do re­a­go­wa­nia w spo­łecz­nie okre­ślo­ny spo­sób, szcze­gól­nie przez po­dej­mo­wa­nie okre­ślo­nych dzia­łań w od­po­wie­dzi na ocze­ki­wa­nia spo­łecz­ne.

Źró­dłem po­staw jest przy­ję­ty świa­to­po­gląd, ro­zu­mia­ny jako zbiór su­biek­tyw­nych doś­wiad­czeń in­te­lek­tu­al­nych oraz emo­cjo­nal­nych, okre­śla­ją­cych re­la­cję osoby do rze­czy­wi­sto­ści.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Co ja tu pań­stwu mogę naj­lep­sze­go po­wie­dzieć, po­ka­zać, ob­ja­wić? / Nie­u­czo­ny, nie­pię­kny, nie­do­my­ty, po­sta­wy mi­zer­nej.

 (1.2) Pra­wi­dło­wa po­sta­wa strze­lec­ka cha­rak­te­ry­zu­je się takim uło­że­niem ciała i broni, aby nie wy­stę­po­wa­ło zbęd­ne na­pi­na­nie mię­śni.

 (1.3) We wrze­śniu w ra­mach pro­fi­lak­ty­ki ba­da­nia­mi po­sta­wy ciała ob­ję­ci zo­sta­li ucz­nio­wie klas szó­stych.

 (1.4) Po­sta­wa wobec le­cze­nia od­gry­wa ważną rolę w prze­bie­gu cho­ro­by psy­chicz­nej.

 (1.5) Gra­cze tak ŁKS, jak i Wi­dze­wa swoją mi­zer­ną po­sta­wą roz­cza­ro­wa­li spon­so­rów i ki­bi­ców.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈstava, AS: postava

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. postawność ż.

 czas. stawiać, postawić dk.

 przym. postawny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) postura, sylwetka

 (1.2) poza

 (1.4) nastawienie, podejście

Wiktionary


postawangarda

ogół ten­den­cji w sztu­ce wy­stę­pu­ją­cych po okre­sie awan­gar­dy


SJP.pl


postawienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­sta­wić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔstaˈvʲjɛ̇̃ɲɛ, AS: postavʹi ̯ė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. postawić dk., stawiać ndk., zastawiać ndk., zastawić dk.

 rzecz. stawianie, zastawienie, zastawianie

Wiktionary


postawić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. brak)

 (1.1) sta­wia­jąc, umie­ścić coś lub kogoś na czymś

 (1.2) pod­nieść do góry, przy­wró­cić lub nadać komuś lub cze­muś po­sta­wę sto­ją­cą

 (2.2) za­cho­wać się zu­chwa­le wzglę­dem kogoś

 (2.3) zro­bić coś na pokaz, w spo­sób do­stoj­ny, oka­za­ły; po­pi­sać się

 (2.4) pot. po­sta­wić (1.3) sobie dom

 (2.5) daw. sta­nąć, usta­wić się

 (2.6) daw. stać się kimś, zna­leźć sobie miej­sce w ja­kimś śro­do­wi­sku, wśród kogoś

 (2.7) daw. sta­wić się, zgło­sić się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dżen­tel­men cze­kał cier­pli­wie przy wej­ściu do tre­zo­ru, aż pra­cow­ni­ca banku po­wo­li wy­cią­gnie z jed­nej ze skrzy­nek pu­deł­ko i po­sta­wi ostroż­nie na stole. Ot­wo­rzył je do­pie­ro, gdy był już zu­peł­nie sam.

 (1.3) Po­sta­wi­li prze­kaź­nik ra­dio­wy na ziemi Marka.

 (1.5) Za­trzy­my­wa­no go kil­ka­krot­nie, ale nigdy nie po­sta­wio­no mu kon­kret­nych za­rzu­tów.

 (1.6) Chcę po­sta­wić na je­de­nast­kę.

 (1.7) Czy mogę po­sta­wić ci piwo?

 (1.18) Ma­ry­na­rze po­sta­wi­li żagle i od­pły­nę­li.

 (1.19) Mój syn po­sta­wił swe pier­wsze kroki w (wieku) roku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈstavʲit͡ɕ, AS: postavʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dorastanie n., dostanie n., dostawanie n., dostawianie n., dostawienie n., nadostawanie n., nadstawianie n., nadstawienie n., nastanie n., nastawanie n., nastawianie n., nastawienie n., naustawianie n., obstanie n., obstawanie n., obstawianie n., obstawienie n., odstanie n., odstawanie n., odstawianie n., odstawienie n., ostanie n., ostawanie n., ostawianie n., ostawienie n., podostawanie n., podostawianie n., podstanie n., podstawianie n., podstawienie n., ponastawianie n., poobstawianie n., popostawianie n., popowstawanie n., popozostawianie n., poprzedstawianie n., poprzestawanie n., poprzestawianie n., poprzystawianie n., porozstawianie n., postanie n., postawianie n., poustawianie n., powstanie n., powstawanie n., powstawianie n., powydostawanie n., powystawianie n., pozastawianie n., pozestawianie n., pozostanie n., pozostawanie n., pozostawianie n., pozostawienie n., przeciwstawianie n., przeciwstawienie n., przedostanie n., przedostawanie n., przedstawianie n., przedstawienie n., przestanie n., przestawanie n., przestawianie n., przestawienie n., przystanie n., przystawanie n., przystawianie n., przystawienie n., przyzostanie n., rozstanie n., rozstawanie n., rozstawianie n., rozstawienie n., stanie n., stawanie n., stawianie n., stawienie n., ustanie n., ustawanie n., ustawianie n., ustawienie n., wstanie n., wstawanie n., wstawianie n., wstawienie n., wydostanie n., wydostawanie n., wystanie n., wystawanie n., wystawianie n., wystawienie n., zaprzestanie n., zaprzestawanie n., zastanie n., zastawanie n., zastawianie n., zastawienie n., zestawianie n., zestawienie n., zostanie n., zostawanie n., zostawianie n., zostawienie n.

 czas. dorastać ndk., dostać dk., dostawać ndk., dostawiać ndk., dostawić dk., nadostawać dk., nadstawiać ndk., nadstawić dk., nastać dk., nastawać ndk., nastawiać ndk., nastawić dk., naustawiać dk., obstać dk., obstawać ndk., obstawiać ndk., obstawić dk., odstać dk., odstawać ndk., odstawiać ndk., odstawić dk., ostać dk., ostawać ndk., ostawiać ndk., ostawić dk., podostawać dk., podostawiać dk., podstać dk., podstawiać ndk., podstawić dk., ponastawiać dk., poobstawiać dk., popostawiać dk., popowstawać dk., popozostawiać dk., poprzedstawiać dk., poprzestawać dk., poprzestawiać dk., poprzystawiać dk., porozstawiać dk., postać dk., postawiać dk./ndk., poustawiać dk., powstać dk., powstawać dk., powstawiać dk., powydostawać dk., powystawiać dk., pozastawiać dk., pozestawiać dk., pozostać dk., pozostawać ndk., pozostawiać dk./ndk., pozostawić dk., przeciwstawiać ndk., przeciwstawić dk., przedostać dk., przedostawać ndk., przedstawiać ndk., przedstawić dk., przestać dk./ndk., przestawać ndk., przestawiać ndk., przestawić dk., przystać dk., przystawać ndk., przystawiać ndk., przystawić dk., przyzostać dk., rozstać dk., rozstawać ndk., rozstawiać ndk., rozstawić dk., stać ndk., stawać ndk., stawiać ndk., stawić dk./ndk., ustać dk., ustawać ndk., ustawiać ndk., ustawić dk., wstać dk., wstawać ndk., wstawiać ndk., wstawić dk., wydostać dk., wydostawać ndk., wystać dk., wystawać ndk., wystawiać ndk., wystawić dk., zaprzestać dk., zaprzestawać ndk., zastać dk., zastawać ndk., zastawiać ndk., zastawić dk., zestawiać ndk., zestawić dk., zostać dk., zostawać ndk., zostawiać ndk., zostawić dk.

Wiktionary


postawniej

rzad­ki sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: po­staw­nie


SJP.pl


postawniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: po­staw­ny


SJP.pl


postawny

wy­so­ki i o kształt­nej syl­wet­ce, do­brze zbu­do­wa­ny; przy­stoj­ny, do­rod­ny, rosły


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) mu­sku­lar­ny i wy­so­ki, bu­dzą­cy re­spekt po­stu­rą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) U wej­ścia wła­ści­ciel dy­sko­te­ki sta­wia po­staw­nych fa­ce­tów, żeby pil­no­wa­li.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. postawa ż., postawność ż.

 przysł. postawnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) na schwał, mężny, okazały, rosły, słusznej postury, dobrze zbudowany

Wiktionary


postawotwórczy

wpły­wa­ją­cy na two­rze­nie się spo­so­bów za­cho­wa­nia i my­śle­nia


SJP.pl


postawski

→ Po­sta­wy (mia­sto na Bia­ło­ru­si)


SJP.pl


postawy

1. układ, bu­do­wa ciała;
2. po­glą­dy czło­wie­ka na pewne zja­wi­ska, zda­rze­nia lub inne osoby


SJP.pl

Po­sta­wy, Pa­sta­wy (biał. Паставы, "Pa­sta­wy", ros. Поставы) – mia­sto na Bia­ło­ru­si, cen­trum ad­mi­ni­stra­cyj­ne re­jo­nu po­staw­skie­go ob­wo­du wi­teb­skie­go. Po­ło­żo­ne w pół­noc­nej czę­ści kraju na Po­je­zie­rzu Bia­ło­ru­skim, nad rzeką Mia­dzioł­ką – do­pły­wem Dzis­ny, 20 km od gra­ni­cy z Litwą. Od za­cho­du gra­ni­czy z je­zio­rem Za­dziew­skim. Leży na hi­sto­rycz­nej Wi­leń­szczyź­nie. Licz­ba miesz­kań­ców wy­no­si 19 881 (2018 r.). W mie­ście krzy­żu­ją się drogi R27 i R110.

Wikipedia


postać

1. osoba, oso­bi­stość;
2. bo­ha­ter ut­wo­ru li­te­rac­kie­go; kre­a­cja;
3. fi­gu­ra, syl­wet­ka, wy­gląd


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zew­nętrz­na forma, kształt cze­goś

 (1.2) okre­śle­nie isto­ty, wy­glą­du, syl­wet­ki

 (1.3) liter. bo­ha­ter ut­wo­ru li­te­rac­kie­go, filmu

 (1.4) mat. spo­sób za­pi­su ja­kie­goś wy­ra­że­nia, funk­cji lub licz­by, speł­nia­ją­cy za­da­ne wa­run­ki

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (2.1) sto­jąc być gdzieś przez pe­wien czas

 (2.2) ar­chit. bud. przetr­wać jakiś czas

 (2.3) bot. nie zwięd­nąć przez jakiś czas

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dia­ment to wę­giel w po­sta­ci kry­sta­licz­nej.

 (1.2) Wciąż noszę w pa­mię­ci młodą po­stać mojej matki.

 (1.3) Bo­ha­ter po­wie­ści to po­stać nie­szczę­śli­wa.

 (2.1) Po­sta­łem tro­chę w tej ko­lej­ce, ale zre­zy­gno­wa­łem zanim do­sze­dłem do kasy.

 (2.1) Ko­le­ga mu­siał po­stać pięć go­dzin, żeby kupić bi­le­ty na kon­cert.

 (2.2) Ta ru­de­ra po­stoi może je­szcze z dzie­sięć lat.

 (2.3) Wstaw kwia­ty do świe­żej wody, a po­sto­ją je­szcze kilka dni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔstat͡ɕ, AS: postać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. postój mrz., postanie n.

 czas. postawić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kształt, stan, szata zewnętrzna

 (1.2) sylwetka, człowiek, osoba

 (1.3) bohater literacki, kreacja

 (2.1) odstać, wyczekać, wystać

Wiktionary


postbiblijny

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z okre­sem po pow­sta­niu Bi­blii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Świa­dect­wa te po­cho­dzą z cza­sów post­bi­blij­nych.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. biblijny

Wiktionary


postbiotyczny

→ post­bio­tyk


SJP.pl

Patrz:

postbiotyk

postbiotyk

pre­pa­rat za­wie­ra­ją­cy nie­ży­we mi­kro­or­ga­niz­my lub sub­stan­cje przez nie pro­du­ko­wa­ne, ma­ją­ce po­zy­tyw­ny wpływ na zdro­wie kon­su­men­ta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mie­sza­ni­na me­ta­bo­li­tów bak­te­rii pro­bio­tycz­nych lub frag­men­ty ich ko­mó­rek o ko­rzyst­nym wpły­wie na zdro­wie

Wiktionary

Post­bio­tyk – zwią­zek uwal­nia­ny ze skład­ni­ków żyw­no­ści lub skład­ni­ków mi­kro­or­ga­niz­mów, który po­da­wa­ny w od­po­wied­nich ilo­ściach pro­mu­je zdro­wie i dobre sa­mo­po­czu­cie go­spo­da­rza; me­ta­bo­lit szcze­pów pro­bio­tycz­nych.

Post­bio­ty­ki sty­mu­lu­ją mi­kro­biom je­li­to­wy i za­wie­ra­ją czą­stecz­ki sy­gna­ło­we, które wy­ka­zu­ją dzia­ła­nie prze­ciw­za­pal­ne i im­mu­no­mo­du­lu­ją­ce, prze­ciw­hi­per­ten­syj­ne, an­ty­pro­li­fe­ra­cyj­ne, prze­ci­wut­le­nia­ją­ce i prze­ciw­hi­per­cho­le­ste­ro­le­micz­ne.

Wikipedia


postbolszewicki

ma­ją­cy bol­sze­wic­ki ro­do­wód


SJP.pl


postbrexitowy

przy­miot­nik

 (1.1) polit. taki, który ma miej­sce po opu­szcze­niu Unii Eu­ro­pej­skiej przez Wiel­ką Bry­ta­nię

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bez do­kład­ne­go do­pra­co­wa­nia wszyst­kich pro­ce­dur i za­ła­ta­nia wszel­kich luk in­for­ma­cyj­nych i praw­nych mia­sta por­to­we w Wiel­kiej Bry­ta­nii czeka post­bre­xi­to­wy chaos, który wzmoc­ni je­szcze pro­ble­my go­spo­dar­cze wy­ni­ka­ją­ce z epi­de­mii ko­ro­na­wi­ru­sa, z ja­ki­mi bo­ry­ka się kraj.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pobrexitowy

Wiktionary


postcovidowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny okre­sem po pan­de­mii ko­ro­na­wi­ru­sa, do­ty­czą­cy okre­su po pan­de­mii ko­ro­na­wi­ru­sa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jaki bę­dzie post­co­vi­do­wy rynek pracy?.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. covidowy

Wiktionary


postdemokratyczny

→ post­de­mo­kra­cja


SJP.pl

Patrz:

postdemokracja

postdoc

[czy­taj: post­dok] śro­do­wi­sko­wo: staż po­dok­tor­ski; post-doc, post­dok


SJP.pl


postdok

śro­do­wi­sko­wo: staż po­dok­tor­ski; post­doc, post-doc


SJP.pl


postdyscyplinarność

wza­jem­ne prze­ni­ka­nie się kie­run­ków badań i mo­de­li te­o­re­tycz­nych w obrę­bie hu­ma­ni­sty­ki


SJP.pl


postdyscyplinarny

zwią­za­ny z wza­jem­nym prze­ni­ka­niem się kie­run­ków badań i mo­de­li te­o­re­tycz­nych w obrę­bie hu­ma­ni­sty­ki


SJP.pl


postek

naz­wi­sko


SJP.pl


postenketta

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gwara. obo­zo­wa: linia po­ste­run­ków stra­ży, która ota­cza­ła obóz lub miej­sce pracy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) postenkieta

Wiktionary


postenkieta

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gwara. obo­zo­wa: linia po­ste­run­ków stra­ży, która ota­cza­ła obóz lub miej­sce pracy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔstɛ̃ŋʲˈcɛta, AS: postẽŋʹḱeta

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) postenketta

Wiktionary


postepować

po­tań­czyć, ude­rza­jąc ryt­micz­nie pod­ku­ty­mi ob­ca­sa­mi i czub­ka­mi butów o po­dło­gę


SJP.pl


poster

pla­kat re­kla­mo­wy po­sia­da­ją­cy wa­lo­ry ar­ty­stycz­ne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pla­kat, afisz, zwła­szcza re­kla­mo­wy lub mu­zycz­ny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔstɛr, AS: poster

Wiktionary

Powiązane:

 przym. posterowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) plakat, afisz

Wiktionary


posterczeć

ster­czeć przez pe­wien czas


SJP.pl


posterować

spę­dzić pe­wien czas na ste­ro­wa­niu


SJP.pl


posterowy

→ po­ster


SJP.pl

Patrz:

poster

posterunek

1. żoł­nierz lub grupa żoł­nie­rzy peł­nią­cy wartę;
2. miej­sce, sta­no­wi­sko, w któ­rym żoł­nierz pełni wartę;
3. sie­dzi­ba jed­nost­ki po­li­cji, żan­dar­me­rii itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miej­sce peł­nie­nia stra­ży lub służ­by

 (1.2) sie­dzi­ba po­li­cji lub żan­dar­me­rii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ka­pral za­bro­nił im opu­szcza­nia po­ste­run­ku.

 (1.2) Mi­li­cja za­bra­ła Zby­cha na po­ste­ru­nek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔstɛˈrũnɛk, AS: posterũnek

Wiktionary

Powiązane:

 przym. posterunkowy

 rzecz. posterunkowy mos.

Wiktionary


posterunkowa

→ po­ste­ru­nek


SJP.pl

Patrz:

posterunek

posterunkowy

→ po­ste­ru­nek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) po­li­cjant ma­ją­cy naj­niż­szy rangą sto­pień w po­li­cji

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) naj­niż­szy sto­pień w po­li­cji

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (3.1) rzad. zwią­za­ny z po­ste­run­kiem

Wiktionary

Po­ste­run­ko­wy (post.) – naj­niż­szy sto­pień w pol­skiej Po­li­cji. Od­po­wied­nik sze­re­go­we­go w Woj­sku Pol­skim i stra­ża­ka w Pań­stwo­wej Stra­ży Po­żar­nej. Wyż­szy sto­pień to star­szy po­ste­run­ko­wy.

Sto­pień po­ste­run­ko­we­go na­da­wa­ny jest roz­ka­zem per­so­nal­nym z dniem przy­ję­cia po­li­cjan­ta do służ­by. Na sto­pień ten mia­nu­je ko­men­dant wo­je­wódz­ki Po­li­cji. Nie można mówić o od­mien­nych obo­wiąz­kach funk­cjo­na­riu­szy Po­li­cji za­leż­nych od stop­nia. Można bo­wiem mieć niż­szy sto­pień zaś waż­niej­szą funk­cję.

Wikipedia

Patrz:

posterunek

Przykłady

 (1.1) Po­ste­run­ko­we stłu­kli Jaśka, tak że kilka ty­god­ni nie mógł z cha­łu­py wy­cho­dzić.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. posterunek mrz.

Wiktionary


posteryzacja

zanik prze­strze­ni ko­lo­rów w gra­fi­ce kom­pu­te­ro­wej


SJP.pl

Po­ste­ry­za­cja – zja­wi­sko wy­stę­po­wa­nia nie­wy­star­cza­ją­cej licz­by ko­lo­rów do­stęp­nych w obra­zie gra­fi­ki kom­pu­te­ro­wej, które unie­moż­li­wia za­cho­wa­nie cią­gło­ści to­nal­nej. W efek­cie może to pro­wa­dzić do zja­wi­ska ban­din­gu, czyli utra­ty płyn­nych przejść to­nal­nych i pow­sta­nia fał­szy­wych kon­tu­rów.

Wikipedia


postfaszysta

czło­nek lub sym­pa­tyk ugru­po­wań na­wią­zu­ją­cych pro­gra­mo­wo do idei fa­szyz­mu


SJP.pl


postfaszystka

→ post­fa­szy­sta


SJP.pl

Patrz:

postfaszysta

postfaszyzm

ruchy i ugru­po­wa­nia po­li­tycz­ne na­wią­zu­ją­ce pro­gra­mo­wo do fa­szyz­mu


SJP.pl


postfeminizm

Post­fe­mi­nizm (przed­sta­wia­ny rów­nież jako post-fe­mi­nizm) – ter­min uży­wa­ny do opi­sa­nia re­ak­cji na sprzecz­no­ści w fe­mi­niz­mie, zwła­szcza fe­mi­niz­mie dru­giej i trze­ciej fali. Ter­min post­fe­mi­nizm jest cza­sem my­lo­ny z ko­lej­ny­mi fe­mi­niz­ma­mi, ta­ki­mi jak fe­mi­nizm czwar­tej fali i „ko­lo­ro­wy fe­mi­nizm” (ang. "women of color fe­mi­nism") (np. haki, 1996; Spi­vak, 1999).

Wikipedia


postfeudalny

na­stę­pu­ją­cy po okre­sie do­mi­no­wa­nia fe­u­da­liz­mu; po­fe­u­dal­ny


SJP.pl


postfiks

ro­dzaj afik­su wy­stę­pu­ją­cy po rdze­niu wy­ra­zo­wym, mo­gą­cy być su­fik­sem sło­wot­wór­czym lub koń­ców­ką flek­syj­ną


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) afiks wy­stę­pu­ją­cy po wy­ra­zie;

Wiktionary

Post­fiks ( post „po” i fixus „umo­co­wa­ny”) – ro­dzaj afik­su wy­stę­pu­ją­cy po rdze­niu wy­ra­zo­wym. Post­fik­sy mogą być su­fik­sa­mi sło­wot­wór­czy­mi lub koń­ców­ka­mi flek­syj­ny­mi. Np. w for­mie "pra­cow­ni­kom" po rdze­niu "prac-" wy­róż­nia się post­fik­sy "-ow-", "-nik-" oraz "-om", z któ­rych dwa pier­wsze to su­fik­sy sło­wot­wór­cze, a ostat­ni to koń­ców­ka flek­syj­na.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W ję­zy­ku pol­skim post­fik­sem jest wyraz „się”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔstfʲiks, AS: postfʹiks

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. afiksacja ż., fiksacja ż., fiksat m., fiksum n., fiks mrz.

Wiktionary


postfiksowy

→ post­fiks


SJP.pl

Patrz:

postfiks

postfordyzm

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ekon. sy­stem or­ga­ni­za­cji wyt­wa­rza­nia dóbr po­le­ga­ją­cy na pro­du­ko­wa­niu wy­ro­bów w krót­kich se­riach przez­na­cza­nych dla kon­kret­nych od­bior­ców;

Wiktionary

Post­for­dyzm – w hi­sto­rii eko­no­mii, sy­stem pro­duk­cji, kon­sump­cji i in­nych zja­wisk spo­łecz­no-eko­no­micz­nych, który ce­cho­wał się ela­stycz­ną spe­cja­li­za­cją, w któ­rej łatwo jest uzy­skać zróż­ni­co­wa­nie pro­duk­tu po tym, jak oka­za­ło się, że w spo­łe­czeń­stwach za­moż­nych se­ryj­na pro­duk­cja nie jest ani wy­star­cza­ją­ca ani sa­tys­fak­cjo­nu­ją­ca.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pɔˈstfɔrdɨsm̥, AS: postfordysm̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fordyzm mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) elastyczna specjalizacja

Wiktionary


postglacjalny

na­stę­pu­ją­cy po okre­sie lo­dow­co­wym, wła­ści­wy temu okre­so­wi; po­lo­dow­co­wy, po­gla­cjal­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ist­nie­ją­cy/dzie­ją­cy się po na­sta­niu epoki lo­dow­co­wej lub po­cho­dzą­cy z tego okre­su

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔzdɡlaˈt͡sʲjalnɨ, AS: pozdglacʹi ̯alny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. postglacjał

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) polodowcowy

Wiktionary


postglacjał

okres na­stę­pu­ją­cy po zlo­do­wa­ce­niu; okres po­lo­dow­co­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) okres, który na­stą­pił po epoce lo­dow­co­wej, okres po­lo­dow­co­wy

Wiktionary

Post­gla­cjał – okres po zlo­do­wa­ce­niu. Ter­min ten uży­wa­ny jest głów­nie w od­nie­sie­niu do ostat­nie­go zlo­do­wa­ce­nia. Niek­tó­re słow­ni­ki spe­cja­li­stycz­ne sy­no­ni­mi­zu­ją go z ho­lo­ce­nem.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pɔˈzdɡlat͡sʲjaw, AS: pozdglacʹi ̯au̯

Wiktionary

Powiązane:

 przym. postglacjalny

Wiktionary


postglosator

wło­ski uczo­ny w dzie­dzi­nie prawa, zaj­mu­ją­cy się do­sto­so­wa­niem zasad prawa rzym­skie­go do po­trzeb współ­czes­nej prak­ty­ki, dzia­ła­ją­cy w XIII wieku


SJP.pl


posthipisowski

pow­sta­ły po wy­ga­śnię­ciu ru­chów hi­pi­sow­skich


SJP.pl


posthumanizm

nurt my­ślo­wy kwe­stio­nu­ją­cy cen­tral­ną rolę czło­wie­ka, uwz­ględ­nia­ją­cy tech­no­lo­gie, zwie­rzę­ta i śro­do­wi­sko jako rów­nie istot­ne


SJP.pl


postimpresjonista

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) szt. ar­ty­sta czer­pią­cy z do­ko­nań im­pre­sjo­niz­mu, który jed­nak wy­pra­co­wał in­dy­wi­du­al­ne style w ma­lar­stwie końca XIX wieku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. postimpresjonistyczność ż.

 przym. postimpresjonistyczny

Wiktionary


postimpresjonistka

→ po­stim­pre­sjo­ni­sta


SJP.pl

Patrz:

postimpresjonista

postimpresjonistyczność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co po­stim­pre­sjo­ni­stycz­ne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. postimpresjonizm m., postimpresjonista m., postimpresjonistka ż.

 przym. postimpresjonistyczny

 przysł. postimpresjonistycznie

Wiktionary


postimpresjonistyczny

→ po­stim­pre­sjo­nizm


SJP.pl

Patrz:

postimpresjonizm

postimpresjonizm

Po­stim­pre­sjo­nizm (tzn. sztu­ka po im­pre­sjo­niz­mie) – ter­mi­nem tym okre­śla się różne zja­wi­ska w sztu­ce fran­cu­skiej na prze­ło­mie XIX i XX wieku, wy­wo­dzą­ce się z im­pre­sjo­niz­mu, ale w dużej mie­rze odrzu­ca­ją­ce go. Ramy cza­so­we okre­śla się też bar­dziej pre­cy­zyj­nie jako czas od ostat­niej wy­sta­wy im­pre­sjo­ni­stów w 1886 roku do pier­wszej wy­sta­wy fo­wi­stów w 1905 roku.

Wikipedia


postindustrialność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest po­stin­du­strial­ne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. postindustrialny, industrialny

 przysł. postindustrialnie

Wiktionary


postindustrialny

do­ty­czą­cy wy­da­rzeń po erze prze­my­sło­wej


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do epoki/cza­sów/spo­łe­czeń­stwa na­stę­pu­ją­ce­go po epoce prze­my­sło­wej

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔstʲĩnduˈstrʲjalnɨ, AS: postʹĩndustrʹi ̯alny

Wiktionary

Powiązane:

 przym. industrialny

 rzecz. postindustrialność ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) poprzemysłowy

Wiktionary


posting

[czy­taj: poł­sting] w in­for­ma­ty­ce: wy­sy­ła­nie wia­do­mo­ści na gru­pie dy­sku­syj­nej lub forum; wy­sy­ła­nie po­stów


SJP.pl


postiw

skrót od: Po­wia­to­wy Oś­ro­dek Spor­tu, Tu­ry­sty­ki i Wy­po­czyn­ku


SJP.pl


postkapitalizm

Post­ka­pi­ta­lizm – ter­min uży­wa­ny do okre­śle­nia hi­po­te­tycz­ne­go stanu w przysz­ło­ści, w któ­rym sy­ste­my eko­no­micz­ne świa­ta nie mogą być dłu­żej opi­sy­wa­ne jako formy ka­pi­ta­liz­mu. Nie ist­nie­je jedna pro­po­zy­cja sy­ste­mu, jaki wów­czas miał­by funk­cjo­no­wać. Niek­tó­rzy pro­po­nu­ją mo­de­le ce­lo­wo za­stę­pu­ją­ce ka­pi­ta­lizm, w szcze­gól­no­ści so­cja­lizm, ko­mu­nizm, anar­chizm, na­cjo­na­lizm czy dewz­rost.

Wikipedia


postklerykalizm

nurt w Ko­ście­le dą­żą­cy do pom­niej­sze­nia do­tych­cza­so­wej po­zy­cji kleru


SJP.pl


postkoitalny

do­ty­czą­cy czasu po sto­sun­ku sek­su­al­nym


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) po sto­sun­ku sek­su­al­nym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Szcze­gól­nym przy­kła­dem tej au­ten­tycz­nej ko­bie­cej jo­u­is­san­ce jest w po­wie­ści Ma­da­me Ric­co­bo­ni słyn­ny list post­ko­i­tal­ny, wyz­na­nie mi­ło­ści tuż po akcie, zło­żo­ne sobie jed­no­cze­śnie przez obyd­wo­je ko­chan­ków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔstkɔjiˈtalnɨ, AS: postkoi ̯italny

Wiktionary


postkolonializm

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) czas po za­koń­cze­niu do­mi­na­cji ko­lo­nial­nej

 (1.2) nauk. nurt badań, te­o­rii i re­flek­sji kry­tycz­nej zaj­mu­ją­cy się ana­li­zą na­stępstw ko­lo­nia­liz­mu w kul­tu­rze, po­li­ty­ce, go­spo­dar­ce i toż­sa­mo­ści na­ro­do­wej spo­łe­czeństw po okre­sie ko­lo­nial­nym

Wiktionary

Post-ko­lo­nia­lizm (także stu­dia post-ko­lo­nial­ne, te­o­ria post-ko­lo­nial­na, post­ko­lo­nia­lizm) to dy­scy­pli­na na­u­ko­wa opie­ra­ją­ca się na in­te­lek­tu­al­nym dy­skur­sie, który służy do ana­li­zo­wa­nia i wy­ja­śnia­nia za­rów­no kul­tu­ro­wych po­zo­sta­ło­ści ko­lo­nia­liz­mu i im­pe­ria­liz­mu, jak i ba­da­nia kon­sek­wen­cji kon­tro­lo­wa­nia kraju i za­sied­la­nia go w celu eko­no­micz­nej ek­splo­a­ta­cji lud­no­ści tu­byl­czej i jej ziemi.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌpɔstkɔlɔ̃ˈɲalʲism̥, AS: postkolõńalʹism̦

Wiktionary

Powiązane:

 przym. postkolonialny, kolonialny

 rzecz. postkolonialność ż.

Wiktionary


postkolonialność

→ post­ko­lo­nial­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest post­ko­lo­nial­ne; cecha tych, któ­rzy są post­ko­lo­nial­ni

Wiktionary

Patrz:

postkolonialny

Powiązane:

 rzecz. postkolonializm m.

 przym. postkolonialny, kolonialny

Wiktionary


postkolonialny

wy­stę­pu­ją­cy po okre­sie ko­lo­nial­nym


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z post­ko­lo­nia­liz­mem, do­ty­czą­cy post­ko­lo­nia­liz­mu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. postkolonializm m., kolonializm m., kolonia ż., kolonista m., postkolonialność ż.

 przym. kolonialny, kolonizacyjny, kolonialistyczny

Wiktionary


postkomuch

po­gard­li­wie: post­ko­mu­ni­sta


SJP.pl


postkomuna

1. post­ko­mu­nizm;
2. zbio­ro­wo o post­ko­mu­ni­stach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zob. post­ko­mu­nizm.

 (1.2) pot. ogół post­ko­mu­ni­stów lub ugru­po­wań post­ko­mu­ni­stycz­nych

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Trze­ba tylko dać sobie szan­sę - wy­ko­rze­nić raz na za­wsze post­ko­mu­nę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. postkomunizm m.

 przym. postkomunistyczny

Wiktionary


postkomunistka

→ post­ko­mu­ni­sta


SJP.pl

Patrz:

postkomunista

postkomunistyczny

→ post­ko­mu­nizm


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) polit. do­ty­czą­cy post­ko­mu­niz­mu, okre­su po upad­ku ko­mu­niz­mu w danym pań­stwie

Wiktionary

Patrz:

postkomunizm

Przykłady

 (1.1) Z per­spek­ty­wy ka­te­go­ry­za­cji trze­ba więc pod­kre­ślić, że men­tal­ność post­ko­mu­ni­stycz­na wpły­wa na więk­szy seg­ment spo­łe­czeń­stwa, niż „tylko" na sferę go­spo­dar­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. postkomunizm m., postkomuna ż., postkomunista m., postkomunistka ż.

 przysł. postkomunistycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pokomunistyczny

Wiktionary


postkomunizm

1. ide­o­lo­gia bę­dą­ca zmo­dy­fi­ko­wa­ną formą ko­mu­niz­mu;
2. okres po upad­ku ko­mu­niz­mu w by­łych pań­stwach ko­mu­ni­stycz­nych; post­ko­mu­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) polit. okres po upad­ku ko­mu­niz­mu w pań­stwach bloku ko­mu­ni­stycz­ne­go;

 (1.2) polit. ide­o­lo­gia sta­no­wią­ca zmo­dy­fi­ko­wa­ną formę ko­mu­niz­mu

Wiktionary

Post­ko­mu­nizm – okres trans­for­ma­cji po­li­tycz­nej i go­spo­dar­czej w by­łych pań­stwach ko­mu­ni­stycz­nych po upad­ku bloku wschod­nie­go, w któ­rych nowe rządy dą­ży­ły do de­mo­kra­ty­za­cji, stwo­rze­nia spo­łe­czeń­stwa oby­wa­tel­skie­go i od­bu­do­wy wol­ne­go rynku (zob. Je­sień Ludów, roz­pad ZSRR, trans­for­ma­cja sy­ste­mo­wa w Pol­sce).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Post­ko­mu­nizm w tym ro­zu­mie­niu jest hy­bry­dą, w któ­rej są równi i rów­niej­si, skom­pli­ko­wa­ne, czę­sto sprzecz­ne, szyb­ko zmie­nia­ją­ce się prze­pi­sy służą po­szcze­gól­nym gru­pom in­te­re­sów, a klien­te­lizm, ne­po­tyzm, kon­for­mizm i ko­rup­cja są na po­rząd­ku dzien­nym.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. postkomuna ż., postkomunista m., postkomunistka ż.

 przym. postkomunistyczny

 przysł. postkomunistycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) postkomuna

Wiktionary


postkubistka

→ post­ku­bi­sta


SJP.pl

Patrz:

postkubista

postkubistyczny

→ post­ku­bizm


SJP.pl

Patrz:

postkubizm

postludium

Post­lu­dium – utwór od­gry­wa­ny po za­koń­cze­niu na­bo­żeń­stwa, zwy­kle or­ga­no­wy i im­pro­wi­zo­wa­ny.

W su­i­cie for­te­pia­no­wej "Ludus to­na­lis" Paula Hin­de­mit­ha z 1942, za­wie­ra­ją­cej 12 fug i 11 in­ter­lu­diów ostat­nia część zo­sta­ła naz­wa­na "post­lu­dium".

Wikipedia


postludzki

do­ty­czą­cy stanu lub rze­czy­wi­sto­ści po erze czło­wie­ka


SJP.pl


postmodernista

→ post­mo­der­nizm


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba zwią­za­na z post­mo­der­niz­mem, dzia­ła­ją­ca w nur­cie post­mo­der­niz­mu; współt­wór­ca post­mo­der­niz­mu

Wiktionary

Patrz:

postmodernizm

Przykłady

 (1.1) Ba­u­dril­lard woli, aby nie na­zy­wać go post­mo­der­ni­stą, to jed­nak przy­najm­niej w czę­ści nim jest .

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔstmɔdɛrʲˈɲista, AS: postmoderʹńista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. postmodernizm m.

:: fż. postmodernistka ż.

 przym. postmodernistyczny

 przysł. postmodernistycznie

Wiktionary


postmodernistka

→ post­mo­der­ni­sta


SJP.pl

Patrz:

postmodernista

postmodernistyczność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest post­mo­der­ni­stycz­ne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. postmodernizm m., postmodernista m., postmodernistka ż.

 przym. postmodernistyczny

 przysł. postmodernistycznie

Wiktionary


postmodernistyczny

→ post­mo­der­nizm


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z post­mo­der­niz­mem, do­ty­czą­cy post­mo­der­niz­mu

Wiktionary

Patrz:

postmodernizm

Przykłady

 (1.1) Przed­mio­tem roz­pra­wy jest dy­skurs fi­lo­zo­fii post­mo­der­ni­stycz­nej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. postmodernistyczność ż., postmodernizm mrz., postmodernista mos.

Wiktionary


postmodernizm

1. nurt w sztu­ce odrzu­ca­ją­cy XX-wiecz­ny mo­der­nizm i awan­gar­dę, na­wią­zu­ją­cy do tech­nik i sty­lów hi­sto­rycz­nych; tran­sa­wan­gar­da; ne­o­ek­spre­sjo­nizm;
2. w fi­lo­zo­fii: prąd my­ślo­wy od­wo­łu­ją­cy się do po­czu­cia końca wiel­kich nar­ra­cji i hi­sto­rii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) szt. filoz. hist. XX-wiecz­ny ruch ar­ty­stycz­ny, kul­tu­ro­wy i fi­lo­zo­ficz­ny odrzu­ca­ją­cy mo­der­ni­stycz­ny spo­sób my­śle­nia;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • post­mo­der­nizm (fi­lo­zo­fia)
  • post­mo­der­nizm (ar­chi­tek­tu­ra)
  • post­mo­der­nizm (mu­zy­ka)
  • post­mo­der­nizm (li­te­ra­tu­ra)
  • post­mo­der­nizm (sztu­ka)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Post­mo­der­nizm to kie­ru­nek ar­ty­stycz­ny, który sta­wia pod zna­kiem za­py­ta­nia pod­sta­wo­we za­sa­dy i idee mo­der­niz­mu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔstmɔˈdɛrʲɲism̥, AS: postmoderʹńism̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. postmodernistyczność ż., postmodernista m., postmodernistka ż.

 przym. postmodernistyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ponowoczesność

Wiktionary


postnarodowy

do­ty­czą­cy sy­tu­a­cji, w któ­rej pań­stwo na­ro­do­we i toż­sa­mość na­ro­do­wa tracą na zna­cze­niu na rzecz pod­mio­tów mię­dzy­na­ro­do­wych


SJP.pl


postnatalny

do­ty­czą­cy okre­su po uro­dze­niu się dziec­ka; po­po­ro­do­wy, po­u­ro­dze­nio­wy


SJP.pl


postnicejski

przy­miot­nik

 (1.1) hist. rel. do­ty­czą­cy okre­su po so­bo­rze ni­cej­skim

 (1.2) polit. do­ty­czą­cy okre­su po za­war­ciu trak­ta­tu ni­cej­skie­go

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Nicea ż., nicejczyk mos., nicejka ż.

 przym. nicejski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ponicejski

Wiktionary


postnik

daw­niej: post­ne danie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) stpol. osoba, która prze­strze­ga postu

Wiktionary

Post­nik ( Постник) – wieś w Buł­ga­rii, w ob­wo­dzie Kyr­dża­li, w gmi­nie Mom­cził­grad. We­dług da­nych sza­cun­ko­wych Ujed­no­li­co­ne­go Sy­ste­mu Ewi­den­cji Lud­no­ści oraz Usług Ad­mi­ni­stra­cyj­nych dla Lud­no­ści, 15 grud­nia 2018 roku miej­sco­wość li­czy­ła 214 miesz­kań­ców.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpɔstʲɲik, AS: postʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poszczenie n., post

 czas. pościć

 przym. postny

Wiktionary


postnowoczesność

po­no­wo­czes­ność;
1. okres w dzie­jach, który na­stą­pił po no­wo­czes­no­ści;
2. prąd fi­lo­zo­ficz­ny pow­sta­ły w dru­giej po­ło­wie XX wieku; post­mo­der­nizm


SJP.pl


postnowoczesny

→ post­no­wo­czes­ność; po­no­wo­czes­ny, post­mo­der­ni­stycz­ny


SJP.pl


postny

1. zwią­za­ny z po­stem - na­ka­zem re­li­gij­nym;
2. nie­za­wie­ra­ją­cy mięsa ani tłu­szczów zwie­rzę­cych;
3. cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się ogra­ni­cze­niem ele­men­tów okre­ślo­ne­go ro­dza­ju


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z po­stem

 (1.2) nie­za­wie­ra­ją­cy mięsa

 (1.3) przen. smut­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Je­dze­nie było post­ne, mniej lub bar­dziej ob­fi­te, ale nie mogło za­bra­knąć ta­kich po­traw, jak kutia czy kom­pot z su­szo­nych owo­ców.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. post m., poszczenie n., postnik mos.

 czas. pościć ndk.

Wiktionary


postoczniowy

do­ty­czą­cy czasu lub te­re­nu po stocz­ni


SJP.pl


postojak

po­sto­jak wie­sioł­ko­wiec - ga­tu­nek mo­ty­la z ro­dzi­ny za­wi­sa­ko­wa­tych


SJP.pl


postojna

1. ja­ski­nia kra­so­wa w Sło­we­nii;
2. mia­sto w Sło­we­nii


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Po­stoj­na (ja­ski­nia)
  • Po­stoj­na (mia­sto)
  • Gmina Po­stoj­na
  • Port lot­ni­czy Po­stoj­na
  • Po­stoj­na – sta­cja ko­le­jo­wa w Po­stoj­nej

Wikipedia


postojniański

przy­miot­nik od: Po­stoj­na, mia­sto lub ja­ski­nia kra­so­wa w Sło­we­nii


SJP.pl


postojówka

po­tocz­nie: świa­tło po­sto­jo­we


SJP.pl


postokrągłostołowy

do­ty­czą­cy rze­czy­wi­sto­ści spo­łecz­no-po­li­tycz­nej w Pol­sce po obra­dach okrą­głe­go stołu w 1989 r.


SJP.pl


postolice

Po­sto­li­ce ( Po­sel­witz) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie ja­wor­skim, w gmi­nie Wą­dro­że Wiel­kie.

Wikipedia


postolin

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Po­sto­lin – wieś w pow. mi­lic­kim, w gmi­nie Mi­licz
  • Po­sto­lin – wieś w pow. sztum­skim, w gmi­nie Sztum
  • Po­sto­lin – osada w po­wie­cie sztum­skim, w gmi­nie Sztum.
  • Po­sto­lin – gro­ma­da w po­wie­cie mi­lic­kim
  • Po­sto­lin – gro­ma­da w po­wie­cie sztum­skim
  • Po­sto­lin – przy­sta­nek ko­le­jo­wy

Wikipedia


postolski

naz­wi­sko


SJP.pl


postomino

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Po­sto­mi­no ( Pu­sta­min) – wieś w pół­noc­nej Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie sła­wień­skim, w gmi­nie Po­sto­mi­no przy dro­dze wo­je­wódz­kiej nr 203.

W la­tach 1954–1972 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą władz gro­ma­dy Po­sto­mi­no. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa słup­skie­go.

Wikipedia


postomiński

przy­miot­nik od: Po­sto­mi­no


SJP.pl


postosować

spę­dzić pe­wien czas na sto­so­wa­niu


SJP.pl


postować

po­tocz­nie: pisać posty w in­ter­ne­cie


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) neol. za­mie­szczać post w In­ter­ne­cie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cier­pie­li bez netu, do­pa­la­czy i in­nych rze­czy, i trud­no było im wy­trzy­mać, nie mogli już brać, pić, tłi­to­wać, po­sto­wać i robić tego, co się stało sen­sem ich życia.

 (1.1) Za­miast po­sto­wać zdję­cia zas­ra­nych bo­ba­sów, le­piej za­sta­nów­cie się czy warto się rozm­na­żać. Serio.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. postowanie n., post m.

Wiktionary


postowy

→ post (wpis w in­ter­ne­cie)


SJP.pl


postoł

but no­szo­ny przez wie­śnia­ków nad­bu­żań­skich; łapeć z kory, łyka lub skóry, wią­za­ny sznur­kiem


SJP.pl


postołowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Po­sto­ło­wo – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. haj­now­skim, w gmi­nie Haj­nów­ka
  • Po­sto­ło­wo – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. gdań­skim, w gmi­nie Trąb­ki Wiel­kie
  • Po­sto­ło­wo – wieś w ob­wo­dzie brze­skim, w re­jo­nie be­re­skim, w siel­so­wie­cie Ma­lecz
  • Po­sto­ło­wo – wieś w ob­wo­dzie brze­skim, w re­jo­nie pru­żań­skim, w siel­so­wie­cie Mokre

Wikipedia


postpalatalny

spół­gło­ska post­pa­la­tal­na - spół­gło­ska wy­ma­wia­na przy zbli­że­niu środ­ko­wej czę­ści ję­zy­ka do tyl­nej czę­ści pod­nie­bie­nia twar­de­go


SJP.pl


postpamięciowy

zwią­za­ny z pa­mię­cią po­tom­ków ge­ne­ra­cji, która doz­na­ła cięż­kich prze­żyć


SJP.pl


postpamięć

pa­mięć po­tom­ków ge­ne­ra­cji, która doz­na­ła cięż­kich prze­żyć; pa­mięć dru­gie­go po­ko­le­nia


SJP.pl

Post­pa­mięć – ter­min od­no­szą­cy się do tej formy pa­mię­ci, która nie pow­sta­ła w wy­ni­ku włas­ne­go doś­wiad­cze­nia, a zo­sta­ła za­czerp­nię­ta od po­przed­nich po­ko­leń.

Wikipedia


postpandemiczny

wy­stę­pu­ją­cy po pan­de­mii


SJP.pl


postpeerelowski

taki, który na­stą­pił (miał miej­sce) po upad­ku PRL-u


SJP.pl


postponowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|post­po­no­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. postponować ndk.

Wiktionary


postponowany

oka­zy­wać brak sza­cun­ku, lek­ce­wa­żyć; po­mia­tać, po­gar­dzać


SJP.pl


postponować

oka­zy­wać brak sza­cun­ku, lek­ce­wa­żyć; po­mia­tać, po­gar­dzać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. spost­po­no­wać)

 (1.1) książk. oka­zy­wać brak sza­cun­ku, trak­to­wać z góry, wzgard­li­wie, z lek­ce­wa­że­niem, mieć za nic

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na­le­ża­ło, czy też nie na­le­ża­ło dzia­łać w prze­strze­ni po­li­tycz­nej, skoro za­czę­ło się jej post­po­no­wa­nie i opa­sku­dza­nie?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔstpɔ̃ˈnɔvat͡ɕ, AS: postpõnovać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lekceważyć

Wiktionary


postpozycyjny

do­ty­czą­cy post­po­zy­cji


SJP.pl


postprawda

1. in­ter­pre­ta­cja świa­ta opar­ta na my­śle­niu ży­cze­nio­wym i skraj­nych emo­cjach;
2. w po­li­ty­ce: sy­tu­a­cja, gdzie ma­ni­pu­la­cja opi­nią pu­blicz­ną jest bar­dziej istot­na niż fakty


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) psych. polit. sy­tu­a­cja, zja­wi­sko spo­łecz­ne, w któ­rym fakty są mniej istot­ne w kształ­to­wa­niu opi­nii pu­blicz­nej niż od­wo­ła­nia do emo­cji i oso­bi­stych prze­ko­nań;

Wiktionary

Post­praw­da ( post-truth) – sy­tu­a­cja, w któ­rej fakty są mniej istot­ne w kształ­to­wa­niu opi­nii pu­blicz­nej niż od­wo­ła­nia do emo­cji i oso­bi­stych prze­ko­nań.

Post­praw­da to spe­cy­ficz­ny stan życia spo­łecz­no-po­li­tycz­ne­go i in­te­lek­tu­al­ne­go w wy­so­ko roz­wi­nię­tych kra­jach de­mo­kra­tycz­nych, który zo­stał wy­kre­o­wa­ny przez media oraz osoby peł­nią­ce ważne funk­cje pu­blicz­ne, głów­nie po­li­ty­ków; efekt roz­prze­strze­nia­nia się po­pu­liz­mu, który wy­pa­czył pier­wot­ny sens upra­wia­nia po­li­ty­ki w kra­jach de­mo­kra­cji par­la­men­tar­nej, po­nie­waż wy­ko­rze­nił z życia pu­blicz­ne­go walkę na ar­gu­men­ty, idee i moż­li­we do zre­a­li­zo­wa­nia po­my­sły, a w to miej­sce wpro­wa­dził grę na emo­cjach i tanią sen­sa­cję.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. prawda ż., prawdziwość ż.

 przym. prawdziwy

 przysł. prawdziwie

 formsłow. prawdo-

 wykrz. prawda

Wiktionary


postprocesor

na­rzę­dzie do przet­wa­rza­nia da­nych lub kodu do po­sta­ci koń­co­wej


SJP.pl


postprodukcja

w fil­moz­naw­stwie: czyn­no­ści po za­koń­cze­niu zdjęć, ma­ją­ce na celu przy­go­to­wa­nie kopii ekra­no­wej filmu ki­no­we­go lub wer­sji emi­syj­nej pro­gra­mu te­le­wi­zyj­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) film. etap pro­duk­cji filmu mię­dzy fil­mo­wa­niem a pre­mie­rą, w któ­rym przet­wa­rza się su­ro­wy ma­te­riał fil­mo­wy do­da­jąc efek­ty kom­pu­te­ro­we, ścież­kę dźwię­ko­wą, na­pi­sy itp.

Wiktionary

Post­pro­duk­cja – koń­co­wy etap prac nad re­a­li­za­cją ut­wo­ru au­dio­wi­zu­al­ne­go (np. filmu, pro­gra­mu te­le­wi­zyj­ne­go), na­stę­pu­ją­cy po eta­pie pro­duk­cji, a po­prze­dza­ją­cy etap dy­stry­bu­cji. Jest to zaz­wy­czaj naj­dłuż­szy etap prac nad fil­mem. Głów­ny­mi pra­ca­mi wy­ko­ny­wa­ny­mi w okre­sie post­pro­duk­cji są: mon­taż obra­zu, praca nad efek­ta­mi spe­cjal­ny­mi, ko­rek­cja barw­na, two­rze­nie mu­zy­ki oraz udź­wię­ko­wie­nie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jed­nak­że wy­gląd po­sta­ci był wie­lo­krot­nie zmie­nia­ny, nawet po za­koń­cze­niu zdjęć i na eta­pie post­pro­duk­cji - niek­tó­rzy z twór­ców roz­wa­ża­li uczy­nie­nie z niej ko­bie­ty.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. produkcyjny

Wiktionary


postprodukcyjny

→ post­pro­duk­cja


SJP.pl

Patrz:

postprodukcja

postpunk

ca­łość awan­gar­do­wych zja­wisk kul­tu­ro­wych i ar­ty­stycz­nych po­wszech­nych pod ko­niex XX wieku, od­wo­łu­ją­cych się do punku


SJP.pl


postpunkowy

→ post­punk


SJP.pl

Patrz:

postpunk

postrach

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) stan ogar­nia­ją­ce­go stra­chu, wzbu­dza­ne­go przez kon­takt z czymś lub kimś nie­przy­jem­nym lub nio­są­cym za­gro­że­nie

 (1.2) obiekt lub zja­wi­sko bu­dzą­ce strach

Wiktionary

Powiązane:

 czas. postrachać dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) groza

 (1.2) straszak, widmo

Wiktionary


postradać

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. brak)

 (1.1) stra­cić pewną nie­ma­te­rial­ną włas­ność

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Od tego dnia roz­po­czę­ła się ich dzia­łal­ność po­dziem­na, za którą w każ­dej chwi­li mogli po­stra­dać życie.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stracić, utracić, zagubić

Wiktionary


postradziecki

pow­sta­ły po roz­pa­dzie Związ­ku Ra­dziec­kie­go, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla tego okre­su; po­ra­dziec­ki, post­so­wiec­ki, po­so­wiec­ki


SJP.pl


postrajkować

spę­dzić pe­wien czas na straj­ko­wa­niu


SJP.pl


postraszenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­stra­szyć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔstraˈʃɛ̃ɲɛ, AS: postrašẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. postraszyć

 rzecz. strach mrz./mzw.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nastraszenie, pogrożenie

Wiktionary


postrealistka

→ po­stre­a­li­sta


SJP.pl

Patrz:

postrealista

postreamować

[czy­taj: po­stri­mo­wać] spę­dzić jakiś czas na stre­a­mo­wa­niu


SJP.pl


postresować

spę­dzić pe­wien czas na stre­so­wa­niu


SJP.pl


postrobić

cza­sow­nik

 (1.1) stpol. umoc­nić

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈstrɔbʲit͡ɕ, AS: postrobʹić

Wiktionary


postrock

[czy­taj: po­strok] in­stru­men­tal­ny, at­mos­fe­rycz­ny rock z ro­zbu­do­wa­ny­mi struk­tu­ra­mi i am­bien­to­wy­mi ele­men­ta­mi; post rock


SJP.pl


postrockowy

→ po­strock


SJP.pl

Patrz:

postrock

postromantyczny

wy­stę­pu­ją­cy po epoce ro­man­tyz­mu, na­wią­zu­ją­cy do ro­man­tyz­mu


SJP.pl


postroneczek

zdrob­nie­nie od: po­stro­nek


SJP.pl


postronek

mocny, grubo skrę­co­ny sznur; po­wróz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mocny, grubo skrę­co­ny sznur

 (1.2) daw. środ. polit. szu­bie­ni­ca

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈstrɔ̃nɛk, AS: postrõnek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. postronkowe n.

 przym. postronkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) powróz

Wiktionary


postronność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest po­stron­ne; cecha tych, któ­rzy są po­stron­ni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. postronny

 przysł. postronnie

Wiktionary


postronny

1. nie­na­le­żą­cy do ja­kie­goś grona, obcy dla da­ne­go śro­do­wi­ska;
2. nie­za­an­ga­żo­wa­ny w coś, niez­wią­za­ny z któ­rąś ze stron; zew­nętrz­ny;
3. po­bocz­ny, znaj­du­ją­cy się obok, są­sia­du­ją­cy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) nie­za­leż­ny od ja­kiejś grupy osób i nie­za­an­ga­żo­wa­ny w jej spra­wy; także. nie­bio­rą­cy w czymś bez­poś­red­nie­go udzia­łu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jak mógł twier­dzić, że on, osoba po­stron­na, le­piej od niej wie, jak było na­praw­dę!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈstrɔ̃nːɨ, AS: postrõ•ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. strona ż., postronność ż.

Wiktionary


postrosyjski

przy­miot­nik

 (1.1) rzad. taki, który na­le­żał kie­dyś do Rosji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­stro­syj­ski ka­pi­tał nie pły­nie na GPW

Wiktionary


postrugać

spę­dzić pe­wien czas na stru­ga­niu


SJP.pl


postrzał

1. po­strze­le­nie kogoś lub cze­goś
2. rana od po­strze­le­nia
3. silny ból w oko­li­cy lędź­wio­wej; hek­sen­szus, lum­ba­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) tra­fie­nie kogoś kulą lub strza­łą

 (1.2) rana od kuli lub od strza­ły

 (1.3) lum­ba­go

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • rana po­strza­ło­wa
  • lum­ba­go – nagły, silny ból ple­ców

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. strzelnica ż., strzelec mos., postrzelenie n., strzał m., strzelanie n., strzelanina ż.

 rzecz. postrzelić dk., strzelić dk.

 przym. postrzałowy, strzelecki, strzelnicowy

 czas. strzelić, postrzelić, strzelać

Wiktionary


postrzałek

w ło­wiect­wie: zwie­rzę zra­nio­ne przez po­strze­le­nie


SJP.pl


postrzałka

w ło­wiect­wie: zwie­rzę zra­nio­ne przez po­strze­le­nie


SJP.pl

Po­strzał­ka ("Pe­de­tes") – ro­dzaj ssa­ków z ro­dzi­ny po­strzał­ko­wa­tych (Pe­de­ti­dae).

Wikipedia


postrzałki

w ło­wiect­wie: zwie­rzę zra­nio­ne przez po­strze­le­nie


SJP.pl


postrzałowy

→ po­strzał


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który pow­stał na sku­tek po­strza­łu

Wiktionary

Patrz:

postrzał

Przykłady

 (1.1) Każdy le­karz miał obo­wią­zek na­tych­mia­sto­we­go zgła­sza­nia mi­li­cji wszyst­kich ran po­strza­ło­wych, a on wcale nie miał ocho­ty tłu­ma­czyć ja­kie­muś mi­li­cjan­to­wi, skąd się wzię­ła kula w jego łapie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔsṭʃaˈwɔvɨ, AS: posṭšau̯ovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. postrzał mrz., strzelec mos., strzelanie n., strzelanina ż.

 przym. strzelecki

Wiktionary


postrzec

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. po­strze­gać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|po­strze­gać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔsṭʃɛt͡s, AS: posṭšec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. postrzeżenie n.

 przym. postrzeżeniowy

Wiktionary


postrzegalność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. psych. cecha tego, co jest po­strze­gal­ne

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔsṭʃɛˈɡalnɔɕt͡ɕ, AS: posṭšegalność

Wiktionary

Powiązane:

 przym. postrzegalny

Wiktionary


postrzegalny

mo­gą­cy zo­stać po­strze­żo­nym za po­mo­cą zmy­słów


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) psych. moż­li­wy do po­strze­ga­nia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔsṭʃɛˈɡalnɨ, AS: posṭšegalny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. postrzegalność ż., niepostrzegalność ż.

 przysł. postrzegalnie, niepostrzegalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dostrzegalny, obserwowalny, odczuwalny, zauważalny

Wiktionary


postrzeganie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­strze­gać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pat­chwor­ko­we ro­dzi­ny wy­my­ka­ją się stan­dar­dom i na­sze­mu po­strze­ga­niu pod­sta­wo­wej jed­nost­ki spo­łecz­nej.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. postrzegać ndk.

 rzecz. spostrzeżenie n., postrzeżenie n.

 przym. postrzeżeniowy

Wiktionary


postrzegać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. po­strzec)

 (1.1) wi­dzieć coś w dany spo­sób, mieć na jakiś temat okre­ślo­ne zda­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przed­się­bior­stwo, któ­re­go kie­row­nik używa pie­cząt­ki „za­rząd­ca ko­mi­sa­rycz­ny”, jest po­strze­ga­ne jako ban­krut

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈsṭʃɛɡat͡ɕ, AS: posṭšegać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. postrzeganie n., spostrzeżenie n., postrzeżenie n.

 czas. spostrzec

 przym. postrzeżeniowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) widzieć, uważać

Wiktionary


postrzelać

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. brak)

 (1.1) pot. strze­la­jąc, zra­nić w wielu miej­scach; także. po­ra­nić/po­za­bi­jać jeden po dru­gim

 (1.2) pot. strze­lać przez jakiś czas

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny po­strze­lać się (ndk. brak)

 (2.1) pot. strze­la­jąc, po­ra­nić się/po­za­bi­jać się naw­za­jem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈsṭʃɛlat͡ɕ, AS: posṭšelać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. strzelec mos., strzelanie n., strzelanina ż.

Wiktionary


postrzeleniec

po­tocz­nie: czło­wiek po­strze­lo­ny; nar­wa­niec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. czło­wiek nie­o­bli­czal­ny, po­ryw­czy, zbyt spon­ta­nicz­ny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔsṭʃɛˈlɛ̃ɲɛt͡s, AS: posṭšelẽńec

Wiktionary

Powiązane:

 przym. postrzelony, strzelnicowy

 rzecz. strzelanie n., strzelec mos., strzelnica ż., strzelanina ż.

 czas. postrzelić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) narwaniec, wariat, pędziwiatr; gwara. szplin

Wiktionary


postrzeliny

ślady lub usz­ko­dze­nia pow­sta­łe wsku­tek tra­fie­nia po­ci­skiem


SJP.pl


postrzelić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. brak)

 (1.1) zra­nić, strze­la­jąc z broni pal­nej

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny po­strze­lić się (ndk. brak)

 (2.1) zra­nić sie­bie sa­me­go po­ci­skiem z broni pal­nej

 (2.2) o dwóch lub wię­cej oso­bach: zra­nić sie­bie naw­za­jem strza­łem z broni pal­nej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. strzelnica ż., strzelec mos., postrzał m., postrzeleniec m., strzał mrz., strzelanie n., strzelanina ż.

 przym. postrzelony, strzelecki, strzelnicowy

 czas. strzelać

Wiktionary


postrzelony

po­tocz­nie: po­stę­pu­ją­cy w spo­sób niez­rów­no­wa­żo­ny, po­ryw­czy; nie­po­czy­tal­ny, zbzi­ko­wa­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pot. szur­nię­ty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. strzelec mos., postrzeleniec mos., strzał mrz., strzelanina ż.

 czas. postrzelić, strzelać

Wiktionary


postrzeżenie

zło­żo­ny pro­ces poz­naw­czy, który pro­wa­dzi do ode­bra­nia przez czło­wie­ka ja­kichś zja­wisk lub pro­ce­sów, za­cho­dzą­cy wsku­tek dzia­ła­nia okre­ślo­nych bodź­ców na na­rzą­dy zmy­sło­we; per­cep­cja


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) uś­wia­do­mie­nie sobie wra­że­nia wy­wo­ła­ne­go dzia­ła­niem bodź­ca zew­nętrz­ne­go na zmy­sły

Wiktionary

Po­strze­że­nie – bez­poś­red­nie od­bi­cie przed­mio­tów, zja­wisk re­al­ne­go świa­ta, które od­dzia­łu­je na nasze na­rzą­dy zmy­sło­we. Pod­sta­wę do po­strze­że­nia sta­no­wi obiek­tyw­ne i nie­za­leż­ne od świa­do­mo­ści i po­strze­ga­nia ludz­kie­go, ist­nie­nie przed­mio­tów.

W prze­ci­wień­stwie do wra­że­nia, które odz­wier­cied­la po­szcze­gól­ne włas­no­ści, ja­ko­ści przed­mio­tu. Rolą po­strze­że­nia jest od­bi­ja­nie przed­mio­tu jego cech i przy­mio­tów.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. spostrzeżenie n., postrzeganie n.

 czas. postrzec dk., postrzegać ndk.

 przym. postrzeżeniowy

Wiktionary


postrzeżeniowy

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy po­strze­że­nia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spostrzeżenie n., postrzeganie n., postrzeżenie n.

 czas. postrzec dk., postrzegać ndk.

Wiktionary


postrzyc

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. po­strzy­gać)

 (1.1) daw. przy­ciąć no­ży­ca­mi

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. brak)

 (2.1) ostrzyc wiele osób/zwie­rząt

 (2.2) spę­dzić pe­wien czas na strzy­że­niu

Wiktionary

Powiązane:

 czas. strzyc ndk.

Wiktionary


postrzygacz

1. męż­czyz­na strzy­gą­cy owce;
2. rze­mieśl­nik po­strzy­ga­ją­cy sukno;
3. daw­niej: męż­czyz­na strzy­gą­cy włosy pod­czas po­strzy­żyn


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ro­bot­nik strzy­gą­cy owce

Wiktionary


postrzygaczka

ko­bie­ta za­trud­nio­na przy strzy­że­niu owiec


SJP.pl


postrzygalnia

1. dział fa­bry­ki włó­kien­ni­czej, gdzie od­by­wa się strzy­że­nie tka­nin (usu­wa­nie mesz­ku);
2. daw­niej: warsz­tat, w któ­rym strzy­żo­no sukno


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stpol. miej­sce po­strzy­ga­nia

Wiktionary

Po­strzy­gal­nia – urzą­dze­nie do wy­kań­cza­nia sukna, uży­wa­ne od póź­ne­go śred­nio­wie­cza. Z tego urzą­dze­nia mu­sie­li ko­rzy­stać wszy­scy pro­du­cen­ci sukna. Mia­sto, które po­sia­da­ło po­strzy­gal­nie, czer­pa­ło duże zyski. Na bu­do­wę po­strzy­gal­ni mu­siał zgo­dzić się król, na­da­jąc mia­stu od­po­wied­ni przy­wi­lej.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌpɔsṭʃɨˈɡalʲɲa, AS: posṭšygalʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. postrzyganie

 czas. postrzygać

Wiktionary


postrzygarka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) włók. ma­szy­na, która strzy­że wy­kań­cza­ne tka­ni­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Strzy­że­nie po­le­ga na usu­nię­ciu mesz­ku z po­wierzch­ni tka­nin za po­mo­cą ma­szyn, zwa­nych po­strzy­gar­ka­mi.

Wiktionary


postrzygać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. po­strzyc)

 (1.1) nie­do­ko­na­ny od|po­strzyc.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. strzyc

 rzecz. postrzygalnia ż.

Wiktionary


postrzyżynowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z po­strzy­ży­na­mi, do­ty­czą­cy po­strzy­żyn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. postrzyżyny nmos.

 czas. strzyc

Wiktionary


postrzyżyny

dawny obrzą­dek strzy­że­nia wło­sów chłop­cu w ra­mach ini­cja­cji; pod­strzy­ży­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) rel. obrzęd sta­ro­sło­wiań­ski uz­na­nia chłop­ca za męż­czyz­nę po­przez przy­cię­cie jego wło­sów i na­da­nie no­we­go imie­nia;

Wiktionary

Po­strzy­ży­ny – w kul­tu­rze daw­nych Sło­wian obrzęd po­le­ga­ją­cy na ry­tu­al­nym ob­cię­ciu wło­sów dziec­ku płci mę­skiej, zaz­wy­czaj koń­czą­ce­mu 7 lat, po­łą­czo­ny z na­da­niem imie­nia. Ry­tu­a­łu po­strzy­żyn do­ko­ny­wał oj­ciec lub osoba obca, wcho­dzą­ca w ten spo­sób w sztucz­ne po­kre­wień­stwo z dziec­kiem. Od ob­cię­cia wło­sów syn sta­wał się peł­no­praw­nym człon­kiem ro­dzi­ny i prze­cho­dził spod opie­ki matki pod zwierzch­nict­wo ojca.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do po­strzy­żyn przy­stę­po­wa­li zwy­kle sied­mio­let­ni chłop­cy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔsṭʃɨˈʒɨ̃nɨ, AS: posṭšyžỹny

Wiktionary

Powiązane:

 czas. strzyc, ostrzyc

 przym. postrzyżynowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) por. barmicwa, bierzmowanie

Wiktionary


postrzępiony

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy nie­rów­ne i po­szar­pa­ne brze­gi

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) zob. po­strzę­pić#pl|po­strzę­pić (się).

Wiktionary


postrzępić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. strzę­pić)

 (1.1) do­ko­na­ny od|strzę­pić.

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­nypo­strzę­pić się (ndk. strzę­pić się)

 (2.1) do­ko­na­ny od|strzę­pić się.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈsṭʃɛ̃mpʲit͡ɕ, AS: posṭšẽmpʹić

Wiktionary

Powiązane:

 przym. strzępiasty

Wiktionary


postscript

język opisu stro­ny dru­ko­wa­ne­go do­ku­men­tu, poz­wa­la­ją­cy na otrzy­ma­nie druku wy­so­kiej ja­ko­ści; PostScript


SJP.pl

PostScript – język opisu stro­ny opra­co­wa­ny przez firmę Adobe Sy­stems, bę­dą­cy obec­nie stan­dar­dem w za­sto­so­wa­niach po­li­gra­ficz­nych.

Jest to rów­no­cze­śnie kom­plet­ny język pro­gra­mo­wa­nia, opar­ty na ar­chi­tek­tu­rze stosu oraz no­ta­cji post­fi­xo­wej – od­wrot­nej no­ta­cji pol­skiej (RPN). Poz­wa­la on więc nie tylko opi­sać pre­cy­zyj­nie wy­gląd stro­ny, ale także wy­ko­ny­wać zło­żo­ne ope­ra­cje na do­star­czo­nych da­nych (np. wy­ko­ny­wa­nie se­pa­ra­cji ko­lo­rów czy też wy­li­cze­nie zbio­ru Man­del­bro­ta).

Wikipedia


postscriptum

[czy­taj: post-skrip­tum] do­pi­sek do listu, ar­ty­ku­łu itp., umie­szcza­ny na końcu po pod­pi­sie au­to­ra (skrót: PS, rza­dziej P.S.)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) do­da­tek do listu, umie­szczo­ny po pod­pi­sie au­to­ra;

Wiktionary

Posts­crip­tum, PS (łac. "post scrip­tum, P.S.") – do­pi­sek do listu, ar­ty­ku­łu itp., umie­szczo­ny na końcu, po pod­pi­sie au­to­ra.

Oz­na­cza­ny jest skró­tow­cem „PS”, przy któ­rym w ję­zy­ku pol­skim (w prze­ci­wień­stwie do ję­zy­ka ła­ciń­skie­go) nie sta­wia się kro­pek. Zwy­cza­jo­wo po do­pi­sku umie­szcza się ini­cjał imie­nia lub naz­wi­ska.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) skr. PS, skr. P.S.

Wiktionary


postsekularyzm

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) filoz. dzie­dzi­na fi­lo­zo­fii, która zaj­mu­je się ba­da­niem re­la­cji mię­dzy re­li­gią a no­wo­czes­ną fi­lo­zo­fią, kul­tu­rą i spo­łe­czeń­stwem;

Wiktionary

Post­se­ku­la­ryzm – dzie­dzi­na zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem re­la­cji mię­dzy re­li­gią a no­wo­czes­ną fi­lo­zo­fią, kul­tu­rą i spo­łe­czeń­stwem.

Myśl post­se­ku­lar­na jest mul­ti­dy­scy­pli­nar­na, znaj­du­je się na po­gra­ni­czu wielu dzie­dzin ta­kich jak fi­lo­zo­fia, kul­tu­roz­naw­stwo, po­li­to­lo­gia, re­li­gioz­naw­stwo, so­cjo­lo­gia, te­o­lo­gia czy nawet te­o­ria li­te­ra­tu­ry.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. postsekularny

Wiktionary


postsocjalistyczny

przy­miot­nik

 (1.1) po­zo­sta­wio­ny po so­cja­li­stach lub so­cja­liz­mie; bę­dą­cy dzie­dzict­wem so­cja­liz­mu

 (1.2) polit. taki, w któ­rym kie­dyś pa­no­wał so­cja­lizm

 (1.3) nauk. polit. zwią­za­ny z post­so­cja­liz­mem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czyż­by zo­sta­ła w nim je­szcze post­so­cja­li­stycz­na wiara w ro­bot­ni­ka?

 (1.1) Żaden Nie­miec, Fran­cuz czy Ka­na­dyj­czyk nie ro­zu­mie tak jak my taj­ni­ków ro­syj­skiej duszy, nie po­tra­fi wczuć się w me­an­dry post­so­cja­li­stycz­ne­go my­śle­nia.

 (1.1) To post­so­cja­li­stycz­ny mo­loch, któ­re­go przy­sto­so­wy­wa­nie do go­spo­dar­ki ryn­ko­wej za­czę­ło się do­pie­ro dwa lata temu.

 (1.2) Kraje post­so­cja­li­stycz­ne prze­ży­wa­ją te same pro­ble­my, wy­ni­ka­ją­ce z kon­sek­wen­cji trans­for­ma­cji po­li­tycz­nej i go­spo­dar­czej.

 (1.2) De­ka­da pro­ce­sów trans­for­ma­cyj­nych aż na­zbyt do­brze to pot­wier­dza, gdy wy­ni­ki dzia­łań trans­for­ma­cyj­nych w po­szcze­gól­nych kra­jów post­so­cja­li­stycz­nych nie są kon­wer­gent­ne, lecz ro­zbież­ne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. postsocjalizm mrz.

 przysł. postsocjalistycznie

Wiktionary


postsokratyczny

od­no­szą­cy się do cza­sów po So­kra­te­sie


SJP.pl


postsolidarnościowiec

po­li­tyk wy­wo­dzą­cy się z "So­li­dar­no­ści"


SJP.pl


postsolidarnościowy

wy­wo­dzą­cy się ze związ­ku za­wo­do­we­go "So­li­dar­ność"


SJP.pl


postsowiecki

pow­sta­ły, po­zo­sta­ły po roz­pa­dzie Związ­ku So­wiec­kie­go, wcho­dzą­cy w skład by­łe­go Związ­ku So­wiec­kie­go; po­so­wiec­ki, po­ra­dziec­ki, po­stra­dziec­ki, po­so­wiec­ki


SJP.pl


poststalinowski

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy okre­su po upad­ku sta­li­niz­mu

 (1.2) wła­ści­wy ide­o­lo­gii bę­dą­cej mo­dy­fi­ka­cją sta­li­niz­mu

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Ko­mu­nizm le­ni­now­ski, sta­li­now­ski i post­sta­li­now­ski za­wsze skła­dał hołd Mark­so­wi i En­gel­so­wi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔststalʲĩˈnɔfsʲci, AS: poststalʹĩnofsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poststalinizm m.

Wiktionary


poststrukturalizm

Post­struk­tu­ra­lizm – me­to­do­lo­gia badań li­te­rac­kich, pow­sta­ła w wy­ni­ku kry­zy­su struk­tu­ra­liz­mu, jako kry­tycz­ne spoj­rze­nie na tę me­to­dę na­u­ko­wą. Cho­ciaż ten­den­cje post­struk­tu­ra­li­stycz­ne po­ja­wia­ły się już wcze­śniej (szcze­gól­nie we Fran­cji), za ofi­cjal­ną datę pow­sta­nia tej me­to­do­lo­gii uz­na­je się rok 1966, kiedy to na Uni­wer­sy­te­cie John­sa Hop­kin­sa w Bal­ti­mo­re od­by­ła się kon­fe­ren­cja pt.

Wikipedia


postsync

[czy­taj: połst­synk] syn­chro­ni­za­cja dźwię­ku z obra­zem w przy­pad­ku, gdy dźwięk nie zo­stał na­gra­ny na pla­nie zdję­cio­wym; post­syn­chro­ni­za­cja


SJP.pl


postsynchron

po­dło­że­nie dźwię­ku pod uprzed­nio na­krę­co­ny obraz fil­mo­wy


SJP.pl


postsynchronizacja

syn­chro­ni­za­cja dźwię­ku z obra­zem w przy­pad­ku, gdy dźwięk nie zo­stał na­gra­ny na pla­nie zdję­cio­wym; post­sync


SJP.pl

Post­syn­chro­ni­za­cja – tech­ni­ka po­le­ga­ją­ca na do­gry­wa­niu ścież­ki dźwię­ko­wej (dia­lo­gów, efek­tów dźwię­ko­wych, mu­zy­ki) do na­gra­ne­go uprzed­nio ma­te­ria­łu fil­mo­we­go. Sto­so­wa­na wtedy, gdy z przy­czyn tech­nicz­nych nie jest moż­li­we jed­no­czes­ne na­gra­nie ma­te­ria­łu fil­mo­we­go i dźwię­ku, np. w sy­tu­a­cji gdy przesz­ka­dza szum wia­tru czy od­głos sa­mo­cho­dów. Szcze­gól­nym ro­dza­jem post­syn­chro­ni­za­cji jest dub­bing.

Wikipedia


postsynchronizacyjny

do­ty­czą­cy post­syn­chro­ni­za­cji


SJP.pl


postteatralny

cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się odej­ściem od formy przed­sta­wie­nia te­a­tral­ne­go


SJP.pl


posttest

po­miar wy­ni­ków ek­spe­ry­men­tu re­a­li­zo­wa­ny po pod­da­niu osoby okre­ślo­ne­mu bodź­co­wi ek­spe­ry­men­tal­ne­mu


SJP.pl


posttotalitarny

taki, który na­stą­pił po upad­ku ustro­ju to­ta­li­tar­ne­go


SJP.pl


posttraumatyczny

wy­stę­pu­ją­cy po ura­zie lub tra­u­mie


SJP.pl


postudniówkowy

na­stę­pu­ją­cy po stud­niów­ce


SJP.pl


postukać

po­pu­kać;
1. stu­kać wiele razy lub przez pe­wien czas;
2. po­stu­kać się -
a) stu­knąć się w coś wiele razy;
b) po­tocz­nie: odbyć sto­su­nek płcio­wy kil­ka­krot­nie


SJP.pl

cza­sow­nik do­ko­na­ny

 (1.1) ukoń­czyć stu­ka­nie

Wiktionary


postulacik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od po­stu­lat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie po­stu­lat, lecz tylko mały po­stu­la­cik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. postulat m.

Wiktionary


postulant

kan­dy­dat do za­ko­nu w okre­sie po­stu­la­tu, przed roz­po­czę­ciem no­wi­cja­tu, mo­gą­cy opu­ścić zakon


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. kan­dy­dat do za­ko­nu, od­by­wa­ją­cy w nim okres prób­ny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈstulãnt, AS: postulãnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. postulat mrz.

:: fż. postulantka ż.

Wiktionary


postulantka

→ po­stu­lant


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. kan­dy­dat­ka do za­ko­nu, od­by­wa­ją­ca w nim okres prób­ny

Wiktionary

Patrz:

postulant

Wymowa:

IPA: ˌpɔstuˈlãntka, AS: postulãntka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. postulat mrz.

:: fm. postulant mos.

Wiktionary


postulat

1. żą­da­nie wy­su­nię­te przez jakąś grupę ludzi; de­zy­de­rat
2. w fi­lo­zo­fii: teza, która nie wy­ma­ga do­wo­du, przyj­mo­wa­na jako ak­sjo­mat;
3. okres życia w za­ko­nie przed zło­że­niem przy­rze­czeń, po­prze­dza­ją­cy no­wi­cjat


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ofic. żą­da­nie, wnio­sek, pro­po­zy­cja, ży­cze­nie

 (1.2) log. mat. teza, która nie wy­ma­ga udo­wod­nie­nia i sta­no­wi pod­sta­wę w dal­szym wnio­sko­wa­niu;

 (1.3) rel. po­prze­dza­ją­cy no­wi­cjat okres prób­ny w za­ko­nach słu­żą­cy do poz­na­nia za­ko­nu i wcią­gnię­cia się do życia za­kon­ne­go;

 (1.4) wy­po­wiedź, która wy­ra­ża jakąś normę po­stę­po­wa­nia, za­pew­nia­jąc za­cho­wa­nie okre­ślo­nych war­to­ści etycz­nych

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • po­stu­lat – inna nazwa ak­sjo­ma­tu w ma­te­ma­ty­ce
  • po­stu­lat – okres wstęp­nej for­ma­cji w za­ko­nie
  • po­stu­lat – wnio­sek skła­da­ny do wła­dzy wy­ko­naw­czej przez przed­sta­wi­cie­li wła­dzy usta­wo­daw­czej w Szwaj­ca­rii
  • Po­stu­lat – złoty gul­den bi­skup­stwa utrechc­kie­go
  • Po­stu­lat Ab­be­go, Po­stu­lat Ber­tran­da, Po­stu­lat Eu­kli­de­sa, Po­stu­lat Ke­ple­ra
  • Po­stu­la­ty Bohra, Po­stu­la­ty Evan­sa, Po­stu­la­ty Kocha

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pɔˈstulat, AS: postulat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. postulowanie n., postulant mos., postulantka ż.

:: zdrobn. postulacik mrz.

 czas. postulować

 przym. postulatowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dezyderat

 (1.2) aksjomat

Wiktionary


postulator

du­chow­ny po­stu­lu­ją­cy uz­na­nie kogoś za bło­go­sła­wio­ne­go lub świę­te­go w pro­ce­sie be­a­ty­fi­ka­cyj­nym lub ka­no­ni­za­cyj­nym


SJP.pl

Po­stu­la­tor – osoba od­po­wie­dzial­na za przy­go­to­wa­nie i pro­wa­dze­nie pro­ce­su be­a­ty­fi­ka­cyj­ne­go Sługi Bo­że­go. We­dług prawa ka­no­nicz­ne­go,

po­stu­la­to­ra usta­na­wia wła­ści­wy bi­skup die­cez­jal­ny, jed­no­cze­śnie udzie­la­jąc ko­niecz­ne­go peł­no­moc­nict­wa.

Głów­nym za­da­niem po­stu­la­to­ra jest ze­bra­nie in­for­ma­cji o życiu Sługi Bo­że­go i opi­nii o jego świę­to­ści.

Wikipedia


postulatorka

→ po­stu­la­tor


SJP.pl

Patrz:

postulator

postulatorski

→ po­stu­la­tor


SJP.pl

Patrz:

postulator

postulatywizm

po­sta­wa po­le­ga­ją­ca na for­mu­ło­wa­niu wnio­sków, po­stu­la­tów


SJP.pl


postulać

1. stu­lić po kolei, wiele razy; po­tu­lić;
2. o wielu: stu­lić coś; po­tu­lić;
3. po­stu­lać się - o wielu kwia­tach: zbli­żyć do sie­bie płat­ki


SJP.pl


postulowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­stu­lo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. postulować ndk.

 rzecz. postulat mrz.

Wiktionary


postulować

do­ma­gać się cze­goś, pro­po­no­wać coś, wy­su­wać coś jako po­stu­lat


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) pro­po­no­wać lub do­ma­gać się cze­goś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Istot­ne zmia­ny, jakie wi­dzi­my w tym za­kre­sie, lub jakie są po­stu­lo­wa­ne, wy­wo­dzą się czę­sto z bar­dzo słusz­nych prze­sła­nek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔstuˈlɔvat͡ɕ, AS: postulovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. postulat m., postulowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zgłaszać, żądać, stypulować

Wiktionary


postumencik

zdrob­nie­nie od: po­stu­ment


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od po­stu­ment

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie po­stu­ment, lecz tylko mały po­stu­men­cik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. postument m.

Wiktionary


postument

pod­sta­wa rzeź­by lub pom­ni­ka; cokół


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pod­sta­wa pod nie­wiel­kie ele­men­ty ar­chi­tek­to­nicz­ne, de­ko­ra­cyj­ne lub użyt­ko­we;

Wiktionary

Po­stu­ment – pie­de­stał, pod­sta­wa, ele­ment małej formy ar­chi­tek­to­nicz­nej, słu­żą­cy do umie­szcze­nia na nim in­ne­go (wła­ści­we­go) ele­men­tu de­ko­ra­cyj­ne­go. Po­stu­ment czę­sto my­lo­ny jest z co­ko­łem, który ma szer­sze zna­cze­nie po­ję­cio­we.

W po­rząd­kach ar­chi­tek­to­nicz­nych ar­chi­tek­tu­ry kla­sycz­nej jego pro­por­cje były ści­śle okre­ślo­ne, skła­dał się z włas­ne­go co­ko­łu, kor­pu­su i gzym­su.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pɔˈstũmɛ̃nt, AS: postũmẽnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. postumencik mrz.

Wiktionary


postura

wy­gląd zew­nętrz­ny, kształt, syl­wet­ka czło­wie­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. wy­gląd zew­nętrz­ny

 (1.2) daw. przy­ję­ta poza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na klat­ce stał męż­czyz­na o ra­czej ra­chi­tycz­nej po­stu­rze i palił.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) figura, postawa, prezencja, sylwetka

Wiktionary


posturalny

zwią­za­ny z po­stu­rą (syl­wet­ką) czło­wie­ka


SJP.pl


posturka

zdrob­nie­nie od: po­stu­ra


SJP.pl


postwarzać

stwo­rzyć po kolei, wiele razy; pot­wo­rzyć


SJP.pl


postwencja

dzia­ła­nia wspie­ra­ją­ce osoby po śmier­ci sa­mo­bój­czej bli­skiej osoby


SJP.pl


postyczniowy

wy­ni­kły z pow­sta­nia stycz­nio­we­go


SJP.pl


postylla

zbiór kazań tłu­ma­czą­cych frag­men­ty z Bi­blii


SJP.pl

Po­styl­la – ko­men­tarz do Pisma Św. o cha­rak­te­rze eg­ze­ge­zy, a od po­ło­wy XIV wieku także ter­min oz­na­cza­ją­cy zbiór kazań w przy­stęp­ny spo­sób ko­men­tu­ją­cy frag­men­ty Bi­blii. Po­styl­le szcze­gól­nie roz­po­wszech­nio­ne były w cza­sach re­for­ma­cji. Pi­sa­li je za­rów­no au­to­rzy pro­te­stanc­cy (np. Mar­cin Luter – "Po­styl­la Do­mo­wa", Mi­ko­łaj Rej – "Po­styl­la", "Po­styl­la To­ruń­ska"), jak i rzym­sko­ka­to­lic­cy (np. Jakub Wujek – "Po­styl­la ka­to­licz­na", "Po­styl­la mniej­sza").

Wikipedia


postymulować

spę­dzić pe­wien czas na sty­mu­lo­wa­niu


SJP.pl


postzimnowojenny

taki, który na­stą­pił po okre­sie zim­nej wojny; po­zim­no­wo­jen­ny


SJP.pl


postój

1. przer­wa w po­dró­ży, za­trzy­ma­nie się na pe­wien czas;
2. miej­sce, gdzie stale za­trzy­mu­ją się okre­ślo­ne po­ja­zdy; przy­sta­nek; sta­cja


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przer­wa pod­czas jazdy, po­dró­ży

 (1.2) wyz­na­czo­ne miej­sce, gdzie mogą za­trzy­my­wać się po­ja­zdy

 (1.3) praw. unie­ru­cho­mie­nie po­ja­zdu nie wy­ni­ka­ją­ce z wa­run­ków lub prze­pi­sów ruchu dro­go­we­go, które trwa ponad jedną mi­nu­tę;

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) rozk. 2. os. lp. od: po­stać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Każdy kie­row­ca po­wi­nien robić dłuż­szy po­stój co czte­ry go­dzi­ny.

 (1.2) Cze­kam na po­sto­ju tak­só­wek już kwa­drans i nie ma żad­nej.

 (1.3) Cał­ko­wi­ty zakaz za­trzy­my­wa­nia i po­sto­ju obo­wią­zu­je na mo­stach i wia­duk­tach.

 (2.1) Ty sobie tu po­stój, a my tym­cza­sem pój­dzie­my do skle­pu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔstuj, AS: postui ̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. postojówka ż., postojowe n., postanie n., stanie n., postać ż., stojanka ż., stójka ż.

 czas. stać ndk., postać dk.

 przym. postojowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przerwa

 (1.2) przystanek, stacja

 (1.3) postój pojazdu

Wiktionary


postąpić

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. po­stę­po­wać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|po­stę­po­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. postęp mrz., postępek mrz., postępowanie n., postępowość ż.

 czas. postępować

 przym. postępowy

Wiktionary


postękalice

Zo­bacz też: Po­stę­ka­li­ce (ko­lo­nia).

Po­stę­ka­li­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie beł­cha­tow­skim, w gmi­nie Beł­cha­tów. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa piotr­kow­skie­go.

Wikipedia


postęp

1. zmia­ny zmie­rza­ją­ce do po­lep­sze­nia stanu; roz­wój;
2. osią­gnię­cie ko­lej­ne­go stop­nia w roz­wo­ju


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) roz­wój, osią­gnię­cie ko­lej­ne­go etapu

Wiktionary

Po­stęp – roz­wój, udo­sko­na­le­nie, przej­ście od niż­sze­go do wyż­sze­go etapu. Po­ję­cie po­stę­pu po­cho­dzi z fi­lo­zo­fii. Wiara w po­stęp była jedną z pod­sta­wo­wych zasad świa­to­po­glą­du en­cy­klo­pe­dy­stów fran­cu­skich, my­śli­cie­li oś­wie­ce­nia oraz XIX-wiecz­nych po­zy­ty­wi­stów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jeśli przez całe stu­le­cia zma­ga­nie czło­wie­ka z przy­ro­dą oz­na­cza­ło po­stęp cy­wi­li­za­cji, to współ­cze­śnie po­trzeb­ny jest ogrom­ny wy­si­łek dla ra­to­wa­nia znieksz­tał­co­ne­go śro­do­wi­ska cy­wi­li­zo­wa­ne­go czło­wie­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔstɛ̃mp, AS: postẽmp

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. postępek m., postępy nmos., postępowość ż., postępowiec m., postępowanie n., postępactwo n., postępak mos.

 czas. postępować ndk., postąpić dk.

 przym. postępowy

 przysł. postępowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) progres, progresja

Wiktionary


postępactwo

iro­nicz­nie: po­stę­po­wość


SJP.pl


postępak

iro­nicz­nie: po­stę­po­wiec


SJP.pl


postępek

za­cho­wa­nie się, po­stą­pie­nie w jakiś spo­sób; czyn; uczy­nek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pejor. czyn po­cią­ga­ją­cy za sobą ne­ga­tyw­ne kon­sek­wen­cje

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ten po­stę­pek za­wa­żył na jego dal­szych lo­sach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈstɛ̃mpɛk, AS: postẽmpek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. postęp m., postępy nmos., postępowość ż., postępowiec m., postępowanie n., postąpienie n.

 czas. postępować ndk., postąpić dk.

 przym. postępowy

 przysł. postępowo

Wiktionary


postępowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) okre­ślo­ny pra­wem upo­rząd­ko­wa­ny ciąg czyn­no­ści urzę­do­wych or­ga­nu wy­ko­nu­ją­ce­go za­da­nia pu­blicz­ne (sądu, ad­mi­ni­stra­cji, pra­wo­daw­cy)

 (1.2) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­stę­po­wać.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • po­stę­po­wa­nie ad­mi­ni­stra­cyj­ne (pro­ce­du­ra ad­mi­ni­stra­cyj­na)
  • po­stę­po­wa­nie ape­la­cyj­ne
  • po­stę­po­wa­nie be­a­ty­fi­ka­cyj­ne
  • po­stę­po­wa­nie cy­wil­ne (pro­ce­du­ra cy­wil­na, pro­ces cy­wil­ny)
  • po­stę­po­wa­nie do­wo­do­we
  • po­stę­po­wa­nie dwu­in­stan­cyj­ne
  • po­stę­po­wa­nie dy­scy­pli­nar­ne
  • po­stę­po­wa­nie eg­ze­ku­cyj­ne
  • po­stę­po­wa­nie ka­no­ni­za­cyj­ne
  • po­stę­po­wa­nie karne (pro­ce­du­ra karna, pro­ces karny)
  • po­stę­po­wa­nie karno-skar­bo­we
  • po­stę­po­wa­nie ka­sa­cyj­ne

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sąd przy­jął w po­stę­po­wa­niu za dowód te­sta­ment zmar­łe­go.

 (1.1) Bur­mistrz wszczął po­stę­po­wa­nie ad­mi­ni­stra­cyj­ne w za­kre­sie usta­le­nia wa­run­ków za­bu­do­wy.

 (1.2) Jego po­stę­po­wa­nie jest ka­ry­god­ne.

 (1.2) Po­stę­po­wa­nie dy­rek­to­ra wobec mnie było nie­spra­wied­li­we. Nie po­wi­nien dawać mi na­ga­ny za kry­ty­kę prze­ło­żo­ne­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔstɛ̃mpɔˈvãɲɛ, AS: postẽmpovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. postęp m., postępek m., postępy nmos., postępowość ż., postępowiec m., postąpienie n.

 czas. postępować ndk., postąpić dk.

 przym. postępowy

 przysł. postępowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) procedura, proces

Wiktionary


postępować

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny (dk. po­stą­pić)

 (1.1) dzia­łać, czy­nić coś; wy­ko­ny­wać po­stę­po­wa­nie

 (1.2) do­ko­ny­wać po­stę­pu

 (1.3) za­cho­wy­wać się

 (1.4) ob­cho­dzić się z kimś w jakiś spo­sób

 (1.5) pójść w ja­kimś kie­ru­nek, albo za kimś

 (1.6) jeźdz. po­jeź­dzić stę­pem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pod­czas in­sta­la­cji opro­gra­mo­wa­nia po­stę­po­wa­łem zgod­nie z in­struk­cja­mi po­ja­wia­ją­cy­mi się na ekra­nie.

 (1.2) Jego cho­ro­ba po­stę­pu­je. Jest coraz go­rzej.

 (1.3) Po­stą­pię jak mi po­ra­dzi le­karz.

 (1.4) Pro­szę ostroż­nie po­stę­po­wać ze skon­den­so­wa­nym rozt­wo­rem chlo­ro­wo­do­ru — jego opary są nie­bez­piecz­ne.

 (1.6) Po­stę­puj­cie tro­chę, żeby konie się roz­grza­ły, a potem za­czy­na­my skoki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔstɛ̃mˈpɔvat͡ɕ, AS: postẽmpovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. postęp m., postępek m., postępy nmos., postępowość ż., postępowiec m., postępowanie n., postąpienie

 czas. postąpić dk.

 przym. postępowy

 przysł. postępowo

Wiktionary


postępowicz

po­tocz­nie: osoba ma­ją­ce pro­gre­syw­ne po­glą­dy, zwo­len­nik po­stę­pu; po­stę­po­wiec, pro­gre­si­sta, pro­gre­sy­wi­sta


SJP.pl


postępowiec

po­tocz­nie: osoba ma­ją­ce pro­gre­syw­ne po­glą­dy, zwo­len­nik po­stę­pu; po­stę­po­wicz, pro­gre­si­sta, pro­gre­sy­wi­sta


SJP.pl


postępowo

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób po­stę­po­wy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. postęp m., postępowanie n., postępek m., postępowość ż.

 czas. postępować

 przym. postępowy

Wiktionary


postępowość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co po­stę­po­we; cecha tych, któ­rzy są po­stę­po­wi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. postęp m., postępek m., postępy nmos., postępowiec m., postępowanie n., postąpienie n.

 czas. postępować ndk., postąpić dk.

 przym. postępowy

 przysł. postępowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) progresizm, progresywizm, progresywność

Wiktionary


postępowszy

rzad­ki sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: po­stę­po­wy; bar­dziej po­stę­po­wy


SJP.pl


postępowy

1. o kimś: opo­wia­da­ją­cy się za no­wo­czes­ny­mi spo­so­ba­mi my­śle­nia i dzia­ła­nia, bę­dą­cy zwo­len­ni­kiem po­stę­pu;
2. o czymś: zwią­za­ny z dą­że­niem do roz­wo­ju, wy­ra­ża­ją­cy po­stęp;
3. rzad­ko: stop­nio­wo wzra­sta­ją­cy, na­si­la­ją­cy się;
4. w fi­zy­ce: ruch po­stę­po­wy - ruch ciała, pod­czas któ­re­go wszyst­kie jego punk­ty prze­mie­szcza­ją się w ten sam spo­sób;
5. pa­ra­liż po­stę­po­wy - po­ra­że­nie ukła­du ner­wo­we­go wy­stę­pu­ją­ce w za­a­wan­so­wa­nej kile; po­ra­że­nie po­stę­pu­ją­ce


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) wy­ra­ża­ją­cy po­stęp; też: bę­dą­cy zwo­len­ni­kiem po­stę­pu

 (1.2) po­stę­pu­ją­cy, na­ra­sta­ją­cy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔstɛ̃mˈpɔvɨ, AS: postẽmpovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. postęp m., postępek m., postępy nmos., postępowość ż., postępowiec m., postępowanie n., postąpienie n.

 czas. postępować ndk., postąpić dk.

 przysł. postępowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) awangardowy, innowacyjny, modernistyczny, nowoczesny, prekursorski, progresywny

Wiktionary


postępy

1. zmia­ny zmie­rza­ją­ce do po­lep­sze­nia stanu; roz­wój;
2. osią­gnię­cie ko­lej­ne­go stop­nia w roz­wo­ju


SJP.pl


postępówa

po­tocz­nie, iro­nicz­nie: ko­bie­ta po­stę­po­wa


SJP.pl


posucha

1. dłu­gotr­wa­ły brak de­szczu i utrzy­mu­ją­ce się przez dłuż­szy czas upały; susza
2. prze­no­śnie: brak kogoś lub cze­goś; za­stój


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) susza

 (1.2) przen. nie­do­bór

Wiktionary


posucice

Po­su­ci­ce ( Po­su­ti­ce, Pos­ni­ce, Poßnitz) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie głub­czyc­kim, w gmi­nie Bra­ni­ce, na Pła­sko­wy­żu Prud­nic­ko-Głub­czyc­kim.

Wikipedia


posunięcie

1. w niek­tó­rych grach: ruch fi­gu­rą, pion­kiem itp. zgod­ny z re­gu­ła­mi gry
2. czyn; krok (tak­tycz­ny lub dy­plo­ma­tycz­ny)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­su­nąć.

 (1.2) czyn, za­cho­wa­nie, akt

 (1.3) szach. ruch bier­ką, pio­nem, fi­gu­rą w sza­chach, war­ca­bach i in­nych grach plan­szo­wych

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Ja­po­nia po­trak­to­wa­ła em­bar­go na do­sta­wę ropy jako bar­dzo wro­gie po­su­nię­cie Sta­nów Zjed­no­czo­nych.

 (1.3) Dobry sza­chi­sta nie liczy dzie­się­ciu po­su­nięć do przo­du, wy­star­czy, że prze­wi­du­je o jedno po­su­nię­cie wię­cej niż prze­ciw­nik.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔsũˈɲɛ̇̃ɲt͡ɕɛ, AS: posũńė̃ńće

Wiktionary

Powiązane:

 czas. posunąć dk.

 rzecz. posuwadło n., posuwanie n., posuwanko n., posuwka ż., posuw mrz., suw mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) ruch

Wiktionary


posunąć

1. prze­nieść coś do przo­du przez su­nię­cie
2. prze­no­śnie: spo­tę­go­wać ja­kieś uczu­cie, stan psy­chicz­ny
3. po­su­nąć się:
a) przejść, prze­je­chać jakąś drogę
b) prze­no­śnie: ośmie­lić się coś zro­bić
c) zro­bić miej­sce


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. po­su­wać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|po­su­wać.

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny po­su­nąć się (ndk. po­su­wać się)

 (2.1) do­ko­na­ny od|po­su­wać się.

 (2.2) wy­ko­nać dzia­ła­nie skut­ku­ją­ce po­stę­pem ja­kie­goś pro­ce­su

Wiktionary

Przykłady

 (2.2) Po­ka­zać wam, jak da­le­ko się po­su­nę?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. posunięcie n., posuw mrz., posuwadło n., posuwanie n., posuwanko n., posuwka ż., suw mrz.

 czas. posuwać, sunąć

Wiktionary


posurfować

[czy­taj: po­ser­fo­wać] spę­dzić pe­wien czas na sur­fo­wa­niu; po­ser­fo­wać


SJP.pl


posusz

obu­mar­łe drze­wo w lesie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) leśn. mart­we lub obu­mie­ra­ją­ce drze­wa sto­ją­ce;

Wiktionary

Po­susz – mart­we lub obu­mie­ra­ją­ce drze­wa sto­ją­ce.

Wikipedia


posuszyć

1. wy­su­szyć wiele cze­goś; wy­su­szyć coś jedno po dru­gim
2. spę­dzić pe­wien czas na su­sze­niu cze­goś


SJP.pl


posuw

w tech­ni­ce: prze­su­wa­nie się czę­ści ma­szy­ny, urzą­dze­nia w pew­nym okre­ślo­nym kie­run­ku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. masz. w ma­szy­nach, urzą­dze­niach tech­nicz­nych itp.: prze­su­wa­nie się po­szcze­gól­nych czę­ści danej ma­szy­ny lub urzą­dze­nia me­cha­nicz­ne­go w pew­nym okre­ślo­nym kie­run­ku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Stru­gar­ka (…) wy­po­sa­żo­na jest w posuw me­cha­nicz­ny re­a­li­zo­wa­ny za po­mo­cą na­pę­du łań­cu­cho­we­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. posuwanie n., posunięcie n., posuwanko n., posuwadło n., posuwka ż.

 czas. posuwać ndk., posunąć dk.

 przym. posuwisty

Wiktionary


posuwadło

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. wulg. pu­szczal­ska ko­bie­ta

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔsuˈvadwɔ, AS: posuvadu̯o

Wiktionary

Powiązane:

 czas. posuwać ndk., posunąć dk.

 rzecz. posuw mrz., posuwanie ndk., posunięcie dk., posuwka, posuwanko

Wiktionary


posuwanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­su­wać.

 (1.2) wulg. o męż­czyź­nie upra­wia­nie seksu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔsuˈvãɲɛ, AS: posuvãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. posuwać ndk., posunąć dk.

 rzecz. posunięcie n., posuwadło n., posuwanko n., posuwka ż., posuw mrz., suw mrz.

 przym. posuwisty

 przysł. posuwiście

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przesuwanie

Wiktionary


posuwanko

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. wulg. sto­su­nek płcio­wy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔsuˈvãŋkɔ, AS: posuvãŋko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. posuwanie n., posunięcie n., posuwadło n., posuwka ż., posuw mrz.

 czas. posuwać ndk., posunąć dk.

Wiktionary


posuwać

1. sunąc, prze­no­sić coś do przo­du
2. prze­no­śnie: po­tę­go­wać ja­kieś uczu­cie, stan psy­chicz­ny
3. po­su­wać się:
a) prze­cho­dzić, prze­jeż­dżać jakąś drogę
b) prze­no­śnie: ośmie­lać się coś robić
c) robić miej­sce


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. po­su­nąć)

 (1.1) prze­mie­szczać coś do przo­du sunąc to

 (1.2) znacz­nie zwięk­szać na­si­le­nie ja­kie­goś stanu lub czynu

 (1.3) daw. awan­so­wać, prze­no­sić kogoś na wyż­szy sta­tus, po­ziom

 (1.4) wulg. od­by­wać sto­su­nek sek­su­al­ny jako osob­nik ak­tyw­ny

 (1.5) środ. szyb­ko je­chać lub iść po­su­wi­stym kro­kiem

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny po­su­wać się (dk. po­su­nąć się)

 (2.1) zmie­niać wolno swoje po­ło­że­nie

 (2.2) od­su­wać się, aby zro­bić miej­sce komu

 (2.3) osią­gać wyż­szy po­ziom

 (2.4) sta­wać się śmia­łym, by coś zro­bić

 (2.5) ule­gać sta­ro­ści w stop­niu za­u­wa­żal­nym

 (2.6) wulg. upra­wiać ak­tyw­nie seks ze sobą naw­za­jem

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Za pow­stań­cze za­słu­gi wło­ścia­nin ten zo­stał po­su­nię­ty na sto­pień ofi­ce­ra.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. posuw mrz., posuwanko n., posuwistość ż., posuwadło n., posuwanie n., posuwka ż., suw mrz.

 czas. sunąć, posunąć dk.

 przym. posuwisty

 przysł. posuwiście

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) popychać, przemieszczać, przesuwać

 (1.2) potęgować, rozwijać

 (1.4) bzykać, chędożyć, dymać, pieprzyć, pierdolić, ruchać

 (2.1) przeciskać się, przemieszczać się, przesuwać się

 (2.2) przesuwać się

 (2.3) rozwijać się

 (2.4) ośmielać się

 (2.5) starzeć się

 (2.6) bzykać się, chędożyć się, pieprzyć się, pierdolić się, ruchać się

Wiktionary


posuwisty

1. o cho­dzie, tańcu: po­le­ga­ją­cy na płyn­nym po­su­wa­niu się du­ży­mi kro­ka­mi
2. w tech­ni­ce: po­su­wa­ją­cy się; rów­nież słu­żą­cy do po­su­wa­nia cze­goś; po­su­wo­wy


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) o ruchu, kroku, tańcu: taki, który odz­na­cza się płyn­no­ścią, bra­kiem za­ha­mo­wań i wy­dłu­że­niem

 (1.2) techn. od­by­wa­ją­cy się wzdłuż linii pro­stej; słu­żą­cy do prze­su­wa­nia lub po­su­wa­nia cze­goś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Don An­ge­lo wy­su­nął się zza stołu z po­su­wi­stą gra­cją podch­mie­lo­ne­go czar­ne­go lam­par­ta.

 (1.1) Z krza­ków wy­chy­nę­ła szczu­pła po­stać, zbli­ży­ła się do niej po­su­wi­stym, ta­necz­nym kro­kiem.

 (1.2) Dzia­ła­nie me­cha­niz­mu jest bar­dzo pro­ste. Ele­ment prze­suw­ny wy­ko­nu­je ruch po­su­wi­sty w pro­wad­ni­cy Ostoi…

 (1.2) Po­cząt­ki mul­ti­tu­ber­ku­la­tów się­ga­ją za­pew­ne końca tria­su (Ha­ra­miya), kiedy ufor­mo­wał się spo­sób roz­drab­nia­nia po­kar­mu przez po­su­wi­ste, a nie po­przecz­ne ruchy żu­chwy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. suw mrz., posuwanie n., posuw mrz., posuwnica ż., posuwistość ż.

 czas. sunąć, suwać ndk., posuwać dk.

 przym. posuwowy

 przysł. posuwiście, posuwisto

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) płynny, powłóczysty, koci, zgrabny, powolny; daw. mkły, smarowny

 (1.2) posuwowy

Wiktionary


posuwiściej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ków: po­su­wi­sto, po­su­wi­ście


SJP.pl


posuwka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. sto­su­nek płcio­wy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈsufka, AS: posufka

Wiktionary

Powiązane:

 czas. posuwać ndk., posunąć dk.

 rzecz. posuw mrz., posuwanie ndk., posunięcie dk., posuwadło, posuwanko

Wiktionary


posułt

duży młot uży­wa­ny w gór­nict­wie do ro­zbi­ja­nia brył soli


SJP.pl

Po­sułt – drew­nia­ny młot gór­ni­czy. Wy­ko­rzy­sty­wa­ny przez wie­lic­kich gór­ni­ków do wbi­ja­nia kli­nów w celu oder­wa­nia od ścia­ny (ca­liz­ny) bloku sol­ne­go.

Współ­cze­śnie po­sułt jest ele­men­tem herbu Wie­licz­ki oraz logo Mu­ze­um Żup Kra­kow­skich Wie­licz­ka i Ko­pal­ni soli „Wie­licz­ka”.

Wikipedia


poswarek

daw­niej: kłót­nia, sprzecz­ka, spór; pos­war­ka


SJP.pl


poswarka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. sprzecz­ka, kłót­nia, spór

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czę­sto przy­cho­dzi­ło mię­dzy nimi do róż­nych pos­wa­rek, a nawet cza­sa­mi posz­tur­cha­li się naw­za­jem.

Wiktionary


poswawolić

po­ba­wić się bez­tro­sko, ra­do­śnie; pop­so­cić, po­fi­glo­wać, po­wy­głu­piać się


SJP.pl


poswingować

spę­dzić pe­wien czas na swin­go­wa­niu


SJP.pl


poswol

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Lit­wie, w okrę­gu po­nie­wie­skim.

Wiktionary

Pos­wol (rów­nież Poz­woł, Poz­wol, lit. "Pas­va­lys") – mia­sto na Lit­wie w okrę­gu po­nie­wie­skim, za­ło­żo­ne p.n.e. Licz­ba lud­no­ści wy­no­si około 8700 miesz­kań­ców, po­wierzch­nia 129 tys. ha, a lud­ność ca­łe­go okrę­gu 34 900 ludzi.

Ko­ściół ka­to­lic­ki, eklek­tycz­ny, zbu­do­wa­ny w 1787, po­więk­szo­ny w 1886. Pod wez­wa­niem św. Jana Chrzci­cie­la. Obok znaj­du­je się dzwon­ni­ca z 1907.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. poswolski

Wiktionary


posybilistyczny

→ po­sy­bi­lizm


SJP.pl

Patrz:

posybilizm

posybilizm

1. kie­ru­nek w ruchu ro­bot­ni­czym na prze­ło­mie XIX i XX w. za­kła­da­ją­cy dą­że­nie do tego, co w da­nych wa­run­kach jest moż­li­we do osią­gnię­cia;
2. po­sy­bi­lizm ge­o­gra­ficz­ny - po­gląd fi­lo­zo­ficz­no-na­u­ko­wy za­kła­da­ją­cy rów­no­wa­gę i wza­jem­ną za­leż­ność mię­dzy czło­wie­kiem a śro­do­wi­skiem przy­rod­ni­czym


SJP.pl


posyczeć

sy­czeć przez pe­wien czas


SJP.pl


posydonia

ro­dzaj ro­ślin z mo­no­ty­po­wej ro­dzi­ny po­sy­do­nio­wa­tych, obej­mu­ją­cy 9 ga­tun­ków


SJP.pl

Po­sy­do­nia ("Po­si­do­nia" K.D. Ko­e­nig) – je­dy­ny ro­dzaj ro­ślin w obrę­bie mo­no­ty­po­wej ro­dzi­ny po­sy­do­nio­wa­tych ("Po­si­do­nia­ce­ae") z rzędu ża­bień­cow­ców ("Alis­ma­ta­les"). Do ro­dza­ju na­le­ży 9 ga­tun­ków. Jeden z nich – "P. oce­a­ni­ca" wy­stę­pu­je w Morzu Śró­dziem­nym, a po­zo­sta­łe na wy­brze­żu Hong­kon­gu oraz wzdłuż po­łud­nio­wych i za­chod­nich wy­brze­ży Au­stra­lii.

Wikipedia


posydoniowate

o ce­chach po­sy­do­nio­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


posydoniowaty

o ce­chach po­sy­do­nio­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


posydończyk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) hist. męż­czyz­na lub chło­piec z grec­kie­go ludu za­miesz­ku­ją­ce­go sta­ro­żyt­ną grec­ką ko­lo­nię w Ita­lii w miej­scu współ­czes­ne­go mia­sta Pa­e­stum

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mowę grec­ką Po­sy­doń­czy­cy za­tra­ci­li po tylu wie­kach mie­sza­nia się z Tyr­reń­czy­ka­mi, z La­ty­na­mi i in­ny­mi cu­dzo­ziem­ca­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. posydonia ż., Posejdon m., Posejdonia ż., Posejdończyk m.

 przym. posydoński, posejdoński, Posejdonowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Posejdończyk

Wiktionary


posylwestrowy

ma­ją­cy miej­sce po syl­we­strze, po­zo­sta­ły po syl­we­strze itp.


SJP.pl


posymulować

spę­dzić pe­wien czas na sy­mu­lo­wa­niu


SJP.pl


posynodalny

wy­stę­pu­ją­cy po sy­no­dzie


SJP.pl


posyp

1. po­kryć coś czymś syp­kim; osy­pać;
2. na­sy­pać, syp­nąć cze­goś;
3. po­sy­pać się:
a) o czymś syp­kim, drob­nym: po­spa­dać, roz­sy­pać się;
b) prze­no­śnie: po­ja­wić się w dużej ilo­ści;
c) nie udać się


SJP.pl

Posyp – ro­dzaj pa­śni­ka przez­na­czo­ne­go prze­de wszyst­kim dla ba­żan­tów, jak rów­nież ku­ro­patw.

Posyp ma formę prze­chy­lo­ne­go, drew­nia­ne­go dasz­ku o wy­mia­rach około 2 x 4 metry, który w naj­wyż­szym miej­scu ma około metra wy­so­ko­ści. Opar­ty jest na czte­rech lub sze­ściu słup­kach, a dach po­kry­ty jest ga­łąz­ka­mi, liść­mi lub słomą.

Wikipedia


posypanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­sy­pać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. posypać dk.

 rzecz. posypka ż.

Wiktionary


posypać

1. po­kryć coś czymś syp­kim; osy­pać;
2. na­sy­pać, syp­nąć cze­goś;
3. po­sy­pać się:
a) o czymś syp­kim, drob­nym: po­spa­dać, roz­sy­pać się;
b) prze­no­śnie: po­ja­wić się w dużej ilo­ści;
c) nie udać się


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. po­sy­py­wać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|po­sy­py­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈsɨpat͡ɕ, AS: posypać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. posypywać

 rzecz. posypanie n., posypka ż.

Wiktionary


posypka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) to, czym się coś po­sy­pu­je

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sypanie n., posypanie n., posypywanie n.

 czas. posypywać ndk., posypać dk.

Wiktionary


posypowy

→ posyp


SJP.pl

Patrz:

posyp

posypywanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­sy­py­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. posypywać ndk.

 rzecz. posypka ż.

Wiktionary


posypywać

1. po­kry­wać coś czymś syp­kim; osy­py­wać
2. na­sy­py­wać, sypać czymś


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. po­sy­pać)

 (1.1) rzu­ca­jąc na­kła­dać na coś war­stwę cze­goś syp­kie­go, miał­kie­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do ugo­to­wa­ne­go pę­cza­ku do­da­je­my ugo­to­wa­ną so­cze­wi­cę oraz pie­czar­ki z ce­bu­lą. Wszyst­ko mie­sza­my i po­sy­pu­je­my natką pie­trusz­ki albo kieł­ka­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔsɨˈpɨvat͡ɕ, AS: posypyvać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. posypywanie n., posypka ż.

 czas. sypać ndk., posypać dk.

Wiktionary


posysać

1. ssać od czasu do czasu;
2. mło­dzie­żo­wo: być kiep­skim, nie na­da­wać się


SJP.pl


posyłać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. po­słać)

 (1.1) po­le­cać komuś uda­nie się gdzieś dla za­łat­wie­nia cze­goś

 (1.2) prze­ka­zy­wać za poś­red­nict­wem

 (1.3) kie­ro­wać coś do­kądś szyb­kim ru­chem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. posłaniec mos., posłanie n., posyłanie n., posyłka ż., poseł mos., posłanka ż., wysłannik mos.

 czas. posłać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wyprawiać, wysyłać

 (1.2) przekazywać, słać, wysyłać

 (1.3) kopać, rzucać, strzelać

Wiktionary


posyłka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. prze­sył­ka, pacz­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poselstwo n., poseł mos., posłaniec mos., posłanka ż.

 czas. posyłać

Wiktionary


poszalały

taki, który po­sza­lał (stra­cił pa­no­wa­nie nad sobą)


SJP.pl


poszamać

po­tocz­nie: zjeść dużo i łap­czy­wie; wsu­nąć, wtran­żo­lić, spa­ła­szo­wać, wpa­ła­szo­wać, wsza­mać


SJP.pl


poszanowanie

sza­cu­nek; także: nie­na­ru­sza­nie cze­goś przez sza­cu­nek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) sza­cu­nek skie­ro­wa­ny do kogoś lub cze­goś; po­wa­ża­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mam po­sza­no­wa­nie u moich ucz­niów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔʃãnɔˈvãɲɛ, AS: pošãnovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szacunek

 czas. szanować, poszanować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) respekt, poważanie

Wiktionary


poszanować

1. prze­sta­rza­le: usza­no­wać;
2. daw­niej: utrzy­mać w po­rząd­ku


SJP.pl


poszantażować

szan­ta­żo­wać przez pe­wien czas


SJP.pl


poszarpać

po­drzeć, ro­zer­wać coś w wielu miej­scach


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. po­szar­py­wać)

 (1.1) usz­ko­dzić przez roz­dzie­ra­nie w wielu miej­scach

 (1.2) szar­pać kilka razy

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny po­szar­pać się (ndk. po­szar­py­wać się)

 (2.1) ulec ro­zdar­ciu w wielu miej­scach

 (2.2) pot. sto­czyć bójkę mię­dzy sobą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) He­niek po­szar­pał swoją ko­szu­lę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poszarpanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.2) pobić się

Wiktionary


poszarzanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­sza­rzać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. poszarzać ndk.

Wiktionary


poszarzony

po­kry­ty czymś sza­rym, po­ma­lo­wa­ny na szaro


SJP.pl


poszarżować

spę­dzić pe­wien czas na szar­żo­wa­niu


SJP.pl


poszatkowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­szat­ko­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. poszatkować dk.

Wiktionary


poszczególność

→ po­szcze­gól­ny


SJP.pl

Patrz:

poszczególny

poszczególny

przy­miot­nik

 (1.1) po­strze­ga­ny in­dy­wi­du­al­nie (a nie jako czło­nek swo­jej grupy)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­szcze­gól­ni żoł­nie­rze wcale nie mu­sie­li czuć nie­na­wi­ści do wroga, jed­nak mu­sie­li wy­ko­ny­wać roz­ka­zy.

 (1.1) W cza­sie rajdu za­wod­ni­cy za­li­cza­ją po­szcze­gól­ne próby cza­so­we.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szczegół mrz.

 przym. szczególny

 przysł. szczególnie

Wiktionary


poszczegółowie

→ po­szcze­gó­ło­wy; po­szcze­gó­ło­wo


SJP.pl


poszczegółowo

→ po­szcze­gó­ło­wy


SJP.pl

Patrz:

poszczegółowy

poszczegółowy

daw­niej: po­szcze­gól­ny


SJP.pl


poszczekiwanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­szcze­ki­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nieposzczekiwanie n.

 czas. poszczekiwać ndk.

Wiktionary


poszczenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­ścić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pościć ndk.

 rzecz. post m., postnik m.

 przym. postny

Wiktionary


poszczepienny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z okre­sem po za­szcze­pie­niu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ła­god­ny nie­po­żą­da­ny od­czyn po­szcze­pien­ny nie ma szcze­gól­ne­go na­si­le­nia i zwią­za­ny jest z miej­sco­wym obrzę­kiem koń­czy­ny, sil­nym miej­sco­wym za­czer­wie­nie­niem i go­rącz­ką.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. szczepienny, szczepionkowy

 rzecz. szczep mrz., szczepionka ż.

Wiktionary


poszczepić

za­szcze­pić po kolei, wiele razy


SJP.pl


poszczerzyć

szcze­rzyć przez pe­wien czas


SJP.pl


poszczotkować

spę­dzić pe­wien czas na szczot­ko­wa­niu


SJP.pl


poszczuplać

czy­nić szczu­płym lub szczu­plej­szym; wy­szczu­plać, wys­mu­klać


SJP.pl


poszczuplały

czy­nić szczu­płym lub szczu­plej­szym; wy­szczu­plać, wys­mu­klać


SJP.pl


poszczuplić

uczy­nić szczu­płym lub szczu­plej­szym; wy­szczu­plić, wys­mu­klić


SJP.pl


poszczęk

daw­niej: szczę­ka­nie, po­szczę­ki­wa­nie; szczęk


SJP.pl


poszedł

1. udać się gdzieś
2. skie­ro­wać się w jakąś stro­nę, idąc
3. roz­po­cząć naukę gdzieś lub na ja­kimś eta­pie
4. po­tocz­nie:
a) udać się
b) zo­stać wy­ko­rzy­sta­nym na coś
c) zgo­dzić się na coś
d) zep­suć się
e) zo­stać sprze­da­nym


SJP.pl


poszerszeniały

taki, który po­szer­sze­niał


SJP.pl


poszerzacz

przy­rząd do po­sze­rza­nia


SJP.pl


poszerzanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­sze­rzać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔʃɛˈʒãɲɛ, AS: pošežãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. poszerzać ndk., poszerzyć dk.

 rzecz. poszerzenie

Wiktionary


poszerzać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. po­sze­rzyć)

 (1.1) robić coś szer­szym, ob­szer­niej­szym

 (1.2) przen. zwięk­szać za­kres cze­goś, uzu­peł­niać o coś lub kogoś

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny po­sze­rzać się (dk. po­sze­rzyć się)

 (2.1) robić się szer­szym sa­me­mu

 (2.2) roz­prze­strze­niać się

 (2.3) uzu­peł­niać swój skład

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Po­sia­da­nie włas­ne­go te­ry­to­rium po­sze­rza i pot­wier­dza oso­bo­wość, usuwa po­trze­bę czuj­no­ści, wyz­wa­la po­czu­cie nie­za­gro­że­nia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈʃɛʒat͡ɕ, AS: pošežać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szerokość ż., poszerzanie n., poszerzenie n.

 czas. szerzyć ndk.

 przym. szeroki

 przysł. szeroko

Wiktionary


poszerzenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­sze­rzyć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔʃɛˈʒɛ̃ɲɛ, AS: pošežẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. poszerzać ndk., poszerzyć dk.

 rzecz. poszerzanie

Wiktionary


poszerzyć

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. po­sze­rzać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|po­sze­rzać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poszerzanie n., poszerzenie n., szerokość ż.

 czas. szerzyć

Wiktionary


poszeszupie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie su­wal­skim;

Wiktionary

Po­sze­szu­pie – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie su­wal­skim, w gmi­nie Rutka-Tar­tak.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa su­wal­skie­go.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. poszeszupski

Wiktionary


poszetka

ozdob­na chu­stecz­ka no­szo­na w gór­nej kie­szon­ce ma­ry­nar­ki (bru­sta­szy)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) chust­ka wkła­da­na do gór­nej kie­sze­ni ma­ry­nar­ki (bru­sta­szy);

Wiktionary

Po­szet­ka (fr. "po­chet­te") – ozdob­na chu­stecz­ka wkła­da­na do gór­nej kie­szon­ki w ma­ry­nar­ce (bru­sta­szy), zwy­kle o wy­mia­rach 35 × 35 cm.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pɔˈʃɛtka, AS: pošetka

Wiktionary


poszetkowy

→ po­szet­ka


SJP.pl

Patrz:

poszetka

poszetować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) kulin. pod­grze­wać bez do­pro­wa­dza­nia do wrze­nia, tak by biał­ko mięsa lub jajek nie ścię­ło się do końca

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ja naj­pierw przy­go­to­wu­ję sos, a do­pie­ro pod ko­niec go­to­wa­nia po­sze­tu­ję w nim pier­si kur­cza­ka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poszetowanie n.

Wiktionary


poszetowy

jajka po­sze­to­we - jajka w ko­szul­ce


SJP.pl


poszeweczka

zdrob­nie­nie od: po­szew­ka; ja­siek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: po­szew­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔʃɛˈvɛt͡ʃka, AS: poševečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poszwa, poszewka

 przym. poszewkowy

Wiktionary


poszewka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kraw. wy­mie­nial­ne po­kry­cie na po­ściel

Wiktionary

Po­szew­ka – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie wę­grow­skim, w gmi­nie Miedz­na, nad rzeką Mie­dzan­ką. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1954–1959 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą gro­ma­dy Po­szew­ka, po jej lik­wi­da­cji w gro­ma­dzie Miedz­na. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa sied­lec­kie­go.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. poszeweczka ż., poszwa ż.

 przym. poszewkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) powłoczka

Wiktionary


poszkalować

spę­dzić pe­wien czas na szka­lo­wa­niu


SJP.pl


poszkapić

1. źle za­łat­wić, pok­pić (spra­wę);
2. posz­ka­pić się - po­my­lić się, zro­bić głup­stwo


SJP.pl


poszkicować

spę­dzić pe­wien czas na szki­co­wa­niu


SJP.pl


poszklić

rzad­ko: pow­sta­wiać szyby; wysz­klić


SJP.pl


poszkodowany

czło­wiek posz­ko­do­wa­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba, która ucier­pia­ła w wy­ni­ku wy­pad­ku lub in­ne­go nie­szczę­śli­we­go zda­rze­nia

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) ims. przy­miot­ni­ko­wy bier­ny od: posz­ko­do­wać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Posz­ko­do­wa­ny w wy­pad­ku otrzy­mał wy­so­kie odsz­ko­do­wa­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔʃkɔdɔˈvãnɨ, AS: poškodovãny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poszkodowanie n., szkoda ż.

:: fż. poszkodowana ż.

 czas. szkoda, poszkodować dk.

 wykrz. szkoda

 przysł. szkoda

Wiktionary


poszkolić

spę­dzić pe­wien czas na szko­le­niu kogoś


SJP.pl


poszlachecki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) hist. wcze­śniej bę­dą­cy włas­no­ścią szlach­ty lub w jej wła­da­niu

 (1.2) hist. pow­sta­ły wsku­tek za­ni­ku szlach­ty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szlachta ż., szlacheckość ż.

 przym. szlachecki

Wiktionary


poszlagować

cza­sow­nik

 (1.1) gw-pl|Kresy, Ga­li­cja. po­o­bra­żać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) — Oto fraj­la (panna) — mówi jeden z tych ulicz­nych ry­ce­rzy, — posz­la­go­wa­ła ludzi, a teraz myśli, że bę­dzie­my z nią ku­ni­ro­wać…
 — Feca jedna! — do­da­je drugi, szar­piąc odzież Kaśki
.

Wiktionary


poszlaka

1. fakt, prze­ma­wia­ją­cy za in­ter­pre­ta­cją ja­kiejś sy­tu­a­cji w okre­ślo­ny spo­sób;
2. nie­bez­poś­red­ni dowód winy, oko­licz­ność prze­ma­wia­ją­ca na nie­ko­rzyść oskar­żo­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fakt nie­u­do­wod­nio­ny, który jed­nak prze­ma­wia za okre­ślo­ną in­ter­pre­ta­cją cze­goś

 (1.2) nie­bez­poś­red­ni dowód na uwi­kła­nie, winę, itp.

Wiktionary

Zo­bacz też: dowód poś­red­ni.

Posz­la­ka (ang. "Get a Clue") – ame­ry­kań­ski film na­le­żą­cy do ka­te­go­rii Dis­ney Chan­nel Ori­gi­nal Mo­vies.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po obu stro­nach sze­re­gu domów stały ga­ra­że, więc do ogro­dów można się było do­stać tylko przez domy. To je­szcze nie był dowód, ale silna posz­la­ka.

 (1.1) Tak też uwa­żał Sąd Ape­la­cyj­ny, do któ­re­go od­wo­łał się me­ce­nas Pas­chal­ski. Uz­na­no, że posz­la­ki były wątłe i nie­pew­ne, zwła­szcza po­do­bień­stwo pa­pie­ru i sznur­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈʃlaka, AS: pošlaka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. poszlakowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przesłanka, ślad, objaw, oznaka, przejaw, symptom

Wiktionary


poszlakować

daw­niej:
1. ob­wi­nić, po­są­dzić;
2. dojść do cze­goś po śla­dach, zna­kach; od­kryć, wy­kryć


SJP.pl


poszlakowość

cecha cze­goś opar­te­go na posz­la­kach


SJP.pl


poszlakowy

opar­ty na posz­la­kach, bez do­wo­dów


SJP.pl


poszlifować

spę­dzić pe­wien czas na szli­fo­wa­niu


SJP.pl


poszlochać

spę­dzić pe­wien czas na szlo­cha­niu


SJP.pl


poszpachlować

spę­dzić pe­wien czas na szpach­lo­wa­niu


SJP.pl


poszpanowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|posz­pa­no­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. poszpanować dk.

Wiktionary


poszpiegować

spę­dzić pe­wien czas na szpie­go­wa­niu


SJP.pl


poszpitalny

1. na­stę­pu­ją­cy po okre­sie po­by­tu w szpi­ta­lu;
2. po­zo­sta­ły po daw­nym szpi­ta­lu


SJP.pl


poszprechać

po­tocz­nie: mówić przez jakiś czas po nie­miec­ku; posz­war­go­lić, posz­war­go­tać


SJP.pl


posztopować

cza­sow­nik do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. za­trzy­mać

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. za­ce­ro­wać, po­ce­ro­wać

Wiktionary


poszukanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­szu­kać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔʃuˈkãɲɛ, AS: pošukãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poszukiwacz mos., poszukiwany mos.

 czas. szukać

 przym. poszukiwany

Wiktionary


poszukać

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. po­szu­ki­wać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|po­szu­ki­wać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Aku­rat wy­ga­sał kon­trakt i Waits mu­siał po­szu­kać in­ne­go me­ce­na­sa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈʃukat͡ɕ, AS: pošukać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poszukiwacz mos., poszukiwany mos., poszukiwana ż.

 czas. szukać

 przym. poszukiwany

Wiktionary


poszukiwacz

1. osoba pro­wa­dzą­ca dzia­ła­nia w celu od­na­le­zie­nia lub po­zy­ska­nia kogoś lub cze­goś;
2. na­u­ko­wiec pro­wa­dzą­cy ba­da­nia w celu od­kry­cia lub od­na­le­zie­nia cze­goś niez­na­ne­go lub ukry­te­go;
3. osoba sta­ra­ją­ca się zdo­być ja­kieś in­for­ma­cje;
4. osoba pro­wa­dzą­ca burz­li­we życie, awan­tur­nik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba, która cze­goś po­szu­ku­je

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­gra­nicz­ni po­szu­ki­wa­cze żon wolą dziew­czy­ny ma­ją­ce wyż­sze wyksz­tał­ce­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔʃuˈcivat͡ʃ, AS: pošuḱivač

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poszukiwanie n., poszukanie n., szukanie n., poszukiwany mos., poszukiwana ż., poszukiwania lm nm., przeszukiwanie n., przeszukanie n., szukacz mos./mrz., szukaczka ż.

:: fż. poszukiwaczka ż.

 czas. poszukiwać ndk., poszukać dk., szukać ndk., przeszukać dk., przeszukiwać ndk.

 przym. poszukiwawczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) eksplorator; gw. Górny Śląsk sznupok

Wiktionary


poszukiwaczka

1. ko­bie­ta pro­wa­dzą­ca dzia­ła­nia w celu od­na­le­zie­nia lub po­zy­ska­nia kogoś lub cze­goś;
2. ko­bie­ta - na­u­ko­wiec pro­wa­dzą­ca ba­da­nia w celu od­kry­cia lub od­na­le­zie­nia cze­goś niez­na­ne­go lub ukry­te­go;
3. ko­bie­ta sta­ra­ją­ca się zdo­być ja­kieś in­for­ma­cje;
4. ko­bie­ta pro­wa­dzą­ca burz­li­we życie, awan­tur­ni­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) forma żeń­ska od: po­szu­ki­wacz

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔʃuciˈvat͡ʃka, AS: pošuḱivačka

Wiktionary

Powiązane:

 czas. szukać, poszukiwać ndk.

 rzecz. poszukiwanie n., poszukiwacz m., poszukiwania nmos., poszukiwany mos.

 przym. poszukiwany

Wiktionary


poszukiwana

1. pro­wa­dzić dzia­ła­nia w celu od­na­le­źie­nia lub po­zy­skać kogoś lub cze­goś;
2. pro­wa­dzić ba­da­nia w celu od­kry­cia lub od­na­le­zie­nia cze­goś niez­na­ne­go lub ukry­te­go;
3. sta­rać się zdo­być ja­kieś in­for­ma­cje


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta, któ­rej szuka po­li­cja

forma przy­miot­ni­ka.

 (2.1) ż. lp. od: po­szu­ki­wa­ny

forma cza­sow­ni­ka.

 (3.1) fż. ims. przy­miot­ni­ko­we­go bier­ne­go od: po­szu­ki­wać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie zdo­ła­no ująć po­szu­ki­wa­nej, która za­pew­ne czmych­nę­ła na drugą stro­nę Alp.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poszukiwania lm nm., poszukiwanie n.

:: fm. poszukiwany mos.

 czas. szukać, poszukać dk., poszukiwać ndk.

 przym. poszukujący, poszukiwany

 ims. poszukujący

Wiktionary


poszukiwania

1. pro­wa­dzić dzia­ła­nia w celu od­na­le­źie­nia lub po­zy­skać kogoś lub cze­goś;
2. pro­wa­dzić ba­da­nia w celu od­kry­cia lub od­na­le­zie­nia cze­goś niez­na­ne­go lub ukry­te­go;
3. sta­rać się zdo­być ja­kieś in­for­ma­cje


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) dzia­ła­nia pro­wa­dzą­ce do od­na­le­zie­nia osób lub rze­czy

 (1.2) dzia­ła­nia pro­wa­dzą­ce do od­kry­cia lub wy­na­le­zie­nia

 (1.3) szt. no­wa­tor­skie dzia­ła­nia ar­ty­stycz­ne

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: po­szu­ki­wa­nie

Wiktionary

Po­szu­ki­wa­nia (oryg. "The Se­arch") – ame­ry­kań­ski film wo­jen­ny z 1948 roku w re­ży­se­rii Freda Zin­ne­man­na. W ro­lach głów­nych wy­stą­pi­li Mont­go­me­ry Clift, Ivan Jandl, Jar­mi­la Novotná i Aline MacMahon.

Zdję­cia do filmu zo­sta­ły na­krę­co­ne w nie­miec­kich mia­stach zni­szczo­nych przez wojnę: In­gol­stadt, No­rym­ber­ga i Würzburg.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W go­dzi­nach wie­czor­nych przer­wa­no po­szu­ki­wa­nia na te­re­nie ce­giel­ni.

 (1.2) Przed­się­bior­stwo nie za­prze­sta­ło po­szu­ki­wań złóż w Afry­ce.

 (1.3) In­spi­ra­cję do swych ar­ty­stycz­nych po­szu­ki­wań czer­pał prze­de wszyst­kim z Bi­blii.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poszukiwana ż., poszukiwany mos., poszukiwacz mos., poszukiwaczka ż., poszukiwanie n.

 czas. poszukiwać ndk.

 przym. poszukiwany

Wiktionary


poszukiwanie

1. pro­wa­dzić dzia­ła­nia w celu od­na­le­źie­nia lub po­zy­skać kogoś lub cze­goś;
2. pro­wa­dzić ba­da­nia w celu od­kry­cia lub od­na­le­zie­nia cze­goś niez­na­ne­go lub ukry­te­go;
3. sta­rać się zdo­być ja­kieś in­for­ma­cje


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­szu­ki­wać.

 (1.2) po­dej­mo­wa­nie dzia­łań w celu od­szu­ka­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Każ­dej nocy włó­czę­ga błą­kał się uli­ca­mi w po­szu­ki­wa­niu schro­nie­nia.

 (1.2) Uży­wa­nie Mocy w celu wpły­wa­nia na świec­ki wszechś­wiat nie­u­chron­nie ko­rum­pu­je, więc wszy­scy użyt­kow­ni­cy jas­nej stro­ny albo stają się dro­biaz­go­wy­mi żan­dar­ma­mi, albo ucie­ka­ją się do ta­o­i­stycz­nej me­dy­ta­cji w po­szu­ki­wa­niu ab­so­lut­nej praw­dy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔʃuciˈvãɲɛ, AS: pošuḱivãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. poszukiwać, szukać

 rzecz. poszukiwana ż., poszukiwany mos., poszukiwania nmos., szukanie n., poszukiwacz mos., poszukiwaczka ż.

 przym. poszukiwany

Wiktionary


poszukiwany

czło­wiek po­szu­ki­wa­ny (zwy­kle przez po­li­cję)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba, któ­rej po­szu­ku­je po­li­cja

przy­miot­nik

 (2.1) cie­szą­cy się dużym po­py­tem

 (2.2) ma­ją­cy dobrą opi­nię

forma cza­sow­ni­ka.

 (3.1) ims. przy­miot­ni­ko­wy bier­ny od: po­szu­ki­wać

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Po­szu­ki­wa­ny (Most Wan­ted) – ame­ry­kań­ski film z 1997, re­ży­se­ria: Ke­e­nen Ivory Wa­y­ans
  • Po­szu­ki­wa­ny (Wan­ted) – ame­ry­kań­ski film z 1998, re­ży­se­ria: Te­ren­ce M. O’Keefe
  • Po­szu­ki­wa­ny (At­ha­du) – in­dyj­ski film z 2005, re­ży­se­ria: Tri­vi­kram Sri­ni­vas
  • Po­szu­ki­wa­mu (A Wan­ted Man) – po­wieść Lee Chil­da z cyklu o Jacku Re­a­che­rze
  • Po­szu­ki­wa­ny, po­szu­ki­wa­na
  • Po­szu­ki­wa­ni

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Udało nam się ująć po­szu­ki­wa­ne­go w ho­te­li­ku w Nowym Targu.

 (2.1) Ba­na­ny w cza­sach PRL-u na­le­ża­ły do po­szu­ki­wa­nych to­wa­rów.

 (2.2) Jeź­dził z gru­pa­mi do Ziemi Świę­tej, będąc po­szu­ki­wa­nym prze­wod­ni­kiem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poszukiwana ż., poszukiwaczka ż., poszukiwacz mos., poszukanie n., poszukiwania lm nm., poszukiwanie n.

 czas. szukać, poszukać dk., poszukiwać ndk.

 przym. poszukujący

 ims. poszukujący

Wiktionary

Synonimy:

 (2.2) wzięty

Wiktionary


poszukiwać

1. pro­wa­dzić dzia­ła­nia w celu od­na­le­źie­nia lub po­zy­skać kogoś lub cze­goś;
2. pro­wa­dzić ba­da­nia w celu od­kry­cia lub od­na­le­zie­nia cze­goś niez­na­ne­go lub ukry­te­go;
3. sta­rać się zdo­być ja­kieś in­for­ma­cje


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. po­szu­kać)

 (1.1) sta­rać się zna­leźć coś ukry­te­go lub zgu­bio­ne­go

 (1.2) sta­rać się coś osią­gnąć, zdo­być

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (2.1) pro­wa­dzić ba­da­nia w celu poz­na­nia cze­goś, od­kry­cia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sły­sza­łam, że po­li­cja po­szu­ki­wa­ła kie­dyś ojca Mar­ci­na.

 (1.2) Wy­bra­łem odo­sob­nie­nie, by po­szu­ki­wać sensu życia.

 (2.1) Na­u­kow­cy od wielu lat po­szu­ku­ją bo­zo­nu Higg­sa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔʃuˈcivat͡ɕ, AS: pošuḱivać

Wiktionary

Powiązane:

 przym. poszukiwany

 rzecz. poszukiwana ż., poszukiwany mos., poszukiwania nmos., poszukiwanie n., poszukiwacz m., poszukiwaczka ż.

 czas. szukać

Wiktionary

Synonimy:

 (1) szukać

Wiktionary


poszukujący

1. pro­wa­dzić dzia­ła­nia w celu od­na­le­źie­nia lub po­zy­skać kogoś lub cze­goś;
2. pro­wa­dzić ba­da­nia w celu od­kry­cia lub od­na­le­zie­nia cze­goś niez­na­ne­go lub ukry­te­go;
3. sta­rać się zdo­być ja­kieś in­for­ma­cje


SJP.pl

Patrz:

poszukiwać

poszum

przy­tłu­mio­ny, jed­no­staj­ny szum


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) książk. stały, cichy szum

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zaszumić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szelest

Wiktionary


poszur

pod­wod­na część bu­dow­li wod­nej, pię­trzą­cej lub upu­sto­wej, po­ło­żo­na po­ni­żej progu wod­ne­go, chro­nią­ca dno cieku wod­ne­go przed roz­my­wa­niem


SJP.pl

Po­szur – część bu­dow­li hy­dro­tech­nicz­nej, obej­mu­ją­ce kon­struk­cję sta­no­wią­cą ubez­pie­cze­nie dna cieku na pew­nym okre­ślo­nym od­cin­ku, po­ni­żej wy­pa­du danej bu­dow­li. Po­szur sto­su­je się w celu za­bez­pie­cze­nia dna cieku przed roz­my­ciem i eroz­ją denną. Jest także ele­men­tem bu­dow­li, który uczest­ni­czy w roz­pra­sza­niu ener­gii wody – można tu wy­róż­nić stre­fę pa­syw­ną, dla któ­rej wy­ma­ga­ne jest umoc­nie­nie cięż­kie po­szu­ru i stre­fę tłu­mie­nia, dla któ­rej wy­star­cza­ją­ce może być umoc­nie­nie lek­kie po­szu­ru.

Wikipedia


poszuwaksować

daw­niej: na­trzeć buty szu­wak­sem (czar­ną pastą); na­szu­wak­so­wać, wy­szu­wak­so­wać, nasz­war­co­wać, wysz­war­co­wać, posz­war­co­wać


SJP.pl


poszwa

duża po­szew­ka, np. na po­dusz­kę czy koł­drę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kraw. ele­ment po­ście­li, któ­rym pow­le­ka się pie­rzy­nę, koł­drę lub po­dusz­kę

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔʃfa, AS: pošfa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pochwa ż.

:: zdrobn. poszewka ż., poszeweczka ż.

 czas. poszyć dk.

 przym. poszewkowy

Wiktionary


poszwargolić

po­tocz­nie: mówić przez jakiś czas po nie­miec­ku; posz­pre­chać, posz­war­go­tać


SJP.pl


poszwargotać

1. mówić przez jakiś czas w niez­ro­zu­mia­łym ję­zy­ku;
2. mówić przez jakiś czas po nie­miec­ku; posz­war­go­lić, posz­pre­chać


SJP.pl


poszwowy

→ posz­wa


SJP.pl

Patrz:

poszwa

poszycie

1. szyć przez jakiś czas;
2. uszyć wiele rze­czy;
3. po­kryć, wy­ko­nać wierzch­nią war­stwę cze­goś;
4. za­ło­żyć szwy w wielu miej­scach; poz­szy­wać;
5. śro­do­wi­sko­wo: po­kryć dach słomą;
6. po­kryć ma­te­ria­łem szkie­let kon­struk­cyj­ny po­ja­zdu;
7. o ro­śli­nach: ros­nąc, po­kryć jakąś po­wierzch­nię


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) techn. zew­nętrz­na okła­dzi­na roz­pię­ta na szkie­le­to­wej kon­struk­cji, np. stat­ku, sa­mo­lo­tu, dachu, na­mio­tu itp.;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • po­szy­cie stat­ku wod­ne­go
  • po­szy­cie stat­ku po­wietrz­ne­go
  • Pod­szyt (pod­szy­cie) – war­stwa eko­sy­ste­mu le­śne­go

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Luke uś­wia­da­mia sobie, że po­szy­cie ma­szy­ny kro­czą­cej jest zbyt wy­trzy­ma­łe, by prze­bi­ły je la­se­ry, co oz­na­cza, że będą mu­sie­li pod­le­cieć prze­ra­ża­ją­co bli­sko, by owi­nąć nogi ma­szyn lin­ka­mi har­pu­nów.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. poszyty

 czas. szyć

Wiktionary


poszydełkować

1. spę­dzić pe­wien czas na wyt­wa­rza­niu ubra­nia przy po­mo­cy szy­deł­ka; po­szy­dło­wać;
2. śro­do­wi­sko­wo: po­pra­wić wy­gląd dre­dów przy po­mo­cy szy­deł­ka fryz­jer­skie­go


SJP.pl


poszydłować

spę­dzić pe­wien czas na wyt­wa­rza­niu ubra­nia przy po­mo­cy szy­deł­ka; po­szy­deł­ko­wać


SJP.pl


poszyjki

rze­czow­nik, licz­ba mnoga

 (1.1) śrpol. bicie w kark i szyję

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Plwa­li i po­szyj­ki cięż­kie­mi bili jego na­ślicz­niej­sze obli­cze. → Pluli i moc­ny­mi cio­sa­mi w kark bili go (jego naj­ślicz­niej­sze obli­cze).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈʃɨjci, AS: pošyi ̯ḱi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) współcz. środ. karczycho

Wiktionary


poszyt

daw­niej: zszy­te i opra­wio­ne w okład­kę ar­ku­sze pa­pie­ru


SJP.pl

Po­szyt ("li­bell, li­bel­lus, vo­lu­men, wo­lu­men") - grupa skła­dek, bi­fo­liów lub kart, zszy­ta i opraw­na zaz­wy­czaj w półsz­tyw­ny kar­ton, sta­no­wią­ca naj­czę­ściej jed­nost­kę in­wen­ta­rzo­wą lub jej część.

Wikipedia


poszyty

przy­miot­nik

 (1.1) pszcz. zas­kle­pio­ny, zam­knię­ty w ko­mór­kach pla­ste­ra­stra wo­sko­wym wiecz­kiem (pla­ster miodu)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poszycie n.

 czas. poszyć

Wiktionary


poszyć

1. szyć przez jakiś czas;
2. uszyć wiele rze­czy;
3. po­kryć, wy­ko­nać wierzch­nią war­stwę cze­goś;
4. za­ło­żyć szwy w wielu miej­scach; poz­szy­wać;
5. śro­do­wi­sko­wo: po­kryć dach słomą;
6. po­kryć ma­te­ria­łem szkie­let kon­struk­cyj­ny po­ja­zdu;
7. o ro­śli­nach: ros­nąc, po­kryć jakąś po­wierzch­nię


SJP.pl


posączyć

spę­dzić pe­wien czas na są­cze­niu cze­goś, np. drin­ka


SJP.pl


posądzanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­są­dzać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. sądzić, posądzać ndk.

 rzecz. neosędzia mos.

Wiktionary


posądzać

cza­sow­nik

 (1.1) za­rzu­cać komuś coś, ob­wi­niać kogoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ni­ko­go z prze­ma­wia­ją­cych na ekra­nie pod­czas tej kam­pa­nii nie po­są­dzam bo­wiem o to, ze sma­ru­je chleb z obu stron mar­ga­ry­ną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈsɔ̃nd͡zat͡ɕ, AS: posõnʒać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. posądzenie n., posądzanie n., neosędzia mos.

 czas. sądzić, posądzić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podejrzewać

Wiktionary


posądzić

cza­sow­nik

 (1.1) za­rzu­cić coś komuś, ob­wi­nić

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zni­szcze­nie Al­de­ra­a­na – mi­łu­ją­ce­go pokój, uko­cha­ne­go świa­ta, za­miesz­ka­łe­go przez mi­liar­dy istot – prze­ko­na zwy­kłych oby­wa­te­li Im­pe­rium, że nie mogą sobie poz­wo­lić, by ktoś ich po­są­dził o wspó­łu­dział w zbrod­niach re­be­lian­tów.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. posądzać, sądzić

Wiktionary


posąg

rzeź­ba przed­sta­wia­ją­ca czło­wie­ka lub (rza­dziej) zwie­rzę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) szt. rzeź­ba przed­sta­wia­ją­ca czło­wie­ka lub zwie­rzę

Wiktionary

Posąg (także sta­tua, fi­gu­ra) – peł­no­pla­stycz­na rzeź­ba przed­sta­wia­ją­ca po­stać ludz­ką (cza­sem na koniu), rza­dziej zwie­rzę­cia.

Rzeź­ba ta może być wy­ko­na­na z ka­mie­nia, drew­na, ce­ra­mi­ki itp. Zwy­kle jest usta­wia­na na po­stu­men­cie, cza­sem w niszy. W od­nie­sie­niu do figur ludz­kich naj­czę­ściej sto­su­je się ter­mi­ny "posąg" lub "sta­tua". Przy nie­wiel­kich roz­mia­rach rzeźb kul­to­wych lub de­ko­ra­cyj­nych wła­ści­wszy jest ter­min "fi­gur­ka".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Fi­li­pia­ków­na stała wciąż bez ruchu, jak blady posąg mar­mu­ro­wy z ga­pio­wa­to ot­war­ty­mi usta­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔsɔ̃ŋk, AS: posõŋk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. posążek m.

 przym. posągowy

 przysł. posągowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) figura, statua

Wiktionary


posągowo

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w spo­sób ma­je­sta­tycz­ny, ni­czym posąg

 (1.2) sto­jąc mocno jak posąg

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. posąg mrz., posągowość ż.

:: zdrobn. posążek mrz.

 przym. posągowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dostojnie, majestatycznie, wspaniale, wyniośle

 (1.2) nieruchomo

Wiktionary


posągowość

→ po­są­go­wy


SJP.pl

Patrz:

posągowy

posągowy

1. o do­sko­na­łym kształ­cie, pię­kny, mo­gą­cy być mo­de­lem dla po­są­gu;
2. wy­nio­sły, ma­je­sta­tycz­ny, mo­nu­men­tal­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy cechy po­są­gu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. posąg mrz., posążek mrz.

 przysł. posągowo

Wiktionary


posążek

zdrob­nie­nie od: posąg; sta­tu­et­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: posąg

 (1.2) mały posąg, rzeź­ba

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈsɔ̃w̃ʒɛk, AS: posõũ̯žek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. posąg m.

 przym. posągowy

 przysł. posągowo

Wiktionary


posędziować

spę­dzić pe­wien czas na sę­dzio­wa­niu


SJP.pl


posępnica

rzad­ko, gwa­ro­wo: me­lan­cho­lia, żal, smu­tek


SJP.pl


posępnie

przy­słó­wek

 (1.1) smut­no, przy­gnę­bia­ją­co

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Od śmier­ci babci, dzia­dek wy­glą­da ra­czej po­sęp­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. posępnieć ndk.

 przym. posępny

 rzecz. posępność ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ponuro

Wiktionary


posępniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: po­sęp­nie


SJP.pl


posępniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: po­sęp­ny


SJP.pl


posępność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, kto po­sęp­ny; cecha tego, co po­sęp­ne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. posępnienie n., sposępnienie n.

 czas. posępnieć ndk., sposępnieć dk.

 przym. posępny

 przysł. posępnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ponurość

Wiktionary


posępny

1. oka­zu­ją­cy swoim wy­glą­dem i za­cho­wa­niem przy­gnę­bie­nie i smu­tek;
2. bu­dzą­cy przy­kre uczu­cia lub smut­ny na­strój


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) oka­zu­ją­cy smu­tek lub przy­gnę­bie­nie

 (1.2) wy­wo­łu­ją­cy przy­kre uczu­cia: smu­tek, przy­bi­cie, itp.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. posępnieć, zasępić się

 rzecz. posępność ż.

 przysł. posępnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pochmurny, ponury, poważny, przygnębiony, smutny

 (1.2) przygnębiający, grobowy, odpychający, srogi

Wiktionary


posł.

skrót od: po­sło­wie (uży­wa­ny w opi­sach bi­blio­gra­ficz­nych ksią­żek)


SJP.pl

skrót

 (1.1) = po­sło­wie

Wiktionary


posłaneczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: po­słan­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. posłanka ż.

Wiktionary


posłanie

1. miej­sce do spa­nia z ro­ze­sła­ną po­ście­lą;
2. nauka pły­ną­ca z dzie­ła sztu­ki;
3. uro­czy­ste pismo, skie­ro­wa­ne do kogoś przez wy­bit­ną oso­bi­stość


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­słać. (po­ście­lić)

 (1.2) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­słać. (wy­sy­łać)

 (1.3) miej­sce do spa­nia z przy­go­to­wa­ną po­ście­lą

 (1.4) nauka, prze­kaz ide­o­wy za­war­ty w dzie­le sztu­ki

 (1.5) uro­czy­sty tekst za­wie­ra­ją­cy pod­nio­sły prze­kaz

Wiktionary

Po­sła­nie − przed­mio­ty umoż­li­wia­ją­ce wy­po­czy­nek i sen w łóżku. Ter­min "po­sła­nie" uży­wa­ny jest współ­cze­śnie na­prze­mien­nie z ter­mi­nem "po­ściel", choć mia­nem po­ście­li oz­na­cza­ło się zaz­wy­czaj wierzch­nie ele­men­ty po­sła­nia − w tym daw­niej pie­rzy­ny (ro­dzaj koł­dry).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. posłanko n., wysłannik mos., posłaniec mos.

 czas. posyłać, słać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pościelenie, rozesłanie, wyścielenie

 (1.2) wysyłanie, posyłka

 (1.4) przesłanie

 (1.5) przesłanie

Wiktionary


posłaniec

1. czło­wiek po­sła­ny w celu za­łat­wie­nia ja­kie­goś po­le­ce­nia, do­star­cze­nia cze­goś;
2. czło­wiek za­wo­do­wo zaj­mu­ją­cy się do­star­cza­niem prze­sy­łek; go­niec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) książk. albo podn. osoba po­sła­na przez kogoś w celu prze­ka­za­nia wia­do­mo­ści albo wy­ko­na­nia ja­kiejś misji

 (1.2) urz. pra­cow­nik, który ma po­wie­rzo­ny obo­wią­zek do­rę­cza­nia do­ku­men­tów i prze­sy­łek

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ku­rier
  • Po­sła­niec (film 1971)
  • Po­sła­niec Nie­dziel­ny – pol­skie cza­so­pis­mo re­li­gij­ne wy­da­wa­ne w la­tach 1905–1939

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Her­mes był po­słań­cem bogów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈswãɲɛt͡s, AS: posu̯ãńec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poseł m., posłanka ż., poselstwo n., posłannictwo n., posyłka ż., posyłanie n., posłanie n.

 czas. posyłać ndk., posłać dk.

 przym. poselski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wysłannik, poseł

 (1.2) kurier; przest. umyślny

Wiktionary


posłanka

1. człon­ki­ni par­la­men­tu;
2. przed­sta­wi­ciel­ka dy­plo­ma­tycz­na pań­stwa wy­sła­na w ja­kiejś misji;
3. ko­bie­ta wy­sła­na w celu za­łat­wie­nia ja­kiejś spra­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) polit. człon­ki­ni izby niż­szej par­la­men­tu

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lp. i B., W. lm. od: po­słan­ko

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈswãnka, AS: posu̯ãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. posłaniec mos., posłaneczka ż., poseł, poselstwo, posyłka

 przym. poselski

 czas. posłować, posłać, posyłać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) posełka

Wiktionary


posłanko

1. człon­ki­ni par­la­men­tu;
2. przed­sta­wi­ciel­ka dy­plo­ma­tycz­na pań­stwa wy­sła­na w ja­kiejś misji;
3. ko­bie­ta wy­sła­na w celu za­łat­wie­nia ja­kiejś spra­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zdrobn. od: po­sła­nie

 (1.2) małe po­sła­nie

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) W. lp. od: po­słan­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. posłanie n.

 czas. posłać dk.

 przym. posłaniowy

Wiktionary


posłannictwo

misja, ważne za­da­nie po­dej­mo­wa­ne dla dobra in­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wznio­słe za­da­nie, apo­stol­stwo

Wiktionary

Po­słan­nict­wo – sta­ro­ka­to­lic­kie pismo (organ) wy­da­wa­ne przez Pol­ski Na­ro­do­wy Ko­ściół Ka­to­lic­ki, który od 1951 roku nosi nazwę: Ko­ściół Pol­sko­ka­to­lic­ki, w któ­rym pre­zen­to­wa­ne były ar­ty­ku­ły, re­por­ta­że i wia­do­mo­ści z życia tegoż Ko­ścio­ła.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. posłaniec mos.

Wiktionary


posłanniczka

daw­niej: ko­bie­ta po­sła­na w celu za­łat­wie­nia ja­kie­goś po­le­ce­nia, do­star­cze­nia cze­goś, prze­ka­za­nia in­for­ma­cji; wy­słan­nicz­ka


SJP.pl


posłannik

daw­niej: czło­wiek po­sła­ny w celu za­łat­wie­nia ja­kie­goś po­le­ce­nia, do­star­cze­nia cze­goś, prze­ka­za­nia in­for­ma­cji; po­sła­niec, wy­słan­nik


SJP.pl


posłać

uło­żyć po­ściel, przy­go­to­wać łóżko do spa­nia


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) do­ko­na­ny od|po­sy­łać. (np. pacz­kę, coś gdzieś)

 (1.2) do­ko­na­ny od|słać. (łóżko)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pocz­wór­ne dzia­ło frach­tow­ca wy­pa­li­ło i zdję­ło prze­ciw­ni­ków – dwóch obró­ci­ło w pył, a trze­cie­go, tego zmo­dy­fi­ko­wa­ne­go, po­sła­ło po spi­ra­li w ot­war­tą prze­strzeń.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔswat͡ɕ, AS: posu̯ać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. posłaniec m., wysłannik mos., poseł mos., posłanka ż., posłanko n.

 czas. posyłać, słać

Wiktionary


posłodzić

cza­sow­nik

 (1.1) dodać cukru do po­ży­wie­nia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. słodzenie n., słodzik mrz.

 przym. słodziaśny

 czas. słodzić, osłodzić

Wiktionary


posłoneczny

wy­ni­ka­ją­cy z dzia­ła­nia słoń­ca


SJP.pl


posłonek

krzew, krze­win­ka lub ro­śli­na ziel­na z ro­dzi­ny po­słon­ko­wa­tych


SJP.pl

Po­sło­nek ("He­liant­he­mum" Mill.) – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny czyst­ko­wa­tych (po­słon­ko­wa­tych). Na­le­ży do niego około 110 ga­tun­ków. Wy­stę­pu­ją one w Eu­ro­pie, pół­noc­nej Afry­ce i w Azji za­chod­niej i środ­ko­wej oraz na obu kon­ty­nen­tach ame­ry­kań­skich, w ich za­chod­nich czę­ściach.

Wikipedia


posłonkowate

o ce­chach po­słon­ko­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


posłonkowaty

o ce­chach po­słon­ko­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


posłować

1. być po­słem w par­la­men­cie;
2. zo­stać wy­sła­nym w celu za­łat­wie­nia ja­kiejś spra­wy


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) spra­wo­wać po­sel­stwo

Wiktionary

Powiązane:

 przym. poselski

 rzecz. poseł mos., posłanka ż.

Wiktionary


posłowie

uwagi wy­daw­cy lub au­to­ra umie­szcza­ne na końcu książ­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) uwagi od wy­daw­cy lub au­to­ra umie­szcza­ne na końcu książ­ki;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) M. i W. lm. od: poseł

Wiktionary

Po­sło­wie – krót­ki tekst za­mie­szcza­ny cza­sa­mi na końcu więk­sze­go dzie­ła li­te­rac­kie­go, nie­za­leż­nie od jego cha­rak­te­ru (za­rów­no li­te­ra­tu­ra pię­kna, jak i li­te­ra­tu­ra faktu, li­te­ra­tu­ra po­pu­lar­no­na­u­ko­wa, li­te­ra­tu­ra na­u­ko­wa itd.), umie­szczo­ny przez au­to­ra, re­dak­to­ra lub wy­daw­cę, wy­ja­śnia­ją­cy za­gad­nie­nia niez­wią­za­ne bez­poś­red­nio z tre­ścią książ­ki, ale na­wią­zu­ją­ce do jej tre­ści lub oko­licz­no­ści pow­sta­nia dzie­ła.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mo­ty­wy wy­da­nia swo­jej książ­ki, autor za­warł w po­sło­wiu.

 (2.1) W spot­ka­niu przed­wy­bor­czym wzię­li udział dwaj po­sło­wie i trzy po­słan­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈswɔvʲjɛ, AS: posu̯ovʹi ̯e

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. słowo n., przysłowie n.

 przysł. bezsłownie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skr. posł.

Wiktionary


posłuch

pod­po­rząd­ko­wa­nie się dy­scy­pli­nie, su­bor­dy­na­cja, kar­ność, ule­głość, po­słu­szeń­stwo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pod­da­wa­nie się czy­imś wy­ma­ga­niom

 (1.2) uz­na­wa­nie czy­je­go au­to­ry­te­tu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. posłuchanie n., posłuszeństwo n.

 czas. posłuchać

 przym. posłuchalny

 przysł. posłusznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) posłuszeństwo

 (1.2) podległość

Wiktionary


posłuchaj

zwrot uży­wa­ny w celu pod­kre­śle­nia tego, co chce się po­wie­dzieć; słu­chaj


SJP.pl


posłuchanie

daw­niej:
1. au­dien­cja;
2. uz­na­wa­nie czy­je­goś au­to­ry­te­tu; po­słuch


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ode­bra­nie dźwię­ku za poś­red­nict­wem na­rzą­du słu­chu

 (1.2) przy­ję­cie kogoś (zwy­kle niż­sze­go stop­niem) w celu wy­słu­cha­nia jego próśb, ży­czeń itp.

 (1.3) wy­ko­na­nie proś­by lub roz­ka­zu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zanim zo­stał wy­na­le­zio­ny gra­mo­fon, je­dy­ną moż­li­wo­ścią po­słu­cha­nia mu­zy­ki było cho­dze­nie na kon­cer­ty.

 (1.2) Obaj in­ży­nie­ro­wie wy­je­cha­li na­za­jutrz na noc do Kairu, gdzie mieli od­wie­dzić re­zy­den­ta an­giel­skie­go i być na po­słu­cha­niu u wi­ce­kró­la.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. posłuch mrz.

 czas. posłuchać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) audiencja

Wiktionary


posłuchać

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. słu­chać)

 (1.1) słu­chać cze­goś przez pe­wien czas

 (1.2) pod­dać się czy­jejś de­cyz­ji; wy­peł­nić czy­jeś po­le­ce­nie

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny po­słu­chać się (ndk. słu­chać się)

 (2.1) pod­dać się czy­jejś de­cyz­ji; wy­peł­nić czy­jeś po­le­ce­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­słu­chaj pan, panie po­dróż­ny, co się zda­rzy­ło na Próż­nej: / miesz­ka­ła tam Jagna dobra i czy­sta i cho­dził do niej Jan kan­ce­li­sta.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. słuchanka ż., posłuch mrz., posłuchalność ż., posłuchanie n.

 czas. słuchać ndk.

 przym. posłuchalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) posłuchać się

 (2.1) posłuchać

Wiktionary


posługa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. wy­ko­na­nie ja­kiejś czyn­no­ści w służ­bie dla kogoś, oka­za­nie po­mo­cy, ob­słu­że­nie kogoś

 (1.2) daw. osoba usłuż­na, po­moc­na komuś dla ja­kie­goś dzie­ła

 (1.3) daw. zro­bie­nie cze­goś war­to­ścio­we­go dla spra­wy, dla idei

 (1.4) kośc. w Ko­ście­le urząd po­wie­rza­ny wier­ne­mu świec­kie­mu dla wy­peł­nie­nia okre­ślo­nych zadań, prze­de wszyst­kim pod­czas li­tur­gii lub w związ­ku z nią;

Wiktionary

Po­słu­ga (łac. "mi­ni­ste­rium"; daw­niej świę­ce­nia niż­sze, w tra­dy­cji wschod­niej chi­ro­te­sja, gr. "χειροθεσία") – w chrze­ści­jań­stwie jest to urząd po­wie­rza­ny przez bi­sku­pa (rza­dziej też przez pre­zbi­te­ra) wier­ne­mu, który ma peł­nić okre­ślo­ne za­da­nia w Ko­ście­le (w li­tur­gii i poza nią).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przez­na­cza­li ją do naj­gor­szych po­sług, ale się nie pod­da­wa­ła.

 (1.2) Wnucz­ka stała się jej nie­zbęd­ną po­słu­gą, ro­bi­ła spra­wun­ki i przy­no­si­ła wę­giel.

 (1.3) Sie­dząc w mło­do­ści nad książ­ka­mi, oddał po­słu­gę swoim obec­nym pa­cjen­tom.

 (1.4) Kle­ry­cy przy­ję­li po­słu­gę ako­li­ta­tu z rąk pro­win­cja­ła.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. posługiwać ndk., posłużyć dk.

 rzecz. posługiwanie n., posługacz m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pomoc

 (1.3) przysługa

Wiktionary


posługacz

daw­niej: osoba wy­ko­nu­ją­ca cięż­kie prace po­moc­ni­cze; po­słu­gu­ją­cy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) męż­czyz­na, któ­re­go za­da­niem jest wy­ko­ny­wa­nie cięż­szych prace po­moc­ni­czych, np. w szpi­ta­lu lub pen­sjo­na­cie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. posługa ż., posługiwacz m., posługiwaczka ż., posługiwanie n., posłużenie n.

:: fż. posługaczka

 czas. posługiwać ndk., posłużyć dk.

 przym. posłużny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) posługiwacz

Wiktionary


posługaczka

daw­niej: ko­bie­ta wy­ko­nu­ją­ca cięż­kie prace po­moc­ni­cze; po­słu­gu­ją­ca


SJP.pl


posługiwanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wy­rę­cza­nie kogoś w pra­cach, zwła­szcza do­mo­wych

 (1.2) spra­wo­wa­nie po­słu­gi dusz­pa­ster­skiej

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔswuɟiˈvãɲɛ, AS: posu̯uǵivãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. posługa ż., służąca ż., posługacz mos.

 czas. posługiwać ndk.

Wiktionary


posługiwać

cza­sow­nik

 (1.1) wy­ko­ny­wać za kogoś pracę

cza­sow­nik zwrot­ny

 (2.1) książk. uży­wać cze­goś przy wy­ko­ny­wa­niu ja­kiejś czyn­no­ści lub do osią­ga­nia ja­kie­goś celu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) [...] Sługa to czło­wiek, który chce po­słu­gi­wać swo­je­mu Panu i uz­na­je to za za­szczyt, bez wzglę­du na trud­no­ści zew­nętrz­ne i wew­nętrz­ne, któ­rych doz­na­je. [...]

 (2.1) „Ko­bie­ta do­sko­na­le opa­no­wa­ła mil­cze­nie, może dla­te­go, że tym wła­śnie ję­zy­kiem po­słu­gu­je się pre­cy­zyj­nie od wie­ków.”

 (2.1) Człon­ko­wie tego ze­spo­łu po­słu­gu­ją się róż­ny­mi pse­u­do­ni­ma­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔswuˈɟivat͡ɕ, AS: posu̯uǵivać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. posługa ż., posługiwanie n., służka ż./mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) służyć, usługiwać

 (2.1) stosować, używać

Wiktionary


posługowo

Po­słu­go­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie żniń­skim, w gmi­nie Ja­no­wiec Wiel­ko­pol­ski.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa byd­go­skie­go. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go (III 2011 r.) li­czy­ła 187 miesz­kań­ców. Jest pięt­na­stą co do wiel­ko­ści miej­sco­wo­ścią gminy Ja­no­wiec Wiel­ko­pol­ski.

Wikipedia


posługująca

daw­niej: ko­bie­ta wy­ko­nu­ją­ca cięż­kie prace po­moc­ni­cze; po­słu­gacz­ka


SJP.pl


posługujący

daw­niej: osoba wy­ko­nu­ją­ca cięż­kie prace po­moc­ni­cze; po­słu­gacz


SJP.pl


posłupiały

taki, który po­słu­piał; osłu­pia­ły


SJP.pl


posłuszeństwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) po­sta­wa zgody na wy­ko­ny­wa­nie cu­dzych po­le­ceń, roz­ka­zów

Wiktionary

Po­słu­szeń­stwo – w ludz­kim za­cho­wa­niu, forma spo­łecz­ne­go wpły­wu, w któ­rej osoba pod­po­rząd­ko­wu­je się wy­raź­nym wska­zów­kom czy po­le­ce­niom od osoby ob­da­rzo­nej wła­dzą czy au­to­ry­te­tem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sa­mot­ność, mil­cze­nie, mod­lit­wa i oka­za­łość na­bo­żeń­stwa po­dzia­ła­ły sku­tecz­nie na duszę mło­dziuch­ne­go Pla­cy­da. Z jak naj­więk­szą więc ocho­tą i skwa­pli­wo­ścią peł­nił wszyst­kie obo­wiąz­ki i po­słu­gi, jakie mu na­ka­zy­wa­ło po­słu­szeń­stwo, każ­de­mu sta­rał się przy­słu­żyć, każ­de­go zo­bo­wią­zać ser­decz­ną życz­li­wo­ścią i uprzej­mo­ścią.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔswuˈʃɛ̃j̃stfɔ, AS: posu̯ušẽĩ ̯stfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. posłuch m., posłuszność ż.

 przym. posłuszny

 przysł. posłusznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) posłuch; przest. powolność

Wiktionary


posłusznica

daw­niej: ko­bie­ta wy­ko­nu­ją­ca prace po­moc­ni­cze w klasz­to­rze pra­wo­sław­nym


SJP.pl


posłusznie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób po­słusz­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mi­li­cjant po­słusz­nie prze­cis­nął się mię­dzy pier­wszym fo­te­lem a ławą i zajął wska­za­ne przez par­tyj­ne­go bonzę miej­sce.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. posłuszeństwo n., posłuszność ż., posłuch m.

 przym. posłuszny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ulegle

Wiktionary


posłuszniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: po­słusz­nie


SJP.pl


posłuszniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: po­słusz­ny


SJP.pl


posłusznik

daw­niej: osoba wy­ko­nu­ją­ca prace po­moc­ni­cze w klasz­to­rze pra­wo­sław­nym


SJP.pl

Po­słusz­nik ("no­wi­cjusz") – osoba przy­go­to­wu­ją­ca się do życia mo­na­stycz­ne­go. Prze­by­wa on w mo­na­ste­rze razem z in­ny­mi brać­mi, ale nie jest je­szcze mni­chem.

Okres no­wi­cja­tu ("cs. po­słu­sza­ni­je") trwa trzy lata. Po tym cza­sie po­słusz­nik (od­po­wied­nik żeń­ski: "po­słusz­ni­ca") po­dej­mu­je de­cyz­ję w spra­wie dal­sze­go życia mo­na­stycz­ne­go.

Wikipedia


posłuszność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co po­słusz­ne; cecha tych, któ­rzy są po­słusz­ni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. posłuszeństwo n., posłusznik m., posłusznica ż.

 przym. posłuszny

 przysł. posłusznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) uległość

Wiktionary


posłuszny

przy­miot­nik

 (1.1) speł­nia­ją­cy bez pro­te­stu po­le­ce­nia

 (1.2) pod­da­ją­cy się dzia­ła­niom lub woli innej osoby

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) I wtedy Gie­rek, czło­wiek układ­ny, z na­tu­ry po­słusz­ny, po raz pier­wszy sta­now­czo po­wie­dział "nie" cen­tra­li war­szaw­skiej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈswuʃnɨ, AS: posu̯ušny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. posłuszeństwo n., posłuszność ż.

 przysł. posłusznie

Wiktionary


posłużyć

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. po­słu­gi­wać)

 (1.1) przest. rzad. wyś­wiad­czyć usłu­gę, wy­rę­czyć kogoś w pracy (czę­sto do­mo­wej), ob­słu­żyć kogoś

 (1.2) śrpol. wy­ko­nać czyn­no­ści zwią­za­ne z kul­tem re­li­gij­nym, takie jak udział w mszy lub (w od­nie­sie­niu do ka­pła­na) udzie­le­nie po­słu­gi (np. po­grze­bu, chrztu)

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. słu­żyć, po­słu­gi­wać)

 (2.1) stać się uży­tecz­nym w celu re­a­li­za­cji okre­ślo­ne­go za­da­nia, osią­gnię­cia celu lub wy­ko­na­nia czyn­no­ści; zo­stać wy­ko­rzy­sta­nym jako śro­dek lub na­rzę­dzie

 (2.2) od­dzia­łać na kogoś lub na coś w spo­sób po­zy­tyw­ny, przy­nieść po­ży­tek, po­pra­wić stan zdro­wia lub sa­mo­po­czu­cie

 (2.5) o oko­licz­no­ściach lo­so­wych, po­go­dzie lub szczę­ściu: uło­żyć się po­myśl­nie dla kogoś

 (3.2) użyć innej osoby do re­a­li­za­cji włas­nych celów (czę­sto wy­rę­cza­jąc się nią lub ma­ni­pu­lu­jąc), za­miast wy­ko­nać za­da­nie sa­mo­dziel­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wie­czo­ra­mi cho­dzi­ła na Stary Ser­bi­nów, gdzie u Miel­zac­kich to darła pie­rze, to po­słu­ży­ła w skle­pie.

 (1.2) śrpol. [...] to tzo mo­że­my miſtrzowi naſſemu mi­le­mu teráz poſlużemy / bo mámy odpuſſcżenié od ſtaroſty/ abych­my go ſięli ij po­cho­wa­li.

 (2.1) Pew­ne­go razu roz­ka­zał dia­błu przy­nieść ogrom­ny ka­mień, który miał po­słu­żyć do bu­do­wy gro­bli przez je­zio­ro.

 (2.1) Mój przy­pa­dek niech po­słu­ży za lek­cję mo­ral­ną – oto jak trwa­ły jest wi­ze­ru­nek poety, któ­re­mu i tu źle, i tam źle.

 (2.2) Ostat­ni łyk nie po­słu­żył mi! Czer­wie­nie­ję, krztu­szę się i duszę, jak od uroku złych oczu.

 (2.3) Tram­wa­je zo­sta­ną zmo­der­ni­zo­wa­ne [...] i po­słu­żą nam je­szcze wiele lat.

 (2.4) Pra­cow­ni­cy dzia­łu po­słu­żą po­mo­cą i radą sto­wa­rzy­sze­niom i or­ga­ni­za­cjom z te­re­nu gminy.

 (2.5) Je­że­li po­go­da po­słu­ży, w so­bo­tę trze­ba stóg zło­żyć.

 (2.6) śrpol. […] po­słu­żę tobie ſiedm lath dla Ra­che­le corki two­iey młodſzey.

 (3.1) Po­sta­no­wi­łem, że jeśli nie za­u­wa­żę ni­cze­go po­dej­rza­ne­go, na chwi­lę po­słu­żę się la­tar­ką.

 (3.1) Dla lep­sze­go zo­bra­zo­wa­nia tego me­cha­niz­mu po­służ­my się przy­kła­dem.

 (3.2) Go­to­wi byli, owszem, po­słu­żyć się Po­la­ka­mi, ale tylko jako na­rzę­dziem dy­wer­sji czy pro­wo­ka­cji, dla sza­cho­wa­nia Au­strii lub Rosji.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. służąca ż., posługacz mos., posługa ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) przydać się, nadać się, zostać użytym

 (2.2) pomóc, poskutkować, wyjść na zdrowie

 (3.1) użyć, zastosować, wykorzystać

 (3.2) wyręczyć się

Wiktionary


pot

1. wy­dzie­li­na gru­czo­łu po­to­we­go,
2. książ­ko­we okre­śle­nie trudu, wy­sił­ku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fizj. wy­dzie­li­na gru­czo­łów po­to­wych;

Wiktionary

Pot – wy­dzie­li­na gru­czo­łów po­to­wych. Skła­da się głów­nie z wody (~ 98%), soli (NaCl) (0,6–0,8%), tłu­szczów[], mocz­ni­ka, kwasu mo­czo­we­go, amo­nia­ku, [].

Jego skład za­le­ży prze­de wszyst­kim od tego, czy jest to pot wy­dzie­la­ny „prze­ry­wa­nie” (tj. fiz­jo­lo­gicz­nie bez zwięk­szo­nej re­gu­la­cji cie­pło­ty ciała; wy­dzie­la­nie pe­rio­dycz­ne – jedne gru­czo­ły wy­dzie­la­ją, pod­czas gdy inne po­zo­sta­ją nie­ak­tyw­ne), czy wy­dzie­la­ny „stale” (tzn.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W ten upał pot lał się ze mnie stru­mie­nia­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔt, AS: pot

Wiktionary

Powiązane:

 czas. potnieć, pocić się ndk., spocić się dk., wypocić dk.

 rzecz. pocenie n., potówka ż., wypocenie n., spocenie n., potliwość ż., pocik mrz.

 przym. potny, potowy, napotny, przeciwpotowy, potliwy

 przysł. potowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. znój

Wiktionary


pot.

skrót od: po­tocz­ny, po­tocz­nie (czy­ta­ny jako cały, od­mien­ny wyraz)


SJP.pl

skrót w funk­cji rze­czow­ni­ka

 (1.1) = geogr. potok

skrót w funk­cji przy­miot­ni­ka

 (2.1) = jęz. po­tocz­ny

skrót w funk­cji przy­słów­ka

 (3.1) = jęz. po­tocz­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po 5 min. as­falt koń­czy się, a droga łu­kiem w prawo ob­ni­ża się do pot. Lip­nik.

Wiktionary


potaczek

naz­wi­sko


SJP.pl


potagować

oz­na­czyć ta­ga­mi


SJP.pl


potajemnie

przy­słó­wek

 (1.1) ukry­wa­jąc coś przed kimś, bez wie­dzy in­nych, w ta­jem­ni­cy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Inni po­rów­ny­wa­ją te dni do apo­kry­fów, wsu­nię­tych po­ta­jem­nie mię­dzy roz­dzia­ły wiel­kiej księ­gi roku, do pa­limp­se­stów, skry­cie włą­czo­nych po­mię­dzy jej stro­ni­ce, albo do tych bia­łych nie za­dru­ko­wa­nych kar­tek, na któ­rych oczy, na­czy­ta­ne do syta i pełne tre­ści, bro­czyć mogą obra­za­mi i gubić ko­lo­ry na tych pu­stych stro­ni­cach, coraz bla­dziej i bla­dziej, ażeby wy­po­cząć na ich ni­co­ści, zanim wcią­gnię­te zo­sta­ną w la­bi­ryn­ty no­wych przy­gód i roz­dzia­łów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔtaˈjɛ̃mʲɲɛ, AS: potai ̯ẽmʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tajemnica ż., tajność ż.

 przym. potajemny, tajemniczy

 przysł. tajemniczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ukradkiem

Wiktionary


potajemniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: po­ta­jem­nie


SJP.pl


potajemność

cecha cze­goś utrzy­my­wa­ne­go w ta­jem­ni­cy; po­uf­ność, taj­ność, ukrad­ko­wość


SJP.pl


potajemny

przy­miot­nik

 (1.1) trzy­ma­ny bądź wy­ko­ny­wa­ny w ta­jem­ni­cy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) […] była na tro­pie po­ta­jem­nych, więc tym samym za­ka­za­nych sto­sun­ków naj­młod­szej sio­stry z panem Al­bi­nem […]

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔtaˈjɛ̃mnɨ, AS: potai ̯ẽmny

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. potajemnie, tajemniczo

 rzecz. tajemnica ż., tajność ż.

 przym. tajemniczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skryty, ukradkowy, sekretny

Wiktionary


potakiewicz

osoba, która stale przyz­na­je komuś rację, nie­ma­ją­ca włas­ne­go zda­nia; przy­ta­ki­wacz, przy­ta­kie­wicz, po­ta­ki­wacz


SJP.pl


potakiewiczka

→ po­ta­kie­wicz


SJP.pl

Patrz:

potakiewicz

potakiwacz

osoba, która stale przyz­na­je komuś rację, nie­ma­ją­ca włas­ne­go zda­nia; przy­ta­ki­wacz, przy­ta­kie­wicz, po­ta­kie­wicz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. lek­cew. o kimś, kto nie wy­chy­la się z włas­nym zda­niem i wszyst­kim po­ta­ku­je

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie bądź takim po­ta­ki­wa­czem, po­staw się cza­sem.

 (1.1) Nawet jeśli po­mysł szefa jest głupi, to grono po­ta­ki­wa­czy uzna go za re­we­la­cyj­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔtaˈcivat͡ʃ, AS: potaḱivač

Wiktionary

Powiązane:

 czas. potakiwać, przytaknąć

 przysł. tak

 partyk. tak

 rzecz. przytakiwacz mos., przytakiwaczka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) potakiewicz, konformista, oportunista

Wiktionary


potakiwaczka

→ po­ta­ki­wacz; kon­for­mist­ka, opor­tu­nist­ka, kla­kier­ka


SJP.pl


potakiwanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od| po­ta­ki­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔtaciˈvãɲɛ, AS: potaḱivãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przytaknąć, potakiwać ndk.

 przysł. tak

 partyk. tak

 rzecz. przytakiwacz mos., przytakiwaczka ż.

Wiktionary


potakiwać

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) zga­dzać się ge­stem albo sło­wem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tak n., potakiwacz mos., potakiwanie n., przytakiwacz mos., przytakiwaczka ż.

 czas. przytaknąć

 przysł. tak

 partyk. tak

 wykrz. tak

Wiktionary


potakowski

naz­wi­sko


SJP.pl


potakówka

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Po­ta­ków­ka – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie ja­siel­skim, w gmi­nie Tar­no­wiec. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa kro­śnień­skie­go.

Wier­ni ko­ścio­ła rzym­sko­ka­to­lic­kie­go na­le­żą do pa­ra­fii Na­ro­dze­nia Najś­więt­szej Maryi Panny w Tar­now­cu, w de­ka­na­cie Jasło Wschód, die­cez­ji rze­szow­skiej.

Wikipedia


potalkować

po­sy­pać coś bia­łym pu­drem (tal­kiem); na­tal­ko­wać


SJP.pl


potamolog

spe­cja­li­sta w za­kre­sie po­ta­mo­lo­gii


SJP.pl


potamologia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauk. geogr. hy­drol. nauka o rze­kach, stru­mie­niach i po­to­kach;

Wiktionary

Po­ta­mo­lo­gia (z пοταμός, "po­ta­mós" – rzeka), hy­dro­lo­gia rzek – dział ge­o­gra­fii, kon­kret­niej hy­dro­lo­gii, ba­da­ją­cy rzeki. Dzie­li się na na­stę­pu­ją­ce nauki:

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌpɔtãmɔˈlɔɟja, AS: potãmoloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. potamolog m.

 przym. potamologiczny

Wiktionary


potamonim

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. nazwa włas­na rzeki, stru­my­ka lub in­ne­go cieku

Wiktionary


potamoplankton

plank­ton rzecz­ny skła­da­ją­cy się z or­ga­niz­mów ro­ślin­nych i drob­nych or­ga­niz­mów zwie­rzę­cych, głów­nie z gro­ma­dy wrot­ków i okrze­mek


SJP.pl

Po­ta­mo­plank­ton (z gr. "po­ta­mós"=rzeka+ "plank­tó"s= błą­ka­ją­cy się) – plank­ton wód bie­żą­cych, plank­ton rzecz­ny.

Jest on uboż­szy od plank­to­nu je­zior­ne­go. Prze­wa­ża­ją w nim drob­ne or­ga­niz­my, takie jak bak­te­rie, okrzem­ki czy wrot­ki. Po­ta­mo­plank­ton jest nietr­wa­łym zgru­po­wa­niem, może jed­nak peł­nić dużą rolę w sieci tro­ficz­nej ca­łe­go eko­sy­ste­mu rzecz­ne­go. Wiel­kość po­ta­mo­plank­to­nu jest wprost pro­por­cjo­nal­na do dłu­go­ści rzeki i od­wrot­nie pro­por­cjo­nal­na do szyb­ko­ści prądu.

Wikipedia


potaniać

ob­ni­żać cenę lub koszt cze­goś


SJP.pl


potaniały

stać się tań­szym


SJP.pl


potanieć

stać się tań­szym


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. ta­nieć)

 (1.1) stać się tań­szym; ob­ni­żyć swoją cenę

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. potanienie n.

 czas. tanieć ndk.

 przym. tani

 przysł. tanio

Wiktionary


potanić

ob­ni­żyć cenę lub koszt cze­goś


SJP.pl


potapiński

naz­wi­sko


SJP.pl


potapowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


potarcie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) prze­su­nię­cie po po­wierzch­ni z na­ci­skiem

 (1.2) zet­knię­cie się z po­wierzch­nią w cza­sie ruchu

 (1.3) roz­drob­nie­nie na tarce

 (1.4) po­roz­ci­na­nie za po­mo­cą piły na mniej­sze frag­men­ty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dżin re­a­go­wał na po­tar­cie lampy ręką.

 (1.2) Dała się sły­szeć kląt­wa, po­tar­cie za­pał­ki i w pra­cow­ni za­bły­sło żółte świa­tło.

 (1.3) Mogę cię pro­sić o po­tar­cie kilku ja­błek do su­rów­ki?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pocieranie n., potarka ż.

 czas. pocierać ndk., pocierać się ndk., potrzeć dk., potrzeć się dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przetarcie

 (1.2) otarcie się

 (1.3) starcie, utarcie

Wiktionary


potarganie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­tar­gać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. potargać dk.

 rzecz. starganie n., wytarganie n.

Wiktionary


potarganiec

po­tocz­nie: czło­wiek o roz­czo­chra­nych, po­tar­ga­nych wło­sach; roz­czo­chra­niec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba z po­tar­ga­ny­mi wło­sa­mi

Wiktionary

Powiązane:

 czas. potargać

Wiktionary


potargać

1. zbu­rzyć, zwi­chrzyć komuś włosy na gło­wie; po­czo­chrać, zmierz­wić;
2. splą­tać coś, skoł­tu­nić;
3. po­drzeć, po­roz­ry­wać, wy­mię­to­sić, spo­nie­wie­rać;
4. za­kłó­cić ład, za­bu­rzyć spój­ność, wpro­wa­dzić nie­po­rzą­dek;
5. po­nieść coś cięż­kie­go, cią­gnąc lub dźwi­ga­jąc z tru­dem;
6. tar­gać, szar­pać przez jakiś czas;
7. po­tar­gać się:
a) zo­stać po­plą­ta­nym; skoł­tu­nio­nym;
b) zwi­chrzyć sobie włosy, zbu­rzyć fry­zu­rę; po­czo­chrać;
c) zbu­rzyć sobie włosy naw­za­jem


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. tar­gać)

 (1.1) uczy­nić coś splą­ta­nym, zwi­chrzo­nym

 (1.2) spo­wo­do­wać roz­pad na czę­ści, nad­wy­rę­że­nie albo zni­szcze­nie cze­goś po­przez rwa­nie lub szar­pa­nie

 (1.3) po­nieść z tru­dem coś cięż­kie­go

 (1.4) tar­gać przez pe­wien czas

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny po­tar­gać się (ndk. tar­gać się)

 (2.1) zo­stać po­tar­ga­nym

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. potarganie n., potarganiec mos., wytarganie n., starganie n.

 przym. potargany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) poczochrać, pokudłać, rozczochrać, rozmierzwić, roztargać, rozwichrzyć

Wiktionary


potarka

siar­ko­wa­na część pu­deł­ka, o którą po­cie­ra się za­pał­kę, lont itp. przy za­pa­la­niu; dra­ska, po­cier­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­kry­ty war­stwą fos­fo­ro­wą bok pu­deł­ka za­pa­łek, o który po­cie­ra się za­pał­ką, żeby ją za­pa­lić

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­pa­laj, po­cie­ra­jąc łeb­kiem o po­tar­kę, za­wsze w kie­run­ku od sie­bie.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. potrzeć dk., pocierać ndk.

 rzecz. potarcie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) draska

Wiktionary


potarmosić

po­tocz­nie: po­szar­pać kogoś lub sie­bie naw­za­jem


SJP.pl


potarzyca

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Po­ta­rzy­ca – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. go­styń­skim, w gmi­nie Kro­bia
  • Po­ta­rzy­ca – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ja­ro­ciń­skim, w gmi­nie Ja­ro­cin
  • Po­ta­rzy­ca – osada leśna w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ja­ro­ciń­skim, w gmi­nie Ja­ro­cin

Wikipedia


potas

pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu K


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu K i licz­bie ato­mo­wej 19;

Wiktionary

Potas (K, ka­lium) – pier­wia­stek che­micz­ny z grupy me­ta­li al­ka­licz­nych o licz­bie ato­mo­wej 19.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wę­gla­ny są dość roz­po­wszech­nio­ne w przy­ro­dzie, od­gry­wa­ją rów­nież dużą rolę w go­spo­dar­ce, np. w prze­my­śle che­micz­nym czy w bu­dow­nict­wie.

 (1.1) Jakie wła­ści­wo­ści che­micz­ne ma potas?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔtas, AS: potas

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. potasowiec mrz., potaż

 przym. potasowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. K

Wiktionary


potasowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) karc. od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­ta­so­wać.

 (1.2) chem. od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­ta­so­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

 rzecz. tas m.

 czas. potasować dk., tasować ndk.

 (1.2)

 rzecz. potas m.

 czas. potasować ndk.

Wiktionary


potasowce

grupa pier­wiast­ków che­micz­nych z 1 grupy ukła­du okre­so­we­go oprócz oprócz litu i sodu (potas, rubid, cez, frans), lek­kie, mięk­kie, białe lub sre­brzy­sto­bia­łe me­ta­le, bar­dzo ak­tyw­ne che­micz­nie, w przy­ro­dzie wy­stę­pu­ją­ce w związ­kach


SJP.pl


potasowiec

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. pier­wia­stek na­le­żą­cy do pier­wszej grupy głów­nej ukła­du okre­so­we­go pier­wiast­ków

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. potas mrz.

 przym. potasowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) litowiec, metal alkaliczny

Wiktionary


potasowy

przy­miot­nik od: potas


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy po­ta­su

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. potas m., potasowiec mrz.

Wiktionary


potasz

wę­glan po­ta­su, be­zbarw­na sub­stan­cja kry­sta­licz­na uży­wa­na m.in. przy wy­ro­bie szkła, mydła i farb; potaż


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Po­tasz – wieś w ob­wo­dzie czer­ka­skim, w re­jo­nie hu­mań­skim, w hro­ma­dzie Mań­kiw­ka
  • Po­tasz – wieś w ob­wo­dzie czer­ka­skim, w re­jo­nie zwi­no­gródz­kim
  • Po­tasz – sta­cja ko­le­jo­wa w miej­sco­wo­ści Po­tasz, w ob­wo­dzie czer­ka­skim

Wikipedia


potasznik

naz­wi­sko


SJP.pl


potaszniki

naz­wi­sko


SJP.pl

Po­tasz­ni­ki – wieś so­łec­ka w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie gar­wo­liń­skim, w gmi­nie Górz­no.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa sied­lec­kie­go.

Wier­ni Ko­ścio­ła rzym­sko­ka­to­lic­kie­go na­le­żą do pa­ra­fii św. Jana Chrzci­cie­la w Górz­nie.

Wikipedia


potańc

żar­to­bli­wie: po­tań­ców­ka - za­ba­wa ta­necz­na


SJP.pl


potańcowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­tań­co­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. potańcować dk.

Wiktionary


potańcować

spę­dzić pe­wien czas na tań­co­wa­niu; po­tań­czyć


SJP.pl


potańcowywać

prze­sta­rza­le: spę­dzać pe­wien czas na tań­cze­niu


SJP.pl


potańcówa

zgru­bie­nie od: po­tań­ców­ka


SJP.pl


potańcówka

po­tocz­nie: ze­bra­nie to­wa­rzy­skie z tań­ca­mi; wie­czo­rek ta­necz­ny, tańce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. ze­bra­nie to­wa­rzy­skie z tań­ca­mi, wie­czo­rek ta­necz­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) 16 kwiet­nia od­by­ła się po­że­gnal­na po­tań­ców­ka dla pi­lo­tów, na którą za­pro­szo­no dziew­czę­ta z po­bli­skiej jed­nost­ki łącz­no­ści.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. potańczyć dk.

 rzecz. potańc mrz., taniec mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Śląsk Cieszyński muzyka

Wiktionary


potaś

naz­wi­sko


SJP.pl


potaż

wę­glan po­ta­su, be­zbarw­na sub­stan­cja kry­sta­licz­na uży­wa­na m.in. przy wy­ro­bie szkła, mydła i farb; po­tasz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. wę­glan po­ta­su, (K2CO3);

 (1.2) gw-pl|Bu­ko­wi­na. soda oczy­szczo­na

Wiktionary

Potaż (re­gio­nal­na[], hi­sto­rycz­na, rzad­sza pi­sow­nia: "po­tasz") – za­nie­czy­szczo­na po­stać wę­gla­nu po­ta­su K2CO3, roz­pu­szczal­na w wo­dzie część po­pio­łu po­cho­dzą­ce­go ze spa­la­nia węgla drzew­ne­go, za­wie­ra­ją­ca rów­nież zmien­ne ilo­ści in­nych związ­ków po­ta­su.

Nazwa "potaż" bywa uży­wa­na na okre­śle­nie do­wol­ne­go mi­ne­ra­łu za­wie­ra­ją­ce­go potas, zwła­szcza w kra­jach an­glo­ję­zycz­nych ( po­tash).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Z po­ta­żu uzy­ski­wa­no potas, stąd nazwa tego pier­wiast­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔtaʃ, AS: potaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. potas

 przym. potażowy

Wiktionary


potażarnia

daw­niej: wyt­wór­nia po­ta­żu otrzy­my­wa­ne­go z po­pio­łu drzew­ne­go


SJP.pl


potebnia

naz­wi­sko


SJP.pl


potek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. oj­ciec chrzest­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. potka ż.

Wiktionary


potelepać

1. po­trząść;
2. po­te­le­pać się - spę­dzić pe­wien czas na te­le­pa­niu się


SJP.pl


potem

w chwi­li na­stę­pu­ją­cej po czymś, o czym była mowa; po ja­kimś cza­sie, póź­niej, na­stęp­nie


SJP.pl

przy­słó­wek czasu

 (1.1) póź­niej, w chwi­li na­stęp­nej

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=mę­sko­rze­czo­wy.

 (2.1) N. lp. od pot

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wszel­kie kar­ce­nie na razie nie wy­da­je się ra­dos­ne, ale smut­ne, potem jed­nak przy­no­si tym, któ­rzy go doś­wiad­czy­li, błogi plon spra­wied­li­wo­ści.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔtɛ̃m, AS: potẽm

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) później, po, następnie, wówczas, wtedy, dalej, od tego miejsca

Wiktionary


potemkin

naz­wi­sko


SJP.pl


potemkowski

naz­wi­sko


SJP.pl


potempa

naz­wi­sko


SJP.pl


potencja

1. siła umoż­li­wia­ją­ca dzia­ła­nie, zdol­ność do dzia­ła­nia, zwła­szcza do od­by­cia sto­sun­ku płcio­we­go;
2. w fi­lo­zo­fii Ary­sto­te­le­sa: to, co moż­li­we, moż­li­wość za­ist­nie­nia lub prze­mia­ny;
3. daw­niej: po­tę­ga, siła, mo­car­stwo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdol­ność do uczy­nie­nia cze­goś

 (1.2) filoz. to, co jest po­ten­cjal­nie moż­li­we

 (1.3) seks. moż­ność od­by­cia sto­sun­ku płcio­we­go przez męż­czyz­nę

 (1.4) fizj. płod­ność męż­czyz­ny

 (1.5) daw. moc, po­tę­ga

 (1.6) przest. przen. mo­car­stwo, po­tęż­ny kraj

 (1.7) przest. przen. siła wojsk mo­car­stwa

 (1.8) przest. przen. osoba spra­wu­ją­ca wła­dzę, wład­ca

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Po­ten­cja sek­su­al­na – po­tocz­nie: zdol­ność męż­czyz­ny do osią­gnię­cia erek­cji
  • Po­ten­cja (fi­lo­zo­fia) – w fi­lo­zo­fii Ary­sto­te­le­sa i scho­la­stycz­nej prze­ci­wień­stwo ener­gii
  • Po­ten­cja (ho­me­o­pa­tia) – okre­śle­nie roz­cień­cze­nia leku ho­me­o­pa­tycz­ne­go

Wikipedia

Powiązane:

 przym. potencjalny

 przysł. potencjalnie

 rzecz. potencjalizacja ż., potencjalność ż., potencjał mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kreatywność

 (1.3) męskość

Wiktionary


potencjalizacja

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • po­ten­cja­li­za­cja – ter­min z dzie­dzi­ny far­ma­ko­lo­gii
  • po­ten­cja­li­za­cja – ina­czej: po­ten­cjo­wa­nie; etap wyt­wa­rza­nia pre­pa­ra­tów ho­me­o­pa­tycz­nych

Wikipedia


potencjalizm

w ję­zy­koz­naw­stwie: wyraz moż­li­wy do skon­stru­o­wa­nia z punk­tu wi­dze­nia sy­ste­mu lek­sy­kal­ne­go i de­ry­wa­cyj­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. słowo, któ­re­go ist­nie­nie nie jest znane lek­sy­ko­gra­fii, ale z punk­tu wi­dze­nia sy­ste­mu lek­sy­kal­ne­go i de­ry­wa­cyj­ne­go jest moż­li­we do skon­stru­o­wa­nia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. potencjalność ż.

 przym. potencjalny

 przysł. potencjalnie

Wiktionary


potencjalizować

o leku: wzmac­niać dzia­ła­nie in­ne­go leku


SJP.pl


potencjalnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób po­ten­cjal­ny, mogąc wy­stą­pić lub po­ja­wić się w okre­ślo­nych wa­run­kach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wśród duń­skich norek wy­kry­to szcze­gól­ną mu­ta­cję ko­ro­na­wi­ru­sa, co po­ten­cjal­nie może sta­no­wić po­waż­ne za­gro­że­nie dla zdro­wia pu­blicz­ne­go na całym świe­cie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. potencjał mrz., potencjalizm mrz., potencjalność ż., potencja ż.

 przym. potencjalny

Wiktionary


potencjalność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co po­ten­cjal­ne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. potencjalizm m., potencja ż.

 przym. potencjalny

 przysł. potencjalnie

Wiktionary


potencjalny

1. mo­gą­cy zda­rzyć się w od­po­wied­nich wa­run­kach, jest moż­li­wy, prze­wi­dy­wa­ny; przy­pu­szczal­ny, te­o­re­tycz­ny, hi­po­te­tycz­ny, po­ten­cjo­nal­ny;
2. ener­gia po­ten­cjal­na - ener­gia ukła­du me­cha­nicz­ne­go, która za­le­ży od wza­jem­ne­go roz­mie­szcze­nia czę­ści ukła­du oraz od ich po­ło­że­nia w zew­nętrz­nym polu sił


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) moż­li­wy do zre­a­li­zo­wa­nia, osią­gnię­cia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rów­na­nie to wy­ra­ża na­stę­pu­ją­cą włas­ność pola po­ten­cjal­ne­go: dy­wer­gen­cja (ro­zbież­ność) wek­to­ro­we­go pola po­ten­cjal­ne­go (czyli gra­dien­tu po­ten­cja­łu), pod nie­o­bec­ność źró­dła jest równa zeru.

 (1.1) Mogę być po­ten­cjal­nym dawcą or­ga­nów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔtɛ̃nˈt͡sʲjalnɨ, AS: potẽncʹi ̯alny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. potencjalizm mrz., potencja, potencjał, potencjalność

 przysł. potencjalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) możliwy, ewentualny, niewykluczony, prawdopodobny

Wiktionary


potencjał

1. tkwią­cy w kimś lub czymś zasób moż­li­wo­ści, zdol­no­ści;
2. ogół ele­men­tów, środ­ków eko­no­micz­nych, po­zo­sta­ją­cych do wy­ko­rzy­sta­nia w ja­kimś celu;
3. w fi­zy­ce: wiel­kość cha­rak­te­ry­zu­ją­ca stan pola elek­trycz­ne­go, ma­gne­tycz­ne­go lub gra­wi­ta­cyj­ne­go w danym punk­cie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) tkwią­cy w kimś lub czymś zasób moż­li­wo­ści

 (1.2) fiz. miara ener­gii po­trzeb­nej do prze­nie­sie­nia jed­nost­ko­we­go ła­dun­ku (np. ła­dun­ku elek­trycz­ne­go lub masy) z nie­skoń­czo­no­ści do da­ne­go punk­tu

Wiktionary

Po­ten­cjał (łac. "po­ten­tia" ‘zdol­ność, moż­ność’) – pole ska­lar­ne okre­śla­ją­ce pewne pole wek­to­ro­we.

W wy­pad­ku pola sił, które jest polem wek­to­ro­wym, po­ten­cjał na­zy­wa się ener­gią po­ten­cjal­ną. Dla wielu sił roz­pa­try­wa­nych w fi­zy­ce da się wpro­wa­dzić po­ję­cie ener­gii po­ten­cjal­nej, np.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tak­tycz­ny po­ten­cjał zep­pe­li­nów te­sto­wa­li Niem­cy w pier­wszych mie­sią­cach I wojny świa­to­wej, bom­bar­du­jąc m.in. Ant­wer­pię i Liege, ale po­nie­śli duże stra­ty, bo sto­sun­ko­wo łatwo było je ze­strze­lić.

 (1.2) Li­te­rą fi oz­na­cza­my po­ten­cjał elek­trycz­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈtɛ̃nt͡sʲjaw, AS: potẽncʹi ̯au̯

Wiktionary

Powiązane:

 przym. potencjalny

 rzecz. potencja ż.

 przysł. potencjalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) możliwości, zdolność

Wiktionary


potencjometr

dziel­nik na­pię­cia elek­trycz­ne­go, słu­żą­cy do utrzy­ma­nia płyn­no­ści na­pię­cia w ob­wo­dzie elek­trycz­nym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. opor­nik z moż­li­wo­ścią zmia­ny (po­przez zmia­nę po­ło­że­nia styku na ścież­ce opo­ro­wej) re­zy­stan­cji przez użyt­kow­ni­ka;

Wiktionary

Po­ten­cjo­metr, re­zy­stor na­staw­ny – wy­stę­pu­ją­cy w po­sta­ci po­je­dyn­cze­go ele­men­tu, re­gu­lo­wa­ny dziel­nik na­pię­cia. Po­ten­cjo­metr po­sia­da trzy wy­pro­wa­dze­nia, od­po­wia­da­ją­ce wy­pro­wa­dze­niom dziel­ni­ka na­pię­cia. Dwa z nich po­łą­czo­ne są ścież­ką o sta­łym opo­rze. Trze­ci po­łą­czo­ny jest ze śliz­ga­czem, któ­re­go po­ło­że­nie na ścież­ce można re­gu­lo­wać. Ścież­kę opo­ro­wą wy­ko­nu­je się z węgla, cer­me­tu, two­rzyw sztucz­nych lub zwo­jów drutu opo­ro­we­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Usz­ko­dzi­łam w gra­mo­fo­nie po­ten­cjo­metr i płyt mogę słu­chać tylko bar­dzo gło­śno.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔtɛ̃nˈt͡sʲjɔ̃mɛtr̥, AS: potẽncʹi ̯õmetr̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. potencjometria ż.

 przym. potencjometryczny

 przysł. potencjometrycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. regulator, gałka, pokrętło; reg. śl. karpyntel

Wiktionary


potencjometria

dział elek­tro­che­mii zaj­mu­ją­cy się po­mia­ra­mi siły elek­tro­mo­to­rycz­nej ogniw elek­trycz­nych i po­ten­cja­łów elek­trod


SJP.pl

Po­ten­cjo­me­tria – ze­spół po­mia­ro­wych metod elek­tro­che­micz­nych, po­le­ga­ją­cych na wyz­na­cza­niu war­to­ści po­ten­cja­łu elek­tro­dy wskaź­ni­ko­wej (ro­bo­czej) wzglę­dem elek­tro­dy po­rów­naw­czej (od­nie­sie­nia) w funk­cji lo­ga­ryt­mu stę­że­nia jonów elek­tro­ak­tyw­nych. Po­mia­ry są wy­ko­ny­wa­ne w wa­run­kach bez­prą­do­wych (w sta­nie rów­no­wa­gi), dzię­ki czemu może być sto­so­wa­ne rów­na­nie Nern­sta:

Wikipedia


potencjonalnie

→ po­ten­cjo­nal­ny


SJP.pl

Patrz:

potencjonalny

potencjonalny

rzad­ko: mo­gą­cy zda­rzyć się w od­po­wied­nich wa­run­kach, jest moż­li­wy, prze­wi­dy­wa­ny; przy­pu­szczal­ny, te­o­re­tycz­ny, hi­po­te­tycz­ny, po­ten­cjal­ny


SJP.pl


potentat

1. książ­ko­wo: osoba na wy­so­kim sta­no­wi­sku, ma­ją­ca duży wpływ na coś lub wy­łącz­ność na pro­duk­cję cze­goś;
2. daw­niej: możny, ma­jęt­ny pan, po­sia­dacz ziem­ski; ma­gnat, ary­sto­kra­ta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ekon. osoba lub in­sty­tu­cja o wy­so­kiej po­zy­cji i zna­cze­niu

 (1.2) daw. możny pan

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Fa­brycz­kę kupił au­striac­ki po­ten­tat sta­lo­wy.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) magnat

 (1.2) możnowładca, oligarcha, magnat

Wiktionary


potentatka

→ po­ten­tat


SJP.pl

Patrz:

potentat

potenza

[czy­taj: po­ten­ca] mia­sto we Wło­szech


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto i gmina we Wło­szech, w Ape­ni­nie Lu­kań­skim, sto­li­ca re­gio­nu Ba­si­li­ca­ta i pro­win­cji Po­ten­za (1.2);

 (1.2) geogr. adm. wło­ska pro­win­cja po­ło­żo­na w re­gio­nie Ba­si­li­ca­ta

Wiktionary

– mia­sto i gmina w po­łud­nio­wych Wło­szech, w Ape­ni­nie Lu­kań­skim. Sto­li­ca re­gio­nu Ba­si­li­ca­ta i pro­win­cji Po­ten­za. We­dług da­nych z 31 grud­nia 2022 gminę za­miesz­ki­wa­ło 64 470 osób.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­ten­za jest brzyd­kim mia­stem. Cie­ka­we, że we Wło­szech mia­sta śred­niej wiel­ko­ści są albo bar­dzo pię­kne, albo bar­dzo brzyd­kie, jak gdyby na­tu­ra wło­skiej urody uz­na­wa­ła tylko ek­stre­ma.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) staroż. Potencja

Wiktionary


poterna

ro­dzaj po­dziem­ne­go przej­ścia w daw­nych twier­dzach i for­tach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. po­dziem­ny chod­nik ko­mu­ni­ka­cyj­ny w twier­dzy

Wiktionary

Po­ter­na (po­taj­nik) – po­dziem­ne przej­ście umoż­li­wia­ją­ce ko­mu­ni­ka­cję wew­nątrz twier­dzy bądź fortu po­mię­dzy po­szcze­gól­ny­mi sta­no­wi­ska­mi w dzie­le for­ty­fi­ka­cyj­nym bez na­ra­że­nia się na bez­poś­red­ni ostrzał lub pro­wa­dzą­ce z wnę­trza for­ty­fi­ka­cji na przed­po­le (co umoż­li­wia­ło np. do­ko­na­nie wy­pa­du)

Wikipedia


potestować

spę­dzić pe­wien czas na te­sto­wa­niu


SJP.pl


poti

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. por­to­we mia­sto w Gruz­ji, w re­gio­nie Me­gre­lia-Górna Swa­ne­tia;

Wiktionary

Poti ( ფოთი, daw­niej gr. Fasis) – mia­sto w Gruz­ji, w re­gio­nie Me­gre­lia-Górna Swa­ne­tia.

Po­ło­żo­ne jest nad Mo­rzem Czar­nym, przy uj­ściu rzeki Rioni, na Ni­zi­nie Kol­chidz­kiej. Obok Ba­tu­mi, port w Poti jest naj­waż­niej­szym por­tem mor­skim Gruz­ji.

Na wschód od mia­sta znaj­du­je się Kol­chidz­ki Park Na­ro­do­wy.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. potijski

Wiktionary


potijski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Poti, do­ty­czą­cy Poti

Wiktionary

Przykłady

 (1.1)  Pod­sta­wo­wym dla po­tij­skich umów było „Tym­cza­so­we po­ro­zu­mie­nie o usta­no­wie­niu mię­dzy Niem­ca­mi i Gruz­ją pre­li­mi­na­ryj­nych sto­sun­ków wza­jem­nych", oz­na­cza­ją­ce uz­na­nie de facto re­pu­bli­ki przez Ber­lin.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Poti n.

Wiktionary


potiomkin

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • „Po­tiom­kin” – ro­syj­ski pan­cer­nik, jeden z sym­bo­li re­wo­lu­cji 1905 roku w Rosji;
  • „Po­tiom­kin” – ro­syj­ski, ra­dziec­ki, a na­stęp­nie nie­miec­ki sta­tek;
  • Pan­cer­nik Po­tiom­kin – ra­dziec­ki film niemy z 1925 w re­ży­se­rii Sier­gie­ja Ei­sen­ste­i­na.
  • Po­tiom­ki­now­ska wio­ska - okre­śle­nie po­cho­dzą­ce od Gri­go­ri­ja Po­tiom­ki­na
  • Gri­go­rij Po­tiom­kin (1739–1791) – ksią­żę, ro­syj­ski po­li­tyk;
  • Pa­wieł Po­tiom­kin (1743–1796) – ro­syj­ski ge­ne­rał, hra­bia, poeta i dra­ma­turg;
  • Hiob, Jakow Pie­tro­wicz Po­tiom­kin (1752–1823) – ro­syj­ski bi­skup pra­wo­sław­ny;
  • Wła­di­mir Po­tiom­kin (1874–1946) – ra­dziec­ki dy­plo­ma­ta.

Wikipedia


potiomkinowski

sztucz­ny, pro­pa­gan­do­wy, ma­sku­ją­cy rze­czy­wi­stą sy­tu­a­cję


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) hist. zwią­za­ny z Gri­go­ri­jem Po­tiom­ki­nem

Wiktionary


potir

w li­tur­gii pra­wo­sław­nej: na­czy­nie w kształ­cie kie­li­cha do udzie­la­nia ko­mu­nii


SJP.pl


potka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. matka chrzest­na

 (1.2) stpol. po­tycz­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔtka, AS: potka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. potek mos.

Wiktionary


potkać

1. spę­dzić jakiś czas na tka­niu;
2. tka­jąc, utkać ko­lej­no jedną rzecz po dru­giej;
3. wet­knąć gdzieś wiele cze­goś; pow­ty­kać


SJP.pl


potkański

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alek­san­der Pot­kań­ski – pol­ski urzęd­nik sta­ro­pol­ski
  • An­to­ni Pot­kań­ski – pol­ski urzęd­nik sta­ro­pol­ski
  • Józef Pot­kań­ski – pol­ski urzęd­nik sta­ro­pol­ski
  • Karol Pot­kań­ski – pol­ski hi­sto­ryk i et­no­graf

Wikipedia


potkowski

naz­wi­sko


SJP.pl


potlacz

ce­re­mo­nia niek­tó­rych ple­mion in­diań­skich w Ame­ry­ce Pół­noc­nej, w któ­rej uczest­ni­cy ni­szczy­li lub od­da­wa­li swoje mie­nie, by pod­nieść lub za­cho­wać swój sta­tus spo­łecz­ny


SJP.pl

Pot­lacz – ce­re­mo­nia skła­da­nia darów prak­ty­ko­wa­na przez ple­mio­na za­miesz­ku­ją­ce Pół­noc­no-Za­chod­nie Wy­brze­że Ame­ry­ki Pół­noc­nej. Tra­dy­cyj­nie pot­lacz pod­kre­ślał prze­ło­mo­we mo­men­ty życia człon­ków tych spo­łecz­no­ści. To­wa­rzy­szył na­ro­dzi­nom no­wych człon­ków, ini­cja­cji do taj­nych związ­ków, osią­gnię­ciu peł­no­let­no­ści, ce­re­mo­niom za­ślu­bin oraz śmier­ci.

Wikipedia


potliwość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co pot­li­we; cecha tych, któ­rzy są pot­li­wi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pot m., pocenie n., potówka ż.

 czas. pocić się

 przym. potliwy, potowy

Wiktionary


potliwy

skłon­ny do nad­mier­ne­go po­ce­nia się


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy skłon­ność do nad­mier­ne­go po­ce­nia się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nad­mier­nie pot­li­we w lecie stopy trak­tu­je­my pod­czas ką­pie­li szczo­tecz­ką.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. potliwość ż., pot m., pocenie n.

 czas. pocić się, spocić się

Wiktionary


potmanyj

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. port­fel

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk bajtlik, bojtlik, briftasza

Wiktionary


potnica

cho­ro­ba skóry


SJP.pl


potnicowy

→ pot­ni­ca


SJP.pl

Patrz:

potnica

potnieć

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. spot­nieć)

 (1.1) fizj. wy­dzie­lać pot, po­kry­wać się potem

 (1.2) fiz. po­kry­wać się parą na po­wierzch­ni, skro­plo­ną na sku­tek róż­ni­cy tem­pe­ra­tur

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pot mrz., potnienie n.

 czas. pocić się

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pocić się

 (1.2) pocić się, zaparowywać

Wiktionary


potnik

pod­kład pod sio­dło za­kła­da­ny w celu ochro­ny skóry konia przed od­pa­rze­nia­mi


SJP.pl


potny

przy­miot­nik od: pot


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) fizj. zwią­za­ny z wy­dzie­la­niem potu

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. potowy, spocony

Wiktionary


potocki

przy­miot­nik od: Potok Górny, Potok Wiel­ki


SJP.pl


potocyzacja

o ję­zy­ku - sta­wa­nie się coraz bar­dziej po­tocz­nym; upo­tocz­nia­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jęz. na­si­le­nie po­tocz­no­ści, sank­cjo­no­wa­nie form po­tocz­nych w ję­zy­ku ofi­cjal­nym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W me­diach w ostat­nich la­tach na­stę­pu­je po­to­cy­za­cja ję­zy­ka.

 (1.1) Wła­śnie tę nie­praw­do­po­dob­nie po­stę­pu­ją­cą po­to­cy­za­cję ję­zy­ka w pra­sie, w radiu, w te­le­wiz­ji wy­ka­zu­ją licz­ne prace ha­bi­li­ta­cyj­ne i dok­tor­skie. (J. Mio­dek)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔtɔt͡sɨˈzat͡sʲja, AS: potocyzacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. potoczność, upotocznianie, upotocznienie

 przym. potoczny

 przysł. potocznie

 czas. upotoczniać ndk., upotocznić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) upotocznianie, upotocznienie

Wiktionary


potocyzm

wyraz lub wy­ra­że­nie po­tocz­ne, uży­wa­ne tylko w swo­bod­nej roz­mo­wie; ko­lok­wia­lizm


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. słowo po­tocz­ne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. potoczność ż.

 przym. potoczny

 przysł. potocznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kolokwializm

Wiktionary


potoczek

zdrob­nie­nie od: potok


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: potok

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Po­to­czek – część wsi Ro­ści­szów w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. dzier­żo­niow­skim gmi­nie Pie­szy­ce
  • Po­to­czek – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. gło­gow­skim, w gmi­nie Jerz­ma­no­wa
  • Po­to­czek – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. kłodz­kim, w gmi­nie Mię­dzy­le­sie
  • Po­to­czek – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. ja­now­skim, w gmi­nie Potok Wiel­ki
  • Po­to­czek – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. za­moj­skim, w gmi­nie Ada­mów
  • Po­to­czek – część wsi Czu­łów w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. kra­kow­skim, w gmi­nie Lisz­ki
  • Po­to­czek – przy­sió­łek wsi Łap­sze Niżne w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. no­wo­tar­skim, w gmi­nie Łap­sze Niżne
  • Po­to­czek – część wsi Stry­szów w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. wa­do­wic­kim, w gmi­nie Strysz­ków
  • Po­to­czek – osada leśna w woj. po­mor­skim, w pow. słup­skim, w gmi­nie Kę­pi­ce
  • Po­to­czek – część wsi Wil­ko­wi­ce w woj. ślą­skim, w pow. biel­skim, w gmi­nie Wil­ko­wi­ce
  • Po­to­czek – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. opa­tow­skim, w gmi­nie Tar­łów
  • Po­to­czek – gro­ma­da w po­wie­cie ja­now­skim

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W księ­ży­co­wym świet­le płyt­ki gór­ski po­to­czek bły­szczał jak srebr­na wstę­ga.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. potok mrz., potoczność ż.

Wiktionary


potocznie

przy­słó­wek

 (1.1) jęz. w spo­sób co­dzien­ny, po­wszech­ny, nie­for­mal­ny, swo­bod­ny

 (1.2) książk. w spo­sób co­dzien­ny, po­pu­lar­ny, obie­go­wy, nie­fa­cho­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bez­piecz­ni­ki in­sta­la­cji elek­trycz­nej w miesz­ka­niu po­tocz­nie na­zy­wa się kor­ka­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈtɔt͡ʃʲɲɛ, AS: potočʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 przym. potoczny

 rzecz. potocyzacja ż., potoczność ż., potocyzm mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) prosto, pospolicie, gwarowo, w sposób codzienny, powszechny / nieformalny / swobodny, skrót pot.

Wiktionary


potoczniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: po­tocz­nie


SJP.pl


potoczniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: po­tocz­ny


SJP.pl


potoczność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co po­tocz­ne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. potok m., potoczek m., potoczystość ż., potoczenie n., potocyzacja ż., potocyzm mrz.

 czas. potoczyć dk.

 przym. potoczny, potoczysty

 przysł. potocznie, potoczyście

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kolokwialność, kolokwializm

Wiktionary


potoczny

uży­wa­ny po­wszech­nie, na co dzień


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) jęz. liter. taki, któ­re­go używa się na co dzień, w zwy­kłej roz­mo­wie;

 (1.2) książk. zwy­kły, co­dzien­ny, po­spo­li­ty, po­wszech­ny, po­pu­lar­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jej język jest wyk­wint­ny, zda­nia mają za­pach mi­nio­nej epoki, prze­sia­ne wy­ra­za­mi już dziś za­pom­nia­ny­mi w po­tocz­nym ję­zy­ku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈtɔt͡ʃnɨ, AS: potočny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. potocyzm mrz., potoczność, potocyzacja, upotocznianie, upotocznienie

 czas. upotoczniać ndk., upotocznić dk.

 przysł. potocznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1) skr. pot.

 (1.1) kolokwialny, nieliteracki, nieoficjalny, nieformalny, swobodny

 (1.2) obiegowy

Wiktionary


potoczystość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) liter. cecha tego, co po­to­czy­ste

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. potok m., potoczność ż.

 przym. potoczysty

 przysł. potoczyście

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) płynność

Wiktionary


potoczysty

1. o stylu mowy lub tek­stu: gład­ki, barw­ny, płyn­ny;
2. o rzece, nur­cie itp.: pły­ną­cy szyb­ko


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) książk. o mowie itp.: bę­dą­cy płyn­nym

 (1.2) przest. o rzece itp.: po­ru­sza­ją­cy się, prze­cho­dzą­cy, uksz­tał­to­wa­ny płyn­nie

 (1.3) śrpol. łatwo obra­ca­ją­cy się, to­czą­cy się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po pro­stu [Ste­fan] Że­rom­ski, jako naj­więk­szy w li­te­ra­tu­rze na­szej sty­li­sta, fa­scy­no­wał się i roz­ko­szo­wał zda­nia­mi ryt­micz­ny­mi, bo­wiem za­wsze są one płyn­ne, wręcz po­to­czy­ste, a two­rzą­ce je słowa na­stę­pu­ją po sobie lekko, bez żad­nych zde­rzeń spół­gło­sko­wych, zgrzy­tów i za­ha­mo­wań.

 (1.2) W Te­re­spo­lu zaraz za Brze­ściem prze­jeż­dża­ło się gra­ni­cę, dzie­lą­cą Pań­stwo Ro­syj­skie od Kró­le­stwa… szosa roz­po­czy­na­ją­ca się od Brze­ścia, równa, twar­da, po­to­czy­sta […] przyś­pie­szy­ła nam drogę: […].

 (1.3) uwsp. I wszyst­ko ciáło ich [Che­ru­bi­nów], i szyje, i ręce, i skrzydłá, i obrącz­ki, pełne były oczu, około czte­rech kół. ¶ A te kołá názwał po­to­czy­ste [etym2n|łac|vo­lu­bi­lis|volūbilēs.], gdym ja sły­szał. → Ich całe ciało — plecy, ręce, skrzy­dła i koła u wszyst­kich czte­rech — było wy­peł­nio­ne do­ko­ła ocza­mi. ¶ Sły­sza­łem, że kołom zo­sta­ła na­da­na nazwa gal­gal.

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. potoczyście

 rzecz. potok mrz., potoczność ż., potoczystość ż.

Wiktionary


potoczyzna

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Po­to­czyz­na – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie mo­niec­kim, w gmi­nie Mońki.

Wieś kró­lew­ska w sta­ro­stwie kny­szyń­skim w ziemi biel­skiej wo­je­wództ­wa pod­la­skie­go w 1795 roku. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa bia­ło­stoc­kie­go.

Wikipedia


potoczyściej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ków: po­to­czy­sto, po­to­czy­ście


SJP.pl


potok

nie­wiel­ki ciek wodny o wart­kim nur­cie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geogr. hy­drol. ciek wodny o wart­kim nur­cie, pły­ną­cy skal­nym lub ka­mie­ni­stym ko­ry­tem o dużym spad­ku;

 (1.2) duża ilość szyb­ko pły­ną­cej cie­czy

 (1.3) duża ilość cze­goś w ruchu lub na­tę­że­nie ja­kie­goś zja­wi­ska o okre­ślo­nym kie­run­ku

 (1.4) in­form. spo­sób po­łą­cze­nia pro­ce­sów, tak że wyj­ście jed­ne­go jest wej­ściem dru­gie­go;

 (1.5) daw. środ. więz. wóz ja­dą­cy na jar­mark

 (1.6) techn. me­to­da pracy ze­spo­ło­wej, za­cho­wy­wa­nie ści­słej ko­lej­no­ści i rytmu zadań

Wiktionary

Zo­bacz też: Potok w in­nych zna­cze­niach tej nazwy.

Potok (ri­tral, rhi­tral) – nie­wiel­ki ciek o wart­kim nur­cie, pły­ną­cy w te­re­nie o znacz­nych de­ni­we­la­cjach. Na­le­ży do wód pły­ną­cych w ko­ry­cie, które zwy­kle wy­e­ro­do­wa­ło w ska­łach. W Pol­sce po­to­ka­mi na­zy­wa się prze­waż­nie cieki pły­ną­ce na te­re­nach gór i wyżyn. Na te­re­nach ni­zin­nych i po­je­zier­nych w od­nie­sie­niu do nie­wiel­kich cie­ków sto­su­je się ra­czej ter­min stru­mień.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Asz­szur przy­był z gór, od pół­no­cy, przy­szedł z mi­ria­da­mi swo­ich sił zbroj­nych, mnó­stwo ich ob­sa­dzi­ło po­to­ki, a kon­ni­ca ich okry­ła wzgó­rza.

 (1.3) Słoń­ce na dobre wy­la­zło zza chmur i potok bla­sku wpadł do po­ko­ju przez za­kop­co­ne szyby.

 (1.4) Je­że­li w po­to­ku nie ma tyle in­for­ma­cji, ile chce od­czy­tać pro­ces-od­bior­ca, to jest on wstrzy­my­wa­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔtɔk, AS: potok

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. potokowość ż., potoczystość ż.

:: zdrobn. potoczek mrz.

 przym. potokowy, potoczysty

 przysł. potokowo, potoczyście

Wiktionary


potoka

Po­to­ka ( Патока) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie bia­ło­stoc­kim, w gmi­nie Mi­cha­ło­wo.

Wieś jest sie­dzi­bą so­łect­wa Po­to­ka w skład któ­re­go wcho­dzą: Po­to­ka, Hoźna i Kru­kow­szczyz­na.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa bia­ło­stoc­kie­go.

Wikipedia


potoknąć

re­gio­na­lizm ma­zo­wiec­ki: opłu­kać, prze­płu­kać


SJP.pl


potokowy

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy po­to­ku, zwią­za­ny z po­to­kiem

 (1.2) cią­gły, sze­re­go­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) 30 sierp­nia 1972 w FSM roz­po­czę­to sy­ste­mem po­to­ko­wym mon­taż i pro­duk­cję tego typu sa­mo­cho­du.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. potok mrz.

Wiktionary


potomac

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka w Sta­nach Zjed­no­czo­nych prze­pły­wa­ją­ca przez Wa­szyng­ton;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Po­to­mac – ple­mię in­diań­skie
  • Po­to­mak – rzeka w USA
  • Armia Po­to­ma­ku – głów­na armia Unii pod­czas wojny se­ce­syj­nej
  • (1345) Po­to­mac – jedna z pla­ne­to­id
  • Po­to­mac – wieś w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie Ver­mi­lion
  • Po­to­mac – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Ma­ry­land, w hrab­stwie Mont­go­me­ry

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sie­dzie­li­śmy nad Po­to­ma­kiem, wspo­mi­na­jąc dawne dzie­je.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Potomak mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. Potomak

Wiktionary


potomacki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Po­to­ma­kiem, do­ty­czą­cy Po­to­ma­ku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kom­pa­nia Po­to­mac­ka — jak naz­wa­no to przed­sięw­zię­cie — miała ujed­no­li­cić cło, han­del i wa­lu­tę.

 (1.1) Skrę­ca­my w lewo, czas jakiś je­dzie­my wzdłuż ka­na­łu, który wy­mi­ja po­to­mac­kie po­ro­hy, potem da­je­my nura pod most, pa­rę­set me­trów strasz­li­wej grun­to­wej drogi i oto­śmy na miej­scu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Potomak mrz.

Wiktionary


potomak

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka w USA prze­pły­wa­ją­ca przez Wa­szyng­ton;

Wiktionary

Po­to­mak (ang. "Po­to­mac River") – rzeka we wschod­niej czę­ści Sta­nów Zjed­no­czo­nych. Dłu­gość 665 km, po­wierzch­nia do­rze­cza 38 tys. km². Ucho­dzi do za­to­ki Che­sa­pe­a­ke.

Nad rzeką leży Dy­strykt Ko­lum­bii i mia­sto Wa­szyng­ton. Prze­pły­wa też przez stany Wir­gi­nia i Wir­gi­nia Za­chod­nia. Cho­ciaż Po­to­mak od­dzie­la stany Ma­ry­land i Wir­gi­nia, to gra­ni­ca mię­dzy nimi leży nie poś­rod­ku rzeki, ale na za­chod­nim jej brze­gu. W ten spo­sób na tym od­cin­ku Po­to­mak leży cał­ko­wi­cie w obrę­bie stanu Ma­ry­land.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Czy w Po­to­ma­ku wy­stę­pu­ją raki?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Potomac mrz.

 przym. potomacki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. Potomac

Wiktionary


potomek

dziec­ko w sto­sun­ku do swo­ich ro­dzi­ców, na­stęp­ca w linii pro­stej w sto­sun­ku do swo­je­go przod­ka; zstęp­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) książk. dziec­ko (w sto­sun­ku do ro­dzi­ców), także dal­szy na­stęp­ca (wnuk, praw­nuk)

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język, który w wy­ni­ku po­wol­nych zmian, za­stą­pił język wcze­śniej­szy, bez na­ru­sza­nia prze­ko­na­nia spo­łe­czeń­stwa, że mówi cią­gle tym samym ję­zy­kiem

 (2.2) jęz. słowo, forma lub fraza w jed­nym ję­zy­ku, która wy­wo­dzi się z od­po­wied­ni­ka w ję­zy­ku przod­ko­wym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Król mart­wił się bra­kiem mę­skie­go po­tom­ka.

 (2.1) Obec­nie ist­nie­je je­szcze praw­do­po­dob­ny po­to­mek ję­zy­ka al­ba­no-ka­u­ka­skie­go – język udi, któ­rym po­słu­gu­je się ok. 8 tys. ludzi, głów­nie w Azer­bej­dża­nie.

 (2.1) Mó­wi­my, że ję­zy­ki ro­mań­skie są po­tom­ka­mi ję­zy­ka ła­ciń­skie­go, a jed­no­cze­śnie przyj­mu­je­my, że ist­nie­je jeden tylko język hel­leń­ski, tj. greka (współ­czes­na).

 (2.2) Po­tom­ka­mi tego pra­sło­wiań­skie­go przy­miot­ni­ka są cza­sow­ni­ki LUBOWAĆ SIĘ (w czymś) i oczy­wi­ście LUBIĆ.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈtɔ̃mɛk, AS: potõmek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. potomstwo n., potomność ż.

:: fż. potomkini ż.

 przym. potomny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) żart. ablegierek, praw. zstępny, descendent

 (2.1) kontynuant

 (2.2) kontynuant

Wiktionary


potometr

urzą­dze­nie do po­mia­ru tran­spi­ra­cji - służy do po­mia­ru ob­ję­to­ści wody jaką ro­śli­na może od­pa­ro­wać w danym cza­sie ba­daw­czym


SJP.pl


potomkini

żeń­ski po­to­mek


SJP.pl


potomni

1. w bio­lo­gii: po­cho­dzą­cy z or­ga­niz­mu ma­cie­rzy­ste­go, pow­sta­ły z niego
2. prze­sta­rza­łe: taki, który na­stą­pił lub w przysz­ło­ści na­stą­pi po kimś lub po czymś


SJP.pl


potomność

przysz­łe po­ko­le­nia; po­tom­ni, po­tom­ko­wie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest po­tom­ne; cecha tych, któ­rzy są po­tom­ni

 (1.2) ogół po­tom­ków

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. potomek m., potomstwo n.

 przym. potomny

 przysł. potomnie

Wiktionary


potomny

1. w bio­lo­gii: po­cho­dzą­cy z or­ga­niz­mu ma­cie­rzy­ste­go, pow­sta­ły z niego
2. prze­sta­rza­łe: taki, który na­stą­pił lub w przysz­ło­ści na­stą­pi po kimś lub po czymś


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) taki, który jest po­tom­kiem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. potomek m., potomność ż., potomstwo n.

Wiktionary


potomstwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) książk. dzie­ci w sto­sun­ku do ro­dzi­ców

 (1.2) książk. młode osob­ni­ki u zwie­rząt

Wiktionary

Po­tom­stwo – są to or­ga­niz­my, które po­sia­da­ją część ma­te­ria­łu ge­ne­tycz­ne­go swo­ich ro­dzi­ców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Czy zebra i osioł lub zebra i koń mogą się spa­ro­wać i uzy­skać po­tom­stwo?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈtɔ̃mstfɔ, AS: potõmstfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. potomek ż., potomność ż.

 przym. potomny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) progenitura, przychówek, dzieci, przest. dziatki

 (1.2) młode

Wiktionary


potop

po­wódź obej­mu­ją­ca bar­dzo wiel­ki ob­szar


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rel. wiel­ka po­wódź opi­sa­na w Sta­rym Te­sta­men­cie (Rdz 6–8), jako kara ze­sła­na przez Boga;

 (1.2) hy­drol. po­wódź pow­sta­ła na roz­le­głych te­re­nach

 (1.3) przen. duże ilo­ści cze­goś

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 2. os. lp. rozk. od: po­to­pić

Wiktionary

Potop – wy­stę­pu­ją­ca w wielu dawno pow­sta­łych wie­rze­niach wiel­ka po­wódź ze­sła­na przez Boga lub bogów i obej­mu­ją­ca całą Zie­mię. Naj­bar­dziej znana w Eu­ro­pie opo­wieść o po­to­pie po­cho­dzi z Bi­blii. Ist­nie­je wiele podań o po­to­pie znaj­du­ją­cych się w tra­dy­cji ludów ze wszyst­kich stale za­miesz­ka­nych kon­ty­nen­tów. Opo­wie­ści te nie­jed­no­krot­nie róż­nią się od sie­bie w opi­sie ka­ta­kliz­mu, ale mają i ele­men­ty wspól­ne.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Noe miał sześć­set lat, gdy na­stał potop na ziemi.

 (1.2) Nad ranem kilka wsi ogar­nął potop.

 (1.3) Usy­piam pod skrzy­dła­mi ciszy i ciem­no­ty; / Wtém budzą mię ra­żą­ce me­te­o­ru bły­ski, / Niebo, zie­mię i góry oblał potop złoty!

 (1.3) Mie­li­śmy nad ranem w ła­zien­ce istny potop!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔtɔp, AS: potop

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. potopienie n.

 czas. potopić dk., potopić się dk.

 przym. potopowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2-3) powódź

 (1.3) morze, powódź, zalew

Wiktionary


potorfie

wykop pow­sta­ły na ob­sza­rze tor­fo­wi­ska w wy­ni­ku nie­wła­ści­wej ek­splo­a­ta­cji torfu


SJP.pl

Po­tor­fie – wy­ro­bi­sko pow­sta­łe w wy­ni­ku wy­do­by­wa­nia torfu wraz ze zde­gra­do­wa­ną przy tym glebą. Re­kul­ty­wa­cja po­tor­fia po­le­ga na przeksz­tał­ce­niu go w zbior­nik wodny lub łąkę.

Wikipedia


potorocze

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) reg. po­gard. ofia­ra losu, ży­cio­wy nie­doj­da; isto­ta nie­wy­da­rzo­na, za­nied­ba­na, godna po­li­to­wa­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zośka wy­krzy­wia się jak po­to­ro­cze.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nieudacznik, niemota, niedorajda, popapraniec

Wiktionary


potorturować

spę­dzić pe­wien czas na tor­tu­ro­wa­niu


SJP.pl


potowarzyszyć

to­wa­rzy­szyć komuś przez jakiś czas; po­a­sy­sto­wać


SJP.pl


potowy

przy­miot­nik od: pot, np. gru­czoł po­to­wy, wełna po­to­wa


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) fizj. do­ty­czą­cy potu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pot m., potówka ż., potliwość ż., pocenie n.

 czas. pocić się ndk., spocić się dk.

 przym. napotny

 przysł. napotnie

Wiktionary


potołówek

Po­to­łó­wek – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie ra­dzie­jow­skim, w gmi­nie Bytoń

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość po­ło­żo­na była w wo­je­wództ­wie włoc­ław­skim.

Wikipedia


potoślin

ro­dzaj drzew z ro­dzi­ny ru­to­wa­tych


SJP.pl


potpourri

wią­zan­ka in­stru­men­tal­na z róż­nych me­lo­dii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) kom­po­zy­cja za­pa­cho­wa z su­chych i aro­ma­tycz­nych kwia­tów, na­sion, liści umie­szcza­na w spe­cjal­nym ażu­ro­wym po­jem­nicz­ku

 (1.2) muz. wią­zan­ka zna­nych me­lo­dii, kom­po­zy­cja mu­zycz­na z frag­men­tów po­pu­lar­nych ut­wo­rów

Wiktionary

Pot­po­ur­ri (wy­mo­wa: "po­pu­ri"; fr. bigos) – mie­sza­ni­na róż­nych, niez­bli­żo­nych do sie­bie cha­rak­te­rem rze­czy. W szcze­gól­no­ści oz­na­cza:

Wikipedia


potrafić

1. zdo­łać (być w sta­nie) zro­bić coś, do­ko­nać cze­goś; umieć;
2. po­su­nąć się (po­su­wać się) do pew­nych gra­nic w swoim po­stę­po­wa­niu


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) umieć coś zro­bić, wie­dzieć, jak coś zro­bić

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie po­tra­fił nawet na­pra­wić cie­kną­ce­go kranu.

 (1.1) Ty po pro­stu nie po­tra­fisz kła­mać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈtrafʲit͡ɕ, AS: potrafʹić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) umieć

Wiktionary


potrajanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zwięk­sza­nie cze­goś trzy­krot­nie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. trzeci mos./mrz., trzy n., potrojenie n., trojenie n., trójca ż., trójka ż., trójeczka ż., trojka ż., trójniak m., Trójnia ż.

 czas. potrajać ndk., potroić dk., troić ndk.

 przym. potrójny, trzeci

 przysł. potrójnie, w trójnasób

 licz. trzy

 formsłow. trój-

 temsłow. trzecio-

Wiktionary


potrajać

1. po­więk­szać, pow­ta­rzać coś trzy­krot­nie;
2. po­tra­jać się - ule­gać trzy­krot­ne­mu zwięk­sze­niu


SJP.pl


potraktowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­trak­to­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. traktowanie n.

 czas. potraktować dk., traktować ndk.

Wiktionary


potraktować

cza­sow­nik prze­chod­ni

 (1.1) do­ko­na­ny od|trak­to­wać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Car­ski urzęd­nik po­trak­to­wał nas okrop­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔtrakˈtɔvat͡ɕ, AS: potraktovać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. traktować dk.

 rzecz. potraktowanie n.

Wiktionary


potransformacyjny

taki, który prze­szedł trans­for­ma­cję, ma­ją­cy miej­sce po trans­for­ma­cji, po­zo­sta­ły po trans­for­ma­cji itp.


SJP.pl


potrapić

po­tra­pić się - spę­dzić pe­wien czas, od­czu­wa­jąc nie­po­kój; po­mart­wić się, po­gnę­bić się


SJP.pl


potraw

otawa; trawa odra­sta­ją­ca po sko­sze­niu, drugi lub ko­lej­ny pokos da­ne­go roku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) trawa wy­ra­sta­ją­ca pow­tór­nie po sko­sze­niu

 (1.2) pokos trawy pow­tór­nie wy­ro­słej

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: po­tra­wa

Wiktionary

Po­traw (otawa) – odrost trawy na łące po wcze­śniej­szym sko­sze­niu lub ostat­ni (zwy­kle drugi) pokos siana po­zy­ski­wa­ny na po­cząt­ku je­sie­ni.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Zbiór siana i po­tra­wów, lubo w tym roku nie naj­więk­szy, jed­nak (…) żyzny dla koni i bydła po­karm przy­nie­sie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. trawa

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) otawa, obojętka

Wiktionary


potrawa

danie;
1. od­po­wied­nio przy­rzą­dzo­ne po­ży­wie­nie, sta­no­wią­ce sa­mo­dziel­ny skład­nik po­sił­ków;
2. jedna z czę­ści obia­du, ko­la­cji itp. po­da­wa­na ko­lej­no na stół


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­si­łek stwo­rzo­ny z ja­dal­nych skład­ni­ków

Wiktionary

Po­tra­wa – je­dze­nie (żyw­ność, po­karm) przy­rzą­dzo­ne w okre­ślo­ny spo­sób, go­to­we do spo­ży­cia i sta­no­wią­ce zwy­kle skład­nik po­sił­ku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W tej re­sta­u­ra­cji ser­wu­je się po­tra­wy dla we­ge­ta­rian.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈtrava, AS: potrava

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. strawa ż.

:: zdrobn. potrawka ż.

 czas. trawić ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) danie, posiłek, jedzenie

Wiktionary


potrawka

go­to­wa­ne mięso, po­da­wa­ne we włas­nym sosie, przy­pra­wio­nym i za­bie­lo­nym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: po­tra­wa

 (1.2) kulin. po­kro­jo­ne i ugo­to­wa­ne w sosie mięso

Wiktionary

Po­traw­ka – danie z mięsa ugo­to­wa­ne­go w nie­wiel­kiej ilo­ści wody z do­dat­kiem wa­rzyw i po­da­ne­go w tym wy­wa­rze, cza­sem pod­pra­wio­nym zas­maż­ką i śmie­ta­ną lub żółt­kiem z odro­bi­ną soku z cy­try­ny. Znacz­nie rza­dziej ter­mi­nu „po­traw­ka” używa się na okre­śle­nie sa­me­go sosu pow­sta­łe­go pod­czas go­to­wa­nia mięsa z wa­rzy­wa­mi. Dania po­traw­ko­we to: po­traw­ka z kró­li­ka, z kur­cza­ka, po­traw­ka cie­lę­ca i kura w po­traw­ce.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Może weź­mie­my tę po­traw­kę z kur­cza­ka z su­rów­ka­mi?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. trawa ż., potrawa ż.

Wiktionary


potrawkowy

→ po­traw­ka


SJP.pl

Patrz:

potrawka

potreningowy

od­by­wa­ją­cy się po tre­nin­gu


SJP.pl


potreningówka

śro­do­wi­sko­wo: su­ple­ment diety brany po wy­sił­ku fi­zycz­nym w celu przy­spie­sze­nia re­ge­ne­ra­cji or­ga­niz­mu


SJP.pl


potroić

1. po­więk­szyć, pow­tó­rzyć coś trzy­krot­nie;
2. po­tro­ić się - ulec trzy­krot­ne­mu zwięk­sze­niu


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. po­tra­jać)

 (1.1) zwięk­szyć ilość, licz­bę, wy­miar lub na­si­le­nie cze­goś trzy razy; uczy­nić trzy­krot­nym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sku­si­ła go gra na gieł­dzie: w jed­nej chwi­li po­tro­ił swój ka­pi­tał.

 (1.1) W krót­kim cza­sie po­tro­i­li­śmy pro­duk­cję sa­mo­lo­tów i dział.

 (1.1) Jął się róż­nych ma­tactw, aby tylko pod­wo­ić, po­tro­ić po­sia­da­ną for­tu­nę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈtrɔit͡ɕ

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. trójca ż., trzy n., troistość ż., potrajanie n., potrojenie n., trójka ż.

 czas. potrajać ndk., potroić się dk., troić ndk.

 przym. potrójny, troisty

 licz. trzy

 przysł. troiście

Wiktionary


potrollować

[czy­taj: po­tro­lo­wać] spę­dzić pe­wien czas na pro­wo­ko­wa­niu, pod­pu­szcza­niu i de­ner­wo­wa­niu kogoś w in­ter­ne­cie


SJP.pl


potrostek

ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny stor­czy­ko­wa­tych


SJP.pl


potruć

otruć wiele osób lub zwie­rząt


SJP.pl


potrwonić

spę­dzić pe­wien czas na trwo­nie­niu cze­goś


SJP.pl


potrydencki

do­ty­czą­cy okre­su po so­bo­rze try­denc­kim (od­by­wa­ją­ce­go się w la­tach 1545-1563), czyli okre­su kontr­re­for­ma­cji


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Ko­ścio­ła ka­to­lic­kie­go i sy­tu­a­cji w nim po so­bo­rze try­denc­kim

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Trydent mrz.

 przym. trydencki

Wiktionary


potrykus

naz­wi­sko


SJP.pl


potrzanowo

Po­trza­no­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie wą­gro­wiec­kim, w gmi­nie Skoki.

Wikipedia


potrzask

1. pu­łap­ka do chwy­ta­nia zwie­rząt w po­sta­ci au­to­ma­tycz­nie za­trza­sku­ją­cych się szczęk; paść;
2. w prze­no­śni: sy­tu­a­cja lub miej­sce bez wyj­ścia; pu­łap­ka, mat­nia, za­sadz­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) łow. ro­dzaj pu­łap­ki kłu­sow­ni­czej na zwie­rzę­ta w for­mie ostrych i sil­nych szczęk za­trza­sku­ją­cych się po na­dep­nię­ciu;

 (1.2) wojsk. być okrą­żo­nym przez nie­przy­ja­cie­la

 (1.3) książk. przen. być w sy­tu­a­cji bez wyj­ścia

 (1.4) daw. gwara. więz. wię­zie­nie

Wiktionary

Po­trzask, sa­mo­trzask – prze­no­śna, sa­mo­za­trza­sku­ją­ca się pu­łap­ka kłu­sow­ni­cza lub tra­per­ska słu­żą­ca do chwy­ta­nia zwie­rząt.

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) Niech stół ich sta­nie się dla nich pu­łap­ką, / po­trza­skiem – ich bie­sia­da ofiar­na.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔṭʃask, AS: poṭšask

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. potrzaskanie n., trzask mrz.

 czas. trzaskać ndk., potrzaskać dk.

 przym. potrzaskowy, trzaśnięty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) samotrzask

 (1.3) matnia, pułapka, sak

 (1.4) młyn, mykwa

Wiktionary


potrzaskanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­trza­skać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. potrzaskać dk.

 rzecz. potrzask mrz.

Wiktionary


potrzeba

1. stan prze­ży­wa­ny przez czło­wie­ka, odz­na­cza­ją­cy się nie­speł­nie­niem okre­ślo­nych wa­run­ków; su­biek­tyw­ne od­czu­wa­nie braku
2. trud­na sy­tu­a­cja ma­te­rial­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) uczu­cie ko­niecz­no­ści wy­ko­na­nia lub zro­bie­nia cze­goś

 (1.2) cel ja­kie­goś dzia­ła­nia

 (1.3) daw. bitwa

 (1.4) stpol. wojna

cza­sow­nik

 (2.1) tylko jako orzecz­nik wy­ma­gać cze­goś, po­trze­bo­wać cze­goś

par­ty­ku­ła

 (3.1) = trze­ba

Wiktionary

Po­trze­ba psy­chicz­na, motyw – stan osoby doz­na­ją­cej po­czu­cia nie­speł­nie­nia (na­pię­cie mo­ty­wa­cyj­ne), czyli fru­stra­cji po­trzeb, dzia­ła­jąc jako czyn­nik skła­nia­ją­cy jed­nost­kę do po­dej­mo­wa­nia ak­tyw­no­ści, które mogą tę po­trze­bę za­spo­ko­ić. Ina­czej jest to od­czu­wal­ny brak cze­goś, który po­wo­du­je, że po­dej­mu­je się dzia­ła­nia zmie­rza­ją­ce do lik­wi­da­cji tego braku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Czuję po­trze­bę re­da­go­wa­nia Wi­ki­słow­ni­ka.

 (1.2) Nie ma po­trze­by tego robić.

 (1.3) Któ­ryś z moich pra­szczu­rów, za tak zwane za­słu­gi w po­trze­bie wie­deń­skiej, do­stał taki na­dział, dwa­dzie­ścia włók kró­lew­skich.

 (2.1) Nie po­trze­ba nam tego robić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈṭʃɛba, AS: poṭšeba

Wiktionary

Powiązane:

 (1-2) czas. potrzebować; przym. potrzebny

 (3.1) partykuła trzeba

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) imperatyw

 (3.1) trzeba

Wiktionary


potrzebizna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stpol. po­trze­ba

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔṭʃɛˈbʲizna, AS: poṭšebʹizna

Wiktionary


potrzebizno

cza­sow­nik nie­wła­ści­wy

 (1.1) stpol. …two­rzą­cy wy­ra­że­nia wska­zu­ją­ce na jakąś ko­niecz­ność lub wy­ma­ga­nie; trze­ba

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kto­ry­ko­le chce zba­wion być, prze­de wszym po­trze­biz­no jest, aby dzier­żał krze­ści­jań­ską wierę.

Wiktionary


potrzebnicka

żar­to­bli­wie: ko­bie­ta bę­dą­ca w po­trze­bie, ma­ją­ca wiele po­trzeb; po­trze­bow­ska


SJP.pl


potrzebnicki

czło­wiek bę­dą­cy w po­trze­bie, ma­ją­cy wiele po­trzeb; po­trze­bow­ski


SJP.pl


potrzebniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: po­trzeb­nie


SJP.pl


potrzebniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: po­trzeb­ny


SJP.pl


potrzebność

rzad­ko: ko­niecz­ność ist­nie­nia cze­goś; przy­dat­ność, bycie po­trzeb­nym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co po­trzeb­ne; cecha tych, któ­rzy są po­trzeb­ni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. potrzebny

Wiktionary


potrzebny

bra­ku­ją­cy, po­żą­da­ny, nie­zbęd­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, bez któ­re­go trud­no jest się obyć, nie­zbęd­ny lub przy­dat­ny

 (1.2) stpol. taki, który jest w po­trze­bie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kli­ma­ty­za­cję włą­czam tylko wtedy, gdy jest po­trzeb­na.

 (1.1) Żeby roz­wią­zać to za­da­nie, po­trzeb­na jest zna­jo­mość ra­chun­ku cał­ko­we­go.

 (1.1) Czy słow­ni­ki pa­pie­ro­we są je­szcze po­trzeb­ne?

 (1.1) Po­trzeb­ny mi ktoś, komu mogę za­u­fać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈṭʃɛbnɨ, AS: poṭšebny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. potrzeba ż., potrzebność ż.

 czas. potrzebować, trzeba

 partyk. trzeba

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) konieczny, niezbędny, nieodzowny, niezastąpiony

Wiktionary


potrzebowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­trze­bo­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔṭʃɛbɔˈvãɲɛ, AS: poṭšebovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. potrzebować, trzeba

 partyk. trzeba

Wiktionary


potrzebować

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) mieć po­trze­bę/pra­gnie­nie po­sia­da­nia/zro­bie­nia cze­goś; pra­gnąć kogoś w ja­kimś celu

 (1.2) stpol. żądać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­trze­bu­ję cię, aby ukoń­czyć tę pracę.

 (1.1) W miarę, jak go ktoś po­trze­bo­wał, w miarę gdy trze­ba było coś za­łat­wić, brali go do ro­bo­ty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔṭʃɛˈbɔvat͡ɕ, AS: poṭšebovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. potrzebowanie n., potrzeba ż., potrzebujący mos.

 przym. potrzebny

 partyk. trzeba

 czas. trzeba

Wiktionary


potrzebowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Po­trze­bo­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. le­szczyń­skim, w gmi­nie Wi­je­wo
  • Po­trze­bo­wo – osada w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ra­wic­kim, w gmi­nie Bo­ja­no­wo

Wikipedia


potrzebowska

żar­to­bli­wie: ko­bie­ta bę­dą­ca w po­trze­bie, ma­ją­ca wiele po­trzeb; po­trzeb­nic­ka


SJP.pl


potrzebowski

czło­wiek bę­dą­cy w po­trze­bie, ma­ją­cy wiele po­trzeb; po­trzeb­nic­ki


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • osoby no­szą­ce naz­wi­sko Po­trze­bow­ski:
    • Ed­mund Po­trze­bow­ski – pol­ski lek­ko­at­le­ta śred­nio­dy­stan­so­wiec i tre­ner lek­ko­at­le­tycz­ny
    • Jerzy Po­trze­bow­ski – pol­ski ma­larz
    • Sta­ni­sław Po­trze­bow­ski – pol­ski hi­sto­ryk, za­ło­ży­ciel i na­czel­nik związ­ku wyz­na­nio­we­go Ro­dzi­ma Wiara

Wikipedia


potrzebująca

ko­bie­ta bę­dą­ca w po­trze­bie


SJP.pl


potrzebujący

czło­wiek bę­dą­cy w po­trze­bie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek po­trze­bu­ją­cy po­mo­cy, bę­dą­cy w po­trze­bie, ży­ją­cy w nie­do­stat­ku

Wiktionary

Powiązane:

 czas. potrzebować

Wiktionary


potrzeby

1. stan prze­ży­wa­ny przez czło­wie­ka, odz­na­cza­ją­cy się nie­speł­nie­niem okre­ślo­nych wa­run­ków; su­biek­tyw­ne od­czu­wa­nie braku
2. trud­na sy­tu­a­cja ma­te­rial­na


SJP.pl


potrzepanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­trze­pać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. potrzepać dk.

 rzecz. trzepacz mos./mrz.

Wiktionary


potrzepywanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­trze­py­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. potrzepywać ndk.

 rzecz. trzepacz mos./mrz.

Wiktionary


potrzeszcz

ptak z ro­dzi­ny łu­szcza­ków, chro­nio­ny w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Em­be­ri­za ca­lan­dra|ref=tak., mały ptak z ro­dzi­ny trznad­lo­wa­tych o nie­po­zor­nym sza­rym upie­rze­niu;

Wiktionary

Po­trzeszcz ("Em­be­ri­za ca­lan­dra") – ga­tu­nek ma­łe­go ptaka z ro­dzi­ny trznad­li (Em­be­ri­zi­dae).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpɔṭʃɛʃt͡ʃ, AS: poṭšešč

Wiktionary


potrzeszczeć

trze­szczeć przez pe­wien czas


SJP.pl


potrzeć

na­ci­ska­jąc po­cią­gnąć czymś po czymś, po­wo­du­jąc tar­cie


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni

 (1.1) do­ko­na­ny od|po­cie­rać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zmie­szał się i po­tarł dło­nią kark.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. potracie n., pocieranie n., tarcie n., potarcie n., potarka ż.

 czas. wycierać, pocierać ndk.

Wiktionary


potrzos

ptak z ro­dzi­ny łu­szcza­ków, w Pol­sce chro­nio­ny; wró­bel trzci­no­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Em­be­ri­za scho­e­nic­lus|ref=tak., ptak z ro­dzi­ny trznad­lo­wa­tych;

Wiktionary


potrzymowo

Po­trzy­mo­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie gnieź­nień­skim, w gmi­nie Nie­cha­no­wo.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa poz­nań­skie­go.

Wikipedia


potrząsalny

1. taki, któ­rym można po­trzą­sać;
2. rynna po­trzą­sal­na - urzą­dze­nie do tran­spor­tu urob­ku; prze­no­śnik wstrzą­so­wy


SJP.pl


potrząsać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. po­trząs­nąć)

 (1.1) wstrzą­sać czymś wiele razy, po­ru­szać gwał­tow­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Anna po­trząs­nę­ła głową i ro­ze­śmia­ła się.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. potrząsanie n., potrząska ż.

 czas. potrząsnąć dk.

 przym. wstrząsający

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) trząść; gw. Górny Śląsk szelontać

Wiktionary


potrząska

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. roln. roz­sy­pa­na na upra­wach war­stwa na­wo­zu lub resz­tek ro­ślin­nych, użyź­nia­ją­ca glebę i chro­nią­ca ro­śli­ny przed nie­ko­rzyst­ny­mi wa­run­ka­mi at­mos­fe­rycz­ny­mi

 (1.2) gw-pl|Nie­na­dów­ka. prze­szu­ka­nie, re­wiz­ja

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do za­si­la­nia pa­stwi­ska może słu­żyć dobry kom­post, lub na­wo­zy sztucz­ne, a także po­trzą­ska z gnoju.

 (1.1) Za­rów­no te­or­ja i prak­ty­ka rol­ni­cza są zgod­ne, że sto­so­wa­nie na łąki i pa­stwi­ska po­trzą­ski w po­sta­ci łętów ziem­nia­cza­nych (…) wpły­wa ko­rzyst­nie na roz­wój ro­ślin­no­ści i wy­daj­ność użyt­ków zie­lo­nych.

 (1.1) Obor­nik, ma­ją­cy słu­żyć w for­mie po­trzą­ski jako nawóz na pa­stwi­ska, musi być doj­rza­ły i o krót­kiej sło­mie, bo tylko wten­czas przys­wa­ja go sobie ruń pa­stwi­sko­wa pra­wie w zu­peł­no­ści.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. potrząs mrz., potrząsek mrz.

 czas. potrząsać ndk., potrząsnąć dk., trząść ndk.

Wiktionary


potrząsnąć

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. po­trzą­sać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|po­trzą­sać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdy pusz­ka pęcz­nie­je, na­le­ży zła­pać ją i w se­kun­dzie, zanim zacz­nie pa­rzyć, po­trząs­nąć mie­sza­jąc za­war­tość.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈṭʃɔ̃w̃snɔ̃ɲt͡ɕ, AS: poṭšõũ̯snõńć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. potrząśnięcie n., potrząska ż.

 czas. potrząsać ndk., potrząść dk., trząść ndk.

 przym. wstrząsający

Wiktionary


potrójność

bycie po­trój­nym lub cecha cha­rak­te­ry­stycz­na tego, co po­trój­ne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co po­trój­ne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. potrójny

 przysł. potrójnie

 licz. trzy

 rzecz. trzy n.

Wiktionary


potrójny

przy­miot­nik

 (1.1) skła­da­ją­cy się z trzech jed­na­ko­wych lub po­dob­nych czę­ści

 (1.2) pow­tó­rzo­ny trzy razy

 (1.3) więk­szy trzy razy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈtrujnɨ, AS: potrui ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. trzeci mos./mrz., trzy n., trojak mrz., trójka ż., potrojenie n., potrajanie n., trójeczka ż., trojenie n., potrójność ż., trojaczki nmos.

 czas. potroić dk., potrajać ndk.

 przym. trzeci

 licz. trzy, troje

 przysł. potrójnie

 temsłow. trój-, trzecio-

Wiktionary


potrąbić

spę­dzić pe­wien czas na trą­bie­niu


SJP.pl


potrącalność

moż­li­wość od­li­cza­nia pew­nych kwot od ja­kichś na­leż­no­ści


SJP.pl


potrącalny

da­ją­cy się od­li­czyć od ja­kiejś na­leż­no­ści


SJP.pl


potrącanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­trą­cać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. potrącenie n.

 czas. potrącać ndk., potrącić dk.

Wiktionary


potrącenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) fi­nans. część od­ję­ta od na­leż­no­ści

 (1.2) dot­knię­cie lub lek­kie ude­rze­nie zwy­kle przez nie­o­stroż­ność

 (1.3) mot. krym. ude­rze­nie kogoś lub cze­goś w cza­sie jazdy

Wiktionary

Po­trą­ce­nie (łac. "com­pen­sa­tio"; kom­pen­sa­cja, kom­pen­sa­ta) – w pra­wie cy­wil­nym umo­rze­nie dwóch prze­ciw­staw­nych sobie wie­rzy­tel­no­ści po­przez zło­że­nie oś­wiad­cze­nia woli przez jed­ne­go wie­rzy­cie­la dru­gie­mu wie­rzy­cie­lo­wi lub w dro­dze dwu­stron­nej umowy.

W ję­zy­ku po­tocz­nym o po­trą­ce­niu mówi się rów­nież w razie pom­niej­sze­nia wy­so­ko­ści na­leż­ne­go świad­cze­nia z in­nych przy­czyn.

Wikipedia

Powiązane:

 czas. potrącić dk.

 rzecz. trącenie n., potrącanie n.

Wiktionary


potrącić

cza­sow­nik prze­chod­ni

 (1.1) do­ko­na­ny od|po­trą­cać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie­trzeź­wa dział­do­wian­ka po­trą­ci­ła po­li­cjan­ta na służ­bie

Wiktionary

Powiązane:

 czas. trącać

 rzecz. potrącanie n., potrącenie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk sztuchnonć

Wiktionary


potrądzikowy

wy­stę­pu­ją­cy po trą­dzi­ku


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) med. pow­sta­ły w miej­sce trą­dzi­ku

 (1.2) med. kos­met. przez­na­czo­ny do sto­so­wa­nia po ustą­pie­niu trą­dzi­ku

Wiktionary


potrębywać

grać od czasu do czasu na trą­bie; lekko, nie­gło­śno trą­bić


SJP.pl


potter

po­pu­lar­ne naz­wi­sko an­giel­skie, m.in.: Be­a­trix Pot­ter, ilu­stra­tor­ka i pi­sar­ka ksią­żek dla dzie­ci


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pot­ter – mia­sto w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie Yates
  • Pot­ter – wieś w sta­nie Ne­bra­ska, w hrab­stwie Che­y­en­ne
  • Pot­ter – wieś w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie Ca­lu­met
  • Pot­ter (ang. Pot­ter Towns­hip) – gmina w sta­nie Ar­kan­sas, w hrab­stwie Polk
  • Pot­ter (ang. Pot­ter Town) – gmina w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie Yates
  • Pot­ter (ang. Pot­ter Towns­hip) – gmina w sta­nie Da­ko­ta Pół­noc­na, w hrab­stwie Bar­nes
  • Pot­ter (ang. Pot­ter Towns­hip) – gmina w sta­nie Pen­syl­wa­nia, w hrab­stwie Be­a­ver
  • Pot­ter (ang. Pot­ter Towns­hip) – gmina w sta­nie Pen­syl­wa­nia, w hrab­stwie Cen­tre
  • hrab­stwo Pot­ter (ang. Pot­ter Co­un­ty) – w sta­nie Pen­syl­wa­nia
  • hrab­stwo Pot­ter (ang. Pot­ter Co­un­ty) – w sta­nie Da­ko­ta Po­łud­nio­wa
  • hrab­stwo Pot­ter (ang. Pot­ter Co­un­ty) – w sta­nie Tek­sas
  • Harry Pot­ter (seria po­wie­ści)

Wikipedia


potteromania

mania na punk­cie Harry’ego Pot­te­ra i zwią­za­ne­go z nim świa­ta


SJP.pl


potteromaniak

[czy­taj: poteroMAniak] mi­ło­śnik serii po­wie­ści, fil­mów i gier kom­pu­te­ro­wych o Har­rym Pot­te­rze


SJP.pl


potterowy

zwią­za­ny z Har­rym Pot­te­rem lub świa­tem przed­sta­wio­nym w tej serii


SJP.pl


pottier

naz­wi­sko


SJP.pl


potulice

nazwa kilku wsi w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Po­tu­li­ce – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. na­kiel­skim, w gmi­nie Nakło nad No­te­cią
  • Po­tu­li­ce – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. wą­gro­wiec­kim, w gmi­nie Wą­gro­wiec
  • Po­tu­li­ce – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. zło­tow­skim, w gmi­nie Lipka
  • Nowe Po­tu­li­ce

Wikipedia


potulicki

przy­miot­nik od: Po­tu­li­ce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Po­tu­lic­cy herbu Grzy­ma­ła – pol­ski ród ary­sto­kra­tycz­ny
  • Alek­san­der Hi­la­ry Po­tu­lic­ki (zm. po 1783) – sta­ro­sta bo­rze­chow­ski i no­wo­siel­ski, ge­ne­rał major woj­ska ko­ron­ne­go
  • Bo­na­wen­tu­ra Mi­chał Po­tu­lic­ki (1756–1805) – przy­rod­nik
  • Jan Po­tu­lic­ki (ok. 1596–ok. 1626) – zie­mia­nin
  • Jan Jakub Po­tu­lic­ki (1652–1726) – poseł na sejmy, wo­je­wo­da brze­ski i ku­jaw­ski
  • Jerzy Po­tu­lic­ki (1894–1950) – woj­sko­wy, dy­plo­ma­ta i bobs­le­i­sta
  • Józef Re­mi­gian Po­tu­lic­ki (ok. 1695–1734) – wo­je­wo­da czer­ni­how­ski
  • Karol Po­tu­lic­ki (1861–1931) – zie­mia­nin, pu­bli­cy­sta, dzia­łacz spo­łecz­no-po­li­tycz­ny, dy­plo­ma­ta
  • Przec­ław Po­tu­lic­ki (zm. 1485) – kasz­te­lan ro­go­ziń­ski

Wikipedia


potulin

Po­tu­lin – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie wą­gro­wiec­kim, w gmi­nie Go­łańcz.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa pil­skie­go.

Wikipedia


potulić

po­tu­lić się - po­przy­tu­lać się przez pe­wien czas


SJP.pl


potulnie

przy­słó­wek

 (1.1) ła­god­nie, grzecz­nie

Wiktionary

Powiązane:

 przym. potulny

 czas. potulnieć ndk., spotulnieć dk.

 rzecz. potulność ż.

Wiktionary


potulniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: po­tul­nie


SJP.pl


potulniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: po­tul­ny


SJP.pl


potulniś

po­tocz­nie: osoba po­tul­na, ła­god­na, zgod­na; grzecz­niś, grzecz­niak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rzad. (czę­sto iron.) osoba po­tul­na

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈtulʲɲiɕ, AS: potulʹńiś

Wiktionary

Powiązane:

 przym. potulny

 rzecz. potulność ż.

Wiktionary


potulność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co po­tul­ne; cecha tych, któ­rzy są po­tul­ni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. potulniś m., potulnienie n., spotulnienie n.

 czas. potulnieć ndk., spotulnieć dk.

 przym. potulny

 przysł. potulnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) uległość, miękkość, pokora, spolegliwość, uniżoność, ustępliwość

Wiktionary


potulny

grzecz­ny, uło­żo­ny, do­sto­so­wu­ją­cy się do in­nych i ich wy­ma­gań


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ła­god­ny, ustę­pli­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Stara na­u­czy­ciel­ka wy­szu­ki­wa­ła po­tul­ne ofia­ry wśród swo­ich ucz­niów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. potulniś mos., potulność ż.

 przysł. potulnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) uległy

Wiktionary


potulski

naz­wi­sko


SJP.pl


potupajka

mło­dzie­żo­wo: dy­sko­te­ka


SJP.pl


potupać

spę­dzić pe­wien czas na tu­pa­niu


SJP.pl


potuptać

po­tocz­nie: po­drep­tać


SJP.pl


potupywanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­tu­py­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. potupanie n., potupajka ż.

 czas. potupywać ndk., potupać dk.

Wiktionary


poturbować

cza­sow­nik

 (1.1) (czło­wie­ka) pobić, zra­nić

 (1.2) (przed­miot) po­tłuc, usz­ko­dzić

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Wpeł­zła pod kon­so­lę od ster­bur­ty i za­wo­ła­ła: – No i te odłam­ki nieź­le po­tur­bo­wa­ły an­te­nę!

Wiktionary


poturczenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­tur­czyć.

 (1.2) hist. uczy­nie­nie kogoś Tur­kiem, zmu­sze­nie do przy­ję­cia is­la­mu

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) To nie po­tur­cze­nie Czaj­kow­skie­go wy­wo­ła­ło jego nie­chęć do Ko­scio­ła rzym­skie­go, lecz prze­ko­na­nie o de­struk­cyj­nej roli tego Ko­ścio­ła w dzie­jach Rze­czy­po­spo­li­tej ułat­wi­ło po­tur­cze­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. turecki mrz., Turek m., Turczynka ż., turas m., tureckość ż., sturczenie n., turkizacja ż., poturczeniec m.

 czas. poturczyć, turczyć

 przym. turecki

Wiktionary


poturczeniec

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. czło­wiek, który prze­szedł na wiarę ma­ho­me­tań­ską, czło­wiek stur­czo­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poturczenie n., Turcja ż., Turek mos.

 czas. turczyć ndk.

Wiktionary


poturczony

taki, który stał się Tur­kiem, przy­jął wiarę ma­ho­me­tań­ską


SJP.pl


poturczyć

1. skło­nić kogoś do przy­ję­cia is­la­mu (zro­bić go Tur­kiem); stur­czyć wielu; stur­czyć;
2. po­tur­czyć się - stać się Tur­kiem, przy­jąć wiarę ma­ho­me­tań­ską; stur­czyć się, stur­czeć


SJP.pl


poturkotać

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. brak)

 (1.1) tur­ko­cząc, udać się w ja­kieś miej­sce

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Obok dwóch ko­le­ja­rzy cią­gnę­ło za za­koń­czo­ny rozd­wo­jo­nym uchwy­tem dy­szel małej plat­for­ma­at­for­my, z którą po­tur­ko­ta­li do wa­go­nu pocz­to­we­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. turkot m.

 czas. doturkotać dk., odturkotać dk., rozturkotać dk., turkotać ndk., zaturkotać dk.

 przym. turkotliwy

Wiktionary


poturniejowy

ma­ją­cy miej­sce po tur­nie­ju


SJP.pl


poturzyn

Po­tu­rzyn – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie to­ma­szow­skim, w gmi­nie Te­la­tyn. Przez miej­sco­wość prze­bie­ga droga wo­je­wódz­ka nr 852 Jó­ze­fów­ka - No­wo­siół­ki - Wit­ków.

Wieś te­nu­ty po­tu­rzyń­skiej w XVIII wieku. Do 1954 ist­nia­ła gmina Po­tu­rzyn. W la­tach 1975–1998 wieś po­ło­żo­na była w wo­je­wództ­wie za­moj­skim.

Wikipedia


potuszować

po­ma­lo­wać tu­szem; utu­szo­wać


SJP.pl


potwal

naj­więk­szy z wie­lo­ry­bów na­le­żą­cy do po­drzę­du wa­le­ni zę­bow­ców; ka­sza­lot


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Phy­se­ter ma­cro­cep­ha­lus|Lin­na­e­us|ref=tak., duży mor­ski ssak z ro­dzi­ny ka­sza­lo­to­wa­tych;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jest rze­czą ogól­nie wia­do­mą, że za­bi­ty pot­wal nie tonie.

 (1.1) Morze wy­rzu­ci­ło na brzeg du­że­go pot­wa­la.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kaszalot, kaszalot spermacetowy

Wiktionary


potwarca

oszczer­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba rzu­ca­ją­ca oszczer­stwa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pot­war­ca ubli­ża sobie sa­me­mu / i znie­na­wi­dzą go są­sie­dzi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. potwarz ż.

:: fż. potwarczyni ż.

 czas. potwarzać ndk., potwarzyć ndk.

 przym. potwarczy

 przysł. potwarczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) oszczerca

Wiktionary


potwarczo

→ pot­war­czy


SJP.pl

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób pot­war­czy

Wiktionary

Patrz:

potwarczy

Powiązane:

 rzecz. potwarca mos., potwarczyni ż., potwarz ż.

 czas. potwarzać ndk., potwarzyć ndk.

 przym. potwarczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) oszczerczo

Wiktionary


potwarczy

bę­dą­cy pot­wa­rzą, po­mó­wie­niem, znie­sła­wie­niem; oszczer­czy


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) przest. sta­no­wią­cy pot­warz lub za­wie­ra­ją­cy pot­wa­rze

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Opu­bli­ko­wał pot­war­czy ar­ty­kuł, my­śląc, że uj­dzie mu to na sucho.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. potwarca mos., potwarczyni ż., potwarz ż.

 czas. potwarzać ndk., potwarzyć ndk.

 przysł. potwarczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) oszczerczy

Wiktionary


potwarczyni

→ pot­war­ca; oszczer­czy­ni, in­sy­nu­a­tor­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rzad. ko­bie­ta rzu­ca­ją­ca oszczer­stwa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. potwarz ż.

:: fm. potwarca mos.

 czas. potwarzać ndk., potwarzyć ndk.

 przym. potwarczy

 przysł. potwarczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) oszczerczyni

Wiktionary


potwarliwy

daw­niej: oszczer­czy; pot­war­czy


SJP.pl


potwarz

oszczer­stwo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) oszczer­stwo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. potwarczyni ż., potwarca mos., twarz ż.

 przym. potwarczy, potwarliwy, twarzowy

 przysł. potwarczo

Wiktionary


potwarzać

daw­niej: spot­wa­rzać, szka­lo­wać, ob­ma­wiać


SJP.pl


potwarzyć

daw­niej: spot­wa­rzyć, osz­ka­lo­wać, ob­mó­wić


SJP.pl


potwierdzający

uz­na­ją­cy, apro­bu­ją­cy coś; po­zy­tyw­ny, afir­ma­tyw­ny


SJP.pl


potwierdzalność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co pot­wier­dzal­ne, moż­li­we do pot­wier­dze­nia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. potwierdzanie n., potwierdzenie n.

 czas. potwierdzać ndk., potwierdzić dk.

 przym. potwierdzalny

 przysł. potwierdzalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) weryfikowalność

Wiktionary


potwierdzalny

da­ją­cy się pot­wier­dzić


SJP.pl


potwierdzanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pot­wier­dzać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔtfʲjɛrˈd͡zãɲɛ, AS: potfʹi ̯erʒãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. potwierdzać ndk., potwierdzić dk.

 rzecz. potwierdzenie n., potwierdzalność ż.

 przym. potwierdzalny

 przysł. potwierdzalnie

Wiktionary


potwierdzać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. pot­wier­dzić)

 (1.1) nie­do­ko­na­ny od|pot­wier­dzić.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To wy­ją­tek, który pot­wier­dza re­gu­łę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈtfʲjɛrd͡zat͡ɕ, AS: potfʹi ̯erʒać

Wiktionary

Powiązane:

 aspekt dokonany potwierdzić

 rzecz. potwierdzanie n., potwierdzenie n., potwierdzalność ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) świadczyć, poświadczać, konfirmować

Wiktionary


potwierdzenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pot­wier­dzić.

 (1.2) pismo, wy­po­wiedź lub pod­pis, które coś pot­wier­dza­ją

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔtfʲjɛrˈd͡zɛ̃ɲɛ, AS: potfʹi ̯erʒẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. potwierdzanie n., potwierdzalność ż.

 czas. potwierdzać ndk., potwierdzić dk.

 przym. potwierdzalny, potwierdzeniowy

 przysł. potwierdzalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) zgoda, afirmacja, legitymacja

Wiktionary


potwierdzeniowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pot­wier­dze­niem, do­ty­czą­cy pot­wier­dze­nia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. potwierdzenie n.

Wiktionary


potwierdzić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. pot­wier­dzać)

 (1.1) stwier­dzić praw­dzi­wość (au­ten­tycz­ność, ist­nie­nie) cze­goś, dać pot­wier­dze­nie

 (1.2) przy­ta­knąć komuś; zgo­dzić się z kimś, przyz­na­jąc mu rację

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wy­ni­ki ek­spe­ry­men­tu pot­wier­dzi­ły te­o­rię na­u­kow­ca.

 (1.2) Zga­dza się, wszyst­ko się zga­dza – pot­wier­dził me­cha­nicz­nie Flor­czak, zaraz jed­nak spoj­rzał z nie­do­wie­rza­niem na mi­li­cjan­ta. – Że niby jak?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈtfʲjɛrʲd͡ʑit͡ɕ, AS: potfʹi ̯erʹʒ́ić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. potwierdzenie n., potwierdzanie n., potwierdzalność ż.

 czas. potwierdzać ndk.

 przym. potwierdzalny

 przysł. potwierdzalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) poświadczyć

Wiktionary


potwora

1. isto­ta brzyd­ka, o kształ­tach od­mien­nych od po­wszech­nie spo­ty­ka­nych w na­tu­rze, odra­ża­ją­ca; mon­strum; stra­szy­dło;
2. czło­wiek po­zba­wio­ny ludz­kich uczuć; okrut­nik


SJP.pl

Pot­wo­ra ("Sta­u­ro­pus") – ro­dzaj mo­ty­li z ro­dzi­ny gar­bat­ko­wa­tych.

Mo­ty­le o krę­pym ciele. W ich ubar­wie­niu do­mi­nu­je kolor brą­zo­wo­sza­ry, szary lub oliw­ko­wy. Głowa jest za­o­pa­trzo­na w łyse oczy zło­żo­ne, uw­stecz­nio­ną ssaw­kę i krót­kie głaszcz­ki, na­to­miast po­zba­wio­na jest przy­o­czek.

Wikipedia


potworek

zdrob­nie­nie od: pot­wór


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zdrobn. od pot­wór

 (1.2) pot. żart. nie­wiel­ki stwór o za­dzi­wia­ją­cym wy­glą­dzie

 (1.3) pot. iron. coś bu­dzą­ce­go de­za­pro­ba­tę ze wzglę­du na formę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ale się mój pot­wo­rek umo­ru­sał!

 (1.2) Gra po­le­ga­ła na tra­fia­niu do pot­wor­ków wy­sta­wia­ją­cych pyszcz­ki z ot­wo­rów.

 (1.3) Do­sko­na­ły­mi przy­kła­da­mi pot­wor­ków ję­zy­ko­wych są naj­róż­niej­sze fe­mi­na­ty­wy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. potwór mzw./mrz., potworność ż., potworniak mrz., potwora ż., Potworów mrz.

 czas. potwornieć ndk., spotwornieć dk.

 przym. potworny, potworowaty, potworowski

 przysł. potwornie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) koszmarek

Wiktionary


potworkowatość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co pot­wor­ko­wa­te, nie­nor­mal­ne, dzi­wacz­ne lub odra­ża­ją­ce

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. potwór m., potworek m., potwora ż., potworność ż., potworniak m., potworniactwo n., potwornienie n., spotwornienie n.

 czas. potwornieć ndk.

 przym. potworkowaty, potworowaty, potworny

 przysł. potwornie

Wiktionary


potworkowaty

ma­ją­cy nie­nor­mal­ny, dzi­wacz­ny kształt


SJP.pl


potworniak

no­wot­wór prze­waż­nie w po­sta­ci tor­bie­li, zbu­do­wa­ny z be­zład­nie uło­żo­nych tka­nek i frag­men­tów na­rzą­dów; te­ra­to­ma


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) med. no­wot­wór za­wie­ra­ją­cy ele­men­ty tka­nek z róż­nych na­rzą­dów;

Wiktionary

Pot­wor­niak (łac. "te­ra­to­ma", z gr. τέρας dop. τέρατoς /"téras", "tératos"/ = pot­wór, dziwo, cud + gr. "-oma" – przy­ro­stek oz­na­cza­ją­cy zmia­nę gu­zo­wa­tą) – no­wot­wór wy­wo­dzą­cy się z plu­ri­po­ten­cjal­nych ko­mó­rek ger­mi­nal­nych (wie­lo­po­ten­cjal­nych ko­mó­rek za­rod­ko­wych), w któ­rym do­cho­dzi do ich roz­ro­stu i róż­ni­co­wa­nia się w linie za­wie­ra­ją­ce cechy wszyst­kich list­ków za­rod­ko­wych, a mia­no­wi­cie ek­to­der­my, en­do­der­my i me­zo­der­my.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. potworkowatość ż., potwór m., potworek m., potworność ż.

 przym. potworny

 przysł. potwornie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) teratoma

Wiktionary


potwornie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób bu­dzą­cy prze­ra­że­nie

 (1.2) w spo­sób wy­wo­łu­ją­cy odra­zę

 (1.3) niez­wy­kle in­ten­syw­nie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. potworniak mrz., potworek mzw., potworność ż., potwór mzw., potworkowatość ż.

 przym. potworkowaty, potworny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) koszmarnie, okrutnie, przerażająco, strasznie

 (1.2) koszmarnie, odrażająco, okropnie, paskudnie, wstrętnie

 (1.3) bardzo, horrendalnie, mocno, nienormalnie, ogromnie, strasznie, straszliwie, znacznie

Wiktionary


potworniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: pot­wor­nie


SJP.pl


potworniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: pot­wor­ny


SJP.pl


potworność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha bycia pot­wor­nym

 (1.2) rzecz odra­ża­ją­ca, prze­ra­ża­ją­ce zja­wi­sko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. potworek mzw., potworniak mrz., potwór mzw., potworkowatość ż.

 przym. potworny

 przysł. potwornie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ohyda, okropność

Wiktionary


potworny

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który budzi prze­ra­że­nie, strach

 (1.2) bar­dzo brzyd­ki

 (1.3) o ne­ga­tyw­nym zja­wi­sku: wy­stę­pu­ją­cy w dużym na­si­le­niu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Potem trze­ci sze­reg — bud zie­lo­nych, czer­wo­nych i żół­tych, gdzie przy wej­ściu ja­śnia­ły pot­wor­ne ma­lo­wi­dła, a na dachu uka­zy­wa­li się ja­skra­wo odzia­ni pa­ja­ce, albo ol­brzy­mie lalki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. potwór m., potworek m., potwora ż., potworność ż., potworniak m., Potworowski m., Potworów m., potworkowatość ż.

 czas. potwornieć ndk., spotwornieć dk.

 przym. potworowaty

 przysł. potwornie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) odrażający, okropny

Wiktionary


potworowaty

przy­po­mi­na­ją­cy pot­wo­ra, po­dob­ny do pot­wo­ra


SJP.pl


potworowski

przy­miot­nik od: Pot­wo­rów


SJP.pl


potworzysko

zgru­bie­nie od: pot­wór


SJP.pl


potworów

1. isto­ta brzyd­ka, o kształ­tach od­mien­nych od po­wszech­nie spo­ty­ka­nych w na­tu­rze, odra­ża­ją­ca; mon­strum; stra­szy­dło;
2. czło­wiek po­zba­wio­ny ludz­kich uczuć; okrut­nik


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pot­wo­rów – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. ząb­ko­wic­kim, w gmi­nie Bardo
  • Pot­wo­rów – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. przy­su­skim, w gmi­nie Pot­wo­rów
  • Pot­wo­rów – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. tu­rec­kim, w gmi­nie Dobra
  • Pot­wo­rów – dawna gro­ma­da

Wikipedia


potwór

1. isto­ta brzyd­ka, o kształ­tach od­mien­nych od po­wszech­nie spo­ty­ka­nych w na­tu­rze, odra­ża­ją­ca; mon­strum; stra­szy­dło;
2. czło­wiek po­zba­wio­ny ludz­kich uczuć; okrut­nik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fan­ta­stycz­ny strasz­ny stwór z baśni, snów, le­gend, fil­mów lub ut­wo­rów li­te­rac­kich;

 (1.2) przen. okre­śle­nie osoby wzbu­dza­ją­cej szcze­gól­ną odra­zę, ob­wi­nia­nej o brak cech ludz­kich

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od pot­wo­ra

Wiktionary

Pot­wór, mon­strum, be­stia (łac. zły omen, cud) – okre­śle­nie sze­ro­kiej grupy fik­cyj­nych stwo­rzeń wy­stę­pu­ją­cych w mi­to­lo­gii, le­gen­dach, wie­rze­niach lu­do­wych oraz li­te­ra­tu­rze grozy. Stwo­rze­nia takie zwy­kle ce­chu­ją się prze­ra­ża­ją­cym wy­glą­dem, a także agre­syw­nym za­cho­wa­niem, czę­sto utoż­sa­mia­nym z wcie­le­niem zła.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ma­mu­siu! Pot­wór do mnie przy­szedł!

 (1.2) Za­wsze wie­dzia­łem, że on jest pot­wo­rem dla swo­ich bli­skich.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔtfur, AS: potfur

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. potworność ż., potworniak m., potwora ż., Potworów m., potwornienie n., spotwornienie n.

:: zdrobn. potworek m.

 czas. potwornieć ndk., spotwornieć dk.

 przym. potworny, potworowaty, potworowski

 przysł. potwornie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) maszkara, stwór, bestia, monstrum, pokraka; żart. paskuda

 (1.2) zwierzę

Wiktionary


poty

1. wy­dzie­li­na gru­czo­łu po­to­we­go,
2. książ­ko­we okre­śle­nie trudu, wy­sił­ku


SJP.pl


potyczka

1. zbroj­ne star­cie ma­łych od­dzia­łów woj­sko­wych;
2. sprzecz­ka, spór, kłót­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nie­wiel­kie star­cie, walka drob­nych od­dzia­łów zbroj­nych

 (1.2) spór, sprzecz­ka, utarcz­ka

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • po­tycz­ka – walka z udzia­łem ma­łych od­dzia­łów, zwy­kle o małym zna­cze­niu ope­ra­cyj­nym (w odróż­nie­niu od bitwy),
  • Po­tycz­ka − gra plan­szo­wa,
  • po­tycz­ka – tryb roz­gryw­ki w grach kom­pu­te­ro­wych.
  • Po­tycz­ka – ba­ta­li­stycz­ny obraz olej­ny na­ma­lo­wa­ny przez pol­skie­go ma­la­rza Jó­ze­fa Mę­ci­nę-Krze­sza w 1881

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pɔˈtɨt͡ʃka, AS: potyčka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. potknięcie n.

 czas. potykać się ndk., potknąć się dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) starcie, pojedynek

 (1.2) utarczka

Wiktionary


potykacz

dwu­stron­na ta­bli­ca re­kla­mo­wa w for­mie sto­ja­ka usta­wia­na na chod­ni­kach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sto­jak re­kla­mo­wy w kształ­cie li­te­ry A

 (1.2) drut umie­szczo­ny tuż nad zie­mią w celu prze­wró­ce­nia wroga

Wiktionary


potykanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­ty­kać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zetknąć, wytykać, wytknąć, stykać, potykać ndk.

 rzecz. tknięcie n., przetykacz mrz., zestyk mrz.

Wiktionary


potykać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) stpol. ra­czyć (kogoś czymś)

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny po­ty­kać się (dk. pot­knąć się)

 (2.1) za­cze­piać o coś nogą i tra­cić rów­no­wa­gę lub prze­wra­cać się

 (2.2) przen. po­peł­niać błąd, po­stę­po­wać nie­słusz­nie

 (2.3) daw. wal­czyć, po­je­dyn­ko­wać się

Wiktionary

Przykłady

 (2.3) (…) wy­da­ło się przed ludź­mi do­pie­ro po przy­jeź­dzie Krzy­ża­ka Rot­gie­ra, z któ­rym Zbysz­ko, poz­wa­wszy go na sąd Boży, po­ty­kał się wobec ca­łe­go ma­zo­wiec­kie­go dworu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈtɨkat͡ɕ, AS: potykać

Wiktionary

Powiązane:

 (2.1-2) rzecz. potykanie n., potknięcie n.

 (2.3) rzecz. potyczka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.2) pomylić się

Wiktionary


potylica

tylna, dolna część czasz­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) anat. kość po­ty­licz­na, kość czasz­ki, w któ­rej znaj­du­je się otwór łą­czą­cy jamę móz­go­czasz­ki z ka­na­łem krę­go­wym krę­go­słu­pa;

Wiktionary

Po­ty­li­ca (łac. "oc­ci­put") – tylna część głowy róż­nych zwie­rząt.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌpɔtɨˈlʲit͡sa, AS: potylʹica

Wiktionary

Powiązane:

 przym. potyliczny, potylicowy

Wiktionary


potyliczny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) anat. do­ty­czą­cy po­ty­li­cy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. potylica ż.

Wiktionary


potym

przy­słó­wek czasu

 (1.1) przest. potem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Potym wszę­dy roz­licż­ne kwie­cia roz­sa­dzo­no, • Wszyt­ko rów­niucż­ko ro­stąc pię­knie przy­stro­io­no. • Nuż ony Roz­ma­ry­ny, ony Ma­ie­ra­ny, • Dru­gie ie­szcze won­ny­ej­sze co ich tu nie znamy. sic.

Wiktionary


potyrać

po­tocz­nie:
1. po­pra­co­wać cięż­ko, z tru­dem;
2. zmę­czyć cięż­ką pracą; prze­ty­rać


SJP.pl


potyrała

po­tocz­nie:
1. po­pra­co­wać cięż­ko, z tru­dem;
2. zmę­czyć cięż­ką pracą; prze­ty­rać


SJP.pl


potyński

naz­wi­sko


SJP.pl


potówka

zwy­kle w licz­bie mno­giej - zmia­na skór­na pow­sta­ją­ca na sku­tek prze­grza­nia lub nad­mier­ne­go po­ce­nia się, zwła­szcza u dzie­ci


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fizj. mały, przez­ro­czy­sty pę­che­rzyk na skó­rze, pow­sta­ły w wy­ni­ku nad­mier­nej pot­li­wo­ści

 (1.2) kolar. ele­ment gar­de­ro­by ko­lar­skiej, któ­re­go za­da­niem jest spraw­ne od­pro­wa­dza­nie wil­go­ci

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pocenie n., pot m., potliwość ż.

 czas. pocić się

 przym. potowy

Wiktionary


potąd

1. do da­ne­go miej­sca; dotąd;
2. prze­sta­rza­łe: do danej chwi­li, do dziś; do­pó­ty


SJP.pl

za­i­mek przy­słow­ny

 (1.1) do tego miej­sca

 (1.2) daw. do danej chwi­li, do tego mo­men­tu

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dotąd

 (1.2) dopóty, dotąd

Wiktionary


potęga

1. siła i sku­tecz­ność od­dzia­ły­wa­nia na coś;
2. coś po­tęż­ne­go;
3. wynik pom­no­że­nia danej licz­by przez sie­bie wska­za­ną licz­bę razy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) prze­wa­ża­ją­ca siła i sku­tecz­ność

 (1.2) coś po­tęż­ne­go

 (1.3) mat. wynik po­tę­go­wa­nia;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ich po­tę­ga mi­li­tar­na zmiaż­dży­ła opór prze­ciw­ni­ka.

 (1.2) W tym ka­mien­nym gro­bow­cu drze­mią zło­wro­gie siły zdol­ne oba­lać po­tę­gi tego świa­ta.

 (1.3) Drugą po­tę­gę na­zy­wa­my kwa­dra­tem, a trze­cią sze­ścia­nem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈtɛ̃ŋɡa, AS: potẽŋga

Wiktionary

Powiązane:

 czas. potęgować

 rzecz. potęgowanie

 przym. potężny

 przysł. potężnie

Wiktionary


potęgowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) mat. dzia­ła­nie dwu­ar­gu­men­to­we x^y\;, które dla y\; bę­dą­ce­go licz­bą na­tu­ral­ną, jest rów­no­waż­ne pom­no­że­niu y\; liczb (ele­men­tów) x\; przez sie­bie;

Wiktionary

Po­tę­go­wa­nie – typ funk­cji dwóch zmien­nych, róż­nie de­fi­nio­wa­nych w róż­nych kon­tek­stach; w naj­prost­szych przy­pad­kach – kiedy dru­gim ar­gu­men­tem tej funk­cji jest licz­ba na­tu­ral­na – po­tę­go­wa­nie to wie­lo­krot­ne mno­że­nie ele­men­tu przez sie­bie. Pod­sta­wo­we po­ję­cia zwią­za­ne z tą ope­ra­cją to:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­tę­go­wa­nie jest dzia­ła­niem nie­łącz­nym, nie­prze­mien­nym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔtɛ̃ŋɡɔˈvãɲɛ, AS: potẽŋgovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. potęga ż.

 czas. potęgować

 przysł. potężnie

Wiktionary


potęgować

1. w ma­te­ma­ty­ce: pod­no­sić do po­tę­gi, mno­żyć licz­bę przez samą sie­bie;
2. wzma­gać coś, zwięk­szać in­ten­syw­ność lub wy­ra­zi­stość; na­si­lać, in­ten­sy­fi­ko­wać;
3. po­tę­go­wać się - na­bie­rać in­ten­syw­no­ści; na­ra­stać, wzma­gać się


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) wzmac­niać, wzma­gać

 (1.2) mat. pod­no­sić do po­tę­gi;

cza­sow­nik zwrot­ny po­tę­go­wać się

 (2.1) na­bie­rać in­ten­syw­no­ści

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cały kra­jo­braz, o bar­wach żół­tych i bia­łych, miał cha­rak­ter strasz­nej mart­wo­ty, którą po­tę­go­wa­ły go­rą­co i cisza.

 (2.1) Wraz z wie­kiem po­tę­gu­je się nie­ru­cho­mość sta­wów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔtɛ̃ŋˈɡɔvat͡ɕ, AS: potẽŋgovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. potęga ż., potęgowanie n.

 czas. spotęgować dk.

 przysł. potężnie

Wiktionary


potęgowo

nazwa dwóch wsi w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Po­tę­go­wo – wieś w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie słup­skim, w gmi­nie Po­tę­go­wo
  • Po­tę­go­wo – wieś w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie wej­he­row­skim, w gmi­nie Linia
  • Po­tę­go­wo – gmina wiej­ska w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie słup­skim
  • Po­tę­go­wo – dawna gro­ma­da
  • Po­tę­go­wo – sta­cja ko­le­jo­wa w Po­tę­go­wie, w wo­je­wództ­wie po­mor­skim

Wikipedia


potęgowski

przy­miot­nik od: Po­tę­go­wo


SJP.pl


potęgująco

w spo­sób czy­nią­cy coś bar­dziej in­ten­syw­nym, od­czu­wal­nym lub wy­ra­zist­szym; pod­nie­ca­ją­co, pod­sy­ca­ją­co


SJP.pl


potępa

naz­wi­sko


SJP.pl

Po­tę­pa ( Po­tem­pa) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie tar­no­gór­skim, w gmi­nie Krup­ski Młyn.

Wikipedia


potępiacz

daw­niej: ten, co oce­nia ne­ga­tyw­nie, gani, pięt­nu­je; kry­ty­kant, po­tę­pi­ciel


SJP.pl


potępianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­tę­piać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. potępiać ndk.

Wiktionary


potępiać

cza­sow­nik

 (1.1) nie po­chwa­lać, ganić kogoś, uz­na­wać kogoś win­nym

 (1.2) rel. ska­zy­wać na po­tę­pie­nie, ska­zy­wać na pie­kło

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Spo­łecz­ność mię­dzy­na­ro­do­wa po­tę­pia wszel­kie formy in­ter­wen­cji z wy­jąt­kiem dzia­łań pod­ję­tych pod au­spi­cja­mi ONZ prze­ciw­ko pań­stwu usta­wicz­nie ła­mią­ce­mu prawo mię­dzy­na­ro­do­we i na­ru­sza­ją­ce­mu za­sa­dy po­ko­jo­we­go wspó­łist­nie­nia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈtɛ̃mpʲjät͡ɕ, AS: potẽmpʹi ̯äć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. potępienie n., potępianie n.

 czas. potępić

 przym. potępieńczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) odrzucać

 (1.2) skazywać

Wiktionary


potępiciel

daw­niej: ten, co oce­nia ne­ga­tyw­nie, gani, pięt­nu­je; kry­ty­kant, po­tę­piacz


SJP.pl


potępienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­tę­pić.

 (1.2) wyrok po­tę­pia­ją­cy, wy­ra­że­nie sil­nej de­za­pro­ba­ty, ostra kry­ty­ka

 (1.3) rel. w chrze­ści­jań­stwie: odrzu­ce­nie czło­wie­ka przez Boga, brak zba­wie­nia, utra­ta zba­wie­nia

Wiktionary

Po­tę­pie­nie – we­dług re­li­gii chrze­ści­jań­skich okres po­śmiert­ny, an­ta­go­ni­stycz­ny do zba­wie­nia. Po­tę­pie­nie jest uwa­ża­ne za wiecz­ną karę dla tych, któ­rzy zła­mią przy­ka­za­nia na­da­ne przez Boga i zejdą na drogę zła. Lecz gdy w chwi­li śmier­ci osoba umie­ra­ją­ca bę­dzie ża­ło­wać za swoje grze­chy, zo­sta­nie zba­wio­na, ale żal musi być szcze­ry.

Wikipedia

Powiązane:

 czas. potępić dk., potępiać ndk.

 rzecz. potępieniec m.

 przym. potępieńczy

Wiktionary


potępieniec

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. grzesz­nik ska­za­ny na wiecz­ne po­tę­pie­nie

Wiktionary

Po­tę­pie­niec (tytuł ory­gi­nal­ny "The In­for­mer") – ame­ry­kań­ski film fa­bu­lar­ny (dra­mat) z 1935 roku w re­ży­se­rii Johna Forda.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za­u­wa­ży­ła na moim palcu złotą obrącz­kę, uni­kal­ną wśród nas po­tę­pień­ców.

 (1.1) Cier­pia­łem jak po­tę­pie­niec w siód­mym kręgu pie­kła. Cier­pia­łem i nie ro­zu­mia­łem, dla­cze­go tak bar­dzo cier­pię.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. potępienie n.

 przym. potępieńczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) potępiony

Wiktionary


potępieńczy

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) książk. przy­wo­dzą­cy na myśl ska­za­nych na wiecz­ne cier­pie­nie w pie­kle

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­dob­no służ­ba po jego śmier­ci sły­sza­ła po­tę­pień­cze wycie do­bie­ga­ją­ce z pa­ła­co­wych piw­nic i z pu­stel­ni.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. potępienie n., potępieniec m.

 czas. potępiać ndk., potępić dk.

 przysł. potępieńczo

Wiktionary


potępiona

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dusza ko­bie­ty cier­pią­ca w pie­kle, ska­za­na na wiecz­ne po­tę­pie­nie

forma przy­miot­ni­ka.

 (2.1) ż. M. lub W. lp. od po­tę­pio­ny

Wiktionary


potępiony

ska­za­ny na po­tę­pie­nie; grzesz­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ska­za­ny na pie­kło

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) po­tę­pie­niec, czło­wiek cier­pią­cy w pie­kle, ska­za­ny na wiecz­ne po­tę­pie­nie

 (2.2) daw. ska­za­niec

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Jakby za danym ha­słem po­tę­pie­ni / Za­czę­li z taj­nych wy­cho­dzić kry­jó­wek.

 (2.1) O, bodaj zo­stał wy­klę­ty, / Kto staje poś­ród bie­sia­dy, / Jak po­tę­pio­ne­go mara, / I do spól­ne­go pu­cha­ra / Włas­nych łez przy­le­wa jady!

 (2.2) [...] kró­lo­wi zo­sta­ła tylko wła­dza uła­ska­wia­nia po­tę­pio­nych.

Wiktionary

Powiązane:

 (2.1-2) potępiona ż.

Wiktionary


potępić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. po­tę­piać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|po­tę­piać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Lit­wi­ni wzno­si­li groź­ne okrzy­ki i wy­ma­chi­wa­li tran­spa­ren­ta­mi z na­pi­sem: "Pa­pie­żu! Przy­wróć nam Dzia­dy!" Cho­dzi­ło, jak wy­ja­śni­ła dziew­czy­na, o pra­daw­ny po­gań­ski obrzęd wy­wo­ły­wa­nia du­chów, po­tę­pio­ny przez głowę ka­to­lic­kie­go ko­ścio­ła i ści­ga­ny przez Świę­te Ofi­cjum.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈtɛ̃mpʲit͡ɕ, AS: potẽmpʹić

Wiktionary

Powiązane:

 czas. potępiać

 rzecz. potępienie n.

 przym. potępieńczy

Wiktionary


potężnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób po­tęż­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na po­kła­dzie za­gra­nicz­ne­go stat­ku, w moc­nej klat­ce, spo­czy­wał ów zwierz niez­na­ny. Wy­glą­dał groź­nie i pię­knie. Miał ogrom­ną, płową grzy­wę, a ryk jego brzmiał po­tęż­nie jak grzmot.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. potęga ż., potęgowanie n.

 czas. potężnieć ndk., potęgować ndk.

 przym. potężny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mocno, silnie

Wiktionary


potężniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: po­tęż­nie


SJP.pl


potężniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: po­tęż­ny


SJP.pl


potężny

1. oka­za­ły pod wzglę­dem roz­mia­rów; ogrom­ny, ma­syw­ny;
2. ma­ją­cy dużą prze­wa­gę nad in­ny­mi;
3. świad­czą­cy o dużej sile fi­zycz­nej;
4. bar­dzo in­ten­syw­ny, sil­nie dzia­ła­ją­cy;
5. bar­dzo do­no­śny, gło­śny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) o wiel­kiej mocy

 (1.2) znacz­nych roz­mia­rów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W tam­tych cza­sach Per­sja była po­tęż­nym pań­stwem.

 (1.1) To po­tęż­na siła, która może zni­szczyć Eu­ro­pę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈtɛ̃w̃ʒnɨ, AS: potẽũ̯žny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. potęga ż.

 przysł. potężnie

 czas. potężnieć ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mocarny, możny, silny

 (1.2) bardzo duży, gigantyczny, masywny, ogromny, wielki

Wiktionary


potłuc

1. zni­szczyć coś kru­che­go na sku­tek ude­rze­nia tym o twar­dą po­wierzch­nię; ro­zbić na ka­wał­ki;
2. spo­wo­do­wać obra­że­nia ciała przez bicie, upa­dek, itp.


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. tłuc)

 (1.1) ro­zbić na ka­wa­łek albo usz­ko­dzić w licz­nych miej­scach

 (1.2) wy­rzą­dzić obra­że­nia swo­je­go ciała w wy­ni­ku upad­ku lub ude­rze­nia o coś

 (1.3) pot. pobić kogoś

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny po­tłuc się (ndk. tłuc się)

 (2.1) roz­le­cieć się na ka­wał­ki

 (2.2) ulec obra­że­niom wsku­tek upad­ku lub ude­rze­nia o coś

 (2.3) pobić się naw­za­jem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. potłuczenie n., tłuczenie n., tłuczeń mrz., stłuczka ż.

 czas. tłuc

Wiktionary


potłuczenie

1. zni­szczyć coś kru­che­go na sku­tek ude­rze­nia tym o twar­dą po­wierzch­nię; ro­zbić na ka­wał­ki;
2. spo­wo­do­wać obra­że­nia ciała przez bicie, upa­dek, itp.


SJP.pl


potłuczony

1. zni­szczyć coś kru­che­go na sku­tek ude­rze­nia tym o twar­dą po­wierzch­nię; ro­zbić na ka­wał­ki;
2. spo­wo­do­wać obra­że­nia ciała przez bicie, upa­dek, itp.


SJP.pl


potłuściały

stać się tłu­stym lub tłust­szym; otłu­ścieć, stłu­ścieć


SJP.pl


potłuścieć

stać się tłu­stym lub tłust­szym; otłu­ścieć, stłu­ścieć


SJP.pl


poubijać

ubić wiele cze­goś


SJP.pl


poubliżać

spę­dzić pe­wien czas na ubli­ża­niu


SJP.pl


poubolewać

spę­dzić pe­wien czas na ubo­le­wa­niu


SJP.pl


pouciskać

ucis­nąć po kolei, wiele razy


SJP.pl


pouczający

przy­miot­nik

 (1.1) mo­gą­cy być wzo­rem; taki, który kształ­tu­je za­cho­wa­nia

 (1.2) pejor. chcą­cy na siłę być wzo­rem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pouczanie n., pouczenie n.

 czas. pouczać ndk., pouczyć dk.

 przysł. pouczająco

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) budujący, dydaktyczny, informatywny, instruktywny, kształcący, umoralniający

 (1.2) moralizatorski, upominający

Wiktionary


pouczanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­u­czać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pouczać ndk., pouczyć dk.

 przym. pouczający

Wiktionary


pouczać

cza­sow­nik

 (1.1) dawać komuś po­u­cze­nie, in­for­mo­wać kogoś jak na­le­ży się za­cho­wy­wać (jak po­stę­po­wać)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Je­szcze cie­ka­wszy jest zbiór po­u­cza­ją­cych sen­ten­cji egip­skie­go mędr­ca Ame­ne­mo­pe, po­cho­dzą­cy z XVI w. p.n.e.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈwut͡ʃat͡ɕ, AS: pou̯učać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pouczenie n., pouczanie n.

 czas. pouczyć, nauczać

 przym. pouczający

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) upominać

Wiktionary


pouczenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­u­czyć.; wy­ja­śnie­nie komuś, jak po­wi­nien po­stę­po­wać, co po­wi­nien zro­bić albo jakie za­sa­dy lub kon­sek­wen­cje po­wi­nien znać

Wiktionary


pouczestniczyć

spę­dzić pe­wien czas na uczest­ni­cze­niu w czymś


SJP.pl


poudarowy

pow­sta­ły wsku­tek udaru


SJP.pl


pouderzać

ude­rzyć po kolei, wiele razy; spę­dzić pe­wien czas na ude­rza­niu


SJP.pl


poudostępniać

udo­stęp­nić po kolei, wiele razy


SJP.pl


poudowadniać

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. brak)

 (1.1) wie­lo­krot­nie wy­ka­zać praw­dzi­wość cze­goś lub wy­ka­zać praw­dzi­wość wielu rze­czy, za każ­dym razem przed­sta­wia­jąc na nią do­wo­dy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dla­cze­go Marek tyle pra­cu­je? […] Może czuje, że jak je­szcze tro­chę po­u­do­wad­nia swoją przy­dat­ność, to mu dadzą awans.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. udowadniać ndk., udowodnić dk.

Wiktionary


poudrażniać

udroż­nić po kolei, wiele razy; po­u­droż­niać


SJP.pl


poudrożniać

udroż­nić po kolei, wiele razy; po­u­draż­niać


SJP.pl


pouduszać

udu­sić wiele osób lub wiele cze­goś


SJP.pl


poudzielać

1. udzie­lić wiele cze­goś;
2. po­u­dzie­lać się - udzie­lać się przez pe­wien czas


SJP.pl


pouf.

skrót od: po­u­fa­ły, po­u­fa­le


SJP.pl


poufale

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób po­u­fa­ły

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poufalec mos., poufałość ż.

 przym. poufały, spoufalony

 czas. poufalić

Wiktionary


poufalec

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. czło­wiek spo­u­fa­lo­ny z kimś, po­sia­da­ją­cy czy­jeś za­u­fa­nie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poufałość ż., poufalenie n., spoufalenie n., spoufalanie n.

 czas. poufalić ndk., spoufalić dk., spoufalać ndk.

 przym. poufały, spoufalony

 przysł. poufale

Wiktionary


poufalej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: po­u­fa­le


SJP.pl


poufalić

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) rzad. czy­nić kogoś po­u­fa­łym, ośmie­lać kogoś do po­u­fa­ło­ści wzglę­dem sie­bie

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny po­u­fa­lić się (dk. brak)

 (2.1) sta­wać się po­u­fa­łym, poz­wa­lać sobie na po­u­fa­łość wzglę­dem kogoś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poufałość ż., poufalec mos., poufalenie n., spoufalenie n., spoufalanie n.

 czas. spoufalić dk., spoufalać ndk.

 przym. poufały, spoufalony

 przysł. poufale

Wiktionary


poufalszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: po­u­fa­ły


SJP.pl


poufałość

za­ży­łość


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bar­dzo bli­skie sto­sun­ki mię­dzy ludź­mi

 (1.2) po­u­fa­łe słowo, gest

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poufalec mos., poufalenie n., spoufalenie n., spoufalanie n.

 czas. poufalić ndk., spoufalić dk., spoufalać ndk.

 przym. poufały, spoufalony

 przysł. poufale

Wiktionary


poufały

1. zbyt bez­poś­red­ni, zbyt śmia­ły;
2. bę­dą­cy wy­ra­zem za­ży­ło­ści, ko­mi­ty­wy


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) taki, który jest wy­ra­zem za­ży­ło­ści, bli­skich sto­sun­ków

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poufałość ż., poufalec mos., poufalenie n., spoufalenie n., spoufalanie n.

 czas. poufalić ndk., spoufalić dk., spoufalać ndk.

 przym. spoufalony

 przysł. poufale

Wiktionary


poufnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób po­uf­ny

Wiktionary

Powiązane:

 przym. poufny

 rzecz. poufność ż.

Wiktionary


poufniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: po­uf­nie


SJP.pl


poufniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: po­uf­ny


SJP.pl


poufność

1. wyraz za­ży­ło­ści;
2. dy­skre­cja, udo­stęp­nia­nie cze­goś tylko nie­wie­lu oso­bom


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co po­uf­ne; cecha tych, któ­rzy są po­uf­ni

Wiktionary

Po­uf­ność ( con­fi­den­tia­li­ty) – funk­cja bez­pie­czeń­stwa wska­zu­ją­ca ob­szar, w któ­rym dane nie po­win­ny być udo­stęp­nia­ne lub ujaw­nia­ne nie­u­praw­nio­nym oso­bom, pro­ce­som lub innym pod­mio­tom.

W bez­pie­czeń­stwie te­le­in­for­ma­tycz­nym po­uf­ność re­a­li­zo­wa­na jest zwy­kle przy po­mo­cy szy­fro­wa­nia oraz kon­tro­li do­stę­pu. W prak­ty­ce funk­cji po­uf­no­ści to­wa­rzy­szy nie­mal za­wsze funk­cja in­te­gral­no­ści.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. poufny

 przysł. poufnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tajność, konfidencjonalność

Wiktionary


poufny

tajny, po­wie­rzo­ny w se­kre­cie


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) tajny, po­wie­rzo­ny w se­kre­cie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bar­dzo mi przy­kro, ale to jest po­uf­na in­for­ma­cja, więc nie mogę nic po­wie­dzieć na ten temat.

 (1.1) Jed­no­cze­śnie na po­uf­nej na­ra­dzie z sze­fa­mi par­tii kró­lew­skiej am­ba­sa­dor żąda od króla, aby odłą­czył się ze swym obo­zem od kon­fe­de­ra­cji sej­mo­wej i za­wią­zał kon­fe­de­ra­cję odręb­ną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈwufnɨ, AS: pou̯ufny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poufność ż.

 przysł. poufnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) konfidencjonalny, niejawny, potajemny, prywatny, sekretny, tajny, ukryty

Wiktionary


pouganiać

po­u­ga­niać się - spę­dzić pe­wien czas na uga­nia­niu się


SJP.pl


pouginać

ugiąć po kolei, wiele razy


SJP.pl


pougniatać

ugnieść po kolei, wiele razy


SJP.pl


poujadać

1. ujeść po kolei, wiele razy;
2. o psie: spę­dzić pe­wien czas na gło­śnym i za­ja­dłym szcze­ka­niu;
3. po­tocz­nie: spę­dzić pe­wien czas na kłó­ce­niu się;
4. po­tocz­nie: spę­dzić pe­wien czas na zło­śli­wym, na­past­li­wym kry­ty­ko­wa­niu


SJP.pl


poujawniać

ujaw­nić po kolei, wiele razy


SJP.pl


poukraiński

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który po­zo­stał po Ukra­i­nie, Ukra­iń­cach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wła­dze sta­ra­ły się za­go­spo­da­ro­wać te­re­ny po­u­kra­iń­skie przez osad­nict­wo pol­skie. Za­mie­rza­no na go­spo­dar­stwach po­u­kra­iń­skich osied­lić około 10 tys. ro­dzin.

Wiktionary


poukładać

1. pos­kła­dać po­rząd­nie po kolei; upo­rząd­ko­wać
2. rzad. skom­po­no­wać wiele cze­goś; pot­wo­rzyć
3. po­u­kła­dać się:
a) o wielu: uło­żyć się, po­ło­żyć się
b) wejść w ukła­dy z wie­lo­ma oso­ba­mi


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) do­ko­na­ny od|ukła­dać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za daw­nych dni było ina­czej. Teraz już nie ob­ci­na­cie nam głów, a my nie ro­bi­my bęb­nów z wa­szej skóry. Wszyst­ko jest po­u­kła­da­ne.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. układny

Wiktionary


poulepszać

ulep­szyć po kolei, wiele razy


SJP.pl


poulewać

ulać po kolei, wiele razy


SJP.pl


poumartwiać

spę­dzić pe­wien czas na umart­wia­niu się


SJP.pl


poumożliwiać

umoż­li­wić po kolei, wiele razy


SJP.pl


pound

[czy­taj: pałnd] funt;
1. jed­nost­ka wagi, uży­wa­na po­wszech­nie w Eu­ro­pie (także w Pol­sce) do XIX wieku, w róż­nym cza­sie i na róż­nych ob­sza­rach równa wadze od 350 do 560 gra­mów, obec­nie uży­wa­na w kra­jach an­glo­sa­skich, o wadze 453 gra­mów (skrót: lb.);
2. jed­nost­ka mo­ne­tar­na niek­tó­rych państw, m.in. Wiel­kiej Bry­ta­nii i Egip­tu


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pound, Ezra, poeta i ese­i­sta
  • Pound, Ro­scoe (1870-1964), ame­ry­kań­ski ba­dacz prawa, twór­ca so­cjo­lo­gicz­nej ju­ry­spru­den­cji
  • an­giel­ska nazwa funta
  • Pound – miej­sco­wość w sta­nie Wir­gi­nia, w hrab­stwie Wise
  • Pound – mia­sto w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie Ma­ri­net­te
  • Pound – wieś w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie Ma­ri­net­te
  • Pound (ang. Pound Town) – gmina w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie Ma­ri­net­te

Wikipedia


pounieważniać

unie­waż­nić po kolei, wiele razy


SJP.pl


poupalać

upa­lić po kolei, wiele razy


SJP.pl


poupominać

upom­nieć po kolei, wiele razy


SJP.pl


pouprawiać

spę­dzić pe­wien czas na upra­wia­niu


SJP.pl


poupychać

upch­nąć po kolei, wiele razy; na­u­py­chać


SJP.pl


pourastać

o wielu: ko­lej­no uros­nąć


SJP.pl


pourazowy

pow­sta­ły wsku­tek urazu


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) med. pow­sta­ły wsku­tek urazu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Obra­że­nia spo­wo­do­wa­ły u niego szok po­u­ra­zo­wy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔwuraˈzɔvɨ, AS: pou̯urazovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uraza ż., uraz

Wiktionary


pourodzeniowy

do­ty­czą­cy okre­su po uro­dze­niu się dziec­ka; po­po­ro­do­wy, post­na­tal­ny


SJP.pl


pourozmaicać

uroz­ma­i­cić po kolei, wiele razy


SJP.pl


pourpoint

[czy­taj: pur­płę] ob­ci­sły kaf­tan męski do bio­der, no­szo­ny w XV i XVI wieku


SJP.pl


pouruchamiać

uru­cho­mić po kolei, wiele razy


SJP.pl


pousiadać

po­sia­dać, na­sia­dać;
1. po­zaj­mo­wać miej­sca sie­dzą­ce;
2. o pta­kach lub owa­dach: za­trzy­mać się gdzieś, za­prze­sta­jąc lotu


SJP.pl


poussin

[czy­taj: puSĘ] naz­wi­sko


SJP.pl


poustanawiać

usta­no­wić po kolei, wiele razy


SJP.pl


pousypywać

usy­pać po kolei, wiele razy


SJP.pl


pouszczelniać

uszczel­nić po kolei, wiele razy


SJP.pl


pouszczuplać

uszczu­plić po kolei, wiele razy


SJP.pl


pouszkadzać

usz­ko­dzić po kolei, wiele razy


SJP.pl


poutine

[czy­taj: putin] ka­na­dyj­skie danie z fry­tek i sosu pie­cze­nio­we­go


SJP.pl

Po­u­ti­ne – ka­na­dyj­ska prze­ką­ska z pro­win­cji Qu­e­bec. Skła­da się z fry­tek, cha­rak­te­ry­stycz­ne­go ro­dza­ju sera ( che­e­se curds, pow­sta­je m.in. przy wyt­wa­rza­niu sera typu ched­dar) i sosu pie­cze­nio­we­go. Spo­ży­wa­na jest głów­nie w pro­win­cji, choć coraz czę­ściej spo­ty­ka się ją za gra­ni­cą.

Wikipedia


poutrudniać

spę­dzić pe­wien czas na stwa­rza­niu komuś przesz­kód


SJP.pl


poutrwalać

utr­wa­lić po kolei, wiele razy


SJP.pl


poutyskiwać

spę­dzić pe­wien czas na uskar­ża­niu się, uża­la­niu się


SJP.pl


pouwalniać

uwol­nić po kolei, wiele razy


SJP.pl


pouwijać

po­tocz­nie: po­u­wi­jać się - po­koń­czyć szyb­ko ja­kieś czyn­no­ści, prace


SJP.pl


pouzupełniać

uzu­peł­nić po kolei, wiele razy


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) uzu­peł­nia­jąc uczy­nić obiekt kom­plet­nym w wielu aspek­tach

 (1.2) uzu­peł­nia­jąc uczy­nić wiele obiek­tów kom­plet­ny­mi

cza­sow­nik zwrot­ny po­u­zu­peł­niać się

 (2.1) uzu­peł­nia­jąc się uczy­nić się kom­plet­nym lub kom­plet­ny­mi w wielu aspek­tach

Wiktionary


pouśmiercać

uśmier­cić po kolei, wiele razy


SJP.pl


poużalać

po­u­ża­lać się -
1. uża­lać się przez pe­wien czas;
2. li­to­wać się przez pe­wien czas


SJP.pl


poużerać

po­tocz­nie: po­u­że­rać się - spę­dzić pe­wien czas na uże­ra­niu się z czymś lub z kimś


SJP.pl


poużytkować

spę­dzić pe­wien czas na użyt­ko­wa­niu cze­goś


SJP.pl


poużytkowy

1. o sub­stan­cjach, ma­te­ria­łach i urzą­dze­niach: nie­na­da­ją­cy się do dal­szej ek­splo­a­ta­cji i zak­wa­li­fi­ko­wa­ny do od­pa­dów;
2. do­ty­czą­cy go­spo­da­ro­wa­nia sub­stan­cja­mi, ma­te­ria­ła­mi i urzą­dze­nia­mi po okre­sie ich użyt­ko­wa­nia


SJP.pl


poverello

z wło­skie­go: bie­da­czy­na; tak sam sie­bie naz­wał św. Fran­ci­szek w "Te­sta­men­cie" z 1226 roku


SJP.pl


pow

Pol­ska Or­ga­ni­za­cja Woj­sko­wa, tajna or­ga­ni­za­cja woj­sko­wa pow­sta­ła z ini­cja­ty­wy Jó­ze­fa Pił­sud­skie­go X 1914 w War­sza­wie


SJP.pl

skró­to­wiec, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) = hist. Pol­ska Or­ga­ni­za­cja Woj­sko­wa

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pol­ska Or­ga­ni­za­cja Woj­sko­wa
    • Pol­ska Or­ga­ni­za­cja Woj­sko­wa Gór­ne­go Ślą­ska
    • Pol­ska Or­ga­ni­za­cja Woj­sko­wa Za­bo­ru Pru­skie­go
  • Po­mor­ski Okręg Woj­sko­wy
  • Po­łud­nio­wa Ob­wod­ni­ca War­sza­wy
  • Pla­ców­ka Opie­kuń­czo Wy­cho­waw­cza
  • Je­niec wo­jen­ny (ang. pri­so­ner of war)
  • POW – kod IATA portu lot­ni­cze­go Portorož

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pɛ‿ɔ‿ˈvu, AS: pe‿o‿vu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. peowiak m.

 przym. peowiacki

Wiktionary


pow.

skrót od: po­wierzch­nia (czy­ta­ny jako cały, od­mien­ny wyraz)


SJP.pl

skrót

 (1.1) = po­wiat

 (1.2) = po­wierzch­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie­u­stą­pie­nie pier­wszeń­stwa prze­ja­zdu było naj­częst­szą przy­czy­ną wy­pad­ków dro­go­wych na te­re­nie pow. mław­skie­go w roku 2019.

 (1.2) Kupię dom o pow. do 100 m kw.

Wiktionary


powab

1. ogół cech spra­wia­ją­cych miłe wra­że­nie; urok, czar, na­dob­ność;
2. daw­niej:
a) do­dat­ko­wa ro­bo­ciz­na pań­szczyź­nia­na w Pol­sce prze­dro­zbio­ro­wej; po­wa­ba;
b) po­ciąg, skłon­ność do cze­goś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ogół cech wy­wo­łu­ją­cy miłe wra­że­nie

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Powab – cechy wy­wo­łu­ją­cych miłe wra­że­nie: urok, czar, wdzięk, po­cią­ga­ją­ce wła­ści­wo­ści zo­bacz: Gra­cja
  • Powab, C (charm) – jedna z liczb kwan­to­wych cha­rak­te­ry­zu­ją­ca ha­dro­ny zo­bacz: Kwark po­wab­ny

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przy­sze­dłem do jej sadu i uj­rza­łem cały powab tych ja­poń­skich drze­wek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔvap, AS: povap

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powabność ż., powabnica ż., powabnia ż.

 czas. wabić ndk., zwabić dk.

 przym. powabny

 przysł. powabnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) czar, urok, wdzięk

Wiktionary


powaba

daw­niej: do­dat­ko­wa ro­bo­ciz­na pań­szczyź­nia­na w Pol­sce prze­dro­zbio­ro­wej; powab


SJP.pl

Po­wa­ba – zwana także "gwał­ta­mi", "tło­ka­mi" – do­dat­ko­wa forma pań­szczyz­ny w daw­nej Pol­sce; do­dat­ko­wa ro­bo­ciz­na chło­pów pod­da­nych od XV wieku do pier­wszej po­ło­wy XIX wieku.

Nie była wli­cza­na do za­sad­ni­cze­go wy­mia­ru pań­szczyz­ny. Chłop świad­czył ją na wez­wa­nie dworu, zaz­wy­czaj w wy­mia­rze od 5 do 10 dni w roku na wios­nę – "po­wa­ba wio­sen­na" i na zimę – "po­wa­ba zi­mo­wa".

Wikipedia


powabnia

za­pach i barw­ne czę­ści kwia­tów wa­bią­ce owady


SJP.pl


powabnica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zob. po­wab­ni­ca pia­sko­wa.

 (1.2) przest. ta, która po­wa­bia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powab m., powabność ż., powaba ż., powabianie n., powabienie n., powabiciel m.

:: zdrobn. powabniczka ż.

:: fm. powabnik m.

 czas. powabiać ndk., powabić dk.

 przym. powabny

 przysł. powabnie

Wiktionary


powabnie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w spo­sób po­wab­ny; mając pełno uroku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powabnica ż., powab mrz., powabność ż.

 przym. powabny

 czas. zwabić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) czarująco, ponętnie, uroczo, wdzięcznie, atrakcyjnie

Wiktionary


powabniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: po­wab­nie


SJP.pl


powabniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: po­wab­ny


SJP.pl


powabność

po­nęt­ność, uro­kli­wość, sek­sow­ność


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co po­wab­ne; cecha tych, któ­rzy są po­wab­ni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powab m., powabnia ż., powabnica ż.

 przym. powabny

 przysł. powabnie

 czas. zwabić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ponętność

Wiktionary


powabny

cza­ru­ją­cy, po­cią­ga­ją­cy, po­nęt­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) cza­ru­ją­cy, po­cią­ga­ją­cy, po­nęt­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ma­ry­na­rze, zwa­bia­ni przez po­wab­ne dziew­czę­ta, po­je­ni byli w spe­lun­kach mie­szan­ka­mi pre­pa­ro­wa­ny­mi z sa­mo­go­nu i soku ty­to­nio­we­go, a na­stęp­nie ogra­bia­ni przez rze­zi­miesz­ków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈvabnɨ, AS: povabny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powabność ż., powabnica ż., powabnia ż., powab mrz.

 czas. zwabić dk., wabić ndk.

 przysł. powabnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kuszący, nadobny, nęcący, pociągający, ponętny, ujmujący, uroczy, urodziwy, seksowny, sexy

Wiktionary


powadzić

po­kłó­cić się z kimś lub skłó­cić kogoś


SJP.pl


powaga

1. opa­no­wa­ny, zrów­no­wa­żo­ny spo­sób bycia;
2. do­stoj­ny, po­waż­ny wy­gląd


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zrów­no­wa­żo­ny, opa­no­wa­ny spo­sób bycia, nie­u­le­ga­nie emo­cjom

 (1.2) zna­cze­nie, waż­ność ja­kichś spraw lub wy­da­rzeń

 (1.3) au­to­ry­tet, po­wa­ża­nie, pre­stiż

 (1.4) osoba cie­szą­ca się po­wa­ża­niem, uz­na­niem, au­to­ry­te­tem

par­ty­ku­ła

 (2.1) pot. …pot­wier­dza­ją­ca, że coś jest zgod­ne z praw­dą, z rze­czy­wi­sto­ścią

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jej twarz oble­wał wyraz de­ter­mi­na­cji i po­wa­gi, oczy były za­gad­ko­wo zam­glo­ne.

 (2.1) – Wi­dzia­łeś UFO?! – Po­wa­ga, tak jak cie­bie teraz widzę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈvaɡa, AS: povaga

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poważność ż., poważanie n., poważnienie n., spoważnienie n.

 czas. wyważyć, poważać ndk., poważnieć ndk., spoważnieć dk., poważnić dk.

 przym. poważny, spoważniały

 przysł. poważnie

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) poważnie, naprawdę

Wiktionary


powakacje

po­tocz­nie: okres na­stę­pu­ją­cy bez­poś­red­nio po wa­ka­cjach


SJP.pl


powakacyjnie

→ po­wa­ka­cyj­ny


SJP.pl

Patrz:

powakacyjny

powakacyjny

ma­ją­cy miej­sce po wa­ka­cjach


SJP.pl


powalający

→ po­wa­lać


SJP.pl

Patrz:

powalać

powalanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­wa­lać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. powalić, powalać ndk.

Wiktionary


powalać

cza­sow­nik

 (1.1) prze­wra­cać kogoś lub coś na zie­mię

 (1.2) przen. pot. być świet­nym, im­po­nu­ją­cym lub roz­bra­ja­ją­cym; zob. po­wa­lać z nóg.

 (1.3) przest. za­bru­dzić czymś coś lub kogoś, uma­zać czymś, po­pla­mić

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Mo­gli­by­ście pię­kną sa­lo­pę waszą po­wa­lać w tej brud­nej, ubo­giej izdeb­ce… tu nie miej­sce dla was…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈvalat͡ɕ, AS: povalać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. powalić, walać

 rzecz. powalenie n., powalanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) rozbrajać

Wiktionary


powalczyć

cza­sow­nik

 (1.1) wziąć udział w za­wo­dach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Świet­ne in­for­ma­cje dla Hu­ber­ta Hur­ka­cza. W środę pol­ski te­ni­si­sta po­wal­czy o pół­fi­nał Au­stra­lian Open z roz­sta­wio­nym z nu­me­rem trzy Da­nii­łem Mied­wie­die­wem, jed­nak już teraz może być pewny jed­nej rze­czy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. walka ż.

Wiktionary


powaletować

po­tocz­nie: spę­dzić pe­wien czas na miesz­ka­niu bez mel­dun­ku w domu aka­de­mic­kim


SJP.pl


powalice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Po­wa­li­ce – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. star­gardz­kim, w gmi­nie Ińsko
  • Po­wa­li­ce – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. świd­wiń­skim, w gmi­nie Sła­wo­bo­rze

Wikipedia


powalić

cza­sow­nik prze­chod­ni

 (1.1) do­ko­na­ny od|po­wa­lać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powalanie n., powalenie n.

 czas. powalać ndk.

Wiktionary


powalnik

skle­pie­nie nad sceną te­a­tral­ną


SJP.pl


powarkiwanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­war­ki­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niepowarkiwanie n.

 czas. powarkiwać ndk.

Wiktionary


powaski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z rzeką Wa­giem, do­ty­czą­cy rzeki Wag

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Poważe n., Wag m.

 przym. waski, dolnowaski

Wiktionary


pował

1. zwa­lo­ne drze­wo w lesie lub cały stos po­wa­lo­nych drzew;
2. wy­wró­ce­nie się drzew w lesie


SJP.pl


powała

drew­nia­ny strop; pułap; sufit


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bud. drew­nia­ny sufit

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Po­wa­ła – herb szla­chec­ki
  • po­wa­ła – w bu­dow­nict­wie war­stwa desek, uło­żo­na na bel­kach stro­po­wych

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. powałka ż.

Wiktionary


powałczyn

Po­wał­czyn (daw­niej "Po­wal­czin", w la­tach 1938–1945 "Schönhöhe") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie szczy­cień­skim, w gmi­nie Świę­taj­no. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa olsz­tyń­skie­go.

Wikipedia


powałka

pła­ska płyta z po­gru­bio­ny­mi kra­wę­dzia­mi i kil­ko­ma ot­wo­ra­mi słu­żą­cy­mi do wen­ty­la­cji lub po­da­wa­nia po­kar­mu pszczo­łom


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pszcz. wew­nętrz­ny da­szek w ulu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powała ż.

Wiktionary


powałkowy

→ po­wał­ka


SJP.pl

Patrz:

powałka

powaśnić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. brak)

 (1.1) przest. dziś książk. po­kłó­cić, po­róż­nić kogoś z kimś

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny po­wa­śnić się (ndk. brak)

 (2.1) po­kłó­cić się z kimś, zna­leźć się w sta­nie waśni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. waśń ż., waśnienie n., zwaśnienie n.

 czas. waśnić ndk., zwaśnić dk.

 przym. waśniwy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pokłócić, poróżnić, skłócić, zantagonizować; przest. dziś książk. zwaśnić; daw. powadzić

Wiktionary


poważanie

mieć wiel­kie uz­na­nie dla kogoś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) po­sza­no­wa­nie, sza­cu­nek, uz­na­nie, któ­rym darzy się kogoś lub coś

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔvaˈʒãɲɛ, AS: považãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powaga ż., poważność ż.

 czas. poważać ndk.

 przym. poważny

 przysł. poważnie

 partyk. powaga

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) respekt, szacunek, poszanowanie

Wiktionary


poważać

mieć wiel­kie uz­na­nie dla kogoś


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) da­rzyć sza­cun­kiem, uz­na­niem

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny po­wa­żać się (dk. po­wa­żyć się)

 (2.1) wza­jem­nie da­rzyć się sza­cun­kiem, uz­na­niem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W odro­dzo­nej Pol­sce był po­wa­ża­nym se­na­to­rem i dzia­ła­czem spo­łecz­nym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈvaʒat͡ɕ, AS: považać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poważność ż., powaga ż., poważanie n., poważnienie n., spoważnienie n.

 czas. wyważyć, poważnieć ndk., spoważnieć dk., poważnić dk.

 przym. poważny, spoważniały

 przysł. poważnie

 partyk. powaga

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szanować

 (1.1) szanować się

Wiktionary


poważka

po­tocz­nie: po­waż­nie, na serio, na­praw­dę


SJP.pl


poważniak

po­tocz­nie: osoba prze­sad­nie po­waż­na, mało skłon­na do żar­tów


SJP.pl


poważnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób po­waż­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Żądam od Ko­ścio­ła, by za­czął nas trak­to­wać na po­waż­nie, by spoj­rzał nam w oczy, jak czy­nił z każ­dym czło­wie­kiem Pan Jezus.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈvaʒʲɲɛ, AS: považʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poważność ż., powaga ż., poważanie n., poważnienie n., spoważnienie n.

 czas. poważać ndk., poważnieć ndk., spoważnieć dk., poważnić dk.

 przym. poważny, spoważniały

 partyk. powaga

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) na serio; gw. Śląsk Cieszyński słósznie

Wiktionary


poważniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: po­waż­nie


SJP.pl


poważniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: po­waż­ny


SJP.pl


poważność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co po­waż­ne; cecha tych, któ­rzy są po­waż­ni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. upoważnienie n., powaga ż., poważanie n., poważnienie n., spoważnienie n.

 czas. wyważyć, poważać ndk., poważnieć ndk., spoważnieć dk., poważnić dk.

 przym. poważny, spoważniały

 przysł. poważnie

 partyk. powaga

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) powaga

Wiktionary


poważny

1. pełen po­wa­gi; do­stoj­ny, ma­je­sta­tycz­ny;
2. świad­czą­cy o czy­jejś po­wa­dze;
3. ma­ją­cy au­to­ry­tet, uz­na­nie; wy­bit­ny, sza­no­wa­ny;
4. ma­ją­cy duże zna­cze­nie; istot­ny, znacz­ny, ważny;
5. groź­ny dla życia, obar­czo­ny ry­zy­kiem; nie­bez­piecz­ny, cięż­ki


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) o czło­wie­ku, sy­tu­a­cji, opi­nii itp.: cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się po­wa­gą

 (1.2) od­po­wie­dzial­ny, godny za­u­fa­nia

 (1.3) ma­ją­cy uz­na­nie u in­nych osób

 (1.4) bu­dzą­cy obawy, groź­ny dla życia; także. skom­pli­ko­wa­ny, obar­czo­ny dużym ry­zy­kiem

 (1.5) ma­ją­cy za­sad­ni­cze zna­cze­nie

 (1.6) o li­te­ra­tu­rze, fil­mie po­ru­sza­ją­cy trud­ny temat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ana­staz­ja jest zbyt po­waż­na jak na swój młody wiek.

 (1.1) Spra­wa jest po­waż­na, bo do­ty­czy ponad pię­ciu­set pra­cow­ni­ków, klien­tów firm oraz miesz­kań­ców.

 (1.4) Nad­wa­ga może wy­wo­ły­wać po­waż­ne kon­sek­wen­cje zdro­wot­ne.

 (1.5) Czeka mnie bar­dzo po­waż­na roz­mo­wa z moją żoną o przysz­ło­ści na­szych dzie­ci.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈvaʒnɨ, AS: považny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powaga ż., poważanie n., poważność ż.

 czas. wyważyć, poważać ndk., poważnieć

 przysł. poważnie

 partyk. powaga

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) godny, na serio, patetyczny, podniosły, stateczny, stosowny

 (1.2) autorytatywny, miarodajny, wiarygodny

 (1.3) poważany, szanowany

 (1.4) ciężki, groźny, krytyczny, niebezpieczny

 (1.5) doniosły, istotny, kluczowy, newralgiczny, nie byle jaki, niebagatelny, ważny, ważki, węzłowy, zasadniczy, żywotny

Wiktionary


poważyć

1. zwa­żyć wiele osób, zwie­rząt, rze­czy jedno po dru­gim;
2. po­wa­żyć się - od­wa­żyć się, ośmie­lić się


SJP.pl


powchłaniać

wchło­nąć po kolei, wiele razy


SJP.pl


powcierać

spę­dzić pe­wien czas na wcie­ra­niu


SJP.pl


poweekendowy

wy­stę­pu­ją­cy po we­e­ken­dzie


SJP.pl


powegetować

żyć przez pe­wien czas w bie­dzie, nie­do­stat­ku; po­gło­do­wać, po­bie­do­wać


SJP.pl


powell

[czy­taj: pałel] naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Po­well – je­zio­ro w USA
  • Po­well Is­land – wyspa w ar­chi­pe­la­gu Or­ka­dów Po­łud­nio­wych
  • Po­well – miej­sco­wość w sta­nie Ala­ba­ma, w hrab­stwie DeKalb
  • Po­well – mia­sto w sta­nie Ohio, w hrab­stwie De­la­wa­re
  • Po­well – miej­sco­wość w sta­nie Tek­sas, w hrab­stwie Na­var­ro
  • Po­well – mia­sto w sta­nie Wy­o­ming, w hrab­stwie Park
  • Po­well (ang. Po­well Towns­hip) – gmina w sta­nie Ar­kan­sas, w hrab­stwie Cra­ig­he­ad
  • Po­well (ang. Po­well Towns­hip) – gmina w sta­nie Kan­sas, w hrab­stwie Co­man­che
  • Po­well (ang. Po­well Towns­hip) – gmina w sta­nie Mi­chi­gan, w hrab­stwie Mar­qu­et­te
  • Po­well (ang. Po­well Towns­hip) – gmina w sta­nie Da­ko­ta Po­łud­nio­wa, w hrab­stwie Ed­munds
  • hrab­stwo Po­well (ang. Po­well Co­un­ty) – w sta­nie Ken­tuc­ky
  • hrab­stwo Po­well (ang. Po­well Co­un­ty) – w sta­nie Mon­ta­na

Wikipedia


powellit

mi­ne­rał, mo­lib­de­nian wap­nia


SJP.pl

Po­wel­lit – mi­ne­rał z gro­ma­dy mo­lib­de­nia­nów. Na­le­ży do grupy mi­ne­ra­łów bar­dzo rzad­kich, spo­ty­ka­ny w niek­tó­rych re­jo­nach ziemi.

Nazwa po­cho­dzi od naz­wi­ska ame­ry­kań­skie­go ge­o­lo­ga Johna Wes­le­ya Po­wel­la (1834-1902).

Wikipedia


power

[czy­taj: pałer] po­tocz­nie: ener­gia, siła, wi­tal­ność


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Power – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Mon­ta­na, w hrab­stwie Teton
  • hrab­stwo Power (ang. Power Co­un­ty) – w sta­nie Idaho
  • Power – sin­gel Hel­lo­we­en z al­bu­mu The Time of the Oath
  • Power – sin­gel Fields of the Nep­hi­lim
  • Power – sin­gel Sha­u­na Ba­ke­ra
  • Power – sin­gel B.A.P
  • Power – sin­gel Kanye Westa
  • Power – sin­gel Litt­le Mix
  • Power – sin­gel Exo
  • Power – sin­gel Ellie Go­ul­ding
  • Power – sin­gel Dilji
  • Power – album stu­dyj­ny ze­spo­łu Kan­sas

Wikipedia


powerbank

[czy­taj: pa­łer­bank] prze­no­śne urzą­dze­nie do prze­cho­wy­wa­nia ener­gii i ła­do­wa­nia te­le­fo­nów ko­mór­ko­wych, ta­ble­tów itp.; bank ener­gii, power bank


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) elektr. prze­no­śny ma­ga­zyn ener­gii elek­trycz­nej; mo­bil­ny aku­mu­la­tor, któ­rym można ła­do­wać urzą­dze­nia bez do­stę­pu do gniazd­ka sie­cio­we­go;

Wiktionary

Po­wer­bank (ina­czej: bank ener­gii, mo­bil­na ła­do­war­ka, zew­nętrz­na ba­te­ria) – prze­no­śne urzą­dze­nie do ła­do­wa­nia urzą­dzeń mo­bil­nych za po­mo­cą portu USB lub bez­prze­wo­do­wo. Są wy­po­sa­żo­ne w aku­mu­la­to­ry li­to­wo-jo­no­we lub li­to­wo-po­li­me­ro­we, które można wie­lo­krot­nie ła­do­wać. Po­sia­da­ją one bar­dzo dobre pa­ra­me­try ma­ga­zy­no­wa­nia ener­gii i trwa­ło­ści ogniw.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) akumulator przenośny

Wiktionary


powerbook

[czy­taj: pa­łer­buk] linia lap­to­pów firmy Apple, pro­du­ko­wa­nych w la­tach 1991-2006


SJP.pl

PowerBook – linia lap­to­pów (prze­no­śnych kom­pu­te­rów oso­bi­stych) firmy Apple, po­prze­dza­ją­ca linię MacBook Pro.

Pier­wsze Po­wer­bo­o­ki po­ja­wi­ły się na rynku w paź­dzier­ni­ku 1991. Kom­pu­te­ry z tej serii wy­po­sa­żo­ne były w pro­ce­sor 68k, tak­to­wa­ny ze­ga­rem 16 lub 25 MHz (za­leż­nie od wer­sji).

Wikipedia


powerek

gwa­ro­wo: drąg do no­sze­nia wia­der na ra­mio­nach; no­si­dło


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. rzad. drąg tra­gar­ski

 (1.2) gwara. drą­żek do no­sze­nia wia­der na ra­mio­nach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W ma­łych drzwiach wy­bi­tych w bocz­nej ścia­nie do­mo­stwa uka­zy­wa­ła się cza­sem służ­ba w bar­wie ksią­żę­cej – i z wia­dra­mi lub ce­bra­mi na po­wer­kach bie­gła po wodę do stu­dzien.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈvɛrɛk, AS: poverek

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) koromysło, nosidła, gwara. powyrek, gwara. powyrko, gwara. powyrka, gwara. siudy, gwara. sządy

Wiktionary


powerkiting

[czy­taj: pa­łer­kaj­ting] wy­ko­ny­wa­nie sko­ków i ewo­lu­cji przy wy­ko­rzy­sta­niu siły no­śnej la­taw­ca


SJP.pl


powerpc

PowerPC – ar­chi­tek­tu­ra mi­kro­pro­ce­so­rów typu RISC oraz nazwa hand­lo­wa mi­kro­pro­ce­so­rów zgod­nych z tą ar­chi­tek­tu­rą.

Ar­chi­tek­tu­ra mi­kro­pro­ce­so­ra PowerPC zo­sta­ła stwo­rzo­na przez kon­sor­cjum firm Apple-IBM-Mo­to­ro­la znane pod skró­tem AIM. Z po­cząt­ku mi­kro­pro­ce­so­ry tej ar­chi­tek­tu­ry przez­na­czo­ne były na rynek kom­pu­te­rów oso­bi­stych, z cza­sem stały się czę­sto uży­wa­ny­mi w za­sto­so­wa­niach ser­we­ro­wych, kla­stro­wych oraz w sy­ste­mach wbu­do­wa­nych.

Wikipedia


powerpoint

ko­mer­cyj­ny pro­gram kom­pu­te­ro­wy do two­rze­nia, wyś­wiet­la­nia pre­zen­ta­cji


SJP.pl


powers

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Po­wers – nazwa ir­landz­kiej whi­skey
  • Po­wers – ame­ry­kań­ska seria ko­mik­so­wa
  • Po­wers – bry­tyj­ski se­rial fan­ta­stycz­ny z 2004, adap­ta­cja ko­mik­su
  • Po­wers – ame­ry­kań­ski su­per­bo­ha­ter­ski se­rial dra­ma­tycz­ny z 2015, adap­ta­cja ko­mik­su
  • Po­wers – wieś w sta­nie Mi­chi­gan, w hrab­stwie Me­no­mi­nee
  • Po­wers – mia­sto w sta­nie Ore­gon, w hrab­stwie Coos
  • Po­wers (ang. Po­wers Towns­hip) – gmina w sta­nie Min­ne­so­ta, w hrab­stwie Cass
  • Po­wers (ang. Po­wers Towns­hip) – gmina w sta­nie Da­ko­ta Pół­noc­na, w hrab­stwie Mo­un­tra­il

Wikipedia


powersalski

bę­dą­cy na­stęp­stwem usta­leń kon­fe­ren­cji w Wer­sa­lu w 1919 roku


SJP.pl


poweselały

stać się we­so­łym lub we­sel­szym


SJP.pl


poweseleć

stać się we­so­łym lub we­sel­szym


SJP.pl


poweselny

na­stę­pu­ją­cy po we­se­lu


SJP.pl


powetować

wy­na­gro­dzić sobie po­nie­sio­ne krzyw­dy, stra­ty


SJP.pl


powginać

wgiąć po kolei, wiele razy


SJP.pl


powgrywać

wgrać po kolei, wiele razy


SJP.pl


powiacik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od po­wiat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pol­ska po­win­na pójść za tym przy­kła­dem i nie dzie­lić swo­je­go te­ry­to­rium na ma­leń­kie po­wia­ci­ki.

 (1.1) Od po­cząt­ku wia­do­mo, że po­wia­tów w Pol­sce jest za wiele, a szcze­gól­nie tych ma­łych, za­bie­dzo­nych, rol­ni­czych po­wia­ci­ków.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powiat m.

Wiktionary


powiadaczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. przy­po­wiast­ka, przy­sło­wie

Wiktionary


powiadamianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) da­wa­nie komuś znać o czymś, prze­ka­zy­wa­nie wia­do­mo­ści, prze­ka­zy­wa­nie do in­for­ma­cji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powiadomienie n., wiadomość ż., zawiadomienie n., zawiadamianie n.

 czas. powiadomić dk., powiadamiać ndk., wiadomo, zawiadomić dk., zawiadamiać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) informowanie, zawiadamianie

Wiktionary


powiadamiać

dawać komuś o czymś znać, prze­ka­zy­wać wia­do­mo­ści


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. po­wia­do­mić)

 (1.1) dawać komuś o czymś znać, prze­ka­zy­wać wia­do­mo­ści

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powiadamianie n., powiadomienie n.

 czas. powiadomić dk.

Wiktionary


powiadanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­wia­dać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. powiedzieć, powiadać ndk.

Wiktionary


powiadać

mówić, oz­naj­miać coś, in­for­mo­wać o czymś


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. po­wie­dzieć)

 (1.1) liter. mówić; mó­wiąc in­for­mo­wać, oz­naj­miać; opo­wia­dać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. opowiadać, powiedzieć, spowiadać

 rzecz. powiedzenie n., powiadanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) prawić

Wiktionary


powiadomienie

dać komuś o czymś znać, prze­ka­zać wia­do­mo­ści


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) danie komuś znać o czymś, prze­ka­za­nie wia­do­mo­ści, prze­ka­za­nie do in­for­ma­cji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powiadamianie n., wiadomość ż., zawiadomienie n., zawiadamianie n.

 czas. powiadomić dk., powiadamiać ndk., wiadomo, zawiadomić dk., zawiadamiać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) poinformowanie, zawiadomienie

Wiktionary


powiadomić

dać komuś o czymś znać, prze­ka­zać wia­do­mo­ści


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. po­wia­da­miać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|po­wia­da­miać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) – Gdy­byś do­wie­dział się cze­goś, co ma zna­cze­nie dla spra­wy, oczy­wi­ście mnie po­wia­do­misz – usi­ło­wał zo­bo­wią­zać mnie do współ­pra­cy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔvʲjaˈdɔ̃mʲit͡ɕ, AS: povʹi ̯adõmʹić

Wiktionary

Powiązane:

 czas. powiadamiać

 rzecz. powiadomienie n., powiadamianie n.

Wiktionary


powianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­wiać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. powiewać, powiać ndk.

 rzecz. powiew mrz., powiewanie n., powiewność ż., wiew mrz.

Wiktionary


powiastka

krót­kie opo­wia­da­nie o tre­ści mo­ra­li­stycz­nej; opo­wiast­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) krót­kie opo­wia­da­nie, hi­sto­ryj­ka, no­wel­ka (zwy­kle za­wie­ra­ją­ca morał)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powieść ż.

 czas. powieść

Wiktionary


powiat

jed­nost­ka ad­mi­ni­stra­cyj­na sa­mo­rzą­du te­ry­to­rial­ne­go w Rzecz­po­spo­li­tej Pol­skiej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) adm. jed­nost­ka po­dzia­łu ad­mi­ni­stra­cyj­ne­go w Pol­sce, wcho­dzą­ca w skład wo­je­wództ­wa;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • po­wiat – jed­nost­ka ad­mi­ni­stra­cyj­na Au­strii
  • po­wiat – jed­nost­ka ad­mi­ni­stra­cyj­na Czech
  • po­wiat – jed­nost­ka ad­mi­ni­stra­cyj­na Nie­miec
  • po­wiat – jed­nost­ka ad­mi­ni­stra­cyj­na Pol­ski
    • lista po­wia­tów w Pol­sce
  • po­wiat – jed­nost­ka ad­mi­ni­stra­cyj­na Sło­wa­cji
  • po­wiat – jed­nost­ka ad­mi­ni­stra­cyj­na Wę­gier

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie masz teraz praw­dzi­wej przy­jaź­ni na świe­cie. • Ostat­ni znam jej przy­kład w Osz­miań­skim po­wie­cie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔvʲjat, AS: povʹi ̯at

Wiktionary

Powiązane:

 przym. powiatowy, wewnątrzpowiatowy

 rzecz. powiacik mrz.

Wiktionary


powiatowy

zwią­za­ny z po­wia­tem, do­ty­czą­cy po­wia­tu


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z po­wia­tem, do­ty­czą­cy po­wia­tu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­wia­to­wy urząd pracy or­ga­ni­zu­je za­ję­cia ak­ty­wi­za­cyj­ne dla osób bez­ro­bot­nych i po­szu­ku­ją­cych pracy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔvʲjaˈtɔvɨ, AS: povʹi ̯atovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powiat m.

Wiktionary


powiać

1. o po­wie­trzu: po­ru­szyć się; za­wiać, zadąć;
2. o po­wie­trzu: wiać przez jakiś okres czasu;
3. o chło­dzie, za­pa­chu itp.: roz­prze­strze­nić się;
4. książ­ko­wo, prze­no­śnie o ja­kimś zja­wi­sku, na­stro­ju, uczu­ciu: dać się od­czuć, np. "Po­wia­ło grozą.";
5. bar­dzo rzad­ko: po­ru­szyć się pod wpły­wem ru­chów po­wie­trza, np. "Cho­rą­giew po­wia­ła na wie­trze.";
6. bar­dzo rzad­ko: mach­nąć, po­trząs­nąć, po­ru­szyć czymś, np. "Po­wiać ręką, ogo­nem."


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. po­wie­wać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|po­wie­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔvʲjät͡ɕ, AS: povʹi ̯äć

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wiać, powiewać ndk.

 rzecz. powiew m., powiewność ż., powiewanie n., powianie n., wiew mrz.

 przym. powiewny

 przysł. powiewnie

Wiktionary


powichrowski

naz­wi­sko


SJP.pl


powicie

daw­niej: to, w co spo­wi­ja­no nie­mow­lę; po­wi­ja­ki


SJP.pl

Po­wi­cie (biał. Павіцце, "Pa­wic­cie") – wieś (do 2011 roku była agro­mia­stecz­kiem) na Bia­ło­ru­si, w re­jo­nie ko­bryń­skim ob­wo­du brze­skie­go. Miej­sco­wość wcho­dzi w skład siel­so­wie­tu Po­wi­cie.

Wikipedia


powidlak

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. sze­ro­ki, ema­lio­wa­ny ganek z gru­bym dnem i po­kry­wą przez­na­czo­ny do sma­że­nia po­wi­deł

 (1.2) cuk. cia­sto w for­mie pla­ce­kac­ka prze­kła­da­ne po­wi­dła­mi, lub z po­wi­dła­mi zmie­sza­ny­mi z cia­stem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powidła nmos., powidełka nmos., powidło n.

 przym. powidłowy

Wiktionary


powidlnik

po­widl­nik in­dyj­ski - ga­tu­nek tro­pi­kal­ne­go drze­wa z ro­dzi­ny bo­bo­wa­tych; ta­ma­rynd in­dyj­ski, ta­ma­ryn­do­wiec in­dyj­ski


SJP.pl


powidok

wra­że­nie wzro­ko­we trwa­ją­ce jakiś czas po za­koń­cze­niu dzia­ła­nia bodź­ca zew­nętrz­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kon­trast na­stęp­czy, wra­że­nie wzro­ko­we utrzy­mu­ją­ce się po usta­niu bodź­ca (np. po pa­trze­niu na słoń­ce);

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. widok mrz.

Wiktionary


powidz

nazwa dwóch wsi w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Po­widz – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. słu­pec­kim, w gmi­nie Po­widz
  • Po­widz – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. ko­sza­liń­skim, w gmi­nie Po­la­nów
  • Po­widz – dawna gro­ma­da
  • Po­widz – sta­cja kolei wą­sko­to­ro­wej w Po­wi­dzu
  • Gmina Po­widz
  • Po­widz-Osied­le

Wikipedia


powidzki

przy­miot­nik od: Po­widz


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Po­wi­dza, zwią­za­ny z Po­wi­dzem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Powidz m., powidzanin m., powidzanka ż.

Wiktionary


powidła

gęsta masa z owo­ców, zwła­szcza śli­wek, długo sma­żo­nych z do­dat­kiem cukru; po­wi­dło


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) spoż. gęsty przet­wór wy­ko­ny­wa­ny z mocno wys­ma­żo­nych owo­ców, naj­czę­ściej śli­wek, cza­sem z do­dat­kiem cukru;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lp. od: po­wi­dło

Wiktionary

Po­wi­dła – przet­wór owo­co­wy zwy­kle wy­ko­ny­wa­ny ze śli­wek. Tra­dy­cyj­nie na po­wi­dła używa się wę­gie­rek pra­żo­nych w ko­tłach przez wiele dni aż do uzy­ska­nia ko­lo­ru od bor­do­we­go do brą­zo­we­go. Pra­że­nie po­wo­du­je od­pa­ro­wa­nie wody, co zwięk­sza gę­stość, po­pra­wia smak po­wi­deł oraz prze­dłu­ża okres prze­cho­wy­wa­nia. Obec­nie czę­ściej pro­du­ku­je się je z pulp owo­co­wych, gdzie także przez obrób­kę ter­micz­ną za­gę­szcza się pro­dukt.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jest be­czuł­ka śli­wek je­sie­nią i worek ja­błek, ku­pio­ny na ga­la­rach nad Wisłą. Dom pach­nie po­wi­dła­mi. Chleb z po­wi­dła­mi na dru­gie śnia­da­nie do szko­ły, za­miast chle­ba ze smal­cem!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈvʲidwa, AS: povʹidu̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powidlak mrz., powidło n., powidlanka ż.

:: zdrobn. powidełka nmos.

 przym. powidłowy

Wiktionary


powidło

gęsta masa z owo­ców, zwła­szcza śli­wek, długo sma­żo­nych z do­dat­kiem cukru; po­wi­dła


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) przest. lub gwara. po­wi­dła

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tu i ów­dzie robią po­wi­dło ze śli­wek, któ­re­go uży­wa­ją do chle­ba.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powidlak m., powidła nmos., powidełka nmos.

 przym. powidłowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) powidła

Wiktionary


powidłowy

→ po­wi­dła, → po­wi­dło


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) kulin. do­ty­czą­cy po­wi­deł

Wiktionary

Patrz:

powidła, → powidło

Powiązane:

 rzecz. powidlak mrz., powidła nmos., powidło n.

Wiktionary


powieczerzać

daw­niej, dziś gwa­ro­wo: zjeść wie­cze­rzę (ko­la­cję); po­wie­cze­rzo­wać


SJP.pl


powieczerze

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) kośc. mod­lit­wa od­pra­wia­na po wie­czer­ni w ko­ścio­łach pra­wo­sław­nych

Wiktionary


powieczerzować

żar­to­bli­wie: zjeść wie­cze­rzę (ko­la­cję); po­wie­cze­rzać


SJP.pl


powieczka

zdrob­nie­nie od: po­wie­ka


SJP.pl


powiedać

cza­sow­nik

 (1.1) stpol., dziś gw-pl|Ma­zo­wsze, Ma­zu­ry, Pod­la­sie, księ­stwo ło­wic­kie, Su­wal­szczyz­na, zie­mia lu­bel­ska, zie­mia mal­bor­ska.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) gwara war­szaw­ska: A tu jak raz przy­cho­dzi mój ko­leż­ka nie­ja­ki Pi­kul­ski An­to­ni, któ­ren za­wsze był bez­ro­bot­ny i po­wie­da, że po­sa­dę do­stał.

 (1.1) gwara księ­żac­ka: To nad­cho­dzi tyn Zyd i po­wie­do: „pa­no­wie, co wy mocie do tego cło­wie­ka, łun w ni­ja­kum po­li­ty­ke sie nie wdaje”.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. spowiadać

Wiktionary


powiedzenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­wie­dzieć.

 (1.2) przy­sło­wie, mak­sy­ma, po­pu­lar­ne zda­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­wie­dze­nie mu tego nie było do­brym po­my­słem.

 (1.2) Po­wie­dze­nie le­śni­ków mówi, że sta­rych drzew się nie prze­sa­dza.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔvʲjɛˈd͡zɛ̃ɲɛ, AS: povʹi ̯eʒẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. powiedzieć dk., powiadać ndk.

 rzecz. zdrobn. powiedzonko n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) powiedzonko, proverbium

Wiktionary


powiedzieć

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. po­wia­dać)

 (1.1) wy­ra­zić coś sło­wa­mi, oz­naj­mić

 (1.2) wy­ra­zić w ja­ki­kol­wiek spo­sób ko­mu­ni­ka­tyw­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­wie­dzia­łem ci, że to nie ma sensu.

 (1.2) Co chcesz przez to po­wie­dzieć?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈvʲjɛ̇d͡ʑɛ̇t͡ɕ, AS: povʹi ̯ėʒ́ėć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powiedzonko n., powiedzenie n., opowieść ż., opowiastka ż., podpowiedź ż., przepowiednia ż., spowiedź ż., wypowiedź ż., zapowiedź ż., dopowiedzenie n., dopowiadanie n., naopowiadanie n., odpowiedzenie n., odpowiadanie n., opowiedzenie n., opowiadanie n., podpowiedzenie n., podpowiadanie n., ponaopowiadanie n., poopowiadanie n., porozpowiadanie n., powiadanie n., powypowiadanie n., pozapowiadanie n., przepowiedzenie n., przepowiadanie n., rozpowiedzenie n., rozpowiadanie n., spowiadanie n., wypowiedzenie n., wypowiadanie n., wyspowiadanie n., zapowiedzenie n., zapowiadanie n.

 czas. dopowiedzieć dk., dopowiadać ndk., naopowiadać dk., odpowiedzieć dk., odpowiadać ndk., opowiedzieć dk., opowiadać ndk., podpowiedzieć dk., podpowiadać ndk., ponaopowiadać dk., poopowiadać dk., porozpowiadać dk., powiadać ndk., powypowiadać dk., pozapowiadać dk., przepowiedzieć dk., przepowiadać ndk., rozpowiedzieć dk., rozpowiadać ndk., spowiadać ndk., wypowiedzieć dk., wypowiadać ndk., wyspowiadać dk., zapowiedzieć dk., zapowiadać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) oświadczyć, orzec, oznajmić, rzec, stwierdzić, skonstatować, wyrazić przekonanie, przedstawić, sformułować, reg. śl. pedzieć

 (1.2) reg. śl. prawić

Wiktionary


powiedzmy

1. dajmy na to, na przy­kład, przy­kła­do­wo (np. "Zadz­wo­nię, po­wiedz­my o dzie­wią­tej.");
2. umów­my się (np. "Jego in­ten­cje nie za­wsze, po­wiedz­my, są czy­ste.")


SJP.pl

forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) rozk. 1. os. lm. od po­wie­dzieć

wy­krzy­knik

 (2.1) wy­ra­że­nie względ­nej apro­ba­ty lub zgody z roz­mów­cą

par­ty­ku­ła

 (3.1) wy­ra­że­nie wpro­wa­dza­ją­ce do wy­po­wie­dzi ja­kieś za­ło­że­nie

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Czy jeśli zro­bię po­rzą­dek w po­ko­ju, to będę mógł iść na dwór? // Po­wiedz­my…

 (3.1) Po­wiedz­my, że masz rację… W takim razie kto zjadł ten tort?

Wiktionary


powiedzonko

krót­kie po­wie­dze­nie o tre­ści naj­czę­ściej afo­ry­stycz­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zdrobn. od: po­wie­dze­nie

Wiktionary

Po­wie­dzon­ko – słowo lub wy­ra­że­nie łatwe do za­pa­mię­ta­nia, czę­sto pow­ta­rza­ne i wsku­tek tego ko­ja­rzo­ne z okre­ślo­ną osobą, grupą, or­ga­ni­za­cją, pro­duk­tem lub ideą. Po­wie­dzon­ka mogą peł­nić funk­cję cha­rak­te­ry­stycz­nych okre­śleń lub zna­ków roz­poz­naw­czych osób i grup. W ję­zy­ku po­tocz­nym ter­min ten może rów­nież oz­na­czać krót­kie, dow­cip­ne lub zło­śli­we po­wie­dze­nie.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. powiedzenie n.

 czas. powiedzieć dk.

Wiktionary


powieka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) anat. kos­met. ka­wa­łek skóry za­kry­wa­ją­cy oko;

Wiktionary

Na tę stro­nę wska­zu­je „po­wie­ki”. Zo­bacz też: Po­wie­ki (ze­spół mu­zycz­ny).

Po­wie­ka ( pal­pe­bra) – wy­stę­pu­ją­cy u krę­gow­ców ru­cho­my, umię­śnio­ny fałd skór­ny okry­wa­ją­cy i chro­nią­cy oko.

Do po­wie­ki gór­nej przy­cze­pia się ścię­gno mię­śnia dźwi­ga­cza po­wie­ki gór­nej, który od­po­wia­da za jej ruchy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Odw­le­kał ten mo­ment jak naj­dłu­żej, ale wresz­cie z po­wro­tem wy­su­nął głowę ponad kra­wędź koca i pod­niósł po­wie­ki.

 (1.1) Ko­bie­ta w pła­szczu za­pię­tym pod szyję po­in­for­mo­wa­ła póź­niej krew­nych ma­te­ma­ty­ka, iż już w po­zy­cji le­żą­cej, z po­wie­ka­mi zam­knię­ty­mi, wciąż ści­ska­jąc pa­ra­sol w kur­czo­wo za­ci­śnię­tej dłoni, pro­fe­sor wy­szep­tał si­ny­mi war­ga­mi słowa, które mogły zna­czyć "O, Pol­sko!" lub "Oj, Po­la­cy!", ale spra­wa po­zo­sta­ła nie wy­ja­śnio­na.

 (1.1) Na ko­niec, po go­dzi­nie pi­sa­nia pod­niósł twarz znad bi­bu­ły, spoj­rzał na szyby za­la­ne de­szczem i koń­cem dłu­gie­go, ko­ści­ste­go palca po­wiódł po brze­gu za­czer­wie­nio­nej po­wie­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈvʲjɛka, AS: povʹi ̯eka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. powiekowy

Wiktionary


powielacz

techn. urzą­dze­nie do po­wie­la­nia ma­szy­no­pi­sów, rę­ko­pi­sów, ry­sun­ków


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) po­ligr. dawne pro­ste urzą­dze­nie dru­kar­skie do wy­ko­ny­wa­nia wie­lo­krot­nych kopii;

 (1.2) techn. urzą­dze­nie które zwie­lo­krot­nia coś

Wiktionary

Po­wie­lacz – urzą­dze­nie do ko­pio­wa­nia do­ku­men­tów, uży­wa­ne od XIX wieku do końca lat osiem­dzie­sią­tych XX wieku. Obec­nie wy­par­te już nie­mal cał­ko­wi­cie przez wy­god­niej­sze urzą­dze­nia wy­ko­rzy­stu­ją­ce ska­ne­ry i dru­kar­ki la­se­ro­we, bądź przez kse­ro­ko­piar­ki.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pɔˈvʲjɛlat͡ʃ, AS: povʹi ̯elač

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powielanie n., powielenie n., powielarka ż., powielarnia ż., powielator m., powielatorka ż.

 czas. powielać ndk., powielić dk.

 przym. powielaczowy

 przysł. wielce

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) powielarka

Wiktionary


powielaczowy

→ po­wie­lacz


SJP.pl

Patrz:

powielacz

powielanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) techn. me­cha­nicz­ne i naj­czę­ściej ma­so­we two­rze­nie od­bi­tek, kopii itp.

 (1.2) przen. ko­pio­wa­nie, pow­ta­rza­nie cze­goś we­dług ja­kie­goś wzor­ca

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔvʲjɛˈlãɲɛ, AS: povʹi ̯elãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powielenie n., powielacz m., powielarka ż., powielarnia ż., powielator m., powielatorka ż.

 czas. powielać ndk., powielić dk.

 przym. powielaczowy

 przysł. wielce

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) odbijanie

Wiktionary


powielarnia

po­mie­szcze­nie z urzą­dze­nia­mi do po­wie­la­nia


SJP.pl


powielać

1. wy­ko­ny­wać kopie tek­stów lub ry­sun­ków w wielu eg­zem­pla­rzach;
2. pow­ta­rzać lub wy­ko­ny­wać coś zgod­nie z ja­ki­miś wzor­ca­mi


SJP.pl


powielekroć

wiele razy, wie­lo­krot­nie; wie­le­kroć, wie­lo­kroć, po wie­le­kroć, po wie­lo­kroć, po­wie­lo­kroć


SJP.pl


powielin

Po­wie­lin – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie puł­tu­skim, w gmi­nie Win­ni­ca. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa cie­cha­now­skie­go.

Wikipedia


powielić

1. wy­ko­nać kopie tek­stów lub ry­sun­ków w wielu eg­zem­pla­rzach;
2. pow­tó­rzyć lub wy­ko­nać coś zgod­nie z ja­ki­miś wzor­ca­mi


SJP.pl


powielokrotny

daw­niej: wie­lo­krot­ny, wie­lo­ra­zo­wy


SJP.pl


powielokroć

wiele razy, wie­lo­krot­nie; wie­le­kroć, wie­lo­kroć, po wie­le­kroć, po wie­lo­kroć, po­wie­le­kroć


SJP.pl


powiercić

1. spę­dzić pe­wien czas na wier­ce­niu;
2. po­wier­cić się - spę­dzić pe­wien czas na wier­ce­niu się


SJP.pl


powiernica

1. ko­bie­ta za­u­fa­na, przy­ja­ciół­ka;
2. w pra­wie: ko­bie­ta upo­waż­nio­na przez kogoś do re­pre­zen­to­wa­nia jego in­te­re­sów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) za­u­fa­na, ko­bie­ta któ­rej ktoś się zwie­rza ze swo­ich spraw oso­bi­stych czy ta­jem­nic

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powiernik mos.

 czas. powierzyć

Wiktionary


powiernictwo

1. po­wie­rze­nie ma­jąt­ku lub pro­wa­dze­nia spraw oso­bie lub in­sty­tu­cji;
2. na­dzór spra­wo­wa­ny prze ja­kieś pań­stwo nad pew­nym te­ry­to­rium, usta­no­wio­ny po­przez umowy mię­dzy­na­ro­do­we


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) prze­ka­za­nie na­dzo­ru nad czymś innej oso­bie lub in­sty­tu­cji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powiernik mos.

 czas. powierzyć

Wiktionary


powierniczka

1. osoba za­u­fa­na, przy­ja­ciół­ka;
2. ko­bie­ta upo­waż­nio­na przez kogoś do re­pre­zen­to­wa­nia jej in­te­re­sów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przy­ja­ciół­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powiernik mos.

 czas. powierzyć

Wiktionary


powierniczy

1. taki, który zo­stał po­wie­rzo­ny komuś w za­rzą­dza­nie;
2. te­ry­to­rium po­wier­ni­cze - nie­su­we­ren­ne te­ry­to­rium za­rzą­dza­ne przez obce pań­stwo lub mię­dzy­na­ro­do­wą or­ga­ni­za­cję na mocy umów;
3. fun­dusz po­wier­ni­czy - fun­dusz zbio­ro­we­go in­we­sto­wa­nia, in­sty­tu­cja fi­nan­so­wa za­rzą­dza­ją­ca ma­jąt­kiem wielu osób po­przez lo­ko­wa­nie go w usta­lo­ne ro­dza­je ak­ty­wów; fun­dusz in­we­sty­cyj­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy po­wier­nict­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powiernik mos.

 czas. powierzyć

Wiktionary


powiernik

1. osoba za­u­fa­na, przy­ja­ciel;
2. w pra­wie: osoba upo­waż­nio­na przez kogoś do re­pre­zen­to­wa­nia jej in­te­re­sów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek za­u­fa­ny, któ­re­mu ktoś się zwie­rza ze swo­ich spraw oso­bi­stych czy ta­jem­nic

 (1.2) osoba upo­waż­nio­na przez kogoś do re­pre­zen­to­wa­nia go w spra­wach praw­nych, są­do­wych, urzę­do­wych itd.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Po­wier­nik (ban­ko­wość)
  • Frodo Bag­gins – Po­wier­nik Pier­ście­nia

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pɔˈvʲjɛrʲɲik, AS: povʹi ̯erʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powiernictwo n., powierzanie n., powierzenie n.

:: fż. powiernica ż., powierniczka ż.

 czas. powierzać ndk., powierzyć dk.

 przym. powierniczy, powierny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zausznik

Wiktionary


powierny

przy­miot­nik

 (1.1) daw. za­u­fa­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powiernik mos.

 czas. powierzyć

Wiktionary


powierzać

1. zle­cać komuś wy­ko­na­nie cze­goś;
2. zle­cać komuś ob­ję­cie ja­kiejś funk­cji, wła­dzy, ja­kie­goś sta­no­wi­ska; no­mi­no­wać, de­sy­gno­wać, ob­wo­ły­wać, po­wo­ły­wać;
3. od­da­wać kogoś lub coś pod czy­jąś opie­kę; za­wie­rzać, prze­ka­zy­wać;
4. wyz­na­wać komuś jakąś ta­jem­ni­cę, li­cząc na dy­skre­cję; zdra­dzać se­kret, prze­ka­zy­wać ta­jem­ni­cę


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. po­wie­rzyć)

 (1.1) zle­cać komu spra­wo­wa­nie okre­ślo­nej funk­cji lub zro­bie­nie cze­goś

 (1.2) pod­da­wać czy­jejś opie­ce

 (1.3) wyz­na­wać komuś coś w za­u­fa­niu

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny po­wie­rzać się (dk. po­wie­rzyć się)

 (2.1) podn. pod­da­wać się komuś lub cze­muś z uf­no­ścią

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pew­ne­go dnia pod­czas prze­słu­cha­nia ak­to­rów poz­na­je uro­dzi­we­go mło­dzień­ca, któ­re­mu po­wie­rza jedną z głów­nych ról.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powierzanie n., powierzenie n., powiernik mos., zwierzenie n.

 czas. powierzyć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zlecać

 (1.2) poddawać, zawierzać

 (1.3) wyznawać

 (2.1) ofiarować się, zdawać się

Wiktionary


powierzchnia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zew­nętrz­na stro­na

 (1.2) okre­ślo­ny ob­szar, o ogra­ni­czo­nych roz­mia­rach

 (1.3) wierzch­nia war­stwa masy ja­kiej­kol­wiek sub­stan­cji, cie­czy

 (1.4) geom. dwu­wy­mia­ro­wy od­po­wied­nik krzy­wej

 (1.5) pot. miara wiel­ko­ści zbio­ru na pła­szczyź­nie, pole po­wierzch­ni

 (1.6) daw. po­wierz­chow­ność, wy­gląd zew­nętrz­ny

forma przy­miot­ni­ka.

 (2.1) ż. M. lp. od: po­wierzch­ni

Wiktionary

Po­wierzch­nia – zbiór punk­tów (miej­sce ge­o­me­trycz­ne) o tej włas­no­ści, iż można wokół każ­de­go jej punk­tu zbu­do­wać (nie­wiel­ką) sferę, która w prze­cię­ciu z tym zbio­rem daje je­dy­nie obiek­ty jed­no­wy­mia­ro­we (krzy­we). Jest to trój­wy­mia­ro­wy od­po­wied­nik po­ję­cia krzy­wej. Po­wierzch­nia jest także po­tocz­nym okre­śle­niem pola po­wierzch­ni.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Górna po­wierzch­nia dachu jest fa­li­sta.

 (1.2) Jaka jest po­wierzch­nia tego miesz­ka­nia?

 (1.3) Korek pływa na po­wierzch­ni wody.

 (1.4) Sfera to po­wierzch­nia kuli.

 (1.5) Po­wierzch­nia kwa­dra­tu o boku a wy­ra­ża się wzo­rem a².

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈvʲjɛʃxʲɲa, AS: povʹi ̯ešχʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powierzchowność ż.

 przym. powierzchniowy, powierzchowny, powierzchni, podpowierzchniowy

 przysł. powierzchniowo, powierzchownie, podpowierzchniowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) pole powierzchni

 (1.6) powierzchowność

Wiktionary


powierzchniowo

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób po­wierzch­nio­wy

Wiktionary


powierzchniowy

przy­miot­nik

 (1.1) po­ja­wia­ją­cy się/wy­stę­pu­ją­cy na po­wierzch­ni

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wy­ni­ki badań na­u­ko­wych do­wo­dzą, że fermy prze­my­sło­we mają ni­szczą­cy wpływ na śro­do­wi­sko i za­so­by na­tu­ral­ne (wody po­wierzch­nio­we i po­dziem­ne), eko­no­mię lo­kal­ną ob­sza­rów wiej­skich i ja­kość życia ich miesz­kań­ców.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powierzchnia ż., powierzchowność ż.

 przym. powierzchowny, podpowierzchniowy

Wiktionary


powierzchownie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób po­wierz­chow­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W re­zul­ta­cie du­cho­wość tek­stów mszal­nych jest zaz­na­czo­na w cyklu dość po­wierz­chow­nie, za­led­wie for­mal­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔvʲjɛʃˈxɔvʲɲɛ, AS: povʹi ̯ešχovʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 przym. powierzchowny

 rzecz. powierzchnia ż., powierzchowność ż.

Wiktionary


powierzchowniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: po­wierz­chow­nie


SJP.pl


powierzchowniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: po­wierz­chow­ny


SJP.pl


powierzchowność

1. zew­nętrz­ny wy­gląd cze­goś;
2. po­bież­ne, płyt­kie trak­to­wa­nie cze­goś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co po­wierz­chow­ne; cecha tych, któ­rzy są po­wierz­chow­ni

 (1.2) wy­gląd zew­nętrz­ny czło­wie­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Praw­da, że my obyd­wa tylko z te­or­ji znamy ko­bie­ty, prze­cież ja za­czą­łem nie ufać tym wszyst­kim po­wierz­chow­no­ściom, któ­re­mi ta pa­nien­ka po­tra­fi obu­dzać i utrzy­mać pasją. sic.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powierzchnia ż.

 przym. powierzchowny, powierzchniowy

 przysł. powierzchownie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pobieżność, zdawkowość, niedokładność

 (1.2) aparycja, prezencja, wygląd

Wiktionary


powierzchowny

1. mało do­kład­ny, nie­grun­tow­ny; po­bież­ny;
2. znaj­du­ją­cy się na po­wierzch­ni lub tuż pod po­wierzch­nią;
3. mało wni­kli­wy, po­prze­sta­ją­cy na ob­ser­wa­cjach zew­nętrz­nych, trak­tu­ją­cy wszyst­ko lekko


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który opie­ra się na płyt­kiej, po­bież­nej ob­ser­wa­cji, który nie wnika w isto­tę rze­czy

 (1.2) o usz­ko­dze­niu: który znaj­du­je się na po­wierzch­ni

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. powierzchownie

 przym. powierzchniowy

 rzecz. powierzchowność ż., powierzchnia ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pobieżny, płaski, płytki

Wiktionary


powierzgać

po­fi­kać, po­bry­kać; po­tocz­nie:
1. po­ma­chać gwał­tow­nie no­ga­mi;
2. o zwie­rzę­ciu: spę­dzić pe­wien czas na wy­rzu­ca­niu do tyłu obu tyl­nych nóg pod­czas biegu


SJP.pl


powierzyć

1. zle­cić komuś wy­ko­na­nie cze­goś;
2. zle­cić komuś ob­ję­cie ja­kiejś funk­cji, wła­dzy, ja­kie­goś sta­no­wi­ska; no­mi­no­wać, de­sy­gno­wać, ob­wo­łać, po­wo­łać;
3. oddać kogoś lub coś pod czy­jąś opie­kę; za­wie­rzyć, prze­ka­zać;
4. wyz­nać komuś jakąś ta­jem­ni­cę, li­cząc na dy­skre­cję; zdra­dzić se­kret, prze­ka­zać ta­jem­ni­cę


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. po­wie­rzać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|po­wie­rzać.

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny po­wie­rzyć się (ndk. po­wie­rzać się)

 (2.1) do­ko­na­ny od|po­wie­rzać się.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zwierzenie n., powiernik m., powiernica ż., powierniczka ż., powierzyciel m., powierzycielka ż., powiernictwo n., powierzanie n., powierzenie n.

 czas. powierzać ndk.

 przym. powierniczy, powierny

Wiktionary


powiesić

stra­cić po­przez po­wie­sze­nie


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wie­szać)

 (1.1) umie­ścić coś za­wie­sza­jąc

 (1.2) uśmier­cić kogoś wie­sza­jąc na stry­czek

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny po­wie­sić się (ndk. wie­szać się)

 (2.1) zadać sobie śmierć wie­sza­jąc się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wie­szak w przed­po­ko­ju stoi po to, abyś mógł po­wie­sić sobie płaszcz i ka­pe­lusz.

 (1.2) W Pol­sce nie wy­ko­nu­je się już kary śmier­ci, a ostat­ni raz kat po­wie­sił ska­za­ne­go w 1988 roku.

 (2.1) Są­siad Tomka po­wie­sił się w ubie­głym roku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈvʲjɛ̇ɕit͡ɕ, AS: povʹi ̯ėśić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powieszony m., powieszona ż., zawieszka ż., wieszak m., wisielec m., powieszenie n.

 czas. wieszać ndk., zawiesić dk., zawieszać ndk., wisieć ndk., zwisać ndk., odwieszać ndk., odwiesić dk., zwieszać ndk., zwiesić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) rzucić się na sznur

Wiktionary


powiestka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Bia­ły­stok, Wilno, War­sza­wa. wez­wa­nie urzę­do­we

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) — No do­brze, a po­wiest­ki, na­ka­zy zgła­sza­nia się do badań okre­so­wych czy na szcze­pie­nia? // — To wszyst­ko, pani Te­re­so, szło przez nasze biuro.

 (1.1) Do po­ko­ju wszedł żan­darm. // — Jan Twin­ko? — wy­gło­sił na progu. // — Je­stem — odez­wał się Jan. // — Do pana po­wiest­ka. // Wrę­czył kart­kę i wy­szedł. // Po­wiest­ka za­wie­ra wez­wa­nie do sta­wie­nia się w kan­ce­lar­ji Płu­to­wa na trze­ci dzień.

 (1.1) — Byłem dzi­siaj w kan­ce­lar­ji i la wszyst­kich przy­wio­złem po­wiest­ki, kupą całą po­je­dzie­cie, ale dwór wi­no­wa­ty, to niech płaci.

Wiktionary


powieszać

stra­cić wiele osób przez po­wie­sze­nie


SJP.pl


powieszenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) jeden ze spo­so­bów wy­ko­ny­wa­nia kary śmier­ci;

 (1.2) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­wie­sić.

Wiktionary

Po­wie­sze­nie (łac. "su­spen­sio") – kara śmier­ci wy­ko­ny­wa­na po­przez uśmier­ce­nie ska­zań­ca pętlą za­wią­za­ną na jego szyi, która za­ci­ska się pod jego włas­nym cię­ża­rem, pod­czas zwi­sa­nia z wy­so­ko­ści. Jedna z naj­star­szych metod eg­ze­ku­cji, wy­ko­ny­wa­na naj­czę­ściej na szu­bie­ni­cy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kara śmier­ci przez po­wie­sze­nie po­le­ga na za­ło­że­niu ska­za­ne­mu na szyję spe­cjal­nej pętli za­ci­ska­ją­cej się pod cię­ża­rem ciała.

 (1.2) Czy mogę cię pro­sić o po­wie­sze­nie pła­szcza?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔvʲjɛˈʃɛ̃ɲɛ, AS: povʹi ̯ešẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wisielec m., wieszak mrz.

 czas. wieszać, powiesić dk.

 przym. wisielczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przen. szubienica, przen. stryczek

Wiktionary


powieszli

daw­niej: cza­sow­nik "po­wie­dzieć" w for­mie oso­bo­wej po­łą­czo­ny z par­ty­ku­łą py­ta­ją­cą "-li" (= czy); czy po­wiesz


SJP.pl


powieszona

stra­cić po­przez po­wie­sze­nie


SJP.pl


powieszony

stra­cić po­przez po­wie­sze­nie


SJP.pl


powietrze

1. mie­sza­ni­na gazów two­rzą­ca at­mos­fe­rę;
2. daw­niej: za­ra­za, epi­de­mia; mo­ro­we po­wie­trze


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) mie­sza­ni­na gazów, z któ­rej skła­da się at­mos­fe­ra Ziemi;

 (1.2) w związ­kach z przy­im­ka­mi miej­sce ponad zie­mią

 (1.3) przest. za­ra­za, zo­bacz. mo­ro­we po­wie­trze

Wiktionary

Po­wie­trze ( aer) – mie­sza­ni­na gazów i ae­ro­zo­li skła­da­ją­ca się na at­mos­fe­rę ziem­ską. Po­ję­cie jest sto­so­wa­ne prze­de wszyst­kim w od­nie­sie­niu do tej czę­ści po­wło­ki ga­zo­wej, któ­rej che­micz­ny skład jest wy­rów­na­ny wsku­tek cyr­ku­la­cji gazów w tro­pos­fe­rze (zob. ho­mos­fe­ra, war­stwa o gru­bo­ści do 100 km), bywa jed­nak od­no­szo­ne rów­nież do wszyst­kich sfer ziem­skiej at­mos­fe­ry, o róż­nym skła­dzie che­micz­nym i wła­ści­wo­ściach fi­zycz­nych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ot­wórz okno i wpuść tro­chę świe­że­go po­wie­trza.

 (1.1) Po­wie­trze skła­da się głów­nie z azotu.

 (1.2) He­li­kop­ter uniósł się w po­wie­trze.

 (1.3) Od po­wie­trza, głodu, ognia i wojny za­cho­waj nas, Panie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈvʲjɛṭʃɛ, AS: povʹi ̯eṭše

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zapowietrzać ndk., odpowietrzać ndk.

 przym. powietrzny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) atmosfera

Wiktionary


powietrznodesantowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) wojsk. zwią­za­ny z de­san­tem z po­wie­trza, do­ty­czą­cy de­san­tu z po­wie­trza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ak­tu­al­nie jed­nost­ka sta­cjo­nu­je w gar­ni­zo­nie Biel­sko-Biała i wcho­dzi w skład 6. Bry­ga­dy Po­wietrz­no­de­san­to­wej im. gen. Sta­ni­sła­wa So­sa­bow­skie­go.

Wiktionary


powietrznoszczelność

→ po­wietrz­no­szczel­ny


SJP.pl

Patrz:

powietrznoszczelny

powietrzność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co po­wietrz­ne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. powietrzny

Wiktionary


powietrzny

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z po­wie­trzem, do­ty­czą­cy po­wie­trza

 (1.2) taki, który od­by­wa się w po­wie­trzu, na pew­nej wy­so­ko­ści

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈvʲjɛṭʃnɨ, AS: povʹi ̯eṭšny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powietrze n., powietrznik m., powietrzność ż.

Wiktionary


powietrzyć

spę­dzić pe­wien czas na wie­trze­niu cze­goś, np. po­ko­ju


SJP.pl


powiew

wiew, pod­much


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ła­god­ny ruch po­wie­trza;

 (1.2) przen. objaw zmian w (na ogół po­zy­tyw­nym) kie­run­ku

Wiktionary

Po­wiew - bar­dzo słaby wiatr. Jego pręd­kość nie prze­kra­cza 2 m/s, po­wo­du­je on zmarszcz­ki na wo­dzie, jest on słabo od­czu­wal­ny, dymy z ko­mi­nów lekko się prze­chy­la­ją pod jego pod­mu­chem. Na morzu po­wo­du­je mak­sy­mal­nie 10 cm fale. Jest on trak­to­wa­ny jako pier­wszy sto­pień w skali Be­a­u­for­ta.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na twa­rzy po­czu­łem lekki po­wiew wia­tru.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔvʲjɛf, AS: povʹi ̯ef

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powiewność ż., powiewanie n., powianie n., wiew mrz.

 czas. powiewać ndk., powiać dk.

 przym. powiewny

 przysł. powiewnie

Wiktionary


powiewanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) stan ła­god­ne­go ruchu po­wie­trza

 (1.2) po­ru­sza­nie się przed­mio­tu pod wpły­wem wia­tru

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wianie n., powiew m., powiewność ż., powianie n., wiew mrz.

 czas. powiewać ndk., powiać dk.

 przym. powiewny

 przysł. powiewnie

Wiktionary


powiewać

1. o po­wie­trzu: po­ru­szać się; za­wie­wać;
2. o chło­dzie, za­pa­chu itp.: roz­prze­strze­niać się;
3. książ­ko­wo, prze­no­śnie o ja­kimś zja­wi­sku, na­stro­ju, uczu­ciu: dawać się od­czuć;
4. po­ru­szać się pod wpły­wem ru­chów po­wie­trza, np. "Cho­rą­giew po­wie­wa­ła na wie­trze.";
5. ma­chać, po­trzą­sać, po­ru­szać czymś, np. "Po­wie­wać ręką, ogo­nem."


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. po­wiać)

 (1.1) po­ru­szać się na wie­trze, fa­lo­wać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na masz­cie po­wie­wa­ły biało-czer­wo­no-nie­bie­skie flagi Fran­cji i Czech.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈvʲjɛvat͡ɕ, AS: povʹi ̯evać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powiew m., powiewność ż., powiewanie n., powianie n., wiew mrz.

 czas. wiać, powiać dk.

 przym. powiewny

 przysł. powiewnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) łopotać, trzepotać

Wiktionary


powiewniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: po­wiew­nie


SJP.pl


powiewniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: po­wiew­ny


SJP.pl


powiewność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co po­wiew­ne, lek­kie i de­li­kat­ne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powiew m., powiewanie n., powianie n.

 czas. powiewać ndk., powiać dk.

 przym. powiewny

 przysł. powiewnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zwiewność

Wiktionary


powiewny

po­ru­sza­ją­cy się w po­wie­trzu za lada po­wie­wem


SJP.pl


powieścidło

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zgrub. po­gard. płyt­ka po­wieść, bez war­to­ści ar­ty­stycz­nej

 (1.2) zgrub. żart. wie­lo­to­mo­wa czy ob­szer­na po­wieść

 (1.3) zgrub. pieszcz. ulu­bio­na po­wieść

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powieściopisarstwo n., powieść ż., powieściowość ż.

 przym. powieściowy

 czas. powieść

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kicz literacki

Wiktionary


powieściopisarka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) liter. ko­bie­ta, która pisze po­wie­ści

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z fry­zu­ry po­wie­ścio­pi­sar­ki żar­to­wa­no w no­wo­rocz­nej szop­ce te­le­wi­zyj­nej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈvʲjɛ̇ɕt͡ɕɔpʲiˈsarka, AS: povʹi ̯ėśćopʹisarka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powieściopisarstwo n.

:: fm. powieściopisarz mos.

 przym. powieściopisarski

Wiktionary


powieściopisarski

do­ty­czą­cy po­wie­ścio­pi­sa­rza, po­wie­ścio­pi­sar­stwa


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z pi­sa­niem po­wie­ści, do­ty­czą­cy pi­sa­nia po­wie­ści

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jego ta­lent po­wie­ścio­pi­sar­ski od­kry­to do­pie­ro na emi­gra­cji.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powieściopisarstwo n., powieściopisarz mos., powieściopisarka ż.

Wiktionary


powieściopisarstwo

1. sztu­ka pi­sa­nia po­wie­ści;
2. ogół po­wie­ści da­ne­go pi­sa­rza, danej epoki itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pi­sa­nie po­wie­ści

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­kład pro­wa­dzi ba­da­nia nad po­wie­ścio­pi­sar­stwem po­wo­jen­nych li­te­ra­tów zwią­za­nych z prze­my­sło­wym Ślą­skiem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powieścidło n., powieściopisarz mos., powieściopisarka ż.

 przym. powieściopisarski

Wiktionary


powieściopisarz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) liter. autor po­wie­ści

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na eg­za­mi­nie ust­nym mu­sia­łem wy­mie­nić pię­ciu po­wie­ścio­pi­sa­rzy epoki po­zy­ty­wiz­mu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔvʲjɛ̇ɕt͡ɕɔˈpʲisaʃ, AS: povʹi ̯ėśćopʹisaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powieściopisarstwo n.

:: fż. powieściopisarka ż.

 przym. powieściopisarski

Wiktionary


powieściowo

przy­słó­wek

 (1.1) tak jak w po­wie­ści

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powieść ż., powieściowość ż.

 przym. powieściowy

 czas. powieść

Wiktionary


powieściowość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co po­wie­ścio­we

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powieść ż., powieścidło n.

 przym. powieściowy

 przysł. powieściowo

Wiktionary


powieściowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z po­wie­ścią, do­ty­czą­cy po­wie­ści, wy­stę­pu­ją­cy w po­wie­ści

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla po­wie­ści

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powieść ż., powieścidło n., powieściowość ż.

 czas. opowiadać ndk., opowiedzieć dk., powieść dk.

 przysł. powieściowo

Wiktionary


powieścić

prze­po­wie­dzieć, za­po­wie­dzieć, wy­pro­ro­ko­wać


SJP.pl


powieść

dłuż­szy utwór epic­ki pi­sa­ny prozą, o wie­lo­wąt­ko­wej fa­bu­le


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) liter. długi utwór nar­ra­cyj­ny opi­su­ją­cy ro­zbu­do­wa­ny ciąg zda­rzeń; zwy­kle udo­stęp­nia­ny w for­mie książ­ki;

 (1.2) stpol. przy­po­wieść

 (1.3) stpol. przy­sło­wie

cza­sow­nik do­ko­na­ny

 (2.1) po­pro­wa­dzić (kogoś)

 (2.2) prze­mie­ścić, prze­su­nąć (coś)

Wiktionary

Po­wieść – ga­tu­nek li­te­rac­ki, ro­zbu­do­wa­ny utwór nar­ra­cyj­no-fa­bu­lar­ny prozą, o swo­bod­nej kom­po­zy­cji i ro­zbu­do­wa­nej fa­bu­le.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Cały na­kład nowej po­wie­ści o na­sto­let­nim cza­ro­dzie­ju sprze­dał się w dwa ty­god­nie po pre­mie­rze.

 (2.1) Po­wio­dła­bym cię i wpro­wa­dzi­ła / w dom matki mej, która mię wy­cho­wa­ła; / na­po­i­ła­bym cię winem ko­rzen­nym, / mo­szczem z gra­na­tów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔvʲjɛ̇ɕt͡ɕ, AS: povʹi ̯ėść

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powiastka ż.

:: zgrub. powieścidło n.

 przym. powieściowy

 przysł. powieściowo

Wiktionary


powigilijny

ma­ją­cy miej­sce po Wi­gi­lii, po­zo­sta­ły po Wi­gi­lii itp.


SJP.pl


powijaczek

zdrob­nie­nie od: po­wi­jak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od po­wi­jak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powijak m.

Wiktionary


powijak

daw­niej: wąski pas płót­na uży­wa­ny do owi­ja­nia nie­mow­ląt


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. pas płó­cien­ny do owi­ja­nia nie­mow­lę­cia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powijacz m.

:: zdrobn. powijaczek m.

 czas. powijać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pielucha, powicie; reg. śl. facz

Wiktionary


powijaki

daw­niej: wąski pas płót­na uży­wa­ny do owi­ja­nia nie­mow­ląt


SJP.pl


powijać

daw­niej:
1. owi­jać, za­wi­jać, otu­lać;
2. wy­wi­jać, ma­chać


SJP.pl


powikłanie

za­wi­le, nie­jas­no


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) med. scho­rze­nie sta­no­wią­ce na­stęp­stwo ja­kiejś innej cho­ro­by, ope­ra­cji lub sy­tu­a­cji wy­ma­ga­ją­cej in­ter­wen­cji me­dycz­nej

 (1.2) skom­pli­ko­wa­ny splot okre­ślo­nych rze­czy, spraw

Wiktionary

Po­wi­kła­nie – scho­rze­nie, które pow­sta­je wsku­tek innej cho­ro­by lub ope­ra­cji.

Przy­kła­dem może być grupa po­wi­kłań po­o­pe­ra­cyj­nych, któ­rych przy­czy­ną ob­ja­wów kli­nicz­nych jest prze­by­ta ope­ra­cja. W tym przy­pad­ku po­wi­kła­nia mogą mieć cha­rak­ter miej­sco­wy (m.in.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Czę­stość wy­stę­po­wa­nia cu­krzy­cy cię­żar­nych ro­śnie na całym świe­cie i jest to naj­czę­ściej spo­ty­ka­ne po­wi­kła­nie ciąży.

 (1.1) Po­wi­kła­nia prze­szcze­pu kost­ne­go nie­u­na­czy­nio­ne­go są po­dob­ne do opi­sy­wa­nych w przy­pad­ku de­kom­pre­sji kości.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. powikłać dk.

 przym. powikłany

Wiktionary


powikłany

za­wi­ły, nie­jas­ny, pog­mat­wa­ny


SJP.pl


powindować

1. znacz­nie zwięk­szyć ilość, ja­kość lub war­tość cze­goś;
2. zwięk­szyć się pod wzglę­dem ilo­ści, ja­ko­ści lub war­to­ści;
3. zo­stać umie­szczo­nym wyżej niż po­przed­nio;
4. zna­leźć się wyżej w ran­kin­gu lub ja­kiejś hie­rar­chii


SJP.pl


powinien

cza­sow­nik mo­dal­ny wy­stę­pu­ją­cy w zda­niach wy­łącz­nie w uży­ciu orze­cze­nio­wym i tylko w po­łą­cze­niu z be­zo­ko­licz­ni­kiem;
1. jest po­żą­da­ne, żeby ktoś coś zro­bił, wy­ko­nał, np.: Po­wi­nien za­pła­cić czynsz.;
2. jest spo­dzie­wa­ne, że coś się wy­da­rzy, np. Nie­dłu­go po­win­no się roz­ja­śnić.;
3. jest wska­za­ne, żeby ktoś lub coś speł­nia­ło okre­ślo­ne wa­run­ki, np.: Uczeń po­wi­nien być grzecz­ny.


SJP.pl

cza­sow­nik mo­dal­ny, ułom­ny, nie­prze­chod­ni

 (1.1) wy­ra­ża­ją­cy coś, co warto, żeby pod­miot zro­bił

 (1.2) mu­sieć

 (1.3) wy­ra­ża­ją­cy coś, czego mó­wią­cy spo­dzie­wa się po pod­mio­cie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jeśli chcesz zdą­żyć na po­ciąg, to po­wi­nie­neś już wyjść.

 (1.1) Po­wi­nien ci to jutro po­wie­dzieć.

 (1.1) Po­wi­nien ci to teraz po­wie­dzieć.

 (1.1) Po­wi­nien ci to wczo­raj po­wie­dzieć.

 (1.1) Po­wi­nien był ci to wczo­raj po­wie­dzieć.

 (1.2) Każdy po­wi­nien pła­cić po­dat­ki.

 (1.3) Jutro nie po­win­no padać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈvʲĩɲɛ̃n, AS: povʹĩńẽn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powinność

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) warto, żeby…; musieć; należy

 (1.2) musieć, należy

 (1.3) być

Wiktionary


powinno

cza­sow­nik mo­dal­ny

 (1.1) zob. po­wi­nien.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mię­dzy nami mó­wiąc, po­win­no się udać

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈvʲĩnːɔ, AS: povʹĩ•no

Wiktionary


powinnościowy

→ po­win­ność


SJP.pl

Patrz:

powinność

powinność

1. świa­do­my obo­wią­zek wy­ni­ka­ją­cy z peł­nio­nej funk­cji lub z po­czu­cia od­po­wie­dzial­no­ści mo­ral­nej; ko­niecz­ność, obo­wią­zek;
2. w daw­niej Pol­sce: zo­bo­wią­za­nia eko­no­micz­ne pod­da­nych wobec rzą­dzą­cych; da­ni­na, opła­ta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) obo­wią­zek wy­ni­ka­ją­cy z peł­nio­nej funk­cji lub z na­ka­zu mo­ral­ne­go

Wiktionary

Po­win­ność – nakaz, obo­wią­zek, ko­niecz­ność na­tu­ry mo­ral­nej. Wy­stę­pu­je także jak: po­win­ność oby­wa­tel­ska, po­win­ność obro­ny oj­czyz­ny (sa­mo­o­bro­na po­wszech­na), po­win­ność mo­ral­na, po­win­ność za­wo­do­wa.

Etyka, jako fi­lo­zo­ficz­no-nor­ma­tyw­na te­o­ria ma za przed­miot "po­win­ność mo­ral­ną" ludz­kie­go dzia­ła­nia. Kar­piń­ski pisze: "Etyka jest to dział fi­lo­zo­fii zaj­mu­ją­cy się pro­ble­ma­mi mo­ral­no­ści […] Okre­śla isto­tę po­win­no­ści mo­ral­nej czło­wie­ka i osta­tecz­nie faktu mo­ral­ne­go dzia­ła­nia".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W 1561 r. król Zyg­munt Au­gust usta­no­wił w Mo­hy­le­wie wójta i czte­rech set­ni­ków oraz okre­ślił po­win­no­ści, ilość i ro­dzaj po­dat­ków, po­zo­sta­wia­jąc też niek­tó­re wol­no­ści miesz­kań­ców.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈvʲĩnːɔɕt͡ɕ, AS: povʹĩ•ność

Wiktionary

Powiązane:

 czas. powinien

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) obowiązek

Wiktionary


powinowactwo

1. sto­su­nek ro­dzin­ny mię­dzy mał­żon­kiem a krew­nym współ­mał­żon­ka;
2. prze­no­śnie: zgod­ność, wspól­ność pew­nych cech dwu albo wię­cej osób, przed­mio­tów itp.; pra­wie jed­na­ko­wy wy­gląd, po­do­bień­stwo, bli­skość, zbież­ność;
3. w che­mii: skłon­ność jed­nych pier­wiast­ków do wcho­dze­nia w re­ak­cje z in­ny­mi pier­wiast­ka­mi; ten­den­cja


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) praw. sto­su­nek ro­dzin­ny, który za­cho­dzi mię­dzy jed­nym z mał­żon­ków a krew­ny­mi dru­gie­go mał­żon­ka

 (1.2) pot. po­do­bień­stwo

 (1.3) fiz. chem. zdol­ność pier­wiast­ków do wcho­dze­nia ze sobą w re­ak­cje

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • po­wi­no­wact­wo w pra­wie
  • po­wi­no­wact­wo w ge­o­me­trii
    • po­wi­no­wact­wo osio­we
  • po­wi­no­wact­wo che­micz­ne
  • po­wi­no­wact­wo elek­tro­no­we
  • po­wi­no­wact­wo pro­ce­so­rów
  • Po­wi­no­wact­wo – pol­ski hor­ror z 1984 roku

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mię­dzy dzie­wie­rzem a bra­to­wą za­cho­dzi sto­su­nek po­wi­no­wact­wa.

 (1.3) Po­wi­no­wact­wo elek­tro­no­we to wiel­kość cha­rak­te­ry­zu­ją­ca zdol­ność atomu do przy­łą­cza­nia elek­tro­nu i two­rze­nia anio­nu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔvʲĩnɔˈvat͡stfɔ, AS: povʹĩnovactfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powinowaty m., powinowata ż.

 czas. spowinowacać ndk., spowinowacić dk.

 przym. powinowaty

Wiktionary


powinowata

ko­bie­ta bę­dą­ca w sto­sun­ku ro­dzin­nym z krew­ny­mi współ­mał­żon­ka, ale nie­po­wią­za­na z nimi wię­za­mi krwi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta bę­dą­cy w sto­sun­ku po­wi­no­wact­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powinowactwo n.

 przym. powinowaty

Wiktionary


powinowaty

taki, który jest w sto­sun­ku po­wi­no­wact­wa, czyli jest krew­nym współ­mał­żon­ka; spo­wi­no­wa­co­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) bę­dą­cy w sto­sun­ku ro­dzin­nym łą­czą­cym z krew­ny­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Był po­wi­no­wa­tym ce­sa­rza Alek­san­dra II; stry­jecz­na sio­stra Julia Hauke ks. Bat­ten­berg była mor­ga­na­tycz­ną żoną Alek­san­dra von Hes­sen-Darm­stadt, brata ce­sa­rzo­wej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powinowactwo n., powinowata ż.

 przysł. powinowato

 czas. spowinowacać ndk., spowinowacić dk.

Wiktionary


powinszowania

1. zło­żyć komuś oko­licz­no­ścio­we ży­cze­nia; po­ży­czyć;
2. zło­żyć komuś gra­tu­la­cje; po­gra­tu­lo­wać


SJP.pl


powinszowanie

1. zło­żyć komuś oko­licz­no­ścio­we ży­cze­nia; po­ży­czyć;
2. zło­żyć komuś gra­tu­la­cje; po­gra­tu­lo­wać


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­win­szo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. powinszować dk.

Wiktionary


powinszowanko

zdrob­nie­nie od: po­win­szo­wa­nie


SJP.pl


powinszować

1. zło­żyć komuś oko­licz­no­ścio­we ży­cze­nia; po­ży­czyć;
2. zło­żyć komuś gra­tu­la­cje; po­gra­tu­lo­wać


SJP.pl


powinąć

w wy­ra­że­niu: po­wi­nę­ła się komuś noga - coś komuś nie wysz­ło


SJP.pl


powiosenny

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który wy­stę­pu­je bądź zo­sta­je po wio­śnie

Wiktionary


powisieć

wi­sieć przez pe­wien czas


SJP.pl


powitalny

wy­ra­ża­ją­cy po­wi­ta­nie


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy po­wi­ta­nia, skła­da­ją­cy się na po­wi­ta­nie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powitanie n., witanie n., witacz mrz., witaczka ż.

 czas. zawitać, powitać dk., witać ndk.

 przysł. powitalnie

 wykrz. powitać, witam

Wiktionary


powitanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) forma zwro­tu grzecz­no­ścio­we­go lub gest wy­ko­ny­wa­ny pod­czas wi­ta­nia się z inną osobą;

 (1.2) ce­re­mo­nia zwią­za­na z wi­ta­niem gości

Wiktionary

Po­wi­ta­nie – forma zwro­tu grzecz­no­ścio­we­go lub gest wy­ko­ny­wa­ny pod­czas wi­ta­nia się z inną osobą.

Ist­nie­je wiele ro­dza­jów po­wi­tań, które sto­so­wa­ne są w róż­nych sy­tu­a­cjach, w za­leż­no­ści od:

Słowa wy­po­wia­da­ne przy po­wi­ta­niu mogą wy­ra­żać sza­cu­nek wobec spot­ka­nej osoby, lub być formą czy­sto grzecz­no­ścio­wą.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­wi­ta­nie wysz­ło bar­dzo niez­ręcz­nie, gdyż za­pom­nia­łam imie­nia go­ścia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔvʲiˈtãɲɛ, AS: povʹitãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zawitać, witać ndk., powitać dk.

 przym. powitalny

 przysł. powitalnie

 wykrz. powitać, witaj

Wiktionary


powitać

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) do­ko­na­ny od|witać.

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny po­wi­tać się

 (2.1) do­ko­na­ny od|witać się.

wy­krzy­knik

 (3.1) wyraz uży­wa­ny w for­mie lek­kie­go lub żar­to­bli­we­go po­wi­ta­nia kogo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powitanie n., witacz mrz., witaczka ż.

 przym. powitalny

 przysł. powitalnie

 wykrz. witaj, witam

 czas. zawitać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przywitać

 (3.1) witaj, witajcie

Wiktionary


powizytacyjny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z od­by­tą wi­zy­ta­cją, do­ty­czą­cy od­by­tej wi­zy­ta­cji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W spra­wo­zda­niu po­wi­zy­ta­cyj­nym nie wspom­nia­no o spra­wie ani jed­nym sło­wem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wizytacja ż.

 przym. wizytacyjny, wizytatorski

Wiktionary


powiązanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­wią­zać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. powiązać dk., wiązać ndk.

 przym. powiązany, niepowiązany

Wiktionary


powiązany

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy zwią­zek z czymś; za­leż­ny od cze­goś

 (1.2) ma­ją­cy zwią­zek z kimś; bę­dą­cy w kon­tak­cie z kimś; za­leż­ny od kogoś

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) imie­słów przy­miot­ni­ko­wy bier­ny od po­wią­zać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Celem spół­ki było in­we­sto­wa­nie w nie­ru­cho­mo­ści i inna po­wią­za­na z tym dzia­łal­ność.

 (1.1) Wszyst­kie akty prze­mo­cy są ze sobą po­wią­za­ne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powiązanie n., wiązanie n.

 czas. powiązać dk.

 przym. niepowiązany, wiążący

Wiktionary


powiązać

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wią­zać)

 (1.1) po­łą­czyć jedno z dru­gim za po­mo­cą węzła

 (1.2) po­łą­czyć wiele ele­men­tów, fak­tów w ca­łość

 (1.3) zwią­zać pę­ta­mi po­szcze­gól­ne jed­nost­ki

 (1.4) wpro­wa­dzić więź

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powiązanie n., wiązanie n., wiązar m., wiązalnia ż., wiązacz m., wiązaczka ż.

 czas. wiązać ndk.

 przym. powiązany, niepowiązany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) połączyć, spiąć, złączyć, związać

 (1.2) połączyć, skojarzyć, zespolić, złączyć

 (1.3) połączyć, przymocować, skrępować, spętać, spiąć, spleść

Wiktionary


powić

uro­dzić dziec­ko


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) książk. przest. wydać po­tom­ka na świat

 (1.2) daw. okrę­cić czym

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny powić się

 (2.1) książk. przest. zo­stać wy­da­nym na świat

 (2.2) daw. po­su­nąć się wijąc się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Szczu­rzy­ca Kasi po­wi­ła 5 szczu­rząt.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powicie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) narodzić, urodzić

 (1.2) owinąć, spowić

 (2.1) narodzić się, urodzić się

Wiktionary


powiększalnik

urzą­dze­nie do wy­ko­ny­wa­nia od­bi­tek fo­to­gra­ficz­nych


SJP.pl

Po­więk­szal­nik – przy­rząd op­tycz­ny słu­żą­cy do rzu­to­wa­nia obra­zu (zaz­wy­czaj ne­ga­ty­wo­we­go) na ma­te­riał świa­tło­czu­ły (naj­czę­ściej pa­pier fo­to­gra­ficz­ny) w celu otrzy­ma­nia od­bit­ki. Naj­czę­ściej służy do rzu­to­wa­nia obra­zów w po­więk­szo­nej skali (i re­gu­lo­wa­nym stop­niu), acz­kol­wiek może słu­żyć rów­nież do rzu­to­wa­nia obra­zów pom­niej­szo­nych oraz jako samo źró­dło świa­tła do naś­wiet­la­nia sty­ko­we­go (1:1).

Wikipedia


powiększalnikowy

przy­miot­nik od: po­więk­szal­nik


SJP.pl


powiększalność

cecha cze­goś da­ją­ce­go się po­więk­szać; ska­lo­wal­ność


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co po­więk­szal­ne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. powiększalny

Wiktionary


powiększalny

da­ją­cy się po­więk­szać; ska­lo­wal­ny


SJP.pl


powiększanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­więk­szać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔvʲjɛ̃ŋˈkʃãɲɛ, AS: povʹi ̯ẽŋkšãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powiększenie n., powiększalnik m.

 czas. powiększać ndk., powiększyć dk.

 przym. powiększalnikowy

Wiktionary


powiększać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. po­więk­szyć)

 (1.1) po­wo­do­wać, że coś staje się więk­sze pod wzglę­dem roz­mia­rów, ilo­ści

 (1.2) po­wo­do­wać, że obraz cze­goś staje się więk­szy pod wzglę­dem roz­mia­rów

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny po­więk­szać się (dk. po­więk­szyć się)

 (2.1) sta­wać się więk­szym pod wzglę­dem roz­mia­rów, ilo­ści, in­ten­sy­fi­ko­wać się

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈvʲjɛ̃ŋkʃat͡ɕ, AS: povʹi ̯ẽŋkšać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powiększanie n., powiększenie n., powiększalnik m., większość ż.

 czas. zwiększać ndk., powiększyć dk.

 przym. powiększalnikowy, wielgachny, wielki

Wiktionary


powiększenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­więk­szyć.

 (1.2) fot. opt. od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­więk­szyć.

Wiktionary

Po­więk­sze­nie ukła­du op­tycz­ne­go – ilo­raz roz­mia­ru obra­zu do roz­mia­ru przed­mio­tu. Po­więk­sze­nie for­mu­la_1 jest wiel­ko­ścią bez­wy­mia­ro­wą i może przyj­mo­wać war­to­ści więk­sze od 0. Po­więk­sze­nie for­mu­la_2 oz­na­cza rze­czy­wi­ste po­więk­sze­nie obra­zu, pod­czas gdy for­mu­la_3 – jego pom­niej­sze­nie.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌpɔvʲjɛ̃ŋˈkʃɛ̃ɲɛ, AS: povʹi ̯ẽŋkšẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. powiększyć, powiększać, zwiększać

 przym. wielki

 rzecz. powiększanie n.

Wiktionary


powiększyć

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. po­więk­szać)

 (1.1) zob. po­więk­szać.

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny po­więk­szyć się (ndk. po­więk­szać się)

 (2.1) zob. po­więk­szać się.

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Wy­so­ki Są­dzie, na swoją obro­nę mam tylko to, że ro­dzi­na się po­więk­szy­ła, a miesz­ka­nie wręcz prze­ciw­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈvʲjɛ̃ŋkʃɨt͡ɕ, AS: povʹi ̯ẽŋkšyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powiększanie n., powiększenie n., powiększalnik m., większość ż.

 czas. powiększać ndk.

 przym. powiększalnikowy, wielgachny, wielki

Wiktionary


powięzie

1. mocna, ela­stycz­na błona zbu­do­wa­na z tkan­ki łącz­nej, ota­cza­ją­ca po­szcze­gól­ne mię­śnie szkie­le­to­we, grupy mię­śni oraz całą mię­śniów­kę ciała; roz­cię­gno
2. prze­sta­rza­le: więź, pęto, wiąz­ka


SJP.pl


powięziowy

→ po­więź


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) anat. zwią­za­ny z po­wię­zią

Wiktionary

Patrz:

powięź

Powiązane:

 rzecz. powięź ż.

Wiktionary


powięź

1. mocna, ela­stycz­na błona zbu­do­wa­na z tkan­ki łącz­nej, ota­cza­ją­ca po­szcze­gól­ne mię­śnie szkie­le­to­we, grupy mię­śni oraz całą mię­śniów­kę ciała; roz­cię­gno
2. prze­sta­rza­le: więź, pęto, wiąz­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) anat. błona z tkan­ki łącz­nej, która ota­cza po­szcze­gól­ne ele­men­ty ludz­kie­go ciała;

Wiktionary

Po­więź (łac. "fa­scia") – błona zbu­do­wa­na z tkan­ki łącz­nej włó­kni­stej zbi­tej, któ­rej za­da­niem jest zew­nętrz­na osło­na po­szcze­gól­nych mię­śni, grup mię­śnio­wych i całej war­stwy. Po­wię­zi utrzy­mu­ją w jed­no­ści całe ciało two­rząc sieć otu­la­ją­cą i na­pi­na­ją­cą po­szcze­gól­ne jego ele­men­ty. Po­wię­zi to wszyst­kie włó­kna ko­la­ge­no­we tkan­ki łącz­nej, szcze­gól­nie to­reb­ki sta­wo­we czy to­reb­ki or­ga­nów, roz­cię­gna (po­desz­wo­we), prze­gro­dy grup mię­śnio­wych, ścię­gna i wię­za­dła.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­więź two­rzy złą­cza mię­dzy­mię­śnio­we, jed­no­cze­śnie dzie­ląc każdy mię­sień na mniej­sze ele­men­ty.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. powięziowy

Wiktionary


powiślacki

do­ty­czą­cy po­wi­śla­ka, wła­ści­wy po­wi­śla­ko­wi


SJP.pl


powiślak

miesz­ka­niec Po­wi­śla (dziel­ni­cy War­sza­wy)


SJP.pl


powiślanka

miesz­kan­ka Po­wi­śla (dziel­ni­cy War­sza­wy)


SJP.pl


powiślański

przy­miot­nik od: Po­wi­śle, dziel­ni­ca War­sza­wy


SJP.pl


powiśle

nisko po­ło­żo­ny teren wiej­ski lub miej­ski, który sta­no­wi po­brze­że Wisły


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Po­wi­śle (Dolne Po­wi­śle) – re­gion ge­o­gra­ficz­no-et­no­gra­ficz­ny le­żą­cy na wschód od dol­nej Wisły, w wo­je­wództ­wach po­mor­skim i war­miń­sko-ma­zur­skim
  • Po­wi­śle Lu­bel­skie – re­gion kul­tu­ro­wy w po­wie­cie opol­skim wo­je­wództ­wa lu­bel­skie­go
  • Po­wi­śle Ma­cie­jo­wic­kie – re­gion kul­tu­ro­wy w po­wie­cie gar­wo­liń­skim wo­je­wództ­wa ma­zo­wiec­kie­go
  • Po­wi­śle Dą­brow­skie – re­gion kul­tu­ro­wy w oko­li­cach Dą­bro­wy Tar­now­skiej w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim
  • Po­wi­śle San­do­mier­skie – re­gion kul­tu­ro­wy w oko­li­cach San­do­mie­rza w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim
  • Po­wi­śle – osied­le w dziel­ni­cy War­sza­wa Śród­mie­ście
  • Po­wi­śle – nazwa daw­nej gro­ma­dy (1933-1954) w gmi­nie Wilga w po­wie­cie gar­wo­liń­skim, obej­mu­ją­ca miej­sco­wo­ści Ho­len­dry, Kępa Ce­le­jow­ska, Kępa Gru­szczyń­ska, Ol­szak, Wilga-Ko­lo­nia i Wólka Gru­szczyń­ska.
  • ulica Po­wi­śle w Kra­ko­wie
  • ulica Po­wi­śle w San­do­mie­rzu
  • ulica Po­wi­śle w Stę­ży­cy
  • Po­wi­śle – ro­bo­cza nazwa sta­cji metra Cen­trum Nauki Ko­per­nik w War­sza­wie
  • War­sza­wa Po­wi­śle – przy­sta­nek ko­le­jo­wy w War­sza­wie

Wikipedia


powkurwiać

wul­gar­nie: spę­dzić pe­wien czas na wkur­wia­niu


SJP.pl


powkurzać

wku­rzyć po kolei, wiele razy


SJP.pl


powkuwać

1. wkuć po kolei, wiele razy;
2. spę­dzić pe­wien czas na wku­wa­niu


SJP.pl


powlec

1. wlo­kąc po­cią­gnąć coś; po­pro­wa­dzić kogoś lub coś;
2. po­kryć coś war­stwą cze­goś;
3. na­cią­gnąć bie­liz­nę po­ście­lo­wą na po­dusz­ki, koł­dry, koce;
4. pow­lec się - cięż­ko, z tru­dem udać się gdzieś; pójść gdzieś wlo­kąc się; zas­nuć się, po­kryć się czymś


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. pow­le­kać lub wlec)

 (1.1) do­ko­na­ny od|pow­le­kać.

 (1.2) do­ko­na­ny od|wlec.

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny pow­lec się (ndk. pow­le­kać się lub wlec się)

 (2.1) do­ko­na­ny od|pow­le­kać się.

 (2.2) do­ko­na­ny od|wlec się.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powlekanie n., powłoka ż.

 czas. wlec

Wiktionary


powleczenie

1. wlo­kąc po­cią­gnąć coś; po­pro­wa­dzić kogoś lub coś;
2. po­kryć coś war­stwą cze­goś;
3. na­cią­gnąć bie­liz­nę po­ście­lo­wą na po­dusz­ki, koł­dry, koce;
4. pow­lec się - cięż­ko, z tru­dem udać się gdzieś; pójść gdzieś wlo­kąc się; zas­nuć się, po­kryć się czymś


SJP.pl


powleczka

po­szew­ka na po­dusz­kę lub pie­rzy­nę


SJP.pl


powlekanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pow­le­kać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. powlekać ndk., powlec dk.

 rzecz. powleczenie n., powleczka ż.

Wiktionary


powlekać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. pow­lec)

 (1.1) na­kła­dać po­wło­kę

 (1.2) na­kła­dać posz­wy, po­szew­ki na po­ściel

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny pow­le­kać się (dk. pow­lec się)

 (2.1) okry­wać się czym

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powleczenie n., powlekanie n., powłoka ż.

:: zdrobn. powłoczka ż.

 czas. wlec

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pociągać, pokrywać, wykładać, zaciągać

 (1.2) oblekać, powłóczyć

 (2.1) pokrywać się, zachodzić, zaciągać się, zasnuwać się

Wiktionary


powlepiać

wle­pić po kolei, wiele razy


SJP.pl


powlewać

wlać po kolei, wiele razy


SJP.pl


powmawiać

wmó­wić wiele róż­nych rze­czy


SJP.pl


pownerwiać

spę­dzić pe­wien czas na wner­wia­niu


SJP.pl


powodowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­wo­do­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔvɔdɔˈvãɲɛ, AS: povodovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. powodować

 rzecz. powód mos./mrz.

Wiktionary


powodować

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) być po­wo­dem cze­goś, przy­czy­ną

 (1.2) przest. kie­ro­wać kimś

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny po­wo­do­wać się

 (2.1) książk. kie­ro­wać się czymś w po­dej­mo­wa­niu de­cyz­ji, w swoim po­stę­po­wa­niu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pi­ja­ny kie­row­ca czę­sto po­wo­do­wał wy­pad­ki.

 (1.2) Do­wód­cą rzad­ko po­wo­du­je dba­łość o swo­ich pod­wład­nych.

 (2.1) Ku­pu­jąc dom, po­wo­do­wał się daw­ny­mi sen­ty­men­ta­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔvɔˈdɔvat͡ɕ, AS: povodovać

Wiktionary

Powiązane:

 aspekt dokonany spowodować

 rzecz. powodowanie n., powód m., powódka ż.

 przym. powodowany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sprawiać, wywoływać, rodzić, prowokować, wzniecać

 (1.1) wpływać

Wiktionary


powodowo

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Po­wo­do­wo – wieś w Pol­sce, w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. wolsz­tyń­skim, w gmi­nie Wolsz­tyn
    • Po­wo­do­wo – nie­czyn­ny przy­sta­nek ko­le­jo­wy w Po­wo­do­wie
  • Po­wo­do­wo – wieś w Pol­sce, w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. el­blą­skim, w gmi­nie Rych­li­ki

Wikipedia


powodzenia

wy­krzy­knik

 (1.1) wy­ra­ża ży­cze­nie uda­nej pracy, szczę­ścia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dziś masz test z ma­te­ma­ty­ki? W takim razie po­wo­dze­nia!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔvɔˈd͡zɛ̃ɲa, AS: povoʒẽńa

Wiktionary


powodzenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­wo­dzić.

 (1.2) suk­ces

 (1.3) atrak­cyj­ność w oczach in­nych

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) W wy­ni­ku re­fe­ren­dum zo­stał od­wo­ła­ny - prawo de­mo­kra­cji. Ale pa­ra­dok­sal­nie wójt miał prze­stać pra­co­wać dla gminy w cza­sie, gdy z po­wo­dze­niem fi­na­li­zo­wał kilka naj­waż­niej­szych in­we­sty­cji.

 (1.2) Pol­ska re­pre­zen­ta­cja od lat z po­wo­dze­niem uczest­ni­czy w mi­strzo­stwach świa­ta w siat­ków­ce.

 (1.2) Uczę się gru­ziń­skie­go bez po­wo­dze­nia od roku.

 (1.2) Jego/jej naj­więk­szą aspi­ra­cją jest mieć po­wo­dze­nie w życiu.

 (1.3) Fra­nek miał po­wo­dze­nie u ko­biet.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔvɔˈd͡zɛ̃ɲɛ, AS: povoʒẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. powodzić się, powodzić

Wiktionary


powodzianin

ofia­ra po­wo­dzi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ktoś, kto zo­stał posz­ko­do­wa­ny pod­czas po­wo­dzi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powódź

:: fż. powodzianka

 przym. powodziowy

Wiktionary


powodzianka

ko­bie­ta dot­knię­ta klę­ską po­wo­dzi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta, która zo­sta­ła posz­ko­do­wa­na pod­czas po­wo­dzi

Wiktionary

Po­wo­dzian­ka – pom­nik au­tor­stwa wroc­ław­skie­go rzeź­bia­rza Sta­ni­sła­wa Wy­soc­kie­go upa­mięt­nia wy­si­łek wroc­ła­wian w walce z po­wo­dzią ty­siąc­le­cia w lipcu 1997. Przed­sta­wia ko­bie­tę dźwi­ga­ją­cą książ­ki. Zo­stał od­sło­nię­ty w pier­wszą rocz­ni­cę po­wo­dzi.

Pom­nik od­da­je hołd wszyst­kim be­zi­mien­nym wo­lon­ta­riu­szom, któ­rzy przez wiele dzie­siąt­ków go­dzin za­bez­pie­cza­li mia­sto, jego za­byt­ki i do­ro­bek przed ka­ta­stro­fal­ną falą po­wo­dzio­wą – tak jak osoby ra­tu­ją­ce przed za­la­niem za­so­by bi­blio­tecz­ne Uni­wer­sy­te­tu Wroc­ław­skie­go, za­gro­żo­ne pły­ną­cą tuż obok rzeką.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. powódź ż.

:: fm. powodzianin mos.

 przym. powodziowy

Wiktionary


powodzik

rzad­kie zdrob­nie­nie od: powód


SJP.pl


powodziowy

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z po­wo­dzią

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Około go­dzi­ny 13:00 prze­wi­dy­wa­ne jest na­dej­ście fali po­wo­dzio­wej na rzece Odrze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔvɔˈd͡ʑɔvɨ, AS: povoʒ́ovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powodzianka ż., powódź ż., powodzianin mos.

Wiktionary


powodziówka

po­tocz­nie: pomoc fi­nan­so­wa dla po­wo­dzian


SJP.pl


powodzić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) daw. po­pro­wa­dzić ja­kieś zwie­rzę za wodze

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny po­wo­dzić się (dk. po­wieść się)

 (2.1) w for­mie be­zo­so­bo­wej: być w do­brej sy­tu­a­cji ma­te­rial­nej, fi­nan­so­wej; być za­moż­nym, cie­szyć się po­myśl­no­ścią

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) I swoie konie lub woły po­wo­dzić maią. sic.

 (2.1) Jan­ko­wi nieź­le się po­wo­dzi, ostat­nio kupił nową willę z ba­se­nem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈvɔd͡ʑit͡ɕ, AS: povoʒ́ić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powodzenie n.

 czas. wodzić ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wodzić

Wiktionary


powodzonka

po­tocz­nie: po­wo­dze­nia (ży­cze­nie od­nie­sie­nia suk­ce­su)


SJP.pl


powojenny

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który dzie­je się po woj­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pod­czas sesji zo­sta­ły okre­ślo­ne pod­sta­wy po­wo­jen­ne­go fe­de­ra­cyj­ne­go pań­stwa ju­go­sło­wiań­skie­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powojnie n., wojennik mos., wojna ż.

 czas. wojować

 przym. wojowniczy

Wiktionary


powojnie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) okres na­stę­pu­ją­cy po woj­nie, okres po­wo­jen­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W osta­tecz­nym roz­ra­chun­ku przed­woj­nie i po­woj­nie to czasy kon­tra­sto­wo od­mien­ne nie tylko pod wzglę­dem ustro­jo­wym, go­spo­dar­czym czy spo­łecz­nym, ale także ak­sjo­lo­gicz­nym.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. powojenny

Wiktionary


powojnik

ro­śli­na pnąca z ro­dzi­ny ja­skro­wa­tych, o drew­nie­ją­cych ło­dy­gach i du­żych, barw­nych kwia­tach, do­ra­sta­ją­ca do 8 me­trów dłu­go­ści; kle­ma­tis, cle­ma­tis


SJP.pl

Po­woj­nik ("Cle­ma­tis" L.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ja­skro­wa­tych ("Ra­nun­cu­la­ce­ae"). Obej­mu­je ok. 500 ga­tun­ków. Wy­stę­pu­ją na całym świe­cie w stre­fie kli­ma­tu umiar­ko­wa­ne­go i cie­płe­go. Nie­licz­ne ga­tun­ki rosną także w kli­ma­cie oko­ło­bie­gu­no­wym i w stre­fie mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej (przed­sta­wi­cie­li ro­dza­ju brak tylko w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej).

Wikipedia


powojnikowy

→ po­woj­nik


SJP.pl

Patrz:

powojnik

powojowate

o ce­chach po­wo­jo­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl

Po­wo­jo­wa­te ("Con­vol­vu­la­ce­ae") – ro­dzi­na ro­ślin z rzędu psian­kow­ców obej­mu­ją­ca ponad 1880 ga­tun­ków w 59 ro­dza­jach. Po­wo­jo­wa­te spo­ty­ka­ne są na wszyst­kich kon­ty­nen­tach z wy­jąt­kiem ob­sza­rów oko­ło­bie­gu­no­wych. Naj­więk­sze zróż­ni­co­wa­nie osią­ga­ją na ob­sza­rach tro­pi­kal­nych i sub­tro­pi­kal­nych.

Wikipedia


powojowaty

o ce­chach po­wo­jo­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) bot. ma­ją­cy cechy po­wo­ju

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powój, powojowate

Wiktionary


powojowiec

za­wi­sak po­wo­jo­wiec - motyl z ro­dzi­ny za­wi­sa­ko­wa­tych


SJP.pl


powojskowy

po­zo­sta­ły po sta­cjo­no­wa­niu woj­ska, np. te­re­ny po­woj­sko­we


SJP.pl


powoli

1. fleg­ma­tycz­nie, wolno;
2. stop­nio­wo


SJP.pl

przy­słó­wek

 (1.1) wolno, z małą pręd­ko­ścią

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Naj­pierw po­wo­li, jak żółw ocię­ża­le, ru­szy­ła ma­szy­na po szy­nach ospa­le.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈvɔlʲi, AS: povolʹi

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. wolno

:: zdrobn. powolutku, powoluteńku

 rzecz. powolniak mzw./mos., powolność ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pomału, wolno (nieco szybciej), powolutku (żart.); gw. Górny Śląsk poleku

Wiktionary


powolniak

pol­ski ta­niec lu­do­wy wy­ko­ny­wa­ny w pa­rach do mu­zy­ki in­stru­men­tal­nej bez śpie­wu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy lub mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ktoś po­są­dza­ny o to, że wszyst­ko wy­ko­nu­je po­wo­li

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) cho­re­ogr. etn. ta­niec lu­do­wy z re­jo­nu Kurpi

Wiktionary

Po­wol­niak – pol­ski ta­niec lu­do­wy na­le­żą­cy do tań­ców re­gio­nal­nych kur­piow­skich.

Wikipedia

Przykłady

 (2.1) Ten naj­le­piej tań­czy po­wol­nia­ka, kto pod­czas tańca po­tra­fi utrzy­mać na gło­wie szklan­kę z wodą.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wolność ż., powolność ż., spowalnianie n., spowolnienie n., zwalnianie n., zwolnienie n.

 czas. wolno, spowaniać ndk., spowolnić dk., zwalniać ndk., zwolnić dk.

 przym. wolny, wolniutki, wolniuteńki, powolny, powolniutki, powolusieński

 przysł. powoli, powolnie, wolno

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) guzdrała, grzebała, guzdrała, lelum polelum, maruder, ślamazara, grzebuła, maruda

Wiktionary


powolnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób po­wol­ny, wolno

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ja­skra jest scho­rze­niem pod­stęp­nym, prze­bie­ga­ją­cym po­wol­nie, ale w spo­sób ab­so­lut­nie nie­od­wra­cal­ny.

 (1.1) - Dzię­ku­ję pani za ra­tu­nek - po­szu­ka­łem jej dłoni, lecz ona po­wol­nie, ale sta­now­czo cof­nę­ła rękę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powolniak mzw./mos., powolność ż.

 przym. powolny

 przysł. powoli, powolutko, powoluteńko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ociężale, leniwie

Wiktionary


powolniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: po­wol­nie


SJP.pl


powolniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: po­wol­ny


SJP.pl


powolność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha bycia po­wol­nym; wła­ści­wość roz­wi­ja­nia się nieś­piesz­nie

Wiktionary

Po­wol­ność – po­wieść Mi­la­na Kun­de­ry, po raz pier­wszy opu­bli­ko­wa­na w 1993 roku (pier­wsze pol­skie wy­da­nie: 1995). Zo­sta­ła na­pi­sa­na w ję­zy­ku fran­cu­skim. W tym ut­wo­rze Kun­de­ra łączy wiele ele­men­tów fa­bu­ły, po­sta­ci i te­ma­tów na około 150 stro­nach. Nar­ra­tor (któ­re­go można utoż­sa­mić z au­to­rem) przed­sta­wia swój punkt wi­dze­nia na no­wo­czes­ność, tech­no­lo­gię, pa­mięć i zmy­sło­wość.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W po­wol­no­ści Eli można było przy­u­wa­żyć pier­wia­stek po­czu­cia hu­mo­ru.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. powolniutki, powolny

 przysł. powoli, powolnie, powolutku

 rzecz. powolniak mzw./mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ociężałość, ospałość

Wiktionary


powolny

1. prze­bie­ga­ją­cy, wy­ko­ny­wa­ny wolno, stop­nio­wo;
2. o czło­wie­ku: po­ru­sza­ją­cy się bar­dzo wolno; ocię­ża­ły, opie­sza­ły;
3. prze­sta­rza­le: po­słusz­ny, ule­gły


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­by­wa­ją­cy się, wy­ko­ny­wa­ny lub prze­bie­ga­ją­cy po­wo­li

 (1.2) ocię­ża­ły w ru­chach, mało ruch­li­wy, de­ner­wu­ją­co wolny

 (1.3) przest. ule­gły, po­słusz­ny, da­ją­cy sobą kie­ro­wać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za ogro­dem roz­legł się po­wol­ny tur­kot brycz­ki po bitej dro­dze i - cięż­ki stęp koni.

 (1.3) Za służ­bą idąc nie mogę być roz­ka­zom jego mości pana po­wol­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈvɔlnɨ, AS: povolny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powolniak mzw./mos., powolność ż.

 przysł. wolno, powolnie, wolniutko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wolny

 (1.2) rozlazły, ociężały, niemrawy

 (1.3) posłuszny, uległy

Wiktionary


powolusieńko

zdrob­nie­nie od: po­wo­li; po­wo­lut­ku, po­wo­luś­ku, po­wo­lu­siu, po­wo­lu­sień­ku, po­wo­lu­teń­ku, po­wo­lu­teń­ko


SJP.pl


powolusieńku

zdrob­nie­nie od: po­wo­li; po­wo­lut­ku, po­wo­luś­ku, po­wo­lu­siu, po­wo­lu­teń­ku, po­wo­lu­sień­ko, po­wo­lu­teń­ko


SJP.pl


powolusiu

zdrob­nie­nie od: po­wo­li; po­wo­lut­ku, po­wo­luś­ku, po­wo­lu­sień­ku, po­wo­lu­teń­ku, po­wo­lu­sień­ko, po­wo­lu­teń­ko


SJP.pl


powoluteńko

zdrob­nie­nie od: po­wo­li; po­wo­lut­ku, po­wo­luś­ku, po­wo­lu­siu, po­wo­lu­sień­ku, po­wo­lu­teń­ku, po­wo­lu­sień­ko


SJP.pl


powoluteńku

zdrob­nie­nie od: po­wo­li; po­wo­lut­ku, po­wo­luś­ku, po­wo­lu­siu, po­wo­lu­sień­ku, po­wo­lu­sień­ko, po­wo­lu­teń­ko


SJP.pl


powolutku

zdrob­nie­nie od: po­wo­li; po­wo­lu­siu, po­wo­luś­ku, po­wo­lu­sień­ku, po­wo­lu­teń­ku, po­wo­lu­sień­ko, po­wo­lu­teń­ko


SJP.pl


powoluśku

zdrob­nie­nie od: po­wo­li; po­wo­lut­ku, po­wo­lu­siu, po­wo­lu­sień­ku, po­wo­lu­teń­ku, po­wo­lu­sień­ko, po­wo­lu­teń­ko


SJP.pl


powonienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) węch, zmysł poz­wa­la­ją­cy czuć za­pa­chy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔvɔ̃ˈɲɛ̇̃ɲɛ, AS: povõńė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. woń ż., wonność ż.

 przym. wonny

 czas. wonieć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) węch

Wiktionary


powozik

zdrob­nie­nie od: powóz


SJP.pl


powozić

cza­sow­nik

 (1.1) kie­ro­wać za­przę­giem

 (1.2) wozić kogoś lub coś jakiś czas

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Chłop­czyk w sło­necz­nie żół­tej tu­ni­ce po­wo­ził, ma­cha­jąc do tłumu zie­lo­ną ga­łąz­ką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈvɔʑit͡ɕ, AS: povoźić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powoźnik mos., powóz m., woźnica m., powożenie n., powozownia ż.

Wiktionary


powozownia

bu­dy­nek, w któ­rym prze­cho­wy­wa­ne są po­wo­zy; wo­zow­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ar­chit. bu­dy­nek przez­na­czo­ny do prze­cho­wy­wa­nia po­ja­zdów za­przę­go­wych;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W łań­cuc­kiej po­wo­zow­ni wi­dzie­li­śmy pię­kną ko­leb­kę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powóz m.

 czas. powozić dk./ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wozownia

Wiktionary


powołanie

1. zdol­ność i za­mi­ło­wa­nie do ro­bie­nia cze­goś po­ży­tecz­ne­go;
2. prześ­wiad­cze­nie o tym, że wy­bra­ny zawód, droga ży­cio­wa są dla niej naj­wła­ści­wsze;
3. wez­wa­nie do służ­by woj­sko­wej; karta po­wo­ła­nia;
4. po­wo­ła­nie ka­płań­skie, za­kon­ne - przy­ję­cie świę­ceń ka­płań­skich, wstą­pie­nie do za­ko­nu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­wo­łać.

 (1.2) za­mi­ło­wa­nie, uwiel­bie­nie cze­goś

Wiktionary

Po­wo­ła­nie – po­tocz­nie: po­sia­da­nie okre­ślo­ne­go daru do wy­ko­ny­wa­nia danej czyn­no­ści przez więk­szą część życia. Czyn­ność tę wy­ko­nu­je się bar­dziej z po­bu­dek al­tru­i­stycz­nych niż fi­nan­so­wych, choć te dru­gie mogą mieć rów­nież zna­cze­nie.

Można rów­nież mieć po­wo­ła­nie do pracy, którą się wy­ko­nu­je.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Ona ma po­wo­ła­nie do za­wo­du księ­go­wej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔvɔˈwãɲɛ, AS: povou̯ãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. powołać dk., powoływać ndk.

 przym. powołaniowy

Wiktionary


powołaniowy

→ po­wo­ła­nie


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do po­wo­ła­nia, zwią­za­ny z po­wo­ła­niem

Wiktionary

Patrz:

powołanie

Przykłady

 (1.1) Kle­ry­cy po­je­cha­li na kon­gres po­wo­ła­nio­wy do Ka­to­wic.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powołanie n.

Wiktionary


powołaniówka

śro­do­wi­sko­wo: re­ko­lek­cje, pod­czas któ­rych wier­ni poz­na­ją za­sa­dy funk­cjo­no­wa­nia okre­ślo­ne­go zgro­ma­dze­nia i są za­chę­ca­ni do wstą­pie­nia do za­ko­nu; re­ko­lek­cje po­wo­ła­nio­we


SJP.pl


powołać

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. po­wo­ły­wać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|po­wo­ły­wać.

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny po­wo­łać się (ndk. po­wo­ły­wać się)

 (2.1) do­ko­na­ny od|po­wo­ły­wać się.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jak już wspo­mi­na­no, czło­wiek jest isto­tą zło­żo­ną: cie­les­ną i du­cho­wą jed­no­cze­śnie, zaś Ahura Mazda stwo­rzył nas jako naj­do­sko­nal­szy ze wszyst­kich po­wo­ła­nych przez sie­bie do ist­nie­nia bytów - byt "wyż­szy od anio­łów".

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈvɔwat͡ɕ, AS: povou̯ać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powołanie n.

 czas. powoływać

Wiktionary


powołowczyzna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. da­ni­na w po­sta­ci wołu lub rów­no­war­to­ści pie­nięż­nej skła­da­na na rzecz pana od go­spo­dar­stwa chłop­skie­go

 (1.2) daw. przen. pie­nią­dze za sprze­da­ne bydło

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Bie­rze kozły, ba­ra­ny i co się na­wi­nie: bie­rze bydło ro­ga­te, bie­rze karm­ne świ­nie (…) Na targu niez­na­jo­mym to­wa­ru od­by­wa; ceni na poły darmo, a wzią­wszy iściz­nę, mknie precz, prze­lich­ma­ni­wszy swą po­wo­łow­czyz­nę.

Wiktionary


powołowe

we wczes­nym śred­nio­wie­czu da­ni­na prawa ksią­żę­ce­go


SJP.pl

Po­wo­ło­we – da­ni­na po­bie­ra­na na zie­miach pol­skich przez wład­cę od chło­pów w na­tu­rze. Był to głów­ny po­da­tek skła­da­ny przez lud­ność wsi. Na wy­so­kość po­wo­ło­we­go wpływ miała ilość sprzę­ża­ju przy­pa­da­ją­ce­go na go­spo­dar­stwo. A po­nie­waż siłą po­cią­go­wą były wów­czas głów­nie woły – stąd nazwa da­ni­ny. Od XIII w. za­miast po­wo­ło­we­go było po­bie­ra­ne po­radl­ne.

Wikipedia


powoływać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. po­wo­łać)

 (1.1) wyz­na­czać do roli, sta­no­wi­ska

 (1.2) przy­czy­niać się do pow­sta­nia, po­cząt­ku czego

 (1.3) wzy­wać do służ­by

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny po­wo­ły­wać się (dk. po­wo­łać się)

 (2.1) wska­zy­wać na au­to­ry­te­ty lub zda­rze­nia celem prze­ko­na­nia do włas­nej wy­po­wie­dzi

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Tak bar­dzo lu­bi­li­ście po­wo­ły­wać się na ten akt praw­ny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powoływanie n., powołanie n.

 czas. powołać dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) desygnować, mianować, nominować

 (1.2) organizować, ustanawiać, tworzyć, zakładać

 (1.3) mobilizować

 (2.1) odwoływać się

Wiktionary


powołżański

przy­miot­nik od: Po­woł­że


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Po­woł­żem, do­ty­czą­cy Po­woł­ża

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Powołże n.

Wiktionary


powołże

ob­szar wzdłuż Wołgi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) hist. geogr. kra­i­na hi­sto­rycz­na we wschod­niej czę­ści Rosji eu­ro­pej­skiej, roz­cią­ga­ją­ca się po obu stro­nach Wołgi w jej środ­ko­wym i dol­nym biegu;

Wiktionary

Po­woł­że (ros. "Поволжье") – kra­i­na hi­sto­rycz­na we wschod­niej czę­ści Rosji eu­ro­pej­skiej.

Po­woł­że roz­cią­ga się po obu stro­nach Wołgi w jej środ­ko­wym i dol­nym biegu. Dzie­li się na część pra­wo­brzeż­ną – Wy­ży­nę Nad­woł­żań­ską oraz le­wo­brzeż­ną – Za­woł­że, skła­da­ją­ce się z wy­żyn­ne­go Wy­so­kie­go Za­woł­ża i ni­zin­ne­go Ni­skie­go Za­woł­ża.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Wołga ż.

 przym. powołżański

Wiktionary


powoźnictwo

pro­duk­cja po­wo­zów


SJP.pl


powoźnik

daw­niej:
1. woź­ni­ca;
2. wyt­wór­ca po­wo­zów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rzem. wyt­wór­ca po­wo­zów

 (1.2) daw. woź­ni­ca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powoźnictwo n., powóz mrz.

 czas. powozić ndk.

Wiktionary


powożenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­wo­zić.

Wiktionary

Po­wo­że­nie – jedna z naj­star­szych kon­ku­ren­cji jeź­dziec­kich, obec­nie jest jedną z 7 dy­scy­plin wspie­ra­nych przez Mię­dzy­na­ro­do­wą Fe­de­ra­cję Jeź­dziec­ką (FEI). W dy­scy­pli­nie tej po­wo­żą­cy sie­dzi w po­jeź­dzie za­przę­go­wym i kie­ru­je ko­niem, parą lub czwór­ką koni.

Wikipedia

Powiązane:

 czas. powozić

 przym. wózkowy

 rzecz. wózkowy mos., powóz mrz.

Wiktionary


powpatrywać

pow­pa­try­wać się - spę­dzić pe­wien czas na wpa­try­wa­niu się


SJP.pl


powpisywać

wpi­sać wiele cze­goś


SJP.pl


powpychać

naw­py­chać;
1. wepch­nąć po kolei, wiele razy;
2. pow­py­chać się - o wielu: wejść do­kądś siłą


SJP.pl


powpędzać

wpę­dzić po kolei, wiele razy


SJP.pl


powpłacać

wpła­cić po kolei, wiele razy


SJP.pl


powrabiać

wro­bić po kolei, wiele razy


SJP.pl


powracanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­wra­cać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. powracać ndk.

 rzecz. powrót mrz.

 przym. powrotny

Wiktionary


powracać

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny (dk. po­wró­cić)

 (1.1) książk. wra­cać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdy po­wra­ca­li­śmy z se­mi­na­rium, Adam zła­mał nogę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈvrat͡sat͡ɕ, AS: povracać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powrót mrz., powracanie n.

 czas. wracać

 przym. powrotny

Wiktionary


powrastany

taki, który po­wra­stał


SJP.pl


powrocik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od po­wrot

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powrot m.

Wiktionary


powrotne

taki, który jest przez­na­czo­ny na po­wrót


SJP.pl


powrotnik

urzą­dze­nie do spro­wo­ko­wa­nia po­wro­tu broni do po­ło­że­nia wyj­ścio­we­go i utrzy­ma­nia go w tym po­ło­że­niu przy róż­nych ką­tach pod­nie­sie­nia lufy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ktoś, kto po­wró­cił lub po­wra­ca

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) mit. etn. upiór po­wra­ca­ją­cy z zaś­wia­tów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (3.1) wojsk. ele­ment broni pal­nej za­pew­nia­ją­cy po strza­le po­wrót me­cha­niz­mu do po­zy­cji wyj­ścio­wej;

Wiktionary

Po­wrot­nik – ze­spół opo­ro­po­wrot­ni­ka słu­żą­cy do spo­wo­do­wa­nia po­wro­tu broni do po­ło­że­nia wyj­ścio­we­go i utrzy­ma­nia go w tym po­ło­że­niu przy róż­nych ką­tach pod­nie­sie­nia lufy.

Po­wrot­nik uczest­ni­czy rów­nież w ha­mo­wa­niu odrzu­tu gro­ma­dząc ener­gię, która po za­koń­cze­niu odrzu­tu wy­ko­rzy­sty­wa­na jest do prze­su­nię­cia ze­spo­łu odrzu­to­we­go w po­ło­że­nie wyj­ścio­we. Bio­rąc pod uwagę ro­dzaj czyn­ni­ka ro­bo­cze­go gro­ma­dzą­ce­go ener­gię wy­róż­nia się po­wrot­ni­ki sprę­ży­no­we i pne­u­ma­tycz­ne.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. powracanie n., powrócenie n., powrót m., wracanie n., wrócenie n., zwracanie n., zwrócenie n., zwrotnik m., zwrot m., zwrotka ż., zwrotnica ż., zwrotnicowy m.

:: (1.1) fż. powrotniczka ż.

 czas. powracać ndk., powrócić dk., wracać ndk., wrócić dk., zwracać ndk., zwrócić dk.

 przym. powrotny, wrotny, powrotowy, zwrotowy, zwrotnikowy, podzwrotnikowy, zwrotny, powrotnikowy, zwrotnicowy, bezpowrotny

 przysł. powrotnie, zwrotnie, bezpowrotnie

Wiktionary


powrotność

w pra­wie kar­nym: po­now­ne po­peł­nie­nie prze­stęp­stwa po wcze­śniej­szym ska­za­niu; re­cy­dy­wa


SJP.pl


powrotny

taki, który jest przez­na­czo­ny na po­wrót


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy po­wro­tu, zwią­za­ny z po­wro­tem

 (1.2) taki, któ­re­mu to­wa­rzy­szą na­wro­ty cze­goś, zwią­za­ny z po­wro­tem do po­przed­nie­go stanu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy ku­pi­łeś bilet po­wrot­ny?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powrót m., powracanie n., powrócenie n.

 czas. powracać ndk., powrócić dk.

Wiktionary


powrotowy

→ po­wrót


SJP.pl

Patrz:

powrót

powrozek

zdrob­nie­nie od: po­wróz; po­wró­zek, po­wro­zik


SJP.pl


powrozik

zdrob­nie­nie od: po­wróz; po­wro­zek, po­wró­zek


SJP.pl


powroźnictwo

wyrób sznu­rów i lin włó­kien­nych


SJP.pl

Po­wroź­nict­wo – rze­mio­sło wy­ko­ny­wa­ne przez po­wroź­ni­ka, po­le­ga­ją­ce na pro­duk­cji lin i po­wro­zów po­przez spla­ta­nie lub skrę­ca­nie kilku od­dziel­nych sznu­rów; naj­czę­ściej z pasów skóry lub włó­kien ko­no­pi, si­za­lu, ma­ni­li, juty i in­nych.

Wikipedia


powroźniczka

→ po­wroź­nik


SJP.pl

Patrz:

powroźnik

powroźniczy

do­ty­czą­cy po­wroź­nict­wa albo po­wro­zu


SJP.pl


powroźnik

rze­mieśl­nik wy­ra­bia­ją­cy po­wro­zy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rzem. rze­mieśl­nik wyt­wa­rza­ją­cy liny i po­wro­zy

Wiktionary

Po­wroź­nik (j. łem­kow­ski Поворозник) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie no­wo­są­dec­kim, w gmi­nie Mu­szy­na.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa no­wo­są­dec­kie­go. Po­wroź­nik znaj­du­je się po­mię­dzy Kry­ni­cą-Zdro­jem a Mu­szy­ną w Pa­śmie Le­lu­chow­skim bę­dą­cym czę­ścią Po­gó­rza Po­pradz­kie­go. Miej­sco­wość znaj­du­je się nad po­to­kiem Młyn­ne i na lewym brze­gu rzeki Mu­szyn­ka.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. powróz mrz., powroźnictwo n.

Wiktionary


powrócić

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. po­wra­cać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|po­wra­cać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Lu­dzie wy­sła­ni przez nas po­wró­ci­li po dwóch ty­god­niach z ośmio­ma dro­ma­de­ra­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈvrut͡ɕit͡ɕ, AS: povrućić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powrót mrz.

 przym. powrotny

Wiktionary


powrósło

pasmo słomy roz­dzie­lo­ne na dwie czę­ści i skrę­co­ne kło­sa­mi, słu­żą­ce zwy­kle do prze­wią­zy­wa­nia snop­ków zboża; prze­wią­sło


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) roln. ro­dzaj po­wro­zu z wiąz­ki źdźbeł zżę­te­go zboża albo słomy, także kory wi­kli­no­wej itp., słu­żą­cy do zwią­za­nia sno­pów zboża lub in­nych luź­nych, po­dłuż­nych ele­men­tów

Wiktionary

Po­wró­sło (prze­wią­sło) – wiąz­ka skrę­co­nych źdźbeł trawy lub zboża (wraz z kło­sa­mi, ewen­tu­al­nie słomy), słu­żą­cy do zwią­za­nia sno­pów zboża lub luź­nych, po­dłuż­nych przed­mio­tów (np. po­la­na drew­na, chrust). Do prze­wią­zy­wa­nia chru­stu po­wró­sło wy­ra­bia­no z kory, naj­czę­ściej wi­kli­ny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­wró­sła z psze­ni­cy skrę­ca­no kło­sa­mi, a wiąz­kę źdźbeł roz­dzie­la­no na dwie czę­ści.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈvruswɔ, AS: povrusu̯o

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powrósełko n., powróz mrz., powrózek mrz.

Wiktionary


powrót

przy­by­cie do miej­sca, w któ­rym się już kie­dyś było


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) po­now­ne przy­by­cie do tego sa­me­go miej­sca

 (1.2) po­now­ne osią­gnię­cie tego sa­me­go stanu, sy­tu­a­cji

 (1.3) wzno­wie­nie wy­ko­ny­wa­nia cze­goś po przer­wie

 (1.4) droga po­wrot­na

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • po­wrót (oro­sie­nie) – pro­ces fi­zy­ko­che­micz­ny
  • Po­wrót – pol­ski ko­miks z serii Ta­jem­ni­ca zło­tej ma­cze­ty au­tor­stwa Je­rze­go Wró­blew­skie­go
  • Po­wrót – album ze­spo­łu Hołd, wyd. 2009
  • Po­wrót – album Krzysz­to­fa Kil­jań­skie­go, wyd. 2013
  • Po­wrót – pol­ski film z 1947 roku, reż. Bořivoj Zeman
  • Po­wrót – ame­ry­kań­ski film z 1948 roku, reż. Mer­vyn LeRoy
  • Po­wrót – pol­ski film psy­cho­lo­gicz­ny z 1960 roku, reż. Jerzy Pas­sen­dor­fer
  • Po­wrót – pol­ski film oby­cza­jo­wy z 1976 roku, reż. Filip Bajon
  • Po­wrót – ro­syj­ski film fa­bu­lar­ny z 2003 roku, reż. An­driej Zwia­gin­cew
  • Po­wrót – pol­ski film fa­bu­lar­ny, krót­ko­me­tra­żo­wy z 2013 roku, reż. Ewa Bu­kow­ska
  • Po­wrót – au­stra­lij­ski film fa­bu­lar­ny z 2015 roku, reż. Simon Stone
  • Po­wrót (inny tytuł: Chaj­tar­ma) – krym­sko-ta­tar­ski film z 2013 roku, reż. Ach­tem Sej­ta­bla­jew

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Stęs­knie­ni cze­ka­li­śmy na jej po­wrót do domu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔvrut, AS: povrut

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powrotnik m., powracanie n., powrócenie n.

 czas. powracać ndk., powrócić dk.

 przym. powrotny

 przysł. powrotnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-3) powrócenie

Wiktionary


powróz

mocny, grubo skrę­co­ny sznur; po­stro­nek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gruby, mocny sznur z ple­cio­ny­e­cio­ne­go włó­kna

 (1.2) daw. środ. polit. szu­bie­ni­ca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powrósło n., powrózek mrz., powroźnik mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) postronek

Wiktionary


powrózek

zdrob­nie­nie od: po­wróz; po­wro­zek, po­wro­zik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) cien­ki po­wróz

Wiktionary

Po­wró­zek, fu­ni­ku­lus ( fu­ni­cu­lus) − struk­tu­ra ana­to­micz­na obec­na u wszyst­kich mszy­wio­łów.

Po­wró­zek ma po­stać wy­o­dręb­nio­ne­go od ścia­ny ciała pasma na­błon­ka pe­ry­to­ne­al­ne­go. Roz­cią­gnię­ty jest od dna żo­łąd­ka do so­ma­to­ple­u­ry dol­nej czę­ści ścia­ny tu­ło­wia. Fu­ni­ku­lus może rów­nież prze­cho­dzić przez pory ko­mu­ni­ka­cyj­ne w ścia­nie ciała, łą­cząc zo­o­i­dy w obrę­bie ko­lo­nii.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. powrósło n., powróz mrz.

Wiktionary


powrózka

zdrob­nie­nie od: po­wróz; po­wro­zek, po­wro­zik


SJP.pl


powrózkowaty

przy­po­mi­na­ją­cy po­wró­zek, po­dob­ny do po­wróz­ka


SJP.pl


powręczać

wrę­czyć po kolei, wiele razy


SJP.pl


powsiadać

o gru­pie ludzi: zająć miej­sce w środ­ku lo­ko­mo­cji


SJP.pl


powsiewać

wsiać po kolei, wiele razy


SJP.pl


powsin

osied­le w War­sza­wie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geogr. osied­le w War­sza­wie, znaj­du­ją­ce się w ad­mi­ni­stra­cyj­nych gra­ni­cach dziel­ni­cy Wi­la­nów około 4 km na po­łud­nie od wła­ści­we­go Wi­la­no­wa;

Wiktionary

Pow­sin – ob­szar Miej­skie­go Sy­ste­mu In­for­ma­cji i osied­le w dziel­ni­cy Wi­la­nów w War­sza­wie.

Wikipedia


powsinoga

po­tocz­nie: ko­bie­ta lu­bią­ca się włó­czyć; także o męż­czyź­nie (z sil­niej­szym za­bar­wie­niem ek­spre­syw­nym); ła­zę­ga, włó­czę­ga


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski lub mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ktoś, kto nie lubi prze­by­wać w domu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wieśniaczka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) latawiec, łapikura, biegus

Wiktionary


powsiński

przy­miot­nik od: Pow­sin


SJP.pl


powspinać

pow­spi­nać się - spę­dzić pe­wien czas na wspi­na­niu się


SJP.pl


powspółczuć

współ­czuć komuś przez pe­wien czas


SJP.pl


powspółpracować

spę­dzić pe­wien czas na współ­pra­cy z kimś


SJP.pl


powstanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zbroj­ne wy­stą­pie­nie lud­no­ści pań­stwa, mia­sta lub pew­ne­go ob­sza­ru, skie­ro­wa­ne prze­ciw do­tych­cza­so­wej wła­dzy, naj­czę­ściej oku­pa­cyj­nej;

 (1.2) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pow­stać.

Wiktionary

Pow­sta­nie, re­be­lia (daw­niej "in­su­rek­cja") – zbroj­ne wy­stą­pie­nie dużej grupy lud­no­ści pań­stwa, mia­sta lub pew­ne­go ob­sza­ru, to­czo­ne w celu uzy­ska­nia lub obro­nie­nia wol­no­ści, z re­gu­ły skie­ro­wa­ne prze­ciw wła­dzy za­bor­czej lub oku­pa­cyj­nej.

Pow­sta­nia czę­sto dą­ży­ły do uzy­ska­nia nie­pod­le­gło­ści pań­stwa, au­to­no­mii ob­sza­ru lub przy­łą­cze­nia ob­sza­ru do in­ne­go pań­stwa.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Naj­bar­dziej in­te­re­su­ją go dzie­ła poś­wię­co­ne pol­skim pow­sta­niom.

 (1.1) We­dług nie­miec­kie­go ra­por­tu w pow­sta­niu w get­cie war­szaw­skim gi­nę­ła cy­wil­na lud­ność getta.

 (1.2) Pow­sta­nie wszechś­wia­ta to bar­dzo in­te­re­su­ją­ce za­gad­nie­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈfstãɲɛ, AS: pofstãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powstaniec m., powstawanie n.

 czas. postawić, powstawać ndk., powstać dk.

 przym. powstaniowy, powstańczy, powstały

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) insurekcja, rebelia

Wiktionary


powstaniec

uczest­nik pow­sta­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) uczest­nik pow­sta­nia zbroj­ne­go, in­su­rek­cji

 (1.2) daw. gwara więz. chło­piec-że­brak

 (1.3) daw. gwara więz. no­wi­cjusz w rze­mio­śle zło­dziej­skim

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pom­nik „Mały pow­sta­niec” to sym­bol udzia­łu dzie­ci i mło­dzie­ży wal­czą­cych w pow­sta­niu war­szaw­skim.

 (1.1) Był pow­stań­cem stycz­nio­wym i w ra­mach re­pre­sji ode­bra­no mu ma­ją­tek i ze­sła­no na Sy­be­rię.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈfstãɲɛt͡s, AS: pofstãńec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powstanie n., powstawanie n.

 czas. powstawać ndk., powstać dk.

 przym. powstańczy, powstaniowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) insurgent

 (1.2) pętak

 (1.3) pętak

Wiktionary


powstaniowy

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do pow­sta­nia (zbroj­ne­go zrywu)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powstanie n., powstaniec mos.

 przym. powstańczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. powstańczy

Wiktionary


powstanka

uczest­nicz­ka pow­sta­nia; pow­stań­czy­ni


SJP.pl


powstawanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pow­sta­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔfstaˈvãɲɛ, AS: pofstavãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. postawić, powstawać ndk., powstać dk.

 rzecz. powstanie n., powstaniec m.

 przym. powstańczy

Wiktionary


powstawać

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. pow­stać)

 (1.1) za­czy­nać ist­nieć, być ut­wo­rzo­nym, roz­po­czę­tym

 (1.2) wznie­cać pow­sta­nie, roz­po­czy­nać walkę zbroj­ną

 (1.3) wsta­wać, pod­no­sić się, sta­wać na nogi

 (1.4) wy­ni­kać z cze­goś, być kon­sek­wen­cją

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Już dziś jest pełna jach­tów, a prze­cież że­glar­stwo w Ja­po­nii do­pie­ro pow­sta­je.

 (1.2) Potem znów trach - osiem­na­sty rok - Niem­cy ro­zbi­te, Pol­ska pow­sta­je!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈfstavat͡ɕ, AS: pofstavać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. powstać, postawić

 rzecz. powstanie n., powstawanie n., powstaniec m.

 przym. powstańczy, powstały

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tworzyć się, formować się

 (1.4) wynikać, pojawiać się

Wiktionary


powstać

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. pow­sta­wać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|pow­sta­wać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ber­nard pow­stał, pchnął nogą ta­bu­ret do pia­ni­na i za­czął ze wście­kłą bra­wu­rą grać trze­cią fi­gu­rę ka­dry­la.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔfstat͡ɕ, AS: pofstać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powstanie n., powstaniec m., powstawanie n.

 czas. powstawać, postawić

 przym. powstańczy, powstały

Wiktionary


powstały

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) taki, który za­czął ist­nieć

 (1.2) taki, który zmie­nił po­zy­cję na sto­ją­cą

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 3. os. lm. rodz. nmos. czasu przesz. trybu oz­najm. od pow­stać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bar­dzo cie­ka­wym przy­kła­dem mia­sta pow­sta­łe­go na po­dło­żu przy­pu­szczal­nej osady tar­go­wej jest, le­żą­cy nad Pros­ną, Bo­le­sła­wiec.

 (1.2) Nie wie­rzy­ła w opo­wie­ści o pow­sta­łych z grobu, na wpół zgni­łych nie­bo­szczy­kach, przy­cho­dzą­cych nie wia­do­mo dla­cze­go o dwu­na­stej w nocy, żeby stra­szyć śpią­cych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powstanie n.

 czas. powstać dk., powstawać ndk.

Wiktionary


powstańczy

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z pow­sta­niem, do­ty­czą­cy pow­sta­nia

 (1.2) zwią­za­ny z pow­stań­ca­mi, do­ty­czą­cy pow­stań­ców

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powstanie n., powstawanie n., powstaniec mos.

 czas. powstać dk., powstawać ndk.

 przym. powstaniowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) powstaniowy, insurekcyjny

Wiktionary


powstańczyni

uczest­nicz­ka pow­sta­nia; pow­stan­ka


SJP.pl


powstrzymanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pow­strzy­mać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔfsṭʃɨ̃ˈmãɲɛ, AS: pofsṭšỹmãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. powstrzymać, powstrzymywać, trzymać

 rzecz. powstrzymywanie n.

Wiktionary


powstrzymać

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. pow­strzy­my­wać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|pow­strzy­my­wać.

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny pow­strzy­mać się (ndk. pow­strzy­my­wać się)

 (2.1) do­ko­na­ny od|pow­strzy­my­wać się.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. powstrzymywać, trzymać

 rzecz. powstrzymanie n., powstrzymywanie n.

Wiktionary


powstrzymujący

→ pow­strzy­my­wać


SJP.pl

Patrz:

powstrzymywać

powstrzymywanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pow­strzy­my­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔfsṭʃɨ̃mɨˈvãɲɛ, AS: pofsṭšỹmyvãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. powstrzymać, powstrzymywać, trzymać

 rzecz. powstrzymanie n.

Wiktionary


powstrzymywać

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny (dk. pow­strzy­mać)

 (1.1) za­trzy­my­wać coś lub kogoś w miej­scu

 (1.2) po­ha­mo­wy­wać kogoś lub coś za­po­bie­ga­jąc cze­muś

 (1.3) prze­ry­wać ja­kieś dzia­ła­nie

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny pow­strzy­my­wać się (dk. pow­strzy­mać się)

 (2.1) re­zy­gno­wać ze zro­bie­nia cze­goś, nie poz­wa­lać sobie na coś

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Czę­sto bywa tak, że jakiś dro­biazg może stać się tą kro­plą, która prze­peł­nia czarę i pow­strzy­my­wa­ne przez kogoś uczu­cia dają swój wyraz w spo­sób wy­bu­cho­wy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔfsṭʃɨ̃ˈmɨvat͡ɕ, AS: pofsṭšỹmyvać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powstrzymanie, powstrzymywanie

 czas. powstrzymać, trzymać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zatrzymywać, wstrzymywać, hamować, blokować

 (1.2) zapobiegać, tłumić, dusić, dławić

 (1.3) wstrzymywać

 (2.1) pohamowywać się

Wiktionary


powstrząsać

wstrząs­nąć po kolei, wiele razy


SJP.pl


powsuwać

wsu­nąć po kolei, wiele razy


SJP.pl


powszechniak

po­tocz­nie: szko­ła pod­sta­wo­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. szko­ła po­wszech­na (szko­ła naj­niż­sze­go szcze­bla)

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. powszechnie

 rzecz. powszechność ż.

 przym. powszechny

Wiktionary


powszechnianka

mi­niar­ka po­wszech­nian­ka - ga­tu­nek mu­chów­ki z ro­dzi­ny mi­niar­ko­wa­tych


SJP.pl


powszechnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób po­wszech­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) […] wdy­cha­ny przez użyt­kow­ni­ków e-pa­pie­ro­sów ae­ro­zol nie jest, jak się po­wszech­nie uważa, cał­ko­wi­cie ne­u­tral­ny dla zdro­wia – może za­wie­rać szkod­li­we, ra­kot­wór­cze związ­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈfʃɛxʲɲɛ, AS: pofšeχʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powszechność ż., powszechniak m., powszechnik m., powszechnia ż., powszechnienie n.

 czas. powszechnieć

 przym. powszechny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) generalnie

Wiktionary


powszechniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: po­wszech­nie


SJP.pl


powszechniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: po­wszech­ny


SJP.pl


powszechnik

"uni­wer­sa­le", to, do czego od­no­si się dana nazwa ogól­na lub dane po­ję­cie ogól­ne


SJP.pl

Po­wszech­nik (łac. "uni­ver­sa­le", l.mn. "uni­ver­sa­lia") – w me­ta­fi­zy­ce to, co jest (re­al­nie lub w ja­kimś moż­li­wym świe­cie) po­sia­da­ne przez wiele róż­nych jed­nost­ko­wych rze­czy. Uni­wer­sa­lia po­dzie­lić można na ro­dza­je/ga­tun­ki (np. ssak, czło­wiek), cechy (np. czer­wo­ny, krót­ki) i re­la­cje (np. znaj­do­wa­nie się obok, bycie dłuż­szym).

Wikipedia


powszechność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co po­wszech­ne

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • po­wszech­ność wy­bo­rów
  • Ko­ściół po­wszech­ny
  • rów­ność
  • uni­wer­sa­lizm

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Stre­fa in­tra­mar­gi­nal­na lo­dow­ca Ha­a­ke­na, a więc ob­szar po­mię­dzy mo­re­na­mi koń­co­wy­mi a czo­łem lo­dow­ca, odz­na­cza się po­wszech­no­ścią osa­dów i rzeź­by pow­sta­łej w wy­ni­ku aku­mu­la­cji gla­cjal­nej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powszechniak m., powszechnik m., powszechnia ż., powszechnienie n.

 czas. powszechnieć

 przym. powszechny

 przysł. powszechnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) uniwersalność

Wiktionary


powszechny

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy więk­szo­ści osób, spraw; pu­blicz­ny, ogól­ny

 (1.2) ogól­nie sto­so­wa­ny, czę­sto uży­wa­ny; co­dzien­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) W po­wszech­nym uży­ciu były kros­na, a przę­dzal­nict­wo i tkact­wo osią­gnę­ły taki po­ziom, że go­be­li­ny i ubio­ry, jakie oglą­da­li hisz­pań­scy przy­by­sze, prze­wyż­sza­ły wszyst­ko, co można było wów­czas zo­ba­czyć w Eu­ro­pie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈfʃɛxnɨ, AS: pofšeχny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powszechność ż., powszechniak m., powszechnik m., powszechnia ż., powszechnienie n.

 czas. powszechnieć

 przysł. powszechnie

Wiktionary


powszedni

przy­miot­nik

 (1.1) co­dzien­ny, po­spo­li­ty, zwy­kły

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Chle­ba na­sze­go po­wszed­nie­go daj nam dzi­siaj.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈfʃɛdʲɲi, AS: pofšedʹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powszedniość ż.

 przysł. powszednio

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) codzienny, pospolity, zwykły

Wiktionary


powszednieć

sta­wać się zwy­kłym, co­dzien­nym; po­spo­li­cieć


SJP.pl


powszedniość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co po­wszed­nie

Wiktionary

Powiązane:

 przym. powszedni

 przysł. powszednie

Wiktionary


powszelatek

ro­dzaj mo­ty­la dzien­ne­go z ro­dzi­ny po­wsze­lat­ko­wa­tych


SJP.pl


powszelatkowate

ro­dzi­na mo­ty­li dzien­nych; war­cab­ni­ko­wa­te, kar­łąt­ko­wa­te


SJP.pl

Po­wsze­lat­ko­wa­te, war­cab­ni­ko­wa­te, kar­łąt­ko­wa­te (He­spe­rii­dae) – ro­dzi­na owa­dów z rzędu mo­ty­li.

Wikipedia


powszelatkowaty

o ce­chach po­wsze­lat­ko­wa­tych (ro­dzi­na mo­ty­li)


SJP.pl


powszywać

wszyć po kolei, wiele razy


SJP.pl


powt.

skrót od: pow­tór­ka


SJP.pl


powtajemniczać

wta­jem­ni­czyć po kolei, wiele razy


SJP.pl


powtarzaczka

→ pow­ta­rzacz


SJP.pl

Patrz:

powtarzacz

powtarzalność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co pow­ta­rzal­ne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powtórka ż., powtarzanie n., powtórzenie n.

 czas. powtarzać ndk., powtórzyć dk.

 przym. powtarzalny, powtórny, powtórkowy

 przysł. powtórnie, powtarzalnie

Wiktionary


powtarzalny

mo­gą­cy być pow­tó­rzo­nym; pow­ta­rza­ją­cy się


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który się pow­ta­rza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powtarzalność ż., powtórka ż., powtarzanie n., powtórzenie n.

 czas. powtarzać ndk., powtórzyć dk.

 przym. powtórny, powtórkowy

 przysł. powtórnie, powtarzalnie

Wiktionary


powtarzanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) po­now­ne wy­ko­ny­wa­nie cze­goś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powtórzenie n., powtórka ż., powtarzalność n.

 czas. powtarzać ndk., powtórzyć dk.

 przym. powtórny, powtórkowy, powtarzalny, powtórzeniowy

 przysł. powtórnie, powtarzalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ponawianie, dublowanie

Wiktionary


powtarzać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. pow­tó­rzyć)

 (1.1) mówić lub robić coś ko­lej­ny raz; wy­ko­ny­wać czyn­ność, którą już ktoś zro­bił

 (1.2) dziać się, zda­rzać się po raz ko­lej­ny

 (1.3) po­now­nie przys­wa­jać jakiś ma­te­riał, wie­dzę; uczyć się do spraw­dzia­nu, testu, eg­za­mi­nu

 (1.4) mówić to samo, co przed chwi­lą się usły­sza­ło

cza­sow­nik zwrot­ny pow­ta­rzać się

 (2.1) mówić lub robić po raz ko­lej­ny to samo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mo­żesz pow­tó­rzyć? Nie zro­zu­mia­łam co po­wie­dzia­łeś.

 (1.1) Ile razy mam ci pow­ta­rzać, żebyś mył ręce przed je­dze­niem?

 (1.4) Ko­cha­nie, po pro­stu pow­ta­rzaj po mnie: "Moja żona jest wspa­nia­ła!"

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈftaʒat͡ɕ, AS: poftažać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powtórzenie n., powtarzanie n., powtórka ż., powtarzalność ż.

 czas. powtórzyć dk.

 przym. powtarzalny, powtórzeniowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) repetować, ponawiać

Wiktionary


powtórka

1. po­now­ne po­ka­za­nie lub wy­ko­na­nie cze­goś;
2. przy­pom­nie­nie sobie ma­te­ria­łu już prze­ro­bio­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­now­ne wy­ko­na­nie lub wy­da­rze­nie się cze­goś

 (1.2) pot. eduk. przy­pom­nie­nie sobie ma­te­ria­łu edu­ka­cyj­ne­go już prze­ro­bio­ne­go

Wiktionary

Pow­tór­ka – zbiór dzieł Sta­ni­sła­wa Lema. Po raz pier­wszy wy­da­ny na­kła­dem wy­daw­nict­wa „Iskry” w roku 1979 w ra­mach serii „Fan­ta­sty­ka-Przy­go­da”.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. powtórkowy, powtarzalny, powtórzeniowy

 rzecz. powtarzalność ż., powtarzanie n., powtórzenie n.

 czas. powtarzać, powtórzyć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nawrót, powtórzenie

Wiktionary


powtórnie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) po­now­nie, znowu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) „A psik!“ — kich­nę­ła Mań­cia, wscho­dząc na ostat­ni szcze­bel dra­bi­ny, która w cha­cie sta­rej To­ma­szo­wej z sion­ki na strych wio­dła: — „A psik!“ — kich­nę­ła pow­tór­nie, tym razem już z żar­tów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wtórnik mrz., wtórność ż., powtarzalność ż., powtarzanie n., powtórzenie n.

 czas. powtórzyć

 przym. powtórny, wtórny, powtarzalny, wtóry

 przysł. wtórnie

 licz. wtóry

Wiktionary


powtórny

przy­miot­nik

 (1.1) bę­dą­cy lub zro­bio­ny po raz drugi

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. powtórnie

 rzecz. wtórnik mrz., powtórzenie n., powtarzanie n., powtarzalność ż.

 przym. powtarzalny, wtóry

 czas. powtórzyć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ponowny, powtórzony

Wiktionary


powtórzenie

zro­bić lub po­wie­dzieć coś po­now­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wy­ko­na­nie cze­goś pow­tór­nie

 (1.2) pro­gram te­le­wi­zyj­ny, au­dy­cja ra­dio­wa lub film emi­to­wa­ne po raz drugi

 (1.3) pow­ta­rza­ją­cy się frag­ment tek­stu, wy­po­wie­dzi

 (1.4) liter. fi­gu­ra re­to­rycz­na, za­bieg sty­li­stycz­ny po­le­ga­ją­cy na dwu- lub wie­lo­krot­nym uży­ciu tego sa­me­go ele­men­tu ję­zy­ko­we­go (wy­ra­zu, grupy wy­ra­zów, wer­sów lub strof) w celu na­da­nia wy­po­wie­dzi moc­niej­sze­go za­bar­wie­nia emo­cjo­nal­ne­go, pod­kre­śle­nia zna­cze­nia ja­kie­goś mo­ty­wu, uzy­ska­nia ryt­mi­za­cji

 (1.5) po­now­ne przej­rze­nie ma­te­ria­łu do nauki

 (1.6) wy­po­wie­dze­nie tego sa­me­go tek­stu, który się wła­śnie usły­sza­ło

Wiktionary

Pow­tó­rze­nie (łac. "re­pe­ti­tio") – fi­gu­ra re­to­rycz­na, za­bieg sty­li­stycz­ny po­le­ga­ją­cy na wie­lo­krot­nym uży­ciu tego sa­me­go ele­men­tu ję­zy­ko­we­go (wy­ra­zu, ze­spo­łu wy­ra­zów, wer­sów lub zwro­tek) celem uzy­ska­nia ryt­mi­za­cji, pod­kre­śle­nia zna­cze­nia, zwięk­sze­nia ek­spre­sji.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sąd na­ka­zał pow­tó­rze­nie wy­bo­rów w czę­ści gminy Olsz­tyn.

 (1.2) W wa­ka­cje w te­le­wiz­ji są same pow­tó­rze­nia.

 (1.3) Przmó­wie­nie trwa­ło 10 minut, ale tylko dla­te­go, że było w nim mnó­stwo pow­tó­rzeń.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powtarzanie n., powtarzalność ż., powtórka ż.

 czas. powtarzać ndk., powtórzyć dk.

 przym. powtórny, powtórkowy, powtarzalny, powtórzeniowy

 przysł. powtórnie, powtarzalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) powtórka

 (1.3) powtórka, reduplikacja

 (1.4) repetycja

Wiktionary


powtórzeniowy

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który jest pow­tó­rze­niem cze­goś lub umoż­li­wia pow­tó­rze­nie cze­goś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powtórka ż., powtórzenie n., powtarzanie n.

 czas. powtarzać ndk., powtórzyć dk.

Wiktionary


powtórzyć

zro­bić lub po­wie­dzieć coś po­now­nie


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. pow­ta­rzać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|pow­ta­rzać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈftuʒɨt͡ɕ, AS: poftužyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powtórzenie n., powtarzanie n., powtarzalność ż., powtórka ż.

 czas. powtarzać ndk.

 przym. powtórny, powtórkowy, powtarzalny, powtórzeniowy

 przysł. powtórnie, powtarzalnie

Wiktionary


powtłaczać

wtło­czyć po kolei, wiele razy


SJP.pl


powybieranie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­wy­bie­rać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. powybierać dk.

Wiktionary


powybijanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­wy­bi­jać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. powybijać dk.

Wiktionary


powyborczy

do­ty­czą­cy okre­su po wy­bo­rach, od­by­wa­ją­cy się po wy­bo­rach


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) dzie­ją­cy się, od­by­wa­ją­cy się po wy­bo­rach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kiedy umiar­ko­wa­ni po­li­ty­cy Prawa i Spra­wied­li­wo­ści, któ­rzy od­po­wia­da­li za kam­pa­nię pre­zy­denc­ką Ja­ro­sła­wa Ka­czyń­skie­go, zo­ba­czy­li po­wy­bor­czy wy­wiad swo­je­go szefa dla „Ga­ze­ty Pol­skiej”, byli za­ła­ma­ni. (Onet.pl)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔvɨˈbɔrt͡ʃɨ, AS: povyborčy

Wiktionary


powybuchowy

od­no­szą­cy się do okre­su po wy­bu­chu, ma­ją­cy miej­sce po wy­bu­chu


SJP.pl


powychwytywać

wy­chwy­cić po kolei, wiele razy


SJP.pl


powycinać

1. tnąc po­ro­bić cię­cia lub ot­wo­ry;
2. wy­kro­ić lub po­u­su­wać ja­kieś ele­men­ty


SJP.pl


powyciosywać

wy­cio­sać po kolei, wiele razy


SJP.pl


powyciszać

wy­ci­szyć po kolei, wiele razy


SJP.pl


powydalać

wy­da­lić po kolei, wiele razy


SJP.pl


powydobywczy

po­zo­sta­ły po ek­splo­a­ta­cji złoża, czyli po wy­do­by­ciu su­row­ców na­tu­ral­nych z da­ne­go miej­sca


SJP.pl


powydurniać

po­wy­dur­niać się - spę­dzić pe­wien czas na wy­dur­nia­niu się


SJP.pl


powyglądać

spę­dzić pe­wien czas na wy­glą­da­niu (spo­glą­da­niu zza cze­goś)


SJP.pl


powykonawczy

spo­rzą­dzo­ny po wy­ko­na­niu, wy­pro­du­ko­wa­niu cze­goś


SJP.pl


powykręcanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­wy­krę­cać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. powykręcać dk.

Wiktionary


powykupować

wy­ku­pić wiele cze­goś ko­lej­no, jedno po dru­gim; po­wy­ku­py­wać


SJP.pl


powykładanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­wy­kła­dać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. powykładać dk.

Wiktionary


powylegiwać

1. pos­pła­szczać coś przez dłu­gie le­że­nie na czymś;
2. po­wy­le­gi­wać się - spę­dzić pe­wien czas na wy­le­gi­wa­niu się


SJP.pl


powylepiać

wy­le­pić po kolei, wiele razy


SJP.pl


powylewanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­wy­le­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. lać, olać, powylewać dk.

Wiktionary


powymachiwać

spę­dzić pe­wien czas na wy­ma­chi­wa­niu


SJP.pl


powyorywać

po­ro­bić wgłę­bie­nia


SJP.pl


powypieprzać

wul­gar­nie: wy­pie­przyć po kolei, wiele razy


SJP.pl


powypinanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­wy­pi­nać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. powypinać dk.

Wiktionary


powypoczywać

spę­dzić pe­wien czas na wy­po­czy­wa­niu


SJP.pl


powypominać

wy­pom­nieć wiele razy


SJP.pl


powyrażać

1. wy­ra­zić po kolei, wiele razy;
2. po­wy­ra­żać się - wy­ra­zić się jeden po dru­gim


SJP.pl


powyrysowywać

wy­ry­so­wać po kolei, wiele razy


SJP.pl


powyrywanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­wy­ry­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. powyrywać dk.

Wiktionary


powyrzynać

1. tnąc po­ro­bić cię­cia lub ot­wo­ry;
2. wy­kro­ić lub po­u­su­wać ja­kieś ele­men­ty;
3. po­tocz­nie: po­zba­wić życia wiele osób lub zwie­rząt


SJP.pl


powysiadać

o gru­pie osób: opu­ścić miej­sce zaj­mo­wa­ne w środ­ku lo­ko­mo­cji


SJP.pl


powysiewać

wy­siać po kolei, wiele razy


SJP.pl


powysilać

po­wy­si­lać się - wy­si­lać się przez pe­wien czas


SJP.pl


powystawowy

po­zo­sta­ły po wy­sta­wie, na­stę­pu­ją­cy po wy­sta­wie


SJP.pl


powyszczerbiać

1. wy­szczer­bić w wielu miej­scach lub wiele cze­goś;
2. po­wy­szczer­biać się - wy­szczer­bić się w wielu miej­scach lub wie­lo­krot­nie


SJP.pl


powyszywać

spę­dzić pe­wien czas na wy­szy­wa­niu


SJP.pl


powytłukać

po­tocz­nie: po­wy­tłu­kać się - zabić się wza­jem­nie w cza­sie walki; wy­tłuc się, po­wy­tłu­ki­wać się


SJP.pl


powytłukiwać

1. wy­tłuc, wybić po kolei, wiele razy;
2. po­wy­tłu­ki­wać się - zabić się wza­jem­nie w cza­sie walki; wy­tłuc się, po­wy­tłu­kać się


SJP.pl


powywalanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­wy­wa­lać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. powywalać dk.

Wiktionary


powywieszanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­wy­wie­szać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. powywieszać dk.

Wiktionary


powywieszać

wie­sza­jąc, po­u­mie­szczać wiele cze­goś na zew­nątrz


SJP.pl


powywijać

wy­wi­nąć po kolei, wiele razy


SJP.pl


powywłóczyć

daw­niej: po­wyw­le­kać


SJP.pl


powyzywać

wyz­wać po kolei, wiele razy


SJP.pl


powyć

1. wyć przez pe­wien czas;
2. po­tocz­nie: pła­kać przez pe­wien czas; po­ry­czeć


SJP.pl


powyłamywać

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. brak)

 (1.1) wy­ła­mać wiele cze­goś lub wy­ła­mać coś w wielu miej­scach

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny po­wy­ła­my­wać się (ndk. brak)

 (2.1) wy­ła­mać się bądź po­wy­pa­dać, wy­ła­ma­wszy się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pod ko­niec kwiet­nia wan­da­le po­wy­ła­my­wa­li ba­rier­ki chro­nią­ce wcho­dzą­cych na scho­dy ludzi przed upad­kiem z wy­so­kiej skar­py.

Wiktionary


powyławiać

spę­dzić pe­wien czas na wy­ła­wia­niu; wy­ło­wić dużo cze­goś


SJP.pl


powyśledzać

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. brak)

 (1.1) rzad. zna­leźć wiele kogoś lub cze­goś albo uzy­skać in­for­ma­cje o wielu lu­dziach, zwie­rzę­tach, zja­wi­skach itp., uważ­nie i po­ta­jem­nie ob­ser­wu­jąc

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) O! raczéj pchnij się tam w od­le­głe świa­ty, / Tam uj­rzysz słoń­ca, prze­mie­rzysz ich jazdę, / Tam noc­nych tajni po­wy­śle­dzasz czaty, / Tam pro­myk świa­tła każdą wyda gwia­zdę!

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wyśledzać ndk., wyśledzić dk.

Wiktionary


powyśmiewać

spę­dzić pe­wien czas na wy­śmie­wa­niu; po­na­śmie­wać się, po­na­bi­jać się


SJP.pl


powyżej

przy­i­mek

 (1.1) znaj­du­ją­cy się wyżej cze­goś, umie­szczo­ny nad czymś

 (1.2) wię­cej niż okre­ślo­na war­tość licz­bo­wa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­dzi­wia­ją­cy przy­pa­dek braku kom­pe­ten­cji miał miej­sce w Hisz­pa­nii, gdzie bu­dow­ni­czo­wie 47-pię­tro­we­go dra­pa­cza chmur za­pom­nie­li za­pro­jek­to­wać windy dzia­ła­ją­ce po­wy­żej dol­nych 20 pię­ter.

 (1.2) Dieta z wy­star­cza­ją­cą za­war­to­ścią wi­ta­mi­ny D i wap­nia zmniej­sza ry­zy­ko zła­mań oste­o­po­ro­tycz­nych u osób w wieku po­wy­żej 60 lat.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈvɨʒɛj, AS: povyžei ̯

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ponad

Wiktionary


powyższe

to, o czym do­pie­ro co mó­wio­no lub pi­sa­no


SJP.pl


powyższy

przy­miot­nik

 (1.1) podn. do­pie­ro co wska­za­ny; wcze­śniej przy­to­czo­ny

 (1.2) znaj­du­ją­cy się wyżej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jed­nak dzie­ci przy­cho­dzą­ce do przedsz­ko­la czę­sto róż­nią się pod wzglę­dem doj­rza­ło­ści przedsz­kol­nej, co wy­ni­ka z sy­ste­mu wy­cho­waw­cze­go w ro­dzi­nie. Dla­te­go też do re­a­li­za­cji po­wyż­szych wy­ma­gań i kształ­to­wa­nia umie­jęt­no­ści ko­niecz­na jest ści­sła współ­pra­ca po­mię­dzy śro­do­wi­skiem ro­dzin­nym i przedsz­kol­nym.

Wiktionary


powyżywać

po­wy­ży­wać się - spę­dzić pe­wien czas na wy­ży­wa­niu się


SJP.pl


powziąć

zde­cy­do­wać o czymś


SJP.pl


powzorować

pow­zo­ro­wać się - brać kogoś, coś za wzór przez pe­wien czas


SJP.pl


powzywać

wez­wać po kolei, wiele razy


SJP.pl


powód

stro­na po­krzyw­dzo­na w po­stę­po­wa­niu cy­wil­nym; osoba do­cho­dzą­ca ro­szczeń przed sądem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) coś, co uza­sad­nia pod­ję­cie ja­kie­goś dzia­ła­nia lub zmia­nę stanu emo­cjo­nal­ne­go

 (1.2) jeźdz. rze­mień lub sznur przy­mo­co­wa­ny do tręz­li, słu­żą­cy do pro­wa­dze­nia konia

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) praw. ten, kto wnosi spra­wę cy­wil­ną, kto ocze­ku­je skut­ków praw­nych;

Wiktionary

Powód (ro­dzaj żeń­ski po­wód­ka; łac. "actor") – jedna ze stron w po­stę­po­wa­niu cy­wil­nym (w Pol­sce przed 1 lipca 2015 r. także w po­stę­po­wa­niu kar­nym jako powód cy­wil­ny) z po­wództ­wem w po­szu­ki­wa­niu ochro­ny praw­nej.

Po­wo­dem może być osoba fi­zycz­na, osoba praw­na lub jed­nost­ka or­ga­ni­za­cyj­na nie­ma­ją­ca oso­bo­wo­ści praw­nej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Le­karz za­pew­niał, że nie ma po­wo­du do nie­po­ko­ju.

 (1.1) Za­gro­że­nie po­wo­dzią jest po­wo­dem bu­do­wa­nia wałów wzdłuż rzeki.

 (1.1) Po­wo­dem za­wa­le­nia się bu­dyn­ku były wady kon­struk­cyj­ne.

 (2.1) Po­nie­waż powód przed­sta­wił zaś­wiad­cze­nie le­kar­skie, roz­pra­wa zo­sta­ła prze­ło­żo­na.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔvut, AS: povut

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powództwo n., powodowanie n., spowodowanie n.

:: fż. powódka ż.

 czas. powodować ndk., spowodować dk.

 przym. powodowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przyczyna, pobudka

 (1.2) wodza

 (2.1) pozywający

Wiktionary


powódka

ko­bie­ta wno­szą­ca spra­wę do sądu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) praw. ko­bie­ta wno­szą­ca pozew do sądu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Poz­wa­ny zez­nał, że po­wód­ka umyśl­nie go spro­wo­ko­wa­ła.

 (1.1) Wy­stu­dio­wa­ny szloch po­wód­ki ani przez chwi­lę nie zwiódł doś­wiad­czo­nej sę­dzi­ny.

 (1.1) Zez­na­ją­ca po­wód­ka bez za­ha­mo­wań wy­plu­ła z sie­bie całą fru­stra­cję, roz­cza­ro­wa­nie i złość.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈvutka, AS: povutka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powodowanie n., powód mrz., powództwo n.

:: fm. powód mos.

 czas. powodować ndk.

Wiktionary


powództwo

wnie­sie­nie do sądu wnio­sku o prze­pro­wa­dze­nie po­stę­po­wa­nia w ja­kiejś spra­wie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) praw. wnio­sek wnie­sio­ny do sądu o roz­po­czę­cie po­stę­po­wa­nia w ja­kiejś spra­wie; wnie­sie­nie spra­wy do sądu

Wiktionary

Po­wództ­wo – żą­da­nie udzie­le­nia ochro­ny praw­nej w dro­dze pro­ce­su cy­wil­ne­go skie­ro­wa­ne do sądu. Treść po­wództ­wa za­war­ta jest w pi­śmie pro­ce­so­wym (pozew) wno­szo­nym przez osobę bez­poś­red­nio za­in­te­re­so­wa­ną (po­wo­da) prze­ciw­ko oso­bie, któ­rej ma do­ty­czyć orze­cze­nie sądu (poz­wa­ne­mu).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. powód mos., pozew mrz., powódka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pozew

Wiktionary


powódź

przej­ścio­we zja­wi­sko hy­dro­lo­gicz­ne po­le­ga­ją­ce na wez­bra­niu wód rzecz­nych lub mor­skich w cie­kach wod­nych, zbior­ni­kach lub na morzu po­wo­du­ją­ce po prze­kro­cze­niu przez wodę stanu brze­go­we­go za­to­pie­nie znacz­nych ob­sza­rów lądu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) me­te­o­rol. hy­drol. za­la­nie wodą pew­ne­go ob­sza­ru;

 (1.2) przen. potok (np. słów), mno­gość

Wiktionary

Po­wódź – przej­ścio­we zja­wi­sko hy­dro­lo­gicz­ne po­le­ga­ją­ce na wez­bra­niu wód rzecz­nych lub mor­skich w cie­kach, zbior­ni­kach lub na morzu po­wo­du­ją­ce po prze­kro­cze­niu przez wodę stanu brze­go­we­go za­to­pie­nie znacz­nych ob­sza­rów lądu – dolin rzecz­nych, te­re­nów nad­brzeż­nych lub de­pre­syj­nych, do­pro­wa­dza­ją­ce do wy­mier­nych strat spo­łecz­nych i ma­te­rial­nych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tego lata po­wódź na­wie­dzi­ła po­łud­nio­we te­re­ny Pol­ski.

 (1.2) Po wy­kła­dzie zo­stał za­la­ny po­wo­dzią pytań.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔvut͡ɕ, AS: povuć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powodzianin m., powodzianka ż., powodziowość ż.

 przym. powodziowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) potop

 (1.2) mnogość, potok

Wiktionary


powój

ga­tu­nek ro­śli­ny pną­cej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Con­vol­vu­lus|ref=tak., li­czą­cy około 250 ga­tun­ków ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny po­wo­jo­wa­tych;

 (1.2) bot. ro­śli­na z ro­dza­ju powój (1.1)

Wiktionary

Powój ("Con­vol­vu­lus" L.) – ro­dzaj ro­ślin ziel­nych z ro­dzi­ny po­wo­jo­wa­tych. Obej­mu­je ok. 200–250 ga­tun­ków. Wy­stę­pu­je w stre­fach umiar­ko­wa­nych i podz­wrot­ni­ko­wych, głów­nie w Eu­raz­ji. W Eu­ro­pie rosną 23 ga­tun­ki (w tym jeden ga­tu­nek dziko ros­ną­cy w Pol­sce – powój polny "C.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpɔvuj, AS: povui ̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powojowate lm. nmos.

 przym. powojowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. kielisznik, wilec

Wiktionary


powóz

czte­ro­ko­ło­wy po­jazd cią­gnię­ty przez konie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) po­jazd cią­gnię­ty przez konie, słu­żą­cy do prze­wo­zu osób

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • powóz (po­jazd) – dwu- lub czte­ro­ko­ło­wy po­jazd konny.
  • powóz (po­słu­ga ko­mu­ni­ka­cyj­na) – świad­cze­nie wy­ni­ka­ją­ce ze śred­nio­wiecz­ne­go prawa ksią­żę­ce­go.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpɔvus, AS: povus

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powozownia ż., powożenie n.

:: zdrobn. powozik m.

 czas. powozić dk./ndk.

 przym. powozowy

Wiktionary


powąchać

wcią­gnąć nosem za­pach cze­goś; roz­poz­nać za­pach wę­chem


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. wą­chać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|wą­chać.

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny po­wą­chać się (ndk. wą­chać się)

 (2.1) do­ko­na­ny od|wą­chać się.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈvɔ̃w̃xat͡ɕ, AS: povõũ̯χać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wąchać, zwąchać

Wiktionary


powątkować

1. w in­for­ma­ty­ce:
a) po­wią­zać wia­do­mo­ści w wątki - grupy dy­sku­syj­ne; zwąt­ko­wać;
b) ut­wo­rzyć wątki - czę­ści wy­ko­ny­wa­ne współ­bież­nie w obrę­bie jed­ne­go pro­ce­su; zwąt­ko­wać;
2. śro­do­wi­sko­wo:
a) po­pi­sać na forum in­ter­ne­to­wym w ra­mach jed­ne­go wątku - grupy dy­sku­syj­nej;
b) po­pi­sać z kimś na­prze­mien­ne na blogu lub forum krót­kie hi­sto­rie dzie­ją­ce się w wy­bra­nym świe­cie przed­sta­wio­nym


SJP.pl


powątpiewający

kry­tycz­nie usto­sun­ko­wu­ją­cy się do cze­goś, nie do­wie­rza­ją­cy; scep­tycz­ny


SJP.pl


powątpiewalny

rzad­ko: bu­dzą­cy po­dej­rze­nia co do praw­dzi­wo­ści; wąt­pli­wy


SJP.pl


powątpiewanie

1. wąt­pli­wość, nie­do­wie­rza­nie;
2. słowa wy­ra­ża­ją­ce nie­do­wie­rza­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­wąt­pie­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. powątpiewać ndk.

 rzecz. wątpliwość ż.

Wiktionary


powątpiewać

nie do­wie­rzać cze­muś


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) mieć drob­ne wąt­pli­wo­ści, nie do­wie­rzać cze­muś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie spy­ta­łam, w czyją że­laz­ną kon­sek­wen­cję po­wąt­pie­wa, moją czy po­li­ty­ków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔvɔ̃ntˈpʲjɛvat͡ɕ, AS: povõntpʹi ̯evać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wątpić, zwątpić

 rzecz. wątpliwość ż., wątpienie, powątpiewanie

 przym. wątpliwy

Wiktionary


powązka

naz­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ka­wa­łek płót­na do ce­dze­nia mleka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈvɔ̃w̃ska, AS: povõũ̯ska

Wiktionary


powązki

1. część War­sza­wy;
2. nazwa dwóch wsi w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Po­wąz­ki – część mia­sta War­sza­wa, w dziel­ni­cach Wola i Żo­li­borz
  • Po­wąz­ki – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. war­szaw­ski za­chod­nim, w gmi­nie Lesz­no
  • Po­wąz­ki – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ży­rar­dow­skim, w gmi­nie Mszczo­nów
  • Po­wąz­ki (gmina)
  • Cmen­tarz Po­wąz­kow­ski – war­szaw­ska ne­kro­po­lia, tzw. Stare Po­wąz­ki
  • Cmen­tarz Woj­sko­wy – war­szaw­ska ne­kro­po­lia, cmen­tarz ko­mu­nal­ny
  • Cmen­tarz Ewan­ge­lic­ko-Augs­bur­ski (lu­te­rań­ski) – cmen­tarz ewan­ge­lic­ko-augs­bur­ski na Po­wąz­kach
  • Cmen­tarz Ewan­ge­lic­ko-Re­for­mo­wa­ny (kal­wiń­ski) – cmen­tarz ewan­ge­lic­ko-re­for­mo­wa­ny na Po­wąz­kach
  • Cmen­tarz Ży­dow­ski – cmen­tarz ży­dow­ski na Po­wąz­kach
  • Mu­zuł­mań­ski Cmen­tarz Ka­u­ka­ski – cmen­tarz mu­zuł­mań­ski ka­u­ka­ski na Po­wąz­kach
  • Mu­zuł­mań­ski Cmen­tarz Ta­tar­ski – cmen­tarz mu­zuł­mań­ski ta­tar­ski na Po­wąz­kach

Wikipedia


powązkowski

przy­miot­nik od: Po­wąz­ki


SJP.pl


powędrować

cza­sow­nik

 (1.1) do­ko­na­ny od|wę­dro­wać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po chwi­li na mi­li­cyj­nej twa­rzy po­ja­wił się zna­czą­cy uśmiech, a zaraz potem dłoń po­wę­dro­wa­ła w górę i usta­wi­ła na bla­cie pełną bu­tel­kę gro­dzi­skie­go.

Wiktionary


powędzić

spę­dzić pe­wien czas na wę­dze­niu


SJP.pl


powęgierski

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który po­zo­stał po Wę­grzech, Wę­grach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Układ ten przy­dzie­lał po­a­u­striac­kie bądź też po­wę­gier­skie te­ry­to­ria wy­mie­nio­nym czte­rem pań­stwom suk­ce­syj­nym, ale także wyz­na­czał pe­wien ob­szar osob­ny pod nazwą Ga­li­cja Wschod­nia.

Wiktionary


powęski

naz­wi­sko


SJP.pl


powęźlony

ma­ją­cy zgru­bie­nia, od­ci­ski na kształt wę­złów


SJP.pl


powłoka

1. to, co okry­wa, pow­le­ka jakiś przed­miot, np. po­wło­ka ba­lo­nu;
2. war­stwa tka­nek mię­dzy po­wierzch­nią ciała a na­rzą­da­mi wew­nętrz­ny­mi, np. po­wło­ka brzusz­na;
3. po­wło­ka elek­tro­no­wa - przy­na­leż­ne do atomu elek­tro­ny krą­żą­ce do­ko­ła jądra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) to, co okry­wa, pow­le­ka jakiś przed­miot

 (1.2) anat. war­stwa tka­nek mię­dzy po­wierzch­nią ciała a na­rzą­da­mi wew­nętrz­ny­mi

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • po­wło­ka kon­struk­cyj­na (łu­pi­na) – w me­cha­ni­ce kon­struk­cji,
  • po­wło­ka – war­stwa na­tu­ral­nie lub sztucz­nie wyt­wo­rzo­na na po­wierzch­ni ma­te­ria­łu,
  • po­wło­ka gal­wa­nicz­na – po­wło­ka wy­ko­na­na z me­ta­lu lub stopu, na­ło­żo­na na inny metal lub stop,
  • po­wło­ka li­nio­wa – w al­ge­brze li­nio­wej, dzia­le ma­te­ma­ty­ki,
  • po­wło­ka elek­tro­no­wa – w che­mii i fi­zy­ce,
  • po­wło­ka sy­ste­mo­wa – w in­for­ma­ty­ce,
  • Po­wło­ka – wieś na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie gro­dzień­skim, w re­jo­nie we­re­now­skim

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pɔˈvwɔka, AS: povu̯oka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zdrobn. powłoczka

 czas. powlekać, powlec

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) osłonka, skórka, warstewka

Wiktionary


powłokotwórczy

sprzy­ja­ją­cy pow­sta­wa­niu po­wło­ki na po­wierzch­ni ema­lii, la­kie­rów lub in­nych ro­dza­jów farb; błon­kot­wór­czy


SJP.pl


powłóczystość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co po­włó­czy­ste

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powłóczenie n.

 czas. powłóczyć się

 przym. powłóczysty

 przysł. powłóczyście, powłóczysto

Wiktionary


powłóczysty

1. taki długi, że cią­gnie się po ziemi;
2. o ru­chach: po­wol­ny, mięk­ki, po­su­wi­sty


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) książk. o odzie­niu: wle­ką­cy się po ziemi

 (1.2) książk. o po­ru­sza­niu się: mięk­ki i do­stoj­nie po­wol­ny

 (1.3) książk. o spoj­rze­niu: prze­cią­gły i jed­no­cze­śnie zna­czą­cy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do ko­ry­ta­rza wpa­ro­wa­ła druga grupa sztur­mow­ców, eskor­tu­ją­ca wy­so­ką, ciem­ną po­stać w po­włó­czy­stej pe­le­ry­nie i lśnią­cym czar­nym heł­mie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powłóczystość ż.

Wiktionary


powłóczyć

1. wy­rów­nać pole upraw­ne włóką;
2. po­tocz­nie: po­pro­wa­dzić kogoś w wiele miejsc; po­cią­gać;
3. po­włó­czyć się - po­tocz­nie: spę­dzić pe­wien czas na włó­cze­niu się; po­wa­łę­sać się


SJP.pl


powłączać

włą­czyć po kolei, wiele razy


SJP.pl


powściekać

pow­ście­kać się - spę­dzić pe­wien czas na wście­ka­niu się


SJP.pl


powściąg

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) umie­jęt­ność pa­no­wa­nia nad sobą

Wiktionary


powściągać

1. wstrzy­my­wać bieg konia po­przez ścią­gnię­cie cugli;
2. pow­strzy­my­wać, ha­mo­wać kogoś przed czymś, nie do­pu­szczać do cze­goś;
3. pow­ścią­gać się - ha­mo­wać się, nie poz­wa­lać sobie na coś


SJP.pl


powściągliwiej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: pow­ścią­gli­wie


SJP.pl


powściągliwość

pow­strzy­my­wa­nie się od ja­kie­goś dzia­ła­nia lub oka­zy­wa­nia uczuć


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) umie­jęt­ność pa­no­wa­nia nad sobą

 (1.2) sto­no­wa­nie, umiar­ko­wa­nie

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pow­ścią­gli­wość – umie­jęt­ność pa­no­wa­nia nad sobą, zob. sa­mo­kon­tro­la i umiar­ko­wa­nie
  • Pow­ścią­gli­wość – karta ta­ro­ta

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Chyba po raz pier­wszy An­gli­cy wy­zby­li się sno­bi­stycz­nej pow­ścią­gli­wo­ści i oto po­ka­zy­wa­li Lon­dyn no­wo­czes­ny, po­god­ny, barw­ny, hej, nie­mal­że pa­ry­sko ro­ze­śmia­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔfʲɕt͡ɕɔ̃ŋɡˈlʲivɔɕt͡ɕ, AS: pofʹśćõŋglʹivość

Wiktionary

Powiązane:

 przym. powściągliwy

 przysł. powściągliwie

 czas. powściągnąć dk., powściągać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ascetyzm, wstrzemięźliwość, samokontrola, stoickość

 (1.2) rezerwa, spokój, umiar

Wiktionary


powściągliwszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: pow­ścią­gli­wy


SJP.pl


powściągliwy

pa­nu­ją­cy nad swo­i­mi emo­cja­mi i za­cho­wa­nia­mi


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) po­tra­fią­cy za­cho­wać opa­no­wa­nie, ma­ją­cy umiar

 (1.2) świad­czą­cy o pow­ścią­gli­wo­ści, do­ko­na­ny z roz­wa­gą

Wiktionary

Powiązane:

 czas. powściągać, powściągnąć

 rzecz. powściągliwość

 przysł. powściągliwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dyplomatyczny, oględny, opanowany, ostrożny, rozważny, wstrzemięźliwy, wyważony

 (1.2) dyplomatyczny, ostrożny, skromny, stonowany, umiarkowany, wyważony

Wiktionary


powściągnąć

1. wstrzy­mać bieg konia po­przez ścią­gnię­cie lejcy;
2. pow­strzy­mać, po­ha­mo­wać kogoś od cze­goś, nie do­pu­ścić do cze­goś;
3. pow­ścią­gnąć się - po­ha­mo­wać się, nie poz­wo­lić sobie na coś


SJP.pl


poz.

skrót od po­zy­cja, po­zy­cje


SJP.pl

skrót

 (1.1) = poz­nań­ski

 (1.2) = po­zy­cja

Wiktionary


poza

1. po­sta­wa, układ po­sta­ci, uło­że­nie ciała;
2. sztucz­ne za­cho­wa­nie, prze­sa­da w za­cho­wa­niu, ma­nie­ra, nie­na­tu­ral­ność


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­sta­wa, stan ciała w danej chwi­li

 (1.2) przen. sta­no­wi­sko lub za­cho­wa­nie w danej sy­tu­a­cji, zwy­kle ma­ją­ce na celu de­mon­stra­cyj­ne oka­za­nie nie­chę­ci lub nie­za­do­wo­le­nia

przy­i­mek

 (2.1) oz­na­cza­ją­cy, że coś nie znaj­du­je się w ja­kimś po­mie­szcze­niu, na zew­nątrz

 (2.2) zob. oprócz.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czemu przy je­dze­niu za­wsze przyj­mu­jesz takie dziw­ne pozy?

 (1.2) Pre­mie­ra za­sko­czy­ła butna poza li­de­ra opo­zy­cji.

 (2.1) Dziś zjem obiad poza domem.

 (2.2) Wszyst­kie dzie­ci odro­bi­ły pracę do­mo­wą, poza Mar­kiem i Do­ro­tą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔza, AS: poza

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1-2)

 rzecz. pozycja ż., pozycjonowanie n., wypozycjonowanie n., pozer m., pozerka ż.

 czas. pozować ndk., upozować dk., pozycjonować ndk., wypozycjonować dk.

 przym. pozerski, pozycyjny

 przysł. pozersko, pozycyjnie

 (2.1-2)

 formsłow. poza-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) postawa, sylwetka, wygląd

 (1.2) postawa, zachowanie

 (2.1) na zewnątrz

 (2.2) oprócz, prócz daw. krom

Wiktionary


poza-

prze­dro­stek

 (1.1) na zew­nątrz cze­goś, bez związ­ku z czymś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) poza- + ma­cicz­ny — pozama­cicz­ny

Wiktionary


pozaabstrakcyjny

wy­kra­cza­ją­cy poza gra­ni­ce ab­strak­cji, da­le­ki od ab­strak­cji, także: ab­strak­cyj­ne­go my­śle­nia, pojęć od­le­głych od rze­czy­wi­sto­ści (np. byt po­za­ab­strak­cyj­ny)


SJP.pl


pozaafrykański

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do ob­sza­rów poza Afry­ką

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ba­da­nia po­rów­naw­cze DNA su­ge­ru­ją, że wszyst­kie po­za­a­fry­kań­skie po­pu­la­cje czło­wie­ka to po­tom­ko­wie jed­nej grupy, która opu­ści­ła Czar­ny Ląd.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. afrykański

Wiktionary


pozaakademicki

nie­ob­ję­ty dzia­ła­nia­mi aka­de­mii (szcze­gól­nie w zna­cze­niu uczel­ni wyż­szej), lecz zwią­za­ny z nią w jakiś spo­sób, nie­pro­wa­dzo­ny przez żaden z or­ga­nów aka­de­mic­kich (np. od­dział po­za­a­ka­de­mic­ki)


SJP.pl


pozaartystyczny

taki, do któ­re­go nie sto­su­ją się ja­kie­kol­wiek kry­te­ria ar­ty­stycz­ne, inny, od­mien­ny od pojęć zwią­za­nych ze sztu­ką, two­rze­niem


SJP.pl


pozaatmosferyczny

wy­kra­cza­ją­cy poza at­mos­fe­rę lub zwią­za­ny w jakiś spo­sób z prze­strze­nią znaj­du­ją­cą się nad górną po­wło­ką at­mos­fe­ry (np. czyn­nik po­za­at­mos­fe­rycz­ny)


SJP.pl


pozaawangardowy

ma­lar­stwo po­za­a­wan­gar­do­we - ek­spre­sjo­ni­stycz­ne ma­lar­stwo w la­tach 70. i 80. XX wieku, odrzu­ca­ją­ce ek­spe­ry­men­ta­tor­skie po­sta­wy w sztu­ce i ko­rzy­sta­ją­ce z tra­dy­cji kul­tu­ro­wej; tran­sa­wan­gar­da


SJP.pl


pozabankowy

od­by­wa­ją­cy się poza sy­ste­mem ban­ko­wym, nie­do­ty­czą­cy sy­ste­mu ban­ko­we­go


SJP.pl


pozabawiać

spę­dzić pe­wien czas na za­ba­wia­niu


SJP.pl


pozabijać

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. brak)

 (1.1) zabić wielu ludzi lub wiele zwie­rząt

 (1.2) zabić (np. de­ska­mi i gwoź­dzia­mi) wiele ot­wo­rów

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny po­za­bi­jać się (ndk. brak)

 (2.1) pot. o gru­pie osób: zabić sie­bie naw­za­jem

 (2.2) pot. o gru­pie osób: zgi­nąć lub ode­brać sobie życie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pod­czas do­mo­wej awan­tu­ry gro­ził do­mow­ni­kom, że ich po­za­bi­ja.

 (1.2) Okna ktoś po­za­bi­jał de­ska­mi i mu­siał za­pa­lić za­pał­kę.

 (2.1) Naj­le­piej by­ło­by dla nas, gdyby po­za­bi­ja­li się wza­jem­nie.

 (2.2) O ile dro­gow­cy nie wezmą się na­tych­miast do ro­bo­ty, ko­la­rze po­za­bi­ja­ją się zanim do­ja­dą do mety.

Wiktionary

Powiązane:

 ims. zabity

 rzecz. zabity mos., zabójczyni ż.

Wiktionary


pozabilansowo

→ po­za­bi­lan­so­wy


SJP.pl

Patrz:

pozabilansowy

pozabilansowy

od­no­to­wa­ny poza bi­lan­sem, nie­u­mie­szczo­ny w ze­sta­wie­niu pa­sy­wów i ak­ty­wów


SJP.pl


pozabiurowy

od­by­wa­ją­cy się poza za­ję­cia­mi biu­ro­wy­mi, niew­cho­dzą­cy w za­kres zajęć biu­ro­wych; ek­stra­biu­ro­wy


SJP.pl


pozabiznesowy

do­ty­czą­cy spraw niez­wią­za­nych z biz­ne­sem


SJP.pl


pozabudżetowy

przy­miot­nik

 (1.1) ekon. nie­ob­ję­ty bu­dże­tem, nie­prze­wi­dzia­ny w bu­dże­cie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔzabuḍʒɛˈtɔvɨ, AS: pozabuḍžetovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. budżet mrz., budżetowanie n., budżetówka ż., budżetowiec m.

 czas. budżetować ndk.

 przym. budżetowy

 przysł. budżetowo

Wiktionary


pozacenowy

niez­wią­za­ny z ceną, do­ty­czą­cy czyn­ni­ków in­nych niż cena


SJP.pl


pozachwalać

spę­dzić pe­wien czas na za­chwa­la­niu


SJP.pl


pozaciekany

taki, który po­za­cie­kał


SJP.pl


pozacieranie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­za­cie­rać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pozacierać dk.

Wiktionary


pozaczasowość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co po­za­cza­so­we

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pozaczasowy

Wiktionary


pozaczasowy

przy­miot­nik

 (1.1) nie­o­gra­ni­czo­ny cza­sem, ist­nie­ją­cy poza cza­sem, nie­za­leż­ny od czasu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pozaczasowość ż.

Wiktionary


pozaczaszkowy

znaj­du­ją­cy się poza czasz­ką


SJP.pl


pozadyplomatyczny

przy­miot­nik od: poza dy­plo­ma­cją


SJP.pl


pozadyskusyjny

przy­miot­nik

 (1.1) nie­pod­le­ga­ją­cy dy­sku­sji

Wiktionary


pozadzieranie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­za­dzie­rać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pozadzierać dk.

Wiktionary


pozadźwiękowy

przy­miot­nik od: poza dźwię­kiem


SJP.pl


pozaekonomicznie

przy­słó­wek

 (1.1) tak, że nie ma to związ­ku z czyn­ni­ka­mi eko­no­micz­ny­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Oczy­wi­ście, nie ma mowy o po­wro­cie do każ­de­go kio­sku, który w po­przed­nim ustro­ju był usy­tu­o­wa­ny po­za­e­ko­no­micz­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔzaɛkɔ̃nɔ̃ˈmʲit͡ʃʲɲɛ, AS: pozaekõnõmʹičʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pozaekonomiczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pozagospodarczo

Wiktionary


pozaekonomiczny

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który nie jest zwią­za­ny z czyn­ni­ka­mi eko­no­micz­ny­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czę­sto te czyn­ni­ki po­za­e­ko­no­micz­ne, psy­cho­lo­gicz­ne, kul­tu­ro­we mają więk­szą wagę i są bar­dziej dot­kli­we niż te ma­te­rial­ne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔzaɛkɔ̃nɔ̃ˈmʲit͡ʃnɨ, AS: pozaekõnõmʹičny

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. pozaekonomicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pozagospodarczy

Wiktionary


pozaestetyczny

1. niew­cho­dzą­cy w za­kres este­ty­ki jako nauki;
2. nie­pod­le­ga­ją­cy kry­te­riom este­tycz­nym


SJP.pl


pozaetyczny

niew­cho­dzą­cy w za­kres etyki, nie­bio­rą­cy pod uwagę zasad etyki


SJP.pl


pozaeuropejski

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do ob­sza­rów lub państw poza Eu­ro­pą, le­żą­cy poza Eu­ro­pą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­dział na sta­ro­żyt­ność, śred­nio­wie­cze i no­wo­żyt­ność znaj­du­je za­sto­so­wa­nie prze­de wszyst­kim w hi­sto­rii Eu­ro­py, choć jest wy­ko­rzy­sty­wa­ny także w ba­da­niach nad kra­ja­mi po­za­e­u­ro­pej­ski­mi, szcze­gól­nie w opra­co­wa­niach syn­te­tycz­nych.

 (1.1) Ce­sarz za­mie­rza od­wie­dzić sze­reg kra­jów po­za­e­u­ro­pej­skich.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. europejski

Wiktionary


pozafinansowy

niez­wią­za­ny z fi­nan­sa­mi lub wy­na­gro­dze­niem


SJP.pl


pozafioletowy

prze­sta­rza­łe: nad­fio­le­to­wy, ul­tra­fio­le­to­wy


SJP.pl


pozafiskalny

niez­wią­za­ny ze skar­bem pań­stwa; nie­skar­bo­wy, nie­po­dat­ko­wy


SJP.pl


pozaformalny

od­by­wa­ją­cy się poza ofi­cjal­ny­mi struk­tu­ra­mi lub pro­ce­du­ra­mi


SJP.pl


pozagabarytowy

śro­do­wi­sko­wo: ma­ją­cy nie­ty­po­we wy­mia­ry, nie­ty­po­wy roz­miar; po­za­wy­mia­ro­wy


SJP.pl


pozagalaktyczny

taki, który znaj­du­je się poza ga­lak­ty­ką; ek­stra­ga­lak­tycz­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) astr. po­cho­dzą­cy z / po­ło­żo­ny poza ga­lak­ty­ką lub w innej ga­lak­ty­ce

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pozagalaktyczność

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ekstragalaktyczny

Wiktionary


pozagałkowo

→ po­za­gał­ko­wy


SJP.pl

Patrz:

pozagałkowy

pozagiełdowy

bę­dą­cy, od­by­wa­ją­cy się poza gieł­dą, nie­do­ty­czą­cy gieł­dy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) fi­nans. od­by­wa­ją­cy się bez poś­red­nict­wa gieł­dy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ek­sper­ci OECD po­stu­lu­ją roz­sze­rza­nie moż­li­wo­ści po­za­gieł­do­we­go obro­tu ak­cja­mi firm, co ułat­wi szyb­szą kon­cen­tra­cję włas­no­ści i po­ja­wie­nie się no­wych in­we­sto­rów.

Wiktionary


pozagimnazjalny

taki, który nie do­ty­czy gim­naz­jum, ma miej­sce poza gim­naz­jum


SJP.pl


pozagraniczny

taki, który znaj­du­je się poza gra­ni­ca­mi pań­stwa


SJP.pl


pozagrobowy

przy­miot­nik

 (1.1) rel. ist­nie­ją­cy po śmier­ci, w zaś­wia­tach

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grób mrz., grobowiec mrz., nagrobek mrz., pogrobowiec mos., grobowniki nmos.

 czas. grzebać

 przym. grobowy, nagrobkowy, nagrobny

 przysł. grobowo

Wiktionary


pozagważdżać

zag­woź­dzić wiele cze­goś; po­zag­woż­dżać, po­za­ty­kać


SJP.pl


pozagwożdżać

zag­woź­dzić wiele cze­goś; po­zag­waż­dżać, po­za­ty­kać


SJP.pl


pozajelitowo

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) farm. z po­mi­nię­ciem prze­wo­du po­kar­mo­we­go

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pozajelitowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) parenteralnie

Wiktionary


pozajelitowy

przy­miot­nik

 (1.1) med. taki, który po­mi­ja je­li­ta, za­cho­dzi poza nimi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) parenteralny

Wiktionary


pozajutrze

daw­niej: po­ju­trze (na­stęp­ne­go dnia po dniu ju­trzej­szym)


SJP.pl


pozajączkować

po­tocz­nie: po­za­jącz­ko­wać się - po­mie­szać się, po­my­lić się, pog­mat­wać się; po­kieł­ba­sić się, po­krę­cić się


SJP.pl


pozajęzykowy

przy­miot­nik

 (1.1) jęz. taki, który nie do­ty­czy ję­zy­ka, ist­nie­je poza nim

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W me­diach po­ja­wia­ją się formy pers­wa­zyj­ne, które przeksz­tał­ca­ją się w ma­ni­pu­la­cję, znieksz­tał­ca­ją­cą obraz praw­dy o rze­czy­wi­sto­ści po­za­ję­zy­ko­wej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔzajɛ̃w̃zɨˈkɔvɨ, AS: pozai ̯ẽũ̯zykovy

Wiktionary


pozakarny

nie­bę­dą­cy karą


SJP.pl


pozakartkowy

taki, który jest sprze­da­wa­ny poza sy­ste­mem re­gla­men­ta­cji


SJP.pl


pozakańczać

za­koń­czyć po kolei, wiele razy


SJP.pl


pozaklinać

spę­dzić pe­wien czas na za­kli­na­niu


SJP.pl


pozakliniczny

niez­wią­za­ny bez­poś­red­nio z le­cze­niem szpi­tal­nym


SJP.pl


pozakodeksowy

do­ty­czą­cy spraw nie­ob­ję­tych przez ko­deks


SJP.pl


pozakomórkowy

znaj­du­ją­cy się poza obrę­bem ko­mór­ki


SJP.pl


pozakoniunkturalny

nie­za­leż­ny od ko­niunk­tu­ry; non­kon­for­mi­stycz­ny


SJP.pl


pozakonkursowy

od­by­wa­ją­cy się, wy­ko­ny­wa­ny poza kon­kur­sem


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­by­wa­ją­cy się poza kon­kur­sem

Wiktionary


pozakonny

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który kie­dyś na­le­żał do za­kon­ni­ków lub za­kon­nic

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za rzeką zo­ba­czy­li­śmy za­bu­do­wa­nia po­za­kon­ne i kilka sta­rych drzew.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zakon m., zakonnik m., zakonnica ż., zakonność ż.

 przym. zakonny

Wiktionary


pozakonstytucyjny

do­ty­czą­cy spraw nie­ob­ję­tych przez kon­sty­tu­cję


SJP.pl


pozakontraktowy

nie­ob­ję­ty kon­trak­tem, po­nad­kon­trak­to­wy


SJP.pl


pozakostny

umiej­sco­wio­ny poza ko­ścią


SJP.pl


pozakościelny

niez­wią­za­ny z Ko­ścio­łem


SJP.pl


pozakredytowy

niez­wią­za­ny z kre­dy­tem i jego spła­tą


SJP.pl


pozaksięgowy

taki, który nie jest wpi­sa­ny do księ­gi ra­chun­ko­wej, nie ist­nie­je w do­ku­men­ta­cji księ­go­wej


SJP.pl


pozakupowy

dzie­ją­cy się po za­ku­pie


SJP.pl


pozakwitać

zak­wit­nąć w więk­szej licz­bie, w wielu miej­scach


SJP.pl


pozakładać

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. brak)

 (1.1) ut­wo­rzyć, ufun­do­wać lub za­i­ni­cjo­wać pow­sta­nie wielu obiek­tów, in­sty­tu­cji, przed­się­biorstw czy bytów wir­tu­al­nych

 (1.2) za­mon­to­wać, wsta­wić lub umo­co­wać ele­men­ty w wielu miej­scach

 (1.3) ubrać w wiele sztuk odzie­ży bądź na­ło­żyć wiele fi­zycz­nych ele­men­tów na kogoś lub coś

 (1.4) po­kryć, za­sta­wić lub wy­peł­nić po­wierzch­nię wie­lo­ma przed­mio­ta­mi

 (1.5) za­prząc do po­ja­zdów wiele zwie­rząt

 (1.6) opła­cić na­leż­no­ści w imie­niu wielu osób ze środ­ków włas­nych

 (1.8) przest. roz­pa­lić ogień w wielu miej­scach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdy oka­za­ło się, że z pań­stwo­we­go wiktu nie można wyżyć, po­za­kła­da­li­śmy włas­ne firmy.

 (1.1) Cho­dzi o 17 kie­row­ców, któ­rym w 1999 roku ka­za­no po­za­kła­dać jed­no­o­so­bo­we firmy.

 (1.1) Już w cza­sie trwa­nia kursu trzy osoby zde­cy­do­wa­ły się kupić włas­ny kom­pu­ter. Skoń­czy­li­śmy na tym, że pań­stwo po­za­kła­da­li sobie skrzyn­ki e-ma­i­lo­we, mają swoje nu­me­ry Gadu-Gadu, ko­rzy­sta­ją z Wi­ki­pe­dii.

 (1.1) Po gwał­tow­nej te­go­rocz­nej zwyż­ce cen wielu rol­ni­ków po­za­kła­da znowu plan­ta­cja­an­ta­cje tru­ska­wek li­cząc na po­wrót tru­skaw­ko­we­go boomu, a za dwa lata zacz­ną je znowu wy­o­ry­wać.

 (1.1) Bo­le­sław Chro­bry, za­mie­rzy­wszy pow­ścią­gnąć na­pa­ści pogan ościen­nych, nie­po­ko­ją­cych Pol­skę, po­za­kła­dał licz­ne na po­gra­ni­czach grody i sil­ne­mi je za­ło­ga­mi po­ob­sa­dzał.

 (1.2) Trze­ba by­ło­by mo­ni­to­ro­wać teren. Ka­me­ry po­za­kła­dać, a kogo na to stać?

 (1.2) W nie­dzie­lę 6 kwiet­nia i po­nie­dzia­łek 7 kwiet­nia rano dro­gow­cy nie zdą­ży­li po­now­nie po­za­kła­dać pia­ska­rek.

 (1.2) Żeby się ustrzec od nie­pro­szo­nych wizyt [...] na par­te­rze są za­bez­pie­czo­ne w mocne okien­ni­ce, przy­trzy­my­wa­ne po­tęż­ne­mi że­laz­ne­mi szta­ba­mi, które nie­daw­no po­za­kła­dał Pod­be­re­ski.

 (1.2) Za prąd też pła­ci­ło­by się mniej, gdyby po­za­kła­dać ener­go­o­szczęd­ne ża­rów­ki.

 (1.3) Dzie­ci mogły po­trzy­mać po­li­cyj­ną pałkę, po­za­kła­dać kaj­dan­ki i przy­mie­rzać ka­mi­zel­kę ku­lo­od­por­ną.

 (1.3) – Ja­poń­czy­cy byli w Bobr­ku (dziel­ni­cy By­to­mia), jak wy­jeż­dża­li, to maski po­za­kła­da­li.

 (1.3) Jak póź­niej zez­na­ła posz­ko­do­wa­na, na­past­nik naj­pierw zdjął z sie­bie ubra­nie, po­za­kła­dał na sie­bie duże worki fo­lio­we, które okle­jał na sobie taśmą, aby ut­wo­rzy­ły ro­dzaj przeź­ro­czy­ste­go kom­bi­ne­zo­nu.

 (1.3) Wina ojca idzie w syna;
nie­god­nych sy­no­wie nie­god­ni;
ten prze­kli­na, ów prze­kli­na —
ród pa­mię­ta, brat pa­mię­ta,
kto te po­za­kła­dał pęta…

 (1.4) Stoł­ki były po­za­kła­da­ne książ­ka­mi, po­na­rzu­ca­ne ścier­ka­mi, a i przejść było trud­no po­mię­dzy flasz­ka­mi i garn­ka­mi, które drogę za­le­ga­ły.

 (1.4) Wszyst­kie książ­ki po­za­kła­da­ne liść­mi fi­go­wy­mi, któ­rych tu mnó­stwo, nawet w na­szym ogro­dzie.

 (1.4) Przed sen­ne­mi jego oczy­ma zwi­ja­ły się, mi­ja­jąc jak w tańcu, Elsa i Sta­sia. W po­ko­ju pełno było po­dar­ków otrzy­ma­nych dnia tego… po­za­kła­da­ne niemi sto­li­ki, po­za­rzu­ca­ne ka­nap­ki, a wszyst­ko tak ślicz­ne…

 (1.5) Słoń­ce już było nad za­cho­dem, gdy Cha­ri­ton dźwi­gnął się z ziemi, konie po­za­kła­dał i po­ma­lut­ku po­cią­gnął ku wsi drogą…

 (1.7) Na je­sio­no­wej no­wiut­kiej ko­mo­dzie ogrom­na księ­ga w skórę opraw­na o tę­czo­wych brze­gach; ot­wo­rzy­łem — „Zbiór Praw,” po­za­kła­da­ny w kilku miej­scach ka­wał­ka­mi sza­re­go pa­pie­ru.

 (1.7) Art Fry [...] Jego śpiew­nik cały był po­za­kła­da­ny pa­pie­ro­wy­mi za­kład­ka­mi, które miały pomóc w zna­le­zie­niu po­trzeb­nych ut­wo­rów.

 (1.7) Wśród tych świe­ci­deł i bły­sko­tek… tu i ow­dzie le­ża­ły książ­ki po­prze­wra­ca­ne, po­za­kła­da­ne, roz­po­czę­te i nie­do­czy­ta­ne…

 (1.8) Przez noc stru­dzo­ne woj­sko kró­lew­skie wśród kup umie­co­ne­go śnie­gu po­za­kła­da­ło ognie i ogrze­wa­ło swe po­kost­nia­łe człon­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pozakładanie n., zakład mrz., zakładka ż., zakładnik mos.

 przym. zakładowy

 czas. zakładać ndk., założyć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) założyć, utworzyć, stworzyć, pootwierać, otworzyć, zorganizować, uruchomić, rozkręcić, zbudować, pozawiązywać, zawiązać, powołać do życia, postanowić, ufundować

 (1.2) zainstalować, założyć, powstawiać, wstawić, umocować, powprawiać, wprawić, osadzić

 (1.3) ponakładać, powkładać, nałożyć, włożyć, założyć, wsunąć, nasunąć, ponaciągać, powciągać, wciągnąć, ponadziewać, nadziać

 (1.4) pozarzucać, pozapełniać, pokryć, przykryć, poobkładać, poobrzucać

 (1.7) pozaznaczać

Wiktionary


pozalecać

1. za­le­cić po kolei, wiele razy;
2. po­za­le­cać się - spę­dzić jakiś czas na za­le­ca­niu się


SJP.pl


pozalegać

zalec po kolei, w wielu miej­scach


SJP.pl


pozalepiać

za­le­pić wiele cze­goś lub za­le­pić coś w wielu miej­scach


SJP.pl


pozaliniowy

le­żą­cy, znaj­du­ją­cy się poza linią


SJP.pl


pozaliteracki

inny niż li­te­rac­ki, niew­cho­dzą­cy w za­kres li­te­ra­tu­ry


SJP.pl


pozamaciczny

przy­miot­nik

 (1.1) med. dzie­ją­cy się/ma­ją­cy miej­sce poza ma­ci­cą

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔzãmaˈt͡ɕit͡ʃnɨ, AS: pozãmaćičny

Wiktionary


pozamartwiać

po­za­mart­wiać się - spę­dzić pe­wien czas na za­mart­wia­niu się


SJP.pl


pozamarzać

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. brak)

 (1.1) na sku­tek mrozu stward­nieć w dużej ilo­ści lub w wielu miej­scach

 (1.2) o wielu lu­dziach lub zwie­rzę­tach: um­rzeć z po­wo­du wy­chło­dze­nia or­ga­niz­mu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W bru­zdach woda po­za­ma­rza­ła, ale kiedy się po nich stą­pa­ło, nogi grzę­zły w lo­do­wa­tej mazi.

 (1.2) Na pal­cach wy­li­cza ko­le­gów, któ­rzy po­za­ma­rza­li zesz­łej zimy, więk­szość z nich była pod wpły­wem al­ko­ho­lu.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zamarzać ndk., zamarznąć ndk.

 przym. pozamarzany, zamarznięty

Wiktionary


pozamaterialny

1. bę­dą­cy poza sferą dóbr ma­te­rial­nych;
2. bę­dą­cy poza ma­te­rią; du­cho­wy


SJP.pl


pozamałżeński

przy­miot­nik

 (1.1) od­by­wa­ją­cy się poza związ­kiem mał­żeń­skim danej osoby, także. bę­dą­cy re­zul­ta­tem ta­kie­go dzia­ła­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Głów­ną skła­do­wą Przej­ścia była prze­mia­na wzor­ca płod­no­ści (spa­dek licz­by dzie­ci, szcze­gól­nie dru­giej i na­stęp­nych ko­lej­no­ści, opóź­nie­nie mo­men­tu po­sia­da­nia dzie­ci i wzrost prze­cięt­ne­go wieku ma­cie­rzyń­stwa oraz prze­su­nię­cie do­mi­nan­ty wieku ro­dze­nia dzie­ci ku star­szym rocz­ni­kom, zwięk­sze­nie czę­sto­ści wy­stę­po­wa­nia in­ten­cjo­nal­nej bez­dziet­no­ści) oraz przeksz­tał­ce­nia w pro­ce­sie two­rze­nia i roz­pa­du ro­dzin (ma­le­ją­ca skłon­ność do za­wie­ra­nia mał­żeństw i po­ja­wia­nie się no­we­go typu związ­ków, ta­kich jak ko­ha­bi­ta­cja, ra­dy­kal­ny wzrost od­set­ka uro­dzeń po­za­mał­żeń­skich, ros­ną­ca czę­stość roz­wo­dów).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔzãmawˈʒɛ̃j̃sʲci, AS: pozãmau̯žẽĩ ̯sʹḱi

Wiktionary


pozamiatanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­za­mia­tać.

Wiktionary


pozamiejski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) znaj­du­ją­cy się poza mia­stem, wy­wo­dzą­cy się spoza mia­sta

Wiktionary


pozamienianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­za­mie­niać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pozamieniać dk.

Wiktionary


pozamieszczać

za­mie­ścić po kolei, wiele razy


SJP.pl


pozamieszkiwać

o wielu: za­cząć gdzieś miesz­kać ko­lej­no, jeden po dru­gim


SJP.pl


pozamykanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­za­my­kać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pozamykać dk.

 rzecz. zamek mrz.

Wiktionary


pozamykać

cza­sow­nik do­ko­na­ny

 (1.1) zam­knąć wiele ot­war­tych rze­czy

 (1.2) zam­knąć, za­gro­dzić wiele przejść, ulic

 (1.3) zam­knąć wiele osób (np. w wię­zie­niu)

 (1.4) przer­wać dzia­łal­ność wielu pla­ców­ka­a­có­wek

 (1.5) wy­łą­czyć do­pływ z wielu źró­deł (jak gaz, woda, itp.)

 (1.6) in­form. za­koń­czyć pracę wielu pro­gra­mów

cza­sow­nik zwrot­ny

 (2.1) po­za­my­kać się → zam­knąć się na wiele zam­ków

 (2.2) po­za­my­kać się → o wielu oso­bach: zam­knąć się gdzieś

 (2.3) po­za­my­kać się → o wielu rze­czach: stać się zam­knię­ty­mi, za­trza­śnię­ty­mi, zło­żo­ny­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­za­my­kaj wszyst­kie okna i je­dzie­my do cioci na gril­la.

 (1.3) Sze­ryf ogło­sił, że po­za­my­ka wszyst­kich ban­dy­tów na Dzi­kim Za­cho­dzie.

 (1.4) W roku 1939 oku­pan­ci na­tych­miast po­za­my­ka­li pol­skie szko­ły wyż­sze, w tym także Uni­wer­sy­tet Poz­nań­ski.

 (1.6) Przed wyj­ściem po­za­my­kał wszyst­kie pro­gra­my i wy­łą­czył kom­pu­ter.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔzãˈmɨkat͡ɕ, AS: pozãmykać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pozamykanie n., zamek mrz.

Wiktionary


pozamęczać

za­mę­czyć po kolei, wiele razy


SJP.pl


pozanaczyniowo

→ po­za­na­czy­nio­wy


SJP.pl

Patrz:

pozanaczyniowy

pozanaczyniowy

znaj­du­ją­cy się poza na­czy­nia­mi krwio­no­śny­mi


SJP.pl


pozanatowski

przy­miot­nik

 (1.1) od­by­wa­ją­cy się, do­ko­ny­wa­ny poza NATO

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔzãnaˈtɔfsʲci, AS: pozãnatofsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 skr. NATO

Wiktionary


pozaniżać

za­ni­żyć po kolei, wiele razy


SJP.pl


pozaodsetkowy

nie­o­bej­mu­ją­cy od­se­tek, do­ty­czą­cy in­nych form opłat lub zy­sków


SJP.pl


pozaoficjalny

nie­ma­ją­cy ofi­cjal­ne­go cha­rak­te­ru


SJP.pl


pozaorywać

orząc, po­prze­wra­cać war­stwy ziemi na drugą stro­nę


SJP.pl


pozapalny

bę­dą­cy na­stęp­stwem za­pa­le­nia


SJP.pl


pozaparlamentarny

ist­nie­ją­cy, dzia­ła­ją­cy poza par­la­men­tem


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) polit. dzie­ją­cy się, dzia­ła­ją­cy poza par­la­men­tem

Wiktionary


pozapierać

1. po­o­pie­rać coś o coś i sil­nie na­cis­nąć;
2. po­za­pie­rać się -
a) po­od­py­chać się od ja­kie­goś punk­tu opar­cia;
b) wie­lo­krot­nie nie przyz­nać się do cze­goś


SJP.pl


pozapierdalać

wul­gar­nie: spę­dzić pe­wien czas na za­pier­da­la­niu


SJP.pl


pozapinanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­za­pi­nać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pozapinać dk.

Wiktionary


pozaplanowy

wy­kra­cza­ją­cy poza plan; nad­pla­no­wy


SJP.pl


pozapodatkowy

do­ty­czą­cy ob­cią­żeń lub do­cho­dów in­nych niż po­dat­ki


SJP.pl


pozapolicyjny

nie­bę­dą­cy czę­ścią po­li­cji


SJP.pl


pozapolityczny

niez­wią­za­ny z po­li­ty­ką


SJP.pl


pozapominanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­za­po­mi­nać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pozapominać dk.

Wiktionary


pozaprogramowy

taki, który nie zo­stał ujęty w pro­gra­mie, od­by­wa­ją­cy się poza pro­gra­mem; na­do­bo­wiąz­ko­wy, fa­kul­ta­tyw­ny, po­za­pla­no­wy


SJP.pl


pozaprzyrodniczy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) ekol. po­cho­dzą­cy spoza przy­ro­dy, ist­nie­ją­cy poza nią

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zda­ją­cy for­mu­łu­je pro­ble­my wy­ni­ka­ją­ce z ek­splo­a­to­wa­nia za­so­bów od­na­wial­nych i nie­od­na­wial­nych; po­tra­fi prze­wi­dzieć przy­rod­ni­cze i po­za­przy­rod­ni­cze przy­czy­ny i skut­ki za­kłó­ceń rów­no­wa­gi eko­lo­gicz­nej.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. przyrodniczy

 rzecz. przyroda ż.

Wiktionary


pozaracjonalny

nie­da­ją­cy się ra­cjo­nal­nie uza­sad­nić


SJP.pl


pozarażać

1. za­ra­zić wiele osób lub zwie­rząt; za­ra­zić jed­ne­go po dru­gim;
2. wy­wo­łać u wielu osób po­glą­dy, za­in­te­re­so­wa­nia itp. po­dob­ne do włas­nych


SJP.pl


pozaredakcyjny

nie­do­ty­czą­cy re­dak­cji, znaj­du­ją­cy się poza obrę­bem re­dak­cji itp.


SJP.pl


pozaregulaminowo

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób nie­o­pi­sa­ny w re­gu­la­mi­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Daj­cie spo­kój z tym re­gu­la­mi­nem. Tu mo­że­my się za­cho­wy­wać po­za­re­gu­la­mi­no­wo.

Wiktionary


pozarejestracyjny

do­ty­czą­cy uży­cia pro­duk­tu poza za­kre­sem jego urzę­do­wej re­je­stra­cji


SJP.pl


pozaroboczy

nie­o­bej­mu­ją­cy czasu pracy; wolny, nie­ro­bo­czy


SJP.pl


pozarolniczy

nie­ma­ją­cy związ­ku z rol­nict­wem


SJP.pl


pozarozumowy

nie­o­par­ty na ro­zu­mie, ir­ra­cjo­nal­ny, in­tu­i­cyj­ny


SJP.pl


pozarywanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­za­ry­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pozarywać dk.

Wiktionary


pozarzyn

Po­za­rzyn – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie płoc­kim, w gmi­nie Wy­szo­gród.

Wieś szla­chec­ka "Po­ża­rzy­no" po­ło­żo­na była w dru­giej po­ło­wie XVI wieku w ziemi wy­szo­grodz­kiej. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa płoc­kie­go.

Wikipedia


pozarzynanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­za­rzy­nać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przerżnąć, przerzynać, dorżnąć, pozarzynać dk.

 rzecz. dorżnięcie n., wyrzynarka ż.

Wiktionary


pozarządowy

przy­miot­nik

 (1.1) dzia­ła­ją­cy poza rzą­dem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przy­ję­to za­ło­że­nie, że sek­tor nie­za­leż­ny – or­ga­ni­za­cje po­za­rzą­do­we (NGO = Non-Go­vern­men­tal Or­ga­ni­za­tion) bę­dzie pro­wa­dził w Bra­zy­lii nie­za­leż­ną kon­fe­ren­cję.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔzaʒɔ̃nˈdɔvɨ, AS: pozažõndovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) społeczny

Wiktionary


pozarządówka

po­tocz­nie: or­ga­ni­za­cja po­za­rzą­do­wa


SJP.pl


pozasejmowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) ist­nie­ją­cy, ma­ją­cy miej­sce lub pra­cu­ją­cy poza Sej­mem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przy­glą­da­jąc się po­za­sej­mo­wej ak­tyw­no­ści po­słów można do­strzec kilka pra­wi­dło­wo­ści.

Wiktionary


pozasesyjny

od­by­wa­ją­cy się lub wy­ko­ny­wa­ny poza ofi­cjal­ną sesją, np. han­del po­za­se­syj­ny


SJP.pl


pozasiadać

o gru­pie osób: usiąść ko­lej­no, jeden po dru­gim


SJP.pl


pozasklepiać

spo­wo­do­wać za­bliź­nie­nie wielu ran


SJP.pl


pozastanawiać

po­za­sta­na­wiać się - spę­dzić pe­wien czas na za­sta­na­wia­niu się


SJP.pl


pozastygany

taki, który po­za­sty­gał


SJP.pl


pozasychany

taki, który po­za­sy­chał


SJP.pl


pozasystemowy

od­by­wa­ją­cy się poza ja­kimś sy­ste­mem, nie­do­ty­czą­cy ja­kie­goś sy­ste­mu


SJP.pl


pozaszczytowy

do­ty­czą­cy czasu poza szczy­tem


SJP.pl


pozaszkolny

przy­miot­nik

 (1.1) od­by­wa­ją­cy się poza szko­łą

 (1.2) od­by­wa­ją­cy się nie w ra­mach nauki szkol­nej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szkoła ż.

 przym. szkolny

 czas. przeszkalać, przeszkolić

Wiktionary


pozaszpitalny

ma­ją­cy miej­sce lub funk­cjo­nu­ją­cy poza szpi­ta­lem


SJP.pl


pozasądownie

bez udzia­łu sądu


SJP.pl


pozasądowo

→ po­za­są­do­wy


SJP.pl

Patrz:

pozasądowy

pozasądowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­by­wa­ją­cy się bez udzia­łu sądu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Moż­li­wość żą­da­nia świad­cze­nia od wy­bra­ne­go przez sie­bie dłuż­ni­ka przy­słu­gu­je wie­rzy­cie­lo­wi za­rów­no w toku po­stę­po­wa­nia po­za­są­do­we­go jak i są­do­we­go, nie wy­łą­cza­jąc etapu eg­ze­ku­cji.

Wiktionary


pozasłoneczny

znaj­du­ją­cy się poza Ukła­dem Sło­necz­nym


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) astr. znaj­du­ją­cy się poza Ukła­dem Sło­necz­nym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Trzy­na­ście lat temu prof. Alek­san­der Wol­szczan zna­lazł pier­wszy po­za­sło­necz­ny układ pla­ne­tar­ny.

Wiktionary


pozasłowny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) psych. wy­ra­żo­ny in­ny­mi środ­ka­mi niż słowa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. słownikarz mos.

 przysł. bezsłownie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niewerbalny

Wiktionary


pozateatralny

1. od­by­wa­ją­cy się poza te­a­trem, wy­kra­cza­ją­cy poza dzia­ła­nia te­a­tru;
2. niez­wią­za­ny z te­a­trem - formą dzia­łal­no­ści ar­ty­stycz­nej


SJP.pl


pozatraktatowo

→ po­za­trak­ta­to­wy


SJP.pl

Patrz:

pozatraktatowy