pobladły

taki, który po­bladł (po­blad­nął)


SJP.pl


poblaknięty

taki, który po­bla­knął - stra­cił in­ten­syw­ność barwy; po­bla­kły, wy­bla­kły, wy­bla­knię­ty


SJP.pl


poblakły

taki, który po­blakł - stra­cił in­ten­syw­ność barwy; po­bla­knię­ty, wy­bla­kły, wy­bla­knię­ty


SJP.pl


poblano

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) spoż. roln. ła­god­na pa­prycz­ka chili po­cho­dzą­ca ze stanu Pu­e­bla w Mek­sy­ku

Wiktionary


poblask

od­bi­cie świa­tła, od­blask, re­fleks, poś­wia­ta; blask


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) książk. od­bi­cie świa­tła

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. blask mrz., odblask mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) odblask

Wiktionary


poblefować

ble­fo­wać przez jakiś czas


SJP.pl


pobliski

znaj­du­ją­cy się w po­bli­żu cze­goś


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) znaj­du­ją­cy się w po­bli­żu, w nie­wiel­kiej od­le­gło­ści

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­sze­dłem na za­ku­py do po­bli­skie­go skle­pu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pobliże n., zbliżenie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niedaleki

Wiktionary


pobliźnić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. brak)

 (1.1) rzad. po­kryć bliz­na­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W od­bi­ciu zo­ba­czył męż­czyz­nę odro­bi­nę tylko przy­po­mi­na­ją­ce­go jego (…) Ale tam­ten był kom­plet­nie łysy, śmier­tel­nie blady, ohyd­nie po­bliź­nio­ny (…)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. blizna ż., zabliźnienie n., zabliźnianie n.

 przym. bliznowy

 czas. zabliźnić dk., zabliźniać ndk.

Wiktionary


pobliże

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) miej­sce po­ło­żo­ne bli­sko cze­goś, po­bli­ska oko­li­ca

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdy po­desz­li­śmy w po­bli­że schro­ni­ska, po­czu­li­śmy za­pach dymu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈblʲiʒɛ, AS: poblʹiže

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pobliski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sąsiedztwo, okolica

Wiktionary


poblogować

spę­dzić pe­wien czas na blo­go­wa­niu


SJP.pl


poblokować

za­blo­ko­wać wiele cze­goś; spę­dzić pe­wien czas na blo­ko­wa­niu


SJP.pl


pobluzgać

spę­dzić pe­wien czas na bluz­ga­niu


SJP.pl


pobluźnić

mówić bluź­nier­stwa przez jakiś czas


SJP.pl


pobocza

obrze­że, skraj drogi


SJP.pl


pobocze

obrze­że, skraj drogi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) skraj drogi; jej część przez­na­czo­na do ruchu pie­szych, niek­tó­rych po­ja­zdów oraz do po­sto­jów

Wiktionary

Po­bo­cze – część drogi usy­tu­o­wa­na przy jezd­ni, która może być przez­na­czo­na do ruchu pie­szych lub niek­tó­rych po­ja­zdów, po­sto­ju po­ja­zdów, jazdy wierz­chem lub pę­dze­nia zwie­rząt.

Po­bo­cze wcho­dzi w skład ko­ro­ny drogi, ma sze­ro­kość 0,5-2,5 m (za­leż­nie od klasy drogi).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Szosa ma dwa po­bo­cza.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈbɔt͡ʃɛ, AS: poboče

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bok m., boczek m., pobocznica ż., bocznica ż., poboczność ż., boczność ż.

 przym. poboczny, boczny

 przysł. pobocznie, bocznie

Wiktionary


pobocznica

Po­bocz­ni­ca jest w he­ral­dy­ce jedną z figur za­szczyt­nych. Sta­no­wi ją pas u pra­we­go lub le­we­go brze­gu pola tar­czy o sze­ro­ko­ści ok. ⅓ (naj­czę­ściej 2/7) sze­ro­ko­ści tegoż pola. Po­bocz­ni­cę prawą (po pra­wej stro­nie) bla­zo­nu­je się po pro­stu jako po­bocz­ni­cę, a lewą jako po­bocz­ni­cę lewą.

Wikipedia


poboczny

mniej istot­ny, dru­go­rzęd­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) mniej istot­ny, ist­nie­ją­cy obok cze­goś za­sad­ni­cze­go

 (1.2) przest. bę­dą­cy z boku cze­goś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bok mrz., pobocze n., bocznica ż.

 przysł. bocznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) drugoplanowy, drugorzędny, marginalny, marginesowy, peryferyczny, peryferyjny, sekundarny, uboczny, wtórny

 (1.2) boczny

Wiktionary


pobogaciały

taki, który po­bo­ga­ciał


SJP.pl


pobojowisko

plac boju; miej­sce po sto­czo­nej bit­wie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) miej­sce, na któ­rym sto­czo­no bitwę

 (1.2) przen. miej­sce, w któ­rym pa­nu­je duży ba­ła­gan lub są duże zni­szcze­nia

Wiktionary

Po­bo­jo­wi­sko – pol­ski film sen­sa­cyj­ny z 1984 roku w re­ży­se­rii Jana Bud­kie­wi­cza. Film pow­stał na pod­sta­wie po­wie­ści Wac­ła­wa Bi­liń­skie­go pt. "Wró­cić do sie­bie".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po sto­czo­nej bit­wie za­czę­to wy­no­sić ran­nych z po­bo­jo­wi­ska.

 (1.2) Po im­pre­zie pokój wy­glą­dał jak po­bo­jo­wi­sko.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔbɔjɔˈvʲiskɔ, AS: poboi ̯ovʹisko

Wiktionary

Powiązane:

 zob. bój.

Wiktionary


poboksować

spę­dzić pe­wien czas na bok­so­wa­niu


SJP.pl


pobolewać

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) boleć cza­sa­mi, zwy­kle lekko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ból m., boleść ż.

 czas. boleć ndk.

Wiktionary


poboleć

prze­sta­rza­łe: spę­dzić jakiś czas na za­mart­wia­niu się, smut­ku


SJP.pl


poborca

urzęd­nik ścią­ga­ją­cy opła­ty, po­dat­ki itp. na rzecz pań­stwa lub in­ne­go pod­mio­tu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) urzęd­nik ścią­ga­ją­cy na­leż­no­ści

Wiktionary

Powiązane:

 przym. poborowy

 rzecz. pobór mrz., poborowy mos., pobory nmos.

Wiktionary


poborczyni

urzęd­nicz­ka ścią­ga­ją­ca opła­ty, po­dat­ki itp.


SJP.pl


poborowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Po­bo­ro­wo – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. by­tow­skim, w gmi­nie Trze­bie­li­no
  • Po­bo­ro­wo – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. lidz­bar­skim, w gmi­nie Lu­bo­mi­no

Wikipedia


poborowy

męż­czyz­na pod­le­ga­ją­cy w danym roku ka­len­da­rzo­wym obo­wiąz­ko­wi służ­by woj­sko­wej


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z po­bo­rem, do­ty­czą­cy po­bo­ru

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) adm. wojsk. męż­czyz­na przez­na­czo­ny do po­bo­ru, po­wo­ła­ny do peł­nie­nia służ­by woj­sko­wej

Wiktionary

Po­bo­ro­wy – oby­wa­tel da­ne­go pań­stwa pod­le­ga­ją­cy obo­wiąz­ko­wi od­by­cia służ­by w woj­sku. W Pol­sce, każdy męż­czyz­na, który ukoń­czy 18. rok życia oraz każda ko­bie­ta po­sia­da­ją­ca od­po­wied­nie kwa­li­fi­ka­cje pod­le­ga obo­wiąz­ko­wi sta­wie­nia się przed ko­mi­sją woj­sko­wą (le­kar­ską), która po­dej­mu­je de­cyz­ję o przy­dzie­le­niu tzw. ka­te­go­rii zdro­wot­nej oraz o tym, kiedy dany oby­wa­tel od­bę­dzie służ­bę w si­łach zbroj­nych (od 2010 pobór w Pol­sce jest za­wie­szo­ny).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Miał więc do wy­bo­ru – albo ja­ką­kol­wiek szko­łę po­ma­tu­ral­ną i do­cze­ka­nie do eg­za­mi­nów w na­stęp­nym roku, albo woj­sko. Jakiś sier­żant na ko­mi­sji po­bo­ro­wej po­wie­dział mu, że ma je­szcze inne wyj­ście.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pobór m., pobranie n., branie n., pobieranie n., poborca m., poborczyni ż., pobory nmos.

 czas. brać ndk., pobrać dk., pobierać ndk.

 przym. przedpoborowy, pobraniowy

Wiktionary


poborszów

Po­bor­szów (do­dat­ko­wa nazwa w j. niem. Po­bors­chau) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie kę­dzie­rzyń­sko-ko­ziel­skim, w gmi­nie Reń­ska Wieś.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do ów­czes­ne­go wo­je­wództ­wa opol­skie­go.

Wikipedia


pobory

stałe wy­na­gro­dze­nie za pracę; za­pła­ta; pen­sja; płaca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) stałe wy­na­gro­dze­nie za pracę

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=mę­sko­rze­czo­wy.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: pobór

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pobór m., poborowy m., pobranie n., branie n., pobieranie n., poborca m., poborczyni ż., Poborcze nmos., Poborowo n., Poborowice nmos.

 czas. brać ndk., pobrać dk., pobierać ndk.

 przym. poborowy, przedpoborowy, pobraniowy, poborczy

Wiktionary


pobołowice

Po­bo­ło­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie chełm­skim, w gmi­nie Żmudź.

Wieś jest so­łect­wem w gmi­nie Żmudź. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go (III 2011 r.) li­czy­ła 163 miesz­kań­ców i była siód­mą co do wiel­ko­ści miej­sco­wo­ścią gminy.

Wikipedia


pobożnie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w spo­sób po­boż­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To wy­stra­sze­ni naj­po­boż­niej za­no­si­li swoje modły.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈbɔʒʲɲɛ, AS: pobožʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bożek mzw./mos., pobożność ż., pobożnisiostwo n., pobożniś m., pobożnisia ż., pobożnienie n., spobożnienie n.

 czas. pobożnieć ndk., spobożnieć dk.

 przym. pobożny, zbożny

 wykrz. przebóg

Wiktionary


pobożniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: po­boż­nie


SJP.pl


pobożniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: po­boż­ny


SJP.pl


pobożnieć

za­czy­nać wie­rzyć w Boga i żyć zgod­nie z za­sa­da­mi wiary


SJP.pl


pobożnisia

po­gard­li­wie: ko­bie­ta prze­strze­ga­ją­ca prze­pi­sów re­li­gij­nych, osten­ta­cyj­nie de­mon­stru­ją­ca swoją wiarę; na­boż­ni­sia, bi­got­ka, świę­tosz­ka, de­wot­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) iron. ko­bie­ta prze­sad­nie re­li­gij­na

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D., B. lp. od: po­boż­niś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pobożność ż.

:: fm. pobożniś mos.

 czas. pobożnieć ndk., spobożnieć dk.

 przym. pobożny, pobożnościowy

 przysł. pobożnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bigotka, nabożnisia

Wiktionary


pobożniś

po­gard­li­wie: osoba prze­strze­ga­ją­ca prze­pi­sów re­li­gij­nych, osten­ta­cyj­nie de­mon­stru­ją­ca swoją wiarę; na­boż­niś, bigot, świę­to­szek, dewot


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) iron. męż­czyz­na prze­sad­nie re­li­gij­ny

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od po­boż­ni­sia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pobożność ż.

:: fż. pobożnisia ż.

 czas. pobożnieć ndk., spobożnieć dk.

 przym. pobożny, pobożnościowy

 przysł. pobożnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bigot, nabożniś

Wiktionary


pobożnościowy

przy­miot­nik od: po­boż­ność


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do po­boż­no­ści, zwią­za­ny z po­boż­no­ścią

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dzieł­ka o cha­rak­te­rze po­boż­no­ścio­wym skrzęt­nie ukry­wa­no.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pobożniś mos., pobożnisia ż., pobożność ż.

 przym. pobożny

 przysł. pobożnie

Wiktionary


pobożność

re­li­gij­ność; odz­na­cza­nie się głę­bo­ką wiarą


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co po­boż­ne lub tego, kto po­boż­ny; re­li­gij­ność, od­da­nie wie­rze re­li­gij­nej

Wiktionary

Po­boż­ność – cecha osoby, która odz­na­cza się głę­bo­ką wiarą i poś­wię­ca chęt­nie czas na speł­nia­nie form kultu re­li­gij­ne­go.

Ła­ciń­skie słowo "pie­tas" wy­ra­ża­ło ory­gi­nal­nie wy­so­ko ce­nio­ną rzym­ską cnotę. Czło­wiek po­sia­da­ją­cy "pie­tas" speł­niał swe obo­wiąz­ki wobec bogów, kraju, ro­dzi­ców i krew­nych. W naj­węż­szym sen­sie był to ro­dzaj mi­ło­ści syna na­leż­ny wobec ojca.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie ukry­wał swej po­boż­no­ści, każ­de­go sza­ba­tu cho­dząc do sy­na­go­gi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈbɔʒnɔɕt͡ɕ, AS: pobožność

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przebóstwienie n., bóg mos., Bóg mos., bogini ż., pobożnisiostwo n., pobożniś m., pobożnisia ż., pobożnienie n., spobożnienie n.

 czas. pobożnieć ndk., spobożnieć dk.

 przym. pobożnościowy, pobożny, zbożny, niezbożny

 przysł. pobożnie

 wykrz. przebóg

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) książk. bogobojność, nabożność, religijność, świątobliwość

Wiktionary


pobożny

1. ży­ją­cy zgod­nie z za­sa­da­mi re­li­gii; re­li­gij­ny;
2. bę­dą­cy wy­ra­zem re­li­gij­no­ści;
3. w prze­no­śni: po­boż­ne ży­cze­nie - ma­rze­nie, któ­re­go nie da się zre­a­li­zo­wać


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który żyje zgod­nie z za­sa­da­mi re­li­gii

 (1.2) bę­dą­cy wy­ra­zem po­boż­no­ści

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pani Ja­necz­ka jest bar­dzo po­boż­na: co­dzien­nie od­ma­wia mod­lit­wę i cho­dzi do ko­ścio­ła.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈbɔʒnɨ, AS: pobožny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bożek mzw./mos., Bóg mos., bogini ż., bożyc mos., pobożność ż., pobożnisiostwo n., pobożniś m., pobożnisia ż., pobożnienie n., spobożnienie n.

 czas. pobożnieć ndk., spobożnieć dk.

 przym. boży, boski, zbożny

 przysł. pobożnie

 wykrz. przebóg

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bogobojny, nabożny, religijny, świątobliwy, wierzący, zbożny

Wiktionary


pobradziażyć

daw­niej: spę­dzić pe­wien czas na hu­lan­kach, włó­cze­niu się po lo­ka­lach, spe­lun­kach; po­hu­lać, po­sza­leć


SJP.pl


pobrandzlować

po­tocz­nie: po­brandz­lo­wać się - spę­dzić pe­wien czas na brandz­lo­wa­niu się (ona­ni­zo­wa­niu się); po­ma­stur­bo­wać się


SJP.pl


pobranie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ekon. żą­da­nie otrzy­ma­nia na­leż­no­ści

 (1.2) wzię­cie, po­zy­ska­nie cze­goś, czę­sto w celu póź­niej­sze­go wy­ko­rzy­sta­nia lub ana­li­zy

 (1.3) in­form. trans­fer da­nych z ser­we­ra na urzą­dze­nie użyt­kow­ni­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Tran­splan­ta­cja wło­sów po­le­ga na po­bra­niu ze­spo­łów miesz­ków wło­so­wych z ob­sza­ru głowy, gdzie włosy rosną nie­przer­wa­nie (oko­li­ca daw­cza), i wszcze­pie­niu ich w ob­sza­ry dot­knię­te ły­sie­niem (oko­li­ca bior­cza).

 (1.3) Po­ni­żej znaj­du­ją się ta­be­le roz­kła­dów jazdy do po­bra­nia w for­ma­cie PDF.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈbrãɲɛ, AS: pobrãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pobrać

 rzecz. pobieranie n., branie n., poborowy mos., pobory nmos., pobór mrz.

 przym. poborowy

Wiktionary


pobraniowy

→ po­bra­nie, np. prze­sył­ka po­bra­nio­wa - prze­sył­ka, za którą płaci się przy do­star­cze­niu


SJP.pl


pobraniówka

po­tocz­nie: prze­sył­ka pocz­to­wa po­bra­nio­wa


SJP.pl


pobratym

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. czło­nek tej samej grupy et­nicz­nej

 (1.2) daw. dobry przy­ja­ciel

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pobratymiec mos., pobratymstwo n.

 przym. pobratymczy

 przysł. pobratymczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) krajan, pobratymiec, rodak

 (1.2) druh, pobratymiec, przyjaciel

Wiktionary


pobratymca

czło­nek wspól­no­ty ro­do­wej, ple­mien­nej, pań­stwo­wej


SJP.pl


pobratymczo

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób po­bra­tym­czy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pobratym mos., pobratymiec mos., pobratymstwo n.

 przym. pobratymczy

Wiktionary


pobratymczy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) książk. zwią­za­ny z po­bra­tym­cem, do­ty­czą­cy po­bra­tym­ca

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ro­bot­ni­cy straj­ko­wa­li rów­nież w po­bra­tym­czych kra­jach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pobratym mos., pobratymiec mos., pobratymstwo n., braciszek mos., brat mos., bratek mos./mrz.

 przysł. pobratymczo

 czas. bratać

Wiktionary


pobratymiec

1. czło­wiek z tego sa­me­go szcze­pu, co ktoś inny;
2. czło­wiek, któ­re­go łączy z kimś przy­jaźń; druh, przy­ja­ciel


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) książk. czło­nek tej samej grupy et­nicz­nej

 (1.2) dobry przy­ja­ciel

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pobratym mos., pobratymca mos., pobratymstwo n., braciszek mos., brat mos., bratek mos./mrz.

 przym. pobratymczy

 przysł. pobratymczo

 czas. bratać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) krajan, pobratymca, rodak

 (1.2) druh, przyjaciel

Wiktionary


pobratymka

→ po­bra­ty­miec; ro­dacz­ka


SJP.pl


pobratymstwo

1. sto­su­nek za­cho­dzą­cy mię­dzy człon­ka­mi jed­nej ro­dzi­ny; po­sia­da­nie wspól­ne­go przod­ka; ko­li­ga­cja, agna­cja, spo­krew­nie­nie, po­wi­no­wact­wo, po­kre­wień­stwo;
2. prze­no­śnie: bycie po­dob­nym do kogoś lub cze­goś pod ja­kimś wzglę­dem, po­zo­sta­wia­nie w bli­skim związ­ku z kimś lub z czymś; ko­li­ga­cja, fi­lia­cja, po­kre­wień­stwo, bli­skość;
3. ser­decz­ność, za­ży­łość, przy­jaz­ne sto­sun­ki; bli­skość


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) etn. po­kre­wień­stwo et­nicz­ne

 (1.2) przy­jaz­na więź mię­dzy oso­ba­mi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pobratym mos., pobratymiec mos., braciszek mos., brat mos., bratek mos./mrz.

 przym. pobratymczy

 przysł. pobratymczo

 czas. bratać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pokrewieństwo

 (1.2) braterstwo

Wiktionary


pobrać

1. wziąć wiele cze­goś z wielu miejsc, po kolei;
2. ode­brać na­leż­ność; wziąć coś jako za­pła­tę;
3. wziąć prób­kę cze­goś; wy­ciąć ope­ra­cyj­nie organ lub tkan­kę do prze­szcze­pu;
4. po­brać się - za­wrzeć zwią­zek mał­żeń­ski


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. po­bie­rać)

 (1.1) wejść w po­sia­da­nie cze­goś

 (1.2) in­form. ścią­gnąć pacz­kę da­nych przez in­ter­net na kom­pu­ter lub inne urzą­dze­nie

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny po­brać się (ndk. po­bie­rać się)

 (2.1) wziąć ślub

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Po­bra­łem plik z in­ter­ne­tu.

 (2.1) Moi zna­jo­mi po­bra­li się wczo­raj.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔbrat͡ɕ, AS: pobrać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. brać, pobierać

 rzecz. pobieranie n., pobranie n., branie n., poborowy mos., pobory nmos., pobór mrz.

 przym. poborowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) ściągnąć

Wiktionary


pobrechtać

spę­dzić pe­wien czas na brech­ta­niu


SJP.pl


pobredzić

spę­dzić pe­wien czas na mó­wie­niu o rze­czach nie­ma­ją­cych sensu lub odz­wier­cied­le­nia w rze­czy­wi­sto­ści


SJP.pl


pobrexitowy

przy­miot­nik

 (1.1) polit. taki, który ma miej­sce po opu­szcze­niu Unii Eu­ro­pej­skiej przez Wiel­ką Bry­ta­nię

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Puste półki skle­po­we czy dy­stry­bu­to­ry paliw na sta­cjach ben­zy­no­wych to do­pie­ro po­czą­tek zmian w po­bre­xi­to­wej rze­czy­wi­sto­ści.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) postbrexitowy

Wiktionary


pobrnąć

spę­dzić pe­wien czas, brnąc gdzieś


SJP.pl


pobroczyć

po­pla­mić, opry­skać krwią; zbro­czyć, zakr­wa­wić, pokr­wa­wić


SJP.pl


pobrodzić

spę­dzić pe­wien czas na bro­dze­niu


SJP.pl


pobroić

zro­bić wiele złych lub kło­pot­li­wych rze­czy; na­bro­ić, na­roz­ra­biać


SJP.pl


pobronić

spę­dzić pe­wien czas na bro­nie­niu


SJP.pl


pobrudzić

na­nieść brud; ubru­dzić


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. bru­dzić)

 (1.1) uczy­nić brud­nym

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny po­bru­dzić się (ndk. bru­dzić się)

 (2.1) po­bru­dzić (1.1) sie­bie sa­me­go

 (2.2) zo­stać po­bru­dzo­nym (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pobrudzenie n., brud mrz., brudzenie n.

 czas. brudzić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ubrudzić, zabrudzić, zanieczyścić

Wiktionary


pobrusić

na­o­strzyć oseł­ką, bru­sem; osz­li­fo­wać


SJP.pl


pobruszyć

daw­niej: po­pra­co­wać, zwła­szcza przy żar­nach


SJP.pl


pobruździć

1. po­ro­bić bru­zdy;
2. po­kryć zmarszcz­ka­mi


SJP.pl


pobrużdżony

po­kry­ty zmarszcz­ka­mi


SJP.pl


pobrykać

spę­dzić jakiś czas na bry­ka­niu (we­so­łym, bez­tro­skim bie­ga­niu, ska­ka­niu lub innej czyn­no­ści zwią­za­nej z ru­chem fi­zycz­nym)


SJP.pl


pobrykiwać

bie­gać, pod­ska­ki­wać we­so­ło; bry­kać


SJP.pl


pobrylować

spę­dzić pe­wien czas na bry­lo­wa­niu


SJP.pl


pobrzask

słaby brzask, słabe świa­tło; blask, po­blask


SJP.pl


pobrzdąkać

pobrz­dę­kać, po­brzą­kać, po­brzę­kać:
1. brzdą­kać przez pe­wien czas;
2. po­tocz­nie: po­grać (zaz­wy­czaj nied­ba­le, nie­u­dol­nie) na ja­kimś in­stru­men­cie mu­zycz­nym; po­plum­kać


SJP.pl


pobrzdąkiwać

po­brzą­ki­wać, po­brzę­ki­wać, brzę­kać, brzą­kać, brzdą­kać:
1. wy­da­wać dźwię­ki przy­po­mi­na­ją­ce szar­pa­nie strun;
2. grać (zaz­wy­czaj nied­ba­le, nie­u­dol­nie) na ja­kimś in­stru­men­cie szar­pa­nym


SJP.pl


pobrzdękać

pobrz­dą­kać, po­brzą­kać, po­brzę­kać:
1. brzdę­kać przez pe­wien czas;
2. po­tocz­nie: po­grać (zaz­wy­czaj nied­ba­le, nie­u­dol­nie) na ja­kimś in­stru­men­cie mu­zycz­nym; po­plum­kać


SJP.pl


pobrzeże

1. brzeg cze­goś
2. rza­dziej: wy­brze­że


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) geogr. ląd na brze­gu morza, je­zio­ra lub rzeki

 (1.2) brzeg przed­mio­tu, jego kra­wędź

 (1.3) daw. geogr. kresy, po­gra­ni­cze

Wiktionary

Po­brze­że – pas lądu roz­cią­ga­ją­cy się wzdłuż brze­gu mor­skie­go, rza­dziej du­że­go je­zio­ra czy rzeki, sta­no­wią­cy kra­i­nę ge­o­gra­ficz­ną o in­dy­wi­du­al­nych ce­chach, na którą od­dzia­łu­je (m.in. kli­ma­tycz­nie, ko­mu­ni­ka­cyj­nie) woda tego ak­we­nu.

Są­siedzt­wo morza ma duży wpływ na wa­run­ki kli­ma­tycz­ne, hy­dro­lo­gicz­ne, eko­lo­gicz­ne i inne, także na struk­tu­rę go­spo­dar­ki i ak­tyw­ność ludz­ką (ry­bo­łów­stwo, porty, tu­ry­sty­ka, re­kre­a­cja itp.).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kar­wi­na jest stru­mie­niem na Po­brze­żu Ko­sza­liń­skim.

 (1.2) Wtedy pilot zsu­nął się z po­brze­ża łóżka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pobrzeżność ż.

 przym. pobrzeżny

Wiktionary


pobrzeżek

ga­tu­nek mor­skie­go śli­ma­ka


SJP.pl


pobrzmiały

taki, który pobrz­miał


SJP.pl


pobrzmiewać

o dźwię­ku: roz­no­sić się w prze­strze­ni


SJP.pl


pobrzmieć

rzad­ko: zabrz­mieć z cicha, od czasu do czasu


SJP.pl


pobrzydzać

czy­nić brzyd­kim lub brzyd­szym; zbrzy­dzać


SJP.pl


pobrzydzić

po­tocz­nie: uczy­nić brzyd­szym; zbrzy­dzić


SJP.pl


pobrząkać

pobrz­dą­kać, po­brzę­kać, pobrz­dę­kać:
1. brzą­kać przez pe­wien czas;
2. po­tocz­nie: po­grać (zaz­wy­czaj nied­ba­le, nie­u­dol­nie) na ja­kimś in­stru­men­cie mu­zycz­nym; po­plum­kać


SJP.pl


pobrząkiwać

pobrz­dą­ki­wać, po­brzę­ki­wać, brzę­kać, brzą­kać, brzdą­kać:
1. wy­da­wać dźwię­ki przy­po­mi­na­ją­ce szar­pa­nie strun;
2. grać (zaz­wy­czaj nied­ba­le, nie­u­dol­nie) na ja­kimś in­stru­men­cie szar­pa­nym


SJP.pl


pobrzęcz

spę­dzić pe­wien czas na brzę­cze­niu


SJP.pl


pobrzęczeć

spę­dzić pe­wien czas na brzę­cze­niu


SJP.pl


pobrzęk

słaby dźwięk lub seria dźwię­ków, które pow­sta­ją pod wpły­wem ude­rza­nia o sie­bie szkla­nych lub me­ta­lo­wych przed­mio­tów


SJP.pl


pobrzękać

pobrz­dą­kać, po­brzą­kać, pobrz­dę­kać:
1. brzę­kać przez pe­wien czas;
2. po­tocz­nie: po­grać (zaz­wy­czaj nied­ba­le, nie­u­dol­nie) na ja­kimś in­stru­men­cie mu­zycz­nym; po­plum­kać


SJP.pl


pobrzękiwać

po­brzą­ki­wać, pobrz­dą­ki­wać:
1. wy­da­wać dźwię­ki przy­po­mi­na­ją­ce szar­pa­nie strun;
2. grać (zaz­wy­czaj nied­ba­le, nie­u­dol­nie) na ja­kimś in­stru­men­cie szar­pa­nym


SJP.pl


pobrzęknięty

taki, który po­brzękł (spuch­nął, nabrz­miał); spuch­nię­ty, nabrz­mia­ły, po­brzę­kły


SJP.pl


pobrzękły

taki, który po­brzękł (spuch­nął, nabrz­miał); spuch­nię­ty, nabrz­mia­ły


SJP.pl


pobuczeć

spę­dzić jakiś czas na bu­cze­niu


SJP.pl


pobudka

1. sy­gnał wzy­wa­ją­cy do dzia­ła­nia lub bycia w sta­nie go­to­wo­ści;
2. po­ran­ne bu­dze­nie;
3. zwy­kle w licz­bie mno­giej: to, co po­bu­dza, skła­nia do cze­goś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sy­gnał wzy­wa­ją­cy do obu­dze­nia się, do wsta­wa­nia

 (1.2) po­ran­ne bu­dze­nie

 (1.3) książk. zwy­kle w lm.: coś co skła­nia lub po­bu­dza do cze­goś

wy­krzy­knik

 (2.1) hasło uży­wa­ne przy bu­dze­niu

Wiktionary

Po­bud­ka – pol­ska or­ga­ni­za­cja kon­spi­ra­cyj­na o cha­rak­te­rze na­ro­do­wym dzia­ła­ją­ca w la­tach 1939–1944.

Po­bud­ka zo­sta­ła ut­wo­rzo­na pod ko­niec 1939 r. w War­sza­wie przez kilku dzia­ła­czy przed­wo­jen­ne­go Ruchu Na­ro­do­wo-Ra­dy­kal­ne­go „Fa­lan­ga”. Byli to prze­de wszyst­kim inż.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pro­szę kłaść się spać. Jutro po­bud­ka o pią­tej!

 (2.1) Po­bud­ka wstać, ko­niom wody dać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈbutka, AS: pobutka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pobudzanie n., pobudzenie n., pobudliwość ż., budzenie n., obudzenie n., budzik m.

 czas. budzić ndk., pobudzać ndk., pobudzić dk.

 przym. pobudliwy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) budzenie

 (1.3) przyczyna

Wiktionary


pobudliwiej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: po­bud­li­wie


SJP.pl


pobudliwość

zdol­ność or­ga­niz­mu do re­a­go­wa­nia na bodź­ce zew­nętrz­ne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co po­bud­li­we; cecha tych, któ­rzy są po­bud­li­wi

 (1.2) fizj. zdol­ność or­ga­niz­mów do od­po­wia­da­nia na bodź­ce;

Wiktionary

Po­bud­li­wość – zdol­ność ko­mó­rek do re­ak­cji na bodź­ce.

Ko­mór­ki po­bud­li­we czyli wy­róż­nia­ją­ce się wy­jąt­ko­wą po­bud­li­wo­ścią to mio­cy­ty i ne­u­ro­ny. Ko­mór­ki mogą re­a­go­wać na bodź­ce zmia­ną struk­tu­ry lub fiz­jo­lo­gii (roz­po­czę­ciem, osła­bie­niem albo na­si­le­niem czyn­no­ści).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. pobudka ż., pobudzanie n., pobudzenie n.

 czas. budzić, pobudzać ndk., pobudzić dk.

 przym. pobudliwy

 wykrz. pobudka

Wiktionary


pobudliwszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: po­bud­li­wy


SJP.pl


pobudliwy

łatwo re­a­gu­ją­cy na wszel­kie bodź­ce zew­nętrz­ne; wraż­li­wy, dot­kli­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który łatwo re­a­gu­je na bodź­ce

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cza­sem nad­mier­nie krzy­kli­wi i po­bud­li­wi, nigdy nie tra­ci­li wew­nętrz­nej rów­no­wa­gi i po­go­dy ducha.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔbuˈdlʲivɨ, AS: pobudlʹivy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pobudzenie n., pobudzanie n., pobudliwość ż., pobudka ż.

 czas. budzić, pobudzać ndk., pobudzić dk.

 wykrz. pobudka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) impulsywny, wrażliwy, przewrażliwiony, przeczulony

Wiktionary


pobudnik

urzą­dze­nie do ka­li­bra­cji mi­kro­fo­nów


SJP.pl


pobudzacz

1. w me­dy­cy­nie: apa­rat wyt­wa­rza­ją­ce okre­ślo­ne bodź­ce, uży­wa­ne do po­bu­dza­nia or­ga­niz­mu ży­we­go, jego na­rzą­du, tkan­ki, nerwu itp. (zwy­kle w ce­lach ba­daw­czych, dia­gno­stycz­nych lub te­ra­pe­u­tycz­nych); sty­mu­la­tor;
2. w woj­sku: okre­ślo­na ilość ma­te­ria­łu kru­szą­ce­go (zwy­kle tro­ty­lu), umie­szczo­na po­mię­dzy spłon­ką po­bu­dza­ją­cą a ła­dun­kiem kru­szą­cym za­war­tym wew­nątrz po­ci­sku, np. bomby


SJP.pl


pobudzający

taki, który wy­wo­łu­je lub zwięk­sza re­ak­cję na coś; pod­nie­ca­ją­cy


SJP.pl

forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) imie­słów przy­miot­ni­ko­wy czyn­ny od: po­bu­dzać

przy­miot­nik od­cza­sow­ni­ko­wy

 (2.1) dzia­ła­ją­cy po­bu­dza­ją­co; po­wo­du­ją­cy oży­wie­nie, zwięk­sze­nie ak­tyw­no­ści lub za­in­te­re­so­wa­nia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pobudzenie n.

 czas. pobudzać ndk., pobudzić dk.

 przysł. pobudzająco

Wiktionary


pobudzanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­dzia­ły­wa­nie na kogoś lub coś bodź­ca­mi

 (1.2) za­chę­ca­nie do ja­kie­goś dzia­ła­nia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔbuˈd͡zãɲɛ, AS: pobuʒãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pobudzenie n., pobudka ż., pobudliwość ż.

 czas. budzić, pobudzać ndk., pobudzić dk.

 przym. pobudliwy

 wykrz. pobudka

Wiktionary


pobudzać

1. wy­wo­ły­wać re­ak­cję na coś, po­wo­do­wać na­si­le­nie ja­kichś czyn­no­ści, sta­nów uczu­cio­wych i ich prze­ja­wów; ro­zbu­dzać, pod­nie­cać;
2. za­chę­cać, skła­niać do cze­goś; na­kła­niać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. po­bu­dzić)

 (1.1) za­chę­cać do cze­goś

 (1.2) wpra­wiać kogoś w pod­nie­ce­nie sek­su­al­ne

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny po­bu­dzać się (dk. po­bu­dzić się)

 (2.1) pod­nie­cać się sek­su­al­nie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈbud͡zat͡ɕ, AS: pobuʒać

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pobudliwy

 rzecz. pobudzanie n., budzik m., obudzenie n., budzenie n., pobudka ż., pobudliwość ż.

 czas. pobudzić, budzić

 wykrz. pobudka

Wiktionary


pobudzenie

1. wy­wo­łać re­ak­cję na coś, spo­wo­do­wać na­si­le­nie ja­kichś czyn­no­ści, sta­nów uczu­cio­wych i ich prze­ja­wów; ro­zbu­dzić, pod­nie­cić;
2. za­chę­cić, skło­nić do cze­goś; na­kło­nić;
3. przer­wać sen, obu­dzić po kolei wiele osób lub zwie­rząt


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­bu­dzić.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pobudzanie n., pobudka ż., pobudliwość ż.

 przym. pobudliwy

 czas. pobudzić, budzić

 wykrz. pobudka

Wiktionary


pobudziciel

prze­sta­rza­le: osoba skła­nia­ją­ca kogoś do dzia­ła­nia


SJP.pl


pobudzicielka

prze­sta­rza­le: ko­bie­ta skła­nia­ją­ca kogoś do dzia­ła­nia


SJP.pl


pobudzić

1. wy­wo­łać re­ak­cję na coś, spo­wo­do­wać na­si­le­nie ja­kichś czyn­no­ści, sta­nów uczu­cio­wych i ich prze­ja­wów; ro­zbu­dzić, pod­nie­cić;
2. za­chę­cić, skło­nić do cze­goś; na­kło­nić;
3. przer­wać sen, obu­dzić po kolei wiele osób lub zwie­rząt


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. po­bu­dzać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|po­bu­dzać.

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny po­bu­dzić się (ndk. po­bu­dzać się)

 (2.1) do­ko­na­ny od|po­bu­dzać się.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. budzić, pobudzać ndk.

 rzecz. pobudka ż., pobudliwość ż., pobudzacz mrz., pobudzanie n., pobudzenie n., obudzenie n., budzenie n., budzik mrz.

 przym. pobudliwy

 wykrz. pobudka

Wiktionary


pobugować

śro­do­wi­sko­wo: stwo­rzyć wiele bugów w pro­gra­mach kom­pu­te­ro­wych


SJP.pl


pobujać

1. po­ko­ły­sać coś przez jakiś czas; po­huś­tać czymś;
2. po­kła­mać, po­o­kła­my­wać;
3. po­bie­gać, po­la­tać itp bez celu, swo­bod­nie


SJP.pl


pobulgotać

o pły­nie: bul­go­tać przez pe­wien czas


SJP.pl


pobumelować

spę­dzić pe­wien czas na bu­me­lo­wa­niu


SJP.pl


poburzowy

ma­ją­cy miej­sce po burzy


SJP.pl


pobuszować

spę­dzić pe­wien czas na bu­szo­wa­niu


SJP.pl


pobutwiały

w od­nie­sie­niu do wielu rze­czy: zbut­wieć, zmur­szeć, zgnić


SJP.pl


pobutwieć

w od­nie­sie­niu do wielu rze­czy: zbut­wieć, zmur­szeć, zgnić


SJP.pl


pobyczyć

po­by­czyć się - po­tocz­nie: lenić się, nic nie robić przez pe­wien czas


SJP.pl


pobyt

bycie, czas znaj­do­wa­nia się w pew­nym miej­scu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) prze­by­wa­nie w ja­kimś miej­scu, po­zo­sta­wa­nie gdzieś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Atlas wi­ki­pe­dy­stów po­da­je miej­sca po­by­tu (nauki, za­miesz­ka­nia lub pracy) pol­sko­ję­zycz­nych wi­ki­pe­dy­stek i wi­ki­pe­dy­stów.

 (1.1) Pani or­dy­na­tor twier­dzi, że pobyt i le­cze­nie na od­dzia­le będą trwać od sze­ściu do ośmiu ty­god­ni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔbɨt, AS: pobyt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. byt m., bywalec mos.

 przym. pobytowy

Wiktionary


pobytowy

→ pobyt


SJP.pl

Patrz:

pobyt

pobytówka

po­tocz­nie: wcza­sy lub inna im­pre­za tu­ry­stycz­na na­sta­wio­na głów­nie pobyt w tym samym miej­scu


SJP.pl


pobywać

daw­niej: po­zo­sta­wać przez pe­wien czas w ja­kimś miej­scu; prze­by­wać


SJP.pl


pobzdurzyć

opo­wie­dzieć wiele zmy­ślo­nych zda­rzeń, hi­sto­rii; po­baj­du­rzyć, po­fan­taz­jo­wać, po­ba­jać


SJP.pl


pobzyga

pob­zy­ga ce­bu­larz - ga­tu­nek mu­chów­ki z ro­dzi­ny bzy­go­wa­tych


SJP.pl


pobzykać

1. po­tocz­nie, zwy­kle o męż­czyź­nie: spę­dzić tro­chę czasu na współ­ży­ciu sek­su­al­nym; po­ciup­ciać, pod­mu­chać, porż­nąć;
2. o owa­dach: bzy­kać przez jakiś czas;
3. po­tocz­nie: pob­zy­kać się - odbyć sto­su­nek sek­su­al­ny


SJP.pl


pobzykiwanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pob­zy­ki­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niepobzykiwanie n.

 czas. pobzykiwać ndk.

Wiktionary


pobóg-malinowski

naz­wi­sko, np. Wła­dy­sław Pobóg-Ma­li­now­ski (1899-1962), hi­sto­ryk, pu­bli­cy­sta


SJP.pl


pobój

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) stpol. po­bo­jo­wi­sko

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔbuj, AS: pobui ̯

Wiktionary


pobór

1. po­wo­ła­nie do woj­ska
2. czer­pa­nie ze źró­dła
3. ścią­ga­nie na­leż­no­ści


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) czer­pa­nie cze­goś z ja­kie­goś źró­dła

 (1.2) stałe po­bie­ra­nie pie­nię­dzy

 (1.3) adm. wojsk. po­wo­ła­nie do służ­by woj­sko­wej;

 (1.4) hist. ekon. po­da­tek nadz­wy­czaj­ny w I Rze­czy­po­spo­li­tej;

 (1.5) zob. po­bo­ry.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pobór – ro­dzaj po­dat­ku w I Rze­czy­po­spo­li­tej
  • pobór do woj­ska

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. braniec mos., poborowy m., pobranie n., branie n., pobieranie n., poborca m., poborczyni ż., pobory nmos., Poborcze nmos., Poborowo n., Poborowice nmos.

 czas. brać ndk., pobrać dk., pobierać ndk.

 przym. poborowy, przedpoborowy, pobraniowy, poborczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) daw. branka; gw. Śląsk Cieszyński asynt, asyntyrunek, gw. Poznań miara, gw. Kraków asenterunek

Wiktionary


pobóść

1. o zwie­rzę­tach: ugo­dzić kil­ka­krot­nie ro­ga­mi;
2. daw­niej: po­kłuć, po­ra­nić czymś ostrym;
3. po­bóść się -
a) o zwie­rzę­tach: ugo­dzić się kil­ka­krot­nie ro­ga­mi;
b) po­tocz­nie: pobić się ze sobą


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. brak)

 (1.1) o zwie­rzę­ciu: kil­ku­krot­nie ude­rzyć ro­ga­mi

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny po­bóść się (ndk. brak)

 (2.1) o zwie­rzę­tach: kil­ku­krot­nie ude­rzyć sie­bie naw­za­jem ro­ga­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ogień w dre­wut­ni szczę­śli­wie w porę uga­szo­no, na­to­miast koza po­bo­dła mnie dot­kli­wie, co matka uz­na­ła za uspra­wied­li­wio­ne.

 (2.1) Mie­rzy­li się wzro­kiem, a brody ster­cza­ły i mieli wy­gląd ko­złów, które się za chwi­lę po­bo­dą.

Wiktionary


pobąkiwać

1. bąkać przez pe­wien czas;
2. mówić o czymś nie­wie­le, nie­śmia­ło lub nie­o­fi­cjal­nie; prze­bą­ki­wać


SJP.pl


pobębnić

ude­rzyć wie­lo­krot­nie w bęben lub po­dob­ny in­stru­ment, a także: ude­rzyć czymś o coś kilka razy, po­wo­du­jąc cha­rak­te­ry­stycz­ny od­głos bęb­nie­nia


SJP.pl


pobłaznować

spę­dzić pe­wien czas na wy­głu­pia­niu się, za­cho­wy­wa­niu się nie­po­waż­nie; po­pa­ja­co­wać


SJP.pl


pobłażający

być wy­ro­zu­mia­łym dla czy­ichś błę­dów


SJP.pl

Patrz:

pobłażać

pobłażanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wy­ro­zu­mia­łość dla czy­ichś błę­dów

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. pobłażliwie

 rzecz. pobłażliwość ż.

 przym. pobłażliwy

Wiktionary


pobłażać

być wy­ro­zu­mia­łym dla czy­ichś błę­dów


SJP.pl


pobłażliwie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób po­błaż­li­wy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pobłażliwość ż., pobłażanie n.

 czas. pobłażać

 przym. pobłażliwy

Wiktionary


pobłażliwiej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: po­błaż­li­wie


SJP.pl


pobłażliwość

to­le­ran­cja; wy­ro­zu­mia­łość


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co po­błaż­li­we; cecha tych, któ­rzy są po­błaż­li­wi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pobłażanie n.

 czas. pobłażać

 przym. pobłażliwy

 przysł. pobłażliwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pobłażanie, wyrozumiałość, tolerancyjność

Wiktionary


pobłażliwszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: po­błaż­li­wy; bar­dziej po­błaż­li­wy


SJP.pl


pobłażliwy

wy­ro­zu­mia­ły, to­le­ran­cyj­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) skłon­ny do po­bła­ża­nia, wy­ro­zu­mia­ły

 (1.2) bę­dą­cy prze­ja­wem wy­ro­zu­mia­ło­ści, po­bła­ża­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Na ru­sał­cza­nej twa­rzy go­ścia ma­lo­wał się jed­nak wyraz po­błaż­li­we­go ro­zba­wie­nia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pobłażliwość ż., pobłażanie n.

 czas. pobłażać ndk.

 przysł. pobłażliwie

Wiktionary


pobłocie

nazwa dwóch wsi w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Po­bło­cie – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. słup­skim, w gmi­nie Głów­czy­ce
  • Po­bło­cie – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. wej­he­row­skim, w gmi­nie Linia
  • Po­bło­cie – dawna gro­ma­da w woj. ko­sza­liń­skim
  • Po­bło­cie – dawna gmina
  • Po­bło­cie Małe
  • Po­bło­cie Wiel­kie

Wikipedia


pobłocki

przy­miot­nik od: Po­bło­cie, Po­bło­cie Małe


SJP.pl

Herb Po­błoc­ki i jego od­mia­ny

Po­błoc­ki ("Po­bloc­ki, Po­blotz­ki, Po­blotz­ky, Jeleń, Bro­chwicz od­mien­ny") – ka­szub­ski herb szla­chec­ki. We­dług Prze­my­sła­wa Pra­ger­ta jest to od­mia­na herbu Bro­chwicz, na­to­miast Ju­liusz Karol Ostrow­ski trak­tu­je ten herb jako od­mia­nę herbu Jeleń.

Wikipedia


pobłogosławienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) rel. udzie­le­nie bło­go­sła­wień­stwa

 (1.2) udzie­le­nie łaski, ob­da­rze­nie czymś

 (1.3) pot. za­a­pro­bo­wa­nie, danie pla­ce­tu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po po­bło­go­sła­wie­niu po­kar­mów dzie­li­li­śmy się jaj­kiem.

 (1.2) Boże po­bło­go­sła­wie­nie pól de­szczem zo­sta­ło wy­pro­szo­ne na mod­lit­wie w cza­sie na­bo­żeństw ma­jo­wych.

 (1.3) To pani Gra­żyn­ka za­łat­wi­ła po­bło­go­sła­wie­nie two­je­go pro­jek­tu przez kie­row­ni­ka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. błogosławienie n., błogosławiona ż., błogosławiony mos., błogosławieństwo n.

 czas. błogosławić ndk., pobłogosławić dk.

 przym. błogosławiony

Wiktionary


pobłogosławić

1. udzie­lić bło­go­sła­wień­stwa;
2. w prze­no­śni: wy­ra­zić zgodę


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. bło­go­sła­wić)

 (1.1) rel. udzie­lić bło­go­sła­wień­stwa

 (1.2) przest. udzie­lić łaski, ob­da­rzyć czymś

 (1.3) pot. za­a­pro­bo­wać, dać pla­cet

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Oj­ciec Świę­ty po­bło­go­sła­wił przy­by­łych piel­grzy­mów.

 (1.2) Jahwe po­bło­go­sła­wił swój lud po­ko­jem.

 (1.3) Dy­rek­tor po­bło­go­sła­wił nasz pro­jekt.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. błogosławieństwo n., błogosławiony mos., pobłogosławienie n., błogosławienie n., błogosławiona ż.

 czas. błogosławić ndk.

 przym. błogosławiony

Wiktionary


pobłysk

mi­got­li­we świa­tło, słaby błysk; po­blask, od­blask


SJP.pl


pobłyskać

bły­skać przez pe­wien czas


SJP.pl


pobłyskiwanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­bły­ski­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pobłyskiwać ndk.

 rzecz. błyskawica ż.

Wiktionary


pobłyszczeć

spę­dzić pe­wien czas na bły­szcze­niu


SJP.pl


pobłądzenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­błą­dzić.

Wiktionary


pobłądzić

błą­dzić, trwać pe­wien czas w po­szu­ki­wa­niu drogi, roz­wią­za­nia ja­kie­goś pro­ble­mu itd.


SJP.pl


pobłąkać

po­błą­kać się - błą­kać się, cho­dzić bez celu przez jakiś czas


SJP.pl


pobłękitnienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­błę­kit­nieć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔbwɛ̃ŋʲcitʲˈɲɛ̇̃ɲɛ, AS: pobu̯ẽŋʹḱitʹńė̃ńe

Wiktionary


pobłękitnieć

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) stać się błę­kit­nym

 (1.2) wydać się błę­kit­nym

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔbwɛ̃ŋʲˈcitʲɲɛ̇t͡ɕ, AS: pobu̯ẽŋʹḱitʹńėć

Wiktionary

Powiązane:

 przym. błękitny

Wiktionary


poc.

skrót od: po­ciąg


SJP.pl


pocahontas

Po­ca­hon­tas, wła­ści­wie Re­bec­ca Rolfe (ur. ok. 1595 na te­re­nie stanu Wir­gi­nia, obec­nie USA, zm. 21 marca 1617 w Gra­ve­send w An­glii) – pół­noc­no­a­me­ry­kań­ska In­dian­ka, któ­rej życie stało się kanwą dla wielu ro­man­tycz­nych hi­sto­rii.

Na­le­ża­ła do ple­mie­nia z grupy Po­wa­ta­nów.

Wikipedia


pocałowanie

dot­knąć usta­mi w ja­kimś celu (np. spra­wie­nia komuś przy­jem­no­ści, wy­ra­że­nia sza­cun­ku)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) dot­knię­cie usta­mi kogoś, rza­dziej cze­goś

 (1.2) daw. po­ca­łu­nek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Vimes, stwo­rzo­ny przez na­tu­rę jako jeden z tych męż­czyzn, któ­rzy nie są zdol­ni do po­ca­ło­wa­nia pu­blicz­nie włas­nej żony, po­kle­pał ją bez­rad­nie po ra­mie­niu.

 (1.2) Naj­przód w Ogrój­cu wziął po­ca­ło­wa­nie, // tam Ju­dasz zdraj­ca dał był Żydom zna­mię: // Oto, Ży­do­wie, mego mi­strza macie, // tegoż imaj­cie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔt͡sawɔˈvãɲɛ, AS: pocau̯ovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. całus mzw., całowanie n., pocałunek mrz.

 czas. pocałować dk.

Wiktionary


pocałować

dot­knąć usta­mi w ja­kimś celu (np. spra­wie­nia komuś przy­jem­no­ści, wy­ra­że­nia sza­cun­ku)


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. ca­ło­wać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|ca­ło­wać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) — Dzień dobry ma­muś­ka — jak każ­de­go po­ran­ka pod­szedł i po­ca­ło­wał ją w po­li­czek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔt͡saˈwɔvat͡ɕ, AS: pocau̯ovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pocałunek m., całus m., pocałowanie n., całowanie n., całusek mzw./mrz.

 czas. całować ndk.

 przym. całuśny

Wiktionary


pocałunek

po­ca­ło­wa­nie kogoś; dot­knie­cie kogoś usta­mi; bu­ziak, całus


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ser­decz­ne dot­knię­cie usta­mi innej osoby

Wiktionary

Po­ca­łu­nek – akt po­le­ga­ją­cy na kon­tak­cie ust z cia­łem innej osoby (np. usta­mi, po­licz­kiem, dło­nią) lub przed­mio­tem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­ca­łu­nek dwóch pio­sen­ka­rek na sce­nie wy­wo­łał masę spe­ku­la­cji i skan­dal oby­cza­jo­wy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔt͡saˈwũnɛk, AS: pocau̯ũnek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. całus mrz., całowanie n., pocałowanie n., scałowanie n., zacałowanie n.

 czas. całować ndk., pocałować dk., scałować dk., zacałować dk.

 przym. całuśny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. buziak, całus; gw. Górny Śląsk dzióbek, dzióbeczek, gw. Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk pusa

Wiktionary


pocelebrować

spę­dzić pe­wien czas na ce­le­bro­wa­niu, świę­to­wa­niu; poś­wię­to­wać


SJP.pl


pocelować

po­tocz­nie: wziąć na cel, wce­lo­wać


SJP.pl


pocenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pocić się.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Spe­cja­li­sta po­ra­dził jak za­po­bie­gać nad­mier­ne­mu po­ce­niu się pod pa­cha­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈt͡sɛ̃ɲɛ, AS: pocẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pot m., potówka ż., potliwość ż.

 czas. pocić się

 przym. potowy, napotny, potliwy

Wiktionary


pocerkiewny

sta­no­wią­cy przed­tem włas­ność cerk­wi


SJP.pl


pocerowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­ce­ro­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pocerować dk.

Wiktionary


pocerować

ce­ru­jąc na­pra­wić wiele rze­czy; za­szyć dziu­ry w wielu miej­scach


SJP.pl


pocestny

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) stpol. po­dróż­nik

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈt͡sɛstnɨ, AS: pocestny

Wiktionary


pochachmęcić

skom­pli­ko­wać coś; pog­mat­wać


SJP.pl


pochajtać

po­chaj­tać się - po­tocz­nie: po­że­nić się; po­haj­tać się


SJP.pl


pochanke

naz­wi­sko


SJP.pl


pochatować

[czy­taj: po­cza­to­wać] spę­dzić pe­wien czas na roz­mo­wie przez In­ter­net; po­cza­to­wać


SJP.pl


pochałturzyć

zająć się przez pe­wien czas chał­tu­rze­niem


SJP.pl


pochette

[czy­taj: poSZET] dawny in­stru­ment mu­zycz­ny z grupy chor­do­fo­nów smycz­ko­wych; sur­dyn­ka


SJP.pl


pochewkowce

pod­gro­ma­da gło­wo­no­gów; pła­szczo­o­bro­słe, dwus­krzel­ne


SJP.pl


pocheć

naz­wi­sko


SJP.pl


pochichotać

śmiać się z cze­goś przez pe­wien czas


SJP.pl


pochichrać

spę­dzić pe­wien czas na chi­chra­niu


SJP.pl


pochillować

[czy­taj: po­czi­lo­wać] po­tocz­nie: spę­dzić pe­wien czas na chil­lo­wa­niu (re­lak­so­wa­niu się)


SJP.pl


pochlapać

chla­piąc, po­pla­mić czymś


SJP.pl


pochlastanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|poch­la­stać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pochlastać dk.

 wykrz. chlast

Wiktionary


pochlastać

ude­rzyć mocno w coś kilka razy


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) pot. ude­rzyć w wielu miej­scach

 (1.2) pot. oka­le­czyć w wielu miej­scach

cza­sow­nik zwrot­ny poch­la­stać się

 (2.1) oka­le­czyć się, po­ra­nić się, ska­le­czyć sie­bie w róż­nych miej­sach

 (2.2) pod­ciąć sobie żyły

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) – Ina­czej zaś­pie­wa­cie – cza­ro­dziej­ka wzię­ła się pod boki – gdy jutro smok was poch­la­sta, po­dziu­ra­wi i po­trza­ska pi­szcze­le.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈxlastat͡ɕ, AS: poχlastać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pochlastanie n.

 wykrz. chlast

Wiktionary


pochlać

po­tocz­nie: wypić dużą ilość al­ko­ho­lu


SJP.pl


pochlebca

osoba schle­bia­ją­ca komuś w celu po­zy­ska­nia jego wzglę­dów; pod­li­zuch, pod­li­zy­wacz, lizus, kom­ple­men­ciarz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek poch­le­bia­ją­cy komu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈxlɛpt͡sa, AS: poχlepca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pochlebianie n., pochlebstwo n.

:: fż. pochlebczyni ż.

 czas. pochlebiać ndk., pochlebić dk.

 przym. pochlebczy, pochlebny

 przysł. pochlebnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cmokier, klakier, komplemenciarz, lizus, podlizuch, podlizywacz, wazelina, wazeliniarz

Wiktionary


pochlebczy

cha­rak­te­ry­stycz­ny dla osoby prze­sad­nie grzecz­nej, uprzej­mej, pra­wią­cej komuś kom­ple­men­ty w celu zy­ska­nia przy­chyl­no­ści, przy­po­do­ba­nia się; li­zu­sow­ski, poch­leb­ny


SJP.pl


pochlebczyni

ko­bie­ta, która jest wobec kogoś prze­sad­nie grzecz­na, uprzej­ma, mówi miłe słowa w celu wy­wo­ła­nia czy­jejś przy­chyl­no­ści, przy­po­do­ba­nia się komuś; li­zu­ska, kla­kier­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta, która schle­bia komuś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nowa pra­cow­ni­ca oka­za­ła się je­dy­nie poch­leb­czy­nią, która chcia­ła zdo­być wzglę­dy szefa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pochlebstwo n.

:: fm. pochlebca mos.

 czas. pochlebić

Wiktionary


pochlebianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|poch­le­biać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pochlebca m., pochlebstwo n.

 czas. pochlebiać ndk., pochlebić dk.

 przym. pochlebny

 przysł. pochlebnie

Wiktionary


pochlebiać

1. być wobec kogoś prze­sad­nie grzecz­nym, uprzej­mym, pra­wić kom­ple­men­ty, mówić miłe słowa w celu wy­wo­ła­nia czy­jejś przy­chyl­no­ści, przy­po­do­ba­nia się komuś; schle­biać, pod­li­zy­wać się, przy­mi­lać się;
2. o sło­wach, uczyn­kach, za­cho­wa­niu: wpra­wiać kogoś w dobry na­strój, spra­wiać przy­jem­ność; za­do­wa­lać, po­do­bać się


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. poch­le­bić)

 (1.1) chwa­lić prze­sad­nie

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. poch­le­bić)

 (2.1) o czy­nach, sło­wach, za­cho­wa­niu wzmac­niać czy­jeś dobre mnie­ma­nie; spra­wiać przy­jem­ność

 (2.2) daw. być od­po­wied­nim, za­do­wa­la­ją­cym

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny poch­le­biać sobie (dk. poch­le­bić sobie)

 (3.1) być z cze­goś dum­nym

 (3.2) spo­dzie­wać się czego po­myśl­ne­go

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny poch­le­biać się (dk. poch­le­bić się)

 (4.1) przest. aspekt wzmoc­nio­ny cza­sow­ni­ka poch­le­biać (1.1); sta­rać się przy­po­do­bać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pochlebca mos., pochlebstwo n., pochlebianie n.

 czas. pochlebić dk.

 przym. pochlebczy, pochlebny

 przysł. pochlebnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nadskakiwać, podlizywać się, przymilać się

 (2.2) dogadzać, odpowiadać, zadowalać

 (3.2) liczyć na

Wiktionary


pochlebić

1. po­chwa­lić kogoś, po­wie­dzieć kilka mi­łych słów w celu wy­wo­ła­nia czy­jejś przy­chyl­no­ści, przy­po­do­ba­nia się komuś; schle­bić, pod­li­zać się, przy­mi­lić się;
2. o sło­wach, uczyn­kach, za­cho­wa­niu: wpra­wić kogoś w dobry na­strój, spra­wiać przy­jem­ność; za­do­wo­lić, spo­do­bać się


SJP.pl

cza­sow­nik do­ko­na­ny

 (1.1) do­ko­na­ny od|poch­le­biać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pochlebczyni ż., pochlebianie n., pochlebstwo n., pochlebca mos.

 czas. pochlebiać ndk.

 przym. pochlebczy, pochlebny

 przysł. pochlebnie

Wiktionary


pochlebniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: poch­leb­nie


SJP.pl


pochlebniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: poch­leb­ny


SJP.pl


pochlebny

1. wy­ra­ża­ją­cy uz­na­nie, po­zy­tyw­ną opi­nię; po­chwal­nym przy­chyl­ny, apro­bu­ją­cy;
2. cha­rak­te­ry­stycz­ny dla osoby prze­sad­nie grzecz­nej, uprzej­mej, pra­wią­cej komuś kom­ple­men­ty w celu zy­ska­nia przy­chyl­no­ści, przy­po­do­ba­nia się; li­zu­sow­ski, poch­leb­czy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) podn. wy­ra­ża­ją­cy po­zy­tyw­ną opi­nię, uz­na­nie

 (1.2) taki, który przy­mi­la się, schle­bia komuś

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. pochlebnie

 rzecz. pochlebca mos., pochlebianie n.

 czas. pochlebiać, pochlebić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) aprobujący, pochwalny, przychylny

 (1.2) pochlebczy

Wiktionary


pochlebstwo

wy­po­wiedź prze­sad­nie grzecz­na, uprzej­ma, ma­ją­ca na celu wy­wo­ła­nie czy­jejś przy­chyl­no­ści, przy­po­do­ba­nie się komuś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) nad­mier­na lub nie­szcze­ra po­chwa­ła z celem przy­po­do­ba­nia się

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pochlebianie n., pochlebca mos., pochlebczyni ż.

 czas. pochlebiać, pochlebić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) duser, komplement, ingracjacja

Wiktionary


pochledać

cza­sow­nik

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. po­szu­kać

Wiktionary


pochlipać

pła­kać nie­zbyt gło­śno przez pe­wien czas; po­pła­kać, pok­wi­lić, poł­kać


SJP.pl


pochlipywać

po­pła­ki­wać nie­zbyt gło­śno; łkać, kwi­lić, szlo­chać, chli­pać


SJP.pl


pochmurniały

1. po­kry­wać się chmu­ra­mi; ciem­nieć, mrocz­nieć;
2. ule­gać stop­nio­we­mu po­gor­sze­niu na­stro­ju, sa­mo­po­czu­cia


SJP.pl


pochmurniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ków: poch­mur­nie, poch­mur­no


SJP.pl


pochmurniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: poch­mur­ny


SJP.pl


pochmurnienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|poch­mur­nieć.

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. pochmurno, chmurnie

Wiktionary


pochmurnieć

1. po­kry­wać się chmu­ra­mi; ciem­nieć, mrocz­nieć;
2. ule­gać stop­nio­we­mu po­gor­sze­niu na­stro­ju, sa­mo­po­czu­cia


SJP.pl


pochmurno

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w spo­sób poch­mur­ny, z dużą ilo­ścią chmur

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pochmurność ż., chmurność ż., chmura ż., chmurka ż., chmurzenie n., pochmurnienie n., spochmurnienie n.

 czas. chmurzyć ndk., pochmurnieć ndk., spochmurnieć dk.

 przym. pochmurny, chmurny

 przysł. pochmurnie, chmurnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pochmurnie

Wiktionary


pochmurność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co poch­mur­ne; cecha tych, któ­rzy są poch­mur­ni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pochmurny, bezchmurny

 rzecz. chmura ż., zachmurzenie n.

 przysł. pochmurno, chmurnie

Wiktionary


pochmurny

1. po­kry­ty chmu­ra­mi;
2. smut­ny, po­nu­ry, przy­gnę­bio­ny;
3. bę­dą­cy wy­ra­zem smut­ku, przy­gnę­bie­nia


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) po­kry­ty chmu­ra­mi, mrocz­ny wsku­tek po­kry­cia chmu­ra­mi

 (1.2) przen. książk. po­sęp­ny, po­nu­ry

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W ten wietrz­ny i poch­mur­ny dzień, słoń­ce tylko mo­men­ta­mi wy­glą­da­ło zza chmur.

 (1.2) Z dnia na dzień sta­wa­łem się coraz poch­mur­niej­szy, coraz skor­szy do gnie­wów, coraz obo­jęt­niej­szy na uczu­cia in­nych ludzi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈxmurnɨ, AS: poχmurny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pochmurność ż., chmura ż., zachmurzenie n., chmurność ż.

 czas. chmurzyć, chmurzyć się ndk.

 przym. chmurny

 przysł. pochmurnie, pochmurno, chmurnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zachmurzony, chmurny

 (1.2) chmurny, minorowy, ponury, posępny, smętny, zachmurzony

Wiktionary


pochmurowaty

daw­niej: poch­mur­ny


SJP.pl


pochodna

1. coś, co wy­wo­dzi się z cze­goś, co nie jest pier­wot­ne, ale wtór­ne;
2. zwią­zek or­ga­nicz­ny wy­wo­dzą­cy się z in­ne­go związ­ku or­ga­nicz­ne­go, naj­czę­ściej prost­sze­go;
3. funk­cja, opi­su­ją­ca prze­bieg zmien­no­ści war­to­ści funk­cji pier­wot­nej, okre­ślo­nej na pew­nym prze­dzia­le, przy zmia­nie jej ar­gu­men­tów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mat. gra­ni­ca ilo­ra­zu zmia­ny war­to­ści funk­cji i przy­ro­stu zmien­nej nie­za­leż­nej tej funk­cji, gdy przy­rost ten dąży do okre­ślo­nej war­to­ści;

 (1.2) chem. zwią­zek che­micz­ny po­cho­dzą­cy od in­ne­go związ­ku;

forma przy­miot­ni­ka.

 (2.1) M. i W. lp. od po­chod­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­chod­ną z x² jest 2x.

 (1.2) Naj­prost­szą wę­glo­wo­do­ro­wą po­chod­ną ben­ze­nu jest to­lu­en.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈxɔdna, AS: poχodna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pochodzenie n.

 czas. pochodzić ndk.

 przym. pochodny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) derywat

Wiktionary


pochodnia

1. smol­ne łu­czy­wo lub osa­dzo­ne na szcza­pie skrę­co­ne pa­ku­ły na­sy­co­ne smołą, uży­wa­ne daw­niej do oś­wiet­la­nia;
2. zja­wi­sko wy­stę­pu­ją­ce na słoń­cu w po­sta­ci okre­so­wo po­ja­wia­ją­cych się miejsc ja­śniej­szych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) smol­ne łu­czy­wo lub skrę­co­ne pa­ku­ły, szma­ty na­sy­co­ne smołą osa­dzo­ne na ka­wał­ku drew­na, uży­wa­ne daw­niej do oś­wiet­la­nia, obec­nie ra­czej dla efek­tów świetl­nych;

 (1.2) astr. roz­błysk na tar­czy sło­necz­nej

Wiktionary

Po­chod­nia – kij lub szcza­pa drew­nia­na z jed­nym koń­cem ob­wi­nię­tym łat­wo­pal­nym ma­te­ria­łem (np. lnia­ny­mi lub ba­weł­nia­ny­mi włó­kna­mi, skrę­co­ny­mi szma­ta­mi, su­chym chru­stem, róz­ga­mi, si­to­wiem na­są­czo­ny­mi smołą lub tłu­szczem itp.). Uży­wa­na jako prze­no­śne lub stałe źró­dło świa­tła.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sę­dzio­wie za­ję­li sie­dze­nia za sto­łem, po­chod­nie zat­knię­to w że­laz­ne świecz­ni­ki przy słu­pach przy­bi­te; na stole za­pa­lo­no lampy.

 (1.1) Po­chod­nie, czyli dłu­gie sznu­ry na­sy­co­ne ma­te­ria­ła­mi pal­ny­mi, były, ale nie było ognia.

 (1.1) Wy­pa­li­ło mu się sześć po­chod­ni; noc mu­sia­ła się już zbli­żać ku koń­co­wi.

 (1.1) Jego po­chod­nia rozś­wiet­la­ła za­led­wie część prze­strze­ni, któ­rej ogrom­na resz­ta gi­nę­ła w gę­stym mroku.

 (1.1) O kilka kro­ków za nimi szła inna grupa osób oś­wiet­lo­na jedną po­chod­nią.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈxɔdʲɲa, AS: poχodʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pochód m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) łuczywo, żagiew; reg. śl. fachla, reg. śl. facla, reg. śl. fachtla, reg. śl. fachula

Wiktionary


pochodnik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gram. przy­pa­dek gra­ma­tycz­ny wy­ra­ża­ją­cy od­cho­dze­nie i od­dzie­la­nie się od cze­goś, a w ła­ci­nie speł­nia­ją­cy także inne role, m.in. na­rzęd­ni­ka i miej­scow­ni­ka;

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ablatyw, ablativus, ablatiwus, częściowo narzędnik

Wiktionary


pochodny

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który po­cho­dzi od czego

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pochodna ż., pochodność ż., pochodzenie n.

 czas. pochodzić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wtórny

Wiktionary


pochodowy

→ po­chód; mar­szo­wy, prze­mar­szo­wy


SJP.pl


pochodz.

skrót od: po­cho­dze­nie


SJP.pl


pochodzenie

spę­dzić jakiś czas na cho­dze­niu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wy­wo­dze­nie się z cze­goś

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • po­cho­dze­nie osób od sie­bie (np. dziec­ka od ro­dzi­ców) → patrz po­cho­dze­nie dziec­ka
  • po­cho­dze­nie z nie­pra­we­go łoża → patrz nie­ślub­ne dziec­ko
  • po­cho­dze­nie osoby lub rodu z okre­ślo­nej grupy spo­łecz­nej (np. po­cho­dze­nie szla­chec­kie, ary­sto­kra­tycz­ne, kró­lew­skie, chłop­skie; mieć dobre po­cho­dze­nie) → patrz stra­ty­fi­ka­cja spo­łecz­na, grupa eks­klu­zywn...
  • wywód po­cho­dze­nia → patrz ro­do­wód
  • po­cho­dze­nie z okre­ślo­nej zbio­ro­wo­ści et­nicz­nej (np. z po­cho­dze­nia Polak) → patrz et­nicz­ność
  • po­cho­dze­nie z okre­ślo­ne­go miej­sca (ob­sza­ru) → patrz oj­czyz­na, pa­trio­tyzm
  • po­cho­dze­nie słów → patrz ety­mo­lo­gia
  • po­cho­dze­nie nazw włas­nych (imion, naz­wisk, nazw ge­o­gra­ficz­nych) → patrz ono­ma­sty­ka
  • po­cho­dze­nie życia
  • po­cho­dze­nie drze­wo­sta­nu
  • po­cho­dze­nie ewo­lu­cyj­ne → patrz ewo­lu­cja
  • ge­ne­za

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Je­stem Polką z po­cho­dze­nia.

 (1.1) Skład­ni­ki po­cho­dze­nia odz­wie­rzę­ce­go nie są czę­ścią żad­ne­go etapu two­rze­nia mal­to­dek­stry­ny, tak więc we­ga­nie i we­ge­ta­ria­nie mogą odetch­nąć z ulgą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔxɔˈd͡zɛ̃ɲɛ, AS: poχoʒẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pochodna ż.

 czas. pochodzić dk.

 przym. pochodzeniowy, pochodny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) genealogia, przyczyna, źródło, proweniencja, rodowód, geneza

Wiktionary


pochodzeniowy

rzad­ko: zwią­za­ny z po­cho­dze­niem; ro­do­wo­do­wy, ge­ne­a­lo­gicz­ny


SJP.pl


pochodzik

zdrob­nie­nie od: po­chód


SJP.pl


pochodzić

mieć w czymś źró­dło, po­cząt­ki


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) mieć coś za miej­sce swo­je­go po­cho­dze­nia, za źró­dło, przy­czy­nę, wy­wo­dzić się skądś

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (2.1) do­ko­na­ny od|cha­dzać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ten obraz po­cho­dzi z XVII (= sie­dem­na­ste­go) wieku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈxɔd͡ʑit͡ɕ, AS: poχoʒ́ić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pochodzenie n., pochodność ż., pochodna ż.

 przym. pochodzeniowy, pochodny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wywodzić się

Wiktionary


pochop

1. prze­sta­rza­łe: skłon­ność do cze­goś, zapał; po­bud­ka do dzia­ła­nia, im­puls;
2. daw­niej: po­su­wa­nie się; ruch


SJP.pl


pochopnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób nie­prze­my­śla­ny, zbyt szyb­ko

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Uwa­żam, że pod­ję­łaś tę de­cyz­ję na­zbyt po­chop­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pochopność ż.

 przym. pochopny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pośpiesznie

Wiktionary


pochopniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: po­chop­nie


SJP.pl


pochopniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: po­chop­ny


SJP.pl


pochopność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego co po­chop­ne; cecha tego, kto po­chop­ny

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pochopny

 przysł. pochopnie

Wiktionary


pochopny

po­spiesz­ny, poś­piesz­ny, nie­prze­my­śla­ny; ro­bią­cy coś bez za­sta­no­wie­nia, bez roz­wa­gi


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zbyt szyb­ki, nie­prze­my­śla­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Twój po­chop­ny osąd wpły­nął na pod­ję­cie błęd­nej de­cyz­ji.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pochopność ż.

 przysł. pochopnie

Wiktionary


pochorobowy

przy­miot­nik

 (1.1) na­stę­pu­ją­cy po cho­ro­bie

Wiktionary

Powiązane:

 przym. przedchorobowy, chorobowy

Wiktionary


pochorować

1. spę­dzić jakiś czas na cho­ro­wa­niu;
2. po­cho­ro­wać się - za­cząć cho­ro­wać; roz­cho­ro­wać się, za­cho­ro­wać


SJP.pl


pochowa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gwara. po­chó­wek

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 3. os. lp. przysz. pro­ste­go oz­najm. od: po­cho­wać

Wiktionary


pochować

1. scho­wać, ukryć wiele rze­czy naraz;
2. za­ko­pać ciało zmar­łe­go w ziemi; po­grze­bać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) po­grze­bać

 (1.2) scho­wać różne przed­mio­ty w róż­nych miej­scach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­dob­nie jak w przy­pad­ku po­zo­sta­łych mo­nar­chów (z wy­jąt­kiem grobu Ka­zi­mie­rza Wiel­kie­go), na­gro­bek sta­no­wi swo­je­go ro­dza­ju ke­no­ta­fium – ciało Ka­zi­mie­rza Ja­giel­loń­czy­ka, nie spo­czy­wa we wnę­trzu tumby, ale po­cho­wa­ne jest pod po­sadz­ką ka­pli­cy.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. chować

 rzecz. pochówek m.

 przym. niepochowany

Wiktionary


pochowek

po­grzeb; po­chó­wek


SJP.pl


pochp

skró­to­wiec w funk­cji rze­czow­ni­ka ro­dza­ju ni­ja­kie­go

 (1.1) = med. przew­le­kła ob­tu­ra­cyj­na cho­ro­ba płuc;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Uży­wam in­da­ka­te­ro­lu na POChP.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɛ‿ɔ‿xa‿ˈpɛ, AS: pe‿o‿χa‿pe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. peochap m., peochapowiec m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. J44 (kod ICD-10); środ. peochap

Wiktionary


pochrapać

spać przez jakiś czas chra­piąc


SJP.pl


pochrapywanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­chra­py­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niepochrapywanie n.

 czas. pochrapywać ndk.

Wiktionary


pochrapywać

chra­pać co jakiś czas


SJP.pl


pochromować

1. po­kryć po­wierzch­nię me­ta­lu war­stwą chro­mu;
2. w che­mii: na­sy­cić związ­kiem chro­mu


SJP.pl


pochrupać

spę­dzić pe­wien czas na chru­pa­niu


SJP.pl


pochrupywać

jeść od czasu do czasu coś chru­pią­ce­go; chru­pać


SJP.pl


pochrypiały

stać się chry­pli­wym, na­ba­wić się chryp­ki; schry­pieć, ochryp­nąć


SJP.pl


pochrypieć

stać się chry­pli­wym, na­ba­wić się chryp­ki; schry­pieć, ochryp­nąć


SJP.pl


pochrypnięty

taki, który po­chrypł; po­chry­pły


SJP.pl


pochrypnąć

o kilku oso­bach: za­cząć mówić chry­pli­wym gło­sem; za­chryp­nąć


SJP.pl


pochrypły

o kilku oso­bach: za­cząć mówić chry­pli­wym gło­sem; za­chryp­nąć


SJP.pl


pochrzanić

1. po­tocz­nie: po­krę­cić coś, po­mie­szać; opo­wie­dzieć bred­nie, głup­stwa;
2. spar­ta­czyć coś, zro­bić źle, nie­po­rząd­nie


SJP.pl


pochrzyn

pnąca ro­śli­na ziel­na z ro­dzi­ny po­chrzy­no­wa­tych; jams; ignam


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Dio­sco­rea|L.|ref=tak., ro­dzaj tro­pi­kal­nych pną­czy z ro­dzi­ny po­chrzy­no­wa­tych, wyt­wa­rza­ją­cych ja­dal­ne (po obrób­ce ter­micz­nej) bulwy;

Wiktionary

Po­chrzyn, jam, ignam ("Dio­sco­rea") – ro­dzaj wie­lo­let­nich pną­czy z bul­wia­sty­mi kłą­cza­mi. Na­le­ży do niego ponad 600 ga­tun­ków po­cho­dzą­cych głów­nie z ob­sza­rów tro­pi­kal­nych. Naj­wię­cej po­chrzy­nów ro­śnie w na­tu­rze i upra­wia się w Afry­ce Za­chod­niej, szcze­gól­nie w Gha­nie, Ni­ge­rii oraz w Azji Po­łud­nio­wo-Wschod­niej, w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej i na Ka­ra­i­bach.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) ignam

Wiktionary


pochrzynowate

ro­dzi­na ro­ślin z rzędu po­chrzy­now­ców


SJP.pl

Po­chrzy­no­wa­te ("Dio­sco­re­a­ce­ae" R. Br.) – ro­dzi­na ro­ślin z rzędu po­chrzy­now­ców ("Dio­sco­re­a­les"). Wy­stę­pu­ją na ob­sza­rach podz­wrot­ni­ko­wych.

Wikipedia


pochrzynowaty

o ce­chach po­chrzy­no­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


pochrzynowce

rząd ro­ślin jed­no­li­ścien­nych


SJP.pl

Po­chrzy­now­ce ("Dio­sco­re­a­les") – rząd ro­ślin jed­no­li­ścien­nych, głów­nie tro­pi­kal­nych, o wi­ją­cych się, ziel­nych lub zdrew­nia­łych pę­dach (głów­nie pną­cza). Rząd w za­leż­no­ści od uję­cia sy­ste­ma­tycz­ne­go obej­mu­je od trzech do pię­ciu ro­dzin z ok. 21 ro­dza­ja­mi i ok.

Wikipedia


pochrząkać

spę­dzić pe­wien czas na chrzą­ka­niu


SJP.pl


pochrząkiwania

wy­da­wać co jakiś czas od­gło­sy chrzą­ka­nia


SJP.pl


pochrząkiwać

wy­da­wać co jakiś czas od­gło­sy chrzą­ka­nia


SJP.pl


pochrzęst

od­głos kru­sze­nia się cze­goś, ła­ma­nia, ocie­ra­nia itp.


SJP.pl


pochuchać

dmuch­nąć mocno kilka razy


SJP.pl


pochudnąć

stać się chud­szym, szczu­plej­szym; schud­nąć


SJP.pl


pochudły

stać się chud­szym, szczu­plej­szym; schud­nąć


SJP.pl


pochuliganić

za­cho­wy­wać się przez pe­wien czas w spo­sób ty­po­wy dla chu­li­ga­na


SJP.pl


pochutliwy

prze­sta­rza­le: wy­ra­ża­ją­cy po­żą­da­nie sek­su­al­ne; po­żąd­li­wy, lu­bież­ny


SJP.pl


pochutnik

drze­wo, krzew lub pną­cze z ro­dzi­ny pan­da­no­wa­tych, z klasy jed­no­li­ścien­nych; pan­dan, pan­da­no­wiec


SJP.pl


pochutnikowate

ro­dzi­na ro­ślin z rzędu pan­da­now­ców; pan­da­no­wa­te


SJP.pl


pochutnikowaty

o ce­chach po­chut­ni­ko­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


pochutnywanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­chut­ny­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pochutnywać ndk.

Wiktionary


pochutnywać

cza­sow­nik

 (1.1) stpol. za­chę­cać

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔxutˈnɨvat͡ɕ, AS: poχutnyvać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pochutnywanie n.

Wiktionary


pochwa

1. żeń­ski na­rząd roz­rod­czy czło­wie­ka i in­nych ssa­ków;
2. jedno- lub wie­lo­war­stwo­wa, zam­knię­ta osło­na ota­cza­ją­ca niek­tó­re czę­ści ro­ślin;
3. osło­na, po­kro­wiec na broń siecz­ną


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) anat. żeń­ski na­rząd roz­rod­czy ssa­ków;

 (1.2) fu­te­rał na broń białą;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • po­chwa − żeń­ski na­rząd roz­rod­czy
  • po­chwa czło­wie­ka − na­rząd roz­rod­czy ko­biet
  • po­chwa – część osło­ny cał­ko­wi­tej ota­cza­ją­cej na­sa­dę trzo­nu u grzy­bów
  • po­chwa − osło­na, fu­te­rał na broń białą
  • po­chwa li­ścio­wa − na­sa­do­wa część li­ścia niek­tó­rych ro­ślin

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pod­czas sto­sun­ku sek­su­al­ne­go do po­chwy wpro­wa­dza­ne są plem­ni­ki.

 (1.2) Scho­waj miecz do po­chwy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔxfa, AS: poχfa

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) przym. pochwowy, dopochwowy

 (1.2) rzecz. poszwa, poszewka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wagina

 (1.2) saya

Wiktionary


pochwalać

uz­na­wać coś za słusz­ne, godne po­chwa­ły


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) uz­na­wać za dobre, słusz­ne, wła­ści­we

 (1.2) daw. wy­ra­żać po­chwa­łę, uz­na­nie

Wiktionary

Powiązane:

 przym. chwalebny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) aprobować

 (1.2) chwalić

Wiktionary


pochwalić

wy­ra­zić się po­zy­tyw­nie o czy­ichś ce­chach, za­słu­gach, do­ko­na­niach


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. chwa­lić)

 (1.1) wy­ra­zić o kimś lub o czymś po­zy­tyw­ną opi­nię

 (1.2) rel. uwiel­bić, ucz­cić

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny po­chwa­lić się (ndk. chwa­lić się)

 (2.1) poch­lu­bić się, po­szczy­cić się, po­pi­sać się czymś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wi­zy­ta­tor po­chwa­lił wszyst­kie dzie­ci.

 (1.2) Niech bę­dzie po­chwa­lo­ny Jezus Chry­stus i Maria za­wsze Dzie­wi­ca.

 (2.1) Dy­rek­tor przy okaz­ji lubił po­chwa­lić się trze­ma do­rod­ny­mi cór­ka­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. chwalić ndk.

 przym. pochwalny, chwalny, chwalebny

 przysł. pochwalnie

 rzecz. pochwalenie n., pochwała ż.

 wykrz. pochwalony

Wiktionary


pochwalność

cecha cze­goś wy­ra­ża­ją­ce­go lub za­wie­ra­ją­ce­go po­chwa­łę


SJP.pl


pochwalny

za­wie­ra­ją­cy po­chwa­łę; sła­wią­cy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z chwa­le­niem lub uwiel­bie­niem, do­ty­czą­cy chwa­le­nia lub uwiel­bie­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na końcu zgro­ma­dze­nia za­in­to­no­wa­no psalm po­chwal­ny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pochwała ż., pochwalenie n., pochwalanie n.

 czas. pochwalić dk.

 przysł. pochwalnie

 wykrz. pochwalony

 przym. chwalebny

Wiktionary


pochwalony

wy­krzy­knik

 (1.1) rel. ka­to­lic­kie poz­dro­wie­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Go­spo­darz przy­wi­tał są­sia­da: Po­chwa­lo­ny!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pochwała ż., pochwalenie n.

 czas. pochwalić dk.

 przysł. pochwalnie

 przym. pochwalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niech będzie pochwalony Jezus Chrystus, szczęść Boże

Wiktionary


pochwała

po­chwa­le­nie kogoś lub cze­goś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­chwa­le­nie kogoś lub cze­goś

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔxˈfawa, AS: poχfau̯a

Wiktionary

Powiązane:

 czas. chwalić, pochwalić

 wykrz. pochwalony

 przym. pochwalny, chwalny

Wiktionary


pochwiak

ro­dzaj grzy­bów z ro­dzi­ny łu­skow­co­wa­tych


SJP.pl


pochwiasty

ma­ją­cy kształt po­chwy


SJP.pl


pochwica

bo­les­ny skurcz mię­śni oko­li­cy sromu i kro­cza przy pró­bie sto­sun­ku płcio­we­go lub ba­da­nia gi­ne­ko­lo­gicz­ne­go; wa­gi­nizm


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. nie­za­leż­ny od woli skurcz mię­śni w obrę­bie mied­ni­cy unie­moż­li­wia­ją­cy pe­ne­tra­cję

Wiktionary

Po­chwi­ca – dys­funk­cja sek­su­al­na po­le­ga­ją­ca na nie­za­leż­nym od woli skur­czu mię­śni wokół wej­ścia do po­chwy, co może po­wo­do­wać zam­knię­cie wej­ścia i nie­moż­ność od­by­cia sto­sun­ku płcio­we­go, gdyż po­wo­du­je silny ból przy wpro­wa­dza­niu prą­cia do po­chwy. Po­dob­ny ból po­ja­wia się przy pró­bie wpro­wa­dze­nia tam­po­nu czy palca.

Wikipedia


pochwiejny

daw­niej: chwie­ją­cy się, za­ta­cza­ją­cy się


SJP.pl


pochwik

owad z rzędu mo­ty­li że­ru­ją­cy na drze­wach li­ścia­stych i igla­stych; kro­bik


SJP.pl


pochwodziób

ptak (2 ga­tun­ki) z rzędu siew­ko­wych, za­miesz­ku­ją­cy te­re­ny an­tark­tycz­ne, przy­po­mi­na­ją­cy po­kro­jem go­łę­bia, biało upie­rzo­ny, u na­sa­dy nosa ro­go­wa na­rośl


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ornit. ptak z ro­dza­ju nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Chio­nis|ref=tak.;

Wiktionary


pochworogi

o ce­chach po­chwo­ro­gich (ro­dzi­na ssa­ków)


SJP.pl


pochworogie

ro­dzi­na ssa­ków pa­rzy­sto­ko­pyt­nych z po­drzę­du prze­żu­wa­czy; pu­sto­roż­ce, pu­sto­ro­gie, wo­ło­wa­te, krę­to­ro­gie


SJP.pl


pochwowaty

1. przy­po­mi­na­ją­cy kształ­tem po­chwę, po­dob­ny do po­chwy;
2. weł­nian­ka po­chwo­wa­ta - ga­tu­nek ro­śli­ny z ro­dzi­ny ci­bo­ro­wa­tych


SJP.pl


pochwowy

przy­miot­nik

 (1.1) anat. do­ty­czą­cy po­chwy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pochwa ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) waginalny

Wiktionary


pochwycić

chwy­cić, zła­pać coś


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) chwy­cić szyb­ko

 (1.2) chwy­ta­jąc, wziąć do nie­wo­li

 (1.3) ode­brać jakiś sy­gnał

 (1.4) dojść do ja­kiejś myśli; wy­ła­pać sens

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pochwycenie n., schwytanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chwycić, złapać

 (1.2) dopaść, pojmać, schwytać, złapać

 (1.3) spostrzec, usłyszeć, zauważyć

 (1.4) pojąć

Wiktionary


pochwyt

1. po­ręcz scho­do­wa
2. daw­niej: po­chwy­ce­nie, por­wa­nie kogoś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bud. po­ręcz scho­do­wa

Wiktionary


pochwytać

chwy­tać, łapać coś


SJP.pl


pochwytny

rzad­ko o wra­że­niach zmy­sło­wych: da­ją­cy się za­u­wa­żyć, usły­szeć; uchwyt­ny, po­strze­gal­ny


SJP.pl


pochyba

daw­niej: błąd, uchy­bie­nie


SJP.pl


pochylanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­chy­lać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔxɨˈlãɲɛ, AS: poχylãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pochylać

 przym. pochyły

Wiktionary


pochylać

zmie­niać po­ło­że­nie cze­goś z pio­no­we­go na uko­śne


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. po­chy­lić)

 (1.1) zgi­nać ku do­ło­wi

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny po­chy­lać się (dk. po­chy­lić się)

 (2.1) zgi­nać sa­me­go sie­bie ku do­ło­wi

 (2.2) zgi­nać sie­bie wza­jem­nie ku do­ło­wi

 (2.3) przen. z uwagą zaj­mo­wać się czymś, za­tro­szczyć się o coś

 (2.4) przest. sta­rzeć się, być bli­skim sta­ro­ści

 (2.5) przest. gwara. (o słoń­cu) zni­żać się na nie­bie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wiał tak silny wiatr, że po­chy­lał nawet drze­wa.

 (2.3) Od wielu lat po­chy­lał się nad spra­wa­mi ubo­gich w swoim mia­stecz­ku.

 (2.4) Ra­che­lin istot­nie przez czas nie­o­bec­no­ści księ­cia znacz­nie się po­chy­lił.

 (2.5) Słoń­ce już się po­chy­la­ło, gdy na­resz­cie za­czę­li scho­dzić z pola.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈxɨlat͡ɕ, AS: poχylać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pochyłość ż., pochylnia ż., pochylanie n., pochylenie n.

 przym. pochylony, pochyły

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) skłaniać się

Wiktionary


pochylej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: po­chy­ło


SJP.pl


pochylenie

zmie­nić po­ło­że­nie cze­goś z pio­no­we­go na uko­śne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­chy­lić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔxɨˈlɛ̃ɲɛ, AS: poχylẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pochylić, chylić, pochylać

 rzecz. pochyłość ż.

 przym. pochyły

Wiktionary


pochylić

zmie­nić po­ło­że­nie cze­goś z pio­no­we­go na uko­śne


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. po­chy­lać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|po­chy­lać.

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny po­chy­lić się (ndk. po­chy­lać się)

 (2.1) do­ko­na­ny od|po­chy­lać się.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈxɨlʲit͡ɕ, AS: poχylʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pochyłość ż., pochylenie n.

 przym. pochyły

 czas. chylić

Wiktionary


pochylnia

po­chy­ła pła­szczyz­na, słu­żą­ca do wta­cza­nia i sta­cza­nia cięż­kich przed­mio­tów lub ułat­wia­ją­ca wjeż­dża­nie i zjeż­dża­nia po­ja­zdów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mar. bu­dow­la hy­dro­tech­nicz­na umoż­li­wia­ją­ca zbu­do­wa­nie i zwo­do­wa­nie ka­dłu­ba stat­ku lub innej jed­nost­ki pły­wa­ją­cej;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • po­chyl­nia (ar­chi­tek­tu­ra)
  • po­chyl­nia (okrę­tow­nict­wo)
  • po­chyl­nia (że­glu­ga)
  • po­chyl­nia (wy­ro­bi­sko)

Wikipedia

Powiązane:

 czas. pochylać

 rzecz. pochyłość ż.

 przym. pochyły

Wiktionary


pochylnik

przy­rząd do po­mia­ru kąta na­chy­le­nia po­wierzch­ni w te­re­nie wzglę­dem po­zio­mu; po­chy­ło­mierz, spad­ko­mierz, ekli­metr, kli­no­metr


SJP.pl


pochylony

zmie­nić po­ło­że­nie cze­goś z pio­no­we­go na uko­śne


SJP.pl

forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) imie­słów przy­miot­ni­ko­wy bier­ny od: po­chy­lić

przy­miot­nik

 (2.1) usta­wio­ny pod kątem innym niż pro­sty lub ze­ro­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Hen­ryk stał po­chy­lo­ny nad książ­ką.

 (2.1) Po­chy­lo­ne pismo na­zy­wa­my kur­sy­wą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔxɨˈlɔ̃nɨ, AS: poχylõny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pochyłość ż.

 czas. pochylać

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) pochyły

Wiktionary


pochylski

naz­wi­sko


SJP.pl


pochynąć

cza­sow­nik

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. po­rzu­cić

Wiktionary


pochył

po­chy­le­nie się stat­ku na któ­rąś burtę


SJP.pl


pochyło

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób po­chy­ły

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Płat mu­ra­wy od wzgó­rza całą źdźbeł bez­si­łą / Zie­le­nie­je mi w oku — w skró­cie i po­chy­ło…

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pochył mrz., pochyłość ż.

 przym. pochyły

 czas. chylić

Wiktionary


pochyłomierz

przy­rząd do po­mia­ru kąta na­chy­le­nia po­wierzch­ni w te­re­nie wzglę­dem po­zio­mu; spad­ko­mierz, ekli­metr, kli­no­metr, po­chyl­nik


SJP.pl


pochyłościomierz

przy­rząd op­tycz­ny do mie­rze­nia kątów pio­no­wych; kli­zy­metr


SJP.pl


pochyłość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­wierzch­nia uko­śna wzglę­dem po­zio­mu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) I jak fala mor­ska za­le­je wy­brze­że, a co­fa­jąc się zo­sta­wia na pia­sku po­ro­sty, małże i roz­ma­i­te szcząt­ki po­kru­szo­ne w to­pie­li, tak każda z tych szwedz­kich fal od­pły­wa­jąc zo­sta­wia­ła po sobie trupy roz­rzu­co­ne tu i ów­dzie po po­chy­ło­ści.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈxɨwɔɕt͡ɕ, AS: poχyu̯ość

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pochył, pochylenie, pochylnia, pochylnik, pochyłomierz

 czas. pochylać, pochylić, chylić

 przym. pochyły, pochylniowy, pochylony

 przysł. pochyło

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) spad, nachylenie

Wiktionary


pochyły

na­chy­lo­ny pod ja­kimś kątem wzglę­dem po­zio­mu


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) na­chy­lo­ny pod ja­kimś kątem wzglę­dem po­zio­mu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈxɨwɨ, AS: poχyu̯y

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pochyłość ż., pochylnia ż., pochylenie n., pochylanie n., chylenie n.

 czas. pochylić dk., pochylać ndk., chylić ndk.

 przysł. pochyło

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pochylony

Wiktionary


pochód

1. zor­ga­ni­zo­wa­ny prze­marsz z okaz­ji świę­ta, jako wyraz pro­te­stu itp.; tłum uczest­ni­czą­cy w tym prze­mar­szu
2. prze­su­wa­nie się do przo­du (zwy­kle do­ty­czą­ce woj­ska), marsz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) uro­czy­ste, gru­po­we przej­ście, zwy­kle uli­ca­mi mia­sta

 (1.2) daw. po­cho­dze­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po za­koń­cze­niu pier­wszej bajki, przesz­li jej ak­to­rzy, w uro­czy­stym po­cho­dzie do sali głów­nej i pod­niósł­szy nad głową ra­mio­na, od­da­li suł­ta­no­wi głę­bo­ki sa­la­am.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔxut, AS: poχut

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pochodnia ż.

Wiktionary


pochów

gwa­ro­wo: po­cho­wa­nie zmar­łe­go; po­grzeb, po­cho­wek, po­chó­wek


SJP.pl

Po­chów (392 m n.p.m.) – wzgó­rze po­ło­żo­ne w za­chod­niej czę­ści Po­gó­rza Wie­lic­kie­go.

Wzgó­rze usy­tu­o­wa­ne po­mię­dzy od­no­gą Lanc­ko­roń­skiej Góry a do­li­ną Ska­win­ki. Więk­sza część wzgó­rza jest za­ję­ta przez pola upraw­ne oraz za­gro­dy wiej­skie. Je­dy­nie sam szpi­cza­sty szczyt jest za­le­sio­ny.

Wikipedia


pochówek

po­grzeb; po­cho­wek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) po­grze­ba­nie zmar­łe­go

Wiktionary

Po­chó­wek (grze­ba­nie umar­łych) – po­cho­wa­nie zmar­łe­go w róż­nych kul­tu­rach i okre­sach hi­sto­rycz­nych przy­bie­ra­ło roz­ma­i­te formy. Nazwa "po­chó­wek" zwią­za­na jest z miej­scem, w odróż­nie­niu od po­grze­bu, z któ­rym zwią­za­ny jest oby­czaj, obrzęd. Naj­częst­szą formą po­chów­ku współ­cze­śnie jest grze­ba­nie ciała zmar­łe­go w ziemi w trum­nie oraz kre­ma­cja zwłok (także re­so­ma­cja).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. pochowanie n.

 czas. chować, pochować dk.

 przym. pochówkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) inhumacja, pogrzeb, war. pochowek

Wiktionary


pochówkowy

→ po­chó­wek


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z po­chów­kiem, do­ty­czą­cy po­chów­ku

Wiktionary

Patrz:

pochówek

Powiązane:

 rzecz. pochówek m.

 czas. chować

Wiktionary


pochędożyć

po­tocz­nie, zwy­kle o męż­czyź­nie: spę­dzić tro­chę czasu na współ­ży­ciu sek­su­al­nym; pob­zy­kać, pod­mu­chać, porż­nąć, po­ciup­ciać


SJP.pl


pochłaniacz

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • po­chła­niacz – część maski fil­tra­cyj­nej (prze­ciw­ga­zo­wej)
  • po­chła­niacz (ab­sor­bent) – sub­stan­cja po­chła­nia­ją­ca skład­nik ga­zo­wy w pro­ce­sie ab­sorp­cji.
  • po­chła­niacz (ab­sor­ber) – urzą­dze­nie do po­chła­nia­nia gazu lub pew­nych jego cen­ne­go albo szkod­li­we­go skład­ni­ka przy po­mo­cy cie­czy ab­sor­bu­ją­cej
  • po­chła­niacz (get­ter) – sub­stan­cja che­micz­na umie­szcza­na we wnę­trzu przy­rzą­du próż­nio­we­go, za­po­bie­ga­ją­ca utra­cie próż­ni
  • po­chła­niacz – ro­dzaj okapu ku­chen­ne­go

Wikipedia


pochłanialność

cecha cze­goś da­ją­ce­go się po­chła­niać; ab­sorp­cyj­ność, chłon­ność


SJP.pl


pochłanianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­chła­niać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔxwãˈɲä̃ɲɛ, AS: poχu̯ãńä̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pochłaniać, pochłonąć

 rzecz. chłoniak mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) absorpcja

Wiktionary


pochłaniać

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) wchła­niać, wcią­gać, za­sy­sać

 (1.2) za­ab­sor­bo­wać czy­jąś uwagę

 (1.3) kosz­to­wać dużo pie­nię­dzy lub czasu

 (1.4) o ży­wio­łach, woj­nach, itp. spo­wo­do­wać śmierć wielu ofiar, lub inne stra­ty

 (1.5) łap­czy­wie zjeść lub wypić

 (1.6) szyb­ko przys­wo­ić dużo wie­dzy

 (1.7) szyb­ko i dużo czy­tać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czar­ne dziu­ry po­chła­nia­ją pył gwiezd­ny.

 (1.2) Czyn­ność ta po­chła­nia pszczo­ły go­dzi­na­mi.

 (1.3) Prze­no­sze­nie ma­ga­zy­nu bi­blio­tecz­ne­go po­chła­nia sporo czasu.

 (1.3) Gie­wont po­chła­nia rocz­nie kilka ofiar.

 (1.5) Za nią dwaj sko­śno­o­cy męż­czyź­ni, w iden­tycz­nych gar­ni­tu­rach i kra­wa­tach, po­chła­nia­li ciast­ka z kar­me­lo­wą po­le­wą.

 (1.7) Na kur­sach szyb­kie­go czy­ta­nia na­u­czy­łam się czy­tać ca­ły­mi aka­pi­ta­mi. Po­chła­nia­łam książ­ki jak ska­ner.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈxwãɲät͡ɕ, AS: poχu̯ãńäć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pochłaniacz m., pochłanianie n., chłoniak mrz.

 czas. chłonąć ndk., pochłonąć dk., wchłaniać ndk., wchłonąć dk.

Wiktionary


pochłeptać

o zwie­rzę­tach: wypić lub zjeść coś wy­da­jąc od­gło­sy mla­ska­nia


SJP.pl


pochłeptywać

o zwie­rzę­tach: pić lub jeść wy­da­jąc od­gło­sy mla­ska­nia


SJP.pl


pochłodniały

ulec ochło­dze­niu, zmniej­sze­niu tem­pe­ra­tu­ry


SJP.pl


pochłodnieć

ulec ochło­dze­niu, zmniej­sze­niu tem­pe­ra­tu­ry


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) stać się chłod­nym albo chłod­niej­szym, ob­ni­żyć swoją tem­pe­ra­tu­rę; ozię­bić się, osty­gnąć

 (1.2) przen. o czło­wie­ku: stać się w obej­ściu os­chłym, zdy­stan­so­wa­nym, mniej życz­li­wym lub stra­cić dawny en­tuz­jazm

 (1.3) przen. o uczu­ciach, na­stro­jach, re­la­cjach: stra­cić pier­wot­ną żar­li­wość, siłę lub przy­chyl­ność; osłab­nąć, osty­gnąć, zo­bo­jęt­nieć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wy­la­złem z na­mio­tu. W nocy wy­raź­nie po­chłod­nia­ło, czar­ne muchy scze­zły bez śladu. Rześ­ki po­ra­nek ostu­dził moją ro­zo­gnio­ną twarz.

 (1.1) Po­wo­li za­czy­na­my że­gnać się z latem. Sier­pień to jed­nak już pra­wie je­sień, ba­bie­go lata tylko je­szcze bra­ku­je. Skoń­czy­ły się upały, po­chłod­nia­ły noce.

 (1.1) Na­za­jutrz wiatr witał nas prze­ciw­ny i po­wie­trze ude­rza­ją­co po­chłod­nia­ło — co przy­by­wa­ją­cy ze stref zwrot­ni­ko­wych po­dróż­ni od­czu­wa­ją bar­dzo sil­nie; tem­pe­ra­tu­ra at­mos­fe­ry wy­no­si­ła wie­czo­rem 14 stop­ni.

 (1.2) Widzę się potem z Wal­dorf­fa­mi raz, drugi, trze­ci, i nic nie mówię. A on naj­wy­raź­niej cze­kał. Za­u­wa­ży­łam tylko, że po­chłod­niał.

 (1.3) Oj­ciec w isto­cie po­rzu­cił ro­dzi­nę, co kie­dyś oczy­wi­ście mnie bo­la­ło i bu­dzi­ło we mnie zaz­drość oraz wście­kłość prze­ra­dza­ją­cą się w go­rą­cą nie­na­wiść, ale ta nie­na­wiść z cza­sem po­chłod­nia­ła, ozię­bła, moje wul­ka­nicz­ne emo­cje osty­gły, lawa skrze­pła, i oka­za­ło się, że zimna, gdyż spo­koj­na nie­na­wiść jest lep­sza i le­piej sma­ku­je, nie ro­biąc przy tym krzyw­dy jak wrzą­tek.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ochłodzić się, oziębić się, ochłodnąć, pozimnieć, wyziębić się

 (1.2) zobojętnieć

Wiktionary


pochłonięcie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­chło­nąć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔxwɔ̃ˈɲɛ̇̃ɲt͡ɕɛ, AS: poχu̯õńė̃ńće

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pochłonąć

 rzecz. chłoniak mrz.

Wiktionary


pochłonąć

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. po­chła­niać)

 (1.1) zob. po­chła­niać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈxwɔ̃nɔ̃ɲt͡ɕ, AS: poχu̯õnõńć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pochłonięcie n., pochłanianie n., chłoniak mrz.

 czas. pochłaniać, chłonąć

Wiktionary


pochłubka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) śrpol. pycha

 (1.2) śrpol. powód do po­dzi­wu ze stro­ny in­nych

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Na­pi­sa­no, a pew­nie nie z żad­nej po­chłub­ki, • Acz się znają, co przed­się będą dawać sznup­ki.

Wiktionary


pociachać

po­tocz­nie: po­ciąć, po­kro­ić, po­rą­bać coś na wiele ka­wał­ków lub w wielu miej­scach


SJP.pl


pociamkać

wy­da­wać przez jakiś czas od­gło­sy ciam­ka­nia, mla­ska­nia


SJP.pl


pocian

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) gwara. bo­cian, bo­cian biały

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bocian, pot. bociek; gwara. bocion, bociun, bocan, boción, bociąg, bocon, bocoń, boczoń, boć, boćko, busiek, busion, buśko, iwanko, klebocon, klobocon, ksiądz wojciech, mocian, staś, wojtek, wojtuś, wosio; białystok|klekotun.

Wiktionary


pociapać

po­tocz­nie: po­bru­dzić, po­pla­mić; po­pa­sku­dzić, oś­wi­nić, uty­tłać, uma­zać, po­faj­dać


SJP.pl


pociaprać

po­cia­pać; po­tocz­nie:
1. po­bru­dzić, po­pla­mić czymś płyn­nym; oś­wi­nić, uma­zać, po­faj­dać;
2. po­roz­drab­niać i po­roz­gar­niać je­dze­nie;
3. po­cia­prać się -
a) po­bru­dzić się czymś ma­zi­stym; po­pa­prać się, uwa­lić się, za­cia­pać się;
b) po­grze­bać w czymś mo­krym, ma­zi­stym; po­ba­brać się


SJP.pl


pocichnąć

prze­stać wy­da­wać ja­kie­kol­wiek dźwię­ki; ucich­nąć, umil­knąć


SJP.pl


pocichły

taki, który po­cichł


SJP.pl


pociec

po­pły­nąć, polać się, za­cząć pły­nąć


SJP.pl


pociecha

1. po­cie­sza­nie kogoś w trud­nej sy­tu­a­cji;
2. to, co przy­no­si uko­je­nie lub za­do­wo­le­nie;
3. pie­szczot­li­wie o dziec­ku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) to, co po­cie­sza; po­krze­pia­ją­ce słowa, wspar­cie

 (1.2) pot. dziec­ko

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • po­cie­cha:
    • «po­cie­sze­nie kogoś w nie­szczę­ściu»
    • «to, co przy­no­si uko­je­nie lub za­do­wo­le­nie»
    • «pie­szczot­li­wie o dziec­ku»
  • Po­cie­cha – wieś w woj. łódz­kim, w pow. łę­czyc­kim, w gmi­nie Gra­bów
  • Po­cie­cha – część wsi Ropa w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. gor­lic­kim, w gmi­nie Ropa
  • Po­cie­cha – osada leśna w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. no­wod­wor­skim, w gmi­nie Czos­nów
  • Po­cie­cha – część wsi An­to­niów w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. szy­dło­wiec­kim, w gmi­nie Chle­wi­ska
  • Po­cie­cha – przy­sió­łek wsi Tru­skaw w woj. ma­zo­wiec­kim, pow. war­szaw­skim za­chod­nim, w gmina Iza­be­lin
  • Po­cie­cha – przy­sió­łek wsi Bier­dza­ny w woj. opol­skim, w pow. opol­skim, w gmi­nie Tu­ra­wa
  • Po­cie­cha – część wsi Chmie­lów w woj. świę­to­rzy­skim, w pow. piń­czow­skim, w gmina Dzia­ło­szy­ce
  • Po­cie­cha – karcz­ma dzia­ła­ją­ca w la­tach 1830-1904 na grun­tach dóbr Ra­kow­ca, wo­je­wództ­wo ma­zo­wiec­kie

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po stra­cie żony wiara była jego je­dy­ną po­cie­chą.

 (1.2) Zwy­kle w so­bo­tę za­bie­ram swoją po­cie­chę na spa­cer.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈt͡ɕɛxa, AS: poćeχa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pocieszenie n., pocieszyciel mos., pocieszycielka ż.

 czas. cieszyć ndk., ucieszyć dk., pocieszyć dk.

 przym. pocieszny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pocieszenie, wsparcie, otucha

Wiktionary


pocieknięty

taki, który po­cie­knął (po­ciekł); po­cie­kły


SJP.pl


pociekły

po­pły­nąć, polać się, za­cząć pły­nąć


SJP.pl


pociemniały

stać się ciem­nym; ściem­nieć


SJP.pl


pociemnieć

stać się ciem­nym; ściem­nieć


SJP.pl


pociemnić

uczy­nić coś ciem­nym, nadać cze­muś ciem­ny kolor; przy­ciem­nić


SJP.pl


pocieniać

po­tocz­nie: czy­nić cien­kim, cień­szym; ście­niać


SJP.pl


pocienić

po­tocz­nie: uczy­nić cien­kim, cień­szym; ście­nić


SJP.pl


pocieplały

taki, który po­cie­plał


SJP.pl


pociepleć

stać się cie­plej­szym


SJP.pl


pocierać

prze­su­wać coś po czymś, mocno na­ci­ska­jąc


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. po­trzeć)

 (1.1) prze­su­wać z na­ci­skiem, po­wo­du­jąc tar­cie

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny po­cie­rać się (dk. po­trzeć się)

 (2.1) po­cie­rać sie­bie sa­me­go

 (2.2) po­cie­rać sie­bie naw­za­jem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pocieranie n., potarcie n., potarka ż.

 czas. potrzeć, wycierać, obcierać

Wiktionary


pocierka

po­tocz­nie:
1. po­tar­ka, dra­ska - siar­ko­wa­na część pu­deł­ka, o którą po­cie­ra się za­pał­kę, lont itp. przy za­pa­la­niu;
2. pe­tar­da od­pa­la­na po­przez po­tar­cie lontu


SJP.pl


pocierniec

Po­cier­niec ("Spi­na­chia spi­na­chia") – ga­tu­nek mor­skiej ryby z ro­dzi­ny cier­ni­ko­wa­tych (Ga­ste­ro­ste­i­dae).

Wikipedia


pocierpieć

cier­pieć przez pe­wien czas


SJP.pl


pocierpnięty

taki, który po­cierpł (po­cierp­nął); po­cier­pły


SJP.pl


pocierpnąć

1. zesz­tyw­nieć, ścierp­nąć, doz­nać mro­wie­nia;
2. stać się cierp­kim, gorz­kim


SJP.pl


pocierpły

1. zesz­tyw­nieć, ścierp­nąć, doz­nać mro­wie­nia;
2. stać się cierp­kim, gorz­kim


SJP.pl


pocierzyn

Po­cie­rzyn – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie ra­dzie­jow­skim, w gmi­nie Osię­ci­ny.

Wikipedia


pocieszacz

osoba po­cie­sza­ją­ca


SJP.pl


pocieszający

mówić komuś miłe rze­czy w celu wpra­wie­nia go w lep­szy na­strój


SJP.pl


pocieszanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­cie­szać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔt͡ɕɛˈʃãɲɛ, AS: poćešãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pocieszać

 rzecz. pocieszenie n., pocieszyciel mos., pocieszycielka ż.

Wiktionary


pocieszać

mówić komuś miłe rze­czy w celu wpra­wie­nia go w lep­szy na­strój


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. po­cie­szyć)

 (1.1) mówić komuś zas­mu­co­ne­mu miłe rze­czy w celu wpra­wie­nia go w lep­szy na­strój

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny po­cie­szać się (dk. po­cie­szyć się)

 (2.1) pró­bo­wać zna­leźć w czymś źró­dło lep­sze­go sa­mo­po­czu­cia, prze­sta­wać się mart­wić

 (2.2) naw­za­jem do­da­wać sobie otu­chy, po­pra­wiać sobie naw­za­jem złe sa­mo­po­czu­cie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) – Może jed­nak znaj­dą szyb­ko szcze­pion­kę – po­cie­szał stu­den­ta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈt͡ɕɛʃat͡ɕ, AS: poćešać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pocieszanie n., pocieszenie n., pocieszyciel m., pocieszycielka ż.

 czas. cieszyć

Wiktionary


pocieszenie

1. wpra­wić kogoś w lep­szy na­strój po­przez po­wie­dze­nie mu mi­łych słów;
2. po­cie­szyć się - spę­dzić jakiś czas na cie­sze­niu się


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­cie­szyć.

Wiktionary

Po­cie­sze­nie lub Kon­so­la­cja ( Con­so­la­tio) – za­gi­nio­ny trak­tat fi­lo­zo­ficz­ny au­tor­stwa Marka Tul­liu­sza Cy­ce­ro­na, na­pi­sa­ny w roku 45 przed Chry­stu­sem jako dzie­ło o cha­rak­te­rze bar­dzo oso­bi­stym, oma­wia­ją­cy za­gad­nie­nia bólu, cier­pie­nia i nie­śmier­tel­no­ści duszy czło­wie­ka.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nagle le­kar­stwem na to staje się mgła, / a po upale rosa spa­da­ją­ca – po­cie­sze­niem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pociecha ż., cieszenie n., pocieszyciel mos., pocieszycielka ż., pocieszanie n.

 czas. cieszyć ndk., ucieszyć dk., pocieszać ndk., pocieszyć dk.

 przym. pocieszny

 przysł. pociesznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pociecha, ukojenie, otucha

Wiktionary


pocieszniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: po­ciesz­nie


SJP.pl


pocieszniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: po­ciesz­ny


SJP.pl


pocieszność

→ po­ciesz­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest po­ciesz­ne; cecha tych, któ­rzy są po­ciesz­ni

Wiktionary

Patrz:

pocieszny

Powiązane:

 przym. pocieszny

 przysł. pociesznie

Wiktionary


pocieszny

za­baw­ny a jed­no­cze­śnie słod­ki


SJP.pl


pocieszyciel

osoba po­cie­sza­ją­ca, do­da­ją­ca otu­chy, pod­trzy­mu­ją­ca kogoś na duchu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ten, który daje po­cie­sze­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ja zaś będę pro­sił Ojca, a in­ne­go Po­cie­szy­cie­la, da wam, aby z wami był na za­wsze.

 (1.1) Gdzie mam szu­kać po­cie­szy­cie­li dla cie­bie?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pociecha ż., cieszenie n., pocieszanie n., pocieszenie n.

:: fż. pocieszycielka ż.

 czas. pocieszać ndk., pocieszyć dk., cieszyć ndk., ucieszyć dk.

 przym. pocieszny

 przysł. pociesznie

Wiktionary


pocieszycielka

1. ko­bie­ta po­cie­sza­ją­ca, do­da­ją­ca otu­chy, pod­trzy­mu­ją­ca kogoś na duchu;
2. człon­ki­ni ka­to­lic­kie­go za­ko­nu żeń­skie­go: Zgro­ma­dze­nie Sióstr Po­cie­szy­cie­lek Najś­więt­sze­go Serca Je­zu­so­we­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) forma żeń­ska od: po­cie­szy­ciel

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔt͡ɕɛʃɨˈt͡ɕɛlka, AS: poćešyćelka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pociecha ż., cieszenie n., pocieszanie n., pocieszenie n.

:: fm. pocieszyciel m.

 czas. pocieszać ndk., pocieszyć dk., cieszyć ndk., ucieszyć dk.

 przym. pocieszny

 przysł. pociesznie

Wiktionary


pocieszycielski

→ po­cie­szy­ciel


SJP.pl

Patrz:

pocieszyciel

pocieszyć

1. wpra­wić kogoś w lep­szy na­strój po­przez po­wie­dze­nie mu mi­łych słów;
2. po­cie­szyć się - spę­dzić jakiś czas na cie­sze­niu się


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni

 (1.1) do­ko­na­ny od|po­cie­szać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈt͡ɕɛʃɨt͡ɕ, AS: poćešyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pocieszenie n., pociecha, pocieszyciel, pocieszycielka

 czas. cieszyć

Wiktionary


pocik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od pot

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pot m.

Wiktionary


pociosek

drew­nia­ne na­rzę­dzie do wy­gar­nia­nia po­pio­łu z pieca


SJP.pl


pociot

daw­niej: wuj, krew­ny ciot­ki; da­le­ki krew­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. mąż ciot­ki

 (1.2) daw. cza­row­nik lub cza­row­ni­ca

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) We­dług niek­tó­rych źró­deł mąż cioty ma­cie­rzy­stej to był na­ciot, a mąż cioty oj­czy­stej – po­ciot.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔt͡ɕɔt, AS: poćot

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ciota ż., naciot m., pociotek m., pociotka ż., ciotka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. naciot

Wiktionary


pociotek

po­tocz­nie: da­le­ki krew­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. da­le­ki krew­ny

 (1.2) daw. brat cio­tecz­ny

 (1.3) daw. bra­ta­nek lub sio­strze­niec męża lub żony

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: po­ciot­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Mąż ciot­ki to dla cie­bie po­ciot, ty zaś dla niego je­steś po­ciot­kiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈt͡ɕɔtɛk, AS: poćotek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ciocia ż., ciotka ż., ciota ż., cioteczka ż., ciotunia ż., ciotuchna ż., ciotczysko n.

:: fż. pociotka

 przym. cioteczny, ciotczyny

Wiktionary


pociotka

po­tocz­nie: da­le­ka krew­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. da­le­ka krew­na

 (1.2) daw. sio­stra cio­tecz­na

 (1.3) daw. bra­ta­ni­ca lub sio­strze­ni­ca męża lub żony

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lp. od: po­cio­tek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈt͡ɕɔtka, AS: poćotka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ciocia ż. ciotka ż., ciota ż., cioteczka ż., ciotunia ż., ciotuchna ż., ciotczysko n.

:: fm. pociotek

 przym. cioteczny, ciotczyny

Wiktionary


pocisk

ciało wy­strze­li­wa­ne z broni mio­ta­ją­cej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przed­miot mio­ta­ny z broni mio­ta­ją­cej lub wy­rzut­ni ma­ją­cy razić cel lub wy­ko­nać inne za­da­nie, np. za­dy­mić, oś­wiet­lić pole walki;

Wiktionary

Po­cisk – przed­miot mio­ta­ny na od­le­głość (lub od­pa­la­ny na dy­stans) przez­na­czo­ny naj­czę­ściej do ra­że­nia okre­ślo­ne­go celu lub wy­wo­ła­nia za­mie­rzo­ne­go efek­tu (np. za­dy­mie­nia czy oś­wiet­le­nia).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­ci­ski wy­la­ty­wa­ły z broni z dużą pręd­ko­ścią.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔt͡ɕisk, AS: poćisk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ciskanie n., pociskanie n., ciśnięcie n.

 czas. ciskać ndk., pociskać ndk., pocisnąć dk., cisnąć ndk./dk.

 przym. pociskowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) peryfr. ołów

Wiktionary


pociskać

na­pie­rać na coś, przy­gnia­tać coś; przy­ci­skać, na­ci­skać


SJP.pl


pociskowy

→ po­cisk


SJP.pl

Patrz:

pocisk

pocisnąć

przy­cis­nąć coś; wy­wrzeć na­cisk na coś; przy­gnieść


SJP.pl


pociumkać

po­tocz­nie:
1. pos­sać po­wo­li, z przer­wa­mi;
2. wy­da­wać przez jakiś czas od­gło­sy mla­ska­nia; po­ciam­kać, poc­mok­tać, poc­mo­kać;
3. spę­dzić tro­chę czasu na współ­ży­ciu sek­su­al­nym; po­ciup­ciać, pob­zy­kać, pod­mu­chać


SJP.pl


pociupać

1. po­na­ci­nać, lekko ude­rza­jąc czymś ostrym;
2. po­rą­bać na drob­ne ka­wał­ki


SJP.pl


pociupciać

po­tocz­nie, zwy­kle o męż­czyź­nie: spę­dzić tro­chę czasu na współ­ży­ciu sek­su­al­nym; pob­zy­kać, pod­mu­chać, porż­nąć, po­chę­do­żyć


SJP.pl


pocióng

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. techn. po­ciąg

Wiktionary


pociąg

1. ze­spół sprzę­gnię­tych ze sobą po­ja­zdów ko­le­jo­wych po­ru­sza­ją­cy się po szy­nach, cią­gnię­ty przez lo­ko­mo­ty­wę;
2. skłon­ność do cze­goś; upo­do­ba­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) transp. kolej. techn. lo­ko­mo­ty­wa z wa­go­na­mi;

 (1.2) pra­gnie­nie, po­żą­da­nie kogoś lub cze­goś

Wiktionary

Po­ciąg – w po­ję­ciu ogól­nym: ze­staw wa­go­nów z lo­ko­mo­ty­wą lub wa­go­nem sil­ni­ko­wym, po­ru­sza­ją­cy się po szy­nach po wyz­na­czo­nej tra­sie; w tran­spor­cie ko­le­jo­wym w Pol­sce szcze­gó­ło­wo okre­śla się go jako: skład sprzę­gnię­tych ze sobą wa­go­nów lub in­nych po­ja­zdów ko­le­jo­wych (ze­spół trak­cyj­ny, wagon sil­ni­ko­wy, lo­ko­mo­ty­wa, tabor spe­cjal­ny) ma­ją­cych sa­mo­dziel­ny napęd albo po­łą­czo­nych z co najm­niej jedną czyn­ną lo­ko­mo­ty­wą, osy­gna­li­zo­wa­ny zgod­nie z prze­pi­sa­mi, od­po­wied­nio wy­po­sa­żo­ny (ob­słu­ga, ma­te­ria­ły ek­splo­a­ta­cyj­ne), przy­go­to­wa­ny do drogi albo bę­dą­cy w dro­dze.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) O któ­rej go­dzi­nie od­jeż­dża po­ciąg do War­sza­wy?

 (1.2) Wszy­scy chłop­cy czuli po­ciąg do Ma­ry­si.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔt͡ɕɔ̃ŋk, AS: poćõŋk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ciąg m.

 (1.1) przym. pociągowy; więcej zob. ciągnąć i pociągać.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kolej; gw. Śląsk Cieszyński pocióng; gw. Poznań bana; slang. ciapąg

 (1.2) pożądanie, skłonność, pragnienie, popęd, instynkt, upodobanie

Wiktionary


pociągający

1. atrak­cyj­ny, po­wab­ny;
2. miły, przy­jem­ny, znie­wa­la­ją­cy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) wzbu­dza­ją­cy za­in­te­re­so­wa­nie

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) ims. od po­cią­gać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pie­lę­gniar­ki sauté są naj­bar­dziej po­cią­ga­ją­ce.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pociąg m., pociąganie n., pociągnięcie n.

 czas. pociągać ndk., pociągnąć dk.

 przysł. pociągająco

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) uroczy, kuszący, nęcący, ponętny, zachęcający

Wiktionary


pociąganie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­cią­gać.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pociągowy, pociągający

 czas. pociągać, pociągnąć

 rzecz. pociągnięcie n., obciąganie n.

Wiktionary


pociągać

1. cią­gnąć, ho­lo­wać;
2. mieć skut­ki (np. "To po­su­nię­cie po­cią­ga za sobą masę pro­ble­mów.");
3. po­zy­tyw­nie od­dzia­ły­wać na kogoś, np. swoją urodą, spo­so­bem bycia


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) wie­lo­krot­nie lub nagle cią­gnąć za coś

 (1.2) być dla kogoś in­te­re­su­ją­cym, in­try­gu­ją­cym, rów­nież sek­su­al­nie atrak­cyj­nym

 (1.3) przen. pić al­ko­hol z upo­do­ba­niem, także lubić za­glą­dać do kie­lisz­ka

 (1.4) pot. palić (pa­pie­ro­sy)

 (1.5) po­cią­gać za sobą → mieć ja­kieś kon­sek­wen­cje, skut­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie prze­ry­wam bluz­ga­nia, gdy po­cią­gam mocno za drą­żek ste­row­ni­czy i wbi­jam nogi w pe­da­ły.

 (1.3) Wiesz, on czę­sto po­cią­ga.

 (1.5) Od­mo­wa wy­ko­na­nia po­le­ce­nia prze­ło­żo­ne­go o od­su­nię­ciu lub nie­do­pu­szcze­niu do peł­nie­nia służ­by po­cią­ga za sobą od­po­wie­dzial­ność dy­scy­pli­nar­ną, wy­jąt­ka­mi są tu przy­pad­ki po­dyk­to­wa­ne cha­rak­te­rem służ­by lub wzglę­da­mi bez­pie­czeń­stwa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pociąganie n., obciąganie n.

 czas. pociągnąć dk.

 przym. pociągający, pociągowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.5) skutkować

Wiktionary


pociągnięcie

1. cią­gnąć, ho­lo­wać coś przez pe­wien czas;
2. wy­wo­łać skut­ki (np. "Tamto po­su­nię­cie po­cią­gnę­ło za sobą masę pro­ble­mów.")


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) czyn bę­dą­cy ko­lej­nym kro­kiem da­ne­go planu

 (1.2) czyn­ność prze­mie­szcze­nia kogoś lub cze­goś przez cią­gnię­cie

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ciągnąć, pociągnąć dk.

 rzecz. obciąganie n., ciągnięcie n., pociąganie n.

 przym. pociągający, pociągowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) manewr, posunięcie

Wiktionary


pociągnąć

1. cią­gnąć, ho­lo­wać coś przez pe­wien czas;
2. wy­wo­łać skut­ki (np. "Tamto po­su­nię­cie po­cią­gnę­ło za sobą masę pro­ble­mów.")


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. po­cią­gać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|po­cią­gać.

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny po­cią­gnąć się (ndk. po­cią­gać się)

 (2.1) do­ko­na­ny od|po­cią­gać się.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. ciągnąć, pociągać ndk.

 rzecz. pociąg mrz., pociąganie n., pociągnięcie n., obciąganie n.

 przym. pociągający, pociągowy

 przysł. pociągająco

Wiktionary


pociągokilometr

jed­nost­ka od­po­wia­da­ją­ca prze­bie­go­wi po­cią­gu na od­le­głość jed­ne­go ki­lo­me­tra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mier­nik pracy ek­splo­a­ta­cyj­nej, od­po­wia­da­ją­cy prze­ja­zdo­wi jed­ne­go po­cią­gu na od­le­głość jed­ne­go ki­lo­me­tra;

Wiktionary

Po­cią­go­ki­lo­metr – jed­nost­ka miary pracy ek­splo­a­ta­cyj­nej linii ko­le­jo­wej, od­po­wia­da­ją­ca prze­mie­szcze­niu się jed­ne­go po­cią­gu na dy­stan­sie jed­ne­go ki­lo­me­tra.

Od­le­gło­ścią braną pod uwagę jest rze­czy­wi­ście prze­by­ta od­le­głość, o ile jest ona do­stęp­na, w prze­ciw­nym przy­pad­ku, uwz­ględ­nia­na jest stan­dar­do­wa od­le­głość sie­cio­wa mię­dzy punk­tem po­cząt­ko­wym a miej­scem przez­na­cze­nia.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌpɔt͡ɕɔ̃ŋɡɔciˈlɔ̃mɛtr̥, AS: poćõŋgoḱilõmetr̦

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skr. pockm

Wiktionary


pociągowy

1. do­ty­czą­cy po­cią­gu, ze­spo­łu wa­go­nów z lo­ko­mo­ty­wą;
2. o zwie­rzę­tach: za­przę­ga­ny do po­ja­zdów i na­rzę­dzi rol­ni­czych


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z cią­gnię­ciem cze­goś, do­ty­czą­cy cią­gnię­cia

 (1.2) zwią­za­ny z po­cią­giem, do­ty­czą­cy po­cią­gu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Męż­czyz­na spra­wo­wał pie­czę nad zwie­rzę­ta­mi po­cią­go­wy­mi - wołem lub ko­niem, który zresz­tą sta­no­wił wyz­nacz­nik za­moż­no­ści go­spo­da­rza.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔt͡ɕɔ̃ŋˈɡɔvɨ, AS: poćõŋgovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pociąganie n., pociągnięcie n., pociąg m., obciąganie n.

 czas. pociągać, pociągnąć, ciągnąć, ciągać

Wiktionary


pociągły

ma­ją­cy po­dłuż­ny kształt


SJP.pl


pociąć

1. tnąc po­dzie­lić na małe ka­wał­ki;
2. ska­le­czyć sie­bie lub kogoś;
3. o owa­dach: po­ką­sać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. ciąć)

 (1.1) tnąc, po­dzie­lić na czę­ści

 (1.2) tnąc, wy­wo­łać usz­ko­dze­nie w wielu miej­scach, spo­wo­do­wać ska­le­cze­nie

 (1.3) po­czy­nić bru­zdy

 (1.4) pot. ent. uką­sić w wielu miej­scach lub ugryźć wielu osob­ni­ków

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny po­ciąć się (ndk. ciąć się)

 (2.1) po­ciąć sie­bie sa­me­go

 (2.2) po­ciąć jeden dru­gie­go

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pocięcie n.

 czas. ciąć

Wiktionary


pociążek

rzad­kie zdrob­nie­nie od: po­ciąg


SJP.pl


pocić

pocić się:
1. wy­dzie­lać pot z po­wo­du go­rą­ca albo wy­sił­ku;
2. tru­dzić się, ślę­czeć nad czymś


SJP.pl


pocięgiel

pasek rze­mien­ny, za po­mo­cą któ­re­go szewc przy­trzy­mu­je but


SJP.pl


pocket

[czy­taj: poket] po­tocz­nie:
1. mały przed­miot mie­szczą­cy się w kie­sze­ni;
2. kie­szeń;
3. mały mo­to­cykl


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Poc­ket – apli­ka­cja
  • Poc­ket PC – kom­pu­ter prze­no­śny typu palm­top
  • Poc­ket bike – mini mo­to­cykl

Wikipedia


pocket-book

[czy­taj: poket buk] książ­ka o małym for­ma­cie, tania i wy­da­na w dużym na­kła­dzie; poc­ket­bo­ok


SJP.pl


pocketbook

[czy­taj: poket buk] książ­ka o małym for­ma­cie, tania i wy­da­na w dużym na­kła­dzie; poc­ket-book


SJP.pl

PocketBook In­ter­na­tio­nal – mię­dzy­na­ro­do­wa kor­po­ra­cja pro­du­ku­ją­ca pod marką "PocketBook" czyt­ni­ki ksią­żek elek­tro­nicz­nych z ekra­nem wy­ko­na­nym w tech­no­lo­gii E Ink (pa­pier elek­tro­nicz­ny).

Firma zo­sta­ła za­ło­żo­na w 2007 roku w Ki­jo­wie. Jej sie­dzi­ba od 2012 roku mie­ści się w Lu­ga­no (Szwaj­ca­ria).

Wikipedia


pockm

skrót

 (1.1) = kolej. po­cią­go­ki­lo­metr

Wiktionary


pocmentarny

po­zo­sta­ły po daw­nym cmen­ta­rzu


SJP.pl


pocmokać

1. wydać od­głos cmo­knię­cia kilka razy;
2. po­tocz­nie: ca­ło­wać się z kimś przez jakiś czas


SJP.pl


poco

[czy­taj: poko] okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: tro­chę, nieco; zaz­wy­czaj w od­nie­sie­niu do tempa i dy­na­mi­ki


SJP.pl

przy­słó­wek

 (1.1) muz. mało, tro­chę

Wiktionary

Poco – ame­ry­kań­ska grupa mu­zycz­na wy­ko­nu­ją­ca co­un­try rocka. Pow­sta­ła latem 1968 roku na zgli­szczach for­ma­cji Buf­fa­lo Spring­field, pod nazwą Pogo. W jej skła­dzie zna­leź­li się: Ri­chie Furay (gi­ta­ra, śpiew), Randy Me­is­ner (śpiew, gi­ta­ra ba­so­wa), Ge­or­ge Grant­ham (per­ku­sja, śpiew), Rusty Young (śpiew, gi­ta­ra­pe­dal steel) i Jim Mes­si­na (śpiew, gi­ta­ra).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpɔkɔ, AS: poko

Wiktionary


pocovidowy

wy­stę­pu­ją­cy po co­vi­dzie (cho­ro­bie)


SJP.pl


pocudować

po­tocz­nie: spę­dzić pe­wien czas na cu­do­wa­niu; po­wy­dzi­wiać


SJP.pl


pocukrować

dodać, do­sy­pać cukru; po­cu­krzyć


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) przest. zob. po­cu­krzyć.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pocukrowanie n., pocukrzenie n., cukierek mrz., cukiernica ż., cukierniczka ż., cukiernik mos., cukierkowość ż.

 czas. pocukrzyć dk.

 przym. cukierkowy, cukierniczy

Wiktionary


pocukrzyć

dodać, do­sy­pać cukru; po­cu­kro­wać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) pot. po­sło­dzić, po­sy­pać cu­krem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Śliw­ki po uło­że­niu na cie­ście na­le­ży po­cu­krzyć.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pocukrzenie n., pocukrowanie n., cukier mrz., cukierek mrz., cukiernica ż., cukierniczka ż., cukiernik mos.

 czas. pocukrować dk.

 przym. cukierkowy, cukierniczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) osłodzić dk., posłodzić dk.

Wiktionary


pocwaniakować

po­tocz­nie: spę­dzić pe­wien czas na cwa­nia­ko­wa­niu


SJP.pl


pocwałować

1. po­biec cwa­łem; po­ga­lo­po­wać;
2. po­je­chać na ga­lo­pu­ją­cym koniu lub w wozie cią­gnię­tym przez ga­lo­pu­ją­ce­go konia;
3. żar­to­bli­wie: po­biec szyb­ko, po­pę­dzić


SJP.pl


pocykanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­cy­kać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pocykać dk.

Wiktionary


pocykać

1. wy­da­wać od­głos cy­ka­nia przez pe­wien czas;
2. po­tocz­nie: zro­bić wiele zdjęć; pop­stry­kać


SJP.pl


pocynować

po­kryć cyną me­ta­lo­wą po­wierzch­nię; ocy­no­wać


SJP.pl


pocysterski

sta­no­wią­cy po­zo­sta­łość po dzia­łal­no­ści cy­ster­sów


SJP.pl


pocytować

za­cy­to­wać wiele tek­stów


SJP.pl


pocz.

skrót od: po­czą­tek


SJP.pl

skrót

 (1.1) = po­czą­tek

Wiktionary


poczajów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w za­chod­niej czę­ści Ukra­i­ny;

Wiktionary

Po­cza­jów ( Почаїв/Po­cza­jiw, Почаев) – mia­sto w re­jo­nie krze­mie­niec­kim ob­wo­du tar­no­pol­skie­go Ukra­i­ny, do 1939 w gra­ni­cach II Rze­czy­po­spo­li­tej (wo­je­wództ­wo wo­łyń­skie, po­wiat krze­mie­niec­ki). Herb oraz prawa miej­skie nadał król Sta­ni­sław Au­gust Po­nia­tow­ski w roku 1778.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. poczajowianin m., poczajowianka ż.

 przym. poczajowski

Wiktionary


poczarnieć

stać się czar­nym lub ciem­niej­szym; po­czer­nieć, sczer­nieć, sczar­nieć


SJP.pl


poczarnobylski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) na­stę­pu­ją­cy po ka­ta­stro­fie nu­kle­ar­nej w Czar­no­by­lu lub bę­dą­cy jej na­stęp­stwem, zmie­nio­ny wsku­tek niej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Może ktoś z Was po­tra­fi po­wie­dzieć, co to za grzyb czy ro­śli­na, która wy­glą­da jak skrzy­żo­wa­nie pie­strze­ni­cy, le­pięż­ni­ka ze szma­cia­kiem ga­łę­zi­stym vel sie­dzu­niem sos­no­wym? Zaz­na­czam, że padły już różne pro­po­zy­cje: a to mu­tant po­czar­no­byl­ski czy po Fu­kus­hi­mie, a to jakaś krzy­żów­ka cze­goś z czymś, a to je­szcze coś in­ne­go…

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Czarnobyl mrz., czarnobylit mrz.

 przym. czarnobylski

Wiktionary


poczarować

spę­dzić pe­wien czas na cza­ro­wa­niu


SJP.pl


poczatować

spę­dzić pe­wien czas na roz­mo­wie przez In­ter­net; po­cha­to­wać


SJP.pl


poczałkowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Po­czał­ko­wo – wieś w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie alek­san­drow­skim, w gmi­nie Alek­san­drów Ku­jaw­ski
  • Po­czał­ko­wo – ko­lo­nia w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie alek­san­drow­skim, w gmi­nie Alek­san­drów Ku­jaw­ski

Wikipedia


poczciarz

po­tocz­nie: urzęd­nik pocz­ty


SJP.pl


poczciwie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób pocz­ci­wy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poczciwość ż.

 przym. poczciwy

Wiktionary


poczciwiec

osoba pocz­ci­wa, do­bro­dusz­na, życz­li­wa innym; pocz­ci­wi­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) dobry czło­wiek

Wiktionary

Powiązane:

 przym. poczciwy

Wiktionary


poczciwiej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: pocz­ci­wie


SJP.pl


poczciwina

męż­czyz­na życz­li­wy, do­bro­dusz­ny; pocz­ci­wo­ta, pocz­ci­wiec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy lub żeń­ski

 (1.1) zdrobn. pocz­ci­wiec, dobry czło­wiek

Wiktionary

Powiązane:

 przym. poczciwy

Wiktionary


poczciwota

ko­bie­ta życz­li­wa, do­bro­dusz­na; pocz­ci­wi­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta życz­li­wa

Wiktionary


poczciwość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha życz­li­wo­ści wobec in­nych

 (1.2) stpol. cześć, honor

Wiktionary

Powiązane:

 przym. poczciwy

 przysł. poczciwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dobrotliwość, życzliwość

 (1.2) poczliwość

Wiktionary


poczciwszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: pocz­ci­wy


SJP.pl


poczciwy

1. życz­li­wy wobec oto­cze­nia lub wy­ra­ża­ją­cy taką po­sta­wę;
2. wzbu­dza­ją­cy życz­li­we uczu­cia


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) życz­li­wy, szcze­ry i ła­god­ny w sto­sun­ku do ludzi, skłon­ny do po­ma­ga­nia innym

 (1.2) wzbu­dza­ją­cy życz­li­we uczu­cia

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Pocz­ciw­si mie­szcza­nie oba­wia­jąc się roz­ru­chu i zem­sty, wie­trzą już spi­sek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔt͡ʃʲˈt͡ɕivɨ, AS: počʹćivy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cześć ż., poczciwość ż., poczciwiec m., poczciwina m.

 przysł. poczciwie

 wykrz. cześć

 przym. czestny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) dobroduszny

Wiktionary


poczdam

mia­sto w Niem­czech


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Niem­czech, sto­li­ca landu Bran­den­bur­gia;

Wiktionary

Pocz­dam ( Pots­dam) – mia­sto we wschod­nich Niem­czech, po­ło­żo­ne nad Ha­we­lą. Sto­li­ca i naj­więk­sze mia­sto kraju związ­ko­we­go Bran­den­bur­gia, wcho­dzą­ce w skład ob­sza­ru me­tro­po­li­tal­ne­go Ber­lin-Bran­den­burg.

Mia­sto znane jest głów­nie ze swo­ich bar­dzo cen­nych ze­spo­łów za­byt­ko­wych, szcze­gól­nie z ze­spo­łu par­ko­wo-pa­ła­co­we­go Sans­so­u­ci, wy­bu­do­wa­ne­go w XVIII wieku przez Fry­de­ry­ka II Wiel­kie­go, który od 1990 znaj­du­je się na li­ście świa­to­we­go dzie­dzict­wa UNESCO.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpɔd͡ʒdãm, AS: poǯdãm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poczdamczyk mos., poczdamka ż.

 przym. poczdamski

Wiktionary


poczdamczyk

miesz­ka­niec Pocz­da­mu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec, lub ktoś po­cho­dzą­cy z Pocz­da­mu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Oto at­mos­fe­ra pocz­dam­ska jest świa­do­mie na wskroś od­mien­na, niż ber­liń­ska. Pocz­dam­czy­cy dumni są z tego, że nie przy­cze­pi­ła się do nich cho­ro­ba ber­liń­skich czu­ło­stek hu­ma­ni­tar­nych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Poczdam mrz.

:: fż. poczdamka ż.

 przym. poczdamski

Wiktionary


poczdamka

miesz­kan­ka Pocz­da­mu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Pocz­da­mu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Poczdam mrz.

:: fm. poczdamczyk mos.

 przym. poczdamski

Wiktionary


poczdamski

przy­miot­nik od: Pocz­dam, mia­sto w Niem­czech


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Pocz­da­mem, do­ty­czą­cy Pocz­da­mu, po­cho­dzą­cy z Pocz­da­mu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔd͡ʒˈdãmsʲci, AS: poǯdãmsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Poczdam mrz., poczdamczyk mos., poczdamka ż.

Wiktionary


poczekalnia

po­mie­szcze­nie przez­na­czo­ne dla osób ocze­ku­ją­cych na coś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miej­sce dla osób, które cze­ka­ją

Wiktionary

Po­cze­kal­nia – miej­sce ocze­ki­wa­nia dla klien­ta, pa­cjen­ta lub kon­tra­hen­ta. Wy­po­sa­żo­ne w sie­dzi­ska po­mie­szcze­nie, w któ­rym gro­ma­dzą się osoby cze­ka­ją­ce na, na przy­kład: au­to­bus (po­cze­kal­nia au­to­bu­so­wa), po­ciąg (po­cze­kal­nia dwor­co­wa), sa­mo­lot (po­cze­kal­nia lot­ni­sko­wa), usłu­gę me­dycz­ną, usłu­gę fryz­jer­ską czy kos­me­tycz­ną itp.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­dróż­ni za­cho­wy­wa­li się mil­czą­co, przyz­wo­i­cie, pow­ścią­gli­wie, jak w po­cze­kal­niach ko­le­jo­wych pier­wszej i dru­giej klasy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔt͡ʃɛˈkalʲɲa, AS: počekalʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. czekanie n., oczekiwanie n., poczekanie n.

 czas. poczekać dk., czekać ndk.

 przym. poczekalniany

Wiktionary


poczekalniany

→ po­cze­kal­nia, np. po­cze­kal­nia­ny wy­strój


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy po­cze­kal­ni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poczekalnia ż.

Wiktionary


poczekanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) spę­dze­nie jakiś czas na ocze­ki­wa­niu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔt͡ʃɛˈkãɲɛ, AS: počekãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. poczekać

 rzecz. oczekiwanie n., poczekalnia ż.

Wiktionary


poczekać

1. spę­dzić pe­wien czas na cze­ka­niu; za­cze­kać;
2. wstrzy­mać się z czymś, odło­żyć coś na póź­niej


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. cze­kać)

 (1.1) po­zo­stać w jed­nym miej­scu lub sta­nie aż do zaj­ścia ocze­ki­wa­ne­go wy­da­rze­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­cze­kaj, aż się ubio­rę.

 (1.1) Po­cze­kasz na mnie je­szcze? Może w na­stęp­ną so­bo­tę się uda.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈt͡ʃɛkat͡ɕ, AS: počekać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poczekalnia ż., poczekanie n., czekanie n., oczekiwanie n.

 czas. oczekiwać, czekać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zaczekać, reg. śl. doczkać

Wiktionary


poczem

spój­nik

 (1.1) przest. po czym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie­wia­sta jed­nak nie po­słu­cha­ła po­li­cjan­ta, wobec czego ten użył siły i opor­ną ko­bie­tę ubrał w płaszcz, po­czem od­pro­wa­dził ją do 12-go ko­mi­sar­ja­tu.

Wiktionary


poczepiać

po­cze­piać się - spę­dzić pe­wien czas na cze­pia­niu się


SJP.pl


poczerniały

stać się czar­nym lub ciem­niej­szym; po­czar­nieć, sczer­nieć, sczar­nieć


SJP.pl


poczernieć

stać się czar­nym lub ciem­niej­szym; po­czar­nieć, sczer­nieć, sczar­nieć


SJP.pl


poczernin

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Po­czer­nin – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. płoń­skim, w gmi­nie Płońsk
  • Po­czer­nin – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. star­gardz­kim, w gmi­nie Star­gard

Wikipedia


poczernino

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Po­czer­ni­no – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. bia­ło­gardz­kim, w gmi­nie Kar­li­no
  • Po­czer­ni­no – dawna wieś, włą­czo­na do mia­sta Wła­dy­sła­wo­wa, w woj. po­mor­skim

Wikipedia


poczernić

uczy­nić jakąś po­wierzch­nię czar­ną


SJP.pl


poczerwcowy

na­stę­pu­ją­cy po czerw­cu


SJP.pl


poczerwieniały

stać się czer­wo­nym, np. ze wsty­du


SJP.pl


poczerwienienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­czer­wie­nieć.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Być może jakiś czas temu nie­wiel­ki, choć gęsty obłok ma­te­rii mię­dzyg­wia­zdo­wej prze­su­nął się aku­rat mię­dzy Psią Gwia­zdą a Zie­mią, po­wo­du­jąc po­czer­wie­nie­nie świa­tła gwia­zdy.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. poczerwienieć

 temsłow. czerwono-

Wiktionary


poczerwienieć

stać się czer­wo­nym, np. ze wsty­du


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) stać się czer­wo­nym, na­brać czer­wo­ne­go ko­lo­ru

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­rucz­nik mo­men­tal­nie po­czer­wie­niał na twa­rzy. Nic nie od­po­wie­dział, bo naj­wy­raź­niej go za­mu­ro­wa­ło.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔt͡ʃɛrˈvʲjɛ̇̃ɲɛ̇t͡ɕ, AS: počervʹi ̯ė̃ńėć

Wiktionary

Powiązane:

 czas. czerwienić, czerwienieć

 przym. czerwony

 rzecz. czerwończyk mzw., czerwienica ż., czerwony mos., poczerwienienie n., czerwone n., czerwień

 temsłow. czerwono-

Wiktionary


poczesna

1. za­szczyt­ny, ważny, wy­róż­nio­ny;
2. daw­niej: czy­sty, dzie­wi­czy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stpol. po­czę­stu­nek

Wiktionary

Po­czes­na – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie czę­sto­chow­skim, w gmi­nie Po­czes­na, nad Wartą, na po­łud­nie od Czę­sto­cho­wy.

Miej­sco­wość jest sie­dzi­bą gminy Po­czes­na.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pɔˈt͡ʃɛsna, AS: počesna

Wiktionary


poczesność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest po­czes­ne; cecha tych, któ­rzy są po­cze­śni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. poczesny

 przysł. poczesnie

Wiktionary


poczesny

1. za­szczyt­ny, ważny, wy­róż­nio­ny;
2. daw­niej: czy­sty, dzie­wi­czy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) książk. o wy­so­kim po­wa­ża­niu, bę­dą­cy u szczy­tu hie­rar­chii waż­no­ści, też: świad­czą­cy o tych ce­chach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­czes­ne miej­sce w jego war­szaw­skim biu­rze zaj­mu­je ogrom­ny for­te­pian (…).

 (1.1) Po­czes­ne miej­sce w Pię­ciok­się­gu zaj­mu­je wątek przy­mie­rza.

 (1.1) Nie kan­dy­do­wał do po­czes­nych sta­no­wisk, które roz­ta­cza­ły sze­ro­kie moż­li­wo­ści (…).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poczesność ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zaszczytny

Wiktionary


poczet

1. ze­spół osób;
2. daw­niej: obra­chu­nek, ra­chu­nek, ra­chu­ba;
3. po­czet sztan­da­ro­wy - ho­no­ro­wa asy­sta sztan­da­ru; dziś naj­czę­ściej w związ­kach fra­ze­o­lo­gicz­nych:
a) dać coś na po­czet cze­goś - dać coś jako za­licz­kę;
b) za­li­czyć na po­czet cze­goś - za­li­czyć na ra­chu­nek cze­goś;
c) pra­co­wać na po­czet przysz­łe­go mie­sią­ca (roku) - wy­ko­nać wcze­śniej pracę za­pla­no­wa­ną na przysz­ły mie­siąc (rok)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ho­no­ro­wa asy­sta

 (1.2) ga­le­ria por­tre­tów

 (1.3) zob. po­czet sztan­da­ro­wy.

 (1.4) stpol. licz­ba, ra­chu­nek

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • po­czet so­wi­ty – zwy­czaj w ka­wa­le­rii pol­skiej XVIII w., po­le­ga­ją­cy na tym, że to­wa­rzy­sze nie chcąc słu­żyć czyn­nie, za­stę­po­wa­li się w od­dzia­łach 2 pa­choł­ka­mi
  • po­czet sztan­da­ro­wy
  • po­czet ry­cer­ski
  • po­czet pa­pie­ży

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpɔt͡ʃɛt, AS: počet

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pocztowy m., pocztylion mos.

 przym. pocztowy

Wiktionary


pocześniański

przy­miot­nik od: Po­czes­na


SJP.pl


pocześniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: po­cze­śnie


SJP.pl


pocześniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: po­czes­ny


SJP.pl


poczliwość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stpol. cześć, honor

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) poczciwość

Wiktionary


poczmistrz

daw­niej: kie­row­nik urzę­du pocz­to­we­go; na­czel­nik pocz­ty, pocz­to­mistrz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. kie­row­nik urzę­du pocz­to­we­go

Wiktionary

Pocz­mistrz, poczt­mistrz – dawne okre­śle­nie sta­no­wi­ska kie­row­ni­ka urzę­du pocz­to­we­go.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpɔt͡ʃmʲisṭʃ, AS: počmʹisṭš

Wiktionary


poczmistrzyni

→ pocz­mistrz


SJP.pl

Patrz:

poczmistrz

poczobut

naz­wi­sko


SJP.pl


poczochraniec

po­tocz­nie: osoba lub zwie­rzę z mocno po­tar­ga­ny­mi, roz­czo­chra­ny­mi wło­sa­mi lub sier­ścią


SJP.pl


poczochrać

1. wpra­wić włosy lub sierść w stan nie­ła­du; roz­czo­chrać, po­tar­gać;
2. po­czo­chrać się:
a) po­tar­gać sobie włosy;
b) o zwie­rzę­ciu: po­o­cie­rać się o coś


SJP.pl


poczołgać

po­czoł­gać się - po­su­nąć się gdzieś w po­zy­cji le­żą­cej na brzu­chu; po­pełz­nąć


SJP.pl


poczpuła

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stpol. cios, ude­rze­nie

Wiktionary


poczt

prze­sta­rza­le: po­czet


SJP.pl


poczta

1. in­sty­tu­cja zaj­mu­ją­ca się do­star­cza­niem ko­re­spon­den­cji, pla­ców­ka tej in­sty­tu­cji;
2. ko­re­spon­den­cja


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) in­sty­tu­cja zaj­mu­ją­ca się prze­ka­zy­wa­niem li­stów, pa­czek, to­wa­rów, pie­nię­dzy itp.

 (1.2) bu­dy­nek lub po­mie­szcze­nie, w któ­rym znaj­du­je się sie­dzi­ba pocz­ty (1.1)

 (1.3) ko­re­spon­den­cja, listy

 (1.4) stpol. dar czo­ło­bit­ny dla pana

Wiktionary

Pocz­ta (daw. "posz­ta", z pošta, z posta, od sta­tio po­si­ta) – ogól­nie do­stęp­na in­sty­tu­cja, prze­waż­nie pań­stwo­wa, zaj­mu­ją­ca się obro­tem prze­sy­łek, a także wy­ko­ny­wa­niem niek­tó­rych usług na rzecz te­le­ko­mu­ni­ka­cji oraz usług pie­nięż­no-ban­ko­wych. Od po­ło­wy XIX wieku usłu­gi w za­kre­sie łącz­no­ści dzie­lo­no na pocz­to­we i te­le­ko­mu­ni­ka­cyj­ne, a od po­ło­wy XX wieku za­czę­to pocz­tę na­zy­wać łącz­no­ścią pocz­to­wą.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pocz­ta znowu pod­nio­sła ceny za listy.

 (1.2) Idź na pocz­tę i kup znacz­ki.

 (1.3) (Czy ty) do­sta­łeś dziś pocz­tę?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔt͡ʃta, AS: počta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pocztówka ż., pocztowiec m., pocztylion m.

 przym. pocztowy, pocztówkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) korespondencja

 (1.4) stpol. pokłon

Wiktionary


pocztarek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. chło­piec, który roz­no­si prze­sył­ki pocz­to­we

Wiktionary


pocztarka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dziew­czyn­ka, która roz­no­si prze­sył­ki

Wiktionary


pocztarz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. urzęd­nik pocz­to­wy

Wiktionary


pocztex

sy­stem do­star­cza­nia ek­spre­so­wych prze­sy­łek za poś­red­nict­wem pocz­ty


SJP.pl


pocztomat

au­to­mat Pocz­ty Pol­skiej SA do na­da­wa­nia i od­bie­ra­nia li­stów oraz pa­czek


SJP.pl


pocztomistrz

daw­niej: kie­row­nik urzę­du pocz­to­we­go; na­czel­nik pocz­ty, pocz­mistrz


SJP.pl


pocztorz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. li­sto­nosz

Wiktionary


pocztować

1. daw­niej:
a) być prze­sy­ła­nym, prze­ka­zy­wa­nym;
b) hoł­do­wać komuś;
2. gwa­ro­wo: ob­da­ro­wy­wać kogoś


SJP.pl


pocztowiec

pra­cow­nik pocz­ty


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pra­cow­nik pocz­ty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pocztylion mos., poczta ż.

Wiktionary


pocztowski

naz­wi­sko


SJP.pl


pocztowy

→ pocz­ta


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pocz­tą, do­ty­czą­cy pocz­ty

 (1.2) in­form. zwią­za­ny z pocz­tą elek­tro­nicz­ną, do­ty­czą­cy pocz­ty elek­tro­nicz­nej

 (1.3) zwią­za­ny z pocz­tem, do­ty­czą­cy pocz­tu

Wiktionary

Patrz:

poczta

Przykłady

 (1.1) Ode­bra­łem wczo­raj prze­sył­kę pocz­to­wą.

 (1.2) De­ner­wu­je mnie moje konto pocz­to­we, przy­cho­dzi na nie bar­dzo dużo re­klam.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔt͡ʃˈtɔvɨ, AS: počtovy

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1-2)

 rzecz. poczta ż., pocztówka ż., pocztowiec m.

 (1.3)

 rzecz. poczet

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) e-mailowy

Wiktionary


pocztylion

daw­niej:
1. woź­ni­ca po­ja­zdu pocz­to­we­go;
2. li­sto­nosz; li­sto­wy, bryf­tre­ger, bryf­try­gier


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. li­sto­nosz

 (1.2) daw. ku­rier pocz­to­wy

 (1.3) daw. woź­ni­ca za­przę­gu pocz­to­we­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bądź więc li­to­śną – i nie zo­sta­wiaj mnie dłu­żej w nie­po­ko­ju, bo praw­dzi­wie po roku życia mo­je­go bym od­da­wał pocz­ty­lio­no­wi za każdy list od Cie­bie.

 (1.3) Gdy powóz zje­chał z góry, kon­duk­tor kazał pocz­ty­lio­no­wi je­chać wolno pod górę na­prze­ciw le­żą­cą, dosyć stro­mą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔt͡ʃˈtɨlʲjɔ̃n, AS: počtylʹi ̯õn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poczta ż., pocztówka ż., poczet m., pocztowiec m.

:: zdrobn. pocztylionik m.

 przym. pocztowy, pocztylionowy

 przysł. pocztowo

Wiktionary


pocztylioński

do­ty­czą­cy pocz­ty­lio­na


SJP.pl


pocztóweczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: pocz­tów­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pocztówka ż.

Wiktionary


pocztówka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) karta słu­żą­ca do ko­re­spon­den­cji, zwy­kle z fo­to­gra­fią lub obraz­kiem po jed­nej stro­nie, wy­sy­ła­na pocz­tą, bez ko­per­ty;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • kart­ka pocz­to­wa
  • Pocz­tów­ka (Ko­zie­ni­ce)
  • pocz­tów­ka dźwię­ko­wa
  • Pocz­tów­ka z WWA, lato ’19 – pol­ski album stu­dyj­ny ra­pe­ra Taco He­ming­wa­ya
  • Pocz­tów­ki z Ame­ry­ki – ame­ry­kań­sko-bry­tyj­ski film
  • Pocz­tów­ki z Ma­con­do – pol­ski album mu­zycz­ny
  • Pocz­tów­ki z Re­pu­bli­ki Ab­sur­du – pol­ski film
  • Pocz­tów­ki znad kra­wę­dzi – ujed­noz­nacz­nie­nie

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wy­słał ro­dzi­com ko­lo­ro­wą pocz­tów­kę z ur­lo­pu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔt͡ʃˈtufka, AS: počtufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poczta ż., pocztylion mos., pocztóweczka ż.

 przym. pocztówkowy, pocztowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) karta pocztowa, kartka pocztowa, widokówka, kartka; przest. odkrytka

Wiktionary


pocztówkomat

au­to­mat do od­płat­ne­go wy­ko­ny­wa­nia pa­miąt­ko­wych zdjęć, wkom­po­no­wy­wa­nych w go­to­wy wzór gra­ficz­ny


SJP.pl


pocztówkowy

→ pocz­tów­ka


SJP.pl

Patrz:

pocztówka

poczubić

po­czu­bić się - pobić się wo­dząc za czuby, po­dzio­bać się; pobić się, pos­prze­czać się


SJP.pl


poczucie

doś­wiad­czyć cze­goś za po­mo­cą zmy­słów, doz­nać ja­kie­goś uczu­cia, uś­wia­do­mić sobie coś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) świa­do­mość cze­goś, zda­wa­nie sobie spra­wy z cze­goś; zdol­ność od­bie­ra­nia, od­czu­wa­nia, ro­zu­mie­nia cze­goś

 (1.2) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­czuć.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kto przez upor­czy­we nę­ka­nie innej osoby lub osoby jej naj­bliż­szej wzbu­dza u niej uza­sad­nio­ne oko­licz­no­ścia­mi po­czu­cie za­gro­że­nia lub istot­nie na­ru­sza jej pry­wat­ność, pod­le­ga karze po­zba­wie­nia wol­no­ści do lat 3.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈt͡ʃut͡ɕɛ, AS: počuće

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. czuwak mrz., czucie n., uczucie n., przeczucie n., czujka ż., czułek m.

 czas. czuć ndk., poczuć dk., wyczuć dk., przeczuć dk., uczuć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wrażenie, czucie

Wiktionary


poczuwać

po­czu­wać się - po­no­sić od­po­wie­dzial­ność za coś, przyz­na­wać się


SJP.pl


poczuć

doś­wiad­czyć cze­goś za po­mo­cą zmy­słów, doz­nać ja­kie­goś uczu­cia, uś­wia­do­mić sobie coś


SJP.pl

cza­sow­nik do­ko­na­ny (ndk. czuć)

 (1.1) doś­wiad­czyć cze­goś za po­mo­cą zmy­słów

 (1.2) doz­nać ja­kie­goś uczu­cia

 (2.2) uznać się za kogoś, na­brać prze­ko­na­nia o swo­jej przy­na­leż­no­ści do okre­ślo­nej grupy osób

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przy­pom­nia­łem sobie o go­tu­ją­cym się ma­ka­ro­nie, gdy po­czu­łem swąd spa­le­niz­ny.

 (1.2) Jo­an­no, po­czu­łem mi­łość do cie­bie od pier­wsze­go wej­rze­nia.

 (2.1) Odkąd zo­sta­łem dziad­kiem, po­czu­łem się bar­dzo staro.

 (2.2) Do­pie­ro po otrzy­ma­niu in­dek­su, po­czu­łem się praw­dzi­wym stu­den­tem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔt͡ʃut͡ɕ, AS: počuć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. czucie n., odczucie n., poczucie n., przeczucie n., uczucie n., wyczucie n., czujka ż., czuwak mrz.

 czas. czuć, przeczuć, przeczuwać, odczuć, odczuwać, uczuć, wyczuć, wyczuwać

Wiktionary


poczwara

brzyd­ka, odra­ża­ją­ca isto­ta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. żywa isto­ta, po­stać odra­ża­ją­ca

 (1.2) osoba wy­róż­nia­ją­ca się spoś­ród in­nych szcze­gól­ną brzy­do­tą

 (1.3) pot. coś, co w opi­nii mó­wią­ce­go jest bar­dzo brzyd­kie i szpe­cą­ce

 (1.4) książk. widmo kry­zy­su

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) bo oni tacy w te li­ter­ki za­pa­trze­ni[,] a tam z dru­giej stro­ny jakaś pocz­wa­ra

 (1.1) przen.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. poczwarny

 rzecz. przepoczwarzanie n., poczwarka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zjawa, potwór, pokraka, straszydło, upiór

 (1.2) brzydactwo, potwór

 (1.3) brzydactwo, straszydło

 (1.4) widmo

Wiktionary


poczwarka

etap roz­wo­jo­wy owada po­prze­dza­ją­cy formę w pełni doj­rza­łą


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ent. przej­ścio­wa forma owa­dów w roz­wo­ju lar­wal­nym;

 (1.2) zdrobn. od: pocz­wa­ra

Wiktionary

Pocz­war­ka, sta­dium spo­czyn­ko­we (łac. "pupa", l.mn. "pupae") – sta­dium roz­wo­jo­we owa­dów o prze­o­bra­że­niu zu­peł­nym, po­prze­dza­ją­ce po­stać do­ro­słą – imago.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pɔt͡ʃˈfarka, AS: počfarka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. przepoczwarzanie n., przepoczwarzenie n., poczwara ż.

 czas. przepoczwarzać ndk., przepoczwarzyć dk.

 przym. poczwarkowy

Wiktionary


poczwarkowaty

1. o ce­chach pocz­war­ki;
2. w brzyd­kiej, nie­doj­rza­łej po­sta­ci; po­kracz­ny


SJP.pl


poczwarkowy

→ pocz­war­ka, np. ko­mo­ry pocz­war­ko­we


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pocz­war­ką, do­ty­czą­cy pocz­war­ki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poczwarka ż.

Wiktionary


poczwarniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: pocz­war­ny


SJP.pl


poczwarność

brzy­do­ta, nieksz­tałt­ność, znieksz­tał­ce­nie


SJP.pl


poczwarny

odra­ża­ją­co brzyd­ki


SJP.pl


poczwarzanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zwięk­sza­nie cze­goś czte­ro­krot­nie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poczwórność ż.

 czas. poczwarzać ndk.

 przym. poczwórny

 przysł. poczwórnie

Wiktionary


poczwarówka

1. ro­dzaj śli­ma­ka z ro­dzi­ny pocz­wa­rów­ko­wa­tych;
2. pocz­wa­rów­ka pa­go­da - ga­tu­nek lą­do­we­go śli­ma­ka z ro­dzi­ny be­czuł­ko­wa­tych


SJP.pl


poczwarówkowate

ro­dzi­na lą­do­wych śli­ma­ków


SJP.pl

Pocz­wa­rów­ko­wa­te (Ver­ti­gi­ni­dae) – ro­dzi­na lą­do­wych śli­ma­ków trzon­ko­ocz­nych (Sty­lom­ma­top­ho­ra), obej­mu­ją­ca ponad 200 ga­tun­ków o ho­lark­tycz­nym za­się­gu wy­stę­po­wa­nia. W ma­la­ko­fa­u­nie Pol­ski stwier­dzo­no 17 z nich. W sta­nie ko­pal­nym znane są z gór­ne­go pa­le­o­ce­nu.

Zaj­mu­ją róż­no­rod­ne sied­li­ska: od lasów po pó­łot­war­te i ot­war­te te­re­ny o róż­nym po­dło­żu, ro­ślin­no­ści i wil­got­no­ści. Żywią się bak­te­ria­mi i grzy­ba­mi po­bie­ra­ny­mi z ży­wych i mart­wych ro­ślin.

Wikipedia


poczworzenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pocz­wo­rzyć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. poczworzyć

Wiktionary


poczworzyć

1. po­więk­szyć, pow­tó­rzyć coś czte­ro­krot­nie;
2. pocz­wo­rzyć się - ulec czte­ro­krot­ne­mu zwięk­sze­niu


SJP.pl

cza­sow­nik do­ko­na­ny (ndk. czwo­rzyć)

 (1.1) po­więk­szyć coś, pom­no­żyć licz­bę cze­goś czte­ro­krot­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pier­wot­nie za­wie­ra­ła każda fa­lan­ga po 4.000 żoł­nie­rzy; Filip Ma­ce­doń­ski pod­wo­ił tę licz­bę, a Alek­san­der Wiel­ki po­tro­ił i na ko­niec pocz­wo­rzył.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔt͡ʃˈfɔʒɨt͡ɕ, AS: počfožyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. cztery n., czworzenie n., poczworzenie n., czwartek mrz., czwórka ż., czwartak m.

 czas. czworzyć ndk.

 przym. czwórkowy, czwartkowy, czwartacki

 licz. cztery, czwarty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pomnożyć w czwórnasób

Wiktionary


poczwórność

bycie pocz­wór­nym lub cecha cha­rak­te­ry­stycz­na tego, co pocz­wór­ne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest pocz­wór­ne; cecha tych, któ­rzy są pocz­wór­ni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. poczwórny

 przysł. poczwórnie

 rzecz. poczwarzanie n.

Wiktionary


poczwórny

przy­miot­nik

 (1.1) skła­da­ją­cy się z czte­rech jed­no­stek, po­dob­nych ele­men­tów

 (1.2) pow­tó­rzo­ny czte­ry razy

 (1.3) czte­ry razy więk­szy

 (1.4) przez­na­czo­ny dla czte­rech osób

 (1.5) do­ty­czą­cy czte­rech dzie­dzin, spraw

 (1.6) daw. za­przę­żo­ny w czte­ry konie

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Za ste­ra­mi my­śliw­ca Czer­wo­ny Jeden (pilot: Gar­ven Dreis, 21 082 wy­la­ta­nych go­dzin, pocz­wór­ny as, dwa­dzie­ścia czte­ry pot­wier­dzo­ne ze­strze­le­nia) – po­my­śla­ła au­to­ma­tycz­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. czwórka ż., czwartek mrz., cztery n., poczwarzanie n., poczwórność ż.

 przysł. poczwórnie

 liczgł. cztery

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) czterokrotny, czteroskładnikowy

Wiktionary


poczynania

za­czy­nać, roz­po­czy­nać


SJP.pl


poczynanie

za­czy­nać, roz­po­czy­nać


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­czy­nać.

 (1.2) spo­sób dzia­ła­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Dzia­dek, jak zwy­kle krew­ki, dał się unieść fali elok­wen­cji i sze­ro­ko ko­men­to­wał nik­czem­ne po­czy­na­nia ce­sa­rza–mat­ko­bój­cy, na temat któ­re­go wła­śnie nie­daw­no prze­pro­wa­dził wni­kli­we stu­dia.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. rozpoczynać, począć, poczynać ndk.

 rzecz. początek mrz.

Wiktionary


poczynać

za­czy­nać, roz­po­czy­nać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. po­cząć)

 (1.1) przest. za­czy­nać

 (1.2) pło­dzić dziec­ko

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny po­czy­nać się (dk. po­cząć się)

 (2.1) daw., dziś książk. roz­po­czy­nać, za­czy­nać się

 (2.2) daw., dziś książk. pow­sta­wać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bo­ry­na nie ża­ło­wał i fla­chę pu­szczał czę­stą ko­lej­ką; tańce też szły raź­niej­sze i gęst­sze, śpie­wać już po­czy­na­li, przy­tu­py­wać i coraz więk­szym kołem ta­czać po izbie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈt͡ʃɨ̃nat͡ɕ, AS: počỹnać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poczęcie n., poczynanie n., początek mrz.

 czas. począć, rozpoczynać

 przysł. czynnie

Wiktionary


poczyniać

do­ko­ny­wać wielu czyn­no­ści, robić wiele cze­goś


SJP.pl


poczynić

wy­ko­nać wiele ja­kichś czyn­no­ści; po­ro­bić


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. czy­nić)

 (1.1) do­ko­nać wielu czyn­no­ści, aby osią­gnąć dany cel

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dokonać, porobić, uczynić

Wiktionary


poczytajka

śro­do­wi­sko­wo: ksią­żecz­ka dla dzie­ci w for­mie bo­ga­to ilu­stro­wa­nej bro­szu­ry


SJP.pl


poczytalność

zdol­ność ro­zu­mie­nia mo­ty­wów swo­je­go po­stę­po­wa­nia i oceny jego efek­tów, zwła­szcza w ka­te­go­riach mo­ral­nych i praw­nych; przy­tom­ność umy­słu, nor­mal­ność


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) praw. moż­li­wość roz­poz­na­nia zna­cze­nia swego czynu lub po­kie­ro­wa­nia swoim po­stę­po­wa­niem

Wiktionary

Po­czy­tal­ność – zdol­ność do roz­poz­na­nia zna­cze­nia za­rzu­ca­ne­go danej oso­bie czynu i po­kie­ro­wa­nia swoim po­stę­po­wa­niem.

Za­cho­wa­na po­czy­tal­ność jest wła­ści­wo­ścią dom­nie­ma­ną, tzn. jest sta­nem wła­ści­wym dla każ­de­go czło­wie­ka. Sąd (bądź pro­ku­ra­tu­ra) może po­dej­rze­wać nie­po­czy­tal­ność, na pod­sta­wie uzy­ska­nej wie­dzy w trak­cie po­stę­po­wa­nia.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. poczytalny, niepoczytalny

Wiktionary


poczytalny

książ­ko­wo: znaj­du­ją­cy się w pełni władz umy­sło­wych, świa­do­my mo­ty­wów swo­je­go po­stę­po­wa­nia i jego efek­tów zwła­szcza w ka­te­go­riach mo­ral­nych, praw­nych; zrów­no­wa­żo­ny, opa­no­wa­ny, nor­mal­ny


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) świa­do­my do­ko­ny­wa­nych przez sie­bie czy­nów

 (1.2) daw. od­po­wie­dzial­ny za coś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poczytalność ż.

 przym. niepoczytalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niepoczytalny

Wiktionary


poczytać

czy­tać coś przez jakiś czas


SJP.pl


poczytniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: po­czyt­nie


SJP.pl


poczytniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: po­czyt­ny


SJP.pl


poczytność

po­pu­lar­ność książ­ki lub au­to­ra wśród czy­tel­ni­ków


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest po­czyt­ne; cecha tych, któ­rzy są po­czyt­ni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. czytelnik m., czytelniczka ż., czytelnia ż., czytelność ż., czytelnictwo n., czytnik m., nieczytelność ż., czytanie n., przeczytanie n., wyczytywanie n., wyczytanie n., odczytywanie n., odczytanie n.

 czas. obczytać, czytać ndk., przeczytać dk., wyczytywać ndk., wyczytać dk., odczytywać ndk., odczytać dk.

 przym. czytelny, nieczytelny, czytelniczy, poczytny, niepoczytny

 przysł. czytelnie, nieczytelnie, poczytnie

Wiktionary


poczytny

taki, który cie­szy się po­pu­lar­no­ścią wśród czy­tel­ni­ków


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy wielu czy­tel­ni­ków

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poczytność ż., czytanie n., czytelnictwo n., czytelnia ż., czytelnik m., czytelniczka ż., czytanka ż., czytadło n., czytelność ż., czytnik m., odczyt m., odczytanie n., odczytywanie n., rozczytanie n., wyczytanie n., wczytywanie n., zaczytanie n., zaczytywanie n., czytywanie n., przeczytanie n.

 czas. odczytać dk., odczytywać ndk., rozczytywać ndk., rozczytać dk., wyczytywać ndk., wyczytać dk., zaczytywać ndk., zaczytać dk.

 przym. czytelny, czytelniczy, czytankowy, czytnikowy, oczytany

 przysł. czytelnie, nieczytelnie

Wiktionary


poczytywać

uz­na­wać coś, mieć swoją opi­nię o czymś


SJP.pl


poczyścić

1. usu­nąć brud z wielu rze­czy lub miejsc po kolei;
2. zająć się przez pe­wien czas czy­szcze­niem


SJP.pl


początek

naz­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) to, od czego się coś za­czy­na

Wiktionary

Po­czą­tek (łac. "ini­tium, origo") – w daw­nym pra­wie pol­skim oko­licz­ność wy­łą­cza­ją­ca lub ogra­ni­cza­ją­ca pu­blicz­ną od­po­wie­dzial­ność karną spraw­cy.

Przez „po­czą­tek” ro­zu­mia­no za­czep­kę słow­ną lub czyn­ną. Je­że­li w wy­ni­ku „po­cząt­ku” za­cze­pia­ją­cy zo­stał ranny lub za­bi­ty, za­cze­pio­ny był zwol­nio­ny z od­po­wie­dzial­no­ści kar­nej przed pań­stwem (wład­cą).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wiel­kie zna­cze­nie dla bi­blij­nej opo­wie­ści o lu­dzie wy­bra­nym, jakie przy­pi­su­je się Ja­ku­bo­wi, wy­ni­ka z faktu, że dwu­na­stu jego synów (Ruben, Sy­me­on, Lewi, Juda, Is­sa­char, Za­bu­lon, Józef, Be­nia­min, Dan, Nef­ta­li, Gad , Aser) dało po­czą­tek tzw. dwu­na­stu ple­mię­e­mio­nom Iz­ra­e­la, po tym, jak sam Jakub zy­skał to imię - Iz­ra­el, a jego po­tom­ko­wie od tego czasu będą na­zy­wać sie­bie Bnej Iz­ra­el, Iz­ra­e­li­ci, sy­no­wie Iz­ra­e­la.

 (1.1) Za­czął robić wszyst­ko od po­cząt­ku.

 (1.1) Na po­cząt­ku Bóg stwo­rzył niebo i zie­mię.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈt͡ʃɔ̃ntɛk, AS: počõntek

Wiktionary

Powiązane:

 przym. początkowy, początkujący

 przysł. początkowo

 czas. począć dk., poczynać ndk., zapoczątkować dk., zapoczątkowywać ndk.

 rzecz. początkujący mos., poczęcie n., poczynanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zaczątek, zalążek, źródło, inauguracja, start

Wiktionary


początki

1. pier­wsze, ele­men­tar­ne wia­do­mo­ści z ja­kiejś dzie­dzi­ny;
2. pier­wsze ob­ja­wy, symp­to­my lub pier­wszy, po­cząt­ko­wy okres


SJP.pl


początkowo

przy­słó­wek

 (1.1) na po­cząt­ku, wstęp­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ad­went po­cząt­ko­wo miał cha­rak­ter głów­nie po­kut­ny.

 (1.1) Po­cząt­ko­wo nie był za­do­wo­lo­ny z prze­pro­wadz­ki, ale w miarę upły­wu czasu bar­dzo po­lu­bił nowe mia­sto.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔt͡ʃɔ̃ntˈkɔvɔ, AS: počõntkovo

Wiktionary

Powiązane:

 przym. początkowy

 rzecz. początek m., poczęcie n., początkowość ż.

 czas. zapoczątkować dk.

Wiktionary


początkowość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest po­cząt­ko­we; cecha tych, któ­rzy są po­cząt­ko­wi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. początkowy

 przysł. początkowo

Wiktionary


początkowy

przy­miot­nik

 (1.1) sta­no­wią­cy po­czą­tek cze­goś, wy­stę­pu­ją­cy lub od­by­wa­ją­cy się na po­cząt­ku cze­goś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­mi­mo po­cząt­ko­wych nie­po­wo­dzeń, od­nie­śli­śmy suk­ces.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔt͡ʃɔ̃ntˈkɔvɨ, AS: počõntkovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. początek m., początkujący mos., poczęcie n., początkowość ż.

 przysł. początkowo

 czas. począć

 przym. początkujący

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) inicjalny, pierwszy

Wiktionary


początkująca

ko­bie­ta sta­wia­ją­ca pier­wsze kroki w ja­kiejś dzie­dzi­nie


SJP.pl


początkujący

osoba sta­wia­ją­ca pier­wsze kroki w ja­kiejś dzie­dzi­nie


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) nie­po­sia­da­ją­cy du­że­go doś­wiad­cze­nia; taki, który za­czy­na zdo­by­wać doś­wiad­cze­nie lub wie­dzę w ja­kiejś dzie­dzi­nie

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) osoba po­cząt­ku­ją­ca (1.1)

forma cza­sow­ni­ka.

 (3.1) ims. przy­miot­ni­ko­wy czyn­ny od po­cząt­ko­wać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. początek m.

 czas. początkować ndk., zapoczątkować dk.

 przym. początkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) debiutujący, niedoświadczony, zielony

Wiktionary


począć

1. za­cząć coś, roz­po­cząć;
2. zajść w ciążę


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. po­czy­nać)

 (1.1) za­cząć coś, roz­po­cząć

 (1.2) spo­wo­do­wać zaj­ście w ciążę

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny po­cząć się (ndk. po­czy­nać się)

 (2.1) książk. za­cząć się

 (2.2) książk. o dziec­ku / pło­dzie: za­cząć ist­nieć (od mo­men­tu za­płod­nie­nia)

 (2.3) książk. pow­stać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na­czel­nik, tęgi, ru­do­bro­dy Nie­miec, na­ka­za­wszy im zna­kiem mil­cze­nie, po­czął na­stęp­nie na­słu­chi­wać.

 (1.2) Po­czę­li­śmy dziec­ko, nie zda­jąc sobie z tego spra­wy.

 (2.2) Moi ro­dzi­ce po­wie­dzie­li mi, że po­czę­łam się w na­mio­cie pod­czas wa­ka­cji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔt͡ʃɔ̃ɲt͡ɕ, AS: počõńć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poczęcie n., poczynanie n., rozpoczęcie n., rozpoczynanie n., napoczęcie n., napoczynanie n., początek mrz.

 czas. poczynać ndk., rozpocząć dk., rozpoczynać ndk., napocząć dk., napoczynać ndk.

 przym. początkowy

 przysł. czynnie

Wiktionary


poczęcie

1. za­cząć coś, roz­po­cząć;
2. zajść w ciążę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) med. fizj. zaj­ście ko­bie­ty w ciążę

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • za­płod­nie­nia u czło­wie­ka – jako pro­ce­su bio­lo­gicz­ne­go pow­sta­nia zy­go­ty utoż­sa­mia­ne­go z po­cząt­kiem życia czło­wie­ka
  • po­cząt­ku ist­nie­nia osoby ludz­kiej – jako za­gad­nie­nia z ob­sza­ru fi­lo­zo­fii, mo­ral­no­ści, prawa i re­li­gii
  • nie­po­ka­la­ne po­czę­cie
  • Con­cep­tion - Nazwy włas­ne ba­zu­ją­ce na an­giel­skiej for­mie słowa.
  • Con­cep­ción - Nazwy włas­ne ba­zu­ją­ce na hisz­pań­skiej for­mie słowa.
  • Wik­tio­na­ry „po­czę­cie”

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Od 1983 roku abor­cja jest w Tur­cji le­gal­na do 10. ty­god­nia od po­czę­cia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈt͡ʃɛ̃ɲt͡ɕɛ, AS: počẽńće

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. początek m.

 czas. rozpocząć, rozpoczynać, poczynać ndk., począć dk.

 przym. początkowy

 przysł. początkowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. koncepcja

Wiktionary


poczęstowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­czę­sto­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. poczęstować dk.

Wiktionary


poczęstować

po­dzie­lić się z kimś czymś do zje­dze­nia lub picia


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. czę­sto­wać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|czę­sto­wać.

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny po­czę­sto­wać się (ndk. czę­sto­wać się)

 (2.1) do­ko­na­ny od|czę­sto­wać się.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poczęstowanie n., poczęstunek mrz.

Wiktionary


poczęstunek

1. małe, skrom­ne przy­ję­cie;
2. to czym czę­stu­je się gości


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) małe, skrom­ne przy­ję­cie

 (1.2) rze­czy, któ­ry­mi czę­stu­je się gości

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­pra­sza­my na po­czę­stu­nek!

 (1.2) Wyk­wint­ny po­czę­stu­nek dla wi­dzów Loży Pre­zy­denc­kiej ser­wo­wa­ny jest przed spek­ta­klem bądź w an­trak­cie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔt͡ʃɛ̃w̃ˈstũnɛk, AS: počẽũ̯stũnek

Wiktionary

Powiązane:

 czas. rozczęstować, poczęstować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) przest. traktament

Wiktionary


poczłapać

pójść gdzieś na pie­cho­tę, wol­nym kro­kiem; pow­lec się


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) po­wol­nie pójść

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Vimes zo­sta­wił Sybil po­grą­żo­ną we śnie, na­rzu­cił szla­frok i pocz­ła­pał boso do lo­do­wa­te­go holu.

Wiktionary


pocętkować

do­ma­lo­wać cętki


SJP.pl


pod

przy­i­mek łą­czą­cy się z rze­czow­ni­ka­mi (lub wy­ra­za­mi o ich funk­cji) w bier­ni­ku lub na­rzęd­ni­ku; * forma "pode" moż­li­wa tylko w kilku tra­dy­cyj­nych po­łą­cze­niach (np. pode mną, pode mnie, pode drzwia­mi)


SJP.pl

przy­i­mek

 (1.1) …wska­zu­ją­cy po­ło­że­nie kogoś lub cze­goś po­ni­żej oma­wia­ne­go wy­ra­że­nia

 (1.2) …wska­zu­ją­cy ruch kogoś lub cze­goś w kie­run­ku dołu oma­wia­ne­go wy­ra­że­nia

 (1.3) …wska­zu­ją­cy po­ło­że­nie kogoś lub cze­goś przed lub w oko­li­cy oma­wia­ne­go wy­ra­że­nia

 (1.4) …wska­zu­ją­cy ruch kogoś lub cze­goś w kie­run­ku do lub w jego oko­li­cę oma­wia­ne­go wy­ra­że­nia

 (1.5) …wska­zu­ją­cy ruch lub po­ło­że­nie kogoś lub cze­goś w kie­run­ku prze­ciw­nym do oma­wia­ne­go wy­ra­że­nia

 (1.6) …wska­zu­ją­cy nie­od­le­gły czas wzglę­dem oma­wia­ne­go wy­ra­że­nia, bę­dą­cy kre­sem cze­goś

 (1.7) …wska­zu­ją­cy pod­le­głość wzglę­dem kogoś lub cze­goś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mały wąsik pod kul­fo­nia­stym nosem po­ru­szył się na boki, a ręka po­pra­wi­ła bły­ska­wicz­nie mo­nokl i wy­gła­dzi­ła si­wie­ją­ce baki. Szczu­pa­czyń­ska do­strze­gła, że ły­si­nę za­sła­nia­ła po­życz­ka, fi­ne­zyj­na wpraw­dzie, lecz da­le­ce nie­wy­star­cza­ją­ca.

 (1.2) Kot wbiegł pod stół.

 (1.3) Bitwa pod Grun­wal­dem była jedną z naj­więk­szych bitew śred­nio­wie­cza.

 (1.4) Śrub­ka spa­dła ze stołu i po­to­czy­ła się aż pod samą ścia­nę.

 (1.5) Sa­mo­chód je­chał pod prąd.

 (1.6) Jacek wró­cił do domu pod wie­czór.

 (1.7) Na­zy­wa­ła się Tian Kar­miya, dla niego – ko­man­dor Tian, a dzię­ki naj­wyż­szym notom z Ca­ri­dy i nie­na­gan­nej służ­bie na po­kła­dach „Enig­my” i „Zwy­cię­stwa na Ba­ton­nie” ocze­ki­wa­ła za­pew­ne, że po­dej­mie dal­szą służ­bę tu, na „Ul­ti­ma­tum”, pod panią ko­mo­dor Rae Slo­a­ne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔt, AS: pot

Wiktionary

Powiązane:

 przyim. pod-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) pode, poniżej

 (1.3-4) przed

Wiktionary


pod-

przy­i­mek w funk­cji te­ma­tu sło­wot­wór­cze­go

 (1.1) pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych okre­śla­ją­cy zew­nętrz­ne po­ło­że­nie w sto­sun­ku do tego, co jest na­zy­wa­ne dru­gim czło­nem

 (1.2) pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych okre­śla­ją­cy niż­sze po­ło­że­nie w sto­sun­ku do tego, co jest na­zy­wa­ne dru­gim czło­nem

 (1.3) pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych okre­śla­ją­cy gor­szą ja­kość lub war­tość od tego, co jest na­zy­wa­ne dru­gim czło­nem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) pod­ka­to­wic­ki, pod­le­śny, pod­miej­ski

 (1.2) pod­gór­ski, pod­skór­ny, pod­wa­wel­ski, pod­wod­ny, po­dziem­ny

 (1.3) pod­lu­dzie, pod­gro­ma­da

Wiktionary

Powiązane:

 przyim. pod

Wiktionary


pod.

skrót

 (1.1) = po­dol­ski

Wiktionary


podaddytywny

funk­cja po­dad­dy­tyw­na - ro­dzaj funk­cji ma­te­ma­tycz­nej


SJP.pl


podagent

w in­for­ma­ty­ce: po­moc­ni­czy agent sztucz­nej in­te­li­gen­cji, któ­re­mu głów­ny sy­stem de­le­gu­je kon­kret­ne, mniej­sze za­da­nia; su­ba­gent


SJP.pl


podagra

ból pa­lu­cha lub in­nych sta­wów śród­sto­pia spo­wo­do­wa­ny na­pa­dem dny mo­cza­no­wej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. dna mo­cza­no­wa z ob­ja­wa­mi w sto­pie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wszyst­kim oso­bom cier­pią­cym na po­da­grę, nad­ci­śnie­nie lub cho­ro­by wą­tro­by za­le­ca się zmniej­sze­nie spo­ży­cia mięsa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podagryk mos., podagryczka ż.

 przym. podagryczny

 przysł. podagrycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. pedogra

Wiktionary


podagryczka

ko­bie­ta chora na po­da­grę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta chora na po­da­grę

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podagra ż.

:: fm. podagryk mos.

 przysł. podagrycznie

 przym. podagryczny

Wiktionary


podagrycznie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób cha­rak­te­ry­stycz­ny dla osoby cier­pią­cej na po­da­grę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ręka, którą Lio­nar­do na­peł­niał czary szla­chet­nym fa­ler­nem, drża­ła po­da­grycz­nie, tak, że bu­tel­ka ze szczę­kiem ude­rza­ła o metal […]

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podagra ż., podagryk m., podagryczka ż., podagrycznik ż.

 przym. podagryczny

Wiktionary


podagrycznik

ro­śli­na z ro­dzi­ny se­le­ro­wa­tych


SJP.pl

Po­da­grycz­nik ("Ae­go­po­dium" L.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny se­le­ro­wa­tych. Liczy 11 ga­tun­ków. Za­sięg ro­dza­ju obej­mu­je stre­fę umiar­ko­wa­ną Eu­raz­ji na za­cho­dzie się­ga­jąc do Włoch, Fran­cji, Danii i Szwe­cji, a na wscho­dzie po Ro­syj­ski Da­le­ki Wschód, Ja­po­nię i wschod­nie Chiny. Po­da­grycz­nik po­spo­li­ty ro­śnie jako ga­tu­nek in­tro­du­ko­wa­ny także na Wy­spach Bry­tyj­skich i w Ame­ry­ce Pół­noc­nej.

Wikipedia


podagryczny

do­ty­czą­cy po­da­gry (np. bóle po­da­grycz­ne)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) med. zwią­za­ny z po­da­grą lub cier­pią­cy na nią

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W po­ło­wie sierp­nia przy­plą­ta­ła się burza z pio­ru­na­mi, wiatr po­prze­wra­cał pa­ra­so­le, poz­dzie­rał obru­sy, po­wy­bi­jał szyby, a wszyst­kie stare „cio­cie” i po­waż­nych po­da­grycz­nych panów roz­pę­dził na czte­ry stro­ny mia­sta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔdaˈɡrɨt͡ʃnɨ, AS: podagryčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podagra ż., podagryk m., podagryczka ż., podagrycznik m.

 przysł. podagrycznie

Wiktionary


podagryk

osoba chora na po­da­grę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) med. chory na po­da­grę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do ga­bi­ne­tu, kuś­ty­ka­jąc, wśliz­gnął się otyły po­da­gryk, krzy­wiąc się nie­mi­ło­sier­nie i po­sy­ku­jąc z bólu za każ­dym kro­kiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈdaɡrɨk, AS: podagryk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podagra ż.

:: fż. podagryczka ż.

 przysł. podagrycznie

 przym. podagryczny

Wiktionary


podajka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|War­sza­wa. kel­ner­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podawanie

 czas. podawać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) garsonka

Wiktionary


podajnik

urzą­dze­nie po­da­ją­ce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. urzą­dze­nie słu­żą­ce do po­da­wa­nia cze­goś do lub z ma­szy­ny

Wiktionary

Po­daj­nik – ele­ment lub ze­spół me­cha­niz­mu za­si­la­nia broni, przez­na­czo­ny do po­da­wa­nia na­bo­jów.

Wikipedia


podal

przy­i­mek

 (1.1) rzad. opo­dal

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rojno było i gwar­no wkoło mia­sta i na dwo­rze, a baby go­dzi­na­mi stały podal gro­dzeń i pa­trza­ły na tych ślicz­nych panów, oczy im wy­ła­zi­ły z cie­ka­wo­ści.

 (1.1) Podal od pia­sków brzeż­nych mo­gil­nik tobie zbu­do­wał.

 (1.1) Wśrzód głu­chej lasu pu­stel­nik ciem­no­ty miał domek podal od drogi.

Wiktionary


podalgebra

podz­biór al­ge­bry ogól­nej


SJP.pl

Po­dal­ge­bra – podz­biór al­ge­bry ogól­nej, zam­knię­ty ze wzglę­du na dzia­ła­nia zde­fi­nio­wa­ne w al­ge­brze.

"Al­ge­bra", ro­zu­mia­na jako struk­tu­ra, czę­sto oz­na­cza prze­strzeń wek­to­ro­wą lub mo­du­ły wy­po­sa­żo­ne w do­dat­ko­wą dwu­li­nio­wą ope­ra­cję. Al­ge­bry w al­ge­brze uni­wer­sal­nej są dużo bar­dziej ogól­ne: to zwy­kłe uo­gól­nie­nie "wszyst­kich" struk­tur al­ge­bra­icz­nych. Po­dal­ge­bra może być podz­bio­rem obu przy­pad­ków.

Wikipedia


podalpejski

zwią­za­ny z te­re­na­mi po­ło­żo­ny­mi bli­sko Alp, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla te­re­nów po­ło­żo­nych bli­sko Alp, le­żą­cy bli­sko Alp itp.


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) po­ło­żo­ny u pod­nó­ża Alp, ty­po­wy, wła­ści­wy tym oko­li­com

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W obu ty­pach je­zior, po­dal­pej­skim i bał­tyc­kim, muł po wy­su­sze­niu przy­bie­ra barwę szarą.

 (1.1) Za­siej tam, za­sadź blu­szcze, roz­chod­ni­ki, / Stu­list­ne róże, pod­wój­ne goź­dzi­ki, / Nie­za­po­mi­naj­ki i nie­śmier­tel­ni­ki, / Ital­skie mirty, po­dal­pej­skie dalie, / I borów na­szych pa­miąt­kę — kon­wa­lie!

Wiktionary

Powiązane:

 przym. alpejski

Wiktionary


podamsterdamski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) znaj­du­ją­cy się pod Am­ster­da­mem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔdãmstɛrˈdãmsʲci, AS: podãmsterdãmsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Amsterdam mrz.

Wiktionary


podanie

ofi­cjal­ne pismo z proś­bą, naj­czę­ściej więk­szej licz­by osób, skie­ro­wa­ne do osób na wyż­szym sta­no­wi­sku; pe­ty­cja


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pismo z proś­bą skie­ro­wa­ne do władz;

 (1.2) praw. adm. pismo osoby fi­zycz­nej lub praw­nej (stro­ny) po­wo­du­ją­ce wszczę­cie po­stę­po­wa­nia ad­mi­ni­stra­cyj­ne­go lub po­dat­ko­we­go

 (1.3) liter. opo­wieść o przesz­ło­ści prze­ka­zy­wa­na w ust­nej for­mie z po­ko­le­nia na po­ko­le­nie;

 (1.4) sport. prze­ka­za­nie piłki w grach ze­spo­ło­wych

 (1.5) od­cza­sow­ni­ko­wy od|podać.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • po­da­nie – forma li­te­rac­ka
  • po­da­nie – forma wszczę­cia po­stę­po­wa­nia ad­mi­ni­stra­cyj­ne­go na wnio­sek stro­ny
  • po­da­nie – prze­ka­za­nie piłki w piłce noż­nej
  • po­da­nie – prze­ka­za­nie piłki w piłce ko­szy­ko­wej

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zło­ży­łam po­da­nie do dzie­ka­na.

 (1.2) Po­da­nie po­win­no za­wie­rać co najm­niej wska­za­nie osoby, od któ­rej po­cho­dzi, jej adres, rów­nież w przy­pad­ku zło­że­nia po­da­nia w po­sta­ci elek­tro­nicz­nej, i żą­da­nie oraz czy­nić za­dość innym wy­ma­ga­niom usta­lo­nym w prze­pi­sach szcze­gól­nych.

 (1.2) Na­pi­sa­łem po­da­nie o umo­rze­nie spra­wy.

 (1.3) Sit­ho­wie z podań to­czy­li nie­koń­czą­ce się walki mię­dzy mi­strza­mi a ucz­nia­mi.

 (1.5) Czy mogę cię pro­sić o po­da­nie cukru?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈdãɲɛ, AS: podãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. podawać ndk., podać dk., dawać ndk., dać dk.

 przym. podaniowy

 rzecz. podawanie n.

:: zdrobn. podanko n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) prośba, petycja, wniosek

 (1.3) legenda

Wiktionary


podanin

Po­da­nin – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie cho­dzie­skim, w gmi­nie Cho­dzież.

Wikipedia


podaniomania

nad­mier­ne pi­sa­nie pism z proś­bą skie­ro­wa­nych do władz, zwła­szcza w bła­hych spra­wach


SJP.pl


podanko

zdrob­nie­nie od: po­da­nie


SJP.pl


podareczek

zdrob­nie­nie od: po­da­rek


SJP.pl


podarek

to, co się komuś da­ro­wu­je; pre­zent; upo­mi­nek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) to, co się komuś daje na włas­ność z za­mia­rem spra­wie­nia mu ra­do­ści, przy­jem­no­ści

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dar mrz., podarunek mrz.

 czas. podarować dk., darować dk./ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podarunek, dar, upominek

Wiktionary


podarkowy

→ po­da­rek


SJP.pl

Patrz:

podarek

podarowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­da­ro­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podarunek m.

 czas. podarować dk.

 przym. podarunkowy

Wiktionary


podarować

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. da­ro­wy­wać)

 (1.1) dać jako pre­zent, dar

 (1.2) zre­zy­gno­wać z ode­bra­nia komuś cze­goś

 (1.3) do­ko­nać prze­ba­cze­nia

Wiktionary

Powiązane:

 czas. darować, darowywać

 rzecz. podarek m., podarowanie n., podarunek m., dar mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) darować, przeznaczyć

 (1.2) darować, odpuścić

 (1.3) darować, przebaczyć, wybaczyć

Wiktionary


podarunek

to, co się komuś da­ro­wu­je; pre­zent; upo­mi­nek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) dar, pre­zent, to, co się komuś da­ro­wu­je

Wiktionary

Powiązane:

 czas. podarować dk., darowywać ndk., darować dk.

 przym. podarunkowy

 rzecz. dar mrz., podarowanie n., podarek mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) prezent, upominek, dar

Wiktionary


podarunkowy

1. → po­da­ru­nek;
2. karta po­da­run­ko­wa - karta płat­ni­cza ku­po­wa­na jako pre­zent, za którą można zro­bić bez­płat­ne za­ku­py w wy­bra­nym skle­pie


SJP.pl


podarze

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) śrpol. dar, po­da­ru­nek

 (1.2) stpol. odsz­ko­do­wa­nie, wy­na­gro­dze­nie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈdaʒɛ, AS: podaže

Wiktionary


podarzewo

Po­da­rze­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie poz­nań­skim, w gmi­nie Po­bie­dzi­ska.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa poz­nań­skie­go.

Wikipedia


podatek

bezz­wrot­ne, przy­mu­so­we, po­wszech­ne, nie­od­płat­ne świad­cze­nie o cha­rak­te­rze pie­nięż­nym na rzecz pań­stwa lub innej osoby pu­blicz­no-praw­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) po­wszech­na obo­wiąz­ko­wa da­ni­na ui­szcza­na zwy­kle na rzecz pań­stwa, ale rów­nież na rzecz Ko­ścio­ła, wład­cy;

Wiktionary

Po­da­tek – obo­wiąz­ko­we świad­cze­nie pie­nięż­ne po­bie­ra­ne przez zwią­zek pu­blicz­no­praw­ny (pań­stwo, jed­nost­ka sa­mo­rzą­du te­ry­to­rial­ne­go) bez kon­kret­ne­go, bez­poś­red­nie­go świad­cze­nia wza­jem­ne­go. Ze­bra­ne po­dat­ki są wy­ko­rzy­sty­wa­ne na po­trze­by re­a­li­za­cji zadań pu­blicz­nych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W na­szym kraju po­dat­ki są zbyt wy­so­kie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈdatɛk, AS: podatek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podatnik mos., podatniczka ż., opodatkowanie n., opodatkowywanie n.

 czas. opodatkować dk., opodatkowywać ndk.

 przym. podatkowy, podatniczy

 przysł. podatkowo

Wiktionary


podateński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) znaj­du­ją­cy się pod Ate­na­mi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔdaˈtɛ̃j̃sʲci, AS: podatẽĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ateny nmos.

Wiktionary


podatki

bezz­wrot­ne, przy­mu­so­we, po­wszech­ne, nie­od­płat­ne świad­cze­nie o cha­rak­te­rze pie­nięż­nym na rzecz pań­stwa lub innej osoby pu­blicz­no-praw­nej


SJP.pl


podatkować

daw­niej:
1. pła­cić po­dat­ki;
2. na­rzu­cać po­dat­ki


SJP.pl


podatkowicz

osoba zo­bo­wią­za­na do pła­ce­nia po­dat­ków; po­dat­nik


SJP.pl


podatkowy

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z po­dat­ka­mi lub sy­ste­mem po­bo­ru po­dat­ków

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie będę sam wy­peł­niać PIT-u, pójdę do do­rad­cy po­dat­ko­we­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔdatˈkɔvɨ, AS: podatkovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podatek m., podatnik m., opodatkowanie n., opodatkowywanie n.

 czas. opodatkować, opodatkowywać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fiskalny, skarbowy

Wiktionary


podatniczka

ko­bie­ta zo­bo­wią­za­na do pła­ce­nia po­dat­ków


SJP.pl


podatniczy

→ po­dat­nik


SJP.pl

Patrz:

podatnik

podatniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: po­dat­nie


SJP.pl


podatniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: po­dat­ny


SJP.pl


podatnik

osoba zo­bo­wią­za­na do pła­ce­nia po­dat­ków; po­dat­ko­wicz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba zo­bo­wią­za­na do pła­ce­nia po­dat­ków, osoba pła­cą­ca po­dat­ki

Wiktionary

Po­dat­nik – zgod­nie z pol­skim pra­wem jest nim osoba fi­zycz­na, osoba praw­na lub jed­nost­ka or­ga­ni­za­cyj­na nie­ma­ją­ca oso­bo­wo­ści praw­nej, pod­le­ga­ją­ca na mocy ustaw po­dat­ko­wych obo­wiąz­ko­wi po­dat­ko­we­mu.

Na po­dat­ni­ka na­ło­żo­ne są roz­licz­ne obo­wiąz­ki m.in.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Czy fran­cu­scy po­dat­ni­cy po­win­ni pła­cić za szko­ły, świad­cze­nia i szko­le­nia, aby ro­dzi­ny Romów osią­gnę­ły mi­ni­mal­ny po­ziom życia ak­cep­to­wa­ny we Fran­cji?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈdatʲɲik, AS: podatʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podatek m., opodatkowanie n., opodatkowywanie n.

 przym. podatkowy

 czas. opodatkować, opodatkowywać

Wiktionary


podatność

→ po­dat­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co po­dat­ne

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • po­dat­ność elek­trycz­na
  • po­dat­ność ma­gne­tycz­na
  • po­dat­ność płuc
  • po­dat­ność re­mon­to­wa
  • po­dat­ność skręt­na
  • po­dat­ność (me­cha­ni­ka)

Wikipedia

Patrz:

podatny

Powiązane:

 przym. podatny

Wiktionary


podatny

łatwo cze­muś ule­ga­ją­cy; mało od­por­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ule­ga­ją­cy z łat­wo­ścią cze­muś

 (1.2) techn. łatwo pod­le­ga­ją­cy obrób­ce, wpły­wo­wi fi­zycz­ne­mu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Oso­bie tak po­dat­nej na śro­do­wi­sko na­le­ży przy­dzie­lić ku­ra­to­ra.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podatność n.

 przysł. podatnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nieodporny

 (1.2) nieodporny, urabialny

Wiktionary


podawacz

Po­da­wacz – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie sie­radz­kim, w gmi­nie Brą­sze­wi­ce.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość na­le­ża­ła ad­mi­ni­stra­cyj­nie do wo­je­wództ­wa sie­radz­kie­go.

Wikipedia


podawaczka

1. urzą­dze­nie słu­żą­ce do au­to­ma­tycz­ne­go prze­no­sze­nia cię­ża­rów, to­wa­rów; tran­spor­ter;
2. ko­bie­ta pra­cu­ją­ca w fa­bry­ce, któ­rej za­da­niem jest po­da­wa­nie ma­te­ria­łów, su­row­ców itp.


SJP.pl


podawanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­da­wać.

Wiktionary

Po­da­wa­nie – druga ope­ra­cja po do­no­sze­niu w pro­ce­sie za­si­la­nia broni.

Po­le­ga na wy­łu­ska­niu na­bo­ju z wię­zów łą­czą­cych go z do­no­śni­kiem ma­ga­zy­nu amu­ni­cyj­ne­go i prze­mie­szcze­niu na linię do­sy­ła­nia. Ma za­sto­so­wa­nie w zme­cha­ni­zo­wa­nych ukła­dach za­si­la­nia amu­ni­cją dział wozów bo­jo­wych i broni strze­lec­kiej, która jest przy­sto­so­wa­na do za­si­la­nia ta­śmo­we­go na­bo­jów po­sia­da­ją­cych łuski z wy­sta­ją­cą kryzą. Nie wy­stę­pu­je w pro­stych ukła­dach za­si­la­nia.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌpɔdaˈvãɲɛ, AS: podavãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. danie, podajka, podanie

 czas. podawać, podać, dać, dawać

Wiktionary


podawać

1. dawać coś komuś do rąk, ust; wrę­czać;
2. o leku: apli­ko­wać;
3. w spor­cie:
a) w spor­tach ze­spo­ło­wych: kopać, rzu­cać piłkę do part­ne­ra;
b) w te­ni­sie, siat­ków­ce itp.: roz­po­czy­nać grę, za­gry­wać, ser­wo­wać;
4. prze­ka­zy­wać wia­do­mość, ko­mu­ni­ko­wać coś;
5. po­da­wać się:
a) ogła­szać się;
b) prze­sta­rza­le: wy­su­wać się na przód


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. podać)

 (1.1) zob. podać. (do ręki lub ust)

 (1.2) zob. podać. (in­for­ma­cję)

 (1.3) zob. podać. (do stołu)

 (1.4) zob. podać. (piłkę)

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny po­da­wać się (dk. podać się)

 (2.1) zob. podać się. (przed­sta­wić się)

 (2.2) gw-pl|Pod­ha­le, Czę­sto­cho­wa. zob. podać się. (być po­dob­nym)

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (3.1) pot. dać coś w dużej ilo­ści/licz­bie komuś, czę­sto wielu oso­bom

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Naucz się po­da­wać na­rzę­dzia.

 (1.2) Wszy­scy uważ­nie słu­cha­li, gdy radio po­da­wa­ło nu­me­ry to­to­lot­ka.

 (1.3) Za chwi­lę po­da­je­my do stołu.

 (1.4) Za­wod­ni­cy przez parę minut po­da­wa­li sobie piłkę, po czym jeden z nich strze­lił bram­kę.

 (2.1) Ten czło­wiek po­da­wał się za dzien­ni­ka­rza i wy­py­ty­wał się o cie­bie.

 (2.2) Wszyst­kie twoje córki po­da­ją się do Cie­bie.

 (3.1) Po­da­wa­ła swój numer te­le­fo­nu wszyst­kim ko­le­gom z pracy i teraz wciąż wydz­wa­nia­ją.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈdavat͡ɕ, AS: podavać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. danie n., podajka ż., podanie n., podawanie n.

 czas. podać, dać dk., dawać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przekazywać, wręczać, dawać

 (1.2) przekazywać, oznajmiać

 (1.3) serwować

 (2.2) wdawać się

Wiktionary


podawca

1. osoba skła­da­ją­ca po­da­nie do urzę­du;
2. osoba po­da­ją­ca coś do wia­do­mo­ści;
3. daw­niej: po­sia­dacz weks­la re­a­li­zu­ją­cy go w banku


SJP.pl


podawczyni

1. pe­tent­ka skła­da­ją­ca po­da­nie do urzę­du;
2. ko­bie­ta po­da­ją­ca coś do wia­do­mo­ści


SJP.pl


podać

1. dać coś komuś do rąk, ust; wrę­czyć;
2. o leku: za­a­pli­ko­wać;
3. sport: kop­nąć, rzu­cić piłkę do part­ne­ra;
4. prze­ka­zać wia­do­mość, za­ko­mu­ni­ko­wać coś;
5. podać się:
a) ogło­sić się;
b) prze­sta­rza­le: wy­su­nąć się na przód


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. po­da­wać)

 (1.1) prze­ka­zać coś komuś do rąk

 (1.2) prze­ka­zać in­for­ma­cję

 (1.3) kulin. po­sta­wić je­dze­nie na stole

 (1.4) sport. prze­ka­zać piłkę in­ne­mu gra­czo­wi

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny podać się (ndk. po­da­wać się)

 (2.1) przed­sta­wić się jako ktoś

 (2.2) gw-pl|Pod­ha­le, Czę­sto­cho­wa. prze­jąć czy­jeś cechy, być do kogoś po­dob­nym, wdać się w kogoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy mo­żesz podać mi mło­tek?

 (1.2) Radio po­da­ło wy­ni­ki to­to­lot­ka.

 (1.3) Za chwi­lę po­da­my do stołu.

 (1.4) Za­wod­nik podał piłkę do ko­le­gi po dru­giej stro­nie bo­i­ska, po czym ten strze­lił bram­kę.

 (2.1) Ten czło­wiek podał się za dzien­ni­ka­rza i wy­py­ty­wał się o cie­bie.

 (2.2) On podał się do ojca.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔdat͡ɕ, AS: podać

Wiktionary

Powiązane:

 forma niedokonana podawać

 rzecz. podanie, podawanie

 czas. dać dk., dawać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przekazać, wręczyć, dać

 (1.2) przekazać, oznajmić

 (1.3) zaserwować

 (2.2) wdać się

Wiktionary


podaż

ilość to­wa­ru ofe­ro­wa­na do sprze­da­ży na rynku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ekon. do­stęp­ność, ofer­ta to­wa­rów na sprze­daż; także. ilość da­ne­go to­wa­ru znaj­du­ją­ca się na rynku;

Wiktionary

Podaż ( sup­ply) – ilość dóbr ofe­ro­wa­na na rynku przez pro­du­cen­tów. Pod­sta­wo­wym czyn­ni­kiem wpły­wa­ją­cym na wy­so­kość po­da­ży jest cena, co jest pre­zen­to­wa­ne w for­mie gra­ficz­nej za po­mo­cą krzy­wej po­da­ży.

W eko­no­mii ter­mi­nu podaż używa się w dwóch kon­tek­stach:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zwo­len­ni­cy eko­no­mii po­da­ży ponad krót­ko­o­kre­so­we wa­ha­nia ko­niunk­tu­ry przed­kła­da­li dłu­go­o­kre­so­wy wzrost go­spo­dar­czy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podażowiec mos.

 przym. podażowy

Wiktionary


podażowiec

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ekon. zwo­len­nik eko­no­mii po­da­ży

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do­nald Trump kon­sul­tu­je swój pro­gram go­spo­dar­czy z po­da­żow­ca­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podaż ż.

 przym. podażowy

Wiktionary


podażowy

→ podaż, np. szok po­da­żo­wy - zmniej­sze­nie po­da­ży spo­wo­do­wa­ne zwięk­sze­niem kosz­tów pro­duk­cji


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) ekon. zwią­za­ny z po­da­żą, do­ty­czą­cy po­da­ży

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W te­o­rii re­al­ne­go cyklu ko­niunk­tu­ral­ne­go po­mi­ja­ne są czyn­ni­ki mo­ne­tar­ne i uz­na­je się, że źró­dła zja­wi­ska cyklu ko­niunk­tu­ral­ne­go tkwią po po­da­żo­wej stro­nie go­spo­dar­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podaż ż., podażowiec mos.

Wiktionary


podbagdadzki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) znaj­du­ją­cy się pod Bag­da­dem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔdbaɡˈdat͡sʲci, AS: podbagdacʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bagdad mrz.

Wiktionary


podbaldach

Pod­bal­dach (łac. "co­rym­bot­hyr­sus") – ro­dzaj kwia­to­sta­nu, bę­dą­ce­go od­mia­ną wie­chy, w któ­rej kwia­ty do­ra­sta­ją mniej wię­cej do tej samej wy­so­ko­ści. Swoim wy­glą­dem na­to­miast przy­po­mi­na bal­da­cho­gro­no lub bal­dach zło­żo­ny.

Pod­bal­dach na­le­ży do grupy kwia­to­sta­nów wierz­chot­ko­wych. Na końcu osi pędu głów­ne­go znaj­du­je się kwiat, który koń­czy wzrost pędu.Gdy pęd głów­ny prze­sta­je ros­nąć, za­czy­na­ją się roz­wi­jać pędy bocz­ne. Kwia­to­sta­ny takie na­zy­wa się zam­knię­ty­mi.

Wikipedia


podbarkowy

do­ty­czą­cy prze­strze­ni pod bar­kiem


SJP.pl


podbasenie

dolna część kon­struk­cji ba­se­nu


SJP.pl


podbawiać

1. do­star­czać nieco roz­ryw­ki;
2. pod­ba­wiać się - bawić się z umia­rem


SJP.pl


podbawić

1. do­star­czyć nieco roz­ryw­ki;
2. pod­ba­wić się - po­ba­wić się tro­chę, z umia­rem


SJP.pl


podbałtycki

1. po­ło­żo­ny w po­bli­żu Bał­ty­ku;
2. cha­rak­te­ry­stycz­ny dla oko­lic Bał­ty­ku


SJP.pl


podbechtać

po­tocz­nie: zbun­to­wać kogoś prze­ciw komuś lub cze­muś; pod­ju­dzić, po­du­szczyć


SJP.pl


podbechtywać

po­tocz­nie: bun­to­wać kogoś prze­ciw komuś lub cze­muś; pod­ju­dzać, po­du­szczać


SJP.pl


podbeletryzowany

taki, do któ­re­go do­da­no ele­men­ty be­le­try­sty­ki


SJP.pl


podbelgradzki

przy­miot­nik

 (1.1) znaj­du­ją­cy się, od­by­wa­ją­cy się pod Bel­gra­dem; ty­po­wy dla te­re­nów pod Bel­gra­dem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔdbɛlˈɡrat͡sʲci, AS: podbelgracʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Belgrad m.

Wiktionary


podberliński

1. po­ło­żo­ny w po­bli­żu Ber­li­na;
2. cha­rak­te­ry­stycz­ny dla oko­lic Ber­li­na


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) znaj­du­ją­cy się pod Ber­li­nem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔdbɛrˈlʲĩj̃sʲci, AS: podberlʹĩĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Berlin mrz.

Wiktionary


podbeskidzie

nie­for­mal­ny ob­szar ge­o­gra­ficz­ny obej­mu­ją­cy za­chod­nią część pasma Be­ski­dów Za­chod­nich, ob­szar daw­ne­go wo­je­wództ­wa biel­skie­go lub ob­szar me­tro­po­li­tal­ny Biel­ska-Bia­łej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) pot. geogr. te­re­ny u pod­nó­ża za­chod­niej czę­ści pasma Be­ski­dów Za­chod­nich;

 (1.2) pot. geogr. ob­szar daw­ne­go wo­je­wództ­wa biel­skie­go

 (1.3) pot. geogr. aglo­me­ra­cja biel­ska

 (1.4) pot. sport. nazwa pol­skie­go klubu spor­to­we­go

Wiktionary

Pod­be­ski­dzie ( Pobeskydí, Be­ski­den­land) – okre­śle­nie nie­for­mal­ne uży­wa­ne do okre­śle­nia te­re­nów ge­o­gra­ficz­nie po­ło­żo­nych u pod­nó­ża za­chod­niej czę­ści pasma Be­ski­dów Za­chod­nich, ob­sza­ru daw­ne­go wo­je­wództ­wa biel­skie­go bądź ob­sza­ru me­tro­po­li­tal­ne­go – okrę­gu prze­my­sło­we­go Biel­ska-Bia­łej. Ana­lo­gicz­nie ter­min bywa uży­wa­ny w Cze­chach dla re­gio­nu wokół Fryd­ka-Mist­ka u pod­nó­ży Be­ski­du Mo­raw­sko-Ślą­skie­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­pra­wia się sy­tu­a­cja po­wo­dzio­wa na Pod­be­ski­dziu.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. podbeskidzki

 przysł. podbeskidzko

 rzecz. Beskid mrz., Beskidy nmos.

Wiktionary


podbeskidzki

przy­miot­nik od: Pod­be­ski­dzie


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Pod­be­ski­dziem, do­ty­czą­cy Pod­be­ski­dzia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Podbeskidzie n., Beskidek mrz., beskidnik mos., beskidzkość ż.

 przym. beskidzki

 przysł. podbeskidzko, beskidzko

Wiktionary


podbeskidzko

przy­słó­wek

 (1.1) na spo­sób pod­be­skidz­ki, tak jak na Pod­be­ski­dziu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Podbeskidzie n.

 przym. podbeskidzki

Wiktionary


podbiał

Ro­śli­na ziel­na o zło­ci­stych kwia­tach, sto­so­wa­na w cho­ro­bach dróg od­de­cho­wych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) syst. bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Tus­si­la­go|L.|ref=tak., ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny astro­wa­tych

 (1.2) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Tus­si­la­go far­fa­ra|L.|ref=tak., niska by­li­na z ro­dzi­ny astro­wa­tych o zło­ci­sto­żół­tych kwia­tach;

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Li­ście pod­bia­łów po­kry­wa od spodu sre­brzy­sty me­szek.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) gw. Górny Śląsk kobiór

Wiktionary


podbiała

ro­śli­na ros­ną­ca na pod­mo­kłych łą­kach i brze­gach rzek, wy­ko­rzy­sty­wa­na w lecz­nict­wie


SJP.pl

Pod­bia­ła ( Падбела, "Pad­bie­ła"; Подбела, "Pod­bie­ła") – wieś na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie brze­skim, w re­jo­nie ka­mie­niec­kim, w siel­so­wie­cie No­wic­ko­wi­cze, nad Leśną Prawą, w gra­ni­cach Parku Na­ro­do­we­go „Pu­szcza Bia­ło­wie­ska”.

Wikipedia


podbiałek

pod­bia­łek al­pej­ski - ro­śli­na z ro­dzi­ny astro­wa­tych, w Pol­sce wy­stę­pu­ją­ca w Kar­pa­tach i Su­de­tach


SJP.pl

Pod­bia­łek ("Ho­mo­gy­ne") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny astro­wa­tych. Obej­mu­je trzy ga­tun­ki. Ro­śli­ny te wy­stę­pu­ją na ob­sza­rach gór­skich w po­łud­nio­wej i środ­ko­wej Eu­ro­pie – od Hisz­pa­nii i Fran­cji na za­cho­dzie po Ukra­i­nę, Ru­mu­nię i Buł­ga­rię na wscho­dzie. Pół­noc­na gra­ni­ca za­się­gu bie­gnie przez Niem­cy i Pol­skę. W Pol­sce wy­stę­pu­je tylko jeden ga­tu­nek – pod­bia­łek al­pej­ski "Ho­mo­gy­ne al­pi­na". Ro­śli­na ta bywa upra­wia­na jako ozdob­na.

Wikipedia


podbiałostocki

1. po­ło­żo­ny w po­bli­żu Bia­łe­go­sto­ku;
2. cha­rak­te­ry­stycz­ny dla oko­lic Bia­łe­go­sto­ku


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) znaj­du­ją­cy się w po­bli­żu Bia­łe­go­sto­ku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tłumy bia­ło­sto­czan oraz tu­ry­stów od­wie­dzi­ły pod­bia­ło­stoc­ki skan­sen

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔdbʲjawɔˈstɔt͡sʲci, AS: podbʹi ̯au̯ostocʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Białystok mrz.

Wiktionary


podbiałowy

→ pod­biał


SJP.pl

Patrz:

podbiał

podbicie

1. górna część stopy mię­dzy pal­ca­mi a kost­ką;
2. ma­te­riał przy­szy­ty do cze­goś od spodu;
3. ude­rze­nie piłki od dołu


SJP.pl


podbiciowy

→ pod­bi­cie


SJP.pl

Patrz:

podbicie

podbiec

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. pod­bie­gać)

 (1.1) zbli­żyć się (do kogoś lub cze­goś) bie­gnąc (zaz­wy­czaj przez krót­ki dy­stans)

 (1.2) na­sią­knąć lub na­peł­nić się pły­nem (np. wodą, krwią) od spodu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Chcia­łem do niego pod­biec i udzie­lić wska­zó­wek.

 (1.2) Jego oczy pod­bie­gły krwią.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. war. podbiegnąć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) podejść

Wiktionary


podbiegacz

po­tocz­nie: pies, który pod­bie­ga do ludzi


SJP.pl


podbieganie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pod­bie­gać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. podbiegać ndk.

Wiktionary


podbiegunowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) geogr. wła­ści­wy te­re­nom po­lar­nym lub znaj­du­ją­cy się na tych te­re­nach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Otóż nic bar­dziej po­dob­ne­go do praw­dy, jak ta hy­po­te­za, po­dług któ­rej kra­i­ny pod­bie­gu­no­we ob­fi­tu­ją w war­stwy węgla ziem­ne­go, cze­ka­jąc tylko na ude­rze­nie młot­ka gór­ni­ków.

 (1.1) Cza­sa­mi można doj­rzeć bia­łe­go lisa pod­bie­gu­no­we­go, tu­dzież pod do­stat­kiem bia­łych niedź­wie­dzi.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) biegunowy, okołobiegunowy, polarny, subarktyczny

Wiktionary


podbiegły

taki, który na­sią­knął, wy­peł­nił się czymś, np. pod­bie­głe wodą do­li­ny


SJP.pl


podbielać

1. czy­nić nieco biel­szym;
2. do­da­wać do płynu tro­chę sub­stan­cji lekko za­bar­wia­ją­cej na biało; za­bie­lać


SJP.pl


podbielały

nu­rzyk pod­bie­la­ły – ga­tu­nek du­że­go ptaka wod­ne­go z ro­dzi­ny alk; nu­rzyk zwy­czaj­ny


SJP.pl


podbielić

1. uczy­nić nieco biel­szym;
2. dodać do płynu tro­chę sub­stan­cji lekko za­bar­wia­ją­cej na biało; za­bie­lić


SJP.pl


podbielkowski

naz­wi­sko


SJP.pl


podbielski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bro­ni­sław Pod­biel­ski (1839-1891) – pol­ski ar­ty­sta ma­larz, ry­sow­nik oraz ilu­stra­tor
  • Jan Pod­biel­ski (1836-1863) – ka­pi­tan wojsk ro­syj­skich
  • Kon­stan­ty Pod­biel­ski (1824-1886) – dzia­łacz so­cja­li­stycz­ny I Pro­le­ta­ria­tu
  • The­op­hil von Pod­biel­ski (1814-1879) – pru­ski ge­ne­rał ka­wa­le­rii
  • Vic­tor von Pod­biel­ski (1844-1916) – szef Re­ich­spo­stam­tu, pru­ski mi­ni­ster rol­nict­wa
  • Vik­tor von Pod­biel­ski (1892-1945) – po­li­tyk NSDAP, nad­bur­mistrz Frank­fur­tu nad Odrą
  • Wadim Pod­biel­ski (1887-1920) – lu­do­wy ko­mi­sarz poczt i te­le­gra­fów RFSRR
  • Zdzi­sław Pod­biel­ski (1938) – pol­ski autor ksią­żek i ar­ty­ku­łów o te­ma­ty­ce mo­to­ry­za­cyj­nej, dzien­ni­karz, pu­bli­cy­sta, in­ży­nier badań po­ja­zdów

Wikipedia


podbierak

ro­dzaj sieci do po­ło­wu ryb i raków; kan­ce­rek, ka­cerz, ka­sa­rek, ka­ce­rek, kan­cer


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • nie­du­ża sieć uży­wa­na przez węd­ka­rzy, na­cią­gnię­ta na ramkę przy­mo­co­wa­ną do drąż­ka słu­żą­ca do wyj­mo­wa­nia zło­wio­nych ryb; kasar
  • os­przęt rol­ni­czy sa­mo­bież­ny lub pod­cze­pia­ny do cią­gni­ka (pod­bie­rak pryz­my, bu­ra­ków, liści)
  • na­rzę­dzie sto­so­wa­ne w ogrod­nict­wie wy­po­sa­żo­ne w ko­szy­czek, długą rę­ko­jeść, po­moc­ne przy zry­wa­niu owo­ców z wy­so­kich drzew lub krze­wów
  • spe­cjal­na łyżka do miodu
  • oprzy­rzą­do­wa­nie sto­so­wa­ne w ra­tow­nict­wie me­dycz­nym przy prze­no­sze­niu ran­nych
  • os­przęt od­ku­rza­cza.

Wikipedia


podbieranie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pod­bie­rać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czło­wiek, aby ułat­wić sobie pod­bie­ra­nie miodu, po­czął w ca­łych drze­wach wy­drą­żać sztucz­ne dziu­ple, czyli wy­dzia­ły­wać je, dziać, a stąd drze­wo takie w ję­zy­ku pol­skim naz­wa­no dzie­nią lub drze­wem dzia­nem…

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niepodbieranie n.

 czas. podbierać ndk.

Wiktionary


podbieżeć

daw­niej: pod­biec, pod­bie­gnąć


SJP.pl


podbijak

1. kij do pod­bi­ja­nia piłki w grze w pa­lan­ta, kwa­dran­ta; pa­lant, pi­ła­tyk;
2. w ko­lej­nict­wie: na­rzę­dzie do ubi­ja­nia pod­syp­ki pod pod­kła­da­mi ko­le­jo­wy­mi


SJP.pl


podbijanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pod­bi­jać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔdbʲiˈjä̃ɲɛ, AS: podbʹii ̯ä̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. podbijać

 rzecz. podbój mrz.

Wiktionary


podbijać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. pod­bić)

 (1.1) na­da­wać ruch lub uży­wać siły, ude­rza­jąc od spodu

 (1.2) zwy­cię­żać i brać pod swoje pa­no­wa­nie

 (1.3) przen. zdo­by­wać czy­jąś życz­li­wość, mi­łość lub sym­pa­tię

 (1.4) mo­co­wać coś do cze­goś od spodu

 (1.5) ofe­ro­wać wyż­szą staw­kę w li­cy­ta­cji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­tra­fię pod­bi­jać fut­bo­lów­kę przez pół go­dzi­ny non stop.

 (1.2) Niem­cy pod­bi­ja­li Eu­ro­pę czte­ry lata zanim do­sta­li łup­nia.

 (1.3) Nowy wnu­czek za­wsze pod­bi­ja dziad­ków mo­men­tal­nie.

 (1.4) Na zimę pod­bi­ja­my pod­da­sze domu wełną mi­ne­ral­ną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔdˈbʲijät͡ɕ, AS: podbʹii ̯äć

Wiktionary

Powiązane:

 czas. bić, dk. podbić

 rzecz. podbój m., podbijanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) ujmować, zdobywać

Wiktionary


podbipięta

Pod­bi­pię­ta – ty­god­nik na­cjo­na­li­stycz­ny wy­da­wa­ny w la­tach 1936–1937 pod re­dak­cją Jana Rem­bie­liń­skie­go.

Wikipedia


podbitkowy

→ pod­bit­ka


SJP.pl

Patrz:

podbitka

podbiurkowy

znaj­du­ją­cy się pod biur­kiem


SJP.pl


podbić

1. do­ko­nać pod­bo­ju;
2. pod­szyć czymś odzie­nie (np. fu­trem);
3. w grze kar­cia­nej: do­ło­żyć do lewy prze­bi­tej atu­tem niż­szy od niego atut


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. pod­bi­jać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|pod­bi­jać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. bić, podbijać

 rzecz. podbój mrz.

Wiktionary


podblaszek

ro­dzaj grzy­bów z ro­dzi­ny kęp­kow­co­wa­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) mykol. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Hyp­si­zy­gus tes­sel­la­tus., grzyb z ro­dzi­ny kęp­kow­co­wa­tych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­rów­no białe, jak i brą­zo­we pod­blasz­ki są ład­ny­mi, ma­ły­mi grzy­ba­mi o ła­god­nym, orze­cho­wym smaku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔdˈblaʃɛk, AS: podblašek

Wiktionary


podblatowy

przez­na­czo­ny do umie­szcze­nia pod bla­tem


SJP.pl


podbolesławiec

Pod­bo­le­sła­wiec (do 28 II 1926 Bo­le­sła­wi­ce) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie wie­ru­szow­skim, w gmi­nie Bo­le­sła­wiec.

Do końca wrze­śnia 1954 w gmi­nie Opa­tów w po­wie­cie kę­piń­skim w woj. poz­nań­skim. Od 1 paź­dzier­ni­ka do 12 li­sto­pa­da 1954 w po­wie­cie wie­luń­skim w woj. łódz­kim, a od 13 li­sto­pad 1954 w po­wie­cie wie­ru­szow­skim.

Wikipedia


podbora

lina ota­cza­ją­ca dolną kra­wędź sieci ry­bac­kiej


SJP.pl


podborowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pod­bo­ro­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ra­wic­kim, w gmi­nie Pa­ko­sław
  • Pod­bo­ro­wo – osada w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. sza­mo­tul­skim, w gmi­nie Pnie­wy
  • Pod­bo­ro­wo – ko­lo­nia w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie wolsz­tyń­skim, w gmi­nie Sied­lec

Wikipedia


podborsko

Pod­bor­sko ( Kief­he­i­de) – wieś w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie bia­ło­gardz­kim, w gmi­nie Ty­cho­wo. We­dług da­nych UM na dzień 31 grud­nia 2014 roku wieś miała 44 sta­łych miesz­kań­ców. Wcho­dzi w skład so­łect­wa Bo­rzy­sław.

Wikipedia


podbostoński

przy­miot­nik

 (1.1) znaj­du­ją­cy się, od­by­wa­ją­cy się pod Bo­sto­nem; ty­po­wy dla te­re­nów pod Bo­sto­nem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔdbɔˈstɔ̃j̃sʲci, AS: podbostõĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bostonka ż., Boston

Wiktionary


podbramkowy

w spor­cie: roz­gry­wa­ją­cy się pod bram­ką


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) sport. taki, który dzie­je się pod bram­ką

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ruch w całym meczu stwo­rzył dwie groź­ne sy­tu­a­cje pod­bram­ko­we, tylko raz mu­siał in­ter­we­nio­wać Jojko.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔdbrãmˈkɔvɨ, AS: podbrãmkovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bramka ż.

 przym. bramkowy

Wiktionary


podbranża

wy­dzie­lo­na część bran­ży lub za­wo­du


SJP.pl


podbrodnicki

przy­miot­nik

 (1.1) znaj­du­ją­cy się, od­by­wa­ją­cy się pod Brod­ni­cą; ty­po­wy dla te­re­nów pod Brod­ni­cą

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔdbrɔdʲˈɲit͡sʲci, AS: podbrodʹńicʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Brodnica ż.

Wiktionary


podbrodzie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Lit­wie, w okrę­gu wi­leń­skim.

Wiktionary

Pod­bro­dzie (lit. "Pabradė") – mia­sto na Lit­wie, w Dzu­kii, nad Żej­mia­ną, u uj­ścia Du­bin­ki, 38 km na po­łud­nio­wy za­chód od Świę­cian, sta­cja ko­le­jo­wa na linii Wilno–Dy­ne­burg daw­nej Kolei War­szaw­sko-Pe­ters­bur­skiej.

Po­ło­żo­ne w okrę­gu wi­leń­skim, w re­jo­nie świę­ciań­skim, do 1945 w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie wi­leń­skim, w po­wie­cie świę­ciań­skim.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. podbrodzki

Wiktionary


podbrudzać

lekko za­bru­dzać; przy­bru­dzać


SJP.pl


podbrudzić

lekko za­bru­dzić; przy­bru­dzić


SJP.pl


podbrukować

za­bru­ko­wać miej­sce przy ja­kimś bu­dyn­ku


SJP.pl


podbrukowywać

bru­ko­wać miej­sce przy ja­kimś bu­dyn­ku


SJP.pl


podbrukselski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) znaj­du­ją­cy się pod Bruk­se­lą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie na długo, bo wy­buchł spór o pod­bruk­sel­ski okręg wy­bor­czy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔdbruˈksɛlsʲci, AS: podbrukselsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bruksela ż.

Wiktionary


podbrzeźniak

grzyb ja­dal­ny z ro­dzi­ny bo­ro­wi­ko­wa­tych, o bia­łym, smu­kłym trzo­nie i brą­zo­wym ka­pe­lu­szu do­cho­dzą­cym do 20 cm śred­ni­cy, ros­ną­cy w brze­zi­nach i na łą­kach pod brzo­za­mi; babka, koź­larz babka, grzyb brzo­zo­wy


SJP.pl


podbrzeże

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pod­brze­że – część wsi Łu­ka­no­wi­ce w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. tar­now­skim, w gmi­nie Woj­nicz
  • Pod­brze­że – część wsi We­so­łów w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. tar­now­skim, w gmi­nie Za­kli­czyn

Wikipedia


podbrzusze

1. u czło­wie­ka: część tu­ło­wia po­ni­żej pasa;
2. u zwie­rząt: spod­nia część tu­ło­wia;
3. w prze­no­śni: miej­sce szcze­gól­nie de­li­kat­ne i wraż­li­we


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) anat. u czło­wie­ka: część ciała po­ni­żej brzu­cha

 (1.2) anat. u zwie­rząt: spod­nia część tu­ło­wia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔdˈbʒuʃɛ, AS: podbžuše

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) łono

Wiktionary


podbrzusznik

część uprzę­ży sta­no­wią­ca pas za­pi­na­ny pod brzu­chem konia


SJP.pl


podbródek

1. dolna część twa­rzy po­ni­żej ust; broda;
2. mię­si­ta część twa­rzy pod dolną szczę­ką


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) anat. dolna część twa­rzy po­ni­żej warg

 (1.2) anat. mięk­ka część twa­rzy pod dolną szczę­ką

 (1.3) muz. część in­stru­men­tu opar­ta o pod­bró­dek (1.2)

Wiktionary

Pod­bró­dek ( sub­men­tum) – ele­ment na­rzą­dów gę­bo­wych sze­ścio­no­gów, wcho­dzą­cy w skład wargi dol­nej.

U owa­dów pod­bró­dek sta­no­wi bar­dziej do­sieb­ny (na­sa­do­wy) z dwóch skle­ry­tów obec­nych na za­bród­ku, czyli brzusz­nej po­wierzch­ni post­la­bium. Dru­gim, bar­dziej wierz­choł­ko­wym jest bród­ka.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pɔdˈbrudɛk, AS: podbrudek

Wiktionary

Powiązane:

 czas. brodacieć

 przym. podbródkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) broda

Wiktionary


podbródnik

pod­bród­nik mo­kra­dło­wy - pół­noc­no­a­me­ry­kań­ski ga­tu­nek nie­to­pe­rza z ro­dzi­ny stra­sza­ków


SJP.pl


podbudapesztański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) znaj­du­ją­cy się pod Bu­da­pesz­tem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔdbudapɛˈʃtãj̃sʲci, AS: podbudapeštãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Budapeszt m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podbudapeszteński

Wiktionary


podbudapeszteński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) znaj­du­ją­cy się pod Bu­da­pesz­tem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔdbudapɛˈʃtɛ̃j̃sʲci, AS: podbudapeštẽĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Budapeszt m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podbudapesztański

Wiktionary


podbukaresztański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) znaj­du­ją­cy się pod Bu­ka­resz­tem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔdbukarɛˈʃtãj̃sʲci, AS: podbukareštãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bukareszt

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podbukareszteński

Wiktionary


podbukareszteński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) znaj­du­ją­cy się pod Bu­ka­resz­tem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔdbukarɛˈʃtɛ̃j̃sʲci, AS: podbukareštẽĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bukareszt m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podbukaresztański

Wiktionary


podbuntowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pod­bun­to­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. podbuntować dk.

 rzecz. bunt mrz.

Wiktionary


podbuntować

na­mó­wić do zro­bie­nia cze­goś złego, wy­stą­pie­nia prze­ciw komuś; po­dże­gnąć, pod­bu­rzyć, pod­ju­szyć, po­du­szczyć, pod­ju­szyć


SJP.pl


podbuntowywanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pod­bun­to­wy­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. podbuntowywać ndk.

Wiktionary


podbuntowywać

na­ma­wiać do zro­bie­nia cze­goś złego, wy­stą­pie­nia prze­ciw komuś; po­dże­gać, pod­bu­rzać, pod­ju­dzać, po­du­szczać, pod­ju­szać


SJP.pl


podburzanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pod­bu­rzać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔdbuˈʒãɲɛ, AS: podbužãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. podburzać, podburzyć

Wiktionary


podburzać

na­ma­wiać do zro­bie­nia cze­goś złego, wy­stą­pie­nia prze­ciw komuś; po­dże­gać, pod­ju­dzać, pod­bun­to­wy­wać, po­du­szczać, pod­ju­szać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. pod­bu­rzyć)

 (1.1) wzbu­dzać w kimś wro­gość i na­kła­niać do czyn­ne­go sprze­ci­wu lub buntu prze­ciw­ko usta­lo­ne­mu po­rząd­ko­wi, kon­kret­nym oso­bom bądź in­sty­tu­cjom

 (1.2) hist. wpra­wiać w stan nie­po­ko­ju, pro­wo­ko­wać do ot­war­tej walki zbroj­nej lub ce­lo­wo wy­wo­ły­wać za­miesz­ki po­li­tycz­no-spo­łecz­ne

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny pod­bu­rzać się (dk. pod­bu­rzyć się)

 (2.1) na­peł­niać się wro­go­ścią wobec kogoś lub cze­goś, sa­mo­dziel­nie po­dej­mu­jąc de­cyz­ję o sta­wie­niu oporu

 (2.2) wza­jem­nie wzbu­dzać mię­dzy sobą nie­chęć skie­ro­wa­ną prze­ciw­ko komuś lub cze­muś i wspól­nie za­chę­cać się do sprze­ci­wu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wła­dze za­kła­du pow­ta­rza­ją, że Dą­bro­wicz pod­bu­rza pra­cow­ni­ków prze­ciw kie­row­nict­wu, że chce ludzi po­zba­wić pracy.

 (1.1) Jeśli nie­u­stan­nie pod­bu­rza nas prze­ciw mę­żo­wi, za­sta­nów­my się po­waż­nie, jaki cel jej przyś­wie­ca.

 (1.1) M. tym­cza­sem zda­wał sobie spra­wę z za­gro­że­nia, jakie sta­no­wi Gra­ży­na. Sy­ste­ma­tycz­nie pod­bu­rzał prze­ciw niej współ­pra­cow­ni­ków.

 (1.2) W Mosk­wie stan wy­jąt­ko­wy. Chas­bu­ła­tow i Ruc­koj pod­bu­rza­ją do wojny do­mo­wej. Woj­sko de­kla­ru­je, że po­pie­ra Jel­cy­na, ale in­ter­we­niu­je z opóź­nie­niem.

 (2.1) Se­ve­rus pod­bu­rzał się w my­ślach przez całą noc. Okrop­ne sa­mo­po­czu­cie nie przesz­ka­dza­ło mu w tym, aby zło­rze­czyć na ko­bie­ty, które po­ma­ga­ły mu bez jego zgody.

 (2.2) Wiesz, nie wszy­scy mają tak zdy­stan­so­wa­ne po­dej­ście jak ty. Wielu chcia­ło­by jed­nak spa­lić ko­ścio­ły, a wiarę po­słać w nie­byt. I bądź, co bądź pod­bu­rza­jąc się wza­jem­nie, przy­czy­nia­cie się do tego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔdˈbuʒat͡ɕ, AS: podbužać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podburzanie n., podburzenie n., burzenie n., burza ż., burzyciel mos.

 czas. podburzyć dk., burzyć ndk., podburzać się ndk., podburzyć się dk., wzburzyć, oburzyć, zaburzyć

 przym. podburzający, podburzony, burzliwy, burzowy

 przysł. burzliwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podżegać

Wiktionary


podburzyć

na­mó­wić do zro­bie­nia cze­goś złego, wy­stą­pie­nia prze­ciw komuś; po­dże­gnąć, pod­ju­dzić, pod­bun­to­wać, po­du­szczyć, pod­ju­szyć


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. pod­bu­rzać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|pod­bu­rzać. (wzbu­dzić w kimś wro­gość)

 (1.2) do­ko­na­ny od|pod­bu­rzać. (spro­wo­ko­wać do walki zbroj­nej)

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny pod­bu­rzyć się (ndk. pod­bu­rzać się)

 (2.1) do­ko­na­ny od|pod­bu­rzać się. (na­peł­nić się wro­go­ścią)

 (2.2) do­ko­na­ny od|pod­bu­rzać się. (wza­jem­nie)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z po­cząt­ku sto­so­wał groź­by i szan­taż - że nie bę­dzie dawał jej pie­nię­dzy, pod­bu­rzy prze­ciw­ko niej dzie­ci i w ogóle wszel­ki­mi spo­so­ba­mi bę­dzie uprzy­krzał jej życie.

 (1.1) Wów­czas miesz­kań­cy pod­bu­rze­ni przez Ta­de­u­sza Króla, prze­wod­ni­czą­ce­go ko­mi­sji prze­tar­go­wej, nie zgo­dzi­li się na pro­po­zy­cję.

 (1.2) W roku 370 ma­u­re­tań­ski wódz Fir­mus pod­bu­rzył prze­ciw­ko Rzy­mo­wi ple­mię­e­mio­na ma­u­re­tań­skie.

 (1.2) W cza­sie rzezi ga­li­cyj­skiej (1846) – pod­bu­rze­ni przez za­bor­ców chło­pi po­bi­li i wy­gna­li ze wsi za­rząd­cę dóbr bi­sku­pich wraz z ro­dzi­ną.

 (2.1) Wów­czas pod­bu­rzy się po­spól­stwo, które do­ma­ga­jąc się uwol­nie­nia więź­nia, wtar­gnie do pa­ła­cu.

 (2.2) Chłop­cy pod­bu­rzy­li się naw­za­jem prze­ciw ojcu i jego ty­ra­nii.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podburzanie n., podburzenie n., burzenie n., burza ż., burzyciel mos.

 czas. podburzać ndk., burzyć ndk., podburzać się ndk., podburzyć się dk., wzburzyć, oburzyć, zaburzyć

 przym. podburzający, podburzony, burzliwy, burzowy

 przysł. burzliwie

Wiktionary


podbydgoski

zwią­za­ny z te­re­na­mi po­ło­żo­ny­mi pod Byd­go­szczą, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla te­re­nów po­ło­żo­nych pod Byd­go­szczą, le­żą­cy pod Byd­go­szczą itp.


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) znaj­du­ją­cy się pod Byd­go­szczą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W so­bo­tę dwie kil­ku­dzie­się­cio­o­so­bo­we grupy od­wie­dzi­ły pod­byd­go­ski Kru­szyn i Osó­wiec.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔdbɨdˈɡɔsʲci, AS: podbydgosʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bydgoszcz ż.

Wiktionary


podbytomski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) znaj­du­ją­cy się lub od­by­wa­ją­cy się pod By­to­miem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔdbɨˈtɔ̃msʲci, AS: podbytõmsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Bytom m., Bytomiak mos.

 przym. bytomski

Wiktionary


podbój

za­ję­cie, zdo­by­cie cu­dzych te­re­nów, no­wych ryn­ków zbytu itp.; ek­span­sja


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wkro­cze­nie i opa­no­wa­nie te­re­nów zaj­mo­wa­nych przez kogoś in­ne­go

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔdbuj, AS: podbui ̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podbijanie n., podbicie n.

 czas. podbijać ndk., podbić dk.

 przym. podbojowy

Wiktionary


podcast

[czy­taj: pod­kast] in­ter­ne­to­wa pu­bli­ka­cja audio lub wideo, zwy­kle od­cin­ko­wa; pod­ca­sting, pod­kast


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) publ. in­form. au­dy­cja dźwię­ko­wa lub wideo do­star­cza­na za po­mo­cą RSS;

Wiktionary

Pod­cast, pod­ca­sting, spol­szczo­ne: pod­kast – forma in­ter­ne­to­wej pu­bli­ka­cji dźwię­ko­wej lub fil­mo­wej, naj­czę­ściej w po­sta­ci re­gu­lar­nych od­cin­ków. Osoba two­rzą­ca pod­ca­sty to pod­ca­ster (pod­ka­ster).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wen­ty­la­tor kli­ma­ty­za­to­ra szumi tak gło­śno, że na­gry­wa­nie pod­ca­stu w tym po­mie­szcze­niu mija się z celem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podkasterka ż., podkast mrz., podcaster mos., podcasterka ż.

 przym. podcastowy, podkastowy

Wiktionary


podcaster

[czy­taj: pod­ka­ster] osoba two­rzą­ca i pu­bli­ku­ją­ca pod­ka­sty; pod­ka­ster


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) publ. in­form. ktoś, kto two­rzy pod­ca­sty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) już wcze­śniej inny pod­ca­ster (…) na­grał płat­ny pod­cast na temat tego za­gi­nię­cia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podcast mrz., podkast mrz.

:: fż. podcasterka ż., podkasterka ż.

Wiktionary


podcasterka

[czy­taj: pod­ka­ster­ka] ko­bie­ta two­rzą­ca i pu­bli­ku­ją­ca pod­ka­sty; pod­ka­ster­ka


SJP.pl


podcasting

[czy­taj: pod­ka­sting] two­rze­nie i pu­bli­ko­wa­nie pod­ca­stów; pod­ka­sting


SJP.pl


podcastować

[czy­taj: pod­ka­sto­wać] śro­do­wi­sko­wo: two­rzyć pod­ca­sty


SJP.pl


podcastowy

→ pod­cast [czy­taj: pod­ka­sto­wy]; pod­ka­sto­wy


SJP.pl


podcałkowy

znaj­du­ją­cy się pod zna­kiem całki, np. funk­cja pod­cał­ko­wa


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) mat. znaj­du­ją­cy się pod zna­kiem całki; taki, który ma zo­stać scał­ko­wa­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W in­ży­nie­rii bar­dzo czę­sto mu­si­my obli­czyć war­to­ści całek nie­wła­ści­wych, a więc całek, któ­rych prze­dział cał­ko­wa­nia jest nie­skoń­czo­ny lub kiedy funk­cja pod­cał­ko­wa jest nie­o­gra­ni­czo­na.

Wiktionary


podcentrala

filia cen­tra­li, cen­tra­la za­stęp­cza


SJP.pl


podcentralka

urzą­dze­nie do po­łą­czeń te­le­ko­mu­ni­ka­cyj­nych


SJP.pl


podcharakteryzować

lekko zmie­nić wy­gląd kogoś lub cze­goś


SJP.pl


podcharakteryzowywać

do­ko­ny­wać nie­wiel­kiej zmia­ny wy­glą­du


SJP.pl


podchlebiać

prze­sta­rza­łe: poch­le­biać;
1. być wobec kogoś prze­sad­nie grzecz­nym, uprzej­mym, pra­wić kom­ple­men­ty w celu wy­wo­ła­nia czy­jejś przy­chyl­no­ści, przy­po­do­ba­nia się komuś; schle­biać, pod­li­zy­wać się;
2. podch­le­biać się - wzmoc­nio­na forma od: podch­le­biać


SJP.pl


podchlebić

prze­sta­rza­łe: poch­le­bić; po­chwa­lić kogoś, po­wie­dzieć komuś coś mi­łe­go, skom­ple­men­to­wać, zwła­szcza w celu wy­wo­ła­nia czy­jejś przy­chyl­no­ści; schle­bić, pod­li­zać się


SJP.pl


podchlorynowy

→ podch­lo­ryn


SJP.pl

Patrz:

podchloryn

podchmielać

po­tocz­nie:
1. czy­nić pi­ja­nym;
2. podch­mie­lać się - sta­wać się pi­ja­nym


SJP.pl


podchmielenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) lek­kie upi­cie się

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podchmiel m.

 czas. podchmielać ndk., podchmielić dk.

 przym. podchmielony

Wiktionary


podchmielić

po­tocz­nie: wypić nieco za dużo al­ko­ho­lu; pod­pić


SJP.pl


podchmielony

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) pot. lekko pi­ja­ny, zwy­kle piwem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podchmielanie n., podchmielenie n., chmiel m., Chmielów m., Chmielek m., Chmielisko m., Chmielnik m., chmielnik m., chmielarz m., chmielarstwo n., chmielowy mrz.

 czas. podchmielać się ndk., podchmielić się dk.

 przym. chmielowy, chmielny, chmielarski, chmielnikowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podpity

Wiktionary


podchody

po­ta­jem­ne zbli­że­nie się, na­pa­da­nie z za­sadz­ki; po­dej­ście


SJP.pl

Pod­cho­dy – ro­dzaj pro­stej gry te­re­no­wej dla dzie­ci i mło­dzie­ży, czę­sto or­ga­ni­zo­wa­nej na obo­zach har­cer­skich. W najm­niej zło­żo­nej po­sta­ci po­le­ga na tym, że jedna grupa ucie­ka, zo­sta­wia­jąc po dro­dze strzał­ki, ślady i za­da­nia do roz­wią­za­nia (listy), a druga grupa musi ją zła­pać. W ty­pach bar­dziej skom­pli­ko­wa­nych to or­ga­ni­za­to­rzy ukła­da­ją ła­mi­głów­ki i za­da­nia, ma­ją­ce do­pro­wa­dzić do od­na­le­zie­nia miejsc, do któ­rych za­wod­ni­cy mają do­trzeć.

Wikipedia


podchodzić

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) zbli­żać się do cze­goś, zmniej­szać dy­stans po­mię­dzy sobą a ja­kimś obiek­tem

 (1.2) roz­po­czy­nać coś, pró­bo­wać

 (1.3) sma­ko­wać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­desz­ła do mnie i po­wie­dzia­ła, że Jacek zła­mał rękę.

 (1.2) Po­dejdź do tego eg­za­mi­nu spo­koj­ny i pewny, że na­pi­szesz do­brze.

 (1.3) Bar­dzo mi pod­cho­dzi chał­ka ma­cza­na w go­rą­cym mleku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔtˈxɔd͡ʑit͡ɕ, AS: potχoʒ́ić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podchód m., podchody nmos., podchodzenie n., podejście n.

 czas. podejść dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zbliżać się, przybliżać się

Wiktionary


podchodzący

taki, który pod­cho­dzi do­kądś


SJP.pl


podchor.

skrót od: pod­cho­rą­ży; pchor.


SJP.pl

skrót

 (1.1) = wojsk. rzad. pod­cho­rą­ży

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ata­kiem do­wo­dzą kpt. Mie­czy­sław Kur­kow­ski „Mie­tek” i pod­chor. Ta­de­usz Za­wadz­ki „Zośka”.

Wiktionary

Powiązane:

 skr. chor.

 przym. podchorążacki

 rzecz. podchorąży mos., podchorążówka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pchor.

Wiktionary


podchorzowski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) znaj­du­ją­cy się lub od­by­wa­ją­cy się pod Cho­rzo­wem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔtxɔˈʒɔfsʲci, AS: potχožofsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Chorzów m.

Wiktionary


podchorąża

uczen­ni­ca szko­ły ofi­cer­skiej


SJP.pl


podchorążacki

przy­miot­nik od: pod­cho­rą­żak


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pod­cho­rą­żym, do­ty­czą­cy pod­cho­rą­że­go

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (2.1) taki, który na­le­ży do pod­cho­rą­że­go, bę­dą­cy jego włas­no­ścią

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Prak­ty­kę pod­cho­rą­żac­ką od­by­wał na ORP „Żbik”.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podchorążówka ż., podchorąży mos.

 skr. pchor., podchor.

Wiktionary


podchorąży

uczeń szko­ły ofi­cer­skiej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) wojsk. uczeń szko­ły ofi­cer­skiej

Wiktionary

Pod­cho­rą­ży – pol­ski tytuł woj­sko­wy kan­dy­da­ta na ofi­ce­ra za­wo­do­we­go lub re­zer­wy (tra­dy­cyj­nie tytuł ten jest uży­wa­ny także w in­nych służ­bach mun­du­ro­wych, np. w stra­ży po­żar­nej). W skró­cie „pchor.”.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ilu pod­cho­rą­żych nie wró­ci­ło na czas do ko­szar?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podchorążówka ż.

 przym. podchorążacki

 skr. pchor., podchor.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skr. pchor., podchor.

Wiktionary


podchorążówka

po­tocz­nie: szko­ła pod­cho­rą­żych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. wojsk. szko­ła pod­cho­rą­żych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pra­co­wał w biu­rze kre­ślar­skim, ukoń­czył też pod­cho­rą­żów­kę Armii Kra­jo­wej.

 (1.1) W ży­cio­ry­sie do poz­nań­skiej pod­cho­rą­żów­ki na­pi­sał, że nie uzy­skał ma­tu­ry.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podchorąży mos.

 przym. podchorążacki

 skr. pchor., podchor.

Wiktionary


podchowalnia

miej­sce do wy­cho­wy­wa­nia mło­dych zwie­rząt do czasu usa­mo­dziel­nie­nia się


SJP.pl


podchujaszczy

wul­gar­nie: przy­du­pas


SJP.pl


podchwytliwiej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: pod­chwyt­li­wie


SJP.pl


podchwytliwszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: pod­chwyt­li­wy


SJP.pl


podchwytliwy

przy­miot­nik

 (1.1) za­wie­ra­ją­cy ele­ment który ma zmy­lić, wpra­wić w za­kło­po­ta­nie lub oszu­kać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Test, mówią, był nie­przy­jem­ny i pod­chwyt­li­wy. 30 pytań, za każde jeden punkt, a na niek­tó­re kilka do­brych od­po­wie­dzi. Trze­ba było za­kre­ślić te dobre.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. chwytać, podchwycać ndk., podchwycić dk.

 rzecz. podchwytliwość n.

 przysł. podchwytliwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bałamutny, podstępny, przebiegły

Wiktionary


podchód

po­ta­jem­ne zbli­że­nie się, na­pa­da­nie z za­sadz­ki; po­dej­ście


SJP.pl


podchórze

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ar­chit. prze­strzeń pod em­po­rą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Prze­strzeń pod em­po­rą na­zy­wa się pod­chó­rzem.

Wiktionary


podchów

ho­dow­la zwie­rząt do pew­ne­go czasu (wieku)


SJP.pl


podciec

ściec, spły­nąć pod coś; pod­cie­knąć


SJP.pl


podcieczony

taki, który pod­ciekł (pod­cie­knął); pod­cie­kły, pod­cie­knię­ty


SJP.pl


podciekanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pod­cie­kać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podciek m., podcieknięcie n.

 czas. podciekać ndk.

Wiktionary


podcieknięty

taki, który pod­ciekł (pod­cie­knął); pod­cie­kły, pod­cie­czo­ny


SJP.pl


podcieknąć

ściec, spły­nąć pod coś; pod­ciec


SJP.pl


podciekły

taki, który pod­ciekł (pod­cie­knął); pod­cie­czo­ny, pod­cie­knię­ty


SJP.pl


podcieniać

1. przy­ciem­niać od spodu, np. pod­cie­niać oczy;
2. bu­do­wać pod­cie­nie


SJP.pl


podcienie

ot­war­te po­mie­szcze­nie w par­te­rze bu­dyn­ku, wzdłuż jego ścia­ny, ogra­ni­czo­ne fi­la­ra­mi; pod­cień


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ar­chit. zob. pod­cień.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podcień m.

Wiktionary


podcieniowywać

1. lekko przy­ciem­niać ry­su­nek;
2. cie­niu­jąc, przy­strzy­gać włosy od spodu


SJP.pl


podcieranie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pod­cie­rać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. podcierać ndk.

Wiktionary


podcieszyński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) znaj­du­ją­cy się lub od­by­wa­ją­cy się pod Cie­szy­nem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­ka­zy zor­ga­ni­zo­wa­no w pod­cie­szyń­skich Pa­stwi­skach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Cieszyn m., Cieszyński m., cieszyńskość ż.

 przym. cieszyński

Wiktionary


podcień

ot­war­te po­mie­szcze­nie w par­te­rze bu­dyn­ku, wzdłuż jego ścia­ny, ogra­ni­czo­ne fi­la­ra­mi; pod­cie­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ar­chit. pó­łot­war­ta prze­strzeń z ko­lum­na­dą z jed­nej stro­ny, bie­gną­ca wzdłuż lica bu­dyn­ku;

Wiktionary

Pod­cień, pod­cie­nie, pod­sie­nie – po­mie­szcze­nia w dol­nej czę­ści bu­dyn­ków, ot­war­te na zew­nątrz, ogra­ni­czo­ne słup­ka­mi lub fi­la­ra­mi wzdłuż lica muru, nie­prze­kra­cza­ją­ce dwóch kon­dy­gna­cji. Pod­cie­nia sto­su­je się ze wzglę­du na prze­strzen­ne uksz­tał­to­wa­nie bu­dow­li oraz ze wzglę­dów użyt­ko­wych.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpɔtʲt͡ɕɛ̇̃ɲ, AS: potʹćė̃ń

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podcienie n.

 przym. podcieniowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podsienie

Wiktionary


podcinacz

urzą­dze­nie do pod­ci­na­nia trawy; pod­ka­szar­ka, pod­ka­szacz, pod­ci­nar­ka


SJP.pl


podcinany

ta­niec gó­ral­ski w ryt­mie zbój­nic­kie­go


SJP.pl


podcinarka

urzą­dze­nie do pod­ci­na­nia trawy; pod­ka­szar­ka, pod­ka­szacz, pod­ci­nacz


SJP.pl


podcinka

płyt­ka z ostry­mi brze­ga­mi osa­dzo­na w ot­wo­rze ko­wa­dła, słu­żą­ca do prze­ci­na­nia me­ta­lo­wych przed­mio­tów


SJP.pl


podciosać

uksz­tał­to­wać po­wierzch­nię bryły przez od­ci­na­nie z niej zew­nętrz­nych warstw


SJP.pl


podciosywać

kształ­to­wać po­wierzch­nię bryły przez od­ci­na­nie z niej zew­nętrz­nych warstw


SJP.pl


podcisówek

Pod­ci­só­wek – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie au­gu­stow­skim, w gmi­nie Szta­bin.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa su­wal­skie­go.

Wikipedia


podciąg

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) żegl. zob. gor­ding.

 (1.2) etn. bud. daw. belka stro­po­wa; zob. sos­rąb.

 (1.3) daw. zob. jętka.

 (1.4) daw. cię­ci­wa łuku ge­o­me­trycz­ne­go

 (1.5) mat. ciąg ut­wo­rzo­ny z wy­bra­nych wy­ra­zów da­ne­go ciągu bez zmia­ny ich ko­lej­no­ści

Wiktionary

Pod­ciąg – ele­ment kon­struk­cyj­ny w po­sta­ci belki (zaz­wy­czaj po­zio­mej), sta­no­wią­cy naj­czę­ściej pod­po­rę dla stro­pu, dla in­nych belek no­śnych, ścian oraz słu­pów. Prze­no­si po­cho­dzą­ce od nich ob­cią­że­nie i prze­ka­zu­je na inne ele­men­ty nośne, np. ścia­ny lub słupy. Speł­nia taką samą funk­cję, jak ścia­na nośna pod stro­pem, ma jed­nak za­sto­so­wa­nie, gdy ta ścia­na jest nie­po­żą­da­ną prze­gro­dą.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpɔtʲt͡ɕɔ̃ŋk, AS: potʹćõŋk

Wiktionary


podciąganie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pod­cią­gać.

 (1.2) pot. sport. pod­cią­ga­nie na drąż­ku;

Wiktionary

Pod­cią­ga­nie – tech­ni­ka gry na in­stru­men­tach stru­no­wych, po­le­ga­ją­ca na prze­su­nię­ciu na­ci­ska­nej stru­ny w po­przek gryfu, co poz­wa­la:

Tech­ni­ka pod­cią­ga­nia spraw­dza się w grze na in­stru­men­tach po­sia­da­ją­cych gryf wy­po­sa­żo­ny w progi, np. gi­ta­rze. W in­stru­men­tach bez­pro­go­wych, ta­kich jak skrzyp­ce, kon­tra­bas albo wio­lon­cze­la, tech­ni­ka pod­cią­ga­nia nie ma spe­cjal­ne­go za­sto­so­wa­nia, gdyż iden­tycz­ny efekt poz­wa­la osią­gnąć glis­san­do, tj. prze­su­wa­nie wybrz­mie­wa­ją­cej stru­ny wzdłuż, a nie w po­przek gryfu.

Wikipedia

Powiązane:

 czas. podciągać ndk.

Wiktionary


podciągać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) prze­su­wać w górę

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny pod­cią­gać się

 (2.1) prze­su­wać w górę sa­me­go sie­bie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔtʲˈt͡ɕɔ̃ŋɡat͡ɕ, AS: potʹćõŋgać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podciąganie n.

Wiktionary


podciągowy

→ pod­ciąg


SJP.pl

Patrz:

podciąg

podcięcie

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pod­cię­cie – ter­min ty­po­gra­ficz­ny
  • pod­cię­cie – ele­ment w sztu­kach walki
  • pod­cię­cie (gonys) – koń­co­wa część żu­chwy ptaka, w któ­rej łączą się lewa i prawa po­ło­wa kości zę­bo­wej
  • cię­cie – roz­dzie­le­nie ma­te­ria­łu

Wikipedia


podciśnienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ci­śnie­nie niż­sze od pa­nu­ją­ce­go w oto­cze­niu

Wiktionary

Pod­ci­śnie­nie – róż­ni­ca mię­dzy ci­śnie­niem at­mos­fe­rycz­nym a ci­śnie­niem bezwz­ględ­nym w przy­pad­ku, gdy jest ono mniej­sze od at­mos­fe­rycz­ne­go.

Wy­stę­pu­je w pom­pach ssaw­nych, pom­pach pod­ci­śnie­nio­wych, dmu­cha­wach, eżek­to­rach, ko­lek­to­rach ssą­cych sil­ni­ków spa­li­no­wych, ukła­dzie wspo­ma­ga­nia ha­mul­ców, od­ku­rza­czach, po­żar­nict­wie do od­sy­sa­nia wody itp.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌpɔtʲt͡ɕiɕˈɲɛ̇̃ɲɛ, AS: potʹćiśńė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ciśnienie, nadciśnienie

 przym. podciśnieniowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hipotonia, niedociśnienie

Wiktionary


podciśnieniowo

→ pod­ci­śnie­nio­wy


SJP.pl

Patrz:

podciśnieniowy

podciśnieniowy

→ pod­ci­śnie­nie


SJP.pl

Patrz:

podciśnienie

podcykl

część cyklu, np. li­te­rac­kie­go


SJP.pl


podczas

w cza­sie trwa­nia (cze­goś)


SJP.pl

przy­i­mek

 (1.1) …słu­żą­cy do wy­ra­że­nia zda­rze­nia, rów­no­le­gle z któ­rym dzie­je się (lub od­by­ła się) czyn­ność, a które trwa­ło przez cały czas wy­ko­ny­wa­nia czyn­no­ści

przy­słó­wek czasu

 (2.1) daw. nie­kie­dy, cza­sem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Znowu czyta po­wieść, ten roz­dział, kiedy, pod­czas gwiaź­dzi­stej nocy, p. Ram­ba­ud na­pra­wiał zep­su­tą lalkę małej Joasi, He­le­na to­nę­ła we łzach bez­przed­mio­to­we­go żalu, a Opat Jouve ra­dził, ażeby wysz­ła za mąż.

 (1.1) Wirth i Zu­pit­za zo­sta­li w knaj­pie, zgod­nie z po­le­ce­niem radcy, który nie ży­czył sobie żad­nych świad­ków pod­czas roz­mo­wy z pod­wład­nym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔṭt͡ʃas, AS: poṭčas

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. czas m.

 przysł. czasem, czasami, z czasem

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) w czasie, w trakcie

Wiktionary


podczaski

naz­wi­sko


SJP.pl


podczaszanka

daw­niej: córka pod­cza­sze­go


SJP.pl


podczaszkowy

znaj­du­ją­cy się pod kość­mi czasz­ki


SJP.pl


podczaszy

1. w Pol­sce prze­dro­zbio­ro­wej: za­stęp­ca cze­śni­ka kosz­tu­ją­cy na­po­je przed po­da­niem kró­lo­wi;
2. ty­tu­lar­ny urzęd­nik bez żad­nej funk­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. nad­wor­ny urzęd­nik ksią­żę­cy lub kró­lew­ski pró­bu­ją­cy na­po­je przed po­da­niem ich wład­cy; po­cząt­ko­wo po­moc­nik albo za­stęp­ca cze­śni­ka;

 (1.2) hist. nad­wor­ny urzęd­nik ty­tu­lar­ny bez okre­ślo­nej funk­cji albo ty­tu­lar­ny urzęd­nik ziem­ski mia­no­wa­ny przez króla

Wiktionary

Pod­cza­szy (łac. "sub­pin­cer­na" póź­niej "po­cil­la­tor") – urząd dwor­ski i ziem­ski w daw­nej Pol­sce. Od­po­wie­dzial­ny był za za­rząd trun­ka­mi i na­po­ja­mi wład­cy, a w póź­niej­szym cza­sie rów­nież de­se­ra­mi, przy­pra­wa­mi ko­rzen­ny­mi itp.

Urząd wzmian­ko­wa­ny po raz pier­wszy w XIII wieku.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. podczaszyc mos., podczastwo n., podczaszostwo n.

:: fż. podczaszyna ż., podczaszanka ż.

Wiktionary


podczaszyc

daw­niej: syn pod­cza­sze­go


SJP.pl


podczaszyna

daw­niej: żona pod­cza­sze­go


SJP.pl


podczaszyński

naz­wi­sko


SJP.pl


podczepianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pod­cze­piać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podczepienie n.

 czas. podczepiać ndk., podczepić dk.

Wiktionary


podczerniać

1. ma­lo­wać coś na czar­no;
2. lekko far­bo­wać na czar­no


SJP.pl


podczernić

1. po­ma­lo­wać coś na czar­no;
2. tro­chę po­far­bo­wać na czar­no


SJP.pl


podczerwień

pro­mie­nio­wa­nie pod­czer­wo­ne; in­fra­czer­wo­ne; nie­wi­dzial­ne dla ludz­kie­go oka pro­mie­nio­wa­nie elek­tro­ma­gne­tycz­ne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) opt. za­kres pro­mie­nio­wa­nia elek­tro­ma­gne­tycz­ne­go o dłu­go­ści fali za­wie­ra­ją­cej się po­mię­dzy świa­tłem wi­dzial­nym a fa­la­mi ra­dio­wy­mi;

Wiktionary

Pod­czer­wień, pro­mie­nio­wa­nie pod­czer­wo­ne, IR ( in­fra­red) – pro­mie­nio­wa­nie elek­tro­ma­gne­tycz­ne o dłu­go­ści fal mię­dzy świa­tłem wi­dzial­nym a fa­la­mi ra­dio­wy­mi. Oz­na­cza to za­kres od 780 na­no­me­trów do 1 mi­li­me­tra. Ener­gia fo­to­nów pro­mie­nio­wa­nia pod­czer­wo­ne­go za­wie­ra się w prze­dzia­le od 0,001 eV do 1,6 eV, a czę­stot­li­wość drgań od 300 GHz do 400 THz.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Czy ta ka­me­ra re­je­stru­je rów­nież pod­czer­wień?

 (1.1) Ter­mo­me­try na pod­czer­wień są bar­dzo wy­god­ne w ob­słu­dze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔṭˈt͡ʃɛrvʲjɛ̇̃ɲ, AS: poṭčervʹi ̯ė̃ń

Wiktionary

Powiązane:

 przym. podczerwony

Wiktionary


podczerwony

o pro­mie­nio­wa­niu: pro­mie­nio­wa­nie elek­tro­ma­gne­tycz­ne o fali dłuż­szej niż świa­tło czer­wo­ne


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) opt. o pro­mie­nio­wa­niu elek­tro­ma­gne­tycz­nym: ma­ją­cy dłu­gość fali z za­kre­su po­mię­dzy świa­tłem wi­dzial­nym a fa­la­mi ra­dio­wy­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nok­to­wi­zo­ry zwy­kle wy­ko­rzy­stu­ją pro­mie­nie pod­czer­wo­ne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔṭt͡ʃɛrˈvɔ̃nɨ, AS: poṭčervõny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podczerwień ż.

Wiktionary


podczyszczalnia

w tech­ni­ce: urzą­dze­nie do wstęp­ne­go, czę­ścio­we­go oczy­szcza­nia ście­ków


SJP.pl


podczyszczać

oczy­szczać nie do końca, nie­do­kład­nie


SJP.pl


podczytać

prze­czy­tać tro­chę tek­stu


SJP.pl


podczyścić

oczy­ścić nie do końca, nie­do­kład­nie


SJP.pl


podczęstochowski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) znaj­du­ją­cy się lub od­by­wa­ją­cy się pod Czę­sto­cho­wą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na miej­sce nie­ty­po­wej ry­wa­li­za­cji wy­bra­no pod­czę­sto­chow­ski Mstów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔṭt͡ʃɛ̃w̃stɔˈxɔfsʲci, AS: poṭčẽũ̯stoχofsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Częstochowa ż., Częstochowskie n.

 przym. częstochowski

Wiktionary


podczłowiek

w pro­pa­gan­dzie hit­le­row­skiej: czło­wiek nie­ma­ją­cy aryj­skich cech


SJP.pl


poddanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pod­dać.

Wiktionary

Pod­da­nie (pod­da­nie się) – ter­min uży­wa­ny w niek­tó­rych spor­tach walki okre­śla­ją­cy akt re­zy­gna­cji jed­ne­go z za­wod­ni­ków z pro­wa­dze­nia dal­szej walki, który skut­ku­je jego na­tych­mia­sto­wą po­raż­ką. Przy­czy­na­mi pod­da­nia się mogą być m.in.: za­ło­że­nie dźwi­gni, du­sze­nie, zna­le­zie­nie się w po­zy­cji unie­moż­li­wia­ją­cej kon­ty­nu­o­wa­nie walki, wy­czer­pa­nie sił, kon­tuz­ja.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pɔdˈːãɲɛ, AS: po•dãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. poddać, poddawać

 rzecz. poddawanie n., poddany m., poddaństwo n.

Wiktionary


poddanka

pod­da­na; chłop­ka pań­szczyź­nia­na


SJP.pl


poddany

oby­wa­tel kró­le­stwa, księ­stwa; pod­wład­ny


SJP.pl

forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) imie­słów przy­miot­ni­ko­wy bier­ny od cza­sow­ni­ka: pod­dać

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) osoba uro­dzo­na lub osia­dła na te­re­nie na­le­żą­cym do wład­cy

 (2.2) daw. chłop pań­szczyź­nia­ny

Wiktionary

Pod­da­ny (czes. "poddaný", ang. "sub­ject", niem. "Un­ter­tan", szw. "undersåte") – w pań­stwach o ustro­ju mo­nar­chicz­nym oz­na­czał wszyst­kich miesz­kań­ców da­ne­go pań­stwa, gdyż byli "pod­da­ni" wła­dzy i woli mo­nar­chy. Ocze­ki­wa­no od nich (szcze­gól­nie w kra­jach, gdzie rzą­dził ab­so­lu­tyzm, np. w Rosji) "wier­no­pod­dań­cze­go" sto­sun­ku do osoby mo­nar­chy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kon­sek­wen­cją tego, kto ma być pod­da­ny ba­da­niom prze­sie­wo­wym, jest wła­ści­wa pro­ce­du­ra, testy i py­ta­nia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poddanie n., poddawanie n.

:: fż. poddana ż.

 czas. poddać dk., poddawać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) pejzan, podwładny

Wiktionary


poddarty

daw­niej: za­dar­ty - skie­ro­wa­ny koń­cem ku górze


SJP.pl


poddasze

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) bud. prze­strzeń znaj­du­ją­ca się bez­poś­red­nio pod stro­mym da­chem, wy­ko­rzy­sty­wa­na jako strych lub do celów miesz­kal­nych

Wiktionary

Pod­da­sze – naj­wyż­sza kon­dy­gna­cja, usy­tu­o­wa­na bez­poś­red­nio pod da­chem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Urzą­dzi­li­śmy sobie dwa po­ko­i­ki na pod­da­szu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔdˈːaʃɛ, AS: po•daše

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dach mrz.

 przym. poddaszowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) facjatka, strych, mansarda

Wiktionary


poddaszowy

→ pod­da­sze


SJP.pl

Patrz:

poddasze

poddawanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pod­da­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔdːaˈvãɲɛ, AS: po•davãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. poddawać ndk., poddać dk.

 rzecz. poddanie n., poddany m.

Wiktionary


poddawać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. pod­dać)

 (1.1) zob. pod­dać.

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny pod­da­wać się (dk. pod­dać się)

 (2.1) zob. pod­dać się.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mi­kro­ni­zo­wa­ny ma­te­riał pod­da­wa­ny jest ba­da­niu wiel­ko­ści czą­stek z wy­ko­rzy­sta­niem ana­li­za­to­ra la­se­ro­we­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔdˈːavat͡ɕ, AS: po•davać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poddawanie n., poddanie n., poddany m., poddaństwo n.

Wiktionary


poddać

1. uznać kogoś lub coś za po­ko­na­ne­go; oddać pod czy­jeś pa­no­wa­nie; pod­po­rząd­ko­wać komuś;
2. pod­po­wie­dzieć, pod­su­nąć;
3. zre­a­li­zo­wać na czymś jakiś pro­ces (np.: obrób­ki, usz­la­chet­nia­nia, oceny); wy­ko­nać na kimś lub na czymś ja­kieś dzia­ła­nie (np.: za­bieg, ku­ra­cję itp.)


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. pod­da­wać)

 (1.1) uznać kogoś lub coś za po­ko­na­ne­go

 (1.2) pod­po­wie­dzieć, za­pro­po­no­wać, pod­su­nąć

 (1.3) zre­a­li­zo­wać na czymś lub kimś jakiś pro­ces

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny pod­dać się (ndk. pod­da­wać się)

 (2.1) uznać swoją po­raż­kę

 (2.2) pod­po­rząd­ko­wać się cze­muś, poz­wo­lić do­ko­nać coś na sobie

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Po­dej­rza­ny zo­stał pod­da­ny ba­da­niu wy­kry­wa­czem kłamstw w celu zwe­ry­fi­ko­wa­nia praw­dzi­wo­ści jego zez­nań.

 (2.1) Na po­cząt­ku prak­ty­kant mówił „do trzech razy sztu­ka”, potem „nie od razu Kra­ków zbu­do­wa­no”, na­stęp­nie „ćwi­cze­nie czyni mi­strza”. W końcu pod­dał się i za­czął pić.

 (2.2) Te­o­fil był prze­ra­żo­ny, ale jed­nak nie na tyle, by bez­wol­nie pod­dać się lę­ko­wi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔdːat͡ɕ, AS: po•dać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poddany m., poddanka ż., poddaństwo n., poddawanie n., poddanie n.

 przym. poddańczy

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) skapitulować, dać za wygraną

Wiktionary


poddańczy

1. w fe­u­da­liz­mie: pod­po­rząd­ko­wa­ny w sen­sie oso­bi­stym, praw­nym i ma­jąt­ko­wym;
2. w prze­no­śni: pod­po­rząd­ko­wa­ny, hoł­dow­ni­czy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) bę­dą­cy wy­ra­zem pod­dań­stwa

Wiktionary

Powiązane:

 czas. poddać

 rzecz. poddaństwo n.

Wiktionary


poddaństwo

1. przy­na­leż­ność pań­stwo­wa miesz­kań­ców mo­nar­chii;
2. w fe­u­da­liz­mie: za­leż­ność chło­pa od wła­ści­cie­la ziemi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pań­stwo­wa przy­na­leż­ność miesz­kań­ców kraju rzą­dzo­ne­go przez króla lub wład­cę

 (1.2) hist. fe­u­dal­na za­leż­ność chło­pa od wła­ści­cie­la ziemi

Wiktionary

Pod­dań­stwo – ro­dzaj za­leż­no­ści w spo­łe­czeń­stwie fe­u­dal­nym. Po­le­ga­ło na przy­mu­so­wym świad­cze­niu przez chło­pa na rzecz pana: da­ni­ny, ro­bo­ciz­ny i in­nych na­ka­zów. Było to usank­cjo­no­wa­ne in­sty­tu­cjo­nal­nie i praw­nie, po­cią­ga­jąc za sobą re­pre­sje. Pod­dań­stwo miało cha­rak­ter przy­mu­su.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. poddany m., poddanie n.

 czas. poddać dk., poddawać ndk.

 przym. poddańczy

Wiktionary


poddenek

Pod­de­nek – pod­ściół­ka z ga­łę­zi, sta­rej słomy zbóż, rze­pa­czan­ki (słomy rze­pa­ko­wej) roz­kła­da­na pod ster­tę oraz pod stogi z sia­nem, przed zwie­zie­niem wy­su­szo­nych na polu ro­ślin. Pod­de­nek miał istot­ne zna­cze­nie na łą­kach mo­krych, z któ­rych siano mogło być zwie­zio­ne do­pie­ro w zimie po za­marz­nię­ciu grun­tu, w ta­kich przy­pad­kach pod­de­nek był gruby i sta­ran­nie wy­ko­na­ny.

Wikipedia


poddenerwowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pod­de­ner­wo­wać.

 (1.2) niez­nacz­ne od­czu­cie na­pię­cia, stre­su, nie­po­ko­ju

 (1.3) lek­kie zde­ner­wo­wa­nie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔdːɛ̃nɛrvɔˈvãɲɛ, AS: po•dẽnervovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. poddenerwować

 przym. denerwujący

 rzecz. nerwica ż.

Wiktionary


poddenerwować

lekko zde­ner­wo­wać; po­de­ner­wo­wać


SJP.pl


poddennica

prze­sta­rza­le: spod­nia deska skrzy­ni wozu; spod­niak, den­ni­ca


SJP.pl


poddenny

znaj­du­ją­cy się pod dnem


SJP.pl


poddomena

adres in­ter­ne­to­wy ut­wo­rzo­ny w ra­mach do­me­ny głów­nej lub do­me­ny wyż­sze­go po­zio­mu; sub­do­me­na


SJP.pl


poddrzewo

w in­for­ma­ty­ce: drze­wo bę­dą­ce frag­men­tem in­ne­go drze­wa


SJP.pl


poddubliński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) znaj­du­ją­cy się lub od­by­wa­ją­cy się pod Du­bli­nem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔdːuˈblʲĩj̃sʲci, AS: po•dublʹĩĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Dublin m.

Wiktionary


poddubówek

Pod­du­bó­wek – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie su­wal­skim, w gmi­nie Su­wał­ki.

Przez miej­sco­wość prze­bie­ga droga wo­je­wódz­ka nr 655. Daw­niej w po­bli­żu miej­sco­wo­ści znaj­do­wał się przy­sta­nek ko­le­jo­wy Pod­du­bó­wek re­la­cji Su­wał­ki-Ełk, obec­nie zlik­wi­do­wa­ny.

Wikipedia


poddupnik

po­tocz­nie: pod­staw­ka na sie­dze­nie w sa­mo­cho­dzie dla dziec­ka


SJP.pl


podduszanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pod­du­szać.

Wiktionary


podduszać

lekko dusić


SJP.pl


podduszenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pod­du­sić.

Wiktionary


poddymiać

1. po­kry­wać lekko sadzą; przy­dy­miać;
2. po­tocz­nie: robić za­mie­sza­nie, pro­wo­ko­wać do kłót­ni


SJP.pl


poddymić

1. po­kryć lekko sadzą, ody­mić od dołu; przy­kop­cić, pod­kop­cić, przy­dy­mić;
2. 2. po­tocz­nie: zro­bić za­mie­sza­nie, spro­wo­ko­wać do kłót­ni


SJP.pl


poddystrybutor

dy­stry­bu­tor dzia­ła­ją­cy na za­sa­dzie za­ku­pu su­bli­cen­cji


SJP.pl


poddziadziały

taki, który pod­dzia­dział


SJP.pl


poddziadzieć

po­tocz­nie: lekko ze­sta­rzeć się


SJP.pl


poddziedzina

węż­sza, wy­spe­cja­li­zo­wa­na część więk­szej dzie­dzi­ny; sub­dzie­dzi­na


SJP.pl


poddziekan

za­stęp­ca dzie­ka­na na uni­wer­sy­te­cie


SJP.pl


poddzierżawa

od­da­nie w dzier­ża­wę ma­jąt­ku dzier­ża­wio­ne­go; su­ba­ren­da


SJP.pl


poddzierżawca

osoba bio­rą­ca w dzier­ża­wę ma­ją­tek dzier­ża­wio­ny


SJP.pl


poddzierżawiać

wy­dzier­ża­wiać coś od dzier­żaw­cy


SJP.pl


poddzierżawić

wy­dzier­ża­wić coś od dzier­żaw­cy


SJP.pl


poddziąsłowy

znaj­du­ją­cy się pod dzią­sła­mi


SJP.pl


poddąbie

wieś nad­mor­ska


SJP.pl

Pod­dą­bie (kaszb. "Pòddãbié", Neu Strand) – osada w pół­noc­nej Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie słup­skim, w gmi­nie Ustka. Leży na skra­ju Sło­wiń­skie­go Parku Na­ro­do­we­go.

Wieś jest czę­ścią skła­do­wą so­łect­wa Ma­cho­win­ko.

Pod­dą­bie leży nad Mo­rzem Bał­tyc­kim w po­bli­żu Słup­ska (mię­dzy Ustką a Ro­wa­mi).

Wikipedia


poddębice

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

Pod­dę­bi­ce – mia­sto w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie pod­dę­bic­kim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Pod­dę­bi­ce, le­żą­ce nad Nerem.

Pod wzglę­dem hi­sto­rycz­nym Pod­dę­bi­ce po­ło­żo­ne są na daw­nej ziemi łę­czyc­kiej. Były mia­stem szla­chec­kim. W okre­sie II wojny świa­to­wej w Wart­he­gau (Kraj Warty) pod nazwą Wandalenbrück.

Wikipedia


poddębicki

przy­miot­nik od: Pod­dę­bi­ce


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Pod­dę­bi­ca­mi, do­ty­czą­cy Pod­dę­bic

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Poddębice nmos.

Wiktionary


poddębiczanin

miesz­ka­niec Pod­dę­bic (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


poddębiczanka

miesz­kan­ka Pod­dę­bic (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


poddębowiec

Pod­dę­bo­wiec – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie sta­szow­skim, w gmi­nie Sta­szów. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa tar­no­brze­skie­go.

Miej­sco­wość znaj­du­je się na od­no­wio­nej tra­sie Ma­ło­pol­skiej Drogi św. Ja­ku­ba z San­do­mie­rza do Tyńca, która to jest odz­wier­cied­le­niem daw­nej śred­nio­wiecz­nej drogi do San­tia­go de Com­po­ste­la.

Wikipedia


poddźwięk

dźwięk o czę­stot­li­wo­ści po­ni­żej za­kre­su sły­szal­ne­go dla ludz­kie­go ucha; in­fradź­więk


SJP.pl


poddźwiękowy

w fi­zy­ce: taki, któ­re­go pręd­kość jest mniej­sza od pręd­ko­ści dźwię­ku (roz­cho­dze­nia się fal dźwię­ko­wych), czyli mniej­sza niż 330 m/s; sub­so­nicz­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy pręd­kość mniej­szą od pręd­ko­ści dźwię­ku w po­wie­trzu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔdʲd͡ʑvʲjɛ̃ŋˈkɔvɨ, AS: podʹʒ́vʹi ̯ẽŋkovy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) subsoniczny

Wiktionary


pode

przy­i­mek

 (1.1) forma obocz­na przy­im­ka pod

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pode mną miesz­ka­ła jakaś ro­dzi­na, bo sły­sza­łam, jak dzie­ci bie­ga­ją.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔdɛ, AS: pode

Wiktionary


podebatować

1. spę­dzić pe­wien czas na dy­sku­to­wa­niu, oma­wia­niu cze­goś;
2. po­roz­my­ślać, po­za­sta­na­wiać się nad czym


SJP.pl


podedukować

spę­dzić pe­wien czas na de­du­ko­wa­niu


SJP.pl


podedworny

naz­wi­sko


SJP.pl


podedworski

→ Po­ded­wó­rze; po­ded­wór­ski


SJP.pl


podedwórski

→ Po­ded­wó­rze; po­ded­wor­ski


SJP.pl


podedwórze

wieś w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie par­czew­skim


SJP.pl

Po­ded­wó­rze – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie par­czew­skim, sie­dzi­ba gminy Po­ded­wó­rze.

W la­tach 1947–1954 miej­sco­wość była sie­dzi­bą gminy Opole, na­stęp­nie od 1954 do 1973 sie­dzi­bą gro­ma­dy Po­ded­wó­rze. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa bial­sko­pod­la­skie­go.

Wikipedia


podegnanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­de­gnać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. podegnać dk.

Wiktionary


podegnać

gwa­ro­wo: pod­go­nić


SJP.pl


podegranie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) muz. za­gra­nie frag­men­tu ut­wo­ru na in­stru­men­cie, roz­po­czę­cie akom­pa­nio­wa­nia

 (1.2) karc. umoż­li­wie­nie wzię­cia nie­prze­wi­dzia­nej lewy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podgrywanie n.

 czas. podegrać dk., podgrywać ndk.

 przym. growy

Wiktionary


podegrać

w grze w karty: wyjść, umoż­li­wia­jąc part­ne­ro­wi lub prze­ciw­ni­ko­wi wzię­cie w dal­szej roz­gryw­ce nie­prze­wi­dzia­nej lewy


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. pod­gry­wać)

 (1.1) muz. za­grać frag­ment ut­wo­ru na in­stru­men­cie, za­cząć akom­pa­nio­wać

 (1.2) karc. umoż­li­wić wzię­cie nie­prze­wi­dzia­nej lewy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Or­ga­ni­sta po­de­grał kilka tak­tów i lud hu­knął peł­nym gło­sem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podegranie n., podgrywanie n., przygrywka ż.

 czas. grać ndk., podgrywać ndk.

 przym. growy

Wiktionary


podegrodzie

nazwa kilku miej­sco­wo­ści i ich czę­ści w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Po­de­gro­dzie – część wsi Ka­szów w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. kra­kow­skim, w gmi­nie Lisz­ki
  • Po­de­gro­dzie – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. no­wo­są­dec­kim, w gmi­nie Po­de­gro­dzie
  • Po­de­gro­dzie – część wsi Wie­niec w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. wie­lic­kim, w gmi­nie Gdów
  • Po­de­gro­dzie – osada w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. cho­szczeń­skim, w gmi­nie Draw­no
  • Po­de­gro­dzie – nie­o­fic, przy­sió­łek w woj. po­mor­skim, w pow. kwi­dzyń­skim, w gmi­nie Gar­de­ja
  • Po­de­gro­dzie – dawna gro­ma­da

Wikipedia


podegrodzki

→ Po­de­gro­dzie


SJP.pl

Patrz:

Podegrodzie

podegustować

spę­dzić pe­wien czas na de­gu­sto­wa­niu; po­kosz­to­wać, po­pró­bo­wać, pos­ma­ko­wać


SJP.pl


podejmowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­dej­mo­wać.

 (1.2) roz­po­czy­na­nie ja­kie­goś dzia­ła­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Zresz­tą cenił sobie swoją nie­za­leż­ność i do tego co praw­da nie­wiel­kie, ale stałe za­rob­ki, bez po­dej­mo­wa­nia więk­sze­go ry­zy­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔdɛjmɔˈvãɲɛ, AS: podei ̯movãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. podejmować

 rzecz. podjęcie n.

Wiktionary


podejmować

pod­no­sić z ziemi, uno­sić w górę, chwy­tać, dźwi­gać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) wziąć coś włas­ne­go (lub jego część), co znaj­du­je się u kogoś

 (1.2) przest. unieść coś

 (1.3) kon­ty­nu­o­wać czy­jąś czyn­ność (rów­nież włas­ną)

 (1.4) zga­dzać się na zro­bie­nie cze­goś

 (1.5) wpro­wa­dzać coś w życie

 (1.6) go­ścić

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny po­dej­mo­wać się (dk. pod­jąć się)

 (2.1) wziąć na sie­bie ja­kieś za­da­nie, zo­bo­wią­za­nie; zde­cy­do­wać, że bę­dzie się coś robić

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Klient pod­jął pie­nią­dze z banku.

 (1.2) Że­brak pod­jął le­żą­cy na ziemi ban­knot.

 (1.3) Choć wo­dzi­rej ochrypł, pio­sen­kę pod­ję­ła cała sala.

 (1.4) Szu­ler osta­tecz­nie nie pod­jął ry­zy­ka.

 (1.5) Rada pod­ję­ła de­cyz­ję o zmniej­sze­niu opro­cen­to­wa­nia.

 (1.6) Bab­cia pod­ję­ła nas her­ba­tą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔdɛjˈmɔvat͡ɕ, AS: podei ̯movać

Wiktionary

Powiązane:

 (1) rzecz. podejmowanie / niepodejmowanie, podjęcie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.4) zobowiązać się

 (1.5) przedsiębrać

Wiktionary


podejrzana

ko­bie­ta po­dej­rza­na o coś


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Po­dej­rza­na (Home Room) – film z 2002 roku, reż. Paul F. Ryan
  • Po­dej­rza­na (헤어질 결심, He­o­jil Ky­ols­him) – film z 2022 roku, reż. Park Chan-wook

Wikipedia


podejrzanie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób po­dej­rza­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) […] w owym cza­sie nawet bank pro­wa­dził pod­wój­ną ra­chun­ko­wość i obra­cał po­dej­rza­nie bla­dy­mi ban­kno­ta­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔdɛjˈʒãɲɛ, AS: podei ̯žãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podejrzewany mos., podejrzany, podejrzana, podejrzenie, podejrzewanie

 czas. podejrzewać

 przym. podejrzany, podejrzewany

 przysł. podejrzliwie

Wiktionary


podejrzany

w pra­wie pol­skim: osoba, co do któ­rej wy­da­no po­sta­no­wie­nie o przed­sta­wie­niu za­rzu­tów, albo bez wy­da­nia ta­kie­go po­sta­no­wie­nia przy­stą­pio­no do jej prze­słu­cha­nia w cha­rak­te­rze po­dej­rza­ne­go


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, któ­re­go się o coś po­dej­rze­wa, po­są­dzo­ny o coś

 (1.2) bu­dzą­cy po­dej­rze­nia; nie­pew­ne­go po­cho­dze­nia, o nie­pew­nych in­ten­cjach itp.

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) praw. ktoś, kto jest po­są­dzo­ny o po­peł­nie­nie prze­stęp­stwa, komu w wy­ni­ku śledzt­wa przed­sta­wio­no za­rzu­ty

forma cza­sow­ni­ka.

 (3.1) imie­słów przy­miot­ni­ko­wy bier­ny od: po­dej­rzeć

Wiktionary

Po­dej­rza­ny – w pol­skim po­stę­po­wa­niu kar­nym uczest­nik po­stę­po­wa­nia de­fi­nio­wa­ny w art. 71 § 1 k.p.k. jako osoba, wobec któ­rej wy­da­no po­sta­no­wie­nie o przed­sta­wie­niu za­rzu­tów (art. 313 § 1 k.p.k.) albo któ­rej bez wy­da­nia ta­kie­go po­sta­no­wie­nia po­sta­wio­no za­rzut w związ­ku z roz­po­czę­ciem prze­słu­cha­nia w cha­rak­te­rze po­dej­rza­ne­go (zob. jed­nak art. 308 § 3 k.p.k.).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ste­fan jest po­dej­rza­ny o sfał­szo­wa­nie pod­pi­su w do­ku­men­ta­cji.

 (1.2) Marek wpadł w ja­kieś po­dej­rza­ne to­wa­rzy­stwo.

 (2.1) Po­dej­rza­ny od­mó­wił skła­da­nia zez­nań.

 (3.1) W bru­kow­cu uka­za­ły się zdję­cia pre­mie­ra po­dej­rza­ne­go na ur­lo­pie przez pa­pa­raz­zich.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔdɛjˈʒãnɨ, AS: podei ̯žãny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podejrzenie n., podejrzewanie n., podejrzana ż., podejrzewany m.

 czas. podejrzewać ndk., podejrzeć dk.

 przysł. podejrzanie, podejrzliwie

 przym. podejrzewany, podejrzliwy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) szemrany

Wiktionary


podejrzenia

przyj­rzeć się ukrad­kiem, nie­po­strze­że­nie, w chwi­li, gdy ktoś nie chce być wi­dzia­ny; pod­pa­trzyć


SJP.pl


podejrzenie

przyj­rzeć się ukrad­kiem, nie­po­strze­że­nie, w chwi­li, gdy ktoś nie chce być wi­dzia­ny; pod­pa­trzyć


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­dej­rzeć.

 (1.2) po­są­dze­nie kogoś o coś, dom­nie­ma­nie czy­jejś winy

 (1.3) przy­pu­szcze­nie ist­nie­nia, obec­no­ści cze­goś

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Po­dej­rze­nie (film 1941) − ame­ry­kań­ski thril­ler w re­ży­se­rii Al­fre­da Hitch­coc­ka
  • Po­dej­rze­nie (film 1982) − ja­poń­ski film dra­ma­tycz­ny w re­ży­se­rii Yos­hi­ta­ro No­mu­ry
  • Po­dej­rze­nie (film 1991) − bry­tyj­sko-ame­ry­kań­ski film kry­mi­nal­ny w re­ży­se­rii Si­mo­na Moore’a

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­dej­rze­nie jak magik wy­ko­nał sztucz­kę było nie­moż­li­we.

 (1.2) Zde­ner­wo­wa­ne ruchy da­wa­ły pod­sta­wy do po­dej­rzeń.

 (1.3) Areszt i tym­cza­so­we za­trzy­ma­nie są za­wsze do­pu­szczal­ne, jeśli za­cho­dzi po­dej­rze­nie, że ist­nie­je za­miar do­ko­na­nia prze­stęp­stwa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔdɛjˈʒɛ̃ɲɛ, AS: podei ̯žẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) czas. podejrzeć

 (1.2-3) czas. podejrzewać, podejrzywać; rzecz. podejrzany, podejrzana, podejrzewanie, podejrzliwiec, podejrzywanie; przym. podejrzany, podejrzliwy; przysł. podejrzanie, podejrzliwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) domysł, domniemanie, przypuszczenie, supozycja

Wiktionary


podejrzewanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­dej­rze­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔdɛjʒɛˈvãɲɛ, AS: podei ̯ževãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. podejrzewać

 przym. podejrzany, podejrzewany, podejrzliwy

 przysł. podejrzanie

 rzecz. podejrzany mos., podejrzenie n., podejrzewany mos.

Wiktionary


podejrzewany

przy­miot­nik

 (1.1) taki, któ­re­go się o coś po­dej­rze­wa

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) praw. ktoś, kogo or­ga­ny śled­cze wy­ty­po­wa­ły jako po­ten­cjal­ne­go spraw­cę czynu za­bro­nio­ne­go, ale komu nie przed­sta­wio­no je­szcze za­rzu­tów

forma cza­sow­ni­ka.

 (3.1) imie­słów przy­miot­ni­ko­wy bier­ny od: po­dej­rze­wać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podejrzenie n., podejrzewanie n., podejrzany m., podejrzana ż., podejrzewana ż.

 czas. podejrzewać ndk., podejrzeć dk.

 przym. podejrzany

 przysł. podejrzanie

Wiktionary


podejrzewać

cza­sow­nik prze­chod­ni

 (1.1) przy­pu­szczać

 (1.2) po­są­dzać

cza­sow­nik zwrot­ny po­dej­rze­wać się

 (2.1) po­dej­rze­wać (1.2) sie­bie naw­za­jem

 (2.2) po­dej­rze­wać (1.2) sie­bie sa­me­go o coś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Prze­woź­ni­cy po­dej­rze­wa­li, że to szlach­cic prze­bra­ny, ale nie śmie­li go za­trzy­mać, bo sły­sze­li także, że ksią­żę­ce woj­ska nie­da­le­ko.

 (1.2) Ten bank jest po­dej­rze­wa­ny o ra­żą­ce na­ru­sze­nie usta­wy o pra­niu pie­nię­dzy.

 (2.1) Od ostat­niej wpad­ki wciąż po­dej­rze­wa­li się o nie­lo­jal­ność.

 (2.2) Wy­ka­zał się dziś taką aser­tyw­no­ścią, o jaką się nawet nie po­dej­rze­wał.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔdɛjˈʒɛvat͡ɕ, AS: podei ̯ževać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podejrzewany mos., podejrzliwość ż., podejrzewanie n., podejrzany, podejrzenie

 przym. podejrzany, podejrzliwy, podejrzewany

 przysł. podejrzanie, podejrzliwie

Wiktionary


podejrzeć

przyj­rzeć się ukrad­kiem, nie­po­strze­że­nie, w chwi­li, gdy ktoś nie chce być wi­dzia­ny; pod­pa­trzyć


SJP.pl


podejrzliwie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w spo­sób po­dejrz­li­wy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podejrzany mos., podejrzliwość ż., podejrzenie n.

 przysł. podejrzanie

 przym. podejrzany, podejrzliwy

 czas. podejrzewać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nieufnie

Wiktionary


podejrzliwiej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: po­dejrz­li­wie


SJP.pl


podejrzliwość

brak uf­no­ści, skłon­ność do po­dej­rzeń; nie­uf­ność, nie­do­wie­rza­nie, scep­ty­cyzm


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, kto jest po­dejrz­li­wy; nie­uf­ność, nie­do­wie­rza­nie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podejrzenie n.

 czas. podejrzewać ndk.

 przym. podejrzliwy

 przysł. podejrzliwie

Wiktionary


podejrzliwszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: po­dejrz­li­wy


SJP.pl


podejrzliwy

nie­uf­ny, wąt­pią­cy, scep­tycz­ny;
1. taki, który ni­ko­mu nie ufa, jest skłon­ny do po­dej­rzeń;
2. taki, który jest wy­ra­zem czy­je­goś braku za­u­fa­nia, np. po­dejrz­li­wy wzrok


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) skłon­ny do po­dej­rzeń lub zdra­dza­ją­cy takie na­sta­wie­nie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podejrzany mos., podejrzliwość ż., podejrzewanie n., podejrzenie n.

 czas. podejrzewać ndk., podejrzeć dk.

 przysł. podejrzliwie

 przym. podejrzany

Wiktionary


podejrzonko

zdrob­nie­nie od: po­dej­rze­nie (do­my­śla­nie się)


SJP.pl


podejście

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­dejść.

 (1.2) droga wio­dą­ca pod górę lub do celu po­ko­ny­wa­na pie­szo

 (1.3) spo­sób trak­to­wa­nia kogoś lub cze­goś, sto­su­nek do kogoś lub cze­goś

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Z tego wzglę­du ce­lo­wo wy­brał bar­dziej ukrad­ko­we po­dej­ście, czyli abor­daż ka­no­nier­ki, za­miast fron­tal­ne­go ataku za ste­ra­mi „Wście­kłe­go Psa”.

 (1.3) Może u cie­bie w Ko­zich Trąb­kach każda dziew­czy­na musi w wieku 22 lat mieć chło­pa­ka i za­czy­nać przy­go­to­wa­nia do ślubu, bo potem to już po niej, ale tu, gdzie ja miesz­kam, lu­dzie mają nieco inne po­dej­ście do życia, a ko­bie­ty inne cele niż „zajść i wyjść”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈdɛjɕt͡ɕɛ, AS: podei ̯śće

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podchód m., podchody nmos., podchodzenie n.

 czas. podejść dk., podchodzić ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) stosunek

Wiktionary


podejściowy

rzad­ko: do­ty­czą­cy zbli­że­nia się do cze­goś, prze­mie­szcze­nia się w ja­kimś kie­run­ku


SJP.pl


podejść

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. pod­cho­dzić)

 (1.1) do­ko­na­ny od|pod­cho­dzić.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mie­ciu pod­szedł do okna i szarp­nął za­sło­nę. Zro­bił to tro­chę za mocno i jej po­ło­wa wyr­wa­ła się z szyny alu­mi­nio­we­go kar­ni­sza.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔdɛjɕt͡ɕ, AS: podei ̯ść

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podchód m., podchody nmos., podchodzenie n., podejście n.

 czas. podchodzić ndk.

Wiktionary


podejźrzon

ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny na­sięź­rza­ło­wa­tych obej­mu­ją­cy 35 ga­tun­ków pa­pro­ci, ros­ną­cy w miej­scach wil­got­nych i za­cie­nio­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Bo­try­chium|Sw.|ref=tak. ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny na­sięź­rza­ło­wa­tych (nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Op­hio­glos­sa­ce­ae|ref=tak.);

Wiktionary

Po­dejź­rzon ("Bo­try­chium" Sw.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny na­sięź­rza­ło­wa­tych ("Op­hio­glos­sa­ce­ae"). W sze­ro­kim uję­ciu obej­mu­je ok. 63 lub 71 ga­tun­ków. Bywa roz­dzie­la­ny na 4 lub 5 ro­dza­jów i wów­czas do "Bo­try­chium" "sensu stric­to" za­li­cza się 35 ga­tun­ków. Za­sięg wy­stę­po­wa­nia ro­dza­ju jest roz­le­gły (za­rów­no w sze­ro­kim, jak i w wą­skim uję­ciu) – są to ro­śli­ny nie­mal kos­mo­po­li­tycz­ne, jed­nak z re­gu­ły rzad­ko spo­ty­ka­ne.

Wikipedia


podekscytowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) uczu­cie ek­scy­ta­cji to­wa­rzy­szą­ce ocze­ki­wa­niu na coś waż­ne­go lub za­do­wo­le­niu z ja­kie­goś faktu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Skąd pani to wie? – za­py­tał Ku­ry­lak, nie mogąc ukryć po­dek­scy­to­wa­nia. Widać było, że ta in­for­ma­cja zro­bi­ła na nim wiel­kie wra­że­nie.

Wiktionary


podekscytowany

taki, który się po­dek­scy­to­wał; pod­nie­co­ny, oży­wio­ny


SJP.pl


podelbląski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) znaj­du­ją­cy się lub od­by­wa­ją­cy się pod El­blą­giem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔdɛˈlblɔ̃w̃sʲci, AS: podelblõũ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Elbląg m.

Wiktionary


podelektować

po­de­lek­to­wać się - de­lek­to­wać się przez pe­wien czas


SJP.pl


podemknąć

daw­niej:
1. przy­su­nąć, przy­bli­żyć coś szyb­ko i nie­spo­dzie­wa­nie;
2. po­dem­knąć się - pod­su­nąć się, zbli­żyć się, prze­do­stać się szyb­ko i nie­spo­dzie­wa­nie


SJP.pl


podemski

naz­wi­sko


SJP.pl


podemszczyzna

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Po­dem­szczyz­na – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie lu­ba­czow­skim, w gmi­nie Ho­ry­niec-Zdrój. Ma sta­tus so­łect­wa. Przez wieś prze­pły­wa potok Świd­ni­ca, do­pływ So­łot­wy.

W Po­dem­szczyź­nie znaj­do­wa­ła się cer­kiew Opie­ki Najś­więt­szej Maryi Panny wy­bu­do­wa­na na miej­scu po­przed­niej w 1882. Cer­kiew spło­nę­ła w 1944.

Wikipedia


podenco

[czy­taj: po­den­ko] po­den­co ka­na­ryj­ski, po­den­co z Ibizy - rasy psów my­śliw­skich


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) kynol. grupa śró­dziem­no­mor­skich ras psów daw­niej wy­ko­rzy­sty­wa­nych do po­lo­wa­nia na kró­li­ki

Wiktionary


podenerwowanie

1. lekko zde­ner­wo­wać; pod­de­ner­wo­wać;
2. de­ner­wo­wać kogoś przez pe­wien czas


SJP.pl


podenerwowany

1. lekko zde­ner­wo­wać; pod­de­ner­wo­wać;
2. de­ner­wo­wać kogoś przez pe­wien czas


SJP.pl


podenerwować

1. lekko zde­ner­wo­wać; pod­de­ner­wo­wać;
2. de­ner­wo­wać kogoś przez pe­wien czas


SJP.pl


podengo

po­den­go por­tu­gal­ski - rasa psów my­śliw­skich


SJP.pl


podepchnąć

1. pcha­jąc, wsu­nąć pod coś;
2. pcha­jąc, przy­bli­żyć do cze­goś


SJP.pl


podeprać

wy­prać nie­zbyt do­kład­nie


SJP.pl


podeprzeć

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. pod­pie­rać)

 (1.1) dać pod­po­rę

 (1.2) pot­wier­dzić, po­da­jąc do­wo­dy

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny po­de­przeć się (ndk. pod­pie­rać się)

 (2.1) pod­trzy­mać się czymś, utrzy­mu­jąc rów­no­wa­gę

 (2.2) użyć cze­goś w celu pot­wier­dze­nia swo­ich racji

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) W ra­mach roz­grzew­ki mia­łam zro­bić pięć­dzie­siąt przy­sia­dów, ale przy trzy­dzie­stym trze­cim przy­sia­dzie stra­ci­łam rów­no­wa­gę i zła­ma­łam nad­gar­stek, gdy in­stynk­tow­nie sta­ra­łam się po­de­przeć.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podparcie n.

 czas. przeć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podtrzymać, wzmocnić

 (1.2) uzasadnić

Wiktionary


podeptanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­dep­tać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. podeptać dk.

 rzecz. deptacz mos.

Wiktionary


podera

ma­te­ma­ty­ka: krzy­wa spod­ko­wa danej krzy­wej T wzglę­dem punk­tu A - krzy­wa ut­wo­rzo­na z punk­tów prze­cię­cia stycz­nych do krzy­wej i pro­sto­pa­dłych do nich, opu­szczo­nych z punk­tu A


SJP.pl

Po­de­ra (krzy­wa spod­ko­wa) – krzy­wa ut­wo­rzo­na na pod­sta­wie ja­kiejś krzy­wej for­mu­la_1 oraz punk­tu for­mu­la_2 (zwa­ne­go "spod­kiem po­de­ry").

Jest to miej­sce ge­o­me­trycz­ne ta­kich punk­tów for­mu­la_3 le­żą­cych na stycz­nej do krzy­wej for­mu­la_4 że od­ci­nek for­mu­la_5 jest pro­sto­pa­dły do tej stycz­nej.

Wikipedia


poderbowy

od­by­wa­ją­cy się po der­bach


SJP.pl


poderwanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­der­wać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­der­wa­nie dziew­czy­ny dla Ra­fa­ła to nie pro­blem, pro­ble­mem jest zbu­do­wa­nie po­waż­ne­go związ­ku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔdɛrˈvãɲɛ, AS: podervãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. poderwać dk., podrywać ndk.

 rzecz. zrywka ż., podryw m., podrywacz m., podrywaczka ż., podrywanie n.

Wiktionary


poderwać

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. po­dry­wać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|po­dry­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈdɛrvat͡ɕ, AS: podervać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podrywaczka ż., podrywacz mos., podryw mrz., poderwanie n., podrywanie n., zrywka ż.

Wiktionary


poderżnąć

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. po­drzy­nać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|po­drzy­nać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. podrzynać, dorżnąć, przerzynać, przerżnąć, popodrzynać

 rzecz. dorżnięcie n., wyrzynarka ż.

Wiktionary


podesrać

wul­gar­nie: wydać kogoś, zdra­dzić


SJP.pl


podest

kon­struk­cja umoż­li­wia­ją­ca prze­by­wa­nie na pew­nej (nie­du­żej) wy­so­ko­ści; pod­wyż­sze­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pod­wyż­sze­nie dla mówcy, re­cy­ta­to­ra itp.

 (1.2) ar­chit. po­zio­ma pła­szczyz­na mię­dzy kon­dy­gna­cja­mi scho­dów

 (1.3) ar­chit. sze­ro­kie scho­dy two­rzą­ce pod­wyż­sze­nie na sce­nie te­a­tral­nej, zwy­kle dla chóru

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Po­dest – po­zio­ma pła­szczyz­na wznie­sio­na ponad grunt, przez­na­czo­na do umie­szcza­nia obiek­tów lub dla wy­stą­pień pu­blicz­nych
  • Po­dest (urzą­dze­nie dźwi­go­we)
  • Po­dest (spocz­nik)
  • Po­dest ru­cho­my za­ła­dow­czy

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Na po­de­ście schod­ków było cias­no, dusz­no i mrocz­no. Ciem­ność roz­ja­śniał tylko nikły blask prze­bi­ja­ją­cy szpa­rą pod drzwia­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔdɛst, AS: podest

Wiktionary

Powiązane:

 przym. podestowy

 rzecz.

:: zdrobn. podeścik mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) spocznik

Wiktionary


podesta

na­czel­nik w daw­nych Wło­szech


SJP.pl

Po­de­sta (z podestà, "potestà"; wła­dza z po­te­stas) – w niek­tó­rych śred­nio­wiecz­nych wło­skich re­pu­bli­kach miej­skich naj­wyż­szy urzęd­nik o upraw­nie­niach są­dow­ni­czych i woj­sko­wych. Mia­no­wa­ny (dla za­cho­wa­nia bez­stron­no­ści) spoś­ród ob­cych ksią­żąt i ry­ce­rzy, niez­wią­za­nych z miej­sco­wy­mi ugru­po­wa­nia­mi. Urząd usta­no­wio­ny w XII wieku przez ce­sa­rza Fry­de­ry­ka I Bar­ba­ros­sę.

Wikipedia


podeszwa

1. zew­nętrz­na część spodu butów;
2. spód stopy;
3. pod­sta­wa róż­nych przed­mio­tów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) obuw. dolna część buta chro­nią­ca stopę przed róż­ny­mi ura­za­mi

 (1.2) pot. spod­nia część stopy

 (1.3) gw-pl|Ma­zu­ry, War­mia. pięta pługa

Wiktionary

Po­desz­wa ( plan­ta, plan­ta pedis) – dolna po­wierzch­nia stopy ludz­kiej, a także stóp in­nych zwie­rząt.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Moje buty mają po­desz­wy ze skóry.

 (1.2) Zgru­bia­łą po­desz­wę naj­le­piej prze­trzeć pu­mek­sem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈdɛʃfa, AS: podešfa

Wiktionary

Powiązane:

 przym. podeszwowy

 rzecz. podeszwica ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zelówka

Wiktionary


podeszwica

ryba zbli­żo­na wy­glą­dem do flą­dry; sola


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) icht. pła­ska ryba z ocza­mi po pra­wej stro­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za żadne skar­by bym nie spró­bo­wał ta­kiej po­desz­wi­cy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podeszwa ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sola

Wiktionary


podeszwowy

→ po­desz­wa


SJP.pl

Patrz:

podeszwa

podeszły

o wieku czło­wie­ka: późny, star­czy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) da­le­ko po­su­nię­ty w cza­sie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Chi­lo­no­wi zaś istot­nie cho­dzi­ło o usu­nię­cie Gla­u­ka, który jak­kol­wiek po­desz­ły w le­ciech, nie był wcale nie­do­łęż­nym star­cem.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) późny, starczy, zaawansowany

Wiktionary


podeń

pod niego


SJP.pl

forma ścią­gnię­ta

 (1.1) książk. pod niego

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔdɛ̃ɲ, AS: podẽń

Wiktionary


podeścik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od po­dest

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie po­dest, lecz tylko mały po­de­ścik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podest m.

Wiktionary


podeżreć

po­tocz­nie:
1. zjeść, po­ży­wić się, na­jeść się; pod­jeść;
2. pod­gryźć, pod­jeść coś od spodu; nad­gryźć, na­deż­reć;
3. sko­ro­do­wać, zni­szczyć coś do pew­ne­go stop­nia


SJP.pl


podfolder

w in­for­ma­ty­ce: fol­der znaj­du­ją­cy się w innym fol­de­rze; pod­ka­ta­log


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) in­form. fol­der znaj­du­ją­cy się w innym fol­de­rze, po­ło­żo­ny niżej w struk­tu­rze ka­ta­lo­gów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wejdź do fol­de­ru „Moje obra­zy”, a tam w pod­fol­de­rze „Jad­wi­sin” znaj­dziesz zdję­cia z ostat­nie­go zlotu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔtˈfɔldɛr, AS: potfolder

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podkatalog

Wiktionary


podformularz

w in­for­ma­ty­ce: for­mu­larz wsta­wio­ny do in­ne­go for­mu­la­rza


SJP.pl


podfosforan

sól pow­sta­ła przez po­łą­cze­nie kwasu pod­fos­fo­ra­we­go (fos­fi­no­we­go) z za­sa­dą


SJP.pl


podfruwajka

po­tocz­nie: młoda dziew­czy­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nie­do­ro­sła dziew­czy­na

Wiktionary


podfruwanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pod­fru­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niepodfruwanie n.

 czas. podfruwać ndk.

Wiktionary


podfryzowywać

z lekka ukła­dać, krę­cić włosy


SJP.pl


podfutrować

1. prze­sta­rza­le: uszczel­nić coś de­ska­mi, gliną itp. od spodu;
2. gwa­ro­wo: pod­kar­mić zwie­rzę­ta


SJP.pl


podgadać

po­tocz­nie:
1. zro­bić zło­śli­wą uwagę pod czy­imś adre­sem; przy­ga­dać;
2. na­wią­zać luźną roz­mo­wę


SJP.pl


podgadywać

po­tocz­nie:
1. robić zło­śli­we uwagi pod czy­imś adre­sem; przy­ga­dy­wać;
2. pro­wa­dzić luźną roz­mo­wę; ga­wę­dzić


SJP.pl


podgajniak

naz­wi­sko


SJP.pl


podgajny

naz­wi­sko


SJP.pl


podgalanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pod­ga­lać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niepodgalanie n., podgolenie n., podgalarka ż., golas mos./mzw.

 czas. podgalać ndk., podgolić dk.

Wiktionary


podgalski

naz­wi­sko


SJP.pl


podgardlana

przy­miot­nik od: pod­gard­le


SJP.pl


podgardlanka

pro­dukt gar­ma­że­ryj­ny, kisz­ka z pod­gard­la wie­przo­we­go z do­dat­kiem bułki


SJP.pl


podgardlany

przy­miot­nik od: pod­gard­le


SJP.pl


podgardle

1. ele­ment uzdy koń­skiej; pasek prze­bie­ga­ją­cy pod gar­dłem zwie­rzę­cia;
2. ele­ment mięsa wie­przo­we­go;
3. część ciała zwie­rzę­cia znaj­du­ją­ca się po spod­niej stro­nie szyi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) część ciała zwie­rzę­cia w przed­niej czę­ści szyi

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pod­gard­le – ele­ment uzdy
  • pod­gard­le – ele­ment hand­lo­wy wie­przo­wi­ny
  • pod­gard­le – część ciała zwie­rzę­cia znaj­du­ją­ca się po spod­niej stro­nie szyi (po­czą­wszy od ssa­ków a skoń­czy­wszy na owa­dach)

Wikipedia


podgarnąć

gar­nąc, pod­su­nąć pod coś lub prze­su­nąć do góry


SJP.pl


podgartywać

re­gio­nal­nie: pod­gar­niać


SJP.pl


podgat.

skrót, rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) = biol. pod­ga­tu­nek

Wiktionary


podgatunek

jed­nost­ka sy­ste­ma­tycz­na w obrę­bie ga­tun­ku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) syst. biol. (sub­spe­cies), jed­nost­ka tak­so­no­micz­na;

Wiktionary

Pod­ga­tu­nek (łac. "sub­spe­cies" lub "ssp.") – jeden z tak­so­nów w sy­ste­ma­ty­ce or­ga­niz­mów, niż­szy od ga­tun­ku, a wyż­szy od od­mia­ny.

Wikipedia


podgatunkowy

→ pod­ga­tu­nek


SJP.pl

Patrz:

podgatunek

podgazowywać

po­tocz­nie: pod­pić, upić się tro­chę; podch­mie­lić sobie


SJP.pl


podgdański

1. po­ło­żo­ny w po­bli­żu Gdań­ska;
2. cha­rak­te­ry­stycz­ny dla oko­lic Gdań­ska


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) znaj­du­ją­cy się lub od­by­wa­ją­cy się pod Gdań­skiem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔdˈɡdãj̃sʲci, AS: podgdãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gdańsk m.

 przym. gdański

Wiktionary


podgdyński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) znaj­du­ją­cy się lub od­by­wa­ją­cy się pod Gdy­nią

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔdˈɡdɨ̃j̃sʲci, AS: podgdỹĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gdynia ż.

Wiktionary


podginanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pod­gi­nać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. podginać ndk.

Wiktionary


podginać

pod­wi­jać, pod­kur­czać coś do góry


SJP.pl


podgiąć

pod­wi­nąć, pod­kur­czyć coś do góry


SJP.pl


podgięcie

pod­wi­nąć, pod­kur­czyć coś do góry


SJP.pl


podglebie

1. war­stwa gleby znaj­du­ją­ca się pod war­stwą orną; grunt ro­dzi­my;
2. źró­dło cze­goś; po­dło­że


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) roln. war­stwa po­mię­dzy war­stwą orną a war­stwą skały ma­cie­rzy­stej

 (1.2) przen. pod­sta­wa, źró­dło cze­goś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pod­gle­bie po­dob­nie jak war­stwa orna może za­trzy­my­wać wodę i skład­ni­ki po­kar­mo­we.

 (1.2) Je­szcze jedna ob­ser­wa­cja z fil­mów przy­wie­zio­nych z róż­nych stron świa­ta na kra­kow­ski fe­sti­wal: wciąż trwa cha­o­tycz­na wę­drów­ka ludów, czło­wiek wyr­wa­ny z ko­rze­nia­mi ze swego kul­tu­ro­we­go pod­gle­bia z tru­dem wra­sta w nowe śro­do­wi­sko.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) podłoże

Wiktionary


podglebowy

→ pod­gle­bie


SJP.pl

Patrz:

podglebie

podgliwicki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) znaj­du­ją­cy się lub od­by­wa­ją­cy się pod Gli­wi­ca­mi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔdɡlʲiˈvʲit͡sʲci, AS: podglʹivʹicʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gliwice nmos.

 przym. gliwicki

Wiktionary


podgląd

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wi­zu­al­na kon­tro­la ja­kie­goś pro­ce­su, dzia­ła­nia urzą­dze­nia

 (1.2) urzą­dze­nie re­a­li­zu­ją­ce pod­gląd (1.1)

Wiktionary

Pod­gląd w roz­ma­i­tych al­go­ryt­mach po­le­ga na wczy­ty­wa­niu da­nych wej­ścio­wych "na zapas" przed po­dej­mo­wa­niem kosz­tow­nej obli­cze­nio­wo de­cyz­ji.

Pod­gląd jest czę­sto sto­so­wa­ny w ana­li­za­to­rach skład­nio­wych. Po­le­ga wów­czas na wczy­ty­wa­niu usta­lo­nej licz­by sym­bo­li ter­mi­nal­nych przed za­de­cy­do­wa­niem, któ­rej re­gu­ły par­so­wa­nia użyć.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na odś­wie­ża­nym w cza­sie rze­czy­wi­stym pod­glą­dzie za­wo­rów wy­raź­nie widać, że to sie­dem­dzie­siąt­kacz­wór­ka szwan­ku­je.

 (1.1) Mamy pod­gląd z mo­ni­to­rin­gu wszyst­kich pro­jek­tów i obiek­tów jed­no­cze­śnie?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔdɡlɔ̃nt, AS: podglõnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podglądanie n., podglądnięcie n., podglądacz m., podglądaczka ż., podglądactwo n.

:: zdrobn. podglądzik m.

 czas. podglądać, podglądnąć

 przym. podglądowy

Wiktionary


podglądactwo

de­wia­cja sek­su­al­na cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się skłon­no­ścią do oglą­da­nia osób upra­wia­ją­cych seks; oglą­dact­wo, wo­je­ryzm, vo­y­e­u­ryzm, skop­to­fi­lia, sko­po­fi­lia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) przest. seks. za­bu­rze­nie sek­su­al­ne po­le­ga­ją­ce na osią­ga­niu sa­tys­fak­cji po­przez pod­glą­da­nie na­go­ści lub aktów sek­su­al­nych in­nych osób

 (1.2) żart. skłon­ność do ob­ser­wo­wa­nia ludzi i zwie­rząt z ukry­cia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tego fa­ce­ta z na­prze­ciw­ka nie mogli zam­knąć za samo pod­glą­dact­wo.

 (1.2) Odkąd babka posz­ła na eme­ry­tu­rę, ca­ły­mi dnia­mi zaj­mu­je się okien­nym pod­glą­dact­wem, cho­ciaż tak tego nie na­zy­wa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podgląd mrz., podglądanie n., podglądacz mos., podglądaczka ż., podglądnięcie n., podglądzik mrz.

 czas. podglądać ndk., podglądnąć dk.

 przym. podglądowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) voyeuryzm

Wiktionary


podglądacz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba ob­ser­wu­ją­ca z ukry­cia

 (1.2) psych. seks. osoba osią­ga­ją­ca sa­tys­fak­cję sek­su­al­ną po­przez pod­glą­da­nia na­go­ści lub aktów sek­su­al­nych in­nych osób

Wiktionary

Pod­glą­dacz (tytuł oryg. "Pe­e­ping Tom"; w ję­zy­ku an­giel­skim okre­śle­nie „pe­e­ping Tom” oz­na­cza vo­y­e­u­ryzm, pod­glą­dact­wo) – bry­tyj­ski film fa­bu­lar­ny z 1960 roku, hy­bry­da thril­le­ra, hor­ro­ru i kry­mi­na­łu.

Świa­to­wa pre­mie­ra filmu od­by­ła się 7 kwiet­nia 1960 r. w Lon­dy­nie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Ilona zła­pa­ła tego pod­glą­da­cza na go­rą­cym uczyn­ku, bo za­pom­niał zga­sić świa­tło.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podgląd mrz., podglądactwo n., podglądanie n., podglądnięcie n., podglądzik mrz.

:: fż. podglądaczka ż.

 czas. podglądać ndk., podglądnąć dk.

 przym. podglądowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podpatrywacz

 (1.2) voyeurysta

Wiktionary


podglądaczka

ko­bie­ta lu­bią­ca pod­glą­dać, pod­pa­try­wać


SJP.pl


podglądanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pod­glą­dać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podglądnięcie n., podgląd mrz., podglądacz m., podglądaczka ż., podglądactwo n.

 czas. podglądnąć, podglądać ndk.

Wiktionary


podglądać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. pod­gląd­nąć, po­dej­rzeć)

 (1.1) ukrad­kiem ob­ser­wo­wać

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny pod­glą­dać się

 (2.1) naw­za­jem ukrad­kiem ob­ser­wo­wać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ka­zi­mierz pod­glą­da są­siad­kę przez ju­da­sza.

 (2.1) W dzie­ciń­stwie pod­glą­da­li się, aż ich babka przy­ła­pa­ła.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podgląd mrz., podglądanie n., podglądnięcie n., podglądacz mos., podglądaczka ż., podglądactwo n., podglądzik mrz.

 czas. podglądnąć dk.

 przym. podglądowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) filować, podpatrywać

Wiktionary


podglądnięcie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) przyj­rze­nie się ukrad­kiem

 (1.2) krót­kie przyj­rze­nie się

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Prze­cież pod­gląd­nię­cie, jak oni to robią, zaj­mie ci za­led­wie parę minut.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podgląd mrz., podglądanie n., podglądacz mos., podglądaczka ż., podglądactwo n., podglądzik mrz.

 czas. podglądać ndk., podglądnąć dk.

 przym. podglądowy

Wiktionary


podglądnąć

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. pod­glą­dać)

 (1.1) kra­ków. przyj­rzeć się ukrad­kiem

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny pod­gląd­nąć się

 (2.1) kra­ków. przyj­rzeć się naw­za­jem ukrad­kiem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ja­kieś dwa mie­sią­ce temu zda­rzy­ło mi się pod­gląd­nąć pił­ka­rzy z Mo­de­ny we Wło­szech.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podgląd mrz., podglądanie n., podglądnięcie n., podglądacz mos., podglądaczka ż., podglądactwo n., podglądzik mrz.

 czas. podglądać ndk.

 przym. podglądowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podejrzeć

 (2.1) podejrzeć się, podpatrzyć się

Wiktionary


podglądowy

do­ty­czą­cy urzą­dzeń tech­nicz­nych do kon­tro­lo­wa­nia, śle­dze­nia, pod­glą­da­nia


SJP.pl


podgnieźnieński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) znaj­du­ją­cy się lub od­by­wa­ją­cy się pod Gniez­nem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔdʲɟɲɛ̇ʑˈɲɛ̇̃j̃sʲci, AS: podʹǵńėźńė̃ĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gniezno n.

Wiktionary


podgniwać

ule­gać czę­ścio­wo gni­ciu; nad­gni­wać


SJP.pl


podgnić

czę­ścio­wo zgnić; nad­gnić, przy­gnić


SJP.pl


podgniły

czę­ścio­wo zgnić; nad­gnić, przy­gnić


SJP.pl


podgon

w le­śnict­wie: do­miesz­ka ga­tun­ków drzew szyb­ko ros­ną­cych, wpro­wa­dza­na dla po­bu­dze­nia ga­tun­ków głów­nych do szyb­kie­go wzro­stu


SJP.pl


podgorica

sto­li­ca Czar­no­gó­ry


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. sto­li­ca Czar­no­gó­ry;

Wiktionary

Pod­go­ri­ca (czar­nog. cyr. Подгорица, daw­niej Ti­to­grad, Rib­ni­ca) – naj­więk­sze mia­sto i sto­li­ca Czar­no­gó­ry oraz sie­dzi­ba gminy Pod­go­ri­ca, le­żą­ca na wy­so­ko­ści 44 m n.p.m. We­dług da­nych ze spisu lud­no­ści z 2023 mia­sto li­czy­ło 180 186 miesz­kań­ców. Dobre po­ło­że­nie ge­o­gra­ficz­ne mię­dzy rze­ka­mi Rib­ni­cą i Moračą uczy­ni­ło mia­sto atrak­cyj­nym miej­scem do za­sied­le­nia. Mia­sto znaj­du­je się bli­sko oś­rod­ków nar­ciar­skich w Gó­rach Dy­nar­skich oraz wy­brze­ża Morza Adria­tyc­kie­go.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌpɔdɡɔˈrʲit͡sa, AS: podgorʹica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podgoriczanin mos., podgoriczanka ż.

 przym. podgoricki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. Doclea, Birziminium, Ribnica, Titograd

Wiktionary


podgoricki

→ Pod­go­ri­ca (sto­li­ca Czar­no­gó­ry)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do mia­sta Pod­go­ri­ca

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔdɡɔˈrʲit͡sʲci, AS: podgorʹicʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Podgorica ż., podgoriczanin mos., podgoriczanka ż.

Wiktionary


podgoriczanin

miesz­ka­niec Pod­go­ri­cy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Pod­go­ri­cy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔdɡɔrʲiˈt͡ʃãɲĩn, AS: podgorʹičãńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Podgorica ż.

:: fż. podgoriczanka ż.

 przym. podgoricki

Wiktionary


podgoriczanka

miesz­kan­ka Pod­go­ri­cy (sto­li­cy Czar­no­gó­ry)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Pod­go­ri­cy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔdɡɔrʲiˈt͡ʃãnka, AS: podgorʹičãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Podgorica ż.

:: fm. podgoriczanin mos.

 przym. podgoricki

Wiktionary


podgorzałka

ga­tu­nek kacz­ki o bru­nat­no­czar­nym upie­rze­niu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ayt­hya ny­ro­ca|ref=tak., brą­zo­wy ptak wodny za­miesz­ku­ją­cy wy­spo­wo Eu­raz­ję;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔdɡɔˈʒawka, AS: podgožau̯ka

Wiktionary


podgorzelec

ptak z rzędu blasz­ko­dzio­bych, o czar­no-biało-rudym upie­rze­niu, za­kła­da­ją­cy gnia­zda w no­rach; ohar, kacz­ka no­ro­wa


SJP.pl


podgorzowski

1. po­ło­żo­ny w po­bli­żu Go­rzo­wa Wiel­ko­pol­skie­go;
2. cha­rak­te­ry­stycz­ny dla oko­lic Go­rzo­wa Wiel­ko­pol­skie­go


SJP.pl


podgorączkowy

przy­miot­nik

 (1.1) bli­ski go­rącz­ki, wyż­szy od nor­mal­nej tem­pe­ra­tu­ry, zwy­kle w wy­ra­że­niu „stan pod­go­rącz­ko­wy”

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie po­sła­łam dziś dzie­cia­ków do szko­ły, bo mają stan pod­go­rącz­ko­wy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔdɡɔrɔ̃n͇t͡ʃˈkɔvɨ, AS: podgorõṇčkovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gorączka ż.

 przym. bezgorączkowy

 czas. gorączkować

Wiktionary


podgotowywanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pod­go­to­wy­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. podgotowywać ndk.

 rzecz. gotowanie n.

Wiktionary


podgołdapski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) znaj­du­ją­cy się, od­by­wa­ją­cy się w po­bli­żu Goł­da­pi; zwią­za­ny z te­re­na­mi po­ło­żo­ny­mi nie­da­le­ko Goł­da­pi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Gołdap ż., gołdapianin m., gołdapianka ż., Gołdapa ż., Gołdopiwo n.

 przym. gołdapski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pod Gołdapią

Wiktionary


podgraf

graf pow­sta­ły przez usu­nię­cie z in­ne­go grafu pew­nej licz­by wierz­choł­ków lub kra­wę­dzi


SJP.pl

Pod­graf da­ne­go grafu "G" to graf pow­sta­ły przez usu­nię­cie z grafu "G" pew­nej licz­by wierz­choł­ków lub kra­wę­dzi (z tym za­strze­że­niem, że usu­wa­jąc pe­wien wierz­cho­łek usu­wa­my wszyst­kie do niego przy­le­głe kra­wę­dzie).

W szcze­gól­no­ści każdy graf jest swoim pod­gra­fem.

Wikipedia


podgrandzić

po­tocz­nie: wszcząć awan­tu­rę, za­cho­wać się nie­od­po­wie­dzial­nie; zro­bić burdę


SJP.pl


podgrillować

[czy­taj: pod­gri­lo­wać] lekko zgril­lo­wać


SJP.pl


podgrodzianin

miesz­ka­niec Pod­gro­dzia


SJP.pl


podgrodzianka

miesz­kan­ka Pod­gro­dzia


SJP.pl


podgrodzie

w śred­nio­wie­czu: osada za­kła­da­na tuż obok grodu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) hist. śred­nio­wiecz­na osada za­kła­da­na nie­o­po­dal grodu;

Wiktionary

Pod­gro­dzie – osada za­kła­da­na obok grodu, czę­sto po­łą­czo­na z nim sy­ste­mem obron­nym. Czę­sto nie­ob­wa­ro­wa­na. Za­miesz­ki­wa­ła tam lud­ność naj­czę­ściej wy­ko­nu­ją­ca prace na rzecz dworu: rol­ni­cy, rze­mieśl­ni­cy i pro­wa­dzą­cy drob­ny han­del. W razie nie­bez­pie­czeń­stwa mogli oni chro­nić się wew­nątrz grodu. Pod­gro­dzie można uwa­żać za hi­sto­rycz­ny po­przed­nik przed­mie­ścia. Pod­gro­dzia (oraz grody) bu­do­wa­no we wczes­nym śred­nio­wie­czu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mia­sto wy­ro­słe z pod­gro­dzia, do­pie­ro w XV i XVI w. otrzy­ma­ło mury miej­skie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gród mrz.

 przym. grodowy

 czas. zagrodzić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podzamcze, przygrodzie

Wiktionary


podgromada

jed­nost­ka w sy­ste­ma­ty­ce ro­ślin lub zwie­rząt


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) biol. syst. w sy­ste­ma­ty­ce tak­son niż­szy od gro­ma­dy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do tej samej pod­gro­ma­dy na­le­ży roz­wie­lit­ka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gromada ż.

Wiktionary


podgrudziądzki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) znaj­du­ją­cy się lub od­by­wa­ją­cy się pod Gru­dzią­dzem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔdɡruˈd͡ʑɔ̃nt͡sʲci, AS: podgruʒ́õncʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Grudziądz m.

Wiktionary


podgrupa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) grupa w więk­szej gru­pie

 (1.2) mat. zbiór ele­men­tów danej grupy, który sam two­rzy grupę z dzia­ła­niem grupy wyj­ścio­wej;

Wiktionary

Pod­gru­pa – zbiór ele­men­tów danej grupy, który sam two­rzy grupę z dzia­ła­niem grupy wyj­ścio­wej; ina­czej podz­biór grupy "zam­knię­ty" na dzia­ła­nie gru­po­we i bra­nie od­wrot­no­ści, który za­wie­ra jej ele­ment ne­u­tral­ny (zob. dzia­ła­nie wew­nętrz­ne).

Pod­gru­py to te z podz­bio­rów grup, które odz­wier­cied­la­ją i za­cho­wu­ją ich struk­tu­rę al­ge­bra­icz­ną; ba­da­nie pod­grup danej grupy (na­zy­wa­nej cza­sem w tym kon­tek­ście "nad­gru­pą") do­star­cza o niej wielu istot­nych in­for­ma­cji, umoż­li­wia­jąc głęb­sze zro­zu­mie­nie jej bu­do­wy.

Wikipedia


podgrupka

zdrob­nie­nie od: pod­gru­pa


SJP.pl


podgryzacz

po­tocz­nie: ten, kto dzia­ła po cichu na czy­jąś szko­dę


SJP.pl


podgryzaczka

→ pod­gry­zacz; in­try­gant­ka


SJP.pl


podgryzanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pod­gry­zać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podgryzienie n., podgryzacz m.

 czas. podgryzać ndk., podgryźć dk.

Wiktionary


podgrzanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pod­grzać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔdˈɡʒãɲɛ, AS: podgžãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. podgrzać, podgrzewać

Wiktionary


podgrzać

cza­sow­nik

 (1.1) do­ko­na­ny od|pod­grze­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔdɡʒat͡ɕ, AS: podgžać

Wiktionary

Powiązane:

 przym. grzewczy

 czas. podgrzewać, grzać

 rzecz. podgrzanie n.

Wiktionary


podgrzew

pod­grze­wa­nie po­wie­trza do­pro­wa­dza­ne­go do róż­ne­go ro­dza­ju pie­ców fa­brycz­nych, hut­ni­czych itp.


SJP.pl


podgrzewacz

urzą­dze­nie do pod­grze­wa­nia cze­goś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) urzą­dze­nie do pod­grze­wa­nia

Wiktionary

Pod­grze­wacz wody – ele­ment kotła pa­ro­we­go i kotła odzy­sko­we­go, w któ­rym na­stę­pu­je pod­grza­nie wody od tem­pe­ra­tu­ry wlo­to­wej do tem­pe­ra­tu­ry wrze­nia. Zlo­ka­li­zo­wa­ny jest w kon­wek­cyj­nym ciągu kotła. Kon­struk­cyj­nie skła­da się zwy­kle z dużej ilo­ści rur, w któ­rych pły­nie woda, a które opły­wa­ne są z zew­nątrz go­rą­cy­mi spa­li­na­mi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W ła­zien­ce znaj­du­je się prze­pły­wo­wy pod­grze­wacz wody.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grzałka ż., nagrzewnica ż.

 czas. podgrzewać

Wiktionary


podgrzewalnia

urzą­dze­nie w du­żych kuch­niach sto­łów­ko­wych, słu­żą­ce do pod­grze­wa­nia po­sił­ków


SJP.pl


podgrzewanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pod­grze­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔdɡʒɛˈvãɲɛ, AS: podgževãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. podgrzewać

Wiktionary


podgrzewać

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny (dk. pod­grzać)

 (1.1) do­star­czać cze­muś cie­pła, czy­nić coś cie­plej­szym

 (1.2) przen. czy­nić coś in­ten­syw­niej­szym

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny pod­grze­wać się (dk. pod­grzać się)

 (2.1) zo­stać ogrza­nym, mieć pod­wyż­sza­ną tem­pe­ra­tu­rę

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔdˈɡʒɛvat͡ɕ, AS: podgževać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podgrzewacz m., podgrzewanie n., podgrzanie n.

 czas. podgrzać dk.

 przym. grzewczy

Wiktionary


podgrzewczy

śro­do­wi­sko­wo: przez­na­czo­ny do pod­grze­wa­nia, ogrze­wa­nia od spodu cze­goś; pod­grze­wa­ją­cy


SJP.pl


podgrzyb

ro­dzaj grzy­bów z ro­dzi­ny bo­ro­wi­ko­wa­tych


SJP.pl


podgrzybek

ka­pe­lu­szo­wy grzyb ja­dal­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) mykol. kulin. grzyb z ro­dzi­ny bo­ro­wi­ko­wa­tych z daw­ne­go ro­dza­ju Xe­ro­co­mus;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W zupie pły­wa­ły w zgo­dzie ziem­niacz­ki, bo­czek i szyn­ka, i jajko, i grzyb­ki, ale za­miast po­pu­lar­nych pie­cza­rek zde­cy­do­wa­nie wolę grzy­by praw­dzi­we, no – w osta­tecz­no­ści pod­grzyb­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. podgrzybkowy

 rzecz. grzyb mos./mrz.

Wiktionary


podgrzybnica

ro­dzaj grzy­bów z ro­dzi­ny ro­zet­ko­wa­tych


SJP.pl


podgrzędna

blat umie­szczo­ny pod grzę­da­mi, ułat­wia­ją­cy utrzy­ma­nie po­rząd­ku


SJP.pl


podgumować

po­kryć gumą tka­ni­nę od spodu


SJP.pl


podgwiezdny

1. znaj­du­ją­cy się pod gwia­zda­mi;
2. prze­no­śnie: od­by­wa­ją­cy się nocą


SJP.pl


podgwizd

w ło­wiect­wie: głos wy­da­wa­ny przez niek­tó­re ptaki w okre­sie go­do­wym


SJP.pl


podgwizdać

wydać krót­ki gwizd


SJP.pl


podgwizdywać

wy­da­wać krót­ki gwizd


SJP.pl


podgórki

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pod­gór­ki – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. zło­to­ryj­skim, w gmi­nie Świe­rza­wa
  • Pod­gór­ki – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ra­dom­skim, w gmi­nie Wierz­bi­ca
  • Pod­gór­ki – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. sła­wień­skim, w gmi­nie Ma­le­cho­wo
  • Pod­gór­ki – zlik­wi­do­wa­ny przy­sta­nek Sła­wień­skiej Kolei Po­wia­to­wej w Pod­gór­kach
  • Pod­gór­ki – dawna ko­lo­nia w ob­wo­dzie wi­teb­skim, w re­jo­nie mior­skim, w siel­so­wie­cie Prze­bro­dzie.
  • Pod­gór­ki Ty­niec­kie

Wikipedia


podgórmistrz

pra­cow­nik na sta­no­wi­sku za­stęp­cy gór­mi­strza


SJP.pl


podgórski

1. le­żą­cy u pod­nó­ży gór, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla te­re­nów po­ło­żo­nych bli­sko gór, po­cho­dzą­cy z ta­kich te­re­nów itp.;
2. przy­miot­nik od: Pod­gó­rze (dziel­ni­ca ad­mi­ni­stra­cyj­na Kra­ko­wa)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) taki, który znaj­du­je się u pod­nó­ża gór

 (1.2) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pod­gó­rza

 (1.3) zwią­za­ny z Pod­gó­rzem, do­ty­czą­cy Pod­gó­rza

Wiktionary

Zo­bacz też: Pod­gór­ski (ujed­noz­nacz­nie­nie).

Pod­gór­ski (forma żeń­ska: Pod­gór­ska, licz­ba mnoga: Pod­gór­scy) – pol­skie naz­wi­sko no­to­wa­ne od 1508 roku.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pɔdˈɡursʲci, AS: podgursʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podgórze n., Podgórze n., góra ż., podgórzanin m., podgórzanka ż.

 przysł. góra

Wiktionary


podgórz

dziel­ni­ca To­ru­nia


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pod­górz – część mia­sta Toruń
  • Pod­górz – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. brod­nic­kim, w gmi­nie Brod­ni­ca
  • Pod­górz – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. na­kiel­skim, w gmi­nie Mro­cza
  • Pod­górz – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. opol­skim, w gmi­nie Wil­ków
  • Pod­górz – część wsi Prze­mę­cza­ny w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. pro­szo­wic­kim, w gmi­nie Ra­dzie­mi­ce
  • Pod­górz – część wsi Wia­to­wi­ce w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. wie­lic­kim, w gmi­nie Gdów
  • Pod­górz – część wsi Po­gór­ska Wola w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. tar­now­skim, w gmi­nie Skrzy­szów
  • Pod­górz – część wsi Pod­gór w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ko­niń­skim, w gmi­nie Kramsk
  • Pod­górz – dawna gmina wiej­ska
  • Pod­górz – dawna gro­ma­da

Wikipedia


podgórzanin

miesz­ka­niec Pod­gó­rza


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Pod­gó­rza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Spra­wy za­łat­wia­ne przez pod­gó­rzan za­wsze prze­cho­dzi­ły przez jego biur­ko.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Podgórze n.

:: fż. podgórzanka ż.

 przym. podgórski

Wiktionary


podgórzanka

miesz­kan­ka Pod­gó­rza


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Pod­gó­rza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jeden z or­ga­ni­za­to­rów hap­pe­nin­gu witał prze­cho­dzą­ce pod­gó­rzan­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Podgórze n., pogórze n.

:: fm. podgórzanin m.

 przym. podgórski

Wiktionary


podgórze

teren u pod­nó­ża gór; teren pod­gór­ski


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) geogr. teren po­ło­żo­ny u pod­nó­ża gór;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pod­gó­rze – ter­min ge­o­gra­ficz­ny
  • Pod­gó­rze – część mia­sta Chełm
  • Pod­gó­rze – część mia­sta Cheł­mek
  • Pod­gó­rze – część mia­sta Dusz­ni­ki-Zdrój
  • Pod­gó­rze – część mia­sta Hru­bie­szów
  • Pod­gó­rze – część mia­sta Ko­sza­lin
  • Pod­gó­rze – część mia­sta Ko­wa­ry
  • Pod­gó­rze – część mia­sta Kunów
  • Pod­gó­rze – część mia­sta Pro­szo­wi­ce
  • Pod­gó­rze – część mia­sta Stary Sącz
  • Pod­gó­rze – część mia­sta Szy­dło­wiec
  • Pod­gó­rze – część mia­sta Świę­to­chło­wi­ce

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ży­ło­wie mają łąkę na pod­gó­rzu przy stru­mie­niu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Podgórze n., pogórze n.

 przym. podgórski

Wiktionary


podgórzno

Pod­górz­no – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie ot­woc­kim, w gmi­nie Koł­biel.

Wieś szla­chec­ka po­ło­żo­na była w dru­giej po­ło­wie XVI wieku w po­wie­cie gar­wo­liń­skim ziemi czer­skiej wo­je­wództ­wa ma­zo­wiec­kie­go. Włas­ność Sta­ni­sła­wa Miń­skie­go. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa sied­lec­kie­go.

Wikipedia


podgórzyce

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pod­gó­rzy­ce – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. zie­lo­no­gór­skim, w gmi­nie No­wo­gród Bo­brzań­ski
  • Pod­gó­rzy­ce – wieś w woj. łódz­kim, w pow. łę­czyc­kim, w gmi­nie Góra Świę­tej Mał­go­rza­ty
  • Pod­gó­rzy­ce – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. gró­jec­kim, w gmi­nie Warka

Wikipedia


podgórzyn

nazwa kilku wsi w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pod­gó­rzyn – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. kar­ko­no­skim, w gmi­nie Pod­gó­rzyn
  • Pod­gó­rzyn – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. żniń­skim, w gmi­nie Żnin
  • Pod­gó­rzyn – przy­sió­łek wsi Gu­dzi­ki w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. kę­trzyń­skim, w gmi­nie Kor­sze
  • Pod­gó­rzyn – dawna gro­ma­da w po­wie­cie je­le­nio­gór­skim
  • Pod­gó­rzyn – dawna gro­ma­da w po­wie­cie żniń­skim
  • Pod­gó­rzyn – nie­czyn­ny wą­sko­to­ro­wy przy­sta­nek ko­le­jo­wy w Pod­gó­rzy­nie, w po­wie­cie żniń­skim

Wikipedia


podgórzynianin

miesz­ka­niec Pod­gó­rzy­na (wsi w Pol­sce)


SJP.pl


podgórzynianka

miesz­kan­ka Pod­gó­rzy­na (wsi w Pol­sce)


SJP.pl


podgórzyński

→ Pod­gó­rzyn


SJP.pl

Patrz:

Podgórzyn

podgębie

Pod­gę­bie ( hy­pop­ha­rynx, la­biel­la, me­ta­sto­ma) – ele­ment na­rzą­dów gę­bo­wych niek­tó­rych sta­wo­no­gów, po­ło­żo­ny za ot­wo­rem gę­bo­wym lub po­ni­żej niego.

Wikipedia


podgłaśniać

zwięk­szać gło­śność; po­gła­śniać, pod­gło­śniać


SJP.pl


podgłogowski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) znaj­du­ją­cy się lub od­by­wa­ją­cy się pod Gło­go­wem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) — U nas w okrę­gu naj­bar­dziej uciąż­li­wy jest rejon pod­gło­gow­ski.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔdɡwɔˈɡɔfsʲci, AS: podgu̯ogofsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Głogów m.

Wiktionary


podgłośniać

zwięk­szać gło­śność; po­gła­śniać, pod­gła­śniać


SJP.pl


podgłośnić

zwięk­szyć gło­śność; po­gło­śnić, przy­gło­sić


SJP.pl


podgłówek

pod­pór­ka pod głowę w tap­cza­nie, pod­wyż­sze­nie w fo­te­lu; wez­gło­wie


SJP.pl


podh.

skrót od: pod­ha­lań­ski


SJP.pl


podhaczać

1. za­ha­czać czymś pod coś w celu pod­wa­że­nia, po­cią­gnię­cia lub usu­nię­cia;
2. łapać lub za­ha­czać rybę ha­czy­kiem, osęką itp.;
3. pod­ha­czać się - trzy­mać się bli­sko osoby wy­so­ko po­sta­wio­nej w celu zbu­do­wa­nia swo­jej ka­rie­ry; pod­cze­piać się


SJP.pl


podhaczyć

1. za­ha­czyć czymś pod coś w celu pod­wa­że­nia, po­cią­gnię­cia lub usu­nię­cia;
2. zła­pać lub za­ha­czyć rybę ha­czy­kiem, osęką itp.;
3. pod­ha­czyć się - zbli­żyć się do osoby wy­so­ko po­sta­wio­nej i na­wią­zać z nią re­la­cję w celu zbu­do­wa­nia swo­jej ka­rie­ry; pod­cze­pić się


SJP.pl


podhajce

1. mia­sto na Ukra­i­nie;
2. wieś w Pol­sce;
3. wieś na Ukra­i­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w za­chod­niej czę­ści Ukra­i­ny;

Wiktionary

Ga­le­ria: mapy, herb

Pod­haj­ce ( Підгайці, "Pid­haj­ci") – mia­sto na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie tar­no­pol­skim, nad Ko­rop­cem, sie­dzi­ba ad­mi­ni­stra­cyj­na re­jo­nu pod­ha­jec­kie­go. We­dług stanu na 2024 li­czy­ło około 2500 miesz­kań­ców.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. podhajecki

Wiktionary


podhajcowywać

po­spo­li­cie: mocno roz­pa­lać w piecu lub ku­chen­ce wę­glo­wej


SJP.pl


podhajecki

przy­miot­nik od: Pod­haj­ce (mia­sto na Ura­i­nie lub wieś w Pol­sce)


SJP.pl


podhajny

naz­wi­sko


SJP.pl


podhalanin

miesz­ka­niec Pod­ha­la


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Pod­ha­la;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Naj­więk­szym mia­stem Pod­ha­lan jest Nowy Targ, a dru­gim co do licz­by miesz­kań­ców Za­ko­pa­ne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podhalanka ż., podhalańczyk mos., Podhale n.

:: fż. Podhalanka ż.

 przym. podhalański, podhalski

Wiktionary


podhalanka

miesz­kan­ka Pod­ha­la


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ent. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ore­i­na|ref=tak., chrząszcz z ro­dzi­ny ston­ko­wa­tych

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pod­ha­lan­ka – miesz­kan­ka Pod­ha­la
  • Pod­ha­lan­ka – cza­so­pis­mo Związ­ku Pod­ha­lan
  • pod­ha­lan­ka bal­dasz­ków­ka
  • pod­ha­lan­ka ko­ra­lo­wa
  • pod­ha­lan­ka oka­za­ła
  • pod­ha­lan­ka zmien­no­barw­na

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Które ga­tun­ki pod­ha­lan­ki by­tu­ją wśród zio­ło­ro­śli?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Podhale n., Podhalanin mos., Podhalanka ż., podhalańczyk mos.

 przym. podhalański, podhalski

Wiktionary


podhalańczyk

żoł­nierz pol­skich od­dzia­łów pie­cho­ty gór­skiej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) wojsk. żoł­nierz pol­skich od­dzia­łów pie­cho­ty gór­skiej;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Współ­czes­na kor­pu­sów­ka pod­ha­lań­czy­ków ma formę kwia­tu sza­rot­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Podhale n., Podhalanin mos., Podhalanka ż., podhalanka ż.

 przym. podhalański, podhalski

Wiktionary


podhalański

przy­miot­nik od: Pod­ha­le


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Pod­ha­la, zwią­za­ny z Pod­ha­lem, po­cho­dzą­cy z Pod­ha­la

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W 1928 roku He­le­na Ro­jów­na pisze wraz z mężem sztu­kę o cha­rak­te­rze wo­de­wi­lo­wym, sty­li­zo­wa­ną na fol­klor pod­ha­lań­ski.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔtxaˈlãj̃sʲci, AS: potχalãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. halny mrz., Podhale n., Podhalanin mos., Podhalanka ż., podhalanka ż., podhalańczyk mos.

 przym. podhalski, halny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. podhalski

Wiktionary


podhale

rzad­ko: teren po­ło­żo­ny u pod­nó­ża hali (gór­skie­go pa­stwi­ska)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) etn. geogr. re­gion et­no­gra­ficz­ny na po­łud­niu Pol­ski u pół­noc­ne­go pod­nó­ża Tatr;

Wiktionary

Pod­ha­le – re­gion kul­tu­ro­wy gó­ral­ski w po­łud­nio­wej Pol­sce u pół­noc­ne­go pod­nó­ża Tatr, w do­rze­czu gór­ne­go Du­naj­ca z wy­łą­cze­niem ob­sza­rów le­żą­cych na pra­wym brze­gu Biał­ki i pra­wym brze­gu Du­naj­ca, po­ni­żej uj­ścia Biał­ki. Sta­no­wi część Ma­ło­pol­ski.

Pod­ha­le zaj­mu­je środ­ko­wą część Kot­li­ny Pod­ha­la, na po­łud­niu wkra­cza w Tatry.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Ta­trach i na Pod­ha­lu można rów­nież spot­kać inne dra­pież­ni­ki – my­szo­ło­wa i so­ko­ła pu­stuł­kę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔtˈxalɛ, AS: potχale

Wiktionary

Powiązane:

 przym. podhalański, podhalski

 rzecz. podhalańczyk mos., podhalanka ż., halny mrz., Podhalanin, Podhalanka

 przym. podhalański, halny

Wiktionary


podhalembski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) znaj­du­ją­cy się lub od­by­wa­ją­cy się pod Ha­lem­bą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W pod­ha­lemb­skich la­sach nie uś­wiad­czysz sarny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Halemba ż.

 przym. halembski

Wiktionary


podhalski

przy­miot­nik

 (1.1) przest. pod­ha­lań­ski

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) dziś dla nas h po­wiew­ne ist­nie­je tylko na pa­pie­rze, albo w za­ni­ku u gó­ra­li pod­hal­skich.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podhalańczyk mos., podhalanka ż., halny mrz., Podhalanka ż., Podhalanin mos., Podhale

 przym. podhalański, halny

Wiktionary


podharcmistrz

1. sto­pień in­struk­tor­ski w har­cer­stwie, niż­szy od harc­mi­strza;
2. har­cerz ma­ją­cy taki sto­pień


SJP.pl


podharcmistrzowski

→ pod­harc­mistrz


SJP.pl

Patrz:

podharcmistrz

podharcmistrzyni

har­cer­ka ma­ją­ca sto­pień in­struk­tor­ski niż­szy od harc­mi­strza


SJP.pl


podhelsiński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) znaj­du­ją­cy się pod Hel­sin­ka­mi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔtxɛlʲˈɕĩj̃sʲci, AS: potχelʹśĩĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Helsinki nmos.

 przym. helsiński

Wiktionary


podhimalajski

zwią­za­ny z te­re­na­mi po­ło­żo­ny­mi bli­sko Hi­ma­la­jów, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla te­re­nów po­ło­żo­nych bli­sko Hi­ma­la­jów, le­żą­cy bli­sko Hi­ma­la­jów itp.


SJP.pl


podhorce

nazwa kilku wsi w Pol­sce i na Ukra­i­nie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pod­hor­ce – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. hru­bie­szow­skim, w gmi­nie Werb­ko­wi­ce
  • Pod­hor­ce – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. to­ma­szow­skim, w gmi­nie To­ma­szów Lu­bel­ski
  • Pod­hor­ce – dawna gro­ma­da
  • Pod­hor­ce – wieś w ob­wo­dzie ki­jow­skim, w re­jo­nie obu­chow­skim
  • Pod­hor­ce – wieś w ob­wo­dzie lwow­skim, w re­jo­nie zło­czow­skim
  • Pod­hor­ce – wieś w ob­wo­dzie lwow­skim, w re­jo­nie mi­ko­ła­jow­skim
  • Pod­hor­ce – wieś w ob­wo­dzie lwow­skim, w re­jo­nie stryj­skim
  • Pod­hor­ce – wieś w ob­wo­dzie ró­wień­skim, w re­jo­nie ró­wień­skim
  • Pod­hor­ce – dawna gmina wiej­ska w po­wie­cie zło­czow­skim, wo­je­wództ­wa tar­no­pol­skie­go II Rze­czy­po­spo­li­tej. Sie­dzi­bą gminy były Pod­hor­ce.

Wikipedia


podhorecki

do­ty­czą­cy wsi Pod­hor­ce


SJP.pl


podhorodecki

naz­wi­sko


SJP.pl


podhorski

naz­wi­sko


SJP.pl


podhurtownia

hur­tow­nia bę­dą­ca od­dzia­łem innej hur­tow­ni


SJP.pl


podiatra

spe­cja­li­sta zaj­mu­ją­cy się dia­gno­zo­wa­niem i le­cze­niem cho­rób stopy i stawu sko­ko­wo-go­le­nio­we­go; po­do­log


SJP.pl


podiatria

dzie­dzi­na me­dy­cy­ny zaj­mu­ją­ca się dia­gno­zo­wa­niem i le­cze­niem cho­rób stopy i stawu sko­ko­wo-go­le­nio­we­go; po­do­lo­gia


SJP.pl


podiatryczny

→ po­dia­tria; po­do­lo­gicz­ny


SJP.pl


podiebrad

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) hist. tylko w lm. Po­die­bra­do­wie → dy­na­stia pa­nu­ją­ca w hrab­stwie kłodz­kim oraz księ­stwach opaw­skim, zię­bic­kim i ole­śnic­kim;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) hist. przed­sta­wi­ciel dy­na­stii Po­die­bra­dów (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Podiebrady nmos.

 przym. podiebradzki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Podiebradowicz

Wiktionary


podiebradowicz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) hist. tylko w lm. Po­die­bra­do­wi­cze → dy­na­stia pa­nu­ją­ca w hrab­stwie kłodz­kim oraz księ­stwach opaw­skim, zię­bic­kim i ole­śnic­kim;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) hist. przed­sta­wi­ciel dy­na­stii Po­die­bra­do­wi­czów (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Podiebrady nmos.

 przym. podiebradzki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Podiebrad

Wiktionary


podiebrady

mia­sto w Cze­chach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Cze­chach, nad Łabą w kraju środ­ko­wo­cze­skim;

Wiktionary

Po­die­bra­dy ( Poděbrady; Po­die­brad) – mia­sto uz­dro­wi­sko­we w Cze­chach, w kraju środ­ko­wo­cze­skim. We­dług da­nych z 31 grud­nia 2016 po­wierzch­nia mia­sta wy­no­si­ła 3370 ha, a licz­ba jego miesz­kań­ców 14 025 osób.

Pier­wsza wzmian­ka o mie­ście po­cho­dzi z roku 1179. Sie­dzi­ba dy­na­stii Po­die­bra­dów (zamek w Po­die­bra­dach), miej­sce uro­dzin Je­rze­go z Po­die­bra­dów, w la­tach 1458–1471 króla Czech.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Podiebrad mos., Podiebradowicz mos., Podiebradka ż.

 przym. podiebradzki

Wiktionary


podiebradzki

przy­miot­nik od: Po­die­bra­dy (mia­sto w Cze­chach)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Po­die­bra­da­mi, do­ty­czą­cy Po­die­bra­dów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Podiebrady nmos., Podiebrad mos., Podiebradowicz mos.

Wiktionary


podinowrocławski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) znaj­du­ją­cy się lub od­by­wa­ją­cy się pod Ino­wroc­ła­wem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔdʲĩnɔvrɔt͡sˈwafsʲci, AS: podʹĩnovrocu̯afsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Inowrocław m.

Wiktionary


podinsp.

skrót od: po­din­spek­tor


SJP.pl

skrót

 (1.1) = po­din­spek­tor

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jak po­in­for­mo­wa­ła rzecz­nicz­ka ma­zo­wiec­kiej ko­men­dy po­li­cji po­dinsp. Ka­ta­rzy­na Ku­char­ska, do por­wa­nia dosz­ło w pier­wszych dniach marca.

Wiktionary

Powiązane:

 skr. insp., nadinsp.

Wiktionary


podinspektor

za­stęp­ca in­spek­to­ra


SJP.pl


podinspektorka

→ po­din­spek­tor


SJP.pl

Patrz:

podinspektor

podirytowywać

1. tro­chę kogoś de­ner­wo­wać;
2. po­di­ry­to­wy­wać się - ule­gać iry­ta­cji


SJP.pl


podium

pod­wyż­sze­nie stałe lub prze­no­śne, nad po­zio­mem po­dło­gi, ziemi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pod­wyż­sze­nie w sali albo na świe­żym po­wie­trzu przez­na­czo­ne dla mów­ców, na wy­stę­py ar­ty­stycz­ne;

 (1.2) sport. trzy­stop­nio­we pod­wyż­sze­nie, na któ­rym de­ko­ro­wa­ni są zwy­cięz­cy w za­wo­dach spor­to­wych

Wiktionary

Po­dium – pod­wyż­sze­nie stałe lub prze­no­śne, nad po­zio­mem po­dło­gi, ziemi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) (…) upadł tak bli­sko ce­sar­skie­go po­dium, iż obryz­gał krwią nie tylko zew­nętrz­ne ozdo­by, ale i wy­sła­ne pur­pu­rą opar­cie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔdʲjũm, AS: podʹi ̯ũm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. parapodium n.

Wiktionary


podiumowicz

za­wod­nik, który wy­grał miej­sce na po­dium


SJP.pl


podiumowiczka

ko­bie­ta, która za­ję­ła jedno z trzech pier­wszych miejsc w za­wo­dach spor­to­wych


SJP.pl


podiwaniać

po­tocz­nie: kraść, pod­kra­dać; pod­wę­dzać, pod­pro­wa­dzać, pod­py­lać


SJP.pl


podiwanić

po­tocz­nie: ukraść; za­i­wa­nić, pod­wę­dzić, pod­pro­wa­dzić


SJP.pl


podjadanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pod­ja­dać.

Wiktionary

Pod­ja­da­nie – spo­ży­wa­nie róż­ne­go ro­dza­ju żyw­no­ści po­mię­dzy po­sił­ka­mi głów­ny­mi, tj. w Pol­sce: śnia­da­niem, obia­dem i ko­la­cją. Pod­ja­da­nie po­le­ga także na au­to­ma­tycz­nym, mało świa­do­mym spo­ży­wa­niu żyw­no­ści, nie­jed­no­krot­nie bez uczu­cia głodu, od­wrot­nie niż w przy­pad­ku po­sił­ków głów­nych.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. podjedzenie n., podjadek m., jadalność ż., niejadalność ż.

 czas. jeść, jadać, podjadać ndk., podjeść dk.

 przym. jedzeniowy

Wiktionary


podjadać

cza­sow­nik

 (1.1) jeść ukrad­kiem, pod­bie­ra­jąc komuś

 (1.2) do­dat­ko­wo jeść mię­dzy po­sił­ka­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) W cza­sie diety nie wolno pod­ja­dać, bo się nie schud­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔdʲˈjadat͡ɕ, AS: podʹi ̯adać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jadalnia ż., podjadanie n., podjedzenie n., podjadek m., jeść n., jadalność ż., niejadalność ż.

 czas. jadać, jeść, podjeść dk.

Wiktionary


podjadek

tur­kuć pod­ja­dek - owad z na­dro­dzi­ny świer­szczy


SJP.pl


podjara

po­tocz­nie:
1. pod­pa­lić;
2. pod­ja­rać się - po­dek­scy­to­wać się; po­draj­co­wać się


SJP.pl


podjaranie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pod­ja­rać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. podjarać dk.

Wiktionary


podjarać

po­tocz­nie:
1. pod­pa­lić;
2. pod­ja­rać się - po­dek­scy­to­wać się; po­draj­co­wać się


SJP.pl


podjarka

po­tocz­nie: pod­nie­ce­nie, ek­scy­ta­cja; pod­ja­ra


SJP.pl


podjarzemny

cho­dzą­cy pod jarz­mem


SJP.pl


podjazd

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) droga do­pro­wa­dza­ją­ca bez­poś­red­nio do bu­dyn­ku lub grupy za­bu­do­wań (zwy­kle o cha­rak­te­rze miesz­kal­nym)

 (1.2) bud. za­da­szo­na, wy­su­nię­ta część bu­dyn­ku przez­na­czo­na na miej­sce chwi­lo­we­go po­sto­ju sa­mo­cho­dów, da­ją­ca pa­sa­że­rom schro­nie­nie pod­czas wsia­da­nia i wy­sia­da­nia

 (1.3) od­ci­nek drogi wio­dą­cy pod wznie­sie­nie

 (1.4) jazda pod wznie­sie­nie

 (1.5) ele­ment kon­struk­cyj­ny lub ar­chi­tek­to­nicz­ny umoż­li­wia­ją­cy wta­cza­nie na wyż­szy po­ziom wszel­kie­go ro­dza­ju wóz­ków i plat­for­ma na ko­ła­chat­form na ko­łach, w szcze­gól­no­ści wóz­ków in­wa­lidz­kich

 (1.6) rzad. prze­jazd krót­kie­go dy­stan­su – pod­je­cha­nie

 (1.7) wojsk. ro­dzaj zwia­du, zwy­kle kon­ne­go, który oprócz roz­poz­na­nia może obej­mo­wać wy­ko­na­nie akcji za­czep­nej lub in­nych dzia­łań

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pod­jazd – ro­dzaj rampy, umoż­li­wia­ją­cej po­ja­zdom po­ko­ny­wa­nie róż­ni­cy po­zio­mów
  • pod­jazd – ro­dzaj zwia­du w woj­sku, zwy­kle kon­ne­go, ma­ją­ce­go na celu m.in. roz­poz­na­nie sił prze­ciw­ni­ka
  • Pod­jazd – od­dział ka­wa­le­rii wyz­na­czo­ny do pro­wa­dze­nia dzia­łań roz­poz­naw­czych
  • pod­jazd – ro­dzaj drogi, ostat­ni jej od­ci­nek zwy­kle przy bu­dyn­ku czy ga­ra­żu
  • Pre­mia gór­ska – zwień­cze­nie pod­ja­zdu na tra­sie wy­ści­gu ko­lar­skie­go

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Czer­wo­ny ka­brio­let skrę­cił na szu­tro­wy pod­jazd i po chwi­li sta­nął przed wiel­ką białą willą.

 (1.2) Sa­mo­cho­dy ko­lej­no za­trzy­my­wa­ły się na pod­jeź­dzie, gdzie wy­sia­da­ją­cych witał uśmiech­nię­ty ka­mer­dy­ner.

 (1.3) Droga do Isteb­nej ob­fi­tu­je w stro­me pod­ja­zdy.

 (1.4) Pod­jazd pod to wznie­sie­nie na trze­cim biegu może być bar­dzo trud­ny.

 (1.5) Przy więk­szo­ści no­wych bu­dyn­ków z wy­so­kim par­te­rem kon­stru­u­je się pod­ja­zdy dla wóz­ków.

 (1.6) Tram­wa­jem do­sta­niesz się do cen­trum, a stam­tąd już tylko pod­jazd dwa od­cin­ki au­to­bu­sem i bę­dziesz u mnie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔdʲjast, AS: podʹi ̯ast

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jazda ż., podjazdówka ż., podjeżdżanie n., podjechanie n., zajazd m.

:: zdrobn. podjaździk m.

 czas. podjechać dk., podjeżdżać ndk., jechać ndk., jeździć ndk.

 przym. podjazdowy

 wykrz. jazda

Wiktionary

Synonimy:

 (1.5) pochylnia, rampa

Wiktionary


podjazdy

pod­stęp­ne dzia­ła­nia na czy­jąś szko­dę; in­try­ganct­wo


SJP.pl


podjazdówka

po­tocz­nie: pod­ja­zdy - pod­stęp­ne dzia­ła­nia na czy­jąś szko­dę


SJP.pl


podjebanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pod­je­bać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niepodjebanie n., jebany mos.

 czas. wyjebać, jebać, podjebać dk.

 przym. jebany, jebnięty

Wiktionary


podjebać

pod­pier­do­lić; wul­ga­ryzm, zwy­kle w zna­cze­niach:
1. ukraść;
2. wydać kogoś, zdra­dzić


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. pod­je­by­wać)

 (1.1) wulg. na­skar­żyć

 (1.2) wulg. pod­kraść

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podjebanie n., jebak mzw./mos.

Wiktionary


podjebka

po­tocz­nie: po­drób­ka


SJP.pl


podjebywanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pod­je­by­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niepodjebywanie n.

 czas. wyjebać, jebać, podjebywać ndk.

 przym. jebnięty

Wiktionary


podjebywać

pod­pier­da­lać; wul­ga­ryzm, zwy­kle w zna­cze­niach:
1. kraść;
2. wy­da­wać kogoś, zdra­dzać


SJP.pl


podjechać

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. pod­jeż­dżać)

 (1.1) jadąc, zbli­żyć się do ja­kie­goś miej­sca

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) O czwar­tej po po­łud­niu Heinz pod­je­chał do baru na Woli.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podjazd mrz.

Wiktionary


podjeleniogórski

przy­miot­nik

 (1.1) znaj­du­ją­cy się lub od­by­wa­ją­cy się pod Je­le­nią Górą

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔdʲjɛlɛ̃ɲɔˈɡursʲci, AS: podʹi ̯elẽńogursʹḱi

Wiktionary


podjenin

Pod­je­nin (do 1945 "Unter Gen­nin") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim, w po­wie­cie go­rzow­skim, w gmi­nie Bog­da­niec. We­dług da­nych z 2011 r. li­czy­ła 115 miesz­kań­ców.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość na­le­ża­ła ad­mi­ni­stra­cyj­nie do wo­je­wództ­wa go­rzow­skie­go.

Wikipedia


podjesienny

rzad­ko: po­prze­dza­ją­cy je­sień; przed­je­sien­ny


SJP.pl


podjesień

rzad­ko: późne lato po­prze­dza­ją­ce je­sień


SJP.pl


podjezdek

dawna nazwa kiep­skie­go konia


SJP.pl


podjeździk

zdrob­nie­nie od: pod­jazd


SJP.pl


podjeżdżać

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. pod­je­chać)

 (1.1) jadąc, zbli­żać się do ja­kie­goś miej­sca

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pod­jeż­dża­my do skle­pu ro­we­rem, po czym wsta­wia­my go w sto­jak.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podjazd mrz.

 czas. przejeżdżać

Wiktionary


podjudzacz

osoba na­ma­wia­ją­ca lub pro­wo­ku­ją­ca do złych czy­nów; ju­dzi­ciel, po­dże­gacz, pro­wo­ka­tor


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ten, kto pod­ju­dza, pod­bu­rza, budzi w kimś gniew na in­nych

Wiktionary


podjudzaczka

ko­bie­ta na­ma­wia­ją­ca lub pro­wo­ku­ją­ca do złych czy­nów; ju­dzi­ciel­ka, po­dże­gacz­ka, pro­wo­ka­tor­ka


SJP.pl


podjudzać

na­ma­wiać do zro­bie­nia cze­goś złego, wy­stą­pie­nia prze­ciw komuś; po­dże­gać, pod­bu­rzać, pod­bun­to­wy­wać, po­du­szczać, pod­ju­szać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. pod­ju­dzić)

 (1.1) ce­lo­wo wzbu­dzać ne­ga­tyw­ne emo­cje i na­sta­wiać kogoś prze­ciw komuś, cze­muś; wy­wo­ły­wać wro­gość

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny pod­ju­dzać się (dk. pod­ju­dzić się)

 (2.1) pod­ju­dzać jeden dru­gie­go

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podjudzanie n.

 czas. judzić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podżegać, jątrzyć, podpuszczać, prowokować

Wiktionary


podjudzić

na­mó­wić do zro­bie­nia cze­goś złego, wy­stą­pie­nia prze­ciw komuś; po­dże­gnąć, pod­bu­rzyć, pod­bun­to­wać, po­du­szczyć, pod­ju­szyć


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. pod­ju­dzać)

 (1.1) ce­lo­wo wzbu­dzić ne­ga­tyw­ne emo­cje i na­sta­wić kogoś prze­ciw komuś, cze­muś, wy­wo­łać wro­gość

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny pod­ju­dzić się (ndk. pod­ju­dzać się)

 (2.1) pod­ju­dzić jeden dru­gie­go

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podjudzenie n.

 czas. judzić

Wiktionary


podjuszać

prze­sta­rza­le: na­ma­wiać do zro­bie­nia cze­goś złego, wy­stą­pie­nia prze­ciw komuś; pod­ju­dzać, po­dże­gać, pod­bu­rzać, pod­bun­to­wy­wać, po­du­szczać


SJP.pl


podjuszyć

prze­sta­rza­le: na­mó­wić do zro­bie­nia cze­goś złego, wy­stą­pie­nia prze­ciw komuś; pod­ju­dzić, po­dże­gnąć, pod­bu­rzyć, pod­bun­to­wać, po­du­szczyć


SJP.pl


podjąć

1. przed­sięw­ziąć, roz­po­cząć, zde­cy­do­wać się na coś;
2. ugo­ścić, czę­sto­wać kogoś;
3. pod­nieść z ziemi, unieść, dźwi­gnąć


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. po­dej­mo­wać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|po­dej­mo­wać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W po­nie­dzia­łek przej­dzie ba­da­nia w za­grzeb­skiej kli­ni­ce i le­ka­rze po­dej­mą de­cyz­ję o ewen­tu­al­nej ope­ra­cji, która mia­ła­by się odbyć po za­koń­cze­niu se­zo­nu.

 (1.1) Na­zy­wa­ła się Tian Kar­miya, dla niego – ko­man­dor Tian, a dzię­ki naj­wyż­szym notom z Ca­ri­dy i nie­na­gan­nej służ­bie na po­kła­dach „Enig­my” i „Zwy­cię­stwa na Ba­ton­nie” ocze­ki­wa­ła za­pew­ne, że po­dej­mie dal­szą służ­bę tu, na „Ul­ti­ma­tum”, pod panią ko­mo­dor Rae Slo­a­ne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔdʲjɔ̇̃ɲt͡ɕ, AS: podʹi ̯o̊̃ńć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podjęcie n.

Wiktionary


podjęcie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) przed­sięw­zię­cie ja­kie­goś dzia­ła­nia

 (1.2) przy­łą­cze­nie się do roz­mo­wy, śpie­wu itp.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podejmowanie n.

 czas. podejmować ndk., podjąć dk.

Wiktionary


podk.

skrót od: pod­ko­mi­sarz; pod­kom.


SJP.pl


podkablować

po­tocz­nie: do­nieść na kogoś; na­ka­blo­wać, na­ka­po­wać, za­ka­blo­wać, za­ka­po­wać


SJP.pl


podkablowywać

po­tocz­nie: do­no­sić na kogoś; ka­blo­wać, ka­po­wać, de­nun­cjo­wać


SJP.pl


podkahał

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) żyd. adm. kahał niż­szej rangi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W XVIII w. w Mo­drze­jo­wie pow­stał pod­ka­hał, który na­le­żał do ka­ha­łu bę­dziń­skie­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kahalnik mos., kahał mrz., kahałek mrz.

:: zdrobn. podkahałek mrz.

 przym. kahałowy, kahalny

Wiktionary


podkahałek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rzad. zdrobn. od pod­ka­hał

 (1.2) żart. (także. lek­cew.) niż­szy rangą kahał

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kahalnik mos., kahał mrz., kahałek mrz., podkahał mrz., przykahałek mrz.

 przym. kahałowy, kahalny

Wiktionary


podkalibrowy

o po­ci­sku: ma­ją­cy śred­ni­cę mniej­szą niż ka­li­ber broni, z któ­rej jest wy­strze­li­wa­ny


SJP.pl


podkaliski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) znaj­du­ją­cy się pod Ka­li­szem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔtkaˈlʲisʲci, AS: potkalʹisʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kaliski

Wiktionary


podkamieniak

pod­ka­mie­niak czte­ro­plam­ko­wy - ga­tu­nek pa­ją­ka z ro­dzi­ny pod­ka­mie­nia­ko­wa­tych


SJP.pl


podkamiennik

knap pod­ka­mien­nik - ga­tu­nek du­że­go pa­ją­ka z ro­dzi­ny wor­cza­ko­wa­tych


SJP.pl


podkamionka

nie­wiel­ki chro­nio­ny ptak z ro­dzi­ny dro­zdów; bia­ło­rzyt­ka, opocz­nik


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pod­ka­mion­ka – dawna wieś na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie wi­teb­skim, w re­jo­nie szar­kow­szczyń­skim, w siel­so­wie­cie Jody
  • Pod­ka­mion­ka – część wsi Mycz­kow­ce, w Pol­sce, w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. le­skim, w gmi­nie So­li­na
  • Pod­ka­mion­ka – wieś w Pol­sce, w woj. pod­la­skim, w pow. so­kól­skim, w gmi­nie So­kół­ka

Wikipedia


podkanał

wy­dzie­lo­na część ka­na­łu, sta­no­wią­ca jego po­drzęd­ny kanał


SJP.pl


podkanclerstwo

pod­kanc­le­rzy z żoną


SJP.pl


podkanclerz

w daw­nej Pol­sce: po­moc­nik i za­stęp­ca kanc­le­rza; pod­kanc­le­rzy, wi­ce­kanc­lerz


SJP.pl


podkanclerzy

w daw­nej Pol­sce: po­moc­nik i za­stęp­ca kanc­le­rza; pod­kanc­lerz, wi­ce­kanc­lerz


SJP.pl

Pod­kanc­le­rzy – za­stęp­ca kanc­le­rza, jeden z naj­wyż­szych urzęd­ni­ków pań­stwo­wych w daw­nej Pol­sce, wcho­dził w skład rady kró­lew­skiej i Se­na­tu. Po­cząt­ko­wo urząd ten był lo­kal­nej formy i ma­łe­go zna­cze­nia. Wy­so­ki sta­tus pod­kanc­le­rzy osią­gnął za Bo­le­sła­wa Wstyd­li­we­go, który sta­ra­jąc się osła­bić rolę wo­je­wo­dy kra­kow­skie­go, pro­mo­wał kanc­le­rza i tym samym jego za­stęp­cę.

Wikipedia


podkarmiacz

urzą­dze­nie do pod­kar­mia­nia pszczół; pod­kar­miacz­ka


SJP.pl


podkarmiaczka

urzą­dze­nie do pod­kar­mia­nia pszczół; pod­kar­miacz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pszcz. na­czy­nie lub kon­struk­cja ulowa do po­da­wa­nia pszczo­łom po­kar­mu

Wiktionary


podkarmianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pod­kar­miać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. podkarmiać ndk.

Wiktionary


podkarp.

skrót

 (1.1) = pod­kar­pac­ki

Wiktionary


podkarpacie

re­gion fi­zycz­no­ge­o­gra­ficz­ny na ob­sza­rze Au­strii, Czech, Pol­ski, Ukra­i­ny i Ru­mu­nii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) geogr. kra­i­na na po­łud­nio­wo-wschod­nim krań­cu Pol­ski

 (1.2) geogr. re­gion fi­zycz­no-ge­o­gra­ficz­ny w Eu­ro­pie;

Wiktionary

Pod­kar­pa­cie ("Pod­kar­pa­cie Zew­nętrz­ne") – re­gion fi­zycz­no­ge­o­gra­ficz­ny po­ło­żo­ny na ob­sza­rach Au­strii, Czech, Pol­ski, Ukra­i­ny i Ru­mu­nii.

Pod­kar­pa­cie leży na zew­nętrz­nym przed­po­lu łuku Kar­pat Za­chod­nich i Wschod­nich. Sta­no­wi pas ob­ni­żeń, od­dzie­la­ją­cy Kar­pa­ty od Wy­ży­ny Ma­ło­pol­skiej i Wyżyn Ukra­iń­sko-Moł­daw­skich.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ja­ro­sław leży na Pod­kar­pa­ciu.

 (1.2) Pod­kar­pa­cie cha­rak­te­ry­zu­je się sto­sun­ko­wo cie­płym kli­ma­tem, o wil­got­no­ści zmniej­sza­ją­cej się z za­cho­du ku wscho­do­wi.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. podkarpacki, karpacki

 rzecz. Karpaty nmos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) województwo podkarpackie

Wiktionary


podkarpacki

przy­miot­nik od: Pod­kar­pa­cie


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Pod­kar­pa­ciem, do­ty­czą­cy Pod­kar­pa­cia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nad­bryg. Bart­ko­wiak odz­na­czył także 20 pod­kar­pac­kich stra­ża­ków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔtkarˈpat͡sʲci, AS: potkarpacʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Podkarpacie n., Karpaty nmos.

 przym. karpacki

Wiktionary


podkarpackie

przy­miot­nik od: Pod­kar­pa­cie


SJP.pl


podkarzeł

Dia­gram Hertz­sprun­ga-Rus­sel­la

Wikipedia


podkasaniec

nie­to­perz z ro­dzi­ny mrocz­ków, ży­ją­cy w Eu­ro­pie po­łud­nio­wej, Azji, Afry­ce i Au­stra­lii


SJP.pl


podkasany

1. za krót­ki, przy­krót­ki;
2. o ko­bie­cie: no­szą­ca bar­dzo krót­kie su­kien­ki, spód­ni­ce itp.


SJP.pl


podkasać

po­tocz­nie: pod­wi­nąć ku górze część odzie­ży


SJP.pl


podkasańcowate

o ce­chach pod­ka­sań­co­wa­tych (ro­dzi­na nie­to­pe­rzy)


SJP.pl

Pod­ka­sań­co­wa­te (Mi­niop­te­ri­dae) – mo­no­ty­po­wa ro­dzi­na ssa­ków z po­drzę­du mrocz­koksz­tałt­nych w obrę­bie rzędu nie­to­pe­rzy (Chi­rop­te­ra).

Wikipedia


podkasańcowaty

o ce­chach pod­ka­sań­co­wa­tych (ro­dzi­na nie­to­pe­rzy)


SJP.pl


podkast

in­ter­ne­to­wa trans­mi­sja audio lub wideo z za­sto­so­wa­niem tech­no­lo­gii RSS; pod­ca­sting, pod­cast


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) publ. in­form. au­dy­cja w for­mie ra­dio­wej umie­szczo­na w in­ter­ne­cie z ka­na­łem RSS umoż­li­wia­ją­cym sub­skry­bo­wa­nie przez słu­cha­czy

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. plu­ral|pod­ka­sta.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Lubię słu­chać pod­ka­stów.

 (1.1) Z pod­ka­stów można się wiele na­u­czyć.

 (2.1) Naj­bar­dziej roz­wi­nię­ty i naj­bar­dziej zło­żo­ny (ok. 3000 kast i pod­kast) jest usank­cjo­no­wa­ny re­li­gij­nie sy­stem ka­sto­wy w In­diach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podcast m., podcasting m., podkasting m., podcaster m., podkaster m., podkasterka ż.

:: zdrobn. podkaścik mrz.

 przym. podkastowy, podcastowy

Wiktionary


podkaster

osoba two­rzą­ca i pu­bli­ku­ją­ca pod­ka­sty; pod­ca­ster


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) publ. in­form. osoba two­rzą­ca pod­ka­sty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podkast mrz.; podkasting n.

:: fż. podkasterka ż.

 przym. podkastowy

Wiktionary


podkasterka

ko­bie­ta two­rzą­ca i pu­bli­ku­ją­ca pod­ka­sty; pod­ca­ster­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) publ. in­form. ko­bie­ta two­rzą­ca pod­ka­sty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podkast m., podcast m., podcasting m., podkasting m., podkaścik mrz.

:: fm. podcaster m., podkaster m.

 przym. podkastowy, podcastowy

Wiktionary


podkastowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) in­form. two­rze­nie i pu­bli­ko­wa­nie pod­ka­stów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pod­ka­sto­wa­nie to nowa forma ma­so­wej ko­mu­ni­ka­cji dźwię­ko­wej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podkast mrz., podkaścik mrz.

 czas. podkastować

 przym. podkastowy

Wiktionary


podkastowy

→ pod­kast; pod­ca­sto­wy


SJP.pl


podkasywać

po­tocz­nie: pod­wi­jać ku górze część odzie­ży


SJP.pl


podkaszacz

urzą­dze­nie do pod­ci­na­nia trawy; pod­ka­szar­ka, pod­ci­nacz, pod­ci­nar­ka


SJP.pl


podkaszanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pod­ka­szać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kosiarz mos., niepodkaszanie n., podkaszarka ż., kosynier mos.

 czas. kosić ndk., podkaszać ndk.

Wiktionary


podkaszarka

urzą­dze­nie do pod­ci­na­nia trawy; pod­ka­szacz, pod­ci­nacz, pod­ci­nar­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) urzą­dze­nie do pod­ka­sza­nia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podkaszanie n., kosiarka ż.

Wiktionary


podkaszać

kosić czę­ścio­wo


SJP.pl


podkatalog

w in­for­ma­ty­ce: ka­ta­log znaj­du­ją­cy się w innym ka­ta­lo­gu; pod­fol­der


SJP.pl


podkategoria

ka­te­go­ria wy­o­dręb­nio­na na pod­sta­wie ja­kichś kry­te­riów z szer­szej ka­te­go­rii


SJP.pl

Ka­te­go­ria for­mu­la_1 jest pod­ka­te­go­rią ka­te­go­rii for­mu­la_2 jeśli speł­nio­ne są na­stę­pu­ją­ce wa­run­ki:

Wikipedia


podkatowicki

1. po­ło­żo­ny w po­bli­żu Ka­to­wic;
2. cha­rak­te­ry­stycz­ny dla oko­lic Ka­to­wic


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) znaj­du­ją­cy się, od­by­wa­ją­cy się pod Ka­to­wi­ca­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wła­dze lot­ni­ska chcą, aby pod­ka­to­wic­ki port stał się cen­trum czar­te­ro­wym dla Pol­ski po­łud­nio­wej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔtkatɔˈvʲit͡sʲci, AS: potkatovʹicʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Katowice nmos., katowickość ż.

 przym. katowicki

 przysł. katowicko

Wiktionary


podkaukaski

zwią­za­ny z te­re­na­mi po­ło­żo­ny­mi bli­sko Ka­u­ka­zu, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla te­re­nów po­ło­żo­nych bli­sko Ka­u­ka­zu, le­żą­cy bli­sko Ka­u­ka­zu itp.


SJP.pl


podkaukazie

re­gion w po­łud­nio­wej Rosji eu­ro­pej­skiej, pół­noc­na część Ka­u­ka­zu; Ka­u­kaz Pół­noc­ny, Przed­ka­u­ka­zie


SJP.pl


podkański

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Le­sław Pod­kań­ski – pol­ski me­cha­nik i po­li­tyk
  • Wie­sław Pod­kań­ski – pol­ski dzien­ni­karz i me­ne­dżer, współ­za­ło­ży­ciel i wie­lo­let­ni pre­zes wy­daw­nict­wa Rin­gier Axel Sprin­ger Pol­ska
  • Zdzi­sław Pod­kań­ski – pol­ski po­li­tyk i urzęd­nik

Wikipedia


podkaścik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od pod­kast

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie pod­kast, lecz tylko mały pod­ka­ścik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podkastowanie n., podkast m., podkasterka ż.

Wiktionary


podkielecki

1. po­ło­żo­ny w po­bli­żu Kielc;
2. cha­rak­te­ry­stycz­ny dla oko­lic Kielc


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) znaj­du­ją­cy się lub od­by­wa­ją­cy się pod Kiel­ca­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Naj­wię­cej szkół chcą zlik­wi­do­wać pod­kie­lec­kie Da­le­szy­ce i Chę­ci­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔtʲcɛˈlɛt͡sʲci, AS: potʹḱelecʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kielce nmos.

Wiktionary


podkielich

daw­niej, rzad­ko: struk­tu­ra bez­poś­red­nio pod kie­li­chem kwia­tu; kie­li­szek


SJP.pl


podkijowski

zwią­za­ny z te­re­na­mi po­ło­żo­ny­mi pod Ki­jo­wem, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla te­re­nów po­ło­żo­nych pod Ki­jo­wem, le­żą­cy pod Ki­jo­wem itp.


SJP.pl


podkiśnięty

taki, który pod­kis­nął; pod­ki­sły


SJP.pl


podklan

klan wcho­dzą­cy w skład więk­sze­go klanu


SJP.pl


podklasa

jed­nost­ka w sy­ste­ma­ty­ce niż­sza od klasy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) syst. ka­te­go­ria sy­ste­ma­tycz­na niż­sza od klasy

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pod­kla­sa (łac. subc­las­sis) – po­moc­ni­cza ka­te­go­ria sy­ste­ma­tycz­na w bo­ta­ni­ce
  • pod­kla­sa spo­łecz­na (ang. un­derc­lass) – ka­te­go­ria spo­łecz­na w so­cjo­lo­gii

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nad­kla­sa i pod­kla­sa są ka­te­go­ria­mi po­moc­ni­czy­mi dla klasy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klasa ż.

Wiktionary


podklasztorny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) znaj­du­ją­cy się lub od­by­wa­ją­cy się w po­bli­żu klasz­to­ru

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Au­to­bus, zanim wje­dzie na pod­klasz­tor­ny par­king, musi do­słow­nie okrą­żyć masyw, wspi­na­jąc się wąską drogą.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. klasztor mrz., klasztorek mrz.

 przym. klasztorny

Wiktionary


podklejać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. pod­kle­ić)

 (1.1) przy­kle­jać coś od spodu

Wiktionary


podkochiwanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pod­ko­chi­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. podkochiwać ndk.

 przym. kochany

 rzecz. kochany mos.

Wiktionary


podkolan

ro­śli­na ziel­na o bia­łych, ład­nie pach­ną­cych kwia­tach


SJP.pl

Pod­ko­lan ("Pla­tant­he­ra") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny stor­czy­ko­wa­tych ("Or­chi­da­ce­ae"). Na­le­żą do niego 144 ga­tun­ki, w szer­szych uję­ciach ok. 200. Ro­śli­ny te wy­stę­pu­ją od pół­noc­no-za­chod­niej Afry­ki i Eu­ro­py, po­przez umiar­ko­wa­ną Azję po po­łud­nio­wo-wschod­nią jej część, gdzie ros­nąc na ob­sza­rach gór­skich za­sięg kilku ga­tun­ków sięga Ar­chi­pe­la­gu Ma­laj­skie­go i Nowej Gwi­nei.

Wikipedia


podkolanówka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) długa skar­pet­ka się­ga­ją­ca do ko­la­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zosia twier­dzi, że do tej mi­ni­spód­nicz­ki pa­su­ją tylko białe pod­ko­la­nów­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔtkɔlãˈnufka, AS: potkolãnufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kolano n., nakolannik m., zakolanówka ż.

Wiktionary


podkolanówki

Pod­ko­la­nów­ki – skar­pet­ki za­kry­wa­ją­ce stopę i nogę po­ni­żej ko­la­na. Do­da­ją mod­ne­go ak­cen­tu do co­dzien­nych i kla­sycz­nych stro­jów, za­rów­no w chłod­ne, jak i cie­płe dni.

Są one zwy­kle no­szo­ne przez ko­bie­ty w wielu spo­łe­czeń­stwach. W prze­ci­wień­stwie do zwy­kłych skar­pet są one zwy­kle wy­ko­na­ne z ny­lo­nu lub in­nych ma­te­ria­łów me­ry­no­so­wych. Ist­nie­ją rów­nież różne ro­dza­je i za­sto­so­wa­nia pod­ko­la­nó­wek dam­skich.

Wikipedia


podkoloryzowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pod­ko­lo­ry­zo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kolorować, podkoloryzować dk.

 rzecz. kolorowanie n.

Wiktionary


podkoloński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) znaj­du­ją­cy się pod Ko­lo­nią

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔtkɔˈlɔ̃j̃sʲci, AS: potkolõĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kolonia ż.

Wiktionary


podkom.

skrót od: pod­ko­mi­sarz; podk.


SJP.pl

skrót

 (1.1) = pod­ko­mi­sarz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­rzą­dze­niem nr 5 Mi­ni­stra Spraw Wew­nętrz­nych i Ad­mi­ni­stra­cji z 10 lu­te­go 2022 r. usta­no­wio­no Medal im. pod­kom. Po­li­cji An­drze­ja Stru­ja wrę­cza­ny tym funk­cjo­na­riu­szom, któ­rzy na­ra­zi­li swoje życie, po­ma­ga­jąc innym.

Wiktionary

Powiązane:

 skr. kom., nadkom.

Wiktionary


podkomendant

rzad­ko: za­stęp­ca ko­men­dan­ta


SJP.pl


podkomendantka

→ pod­ko­men­dant


SJP.pl

Patrz:

podkomendant

podkomendna

żoł­nier­ka po­zo­sta­ją­ca pod czy­jąś ko­men­dą, do­wództ­wem; pod­wład­na


SJP.pl


podkomendny

po­zo­sta­ją­cy pod czy­jąś ko­men­dą, do­wództ­wem; pod­wład­ny, pod­le­gły


SJP.pl


podkomitet

jed­nost­ka wy­dzie­lo­na z ko­mi­te­tu


SJP.pl


podkomorostwo

daw­niej: pod­ko­mo­rzy z żoną; pod­ko­mor­stwo


SJP.pl


podkomorstwo

urząd, god­ność pod­ko­mo­rze­go (za­stęp­cy ko­mor­ni­ka w daw­nej Pol­sce)


SJP.pl


podkomorzanka

córka pod­ko­mo­rze­go


SJP.pl


podkomorzy

w daw­nej Pol­sce: za­stęp­ca ko­mor­ni­ka, za­rzą­dza­ją­cy dwo­rem księ­cia oraz go­spo­dar­ką w do­brach pa­nu­ją­ce­go; w cza­sach póź­niej­szych: urzęd­nik ziem­ski roz­strzy­ga­ją­cy spory gra­nicz­ne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. za­stęp­ca ko­mor­ni­ka, któ­re­go za­da­niem było za­rzą­dza­nie dwo­rem księ­cia

 (1.2) daw. od XIV w.: urzęd­nik ziem­ski roz­strzy­ga­ją­cy spory gra­nicz­ne

Wiktionary

Pod­ko­mo­rzy ( sub­ca­me­ra­rius, Pa­ka­ma­ris) – urząd w prze­dro­zbio­ro­wej Pol­sce. Jego za­chod­ni­mi od­po­wied­ni­ka­mi są szam­be­lan oraz ka­mer­ling.

Ko­mo­rą na­zy­wa­no w daw­nej pol­szczyź­nie dwór ksią­żę­cy, miesz­ka­nie pa­nu­ją­ce­go z jego skarb­cem, wresz­cie kom­na­tę sy­pial­ną.

Wikipedia


podkomorzyce

Pod­ko­mo­rzy­ce (ka­szub. Pòdkòmòrzëjce; niem. "Nie­mietz­ke") – osada ka­szub­ska w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie by­tow­skim, w gmi­nie Czar­na Dą­brów­ka. Leży nad rzeką Łu­pa­wą, przy dro­dze wo­je­wódz­kiej nr. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 osada ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa słup­skie­go.

Wikipedia


podkomorzyna

żona pod­ko­mo­rze­go


SJP.pl


podkonecki

1. zwią­za­ny z te­re­na­mi po­ło­żo­ny­mi pod Koń­ski­mi, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla te­re­nów po­ło­żo­nych pod Koń­ski­mi, le­żą­cy pod Koń­ski­mi itp.;
2. zwią­za­ny z te­re­na­mi po­ło­żo­ny­mi pod Ko­nec­kiem, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla te­re­nów po­ło­żo­nych pod Ko­nec­kiem, le­żą­cy pod Ko­nec­kiem itp.


SJP.pl


podkoniuszy

1. za­stęp­ca ko­niu­sze­go - za­rząd­cy w stad­ni­nie;
2. w daw­nej Pol­sce: urzęd­nik po­ma­ga­ją­cy ko­niu­sze­mu w za­rzą­dza­niu staj­nią


SJP.pl


podkoniński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) znaj­du­ją­cy się pod Ko­ni­nem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔtkɔ̃ˈɲĩj̃sʲci, AS: potkõńĩĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Konin m., koninianin m., koninianka ż.

Wiktionary


podkonstrukcja

ele­ment nośny wy­ko­na­ny z pla­stycz­ne­go alu­mi­nium, słu­żą­cy do mo­co­wa­nia ele­wa­cji do ścian bu­dyn­ków i od­cią­ża­nia ich od cię­ża­ru okła­dzin


SJP.pl


podkop

ko­ry­tarz wy­ko­pa­ny w ziemi lub wy­ku­ty w skale, pro­wa­dzą­cy pod kon­struk­cję bu­dow­la­ną w celu zni­szcze­nia jej lub do­sta­nia się do niej albo pro­wa­dzą­cy na drugą stro­nę ogro­dze­nia w celu po­ko­na­nia go


SJP.pl


podkopcić

po­kryć lekko sadzą, ody­mić od dołu; przy­kop­cić, przy­dy­mić, pod­dy­mić


SJP.pl


podkopenhaski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) znaj­du­ją­cy się pod Ko­pen­ha­gą

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔtkɔpɛ̃nˈxasʲci, AS: potkopẽnχasʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kopenhaga ż.

Wiktionary


podkopnąć

1. umie­ścić coś nogą pod czymś;
2. lekko kop­nąć coś;
3. po­tocz­nie: po­ta­jem­nie za­dzia­łać na czy­jaś szko­dę


SJP.pl


podkopytne

rząd wy­mar­łych ssa­ków ko­pyt­nych o nie­do­sta­tecz­nie wyksz­tał­co­nych ko­py­tach; pół­ko­pyt­ne


SJP.pl


podkopytny

o ce­chach pod­ko­pyt­nych (rząd ssa­ków)


SJP.pl


podkopywaczka

→ pod­ko­py­wacz


SJP.pl

Patrz:

podkopywacz

podkopywanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pod­ko­py­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podkop m., kopacz mos./mzw.

 czas. podkopywać ndk.

Wiktionary


podkorowy

znaj­du­ją­cy się pod korą


SJP.pl


podkorzeniak

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Hy­ste­ran­gium|Vit­tad.., ro­dzaj grzy­ba z ro­dzi­ny pod­ko­rze­nia­ko­wa­tych;

 (1.2) bot. grzyb z ro­dza­ju pod­ko­rze­niak (1.1)

Wiktionary


podkosić

1. sko­sić czę­ścio­wo;
2. po­tocz­nie: ukraść; po­di­wa­nić, pod­wę­dzić, pod­pro­wa­dzić


SJP.pl


podkoszaliński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) znaj­du­ją­cy się pod Ko­sza­li­nem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔtkɔʃaˈlʲĩj̃sʲci, AS: potkošalʹĩĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Koszalin m.

Wiktionary


podkoszowy

znaj­du­ją­cy się pod ko­szem


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny ze stre­fą wokół kosza lub roz­gry­wa­ja­cy się w niej

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) za­wod­nik ko­szy­ków­ki gra­ja­cy w stre­fie pod­ko­szo­wej (1.1)

Wiktionary


podkoszulek

krót­ka męska ko­szul­ka bez rę­ka­wów no­szo­na na gołe ciało


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) krót­ka try­ko­to­wa lub ba­weł­nia­na ko­szul­ka, no­szo­na bez­poś­red­nio na ciele;

Wiktionary

Pod­ko­szu­lek (pod­ko­szul­ka) – ele­ment odzie­ży za­sad­ni­czo za­li­cza­ny do bie­liz­ny. W kla­sycz­nej for­mie wy­ko­ny­wa­ny z cien­kiej bia­łej ba­weł­ny okry­wa­jąc je­dy­nie tułów z głę­bo­kim wcię­ciem pod szyją i nie po­sia­da­jąc rę­ka­wów.

W pod­sta­wo­wym za­sto­so­wa­niu pod­ko­szu­lek no­szo­ny jest pod ko­szu­lą (stąd nazwa).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do­pie­ro wie­czo­rem za­u­wa­ży­łem, że za­ło­ży­łem pod­ko­szu­lek na lewą stro­nę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔtkɔˈʃulɛk, AS: potkošulek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koszula, koszulka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podkoszulka

Wiktionary


podkoszulka

krót­ka ko­szul­ka no­szo­na bez­poś­red­nio na ciele; pod­ko­szu­lek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zob. pod­ko­szu­lek.

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lp. od: pod­ko­szu­lek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jest zimno, włóż pod spód pod­ko­szul­kę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔtkɔˈʃulka, AS: potkošulka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. koszulka ż., koszula ż.

Wiktionary


podkowa

1. sta­lo­wa sztab­ka pół­ko­li­ście wy­gię­ta, przy­bi­ja­na do koń­skie­go ko­py­ta;
2. coś, co ma kształt pół­ko­la lub pro­sto­ką­ta ot­war­te­go z jed­nej stro­ny;
3. po­tocz­nie: si­niec pod okiem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) me­ta­lo­we wzmoc­nie­nie kopyt koń­skich;

Wiktionary

Pod­ko­wa – me­ta­lo­we wzmoc­nie­nie w kształ­cie li­te­ry U przy­bi­ja­ne gwoź­dzia­mi (zwa­ny­mi "pod­ko­wia­ka­mi lub huf­na­la­mi") do kopyt koń­skich w celu za­po­bie­ga­nia ście­ra­niu się kopyt. Pod­ko­wy mogą być przy­bi­te je­dy­nie do przed­nich kopyt lub do wszyst­kich czte­rech.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Koń po­wi­nien mieć czte­ry pod­ko­wy.

 (1.1) Wo­land osa­dził swego dzia­ne­ta na ka­mie­ni­stym, po­sęp­nym, pła­skim szczy­cie i odtąd jeźdź­cy po­je­cha­li stępa, na­słu­chu­jąc, jak pod­ko­wy ich ru­ma­ków biją o żwir i ka­mie­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔtˈkɔva, AS: potkova

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podkowiak m.

:: zdrobn. podkówka ż., podkóweczka ż.

 czas. podkuwać

Wiktionary


podkowce

nie­to­perz z ro­dzi­ny pod­kow­co­wa­tych


SJP.pl


podkowcowate

ro­dzi­na la­ta­ją­cych ssa­ków z rzędu nie­to­pe­rzy; pod­kow­ce


SJP.pl

Pod­kow­co­wa­te (Rhi­no­lop­hi­dae) – ro­dzi­na la­ta­ją­cych ssa­ków z po­drzę­du ru­daw­koksz­tałt­nych (Pte­ro­po­di­for­mes) w rzę­dzie nie­to­pe­rzy (Chi­rop­te­ra), obej­mu­ją­ca kil­ka­dzie­siąt ży­ją­cych współ­cze­śnie ga­tun­ków.

Wikipedia


podkowcowaty

o ce­chach pod­kow­co­wa­tych (ro­dzi­na nie­to­pe­rzy)


SJP.pl


podkowiaczek

mały pod­ko­wiak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od pod­ko­wiak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podkowiak m.

Wiktionary


podkowiak

gwóźdź słu­żą­cy do przy­bi­ja­nia pod­ków ko­niom; huf­nal, ufnal


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zob. huf­nal.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔtˈkɔvʲjak, AS: potkovʹi ̯ak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podkowa ż.

:: zdrobn. podkowiaczek m.

 czas. podkuć

Wiktionary


podkowianin

miesz­ka­niec Pod­ko­wy Le­śnej (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


podkowianka

miesz­kan­ka Pod­ko­wy Le­śnej (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


podkowiastogłowe

gro­ma­da sko­ru­pia­ków obej­mu­ją­ca 9 mor­skich ga­tun­ków


SJP.pl

Pod­ko­wia­sto­gło­we (Cep­ha­lo­ca­ri­da) – mo­no­ty­po­wa gro­ma­da mor­skich sta­wo­no­gów, tra­dy­cyj­nie za­li­cza­na do sko­ru­pia­ków, obej­mu­ją­ca tylko jeden rząd: Bra­chy­po­da z tylko jedną ro­dzi­ną Hut­chin­so­niel­li­dae. Na­le­ży doń 12 opi­sa­nych ga­tun­ków. Od­kry­ta zo­sta­ła w 1955 roku. Pier­wszy przed­sta­wi­ciel gro­ma­dy zna­le­zio­ny zo­stał u wy­brze­ży Ame­ry­ki Pół­noc­nej.

Wikipedia


podkowiasty

ma­ją­cy kształt pod­ko­wy; pół­ko­li­sty


SJP.pl


podkowiański

→ Pod­ko­wa Leśna (mia­sto w Pol­sce)


SJP.pl


podkowiec

nie­to­perz z ro­dzi­ny pod­kow­co­wa­tych


SJP.pl

Pod­ko­wiec ("Rhi­no­lop­hus") – ro­dzaj ssa­ków z ro­dzi­ny pod­kow­co­wa­tych (Rhi­no­lop­hi­dae).

Wikipedia


podkowiński

naz­wi­sko


SJP.pl


podkownik

prze­sta­rza­le: mło­tek do przy­bi­ja­nia pod­ków


SJP.pl


podkowolesieński

→ Pod­ko­wa Leśna (mia­sto w Pol­sce)


SJP.pl


podkoziołek

za­ba­wa lu­do­wa urzą­dza­na w ostat­ni wto­rek kar­na­wa­łu; becz­ka przy­kry­ta bia­łym płót­nem, na któ­rej stoi ta­lerz do zbie­ra­nia pie­nię­dzy dla graj­ka na tej za­ba­wie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. ostat­ni dzień kar­na­wa­łu

 (1.2) lud. za­ba­wa w ostat­ni wto­rek kar­na­wa­łu, urzą­dza­na za pie­nią­dze dziew­cząt

 (1.3) cho­re­ogr. lud. ta­niec pod­czas pod­ko­zioł­ka (1.1)

 (1.6) lud. fi­gur­ka chłop­ca sta­wia­na obok ta­le­rza na pod­ko­zioł­ku (1.3)

 (1.7) daw. uro­czy­stość or­ga­ni­zo­wa­na w karcz­mie w Środę Po­piel­co­wą na cześć mło­dych mę­ża­tek

Wiktionary

Pod­ko­zio­łek – lu­do­wa za­ba­wa kar­na­wa­ło­wa znana w za­chod­niej Wiel­ko­pol­sce i na Ku­ja­wach.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌpɔtkɔˈʑɔwɛk, AS: potkoźou̯ek

Wiktionary

Powiązane:

 przym. podkoziołkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.6) golok

Wiktionary


podkoziołkowy

re­gio­nal­nie: cha­rak­te­ry­stycz­ny dla za­ba­wy lu­do­wej urzą­dza­nej w ostat­ni wto­rek kar­na­wa­łu


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ty­po­wy dla pod­ko­zioł­ka, w trak­cie pod­ko­zioł­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔtkɔʑɔwˈkɔvɨ, AS: potkoźou̯kovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podkoziołek

Wiktionary


podkpiwuszka

rzad­ko: ła­god­ne, nie­zło­śli­we kpie­nie z kogoś lub cze­goś; podk­pi­wa­nie, kpin­ko­wa­nie


SJP.pl


podkr.

skrót

 (1.1) = pod­kre­śle­nie

Wiktionary


podkradanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pod­kra­dać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. podkraść, podkradać ndk.

Wiktionary


podkradać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. pod­kraść)

 (1.1) kraść komuś część cze­goś, kraść coś stale w nie­wiel­kich ilo­ściach, po tro­chu

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny pod­kra­dać się (dk. pod­kraść się)

 (2.1) zbli­żać się gdzieś ukrad­kiem, tak, aby po­zo­stać nie­za­u­wa­żo­nym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­my­kał do cu­kier­nicz­ki muchę, żeby spraw­dzić, czy nikt przy­pad­kiem nie pod­kra­dał cukru.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔtˈkradat͡ɕ, AS: potkradać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podkradanie n.

 czas. podkraść dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) buchać, zwijać

Wiktionary


podkrajać

kro­jąc coś, pod­ciąć od dołu; pod­kro­ić


SJP.pl


podkrajczy

daw­niej: po­moc­nik kraj­cze­go; urzęd­nik pod­le­gły kraj­cze­mu


SJP.pl


podkrajewo

Pod­kra­je­wo – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie mław­skim, w gmi­nie Wi­śnie­wo.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa cie­cha­now­skie­go.

Wikipedia


podkrakowski

zwią­za­ny z te­re­na­mi po­ło­żo­ny­mi pod Kra­ko­wem, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla te­re­nów po­ło­żo­nych pod Kra­ko­wem, le­żą­cy pod Kra­ko­wem itp.


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) znaj­du­ją­cy się pod Kra­ko­wem

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) ty­po­wy dla oko­lic Kra­ko­wa

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) - Z ta­kich jak my był Gło­wac­ki! - wy­krzy­knął głos Kon­ra­da z taśmy, z pię­knym pod­kra­kow­skim ak­cen­tem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔtkraˈkɔfsʲci, AS: potkrakofsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krakowiak mzw./mos.

Wiktionary


podkraść

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. pod­kra­dać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|pod­kra­dać.

cza­sow­nik zwrot­ny pod­kraść się (ndk. pod­kra­dać się)

 (2.1) do­ko­na­ny od|pod­kra­dać się.

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Kiedy wszak­że wra­ca­ła, usły­sza­ła głosy Jul­czy­nych przy­ja­ciół, do­bie­ga­ją­ce już z ku­chen­nych re­wi­rów, wobec czego od­sta­wi­ła pa­prot­kę i pod­kra­dła się na pal­cach, żeby po­ob­ser­wo­wać tego wspa­nia­łe­go Tolka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔtkraɕt͡ɕ, AS: potkraść

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podkradanie n.

 czas. podkradać ndk.

Wiktionary


podkreślanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pod­kre­ślać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔtkrɛɕˈlãɲɛ, AS: potkreślãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. podkreślać ndk., podkreślić dk.

 rzecz. podkreślenie n., kreślarnia ż.

Wiktionary


podkreślać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. pod­kre­ślić)

 (1.1) zaz­na­czać tekst, ry­su­jąc pod nim kre­skę

 (1.2) przen. kłaść w wy­po­wie­dzi na­cisk na pe­wien fakt

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔtˈkrɛɕlat͡ɕ, AS: potkreślać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podkreślanie n., podkreślenie n., podkreślnik m., kreślarnia ż.

 czas. kreślić ndk., skreślać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) akcentować, kłaść nacisk

Wiktionary


podkreślenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pod­kre­ślić.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podkreślanie n.

 czas. podkreślać

Wiktionary


podkreślić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. pod­kre­ślać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|pod­kre­ślać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wo­dził po fo­to­gra­fii koń­cem palca, żeby pod­kre­ślić ten czy ów szcze­gół.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔtˈkrɛɕlʲit͡ɕ, AS: potkreślʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podkreślanie n., kreślarnia ż.

Wiktionary


podkreślnik

po­tocz­nie: znak pod­kre­śle­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. znak pod­kre­śle­nia

Wiktionary

Powiązane:

 czas. podkreślać

 rzecz. kreślarnia ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) _, podłoga

Wiktionary


podkroić

kro­jąc coś, pod­ciąć od dołu; pod­kra­jać


SJP.pl


podkrwawiać

lekko krwa­wić, po­wo­do­wać lek­kie krwa­wie­nie


SJP.pl


podkrytyczny

stan pod­kry­tycz­ny - stan sub­stan­cji, w któ­rym tem­pe­ra­tu­ra i ci­śnie­nie są niż­sze od ci­śnie­nia i tem­pe­ra­tu­ry jej punk­tu kry­tycz­ne­go


SJP.pl


podkrzesanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pod­krze­sać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. podkrzesać dk.

Wiktionary


podkrzesywanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pod­krze­sy­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. podkrzesywać ndk.

Wiktionary


podkrzesywarka

urzą­dze­nie do przy­ci­na­nia ga­łę­zi


SJP.pl


podkrzewin

owad z ro­dzi­ny pa­si­ko­ni­ko­wa­tych


SJP.pl


podkrój

kro­jąc coś, pod­ciąć od dołu; pod­kra­jać


SJP.pl


podkrążać

ota­czać od spodu pół­ko­li­stą ob­wód­ką


SJP.pl


podkrążony

oto­czyć od spodu pół­ko­li­stą ob­wód­ką


SJP.pl


podkrążyć

oto­czyć od spodu pół­ko­li­stą ob­wód­ką


SJP.pl


podkręcanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pod­krę­cać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔtkrɛ̃nˈt͡sãɲɛ, AS: potkrẽncãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. podkręcać

Wiktionary


podkręcenie

1. po­tocz­nie: po­dek­scy­to­wa­nie, pod­nie­ce­nie;
2. lek­kie na­der­wa­nie stawu


SJP.pl


podkręcony

1. ma­ją­cy lekko za­krzy­wio­ny, spi­ral­ny kształt;
2. po­tocz­nie: od­czu­wa­ją­cy sil­niej­sze emo­cje lub chęć ja­kie­goś dzia­ła­nia


SJP.pl


podkuchenna

po­moc­ni­ca w kuch­ni


SJP.pl


podkuchenny

po­moc­nik w kuch­ni


SJP.pl


podkucie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) kolej. pła­skie miej­sce na obrę­czy kół po­ja­zdu szy­no­we­go, pow­sta­łe w wy­ni­ku ich zblo­ko­wa­nia pod­czas sil­ne­go ha­mo­wa­nia po­cią­gu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔtˈkut͡ɕɛ, AS: potkuće

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kucie n., podkuwanie n., skucie n., skuwanie n., wykucie n., wykuwanie n.

 czas. kuć ndk., podkuć dk., podkuwać ndk., skuć dk., skuwać ndk., wykuć dk., wykuwać ndk.

 przym. kuty, podkuty, skuty, wykuty

Wiktionary


podkulanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pod­ku­lać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. podkulać ndk.

Wiktionary


podkulić

cza­sow­nik

 (1.1) do­ko­na­ny od|pod­ku­lać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wilk wy­co­fał się z pod­ku­lo­nym ogo­nem, ale wciąż się zda­wa­ło, że nie­wi­dzial­na smycz łączy go z Mar­che­wą.

Wiktionary


podkultura

normy zwy­cza­jo­we przy­ję­te w ja­kiejś gru­pie, od­mien­ne od przy­ję­tych przez ogół spo­łe­czeń­stwa; sub­kul­tu­ra


SJP.pl


podkurek

po­si­łek je­dzo­ny przed snem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przest. pora, kiedy pieją ko­gu­ty, przed świ­tem

 (1.2) lud. uczta w ostat­ni wto­rek kar­na­wa­łu wy­pra­wia­na przez chłop­ców za pie­nią­dze ze­bra­ne pod­czas ob­wo­że­nia po wsi ko­gu­ta

 (1.3) daw. post­ny po­si­łek po­da­wa­ny o pół­no­cy mię­dzy tłu­stym wtor­kiem a Środą Po­piel­co­wą

Wiktionary

Pod­ku­rek – w daw­nej Pol­sce ostat­ni w danym dniu po­si­łek, spo­ży­wa­ny o póź­nej go­dzi­nie noc­nej, tuż przed snem. Nazwa „pod­ku­rek” wy­wo­dzi się od pory je­dze­nia „tuż przed pia­niem ko­gu­ta”. Na pod­ku­rek spo­ży­wa­no naj­czę­ściej dania uz­na­wa­ne wów­czas za lek­kie, czę­sto to­wa­rzy­szył mu kie­li­szek al­ko­ho­lu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) Po wie­cze­rzy mięs­nej w ostat­ni wto­rek da­wa­li około go­dzi­ny dwu­na­stej pół­noc­nej mleko, jajca i śle­dzie, prze­gra­wa­jąc nie­ja­ko tymi po­tra­wa­mi na­stę­pu­ją­ce­mu po­sto­wi i niby po stop­niach od mięsa przez na­biał do niego przy­stę­pu­jąc. Ta ma­śla­na ko­la­cja zwała się pod­ku­rek; była wszę­dzie w uży­wa­niu tak w wiel­kich do­mach, jako też w ma­łych.

 (1.4) Po­sła­no z roz­ka­zem, aby nowe gą­sior­ki na stół przy­nie­sio­no, do któ­rych za­żą­da­li inni prze­ką­ski, tak że na nowo na­kry­wać i pod­ku­rek za­sta­wiać mu­sia­ła służ­ba.

 (1.4) Po ko­la­cji jakaś par­tia sza­chów z księ­dzem Ana­sta­zym, jakaś par­tyj­ka winta […] go­dzi­na je­de­na­sta, pół do dwu­na­stej… Smut­no by­ło­by iść spać bez ja­kie­goś wzmoc­nie­nia, bez le­ciut­kie­go, przed­sen­ne­go po­sił­ku. Ma­cie­ju­nio, drep­cząc poś­piesz­nie, przy­no­si do­mo­we serki owcze, obce, ostre, zie­lo­ne – jabł­ka nie­o­pi­sa­nej do­bro­ci, je­sien­ne de­li­cje ja­kieś tam ma­lu­sień­kie kie­li­szecz­ki, z czymś tam ciem­no­wi­śnio­wym… Sło­wem, krót­ki i skrom­ny „pod­ku­rek” przed śród­noc­nym pia­niem ko­gu­ta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔtˈkurɛk, AS: potkurek

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) doświtek

Wiktionary


podkurować

lekko po­pra­wić czyjś stan zdro­wia; pod­le­czyć


SJP.pl


podkurwiać

wul­gar­nie: lekko de­ner­wo­wać; wkur­wiać


SJP.pl


podkurwić

wul­gar­ne: lekko zde­ner­wo­wać, pod­ku­rzyć


SJP.pl


podkurzacz

przy­rząd pszcze­lar­ski do pod­ku­rza­nia pszczół; ody­miacz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pszcz. przy­rząd do ody­mia­nia pszczół w celu ich uspo­ko­je­nia;

Wiktionary

Pod­ku­rzacz – w pszcze­lar­stwie przy­rząd do ody­mia­nia pszczół, zło­żo­ny z kor­pu­su i miesz­ka. Pod­ku­rzacz sto­so­wa­ny jest do uspo­ko­je­nia po­draż­nio­nych pszczół.

W kor­pu­sie znaj­du­je się me­ta­lo­wy po­jem­nik na pa­li­wo (suche próch­no drzew li­ścia­stych, huby ros­ną­ce na drze­wach li­ścia­stych), które po pod­pa­le­niu gasi się po­zo­sta­wia­jąc żar.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pa­mię­tam za­pach dymu z pod­ku­rza­cza, bzy­cze­nie pszczół i ból użąd­le­nia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podkurzanie n.

 czas. podkurzać ndk., podkurzyć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Śląsk Cieszyński okurz

Wiktionary


podkurzać

1. dy­miąc, zmu­szać zwie­rzę­ta lub owady do wyj­ścia z ukry­cia;
2. po­tocz­nie: lekko de­ner­wo­wać;
3. po­tocz­nie: palić co jakiś czas pa­pie­ro­sy;
4. na­da­wać fu­trom ciem­niej­szą barwę; przy­ciem­niać


SJP.pl


podkurzyć

1. dy­miąc, zmu­sić zwie­rzę­ta lub owady do wyj­ścia z ukry­cia;
2. po­tocz­nie: lekko zde­ner­wo­wać;
3. po­tocz­nie: wy­pa­lić co jakiś czas pa­pie­ro­sa;
4. nadać fu­trom ciem­niej­szą barwę; przy­ciem­nić


SJP.pl


podkuszać

ku­sząc, skła­niać kogoś do zro­bie­nia cze­goś złego; po­ku­szać


SJP.pl


podkuty

przy­mo­co­wać do kopyt zwie­rzę­cia go­spo­dar­skie­go lub po­de­szew butów ele­men­ty me­ta­lo­we za­bez­pie­cza­ją­ce przed ście­ra­niem się


SJP.pl

forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) imie­słów przy­miot­ni­ko­wy bier­ny od: pod­kuć

przy­miot­nik

 (2.1) o koniu: ma­ją­cy pod­ko­wy przy­bi­te do kopyt

 (2.2) o bucie: z po­desz­wą wzmoc­nio­ną me­ta­lem, szcze­gól­nie przy obu­wiu zi­mo­wym

 (2.3) o wa­go­nie: mieć pła­skie miej­sca na obrę­czach kół, pow­sta­łe w wy­ni­ku ich zblo­ko­wa­nia pod­czas sil­ne­go ha­mo­wa­nia po­cią­gu

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Koń po­cią­go­wy po­wi­nien być pod­ku­ty.

 (2.2) Kupił parę so­lid­nych, pod­ku­tych butów, do­brych na zimę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔtˈkutɨ, AS: potkuty

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kuć ndk., podkuć dk., podkuwać ndk.

 rzecz. podkucie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1-2) podbity

Wiktionary


podkuwacz

osoba zaj­mu­ją­ca się pod­ku­wa­niem koni


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rze­mieśl­nik, który zaj­mu­je się pod­ku­wa­niem koni oraz ko­rek­cją kopyt i chodu konia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔtˈkuvat͡ʃ, AS: potkuvač

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podkuwanie n.

 czas. podkuwać, podkuć

Wiktionary


podkuwaczka

→ pod­ku­wacz


SJP.pl

Patrz:

podkuwacz

podkuwanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pod­ku­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔtkuˈvãɲɛ, AS: potkuvãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podkuwacz mos., podkucie n.

 czas. podkuwać ndk., podkuć dk.

Wiktionary


podkuwka

dolne oku­cie sań


SJP.pl


podkuć

przy­mo­co­wać do kopyt zwie­rzę­cia go­spo­dar­skie­go lub po­de­szew butów ele­men­ty me­ta­lo­we za­bez­pie­cza­ją­ce przed ście­ra­niem się


SJP.pl


podkwiatek

Podk­wia­tek – liść wy­ra­sta­ją­cy na szy­puł­ce kwia­to­wej, mię­dzy kwia­tem i wę­złem, z któ­re­go wy­ra­sta szy­pu­ła. Wy­stę­pu­je u niek­tó­rych przed­sta­wi­cie­li ro­ślin okry­to­na­sien­nych. Zwy­kle nie­wiel­ki, cza­sem wyksz­tał­ca się jed­nak jako oka­za­ły i barw­ny liść, peł­niąc funk­cje wa­bią­ce (np. u bu­gen­wil­li "Bo­u­ga­in­vil­lea"). U niek­tó­rych ro­dza­jów ma duże zna­cze­nie w iden­ty­fi­ka­cji ga­tun­ków (np. u to­ja­dów "Aco­ni­tum").

Wikipedia


podkóweczka

zdrob­nie­nie od: pod­ków­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: pod­ków­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔtkuˈvɛt͡ʃka, AS: potkuvečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podkowa ż., podkówka ż.

Wiktionary


podkówka

mała pod­ko­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od pod­ko­wa

 (1.2) port­mo­net­ka w kształ­cie pod­ko­wy

Wiktionary

Pod­ków­ka (lub Si­gi­nek, Zy­dy­nek, Sty­gi­nek, Ko­pyt­ko) – je­zio­ro o po­wierzch­ni 6 ha i głę­bo­ko­ści mak­sy­mal­nej 6 me­trów, po­ło­żo­ne w Olsz­ty­nie na te­re­nie osied­la Re­dy­kaj­ny.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. podkowa ż., podkóweczka ż.

Wiktionary


podkład

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) spod­nia war­stwa cze­goś, to, co jest po­dło­żo­ne pod spód

 (1.2) kolej. ele­ment toru szy­no­we­go w po­sta­ci belki drew­nia­nej, sta­lo­wej lub żel­be­to­wej, uło­żo­nej po­przecz­nie pod szy­na­mi

 (1.3) kos­met. puder w kre­mie, na­kła­da­ny na twarz przed zro­bie­niem ma­ki­ja­żu

 (1.4) bud. pier­wsza war­stwa farby na­ło­żo­na przed wła­ści­wym ma­lo­wa­niem

 (1.5) med. ka­wa­łek ma­te­ria­łu, który kła­dzie się na prze­ście­rad­le w celu uni­knię­cia jego za­bru­dze­nia

 (1.6) muz. mu­zy­ka sta­no­wią­ca tło filmu, spek­ta­klu itp.

 (1.7) muz. wer­sja in­stru­men­tal­na ut­wo­ru wy­ko­rzy­sty­wa­na do wy­ko­na­nia wo­kal­ne­go

 (1.8) ogrod. ro­śli­na (zaz­wy­czaj drzew­ko owo­co­we), na któ­rej zo­sta­je za­szcze­pio­na lub za­ocz­ko­wa­na szla­chet­na od­mia­na

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pod­kład ko­le­jo­wy
  • pod­kład kos­me­tycz­ny
  • pod­kład po­dło­go­wy
  • pod­kład­ka

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpɔtkwat, AS: potku̯at

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podkładanie n., podłożenie n., podłoże n., podkładówka ż.

 czas. podkładać, podłożyć

 przym. podkładowy

 rzecz. podkładka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podłoże, podściółka

 (1.3) fluid

 (1.7) akompaniament

 (1.8) podkładka

Wiktionary


podkładacz

po­moc­nik my­śli­we­go, na­ga­nia­ją­cy zwie­rzy­nę pod strzał


SJP.pl

Pod­kła­dacz – ro­bot­nik men­ni­cy pod­kła­da­ją­cy krąż­ki men­ni­cze pod tłok do wy­bi­cia, wy­mie­nia­ny w in­struk­cji Ko­mi­sji Rzą­do­wej Przy­cho­dów i Skar­bu Kró­le­stwa Pol­skie­go z 1816 r. przy­go­to­wa­nej dla men­ni­cy war­szaw­skiej.

Wikipedia


podkładanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pod­kła­dać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niepodkładanie n., podkład mrz.

 czas. podkładać ndk.

Wiktionary


podkładać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. po­dło­żyć)

 (1.1) kłaść, wkła­dać coś pod coś in­ne­go

 (1.2) umie­szczać po­ta­jem­nie

 (1.3) szt. dawać tło, ilu­stra­cję z innej dzie­dzi­ny sztu­ki do ja­kie­goś ut­wo­ru

 (1.4) kraw. pod­wi­jać brzeg ma­te­ria­łu i przy­szy­wać go

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny pod­kła­dać się (dk. po­dło­żyć się)

 (2.1) sta­wiać się w nie­ko­rzyst­nej sy­tu­a­cji po­przez włas­ną nie­o­stroż­ność

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podkładanie n., podłożenie n., podkład m., podkładka ż.

 czas. kłaść, podłożyć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podstawiać

 (1.2) podrzucać, podsuwać

 (1.3) opatrywać

 (2.1) narażać się

Wiktionary


podkładka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rzecz po­dło­żo­na pod coś

 (1.2) techn. ele­ment po­moc­ni­czy, płyt­ka po­mię­dzy od­dziel­ny­mi ma­te­ria­ła­mi, wpro­wa­dzo­na celem wzmoc­nie­nia, za­bez­pie­cze­nia lub wy­rów­na­nia kon­struk­cji

 (1.3) pot. dowód pot­wier­dza­ją­cy lub uspra­wied­li­wia­ją­cy

 (1.4) ogrod. roln. ro­śli­na, na któ­rej szcze­pi albo oku­li­zu­je się od­mia­nę szla­chet­ną

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pod­kład­ka – ele­ment bu­do­wy grzy­ba
  • pod­kład­ka – ro­śli­na, na któ­rej szcze­pi się inną (zwy­kle od­mia­nę szla­chet­ną tej samej ro­śli­ny)
  • pod­kład­ka – ele­ment po­moc­ni­czy w po­łą­cze­niach śru­bo­wych
  • pod­kład­ka pod mysz kom­pu­te­ro­wą
  • pod­kład­ka pod kufel lub szklan­kę do piwa

Wikipedia

Powiązane:

 czas. podkładać

 rzecz. podkład mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podstawka, podklejka, podkład, spód, dolna warstwa, pokrycie, mata

 (1.2) ochraniacz, płatek, podklejka, uszczelka

 (1.3) alibi

 (1.4) podkład

Wiktionary


podlansować

przy­cią­gnąć uwagę po­przez po­pra­wie­nie swo­je­go za­cho­wa­nia lub sty­li­za­cji


SJP.pl


podlasia

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D. lp. od: Pod­la­sie

Wiktionary


podlasiaczka

po­tocz­nie: Pod­la­sian­ka (miesz­kan­ka Pod­la­sia)


SJP.pl


podlasiak

po­tocz­nie: Pod­la­sia­nin (miesz­ka­niec Pod­la­sia)


SJP.pl


podlasianin

miesz­ka­niec Pod­la­sia; Pod­la­siak (po­tocz­nie)


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pod­la­sia­nin – miesz­ka­niec Pod­la­sia
  • Pod­la­sia­nin Roku – jedna z ka­te­go­rii na­gro­dy ho­no­ro­wej, przyz­na­wa­nej na Pod­la­siu

Wikipedia


podlasianka

miesz­kan­ka Pod­la­sia; Pod­la­siacz­ka (po­tocz­nie)


SJP.pl


podlasie

hi­sto­rycz­na kra­i­na Pol­ski na Ni­zi­nie Pod­la­skiej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. kra­i­na na wscho­dzie Pol­ski;

Wiktionary

Nie mylić z: wo­je­wództ­wo pod­la­skie.

Pod­la­sie (albo "Pod­la­sze"; Падляшша, "Pad­lasz­sza", "Padlašša", Підляшшя, "Pid­lasz­szia", Palenkė, Pod­la­chia) – hi­sto­rycz­na kra­i­na Pol­ski le­żą­ca na Ni­zi­nie Pół­noc­no­pod­la­skiej i Po­łud­nio­wo­pod­la­skiej. Hi­sto­rycz­ne Pod­la­sie obej­mu­je cen­tral­ną i po­łud­nio­wą część wo­je­wództ­wa pod­la­skie­go, pół­noc­ny wschód i pół­noc wo­je­wództ­wa lu­bel­skie­go i wschod­ni frag­ment wo­je­wództ­wa ma­zo­wiec­kie­go (po­wiat ło­sic­ki i so­ko­łow­ski).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bia­ły­stok leży na Pod­la­siu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔdˈlaɕɛ, AS: podlaśe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Podlasianin m., Podlasianka ż., Podlasiak mos., Podlasiaczka ż.

 przym. podlaski

Wiktionary


podlasiński

naz­wi­sko


SJP.pl


podlaski

przy­miot­nik od: Pod­la­sie


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Pod­la­siem, do­ty­czą­cy Pod­la­sia

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pod­la­ski – przy­sió­łek wsi Za­mość w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. na­kiel­skim, w gmi­nie Szu­bin
  • Pod­la­ski – część wsi Osowa w woj. lu­bel­skim, w pow. wło­daw­skim, w gmi­nie Hańsk
  • Pod­la­ski – osada leśna w woj. lu­bel­skim, w pow. chełm­skim, w gmi­nie Żmudź
  • Pod­la­ski – część wsi Owiecz­ka w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. li­ma­now­skim, w gmi­nie Łu­ko­wi­ca
  • Pod­la­ski – część wsi To­po­rzy­sko w woj. ma­ło­pol­skim w pow. su­skim, w gmi­nie Jor­da­nów
  • Pod­la­ski – część wsi Dwor­czy­sko w woj. pod­la­skim, w pow. sej­neń­skim, w gmi­nie Giby
  • Pod­la­ski – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. sej­neń­skim, w gmi­nie Sejny
  • Pod­la­ski – część wsi Niedź­wiedź w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. kie­lec­kim, w gmi­nie Straw­czyn
  • Pod­la­ski – dawna wieś na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie brze­skim, w re­jo­nie pru­żań­skim, w siel­so­wie­cie Su­cho­pol

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Podlasie n., Podlaskie n., Podlasianin m., Podlasianka ż.

Wiktionary


podlaskie

przy­miot­nik od: Pod­la­sie


SJP.pl


podlaskobialski

przy­miot­nik od: Biała Pod­la­ska; bial­ski, bial­sko­pod­la­ski (czę­ściej)


SJP.pl


podlaskobielski

przy­miot­nik od: Bielsk Pod­la­ski; biel­ski, biel­sko­pod­la­ski


SJP.pl


podlaszewski

naz­wi­sko


SJP.pl


podlatać

rzad­ko: pod­la­ty­wać;
1. lecąc na nie­du­żej wy­so­ko­ści, zbli­żać się do cze­goś;
2. po­tocz­nie: bie­gnąc, zbli­żać się do kogoś


SJP.pl


podlatywanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pod­la­ty­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podlotek m.

 czas. podlatywać ndk.

Wiktionary


podlatywać

1. lecąc na nie­du­żej wy­so­ko­ści, zbli­żać się do cze­goś;
2. po­tocz­nie: bie­gnąc, zbli­żać się do kogoś


SJP.pl


podlać

1. do­star­czyć wodę do ro­śli­ny;
2. dolać nie­wiel­ką ilość płynu do po­tra­wy


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni

 (1.1) do­ko­na­ny od|pod­le­wać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­pro­szę są­siad­kę, by pod­la­ła nasze fi­ku­sy.

 (1.1) Jurek chce pod­lać bigos winem.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. olać, zalać

 rzecz. podlewanie n.

Wiktionary


podle

po­stę­pu­ją­cy nie­ucz­ci­wie, zdra­dziec­ko, pod­stęp­nie


SJP.pl

przy­słó­wek

 (1.1) książk. w spo­sób za­słu­gu­ją­cy na po­tę­pie­nie

 (1.2) pot. nie­od­po­wied­nio, nie­do­brze, nie tak, jak po­win­no

przy­i­mek

 (2.1) przest. we­dług, po­dług, zgod­nie z

 (2.2) przest. we­dług, po­dług, obok, koło, około, bli­sko (wy­ra­ża bli­skość czasu i miej­sca)

przy­słó­wek

 (3.1) daw. obok, w są­siedzt­wie, w po­bli­żu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jak mo­głeś się tak podle za­cho­wać?

 (1.1) Po­stą­pił podle, wy­rzu­ca­jąc matkę z domu.

 (1.2) Mart­wię się o nią, bar­dzo podle się odży­wia.

 (2.1) Podle tej wiedź­my win­naś uży­wać lub­czy­ka, by zdo­być jego serce.

 (2.2) Po­ło­żył się podle mnie wzdy­cha­jąc cięż­ko.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔdlɛ, AS: podle

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1-2) przym. podły

 (1.1-2) rzecz. podlec, podłość

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bezecnie, niecnie, nikczemnie, niegodziwie

 (1.2) marnie, licho, źle

Wiktionary


podlec

po­tocz­nie: czło­wiek nik­czem­ny, podły; łaj­dak, nie­go­dzi­wiec, nik­czem­nik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. czło­wiek podły, nik­czem­ny, nie­go­dzi­wy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podłość ż.

 przym. podły

 przysł. podle

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. wredol, bydlak, drań, gad, gadzina, gnida, kanalia, łachudra, łajdak, łotr, padalec, parszywiec, skurczybyk, skurkowaniec, ścierwo, świnia; książk. kreatura, niegodziwiec, nikczemnik, plugawiec

Wiktionary


podlecieć

cza­sow­nik

 (1.1) do­ko­na­ny od|pod­la­ty­wać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Luke uś­wia­da­mia sobie, że po­szy­cie ma­szy­ny kro­czą­cej jest zbyt wy­trzy­ma­łe, by prze­bi­ły je la­se­ry, co oz­na­cza, że będą mu­sie­li pod­le­cieć prze­ra­ża­ją­co bli­sko, by owi­nąć nogi ma­szyn lin­ka­mi har­pu­nów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lot mrz.

 przym. oblatany

Wiktionary


podlecki

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hie­ro­nim Mi­ko­ła­je­wicz Pod­lec­ki – pol­ski urzęd­nik, poseł na Sejm
  • Zbi­gniew Pod­lec­ki – pol­ski żuż­lo­wiec

Wikipedia


podleczać

lekko po­pra­wiać czyjś stan zdro­wia


SJP.pl


podleczyć

lekko po­pra­wić czyjś stan zdro­wia; pod­ku­ro­wać


SJP.pl


podleganie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pod­le­gać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔdlɛˈɡãɲɛ, AS: podlegãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. podlegać

Wiktionary


podlegać

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni

 (1.1) znaj­do­wać się w za­kre­sie czy­jejś wła­dzy, być za­leż­nym od kogoś

 (1.2) być w za­kre­sie od­dzia­ły­wa­nia cze­goś, być za­leż­nym od cze­goś

 (1.3) dawać się opa­no­wać ja­kimś uczu­ciom, emo­cjom, sta­no­wi psy­chicz­ne­mu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ta dział pod­le­ga in­ne­mu kie­row­ni­ko­wi.

 (1.2) Wody pod­skór­ne pod­le­ga­ją wpły­wom at­mos­fe­rycz­nym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔdˈlɛɡat͡ɕ, AS: podlegać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podleganie ndk., podległość ż.

 czas. podlec dk.

 przym. podległy

Wiktionary


podlegnicki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) znaj­du­ją­cy się lub od­by­wa­ją­cy się pod Le­gni­cą

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔdlɛɟˈɲit͡sʲci, AS: podleǵńicʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Legnica ż.

Wiktionary


podległość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) za­leż­ność od kogoś lub cze­goś

 (1.2) po­zba­wie­nie wol­no­ści

 (1.3) daw. po­dat­ność na coś

Wiktionary

Powiązane:

 czas. podlegać ndk.

 przym. podległy

Wiktionary


podległy

stać się pod­le­głym, zająć niż­sze miej­sce w hie­rar­chii, wpaść pod czy­jąś wła­dzę


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) za­leż­ny od kogoś

 (1.2) daw. po­dat­ny na coś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Księ­stwo War­szaw­skie było pod­le­głe Fran­cji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔdˈlɛɡwɨ, AS: podlegu̯y

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podległość ż.

 czas. podlegać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podporządkowany, podrzędny, zależny, poddany

Wiktionary


podlej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: podle


SJP.pl


podlejski

naz­wi­sko


SJP.pl


podlejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: podły; bar­dziej podły


SJP.pl


podlepczyca

ga­tu­nek ro­śli­ny z ro­dzi­ny ma­rza­no­wa­tych; przy­tu­lia fał­szy­wa


SJP.pl


podlepiać

przy­le­piać coś od spodu cze­goś


SJP.pl


podlepić

przy­le­pić coś od spodu cze­goś


SJP.pl


podlepka

pasek pa­pie­ru do mo­co­wa­nia znacz­ków w al­bu­mie


SJP.pl

Pod­lep­ka – spe­cjal­ny pasek naj­czę­ściej przeź­ro­czy­ste­go per­ga­mi­nu lub pa­pie­ru słu­żą­cy do mo­co­wa­nia znacz­ka pocz­to­we­go w al­bu­mie. Pod­lep­ka przy­kle­ja­na jest do znacz­ka od stro­ny kleju (tzw. gumy) a na­stęp­nie mo­co­wa­na w al­bu­mie, na kar­cie lub w ze­szy­cie wy­mien­nym.

Wikipedia


podlesice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pod­le­si­ce – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. mie­chow­skim, w gmi­nie Charsz­ni­ca
  • Pod­le­si­ce – wieś w woj. ślą­skim, w pow. za­wier­ciań­skim, w gmi­nie Kro­czy­ce
  • Pod­le­si­ce Dru­gie

Wikipedia


podlesie

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pod­le­sie – część mia­sta An­no­pol
  • Pod­le­sie – część mia­sta Bił­go­raj
  • Pod­le­sie – część mia­sta Brze­sko
  • Pod­le­sie – część mia­sta Brzo­zów
  • Pod­le­sie – część mia­sta Bu­kow­no
  • Pod­le­sie – część mia­sta Choj­ni­ce
  • Pod­le­sie – część mia­sta Cze­cho­wi­ce-Dzie­dzi­ce
  • Pod­le­sie – część mia­sta Dą­bro­wa Gór­ni­cza
  • Pod­le­sie – część mia­sta Kal­wa­ria Ze­brzy­dow­ska
  • Pod­le­sie – część mia­sta Ka­to­wi­ce
  • Pod­le­sie – część mia­sta Kęty
  • Pod­le­sie – część mia­sta Kra­śnik

Wikipedia


podlesiec

Pod­le­siec (niem. "Wal­dows­hof") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim, w po­wie­cie strze­lec­ko-dre­zde­nec­kim, w gmi­nie Do­bie­gniew. W naj­bliż­szej oko­li­cy znaj­du­ją się miej­sco­wo­ści: Sar­bi­no­wo, Dęb­nik, Kępa Za­gaj­na, Po­kręt, Mie­rzę­cin.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa go­rzow­skie­go.

Wikipedia


podleszczyk

ryba z ro­dzi­ny kar­pio­wa­tych, o ciele z sil­nie spła­szczo­ny­mi bo­ka­mi, grzbie­tem ko­lo­ru ciem­no­bru­nat­ne­go, o brzu­chu sre­brzy­stym, wy­stę­pu­ją­ca głów­nie w je­zio­rach, rze­kach, zbior­ni­kach za­po­ro­wych, a także w wo­dach przy­brzeż­nych za­le­wów i zatok mor­skich; krąp, krump, le­szczyk, picuś


SJP.pl


podlew

war­stwa, którą pow­le­czo­ny jest ne­ga­tyw dla zmniej­sze­nia od­bla­sku


SJP.pl


podlewaczka

po­tocz­nie: ko­new­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­new­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔdlɛˈvat͡ʃka, AS: podlevačka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. polanie n.

Wiktionary


podlewanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pod­le­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔdlɛˈvãɲɛ, AS: podlevãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. olać, podlewać ndk., podlać dk.

 rzecz. podlew m., podlewa ż., podlanie n.

Wiktionary


podlewać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. pod­lać)

 (1.1) ogrod. za­si­lać ro­śli­nę w wodę

 (1.2) kulin. do­da­wać nie­wiel­ką ilość płynu do po­tra­wy pod­czas jej przy­go­to­wy­wa­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Aloj­zy, mąż Zosi, do póź­nych go­dzin pod­le­wał po­mi­do­ry i ogór­ki w szklar­niach, przy­go­to­wy­wał in­spek­ty na sa­dzon­ki.

 (1.2) Ka­ba­czek wkła­da­my do na­czy­nia ża­ro­od­por­ne­go, pod­le­wa­my 3-4 łyż­ka­mi wody i pie­cze­my w pie­kar­ni­ku około 45 minut.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔdˈlɛvat͡ɕ, AS: podlevać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podlewanie n., podlanie n., polewaczka ż., polewanie n., polanie n., podlew m.

 czas. lać ndk., polać dk., polewać ndk., dolać dk., dolewać ndk., ulać dk., ulewać ndk., zalać dk., zalewać ndk., pozalewać dk., oblać dk., olać dk.

Wiktionary


podlewka

wy­peł­nie­nie mię­dzy dwoma ele­men­ta­mi kon­struk­cji przy bu­do­wie


SJP.pl

Pod­lew­ka – pro­dukt bu­dow­la­ny lub ele­ment bu­dow­la­ny do wy­peł­nie­nia lub sta­no­wią­cy wy­peł­nie­nie mię­dzy dwoma ele­men­ta­mi kon­struk­cji np. mię­dzy płytą spod­nią ma­szy­ny, urzą­dze­nia, tur­bi­ny, ge­ne­ra­to­ra, ło­ży­ska mo­sto­we­go a be­to­no­wym fun­da­men­tem, na któ­rym urzą­dze­nie jest po­sa­do­wio­ne.

Wikipedia


podlewski

naz­wi­sko


SJP.pl


podleć

sta­wać się po­dłym, nik­czem­nieć


SJP.pl


podleś

naz­wi­sko


SJP.pl


podleśnicza

po­moc­nicz­ka le­śni­cze­go


SJP.pl


podleśniczy

po­moc­nik le­śni­cze­go


SJP.pl

Pod­le­śni­czy – pra­cow­nik Służ­by Le­śnej w La­sach Pań­stwo­wych, pod­le­gły bez­poś­red­nio le­śni­cze­mu. Ob­szar, za który od­po­wia­da pod­le­śni­czy, usta­la le­śni­czy. Może to być teren ca­łe­go le­śnict­wa bądź też jego część. Za­kres obo­wiąz­ków pod­le­śni­cze­go okre­śla in­struk­cja służ­bo­wa.

Wikipedia


podleśny

pra­cow­nik le­śnict­wa, pod­le­gły le­śni­cze­mu; pod­le­śni­czy


SJP.pl


podliburnicki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) znaj­du­ją­cy się lub od­by­wa­ją­cy się pod Li­bur­nią

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na pod­li­bur­nic­kiej łące pasą się za­ją­ce.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Liburnia ż., liburnianin mos., liburnianka ż.

 przym. liburnicki

Wiktionary


podlicencja

upo­waż­nie­nie do ko­rzy­sta­nia z ut­wo­ru, któ­re­go udzie­la li­cen­cjo­bior­ca, a nie twór­ca ut­wo­ru; su­bli­cen­cja


SJP.pl


podlicencjonować

udzie­lić dal­szej li­cen­cji przez li­cen­cjo­bior­cę za zgodą li­cen­cjo­daw­cy


SJP.pl


podlicencjonowywać

udzie­lać dal­szej li­cen­cji przez li­cen­cjo­bior­cę za zgodą li­cen­cjo­daw­cy


SJP.pl


podliczać

su­mo­wać coś


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. pod­li­czyć)

 (1.1) spraw­dzać i usta­lać łącz­ną licz­bę lub war­tość cze­goś, do­da­jąc po­szcze­gól­ne ele­men­ty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podliczanie n.

Wiktionary


podlicznik

do­dat­ko­wy, po­drzęd­ny licz­nik po­mia­ro­wy, np. prądu, wody itp.


SJP.pl


podliczyć

zsu­mo­wać coś


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. pod­li­czać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|pod­li­czać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) I teraz pod­licz­my - firma otrzy­mu­je za re­cep­tę z NFZ 120 zł + 1 zł od pa­cjen­ta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔdˈlʲit͡ʃɨt͡ɕ, AS: podlʹičyć

Wiktionary

Powiązane:

 czas. liczyć

Wiktionary


podligocki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) znaj­du­ją­cy się lub od­by­wa­ją­cy się pod Li­go­tą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W pod­li­goc­kich la­sach nie uś­wiad­czysz bor­su­ka.

 (1.1) Tę sucz­kę Bar­bór­ka zna­la­zła na pod­li­goc­kiej łące.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ligota ż., ligocianin mos., ligocianka ż.

 przym. ligocki

Wiktionary


podliniowy

funk­cja pod­li­nio­wa - ro­dzaj funk­cji ma­te­ma­tycz­nej


SJP.pl


podlinkować

w in­for­ma­ty­ce: umie­ścić link, oz­na­czyć lin­kiem; zlin­ko­wać, za­lin­ko­wać, do­lin­ko­wać


SJP.pl


podlinkowywać

w in­for­ma­ty­ce: umie­szczać link, oz­na­czać lin­kiem; do­lin­ko­wy­wać


SJP.pl


podlistnik

ro­dzaj chrzą­szczy z ro­dzi­ny grzy­bin­ków


SJP.pl


podliz

po­tocz­nie: poch­leb­stwo; wa­ze­li­niar­stwo


SJP.pl


podlizać

po­tocz­nie: pod­li­zać się - za­bie­ga­jąc o czy­jeś wzglę­dy, poch­le­bić komuś


SJP.pl


podlizboński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) znaj­du­ją­cy się pod Li­zbo­ną

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔdlʲizˈbɔ̃j̃sʲci, AS: podlʹizbõĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lizbona ż.

Wiktionary


podlizuch

po­tocz­nie: lizus, poch­leb­ca; wa­ze­li­niarz, pod­li­zy­wacz


SJP.pl

Patrz:

podlizuch

podlizucha

po­tocz­nie: lizus, poch­leb­ca; wa­ze­li­niarz, pod­li­zy­wacz


SJP.pl

Patrz:

podlizuch

podlizywacz

po­tocz­nie: lizus, poch­leb­ca; wa­ze­li­niarz, pod­li­zuch, pod­nó­żek


SJP.pl


podlizywaczka

→ pod­li­zy­wacz


SJP.pl

Patrz:

podlizywacz

podlizywanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pod­li­zy­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podlizanie n., lizusostwo n., lizus mos., lizula ż.

 czas. podlizywać się, podlizywać ndk., podlizać dk.

Wiktionary


podlić

czy­nić po­dłym


SJP.pl


podlodowy

1. znaj­du­ją­cy się pod lodem;
2. zwią­za­ny z tym, co umie­szcza się pod lodem


SJP.pl


podlodów

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pod­lo­dów – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. ryc­kim, w gmi­nie Ułęż
  • Pod­lo­dów – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. to­ma­szow­skim, w gmi­nie Ła­szczów
  • Pod­lo­dów – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. to­ma­szow­skim, w gmi­nie Ul­hó­wek

Wikipedia


podlodówka

Pod­lo­dów­ka – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie ryc­kim, w gmi­nie Ułęż.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość na­le­ża­ła ad­mi­ni­stra­cyj­nie do ów­czes­ne­go wo­je­wództ­wa lu­bel­skie­go.

Wieś jest so­łect­wem w gmi­nie Ułęż, które obej­mu­je także osadę Pod­lo­dów. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go z roku 2011 wieś li­czy­ła 139 miesz­kań­ców.

Wikipedia


podlondyński

zwią­za­ny z te­re­na­mi po­ło­żo­ny­mi pod Lon­dy­nem, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla te­re­nów po­ło­żo­nych pod Lon­dy­nem, le­żą­cy pod Lon­dy­nem itp.


SJP.pl


podlot

wzlot do góry, pod­le­ce­nie, po­der­wa­nie się do lotu


SJP.pl

Pod­lot – nazwa uży­wa­na do okre­śle­nia etapu roz­wo­jo­we­go ptaka gnia­zdow­ni­ka. Pod­lo­tem okre­śla się ptaka, który opu­ścił gnia­zdo (nie jest już pis­klę­ciem), ale nie po­tra­fi je­szcze do­brze latać na da­le­kie od­le­gło­ści. Pod­lot jest kar­mio­ny przez ro­dzi­ców poza gnia­zdem.

Wikipedia


podlotek

iro­nicz­nie o oso­bie mło­dej i nie­doś­wiad­czo­nej; żół­to­dziób


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pot. do­ra­sta­ją­ca dziew­czy­na, mię­dzy dwu­na­stym a szes­na­stym ro­kiem życia

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pod­lo­tek – przest. na­sto­let­nia dziew­czy­na
  • Pod­lo­tek (The Flap­per) – ame­ry­kań­ski film z 1920, re­ży­se­ria: Alan Cros­land
  • Pod­lo­tek (That Cer­ta­in Age) – ame­ry­kań­ski film z 1938, re­ży­se­ria: Ed­ward Lud­wig

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. lot mrz., podlatywanie n., lotnik mos.

 przym. oblatany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Śląsk Cieszyński strzap

Wiktionary


podlotkowaty

po­tocz­nie: wła­ści­wy do­ra­sta­ją­cej dziew­czy­nie


SJP.pl


podlubelski

zwią­za­ny z te­re­na­mi po­ło­żo­ny­mi pod Lu­bli­nem, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla te­re­nów po­ło­żo­nych pod Lu­bli­nem, le­żą­cy pod Lu­bli­nem itp.


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) znaj­du­ją­cy się lub od­by­wa­ją­cy się pod Lu­bli­nem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔdluˈbɛlsʲci, AS: podlubelsʹḱi

Wiktionary


podlubień

Pod­lu­bień – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie piotr­kow­skim, w gmi­nie Su­le­jów.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa piotr­kow­skie­go.

Wikipedia


podlubiński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) znaj­du­ją­cy się lub od­by­wa­ją­cy się pod Lu­bi­nem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔdluˈbʲĩj̃sʲci, AS: podlubʹĩĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Lubin m.

Wiktionary


podludzki

→ podcz­ło­wiek


SJP.pl

Patrz:

podczłowiek

podlutować

nieco do­lu­to­wać


SJP.pl


podmacać

1. po­tocz­nie: lu­bież­nie dot­knąć pal­ca­mi czy­je­goś ciała;
2. daw­niej: przy­pad­ko­wo wy­kryć, za­u­wa­żyć kogoś


SJP.pl


podmacierz

do­wol­ny układ ele­men­tów ma­cie­rzy pow­sta­ły przez „skre­śle­nie” pew­nej licz­by wier­szy i ko­lumn, sam two­rzą­cy ma­cierz


SJP.pl


podmacywać

1. po­tocz­nie: lu­bież­nie do­ty­kać pal­ca­mi czy­je­goś ciała;
2. daw­niej: przy­pad­ko­wo wpa­dać na czyjś trop


SJP.pl


podmadrycki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) znaj­du­ją­cy się pod Ma­dry­tem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔdmaˈdrɨt͡sʲci, AS: podmadrycʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Madryt m.

Wiktionary


podmajstrzy

po­moc­nik maj­stra


SJP.pl


podmakać

po­tocz­nie: na­sią­kać wil­go­cią, wodą od spodu


SJP.pl


podmaleniec

Pod­ma­le­niec – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie sta­szow­skim, w gmi­nie Sta­szów. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa tar­no­brze­skie­go.

Dawne czę­ści wsi – obiek­ty fiz­jo­gra­ficz­ne.

Wikipedia


podmalowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pod­ma­lo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. podmalować dk.

 rzecz. podmalowywanie n., malarz mos.

Wiktionary


podmalowywanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ro­bie­nie pod­kła­du z farby

 (1.2) ma­lo­wa­nie szki­cu obra­zu

 (1.3) wy­ko­ny­wa­nie po­pra­wek ma­lar­skich

 (1.4) kos­met. uwy­pu­kla­nie ja­kie­goś szcze­gó­łu w cza­sie wy­ko­ny­wa­nia ma­ki­ja­żu

 (1.5) przen. do­da­wa­nie do opo­wia­da­nia nie­praw­dzi­wych szcze­gó­łów w celu jego ua­trak­cyj­nie­nia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. malarz mos., podmalowanie n., podmalówka ż.

 czas. podmalowywać ndk., podmalować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.5) kolorowanie, podkolorowywanie, ubarwianie, upiększanie, lukrowanie, lakierowanie

Wiktionary


podmalówka

Pod­ma­lów­ka – wstęp­na, czę­sto upro­szczo­na i mo­no­chro­ma­tycz­na wer­sja obra­zu olej­ne­go lub tem­pe­ro­we­go sto­so­wa­na w tra­dy­cyj­nych warsz­ta­tach ma­lar­skich.

Pod­ma­lów­kę w tech­ni­ce tem­pe­ro­wej lub chu­dej tech­ni­ce olej­nej ma­lo­wa­no na za­grun­to­wa­nym po­do­bra­ziu z zaz­na­czo­ny­mi li­nia­mi szki­cu ogól­nej kom­po­zy­cji.

Wikipedia


podmarka

marka za­leż­na od marki głów­nej; sub­mar­ka


SJP.pl


podmarszczać

lekko mar­szczyć


SJP.pl


podmarszczyn

Pod­mar­szczyn – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie płoń­skim, w gmi­nie Dzie­rząż­nia.

Wieś du­chow­na "Pod­mar­szczy­no", włas­ność pre­ben­dal­na płoc­kiej ka­pi­tu­ły ka­te­dral­nej w 1542 roku, po­ło­żo­na była w dru­giej po­ło­wie XVI wieku w ziemi wy­szo­grodz­kiej. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa cie­cha­now­skie­go.

Wikipedia


podmarszczyć

lekko zmar­szczyć


SJP.pl


podmarzać

[czy­taj: pod­mar-zać]
1. od­czu­wać lek­kie, krót­kotr­wa­łe zimno;
2. lekko za­ma­rzać


SJP.pl


podmarznięty

[czy­taj: pod­mar-znię­ty] taki, który pod­marz­nął (tro­chę zmarz­nął); pod­marz­ły, po­marź­nię­ty


SJP.pl


podmarznąć

[czy­taj: pod­mar-znąć]
1. od­czuć lek­kie, krót­kotr­wa­łe zimno;
2. lekko za­marz­nąć


SJP.pl


podmarzły

[czy­taj: pod­mar-zły] taki, który pod­marzł (tro­chę zmarz­nął); pod­marz­nię­ty, pod­marź­nię­ty


SJP.pl


podmarźnięty

taki, który pod­marz­nął (tro­chę zmarz­nął); pod­marz­ły, po­marz­nię­ty


SJP.pl


podmawiać

mó­wiąc o czymś, wpły­wać na po­peł­nie­nie ja­kie­goś czynu (zaz­wy­czaj złego) przez kogoś; skła­niać, kusić, zwo­dzić, pod­pu­szczać


SJP.pl


podmazywać

rzad­ko: mazać, sma­ro­wać w nie­wiel­kim stop­niu


SJP.pl


podmaślanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pod­ma­ślać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. podmaślać ndk.

 rzecz. masło n., maślnica ż.

 przym. masłowy

Wiktionary


podmaślać

daw­niej: dawać ła­pów­kę


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) do­ga­dzać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Prze­stań­cie im cią­gle pod­ma­ślać, bo prze­sta­ną do­ce­niać wasz wy­si­łek. (z In­ter­ne­tu)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔdˈmaɕlat͡ɕ, AS: podmaślać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. masło n., maślnica ż., podmaślanie n.

 przym. masłowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dogadzać

Wiktionary


podmenu

[czy­taj: podmeNI] menu bę­dą­ce czę­ścią więk­sze­go menu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) in­form. menu po­drzęd­ne w sto­sun­ku do in­ne­go

Wiktionary


podmiana

nie­ucz­ci­wa, do­ko­na­na nie­po­strze­że­nie za­mia­na cze­goś w celu oszu­ka­nia kogoś; pod­mian­ka


SJP.pl


podmianka

nie­ucz­ci­wa za­mia­na cze­goś, wy­ko­na­na nie­po­strze­że­nie w celu oszu­ka­nia kogoś; pod­mia­na


SJP.pl


podmiatowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pod­mia­to­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. podmiatować ndk.

Wiktionary


podmiatować

cza­sow­nik

 (1.1) stpol. pod­su­wać

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔdmʲjaˈtɔvat͡ɕ, AS: podmʹi ̯atovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podmiatowanie n.

Wiktionary


podmiejski

po­tocz­nie: śro­dek lo­ko­mo­cji łą­czą­cy miej­sco­wość w po­bli­żu mia­sta z tym mia­stem


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) znaj­du­ją­cy się na przed­mie­ściu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zbu­do­wał sobie re­zy­den­cję pod­miej­ską w miej­sco­wo­ści Tibur (dzi­siej­sze Ti­vo­li), po­ło­żo­nej 31 ki­lo­me­trów za mu­ra­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔdˈmʲjɛ̇jsʲci, AS: podmʹi ̯ėi ̯sʹḱi

Wiktionary


podmiejskogórecki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) znaj­du­ją­cy się pod Miej­ską Górką

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Długo spa­ce­ro­wał po pod­miej­sko­gó­rec­kich mie­dzach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Miejska Górka ż., miejskogórczanin mos., miejskogórczanka ż.

 przym. miejskogórecki

Wiktionary


podmiejskość

→ pod­miej­ski


SJP.pl

Patrz:

podmiejski

podmielowiec

Pod­mie­lo­wiec (dawn. Sie­kier­no Pod­mi­lo­wiec) – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie kie­lec­kim, w gmi­nie Bo­dzen­tyn. Ma sta­tus so­łect­wa.

W po­bli­żu wsi znaj­du­je się nie­wiel­ki głaz na­rzu­to­wy o wy­mia­rach: obwód – 2,70 m., śred­ni­ca – 0,90 m., wy­so­kość – 0,60 m., zbu­do­wa­ny z sza­ro­be­żo­we­go, drob­no­ziar­ni­ste­go gra­ni­tu. W 1987 r. wpi­sa­ny zo­stał do re­je­stru za­byt­ków przy­ro­dy (nr WKP 134).

Wikipedia


podmienianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pod­mie­niać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podmienienie n., podmiana ż., podmianka ż.

 czas. podmieniać ndk., podmienić dk.

Wiktionary


podmikołowski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) znaj­du­ją­cy się lub od­by­wa­ją­cy się pod Mi­ko­ło­wem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W pod­mi­ko­łow­skich la­sach aż roi się od róż­ne­go zwie­rza.

 (1.1) Wyry to pod­mi­ko­łow­ska wieś gmin­na.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mikołów m., mikołowianin mos., mikołowianka ż., Mikołaj m., Mikołajki nmos.

 przym. mikołowski

Wiktionary


podminowywanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pod­mi­no­wy­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podminowanie n.

 czas. podminowywać ndk., podminować dk.

Wiktionary


podmiocik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od pod­miot

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podmiot m.

Wiktionary


podmiot

na­drzęd­na część zda­nia na­zy­wa­ją­ca osobę, rzecz lub zja­wi­sko, o któ­rym się w zda­niu orze­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gram. wyraz lub fraza okre­śla­ją­ca wy­ko­naw­cę lub od­bior­cę czyn­no­ści;

 (1.2) praw. osoba lub in­sty­tu­cja, która wy­ko­nu­je jakąś czyn­ność praw­ną, ma­ją­ca prawa wobec cze­goś

 (1.3) filoz. czło­wiek, jed­nost­ka

 (1.4) gram. wyraz lub fraza w związ­ku zgody z orze­cze­niem cza­sow­ni­ko­wym

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pod­miot go­spo­dar­czy
  • pod­miot (ję­zy­koz­naw­stwo)
  • pod­miot (psy­cho­lo­gia)
  • pod­miot (fi­lo­zo­fia)
  • pod­miot (prawo)
    • osoba fi­zycz­na
    • osoba praw­na
    • pod­miot prawa mię­dzy­na­ro­do­we­go
    • pod­miot zbio­ro­wy
  • pod­miot li­rycz­ny
    • pod­miot zbio­ro­wy
  • pod­miot po­li­ty­ki (aktor po­li­tycz­ny)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Czy może ist­nieć zda­nie bez pod­mio­tu?

 (1.2) Każdy czło­wiek jest pod­mio­tem prawa od uro­dze­nia do śmier­ci.

 (1.2) (…) Pań­stwo jako szcze­gól­ny pod­miot prawa po­dej­mu­je dzia­ła­nia w sfe­rze wład­czej (im­pe­rium) i w sfe­rze sto­sun­ków cy­wil­no­praw­nych (do­mi­nium).

 (1.3) Jaźń, włas­ne ja, jest roz­poz­na­wa­na w każ­dym akcie in­te­li­gen­cji jako pod­miot, do któ­re­go ten akt na­le­ży.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔdmʲjɔt, AS: podmʹi ̯ot

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podmiotowość ż., upodmiotowienie n., podmiocik mrz.

 czas. upodmiotowić dk.

 przym. podmiotowy

 przysł. podmiotowo

Wiktionary


podmiotka

daw­niej:
1. pod­su­fit­ka z pia­sku, wap­nia i gliny;
2. cia­sto do po­bu­dza­nia kwa­śnej fer­men­ta­cji


SJP.pl


podmiotowość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co pod­mio­to­we

Wiktionary

Pod­mio­to­wość – po­czu­cie bycia kimś, po­sia­da­nie toż­sa­mo­ści odróż­nia­ją­cej jed­nost­kę od in­nych. W jej ra­mach czło­wiek wie­rzy, że włas­na ak­tyw­ność w znacz­nym stop­niu za­le­ży od niego sa­me­go. Aby stać się pod­mio­tem trze­ba do­ko­nać świa­do­mych za­ło­żeń do­ty­czą­cych sa­me­go sie­bie i wy­brać włas­ną drogę roz­wo­ju. Po­czu­cie pod­mio­to­wo­ści roz­sze­rza moż­li­wo­ści edu­ka­cyj­ne czło­wie­ka i poz­wa­la na rozk­wit jego oso­bo­wo­ści.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. podmiot m.

 przym. podmiotowy

 przysł. podmiotowo

Wiktionary


podmiotowy

przy­miot­nik

 (1.1) jęz. zwią­za­ny z pod­mio­tem, do­ty­czą­cy pod­mio­tu

 (1.2) film. liter. stwo­rzo­ny przez osobę sta­no­wią­cą przed­miot badań

 (1.3) filoz. su­biek­tyw­ny, prze­ży­wa­ny przez osobę

 (1.4) med. od­czu­wa­ny przez pa­cjen­ta

 (1.5) praw. do­ty­czą­cy pod­mio­tu w pra­wie, osoby praw­nej

Wiktionary

Przykłady

 (1.5) Kon­tro­wer­sje wokół po­cho­dze­nia praw pod­mio­to­wych są po­chod­ną spo­rów o isto­tę prawa jako źró­dła norm praw­nych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podmiot mrz., podmiotowość ż.

Wiktionary


podmięknięty

rzad­ko: tro­chę roz­mię­kły z po­wo­du wil­go­ci; grzą­ski, pod­mo­kły, pod­mię­kły


SJP.pl


podmięknąć

tro­chę roz­mię­knąć z po­wo­du wil­go­ci; pod­mo­knąć


SJP.pl


podmiękły

rzad­ko: tro­chę roz­mię­kły z po­wo­du wil­go­ci; grzą­ski, pod­mo­kły


SJP.pl


podmiński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) znaj­du­ją­cy się lub od­by­wa­ją­cy się pod Miń­skiem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔdˈmʲĩj̃sʲci, AS: podmʹĩĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mińsk m.

Wiktionary


podmoknięty

na­sią­kać wil­go­cią, wodą od spodu


SJP.pl


podmoknąć

na­sią­kać wil­go­cią, wodą od spodu


SJP.pl


podmokłość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest pod­mo­kłe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podmakanie n., podmoknięcie n.

 czas. podmakać ndk., podmoknąć dk.

 przym. podmokły

Wiktionary


podmokły

o grun­cie: na­sią­knię­ty wodą


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) na­sią­knię­ty wodą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Lasy były prze­waż­nie pod­mo­kłe, w więk­szo­ści mie­sza­ne, a w miej­scach su­chych igla­ste.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔdˈmɔkwɨ, AS: podmoku̯y

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podmokłość ż., podmakanie n., podmoknięcie n., moczenie n.

 czas. podmakać ndk., podmoknąć dk., moczyć ndk., maczać ndk.

 przym. mokry

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bagienny, grząski

Wiktionary


podmontować

mon­tu­jąc, po­dłą­czyć


SJP.pl


podmontowywać

mon­tu­jąc, po­dłą­czać


SJP.pl


podmorski

przy­miot­nik

 (1.1) le­żą­cy pod po­wierzch­nią morza; przez­na­czo­ny do dzia­ła­nia pod po­wierzch­nią morza; dzie­ją­cy się pod po­wierzch­nią morza

Wiktionary

Powiązane:

 przym. morski, nadmorski, zamorski

 rzecz. morze n.

Wiktionary


podmoskiewski

1. po­ło­żo­ny w po­bli­żu Mosk­wy;
2. cha­rak­te­ry­stycz­ny dla oko­lic Mosk­wy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) znaj­du­ją­cy się bli­sko Mosk­wy, na przed­mie­ściach Mosk­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W pod­mo­skiew­skim mia­stecz­ku w sztu­ce ataku i przetr­wa­nia szko­li się na­sto­lat­ków. (z In­ter­ne­tu)

 (1.1) Skie­ro­wa­no nas do pracy przy wy­rę­bie lasów pod­mo­skiew­skich. (z In­ter­ne­tu)

 (1.1) Krwa­wa wojna o pod­mo­skiew­ski las. (z In­ter­ne­tu)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔdmɔˈsʲcɛfsʲci, AS: podmosʹḱefsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. moskiewszczyzna ż., Moskwa ż., moskwiczanin mos., moskwiczanka ż.

 przym. moskiewski

Wiktionary


podmrażać

zam­ra­żać nie do końca


SJP.pl


podmrozić

zam­ro­zić nie do końca


SJP.pl


podmrugać

daw­niej: zna­czą­co mru­gnąć, dając coś do zro­zu­mie­nia


SJP.pl


podmuch

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) stru­mień po­wie­trza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zanim usły­sza­łem wy­buch, po­czu­łem na ple­cy­e­cach pod­much.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔdmux, AS: podmuχ

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dmuchaniec mrz., podmuchanie n., podmuchiwanie n., dmuchawa ż.

 czas. podmuchać ndk., podmuchiwać ndk.

 przym. podmuchowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) powiew, wiew, tchnienie

Wiktionary


podmuchać

1. dmuch­nąć kil­ka­krot­nie na coś, dmu­chać przez chwi­lę;
2. zwy­kle o męż­czyź­nie: spę­dzić tro­chę czasu na współ­ży­ciu sek­su­al­nym; pob­zy­kać, po­ciup­ciać, po­dup­czyć


SJP.pl


podmuchiwać

1. dmu­chać kilka razy;
2. o wie­trze: wiać, po­wie­wać, dąć


SJP.pl


podmuchowy

wyt­wa­rza­ją­cy pod­much


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pod­mu­chem, do­ty­czą­cy pod­mu­chu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podmuch m., dmuchaniec mrz.

Wiktionary


podmurowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zob. pod­mu­rów­ka.

 (1.2) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pod­mu­ro­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔdmurɔˈvãɲɛ, AS: podmurovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. murarka ż., murarstwo n., murarz m., przedmurze n., podmurówka ż., murek m., mur mrz.

 czas. murować ndk., podmurować dk., wymurować dk.

 przym. murowy, murowany, murarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podmurówka

Wiktionary


podmurówka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) płyt­ki ka­mien­ny, ce­gla­ny lub be­to­no­wy fun­da­ment, na któ­rym opie­ra się kon­struk­cja bu­dyn­ku

Wiktionary

Pod­mu­rów­ka – płyt­ki fun­da­ment (czę­sto wy­ko­na­ny z cegły, ka­mie­ni lub be­to­nu), zaz­wy­czaj wy­sta­ją­cy nie­wie­le nad zie­mię, na któ­rym po­sa­da­wia się obiek­ty bu­dow­la­ne.

Naj­czę­ściej na pod­mu­rów­ce bu­do­wa­ne są płoty lub domy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mu­rarz za­żą­dał ogrom­nych pie­nię­dzy za wy­ko­na­nie fun­da­men­tu i pod­mu­rów­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔdmuˈrufka, AS: podmurufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. murarka ż., murarstwo n., murarz m., przedmurze n., podmurowanie n.

:: zdrobn. murek m.

 czas. murować, podmurować, wymurować

 przym. murowy, murowany, murarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podmurowanie

Wiktionary


podmyk

przej­ście ze zwisu do pod­po­ru za po­mo­cą prze­wro­tu z jed­no­czes­nym prze­su­nię­ciem nóg ku ty­ło­wi


SJP.pl


podmykać

daw­niej:
1. przy­su­wać, przy­bli­żać coś szyb­ko i nie­spo­dzie­wa­nie;
2. pod­my­kać się - pod­su­wać się, zbli­żać się, prze­do­sta­wać się szyb­ko i nie­spo­dzie­wa­nie


SJP.pl


podmysłowicki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) znaj­du­ją­cy się lub od­by­wa­ją­cy się pod My­sło­wi­ca­mi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔdmɨswɔˈvʲit͡sʲci, AS: podmysu̯ovʹicʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Mysłowice nmos., mysłowiczanin mos., mysłowiczanka ż.

 przym. mysłowicki

Wiktionary


podmywanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pod­my­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podmycie n.

 czas. podmywać ndk., podmyć dk.

Wiktionary


podmyć

1. o wo­dzie: za­brać pia­sek, zie­mię itp. pod­czas pod­pły­nię­cia pod spód cze­goś, na­ru­sza­jąc to;
2. umyć na­rzą­dy płcio­we


SJP.pl


podmówić

mó­wiąc o czymś, wpły­nąć na po­peł­nie­nie ja­kie­goś czynu (zaz­wy­czaj złego) przez kogoś; skło­nić, sku­sić, zwieść, pod­pu­ścić


SJP.pl


podmąchocice

Pod­mą­cho­ci­ce (dawn. Pod­mo­cho­ci­ce) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie kie­lec­kim, w gmi­nie Górno. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa kie­lec­kie­go.

Wikipedia


podmęczyć

1. lekko zmę­czyć;
2. pod­mę­czyć się - lekko się zmę­czyć


SJP.pl


podmłoda

po­cząt­ko­wa faza fer­men­ta­cyj­na cia­sta pszen­ne­go spo­rzą­dzo­na z mąki, wody i droż­dży


SJP.pl


podn.

skrót od: pod­nio­sły, pod­nio­śle


SJP.pl


podnajemczyni

ko­bie­ta wy­naj­mu­ją­ca od innej osoby rzecz przez nią uprzed­nio wy­na­ję­tą


SJP.pl


podnajmowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pod­naj­mo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niepodnajmowanie n., podnajęcie n., podnajem m., podnajemca m.

 czas. podnajmować ndk., podnająć dk.

Wiktionary


podnasierdziowo

przy­słó­wek

 (1.1) med. pod na­sier­dziem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mniej­sze ogni­ska tłu­szczu są rów­nież zlo­ka­li­zo­wa­ne pod­na­sier­dzio­wo, na wol­nej ścia­nie przed­sion­ków i na około uszek serca.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔdnaɕɛrʲˈd͡ʑɔvɔ, AS: podnaśerʹʒ́ovo

Wiktionary

Powiązane:

 przym. podnasierdziowy

Wiktionary


podnasierdziowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) med. znaj­du­ją­cy się / do­ko­ny­wa­ny / od­by­wa­ją­cy się pod na­sier­dziem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zwięk­szo­ne­mu na­pię­ciu jed­no­cze­śnie nie­dot­le­nio­nej ścia­ny lewej ko­mo­ry to­wa­rzy­szy zmniej­szo­ny pod­na­sier­dzio­wy prze­pływ krwi, a co za tym idzie zmniej­sze­nie skra­ca­nia się włó­kien mię­śnio­wych w fazie skur­czu serca.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔdnaɕɛrʲˈd͡ʑɔvɨ, AS: podnaśerʹʒ́ovy

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. podnasierdziowo

Wiktionary


podnawka

ryba oko­nioksz­tałt­na z pier­wszą płet­wą grzbie­to­wą przeksz­tał­co­ną w le­żą­cą na gło­wie przys­saw­kę; re­mo­ra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) icht. ryba z ro­dzi­ny pod­na­wek (nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Eche­ne­i­dae|ref=tak.) z apa­ra­tem przys­saw­ko­wym na grzbie­cie, któ­rym przy­cze­pia się do du­żych zwie­rząt mor­skich lub okrę­tów;

 (1.2) icht. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Eche­ne­is na­u­cra­tes|ref=tak., ga­tu­nek ryb z ro­dzi­ny pod­na­wek (nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Eche­ne­i­dae|ref=tak.);

 (1.3) icht. ryba z ga­tun­ku pod­naw­ka (1.2)

Wiktionary

Pod­naw­ka ("Eche­ne­is na­u­cra­tes") – ga­tu­nek ryby oko­nioksz­tałt­nej z ro­dzi­ny pod­naw­ko­wa­tych (Eche­ne­i­dae). Jest ga­tun­kiem kos­mo­po­li­tycz­nym wy­stę­pu­ją­cym w cie­płych mo­rzach.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Innym spe­cy­ficz­nym spo­so­bem sto­so­wa­nym przez wiele ludów jest po­lo­wa­nie na żół­wie za po­mo­cą pod­na­wek, czyli nie­wiel­kich rybek przy­sy­sa­ją­cych się do więk­szych ryb żółwi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nawa ż., podnawki nmos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) remora; przest. trzymonaw, trzymonawka, ssacz, tarczygłów

 (1.3) przest. trzymonaw, trzymonawka, ssacz, tarczygłów

Wiktionary


podnawki

ryba oko­nioksz­tałt­na z pier­wszą płet­wą grzbie­to­wą przeksz­tał­co­ną w le­żą­cą na gło­wie przys­saw­kę; re­mo­ra


SJP.pl


podnawkowate

ro­dzi­na mor­skich ryb oko­nioksz­tałt­nych; pod­naw­ki, re­mo­ry


SJP.pl

Pod­naw­ko­wa­te, pod­naw­ki, re­mo­ry (Eche­ne­i­dae) – ro­dzi­na mor­skich ryb oko­nioksz­tałt­nych. Spo­ra­dycz­nie wy­stę­pu­ją w wo­dach słod­kich i sło­na­wych. Przed­sta­wi­cie­le tej ro­dzi­ny mają wy­dłu­żo­ne smu­kłe ciało i spła­szczo­ną głowę. Ich żu­chwa jest wy­sta­ją­ca. Mają one rów­nież dwie płet­wy grzbie­to­we, z któ­rych pier­wsza przeksz­tał­co­na jest w owal­ną przys­saw­kę ma­ją­cą od 10 do 28 po­przecz­nych ru­cho­mych li­stew (fał­dów czep­nych).

Wikipedia


podnawkowaty

o ce­chach pod­naw­ko­wa­tych (ro­dzi­na ryb)


SJP.pl


podnerkowy

znaj­du­ją­cy się pod nerką


SJP.pl


podniebie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) książk. ob­szar po­wietrz­ny, pod­nieb­ny, prze­stwo­rza

 (1.2) rzad. bud. wew­nętrz­na część skle­pie­nia stro­pu

 (1.3) neol. geogr. kli­mat

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) (…) po­nie­waż pod­nie­bie (kli­mat) ich jest przy­krzej­sze, zatem i cha­rak­ter wię­cej po­nu­ry.

Wiktionary


podniebienie

1. skle­pio­na prze­gro­da od­dzie­la­ją­ca jamę ustną (u zwie­rząt jamę gę­bo­wą) od jamy no­so­wej
2. prze­no­śnie: zmysł smaku, na­rząd smaku
3. dolna, wew­nętrz­na po­wierzch­nia skle­pie­nia, zwła­szcza ko­pu­ły


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) anat. górna część jamy gę­bo­wej krę­gow­ców;

 (1.2) przen. smak, gust

 (1.3) ar­chit. wi­docz­na z wnę­trza po­mie­szcze­nia po­wierzch­nia skle­pie­nia;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pod­nie­bie­nie (ana­to­mia)
  • pod­nie­bie­nie (pa­le­ni­sko)
  • pod­nie­bie­nie (ar­chi­tek­tu­ra)

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌpɔdʲɲɛˈbʲjɛ̇̃ɲɛ, AS: podʹńebʹi ̯ė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 przym. podniebienny

Wiktionary


podniebienny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pod­nie­bie­niem, do­ty­czą­cy pod­nie­bie­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pod­nie­bie­nie mięk­kie, na­zy­wa­ne też war­stwą pod­nie­bien­ną, jest struk­tu­rą gład­ką i czę­ścio­wo ru­cho­mą, od­dzie­la­ją­cą jamę ustną od gar­dła w zwę­że­niu zwa­nym cie­śnią gar­dzie­li.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔdʲɲɛˈbʲjɛ̃nːɨ, AS: podʹńebʹi ̯ẽ•ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podniebienie n.

Wiktionary


podniebność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest pod­nieb­ne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. podniebny

 przysł. podniebnie

Wiktionary


podniebny

przy­miot­nik

 (1.1) dzie­ją­cy się bar­dzo wy­so­ko ponad zie­mią

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔdʲˈɲɛbnɨ, AS: podʹńebny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podniebność ż.

Wiktionary


podniecający

przy­miot­nik

 (1.1) wy­wo­łu­ją­cy pod­nie­ce­nie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podniecenie n., podnieta ż.

 czas. niecić, podniecać ndk., podniecić dk.

Wiktionary


podniecanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pod­nie­cać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔdʲɲɛˈt͡sãɲɛ, AS: podʹńecãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. niecić, rozniecać, podniecać ndk.

 rzecz. podnieta ż.

Wiktionary


podniecać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. pod­nie­cić)

 (1.1) wy­wo­ły­wać stan sil­ne­go ra­dos­ne­go po­bu­dze­nia ner­wo­we­go i uczu­cio­we­go

 (1.2) wzma­gać in­ten­syw­ność cze­goś

 (2.2) wpa­dać w stan sil­ne­go oży­wie­nia

 (2.3) zo­sta­wać po­bu­dzo­nym sek­su­al­nie lub zmy­sło­wo

 (2.4) pod­nie­cać (1.3) wza­jem­nie jeden dru­gie­go

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Fi­zy­cy pod­nie­ca­ją się teraz prze­pię­kną te­o­rią, we­dług któ­rej świat wcale nie jest zbu­do­wa­ny z ku­li­stych czą­stek ma­te­rii, ale jest sym­fo­nią drga­ją­cych strun.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔdʲˈɲɛt͡sat͡ɕ, AS: podʹńecać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. niecić, rozniecać, podniecić dk.

 rzecz. podniecenie n., podniecanie n., podnieta ż.

 przym. podniecający, podniecony

 przysł. podniecająco

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) radować, cieszyć

 (1.3) stymulować

 (2.1) stymulować się

 (2.2) radować się, cieszyć się

 (2.4) stymulować się

Wiktionary


podniecenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pod­nie­cić.

Wiktionary

Pod­nie­ce­nie – stan emo­cjo­nal­ny, po­łą­czo­ny z fiz­jo­lo­gicz­ną re­ak­cją wzro­stu ci­śnie­nia krwi na sku­tek pro­duk­cji adre­na­li­ny w or­ga­niz­mie.

Pod­nie­ce­nie sek­su­al­ne w zna­cze­niu ogól­nym jest to funk­cja po­bud­li­wo­ści sek­su­al­nej (go­to­wo­ści do re­ak­cji sek­su­al­nej) i sy­tu­a­cji zew­nętrz­nej.

Wikipedia

Powiązane:

 czas. podniecać, rozniecać, niecić

 rzecz. podnieta ż.

 przym. podniecający

Wiktionary


podniecić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. pod­nie­cać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|pod­nie­cać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔdʲˈɲɛ̇t͡ɕit͡ɕ, AS: podʹńėćić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podnieta ż.

 czas. podniecać, rozniecać, niecić

 przym. podniecający

Wiktionary


podniecony

przy­miot­nik

 (1.1) książk. bę­dą­cy w sta­nie po­bu­dze­nia emo­cjo­nal­ne­go

 (1.2) seks. taki, który jest w sta­nie pod­nie­ce­nia zmy­sło­we­go; go­to­wy do re­ak­cji sek­su­al­nej

Wiktionary

Powiązane:

 czas. podniecać

 rzecz. podnieta ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niespokojny, ożywiony, pobudzony

 (1.2) napalony

Wiktionary


podnieprzański

przy­miot­nik od: Pod­nie­prze


SJP.pl


podnieprze

ob­szar obej­mu­ją­cy po­rze­cze Dnie­pru


SJP.pl


podniesienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pod­nieść.

 (1.2) rel. kośc. część mszy, w cza­sie któ­rej ka­płan pod­no­si ho­stię i kie­lich, uka­zu­jąc wier­nym ma­te­rię sa­kra­men­tu;

Wiktionary

Pod­nie­sie­nie – część mszy świę­tej, w cza­sie któ­rej ka­płan pod­no­si w górę ho­stię i kie­lich, uka­zu­jąc zgro­ma­dzo­nym wier­nym ma­te­rię sa­kra­men­tu (chleb i wino), które w cza­sie mod­lit­wy eu­cha­ry­stycz­nej zo­sta­ły prze­mie­nio­ne w ciało i krew Chry­stu­sa. Ta prze­mia­na jest zwana trans­sub­stan­cja­cją.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Każdy ruch, ba, każde pod­nie­sie­nie po­wiek wy­da­wa­ło się mu cięż­kim tru­dem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔdʲɲɛ̇ˈɕɛ̇̃ɲɛ, AS: podʹńėśė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podnośnik m., podnośnica ż., podnośnia ż., podniesieniowy m., podniosłość ż., podnoszenie n.

 czas. nosić, nieść, podnosić ndk., podnieść dk.

 przym. podnośny, podnośnikowy, podniosły

 przysł. podniośle

Wiktionary


podniesieniowy

żoł­nierz na­da­ją­cy lufie dzia­ła prze­ciw­lot­ni­cze­go od­po­wied­ni kąt pod­nie­sie­nia


SJP.pl


podniesiński

naz­wi­sko


SJP.pl


podnieta

1. to, co za­chę­ca do cze­goś; bo­dziec;
2. stan pod­nie­ce­nia; pod­nie­ce­nie; po­bu­dze­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wy­ra­że­nie lub dzia­ła­nie za­chę­ca­ją­ce do wy­ko­na­nia okre­ślo­ne­go czynu

 (1.2) pot. stan za­chwy­tu

 (1.3) fizj. zob. bo­dziec.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do­ping ki­bi­ców był dla nie­miec­kich pił­ka­rzy zbyt słabą pod­nie­tą wobec prze­wa­gi dru­ży­ny z Me­dio­la­nu.

 (1.1) Wymóg uzy­ska­nia zez­wo­le­nia nie sto­su­je się do dzieł, które mają cechy sa­mo­dziel­nej twór­czo­ści, cho­ciaż pod­nie­tę do nich dał utwór cudzy.

 (1.2) Ale masz pod­nie­tę z kupna tego Ro­le­xa! Na­praw­dę nie ma się czym chwa­lić!

 (1.2) Ten film jest byle jaki, a ty masz z niego tyle pod­nie­ty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔdʲˈɲɛta, AS: podʹńeta

Wiktionary

Powiązane:

 czas. podniecać ndk., podniecić dk.

 rzecz. podniecenie n., podniecanie n.

 przym. podniecony, podniecający

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zachęta, pobudka, bodziec

 (1.2) gorączka, podniecenie, pot. podjarka, zachwyt

Wiktionary


podnieść

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. pod­no­sić)

 (1.1) do­ko­na­ny od|pod­no­sić.

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny pod­nieść się (ndk. pod­no­sić się)

 (2.1) do­ko­na­ny od|pod­no­sić się.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ona nie wa­ha­ła­by się pod­nieść słu­chaw­kę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔdʲɲɛ̇ɕt͡ɕ, AS: podʹńėść

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podnośnik m., podnośnica ż., podnośnia ż., podniesieniowy m., podniosłość ż., podnoszenie n., podniesienie n.

 czas. nieść, podnosić ndk.

 przym. podnośny, podnośnikowy, podniosły

 przysł. podniośle

Wiktionary


podniosła

forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) 3. os. lp. ż. przesz. od: pod­nieść

forma przy­miot­ni­ka.

 (2.1) ż. lp. od: pod­nio­sły

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ona pod­nio­sła z ziemi kart­kę.

 (2.1) Była to bar­dzo pod­nio­sła chwi­la.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔdʲˈɲɔswa, AS: podʹńosu̯a

Wiktionary


podniosłość

uro­czy­sty cha­rak­ter cze­goś, na­strój pełen pa­to­su, po­wa­gi, do­sto­jeń­stwa; do­stoj­ność, patos, ma­je­sta­tycz­ność, wznio­słość


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co pod­nio­słe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podnośnik m., podnośnica ż., podnośnia ż., podniesieniowy m., podnoszenie n., podniesienie n.

 czas. podnosić ndk., podnieść dk.

 przym. podniosły, podnośny, podnośnikowy

 przysł. podniośle

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wzniosłość, patetyczność, uroczystość, koturnowość

Wiktionary


podniosły

taki, który jest pełen pa­to­su, po­wa­gi, do­sto­jeń­stwa; do­stoj­ny, ma­je­sta­tycz­ny, wy­su­bli­mo­wa­ny, wznio­sły


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) uro­czy­sty, wznio­sły, pełen do­sto­jeń­stwa

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 3. os. lm. nmos. przesz. od: pod­nieść

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔdʲˈɲɔswɨ, AS: podʹńosu̯y

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podniosłość ż., podnośnik m., podnośnica ż., podnośnia ż., podniesieniowy m., podnoszenie n., podniesienie n.

 czas. podnosić ndk., podnieść dk.

 przym. podnośny, podnośnikowy

 przysł. podniośle

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) patetyczny, ceremonialny, okazały, pełen patosu, pełen powagi, poważny, solenny, uroczysty, wzniosły

Wiktionary


podnioślej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: pod­nio­śle


SJP.pl


podnioślejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: pod­nio­sły


SJP.pl


podniszczać

czę­ścio­wo coś ni­szczyć, zu­ży­wać


SJP.pl


podniszczyć

czę­ścio­wo coś zni­szczyć; nad­ni­szczyć, na­druj­no­wać, po­druj­no­wać


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) w pew­nym stop­niu zni­szczyć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Stał tu pod­ni­szczo­ny, przed­wo­jen­ny kre­dens, trzydrz­wio­wa szafa, rów­nież wy­ko­na­na w la­tach dwu­dzie­stych, do tego je­szcze okrą­gły stół z czte­re­ma krze­sła­mi i wy­le­ża­ny tap­czan, który matka Mirka ku­pi­ła na raty gdzieś koło roku sie­dem­dzie­sią­te­go.

Wiktionary


podnosić

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. pod­nieść)

 (1.1) unieść, wziąć coś do góry

 (1.2) usta­wiać coś do pionu

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny pod­no­sić się (dk. pod­nieść się)

 (2.1) uno­sić się, wsta­wać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na dwor­cu be­zdom­ni kręcą się w po­bli­żu pa­lą­cych i pod­no­szą nie­do­pał­ki, które ci rzu­ci­li na zie­mię.

 (1.1) Pies już coś wy­sta­wiał, sta­nął jak wryty z jedną łapą pod­nie­sio­ną.

 (2.1) […] z góry, po­przez szczy­ty drzew, za­glą­da­ły błę­kit­ne i białe ka­wał­ki obło­ków, jakby cie­ka­we spoj­rzeć w tę głąb cie­ni­stą, […] w któ­rej spo­mię­dzy trawy wyk­wi­tał blady nie­śmier­tel­nik żółty, pod­no­si­ły się dzwon­ki li­lio­we albo śród mchu pą­so­wia­ły lśnią­ce grona żu­ra­win.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔdˈnɔɕit͡ɕ, AS: podnośić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podnośnik m., podnośnica ż., podnośnia ż., podniesieniowy m., podniosłość ż., podnoszenie n., podniesienie n.

 czas. przenosić, wznosić, podnieść dk.

 przym. podnośny, podnośnikowy, podniosły

 przysł. podniośle

Wiktionary


podnosowy

ry­nien­ka pod­no­so­wa - krót­kie i płyt­kie za­głę­bie­nie bie­gną­ce w linii środ­ko­wej twa­rzy, od prze­gro­dy nosa do wargi gór­nej, ogra­ni­czo­ne od dołu guz­kiem wargi gór­nej


SJP.pl


podnoszenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pod­no­sić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔdnɔˈʃɛ̃ɲɛ, AS: podnošẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podnośnik m., podnośnica ż., podnośnia ż., podniesieniowy m., podniosłość ż., podniesienie n.

 czas. wznosić, podnosić ndk., podnieść dk.

 przym. podnośny, podnośnikowy, podniosły

 przysł. podniośle

Wiktionary


podnowinka

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pod­no­win­ka – wieś w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie au­gu­stow­skim, w gmi­nie No­win­ka
  • Pod­no­win­ka – osada leśna w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie au­gu­stow­skim, w gmi­nie No­win­ka
  • Pod­no­win­ka – część wsi No­win­ka w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie so­kól­skim, w gmi­nie Sidra

Wikipedia


podnowojorski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) znaj­du­ją­cy się pod Nowym Jor­kiem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔdnɔvɔˈjɔrsʲci, AS: podnovoi ̯orsʹḱi

Wiktionary


podnowosądecki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) znaj­du­ją­cy się pod Nowym Są­czem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔdnɔvɔsɔ̃nˈdɛt͡sʲci, AS: podnovosõndecʹḱi

Wiktionary


podnośnik

urzą­dze­nie do pod­no­sze­nia przed­mio­tów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. urzą­dze­nie do pod­no­sze­nia (bez wzglę­du na roz­miar)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔdˈnɔɕɲik, AS: podnośńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podnośnica ż., podnośnia ż., podniesieniowy m., podniosłość ż., podnoszenie n., podniesienie n.

 czas. podnosić ndk., podnieść dk.

 przym. podnośny, podnośnikowy, podniosły

 przysł. podniośle

Wiktionary


podnośnikowy

przy­miot­nik od: pod­no­śnik


SJP.pl


podnośny

słu­żą­cy do pod­no­sze­nia cze­goś, do tran­spor­tu na nie­wiel­ką wy­so­kość


SJP.pl


podnóże

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) miej­sce u spodu cze­goś, co się wzno­si

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) U pod­nó­ża góry rósł las.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔdˈnuʒɛ, AS: podnuže

Wiktionary


podnóżek

1. sto­łek, ławka itp. słu­żą­ce jako opar­cie dla nóg;
2. po­gard­li­wie: osoba nad­mier­nie usłuż­na, ule­gła; słu­ża­lec;
3. po­zio­ma część stop­nia scho­dów; stop­ni­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mebel lub ele­ment ja­kie­goś ukła­du, na któ­rym można wy­god­nie oprzeć nogi, zmniej­sza­jąc ich ob­cią­że­nie

 (1.2) górna pła­szczyz­na stop­nia scho­dów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) po­gard. ktoś nad­mier­nie usłuż­ny lub ule­gły wobec kogoś

Wiktionary

Pod­nó­żek – mebel ma­ją­cy na celu zmniej­sze­nie ob­cią­że­nia sta­tycz­ne­go ukła­du kost­no-mię­śnio­we­go koń­czyn dol­nych pod­czas sie­dze­nia. Mogą przyj­mo­wać formę ta­bo­re­tu, pufu lub spe­cjal­nej, po­chy­lo­nej pod­staw­ki pod nogi.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. podnóżnik m.

 przym. podnóżkowy, podnóżny

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) pupilek

 (2.3) daw. podnóżnik

Wiktionary


podoba

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stpol. po­do­bień­stwo, po­do­biz­na

Wiktionary

Po­do­ba – część mia­sta To­ma­szo­wa Ma­zo­wiec­kie­go w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie to­ma­szow­skim, po­ło­żo­na na pra­wym brze­gu Pi­li­cy. Roz­po­ście­ra się w re­jo­nie ulic Po­do­ba i Ko­le­jo­wej.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pɔˈdɔba, AS: podoba

Wiktionary


podobanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­do­bać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. podobać ndk.

Wiktionary


podobiadek

daw­niej: po­si­łek mię­dzy śnia­da­niem a obia­dem; dru­gie śnia­da­nie


SJP.pl


podobieństwo

zgod­ność, wspól­ność pew­nych cech dwu albo wię­cej osób, przed­mio­tów itp.; pra­wie jed­na­ko­wy wy­gląd, po­wi­no­wact­wo, bli­skość, zbież­ność, po­kre­wień­stwo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zgod­ność pew­nych cech, wła­ści­wo­ści po­mię­dzy oso­ba­mi lub rze­cza­mi

 (1.2) mat. przeksz­tał­ce­nie ge­o­me­trycz­ne, w któ­rym za­cho­wa­ny jest sto­su­nek od­le­gło­ści punk­tów;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • po­do­bień­stwo (przeksz­tał­ce­nie ge­o­me­trycz­ne)
  • trój­ką­ty po­dob­ne – re­la­cja po­do­bień­stwa trój­ką­tów
  • po­do­bień­stwo ma­cie­rzy
  • po­do­bień­stwo jed­no­mia­nów (wy­ra­zów) wie­lo­mia­nu
  • po­do­bień­stwo w se­man­ty­ce
  • te­o­ria po­do­bień­stwa
  • po­do­bień­stwo che­micz­ne

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌpɔdɔˈbʲjɛ̇̃j̃stfɔ, AS: podobʹi ̯ė̃ĩ ̯stfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podobizna ż., podobność ż.

 przym. podobny, podobniutki

 przysł. podobnie, podobno

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) analogia, analogiczność, zbieżność, zgodność, powinowactwo

Wiktionary


podobizna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) por­tret, wi­ze­ru­nek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na ban­kno­cie dwu­stu­zło­to­wym wid­nie­je po­do­biz­na Zyg­mun­ta I Sta­re­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔdɔˈbʲizna, AS: podobʹizna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podobieństwo n., upodobnienie n., upodabnianie n.

 czas. upodabniać ndk., upodobnić dk.

 przym. podobny, podobniutki

 przysł. podobno, podobnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wyobrażenie, wizerunek, przedstawienie, ukazanie

Wiktionary


podobiński

naz­wi­sko


SJP.pl


podoblin

Po­do­blin – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie gar­wo­liń­skim, w gmi­nie Ma­cie­jo­wi­ce. Leży przy dro­dze wo­je­wódz­kiej nr 801

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa sied­lec­kie­go.

Wier­ni Ko­ścio­ła rzym­sko­ka­to­lic­kie­go na­le­żą do pa­ra­fii Wnie­bow­zię­cia Najś­więt­szej Maryi Panny w Ma­cie­jo­wi­cach.

Wikipedia


podobna

1. przy­po­mi­na­ją­cy kogoś lub coś;
2. taki jak inny, o któ­rym uprzed­nio była mowa


SJP.pl


podobnie

przy­słó­wek

 (1.1) w po­dob­ny spo­sób

 (1.2) po­rów­ny­wal­nie, w po­dob­nym stop­niu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Byli po­dob­nie ubra­ni, róż­ni­li się tylko ko­lo­rem kra­wa­ta.

 (1.2) Nigdy nie wi­dział po­dob­nie pię­knej isto­ty.

 (1.2) Ceny w lipcu wzros­ną po­dob­nie jak w sierp­niu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈdɔbʲɲɛ, AS: podobʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 przym. podobny

 rzecz. podobizna ż., podobieństwo n., podobność ż.

 czas. upodabniać, upodobnić

 przysł. podobno

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) analogicznie

 (1.2) porównywalnie, równie, tak

Wiktionary


podobniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: po­dob­nie


SJP.pl


podobniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: po­dob­ny; bar­dziej po­dob­ny


SJP.pl


podobnież

1. po­tocz­nie: praw­do­po­dob­nie, po­dob­no, ponoć;
2. prze­sta­rza­le: wzmoc­nio­ne "po­dob­nie" (w zna­cze­niu: tak jak u in­ne­go, wcze­śniej wzmian­ko­wa­ne­go)


SJP.pl


podobniusieńki

zdrob­nie­nie od: po­dob­ny; po­dob­niut­ki, po­dob­niu­teń­ki


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pot. zdrobn. od: po­dob­ny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔdɔbʲɲüˈɕɛ̇̃ɲci, AS: podobʹńüśė̃ńḱi

Wiktionary


podobniuteńki

zdrob­nie­nie od: po­dob­ny; po­dob­niut­ki, po­dob­niu­sień­ki


SJP.pl


podobniutki

zdrob­nie­nie od: po­dob­ny; po­dob­niu­teń­ki, po­dob­niu­sień­ki


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zdrobn. od: po­dob­ny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔdɔbʲˈɲutʲci, AS: podobʹńutʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. podobny

 rzecz. podobieństwo n., podobizna ż.

Wiktionary


podobno

praw­do­po­dob­nie, ponoć


SJP.pl

mo­du­lant[zob. uwagi]

 (1.1) wyraz ko­mu­ni­ku­ją­cy, że mó­wią­cy dy­stan­su­je się od wy­ra­ża­ne­go sądu, nie jest pe­wien co do jego praw­dzi­wo­ści; jak mówią, jak się zdaje

Wiktionary

Po­dob­no – trze­ci sin­gel grupy Hey z al­bu­mu "Do ry­ce­rzy, do szlach­ty, doo mie­szczan". Był na­gry­wa­ny w 2012 roku, a wy­da­ny - pod ko­niec wrze­śnia 2013 roku. Zo­stał wy­da­ny 5 mie­się­cy po wy­da­niu sin­gla "Co tam?". Utrzy­ma­ny jest w tej samej sty­li­sty­ce, co utwór "Co tam?" - roc­ko­wej, cho­ciaż trwa tro­chę dłu­żej. Za­wie­ra także ele­men­ty elek­tro­ni­ki. Te­le­dysk do ut­wo­ru zo­stał zre­a­li­zo­wa­ny w Wiet­na­mie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­dob­no lu­bisz grać w karty?

 (1.1) Woda po­dob­no była zimna jak lód i nikt nie od­wa­żył się do niej wejść.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈdɔbnɔ, AS: podobno

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podobizna ż., podobieństwo n., podobność ż.

 przym. podobny

 przysł. podobnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ponoć, jakoby, daw. pono; gw. Górny Śląsk bezma, snoci, gw. Śląsk Cieszyński pono

Wiktionary


podobnoć

daw­niej: po­dob­no; po­dob­noś


SJP.pl


podobnoś

daw­niej: po­dob­no; po­dob­noć


SJP.pl


podobny

1. przy­po­mi­na­ją­cy kogoś lub coś;
2. taki jak inny, o któ­rym uprzed­nio była mowa


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) wy­glą­da­ją­cy pra­wie tak samo, ma­ją­cy zbli­żo­ny wy­gląd

 (1.2) geom. ma­ją­cy swoje czę­ści w pro­por­cji do czę­ści innej fi­gu­ry;

Wiktionary

Po­dob­ny – pio­sen­ka i de­biu­tanc­ki so­lo­wy sin­gel za­po­wia­da­ją­cy pier­wszy album Pio­tra Zioły, który uka­zał się wios­ną 2016 roku ("Re­vol­ving Door"). Au­tor­ką słów jest Gaba Kulka, a mu­zy­ki Piotr i Grze­gorz Zioła. Te­le­dysk do pio­sen­ki, opu­bli­ko­wa­ny 27 paź­dzier­ni­ka 2015, wy­re­ży­se­ro­wał Da­niel Ja­ro­szek, a au­to­rem zdjęć jest Ma­te­usz Dzie­koń­ski. Sin­gel wy­da­ła firma War­ner Music Po­land.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Asia jest bar­dzo po­dob­na do swo­jej mamy.

 (1.2) Trój­ką­ty ABC i DEF są po­dob­ne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈdɔbnɨ, AS: podobny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podobieństwo n., podobizna ż., podobność ż.

 przysł. podobno, podobnie

 przym.

:: zdrobn. podobniutki

Wiktionary


podobojczyk

dolna po­wierzch­nia oboj­czy­ka


SJP.pl


podobrazie

Po­do­bra­zie, po­dło­że ma­lar­skie – ogól­na nazwa po­dło­ża w ma­lar­stwie szta­lu­go­wym (w ma­lar­stwie ścien­nym i in­nych ro­dza­jach ma­lar­stwa ra­czej tylko „po­dło­że ma­lar­skie”).

Wikipedia


podobszar

mniej­sza część więk­sze­go ob­sza­ru


SJP.pl


podobwód

Po­dob­wód – sto­sun­ko­wo mała jed­nost­ka or­ga­ni­za­cyj­na woj­ska pro­wa­dzą­ca dzia­ła­nia nie­re­gu­lar­ne (par­ty­zanc­kie) na te­re­nie kilku wsi, kilku gmin albo nawet ca­łe­go po­wia­tu.

Wikipedia


podochojski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) znaj­du­ją­cy się lub od­by­wa­ją­cy się pod Ochoj­cem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) O, zgro­zo, na po­do­choj­skich łą­kach ktoś urzą­dził sobie dzi­kie wy­sy­pi­sko.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ochojec m., ochojczanin mos., ochojczanka ż.

 przym. ochojski

Wiktionary


podociekać

spę­dzić pe­wien czas na do­wia­dy­wa­niu się cze­goś lub wy­kry­wa­niu cze­goś


SJP.pl


podocierać

do­trzeć wiele cze­goś


SJP.pl


podocinać

do­ciąć po kolei, wiele razy


SJP.pl


podociskać

do­cis­nąć po kolei, wiele razy


SJP.pl


podociągać

do­cią­gnąć wiele cze­goś


SJP.pl


podocyt

ko­mór­ka na­błon­ka trzew­ne­go kłę­busz­ka ner­ko­we­go od­po­wie­dzial­na za fil­tra­cję oso­cza i pow­sta­wa­nie moczu pier­wot­ne­go


SJP.pl

Po­do­cyt (ina­czej: ko­mór­ka po­do­cy­tar­na lub ko­mór­ka blasz­ki trzew­nej to­reb­ki kłę­busz­ka ner­ko­we­go) – wy­so­ko wy­spe­cja­li­zo­wa­na ko­mór­ka na­błon­ka trzew­ne­go kłę­busz­ka ner­ko­we­go, klu­czo­wa z punk­tu wi­dze­nia se­lek­tyw­nej fil­tra­cji oso­cza i pow­sta­wa­nia moczu pier­wot­ne­go.

Wikipedia


podoczny

znaj­du­ją­cy się pod okiem


SJP.pl


podoczodołowy

1. znaj­du­ją­cy się pod oczo­do­ła­mi, np. otwór po­do­czo­do­ło­wy;
2. nerw po­do­czo­do­ło­wy - nerw bę­dą­cy prze­dłu­że­niem nerwu szczę­ko­we­go


SJP.pl


pododcinek

część od­cin­ka


SJP.pl


pododdział

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wojsk. część więk­szej jed­nost­ki, nie ma­ją­ca sa­mo­dziel­no­ści go­spo­dar­czej i ad­mi­ni­stra­cyj­nej, która zo­sta­ła wyz­na­czo­na do ja­kichś zadań;

Wiktionary

Po­dod­dział – jed­nost­ka or­ga­ni­za­cyj­na woj­ska, część więk­sze­go po­dod­dzia­łu, od­dzia­łu lub związ­ku tak­tycz­ne­go, nie­ma­ją­ca zwy­kle sa­mo­dziel­no­ści go­spo­dar­czej i ad­mi­ni­stra­cyj­nej.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pɔdˈɔdʲd͡ʑaw, AS: pododʹʒ́au̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. oddział mrz.

Wiktionary


pododmiana

jed­nost­ka sy­ste­ma­tycz­na w za­kre­sie od­mia­ny


SJP.pl


podoficer

żoł­nierz po­sia­da­ją­cy sto­pień po­do­fi­cer­ski: w woj­skach lą­do­wych i lot­ni­czych, po­li­cji, stra­ży po­żar­nej: sto­pień od ka­pra­la do star­sze­go sier­żan­ta szta­bo­we­go, w ma­ry­nar­ce wo­jen­nej: od mata do star­sze­go bos­ma­na szta­bo­we­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) wojsk. adm. osoba zaj­mu­ją­ca od­po­wied­nią po­zy­cję w hie­rar­chii ja­kiejś służ­by mun­du­ro­wej; w Pol­sce: po­sia­da­ją­ca sto­pień co najm­niej ka­pra­la, a niż­szy niż pod­po­rucz­ni­ka;

Wiktionary

Po­do­fi­cer – żoł­nierz na­le­żą­cy do kor­pu­su po­do­fi­ce­rów (znaj­du­ją­ce­go się na śred­nim szcze­blu w hie­rar­chii woj­sko­wej, tj. po­mię­dzy kor­pu­sem sze­re­go­wych a ofi­ce­rów), peł­nią­cy naj­czę­ściej funk­cję do­wód­cy po­dod­dzia­łu niż­sze­go szcze­bla (np. dru­ży­ny).

Po­do­fi­ce­ro­wie mogą rów­nież zaj­mo­wać inne sta­no­wi­ska, jak np.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Spę­dził w nim prze­cież sporo czasu jako młody po­do­fi­cer przy­sła­ny tu na kursy za­wo­do­we prze­de wszyst­kim z za­kre­su kry­mi­na­li­sty­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. podoficerski

Wiktionary


podoficerka

→ po­do­fi­cer


SJP.pl

Patrz:

podoficer

podoficerski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z po­do­fi­ce­rem, do­ty­czą­cy po­do­fi­ce­ra

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (2.1) na­le­żą­cy do po­do­fi­ce­ra, bę­dą­cy jego włas­no­ścią

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (3.1) taki jak u po­do­fi­ce­ra, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla po­do­fi­ce­ra

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podoficer mos.

Wiktionary


podofilina

ży­wi­ca otrzy­my­wa­na z ko­rze­ni ro­śli­ny po­do­fi­lum; śro­dek żół­cio­pęd­ny i prze­czy­szcza­ją­cy sto­so­wa­ny w we­te­ry­na­rii


SJP.pl

Po­do­fi­li­na, ży­wi­ca po­do­fi­lo­wa (łac. Re­si­na Po­dop­hyl­li, "Po­dop­hyl­li­num") – ży­wi­ca otrzy­my­wa­na przez strą­ce­nie wodą al­ko­ho­lo­we­go wy­cią­gu z kłą­cza stop­kow­ca tar­czo­wa­te­go ("Po­dop­hyl­lum pel­ta­tum" L.), wy­su­sze­nie i sprosz­ko­wa­nie. Po­do­fi­li­na ma po­stać sza­ra­wo­żół­tych, bru­nat­na­wo­sza­rych kru­chych gru­dek bądź syp­kie­go, dość cięż­kie­go, bez­po­sta­cio­we­go prosz­ku o zróż­ni­co­wa­nej bar­wie: żół­ta­wej, żół­ta­wo­zie­lo­na­wej bądź brą­zo­wej.

Wikipedia


podofilum

ro­śli­na z ro­dzi­ny ber­be­ry­so­wa­tych; sto­po­wiec


SJP.pl

Po­do­fi­lum, sto­po­wiec, stop­ko­wiec, bie­drzy­ga, pa­ra­sol­nik ("Po­dop­hyl­lum") – ro­dzaj bylin z ro­dzi­ny ber­be­ry­so­wa­tych ("Ber­be­ri­da­ce­ae"). W wą­skim uję­ciu sy­ste­ma­tycz­nym obej­mu­je tylko jeden ga­tu­nek – stop­ko­wiec tar­czo­wa­ty "Po­dop­hyl­lum pel­ta­tum", w sze­ro­kim włą­cza­nych jest tu wszyst­kich 17 ga­tun­ków z czte­rech ro­dza­jów po­dro­dzi­ny "Po­dop­hyl­lo­i­de­ae".

Wikipedia


podoglądać

1. spę­dzić pe­wien czas na ota­cza­niu kogoś tros­kli­wą opie­ką;
2. spę­dzić pe­wien czas na czu­wa­niu nad prze­bie­giem ja­kichś prac


SJP.pl


podogon

przed­sta­wi­ciel rzędu pa­ję­cza­ków przy­po­mi­na­ją­cych roz­to­cza


SJP.pl


podogonie

część uprzę­ży koń­skiej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) część uprzę­ży koń­skiej

 (1.2) część ciała zwie­rzę­cia pod ogo­nem

Wiktionary

Po­do­go­nie – pas, który z jed­nej stro­ny przy­mo­co­wa­ny jest do sio­dła, a z dru­giej stro­ny za­koń­czo­ny jest pętlą słu­żą­cą do przew­le­cze­nia ogona konia. Pętla po przew­le­cze­niu po­win­na zna­leźć się pod rze­pem ogona.

Po­do­go­nie za­po­bie­ga prze­su­wa­niu się sio­dła do przo­du, w przy­pad­ku gdy nie znaj­du­je ono opar­cia na kłę­bie konia.

Wikipedia


podogony

przed­sta­wi­ciel rzędu pa­ję­cza­ków przy­po­mi­na­ją­cych roz­to­cza


SJP.pl


podogrywać

do­grać wiele cze­goś


SJP.pl


podoić

spę­dzić pe­wien czas na do­je­niu


SJP.pl


podojrzewać

doj­rze­wać przez pe­wien czas lub doj­rzeć po kolei


SJP.pl


podokapowy

znaj­du­ją­cy się pod oka­pem


SJP.pl


podokarmianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­do­kar­miać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. podokarmiać dk.

Wiktionary


podokarp

po­do­karp wiel­ko­list­ny - ga­tu­nek ro­śli­ny uży­wa­ny w sztu­ce bon­sai; za­strza­lin


SJP.pl


podokańczać

do­koń­czyć po kolei, wiele razy


SJP.pl


podokiennik

wmu­ro­wa­na pod oknem (w po­mie­szcze­niu lub na zew­nątrz) długa, pro­sto­kąt­na deska lub bla­cha; pa­ra­pet


SJP.pl


podoklejać

do­kle­ić kilka po­zo­sta­łych ele­men­tów


SJP.pl


podokręcać

do­krę­cić po kolei, wiele razy


SJP.pl


podoktorski

zwią­za­ny z za­a­wan­so­wa­ną pracą na­u­ko­wą lub za­wo­do­wą wy­kra­cza­ją­cą poza sto­pień dok­to­ra, np. staż po­dok­tor­ski


SJP.pl


podokupować

do­ku­pić wiele cze­goś; po­do­ku­py­wać


SJP.pl


podokupywać

do­ku­pić wiele cze­goś; po­do­ku­po­wać


SJP.pl


podokładać

do­ło­żyć wiele cze­goś


SJP.pl


podolak

naz­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. miesz­ka­niec Po­do­la

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mnó­stwo tam Wo­ły­nia­ków, Ukra­iń­ców, Po­do­la­ków osia­da, two­rzy się to­wa­rzy­stwo miłe; są re­sur­sa dla mło­de­go, jak ja, czło­wie­ka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Podolanin mos., Podolanka ż., podole n., Podole n.

 przym. podolski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Podolanin

Wiktionary


podolanin

miesz­ka­niec Po­do­la (re­gio­nu w Pol­sce)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Po­do­la

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Podole n., Podolsk mrz.

:: fż. Podolanka ż.

 przym. podolski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Podolak

Wiktionary


podolanka

miesz­kan­ka Po­do­la (re­gio­nu w Pol­sce)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Po­do­la; ko­bie­ta z tej kra­i­ny

Wiktionary

Po­do­lan­ka – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie bial­skim, w gmi­nie Te­re­spol.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa bial­sko­pod­la­skie­go.

Wieś jest so­łect­wem w gmi­nie Te­re­spol. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go z roku 2011 wieś li­czy­ła 65 miesz­kań­ców i byłą dwu­dzie­stą drugą miej­sco­wo­ścią gminy.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Podole n., Podolsk mrz.

:: fm. Podolanin mos.

 przym. podolski

Wiktionary


podolbrzym

Dia­gram Hertz­sprun­ga-Rus­sel­la

Wikipedia


podole

kra­i­na ge­o­gra­ficz­no-hi­sto­rycz­na we wschod­niej czę­ści Eu­ro­py


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) daw., także. gw-pl|Pod­ha­le,Ma­zu­ry. do­li­na, ni­zi­na

Wiktionary

Po­do­le ( Po­do­lia, Поділля, "Po­dil­la", Подолье, "Po­dol­je", Po­do­lia, Po­do­lya) – kra­i­na hi­sto­rycz­na i ge­o­gra­ficz­na (Wy­ży­na Po­dol­ska) na te­ry­to­rium Ukra­i­ny oraz Moł­da­wii, zlo­ka­li­zo­wa­na nad pół­noc­ny­mi do­pły­wa­mi środ­ko­we­go Dnie­stru (m.in. Zbru­czem, Smo­try­czem, Uszy­cą), a także w gór­nym biegu rzeki Boh.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Podole n., Podolak mos.

 przym. podolski

Wiktionary


podolec

naz­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś w Chor­wa­cji, w żu­pa­nii za­grzeb­skiej, w mie­ście Vrbo­vec

Wiktionary

Po­do­lec – wieś w Chor­wa­cji, w żu­pa­nii za­grzeb­skiej, w mie­ście Vrbo­vec. W 2011 roku li­czy­ła 96 miesz­kań­ców.

Wikipedia


podolecki

naz­wi­sko


SJP.pl


podolegać

spra­wiać ból, przy­krość lub kło­pot przez pe­wien czas


SJP.pl


podoleśnicki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) znaj­du­ją­cy się lub od­by­wa­ją­cy się pod Ole­śni­cą

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔdɔlɛɕˈɲit͡sʲci, AS: podoleśńicʹḱi

Wiktionary


podolin

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Po­do­lin – wieś w woj. łódz­kim, w pow. piotr­kow­skim, w gmi­nie Mo­szcze­ni­ca
  • Po­do­lin – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. wą­gro­wiec­kim, w gmi­nie Wapno
  • Po­do­lin – dawna gmina

Wikipedia


podolog

spe­cja­li­sta zaj­mu­ją­cy się dia­gno­zo­wa­niem i le­cze­niem cho­rób stopy i stawu sko­ko­wo-go­le­nio­we­go; po­dia­tra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) med. spe­cja­li­sta od cho­rób stóp i paz­nok­ci

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mam pro­ble­my z ha­luk­sem, muszę udać się do po­do­lo­ga.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podologia ż.

:: fż. podolożka ż.

 przym. podologiczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podiatra

Wiktionary


podologia

dzie­dzi­na me­dy­cy­ny zaj­mu­ją­ca się dia­gno­zo­wa­niem i le­cze­niem cho­rób stopy i stawu sko­ko­wo-go­le­nio­we­go; po­dia­tria


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. dział me­dy­cy­ny, który zaj­mu­je się dia­gno­zą i le­cze­niem cho­rób stóp oraz stawu sko­ko­wo-go­le­nio­we­go;

Wiktionary

Po­do­lo­gia, po­dia­tria – dzie­dzi­na me­dy­cy­ny zaj­mu­ją­ca się dia­gno­zo­wa­niem i le­cze­niem (także chi­rur­gicz­nym w wy­pad­ku le­ka­rza) cho­rób stopy i stawu sko­ko­wo-go­le­nio­we­go. Za­bie­gi po­do­lo­gicz­ne mają róż­no­ra­ki cha­rak­ter i wy­ma­ga­ją od osoby prak­ty­ku­ją­cej ten zawód wie­dzy z za­kre­su nauk me­dycz­nych, tj.: dia­be­to­lo­gia, der­ma­to­lo­gia, chi­rur­gia, or­to­pe­dia, opa­try­wa­nia ran, tech­nik za­o­pa­trze­nia or­to­pe­dycz­ne­go (or­te­zy, wkład­ki or­to­pe­dycz­ne).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) O ile pa­mię­tam pani Anna zaj­mu­je się po­do­lo­gią.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podolog mos.

 przym. podologiczny

 przysł. podologicznie

Wiktionary


podologiczny

→ po­do­lo­gia; po­dia­trycz­ny


SJP.pl


podolożka

→ po­do­log


SJP.pl

Patrz:

podolog

podolsk

mia­sto w Rosji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w Rosji, w ob­wo­dzie mo­skiew­skim;

 (1.2) geogr. adm. mia­sto w Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie ode­skim;

Wiktionary

Po­dolsk ( Подольск) – mia­sto w Rosji, w ob­wo­dzie mo­skiew­skim, nad Pa­chrą (do­pływ Mosk­wy). We­dług da­nych z 2020 roku liczy około 308 tys. miesz­kań­ców.

W 1971 roku mia­sto zo­sta­ło odz­na­czo­ne Or­de­rem Czer­wo­ne­go Sztan­da­ru Pracy.

Od 2021 r. sie­dzi­ba epar­chii po­dol­skiej.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. podolski

 rzecz. Podolanin mos., Podolanka ż.

Wiktionary


podolski

1. przy­miot­nik od: Po­do­le, Po­dolsk;
2. pie­wik po­dol­ski - owad chro­nio­ny w Pol­sce


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Po­do­la, zwią­za­ny z Po­do­lem, po­cho­dzą­cy z Po­do­la

 (1.2) zwią­za­ny z Po­dol­skiem (mia­stem w Rosji)

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­to­ni Po­dol­ski – pol­ski urzęd­nik pań­stwo­wy
  • Lukas Po­dol­ski – nie­miec­ki pił­karz
  • Łu­kasz Po­dol­ski – pol­ski ko­larz
  • Ka­mie­niec Po­dol­ski
  • Mo­hy­lów Po­dol­ski
  • Front Po­dol­ski
  • Pe­ru­ko­wiec po­dol­ski

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pɔdˈɔlsʲci, AS: podolsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Podolak mos., Podole n., Podolanin mos., Podolanka ż., Podolsk mrz., podole n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skr. pod.

Wiktionary


podolsztyński

1. po­ło­żo­ny w po­bli­żu Olsz­ty­na;
2. cha­rak­te­ry­stycz­ny dla oko­lic Olsz­ty­na


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) znaj­du­ją­cy się pod Olsz­ty­nem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔdɔlˈʃtɨ̃j̃sʲci, AS: podolštỹĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Olsztyn m.

Wiktionary


podolszyn

Po­dol­szyn – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie pia­se­czyń­skim, w gmi­nie Lesz­no­wo­la.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa war­szaw­skie­go.

Wikipedia


podominikański

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który kie­dyś na­le­żał do do­mi­ni­ka­nów lub do­mi­ni­ka­nek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­bu­do­wa­nia po­do­mi­ni­kań­skie do­sta­ły się w ręce ma­gi­stra­tu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Dominik m., dominikanin m., dominikanka ż.

 przym. dominikański

Wiktionary


podomka

luźny strój do­mo­wy, uży­wa­ny zaz­wy­czaj do okry­cia przed po­ło­że­niem się do łóżka lub krót­ko po wsta­niu, za­kła­da­ny czę­sto na pi­ża­mę lub nocną ko­szu­lę; szla­frok


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) luźny, wy­god­ny ubiór, zaz­wy­czaj w for­mie su­kien­ki lub szla­fro­ka, no­szo­ny w domu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Moja są­siad­ka nie­za­leż­nie od pory dnia ot­wie­ra mi drzwi w po­dom­ce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈdɔ̃mka, AS: podõmka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dom mrz., domówka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szlafrok

Wiktionary


podomykać

dom­knąć po kolei, wiele razy


SJP.pl


podomyślać

po­do­my­ślać się -
1. do­my­ślić się jed­ne­go po dru­gim;
2. o wielu: do­my­ślić się ko­lej­no


SJP.pl


podonczas

daw­niej: w tam­tym cza­sie; wów­czas, wten­czas, wtedy


SJP.pl


podonowski

naz­wi­sko


SJP.pl


podopieczna

po­zo­sta­ją­cy pod czy­jąś opie­ką


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta znaj­du­ją­ca się pod opie­ką

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Stefo, jak ma na imię ta wasza po­do­piecz­na z ze­spo­łem Hioba?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podopieczność ż.

:: fm. podopieczny mos.

 przym. podopieczny

 przyim. pod opieką

Wiktionary


podopieczność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co po­do­piecz­ne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podopieczna ż., podopieczny mos.

 przym. podopieczny

 przyim. pod opieką

Wiktionary


podopieczny

po­zo­sta­ją­cy pod czy­jąś opie­ką


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba znaj­du­ją­ca się pod opie­ką

przy­miot­nik

 (2.1) znaj­du­ją­cy się pod opie­ką

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zyg­munt, nasz po­do­piecz­ny, spę­dzi sier­pień nad Ba­la­ton.

 (1.1) Tru­ciz­ny było mało i nie star­czy­ło­by jej dla wszyst­kich po­do­piecz­nych le­kar­ki, a dzie­ci, dla któ­rych tej tru­ciz­ny za­bra­knie, tak czy tak umrą, tyle że ano­ni­mo­wo w ko­mo­rze ga­zo­wej obozu w Tre­blin­ce.

 (2.1) Wczo­raj po­do­piecz­ny wy­cho­wa­nek pani An­to­ni­ny miał za­wo­dy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podopieczność ż.

:: fż. podopieczna ż.

 przyim. pod opieką

Wiktionary


podopierać

1. do­prać po kolei;
2. po­do­pie­rać się - zo­stać do­pra­nym po kolei


SJP.pl


podopieszczać

do­pie­ścić po kolei, wiele razy


SJP.pl


podopijać

dopić po kolei, wiele razy


SJP.pl


podopinać

1. do­piąć po kolei;
2. przy­piąć po kolei; po­przy­pi­nać;
3. do­pro­wa­dzić po kolei do końca; po­za­kań­czać


SJP.pl


podopingować

spę­dzić pe­wien czas na do­pin­go­wa­niu


SJP.pl


podopolski

1. po­ło­żo­ny w po­bli­żu Opola;
2. cha­rak­te­ry­stycz­ny dla oko­lic Opola


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) znaj­du­ją­cy się pod Opo­lem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔdɔˈpɔlsʲci, AS: podopolsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Opole n., Opolskie n.

Wiktionary


podopowiadać

do­po­wie­dzieć po kolei, wiele razy


SJP.pl


podoprawiać

1. do­pra­wić wie­lo­krot­nie;
2. do­łą­czyć po kolei bra­ku­ją­ce ele­men­ty


SJP.pl


podopychać

dopch­nąć po kolei, wiele razy


SJP.pl


podoradzać

udzie­lić wielu rad


SJP.pl


podoranie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­do­rać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. podorać dk.

Wiktionary


podorać

wy­ko­nać po­do­ryw­kę


SJP.pl


podorgan

jed­nost­ka or­ga­ni­za­cyj­na wy­dzie­lo­na z or­ga­nu ad­mi­ni­stra­cji pań­stwo­wej


SJP.pl


podorywanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­do­ry­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niepodorywanie n.

 czas. podorywać ndk.

Wiktionary


podorywać

wy­ko­ny­wać po­do­ryw­kę


SJP.pl


podorywka

płyt­ka orka ścier­ni­ska wy­ko­ny­wa­na zaraz po sko­sze­niu zboża


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) roln. pier­wsza, płyt­ka orka wy­ko­ny­wa­na latem, bez­poś­red­nio po zbio­rze, która roz­po­czy­na upra­wę gleby pod jakąś ro­śli­nę;

 (1.2) roln. po­do­ra­na zie­mia; zie­mia po po­do­ryw­ce (1.1)

Wiktionary

Po­do­ryw­ka – orka płyt­ka roz­po­czy­na­ją­ca ze­spół upra­wek poż­niw­nych, wy­ko­ny­wa­na latem bez­poś­red­nio po zbio­rze ro­ślin. Po­do­ryw­ka może być wy­ko­na­na płu­giem po­do­ryw­ko­wym, kul­ty­wa­to­rem po­do­ryw­ko­wym lub broną ta­le­rzo­wą. Po­do­ryw­kę wy­ko­nu­je się naj­czę­ściej do głę­bo­ko­ści 5-10cm.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. podorywkowy

 czas. orać, zaorywać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. podorówka

Wiktionary


podorówka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) reg. roln. zob. po­do­ryw­ka.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do­o­ry­wa­no po­do­rów­ki, że niek­tó­ry kładł skibę ostat­nią już o gę­stym mroku, a wra­ca­jąc do dom ob­zie­rał się je­szcze za się za rolę i że­gnał ją westch­nie­niem do wios­ny.

Wiktionary


podorędzie

1. daw­niej: coś w za­się­gu ręki, do po­dręcz­ne­go użyt­ku;
2. na po­do­rę­dziu - w po­bli­żu, na za­wo­ła­nie, go­to­we w po­go­to­wiu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) daw. coś, co służy do użyt­ku po­dręcz­ne­go

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔdɔˈrɛ̃ɲd͡ʑɛ, AS: podorẽńʒ́e

Wiktionary


podosiadać

1. do­siąść wiele zwie­rząt wierz­cho­wych;
2. po­do­sia­dać się - o wielu oso­bach: usiąść przy kimś


SJP.pl


podosiniak

ja­dal­ny grzyb ka­pe­lu­szo­wy z ro­dzi­ny bo­ro­wi­ko­wa­tych; koź­larz czer­wo­ny


SJP.pl


podoskakiwać

do­sko­czyć po kolei


SJP.pl


podoski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Boh­dan Po­do­ski
  • Fran­ci­szek Po­do­ski
  • Ga­briel Po­do­ski (1719-1777), pry­mas Pol­ski od 1767
  • Jan Józef Po­do­ski (1904-1998), in­ży­nier, pro­fe­sor elek­try­ki, ini­cja­tor bu­do­wy metra w War­sza­wie
  • Ja­nusz Po­do­ski
  • Jerzy Po­do­ski
  • Józef An­to­ni Po­do­ski
  • Ka­zi­mierz Po­do­ski
  • Mi­chał Po­do­ski
  • Mi­ko­łaj Po­do­ski
  • Roman Po­do­ski (1873-1954), pol­ski uczo­ny elek­tryk, pio­nier elek­try­fi­ka­cji pol­skich kolei
  • Wik­tor Po­do­ski

Wikipedia


podoskop

apa­rat me­dycz­ny do dia­gno­sty­ki stóp


SJP.pl

Po­do­skop – urzą­dze­nie dia­gno­stycz­ne do ba­da­nia stóp wy­po­sa­żo­ne w lu­stro oraz świa­tła LED. Przy po­mo­cy po­do­sko­pu można badać stopy u dzie­ci, mło­dzie­ży i do­ro­słych. Daje wiele pod­sta­wo­wych in­for­ma­cji nie­zbęd­nych w trak­cie dia­gno­zo­wa­nia i le­cze­nia wszel­kich scho­rzeń.

Wikipedia


podoskopia

ba­da­nie linii pa­pi­lar­nych stóp w ce­lach iden­ty­fi­ka­cyj­nych; pel­ma­to­sko­pia


SJP.pl

Po­do­sko­pia, pel­ma­to­sko­pia – dział tech­ni­ki kry­mi­na­li­stycz­nej, po­krew­ny do dak­ty­lo­sko­pii, zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem linii pa­pi­lar­nych znaj­du­ją­cych się na sto­pach.

Wikipedia


podoskopowy

→ po­do­skop


SJP.pl

Patrz:

podoskop

podoskwierać

być uciąż­li­wym przez pe­wien czas


SJP.pl


podostry

w od­nie­sie­niu do cho­rób: prze­bie­ga­ją­cy bez gwał­tow­nych ob­ja­wów i trwa­ją­cy dłu­żej


SJP.pl


podosuwać

do­su­nąć po kolei, wiele razy


SJP.pl


podoszywać

do­szyć po kolei, wiele razy


SJP.pl


podotykać

dot­knąć po kolei, wiele razy


SJP.pl


podowalać

spę­dzić pe­wien czas na do­wa­la­niu; do­wa­lić wiele róż­nych rze­czy


SJP.pl


podołać

1. po­ra­dzić sobie z czymś, spro­stać cze­muś;
2. daw­niej, dziś gwa­ro­wo: zwy­cię­żyć, po­ko­nać


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. po­do­ły­wać)

 (1.1) książk. zdo­łać zro­bić coś

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sprostać, zdołać

Wiktionary


podołek

wgłę­bie­nie w far­tu­chu lub sukni two­rzą­ce się z wy­pu­kło­ści ma­te­ria­łu pod­czas sia­da­nia


SJP.pl


podoływać

ra­dzić sobie z czymś, wy­ko­ny­wać coś, po­ko­nu­jąc trud­no­ści


SJP.pl


podośno

Po­do­śno – osada w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim, w po­wie­cie słu­bic­kim, w gmi­nie Ośno Lu­bu­skie.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa go­rzow­skie­go.

Miej­sco­wość po­ło­żo­na jest na dro­dze lo­kal­nej Radów – Ośno Lu­bu­skie.

Wikipedia


podoświadczać

spę­dzić pe­wien czas na doś­wiad­cza­niu cze­goś


SJP.pl


podożynkowy

do­ty­czą­cy okre­su po do­żyn­kach


SJP.pl


podpabianicki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) znaj­du­ją­cy się lub od­by­wa­ją­cy się pod Pa­bia­ni­ca­mi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔtpabʲjä̃ˈɲit͡sʲci, AS: potpabʹi ̯ä̃ńicʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pabianice nmos.

Wiktionary


podpadanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pod­pa­dać.

Wiktionary


podpadziocha

mło­dzie­żo­wo: pod­pad­nię­cie komuś


SJP.pl


podpadły

taki, który pod­padł


SJP.pl


podpajać

tro­chę poić kogoś, zwła­szcza al­ko­ho­lem


SJP.pl


podpajęczy

znaj­du­ją­cy się pod środ­ko­wą oponą móz­go­wo-rdze­nio­wą; pod­pa­ję­czy­no­wy, pod­pa­ję­czy­nów­ko­wy


SJP.pl


podpajęczynowy

znaj­du­ją­cy się pod środ­ko­wą oponą móz­go­wo-rdze­nio­wą; pod­pa­ję­czy, pod­pa­ję­czy­nów­ko­wy


SJP.pl


podpajęczynówkowo

→ pod­pa­ję­czy­nów­ko­wy


SJP.pl

Patrz:

podpajęczynówkowy

podpajęczynówkowy

znaj­du­ją­cy się pod środ­ko­wą oponą móz­go­wo-rdze­nio­wą; pod­pa­ję­czy­no­wy, pod­pa­ję­czy


SJP.pl


podpakowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pod­pa­ko­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. podpakować dk.

Wiktionary


podpalacz

ten, kto wznie­ca pożar


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek umyśl­nie wznie­ca­ją­cy pożar

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podpalaczka ż., podpałka ż., podpalenie n., podpalanie n., palacz mos.

 czas. rozpalać, palić, podpalać ndk., podpalić dk.

Wiktionary


podpalaczka

ko­bie­ta, która wznie­ca pożar


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta umyśl­nie wznie­ca­ją­ca pożar

Wiktionary

Pod­pa­lacz­ka (ang. "Fi­re­star­ter") – po­wieść au­tor­stwa Step­he­na Kinga wy­da­na w 1980 roku. W Pol­sce, po­dob­nie jak w przy­pad­ku kilku wcze­śniej­szych po­wie­ści Step­he­na Kinga, Pod­pa­lacz­kę pier­wszy raz wy­da­no na­kła­dem wy­daw­nict­wa Phan­tom Press In­ter­na­tio­nal pod ory­gi­nal­nym ty­tu­łem Fi­re­star­ter. Wy­da­nie to nie po­sia­da­ło de­dy­ka­cji ("Pa­mię­ci Shir­ley Jack­son, która nigdy nie mu­sia­ła pod­no­sić głosu."). W 1999 roku po­wieść wy­da­no już pod pol­skim ty­tu­łem na­kła­dem wy­daw­nict­wa Pró­szyń­ski i S-ka.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. podpalacz m., podpalanie n., podpalenie n., podpałka ż.

 czas. rozpalać, palić, podpalać ndk., podpalić dk.

Wiktionary


podpalanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pod­pa­lać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔtpaˈlãɲɛ, AS: potpalãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. podpalać, palić

 rzecz. palnik mrz., palaczka ż., podpalacz m., podpalaczka ż.

Wiktionary


podpalany

1. po­wo­do­wać za­pa­le­nie się cze­goś;
2. ce­lo­wo zni­szczyć coś przez spo­wo­do­wa­nie po­ża­ru;
3. przy­ru­mie­nić coś mocno na wierz­chu


SJP.pl


podpalać

1. po­wo­do­wać za­pa­le­nie się cze­goś;
2. ce­lo­wo zni­szczyć coś przez spo­wo­do­wa­nie po­ża­ru;
3. przy­ru­mie­nić coś mocno na wierz­chu


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. pod­pa­lić)

 (1.1) pod­kła­dać ogień pod coś

 (1.2) palić pa­pie­ro­sy od czasu do czasu

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny pod­pa­lać się (dk. pod­pa­lić się)

 (2.1) pod­kła­dać ogień pod sa­me­go sie­bie

 (2.2) pod­kła­dać ogień wza­jem­nie pod włas­ne mie­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) He­le­na zła­pa­ła męża na go­rą­cym uczyn­ku, gdy pod­pa­lał na bal­ko­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔtˈpalat͡ɕ, AS: potpalać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. palenie n., podpalanie n., podpalenie n., podpalacz mos., podpalaczka ż., podpałka ż., palnik mrz., palaczka ż.

 czas. popodpalać, rozpalać, podpalić dk., palić ndk.

Wiktionary


podpalenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) umyśl­ne po­dło­że­nie ognia ma­ją­ce na celu wy­wo­ła­nie po­ża­ru;

Wiktionary

Pod­pa­le­nie – umyśl­ne po­dło­że­nie ognia ma­ją­ce na celu wy­wo­ła­nie po­ża­ru.

Sza­cu­je się, że ok. 40% po­ża­rów w Pol­sce to pod­pa­le­nia.

Na­ło­go­we pod­pa­le­nie okre­śla­ne jest mia­nem pi­ro­ma­nii.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Stra­ża­cy stwier­dzi­li, że pożar lasu nie był efek­tem ude­rze­nia pio­ru­na, lecz ce­lo­we­go pod­pa­le­nia.

 (1.1) Ubez­pie­cze­nia nie­o­bej­mu­ją­ce pod­pa­leń są nie­le­gal­ne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔtpaˈlɛ̃ɲɛ, AS: potpalẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. podpalać, palić

 rzecz. podpalaczka ż., palaczka ż., palnik mrz., podpalacz, zapalenie

Wiktionary


podpalić

spo­wo­do­wać za­pa­le­nie się cze­goś


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. pod­pa­lać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|pod­pa­lać.

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny pod­pa­lić się (ndk. pod­pa­lać się)

 (2.1) do­ko­na­ny od|pod­pa­lać się.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dwór po­sta­wio­no na wzgó­rzu, gdzie w ko­ściusz­kow­skim pow­sta­niu pa­trol Ko­za­ków bu­szo­wał po po­ko­jach, a ucho­dząc przed uła­na­mi dom pod­pa­lił.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔtˈpalʲit͡ɕ, AS: potpalʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podpałka ż., palnik mrz., palenie n., palaczka ż., podpalacz m., podpalaczka ż.

 czas. rozpalać, podpalać, palić, popodpalać

Wiktionary


podpanewnicki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) znaj­du­ją­cy się lub od­by­wa­ją­cy się pod Pa­new­ni­ka­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W pod­pa­new­nic­kich la­sach nie uś­wiad­czysz je­le­nia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Panewniki nmos.

 przym. panewnicki

Wiktionary


podparcie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) rzecz, która pod­pie­ra coś, utrzy­mu­je we wła­ści­wej po­zy­cji

 (1.2) coś lub ktoś wspo­ma­ga­ją­cy kogoś in­ne­go

Wiktionary

Powiązane:

 czas. podeprzeć dk., podpierać ndk.

 rzecz. parcie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podpora

 (1.2) wsparcie

Wiktionary


podparty

taki, który pod­parł się czymś, oparł się na czymś lub o coś; wspar­ty, opar­ty


SJP.pl


podparyski

zwią­za­ny z te­re­na­mi po­ło­żo­ny­mi pod Pa­ry­żem, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla te­re­nów po­ło­żo­nych pod Pa­ry­żem, le­żą­cy pod Pa­ry­żem itp.


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) znaj­du­ją­cy się pod Pa­ry­żem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Póź­niej dzie­ła Marty po­ka­za­ne zo­sta­ły w Lon­dy­nie oraz pod­czas Se­zo­nu Pol­skie­go w pod­pa­ry­skim Bourg-la-Reine.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔtpaˈrɨsʲci, AS: potparysʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Paryż mrz.

 przym. paryski

Wiktionary


podpasić

po­tocz­nie: pod­pa­so­wać, przy­pa­so­wać komuś; przy­pa­sić


SJP.pl


podpaska

1. wkład­ka hi­gie­nicz­na uży­wa­na przez ko­bie­ty w okre­sie men­stru­a­cji;
2. prze­sta­rza­łe: to, co pod­pa­su­je, pod­wią­zu­je coś;
3. w rol­nict­wie: po­przecz­na bru­zda wy­o­ra­na na polu w celu do­pro­wa­dze­nia wody


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hig. chłon­ny wkład zew­nętrz­nie po­chła­nia­ją­cy krew men­stru­a­cyj­ną

Wiktionary

Pod­pa­ska – pro­dukt hi­gie­nicz­ny z mięk­kie­go chłon­ne­go ma­te­ria­łu, sto­so­wa­ny przez ko­bie­ty w cza­sie men­stru­a­cji. Może być rów­nież sto­so­wa­na w przy­pad­ku krwa­wie­nia po po­ro­dzie, pod­czas re­kon­wa­le­scen­cji po ope­ra­cji gi­ne­ko­lo­gicz­nej, po po­ro­nie­niu lub abor­cji, a także w każ­dej innej sy­tu­a­cji, gdzie ko­niecz­ne jest za­ab­sor­bo­wa­nie wy­pły­wa­ją­cej z po­chwy krwi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zapas dar­mo­wych pod­pa­sek hi­gie­nicz­nych w to­a­le­cie urzę­du roz­dra­pa­no w dwie go­dzi­ny.

 (1.1) Ewa używa pod­pa­sek ze skrzy­deł­ka­mi.

 (1.1) Ku­pi­łam znów worek pod­pa­sek (…) Strasz­nie nie lubię wy­sta­wać w skle­pach po ten ar­ty­kuł pier­wszej po­trze­by.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. podpaskowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podpaska higieniczna

Wiktionary


podpaski

1. wkład­ka hi­gie­nicz­na uży­wa­na przez ko­bie­ty w okre­sie men­stru­a­cji;
2. prze­sta­rza­łe: to, co pod­pa­su­je, pod­wią­zu­je coś;
3. w rol­nict­wie: po­przecz­na bru­zda wy­o­ra­na na polu w celu do­pro­wa­dze­nia wody


SJP.pl


podpaskowy

→ pod­pa­ska


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pod­pa­ską, do­ty­czą­cy pod­pa­ski

Wiktionary

Patrz:

podpaska

Powiązane:

 rzecz. podpaska ż.

Wiktionary


podpasować

przy­pa­so­wać; po­tocz­nie:
1. do­pa­so­wać w pew­nym stop­niu;
2. spo­do­bać się, speł­nić czy­jeś ocze­ki­wa­nia; po­dejść


SJP.pl


podpasowywać

przy­pa­so­wy­wać; po­tocz­nie:
1. do­pa­so­wy­wać;
2. po­do­bać się, speł­niać czy­jeś ocze­ki­wa­nia


SJP.pl


podpasywać

1. prze­wią­zy­wać pa­skiem, sznu­rem, taśmą itp.;
2. po­tocz­nie: po­do­bać się, speł­niać czy­jeś ocze­ki­wa­nia


SJP.pl


podpatrywaczka

→ pod­pa­try­wacz


SJP.pl

Patrz:

podpatrywacz

podpatrywanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pod­pa­try­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niepodpatrywanie n.

 czas. podpatrywać ndk.

Wiktionary


podpatrzyć

przyj­rzeć się komuś, cze­muś z ukry­cia, nie­po­strze­że­nie


SJP.pl


podpaznokciowy

znaj­du­ją­cy się pod paz­nok­ciem


SJP.pl


podpał

1. to, co służy do roz­pa­la­nia ognia; pod­pał­ka;
2. daw­niej: roz­nie­ca­nie ognia; pożar


SJP.pl


podpałka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) coś co służy do roz­nie­ce­nia ognia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jak roz­pa­lić mam gril­la bez pod­pał­ki? — za­py­tał Janek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔtˈpawka, AS: potpau̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 czas. odpalić, podpalać ndk., podpalić dk.

 rzecz. podpalacz m., podpalaczka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rozpałka

Wiktionary


podpałkowy

→ pod­pał­ka


SJP.pl

Patrz:

podpałka

podpaństwo

jed­nost­ka ge­o­bo­ta­nicz­na w obrę­bie pań­stwa ro­ślin­ne­go


SJP.pl


podpekiński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) znaj­du­ją­cy się lub od­by­wa­ją­cy się pod Pe­ki­nem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔtpɛˈcĩj̃sʲci, AS: potpeḱĩĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pekin

Wiktionary


podpełzać

pełz­nąc, czoł­ga­jąc się zbli­żać się do kogoś, do cze­goś, wsu­wać się pod coś


SJP.pl


podpełznięty

taki, który gdzieś pod­pełz­nął; pod­pełź­nię­ty, pod­peł­zły


SJP.pl


podpełznąć

pełz­nąc, czoł­ga­jąc się zbli­żyć się do kogoś, do cze­goś, wsu­nąć się pod coś


SJP.pl


podpełzły

pełz­nąc, czoł­ga­jąc się zbli­żyć się do kogoś, do cze­goś, wsu­nąć się pod coś


SJP.pl


podpełźnięty

taki, który gdzieś pod­pełz­nął; pod­pełz­nię­ty, pod­peł­zły


SJP.pl


podpieniek

ja­dal­ny grzyb z klasy pie­czar­nia­ków, pa­so­żyt two­rzą­cy kępy na pnia­kach i ko­rze­niach drzew, głów­nie igla­stych; opień­ka, opie­niek, pod­pień­ka


SJP.pl


podpieprzenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pod­pie­przyć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. podpieprzyć

Wiktionary


podpieprzyć

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. pod­pie­przać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|pod­pie­przać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Źró­dła do­brze po­in­for­mo­wa­ne po­da­ją, że będą krę­cić nowy film w skró­cie pod ty­tu­łem „PiS” – „Pod­pie­przy­my i Słoń­ce”…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔtˈpʲjɛpʃɨt͡ɕ, AS: potpʹi ̯epšyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podpieprzenie n., podpieprzanie n.

 czas. pieprzyć, podpieprzać ndk.

 przym. pieprznięty

Wiktionary


podpieranie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pod­pie­rać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔtpʲjɛˈrãɲɛ, AS: potpʹi ̯erãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. podpierać, prać

 rzecz. pranie n., podpórka ż.

Wiktionary


podpierać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. po­de­przeć)

 (1.1) dawać pod­par­cie, aby coś nie prze­wró­ci­ło się, nie opa­dło

 (1.2) słu­żyć za pod­par­cie

 (1.3) wzmac­niać jakąś tezę

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. po­de­prać)

 (2.1) rzad. prać po tro­chu

cza­sow­nik zwrot­ny pod­pie­rać się (dk. po­de­przeć się)

 (3.1) dawać pod­par­cie sa­me­mu sobie

 (3.2) dawać pod­par­cie sobie wza­jem­nie

 (3.3) przen. po­wo­ły­wać się na coś na po­par­cie swo­jej tezy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Od rzeź­by Au­gu­sta Ro­di­na róż­nił mo­de­la tylko nie­o­dłącz­ny pa­pie­ros w pod­pie­ra­ją­cym głowę ręku.

 (1.1) Sie­dział przy łożu cho­re­go, w za­my­śle­niu pod­pie­ra­jąc głowę pię­ścia­mi.

 (1.3) Do każ­dej tezy mogę zna­leźć dwa pod­pie­ra­ją­ce ją fakty, jeden ar­ty­kuł oraz trzy po­uf­ne plot­ka­ot­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔtˈpʲjɛrat͡ɕ, AS: potpʹi ̯erać

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1-3) (3.1-3)

 rzecz. podpora ż., podpórka ż., podparcie n., podpieranie

 czas. podeprzeć, opierać

 (2.1)

 rzecz. pranie n., pralka ż.

 czas. prać, uprać, opierać

Wiktionary


podpierdalacz

wul­gar­nie: do­no­si­ciel, de­nun­cjant; szpi­cel, kon­fi­dent


SJP.pl


podpierdalaczka

wul­gar­nie: do­no­si­ciel­ka, de­nun­cjant­ka; szpic­lów­ka, kon­fi­dent­ka


SJP.pl


podpierdalanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pod­pier­da­lać.

 (1.2) wulg. do­ko­ny­wa­nie de­nun­cja­cji

 (1.3) wulg. do­ko­ny­wa­nie nie­wiel­kich kra­dzie­ży

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔtpʲjɛrdaˈlãɲɛ, AS: potpʹi ̯erdalãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podpierdolenie n.

 czas. zapierdalać ndk., pierdolić dk., podpierdalać ndk., podpierdolić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-3) posp. podpieprzanie; pot. podpierniczanie

 (1.2) pot. kablowanie; neutr. denuncjowanie, donoszenie

 (1.3) pot. podwędzanie; neutr. podbieranie

Wiktionary


podpierdalać

wul­ga­ryzm, zwy­kle w zna­cze­niach:
1. kraść;
2. wy­da­wać kogoś, zdra­dzać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni

 (1.1) wulg. kraść

 (1.2) wulg. zło­śli­wie do­no­sić, skar­żyć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ktoś pod­pier­do­lił z mo­je­go biura wszyst­kie ołów­ki.

 (1.2) Karol pod­pier­do­lił mnie u szefa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔtpʲjɛrˈdalat͡ɕ, AS: potpʹi ̯erdalać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pierdolić, podpierdolić, zapierdalać

 rzecz. podpierdolenie n., podpierdalanie n., pierd mrz., pierdel mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1,2) podpieprzać, podpierniczać

 (1.1) podwędzać, podbierać

 (1.2) kablować

Wiktionary


podpierdolić

pod­je­bać; wul­ga­ryzm, zwy­kle w zna­cze­niach:
1. ukraść;
2. wydać kogoś, zdra­dzić


SJP.pl


podpierdzielać

nieco wul­gar­nie: kraść; pod­wę­dzać, pod­pro­wa­dzać, jumać


SJP.pl


podpierdzielić

pod­pier­ni­czyć; nieco wul­gar­nie:
1. ukraść; pod­wę­dzić, pod­pro­wa­dzić, po­di­wa­nić;
2. do­nieść na kogoś; pod­ka­blo­wać, pod­wa­lić, na­ka­po­wać, za­ka­po­wać


SJP.pl


podpierniczać

pod­pier­dzie­lać; po­tocz­nie:
1. kraść; pod­wę­dzać, pod­pro­wa­dzać, po­di­wa­niać;
2. do­no­sić na kogoś; pod­ka­blo­wy­wać, pod­wa­lać, ka­po­wać


SJP.pl


podpierniczyć

pod­pier­dzie­lić; po­tocz­nie:
1. ukraść; pod­wę­dzić, pod­pro­wa­dzić, po­di­wa­nić;
2. do­nieść na kogoś; pod­ka­blo­wać, pod­wa­lić, na­ka­po­wać, za­ka­po­wać


SJP.pl


podpiersie

rze­mień w uprzę­ży prze­cho­dzą­cy pod pier­sia­mi konia; pod­pier­sień


SJP.pl


podpiersień

rze­mień w uprzę­ży prze­cho­dzą­cy pod pier­sia­mi konia; pod­pier­sie


SJP.pl


podpiersiowy

znaj­du­ją­cy się pod pier­sią


SJP.pl


podpierścień

podz­biór pier­ście­nia sam bę­dą­cy pier­ście­niem


SJP.pl

Pod­pier­ścień – podz­biór pier­ście­nia, sam bę­dą­cy pier­ście­niem "ze wzglę­du na" dzia­ła­nia in­du­ko­wa­ne z pier­ście­nia wyj­ścio­we­go.

Do­kład­ne zna­cze­nie po­ję­cia "pod­pier­ście­nia" bar­dzo czę­sto wy­ni­ka z do­kład­ne­go kon­tek­stu: zwy­kle wy­ma­ga się, aby "pod­pier­ścień" był obiek­tem tej samej ka­te­go­rii co "pier­ścień", a wszyst­kie od­stęp­stwa naj­czę­ściej są zaz­na­cza­ne.

Wikipedia


podpieńka

ja­dal­ny grzyb z klasy pie­czar­nia­ków, pa­so­żyt two­rzą­cy kępy na pnia­kach i ko­rze­niach drzew, głów­nie igla­stych; opień­ka, opie­niek, pod­pień­ka


SJP.pl


podpijanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pod­pi­jać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podpicie n., pijak mos./mrz.

 czas. podpijać ndk., podpić dk.

 przym. podpity

Wiktionary


podpijać

po­tocz­nie:
1. pić po tro­chu lub ukrad­kiem;
2. wy­pi­jać nieco za dużo al­ko­ho­lu, sta­wać się lekko pi­ja­nym; podch­mie­lać


SJP.pl


podpilski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) znaj­du­ją­cy się lub od­by­wa­ją­cy się pod Piłą

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔtˈpʲilsʲci, AS: potpʹilsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Piła ż.

 przym. pilski

Wiktionary


podpinka

1. posz­wa na koł­drę
2. ocie­pla­ją­ce pod­bi­cie pła­szczy i wia­tró­wek
3. rze­my­czek przy heł­mie lub czap­ce za­pi­na­ny pod brodę


SJP.pl


podpinkowy

→ pod­pin­ka


SJP.pl

Patrz:

podpinka

podpiotrkowski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) znaj­du­ją­cy się lub od­by­wa­ją­cy się pod Piotr­ko­wem Try­bu­nal­skim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔtpʲjɔˈtr̥kɔfsʲci, AS: potpʹi ̯otr̦kofsʹḱi

Wiktionary


podpis

1. włas­no­ręcz­ne na­pi­sa­nie swo­je­go imie­nia i naz­wi­ska;
2. pot­wier­dze­nie cze­goś po­przez na­pi­sa­nie swego naz­wi­ska; pod­pi­sa­nie;
3. ob­ja­śnie­nia umie­szczo­ne pod ja­kimś ry­sun­kiem, wy­kre­sem itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) włas­no­ręcz­nie na­pi­sa­ne imię i naz­wi­sko (lub sym­bol)

 (1.2) wy­ja­śnia­ją­cy tekst umie­szczo­ny pod zdję­ciem, wy­kre­sem

Wiktionary

Pod­pis – ję­zy­ko­wy znak gra­ficz­ny utr­wa­lo­ny w do­ku­men­cie włas­no­ręcz­nie po­sta­wio­ny przez skła­da­ją­ce­go, świad­cze­nie wska­zu­je imię i naz­wi­sko, przez­wi­sko lub zwy­kły znak „X” pod­pi­su­ją­ce­go, który umoż­li­wia jego iden­ty­fi­ka­cję, a je­że­li jego iden­ty­fi­ka­cji można do­ko­nać w inny spo­sób (np. karta wzo­rów pod­pi­sów) – do­pu­szczal­na jest forma skró­co­na.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Umie­ści­łem swój pod­pis pod kon­trak­tem i za­bra­łem się do re­a­li­za­cji zle­ce­nia.

 (1.2) Pod­pis pod ry­sun­kiem był w niez­na­nym mi ję­zy­ku, więc nie zro­zu­mia­łem prze­ka­zu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔtpʲis, AS: potpʹis

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podpisywanie n., podpisanie n.

:: zdrobn. podpisik mrz.

 czas. podpisywać ndk., podpisać dk.

Wiktionary


podpisanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pod­pi­sać.

 (1.2) nazwa czyn­no­ści skła­da­nia pod­pi­su pod do­ku­men­tem, zwła­szcza uro­czy­ście i pu­blicz­nie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔtpʲiˈsãɲɛ, AS: potpʹisãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podpis m., podpisywanie n., pisanina ż.

 czas. podpisać, podpisywać, pisać

Wiktionary


podpisać

zło­żyć pod­pis pod czymś, sy­gno­wać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. pod­pi­sy­wać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|pod­pi­sy­wać.

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny pod­pi­sać się (ndk. pod­pi­sy­wać się)

 (2.1) do­ko­na­ny od|pod­pi­sy­wać się.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kto pod­pi­sał za­cy­to­wa­ny przed chwi­lą ar­ty­kuł?

 (2.1) Pocz­ta ape­lu­je: pod­pi­suj się swoim praw­dzi­wym imie­niem i naz­wi­skiem oraz pra­wi­dło­wo adre­suj listy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔtˈpʲisat͡ɕ, AS: potpʹisać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podpis m., podpisanie n., podpisywanie n., pisanina ż.

Wiktionary


podpisik

zdrob­nie­nie od: pod­pis


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od pod­pis

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podpis m., pisanina ż.

Wiktionary


podpisowy

→ pod­pis


SJP.pl

Patrz:

podpis

podpisywanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pod­pi­sy­wać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zbrod­nią jest wy­mu­sza­nie groź­bą i szan­ta­żem pod­pi­sy­wa­nia de­kla­ra­cji o współ­pra­cy ze Służ­bą Bez­pie­czeń­stwa – mówił ks. Jerzy Po­pie­łusz­ko.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podpisanie n., podpis m., podpisek m., pisanina ż.

 czas. podpisywać ndk., podpisać dk.

Wiktionary


podpisywać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. pod­pi­sać)

 (1.1) skła­dać swój pod­pis na do­ku­men­cie – np. jako ak­cep­ta­cję, uwia­ry­god­nie­nie, poś­wiad­cze­nie

 (1.2) wy­pi­sy­wać w ko­lum­nie

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny pod­pi­sy­wać się (dk. pod­pi­sać się)

 (2.1) pisać swoje imię i naz­wi­sko

 (2.2) na­da­wać waż­ność do­ku­men­to­wi po­przez na­pi­sa­nie na nim swo­je­go naz­wi­ska

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie wiem, jakie for­mal­no­ści je­szcze za­łat­wia­łam, jakie pa­pier­ki pod­pi­sy­wa­łam, bo prze­cież mu­sie­li nam wydać ja­kieś pa­pier­ki, pie­nią­dze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔtpʲiˈsɨvat͡ɕ, AS: potpʹisyvać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podpis mrz., podpisanie n., podpisywanie n., pisanina ż.

Wiktionary


podpity

taki, który lekko się upił; nie­trzeź­wy, wsta­wio­ny, podch­mie­lo­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) lekko pi­ja­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) O (…) stało się gło­śno, gdy przy­szedł pod­pi­ty na se­nac­ką de­ba­tę o usta­wie an­ty­al­ko­ho­lo­wej.

 (1.1) Bez słowa po­sta­wił te­le­fon na kon­tu­a­rze i zajął się pod­pi­tym je­go­mo­ściem żą­da­ją­cym piwa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔtˈpʲitɨ, AS: potpʹity

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podpicie n., podpijanie n.

 czas. podpijać ndk., podpić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podchmielony, wstawiony, zawiany

Wiktionary


podpiwek

1. ni­sko­al­ko­ho­lo­wy napój sło­do­wy, zwy­kle do­mo­wej ro­bo­ty;
2. daw­niej: słabe piwo pow­sta­łe w wy­ni­ku po­now­ne­go za­la­nia sło­do­wej mąki wrzą­cą wodą; piwo wod­ni­ste


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) słabe piwo pow­sta­łe przez dru­gie za­la­nie mąki sło­do­wej wrząt­kiem

Wiktionary

Pod­pi­wek – napój o ciem­nej bar­wie i słod­ka­wym smaku; za­li­cza­ny jest do grupy na­po­jów be­zal­ko­ho­lo­wych, mimo że za­wie­ra nie­wiel­ką ilość al­ko­ho­lu.

Pow­sta­je on po­przez za­la­nie go­rą­cą wodą mąki sło­do­wej, do­da­nie droż­dży i prze­cho­wy­wa­nie w celu fer­men­ta­cji w szczel­nie zam­knię­tym na­czy­niu.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. piwo n.

Wiktionary


podpiwniczać

bu­do­wać piw­ni­cę pod bu­dyn­kiem


SJP.pl


podpiwniczenie

zbu­do­wać piw­ni­cę pod bu­dyn­kiem


SJP.pl


podpiwniczyć

zbu­do­wać piw­ni­cę pod bu­dyn­kiem


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. pod­piw­ni­czać)

 (1.1) bud. zbu­do­wać piw­ni­cę pod bu­dyn­kiem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piwnica ż., piwniczka ż., piwniczy mos., podpiwniczanie n., podpiwniczenie n.

 czas. podpiwniczać ndk.

 przym. piwniczny, piwniczy

Wiktionary


podpić

po­tocz­nie: wypić nieco za dużo al­ko­ho­lu; podch­mie­lić


SJP.pl


podpiły

rzad­ko: pod­pi­ty (tro­chę pi­ja­ny)


SJP.pl


podpodeszwa

war­stwa ma­te­ria­łu znaj­du­ją­ca się po­mię­dzy wierzch­nią czę­ścią buta (cho­lew­ką) a wła­ści­wą po­desz­wą


SJP.pl


podpoić

1. tro­chę upoić al­ko­ho­lem;
2. daw­niej: tro­chę na­po­ić


SJP.pl


podpokład

wnę­trze ka­dłu­ba stat­ku pod po­kła­dem


SJP.pl


podpokładowy

→ pod­po­kład


SJP.pl

Patrz:

podpokład

podpolichno

Pod­po­lich­no – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie kie­lec­kim, w gmi­nie Chę­ci­ny. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa kie­lec­kie­go.

Wikipedia


podpompować

nieco do­pom­po­wać


SJP.pl


podpompowywać

tro­chę do­pom­po­wy­wać


SJP.pl


podpor.

skrót od: pod­po­rucz­nik; ppor. (czę­ściej)


SJP.pl


podpora

naz­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ar­chit. wąski, wy­so­ki ele­ment kon­struk­cyj­ny pod­trzy­mu­ją­cy np. sufit;

 (1.2) przen. wspar­cie

Wiktionary

Zo­bacz też: Pod­po­ra w in­nych zna­cze­niach tego słowa.

Pod­po­ra – wy­róż­nio­ne miej­sce kon­struk­cji (naj­czę­ściej jej węzeł), w któ­rym znane jest jej prze­mie­szcze­nie (naj­czę­ściej ze­ro­we), bądź też za­leż­ność po­mię­dzy prze­mie­szcze­niem a re­ak­cją ("pod­po­ra po­dat­na").

Ro­dza­je pod­pór i re­ak­cji w ukła­dzie prze­strzen­nym.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pɔtˈpɔra, AS: potpora

Wiktionary

Powiązane:

 czas. podpierać

 przym. podporowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) filar, kolumna, słup, stempel, wspornik

Wiktionary


podporność

cecha cze­goś prze­ciw­dzia­ła­ją­ce­go osia­da­niu stro­pu w wy­ro­bi­skach gór­ni­czych


SJP.pl


podporny

daw­niej: słu­żą­cy do pod­pie­ra­nia; pod­po­ro­wy


SJP.pl


podporowonośny

o koń­czy­nie: uży­wa­na jako na­rzę­dzie opar­cia or­ga­niz­mu


SJP.pl


podporowy

słu­żą­cy jako pod­po­ra, sta­no­wią­cy pod­po­rę


SJP.pl


podporuczniczka

→ pod­po­rucz­nik


SJP.pl

Patrz:

podporucznik

podporucznik

1. sto­pień ofi­cer­ski;
2. żoł­nierz w stop­niu pod­po­rucz­ni­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) naj­niż­szy sto­pień ofi­cer­ski

 (1.2) osoba po­sia­da­ją­ca sto­pień pod­po­rucz­ni­ka (1.1)

Wiktionary

Pod­po­rucz­nik (ppor.) – naj­niż­szy sto­pień ofi­cer­ski w Woj­sku Pol­skim, z kor­pu­su ofi­ce­rów młod­szych. Niż­szym stop­niem jest star­szy cho­rą­ży szta­bo­wy, a wyż­szym po­rucz­nik. Pol­ski ofi­cer w stop­niu pod­po­rucz­ni­ka na na­ra­mien­ni­kach nosi dwie gwiazd­ki.

Na sto­pień pod­po­rucz­ni­ka (jako pier­wszy sto­pień ofi­cer­ski) mia­nu­je Pre­zy­dent RP na wnio­sek Mi­ni­stra Obro­ny Na­ro­do­wej. Uro­czy­ste mia­no­wa­nie za­wo­do­wych ofi­ce­rów WP od­by­wa się pod­czas pro­mo­cji wień­czą­cych ukoń­cze­nie uczel­ni woj­sko­wej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na sto­pień pod­po­rucz­ni­ka – jako pier­wszy sto­pień ofi­cer­ski – mia­nu­je Pre­zy­dent RP.

 (1.2) Pod­po­rucz­nik Da­riusz Sia­nec­ki, dwu­dzie­sto­pa­ro­let­ni chło­pak, który do­pie­ro nie­daw­no skoń­czył szko­łę ofi­cer­ską, uśmiech­nął się jak uczeń, który zro­bił na­u­czy­cie­lo­wi szcze­gól­nie śmiesz­ne­go psi­ku­sa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔtpɔˈrut͡ʃʲɲik, AS: potporučʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podporucznikostwo, podporucznikowa, podporucznikówna

 przym. podporucznikowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) skr. ppor.

Wiktionary


podporucznikostwo

pod­po­rucz­nik z żoną


SJP.pl


podporucznikowski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) wojsk. zwią­za­ny z osobą lub stop­niem pod­po­rucz­ni­ka, do­ty­czą­cy pod­po­rucz­ni­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podporucznik mos., podporucznikostwo n., podporucznikowa ż., podporucznikówna ż.

Wiktionary


podporządkowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pod­po­rząd­ko­wać.

 (1.2) po­słu­szeń­stwo, brak sprze­ci­wu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Skut­ki te na­le­żą do etapu na­zy­wa­ne­go wy­ko­na­niem de­cyz­ji, za­rów­no do­bro­wol­nym (pod­po­rząd­ko­wa­nie się de­cyz­ji przez jej adre­sa­ta), jak i przy­mu­so­wym (eg­ze­ku­cja ad­mi­ni­stra­cyj­no­praw­na).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔtpɔʒɔ̃ntkɔˈvãɲɛ, AS: potpožõntkovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podporządkowywanie n.

 czas. podporządkować dk., podporządkowywać ndk.

Wiktionary


podporządkować

cza­sow­nik prze­chod­ni

 (1.1) do­ko­na­ny od|pod­po­rząd­ko­wy­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podporządkowanie n., podporządkowywanie n.

 czas. podporządkowywać ndk.

Wiktionary


podporządkowywanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pod­po­rząd­ko­wy­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. porządek m., podporządkowanie n., porządkowanie n.

 czas. podporządkowywać ndk., podporządkować dk.

 przym. porządkowy, porządny

 przysł. porządnie

Wiktionary


podporządkowywać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. pod­po­rząd­ko­wać)

 (1.1) pod­da­wać czy­jejś wła­dzy

 (1.2) czy­nić za­leż­nym od cze­goś

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny pod­po­rząd­ko­wy­wać się (dk. pod­po­rząd­ko­wać się)

 (2.1) uz­na­wać czy­jąś wła­dzę

 (2.2) sto­so­wać się do cze­goś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sy­tu­a­cja przed­się­biorstw ma­łych i śred­nich sta­wa­ła się coraz trud­niej­sza. Niek­tó­re ban­kru­to­wa­ły, niek­tó­re pod­po­rząd­ko­wy­wa­li sobie lub wchła­nia­li bo­gat­si i po­tęż­niej­si kon­ku­ren­ci.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podporządkowywanie n., podporządkowanie n.

 czas. podporządkować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) uzależniać

 (2.1) stosować się

Wiktionary


podpowiadaczka

→ pod­po­wia­dacz


SJP.pl

Patrz:

podpowiadacz

podpowiadanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pod­po­wia­dać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔtpɔvʲjaˈdãɲɛ, AS: potpovʹi ̯adãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podpowiedź ż., podpowiadacz m., podpowiedzenie n.

 czas. powiedzieć, podpowiedzieć dk., podpowiadać ndk.

Wiktionary


podpowiadać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) dy­skret­nie udzie­lać komuś po­trzeb­nej in­for­ma­cji, któ­rej ta osoba nie pa­mię­ta lub nie wie

 (1.2) dy­skret­nie pod­su­wać komuś jakiś po­mysł

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Roz­są­dek pod­po­wia­dał, że po­peł­nia ten sam błąd, za który z tuzin razy sklął po dro­dze Lendę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔtpɔˈvʲjadat͡ɕ, AS: potpovʹi ̯adać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podpowiadanie n., podpowiedzenie n., podpowiedź ż.

 czas. powiedzieć, podpowiedzieć dk.

Wiktionary


podpowiedzenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pod­po­wie­dzieć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔtpɔvʲjɛˈd͡zɛ̃ɲɛ, AS: potpovʹi ̯eʒẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podpowiedź ż., podpowiadacz m., podpowiadanie n.

 czas. powiedzieć, podpowiedzieć dk., podpowiadać ndk.

Wiktionary


podpowiedzieć

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. pod­po­wia­dać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|pod­po­wia­dać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔtpɔˈvʲjɛ̇d͡ʑɛ̇t͡ɕ, AS: potpovʹi ̯ėʒ́ėć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podpowiedź ż., podpowiadacz m., podpowiadanie n., podpowiedzenie n.

 czas. powiedzieć, podpowiadać ndk.

Wiktionary


podpowiedź

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) in­for­ma­cja dy­skret­nie prze­ka­za­na oso­bie, która jej za­pom­nia­ła lub nie wie

 (1.2) dy­skret­ne prze­ka­za­nie komuś in­for­ma­cji, któ­rej ta osoba za­pom­nia­ła lub nie wie

 (1.3) wska­zów­ka, po­mysł, po­ra­da jak coś zro­bić

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔtˈpɔvʲjɛ̇t͡ɕ, AS: potpovʹi ̯ėć

Wiktionary

Powiązane:

 czas. powiedzieć, podpowiedzieć dk., podpowiadać ndk.

 rzecz. podpowiadanie n. ndk., podpowiedzenie n. dk.

Wiktionary


podpowierzchniowo

→ pod­po­wierzch­nio­wy


SJP.pl

przy­słó­wek

 (1.1) bez re­la­cji z tym, co na po­wierzch­ni

Wiktionary

Patrz:

podpowierzchniowy

Przykłady

 (1.1) Zwią­za­ne są z po­to­ka­mi lawy pod­grze­wa­ją­cy­mi pod­po­wierzch­nio­wo dwut­le­nek siar­ki do tem­pe­ra­tu­ry kry­tycz­nej (430 K).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powierzchnia ż.

 przym. podpowierzchniowy

Wiktionary


podpowierzchniowy

przy­miot­nik

 (1.1) znaj­du­ją­cy lub za­cho­dzą­cy pod po­wierzch­nią

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przy­pu­szcza się, że życie w ukła­dzie Jo­wi­sza jest moż­li­we w pod­po­wierzch­nio­wych oce­a­nach, które praw­do­po­dob­nie ist­nie­ją na niek­tó­rych lo­do­wych księ­ży­cach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. powierzchnia ż.

 przym. powierzchniowy

 przysł. podpowierzchniowo

Wiktionary


podpowłoka

pod­po­wło­ka elek­tro­no­wa - zbiór or­bi­ta­li da­ne­go typu, na­le­żą­cy do jed­nej po­wło­ki elek­tro­no­wej


SJP.pl


podpowłokowy

→ pod­po­wło­ka


SJP.pl

Patrz:

podpowłoka

podpoziomowy

znaj­du­ją­cy się pod ja­kimś po­zio­mem


SJP.pl


podpoznański

zwią­za­ny z te­re­na­mi po­ło­żo­ny­mi pod Poz­na­niem, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla te­re­nów po­ło­żo­nych pod Poz­na­niem, le­żą­cy pod Poz­na­niem itp.


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) znaj­du­ją­cy się lub od­by­wa­ją­cy się pod Poz­na­niem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W so­bo­tę za­wsze od­by­wał się tam targ rolny, na któ­rym swoje to­wa­ry sprze­da­wa­li rol­ni­cy z pod­poz­nań­skich wio­sek. Za­moż­niej­si bam­brzy przy­jeż­dża­li tu swo­i­mi wo­za­mi, które na­tych­miast za­mie­nia­ły się w stra­ga­ny na ko­łach, ofe­ru­ją­ce miesz­kań­com mia­sta drób, jajka, wa­rzy­wa i pyry w wor­kach albo w mniej­szych ilo­ściach na wym­bor­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔtpɔzˈnãj̃sʲci, AS: potpoznãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Poznań m., poznaniak m., poznanianka ż., poznańskość ż.

 przym. poznański

Wiktionary


podpraski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) znaj­du­ją­cy się pod Pragą (sto­li­cą Czech)

 (1.2) znaj­du­ją­cy się pod Pragą (dziel­ni­cą War­sza­wy)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔtˈprasʲci, AS: potprasʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Praga ż.

 przym. praski

Wiktionary


podprawa

coś, czym się przy­pra­wia jakąś po­tra­wę


SJP.pl


podprawić

dodać coś do po­tra­wy dla po­pra­wie­nia jej smaku, za­gę­szcze­nia itp.


SJP.pl


podprogowość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co pod­pro­go­we

Wiktionary

Powiązane:

 przym. podprogowy

Wiktionary


podprogowy

(psy­cho­lo­gia) bo­dziec pod­pro­go­wy - bo­dziec o dzia­ła­niu na tyle sła­bym, że nie wy­star­cza do wy­wo­ła­nia re­ak­cji


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) znaj­du­ją­cy się pod pro­giem; ma­ją­cy war­tość/ilość/na­tę­że­nie itp. niż­sze niż po­ziom bę­dą­cy lub uz­na­ny za gra­ni­cę cze­goś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Prze­kaz pod­pro­go­wy jest ma­ni­pu­la­cją w sfe­rze podś­wia­do­mo­ści.

 (1.1) Za­mó­wie­nia pod­pro­go­we sta­no­wią co roku ok. 30% glo­bal­nej war­to­ści pol­skie­go rynku za­mó­wień pu­blicz­nych.

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) podprogowość, podproże

Wiktionary


podprogram

Pod­pro­gram (ina­czej funk­cja lub pro­ce­du­ra) – ter­min zwią­za­ny z pro­gra­mo­wa­niem pro­ce­du­ral­nym.

Pod­pro­gram to wy­dzie­lo­na część pro­gra­mu wy­ko­nu­ją­ca ja­kieś ope­ra­cje, moż­li­wa do wy­ko­na­nia pod­czas wy­ko­ny­wa­nia pro­gra­mu. Pod­pro­gra­my sto­su­je się, aby upro­ścić pro­gram głów­ny i zwięk­szyć czy­tel­ność kodu.

Wikipedia


podprojekt

mniej­szy pro­jekt bę­dą­cy czę­ścią więk­sze­go pro­jek­tu


SJP.pl


podprokurator

1. sta­no­wi­sko służ­bo­we w struk­tu­rach pro­ku­ra­tu­ry niż­sze od wi­ce­pro­ku­ra­to­ra;
2. osoba zaj­mu­ją­ca to sta­no­wi­sko


SJP.pl


podprokuratorka

→ pod­pro­ku­ra­tor


SJP.pl

Patrz:

podprokurator

podpromować

lekko wy­pro­mo­wać


SJP.pl


podprowadzanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pod­pro­wa­dzać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. podprowadzać ndk.

Wiktionary


podprowadzić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. pod­pro­wa­dzać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|pod­pro­wa­dzać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔtprɔˈvad͡ʑit͡ɕ, AS: potprovaʒ́ić

Wiktionary


podproże

Pod­pro­że – ele­ment kon­struk­cyj­ny w for­mie belki kon­struk­cyj­nej prze­no­szą­cej ob­cią­że­nia na ścia­nę pod ot­wo­ra­mi w kon­struk­cji bu­dow­li (np. okna­mi, drzwia­mi). Sto­so­wa­ny rza­dziej niż nad­pro­że ze wzglę­du na mniej­sze ob­cią­że­nia kon­struk­cyj­ne spo­ty­ka­ne w ty­po­wych obiek­tach. Czę­sto zin­te­gro­wa­ny z wień­cem stro­pu lub fun­da­men­tem w przy­pad­ku par­te­ru bu­dyn­ku.

Wikipedia


podprudnicki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) znaj­du­ją­cy się pod Prud­ni­kiem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Prudnik mrz., prudniczanin mos., prudniczanka ż.

 przym. prudnicki

Wiktionary


podpruwanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pod­pru­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niepodpruwanie n.

 czas. podpruwać ndk.

Wiktionary


podprzeciwieństwo

w lo­gi­ce: sy­tu­a­cja, gdy dwie war­to­ści są pod­prze­ciw­ne ak­sjo­lo­gicz­nie, tzn. mogą być praw­dzi­we (zre­a­li­zo­wa­ne), ale nie za­cho­dzi moż­li­wość jed­no­czes­nej fał­szy­wo­ści (nie­re­a­li­zo­wal­no­ści); prze­ci­wień­stwo od­wró­co­ne


SJP.pl


podprzemyski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) znaj­du­ją­cy się lub od­by­wa­ją­cy się pod Prze­my­ślem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔtpʃɛ̃ˈmɨsʲci, AS: potpšẽmysʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Przemyśl m.

Wiktionary


podprzeor

za­stęp­ca prze­o­ra w klasz­to­rze


SJP.pl


podprzestrzenny

→ pod­prze­strzeń


SJP.pl

Patrz:

podprzestrzeń

podprzestrzeń

podz­biór prze­strze­ni zam­knię­ty ze wzglę­du na dzia­ła­nia pod­sta­wo­we okre­ślo­ne w tej prze­strze­ni


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pod­prze­strzeń li­nio­wa – w al­ge­brze li­nio­wej;
  • pod­prze­strzeń afi­nicz­na – w ge­o­me­trii afi­nicz­nej;
  • pod­prze­strzeń eu­kli­de­so­wa – w ge­o­me­trii eu­kli­de­so­wej;
  • pod­prze­strzeń me­trycz­na – w ge­o­me­trii me­trycz­nej;
  • pod­prze­strzeń to­po­lo­gicz­na – w to­po­lo­gii.
  • pod­prze­strzeń – po­ję­cie sto­so­wa­ne w fan­ta­sty­ce na­u­ko­wej
  • nad­prze­strzeń
  • hi­per­prze­strzeń

Wikipedia


podprądowy

nie­dzia­ła­ją­cy, do­pó­ki prąd nie osią­gnie okre­ślo­nej wiel­ko­ści


SJP.pl


podpucha

po­tocz­nie: pod­stęp, pro­wo­ka­cja


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. pod­stęp lub pro­wo­ka­cja, w wy­ni­ku któ­rych ktoś ma zna­leźć się w nie­ko­rzyst­nej albo niez­ręcz­nej dla sie­bie sy­tu­a­cji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy dzi­siej­sze wzro­sty na gieł­dzie nie są zwy­kłą pod­pu­chą?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔtˈpuxa, AS: potpuχa

Wiktionary

Powiązane:

 czas. podpuszczać ndk., podpuścić dk.

Wiktionary


podpuchnąć

niez­nacz­nie spuch­nąć


SJP.pl


podpuchły

niez­nacz­nie spuch­nąć


SJP.pl


podpunkt

ad­no­ta­cja do­da­na do punk­tu głów­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) (w tek­stach) każda z mniej­szych ca­ło­ści, na które po­dzie­lo­ny zo­stał punkt za­sad­ni­czy, naj­czę­ściej oz­na­czo­na ko­lej­no li­te­ra­mi al­fa­be­tu

 (1.2) praw. wy­dzie­lo­na część np. ar­ty­ku­łu, ko­dek­su praw­ne­go, pa­ra­gra­fu itp., która za­wie­ra się w punk­cie głów­nym

 (1.3) ko­mór­ka or­ga­ni­za­cyj­na bę­dą­ca po­drzęd­ną do głów­nej

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) W art. 3. pkt 1. można do­pa­trzyć się aż ośmiu pod­punk­tów po­ru­sza­ją­cych kwe­stię woj­sko­wo­ści pań­stwa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. punkt mrz., punktacja ż., punktualność ż., punktowanie n., wypunktowanie n., punktor mrz., punktak mrz., punktowiec mrz.

:: zdrobn. punkcik mrz.

 czas. punktować ndk., wypunktować dk.

 przym. punktowy, punktowany, punktualny

 przysł. punktowo, punktualnie, punkt

Wiktionary


podpupnik

fo­te­lik bez opar­cia, przez­na­czo­ny dla dzie­ci


SJP.pl


podpuszczać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. pod­pu­ścić)

 (1.1) pod­stę­pem na­kła­niać kogoś do zro­bie­nia cze­goś

 (1.2) poz­wa­lać zbli­żać się do cze­goś lub kogoś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podpuszczanie n., podpucha ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podjudzać

Wiktionary


podpuszczka

enzym w soku żo­łąd­ko­wym; chy­mo­zy­na; ren­ni­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bio­chem. fizj. spoż. enzym tra­wien­ny wcho­dzą­cy w skład soku żo­łąd­ko­we­go, po­wo­du­ją­cy ści­na­nie się biał­ka mleka, uży­wa­ny w mle­czar­stwie do pro­duk­cji serów;

Wiktionary

Pod­puszcz­ka (ina­czej: "ren­ni­na", "chy­mo­zy­na") – enzym tra­wien­ny, który znaj­du­je się w du­żych ilo­ściach w ślu­zów­ce żo­łąd­ków mło­dych ssa­ków. Jest ona wy­ko­rzy­sty­wa­na w mle­czar­stwie do pro­duk­cji serów pod­puszcz­ko­wych. Ist­nie­ją także pod­puszcz­ki ro­ślin­ne, znaj­du­ją­ce się w niek­tó­rych so­kach i tkan­kach ro­ślin oraz grzy­bów. Od cza­sów an­tycz­nych po­wszech­nie znaną sub­stan­cją wy­wo­łu­ją­cą pro­ces ści­na­nia mleka jest sok fi­go­wy. Obec­nie w uży­ciu znaj­du­ją się także pod­puszcz­ki syn­te­tycz­ne.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pɔtˈpuʃt͡ʃka, AS: potpuščka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. podpuszczkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rennina, chymozyna

Wiktionary


podpuszczkowy

zwy­kle o serze: otrzy­ma­ny przy za­sto­so­wa­niu pod­puszcz­ki


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) spoż. taki, do któ­re­go pro­duk­cji użyto pod­puszcz­ki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔtpuʃt͡ʃˈkɔvɨ, AS: potpuščkovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podpuszczka ż.

Wiktionary


podpułkowniczka

→ pod­puł­kow­nik


SJP.pl

Patrz:

podpułkownik

podpułkownik

sto­pień star­sze­go ofi­ce­ra; ofi­cer w stop­niu pod­puł­kow­ni­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) wojsk. sto­pień ofi­cer­ski, w Woj­sku Pol­skim bez­poś­red­nio po­prze­dza­ją­cy puł­kow­ni­ka, a po­wy­żej stop­nia ma­jo­ra;

Wiktionary

Pod­puł­kow­nik (ppłk) – wy­so­ki sto­pień ofi­cer­ski. W Woj­sku Pol­skim bez­poś­red­nio po­prze­dza­ją­cy puł­kow­ni­ka, a po­wy­żej stop­nia ma­jo­ra. Jest za­li­cza­ny w skład kor­pu­su ofi­ce­rów star­szych, na­to­miast w okre­sie mię­dzy­wo­jen­nym – w skład kor­pu­su ofi­ce­rów szta­bo­wych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) U ge­ne­ra­ła za­mel­do­wał się pod­puł­kow­nik Szczy­pior­ski.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔtpuwˈkɔvʲɲik, AS: potpuu̯kovʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pułkownik mos.

Wiktionary


podpychać

1. pcha­jąc, wsu­wać pod coś;
2. pcha­jąc, przy­bli­żać do cze­goś


SJP.pl


podpylać

po­tocz­nie: kraść, pod­kra­dać; pod­wę­dzać, pod­pro­wa­dzać, po­di­wa­niać


SJP.pl


podpytać

wy­ba­dać kogoś, do­wie­dzieć się cze­goś, nie za­da­jąc pytań wprost


SJP.pl


podpytywać

wy­ba­dy­wać kogoś, do­wia­dy­wać się cze­goś, nie za­da­jąc pytań wprost


SJP.pl


podpór

1. w ćwi­cze­niach gim­na­stycz­nych: pod­par­cie ciała rę­ka­mi
2. po­ło­że­nie ciała pod­par­te­go rę­ka­mi


SJP.pl


podpórka

rzecz, na któ­rej coś stoi, opie­ra się


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) coś, na czym coś in­ne­go się opie­ra

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podpieranie n.

 czas. podpierać ndk.

Wiktionary


podpędzanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pod­pę­dzać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. podpędzać ndk.

Wiktionary


podpłacać

po­tocz­nie: prze­ku­py­wać pie­niędz­mi, dawać ła­pów­kę


SJP.pl


podpłacić

po­tocz­nie: prze­ku­pić pie­niędz­mi, dać ła­pów­kę


SJP.pl


podpłatewka

daw­niej: do­dat­ko­wa li­stwa przy dol­nej płat­wi drew­nia­ne­go dachu


SJP.pl


podpłocki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) znaj­du­ją­cy się lub od­by­wa­ją­cy się pod Płoc­kiem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔtˈpwɔt͡sʲci, AS: potpu̯ocʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. płocki

Wiktionary


podpłomyk

ro­dzaj plac­ka pie­czo­ne­go na wę­glach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ro­dzaj pry­mi­tyw­ne­go pie­czy­wa w po­sta­ci ma­łe­go pla­ce­kac­ka;

Wiktionary

Pod­pło­myk – naj­star­sza forma chle­ba, ro­dzaj pry­mi­tyw­ne­go pie­czy­wa w po­sta­ci ma­łe­go plac­ka przy­go­to­wa­ne­go z mąki i wody bez uży­cia droż­dży oraz pie­czo­ne­go na żarze.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Je­że­li chcesz zło­żyć w darze jako ofia­rę po­kar­mo­wą cia­sto pie­czo­ne w piecu, będą to pla­ce­kac­ki prza­śne z naj­czyst­szej mąki za­pra­wio­nej oliwą albo prza­śne pod­pło­my­ki, po­ma­za­ne oliwą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔtˈpwɔ̃mɨk, AS: potpu̯õmyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. płomień mrz., płomyczek mrz.

 przym. podpłomykowy

Wiktionary


podpłukać

rzad­ko o wo­dzie: pły­nąc, na­ru­szyć coś od spodu; pod­myć


SJP.pl


podpłukiwać

o wo­dzie: pły­nąć, na­ru­szać, spłu­ki­wać coś od spodu; pod­my­wać


SJP.pl


podpłynięcie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pod­pły­nąć.

Wiktionary


podrabiacz

osoba, która coś po­dra­bia, fał­szu­je; fal­sy­fi­ka­tor


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. osoba two­rzą­ca nie­le­gal­ne kopie war­to­ścio­wych przed­mio­tów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bi­le­ty będą ko­do­wa­ne, or­ga­ni­za­to­rzy za­pew­nia­ją, że ewen­tu­al­ni po­dra­bia­cze nie mają najm­niej­szych szans na wpro­wa­dze­nie do obie­gu fał­szy­wek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podróba ż., podróbka ż.

 czas. podrabiać ndk., podrobić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fałszerz; książk. falsyfikator

Wiktionary


podrabialny

da­ją­cy się po­dro­bić


SJP.pl


podrabianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­dra­biać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Uczen­ni­ca zo­sta­ła za­wie­szo­na w pra­wach ucz­nia za po­dra­bia­nie zwol­nień i bez­czel­ność.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔdraˈbʲjä̃ɲɛ, AS: podrabʹi ̯ä̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. podrabiać ndk., podrobić dk.

 rzecz. podrobienie n., podróbka ż., podróba ż.

 przym. podrobiony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fałszowanie

Wiktionary


podrabianiec

po­tocz­nie: uda­wacz, po­zo­rant; prze­bie­ra­niec


SJP.pl


podrabiać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. po­dro­bić)

 (1.1) wy­ko­ny­wać kopię cze­goś ma­ją­cą ucho­dzić za ory­gi­nał

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przyz­na­ła, że zda­rza­ło się jej po­dra­biać pod­pis matki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podrabiacz mos., podrabianie n., podrobienie n., podróbka ż., drobne nmos., podróba ż.

 czas. robić

 przym. podrobiony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fabrykować

Wiktionary


podracki

naz­wi­sko, np. Jerzy Po­drac­ki - pol­ski ję­zy­koz­naw­ca


SJP.pl


podraczki

pod­gru­pa drob­nych sko­ru­pia­ków; sko­ru­pia­ki niż­sze, czło­now­ce


SJP.pl


podradomski

zwią­za­ny z te­re­na­mi po­ło­żo­ny­mi pod Ra­do­miem, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla te­re­nów po­ło­żo­nych pod Ra­do­miem, le­żą­cy pod Ra­do­miem itp.


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) znaj­du­ją­cy się pod Ra­do­miem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔdraˈdɔ̃msʲci, AS: podradõmsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Radom mrz.

Wiktionary


podrajcowany

po­tocz­nie: pod­nie­cić, po­dek­scy­to­wać


SJP.pl


podrajcować

po­tocz­nie: pod­nie­cić, po­dek­scy­to­wać


SJP.pl


podrapać

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. dra­pać)

 (1.1) uży­wszy ostrych kra­wę­dzi (np. pa­zu­rów), zo­sta­wić cien­kie ślady na czymś

 (1.2) będąc in­ten­syw­nym lub szorst­kim, po­draż­nić coś lub kogoś

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny po­dra­pać się (ndk. dra­pać się)

 (2.1) po­dra­pać sie­bie sa­me­go

 (2.2) zo­stać po­dra­pa­nym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mniej wię­cej w ósmej kla­sie pod­sta­wów­ki Ma­rze­na nagle z dnia na dzień z ulicz­ne­go wy­wi­ja­sa z wiecz­nie po­dra­pa­ny­mi ko­la­na­mi prze­i­sto­czy­ła się w dziew­czy­nę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podrapanie n.

 czas. drapać, wdrapywać się

Wiktionary


podrasa

1. w an­tro­po­lo­gii: rasa za­li­cza­na do ja­kiejś grupy ra­so­wej;
2. kon­kret­na od­mia­na fik­cyj­nej rasy ze świa­ta fan­ta­sy


SJP.pl


podrasowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­dra­so­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔdrasɔˈvãɲɛ, AS: podrasovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. podrasować

Wiktionary


podrasować

cza­sow­nik prze­chod­ni

 (1.1) pot. ulep­szyć, spra­wić, by coś (np. sa­mo­chód, mebel) było lub wy­glą­da­ło na lep­sze, no­wsze niż jest

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­mie­rzam sprze­dać sa­mo­chód, ale muszę go naj­pierw tro­chę po­dra­so­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔdraˈsɔvat͡ɕ, AS: podrasovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podrasowanie n.

Wiktionary


podrasowywać

po­tocz­nie: prze­ra­biać, ulep­szać coś, np. sil­nik; ra­so­wać


SJP.pl


podrastanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­dra­stać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niepodrastanie n.

 czas. podrastać ndk.

Wiktionary


podrawie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. kra­i­na roz­cią­ga­ją­ca się nad rzeką Drawą, po­ło­żo­na w Chor­wa­cji i Sło­we­nii;

Wiktionary

Po­dra­wie ( Po­dra­vi­na, Po­drav­je) – kra­i­na ge­o­gra­ficz­na w Chor­wa­cji i Sło­we­nii. Roz­po­ście­ra się wzdłuż biegu rzeki Drawy, zaj­mu­jąc po­wierzch­nię 3400 km².

Wikipedia

Powiązane:

 przym. podrawski

 rzecz. Drawa ż.

Wiktionary


podrawski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Po­dra­wiem, po­ło­żo­ny na Po­dra­wiu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Podrawie n., Drawa ż.

 przym. drawski

Wiktionary


podraza

naz­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) daw. imię|pol­ski|ż.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. raz m.

Wiktionary


podrałować

po­tocz­nie: szyb­ko pójść do­kądś; po­pę­dzić


SJP.pl


podrażniający

→ po­draż­niać


SJP.pl

Patrz:

podrażniać

podrażniać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. po­draż­nić)

 (1.1) biol. po­bu­dzać jakiś na­rząd, tkan­kę albo re­cep­tor

 (1.2) psych. wzbu­dzać ne­ga­tyw­ne emo­cje, dzia­łać komuś na nerwy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dym po­draż­nia oczy i gar­dło.

 (1.2) Spro­wa­dze­nie do domu krzy­czą­cych ku­zy­nów tylko go by po­draż­nia­ło.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podrażnianie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. drażnić

 (1.2) irytować, prowokować, war. drażnić

Wiktionary


podrażnienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) psych. stan wy­wo­ła­ne­go czymś, przez kogoś zde­ner­wo­wa­nia

 (1.2) med. po­wierzch­nio­wy stan za­pal­ny wy­wo­ła­ny przez czyn­nik draż­nią­cy

Wiktionary

Powiązane:

 czas. drażnić, podrażnić dk.

 przym. podrażniony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) irytacja, zdenerwowanie

Wiktionary


podrażniony

przy­miot­nik

 (1.1) psych. bę­dą­cy ob­ja­wem po­draż­nie­nia

 (1.2) med. fizj. bę­dą­cy re­zul­ta­tem po­draż­nie­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Byłem pełen zaz­dro­ści, roz­cza­ro­wań, po­draż­nio­nej dumy.

 (1.1) Nie po­trze­bu­jesz prze­ko­ny­wać się — od­parł tro­chę po­draż­nio­nym tonem pan Smo­lic­ki.

 (1.1) Hanka zmu­si­ła go po­draż­nio­nym gło­sem, aby jej wy­słu­chał.

 (1.1) Do­biegł go głos czło­wie­ka, który do­wo­dził po­draż­nio­nym tonem: — …A skąd bę­dzie po­cho­dził Me­sjasz, nie wiemy.

 (1.1) „Janek!” W tam­tym po­ko­ju odez­wał się po­draż­nio­ny bas babci, a za chwi­lę Janek uka­zał się w drzwiach.

 (1.2) Ab­so­lut­nie nie­zbęd­na jest pie­lę­gna­cja po­draż­nio­nej skóry od razu po za­koń­cze­niu go­le­nia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podrażnienie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zirytowany

Wiktionary


podrażnić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. po­draż­niać)

 (1.1) biol. po­bu­dzić jakiś na­rząd, tkan­kę albo re­cep­tor

 (1.2) psych. wzbu­dzić ne­ga­tyw­ne emo­cje, za­dzia­łać komuś na nerwy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podrażnienie n.

Wiktionary


podreaktywność

zbyt niska re­ak­tyw­ność


SJP.pl


podredagować

zre­da­go­wać w nie­wiel­kim stop­niu


SJP.pl


podregion

Po­dre­gion (su­bre­gion, NUTS 3) – po­ję­cie z no­men­kla­tu­ry jed­no­stek te­ry­to­rial­nych do celów sta­ty­stycz­nych w Pol­sce, zwią­za­ne z kla­sy­fi­ka­cją NUTS. Każde z wo­je­wództw gru­pu­je kilka po­dre­gio­nów, a po­dre­gion gru­pu­je kilka niż­szych jed­no­stek tj. po­wia­tów. Od 1 stycz­nia 2018 roku w Pol­sce wy­o­dręb­nia się 73 po­dre­gio­ny.

Wikipedia


podregionalny

zwią­za­ny z wy­o­dręb­nia­ją­cym się z re­gio­nu oś­rod­kiem go­spo­dar­czym


SJP.pl


podreparować

daw­niej:
1. po­dre­pe­ro­wać - na­pra­wić coś czę­ścio­wo, w pew­nym stop­niu;
2. po­dre­pe­ro­wać się - po­pra­wić stan swo­je­go zdro­wia; pod­ku­ro­wać się, pod­le­czyć się


SJP.pl


podreperowywać

1. re­pe­ru­jąc, usu­wać naj­więk­sze usz­ko­dze­nia;
2. po­pra­wiać w czę­ści stan cze­goś


SJP.pl


podreptanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­drep­tać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. podreptać

 rzecz. dreptacz mzw.

Wiktionary


podreptać

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) iść drob­ny­mi krocz­ka­mi

 (1.2) prze­stę­po­wać z nogi na nogę w miej­cu

 (1.3) po­czy­nić sta­rań w ja­kiejś spra­wie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dzia­du­nio wło­żył szlaf­my­cę i po­drep­tał do sy­pial­ni.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. podreptywać ndk.

 rzecz. podreptanie n., dreptacz mzw.

Wiktionary


podrgać

drgać przez pe­wien czas


SJP.pl


podriftować

spę­dzić pe­wien czas na drif­to­wa­niu


SJP.pl


podrinkować

po­tocz­nie: spę­dzić pe­wien czas na drin­ko­wa­niu


SJP.pl


podrobina

rzecz po­dro­bio­na; po­dro­bie­nie, sfał­szo­wa­nie cze­goś


SJP.pl


podrobiony

przy­miot­nik od­cza­sow­ni­ko­wy

 (1.1) bę­dą­cy imi­ta­cją cze­goś; nie­bę­dą­cy ory­gi­nal­nym

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) imie­słów przy­miot­ni­ko­wy bier­ny od po­dro­bić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podrabianie n., podrobienie n., podróbka ż.

 czas. podrabiać ndk., podrobić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sfałszowany

Wiktionary


podrobić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) do­ko­na­ny od|dro­bić.

 (1.2) do­ko­na­ny od|po­dra­biać.

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

 rzecz. drobienie n.

 czas. drobić ndk.

 (1.2)

 rzecz. podrabianie n., podrobienie n., podróba ż., podróbka ż.

 czas. podrabiać ndk.

Wiktionary


podroby

ja­dal­ny na­rząd wew­nętrz­ny albo inna część ciała zwie­rząt, np. wą­tro­ba, ozór


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) spoż. ja­dal­ne na­rzą­dy wew­nętrz­ne zwie­rząt, z wy­jąt­kiem mięsa;

Wiktionary

Po­dro­by – ja­dal­ne na­rzą­dy wew­nętrz­ne i niek­tó­re czę­ści ciała zwie­rząt. Sto­su­je się je w ce­lach ku­li­nar­nych, ale także do wy­ro­bów węd­li­niar­skich.

Wikipedia


podroczyć

po­dro­czyć się - spę­dzić jakiś czas na dro­cze­niu się z kimś; po­prze­ko­ma­rzać się


SJP.pl


podrodzina

jed­nost­ka kla­sy­fi­ka­cji lub ty­po­lo­gii w obrę­bie ro­dzi­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) syst. zool. sub­fa­mi­lia, tak­son (grupa tak­so­no­micz­na) poś­red­ni po­mię­dzy ro­dzi­ną a ro­dza­jem;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • po­dro­dzi­na (bio­lo­gia)
  • po­dro­dzi­na ję­zy­ko­wa

Wikipedia


podrost

Po­drost – faza roz­wo­ju drze­wo­sta­nu na­stę­pu­ją­ca po na­lo­cie, obej­mu­ją­ca młode po­ko­le­nie drzew ga­tun­ków la­sot­wór­czych po­cho­dzą­cych czę­sto z sa­mo­sie­wu. Do po­dro­stu za­li­cza­ne są drze­wa o wy­so­ko­ści po­wy­żej 0,5 m, wy­stę­pu­ją­ce pod oka­pem wyż­szych pię­ter drze­wo­sta­nu, a w przysz­ło­ści mo­gą­ce od­gry­wać rolę głów­ne­go drze­wo­sta­nu.

Wikipedia


podrostek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. przest. kil­ku­na­sto­la­tek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gar­dzą mną nawet po­drost­ki, / szy­dzą, gdy sta­ram się pod­nieść.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podrost mrz., podrośnięcie n.

 czas. podrastać ndk., podrosnąć dk.

Wiktionary


podrotmistrz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. wojsk. sto­pień woj­sko­wy ofi­ce­ra ka­wa­le­rii w Kor­pu­sie Pol­skim w Rosji w la­tach 1917-1918;

Wiktionary

Po­drot­mistrz – sto­pień woj­sko­wy ofi­ce­ra ka­wa­le­rii w I, II i III Kor­pu­sie Pol­skim w Rosji, w la­tach 1917–1918.

W grud­niu 1917 Na­czel­ny Pol­ski Ko­mi­tet Woj­sko­wy wpro­wa­dził dla for­ma­cji pol­skich w Rosji nowy sy­stem oz­na­czeń stop­ni woj­sko­wych. Celem Nacz­po­lu było odróż­nie­nie żoł­nie­rzy Woj­ska Pol­skie­go od żoł­nie­rzy Armii Im­pe­rium Ro­syj­skie­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Od­po­wied­ni­kiem po­drot­mi­strza w ar­ty­le­rii kon­nej był pod­ka­pi­tan.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rotmistrz mos.

Wiktionary


podrozdzialik

zdrob­nie­nie od: po­droz­dział


SJP.pl


podrozdział

część roz­dzia­łu


SJP.pl


podrozmaitość

podz­biór roz­ma­i­to­ści, który lo­kal­nie wy­glą­da jak hi­per­pła­szczyz­na (hi­per­po­wierzch­nia) za­nu­rzo­na w prze­strze­ni eu­kli­de­so­wej


SJP.pl


podrożały

taki, który po­dro­żał


SJP.pl


podrożce

przed­sta­wi­ciel ro­dzi­ny na­gich śli­ma­ków trzon­ko­ocz­nych; śli­nik


SJP.pl


podrożec

przed­sta­wi­ciel ro­dzi­ny na­gich śli­ma­ków trzon­ko­ocz­nych; śli­nik


SJP.pl


podrudziały

lekko rudy


SJP.pl


podrujnować

czę­ścio­wo coś zruj­no­wać, usz­ko­dzić; pod­ni­szczyć, nad­ni­szczyć, na­druj­no­wać


SJP.pl


podrujnowywać

ruj­no­wać, usz­ka­dzać w nie­wiel­kim stop­niu, do­pro­wa­dzać do czę­ścio­wej ruiny


SJP.pl


podrukować

spę­dzić pe­wien czas na dru­ko­wa­niu


SJP.pl


podrutować

1. odru­to­wać po kolei, wiele razy;
2. spę­dzić pe­wien czas na dru­to­wa­niu


SJP.pl


podrwić

spę­dzić pe­wien czas na drwie­niu z kogoś lub cze­goś; pok­pić


SJP.pl


podryblować

spę­dzić pe­wien czas na dry­blo­wa­niu


SJP.pl


podrybnicki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) znaj­du­ją­cy się lub od­by­wa­ją­cy się pod Ryb­ni­kiem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔdrɨbʲˈɲit͡sʲci, AS: podrybʹńicʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Rybnik mrz.

Wiktionary


podrychtować

cza­sow­nik

 (1.1) gw-pl|Kresy. przy­go­to­wać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. narychtować

Wiktionary


podryfować

1. dry­fu­jąc, prze­mie­ścić się w ja­kimś kie­run­ku, od­da­lić się;
2. spę­dzić pe­wien czas na dry­fo­wa­niu


SJP.pl


podryg

drgnię­cie ca­łe­go ciała po­dob­ne do zry­wa­nia się, pod­sko­ku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) krót­ki pod­skok, pląs lub sus (wy­ko­ny­wa­ny zwy­kle w tańcu, pod­czas chodu lub jako ży­wio­ło­wy prze­jaw emo­cji, zwła­szcza ra­do­ści)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tan­cerz przer­wał swe po­dry­gi, ski­nął głową i strze­lił z ob­ca­sów. Chri­stel stała je­szcze uśmiech­nię­ta i za­ró­żo­wio­na od ruchu, który je­dy­nie śle­piec mógł­by naz­wać tań­cem.

 (1.1) Mo­łoj­cy rzu­ca­li się jak opę­ta­ni w pry­siu­dach, przed niemi dziew­czy­ny dro­bi­ły, to po­su­wa­jąc się w po­dry­gach na­przód, to co­fa­jąc się przed gwał­tow­ny­mi ru­cha­mi tan­ce­rzy.

 (1.1) — Po­dry­gi, ża­łos­ne po­dry­gi — po­pra­wił mo­nokl. — Nie ro­zu­miem od­wa­gi tych pań­stwa. A pani?… Prze­cież zna­jąc tańce sce­nicz­ne… Czy nie razi pani ta kań­cia­stość ru­chów?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔdrɨk, AS: podryk

Wiktionary

Powiązane:

 czas. podrygiwać ndk., podrygać ndk., podrygnąć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podskok, sus, pląs

Wiktionary


podrygać

po­tocz­nie: spę­dzić pe­wien czas na dry­ga­niu (pod­ska­ki­wa­niu, drga­niu)


SJP.pl


podrygiwać

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) wy­ko­ny­wać drga­ją­ce ruchy; pod­ska­ki­wać z lekka

 (1.2) ryt­micz­nym ru­chem uno­sić się i opa­dać

 (1.3) książk. świe­cić tak, że widzi się zmia­ny na­tę­że­nia świa­tła i jego ruch

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) po­czę­ła drep­tać w miej­scu, a po­dry­gi­wać, a podś­pie­wy­wać (…)

Wiktionary

Powiązane:

 czas. drgać

 rzecz. podryg mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skakać

 (1.2) skakać, podskakiwać

 (1.3) drgać

Wiktionary


podrygnąć

wy­ko­nać całym cia­łem gwał­tow­ne ruchy, pod­sko­czyć z lekka


SJP.pl


podryj

po­dryj dę­bo­wiec - ga­tu­nek chrzą­szcza z ro­dzi­ny po­dry­jo­wa­tych


SJP.pl


podryjkowate

ro­dzi­na chrzą­szczy wie­lo­żer­nych; po­dry­jo­wa­te


SJP.pl


podryjowate

ro­dzi­na chrzą­szczy wie­lo­żer­nych; po­dryj­ko­wa­te


SJP.pl

Po­dry­jo­wa­te, po­dryj­ko­wa­te (At­te­la­bi­dae) – ro­dzi­na chrzą­szczy z po­drzę­du wie­lo­żer­nych i na­dro­dzi­ny ryj­kow­ców.

Wikipedia


podryjowaty

o ce­chach po­dry­jo­wa­tych (ro­dzi­na chrzą­szczy)


SJP.pl


podrynek

część rynku ce­chu­ją­ca się spe­cy­ficz­ny­mi pra­wa­mi eko­no­micz­ny­mi


SJP.pl


podrynnowy

znaj­du­ją­cy się pod rynną


SJP.pl


podryw

1. dzia­ła­nie ma­ją­ce na celu za­in­te­re­so­wa­nie kogoś sobą i zdo­by­cie czy­ichś wzglę­dów; po­dryw­ka;
2. gwał­tow­ne ru­sze­nie się, pod­nie­sie­nie się z miej­sca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. wzbu­dze­nie czy­je­goś za­in­te­re­so­wa­nia w celu ero­tycz­nym

 (1.2) gwał­tow­ne pod­nie­sie­nie cze­goś do góry

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Po­dry­wa­nie – ko­lok­wial­ne okre­śle­nie uwo­dze­nia, za­cho­wa­nia do­ty­czą­ce­go bu­do­wa­nia mię­dzy­ludz­kich więzi emo­cjo­nal­nych
  • Po­dryw (Booty Call) – ame­ry­kań­ski film ko­me­dio­wy z 1997 roku
  • Po­dryw (Trick) – ame­ry­kań­ska ko­me­dia ro­man­tycz­na z 1999 roku

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W sfe­rze po­dry­wu Lechu oka­zu­je się być dy­le­tan­tem.

 (1.2) Silny po­dryw wia­tru roz­wiał całą kopkę siana.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podrywacz mos., podrywaczka ż., podrywka ż., podrywanie n., poderwanie n.

 czas. podrywać ndk., podrywać się ndk., poderwać dk., poderwać się dk.

 przym. podrywkowy, podrywny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) poderwanie, uwiedzenie, zalecanie, zaloty

 (1.2) poderwanie

Wiktionary


podrywacz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. pejor. męż­czyz­na sta­ra­ją­cy się uwieść drugą osobę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jurek jest typem po­dry­wa­cza, który nie od­pu­ści żad­nej dziew­czy­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podryw mrz., podrywka ż., podrywanie n.

:: fż. podrywaczka ż.

 czas. podrywać ndk., podrywać się ndk., poderwać dk., poderwać się dk.

 przym. podrywkowy, podrywny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) flirciarz, kobieciarz, uwodziciel, zalotnik; przest. kokiet

Wiktionary


podrywaczka

ko­bie­ta szu­ka­ją­ca okaz­ji uwo­dze­nia męż­czyzn, za­cze­pia­ją­ca męż­czyzn


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. pejor. ko­bie­ta uwo­dzą­ca męż­czyzn

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ha­li­na, będąc wy­traw­ną po­dry­wacz­ką, se­lek­cjo­nu­je ma­te­riał z dużą wpra­wą.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podryw mrz., podrywka ż., podrywanie n.

:: fm. podrywacz mos.

 czas. podrywać ndk., podrywać się ndk., poderwać dk., poderwać się dk.

 przym. podrywkowy, podrywny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kokieta, kokietnica, uwodzicielka, zalotnica, zalotnisia

Wiktionary


podrywanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­dry­wać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nowym hobby Maćka stało się po­dry­wa­nie dziew­czyn.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔdrɨˈvãɲɛ, AS: podryvãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. podrywać ndk., poderwać dk.

 rzecz. podryw, podrywacz, podrywaczka, poderwanie

Wiktionary


podrywać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. po­der­wać)

 (1.1) szyb­ko coś/kogoś uno­sić

 (1.2) o pi­lo­cie sa­mo­lo­tu: szyb­ko kie­ro­wać sa­mo­lot w górę

 (1.3) pot. za­ga­dy­wać inną osobę i sta­rać się za­in­te­re­so­wać ją sobą w ce­lach ro­man­tycz­nych lub ero­tycz­nych; uwo­dzić

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) – Cie­bie na pewno nie będę po­dry­wał – za­pew­ni­łem sucho.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔdˈrɨvat͡ɕ, AS: podryvać

Wiktionary

Powiązane:

 (1) rzecz. podrywanie/poderwanie; czas. rwać

 (1.3) rzecz. podryw

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) unosić, podnosić, szarpać

 (1.3) zalecać się, uwodzić, reg. pozn. kramować się

Wiktionary


podrywka

1. kwa­dra­to­wa sieć ry­bac­ka roz­pię­ta na dwóch skrzy­żo­wa­nych pa­łą­kach;
2. dzia­ła­nie ma­ją­ce na celu za­in­te­re­so­wa­nie kogoś sobą i zdo­by­cie czy­ichś wzglę­dów; po­dryw


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. po­dry­wa­nie kogoś

 (1.2) pot. osoba, która zo­sta­ła po­der­wa­na

 (1.3) daw. środ. polit. szu­bie­ni­ca

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Jacek przy­szedł do nas z ak­tu­al­ną po­dryw­ką.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podryw mrz., podrywacz mos., podrywaczka ż.

Wiktionary


podrywkowate

o ce­chach po­dryw­ko­wa­tych (ro­dzi­na chrzą­szczy)


SJP.pl

Po­dryw­ko­wa­te (Thro­sci­dae) – ro­dzi­na chrzą­szczy z po­drzę­du wie­lo­żer­nych.

Wikipedia


podrywkowaty

o ce­chach po­dryw­ko­wa­tych (ro­dzi­na chrzą­szczy)


SJP.pl


podrzemywać

drze­mać od czasu do czasu


SJP.pl


podrzeniowate

ro­dzi­na pa­pro­ci


SJP.pl

Po­drze­nio­wa­te ("Blech­na­ce­ae") – ro­dzi­na pa­pro­ci o za­się­gu kos­mo­po­li­tycz­nym. W za­leż­no­ści od uję­cia sy­ste­ma­tycz­ne­go obej­mu­je od dwóch do 24 ro­dza­jów z około 240–265 ga­tun­ka­mi. We­dług sy­ste­mu PPG I (2016) obej­mu­je trzy po­dro­dzi­ny z 24 ro­dza­ja­mi i 265 ga­tun­ka­mi.

Wikipedia


podrzeszowski

1. po­ło­żo­ny w po­bli­żu Rze­szo­wa;
2. cha­rak­te­ry­stycz­ny dla oko­lic Rze­szo­wa


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) znaj­du­ją­cy się pod Rze­szo­wem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sta­ni­sław Piela z po­drze­szow­skiej wsi od­krył tech­no­lo­gię po­zy­ski­wa­nia z kory brzo­zo­wej be­tu­li­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔḍʒɛˈʃɔfsʲci, AS: poḍžešofsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Rzeszów m.

Wiktionary


podrzeć

1. drąc por­wać coś na ka­wał­ki; po­szar­pać;
2. zużyć coś (odzież, obu­wie itp.) na sku­tek dłu­gie­go no­sze­nia; zno­sić


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. drzeć)

 (1.1) por­wać na ka­wał­ki

 (1.2) zni­szczyć wsku­tek dłu­gotr­wa­łe­go no­sze­nia

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny po­drzeć się (ndk. drzeć się)

 (2.1) ulec po­dar­ciu; zo­stać por­wa­nym na strzę­py

 (2.2) ulec zno­sze­niu, zu­ży­ciu

 (2.3) ulec wspól­nej bi­ja­ty­ce lub sprzecz­ce

 (2.4) przez pe­wien czas krzy­czeć lub gło­śno pła­kać

 (2.5) gw-pl|Kresy. po­kłó­cić się

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podarcie n., rozdarcie n., darcie n.

 czas. drzeć

Wiktionary


podrzeń

po­drzeń że­bro­wiec - ro­śli­na z ro­dzi­ny pa­prot­ko­wa­tych; ro­śnie w cie­ni­stych la­sach igla­stych w Su­de­tach i Kar­pa­tach


SJP.pl

Po­drzeń, blech­num ("Blech­num") – ro­dzaj pa­pro­ci na­le­żą­cy do ro­dzi­ny po­drze­nio­wa­tych. W wą­skim uję­ciu, w sy­ste­mach kla­sy­fi­ku­ją­cych pa­pro­cie do drob­nych ro­dza­jów i ro­dzin, obej­mu­je ok. 23–30 ga­tun­ków. Z kolei w sy­ste­mach kla­sy­fi­ku­ją­cych ga­tun­ki pa­pro­ci do sze­ro­ko uj­mo­wa­nych ro­dza­jów i ro­dzin włą­cza­nych jest tu ok.

Wikipedia


podrzeźniać

daw­niej:
1. szy­dząc, na­śla­do­wać; prze­drzeź­niać;
2. pow­ta­rzać coś po kimś; na­śla­do­wać, mał­po­wać


SJP.pl


podrzucanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­drzu­cać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔḍʒuˈt͡sãɲɛ, AS: poḍžucãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. podrzucać ndk., podrzucić dk.

 rzecz. podrzutek mos.

Wiktionary


podrzucać

cza­sow­nik

 (1.1) rzu­cać coś w górę na nie­zbyt dużą wy­so­kość

 (1.2) zo­sta­wiać coś komuś ukrad­kiem

 (1.3) pod­wo­zić

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ma­chi­nal­nie po­drzu­cał na dłoni duży kar­to­fel, który pod­niósł ze ster­ty le­żą­cej za usta­wio­ną z desek za­gro­dą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔḍˈʒut͡sat͡ɕ, AS: poḍžucać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rzut m., podrzut m., podrzucanie n., podrzucenie n., podrzutek m.

 czas. podrzucić, rzucić, rzucać

Wiktionary


podrzucić

rzu­cić coś w górę


SJP.pl

cza­sow­nik do­ko­na­ny (ndk. po­drzu­cać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|po­drzu­cać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. rzucać, podrzucać

 rzecz. podrzucanie n., podrzutek mos.

Wiktionary


podrzucki

naz­wi­sko


SJP.pl


podrzut

1. szyb­ki, nagły ruch, rzut cze­goś lub kogoś ku górze;
2. kon­ku­ren­cja w pod­no­sze­niu cię­ża­rów po­le­ga­ją­ca na za­rzu­cie sztan­gi na klat­kę pier­sio­wą, a potem na wy­pro­sto­wa­niu rąk ze sztan­gą


SJP.pl


podrzutek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) dziec­ko opu­szczo­ne przez ro­dzi­ców i po­drzu­co­ne obcym lu­dziom

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔḍˈʒutɛk, AS: poḍžutek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rzut m., podrzucanie n., podrzucenie n.

 czas. rzucać ndk., rzucić dk., podrzucać ndk., podrzucić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) znajda

Wiktionary


podrzutowy

→ po­drzut


SJP.pl

Patrz:

podrzut

podrzycki

naz­wi­sko


SJP.pl


podrzymski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) znaj­du­ją­cy się pod Rzy­mem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Roz­lo­ko­wa­no nas w po­drzym­skich miej­sco­wo­ściach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔḍˈʒɨ̃msʲci, AS: poḍžỹmsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Rzym m.

 przym. rzymski

Wiktionary


podrzynanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­drzy­nać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niepodrzynanie n., dorżnięcie n., wyrzynarka ż.

 czas. przerżnąć, przerzynać, dorżnąć, podrzynać ndk.

Wiktionary


podrzynać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. po­derż­nąć)

 (1.1) ciąć, rżnąc od spodu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podrzynanie n., dorżnięcie n., wyrzynarka ż.

 czas. popodrzynać, przerżnąć, przerzynać, dorżnąć, poderżnąć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podcinać, przecinać

Wiktionary


podrząd

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) biol. syst. ka­te­go­ria sy­ste­ma­tycz­na niż­sza od rzędu; grupa pow­sta­ła z po­dzie­le­nia rzędu na niż­sze;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rząd m., nadrząd m., infrarząd m., rzędówka ż., rzędna ż., podrzędność ż., nadrzędność ż.

 przym. rządowy, nadrzędny, podrzędny

 przysł. podrzędnie, nadrzędnie

Wiktionary


podrzęctwo

daw­niej: miesz­ka­nie po­moc­ni­ka wiel­ko­rząd­cy


SJP.pl


podrzędniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: po­drzęd­nie


SJP.pl


podrzędniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: po­drzęd­ny


SJP.pl


podrzędnik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. ele­ment skład­nio­wo po­drzęd­ny w sto­sun­ku do in­ne­go ele­men­tu (np. w skład­ni: zda­nie po­drzęd­ne)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wza­jem­ny sto­su­nek zna­cze­nio­wy czło­nów związ­ku po­bocz­ne­go po­le­ga w isto­cie na tym, że po­drzęd­nik okre­śla, tzn. w jakiś spo­sób ogra­ni­cza za­kres, a tym samym wzbo­ga­ca i uści­śla treść na­drzęd­ni­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔḍˈʒɛ̃ndʲɲik, AS: poḍžẽndʹńik

Wiktionary


podrzędność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co po­drzęd­ne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. podrzędny

 przysł. podrzędnie

 rzecz. podrząd mrz.

Wiktionary


podrzędny

1. sto­ją­cy niżej w hie­rar­chii; mniej ważny;
2. marny; ni­skiej ja­ko­ści


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zaj­mu­ją­cy w sto­sun­ku do in­nych niż­szą po­zy­cję

 (1.2) gram. wy­stę­pu­ją­cy w związ­ku za­leż­no­ści jako ele­ment pod­po­rząd­ko­wa­ny ele­men­to­wi na­drzęd­ne­mu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔḍˈʒɛ̃ndnɨ, AS: poḍžẽndny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podrząd mrz., podrzędność ż.

 przysł. podrzędnie

Wiktionary


podróba

po­tocz­nie: coś po­dro­bio­ne­go, ko­piu­ją­ce­go inną rzecz; po­drób­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zgrub. od: po­drób­ka

 (1.2) po­gard­li­wie o ja­kiejś li­chej kopii cze­goś

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Tym­cza­sem to zwy­kła, tu­rec­ka po­dró­ba, za którą dał jed­ne­mu klien­to­wi pięć dol­ców.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔdˈruba, AS: podruba

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podróbka ż., podrabianie n., podrobienie n., podrabiacz m., podrabiaczka ż.

 czas. podrabiać ndk., podrobić dk.

Wiktionary


podróbka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) imi­ta­cja ja­kie­goś przed­mio­tu, która ma być uwa­ża­na za ory­gi­nał

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Adam nosi po­drób­ki ubrań zna­nych pro­jek­tan­tów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔdˈrupka, AS: podrupka

Wiktionary

Powiązane:

 czas. podrobić dk., podrabiać ndk.

 rzecz. podrabiacz mos., podrabianie n., podróba ż.

 przym. podrobiony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) imitacja, falsyfikat

Wiktionary


podróbkowy

→ po­drób­ka


SJP.pl

Patrz:

podróbka

podrównanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­drów­nać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podrównywanie n.

 czas. podrównać dk., podrównywać ndk.

Wiktionary


podrównywanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­drów­ny­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. podrównywać ndk.

 rzecz. podrównanie n.

Wiktionary


podróż

prze­by­wa­nie drogi do od­le­głe­go miej­sca; prze­mie­rza­nie roz­le­głych te­re­nów; po­dró­żo­wa­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dłu­gotr­wa­łe prze­mie­szcza­nie się z jed­ne­go miej­sca do dru­gie­go

Wiktionary

Po­dróż (ang. "tra­vel", fr. "vo­y­a­ge") – prze­mie­szcza­nie się ludzi po­mię­dzy od­le­gły­mi ge­o­gra­ficz­nie lo­ka­li­za­cja­mi. Po­dróż można odbyć pie­szo, ro­we­rem, sa­mo­cho­dem, au­to­bu­sem, po­cią­giem, stat­kiem, sa­mo­lo­tem lub w inny spo­sób. Po­dró­żo­wać można z ba­ga­żem lub bez, w jedną stro­nę lub w obie stro­ny. Po­dróż może obej­mo­wać sto­sun­ko­wo krót­kie po­by­ty w ko­lej­nych lo­ka­li­za­cjach, np. w przy­pad­ku tu­ry­sty­ki.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Od­by­ły­śmy mę­czą­cą po­dróż po­cią­giem do Mosk­wy.

 (1.1) Po­dró­że kształ­cą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔdruʃ, AS: podruš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. droga ż., podróżowanie n., podróżny mos., podróżnik m., podróżniczka ż., podróżniczek m.

 czas. podróżować ndk.

 przym. podróżniczy, podróżny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) droga, wojaż; przest. ekskursja, peregrynacja

Wiktionary


podróże

prze­by­wa­nie drogi do od­le­głe­go miej­sca; prze­mie­rza­nie roz­le­głych te­re­nów; po­dró­żo­wa­nie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Po­dró­że – pol­ski mie­sięcz­nik o po­dró­żach wy­da­wa­ny od lipca 1998 roku
  • Po­dró­że – album war­szaw­skie­go ze­spo­łu hip-ho­po­we­go Gram­ma­tik
  • Po­dró­że – fa­bu­la­ry­zo­wa­ny film do­ku­men­tal­ny z 1999
  • po­dróż

Wikipedia


podróżna

ko­bie­ta od­by­wa­ją­ca po­dróż


SJP.pl

Po­dróż­na – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie zło­tow­skim, w gmi­nie Kra­jen­ka, przy tra­sie drogi wo­je­wódz­kiej nr 190.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa pil­skie­go.

We wsi stoi za­byt­ko­wa kuź­nia oraz spich­le­rze (jeden z nich mu­ro­wa­ny z 1911). Ist­nie­ją też po­zo­sta­ło­ści cmen­ta­rza ewan­ge­lic­ko-augs­bur­skie­go z po­ło­wy XIX wieku. Ka­pli­ca ka­to­lic­ka pod wez­wa­niem św. Mi­cha­ła Ar­cha­nio­ła mie­ści się w daw­nym domu miesz­kal­nym.

Wikipedia


podróżnictwo

ogół za­gad­nień zwią­za­nych z po­dró­żo­wa­niem; od­by­wa­nie po­dró­ży


SJP.pl


podróżniczek

nie­wiel­ki ptak wę­drow­ny z ro­dzi­ny dro­zdo­wa­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zdrobn. od: po­dróż­nik

 (1.2) mały, nie­do­ro­sły po­dróż­nik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Lu­sci­nia sve­ci­ca|ref=tak., mały, eu­raz­ja­tyc­ki ptak wy­stę­pu­ją­cy na te­re­nach wil­got­nych;

 (2.2) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ma­ras­mius ore­a­des., bla­do­żół­ty, bia­ła­wy ja­dal­ny grzyb eu­ro­pej­ski;

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=żeń­ski.

 (3.1) D. lm. od: po­dróż­nicz­ka

Wiktionary

Nie mylić z: po­dróż­nicz­ka.

Po­dróż­ni­czek ("Lu­sci­nia sve­ci­ca") – ga­tu­nek nie­wiel­kie­go ptaka wę­drow­ne­go z ro­dzi­ny mu­cho­łów­ko­wa­tych (Mu­sci­ca­pi­dae). Nie jest za­gro­żo­ny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Już od dziec­ka byłem cie­kaw­skim po­dróż­nicz­kiem, gdy ucie­ka­łem ro­dzi­com do są­sied­niej wio­ski.

 (2.1) Śpiew po­dróż­nicz­ka jest me­lo­dyj­ny, jed­nak zu­peł­nie inny niż ten wy­da­wa­ny przez inne sło­wi­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔdruʒʲˈɲit͡ʃɛk, AS: podružʹńiček

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podróżny mos., podróż ż., podróżnik mos., podróżniczka ż., podróżowanie n.

 czas. podróżować ndk.

 przym. podróżniczy, podróżny

 przysł. podróżniczo

Wiktionary

Synonimy:

 (2.2) twardzioszek przydrożny, przydróżka, panienka, tańcownica, zwiędlak

Wiktionary


podróżniczka

ko­bie­ta po­dró­żu­ją­ca, od­by­wa­ją­ca po­dróż


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fż. od: po­dróż­nik

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • po­dróż­nik płci żeń­skiej
  • ina­czej su­bróż­nicz­ka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­dróż­nicz­ka do­tar­ła na dwo­rzec w ostat­niej chwi­li.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔdruʒʲˈɲit͡ʃka, AS: podružʹńička

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podróż ż., podróżniczek m., podróżny m., podróżowanie n.

:: fm. podróżnik m.

 przym. podróżniczy, podróżny

 czas. podróżować ndk.

Wiktionary


podróżniczy

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z po­dró­żą, po­dró­żo­wa­niem lub/i po­dróż­ni­ka­mi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podróż ż., podróżowanie n., podróżnik m., podróżniczek mzw./mos.

 czas. podróżować ndk.

Wiktionary


podróżnik

osoba wę­dru­ją­ca, zwła­szcza pie­szo; tu­ry­sta, wę­drow­nik, pie­chur, wę­dro­wiec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ktoś, kto po­dró­żu­je, jest w po­dró­ży (szcze­gól­nie czę­sto)

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • osoba od­by­wa­ją­ca po­dróż
  • Po­dróż­nik (se­rial te­le­wi­zyj­ny)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wie­czo­rem za­pra­szam na spot­ka­nie ze sław­nym po­dróż­ni­kiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔdˈruʒʲɲik, AS: podružʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podróż ż., podróżny m., podróżowanie n.

:: zdrobn. podróżniczek m.

:: fż. podróżniczka ż.

 czas. podróżować ndk.

 przym. podróżniczy, podróżny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) globtroter, przest. wojażer, stpol. pocestny

Wiktionary


podróżny

czło­wiek znaj­du­ją­cy się w po­dró­ży; po­dróż­nik


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z po­dró­żą, do­ty­czą­cy po­dró­ży

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) osoba, która po­dró­żu­je lub udaje się w po­dróż

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przed ur­lo­pem ku­pi­łem sobie torbę po­dróż­ną i ka­pe­lusz pla­żo­wy.

 (2.1) Upra­sza się po­dróż­nych o od­su­nię­cie się od toru – bę­dzie prze­jeż­dżać lo­ko­mo­ty­wa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔdˈruʒnɨ, AS: podružny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podróż ż., podróżnik m., podróżniczka ż., podróżniczek m., podróżowanie n.

:: fż. podróżna ż.

 czas. podróżować ndk.

 przym. podróżniczy

Wiktionary


podróżomania

fa­scy­na­cja po­dró­ża­mi, skłon­ność do po­dró­żo­wa­nia


SJP.pl


podróżopisarstwo

sztu­ka opi­sy­wa­nia po­dró­ży


SJP.pl


podróżowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) prze­by­wa­nie drogi w celu przy­by­cia do ja­kie­goś miej­sca

 (1.2) pod­ma­lo­wa­nie cze­goś różem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mar­cin twier­dzi, że po­dró­żo­wa­nie bez bi­le­tu do­da­je dre­szczy­ka emo­cji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔdruʒɔˈvãɲɛ, AS: podružovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

 rzecz. podróż ż., podróżnik m., podróżny mos., podróżniczek mzw., podróżniczka ż.

 czas. podróżować ndk.

 przym. podróżny, podróżniczy

 przysł. podróżniczo

 (1.2)

 czas. podróżowywać ndk.

Wiktionary


podróżować

pod­ma­lo­wać różem (środ­kiem kos­me­tycz­nym), nieco uró­żo­wać; przy­ró­żo­wać


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) prze­by­wać drogę w celu od­wie­dze­nia od­le­głe­go miej­sca

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. po­dró­żo­wy­wać)

 (2.1) po­ma­lo­wać lekko ko­lo­rem ró­żo­wym

 (2.2) przy­pró­szyć lekko różem kos­me­tycz­nym

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny po­dró­żo­wać się (ndk. po­dró­żo­wy­wać się)

 (3.1) przy­pró­szyć lekko różem kos­me­tycz­nym samą / sa­me­go sie­bie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔdruˈʒɔvat͡ɕ, AS: podružovać

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

 rzecz. podróż ż., podróżny mos., podróżnik m., podróżniczka ż., podróżniczek m., podróżomania ż., podróżowanie n.

 przym. podróżniczy, podróżny

 przysł. podróżniczo

 (2.1-2)

 rzecz. róż m., róża ż., Róża ż., różowość ż.

 czas. różowić, zaróżowić

 przym. różowy, różowawy, różany

 przysł. różowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jeździć, wędrować, wojażować

Wiktionary


podróżujący

daw­niej: czło­wiek znaj­du­ją­cy się w po­dró­ży; po­dróż­nik, po­dróż­ny


SJP.pl


podrąb

w le­śnict­wie: po­zio­me, kli­no­wa­te wy­cię­cie wy­ko­na­ne sie­kie­rą lub piłą w odziom­ku ści­na­ne­go drze­wa tuż nad szyją ko­rze­nio­wą od stro­ny, w którą ma padać drze­wo; wrąb


SJP.pl


podrąbać

rą­biąc, po­dzie­lić coś na ka­wał­ki


SJP.pl


podrążyć

spę­dzić pe­wien czas na drą­że­niu


SJP.pl


podręczna

daw­niej: ko­bie­ta po­ma­ga­ją­ca w czymś, zwy­kle prak­ty­ku­ją­ca w ja­kimś za­wo­dzie


SJP.pl


podręcznik

książ­ka wy­ko­rzy­sty­wa­na głów­nie do nauki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) książ­ka słu­żą­ca do nauki, po­da­ją­ca wie­dzę z ja­kiejś dzie­dzi­ny;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • po­dręcz­nik szkol­ny
  • po­dręcz­nik aka­de­mic­ki

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za­czy­na­my lek­cję. Ot­wórz­cie po­dręcz­ni­ki na stro­nie 15 (= pięt­na­stej).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔdˈrɛ̃n͇t͡ʃʲɲik, AS: podrẽṇčʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ręcznikowiec mrz., rączęta nmos., podręcznikarstwo n., podręcze n., ręczniczek mrz., ręcznik mrz., ręka ż.

 przym. podręcznikowy, podręczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. książka

Wiktionary


podręcznikarstwo

pi­sa­nie po­dręcz­ni­ków


SJP.pl


podręcznikowość

cecha cze­goś cha­rak­te­ry­stycz­ne­go dla po­dręcz­ni­ka


SJP.pl


podręcznikowy

→ po­dręcz­nik


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z po­dręcz­ni­ka­mi

 (1.2) wzor­co­wy, mo­gą­cy słu­żyć za przy­kład

Wiktionary

Patrz:

podręcznik

Przykłady

 (1.1) Na szcze­gól­ne uz­na­nie za­słu­gu­je dba­łość au­to­rek o to, by tek­sty po­dręcz­ni­ko­we od­po­wia­da­ły za­in­te­re­so­wa­niom stu­den­tów.

 (1.2) Nie dość, że pił, to je­szcze nie za­piął pasów i je­chał bez włą­czo­nych świa­teł – to po­dręcz­ni­ko­wy przy­kład bez­myśl­no­ści za kie­row­ni­cą sa­mo­cho­du!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔdrɛ̃n͇t͡ʃʲɲiˈkɔvɨ, AS: podrẽṇčʹńikovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podręcznik m.

Wiktionary


podręczność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest po­dręcz­ne; cecha tych, któ­rzy są po­dręcz­ni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. podręczny

 przysł. podręcznie

Wiktionary


podręczny

znaj­du­ja­cy się bli­sko, pod ręką; da­ją­cy się użyć w każ­dej chwi­li


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) łatwo do­stęp­ny, moż­li­wy do uży­cia w każ­dej chwi­li lub każ­dych oko­licz­no­ściach

 (1.2) za­wie­ra­ją­cy naj­bar­dziej istot­ne rze­czy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na szczę­ście Na­ta­sza już roz­kła­da­ła na kocu po­dręcz­ną ap­tecz­kę.

 (1.2) – Ho­te­lik skrom­ny, ale aro­mat drzew cy­na­mo­no­wych bar­dzo przy­jem­ny – rzekł Tomek, wno­sząc do chat­ki po­dręcz­ne ba­ga­że dziew­cząt.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔdˈrɛ̃n͇t͡ʃnɨ, AS: podrẽṇčny

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ręczny

 rzecz. ręcznikowiec mrz., ręcznik mrz., rączęta nmos., ręczniczek mrz., ręka ż., ręczny mrz., podręcznik mrz., podręcze n., podręczna ż., podręczność ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przenośny, kieszonkowy

Wiktionary


podrżeć

drżeć przez pe­wien czas


SJP.pl


podsadka

Pod­sad­ka, podk­wia­tek (łac. "brac­te­ae", ang. "bract") – w bo­ta­ni­ce liść, z kąta któ­re­go wy­ra­sta kwia­to­stan (lub część kwia­to­sta­nu).

Wy­stę­po­wa­nie, kształt i wiel­kość pod­sa­dek jest ważną cechą tak­so­no­micz­ną przy oz­na­cza­niu niek­tó­rych ga­tun­ków ro­ślin. Pod­sad­ki cza­sa­mi róż­nią się kształ­tem od po­zo­sta­łych liści, czę­sto są dużo mniej­sze.

Wikipedia


podsadnik

Pod­sad­nik ("Splach­num" Hedw.) – ro­dzaj mchów na­le­żą­cy do ro­dzi­ny pod­sad­ni­ko­wa­tych ("Splach­na­ce­ae" Grev. & Arn.).

Wikipedia


podsadnikowate

ro­dzi­na mchów z rzędu pod­sad­ni­kow­ców


SJP.pl

Pod­sad­ni­ko­wa­te ("Splach­na­ce­ae" Grev. & Arn.) – ro­dzi­na mchów na­le­żą­ca do rzędu pod­sad­ni­kow­ców ("Splach­na­les" (M. Fle­isch.) Ochy­ra). Przed­sta­wi­cie­le wy­stę­pu­ją nie­mal na całym świe­cie, od re­jo­nów tro­pi­kal­nych po oko­ło­bie­gu­no­we. Ro­dza­jem ty­po­wym jest pod­sad­nik "Splach­num" Hedw..

Wikipedia


podsadnikowy

krzy­wo­ząb pod­sad­ni­ko­wy - ga­tu­nek mchu z rzędu ro­kie­tow­ców


SJP.pl


podsadzka

ma­te­riał, któ­rym wy­peł­nia się wy­ro­bi­ska gór­ni­cze dla ochro­ny nad­le­głych warstw przed za­wa­łem i spę­ka­niem


SJP.pl

Pod­sadz­ka – wy­peł­nia­nie pu­stek po­ek­splo­a­ta­cyj­nych w ko­pal­niach po­dziem­nych.

Ma­te­riał sto­so­wa­ny do pod­sa­dza­nia jest na­zy­wa­ny ma­te­ria­łem pod­sadz­ko­wym.

Ma­te­riał pod­sadz­ko­wy po­wi­nien być nie­tok­sycz­ny i nie­pal­ny, jest do­star­cza­ny z po­wierzch­ni lub wy­ro­bisk drą­żo­nych ka­mie­niu, tran­spor­to­wa­ny po­ja­zda­mi gór­ni­czy­mi lub ka­na­łem pod­sadz­ko­wym.

Wikipedia


podsekcja

część skła­do­wa sek­cji


SJP.pl


podsektor

część ja­kie­goś sek­to­ra


SJP.pl


podseria

mniej­sza część więk­szej serii


SJP.pl


podsiadać

zaj­mo­wać czy­jeś miej­sce sie­dzą­ce


SJP.pl


podsiadły

zająć czy­jeś miej­sce sie­dzą­ce


SJP.pl


podsiarczan

nie­or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy kwa­sów tle­no­wych siar­ki


SJP.pl


podsiarczany

nie­or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy kwa­sów tle­no­wych siar­ki


SJP.pl


podsiedlecki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) znaj­du­ją­cy się lub od­by­wa­ją­cy się pod Siedl­ca­mi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔtʲɕɛˈdlɛt͡sʲci, AS: potʹśedlecʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Siedlce nmos.

Wiktionary


podsiedlik

naz­wi­sko


SJP.pl


podsienie

za­da­sze­nie wej­ścia do bu­dyn­ku, wspar­te na słu­pach lub fi­la­rach; ganek


SJP.pl


podsieniowy

zwią­za­ny z za­da­sze­niem wej­ścia do bu­dyn­ku, wspar­tym na słu­pach lub fi­la­rach


SJP.pl


podsieć

od­dziel­na, iden­ty­fi­ko­wal­na część sieci kom­pu­te­ro­wej


SJP.pl

Pod­sieć – po­ję­cie z dzie­dzi­ny adre­sa­cji sieci kom­pu­te­ro­wych, do­ty­czą­ce urzą­dzeń ko­mu­ni­ku­ją­cych się przy po­mo­cy pro­to­ko­łu IP. Urzą­dze­nia znaj­du­ją­ce się w jed­nej (wspól­nej) pod­sie­ci cha­rak­te­ry­zu­ją się jed­na­ko­wym po­cząt­ko­wym frag­men­tem bi­nar­ne­go za­pi­su adre­su IP, któ­re­go dłu­gość wyz­na­cza war­tość maski pod­sie­ci.

Wikipedia


podsień

daw­niej: pod­sie­nie


SJP.pl


podsilnia

w ma­te­ma­ty­ce: licz­ba tzw. nie­po­rząd­ków zbio­ru skoń­czo­ne­go


SJP.pl

Pod­sil­nia – licz­ba tzw. "nie­po­rząd­ków" zbio­ru skoń­czo­ne­go, gdzie „nie­po­rząd­kiem” na­zy­wa się każdą per­mu­ta­cję bez punk­tów sta­łych wspom­nia­ne­go zbio­ru. Po raz pier­wszy wzory opi­su­ją­ce nie­po­rząd­ki po­ja­wia­ją się w pra­cach Eu­le­ra i Ber­no­ul­lie­go; pod­sil­nia z nie­u­jem­nej licz­by cał­ko­wi­tej jest równa per­ma­nen­to­wi ma­cie­rzy z ze­ra­mi na głów­nej prze­kąt­nej i je­dyn­ka­mi poza nią stop­nia rów­ne­go wspom­nia­nej licz­bie.

Wikipedia


podsiniaczać

ude­rze­niem po­wo­do­wać pow­sta­nie si­nia­ka pod okiem


SJP.pl


podsiodłowy

znaj­du­ją­cy się pod sio­dłem


SJP.pl


podsiąk

pod­sięk;
1. miej­sce na­sią­knię­te wodą;
2. prze­mie­szcza­nie się wody w gle­bie ku górze pod wpły­wem sił ka­pi­lar­nych


SJP.pl


podsiąkalność

zdol­ność gleby do pod­no­sze­nia wody ku górze


SJP.pl


podsiąkanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pod­sią­kać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. podsiąkać ndk.

Wiktionary


podsiąkowy

→ pod­siąk


SJP.pl

Patrz:

podsiąk

podsiąść

zająć czy­jeś miej­sce sie­dzą­ce


SJP.pl


podsiębierka

w gór­nict­wie: praca na pio­no­wym lub stro­mym wy­ro­bi­sku, pro­wa­dzo­nym od góry do dołu


SJP.pl


podsiębierność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest pod­się­bier­ne; cecha tych, któ­rzy są pod­się­bier­ni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. podsiębierny

 przysł. podsiębiernie

Wiktionary


podsiębierny

o kole wod­nym: takie, w któ­rym na­pę­dza­ją­ca je woda prze­pły­wa pod spo­dem


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który pra­cu­jąc bie­rze, na­bie­ra coś pod sie­bie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔtʲɕɛ̃mˈbʲjɛrnɨ, AS: potʹśẽmbʹi ̯erny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podsiębierność ż.

Wiktionary


podsięk

pod­siąk;
1. miej­sce na­sią­knię­te wodą;
2. prze­mie­szcza­nie się wody w gle­bie ku górze pod wpły­wem sił ka­pi­lar­nych


SJP.pl


podskakiewicz

osoba nad­ska­ku­ją­ca komuś, zwła­szcza prze­ło­żo­ne­mu, w celu przy­po­do­ba­nia się


SJP.pl


podskakiwacz

po­tocz­nie:
1. osoba gor­li­wie speł­nia­ją­ca czy­jeś ży­cze­nia w celu uzy­ska­nia ja­kichś ko­rzy­ści; lizus, pod­li­zuch, wa­ze­li­niarz;
2. osoba nie­po­kor­na wobec ludzi, do któ­rych po­win­na od­no­sić się z sza­cun­kiem; bun­tow­nik


SJP.pl


podskakiwanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pod­ska­ki­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podskoczenie n., podskok m.

 czas. podskakiwać ndk., podskoczyć dk.

 przysł. podskokliwie

Wiktionary


podskakiwać

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. pod­sko­czyć)

 (1.1) wy­ko­ny­wać skok nie­zbyt wy­so­ko

 (1.2) do­ko­ny­wać ruchy w górę, wy­raź­nie od­bi­ja­jąc się od po­dło­ża

 (1.3) pod­bie­gać z pod­sko­kiem do kon­kret­ne­go celu

 (1.4) uda­wać się gdzieś szyb­ko

 (1.5) pot. ostro wy­stę­po­wać prze­ciw komu, czemu; rzu­cać się

 (1.6) szyb­ko pod­no­sić się, wy­ko­ny­wać drga­nia

 (1.7) po­więk­szać się szyb­ko i znacz­nie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podskakiwanie n., podskoczenie n., podskok mrz., skocznia ż., skok mrz.

 czas. podskoczyć, przeskakiwać

 wykrz. nie podskakuj

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) brykać, hasać, podrygiwać, skakać

 (1.2) skakać, trząść się

 (1.3) podbiegać

 (1.4) pobiec, podbiec, skakać

 (1.5) buntować się, sprzeciwiać się, stawiać się

 (1.6) drgać, skakać, trząść się, wzdrygać się, zrywać się

 (1.7) rosnąć, wzrastać

Wiktionary


podskalny

po­ło­żo­ny pod skałą, ska­ła­mi


SJP.pl


podskarbi

w daw­nej Pol­sce: wy­so­ki urzęd­nik za­rzą­dza­ją­cy skar­bem pań­stwa lub króla oraz men­ni­cą


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pod­skar­bi wiel­ki ko­ron­ny
  • pod­skar­bi wiel­ki li­tew­ski
  • pod­skar­bi nad­wor­ny ko­ron­ny
  • pod­skar­bi nad­wor­ny li­tew­ski
  • pod­skar­bi ziem­ski li­tew­ski
  • pod­skar­bi ziem pru­skich
  • pod­skar­bi Try­bu­na­łu Głów­ne­go Wiel­kie­go Księ­stwa Li­tew­skie­go
  • Adam Pod­skar­bi – pol­ski pia­ni­sta
  • Maria Pod­skar­bi-He­bisz (ur. 1951) – pol­ska rzeź­biar­ka

Wikipedia


podskarbstwo

w daw­nej Pol­sce: urząd, god­ność pod­skar­bie­go


SJP.pl


podskarpie

teren u pod­nó­ża skar­py


SJP.pl


podskoczek

ro­dzaj gry­zo­ni z ro­dzi­ny skocz­ko­wa­tych


SJP.pl

Pod­sko­czek ("Ja­cu­lus") – ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny skocz­ków (Di­po­di­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny skocz­ko­wa­tych (Di­po­di­dae).

Wikipedia


podskoczyć

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. pod­ska­ki­wać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|pod­ska­ki­wać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wtem się coś z lekka po­trą­ci • Śród krysz­ta­ło­wej przez­ro­czy, • Woda się z lekka za­mą­ci, • Rybka nad wodę pod­sko­czy; • I jak skał­ka pła­skim bo­kiem • Gdy z lek­kich rąk chłop­ca pierzch­nie, • Tak nasza rybka pod­sko­kiem • Mokre ca­łu­je po­wierzch­nie.''

 (1.1) Tuż po star­cie elity off-roadu, czyli klasy No Limit, dosz­ło do groź­nie wy­glą­da­ją­cej wy­wrot­ki. Jeden z sa­mo­cho­dów pod­sko­czył na nie­rów­no­ści, a potem prze­ko­zioł­ko­wał.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. podskakiwać, przeskakiwać, skakać, wskoczyć

 rzecz. skocznia ż., skok mrz., podskakiwanie n., podskok mrz.

Wiktionary


podskok

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wy­bi­cie się w górę, w miej­scu, na nie­wiel­ką wy­so­kość

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wtem się coś z lekka po­trą­ci • Śród krysz­ta­ło­wej przez­ro­czy, • Woda się z lekka za­mą­ci, • Rybka nad wodę pod­sko­czy; • I jak skał­ka pła­skim bo­kiem • Gdy z lek­kich rąk chłop­ca pierzch­nie, • Tak nasza rybka pod­sko­kiem • Mokre ca­łu­je po­wierzch­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔtskɔk, AS: potskok

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skok m., podskakiwanie n., skakanka ż., skocznia ż.

 czas. skakać, podskoczyć, podskakiwać, wskoczyć

 przym. skokowy

Wiktionary


podskokliwy

daw­niej: pod­ska­ku­ją­cy co pe­wien czas, raz za razem


SJP.pl


podskokowy

→ pod­skok


SJP.pl

Patrz:

podskok

podskroniowy

znaj­du­ją­cy się pod skro­nią


SJP.pl


podskub

pie­rze mięk­kie zło­żo­ne z piór pu­cho­wych, pół­pu­cho­wych i kon­tu­ro­wych


SJP.pl


podskórnia

tkan­ka wy­stę­pu­ją­ca w ko­rze­niu więk­szo­ści ro­ślin, peł­nią­ca funk­cję ochron­ną; eg­zo­der­ma


SJP.pl


podskórnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób pod­skór­ny, pod skórą, pod skórę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wstrzy­ki­wa­no także pod­skór­nie octan mor­fi­no­wy w oko­li­cy dołka pod­ser­co­we­go z nie­ja­ką ulgą dla cho­rych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skórowaczka ż., podskórność ż.

 przym. podskórny, skórzasty

Wiktionary


podskórnik

pod­skór­nik gru­szo­wy - ga­tu­nek roz­to­cza z na­dro­dzi­ny szpe­cie­li, że­ru­ją­cy m.in. na gru­szy


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pod­skór­nik – ro­dzaj grzy­bów
  • pod­skór­nik – ro­dzaj roz­to­czy (pa­ję­cza­ki)

Wikipedia


podskórność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest pod­skór­ne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. podskórny

 przysł. podskórnie

Wiktionary


podskórny

przy­miot­nik

 (1.1) umiej­sco­wio­ny pod skórą

 (1.2) wy­ko­ny­wa­ny pod skórą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tłuszcz trzew­ny, w prze­ci­wień­stwie do pod­skór­ne­go, od­kła­da się wokół na­rzą­dów ta­kich jak wą­tro­ba, żo­łą­dek czy je­li­ta.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. skórowaczka ż., skóra ż., podskórność ż.

 przym. skórzasty, skórny

 przysł. podskórnie

Wiktionary


podsmardzewo

Pods­mar­dze­wo – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie płoń­skim, w gmi­nie So­cho­cin.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa cie­cha­now­skie­go.

Wikipedia


podsmażanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pods­ma­żać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podsmażenie n., smażenie n.

 czas. smażyć ndk., podsmażać ndk., podsmażyć dk.

Wiktionary


podsmażyć

cza­sow­nik

 (1.1) nadać zło­ci­sty kolor w cza­sie sma­że­nia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podsmażanie n., smażenie n.

 czas. smażyć

Wiktionary


podsmradzać

smro­dzić do pew­ne­go stop­nia, nie­zu­peł­nie


SJP.pl


podsnuwać

daw­niej: os­nu­wać, zas­nu­wać z dołu, od spodu


SJP.pl


podsobny

gwa­ro­wo o koniu:
1. idący po lewej stro­nie w za­przę­gu;
2. mo­gą­cy być sio­dła­ny; sio­dło­wy, wierz­cho­wy


SJP.pl


podsokołów

Pod­so­ko­łów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie skier­nie­wic­kim, w gmi­nie Bo­li­mów.

Wikipedia


podsosnowiecki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) znaj­du­ją­cy się lub od­by­wa­ją­cy się pod Sos­now­cem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔtsɔsnɔˈvʲjɛt͡sʲci, AS: potsosnovʹi ̯ecʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sosnowiec mrz.

Wiktionary


podspawać

lekko do­spa­wać


SJP.pl


podspodenki

krót­kie, ob­ci­słe spo­den­ki no­szo­ne pod wła­ści­wy­mi spo­den­ka­mi


SJP.pl


podspojówkowy

wylew pod­spo­jów­ko­wy - sa­mo­ist­ny wylew krwi pod spo­jów­kę


SJP.pl


podsrywanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pods­ry­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. srać

 przysł. srak

 przym. sraki

Wiktionary


podsrywać

wul­gar­nie: wy­da­wać kogoś, zdra­dzać


SJP.pl


podst.

skrót od: pod­sta­wo­wy


SJP.pl


podstacja

sta­cja po­drzęd­na, do­dat­ko­wa


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pod­sta­cja elek­trycz­na, ro­zu­mia­na jako:
    • Pod­sta­cja trak­cyj­na – sta­cja ener­ge­tycz­na słu­żą­ca do za­si­la­nia sieci trak­cyj­nej
    • Sta­cja trans­for­ma­to­ro­wa – sta­cja ener­ge­tycz­na, gdzie na­stę­pu­je roz­dzie­la­nie ener­gii elek­trycz­nej przy róż­nych po­zio­mach na­pięć
    • Sta­cja elek­tro­e­ner­ge­tycz­na – ze­spół urzą­dzeń słu­żą­cych do przet­wa­rza­nia i roz­dzia­łu albo tylko do roz­dzia­łu ener­gii elek­trycz­nej
  • Pod­sta­cja po­go­to­wia ra­tun­ko­we­go – sta­cja po­go­to­wia ra­tun­ko­we­go o ogra­ni­czo­nym za­kre­sie dzia­łal­no­ści

Wikipedia


podstacyjny

→ pod­sta­cja


SJP.pl

Patrz:

podstacja

podstarości

1. daw­niej: po­moc­nik i za­stęp­ca sta­ro­sty;
2. w daw­nej Pol­sce: po­moc­nik eko­no­ma w ma­jąt­ku ziem­skim; kar­bo­wy


SJP.pl

Pod­sta­ro­ści, wi­ce­sta­ro­sta (łac. "vi­ce­ca­pi­ta­ne­us") – urząd ziem­ski I Rze­czy­po­spo­li­tej w Wiel­kim Księ­stwie Li­tew­skim.

Wikipedia


podstarościński

→ pod­sta­ro­ści


SJP.pl

Patrz:

podstarości

podstarzały

taki, który się pod­sta­rzał, jest w po­desz­łym wieku; po­dży­ły


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który się pod­sta­rzał; nie­cał­kiem stary

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie­wia­sty po­du­pa­dłej for­tu­ny, któ­rym nie stało na modne stro­je[,] i panny pod­sta­rza­łe okry­wa­ły się po­spo­li­cie su­knia­mi ra­so­wy­mi ko­lo­ru ja­kie­go za­ko­nu i na­zy­wa­ło się ta­ko­we stro­je­nie „cho­dzić w sza­rzyź­nie” [...].

Wiktionary

Powiązane:

 czas. podstarzeć dk.

 przym. stary

 rzecz. stary mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) starszawy

Wiktionary


podstawa

1. głów­na za­sa­da, pod­wa­li­na cze­goś;
2. część ko­lum­ny lub pom­ni­ka, na któ­rej opie­ra się ca­łość;
3. w fi­gu­rze ge­o­me­trycz­nej: jeden z boków, lub ścia­na wie­lo­ścia­nu nie­bę­dą­ca ścia­ną bocz­ną


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) to, na czym coś stoi

 (1.2) pewna za­sa­da, baza te­o­re­tycz­na

 (1.3) pot. ka­ret­ka pod­sta­wo­wa (bez le­ka­rza)

 (1.4) tylko w lm. pod­sta­wy → ele­men­tar­na wie­dza z danej dzie­dzi­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rzeź­ba stoi na mar­mu­ro­wej pod­sta­wie.

 (1.2) Pod­sta­wą dzia­ła­nia ma­szy­ny jest ruch obro­to­wy.

 (1.3) Pod­sta­wy zwy­kle wy­jeż­dża­ją do wy­pad­ków mniej tra­gicz­nych.

 (1.4) Uczeń opa­no­wu­je pod­sta­wy ma­te­ma­ty­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔtˈstava, AS: potstava

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podstawek m., podstawowość ż.

:: zdrobn. podstawka ż., podstaweczka ż.

 przym. podstawowy

 przysł. podstawowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fundament, podparcie, podpora, podłoże

 (1.3) podstawka, peka, wypadkówka

Wiktionary


podstawczak

przed­sta­wi­ciel jed­ne­go z typów grzy­bów wyż­szych


SJP.pl


podstawczaki

grupa sy­ste­ma­tycz­na grzy­bów wyż­szych, obej­mu­ją­ca bli­sko 30000 ga­tun­ków, uj­mo­wa­na w ran­dze klasy lub pod­gro­ma­dy; cha­rak­te­ry­zu­ją się skom­pli­ko­wa­ną or­ga­ni­za­cją ciała we­ge­ta­tyw­ne­go oraz wyt­wa­rza­niem me­jo­spor (za­rod­ni­ków) na cha­rak­te­ry­stycz­nym two­rze zwa­nym pod­staw­ką (stąd nazwa grupy)


SJP.pl

Pod­staw­cza­ki lub grzy­by pod­staw­ko­we ("Ba­si­dio­my­co­ta" R.T. Moore) – typ grzy­bów ("Fungi").

Wikipedia


podstaweczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: pod­staw­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podstawka ż., podstawa ż.

Wiktionary


podstawek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) muz. ele­ment in­stru­men­tów smycz­ko­wych pod­trzy­mu­ją­cy stru­ny na pew­nej wy­so­ko­ści i prze­no­szą­cy jej drga­nia do pudła re­zo­nan­so­we­go

 (1.2) muz. pod­kład­ka na skrzyp­cach pod brodę mu­zy­ka

 (1.3) gw-pl|Poz­nań. pod­staw­ka, spo­dek

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=żeń­ski.

 (2.1) D. lm. od: pod­staw­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔtˈstavɛk, AS: potstavek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podstawa ż., podstawka ż., podstawczak m.

 czas. podstawiać ndk., podstawić dk.

 przym. podstawkowy

Wiktionary


podstawka

naz­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) to, na czym jakiś obiekt stoi, jest osa­dzo­ny lub wspie­ra się

 (1.2) ta­le­rzyk pod szklan­kę lub fi­li­żan­kę

 (1.3) szach. nie­u­myśl­ny ruch bier­ką na­ra­ża­ją­cy gra­cza na jej utra­tę

 (1.4) pot. gry­komp. pod­sta­wo­wa wer­sja gry kom­pu­te­ro­wej bądź plan­szo­wy­an­szo­wej, tj. bez póź­niej­szych do­dat­ków

 (1.5) mykol. ko­mór­ka w hy­me­nium, wyt­wa­rza­ją­ca za­rod­ni­ki płcio­we, naj­czę­ściej czte­ry

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lp. od: pod­sta­wek

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pod­staw­ka – ele­ment ob­wo­du elek­tro­nicz­ne­go
  • pod­staw­ka grzy­ba
  • pod­staw­ka do jajek
  • pod­staw­ka pod piwo
  • pod­staw­ka skrzyp­co­wa
  • spo­dek

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Kotek pił mleko z pod­staw­ki.

 (1.3) Przez dłuż­szy czas nie mo­głem sobie wy­ba­czyć za­gra­nia 21… b5. W po­zy­cji z wiel­ki­mi ten­den­cja­mi re­mi­so­wy­mi pod­staw­ka pion­ka w taki spo­sób… To boli.

 (1.4) „Un­de­ad Night­ma­re” to roz­sze­rze­nie, które przed­sta­wia al­ter­na­tyw­ną wer­sję wy­da­rzeń po­prze­dza­ją­cych finał pod­staw­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔtˈstafka, AS: potstafka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podstaweczka ż., podstawa ż., podstawek m., podstawówka ż., podstawczak m., podstawianie n., podstawienie n.

 czas. podstawiać ndk., podstawić dk.

:: zdrobn. podstaweczka ż.

 przym. podstawkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) spodek, reg. pozn. podstawek

 (1.5) bazydium

Wiktionary


podstawnik

Pod­staw­nik – atom lub ich grupa za­stę­pu­ją­ca atom wo­do­ru ma­cie­rzy­ste­go wo­dor­ku lub struk­tu­ry ma­cie­rzy­stej w związ­kach or­ga­nicz­nych. Wy­stę­pu­je zaz­wy­czaj przy ato­mie węgla. Pod­staw­ni­ki są re­pre­zen­to­wa­ne przez przy­rost­ki lub prze­drost­ki (wg star­szeń­stwa pod­staw­ni­ków) w naz­wach sy­ste­ma­tycz­nych.

Wikipedia


podstawność

→ pod­staw­ny


SJP.pl

Patrz:

podstawny

podstawny

bę­dą­cy pod­sta­wą cze­goś


SJP.pl


podstawowo

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób pod­sta­wo­wy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podstawa ż.

Wiktionary


podstawowy

1. bę­dą­cy za­sad­ni­czym ele­men­tem cze­goś; za­sad­ni­czy, głów­ny;
2. sta­no­wią­cy pod­sta­wę ja­kie­goś przed­mio­tu


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) głów­ny, ele­men­tar­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jak bo­wiem idzie nie o tech­no­lo­gię, a o im­pon­de­ra­bi­lia, to nie­pew­ność jest pod­sta­wo­wym se­kre­tem i za­sa­dą piłki noż­nej.

 (1.1) Moja książ­ka za­wie­ra pod­sta­wo­we wia­do­mo­ści fi­zy­ki kwan­to­wej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔtstaˈvɔvɨ, AS: potstavovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podstawówa ż., podstawa ż., podstawówka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zasadniczy, fundamentalny, elementarny, rudymentarny

Wiktionary


podstawy

1. głów­na za­sa­da, pod­wa­li­na cze­goś;
2. część ko­lum­ny lub pom­ni­ka, na któ­rej opie­ra się ca­łość;
3. w fi­gu­rze ge­o­me­trycz­nej: jeden z boków, lub ścia­na wie­lo­ścia­nu nie­bę­dą­ca ścia­ną bocz­ną


SJP.pl


podstawówa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rzad. zgrub. od pod­sta­wów­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do pod­sta­wó­wy cho­dzi­łem w Ka­to­wi­cach.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. podstawowy

 rzecz. podstawówka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podstawówka

Wiktionary


podstawówka

szko­ła pod­sta­wo­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. szko­ła pod­sta­wo­wa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Laura ukoń­czy­ła pod­sta­wów­kę na Mo­ko­to­wie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔtstaˈvufka, AS: potstavufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podstawa ż., podstawka ż., podstawówkowicz m., podstawówkowiczka ż.

:: zgrub. podstawówa ż.

 czas. podstawiać ndk., podstawić dk.

 przym. podstawowy, podstawówkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zgrub. podstawówa; przest. szkoła powszechna, powszechniak

Wiktionary


podstawówkowicz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) uczeń szko­ły pod­sta­wo­wej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dużo pod­sta­wów­ko­wi­czów nie lubi się uczyć.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podstawówkowiec m., podstawówka ż.

:: fż. podstawówkowiczka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podstawówkowiec

Wiktionary


podstawówkowy

→ pod­sta­wów­ka


SJP.pl

Patrz:

podstawówka

podstać

daw­niej o mleku, soku, winie itp.: stać się kla­row­nym; skla­ro­wać się, ustać się


SJP.pl


podstały

daw­niej o mleku, soku, winie itp.: stać się kla­row­nym; skla­ro­wać się, ustać się


SJP.pl


podstemplowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pod­stem­plo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. stemplować, podstemplować dk.

 rzecz. stempel mrz., stemplowanie n., ostemplowanie n.

Wiktionary


podstemplować

1. od­cis­nąć pie­cząt­kę na do­ku­men­cie;
2. po­de­przeć stem­pla­mi strop albo ścia­nę


SJP.pl


podsterowność

skłon­ność po­ja­zdu do sa­mo­czyn­ne­go po­sze­rza­niu za­krę­tu w sto­sun­ku do usta­wie­nia kół


SJP.pl

Pod­ste­row­ność – wła­ści­wość po­ja­zdu pod­czas po­ko­ny­wa­nia za­krę­tu, po­le­ga­ją­ca na roz­sze­rza­niu za­krę­tu w sto­sun­ku do pro­mie­nia wy­ni­ka­ją­ce­go z ge­o­me­trii ukła­du kie­row­ni­cze­go i jezd­ne­go. Po­jazd pod­ste­row­ny ma ten­den­cję do po­sze­rza­nia za­krę­tu (od­da­la­nie się od punk­tu środ­ka łuku za­krę­tu – „wy­pa­da­nia” przo­du auta na zew­nątrz za­krę­tu). Nad­ste­row­ność jest cechą prze­ciw­ną.

Wikipedia


podsterowny

o sa­mo­cho­dzie: skłon­ny do sa­mo­czyn­ne­go zwięk­sza­nia pro­mie­nia krzy­wiz­ny toru na za­krę­cie


SJP.pl


podstokowy

znaj­du­ją­cy się u pod­nó­ża góry


SJP.pl


podstoli

w daw­nej Pol­sce: urzęd­nik dwor­ski usłu­gu­ją­cy przy stole kró­lew­skim lub ksią­żę­cym; za­stęp­ca stol­ni­ka


SJP.pl

Pod­sto­li (łac. "sub­da­pi­fer") – sta­ro­pol­ski urząd, do XIV wieku urzęd­nik nad­wor­ny usłu­gu­ją­cy przy stole kró­lew­skim lub ksią­żę­cym. Z bie­giem czasu urząd ten sta­wał się coraz bar­dziej nie­po­trzeb­ny, przez co od XIV w. stał się sa­mo­dziel­nym, ho­no­ro­wym urzę­dem ziem­skim.

Wikipedia


podstolice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pod­sto­li­ce – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. wie­lic­kim, w gmi­nie Wie­licz­ka
  • Pod­sto­li­ce – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. gar­wo­liń­skim, w gmi­nie Ma­cie­jo­wi­ce
  • Pod­sto­li­ce – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. cho­dzie­skim, w gmi­nie Bu­dzyń
  • Pod­sto­li­ce – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. wrze­siń­skim, w gmi­nie Nekla
  • Pod­sto­li­ce – dawna gro­ma­da
  • Pod­sto­li­ce – sta­cja ko­le­jo­wa w Pod­sto­li­cach

Wikipedia


podstolik

śro­do­wi­sko­wo:
1. ze­spół wy­dzie­lo­ny do opra­co­wa­nia okre­ślo­nej spra­wy w cza­sie kon­fe­ren­cji, obrad itp.;
2. obra­dy, kon­fe­ren­cja tego ze­spo­łu


SJP.pl


podstolina

daw­niej: żona pod­sto­le­go


SJP.pl


podstopień

przed­nia, zwy­kle pio­no­wa po­wierzch­nia stop­nia scho­dów za wy­jąt­kiem noska stop­nia; przed­nó­żek


SJP.pl


podstopnica

płyta sta­no­wią­ca pio­no­wy ele­ment okła­dzi­ny stop­nia


SJP.pl


podstrefa

mniej­sza część stre­fy


SJP.pl


podstrona

w in­for­ma­ty­ce: stro­na in­ter­ne­to­wa niż­sze­go po­zio­mu


SJP.pl


podstropnica

w gór­nict­wie: roz­po­ra odrz­wi znaj­du­ją­ca się tuż pod strop­ni­cą


SJP.pl


podstropowy

1. znaj­du­ją­cy się pod stro­pem;
2. przez­na­czo­ny do za­mon­to­wa­nia pod su­fi­tem, np. kli­ma­ty­za­tor pod­stro­po­wy


SJP.pl


podstrugać

na­o­strzyć ko­niec ołów­ka, kred­ki lub in­ne­go przed­mio­tu; za­tem­pe­ro­wać, na­tem­pe­ro­wać


SJP.pl


podstrugiwaczka

po­tocz­nie: na­rzę­dzie do ostrze­nia ołów­ków i kre­dek; tem­pe­rów­ka, ostrzał­ka, stru­gacz­ka, stru­gaw­ka, za­stru­gacz­ka, ostrzyn­ka, stru­gar­ka


SJP.pl


podstrugiwać

po­do­strzać ko­niec ołów­ka, kred­ki lub in­ne­go przed­mio­tu


SJP.pl


podstruktura

część skła­do­wa więk­szej ca­ło­ści


SJP.pl


podstrunnica

w in­stru­men­tach stru­no­wych: li­stwa z twar­de­go drze­wa, nad którą są umie­szczo­ne stru­ny; chwyt­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. w in­stru­men­tach stru­no­wych: li­stwa z twar­de­go drew­na, nad którą są umie­szczo­ne stru­ny;

Wiktionary

Pod­strun­ni­ca – w chor­do­fo­nach smycz­ko­wych i szar­pa­nych li­stwa z twar­de­go drew­na, na przy­kład pa­li­san­dru (ro­se­wo­od), he­ba­nu, ma­ho­niu lub klonu, umie­szczo­na na gór­nej stro­nie gryfu, po­łą­czo­ne­go z pu­dłem re­zo­nan­so­wym lub kor­pu­sem in­stru­men­tu.

W za­leż­no­ści od in­stru­men­tu, pod­strun­ni­ca może mieć po­przecz­ne me­ta­lo­we sztab­ki, tzw.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pod­strun­ni­ce niek­tó­rych in­stru­men­tów mu­zycz­nych po­sia­da­ją progi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔtstrũɲˈːit͡sa, AS: potstrũ•ńica

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podstrunnik

Wiktionary


podstrunnik

w in­stru­men­tach stru­no­wych: li­stwa z twar­de­go drze­wa, nad którą są umie­szczo­ne stru­ny; gryf


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) w in­stru­men­tach stru­no­wych: li­stwa z twar­de­go drew­na, nad którą są umie­szczo­ne stru­ny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔtˈstrũɲːik, AS: potstrũ•ńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. struna ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podstrunnica

Wiktionary


podstrychowy

po­ło­żo­ny pod stry­chem


SJP.pl


podstrzesze

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) strych bu­dyn­ku kry­te­go strze­chą

Wiktionary

Pod­strze­sze (nazwa obocz­na: Ma­chi­ny, Nie­der­hof) – nie­za­miesz­ka­na osada w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie draw­skim, w gmi­nie Cza­pli­nek. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ko­sza­liń­skie­go. Miej­sco­wość wcho­dzi w skład so­łect­wa Mach­li­ny.

Wikipedia


podstrzyżyny

dawny obrzą­dek strzy­że­nia wło­sów chłop­cu w ra­mach ini­cja­cji; po­strzy­ży­ny


SJP.pl


podstudzić

lekko ob­ni­żyć tem­pe­ra­tu­rę cze­goś


SJP.pl


podstyczna

dłu­gość rzutu od­cin­ka stycz­nej do krzy­wej pła­skiej na oś OX, za­war­te­go mię­dzy punk­tem stycz­no­ści a punk­tem prze­cię­cia się stycz­nej z osią OX


SJP.pl

Pod­stycz­na krzy­wej K w punk­cie P to od­ci­nek po­mię­dzy punk­tem Q bę­dą­cym rzu­tem punk­tu P na oś x a punk­tem R bę­dą­cym punk­tem prze­cię­cia stycz­nej do krzy­wej K w punk­cie P z osią x.

Jeśli krzy­wa K opi­sa­na jest rów­na­niem for­mu­la_1 to dłu­gość pod­stycz­nej wy­ra­ża się wzo­rem:

Wikipedia


podstylizowywać

sty­li­zu­jąc, na­da­wać cze­muś jakiś cha­rak­ter


SJP.pl


podstój

sku­pia­nie się śmie­ta­ny na po­wierzch­ni mleka


SJP.pl

Pod­stój – w mle­czar­stwie de­sta­bi­li­za­cja emul­sji, jaką jest mleko i otrzy­ma­nie śmie­ta­ny przez sa­mo­ist­ne wy­dzie­la­nie się tłu­szczu mle­ko­we­go na po­wierzch­ni mleka. By mu za­po­biec, sto­su­je się ho­mo­ge­ni­za­cję. Pod­stój jest moż­li­wy także w przy­pad­ku mleka za­gę­szczo­ne­go.

Wikipedia


podstąpić

daw­niej:
1. wpro­wa­dzić w błąd, oszu­kać;
2. przy­su­nąć się do cze­goś wzno­szą­ce­go się, sta­nąć u pod­nó­ża cze­goś


SJP.pl


podstęp

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) prze­my­śla­ne dzia­ła­nie ma­ją­ce na celu oszu­ka­nie kogoś

Wiktionary

Pod­stęp – szcze­gól­na po­stać błędu w pra­wie cy­wil­nym. Pod­stęp jest uz­na­wa­ny za pod­sta­wę uchy­le­nia się od skut­ków zło­żo­ne­go oś­wiad­cze­nia woli (czyn­no­ści praw­nej) oraz jako jedna z jego wad. W odróż­nie­niu od zwy­kłe­go błędu przy pod­stę­pie mylne wy­o­bra­że­nie o rze­czy­wi­stym sta­nie rze­czy wy­wo­ła­ne jest na­gan­nym dzia­ła­niem innej osoby.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Miesz­ka­ją­cy w Wa­szyng­to­nie Sa­lo­mon Nort­hup - wolny i wyksz­tał­co­ny czło­wiek, oj­ciec dwoj­ga dzie­ci, szczę­śli­wy mąż i sza­no­wa­ny oby­wa­tel - zo­sta­je pod­stę­pem por­wa­ny i sprze­da­ny hand­la­rzom nie­wol­ni­ków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔtstɛ̃mp, AS: potstẽmp

Wiktionary

Powiązane:

 przym. podstępny

 przysł. podstępnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fortel

Wiktionary


podstępnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób pod­stęp­ny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔtˈstɛ̃mpʲɲɛ, AS: potstẽmpʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 przym. podstępny

 rzecz. podstęp, podstępność

Wiktionary


podstępniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: pod­stęp­nie


SJP.pl


podstępniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: pod­stęp­ny


SJP.pl


podstępność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) prze­bie­głość dzia­ła­nia, skry­tość in­ten­cji, chy­trość

 (1.2) prze­bie­głość; cecha tego, co jest for­te­lem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔtˈstɛ̃mpnɔɕt͡ɕ, AS: potstẽmpność

Wiktionary

Powiązane:

 przym. podstępny

 przysł. podstępnie

Wiktionary


podstępny

przy­miot­nik

 (1.1) dzia­ła­ją­cy prze­bie­gle, skry­cie, z chy­try­mi in­ten­cja­mi

 (1.2) bę­dą­cy for­te­lem, prze­bie­głym dzia­ła­niem

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Żył w świe­cie, w któ­rym oszu­stwa, pod­stęp­ne ban­kruct­wa, plaj­ta­aj­ty, wszel­kie­go ro­dza­ju szwind­le, wy­zysk – były chle­bem co­dzien­nym, wszy­scy się tym ła­ko­mie kar­mi­li (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔtˈstɛ̃mpnɨ, AS: potstẽmpny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podstęp mrz., podstępność ż.

 przysł. podstępnie

Wiktionary


podstępować

daw­niej:
1. wpro­wa­dzać w błąd, oszu­ki­wać;
2. przy­su­wać się do cze­goś wzno­szą­ce­go się, sta­wać u pod­nó­ża cze­goś


SJP.pl


podsudecki

zwią­za­ny z te­re­na­mi po­ło­żo­ny­mi bli­sko Su­de­tów, le­żą­cy bli­sko Su­de­tów


SJP.pl


podsufitka

spod­nia część stro­pu sta­no­wią­ca jego wy­koń­cze­nie, speł­nia­ją­ca rolę izo­la­cji ciepl­nej, prze­ciwdź­wię­ko­wej i ognio­chron­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ma­te­riał osła­nia­ją­cy od wew­nątrz dach sa­mo­chó­du

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sufit mrz.

Wiktionary


podsufitkowy

→ pod­su­fit­ka


SJP.pl

Patrz:

podsufitka

podsuliszka

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Pod­su­lisz­ka – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie ra­dom­skim, w gmi­nie Ska­ry­szew. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ra­dom­skie­go.

14 sierp­nia 1944 żan­dar­me­ria nie­miec­ka aresz­to­wa­ła we wsi 27 osób.

Wikipedia


podsuma

1. w ma­te­ma­ty­ce: do­da­wa­nie czę­ści ko­lumn;
2. po­tocz­nie: pod­su­mo­wa­nie


SJP.pl


podsumowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pod­su­mo­wać.

 (1.2) krót­kie, ogól­ne przed­sta­wie­nie ja­kiejś spra­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Ra­por­ty Pi­lec­kie­go (…) były pod­su­mo­wa­niem dzia­łal­no­ści pol­skie­go ruchu oporu w Aus­chwitz, a także pier­wszym na świe­cie świa­dect­wem do­ku­men­tu­ją­cym ho­lo­ka­ust.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. podsumowywać ndk., podsumować dk., sumować ndk.

 rzecz. suma ż., sumowanie n.

Wiktionary


podsumowanko

zdrob­nie­nie od: pod­su­mo­wa­nie


SJP.pl


podsumować

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) krót­ko, ogól­nie przed­sta­wić jakąś spra­wę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na ko­niec pre­zen­ta­cji wy­kła­dow­ca zwięź­le pod­su­mo­wał temat.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podsumowanie n., suma ż.

Wiktionary


podsumowujący

→ pod­su­mo­wy­wać


SJP.pl

Patrz:

podsumowywać

podsumowywać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. pod­su­mo­wać)

 (1.1) krót­ko, ogól­nie przed­sta­wiać jakąś spra­wę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dziś koń­czy pod­su­mo­wy­wać ho­ke­jo­wy sezon se­lek­cjo­ner re­pre­zen­ta­cji Pol­ski, no­wo­tar­ża­nin – Wik­tor Pysz.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. podsumowywany

 rzecz. podsumowywanie n., niepodsumowywanie n., podsumowanie n., suma ż.

 czas. sumować

Wiktionary


podsuszanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pod­su­szać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. suchar mos./mrz.

Wiktionary


podsuszenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pod­su­szyć.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. suchar mos./mrz.

Wiktionary


podsuszkowy

→ pod­susz­ka


SJP.pl

Patrz:

podsuszka

podsutki

Pod­sut­ki – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie so­kól­skim, w gmi­nie Sidra.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa bia­ło­stoc­kie­go.

W sko­ro­wi­dzach miej­sco­wo­ści z 1921 i 1935 roku miej­sco­wość fi­gu­ru­je jako Pod­sud­ki.

Wikipedia


podsuwacz

noc­nik uży­wa­ny przez osoby chore lub le­żą­ce w łóżku


SJP.pl


podsuwalski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) znaj­du­ją­cy się lub od­by­wa­ją­cy się pod Su­wał­ka­mi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔtsuˈvalsʲci, AS: potsuvalsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. suwalski

Wiktionary


podsuwny

rzad­ko: da­ją­cy się pod coś pod­su­nąć; pod­su­wa­ny


SJP.pl


podsycająco

w spo­sób czy­nią­cy coś bar­dziej in­ten­syw­nym, od­czu­wal­nym lub wy­ra­zist­szym; pod­nie­ca­ją­co, po­tę­gu­ją­co


SJP.pl


podsycanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pod­sy­cać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podsycenie n., sycenie n., sytość ż.

 czas. podsycać ndk., podsycić dk., sycić ndk.

 przym. syty

 przysł. syto

Wiktionary


podsycać

czy­nić coś bar­dziej in­ten­syw­nym; wzma­gać, in­ten­sy­fi­ko­wać, na­si­lać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. pod­sy­cić)

 (1.1) zwięk­szać in­ten­syw­ność czego

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podsycanie n.

Wiktionary


podsychać

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. po­desch­nąć)

 (1.1) schnąć po­ma­łu, z wierz­chu, czę­ścio­wo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podsychanie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przesychać

Wiktionary


podsycić

uczy­nić coś bar­dziej in­ten­syw­nym; wzmóc, zin­ten­sy­fi­ko­wać, na­si­lić


SJP.pl


podsygnować

umie­ścić swój pod­pis u dołu ja­kie­goś pisma


SJP.pl


podsyp

1. wał usy­pa­ny u pod­nó­ża cze­goś;
2. pod­sy­pa­nie, pod­sy­py­wa­nie


SJP.pl


podsypanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pod­sy­pać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. podsypać dk.

Wiktionary


podsypiać

za­sy­piać na krót­ko, być w pół­śnie; przy­sy­piać, drze­mać


SJP.pl


podsypka

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pod­syp­ka (amu­ni­cja)
  • pod­syp­ka (bu­dow­nict­wo)

Wikipedia


podsypkowy

→ pod­syp­ka


SJP.pl

Patrz:

podsypka

podsypywanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pod­sy­py­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podsypka ż.

 czas. podsypywać ndk.

Wiktionary


podszafkowy

umie­szczo­ny pod szaf­ką


SJP.pl


podszarpywać

szar­piąc, ni­szczyć, drzeć w nie­wiel­kim stop­niu


SJP.pl


podszańcowywać

1. osła­niać, ota­czać szań­ca­mi; oszań­co­wy­wać;
2. pod­szań­co­wy­wać się - przy­su­wać się w po­bli­że cze­goś pod osło­ną szań­ców


SJP.pl


podszczeciński

1. po­ło­żo­ny w po­bli­żu Szcze­ci­na;
2. cha­rak­te­ry­stycz­ny dla oko­lic Szcze­ci­na


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) znaj­du­ją­cy się pod Szcze­ci­nem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Prądu po­zba­wio­nych zo­sta­ło kilka pod­szcze­ciń­skich miej­sco­wo­ści.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔṭʃt͡ʃɛˈt͡ɕĩj̃sʲci, AS: poṭščećĩĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Szczecin mrz.

Wiktionary


podszczekiwać

szcze­kać od czasu do czasu


SJP.pl


podszczep

pod­ga­tu­nek w obrę­bie szcze­pu bak­te­rii


SJP.pl


podszczuwacz

osoba pod­bu­rza­ją­ca, pod­ju­dza­ją­ca kogoś; ju­dzi­ciel, po­dże­gacz, pod­ju­dzacz


SJP.pl


podszczuwaczka

ko­bie­ta pod­bu­rza­ją­ca, pod­ju­dza­ją­ca kogoś; ju­dzi­ciel­ka, po­dże­gacz­ka, pod­ju­dzacz­ka


SJP.pl


podszczypywacz

po­tocz­nie: męż­czyz­na, który lekko, ukrad­kiem pod­sku­bu­je ko­bie­tę, oka­zu­jąc jej swoje za­in­te­re­so­wa­nie


SJP.pl


podszczypywanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pod­szczy­py­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. podszczypywać ndk.

 rzecz. szczypce nmos.

Wiktionary


podszczytowy

znaj­du­ją­cy się pod szczy­tem


SJP.pl


podszepnąć

pod­po­wie­dzieć coś komuś szep­tem, dać wska­zów­kę; pod­szep­tać


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) do­ko­na­ny od|pod­szep­ty­wać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) „Wy­glą­da­my jak dwa wy­stra­szo­ne ga­wro­ny” – pod­szep­nę­ło jej po­czu­cie hu­mo­ru.

Wiktionary


podszept

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) książk. po­ra­da lub na­mo­wa udzie­la­na ukrad­kiem, szep­tem

 (1.2) książk. przen. myśl o emo­cji lub czy­nie wpły­wa­ją­ca na po­stę­po­wa­nie czło­wie­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ule­gli­ście pod­szep­tom wro­gich ele­men­tów, ja­kich u nas, nie­ste­ty, nie brak.

 (1.2) Pod­szep­ty tzw. do­brych uczuć rzad­ko dają w sztu­ce dobre wy­ni­ki.

 (1.2) (…) odrzu­ca wszel­kie pod­szep­ty roz­sąd­ku, wszel­kie rze­tel­ne ba­da­nia i prze­ja­wy kry­ty­ki, bio­rąc je za oz­na­ki spi­sku.

 (1.2) To są ży­wio­ły zie­ją­ce nie­na­wi­ścią do spo­łe­czeń­stwa, które im było ma­co­chą, po­dat­ne dla każ­de­go pod­szep­tu zbrod­ni.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. podszeptywać, podszeptać

Wiktionary


podszeptać

pod­po­wie­dzieć coś komuś szep­tem, dać wska­zów­kę; pod­szep­nąć


SJP.pl


podszerstek

w ky­no­lo­gii: war­stwa okry­wy wło­so­wej przy­le­ga­ją­ca bez­poś­red­nio do skóry psa lub kota


SJP.pl

Pod­szer­stek – krót­ka, gęsta, mięk­ka war­stwa futra czę­ści ssa­ków pod okry­wą wło­so­wą. War­stwa pod­szerst­ka i war­stwa włosa okry­wo­we­go two­rzą sierść. Pod­szer­stek, który znaj­du­je się pod wło­sem okry­wo­wym, jest nie­prze­ma­kal­ny i sta­no­wi ochro­nę ter­mo­i­zo­la­cyj­ną oraz pełni funk­cję rusz­to­wa­nia dla wło­sów war­stwy okry­wo­wej. Za­leż­nie od pory roku, tem­pe­ra­tu­ry, ga­tun­ku i rasy zwie­rzę­cia pod­szer­stek może być mniej lub bar­dziej ob­fi­ty.

Wikipedia


podszewka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kraw. cien­ka tka­ni­na wszy­ta po wew­nętrz­nej stro­nie ubra­nia

 (1.2) rzad. młode drze­wa i krze­wy po­ni­żej drze­wo­sta­nu

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) daw. ktoś, kto się pod­szy­wa pod kogoś in­ne­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z jed­ne­go metra bie­żą­ce­go dymki wyj­dzie tylko jedna pod­szew­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔṭˈʃɛfka, AS: poṭšefka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szew mrz.

 czas. podszewkować

 przym. podszewkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podbicie

Wiktionary


podszkalać

zwięk­szać tro­chę czy­jąś wie­dzę w ja­kiejś dzie­dzi­nie


SJP.pl


podszlifować

1. zwięk­szyć tro­chę swoje umie­jęt­no­ści lub swoją wie­dzę w ja­kiejś dzie­dzi­nie;
2. tro­chę osz­li­fo­wać


SJP.pl


podszlifowywać

szli­fo­wać w nie­wiel­kim stop­niu


SJP.pl


podsztokholmski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) znaj­du­ją­cy się pod Sztok­hol­mem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔṭʃtɔkˈxɔlm̥sʲci, AS: poṭštokχolm̦sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Sztokholm mrz.

Wiktionary


podsztucować

cza­sow­nik

 (1.1) gw-pl|Ma­zu­ry. po­de­przeć

Wiktionary


podszybie

Pod­szy­bie – ze­spół wy­ro­bisk po­dziem­nych, bez­poś­red­nio przy­le­ga­ją­cych do szy­bów. Jest to kom­pleks wy­ro­bisk łą­czą­cych wloty szy­bów z prze­ko­pem kie­run­ko­wym, przecz­ni­cą, lub chod­ni­kiem pod­sta­wo­wym po­zio­mu wy­do­byw­cze­go, do­sto­so­wa­nych do zadań funk­cyj­nych szybu (szy­bów). Na pod­szy­biu za­bu­do­wa­ne są urzą­dze­nia sy­gna­li­za­cyj­ne, ste­row­ni­cze i tech­nicz­ne słu­żą­ce do za­ła­dun­ku urob­ku i ro­zła­dun­ku ma­te­ria­łów, wsia­da­nia i wy­sia­da­nia za­ło­gi.

Wikipedia


podszycie

war­stwa ro­ślin­no­ści w lesie, która nigdy nie wy­ra­sta ponad wy­so­kość 4 me­trów, speł­nia rolę osło­ny gleby przed wy­sy­cha­niem; pod­szy­cie


SJP.pl


podszyt

war­stwa ro­ślin­no­ści w lesie, która nigdy nie wy­ra­sta ponad wy­so­kość 4 me­trów, speł­nia rolę osło­ny gleby przed wy­sy­cha­niem; pod­szy­cie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) war­stwa niż­sza lasu, na którą skła­da­ją się krze­wy i młode drze­wa

Wiktionary

Pod­szyt, pod­szy­cie lasu – war­stwa ro­ślin­no­ści (pię­tro) w eko­sy­ste­mie le­śnym zbu­do­wa­na z krze­wów i ni­skich drzew o wy­so­ko­ści do 4 m. Ga­tun­ki wy­ra­sta­ją­ce w wy­so­ko­pien­ne drze­wa mogą wcho­dzić w skład pod­szy­tu, jeśli roz­wi­ja­ją się w nie­ko­rzyst­nych wa­run­kach (np.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) podszycie

Wiktionary


podszyty

war­stwa ro­ślin­no­ści w lesie, która nigdy nie wy­ra­sta ponad wy­so­kość 4 me­trów, speł­nia rolę osło­ny gleby przed wy­sy­cha­niem; pod­szy­cie


SJP.pl


podszywacz

osoba pod­szy­wa­ją­ca się pod kogoś in­ne­go


SJP.pl


podszywaczka

ko­bie­ta pod­szy­wa­ją­ca się pod kogoś in­ne­go


SJP.pl


podszywanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pod­szy­wać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pod­szy­wa­nie się pod sprzy­mie­rzeń­ca ni­ko­mu je­szcze nie wysz­ło na dobre.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. szycie n., podszycie n.

 czas. podszywać ndk., podszyć dk., szyć ndk.

Wiktionary


podszywka

1. ele­ment pod­szy­wa­ny od dołu lub od wew­nątrz ubra­nia; pod­szy­cie;
2. po­tocz­nie: pod­szy­wa­nie się pod kogoś


SJP.pl


podszyć

1. przy­szyć od spodu;
2. wy­koń­czyć ja­kieś ubra­nie pod­szy­wa­jąc od spodu za­gię­ty brzeg


SJP.pl


podsądna

ko­bie­ta po­cią­gnię­ta do od­po­wie­dzial­no­ści kar­nej; oskar­żo­na


SJP.pl


podsądny

czło­wiek, prze­ciw­ko któ­re­mu wszczę­to po­stę­po­wa­nie są­do­we; oskar­żo­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba po­cią­gnię­ta do od­po­wie­dzial­no­ści kar­nej

Wiktionary


podsędek

daw­niej: urzęd­nik są­do­wy, za­stęp­ca sę­dzie­go w spra­wach cy­wil­nych i czyn­no­ściach no­ta­rial­nych


SJP.pl

Pod­sę­dek ( su­biu­dex) – w daw­nej Pol­sce po­cząt­ko­wo był to urzęd­nik sądu dwor­skie­go księ­cia, od XIV w. za­stęp­ca (ale nie pod­wład­ny) sę­dzie­go ziem­skie­go, wcho­dzą­cy wraz z sę­dzią i pi­sa­rzem ziem­skim w skład kom­ple­tu są­do­we­go; w Wiel­kim Księ­stwie Li­tew­skim urząd ist­niał w la­tach 1566–1764.

Wikipedia


podsłać

rzad­ko: po­de­słać (pod­ście­lić)


SJP.pl


podsłoneczny

przy­miot­nik

 (1.1) ek­spo­no­wa­ny na dzia­ła­nie słoń­ca lub znaj­du­ją­cy się bez­poś­red­nio w za­się­gu jego pro­mie­ni

 (1.2) daw. książk. przy­na­leż­ny do Ziemi; ziem­ski

 (1.3) daw. książk. zlo­ka­li­zo­wa­ny w stre­fie mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pod­sło­necz­ne za­ko­la wydm były je­szcze czar­ne ciem­no­ścią nocy.

 (1.1) Da­rem­nie bła­ga­łem i matka wsta­wia­ła się za mną, aby mię przy pod­sło­necz­nej roli i nad ła­god­ne­mi trzo­da­mi usta­no­wił.

 (1.2) Szu­ka­łem, ach! szu­ka­łem tej bo­skiej ko­chan­ki, któ­rej na pod­sło­necz­nym nie by­wa­ło świe­cie, którą tylko na fa­lach wy­o­braź­nej pian­ki wy­dę­ło tchnie­nie za­pa­łu.

 (1.2) Achil­les miał słusz­ność, że le­piej jest być pa­rob­kiem w pod­sło­necz­nym świe­cie niż kró­lo­wać w ki­me­ryj­skich kra­i­nach.

 (1.2) Krze­pił się tylko myślą, że, jeśli wkrót­ce przyj­dzie mu po­rzu­cić pod­sło­necz­ną kra­i­nę, to przed­tem je­szcze zo­ba­czy Praw­dę naj­wyż­szą.

 (1.3) Idąc Nilem w górę, jest kra­i­na Se­ga­ta [...] o kra­jach pod­sło­necz­nych, gdzie żaden czło­wiek wejść nie może; o In­dy­ach, z któ­re­mi się Nil ko­mu­ni­ku­je.

 (1.3) Mo­że­my sobie zro­bić wędkę, a zo­ba­czy­my czy ha­czyk bę­dzie tu tak po­szu­ki­wa­nym jak w mo­rzach pod­sło­necz­nych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. słońce n., Słońce n., słoneczko n., słonecznik mrz., nasłonecznienie n.

 przym. słoneczny, odsłoneczny, bezsłoneczny, przeciwsłoneczny, słonecznikowy, nasłoneczniony

 czas. nasłoneczniać, nasłonecznić

 przysł. słonecznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) ziemski

 (1.3) podzwrotnikowy, zwrotnikowy

Wiktionary


podsłuch

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) prze­chwy­ty­wa­nie i mo­ni­to­ro­wa­nie ko­mu­ni­ka­cji elek­tro­nicz­nej, ra­dio­wej lub te­le­fo­nicz­nej

 (1.2) każda forma od­bie­ra­nia lub utr­wa­la­nia roz­le­ga­ją­ce­go się dźwię­ku przez osoby inne niż obec­ne w pod­słu­chi­wa­nym miej­scu lub te, do któ­rych dźwięk jest adre­so­wa­ny

 (1.3) treść po­zy­ska­na dzię­ki pod­słu­cho­wi (1.1) lub (1.2)

 (1.4) urzą­dze­nie, któ­rym wy­ko­ny­wa­ny jest pod­słuch (1.1) lub (1.2);

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Na­daj­nik pod­słu­cho­wy ide­al­nie na­da­ją­cy się do pod­słu­chu po­mie­szczeń.

 (1.3) Dzię­ki opu­bli­ko­wa­nym pod­słu­chom opi­nia pu­blicz­na od pod­szew­ki poz­na­ła praw­dzi­wą twarz po­li­tycz­nych elit.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔtswux, AS: potsu̯uχ

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. słuch mrz., podsłuchiwacz m., podsłuchiwaczka ż., podsłuchiwanie n., podsłuchanie m.

 czas. podsłuchiwać ndk., podsłuchać dk.

 przym. podsłuchowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.4) pluskwa

Wiktionary


podsłuchanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pod­słu­chać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podsłuch m., podsłuchiwacz m., podsłuchiwaczka ż., podsłuchiwanie n.

 czas. podsłuchać dk., podsłuchiwać ndk.

 przym. podsłuchowy

Wiktionary


podsłuchać

usły­szeć czy­jąś roz­mo­wę bez wie­dzy tej osoby; pod­sły­szeć


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. pod­słu­chi­wać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|pod­słu­chi­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔtˈswuxat͡ɕ, AS: potsu̯uχać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podsłuch m., podsłuchiwacz m., podsłuchiwaczka ż., podsłuchiwanie n., podsłuchanie n.

 czas. podsłuchiwać ndk.

 przym. podsłuchowy

Wiktionary


podsłuchiwacz

osoba słu­cha­ją­ca czy­jejś roz­mo­wy bez wie­dzy tej osoby


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba pod­słu­chu­ją­ca, ma­ją­ca zwy­czaj pod­słu­chi­wa­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mój ko­le­ga jest świet­nym pod­słu­chi­wa­czem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podsłuchiwanie n.

:: fż. podsłuchiwaczka ż.

 czas. podsłuchać, nadsłuchiwać, podsłuchiwać

 przym. podsłuchowy

Wiktionary


podsłuchiwaczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta pod­słu­chu­ją­ca, ma­ją­ca zwy­czaj pod­słu­chi­wa­nia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podsłuch mrz., podsłuchanie n., podsłuchiwacz mos.

 czas. podsłuchać, podsłuchiwać

 przym. podsłuchowy

Wiktionary


podsłuchiwanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) nie­doz­wo­lo­ne słu­cha­nie czy­jejś roz­mo­wy, za­kła­da­nie pod­słu­chu

Wiktionary

Powiązane:

 czas. podsłuchać, podsłuchiwać

 rzecz. podsłuchiwacz mos., podsłuchanie n., podsłuch mrz., nadsłuchiwanie

 przym. podsłuchowy

Wiktionary


podsłuchiwany

przy­miot­nik

 (1.1) osoba znaj­du­ją­ca się w pod­słu­chu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Karol jest pod­słu­chi­wa­ny przez An­drze­ja

Wiktionary

Powiązane:

 czas. podsłuchiwać

Wiktionary


podsłuchiwać

słu­chać czy­jejś roz­mo­wy bez wie­dzy tej osoby


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. pod­słu­chać)

 (1.1) słu­chać czy­jejś roz­mo­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mój brat pod­słu­chi­wał bar­dzo ważną roz­mo­wę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podsłuchanie n., podsłuch mrz., podsłuchiwanie n., podsłuchiwacz m., podsłuchiwaczka ż.

 czas. podsłuchać, nadsłuchiwać

 przym. podsłuchiwany, podsłuchowy

Wiktionary


podsłuchomania

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nad­mier­ne wy­ko­rzy­sta­nie pod­słu­chu jako środ­ka w walce z prze­stęp­czo­ścią, czę­sto sto­so­wa­ne w ce­lach po­li­tycz­nych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na­le­ży odi­zo­lo­wać z życia pu­blicz­ne­go pro­mo­to­rów pod­słu­cho­ma­nii.

 (1.1) Mimo roz­krę­ca­ją­cej się pod­słu­cho­ma­nii mało kto jed­nak dba o fa­cho­we za­cie­ra­nie śla­dów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔtˈswuxɔˈmãɲja, AS: potsu̯uχomãńi ̯a

Wiktionary


podsłuchowisko

żar­to­bli­wie:
1. pod­słuch;
2. na­gra­nie za­re­je­stro­wa­ne w wy­ni­ku prze­pro­wa­dze­nia pod­słu­chu


SJP.pl


podsłuchowy

przy­miot­nik od: pod­słuch


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z pod­słu­chem, słu­żą­cy do pod­słu­chu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Urzą­dze­nia pod­słu­cho­we od­kry­to nie­daw­no w kon­su­la­cie USA w Bra­ty­sła­wie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podsłuch m., podsłuchiwacz m., podsłuchiwaczka ż., podsłuchiwanie n., podsłuchanie n.

 czas. podsłuchiwać ndk., podsłuchać dk.

Wiktionary


podsłupski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) znaj­du­ją­cy się lub od­by­wa­ją­cy się pod Słup­skiem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔtˈswupsʲci, AS: potsu̯upsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Słupsk mrz.

Wiktionary


podsłyszeć

usły­szeć czy­jąś roz­mo­wę bez wie­dzy tej osoby; pod­słu­chać


SJP.pl


podtapianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pod­ta­piać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. podtopić, podtapiać ndk.

Wiktionary


podtapiać

cza­sow­nik

 (1.1) za­le­wać coś czę­ścio­wo

 (1.2) za­le­wać coś od dołu

 (1.3) usi­ło­wać uto­pić kogoś

 (1.4) pod­grze­wa­jąc nieco roz­pu­szczać

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔtˈːapʲjät͡ɕ, AS: po•tapʹi ̯äć

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zatapiać, podtopić

 rzecz. podtapianie n., podtopienie n.

Wiktionary


podtarasowy

bę­dą­cy pod ta­ra­sem - od­kry­tą, pła­ską czę­ścią bu­dyn­ku


SJP.pl


podtarnowski

zwią­za­ny z te­re­na­mi po­ło­żo­ny­mi pod Tar­no­wem, Tar­no­wem Opol­skim lub Tar­no­wem Pod­gór­nym, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla te­re­nów po­ło­żo­nych pod Tar­no­wem, Tar­no­wem Opol­skim lub Tar­no­wem Pod­gór­nym, le­żą­cy pod Tar­no­wem, Tar­no­wem Opol­skim lub Tar­no­wem Pod­gór­nym itp.


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) znaj­du­ją­cy się lub od­by­wa­ją­cy się pod Tar­no­wem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W pod­tar­now­skich Zgło­bi­cach wy­ło­wio­no z Du­naj­ca ciało 57-let­niej ko­bie­ty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔtːarˈnɔfsʲci, AS: po•tarnofsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Tarnów mrz.

Wiktionary


podtatrzański

przy­miot­nik od: Pod­ta­trze


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) znaj­du­ją­cy się, od­by­wa­ją­cy się pod Ta­tra­mi, na Pod­ta­trzu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wy­po­czy­wał czę­sto w pod­ta­trzań­skich ku­ror­tach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Podtatrze n.

 przym. tatrzański

Wiktionary


podtatrze

kra­i­na przy­le­ga­ją­ca bez­poś­red­nio do Tatr, obej­mu­ją­ca Pod­ha­le, Orawę, Lip­tów i Spisz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) geogr. re­gion w po­łud­nio­wej Pol­sce

Wiktionary

Zo­bacz też: Pod­ta­trze (cza­so­pis­mo).

Pod­ta­trze – kra­i­na ge­o­gra­ficz­no-et­no­gra­ficz­na przy­le­ga­ją­ca bez­poś­red­nio do Tatr. W skład Pod­ta­trza wcho­dzą: Pod­ha­le, Orawa, Lip­tów i Spisz. W Pol­sce leży ca­łość Pod­ha­la oraz czę­ści Spi­szu i Orawy, po­zo­sta­ła część Pod­ta­trza na­le­ży do Sło­wa­cji.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. podtatrzański

Wiktionary


podtatusiały

po­tocz­nie o męż­czyź­nie w śred­nim wieku: wy­glą­da­ją­cy na wię­cej lat, niż ma; ta­tu­sio­wa­ty


SJP.pl


podtatusieć

po­tocz­nie: nieco się ze­sta­rzeć


SJP.pl


podtańcować

rzad­ko: po­tań­czyć od czasu do czasu


SJP.pl


podtańcowywać

po­tocz­nie: tań­czyć od czasu do czasu, bez za­an­ga­żo­wa­nia


SJP.pl


podtekst

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zna­cze­nie tek­stu nie­wy­ra­żo­ne wprost

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Vo­y­e­ryzm uj­mo­wa­ny w funk­cji epi­ste­mo­lo­gicz­nej po­sia­da rów­nież wy­raź­ny pod­tekst sek­su­al­ny – tym le­piej wpi­su­je się rów­nież w pier­wot­ne zna­cze­nie ter­mi­nu za­czerp­nię­te­go z psy­cho­lo­gii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔtːɛkst, AS: po•tekst

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tekst mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) aluzja

Wiktionary


podtlenek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. zwią­zek róż­nych pier­wiast­ków z tle­nem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔtˈːlɛ̃nɛk, AS: po•tlẽnek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tlen m.

Wiktionary


podtlenki

Podt­len­ki – tlen­ki pier­wiast­ków che­micz­nych, w któ­rych sto­pień ut­le­nie­nia pier­wiast­ka, wy­li­czo­ny na pod­sta­wie wzoru su­ma­rycz­ne­go, jest niż­szy niż jego naj­niż­szy moż­li­wy sto­pień ut­le­nie­nia wyż­szy od 0. Tak niski sto­pień ut­le­nie­nia wy­ni­ka z wy­stę­po­wa­nia w jed­nym związ­ku ato­mów jed­ne­go pier­wiast­ka na róż­nych stop­niach ut­le­nie­nia.

Wikipedia


podtokijski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) znaj­du­ją­cy się lub od­by­wa­ją­cy się pod Tokio

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔtːɔˈcijsʲci, AS: po•toḱii ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. tokijski

Wiktionary


podtopienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) hy­drol. czę­ścio­we za­la­nie ob­sza­ru lub za­bu­do­wań

 (1.2) hy­drol. za­la­nie od dołu

 (1.3) pod­da­nie przer­wa­ne­mu pro­ce­so­wi to­pie­nia

 (1.4) czę­ścio­we sto­pie­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Go­spo­dar­stwa w do­li­nie ule­gły pod­to­pie­niom.

 (1.1) Prze­pro­wa­dzo­no także ba­da­nia oto­cze­nia ma­łych zbior­ni­ków wod­nych, ob­sza­rów pod­mo­kłych wsku­tek pod­to­pień cie­ków i je­zior pod kątem wy­stę­po­wa­nia schi­sto­so­ma­to­zy.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. podtapiać ndk., podtopić dk.

Wiktionary


podtopić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. pod­ta­piać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|pod­ta­piać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podtapianie n., podtopienie n.

 czas. zatapiać ndk., podtapiać ndk.

Wiktionary


podtorowy

znaj­du­ją­cy się pod torem


SJP.pl


podtoruński

zwią­za­ny z te­re­na­mi po­ło­żo­ny­mi pod To­ru­niem, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla te­re­nów po­ło­żo­nych pod To­ru­niem, le­żą­cy pod To­ru­niem itp.


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) znaj­du­ją­cy się pod To­ru­niem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔtːɔˈrũj̃sʲci, AS: po•torũĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Toruń mrz.

Wiktionary


podtorze

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) kolej. bu­dow­la ge­o­tech­nicz­na bę­dą­ca na­sy­pem lub prze­ko­pem wraz z urzą­dze­nia­mi ją za­bez­pie­cza­ją­cy­mi i od­wad­nia­ją­cy­mi, na któ­rej jest uło­żo­na na­wierzch­nia toru ko­le­jo­we­go;

Wiktionary

Pod­to­rze – bu­dow­la ge­o­tech­nicz­na wy­ko­na­na na grun­cie ro­dzi­mym jako nasyp lub prze­kop wraz z urzą­dze­nia­mi ją za­bez­pie­cza­ją­cy­mi i od­wad­nia­ją­cy­mi, na któ­rej jest uło­żo­na na­wierzch­nia toru ko­le­jo­we­go.

Do pod­to­rza za­li­cza­my na­sy­py, prze­ko­py (wy­ko­py), bu­dow­le od­wad­nia­ją­ce oraz zwią­za­ne z nimi bu­dow­le in­ży­nier­skie, jak mury opo­ro­we, prze­pu­sty itd.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Górną po­wierzch­nię pod­to­rza na­zy­wa się to­ro­wi­skiem, a po­wierzch­nie bocz­ne skar­pa­mi lub sto­ka­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tory nmos.

Wiktionary


podtorzowy

→ pod­to­rze


SJP.pl

Patrz:

podtorze

podtrawny

za­żart­ka pod­traw­na - ga­tu­nek owada z rzędu plusk­wia­ków


SJP.pl


podtruwać

za­tru­wać w nie­wiel­kim stop­niu; przy­tru­wać


SJP.pl


podtruć

za­truć w nie­wiel­kim stop­niu; przy­truć


SJP.pl


podtrzymać

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) ochro­nić przed upad­kiem po­przez trzy­ma­nie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podtrzymka ż.

 czas. trzymać

Wiktionary


podtrzymka

urzą­dze­nie na­le­żą­ce do wy­po­sa­że­nia to­kar­ki i szli­fier­ki, sto­so­wa­ne do pod­pie­ra­nia obra­bia­ne­go przed­mio­tu w celu jego usz­tyw­nie­nia i zmniej­sze­nia drgań; lu­ne­ta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. mech. część szli­fier­ki słu­żą­ca do osa­dza­nia i przy­trzy­my­wa­nia szli­fo­wa­ne­go przed­mio­tu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podtrzymywanie n., podtrzymanie n.

 czas. podtrzymywać ndk., podtrzymać dk.

Wiktionary


podtrzymywanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pod­trzy­my­wać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pod­trzy­my­wa­nie rze­czy stwo­rzo­nych nie jest opi­sa­ne tutaj wprost, jed­nak wy­ni­ka z kon­tek­stu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔtṭʃɨ̃mɨˈvãɲɛ, AS: potṭšỹmyvãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. podtrzymywać, trzymać

 rzecz. podtrzymka ż.

Wiktionary


podtrzymywać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. pod­trzy­mać)

 (1.1) trzy­mać kogoś lub coś, nie dać komuś, cze­muś upaść, być pod­po­rą cze­goś

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny pod­trzy­my­wać się (dk. pod­trzy­mać się)

 (2.1) trzy­ma­jąc sie­bie wza­jem­nie, uchro­nić się przed wy­pad­kiem

 (2.2) dodać sobie wza­jem­nie otu­chy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Słup pod­trzy­mu­je dach.

 (1.1) Stem­ple pod­trzy­my­wa­ły strop chod­ni­ka.

 (1.2) Ka­ta­rzy­nę pod­trzy­my­wa­ła na­dzie­ja po­wro­tu.

 (1.2) W chwi­lach zwąt­pie­nia pod­trzy­my­wał ją na duchu.

 (1.4) Wczo­raj­sze­go wie­czo­ru An­drzej długo pod­trzy­my­wał ogień.

 (2.2) Ko­le­dzy pod­trzy­my­wa­li się wza­jem­nie na duchu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔtṭʃɨ̃ˈmɨvat͡ɕ, AS: potṭšỹmyvać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podtrzymywanie n., podtrzymka ż.

 czas. trzymać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) utrzymywać, trzymać, podpierać

 (1.2) dodawać otuchy, wspierać

 (1.3) popierać

 (1.4) przestrzegać

Wiktionary


podtuczanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pod­tu­czać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. podtuczać ndk.

Wiktionary


podtulić

1. scho­wać pod coś swoją zgię­tą część ciała
2. tulić kogoś przez chwi­lę


SJP.pl


podturlać

po­tocz­nie: tur­la­jąc, prze­su­nąć coś bli­sko cze­goś lub pod coś; pod­to­czyć


SJP.pl


podtwardówkowy

znaj­du­ją­cy się pod oponą twar­dą


SJP.pl


podtykanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pod­ty­kać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. podtykać ndk.

Wiktionary


podtynkowo

→ pod­tyn­ko­wy


SJP.pl

Patrz:

podtynkowy

podtynkowy

przy­miot­nik

 (1.1) bud. taki, który umie­szczo­no pod war­stwą tynku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. tynk mrz., tynkarz mos.

Wiktionary


podtyp

jed­nost­ka kla­sy­fi­ka­cji lub ty­po­lo­gii niż­sza od typu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) biol. syst. w sy­ste­ma­ty­ce tak­son niż­szy od typu

 (1.2) in­form. kon­struk­cja pro­gra­mi­stycz­na;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pod­typ – ka­te­go­ria po­moc­ni­cza w sy­ste­ma­ty­ce or­ga­niz­mów
  • pod­typ w pro­gra­mo­wa­niu

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. typ mrz.

 czas. typować

Wiktionary


podtytulik

zdrob­nie­nie od: pod­ty­tuł


SJP.pl


podtytuł

tytuł uzu­peł­nia­ją­cy, do­da­wa­ny po wła­ści­wym ty­tu­le dzie­ła


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bi­bliot. tytuł uzu­peł­nia­ją­cy, umie­szcza­ny po ty­tu­le wła­ści­wym

Wiktionary

Powiązane:

 przym. podtytułowy

Wiktionary


podtyty

taki, który pod­tył (lekko przy­brał na wadze)


SJP.pl


podtywać

przy­bie­rać nieco na wadze


SJP.pl


podtyć

lekko przy­brać na wadze


SJP.pl


podubożały

daw­niej: stać się nieco uboż­szym, bied­niej­szym


SJP.pl


podubożeć

daw­niej: stać się nieco uboż­szym, bied­niej­szym


SJP.pl


poducha

1. duża po­dusz­ka;
2. coś przy­po­mi­na­ją­ce­go dużą po­dusz­kę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zgrub. od po­dusz­ka, duża po­dusz­ka

 (1.2) coś przy­po­mi­na­ją­ce­go dużą po­dusz­kę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Baby po­wy­sta­wia­ły po­du­chy na słoń­ce.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. poduchowaty, poduchowy

 rzecz. poduszkowiec mrz., poduszka ż., poduszeczka ż.

Wiktionary


poduchowaty

przy­po­mi­na­ją­cy dużą po­dusz­kę, po­dob­ny do dużej po­dusz­ki


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) kształ­tem przy­po­mi­na­ją­cy po­du­chę

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poducha ż.

 przym. poduchowy

Wiktionary


poduchowny

sta­no­wią­cy przed­tem włas­ność du­cho­wień­stwa


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Po­du­chow­ny – część wsi Gra­bo­wiec w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. lip­skim w gmi­nie Rzecz­niów
  • Po­du­chow­ny – część wsi Pa­ca­nów w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. bu­skim, w gmi­nie Pa­ca­nów
  • Zbu­czyn Po­du­chow­ny

Wikipedia


poduchowy

po­dob­ny do po­du­chy, przy­po­mi­na­ją­cy kształ­tem lub wła­ści­wo­ścia­mi po­du­chę


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z po­du­chą, do­ty­czą­cy po­du­chy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poducha ż.

 przym. poduchowaty

Wiktionary


poduczać

uczyć się nieco, dosz­ka­lać się


SJP.pl


poduczyć

na­u­czyć się nieco, dosz­ko­lić się


SJP.pl


podudnić

wy­da­wać stłu­mio­ny, niski od­głos przez jakiś czas


SJP.pl


podudzie

część dol­nej koń­czy­ny czło­wie­ka lub tyl­nej zwie­rzę­cia, za­war­ta mię­dzy ko­la­nem a stopą; goleń


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) anat. część nogi od kost­ki do ko­la­na

Wiktionary

Powiązane:

 przym. podudziowy

Wiktionary


podudziowy

→ po­du­dzie


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z po­du­dziem, do­ty­czą­cy po­du­dzia

Wiktionary

Patrz:

podudzie

Powiązane:

 rzecz. podudzie n.

Wiktionary


podukład

część skła­do­wa ukła­du


SJP.pl


poduliczny

bę­dą­cy pod ulicą mia­sta


SJP.pl


podumanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­du­mać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. podumać dk.

Wiktionary


podumywalkowy

znaj­du­ją­cy się pod umy­wal­ką


SJP.pl


podunderować

daw­niej, ru­basz­nie: spę­dzić pe­wien czas na zrzę­dze­niu, gro­mie­niu, ła­ja­niu


SJP.pl


podupadać

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) chy­lić się ku upad­ko­wi, po­wo­li tra­cić na zna­cze­niu, mar­nieć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podupadanie n.

 czas. podupaść dk.

Wiktionary


podupadnięty

taki, który po­du­padł; po­du­pa­dły


SJP.pl


podupadły

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który po­du­padł

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 3. os. lm. nmos. przesz. od: po­du­paść

Wiktionary

Powiązane:

 czas. podupaść

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niezamożny, zubożały, zrujnowany, zbiedniały, zaniedbany

Wiktionary


podupaść

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. po­du­pa­dać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|po­du­pa­dać.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. podupadły

 rzecz. podupadnięcie n., niepodupadnięcie n.

 czas. podupadać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zejść na psy

Wiktionary


podupczyć

wul­gar­nie: spę­dzić tro­chę czasu na współ­ży­ciu sek­su­al­nym; pob­zy­kać, pod­mu­chać, po­ciup­ciać, po­ru­chać


SJP.pl


poduralski

zwią­za­ny z te­re­na­mi po­ło­żo­ny­mi bli­sko Uralu (góry w Rosji lub rzeka w Rosji i w Ka­zach­sta­nie), cha­rak­te­ry­stycz­ny dla te­re­nów po­ło­żo­nych bli­sko Uralu, le­żą­cy bli­sko Uralu itp.


SJP.pl


podusia

pie­szczot­li­wie: po­dusz­ka; po­du­szecz­ka


SJP.pl


podusta

świn­ka; ryba z ro­dzi­ny kar­pio­wa­tych o cha­rak­te­ry­stycz­nym ryjku


SJP.pl


podustawowy

w pra­wo­daw­stwie: sta­no­wio­ny na pod­sta­wie i w gra­ni­cach ustaw


SJP.pl


poduszczać

na­ma­wiać do zro­bie­nia cze­goś złego, wy­stą­pie­nia prze­ciw komuś; po­dże­gać, pod­bu­rzać, pod­bun­to­wy­wać, pod­ju­dzać, pod­ju­szać


SJP.pl


poduszczyna

licha, marna po­dusz­ka


SJP.pl


poduszczyć

na­mó­wić do zro­bie­nia cze­goś złego, wy­stą­pie­nia prze­ciw komuś; po­dże­gnąć, pod­bu­rzyć, pod­bun­to­wać, pod­ju­dzić, pod­ju­szyć


SJP.pl


poduszeczka

zdrob­nie­nie od: po­dusz­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od po­dusz­ka

 (1.2) mała po­dusz­ka

 (1.3) mi­nia­tu­ro­wa po­dusz­ka do wbi­ja­nia igieł lub szpi­lek

 (1.4) mięk­ka pod­kład­ka z tu­szem do na­są­cza­nia stem­pli

 (1.5) ent. eu­plan­tu­la, wy­pu­kła struk­tu­ra na brzusz­nej po­wierzch­ni podcz­ło­nów stopy niek­tó­rych owa­dów;

 (1.6) bot. zob. po­du­szecz­ka li­ścio­wa.

Wiktionary

Po­du­szecz­ka (łac. "eu­plan­tu­la", l. mn. "eu­plan­tu­lae") – po­du­szecz­ko­wa­te struk­tu­ry po­ło­żo­ne na brzusz­nej po­wierzch­ni podcz­ło­nów stóp niek­tó­rych owa­dów.

U ka­ra­cza­nów mniej lub bar­dziej roz­wi­nię­te po­du­szecz­ki wy­stę­pu­ją na czło­nach stóp in­nych niż ostat­ni. Po­du­szecz­ko­wa­te nabrz­mie­nia okre­śla­ne jako eu­plan­tu­lae wy­stę­pu­ją także na sto­pach pro­stos­krzy­dłych.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌpɔduˈʃɛt͡ʃka, AS: podušečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poduszka ż., poduszkowiec m., poducha ż., podusia ż.

 przym. poduszkowy, poduszeczkowaty, poduszeczkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podusia

 (1.2) jasiek

 (1.4) poduszka

Wiktionary


poduszeczki

zdrob­nie­nie od: po­dusz­ka


SJP.pl


poduszeczkowaty

przy­po­mi­na­ją­cy małą po­dusz­kę, po­dob­ny do małej po­dusz­ki


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) kształ­tem przy­po­mi­na­ją­cy po­du­szecz­kę

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poduszeczka ż.

 przym. poduszeczkowy

Wiktionary


poduszeczkowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z po­du­szecz­ką, do­ty­czą­cy po­du­szecz­ki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poduszeczka ż., poduszka ż.

 przym. poduszeczkowaty, poduszkowy

Wiktionary


poduszka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) worek wy­peł­nio­ny mięk­kim ma­te­ria­łem uży­wa­ny jako część po­ście­li lub w ce­lach de­ko­ra­cyj­nych;

 (1.2) umie­szczo­ny w pu­de­łecz­ku ka­wa­łek ma­te­ria­łu na­sy­co­ny tu­szem lub wodą, przez­na­czo­ny do zwil­ża­nia przy­kła­da­nych do niego pie­czą­tek lub palca

 (1.3) spod­nia, mięk­ka część koń­ców pal­ców ludzi i zwie­rząt

 (1.4) techn. pod­po­ra, na któ­rej opie­ra się część mostu, ma­szy­ny

 (1.5) rzad. środ. pot. karo

 (1.6) anat. część mózgu, naj­więk­sze, tylne, jądro wzgó­rza;

 (1.7) gw-pl|War­sza­wa. daw. ko­bie­ta

Wiktionary

Po­dusz­ka – małe i zwy­kle mięk­kie pod­par­cie dla głowy, służy za pod­sta­wo­wy ele­ment po­sła­nia pod­czas snu w łóżku, albo jako pod­par­cie/izo­la­cja dla ciała uży­wa­ne na ka­na­pie, sofie czy krze­śle.

Po­dusz­ka za­wie­ra mięk­kie wy­peł­nie­nie wy­ko­ny­wa­ne z róż­nych ma­te­ria­łów (gąbka, syn­te­tycz­ne wy­peł­nie­nia, pióra).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie mogę zas­nąć bez po­dusz­ki pod głową.

 (1.2) Po­bru­dził się tu­szem z po­dusz­ki.

 (1.3) Pies zra­nił sobie po­dusz­kę w pra­wej przed­niej łapie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈduʃka, AS: poduška

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poduszkowiec mrz.

:: zdrobn. poduszeczka ż.

:: zgrub. poducha ż.

 przym. poduszkowy, poduszeczkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jasiek; gw. Górny Śląsk zegłowek, zogowek, zogowka, zygowek; gwara. więz. zabaniak

 (1.3) opuszka

Wiktionary


poduszki

spod­nia część pal­ców


SJP.pl


poduszkowaty

przy­po­mi­na­ją­cy po­dusz­kę, po­dob­ny do po­dusz­ki


SJP.pl


poduszkowiec

sta­tek po­wietrz­ny po­ru­sza­ją­cy się nisko nad po­wierzch­nią lądu lub wody; ae­ro­ślizg


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) po­jazd wodno-lą­do­wy uno­szą­cy się nad po­dło­żem na po­dusz­ce po­wietrz­nej;

Wiktionary

Po­dusz­ko­wiec – po­jazd po­ru­sza­ją­cy się na po­dusz­ce po­wietrz­nej nad po­wierzch­nią wody lub lądu na wy­so­ko­ści od kilku mi­li­me­trów do kil­ku­na­stu cen­ty­me­trów.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌpɔduˈʃkɔvʲjɛt͡s, AS: poduškovʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poduszka ż., poducha ż., poduszeczka ż.

 przym. poduszkowy

Wiktionary


poduszkowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z po­dusz­ką, do­ty­czą­cy po­dusz­ki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poduszkowiec mrz., poduszeczka ż., poduszka ż.

 przym. poduszeczkowy

Wiktionary


poduścić

rzad­ko: po­du­szczyć (pod­ju­dzić, pod­bu­rzyć, pod­bun­to­wać)


SJP.pl


podwabiać

w ło­wiect­wie:
1. wa­biąc, za­chę­cać zwie­rzę do zbli­że­nia się; przy­nę­cać, przy­wa­biać;
2. wy­kry­wać le­go­wi­sko zwie­rząt łow­nych


SJP.pl


podwadowicki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) znaj­du­ją­cy się, od­by­wa­ją­cy się pod Wa­do­wi­ca­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W pod­wa­do­wic­kich la­sach na­zbie­ra­my bo­ro­wi­ków i kurek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wadowice nmos., wadowiczanin m., wadowiczanka ż.

 przym. wadowicki

Wiktionary


podwajanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zwięk­sza­nie cze­goś dwu­krot­nie

 (1.2) wzma­ga­nie in­ten­syw­no­ści cze­goś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwa n., podwojenie n., podwajalność ż., zdwajanie n., dwójka ż., dwója ż., dwójeczka ż., dwójnia ż., dwojenie n., podwójność ż., dwojakość ż., dwoistość ż., dwójniak m., dwojak m., dwojaczek m., dwójkowanie n., dwójarz m., dwójara ż., dwójkowicz m., dwójkowiczka ż., dwojaki nmos.

 czas. podwajać ndk., podwoić dk., zdwajać ndk., zdwoić dk., dwoić ndk., dwójkować ndk.

 przym. podwójny, dwójkowy, dwojaki, dwoisty, drugi

 przysł. podwójnie, dwójkowo, dwojako, dwoiście, w dwójnasób

 licz. dwa, dwojaki

 formsłow. dwu-, dwój-

 temsłow. drugo-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) duplikowanie, dublowanie

 (1.2) wzmaganie

Wiktionary


podwajać

1. po­więk­szać, pow­ta­rzać coś dwu­krot­nie;
2. wy­dat­nie zwięk­szać;
3. wzma­gać in­ten­syw­ność cze­goś;
4. pod­wa­jać się - ule­gać dwu­krot­ne­mu zwięk­sze­niu


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. pod­wo­ić)

 (1.1) zwięk­szać dwu­krot­nie

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny pod­wa­jać się (dk. pod­wo­ić się)

 (2.1) zwięk­szać się dwu­krot­nie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zdwajanie n., podwajanie n., podwojenie n., podwójność ż.

 przysł. podwójnie

 przym. podwójny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dublować, zdwajać

 (2.1) dwoić się, zdwajać się

Wiktionary


podwalać

pod­wa­lać się - po­tocz­nie: w na­chal­ny spo­sób za­bie­gać o wzglę­dy osoby płci prze­ciw­nej


SJP.pl


podwale

daw­niej: prze­strzeń za wałem lub bli­sko wałów obron­nych mia­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) hist. miej­sce, prze­strzeń za wałem lub bli­sko wału obron­ne­go

Wiktionary

Pod­wa­le – ulica w niek­tó­rych (zwła­szcza star­szych) mia­stach. Naj­czę­ściej swą nazwę za­czerp­nę­ła od "wałów", czyli murów miej­skich, wzdłuż któ­rych kie­dyś bie­gła lub bie­gnie nadal. Naj­czę­ściej wy­stę­pu­je na sta­rów­kach.

Pod­wa­le wy­stę­pu­je m.in. w na­stę­pu­ją­cych mia­stach:

Wikipedia


podwalina

1. po­zio­ma belka drew­nia­na, sta­no­wią­ca pod­sta­wę ścia­ny bu­dyn­ku;
2. prze­no­śnie: pod­sta­wa, fun­da­ment cze­goś; opoka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bud. naj­niż­szej po­ło­żo­na belka na któ­rej opie­ra się kon­struk­cja ścia­ny;

 (1.2) przen. pod­sta­wa, fun­da­ment

Wiktionary

Pod­wa­li­na (przy­cieś) – naj­niż­sza (pier­wsza kła­dzio­na przy bu­do­wie) belka w drew­nia­nych kon­struk­cjach ścian. Opie­ra­na na fun­da­men­tach mu­ro­wa­nych z ka­mie­nia (czę­sto z ka­mie­nia pol­ne­go) lub cegły na całej swo­jej dłu­go­ści i do­dat­ko­wo kot­wio­na w nim, w celu uchro­nie­nia przed prze­su­nię­ciem zwią­za­nym z par­ciem i ssa­niem wia­tru.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W sta­rych cha­tach pod­wa­li­ny le­ża­ły swo­bod­nie na pod­mu­rów­ce, bądź bez­poś­red­nio na grun­cie.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przycieś

Wiktionary


podwaliny

1. po­zio­ma belka drew­nia­na, sta­no­wią­ca pod­sta­wę ścia­ny bu­dyn­ku;
2. prze­no­śnie: pod­sta­wa, fun­da­ment cze­goś; opoka


SJP.pl


podwalić

po­tocz­nie: pod­wa­lić się - za­le­ca­jąc się, spró­bo­wać zdo­być czy­jąś sym­pa­tię


SJP.pl


podwariant

wa­riant w obrę­bie in­ne­go wa­rian­tu; sub­wa­riant


SJP.pl


podwarszawski

zwią­za­ny z te­re­na­mi po­ło­żo­ny­mi pod War­sza­wą, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla te­re­nów po­ło­żo­nych pod War­sza­wą, le­żą­cy pod War­sza­wą itp.


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) znaj­du­ją­cy się pod War­sza­wą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Od cza­sów przed­wo­jen­nych pra­cu­je w Za­kła­dzie dla Nie­wi­do­mych w pod­war­szaw­skich La­skach.

 (1.1) Obaj przy­by­sze z łap­czy­wą cie­ka­wo­ścią chło­nę­li przez okien­ko mi­ze­rię pod­war­szaw­skie­go pej­za­żu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔdvarˈʃafsʲci, AS: podvaršafsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Warszawa ż., warszawiak mos.

Wiktionary


podwaszyngtoński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) znaj­du­ją­cy się lub od­by­wa­ją­cy się pod Wa­szyng­to­nem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔdvaʃɨ̃ŋkˈtɔ̃j̃sʲci, AS: podvašỹŋktõĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Waszyngton m.

Wiktionary


podwatowywać

pod­szy­wać coś watą lub wa­to­li­ną


SJP.pl


podwawelska

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spoż. kulin. ro­dzaj kieł­ba­sy z mięsa wie­przo­we­go

forma przy­miot­ni­ka.

 (2.1) ż. lp. od: pod­wa­wel­ski

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie lubię pod­wa­wel­skiej, bar­dziej sma­ku­je mi ży­wiec­ka.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. podwawelski

Wiktionary


podwawelski

zwią­za­ny z te­re­na­mi po­ło­żo­ny­mi bli­sko Wa­we­lu, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla te­re­nów po­ło­żo­nych bli­sko Wa­we­lu itp.


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) znaj­du­ją­cy się, od­by­wa­ją­cy się pod Wa­we­lem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pod­wa­wel­ski gród zo­stał uz­na­ny za naj­pię­kniej­sze pol­skie mia­sto w gło­so­wa­niu in­ter­na­u­tów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podwawelska ż., Wawel mrz.

 przym. wawelski

Wiktionary


podwał

daw­niej: fun­da­ment, pod­wa­li­na


SJP.pl

Pod­wał – ma­te­riał dzien­ni­kar­ski (zwła­szcza ar­ty­kuł) umie­szczo­ny w dol­nej czę­ści ko­lum­ny, pod czo­łów­ką. W prze­ci­wień­stwie do czo­łów­ki, pod­wał może, ale nie musi, być ilu­stro­wa­ny ma­te­ria­łem zdję­cio­wym czy też gra­ficz­nym.

Hand­low­cy mia­nem pod­wa­łu okre­śla­ją re­kla­mę na całą sze­ro­kość ko­lum­ny.

Wikipedia


podwałbrzyski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) znaj­du­ją­cy się lub od­by­wa­ją­cy się pod Wał­brzy­chem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔdvawˈbʒɨsʲci, AS: podvau̯bžysʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wałbrzych m.

Wiktionary


podważacz

na­rzę­dzie do pod­wa­ża­nia


SJP.pl


podważalność

→ pod­wa­żal­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest pod­wa­żal­ne

Wiktionary

Patrz:

podważalny

Powiązane:

 przym. podważalny

 przysł. podważalnie

 czas. wyważyć

Wiktionary


podważalny

taki, któ­re­go można podać w wąt­pli­wość


SJP.pl


podważanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pod­wa­żać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niepodważanie n., podważenie n.

 czas. wyważyć, podważać ndk.

 przysł. niepodważalnie

Wiktionary


podważać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. pod­wa­żyć)

 (1.1) uno­sić coś, dzia­ła­jąc na to od spodu

 (1.2) pom­niej­szać wagę; osła­biać zna­cze­nie; pod­da­wać w wąt­pli­wość

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Roz­wój wie­dzy zo­stał jed­nak gwał­tow­nie za­ha­mo­wa­ny w XIV wieku, kiedy re­li­gij­ni fun­da­men­ta­li­ści prze­ko­na­li wład­ców, że na­le­ży zdła­wić naukę i fi­lo­zo­fię w całym is­lam­skim im­pe­rium, po­nie­waż nowe od­kry­cia pod­wa­ża­ją boską wsze­chwie­dzę.

 (1.2) Unij­ny Try­bu­nał nie po­dzie­lił za­rzu­tów sądu w Am­ster­da­mie, który w py­ta­niach pre­ju­dy­cjal­nych pod­wa­żał nie­za­wi­słość wy­mia­ru spra­wied­li­wo­ści w Rzecz­po­spo­li­tej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podważanie n.

 czas. wyważyć

 przysł. niepodważalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) dyskredytować, kwestionować, naruszać, umniejszać

Wiktionary


podważyć

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. pod­wa­żać)

 (1.1) unieść coś, dzia­ła­jąc na to od spodu

 (1.2) pom­niej­szyć wagę; osła­bić zna­cze­nie; podać w wąt­pli­wość

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wagowy mos., podważenie n., waga ż.

 przym. wagowy

 czas. wyważyć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) naruszyć, umniejszyć, zakwestionować, zdyskredytować

Wiktionary


podwełnowiecki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) znaj­du­ją­cy się lub od­by­wa­ją­cy się pod Weł­now­cem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zimą dzie­ci zjeż­dża­ły na san­kach z pod­weł­no­wiec­kich hałd.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wełnowiec m., wełnowczanin mos., wełnowczanka ż.

 przym. wełnowiecki

Wiktionary


podwiatrowy

znaj­du­ją­cy się od stro­ny wia­tru; po­ru­sza­ją­cy się w kie­run­ku prze­ciw­nym do wia­tru; na­wietrz­ny


SJP.pl


podwiać

zwy­kle o wie­trze: wie­jąc, unieść coś ku górze


SJP.pl


podwichnięcie

Pod­wich­nię­cie (łac. "su­blu­xa­tio") – nie­zu­peł­ne zwich­nię­cie po­le­ga­ją­ce tylko na prze­su­nię­ciu po­wierzch­ni sta­wo­wych wzglę­dem sie­bie, bez cał­ko­wi­tej utra­ty kon­tak­tu ze sobą.

Jed­nym ze sta­wów, w któ­rych naj­czę­ściej do­cho­dzi do pod­wich­nię­cia, jest (obok stawu ra­mien­ne­go, sta­wów pal­ców, stawu bio­dro­we­go i ko­la­no­we­go) staw skro­nio­wo-żu­chwo­wy.

Wikipedia


podwiczka

zdrob­nie­nie od: pod­wi­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stpol. zdrobn. od: pod­wi­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔdˈvʲit͡ʃka, AS: podvʹička

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podwika ż.

Wiktionary


podwieczorek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) po­si­łek mię­dzy obia­dem a ko­la­cją

Wiktionary

Pod­wie­czo­rek – po­si­łek spo­ży­wa­ny póź­nym po­po­łud­niem, „pod wie­czór”. Wy­peł­nia przer­wę mię­dzy obia­dem a ko­la­cją. Zaz­wy­czaj jada się lek­kie prze­ką­ski, np. lody, owoce, ciast­ka, chip­sy, a także pije się sok owo­co­wy lub cie­płe na­po­je. Pod­wie­czo­rek jada się w go­dzi­nach 14.30-18.00

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na pod­wie­czo­rek po­da­no cia­sto z owo­ca­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔdvʲjɛˈt͡ʃɔrɛk, AS: podvʹi ̯ečorek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wieczór mrz., wieczorek mrz.

 czas. podwieczorkować ndk.

 przym. podwieczorkowy, podwieczorny

 przysł. wieczór, pod wieczór

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Śląsk Cieszyński swaczyna

Wiktionary


podwieczorkować

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) przest. jeść pod­wie­czo­rek, uczest­ni­czyć w pod­wie­czor­ku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Stary klon głów­ną sta­no­wił ozdo­bę [ogro­du], a przy nim parę ka­na­pek dar­nio­wych, gdzie­śmy nie­raz w dni let­nie pod­wie­czor­ko­wa­li.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podwieczorek m., podwieczorkowanie n.

 przym. podwieczorkowy

Wiktionary


podwieczorkowy

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy pod­wie­czor­ku

Wiktionary


podwieczorny

dzie­ją­cy się pod wie­czór


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­by­wa­ją­cy się pod wie­czór, zwią­za­ny z póź­nym po­po­łud­niem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wzią­łem psa na nasz pod­wie­czor­ny spa­cer.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podwieczorek mrz.

 przysł. pod wieczór

Wiktionary


podwiedeński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) znaj­du­ją­cy się pod Wied­niem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔdvʲjɛˈdɛ̃j̃sʲci, AS: podvʹi ̯edẽĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wiedeń mrz.

Wiktionary


podwieluński

zwią­za­ny z te­re­na­mi po­ło­żo­ny­mi pod Wie­lu­niem, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla te­re­nów po­ło­żo­nych pod Wie­lu­niem, le­żą­cy pod Wie­lu­niem itp.


SJP.pl


podwiesić

wie­sza­jąc, umie­ścić coś pod czymś


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) do­ko­na­ny od|pod­wie­szać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kwa­drans póź­niej pod­wie­si­łam mo­je­go TIE-a w doku i opu­ści­łam kok­pit z drżą­cy­mi rę­ko­ma.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wieszać

Wiktionary


podwieszanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pod­wie­szać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niepodwieszanie n.

 czas. wieszać, podwieszać ndk.

Wiktionary


podwieszać

wie­sza­jąc, umie­szczać coś pod czymś


SJP.pl


podwiewać

o wie­trze: wie­jąc, uno­sić coś ku górze


SJP.pl


podwiezienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) za­bra­nie osoby włas­nym po­ja­zdem

 (1.2) do­star­cze­nie do da­ne­go miej­sca

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po pod­wie­zie­niu Nory na uni­wer­sy­tet po­je­cha­łem pro­sto do warsz­ta­tu.

 (1.2) Ile zaj­mie ci pod­wie­zie­nie ram do szkla­rza?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podwozie n., podwożenie n., podwóz mrz., podwózka ż., wiezienie n.

 czas. podwieźć dk., podwozić ndk., wozić ndk.

Wiktionary


podwieźć

1. za­brać kogoś w dane miej­sce włas­nym po­ja­dem;
2. do­star­czyć coś w okre­ślo­ne miej­sce


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. pod­wo­zić)

 (1.1) za­brać osobę włas­nym po­ja­zdem

 (1.2) do­star­czyć do da­ne­go miej­sca

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pod­wio­zła­byś nas do cen­trum?

 (1.2) Kie­row­nik kazał pod­wieźć te pacz­ki pod ma­ga­zy­nek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podwożenie n., podwiezienie n., podwozie n., podwóz mrz., podwózka ż., wiezienie n.

 czas. podwozić ndk., wieźć ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. podrzucić

 (1.2) pot. podrzucić

Wiktionary


podwijanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pod­wi­jać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔdvʲiˈjä̃ɲɛ, AS: podvʹii ̯ä̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. podwijać

Wiktionary


podwijać

kur­cząc, cho­wać pod sie­bie jakąś część ciała


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) zgi­nać coś - za­wi­jać część ma­te­ria­łu / rze­czy do / za kra­wędź

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pod­wiń spod­nie bo umo­czysz je w ka­łu­ży.

 (1.1) Prze­ra­żo­ny pie­sek pod­wi­nął pod sie­bie ogon.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔdˈvʲijät͡ɕ, AS: podvʹii ̯äć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podwijanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zakasać

Wiktionary


podwijka

1. pod­wij­ka gu­nia­ków­ka - ga­tu­nek osy;
2. ro­dzaj kwefu; pod­wi­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stpol. pod­wi­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔdˈvʲijka, AS: podvʹii ̯ka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kwef, namitka, woal, welon, podwika

Wiktionary


podwika

1. chust­ka, kwef;
2. daw­niej: ko­bie­ta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stpol. ele­ment stro­ju ko­bie­ce­go, duża chu­sta z bia­łe­go płót­na, za­sła­nia­ją­ca szyję i boki twa­rzy

Wiktionary

Pod­wi­ka, pod­wicz­ka, pod­wij­ka – ele­ment stro­ju no­szo­ny przez za­męż­ne ko­bie­ty po­czą­wszy od wczes­ne­go śred­nio­wie­cza.

Po­cząt­ko­wo była to duża chu­sta, naj­czę­ściej z bia­łe­go płót­na, za­sła­nia­ją­ca szyję, boki twa­rzy, pod­bró­dek i uszy. Wią­za­no ją na czub­ku głowy lub spi­na­no na karku i przy­kry­wa­no drugą chu­stą lub czep­cem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po sukni znam ża­ło­bę, znam i po pod­wi­ce.

 (1.2) Sam­son miał siłę po­tęż­ną, ale że mu po­dob­no oleju w gło­wie bra­kło, że się dał pod­wi­ce za nos wo­dzić, że nie miał siły ducha, wyż­szo­ści jego i nie­pod­le­gło­ści, mu­siał młyny obra­cać Fi­li­sty­nom…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔdˈvʲika, AS: podvʹika

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. podwiczka

:: stpol. podwikarz

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kwef, namitka, woal, welon, podwijka

Wiktionary


podwilczyn

Pod­wil­czyn (kaszb. "Pòdwilczëno", Po­de­wils­ha­u­sen) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie słup­skim, w gmi­nie Dęb­ni­ca Ka­szub­ska. Leży, na ob­sza­rze Parku Kra­jo­bra­zo­we­go Do­li­na Słupi i nad je­zio­rem Ry­biec. Ma sta­tus so­łect­wa.

Wikipedia


podwileński

do­ty­czą­cy oko­lic Wilna


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) znaj­du­ją­cy się pod Wil­nem

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) ty­po­wy dla te­re­nów pod Wil­nem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ten nowy świat cuch­nął spa­le­niz­ną jak mia­stecz­ka pod­wi­leń­skie, stra­szył biedą jak wsie bia­ło­ru­skie, za­chwy­cał od­lu­dziem jak stare pu­szcze na pół­noc od Niem­na.

 (1.1) Wiele wska­zu­je na to, że tar­now­ski po­wiat zor­ga­ni­zu­je akcje po­mo­cy dzie­ciom pol­skim ze szkół pod­wi­leń­skich.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔdvʲiˈlɛ̃j̃sʲci, AS: podvʹilẽĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wilno n.

Wiktionary


podwilk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś w Pol­sce w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w gmi­nie Ja­błon­ka;

Wiktionary

Pod­wilk (węg. "Pod­vilk", słow. "Podvlk") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie no­wo­tar­skim, w gmi­nie Ja­błon­ka. W la­tach 1920–1925 sie­dzi­by zbio­ro­wej gminy Pod­wilk.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) daw. Orawka pod Wilkiem, Wilczek, Orawka Wielka, Wielkie Andrzejowskie

Wiktionary


podwindować

po­tocz­nie: nieco pod­nieść lub zwięk­szyć


SJP.pl


podwindowywać

po­tocz­nie: nieco pod­no­sić lub zwięk­szać


SJP.pl


podwinięcie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pod­wi­nąć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. podwinąć

Wiktionary


podwinąć

kur­cząc, scho­wać pod sie­bie jakąś część ciała


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni

 (1.1) do­ko­na­ny od|pod­wi­jać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Miał pod­wi­nię­te rę­ka­wy od ko­szu­li, na no­gach nowe kap­cie Żacz­ka i w ogóle wy­glą­dał na tak za­do­mo­wio­ne­go, że Cesia po­czu­ła pe­wien nie­po­kój.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔdˈvʲĩnɔ̃ɲt͡ɕ, AS: podvʹĩnõńć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podwinięcie n.

Wiktionary


podwis

uchwyt, uży­wa­ny w gór­nict­wie, słu­żą­cy do pod­wie­sza­nia rury, kabla lub innej strop­ni­cy


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pod­wis – wieś w Buł­ga­rii, w ob­wo­dzie Bur­gas
  • Pod­wis – wieś w Buł­ga­rii, w ob­wo­dzie Smo­lan
  • Pod­wis – ulica w Buł­ga­rii, w mie­ście Warna
  • Pod­wis – wieś w Ma­ce­do­nii Pół­noc­nej, w gmi­nie Ki­cze­wo
  • Pod­wis – wieś w Ma­ce­do­nii Pół­noc­nej, w gmi­nie Kri­wo­gasz­ta­ni

Wikipedia


podwitosławski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) znaj­du­ją­cy się lub od­by­wa­ją­cy się pod Wi­to­sła­wiem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W pod­wi­to­sław­skich knie­jach wy­stę­pu­ją żół­wie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Witosław m., witosławianin m., witosławianka ż.

 przym. witosławski, Witosławowy

Wiktionary


podwiązanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pod­wią­zać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔdvʲjɔ̃w̃ˈzãɲɛ, AS: podvʹi ̯õũ̯zãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. podwiązać

 rzecz. podwiązka ż.

Wiktionary


podwiązać

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. pod­wią­zy­wać)

 (1.1) pot. wią­żąc coś od dołu, pod­cią­gnąć do góry tak, żeby nie opa­dło / wy­pa­dło

 (1.2) med. zwią­zać prze­cię­te, np. pod­czas za­bie­gu, na­czy­nia krwio­no­śne, na­sie­nio­wo­dy lub ja­jo­wo­dy w celu za­ta­mo­wa­nia krwa­wie­nia lub prze­pły­wu wy­dzie­li­ny

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny pod­wią­zać się (ndk. pod­wią­zy­wać się)

 (2.1) pot. pod­dać się za­bie­go­wi pod­wią­za­nia na­sie­nio­wo­dów lub ja­jo­wo­dów

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Po trze­ciej ciąży Gośka pod­wią­za­ła się, bo nie chcia­ła mieć wię­cej dzie­ci.

 (2.1) Gdyby w Pol­sce wa­zak­to­mia była le­gal­na, Marek pod­wią­zał­by się.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔdˈvʲjɔ̃w̃zat͡ɕ, AS: podvʹi ̯õũ̯zać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podwiązanie n., podwiązywanie n., podwiązka ż.

Wiktionary


podwiązka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) opa­ska lub taśma ela­stycz­na pod­trzy­mu­ją­ca poń­czo­chę, skar­pet­kę;

Wiktionary

Pod­wiąz­ka – część bie­liz­ny w po­sta­ci opa­ski lub za­pi­na­nej ta­siem­ki mo­co­wa­nej wokół uda lub pod ko­la­nem, słu­żą­ca do pod­trzy­ma­nia poń­czo­chy, daw­niej ele­ment stro­ju za­rów­no dam­skie­go, jak i mę­skie­go, obec­nie no­szo­na nie­mal wy­łącz­nie przez ko­bie­ty. Pod­wiąz­ki mogą być wy­ko­ny­wa­ne z róż­nych ma­te­ria­łów, np.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Poń­czo­chy i pod­wiąz­ki wysz­ły z po­wszech­ne­go użyt­ku po wpro­wa­dze­niu na rynek raj­stop.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔdˈvʲjɔ̃w̃ska, AS: podvʹi ̯õũ̯ska

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podwiązanie n.

:: zdrobn. podwiązeczka ż.

 czas. podwiązać dk., podwiązywać ndk.

 przym. podwiązkowy

Wiktionary


podwiązywanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pod­wią­zy­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔdvʲjɔ̃w̃zɨˈvãɲɛ, AS: podvʹi ̯õũ̯zyvãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. podwiązywać, podwiązać

Wiktionary


podwiązywać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. pod­wią­zać)

 (1.1) pot. zob. pod­wią­zać. (np. ro­śli­ny)

 (1.2) med. zob. pod­wią­zać. (np. ja­jo­wo­dy)

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny pod­wią­zy­wać się (dk. pod­wią­zać się)

 (2.1) pot. zob. pod­wią­zać się.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­mi­do­ry naj­le­piej jest pod­wią­zy­wać ka­wał­kiem ma­te­ria­łu do pa­li­ka.

 (2.1) Na Za­cho­dzie wielu ludzi pod­wią­zu­je się, aby nie mieć wię­cej dzie­ci.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔdvʲjɔ̃w̃ˈzɨvat͡ɕ, AS: podvʹi ̯õũ̯zyvać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podwiązywanie n., podwiązka ż.

Wiktionary


podwięź

uchwyt na jach­cie do mo­co­wa­nia i re­gu­la­cji want


SJP.pl


podwiński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pod­wiń­ski – wieś na Ukra­i­nie
  • An­to­ni Ma­rian Pod­wiń­ski – pol­ski chi­rurg
  • Leon Pod­wiń­ski – au­striac­ki urzęd­nik
  • Sta­ni­sław Pod­wiń­ski – pol­ski praw­nik, sa­mo­rzą­do­wiec
  • Ta­de­usz Pod­wiń­ski – pol­ski na­u­czy­ciel i urzęd­nik pań­stwo­wy

Wikipedia


podwlekać

daw­niej: wlo­kąc, pod­cią­gać, pod­su­wać


SJP.pl


podwoda

daw­niej:
1. wóz z za­przę­giem do­star­cza­ny do dy­spo­zy­cji or­ga­nu ad­mi­ni­stra­cji pań­stwo­wej lub woj­ska (daw­niej też dwo­ro­wi) w celu pod­wie­zie­nia kogoś lub cze­goś;
2. obo­wią­zek do­star­cze­nia ta­kie­go środ­ka tran­spor­tu wraz z ob­słu­gą


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. obo­wią­zek praw­ny do­star­cze­nia koni wierz­cho­wych albo za­przę­gu kon­ne­go na rzecz ad­mi­ni­stra­cji pań­stwo­wej, woj­ska lub dworu;

 (1.2) hist. miej­sce udzie­la­nia pod­wo­dów (1.1)

Wiktionary

Pod­wo­da (także „pod­wód”) – jedna z tak zwa­nych po­sług ko­mu­ni­ka­cyj­nych wy­ni­ka­ją­cych z prawa ksią­żę­ce­go, obo­wią­zu­ją­ce­go w śred­nio­wiecz­nych mo­nar­chiach pa­try­mo­nial­nych (np. w Pol­sce pier­wszych Pia­stów). Po­le­ga­ła na obo­wiąz­ku do­star­cze­nia na po­trze­by wład­cy lub jego ludzi koni wierz­cho­wych. W okre­sie póź­niej­szym obo­wiąz­kiem tym, po­le­ga­ją­cym na do­star­cze­niu na żą­da­nie dworu, władz pań­stwo­wych lub woj­sko­wych wozu z ko­niem i woź­ni­cą, ob­cią­żo­no chło­pów.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pɔdˈvɔda, AS: podvoda

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podwód, przewód, przewóz, powóz

Wiktionary


podwodniak

ma­ry­narz okrę­tu pod­wod­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) żoł­nierz słu­żą­cy na łodzi pod­wod­nej

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. pod wodą

 przym. podwodny

Wiktionary


podwodnik

czło­nek za­ło­gi łodzi pod­wod­nej


SJP.pl


podwodny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) bę­dą­cy pod po­wierzch­nią wody; od­by­wa­ją­cy się pod wodą, w cał­ko­wi­tym za­nu­rze­niu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Rosja, sko­pio­wa­wszy z Za­cho­du mo­de­le sa­mo­cho­dów i sa­mo­lo­tów, odrzu­to­wiec, radar, pe­ni­cy­li­nę, te­le­wiz­ję, bombę ato­mo­wą i nie­miec­kie ło­dzie pod­wod­ne, wy­stę­pu­je teraz do wy­ści­gu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔdˈvɔdnɨ, AS: podvodny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podwodzie n., podwodniak m., wodowanie n.

 przym. podwodniacki

 przysł. pod wodą

Wiktionary


podwodzie

1. część brze­gu mor­skie­go mię­dzy li­nia­mi naj­wyż­sze­go i naj­niż­sze­go stanu wody;
2. pod­wod­na część ka­dłu­ba stat­ku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) żegl. część ka­dłu­ba stat­ku wod­ne­go, znaj­du­ją­ca się po­ni­żej lini wod­nej

Wiktionary

Powiązane:

 przym. podwodny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) środ. żegl. kadłub żywy

Wiktionary


podwoik

ro­dzaj mor­skich sko­ru­pia­ków z rzędu rów­no­no­gów


SJP.pl


podwoić

1. po­więk­szyć, pow­tó­rzyć coś dwu­krot­nie;
2. wy­dat­nie zwięk­szyć;
3. wzmóc in­ten­syw­ność cze­goś;
4. pod­wo­ić się - ulec dwu­krot­ne­mu zwięk­sze­niu


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. pod­wa­jać)

 (1.1) zwięk­szyć dwu­krot­nie lub znacz­nie

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny pod­wo­ić się (ndk. pod­wa­jać się)

 (2.1) zwięk­szyć się dwu­krot­nie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zdwajanie n., podwojenie n., dwa n., dwojaczki nmos., podwajanie n., podwójność ż.

 liczgł. dwa

 przysł. podwójnie

 przym. podwójny

Wiktionary


podwoje

sta­ro­pol­skie okre­śle­nie bramy wej­ścio­wej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) książk. wiel­kie, dwus­krzy­dło­we drzwi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ot­war­ty­mi na roz­cież zło­co­ny­mi pod­wo­ja­mi buch­nę­ło zimno wil­got­ne i jakby prze­ję­te pleś­ńe­śnią gro­bów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podwój m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wrota, wierzeje

Wiktionary


podwojewodzi

za­stęp­ca wo­je­wo­dy w daw­nej Pol­sce


SJP.pl

Pod­wo­je­wo­dzi (łac. "vi­ce­pa­la­ti­nus") – urząd funk­cjo­nu­ją­cy w Rze­czy­po­spo­li­tej Oboj­ga Na­ro­dów.

W Ko­ro­nie był to urzęd­nik pod­le­gły wo­je­wo­dzie, w ge­stii któ­re­go le­ża­ło mia­no­wa­nie na to sta­no­wi­sko. W imie­niu wo­je­wo­dy zaj­mo­wał się kon­tro­lą wag i miar, usta­la­niem cen ogła­sza­nych w tak­sach wo­je­wo­dziń­skich, opie­ką i są­dow­nict­wem nad Ży­da­mi oraz chrze­ści­jań­ski­mi miesz­kań­ca­mi ju­ry­dyk zam­ko­wych.

Wikipedia


podwojewodzina

żona pod­wo­je­wo­dzie­go


SJP.pl


podworowe

daw­niej: pod­wó­rzo­wy; pod­wor­co­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) hist. w daw­nej Pol­sce: po­da­tek pła­co­ny od każ­de­go dworu;

Wiktionary

Pod­wo­ro­we – w śred­nio­wiecz­nej Pol­sce da­ni­na prawa ksią­żę­ce­go, ui­szcza­na do XIII-XIV wieku. Było po­bie­ra­ne w róż­nych po­sta­ciach, np. miodu, zboża, ba­ra­na, krowy. Za­ni­kło wraz z upo­wszech­nie­niem się im­mu­ni­te­tu.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌpɔdvɔˈrɔvɛ, AS: podvorove

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dworzanin m., dwór, podwórze, podwórko

Wiktionary


podworowy

daw­niej: pod­wó­rzo­wy; pod­wor­co­wy


SJP.pl


podworski

zwią­za­ny kie­dyś z dwo­rem, na­le­żą­cy kie­dyś do dworu


SJP.pl


podworzec

dzie­dzi­niec, duże pod­wó­rze; pod­wó­rzec; maj­dan


SJP.pl

rze­czow­nik

 (1.1) dzie­dzi­niec, duże pod­wó­rze

 (1.2) pod­wó­rzec

 (1.3) maj­dan

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pod­wo­rzec – część wsi Brze­zo­wa w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie bo­cheń­skim, w gmi­nie Ła­pa­nów
  • Pod­wo­rzec – część wsi Jawór po­ło­żo­na w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie ję­drze­jow­skim, w gmi­nie Sob­ków

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pɔdˈvɔʒɛt͡s, AS: podvožec

Wiktionary


podwozie

po­tocz­nie: za­bra­nie kogoś w dane miej­sce włas­nym po­ja­zdem; pod­wóz­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) mot. dolna część po­ja­zdu z ukła­dem jezd­nym i kie­row­ni­czym;

 (1.2) lotn. dolna część sa­mo­lo­tu umoż­li­wia­ją­ca jego po­stój oraz to­cze­nie się po ziemi;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pod­wo­zie (mo­to­ry­za­cja)
  • pod­wo­zie (lot­nict­wo)
  • nad­wo­zie

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pɔdˈvɔʑɛ, AS: podvoźe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podwożenie n., podwiezienie n., wóz m.

 czas. podwozić ndk., podwieźć dk., wozić ndk., wieźć ndk.

 przym. podwoziowy

Wiktionary


podwoziowy

→ pod­wo­zie


SJP.pl

Patrz:

podwozie

podwozić

1. za­bie­rać kogoś w dane miej­sce włas­nym po­ja­dem;
2. do­star­czać coś w okre­ślo­ne miej­sce


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. pod­wieźć)

 (1.1) za­bie­rać osobę włas­nym po­ja­zdem

 (1.2) do­star­czać do da­ne­go miej­sca

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za każ­dym razem pod­wo­zi­li­śmy Zuzię pod samą szko­łę.

 (1.2) Firma pod­wo­zi­ła plan­de­ka­an­de­ki do dy­stry­bu­to­ra w okre­ślo­ne dni ty­god­nia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podwiezienie n., podwozie n., podwożenie n., podwóz mrz., podwózka ż., wiezienie n.

 czas. podwieźć dk., wozić ndk.

Wiktionary


podwożenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) za­bie­ra­nie osoby włas­nym po­ja­zdem

 (1.2) do­star­cza­nie do da­ne­go miej­sca

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To dzia­dek zaj­mo­wał się pod­wo­że­niem dzie­ci do przedsz­ko­la.

 (1.2) Ile zaj­mu­je Pa­wło­wi pod­wo­że­nie tych opon do warsz­ta­tu?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podwiezienie n., podwozie n., podwóz mrz., podwózka ż., wiezienie n.

 czas. podwieźć dk., podwozić ndk., wozić ndk.

Wiktionary


podwrażliwość

zbyt niska wraż­li­wość


SJP.pl


podwrocławski

1. po­ło­żo­ny w po­bli­żu Wroc­ła­wia;
2. cha­rak­te­ry­stycz­ny dla oko­lic Wroc­ła­wia


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) znaj­du­ją­cy się, od­by­wa­ją­cy się pod Wroc­ła­wiem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W Jel­czu, w pod­wroc­ław­skiej fa­bry­ce sa­mo­cho­dów, ma­lo­wał au­to­bu­sy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔdvrɔt͡sˈwafsʲci, AS: podvrocu̯afsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Wrocław m., wrocławiak m., wrocławianin m., wrocławianka ż., Wrocek m.

 przym. wrocławski

Wiktionary


podwydział

część pow­sta­ła w wy­ni­ku po­dzie­le­nia wy­dzia­łu - czę­ści przed­się­bior­stwa lub in­sty­tu­cji


SJP.pl


podwykonawca

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) firma lub osoba wy­ko­nu­ją­ca pracę na zle­ce­nie głów­ne­go wy­ko­naw­cy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wykonawca m., wykon mrz.

 przym. wykonawczy

Wiktionary


podwykonawczyni

→ pod­wy­ko­naw­ca


SJP.pl

Patrz:

podwykonawca

podwysocki

naz­wi­sko


SJP.pl


podwyżka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pod­nie­sie­nie wy­so­ko­ści upo­sa­że­nia

 (1.2) pod­nie­sie­nie się ceny, kosz­tu

 (1.3) cena, o którą zo­sta­ło pod­wyż­szo­ne upo­sa­że­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ona jed­nak pod­ję­ła de­cyz­ję o po­wro­cie do kraju, mimo że ją prze­ko­ny­wał, obie­cu­jąc nawet dzie­się­cio­mar­ko­wą pod­wyż­kę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔdˈvɨʃka, AS: podvyška

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podwyższenie n.

 czas. podwyższać ndk., podwyższyć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Śląsk Cieszyński poprawa

Wiktionary


podwyżkowy

→ pod­wyż­ka


SJP.pl

Patrz:

podwyżka

podwyższanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pod­wyż­szać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔdvɨʃˈːãɲɛ, AS: podvy•šãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. podwyższać, podwyższyć

 przysł. wysoko

 przym. wysoki

 rzecz. podwyższenie n., wysokościowiec mrz., wysokość ż.

 temsłow. wysoko-

Wiktionary


podwyższać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. pod­wyż­szyć)

 (1.1) spra­wiać, że coś jest wyż­sze, zwięk­szać wy­so­kość

 (1.2) osią­gać po­więk­sze­nie w licz­bie, osią­gać więk­sze na­si­le­nie

 (1.3) zwięk­szyć in­ten­syw­ność cze­goś

 (1.4) muz. wy­da­wać dźwięk wyż­szy od po­przed­nie­go

 (1.5) przest. na­da­wać wyż­szą god­ność, sto­pień w hie­rar­chii

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny pod­wyż­szać się (dk. pod­wyż­szyć się)

 (2.1) zwięk­szyć wy­so­kość sie­bie sa­me­go, sta­wać się wyż­szym

 (2.2) ule­gać zwięk­sze­niu pod wzglę­dem war­to­ści, licz­by, wiel­ko­ści itp.

 (2.3) ule­gać zwięk­sze­niu pod wzglę­dem in­ten­syw­no­ści

 (2.4) muz. ule­gać zwięk­sze­niu pod wzglę­dem wy­so­ko­ści dźwię­ku

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔdˈvɨʃːat͡ɕ, AS: podvy•šać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wysokościowiec mrz., wysokość ż., podwyższenie n., podwyżka ż., podwyższanie n.

 przym. wysoki

 przysł. wysoko

 czas. podwyższyć

 temsłow. wysoko-

Wiktionary


podwyższenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) miej­sce pod­wyż­szo­ne

 (1.2) uczy­nie­nie wyż­szym, więk­szym, ob­fit­szym, in­ten­syw­niej­szym

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pod­wyż­sze­nie Krzy­ża Świę­te­go – świę­to chrze­ści­jań­skie zwią­za­ne z tra­dy­cją od­na­le­zie­nia re­lik­wii krzy­ża, na któ­rym umarł Jezus Chry­stus,
  • Extra point – punkt do­dat­ko­wy w fut­bo­lu ame­ry­kań­skim,
  • Pod­wyż­sze­nie – za­gra­nie w rugby na­stę­pu­ją­ce po przy­ło­że­niu da­ją­ce dru­ży­nie do­dat­ko­we punk­ty,
  • Pod­wyż­sze­nie gło­ski w fo­ne­ty­ce.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. wysokość ż., wysokościowiec mrz., podwyżka ż., podwyższanie n.

 czas. podwyższać ndk., podwyższyć dk.

 przym. podwyższony, wysoki

 przysł. wysoko

 temsłow. wysoko-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) estrada, katedra, mównica, podest, podium, wzniesienie

 (1.2) zwiększenie, wzrost

Wiktionary


podwyższyć

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. pod­wyż­szać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|pod­wyż­szać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wysokość ż., wysokościowiec mrz., podwyższanie n., podwyższenie n., podwyżka ż.

 czas. podwyższać ndk.

 przym. wysoki

 przysł. wysoko

 temsłow. wysoko-

Wiktionary


podwzgórze

część mózgu kie­ru­ją­ca bez­wied­ny­mi re­ak­cja­mi or­ga­niz­mu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) anat. klu­czo­wa część mózgu, frag­ment mię­dzy­móz­go­wia (po­ło­żo­na pod wzgó­rzem), jeden z naj­waż­niej­szych oś­rod­ków re­gu­la­cyj­nych w or­ga­niz­mie, łą­czą­cy układ ner­wo­wy z ukła­dem do­krew­nym, co wa­run­ku­je utrzy­ma­nie ho­me­o­sta­zy

Wiktionary

Podwz­gó­rze ( hy­pot­ha­la­mus, z gr. ὑπó „pod”, θάλαμος „izba, sy­pial­nia”) – nie­wiel­ka struk­tu­ra mózgu krę­gow­ców zlo­ka­li­zo­wa­na w brzusz­nej czę­ści mię­dzy­móz­go­wia.

Jest to oś­ro­dek peł­nią­cy szcze­gól­ną rolę w re­gu­la­cji pro­ce­sów fiz­jo­lo­gicz­nych skła­da­ją­cych się na ho­me­o­sta­zę or­ga­niz­mu, będąc koń­co­wym ele­men­tem drogi efek­to­ro­we­go ukła­du en­do­kry­no­mo­to­rycz­ne­go.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. wzgórze n., góra ż.

 przysł. góra

Wiktionary


podwzgórzowy

→ podwz­gó­rze


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy podwz­gó­rza

Wiktionary

Patrz:

podwzgórze

podwój

sko­ru­piak z rzędu rów­no­no­gich; pod­wój wiel­ki; wesz mor­ska


SJP.pl


podwójci

daw­niej: za­stęp­ca, po­moc­nik wójta


SJP.pl


podwójnie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) dwa razy tyle

 (1.2) pod dwoma róż­ny­mi, wzglę­da­mi, z dwóch róż­nych wzglę­dów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dwa n., podwajanie n., zdwajanie n., podwójność ż., dwoistość ż., dwójka ż., dwojenie n., zdwajanie n., zdwojenie n., podwajanie n., podwojenie n., rozdwajanie n., rozdwojenie n.

 czas. dwoić ndk., zdwajać ndk., zdwoić dk., podwajać ndk., podwoić dk., rozdwajać ndk., rozdwoić dk.

 przym. podwójny, dwoisty, dwukrotny, drugi

 przysł. dwa razy, w dwójnasób, dwoiście, dwojako, dwakroć

 licz. dwa, drugi

 temsłow. dwu-

 liczgł. dwakroć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dwakroć, dwukrotnie, dwa razy, w dwójnasób, dubeltowo

 (1.2) dwoiście, dwojako

Wiktionary


podwójnik

daw­niej: pod­wo­jo­ny po­da­tek; dupla


SJP.pl


podwójność

bycie pod­wój­nym lub cecha cha­rak­te­ry­stycz­na tego, co pod­wój­ne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest pod­wój­ne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podwajanie n., podwojenie n., zdwajanie n.

 czas. podwajać ndk., podwoić dk.

 przym. podwójny

 przysł. podwójnie

Wiktionary


podwójny

przy­miot­nik

 (1.1) skła­da­ją­cy się z dwóch jed­na­ko­wych lub po­dob­nych czę­ści

 (1.2) dwa razy więk­szy, z dwa razy więk­szą licz­bą cze­goś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kra­ków był oto­czo­ny pod­wój­nym murem.

 (1.2) Tamta bu­tel­ka soku ma pod­wój­ną ob­ję­tość, a jest nie­wie­le droż­sza od tej.

 (1.2) Na do­da­tek poz­wo­li­li mi po­pro­wa­dzić swój nowy sa­mo­chód i mia­łem z tego wy­ja­zdu pod­wój­ną ra­dość.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈdvujnɨ, AS: podvui ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podwójność m., podwajanie n., zdwajanie n., dwa n.

 czas. podwoić, podwajać

 przysł. podwójnie

 przedr. dwu-

 licz. dwa

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) dubeltowy, podwojony, zdwojony

Wiktionary


podwóreczko

zdrob­nie­nie od: pod­wór­ko


SJP.pl


podwórko

prze­strzeń przy­do­mo­wa ogro­dzo­na lub oto­czo­na za­bu­do­wa­nia­mi; pod­wó­rze


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) prze­strzeń przy­do­mo­wa ogro­dzo­na lub oto­czo­na za­bu­do­wa­nia­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przez ot­war­te okno sły­chać było krzy­ki dzie­ci ba­wią­cych się na pod­wór­ku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔdˈvurkɔ, AS: podvurko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podworowe n., podwórze n.

 przym. podwórkowy, podwórzowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podwórze, obejście, kraków|pole.

Wiktionary


podwórkowy

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z pod­wór­kiem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do­ro­śli nie wtrą­ca­ją się w życie pod­wór­ko­we.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podwórko n., podwórze n.

Wiktionary


podwórze

prze­strzeń przy­do­mo­wa ogro­dzo­na lub oto­czo­na za­bu­do­wa­nia­mi; pod­wór­ko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) plac obok domu, naj­czę­ściej oto­czo­ny ogro­dze­niem i za­bu­do­wa­nia­mi

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pod­wó­rze – część wsi Bzowo w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. świec­kim, w gmi­nie War­lu­bie
  • Pod­wó­rze – część wsi Wie­wiór­czyn w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. żniń­skim, w gmi­nie Ro­go­wo
  • Pod­wó­rze – część wsi Nad­bo­ro­wo w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. żniń­skim, w gmi­nie Żnin
  • Pod­wó­rze – część wsi Ma­ja­cze­wi­ce w woj. łódz­kim, w pow. sie­radz­kim, w gmi­nie Bu­rze­nin
  • Pod­wó­rze – część wsi Iza­bel­mont w woj. lu­bel­skim, w pow. lu­bar­tow­skim, w gmi­nie Abra­mów
  • Pod­wó­rze – część wsi Peł­ki­nie w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. ja­ro­sław­skim, w gmi­nie Ja­ro­sław
  • Pod­wó­rze – część wsi Bo­ży­dar w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. san­do­mier­skim, w gmi­nie Dwi­ko­zy
  • Pod­wó­rze – nie­stan­dar­do­wa część wsi Bro­ni­sze­wi­ce w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ple­szew­skim, w gmi­nie Czer­min

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pɔdˈvuʒɛ, AS: podvuže

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podwórko n., dwór m., dworzec m.

:: zdrobn. podwóreczko

 przym. podwórkowy, podwórzowy, dworcowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dziedziniec, podwórko

Wiktionary


podwórzec

dzie­dzi­niec, duże pod­wó­rze; pod­wo­rzec; maj­dan


SJP.pl


podwórzowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pod­wó­rzem, do­ty­czą­cy pod­wó­rza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podwórze n., podwórko n.

Wiktionary


podwóz

po­tocz­nie: za­bra­nie kogoś w dane miej­sce włas­nym po­ja­zdem; pod­wóz­ka


SJP.pl


podwózek

po­tocz­nie: za­bra­nie kogoś w dane miej­sce włas­nym po­ja­zdem; pod­wóz


SJP.pl


podwózka

po­tocz­nie: za­bra­nie kogoś w dane miej­sce włas­nym po­ja­zdem; pod­wóz


SJP.pl


podwładna

bę­dą­cy pod czy­jąś wła­dzą, zwierzch­nict­wem, kie­row­nict­wem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta pod­le­gła komuś, czy­jaś pra­cow­nicz­ka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. podwładny

 rzecz. podwładny mos.

Wiktionary


podwładność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest pod­wład­ne; cecha tych, któ­rzy są pod­wład­ni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. podwładny

 przysł. podwładnie

 rzecz. podwładny mos.

Wiktionary


podwładny

bę­dą­cy pod czy­jąś wła­dzą, zwierzch­nict­wem, kie­row­nict­wem


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pod­le­ga­ją­cy komuś, po­zo­sta­ją­cy pod czy­jąś wła­dzą

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) osoba pod­le­gła komuś, czyjś pra­cow­nik

 (2.2) osoba, która uro­dzi­ła się lub osia­dła na ob­sza­rze wła­dzy da­ne­go wład­cy

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Major roz­ka­zał sier­żan­to­wi ze­brać pod­wład­nych na apel.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔdˈvwadnɨ, AS: podvu̯adny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podwładna, podwładność

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podkomendny, podległy

 (2.1) podkomendny

 (2.2) poddany

Wiktionary


podwłocławski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) znaj­du­ją­cy się lub od­by­wa­ją­cy się pod Włoc­ław­kiem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z na­szych trzech ku­jaw­skich ku­ror­tów jako pier­wszy wy­sta­wio­no do sprze­da­ży pod­włoc­ław­ski Wie­niec.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔdvwɔt͡sˈwafsʲci, AS: podvu̯ocu̯afsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Włocławek m.

Wiktionary


podwłośnik

daw­niej: pe­le­ryn­ka za­kła­da­na pod­czas cze­sa­nia i pu­dro­wa­nia lub strzy­że­nia wło­sów


SJP.pl

Pod­wło­śnik – ochron­ne okry­cie z bia­łej, lek­kiej tka­ni­ny uży­wa­ne w XVIII wieku do osła­nia­nia ubio­ru pod­czas cze­sa­nia i pu­dro­wa­nia wło­sów.

Zaz­wy­czaj miał po­stać pe­le­ryn­ki wy­ko­na­nej z bia­łej, lek­kiej tka­ni­ny, cza­sem ozdo­bio­nej fal­ban­ka­mi, ko­ron­ka­mi i wstąż­ka­mi.

Wikipedia


podygotać

dy­go­tać przez pe­wien czas


SJP.pl


podyktować

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. dyk­to­wać)

 (1.1) od­czy­tać lub po­wie­dzieć tekst oso­bie, która ma go za­pi­sać

 (1.2) zmu­szać kogoś do przy­ję­cia cze­goś

 (1.3) o sta­nach umy­sło­wych: kie­ro­wać po­stę­po­wa­niem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Od­mo­wa wy­ko­na­nia po­le­ce­nia prze­ło­żo­ne­go o od­su­nię­ciu lub nie­do­pu­szcze­niu do peł­nie­nia służ­by po­cią­ga za sobą od­po­wie­dzial­ność dy­scy­pli­nar­ną, wy­jąt­ka­mi są tu przy­pad­ki po­dyk­to­wa­ne cha­rak­te­rem służ­by lub wzglę­da­mi bez­pie­czeń­stwa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podyktowanie n., dyktando n., dyktator mos.

 czas. dyktować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) nakazać, narzucić, zarządzić, zlecić

 (1.3) podsuwać, radzić, wskazywać

Wiktionary


podyluwialny

wy­stę­pu­ją­cy po dy­lu­wium


SJP.pl


podyma

po­tocz­nie:
1. spę­dzić tro­chę czasu na współ­ży­ciu sek­su­al­nym; pob­zy­kać, pod­mu­chać, porż­nąć, po­ciup­ciać;
2. szyb­ko pójść lub po­je­chać do­kądś; po­pę­dzić


SJP.pl


podymać

po­tocz­nie:
1. spę­dzić tro­chę czasu na współ­ży­ciu sek­su­al­nym; pob­zy­kać, pod­mu­chać, porż­nąć, po­ciup­ciać;
2. szyb­ko pójść lub po­je­chać do­kądś; po­pę­dzić


SJP.pl


podymić

po­dy­mić się;
1. po­wy­dzie­lać dym, po­wy­pu­szczać kłęby dymu przez pe­wien czas; po­kop­cić;
2. po­wy­dzie­lać parę przez pe­wien czas


SJP.pl


podymne

da­ni­na prawa ksią­żę­ce­go, wy­stę­pu­ją­ca w śred­nio­wie­czu głów­nie na Ma­zo­wszu i Ku­ja­wach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) hist. w daw­nej Pol­sce: po­da­tek pła­co­ny od bu­dyn­ku miesz­kal­ne­go;

Wiktionary

Po­dym­ne, także pod­wo­ro­we – stała da­ni­na (po­da­tek) po­bie­ra­na od każ­de­go domu miesz­kal­ne­go.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pɔˈdɨ̃mnɛ, AS: podỹmne

Wiktionary


podymny

po­da­tek po­dym­ny - po­da­tek od każ­de­go domu miesz­kal­ne­go; po­dym­ne


SJP.pl


podyplomowy

na­stę­pu­ją­cy po otrzy­ma­niu dy­plo­mu (wyż­szej uczel­ni)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­by­wa­ją­cy się po uzy­ska­niu dy­plo­mu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) - Taa, teraz wszyst­ko roz­cią­gnię­te w cza­sie, szko­ły pier­wsze, szko­ły dru­gie, szko­ły trze­cie, stu­dia i kursy po­dy­plo­mo­we, w życie do­ro­słe wcho­dzisz nie wcze­śniej jak po trzy­dziest­ce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔdɨplɔ̃ˈmɔvɨ, AS: podyplõmovy

Wiktionary


podyplomówka

po­tocz­nie: stu­dia po­dy­plo­mo­we


SJP.pl


podyskotekować

śro­do­wi­sko­wo: za­ba­wić sięna za­ba­wie ta­necz­nej, zwła­szcza na dy­sko­te­ce; po­hu­lać, po­im­pre­zo­wać, po­ba­lo­wać


SJP.pl


podyskutowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) spę­dze­nie ja­kie­goś czasu na dy­sku­sji

Wiktionary

Powiązane:

 czas. podyskutować dk.

 rzecz. przedyskutowanie n., dyskutant mos., dyskutowanie n., dyskutantka ż.

 przym. dyskusyjny

Wiktionary


podyskutować

spę­dzić jakiś czas na dy­sku­to­wa­niu


SJP.pl


podywagować

spę­dzić pe­wien czas na dy­wa­ga­cjach


SJP.pl


podyżurowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­dy­żu­ro­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dyżur m., dyżurny m., dyżurna ż., dyżurowanie n., dyżurka ż.

 czas. podyżurować dk., dyżurować ndk.

 przym. dyżurny, dyżurowy

Wiktionary


podyżurować

spę­dzić pe­wien czas na dy­żu­ro­wa­niu


SJP.pl


podzabrzański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) znaj­du­ją­cy się pod Za­brzem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔdzaˈbʒãj̃sʲci, AS: podzabžãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Zabrze n.

Wiktionary


podzakrzówek

Po­dza­krzó­wek daw­niej też Tczów-Po­dza­krzó­wek – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie zwo­leń­skim, w gmi­nie Tczów. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ra­dom­skie­go.

Wier­ni Ko­ścio­ła rzym­sko­ka­to­lic­kie­go na­le­żą do pa­ra­fii św. Jana Chrzci­cie­la w Tczo­wie.

Wikipedia


podzamcze

[czy­taj: pod-zam­cze] teren w po­bli­żu zamku, zwy­kle za­miesz­ka­ły przez ludzi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) hist. teren bli­sko zamku

 (1.2) hist. osada na te­re­nie po­dzam­cza (1.1)

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • po­dzam­cze – ob­szar roz­cią­ga­ją­cy się bez­poś­red­nio u pod­nó­ża zamku, czę­sto za­miesz­ka­ny i sta­no­wią­cy osadę
  • Po­dzam­cze – część mia­sta By­cha­wa
  • Po­dzam­cze – część mia­sta Cie­cha­nów
  • Po­dzam­cze – część mia­sta Jasło
  • Po­dzam­cze – część mia­sta Lu­blin
  • Po­dzam­cze – część mia­sta Mi­licz
  • Po­dzam­cze – część mia­sta Przec­ław
  • Po­dzam­cze – część mia­sta Prze­myśl
  • Po­dzam­cze – część mia­sta Prze­worsk
  • Po­dzam­cze – część mia­sta Wał­brzych
  • Po­dzam­cze – część mia­sta Wie­ru­szów
  • Po­dzam­cze – część mia­sta Wło­da­wa

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na daw­nym po­dzam­czu roz­sia­dły się szpe­cą­ce budy tar­go­wi­ska, a mo­nu­men­tal­ną fa­sa­dę fron­tu pa­ła­cu zdo­bią ohyd­ne kon­te­ne­ry na od­pa­dy. I za­miast od­de­chu hi­sto­rii pa­nu­je wokół nie­sa­mo­wi­ty odór roz­kła­da­ją­cych się od­pa­dów z tar­go­wi­ska.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zamek mrz., zamkowy mos.

 przym. zamkowy, przyzamkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) przygrodzie, podgrodzie

Wiktionary


podzamkowy

1. znaj­du­ją­cy się pod zam­kiem;
2. znaj­du­ją­cy się w po­bli­żu zamku


SJP.pl


podzamojski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) znaj­du­ją­cy się pod Za­mo­ściem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔdzãˈmɔjsʲci, AS: podzãmoi ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Zamość mrz.

Wiktionary


podzapytanie

[czy­taj: pod-za­py­ta­nie] w ba­zach da­nych - za­py­ta­nie znaj­du­ją­ce się wew­nątrz in­ne­go za­py­ta­nia


SJP.pl


podzastaw

[czy­taj: pod-za­staw]
1. rzecz od­da­na w za­staw przez kogoś, kto wcze­śniej wziął ją w za­staw;
2. od­da­nie rze­czy w za­staw przez kogoś, kto wcze­śniej wziął ją w za­staw


SJP.pl


podzałęski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) znaj­du­ją­cy się pod Za­łę­żem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) O, zgro­zo, na po­dza­łę­skich łą­kach ktoś urzą­dził sobie dzi­kie wy­sy­pi­sko.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Załęże n., załężanin mos., załężanka ż.

 przym. załęski

Wiktionary


podzbiornik

[czy­taj: pod-zbior­nik] do­dat­ko­wy zbior­nik


SJP.pl


podzbiór

[czy­taj: pod-zbiór] w ma­te­ma­ty­ce: zbiór bę­dą­cy czę­ścią ja­kie­goś zbio­ru


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mat. zbiór za­war­ty w innym zbio­rze; zbiór któ­re­go wszyst­kie ele­men­ty na­le­żą do in­ne­go zbio­ru

Wiktionary

Podz­biór – pewna „część” da­ne­go zbio­ru, czyli dla da­ne­go zbio­ru, na­zy­wa­ne­go nadz­bio­rem, zbiór skła­da­ją­cy się z pew­nej licz­by jego ele­men­tów, np. żad­ne­go, jed­ne­go, wszyst­kich. Pier­wszy przy­pa­dek na­zy­wa się "podz­bio­rem pu­stym", drugi – "podz­bio­rem jed­no­e­le­men­to­wym" lub "sin­gle­to­nem", trze­ci – "podz­bio­rem nie­wła­ści­wym".

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. zbiór mrz., zbiórka ż.

Wiktionary


podzborów

Podz­bo­rów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie ka­li­skim, w gmi­nie Ceków-Ko­lo­nia.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ka­li­skie­go.

Wikipedia


podzelować

[czy­taj: pod-ze­lo­wać] przy­mo­co­wać ze­lów­ki lub po­desz­wy do butów


SJP.pl


podzelowywać

[czy­taj: pod-ze­lo­wy­wać] przy­mo­co­wy­wać ze­lów­ki lub po­desz­wy do butów; ze­lo­wać


SJP.pl


podzespołowy

→ po­dze­spół [czy­taj: pod-ze­spo­ło­wy]


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy po­dze­spo­łu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podzespół mrz.

Wiktionary


podzespół

[czy­taj: pod-ze­spół]
1. ze­spół ludzi bę­dą­cych czę­ścią in­ne­go ze­spo­łu;
2. ze­spół czę­ści zmon­to­wa­nych ze sobą, wcho­dzą­cy w skład ja­kie­goś urzą­dze­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. czę­ści mon­to­wa­ne ze sobą

 (1.2) pod­gru­pa

Wiktionary

Powiązane:

 przym. podzespołowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) mat. podzbiór, podzestaw, blok, moduł, pot. kość

Wiktionary


podziabanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­dzia­bać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. podziabać dk.

Wiktionary


podziabać

po­tocz­nie:
1. dźgnąć wie­lo­krot­nie nożem;
2. po­ką­sać, po­gryźć;
3. wy­ta­tu­o­wać dużą po­wierzch­nię ciała; po­dzia­rać;
4. roz­drob­nić czymś ostrym; po­cia­pać


SJP.pl


podzianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­dziać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podziewanie n., zapodzianie n., zapodziewanie n.

 czas. podziać dk., podziewać ndk.

Wiktionary


podziarać

po­tocz­nie: wy­ta­tu­o­wać dużą po­wierzch­nię ciała; po­dzia­bać


SJP.pl


podziarno

[czy­taj: pod-ziar­no] w mi­ne­ra­lo­gii: ziar­no o wiel­ko­ści mniej­szej niż dolna wiel­kość gra­nicz­na zia­ren pro­duk­tu


SJP.pl

Po­dziar­no (prze­siew) – część kru­szy­wa w ana­li­zie si­to­wej (prze­sie­wa­niu) prze­cho­dzą­ca przez najm­niej­sze z sit, czyli część kru­szy­wa o wiel­ko­ści zia­ren mniej­szej od ba­da­nej frak­cji lub grupy frak­cji.

Po­dziar­nem można rów­nież okre­ślić część ła­dun­ku, która przesz­ła przez oczka okre­ślo­ne­go sita.

Wikipedia


podziać

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. po­dzie­wać)

 (1.1) zob. po­dzie­wać.

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny po­dziać się (ndk. po­dzie­wać się)

 (2.1) zob. po­dzie­wać się.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔd͡ʑät͡ɕ, AS: poʒ́äć

Wiktionary

Powiązane:

 czas. podziewać

 rzecz. podzianie n., zapodzianie n., zapodziewanie n.

Wiktionary


podział

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) po­dzie­le­nie cze­goś na dwie lub wię­cej czę­ści

 (1.2) ist­nie­nie dwóch lub wię­cej róż­nych grup, stref cze­goś w obrę­bie cze­goś

 (1.3) biol. jeden ze spo­so­bów rozm­na­ża­nia bezpł­cio­we­go, w któ­rym ko­mór­ka ma­cie­rzy­sta dzie­li się na dwie lub wię­cej ko­mó­rek po­tom­nych;

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 3. os. m. lp. przesz. od: po­dziać

Wiktionary

Po­dział (ang. "The Split") – ame­ry­kań­ski film kry­mi­nal­ny z 1968 roku na­pi­sa­ny przez Ro­ber­ta Sa­ba­rof­fa i wy­re­ży­se­ro­wa­ny przez Gor­do­na Fle­myn­ga, pow­sta­ły na pod­sta­wie po­wie­ści Do­nal­da Ed­wi­na West­la­ke’a "The Se­venth". Wy­pro­du­ko­wa­ny przez Metro-Gold­wyn-Mayer i Spec­trum.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Spot­ka­łem się z moją eks, żeby omó­wić kwe­stię po­dzia­łu ma­jąt­ku.

 (1.2) …jed­nym z kry­te­riów po­dzia­łu (bak­te­rii) jest wy­ko­rzy­sty­wa­nie lub nie­wy­ko­rzy­sty­wa­nie tlenu, co daje po­dział na bak­te­rie tle­no­we i bezt­le­no­we.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔd͡ʑaw, AS: poʒ́au̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzielnica ż., podzielenie n., podzielnik m., podzielna ż., podziałka ż., podzielność ż., podzielanie n., działka ż., podzielnica ż.

 czas. dzielić, podzielać, podzielić dk.

 przym. podziałowy, podzielony, podzielny, działkowy

Wiktionary


podziałeczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: po­dział­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podziałka ż.

Wiktionary


podziałka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) me­trol. spo­sób oz­na­ko­wa­nia skali urzą­dze­nia lub przy­rzą­du po­mia­ro­we­go

 (1.2) kar­togr. uła­mek opi­su­ją­cy skalę mapy

 (1.3) techn. pewna stała od­le­głość mię­dzy pow­ta­rza­ją­cy­mi się ele­men­ta­mi urzą­dze­nia tech­nicz­ne­go

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Po­dział­ka li­nio­wa – w kar­to­gra­fii gra­ficz­ny obraz skali
  • Po­dział­ka mia­no­wa­na – po­dział­ka, któ­rej oz­na­cze­nia licz­bo­we są zwią­za­ne z okre­ślo­ną jed­nost­ką miary
  • Po­dział­ka kre­sko­wa – po­dział­ka, któ­rej wska­zy są zbio­rem kre­sek
  • Po­dział­ka cy­fro­wa – zbiór wska­zów w for­mie cyfr, po­da­ją­cych bez­poś­red­nio war­tość mie­rzo­nej wiel­ko­ści
  • Po­dział­ka trans­wer­sal­na – gra­ficz­ny obraz skali, opar­ta na po­dział­ce li­nio­wej
  • Po­dział­ka gwin­tu – od­le­głość osio­wa po­mię­dzy dwoma od­po­wia­da­ją­cy­mi sobie punk­ta­mi są­sied­nich jed­no­i­mien­nych boków gwin­tu
  • Po­dział­ka zło­żo­na – po­dział­ka skła­da­ją­ca się z kilku po­dzia­łek li­nio­wych, z któ­rych każda przed­sta­wia od­le­gło­ści na kon­kret­nej sze­ro­ko­ści ge­o­gra­ficz­nej.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. podział mrz., podziałeczka ż., podzielanie n., podzielnica ż.

 przym. podzielony

 czas. podzielić

Wiktionary


podziałkowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­dział­ko­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. podziałkować dk.

Wiktionary


podziałkować

po­tocz­nie: spę­dzić czas na dział­ce


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) gwara wię­zien­na po­dzie­lić

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔd͡ʑawˈkɔvat͡ɕ, AS: poʒ́au̯kovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podziałkowanie n.

Wiktionary


podziałówka

część urzą­dze­nia, na któ­rej jest po­dział­ka; po­dziel­nia


SJP.pl


podzielanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­dzie­lać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podział m., podzielenie n., podziałka ż., dzielenie n., dzielna ż., dzielnik m., podzielność ż., niepodzielanie n., podzielnica ż.

 czas. podzielać ndk., podzielić dk., dzielić ndk.

Wiktionary


podzielać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. po­dzie­lić)

 (1.1) wy­ra­żać te same prze­ko­na­nia

 (1.2) prze­ży­wać wspól­nie; brać wspól­nie w czymś udział

 (1.3) daw. ro­zbi­jać na czę­ści

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny po­dzie­lać się (dk. po­dzie­lić się)

 (2.1) daw. dzie­lić się z kimś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podział mrz., podzielanie n., podzielnica ż.

 przym. podzielony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zgadzać się

 (1.2) dzielić

 (1.3) dzielić

 (2.1) dzielić się

Wiktionary


podzielenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­dzie­lić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔd͡ʑɛˈlɛ̃ɲɛ, AS: poʒ́elẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. podzielić, rozdzielić

 rzecz. rozdzielacz mrz., dzielnica ż., podział mrz., dzielenie n., działka ż., podzielanie n., podzielnica ż.

 przym. działkowy, podzielny

Wiktionary


podzielić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) gram. do­ko­na­ny od|dzie­lić.

 (1.2) do­ko­nać po­dzia­łu, wy­róż­nić część z jed­nej ca­ło­ści

 (1.3) mat. wyz­na­czyć ilo­raz, sto­su­nek dwóch wiel­ko­ści, funk­cji itp.

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Szef spra­wied­li­wie po­dzie­lił do­dat­ko­we pie­nią­dze mię­dzy pra­cow­ni­ków.

 (1.3) Czy umiesz po­dzie­lić 10 (= dzie­sięć) przez 2 (= dwa)? To wy­cho­dzi 5 (= pięć).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈd͡ʑɛlʲit͡ɕ, AS: poʒ́elʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. rozdzielacz mrz., działka ż., dzielnica ż., podział m., podziałka ż., podzielenie n., podzielanie n., podzielność ż., podzielnik m., podzielnica ż., podzielnia ż.

 czas. rozdzielić, dzielić ndk.

 przym. podziałowy, podzielny, działkowy, podzielony

Wiktionary


podzielnia

część urzą­dze­nia, na któ­rej umie­szczo­na jest po­dział­ka; po­dzia­łów­ka


SJP.pl

Po­dziel­nia – część na­rzę­dzia po­mia­ro­we­go na którą na­nie­sio­na jest skala. Po­dziel­nia może mieć po­stać tar­czy, li­stwy lub walca, na któ­rym na­nie­sio­no wska­zy po­dział­ki kre­sko­wej.

Wikipedia


podzielnica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. masz. przy­rząd umoż­li­wia­ją­cy po­dział kąta peł­ne­go lub okrę­gu koła na do­wol­ną licz­bę czę­ści rów­nych czę­ści i obrót przed­mio­tu o pe­wien okre­ślo­ny kąt; sto­so­wa­ny przy skra­wa­niu me­ta­li;

Wiktionary

Po­dziel­ni­ca – przy­rząd słu­żą­cy do po­dzia­łu ob­wo­du koła na czę­ści.

Po­dziel­ni­ca jest na wy­po­sa­że­niu obra­bia­rek skra­wa­ją­cych (fre­zar­ka, to­kar­ka), używa się jej głów­nie przy na­ci­na­niu uzę­bień kół zę­ba­tych, przy na­ci­na­niu ostrzy na fre­zach i row­ków na wier­tłach.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. rozdzielacz mrz., podział m., podziałka ż., podzielenie n., podzielanie n., podzielność ż., podzielnik m., podzielnia ż., dział mrz., oddział mrz., przedział mrz., przydział mrz., rozdział mrz., udział mrz., wydział mrz., dzielenie n., nadzielenie n., nadzielanie n., obdzielenie n., obdzielanie n., oddzielenie n., oddzielanie n., poprzedzielanie n., poprzydzielanie n., porozdzielanie n., powydzielanie n., przedzielenie n., przedzielanie n., przydzielenie n., przydzielanie n., rozdzielenie n., rozdzielanie n., udzielenie n., udzielanie n., współdzielenie n., wydzielenie n., wydzielanie n., zdzielenie n.

 czas. podzielić dk., podzielać ndk., dzielić ndk., nadzielić dk., nadzielać ndk., obdzielić dk., obdzielać ndk., oddzielić dk., oddzielać ndk., poprzedzielać dk., poprzydzielać dk., porozdzielać dk., powydzielać dk., przedzielić dk., przedzielać ndk., przydzielić dk., przydzielać ndk., rozdzielić dk., rozdzielać ndk., udzielić dk., udzielać ndk., współdzielić dk., wydzielić dk., wydzielać ndk., zdzielić dk.

 przym. podziałowy, podzielny

Wiktionary


podzielniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: po­dziel­ny


SJP.pl


podzielnik

cos co dzie­li


SJP.pl


podzielny

przy­miot­nik

 (1.1) da­ją­cy się po­dzie­lić

 (1.2) mat. taki, który daje się po­dzie­lić bez resz­ty przez kon­kret­ną licz­bę

 (1.3) po­tra­fią­cy się sku­pić na wielu spra­wach jed­no­cze­śnie

Wiktionary

Powiązane:

 czas. podzielić dk.

 rzecz. podzielenie n., podzielność ż., działka ż., podział mrz., podzielnica ż.

 przym. podzielony

Wiktionary


podzielonogórski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) znaj­du­ją­cy się Zie­lo­ną Górą

Wiktionary


podzielony

przy­miot­nik

 (1.1) taki, na któ­rym do­ko­na­no po­dzia­łu, ro­zbi­to na kilka czę­ści

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wło­chy są po­dzie­lo­ne na dwa­dzie­ścia re­gio­nów ad­mi­ni­stra­cyj­nych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔd͡ʑɛˈlɔ̃nɨ, AS: poʒ́elõny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podział m., podziałka ż.

 czas. podzielić, podzielać

 przym. podzielny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) różnorodny, wieloczęściowy

Wiktionary


podziemia

Po­dzie­mia (oryg. "Un­der­world") – po­wieść Dona DeLillo opu­bli­ko­wa­na w 1997 roku. Jest zło­żo­nym por­tre­tem Ame­ry­ki z cza­sów zim­nej wojny i póź­niej­szych. W spo­sób dla sie­bie cha­rak­te­ry­stycz­ny DeLillo prze­pla­ta wątki po­sta­ci cał­ko­wi­cie fik­cyj­nych z wąt­ka­mi do­ty­czą­cy­mi po­sta­ci hi­sto­rycz­nych (Frank Si­na­tra, J.

Wikipedia


podziemie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) część bu­dow­li z po­mie­szcze­nia­mi znaj­du­ją­cy­mi się po­ni­żej po­zio­mu grun­tu

 (1.2) przen. zbroj­na lub po­li­tycz­na or­ga­ni­za­cja dzia­ła­ją­ca w ukry­ciu, prze­ciw urzę­du­ją­cej wła­dzy

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • W bu­dow­nict­wie okre­śle­nie kon­dy­gna­cji po­dziem­nej
  • Prze­no­śne okre­śle­nie kon­spi­ra­cji
  • Po­ję­cie słowa „po­dzie­mie” w aspek­cie kul­tu­ro­wym

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pɔdʲˈʑɛ̃mʲjɛ, AS: podʹźẽmʹi ̯e

Wiktionary

Powiązane:

 przym. podziemny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) konspiracja, konspira

Wiktionary


podziemiec

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. ko­niec je­sie­ni, późna je­sień

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na­stał po­dzie­miec i ni­ko­mu już w gło­wie dłu­gie spa­ce­ry wokół je­zio­ra.

Wiktionary


podziemnica

po­dziem­ni­ca zwy­czaj­na - ga­tu­nek mrów­ki


SJP.pl


podziemny

przy­miot­nik

 (1.1) znaj­du­ją­cy się pod po­wierzch­nią ziemi

 (1.2) przen. kon­spi­ra­cyj­ny, nie­o­fi­cjal­ny, tajny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ukoń­czo­no bu­do­wę po­dziem­ne­go ak­we­duk­tu o dłu­go­ści około czter­dzie­stu ki­lo­me­trów.

 (1.2) Wzra­sta­ją­ce trud­no­ści go­spo­dar­cze wy­wo­ły­wa­ły nie­za­do­wo­le­nie spo­łe­czeń­stwa, ob­ja­wia­ne falą straj­ków i roz­wi­ja­niem opo­zy­cyj­nej dzia­łal­no­ści po­dziem­nej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔdʲˈʑɛ̃mnɨ, AS: podʹźẽmny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podziemie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) konspiracyjny, tajny, nieoficjalny

Wiktionary


podziewanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­dzie­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔd͡ʑɛˈvãɲɛ, AS: poʒ́evãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. podziewać

 rzecz. podzianie n., zapodzianie n.

Wiktionary


podziewać

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. po­dziać)

 (1.1) zo­sta­wić coś nie pa­mię­ta­jąc w jakim miej­scu; zgu­bić coś

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny po­dzie­wać się (dk. po­dziać się)

 (2.1) być w niez­na­nym innym miej­scu; pójść nie wia­do­mo dokąd

 (2.2) zgu­bić się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdzie ja po­dzia­łem te oku­la­ry?

 (2.1) Gdzie ty się po­dzie­wa­łaś? Tak długo szu­ka­łem!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈd͡ʑɛvat͡ɕ, AS: poʒ́evać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. podziać dk.

 rzecz. podziewanie n., podzianie n., zapodzianie n.

Wiktionary


podzimiec

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. ko­niec je­sie­ni, późna je­sień

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na­stał po­dzi­miec i ni­ko­mu już w gło­wie dłu­gie spa­ce­ry wokół je­zio­ra.

Wiktionary


podziobanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­dzio­bać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. podziobać dk.

 rzecz. dzióbek mos./mrz.

Wiktionary


podziobać

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. brak)

 (1.1) po­kłuć/po­dziu­ra­wić dzio­bem jedną rzecz w wielu miej­scach albo wiele rze­czy po kolei

 (1.2) pobić/po­ka­le­czyć dzio­bem

 (1.3) spę­dzić pewny czas na dzio­ba­niu; pod­jeść sobie, dzio­biąc

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny po­dzio­bać się (ndk. brak)

 (2.1) pobić się/po­ka­le­czyć się dzio­bem/dzio­ba­mi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈd͡ʑɔbat͡ɕ, AS: poʒ́obać

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dziobaty

 rzecz. dziób mrz., dzióbek mos./mrz.

Wiktionary


podziomek

[czy­taj: pod-zio­mek] isto­ta ba­śnio­wa (np. skrzat, cho­wa­niec) miesz­ka­ją­ca pod zie­mią lub pod po­dło­gą


SJP.pl


podziubdziać

po­tocz­nie: spę­dzić pe­wien czas na dziub­dzia­niu


SJP.pl


podziurkowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­dziur­ko­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. podziurkować dk.

 rzecz. dziursko n., dziurkacz mrz., dziurka ż.

Wiktionary


podziw

uczu­cie uz­na­nia, za­chwy­ce­nia się czymś lub kimś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdu­mie­nie po­łą­czo­ne z uz­na­niem, za­chwy­tem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jak na ama­tor­ski so­pran miała godną po­dzi­wu emi­sję i skalę, może odro­bi­nę nie­pew­ny dla sceny pro­fe­sjo­nal­nej, ale z ta­ki­mi wła­śnie ko­lo­ra­tu­ra­mi, jakie ro­bi­ły wra­że­nie na kras­no­lu­dach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔd͡ʑif, AS: poʒ́if

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podziwianie n., dziwaczek mos./mrz.

 czas. podziwiać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zachwyt; pot. ochy i achy

Wiktionary


podziwać

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. pa­trzeć

Wiktionary


podziwianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­dzi­wiać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔd͡ʑiˈvʲjä̃ɲɛ, AS: poʒ́ivʹi ̯ä̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. podziwiać, zdziwić

 rzecz. podziw m., dziwaczek mos./mrz.

Wiktionary


podziwiać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) da­rzyć po­dzi­wem

 (1.2) oglą­dać z apro­ba­tą, za­chwy­tem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) On ska­kał po gó­rach, a my po­dzi­wia­li­śmy jego zwin­ność.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈd͡ʑivʲjät͡ɕ, AS: poʒ́ivʹi ̯äć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podziw m., podziwianie n., dziwaczek mos./mrz.

 czas. zdziwić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zachwycać się, unosić się nad czymś, przest. admirować, chylić czoła, wielbić

Wiktionary


podziwić

po­dzi­wić się - spę­dzić pe­wien czas w zdzi­wie­niu


SJP.pl


podzióbać

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. brak)

 (1.1) po­dzio­bać (po­kłuć/po­dziu­ra­wić)

 (1.2) po­dzio­bać (pobić/po­ka­le­czyć)

 (1.3) po­dzio­bać (pod­jeść)

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny po­dzió­bać się (ndk. brak)

 (2.1) po­dzio­bać się (pobić się/po­ka­le­czyć się)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈd͡ʑubat͡ɕ, AS: poʒ́ubać

Wiktionary

Powiązane:

 przym. dziobaty

 rzecz. dzióbek mos./mrz.

Wiktionary


podziębiać

[czy­taj: pod-zię­bić]
1. lekko prze­zię­biać;
2. po­dzię­biać się - lekko się prze­zię­biać


SJP.pl


podziębiony

[czy­taj: pod-zię­bić]
1. lekko prze­zię­bić;
2. po­dzię­bić się - lekko się prze­zię­bić


SJP.pl


podziębić

[czy­taj: pod-zię­bić]
1. lekko prze­zię­bić;
2. po­dzię­bić się - lekko się prze­zię­bić


SJP.pl


podzięka

po­dzię­ko­wa­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) podn. po­dzię­ko­wa­nie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dziękowanie n., podziękowanie n.

 czas. dziękować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podziękowanie

Wiktionary


podziękowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­dzię­ko­wać.

 (1.2) fakt bądź ma­te­rial­ny dowód zło­że­nia wy­ra­zów wdzięcz­no­ści

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­dzię­ko­wa­nie mu kosz­to­wa­ło mnie wiele.

 (1.2) Stan­dar­do­wa for­mu­ła po­dzię­ko­wa­nia współ­mał­żon­ko­wi wy­po­wia­da­na przez ju­bi­la­tów na­wią­zy­wa­ła li­te­ral­nie do tej, którą wy­gła­sza­no w cza­sie ślubu cy­wil­ne­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔd͡ʑɛ̃ŋkɔˈvãɲɛ, AS: poʒ́ẽŋkovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. dziękować, podziękować

 rzecz. podzięka ż., dziękówa ż., dziękówka ż.

Wiktionary


podziękować

cza­sow­nik do­ko­na­ny

 (1.1) wy­ra­zić wdzięcz­ność za coś, co się otrzy­ma­ło

 (1.2) iron. uprzej­mie komuś od­mó­wić

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Szcze­gól­nie go­rą­co po­dzię­ko­wa­łem za pomoc fi­nan­so­wą dla straj­ku­ją­cych, która wzię­ła się z do­bro­wol­nych dat­ków.

 (1.2) – Mie­li­śmy pro­po­zy­cję wej­ścia w ten układ, ale jak prze­czy­ta­li­śmy de­kla­ra­cję pro­gra­mo­wą, która wy­chwa­la prze­mia­ny ostat­nich 15 lat, po­dzię­ko­wa­li­śmy za współ­pra­cę

Wiktionary

Powiązane:

 czas. dziękować

 rzecz. podziękowanie n., dziękówa ż., dziękówka ż.

Wiktionary


podziękował

zwrot grzecz­no­ścio­wy

 (1.1) przest. dzię­ku­ję

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 3. os. lp. przesz. od: po­dzię­ko­wać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) – Wszyst­kie­go naj­lep­sze­go! – Po­dzię­ko­wał!

 (2.1) Pod­czas sesji Rady Mia­sta po­dzię­ko­wał za współ­pra­cę.

Wiktionary


podzlecanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|podz­le­cać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. podzlecać ndk.

Wiktionary


podzlecać

[czy­taj: pod-zle­cać] zle­cać coś pod­wy­ko­naw­cy


SJP.pl


podzlecić

[czy­taj: pod-zle­cić] zle­cić coś pod­wy­ko­naw­cy


SJP.pl


podzlewowy

[czy­taj: pod-zle­wo­wy] umie­szczo­ny pod zle­wem


SJP.pl


podzlewozmywakowy

przy­miot­nik

 (1.1) mon­to­wa­ny pod zle­woz­my­wa­kiem

Wiktionary


podzwaniać

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. podz­wo­nić)

 (1.1) nie­do­ko­na­ny od|podz­wo­nić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. dzwaniać, dzwonić, przedzwaniać, przedzwonić, nadzwonić się

 rzecz. dzwonienie n.

Wiktionary


podzwonić

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. podz­wa­niać)

 (1.1) zadz­wo­nić tro­chę przez jakiś czas

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈd͡zvɔ̃ɲit͡ɕ, AS: poʒvõńić

Wiktionary

Powiązane:

 czas. dzwaniać, dzwonić, przedzwaniać, przedzwonić, nadzwonić się

 rzecz. dzwonienie n.

Wiktionary


podzwonne

1. prze­no­śnie: wspom­nie­nie o czymś, co mi­nę­ło, w tonie hołdu lub żalu;
2. prze­sta­rza­le: bicie w ko­ściel­ne dzwo­ny w cza­sie po­grze­bu jako hołd skła­da­ny zmar­łe­mu;
3. opła­ta za to dzwo­nie­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) bicie w ko­ściel­ne dzwo­ny na po­grze­bie

 (1.2) kośc. ekon. opła­ta po­bie­ra­na za podz­won­ne (1.1)

 (1.3) przen. hołd pa­mię­ci, wspom­nie­nie o czymś, co przesz­łe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dzwonnik mzw./mos., dzwon mrz., dzwonek mrz., dzwonnica ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dzwonne

Wiktionary


podzwrotnikowy

[czy­taj: pod-zwrot­ni­ko­wy] znaj­du­ją­cy się w oko­li­cach zwrot­ni­ka; pół­tro­pi­kal­ny, sub­tro­pi­kal­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) le­żą­cy w po­bli­żu zwrot­ni­ka, wła­ści­wy dla stre­fy zwrot­ni­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mę­czen­ni­ca ol­brzy­mia wy­stę­pu­je w stre­fie podz­wrot­ni­ko­wej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zwrotnik mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) subtropikalny

Wiktionary


podój

1. do­je­nie;
2. mleko z jed­ne­go do­je­nia; udój


SJP.pl


podówczas

w tym cza­sie, o któ­rym była po­przed­nio mowa


SJP.pl

za­i­mek przy­słow­ny

 (1.1) przest. wów­czas; wtedy; w cza­sach, o któ­rych przed­tem była mowa; w tych­że cza­sach da­ta­def|od 1780}}

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Miesz­kał po­dów­czas (…) w su­te­re­nie przy ulicy Mio­do­wej, sa­mot­ny, nie­wy­so­ki i naz­na­czo­ny gniew­ną dumą z po­wo­du swego ubó­stwa.

 (1.1) Dreszcz mnie nie­raz prze­bie­gał, kie­dym na­pot­kał w ja­kiej ga­ze­cie jednę z dat przysz­łych naj­bliż­sze­go stu­le­cia i po­my­ślał: Nie bę­dzie mnie już z pew­no­ścią po­dów­czas przy życiu (…).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔdˈuft͡ʃas, AS: podufčas

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. naówczas, naonczas, natenczas, wonczas, wtenczas; wtedy, wówczas, w tym czasie, w owym czasie

Wiktionary


podąsać

po­zo­sta­wać jakiś czas w złym hu­mo­rze


SJP.pl


podąć

pod­mu­chać


SJP.pl


podążanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­dą­żać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niepodążanie n.

 czas. podążać ndk.

Wiktionary


podążać

po­su­wać się, iść, je­chać w ja­kimś kie­run­ku; zdą­żać


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) książk. iść, je­chać, poś­pie­szać w danym kie­run­ku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ona się zbli­ża. Robię dwa kroki w tył. Ona po­dą­ża za mną. Jakby nie chcia­ła, żeby od­le­głość mię­dzy nami się zwięk­szy­ła. Idąc wciąż tyłem, po­ty­kam się. Upa­dam na pryz­mę śnie­gu. Ales­sia kręci głową. – Bied­ny John. Aż tak się mnie boisz?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈdɔ̃w̃ʒat͡ɕ, AS: podõũ̯žać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podążanie n., dążenie n.

 czas. dążyć ndk.

Wiktionary


podćwiczać

ćwi­cząc kogoś przez pe­wien czas, osią­gać pewne re­zul­ta­ty


SJP.pl


podłagiewnicki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) znaj­du­ją­cy się, od­by­wa­ją­cy się pod Ła­giew­ni­ka­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Piel­grzy­mi roz­sied­li się na po­dła­giew­nic­kich łą­kach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Łagiewniki nmos., łagiewniczanin m., łagiewniczanka ż.

 przym. łagiewnicki

Wiktionary


podłapywanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­dła­py­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. podłapywać ndk.

Wiktionary


podłasić

po­tocz­nie: po­dła­sić się - za­bie­ga­jąc o czy­jeś wzglę­dy, poch­le­bić komuś; pod­li­zać się


SJP.pl


podłatczyn

owad z ro­dzi­ny pa­si­ko­ni­ko­wa­tych


SJP.pl


podławy

1. tro­chę podły;
2. po­tocz­nie: na ni­skim po­zio­mie, w złym ga­tun­ku; lichy, marny


SJP.pl


podłazić

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. pod­leźć)

 (1.1) pot. do­sta­wać się w po­bli­że cze­goś po­przez po­wol­ny czy nie­o­stroż­ny ruch

 (1.2) pot. prze­mie­szcza­jąc się wolno, wsu­wać się pod coś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ja będę po­dła­zi­ła pod ich wóz, a ty mu­sisz gnoj­ków jakoś za­ga­dać.

 (1.2) Patrz, jak te stwo­rzon­ka po­dła­żą pod ko­rzeń dębu!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podłażenie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podchodzić

 (1.2) wczołgiwać się

Wiktionary


podłaźniczka

czu­bek jodły, świer­ka lub gałąź sos­no­wa wie­sza­ne pod su­fi­tem jako ozdo­ba w cza­sie świąt Bo­że­go Na­ro­dze­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) lud. czu­bek jodły, świer­ka lub gałąź sos­no­wa wie­sza­ne pod su­fi­tem jako ozdo­ba w cza­sie Bo­że­go Na­ro­dze­nia;

Wiktionary

Po­dłaź­nicz­ka – pol­ska i sło­wac­ka ozdo­ba świą­tecz­na. Na ogół po­dłaź­nicz­kę ro­bio­no z wierz­choł­ka cho­in­ki od­wró­co­ne­go do góry no­ga­mi, który na­stęp­nie zo­sta­wał przy­o­zda­bia­ny bi­bu­łą, cu­kier­ka­mi, jabł­ka­mi, orze­cha­mi czy ty­po­wo pol­ski­mi "świa­ta­mi" lub ze słomy. Taką ozdo­bę wie­sza­no na­stęp­nie nad sto­łem wi­gi­lij­nym lub w kącie. Po­dłaź­nicz­ka miała za­pew­niać do­mow­ni­kom szczę­ście i do­bro­byt. Po­dłaź­nicz­ka wy­wo­dzi się z tra­dy­cji "po­dła­zów".

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) podłaźnik

Wiktionary


podłaźnik

w tra­dy­cjach sło­wiań­skich: pier­wszy gość, który przy­cho­dzi do domu na Boże Na­ro­dze­nie lub mię­dzy dniem św. Dy­mi­tra a świę­tem Trzech Króli; gość obrzę­do­wy, boski gość


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba od­wie­dza­ją­ca cha­łu­pe w okre­sie po Bożym Na­ro­dze­niu

Wiktionary

Po­dłaź­nik, po­łaź­nik, po­dłaź­ni­czek – w tra­dy­cjach sło­wiań­skich pier­wszy gość, gość obrzę­do­wy, na­zy­wa­ny cza­sa­mi „bo­skim go­ściem”, który przy­cho­dzi do domu na Boże Na­ro­dze­nie, lub w ja­kieś świę­to mię­dzy dniem św. Dy­mi­tra a świę­tem Trzech Króli, który przy­nieść ma do­mow­ni­kom szczę­ście, po­wo­dze­nie, zdro­wie i do­sta­tek na nad­cho­dzą­cy rok.

Wikipedia


podłodzie

dolna, wo­do­szczel­na część ka­dłu­ba wod­no­pła­ta


SJP.pl


podłoga

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ar­chit. bud. po­zio­ma po­wierzch­nia w bu­dyn­ku, po któ­rej cho­dzą lu­dzie, wy­ko­na­na z drew­na, ka­mie­nia itp.; po­dło­że

 (1.2) mat. po­pu­lar­na nazwa funk­cji ma­te­ma­tycz­nej, przy­po­rząd­ko­wu­ją­cej licz­bie rze­czy­wi­stej x naj­więk­szą licz­bę cał­ko­wi­tą nie więk­szą od x;

 (1.3) daw. po­dło­że, zie­mia, grunt

 (1.4) pot. pod­kreśl­nik

Wiktionary

Po­dło­ga – ele­ment wy­kań­cza­ją­cy górną część stro­pu; po­sadz­ka jest ele­men­tem skła­do­wym po­dło­gi. Za­pew­nia izo­la­cję ter­micz­ną, aku­stycz­ną i prze­ciw­wil­go­cio­wą, prze­no­si ob­cią­że­nia rów­no­mier­nie ro­zło­żo­ne i sku­pio­ne, jest pła­ska i przy­sto­so­wa­na do tego, aby mógł się po niej od­by­wać ruch.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kel­ner­ka upu­ści­ła na po­dło­gę tacę z przy­staw­ka­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔdˈwɔɡa, AS: podu̯oga

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podłogówka ż., podłoże n.

 przym. podłogowy, przypodłogowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Śląsk Cieszyński ziym, gw. Górny Śląsk zola

 (1.2) mat. cecha, entier, część całkowita

Wiktionary


podłogowy

→ po­dło­ga


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) znaj­du­ją­cy się w po­dło­dze, na po­dło­dze; przez­na­czo­ny na po­dło­gę

Wiktionary

Patrz:

podłoga

Przykłady

 (1.1) Ku­pi­li­śmy nową wy­kła­dzi­nę po­dło­go­wą do przed­po­ko­ju.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔdwɔˈɡɔvɨ, AS: podu̯ogovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podłoga ż., podłogówka ż.

Wiktionary


podłogówka

po­tocz­nie: ogrze­wa­nie po­dło­go­we


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) środ. bud. ogrze­wa­nie po­dło­go­we

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W ła­zien­ce mamy po­dło­gów­kę, więc można cho­dzić na boso.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔdwɔˈɡufka, AS: podu̯ogufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podłoga ż.

 przym. podłogowy

Wiktionary


podłokietnik

po­ręcz krze­sła, opar­cie bocz­ne fo­te­la, na któ­rym opie­ra się ło­kieć


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) książk. opar­cie pod łok­cie, np. u fo­te­la;

Wiktionary

Po­dło­kiet­ni­ki – bocz­ne po­rę­cza mebla do sie­dze­nia, słu­żą­ce do opie­ra­nia łokci. Po­dło­kiet­ni­ki by­wa­ją ta­pi­ce­ro­wa­ne, po­łą­czo­ne są czę­sto z sie­dzi­skiem mebla i opar­ciem.

Ro­dza­je mebli z po­dło­kiet­ni­ka­mi: fotel, sofa, szez­long.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. łokieć mrz.

Wiktionary


podłonowy

znaj­du­ją­cy się pod łonem


SJP.pl


podłopatkowy

znaj­du­ją­cy się po­ni­żej ło­pat­ki


SJP.pl


podłostka

błahy, lecz podły po­stę­pek; świń­stew­ko


SJP.pl


podłowczy

po­moc­nik łow­cze­go


SJP.pl


podłość

1. bycie po­dłym; nik­czem­ność;
2. podły czyn


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co podłe; cecha tych, któ­rzy są podli

 (1.2) podły czyn, nie­go­dzi­wy po­stę­pek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔdwɔɕt͡ɕ, AS: podu̯ość

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podlec m., upadlanie n., upodlenie n.

 czas. upadlać ndk., upodlić dk.

 przym. podły

 przysł. podle

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) niegodziwość, nikczemność, haniebność; przest. bezecność, bezeceństwo, niecność; pot. świństwo, draństwo; wulg. skurwysyństwo

Wiktionary


podłoże

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) spod­nia war­stwa

 (1.2) roln. ogrod. wierzch­nia war­stwa ziemi pod upra­wę

 (1.3) mi­kro­biol. po­żyw­ka dla bak­te­rii;

 (1.4) przy­czy­na

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • po­dło­że bu­dow­la­ne
  • po­dło­że dru­ko­we
  • po­dło­że grun­to­we
  • po­dło­że ho­dow­la­ne
  • po­dło­że ję­zy­ko­we
  • po­dło­że ma­lar­skie
  • po­dło­że szklar­nio­we

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Albo kras­no­lu­dy prze­bi­ły się do wiel­kiej geody, albo bar­dzo sta­ran­nie wy­ło­ży­ły ścia­ny i strop ja­ski­ni krysz­ta­ła­mi kwar­cu tak, by każda po­wierzch­nia od­bi­ja­ła świa­tło dwóch nie­du­żych świec pło­ną­cych na ko­lum­nach poś­rod­ku pia­szczy­ste­go po­dło­ża.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔdˈwɔʒɛ, AS: podu̯ože

Wiktionary

Powiązane:

 czas. podłożyć dk.

 rzecz. podkład mrz., podłoga ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) gleba, grunt, ziemia

Wiktionary


podłożowy

→ po­dło­że


SJP.pl

Patrz:

podłoże

podłożyć

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. pod­kła­dać)

 (1.1) umie­ścić pod czymś

 (1.2) umie­ścić ukrad­kiem

 (1.3) szt. muz. film. teatr. dać ilu­stra­cję, tło z innej dzie­dzi­ny sztu­ki ja­kie­muś ut­wo­ro­wi, dzie­łu

 (1.4) kraw. szy­jąc, pod­wi­nąć brzeg ma­te­ria­łu

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny po­dło­żyć się (ndk. pod­kła­dać się)

 (2.1) po­sta­wić się w nie­ko­rzyst­nej sy­tu­a­cji po­przez włas­ną nie­o­stroż­ność

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podłożenie n., podkład mrz., podłoże n.

 czas. podkładać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podstawić, podsunąć

 (1.2) podrzucić

Wiktionary


podług

prze­sta­rza­le: we­dług


SJP.pl

przy­i­mek

 (1.1) przest. we­dług (zgod­nie z in­struk­cja­mi, pla­nem)

 (1.2) przest. we­dług (zgod­nie z tym, co ktoś mówi)

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wedle, według, zgodnie z

 (1.2) wedle, według

Wiktionary


podługowato-okrągły

po­dłu­go­wa­ty i okrą­gły


SJP.pl


podługowaty

nieco wy­dłu­żo­ny


SJP.pl


podłuż

zro­bić coś dłuż­szym


SJP.pl


podłużać

robić coś dłuż­szym


SJP.pl


podłużnia

chod­nik w złożu po­pro­wa­dzo­ny w kie­run­ku jego roz­cią­gło­ści


SJP.pl


podłużniak

młot ko­wal­ski z rąbem po­dłuż­nym; po­dłuż­nik


SJP.pl


podłużnica

belka po­dłuż­na, wzmac­nia­ją­ca lub pod­trzy­mu­ją­ca coś; wzdłuż­ni­ca


SJP.pl

Po­dłuż­ni­ca – po­dłuż­na część kon­struk­cji nad­wo­zia sa­mo­cho­du. Ele­ment ramy lub nad­wo­zia sa­mo­no­śne­go w sa­mo­cho­dzie. Nazwa wzię­ła się od kie­run­ku prze­bie­gu ele­men­tu, który bie­gnie wzdłuż po­ja­zdu. Kon­struk­cja ramy po­ja­zdu skła­da się z po­dłuż­nic, po­przecz­nic i ele­men­tów wzmac­nia­ją­cych.

Wikipedia


podłużnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób po­dłuż­ny

Wiktionary

Powiązane:

 przym. podłużny

Wiktionary


podłużnik

1. ka­wa­łek od­po­wied­niej tka­ni­ny zło­żo­ny po­dłuż­nie, słu­żą­cy do opa­trun­ku;
2. ga­tu­nek pa­ją­ka z ro­dzi­ny śliz­gu­no­wa­tych;
3. młot ko­wal­ski z rąbem po­dłuż­nym; po­dłuż­niak


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Po­dłuż­nik – wzgó­rze w me­zo­re­gio­nie Wzgórz Niem­czań­sko-Strze­liń­skich
  • po­dłuż­nik (Ti­bel­lus) – ro­dzaj pa­ją­ków

Wikipedia


podłużnogłowie

w an­tro­po­lo­gii: kształt ludz­kiej głowy wy­dłu­żo­ny ku ty­ło­wi, ty­po­wy np. dla rdzen­nych Au­stra­lij­czy­ków; do­li­cho­ke­fa­lia, do­li­cho­ce­fa­lia, dłu­go­gło­wie, dłu­go­gło­wość, po­dłuż­no­gło­wość


SJP.pl


podłużnogłowiec

w an­tro­po­lo­gii: czło­wiek o kształ­cie głowy wy­dłu­żo­nym ku ty­ło­wi, ty­po­wym np. dla rdzen­nych Au­stra­lij­czy­ków; dłu­go­gło­wiec


SJP.pl


podłużnogłowość

w an­tro­po­lo­gii: kształt ludz­kiej głowy wy­dłu­żo­ny ku ty­ło­wi, ty­po­wy np. dla rdzen­nych Au­stra­lij­czy­ków; do­li­cho­ke­fa­lia, do­li­cho­ce­fa­lia, dłu­go­gło­wie, dłu­go­gło­wość, po­dłuż­no­gło­wie


SJP.pl


podłużnogłowy

o czło­wie­ku: ma­ją­cy kształt głowy wy­dłu­żo­ny ku ty­ło­wi, ty­po­wy np. dla rdzen­nych Au­stra­lij­czy­ków; dłu­go­gło­wy


SJP.pl


podłużność

→ po­dłuż­ny


SJP.pl

Patrz:

podłużny

podłużny

przy­miot­nik

 (1.1) wąski, o wy­dłu­żo­nym kształ­cie

 (1.2) cią­gną­cy się wzdłuż cze­goś

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔdˈwuʒnɨ, AS: podu̯užny

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. podłużnie

 rzecz. długość ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wydłużony, podługowaty

 (1.2) wzdłużny

Wiktionary


podłużyć

zro­bić coś dłuż­szym


SJP.pl


podły

po­stę­pu­ją­cy nie­ucz­ci­wie, zdra­dziec­ko, pod­stęp­nie


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) po­zba­wio­ny skru­pu­łów, po­stę­pu­ją­cy nie­ucz­ci­wie w spo­sób świa­do­my, ce­lo­wy, po­peł­nia­ją­cy czyny ha­nieb­ne, za­słu­gu­ją­cy na po­tę­pie­nie i po­gar­dę

 (1.2) wy­ni­ka­ją­cy z czy­jejś nie­go­dzi­wo­ści

 (1.3) pot. w złym ga­tun­ku, kiep­skiej ja­ko­ści, w złym sta­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To podły czło­wiek, cie­szy się nie­szczę­ściem in­nych.

 (1.2) Nie przy­pu­szcza­łam, że do­pu­ścisz się ta­kich po­dłych in­tryg.

 (1.3) Na ko­lo­niach by­ło­by faj­nie, gdyby nie to podłe je­dze­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔdwɨ, AS: podu̯y

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podlec m., podłość ż., upodlenie n.

 czas. upadlać ndk., upodlić dk., upodlać ndk.

 przysł. podle

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nikczemny, niegodziwy

 (1.2) bezecny, drański, łajdacki

 (1.3) lichy, marny, kiepski

Wiktionary


podłódzki

1. po­ło­żo­ny w po­bli­żu Łodzi;
2. cha­rak­te­ry­stycz­ny dla oko­lic Łodzi


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) znaj­du­ją­cy się pod Ło­dzią

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔdˈwut͡sʲci, AS: podu̯ucʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Łódź ż., łodziak mos.

Wiktionary


podłączanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­dłą­czać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. podłączyć, przyłączyć, podłączać ndk.

 rzecz. podłączenie n.

Wiktionary


podłączać

cza­sow­nik

 (1.1) uru­cha­miać urzą­dze­nie łą­cząc in­sta­la­cję, np. elek­trycz­ną, ga­zo­wą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zaj­mu­ję miej­sce w cias­nej ka­bi­nie, za­pi­nam pasy, po­dłą­czam (tuż pod ko­la­nem lewej nogi) prze­wód sy­ste­mu prze­ciw­prze­cią­że­nio­we­go do kom­bi­ne­zo­nu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podłączenie n., podłączanie n.

 czas. przyłączyć, podłączyć

Wiktionary


podłącze

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Po­dłą­cze – część mia­sta Cie­pie­lów w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. lip­skim, w gmi­nie Cie­pie­lów
  • Po­dłą­cze – przy­sió­łek wsi Nowe De­puł­ty­cze w woj. lu­bel­skim, w pow. chełm­skim, w gmi­nie Chełm
  • Po­dłą­cze – część wsi Wierz­bi­ca w woj. lu­bel­skim, w pow. chełm­skim, w gmi­nie Le­śnio­wi­ce
  • Po­dłą­cze – część ko­lo­nii Ol­cho­wiec-Ko­lo­nia w woj. lu­bel­skim, w pow. chełm­skim, w gmi­nie Wierz­bi­ca
  • Po­dłą­cze – część wsi Cho­mę­ci­ska Duże w woj. lu­bel­skim, w pow. za­moj­skim, w gmi­nie Stary Za­mość
  • Po­dłą­cze – część wsi Bia­ło­brze­gi w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. łań­cuc­kim, w gmi­nie Bia­ło­brze­gi
  • Po­dłą­cze – część wsi Kor­niak­tów Po­łud­nio­wy w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. łań­cuc­kim, w gmi­nie Bia­ło­brze­gi
  • Po­dłą­cze – ko­lo­nia wsi Raków w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. ję­drze­jow­skim, w gmi­nie Ję­drze­jów
  • Po­dłą­cze – część wsi Wil­czy­ce w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. san­do­mier­skim, w gmi­nie Wil­czy­ce

Wikipedia


podłączenie

urzą­dze­nie lub in­sta­la­cja słu­żą­ce łą­cze­niu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­dłą­czyć.

 (1.2) urzą­dze­nie lub in­sta­la­cja, która służy łą­cze­niu

 (1.3) me­to­da lub spo­sób łą­cze­nia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔdwɔ̃n͇ˈt͡ʃɛ̃ɲɛ, AS: podu̯õṇčẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podłączanie n., łącze n.

 czas. przyłączyć, podłączać ndk., podłączyć dk., łączyć ndk.

Wiktionary


podłączeniowy

→ po­dłą­cze­nie


SJP.pl

Patrz:

podłączenie

podłączyć

cza­sow­nik prze­chod­ni

 (1.1) do­ko­na­ny od|po­dłą­czać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W po­ko­ju ktoś do­brał się do wzmac­nia­cza, po­dłą­czył swój ma­ga­zy­nek, buch­nę­ła mu­zy­ka nie­po­dob­na do ni­cze­go, czego tu słu­cha­łem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podłączanie n., podłączenie n.

 czas. przyłączyć, podłączać ndk.

Wiktionary


podłęcze

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Po­dłę­cze – wieś w woj. łódz­kim, w pow. skier­nie­wic­kim, w gmi­nie Słu­pia
  • Po­dłę­cze – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. pia­se­czyń­skim, w gmi­nie Góra Kal­wa­ria
  • Po­dłę­cze – przy­sió­łek wsi Ościę­cin w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. gry­fic­kim, w gmi­nie Gry­fi­ce
  • Po­dłę­cze – osada w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. star­gardz­kim, w gmi­nie Su­chań

Wikipedia


podłężyce

Po­dłę­ży­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie sie­radz­kim, w gmi­nie Sie­radz. Leży na wschod­nim brze­gu Warty.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa sie­radz­kie­go.

Wikipedia


podścielisko

łącz­not­kan­ko­wa błona umiej­sco­wio­na pod błoną ślu­zo­wą; błona pod­ślu­zo­wa


SJP.pl


podściółka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) to, co jest po­dło­żo­ne pod coś, w celu za­bez­pie­cze­nia

Wiktionary


podślemię

dolna część okna (drzwi, bramy) prze­dzie­lo­ne­go śle­mie­niem


SJP.pl


podśmiać

pod­śmiać się - nie­zło­śli­wie za­śmiać się z kogoś lub z cze­goś


SJP.pl


podśmiechiwać

pod­śmie­chi­wać się - śmiać się drwią­co z kogoś lub z cze­goś od czasu do czasu


SJP.pl


podśmiechujka

(zwy­kle w licz­bie mno­giej) po­tocz­nie: iro­nia, kpina, drwi­na; prze­śmie­szek, prze­śmiech


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. drwi­na albo kpina z kogoś lub cze­goś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Skończ Pan z pod­śmie­chuj­ka­mi, przejdź­my już do rze­czy!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. uśmiech mrz.

 czas. zaśmiewać się

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kpina, drwina, prześmiewka

Wiktionary


podśmierdywać

rzad­ko: tro­chę śmier­dzieć


SJP.pl


podśmietanie

1. tłu­sta war­stwa mię­dzy mle­kiem a śmie­ta­ną;
2. po­tocz­nie: zsia­dłe mleko


SJP.pl


podśmiewywać

nie­zło­śli­wie śmiać się z kogoś lub cze­goś; pod­śmie­wać się


SJP.pl


podśniadanie

1. daw­niej: po­si­łek po­prze­dza­ją­cy śnia­da­nie;
2. gwa­ro­wo: dru­gie śnia­da­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) dawny pier­wszy po­si­łek ja­da­ny o świ­cie, przed śnia­da­niem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. śniadanie n., śniadalnia ż.

Wiktionary


podśpiewać

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. podś­pie­wy­wać)

 (1.1) muz. cicho lub pół­gło­sem zaś­pie­wać coś, zwy­kle pod­czas wy­ko­ny­wa­nia innej czyn­no­ści

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podśpiewanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zanucić

Wiktionary


podśpiewywać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. podś­pie­wać)

 (1.1) muz. cicho lub pół­gło­sem śpie­wać coś od czasu do czasu, zwy­kle pod­czas wy­ko­ny­wa­nia innej czyn­no­ści

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wę­dro­wiec szedł ulicą, podś­pie­wu­jąc pod nosem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podśpiewywanie n., śpiew mrz., śpiewnik mrz., śpiewność ż.

 czas. śpiewać

Wiktionary


podśrubować

po­tocz­nie: uczy­nić nieco lep­szym, ko­rzyst­niej­szym, in­ten­syw­niej­szym; pod­krę­cić


SJP.pl


podśrubowywać

po­tocz­nie: czy­nić nieco lep­szym, ko­rzyst­niej­szym, in­ten­syw­niej­szym; pod­krę­cać


SJP.pl


podświadomie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób podś­wia­do­my

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔtʲɕfʲjaˈdɔ̃mʲjɛ, AS: potʹśfʹi ̯adõmʹi ̯e

Wiktionary

Powiązane:

 przym. podświadomy

 rzecz. podświadomość ż.

Wiktionary


podświadomościowy

→ podś­wia­do­mość


SJP.pl

Patrz:

podświadomość

podświadomość

war­stwa psy­chi­ki, w któ­rej tkwią tre­ści nie­uś­wia­da­mia­ne ak­tu­al­nie przez czło­wie­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) psych. ele­ment życia psy­chicz­ne­go, który nie jest pod­da­wa­ny kon­tro­li świa­do­mo­ści;

Wiktionary

Podś­wia­do­mość – część ludz­kiej psy­chi­ki, w któ­rej zgro­ma­dzo­ne są tre­ści nie­uś­wia­da­mia­ne sobie – obec­ne poza świa­do­mo­ścią, mi­mo­wol­ne, mi­mo­wied­ne. Tre­ści podś­wia­do­me po­ja­wia­ją się w umy­śle, roz­pra­sza­jąc, wkra­cza­jąc w przed­miot uwagi, po­mi­mo pra­gnie­nia prze­ciw­sta­wie­nia się nim.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) (…) treść bajek bar­dzo mocno za­pa­da w dzie­cię­cą podś­wia­do­mość i wpły­wa, nie­ste­ty, na kształ­to­wa­nie po­glą­dów.

 (1.1) Mój pies, biały, bie­gnie, spo­koj­nie ra­dos­ny wol­no­ścią prze­ży­wa­ną na­praw­dę za­pew­ne tylko przez podś­wia­do­mość zwie­rząt, wy­cią­gnię­ty, wolny, bie­gnie drogą, mię­dzy zie­le­nią, takim go za­pa­mię­tam na za­wsze, mój „ami­cus".

Wiktionary

Powiązane:

 przym. podświadomy

 przysł. podświadomie

Wiktionary


podświadomy

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który od­by­wa się bez udzia­łu świa­do­mo­ści

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podświadomość ż.

 przysł. podświadomie

Wiktionary


podświdnicki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) znaj­du­ją­cy się lub od­by­wa­ją­cy się pod Świd­ni­cą

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔtʲɕfʲidʲˈɲit͡sʲci, AS: potʹśfʹidʹńicʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Świdnica ż.

Wiktionary


podświetlacz

urzą­dze­nie do podś­wiet­la­nia


SJP.pl


podświetlanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|podś­wiet­lać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niepodświetlanie n.

 czas. podświetlać ndk.

Wiktionary


podświetlać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) oś­wiet­lać coś z dołu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podświetlenie n., podświetlanie n., światło n.

 przym. świetlany, światły

Wiktionary


podświetlny

1. pręd­kość podś­wietl­na - pręd­kość mniej­sza niż pręd­kość świa­tła;
2. w ut­wo­rach scien­ce-fic­tion: napęd podś­wietl­ny - ro­dzaj na­pę­du stat­ków kos­micz­nych umoż­li­wia­ją­cy po­ru­sza­nie się w obrę­bie da­ne­go ukła­du pla­ne­tar­ne­go


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) fiz. sf. wol­niej­szy niż świa­tło

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdyby hi­per­na­pęd wy­trzy­mał choć­by chwi­lę dłu­żej, zna­leź­li­by się na or­bi­cie pla­ne­ta­a­ne­ty, a teraz byli zmu­sze­ni wlec się przez resz­tę drogi z pręd­ko­ścią podś­wietl­ną…

Wiktionary


podświętochłowicki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) znaj­du­ją­cy się, od­by­wa­ją­cy się pod Świę­to­chło­wi­ca­mi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Świętochłowice lm nm.

 przym. świętochłowicki

Wiktionary


podźgać

po­ka­le­czyć lub po­za­bi­jać, ude­rza­jąc, go­dząc w kogoś czymś ostrym, kłu­ją­cym, po­kłuć; poż­gać; poź­gać


SJP.pl


podźródła

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) nazwa in­te­gral­nej czę­ści wsi Ro­zdo­ły w gmi­nie Sitno, po­wiat za­moj­ski, wo­je­wództ­wo lu­bel­skie;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: podʲˈʑrudwa, AS: podʹźrudu̯a

Wiktionary


podźwigać

podź­wi­gać się - pod­no­sić się (z upad­ku)


SJP.pl


podźwignięty

1. pod­nieść z wy­sił­kiem w górę coś du­że­go, cięż­kie­go;
2. od­bu­do­wać, wznieść coś na nowo;
3. odro­dzić, pod­nieść z upad­ku;
4. dać radę cze­muś, wy­trzy­mać, znieść coś


SJP.pl


podźwignąć

1. pod­nieść z wy­sił­kiem w górę coś du­że­go, cięż­kie­go;
2. od­bu­do­wać, wznieść coś na nowo;
3. odro­dzić, pod­nieść z upad­ku;
4. dać radę cze­muś, wy­trzy­mać, znieść coś


SJP.pl


podżartować

[czy­taj: pod-żar­to­wać] po­tocz­nie: de­li­kat­nie zak­pić sobie z kogoś


SJP.pl


podżartowywać

[czy­taj: pod-żar­to­wy­wać] po­tocz­nie: de­li­kat­nie oka­zy­wać komuś lek­ce­wa­że­nie bądź swój dobry humor, kpić z kogoś lub z cze­goś w spo­sób ła­god­ny; pod­śmie­wać się, kpin­ko­wać, podr­wi­wać


SJP.pl


podżebrowy

[czy­taj: pod-że­bro­wy] taki, który do­ty­czy ob­sza­ru pod że­brem, znaj­du­je się pod że­brem - jed­nej z kości lub chrzą­stek two­rzą­cych szkie­let klat­ki pier­sio­wej, np. tęt­ni­ca po­dże­bro­wa


SJP.pl


podżebrze

[czy­taj: pod-że­brze] w ana­to­mii: część jamy brzusz­nej znaj­du­ją­ca się pod łu­kiem że­bro­wym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) anat. część jamy brzusz­nej pod że­bra­mi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. żebro n., żeberko n., żeberka nmos.

 przym. żebrowy

Wiktionary


podżec

[czy­taj: pod-żec] po­dże­gnąć; daw­niej:
1. po­dło­żyć ogień; pod­pa­lić;
2. po­tocz­nie: ro­zbu­dzić w kimś wro­gie na­sta­wie­nie wobec kogoś lub cze­goś, na­mó­wić do cze­goś złego, zwła­szcza prze­stęp­stwa; pod­ju­dzić, pod­bu­rzyć, po­du­szczyć


SJP.pl


podżegacz

[czy­taj: pod-że­gacz] osoba na­ma­wia­ją­ca do złego; pod­ju­dzacz, wi­chrzy­ciel, ju­dzi­ciel


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba, która na­kła­nia lub po­bu­dza kogoś do zro­bie­nia cze­goś złego

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W po­nie­dzia­łek na­ka­zał wzmoc­nie­nie po­li­cji w „trud­nych” miej­sco­wo­ściach i skie­ro­wa­nie tam funk­cjo­na­riu­szy w cy­wi­lu, aby zi­den­ty­fi­ko­wa­li po­dże­ga­czy do za­mie­szek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podżeganie n.

:: fż. podżegaczka ż.

 czas. zażegać, podżegać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pejor. judziciel, podjudzacz

Wiktionary


podżegaczka

[czy­taj: pod-że­gacz­ka] ko­bie­ta na­ma­wia­ją­ca, pod­ju­dza­ją­ca prze­ciw­ko komuś lub cze­muś; wi­chrzy­ciel­ka, ju­dzi­ciel­ka


SJP.pl


podżeganie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wznie­ca­nie ne­ga­tyw­nych uczuć lub czy­nów wobec kogo lub czego;

 (1.2) przest. wznie­ca­nie, pod­sy­ca­nie ognia

Wiktionary

na­le­ży do­pra­co­wać:

"przed­sta­wio­no sy­tu­a­cję tylko z per­spek­ty­wy – ". Pomóż po­pra­wić.

Po­dże­ga­nie – jedna z form po­peł­nie­nia prze­stęp­stwa (forma zja­wi­sko­wa). Po­dże­ga­nie po­le­ga na na­kła­nia­niu innej osoby do do­ko­na­nia czynu za­bro­nio­ne­go (art. 18 § 2 kk). Po­dże­ga­nie jest za­wsze za­cho­wa­niem umyśl­nym, po­peł­nić je można je­dy­nie w za­mia­rze bez­poś­red­nim, w for­mie dzia­ła­nia (nie­moż­li­we jest po­dże­ga­nie w for­mie za­nie­cha­nia).

Wikipedia

Powiązane:

 czas. zażegać, podżegać ndk.

 rzecz. żegadło n., podżegacz m.

Wiktionary


podżegać

[czy­taj: pod-żegać]
1. na­ma­wiać do zro­bie­nia cze­goś złego, do wy­stą­pie­nia prze­ciw komuś; pod­bu­rzać, pod­ju­dzać, po­du­szczać, pod­bun­to­wy­wać;
2. prze­sta­rza­le: pod­pa­lać, wznie­cać ogień


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) wznie­cać ne­ga­tyw­ne uczu­cie lub czyny wobec kogo lub czego

 (1.2) przest. wznie­cać, pod­sy­cać ogień

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podżegacz mos., podżegaczka ż., podżeganie n., żegadło n.

 czas. zażegać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) agitować, judzić, napuszczać, podbechtywać, podjudzać, podszczuwać, poduszczać, szczuć

Wiktionary


podżegnąć

[czy­taj: pod-że­gnąć] po­dżec; daw­niej:
1. po­dło­żyć ogień; pod­pa­lić;
2. po­tocz­nie: ro­zbu­dzić w kimś wro­gie na­sta­wie­nie wobec kogoś lub cze­goś, na­mó­wić do cze­goś złego, zwła­szcza prze­stęp­stwa; pod­ju­dzić, pod­bu­rzyć, po­du­szczyć


SJP.pl


podżeranie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­dże­rać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. podżerać ndk.

Wiktionary


podżerać

[czy­taj: pod-żerać] po­tocz­nie:
1. jeść po tro­chu, ale czę­sto;
2. jeść ukrad­kiem, pod­kra­da­jąc je­dze­nie;
3. pod­gry­zać, pod­ja­dać coś od spodu; nad­gry­zać, na­dże­rać;
4. ko­ro­do­wać, ni­szczyć coś do pew­ne­go stop­nia


SJP.pl


podżorski

[czy­taj: pod-żor­ski] naz­wi­sko


SJP.pl


podżołądkowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) umiej­sco­wio­ny z pod żo­łąd­kiem

Wiktionary


podżuchwowy

[czy­taj: pod-żu­chwo­wy] znaj­du­ją­cy się pod żu­chwą - dolną szczę­ką; pod­szczę­ko­wy


SJP.pl


podżyrowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­dży­ro­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. podżyrować dk.

Wiktionary


podżyrować

[czy­taj: pod-ży­ro­wać] po­rę­czyć za­pła­tę sumy weks­lo­wej; za­ży­ro­wać


SJP.pl


podżyrowywać

[czy­taj: pod-ży­ro­wy­wać] po­rę­czać za­pła­tę sumy weks­lo­wej


SJP.pl


podżyły

[czy­taj: pod-żyły] prze­sta­rza­łe: bę­dą­cy w po­desz­łym wieku, ma­ją­cy wiele lat; pod­sta­rza­ły


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) daw. po­desz­ły w la­tach

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podżyłość ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) współcz. stary

Wiktionary


poe

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) in­form. tech­no­lo­gia prze­sy­łu ener­gii elek­trycz­nej do urzą­dzeń pe­ry­fe­ryj­nych bę­dą­cych ele­men­ta­mi sieci, za po­mo­cą skręt­ki et­her­net;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Edgar Allan Poe – ame­ry­kań­ski poeta i no­we­li­sta.
  • PoE (ang. Power over Et­her­net) – tech­no­lo­gia za­si­la­nia urzą­dzeń sie­cio­wych po­przez skręt­kę słu­żą­cą rów­no­cze­śnie do trans­mi­sji da­nych.
  • POE (PowerOpen En­vi­ron­ment) – nie­za­leż­ny sprzę­to­wo stan­dard dla ot­war­tych sy­ste­mów ba­zu­ją­cych na ar­chi­tek­tu­rze PowerPC.
  • POE (Pro­jekt Ostry Emade) – pol­ski pro­jekt mu­zycz­ny.
  • Poe – ame­ry­kań­ska wo­ka­list­ka (właśc. Ann Da­nie­lew­ski).
  • Poe (ang. Poe Towns­hip) – gmina w sta­nie Iowa, w hrab­stwie Ring­gold.
  • Poe (ang. Poe Towns­hip) – gmina w sta­nie Da­ko­ta Pół­noc­na, w hrab­stwie McKenzie.

Wikipedia


poeciak

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) lek­cew. poeta

Wiktionary


poecina

(r. męski) lek­ce­wa­żą­co: marny poeta


SJP.pl


poedukować

spę­dzić pe­wien czas na edu­ko­wa­niu


SJP.pl


poedytować

spę­dzić pe­wien czas na edy­to­wa­niu


SJP.pl


poegzaminacyjny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) dzie­ją­cy się po eg­za­mi­nie, pow­sta­ły po eg­za­mi­nie, na­wią­zu­ją­cy do eg­za­mi­nu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔɛɡzãmʲĩnaˈt͡sɨjnɨ, AS: poegzãmʹĩnacyi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. egzamen mrz., egzamin mrz., egzaminator mos., egzaminatorka ż., egzaminatorskość ż., egzaminowanie n., przeegzaminowanie n., przeegzaminowywanie n.

 czas. egzaminować ndk., przeegzaminować dk., przeegzaminowywać ndk.

 przym. egzaminatorski, egzaminowy, przedegzaminowy, poegzaminowy, egzaminacyjny, przedegzaminacyjny

 przysł. egzaminacyjnie

Wiktionary


poegzaminowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) dzie­ją­cy się po eg­za­mi­nie, pow­sta­ły po eg­za­mi­nie, na­wią­zu­ją­cy do eg­za­mi­nu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. egzamen mrz., egzamin mrz., egzaminator mos., egzaminatorka ż., egzaminatorskość ż., egzaminowanie n., przeegzaminowanie n., przeegzaminowywanie n.

 czas. egzaminować ndk., przeegzaminować dk., przeegzaminowywać ndk.

 przym. egzaminacyjny, egzaminatorski, egzaminowy, poegzaminacyjny, przedegzaminacyjny, przedegzaminowy

 przysł. egzaminacyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) poegzaminacyjny

Wiktionary


poegzystować

eg­zy­sto­wać przez pe­wien czas; pobyć, po­prze­by­wać


SJP.pl


poekscytować

1. rzad­ko: po­bu­dzić, pod­nieć, po­dek­scy­to­wać;
2. po­ek­scy­to­wać się - spę­dzić pe­wien czas na wpro­wa­dza­niu się w stan pod­nie­ce­nia, po­bu­dze­nia emo­cjo­nal­ne­go


SJP.pl


poeksperymentować

1. ek­spe­ry­men­to­wać przez jakiś czas;
2. wy­ko­nać wiele ek­spe­ry­men­tów


SJP.pl


poekspozycyjny

po­zo­sta­ły po ek­spo­zy­cji, na­stę­pu­ją­cy po ek­spo­zy­cji


SJP.pl


poema

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) daw. liter. dłuż­szy utwór pi­sa­ny wier­szem opi­su­ją­cy ciąg wąt­ków lub re­flek­sji

Wiktionary

Poema – tango na­pi­sa­ne około 1935 roku; mię­dzy­na­ro­do­wy szla­gier tego okre­su. Mu­zy­ka Edu­ar­do Bian­co (1892-1959) i Mario Melfi, słowa Mario Melfi i Edu­ar­do Bian­co.

Poema była pier­wszy raz grana w Ham­bur­gu przez or­kie­strę Bian­co. Me­lo­dia jest za­po­ży­czo­na z in­nych, ano­ni­mo­wych, źró­deł; we­dług innej wer­sji me­lo­dia "Poemy" zo­sta­ła na­pi­sa­na przez grupę mu­zy­ków w cza­sie po­dró­ży po­cią­giem. Wer­sja na­gra­na przez Fran­ci­sco Ca­na­ro jest jedną z naj­bar­dziej zna­nych.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pɔˈɛ̃ma, AS: poẽma

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) poemat

Wiktionary


poemacik

zdrob­nie­nie od: po­e­mat


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) krót­ki po­e­mat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie jest po­e­mat, lecz tylko mały po­e­ma­cik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poemat mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. środ. poemko

Wiktionary


poemat

utwór li­te­rac­ki o uro­czy­stym na­stro­ju


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) liter. dłuż­szy utwór pi­sa­ny wier­szem opi­su­ją­cy ciąg wąt­ków lub re­flek­sji

 (1.2) muz. utwór mu­zycz­ny opar­ty na mo­ty­wie li­te­rac­kim, przez­na­czo­ny na or­kie­strę sym­fo­nicz­ną

 (1.3) pot. do­sko­na­ła rzecz

 (1.4) pot. dość długa pi­sem­na forma wy­po­wie­dzi, np. list

Wiktionary

Po­e­mat – dłuż­szy utwór wier­szo­wa­ny obej­mu­ją­cy ciąg wy­da­rzeń two­rzą­cych fa­bu­łę lub grupę re­flek­sji, opi­sów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­da­ro­wa­łem jej an­to­lo­gię po­e­ma­tów Rit­so­sa.

 (1.3) To nie jest list, to po­e­mat.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. poematyzować

 rzecz. zdrobn. poemacik m.

 przym. poematyczny, poematowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. poema

 (1.3) arcydzieło, dzieło, majstersztyk

Wiktionary


poematowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z po­e­ma­tem, do­ty­czą­cy po­e­ma­tu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poemat m.

Wiktionary


poemko

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) daw. środ. krót­ki po­e­mat

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) poemacik

Wiktionary


poemocjonować

po­e­mo­cjo­no­wać się - spę­dzić pe­wien czas na emo­cjo­no­wa­niu się czymś


SJP.pl


poena

w no­men­kla­tu­rze praw­ni­czej (prze­sta­rza­le): kara wy­mie­rza­na prze­stęp­cy; zwy­kle cie­les­na, cza­sa­mi w po­sta­ci grzyw­ny


SJP.pl


poet.

skrót od: po­e­tyzm, po­e­tycz­ny, po­e­tyc­ki, po­e­tyc­ko (czy­ta­ny jako cały, od­mien­ny wyraz)


SJP.pl

skrót

 (1.1) = po­e­tyc­ko

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. poetycko

Wiktionary


poeta

czło­wiek o ar­ty­stycz­nej duszy, pi­szą­cy wier­sze


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) li­te­rat pi­szą­cy wier­sze, two­rzą­cy po­ez­ję

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mój przy­ja­ciel jest poetą i wydał wła­śnie swój pier­wszy tomik wier­szy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈɛta, AS: poeta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poezja ż., poezyjka ż., poetyka ż., poetyk m., poetyckość ż., poetyczność ż., poecina m.

:: fż. poetka ż.

 przym. poetycki, poetyczny, poezyjny

 przysł. poetycko, poetycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bard; żart. wierszokleta

Wiktionary


poetessa

prze­sta­rza­le: po­et­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. po­et­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔɛˈtɛsːa, AS: poete•sa

Wiktionary

Powiązane:

 przym. poetycki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) poetka

Wiktionary


poetka

au­tor­ka ut­wo­rów po­e­tyc­kich


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) liter. ko­bie­ta, która pisze wier­sze

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kilka to­mi­ków po­et­ki roz­lo­su­je­my jako na­gro­dę.

 (1.1) Ucz­nio­wie sami wy­bra­li po­et­kę na pa­tron­kę li­ce­um.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈɛtka, AS: poetka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poetyckość ż.

:: fm. poeta mos.

 przym. poetycki

 przysł. poetycko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. poetessa

Wiktionary


poetycki

od­no­szą­cy się do poety lub po­ez­ji, wła­ści­wy po­ez­ji, pi­sa­ny wier­szem


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z po­ez­ją

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) o cha­rak­te­rze, uroku wła­ści­wym po­ez­ji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wy­da­je się, że uciecz­ka Rim­ba­u­da od cy­wi­li­za­cji (…) była kon­sek­went­ną drogą roz­wo­ju po­e­tyc­kie­go. Dwa po­e­ma­ty prozą tego nie­speł­na dwu­dzie­sto­let­nie­go Ar­deń­czy­ka to wy­kład­nia nowej li­te­ra­tu­ry, szczy­to­we osią­gnię­cie epoki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔɛˈtɨt͡sʲci, AS: poetycʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poetyckość ż., poezja ż., poezyjka ż., poeta mos., poetka ż., poetessa ż., poetyka ż., poetyzm mrz., poetyzowanie n.

 czas. poetyzować ndk.

 przym. poetyczny, poezyjny

 przysł. poetycko

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) poetyczny

Wiktionary


poetycko

przy­słó­wek

 (1.1) wła­ści­wie dla po­ez­ji, w spo­sób po­e­tyc­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wy­ra­ża się po­e­tyc­ko.

 (1.1) Uwa­żam, że ar­chi­tek­tu­ra wło­skie­go re­ne­san­su jest po­e­tyc­ko pię­kna.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔɛˈtɨt͡skɔ, AS: poetycko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poetyckość ż., poezja ż., poeta mos., poetka ż.

 czas. poetyzować ndk.

 przym. poetycki, poetyczny

 skr. poet.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) górnolotnie, lirycznie

Wiktionary


poetyckość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co po­e­tyc­kie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔɛˈtɨt͡skɔɕt͡ɕ, AS: poetyckość

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poezja ż., poeta m., poetka ż., poetyzm m., poetyzacja ż.

 czas. poetyzować ndk.

 przym. poetycki

 przysł. poetycko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) liryczność

Wiktionary


poetycznie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób po­e­tycz­ny, po­e­tyc­ko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poetyka ż., poeta mos., poetyczność ż.

 przym. poetyczny

Wiktionary


poetyczniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: po­e­tycz­nie


SJP.pl


poetyczniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: po­e­tycz­ny; bar­dziej po­e­tycz­ny


SJP.pl


poetyczność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co po­e­tycz­ne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poeta mos., poetyka ż.

 przym. poetyczny

 przysł. poetycznie

Wiktionary


poetyczny

pełen po­ez­ji, prze­po­jo­ny po­ez­ją; po­e­tyc­ki


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) odz­na­cza­ją­cy się po­e­tycz­no­ścią

 (1.2) liter. teatr. za­wie­ra­ją­cy ut­wo­ry po­e­tyc­kie

 (1.3) liter. obra­zu­ją­cy wew­nętrz­ne prze­ży­cia i emo­cje pod­mio­tu

 (1.4) wraż­li­wy i uzew­nętrz­nia­ją­cy uczu­cia

 (1.5) bar­dzo na­stro­jo­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) A znów Danka Fi­li­piak, która od po­cząt­ku zwró­ci­ła jej uwagę swoją po­e­tycz­ną, ta­jem­ni­czą ma­ło­mów­no­ścią, jak i wy­so­ce udu­cho­wio­nym wy­ra­zem twa­rzy po pro­stu wciąż je­szcze nie do­strze­ga­ła, że Cesia ist­nie­je.

 (1.4) Było bar­dzo przy­jem­nie tak iść i czuć się małą, bez­bron­ną, po­e­tycz­ną isto­tą, która wy­ma­ga opie­ki i tkli­wo­ści i która nie po­tra­fi przejść pię­ciu me­trów tro­tu­a­ru nie pod­trzy­my­wa­na przez silne mę­skie ramię.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poeta mos., poetyka ż., poetyczność ż.

 przysł. poetycznie, poetycko

 przym. poetycki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) poetycki

 (1.2) poetycki

 (1.3) poetycki

 (1.4) romantyczny

Wiktionary


poetyk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) liter. znaw­ca te­o­rii po­ez­ji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poeta mos., poetyka ż.

Wiktionary


poetyka

1. ze­spół środ­ków cha­rak­te­ry­stycz­nych dla twór­czo­ści pi­sa­rza, szko­ły po­e­tyc­kiej, kie­run­ku li­te­rac­kie­go;
2. dział te­o­rii li­te­ra­tu­ry zaj­mu­ją­cy się ana­li­zą or­ga­ni­za­cji tek­stu li­te­rac­kie­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauk. dział li­te­ra­tu­roz­naw­stwa zaj­mu­ją­cy się for­mal­ną struk­tu­rą dzie­ła li­te­rac­kie­go;

 (1.2) eduk. przed­miot aka­de­mic­ki poś­wię­co­ny na­u­cza­niu po­e­ty­ki (1.1)

 (1.3) liter. środ­ki ar­ty­stycz­ne­go wy­ra­zu cha­rak­te­ry­stycz­ne dla da­ne­go ut­wo­ru, twór­cy, okre­su itd.

Wiktionary

Po­e­ty­ka – dzie­dzi­na nauki o li­te­ra­tu­rze, a ści­ślej te­o­rii li­te­ra­tu­ry, roz­pa­tru­ją­ca prze­de wszyst­kim spo­sób ist­nie­nia dzie­ła li­te­rac­kie­go jako tworu ję­zy­ko­we­go o swo­i­stym cha­rak­te­rze, okre­śla­nym przez po­trze­by funk­cji este­tycz­nej. Przed­mio­tem za­in­te­re­so­wa­nia po­e­ty­ki są ogól­ne re­gu­ły or­ga­ni­za­cji tek­stu li­te­rac­kie­go.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. poetka ż., poeta mos., poetyczność ż., poetyk mos., poezja ż., poezyjka ż.

 przym. poetyczny, poezyjny, poetycki

 przysł. poetycznie

Wiktionary


poetyzacja

1. wpro­wa­dze­nie do tek­stów ele­men­tów po­ez­ji;
2. przed­sta­wia­nie kogoś lub cze­goś jako do­sko­na­łych, dużo lep­szych lub pię­kniej­szych niż są w rze­czy­wi­sto­ści


SJP.pl


poetyzm

1. słowo lub kon­struk­cja cha­rak­te­ry­stycz­ne dla po­ez­ji;
2. po­e­tyc­kość ut­wo­ru lub wy­po­wie­dzi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) słowo lub kon­struk­cja cha­rak­te­ry­stycz­ne dla po­ez­ji;

 (1.2) po­e­tyc­kość ut­wo­ru lub wy­po­wie­dzi

 (1.3) li­te­rac­ki kie­ru­nek awan­gar­do­wy pow­sta­ły w Cze­chach w la­tach dwu­dzie­stych XX wieku;

Wiktionary

Po­e­tyzm ( po­e­tis­mus) – cze­ski li­te­rac­ki kie­ru­nek awan­gar­do­wy z trze­ciej de­ka­dy XX wieku.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pɔˈɛtɨsm̥, AS: poetysm̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poetyzacja ż., poezja ż., poetyckość ż.

 czas. poetyzować

 przym. poetycki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) poetyckość, poetyczność

Wiktionary


poewangelicki

o bu­dyn­ku, świą­ty­ni: taki, który wcze­śniej słu­żył wspól­no­cie ewan­ge­li­ków


SJP.pl


poezja

wie­loz­nacz­ny ter­min, współ­cze­śnie sta­no­wią­cy prze­de wszyst­kim okre­śle­nie dzieł li­te­rac­kich nie­na­pi­sa­nych prozą lub sy­no­nim li­ry­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) liter. dzia­łal­ność li­te­rac­ka obej­mu­ją­ca wier­sze, twór­czość po­e­tyc­ką

 (1.2) przen. coś wy­jąt­ko­we­go, god­ne­go uwagi

Wiktionary

Zo­bacz też: cza­so­pis­mo „Po­ez­ja” i film "Po­ez­ja".

Po­ez­ja (z gr. ποίησις, "poíesis" – two­rze­nie, wyt­wór­czość, sztu­ka po­e­tyc­ka) – wie­loz­nacz­ny ter­min, współ­cze­śnie sta­no­wią­cy prze­de wszyst­kim okre­śle­nie dzieł li­te­rac­kich nie­na­pi­sa­nych prozą lub sy­no­nim li­ry­ki.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mity o po­ez­ji tłu­ma­czą jej pow­sta­nie in­ter­wen­cją bogów.

 (1.2) Skoki z tram­po­li­ny w jego wy­ko­na­niu są czy­stą po­ez­ją.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈɛzʲja, AS: poezʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poetyka ż., poetyzm mrz., poetyckość ż., poeta mos., poezje lm nm., poezjomania ż., poezyjka ż., poezyjność ż.

 przym. poezyjny, poetycki

 przysł. poetycko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) liryka, wiersz, literatura

Wiktionary


poezje

wie­loz­nacz­ny ter­min, współ­cze­śnie sta­no­wią­cy prze­de wszyst­kim okre­śle­nie dzieł li­te­rac­kich nie­na­pi­sa­nych prozą lub sy­no­nim li­ry­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) liter. li­ry­ki au­tor­stwa jed­ne­go poety

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sze­reg jej po­ez­ji opu­bli­ko­wa­no w po­dzie­miu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poezyjność ż., poezja ż., poezyjka ż.

 przym. poezyjny

Wiktionary


poezjomania

prze­sad­na skłon­ność do pi­sa­nia wier­szy wła­ści­wa komuś po­zba­wio­ne­mu ta­len­tu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rzad. pasja osoby nie­u­ta­len­to­wa­nej do pi­sa­nia wier­szy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poezja ż.

Wiktionary


poezyjka

zdrob­nie­nie od: po­ez­ja


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) krót­ki liryk

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na pier­wszej stro­nie wy­da­nia wy­daw­cy pe­rio­dy­ku za­mie­ści­li krót­ką po­e­zyj­kę na­pi­sa­ną bli­sko sto lat temu przez na­sze­go wie­szcza.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poetyka ż., poezyjność ż., poeta mos., poezja ż., poezje lm nm.

 przym. poezyjny, poetycki

Wiktionary


poezyjność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co jest po­e­zyj­ne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poezja ż., poezje lm nm., poezyjka ż.

 przym. poezyjny

Wiktionary


poezyjny

przy­miot­nik

 (1.1) przest. po­e­tyc­ki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poetyka ż., poezyjność ż., poezje nmos., poezyjka ż., poeta mos., poezja ż.

 przym. poetycki

Wiktionary


pofabryczny

sta­no­wią­cy przed­tem włas­ność fa­bry­ki


SJP.pl


pofajdać

po­tocz­nie: po­bru­dzić, po­pla­mić; po­pa­sku­dzić, oś­wi­nić, uty­tłać, uma­zać, po­cia­pać


SJP.pl


pofalowany

przy­miot­nik

 (1.1) po­sia­da­ją­cy kształt fali na po­wierzch­ni

Wiktionary


pofalować

cza­sow­nik

 (1.1) spra­wić, że coś jest fa­li­ste

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ro­zu­mia­ła ko­niecz­ność ukry­cia się w od­le­głym, nie­przy­jem­nym miej­scu, skry­tym za gę­stym pasem aste­ro­id, ale wszyst­ko w tej pla­ne­ta­a­ne­cie spra­wia­ło, że tęs­kni­ła za po­fa­lo­wa­ny­mi zie­lo­ny­mi wzgó­rza­mi swo­je­go ro­dzi­me­go świa­ta, Chan­dri­li.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. falisty

 rzecz. falka ż.

Wiktionary


pofarbować

cza­sow­nik do­ko­na­ny (ndk. far­bo­wać)

 (1.1) nadać okre­ślo­ną barwę, uży­wa­jąc ja­kich sub­stan­cji

 (1.2) pot. tra­cąc kolor w re­zul­ta­cie wy­dzie­la­nia z sie­bie barw­ni­ka, za­bru­dzić inne rze­czy

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny po­far­bo­wać się (ndk. far­bo­wać się)

 (2.1) po­kryć się ko­lo­ra­mi

 (2.2) pot. nadać okre­ślo­ną barwę swoim wło­som, uży­wa­jąc ja­kich sub­stan­cji

 (2.3) pot. pod wpły­wem kon­tak­tu z jaką sub­stan­cją przy­jąć okre­ślo­ny kolor

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ha­y­lie, która na­tu­ral­nie jest bru­net­ką na jakiś czas po­far­bo­wa­ła swoje włosy na blond, ale potem po­wró­ci­ła do na­tu­ral­ne­go ko­lo­ru.

 (1.1) – Mie­li­śmy też okaz­ję po­far­bo­wać jed­wab­ne chu­sty me­to­da­mi sprzed wielu lat, m.in. ro­ślin­ny­mi barw­ni­ka­mi, a także zo­ba­czyć jak pow­sta­ją pa­miąt­ko­we mo­ne­ty na ek­spo­na­tach mu­ze­al­nych.

 (1.2) Nowa su­kien­ka po­far­bo­wa­ła mi białą ka­na­pę i kre­mo­we krze­sła z eko­skó­ry. Plam nie da się do­czy­ścić wie­lo­ma środ­ka­mi.

 (1.2) Na rze­mień muszę jed­nak zło­żyć skar­gę – pod­czas ro­bie­nia ma­kra­my po­far­bo­wał mi tro­chę palce.

 (2.2) Praw­dzi­we kru­cze bru­net­ki za to nie wy­glą­da­ją do­brze, jeśli się po­far­bu­ją na blond, wy­star­czy po­pa­trzeć na Cy­gan­ki.

 (2.3) Moje nowe świet­ne spo­den­ki BIAŁE po­far­bo­wa­ły się w pra­niu na żółto.

Wiktionary

Powiązane:

 ims. przym. przesz. pofarbowany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ufarbować, pomalować, wyfarbować, zafarbować

 (1.2) zafarbować

 (2.2) ufarbować się, wyfarbować się, zafarbować się

 (2.3) ufarbować się, zafarbować się

Wiktionary


pofarcić

po­tocz­nie: po­far­cić się - po­szczę­ścić się, po­wieść się; przy­far­cić, sfar­cić się


SJP.pl


pofatygowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­fa­ty­go­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔfatɨɡɔˈvãɲɛ, AS: pofatygovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pofatygować

Wiktionary


pofatygować

1. zmę­czyć, znu­żyć, sfa­ty­go­wać wiele osób jedną po dru­giej;
2. skło­nić kogoś do przyj­ścia, na­ra­ża­jąc na fa­ty­gę;
3. po­fa­ty­go­wać się - pójść, udać się do­kądś


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. fa­ty­go­wać)

 (1.1) skło­nić kogoś do przy­by­cia, na­ra­ża­jąc na fa­ty­gę

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny po­fa­ty­go­wać się (ndk. fa­ty­go­wać się)

 (2.1) zadać sobie trud do­tar­cia gdzieś lub zro­bie­nia cze­goś

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Wczo­raj po­fa­ty­go­wa­łem się na kon­cert słyn­ne­go kon­tra­te­no­ra.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔfatɨˈɡɔvat͡ɕ, AS: pofatygovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pofatygowanie n., fatyga

 przym. sfatygowany

Wiktionary


pofałszować

1. sfał­szo­wać wiele cze­goś; po­po­dra­biać;
2. grać lub śpie­wać nie­u­mie­jęt­nie przez pe­wien czas


SJP.pl


poferment

po­zo­sta­łość po pro­ce­sie bezt­le­no­wej fer­men­ta­cji me­ta­no­wej za­cho­dzą­cej w bio­ga­zow­niach rol­ni­czych, uży­wa­na do użyź­nia­nia gleby


SJP.pl


pofestiwalowy

na­stę­pu­ją­cy po fe­sti­wa­lu


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) dzie­ją­cy się po fe­sti­wa­lu, pow­sta­ły po fe­sti­wa­lu, na­wią­zu­ją­cy do fe­sti­wa­lu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jest on także wy­daw­cą po­fe­sti­wa­lo­wych al­ma­na­chów, w któ­rych za­mie­szcza­ne są li­te­rac­kie prób­ki uczest­ni­ków im­pre­zy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔfɛstʲivaˈlɔvɨ, AS: pofestʹivalovy

Wiktionary


pofeudalny

na­stę­pu­ją­cy po okre­sie do­mi­no­wa­nia fe­u­da­liz­mu; post­fe­u­dal­ny


SJP.pl


pofilmować

spę­dzić pe­wien czas na fil­mo­wa­niu


SJP.pl


pofilować

1. po­tocz­nie: po­pa­trzeć lub po­za­glą­dać gdzieś ukrad­kiem;
2. o lam­pie naf­to­wej, świe­cy, kno­cie itp.: po­kop­cić przez pe­wien czas;
3. w grach kar­cia­nych: po­wo­li roz­su­nąć i zo­ba­czyć karty w celu wy­wo­ła­nia na­pię­cia


SJP.pl


pofioletowy

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|Ko­niń­skie. przy­po­mi­na­ją­cy fio­le­to­wy, fio­le­to­wa­wy

Wiktionary


poflotowy

po­tocz­nie o sa­mo­cho­dzie: uży­wa­ny wcze­śniej we flo­cie po­ja­zdów


SJP.pl


pofocić

po­tocz­nie: po­ro­bić zdję­cia, po­fo­to­gra­fo­wać


SJP.pl


pofolgowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­fol­go­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pofolgować dk.

Wiktionary


pofolgować

ulżyć (naj­czę­ściej sobie), poz­wo­lić komuś na coś (z re­gu­ły nie­doz­wo­lo­ne­go)


SJP.pl


pofolwarczny

po­zo­sta­ły po fol­war­ku, na­le­żą­cy daw­niej do fol­war­ku


SJP.pl


poforteczny

po­zo­sta­ły po daw­nej for­ty­fi­ka­cji


SJP.pl


pofortunić

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) daw. po­szczę­ścić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fortunny mrz., fortuna ż., fortunka ż., fortunat mos., fortunatka ż., Fortunat mos., Fortunata ż., Fortuna ż.

 czas. fortunić ndk.

 przym. fortunny

 przysł. fortunnie

Wiktionary


pofotografować

sfo­to­gra­fo­wać po kolei, wiele razy


SJP.pl


pofragmentowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­frag­men­to­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pofragmentować dk.

 rzecz. fragment mrz.

Wiktionary


pofragmentować

po­dzie­lić ca­łość na odręb­ne czę­ści; po­ka­wał­ko­wać


SJP.pl


pofranciszkański

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który kie­dyś na­le­żał do fran­cisz­ka­nów lub fran­cisz­ka­nek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mia­sto do­in­we­sto­wa­ło re­mont ko­ścio­ła po­fran­cisz­kań­skie­go.

 (1.1) Po ka­sa­cie klasz­to­ru, za­bu­do­wa­nia po­fran­cisz­kań­skie zo­sta­ły sprze­da­ne gmi­nie ży­dow­skiej (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈfrãɲˈt͡ɕiʃkaɨ̃j̃sʲci, AS: pofrãńćiškaĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. franciszkanin mos., franciszkanka ż., Franciszek mos., franciszkanizm mrz., Franciszka ż.

 przym. franciszkański, Franciszkowy

 przysł. franciszkańsko

Wiktionary


pofrancuski

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który po­zo­stał po Fran­cji, Fran­cu­zach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) Wa­szyng­ton otrzy­mał pro­po­zy­cję bu­do­wy w emi­ra­cie in­sta­la­cji woj­sko­wych, w tym do­stęp do dużej po­fran­cu­skiej bazy Al-Udajd koło Dohy (…)

Wiktionary


pogacz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. ro­dzaj małej bu­łecz­ki z cia­sta droż­dżo­we­go, po­da­wa­nej na słod­ko lub słono w za­leż­no­ści od do­dat­ków

Wiktionary


pogadanka

wy­kład na jakiś temat; roz­mo­wa


SJP.pl

Po­ga­dan­ka – me­to­da na­u­cza­nia, w któ­rej na­u­czy­ciel po­dej­mu­je roz­mo­wę z ucz­nia­mi. W prze­ci­wień­stwie do zwy­kłej roz­mo­wy, na­u­czy­ciel zna zaw­cza­su od­po­wie­dzi ucz­niów, ewen­tu­al­nie na nie na­pro­wa­dza­jąc.

Wikipedia


pogadać

spę­dzić pe­wien czas na ga­da­niu, roz­mo­wie, po­roz­ma­wiać przez chwi­lę, omó­wić coś, prze­my­śleć, po­roz­wa­żać coś z kimś


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) spę­dzić czas na ga­da­niu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Chciał naj­pierw iść do Wło­da­sa do domu, żeby z nim po­ga­dać, bo był prze­ko­na­ny, że o tej porze ten śpi je­szcze w naj­lep­sze.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. gadać, wygadać, wygadywać

 rzecz. gadka ż., gadałka ż.

 wykrz. gadu-gadu

Wiktionary


pogaducha

po­tocz­nie, żar­to­bli­wie o po­ga­węd­ce, roz­mo­wie, zaz­wy­czaj krót­kiej i na błahy, nie­i­stot­ny temat; po­ga­dusz­ka


SJP.pl


pogaduszka

po­tocz­nie, żar­to­bli­wie o po­ga­węd­ce, roz­mo­wie, zaz­wy­czaj krót­kiej i na błahy, nie­i­stot­ny temat; po­ga­du­cha


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. roz­mo­wa o bła­hych spra­wach; luźna kon­wer­sa­cja

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przy po­ga­dusz­ce milej czas pły­nie. Czemu tedy nie po­ga­dać?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zgrub. pogaducha ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. pogawędka, gadka; książk. gawęda, gawędka, pogwarka; przest. pogawęda; rozmówka

Wiktionary


poganek

ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny łuż­ni­ko­wa­tych


SJP.pl

Po­ga­nek ("Pe­ga­num") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny łuż­ni­ko­wa­tych ("Ni­tra­ria­ce­ae"). Obej­mu­je w za­leż­no­ści od uję­cia sy­ste­ma­tycz­ne­go czte­ry do sze­ściu ga­tun­ków. Ro­śli­ny te rosną w za­chod­niej i środ­ko­wej Azji. Za­sięg jed­ne­go ga­tun­ku ("P. har­ma­la") obej­mu­je po­łud­nio­wą Eu­ro­pę i pół­noc­ną Afry­kę. Jeden ga­tu­nek ("P. me­xi­ca­num") wy­stę­pu­je w Tek­sa­sie i Nowym Mek­sy­ku w Ame­ry­ce Pół­noc­nej. Ro­śli­ny te rosną w miej­scach su­chych, czę­sto na sied­li­skach sil­nie zgry­za­nych.

Wikipedia


poganiacz

osoba po­ga­nia­ją­ca zwie­rzę­ta pa­stwi­sko­we, a rza­dziej także: wy­pa­sa­ją­ca je i pil­nu­ją­ca pod­czas pa­sie­nia się


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) zaw. osoba po­ga­nia­ją­ca zwie­rzę­ta po­cią­go­we i jucz­ne w ce­lach za­rob­ko­wych, także opie­kun tych zwie­rząt;

Wiktionary

Po­ga­niacz – zawód, osoba po­ga­nia­ją­ca zwie­rzę­ta po­cią­go­we i jucz­ne w ce­lach za­rob­ko­wych, także opie­kun tych zwie­rząt, np:

Wikipedia


poganiaczka

→ po­ga­niacz


SJP.pl

Patrz:

poganiacz

poganiać

po­tocz­nie: spę­dzić pe­wien czas na ga­nia­niu; prze­ga­niać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. po­go­nić)

 (1.1) zmu­szać do szyb­kie­go uda­nia się w okre­ślo­nym kie­run­ku

 (1.2) zmu­szać do ry­chłe­go wy­ko­na­nia cze­goś

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. po­go­nić)

 (2.1) uda­wać się pręd­ko do­kądś

 (2.2) pró­bu­jąc do­go­nić, biec szyb­ko za kimś lub za czymś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poganianie n., goniec mzw./mos./mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) popędzać

 (1.2) ponaglać, przynaglać

 (2.1) gnać, pędzić, popędzać

Wiktionary


poganica

Po­ga­ni­ca – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie so­kól­skim, w gmi­nie Sidra.

Wieś kró­lew­ska eko­no­mii gro­dzień­skiej po­ło­żo­na była w końcu XVIII wieku w po­wie­cie gro­dzień­skim wo­je­wództ­wa troc­kie­go. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa bia­ło­stoc­kie­go.

Wikipedia


poganice

Po­ga­ni­ce (kaszb. "Pògóńce", niem. "Po­ga­nitz") – osada w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie słup­skim, w gmi­nie Po­tę­go­wo. Leży nad Łu­pa­wą przy dro­dze kra­jo­wej nr 6 (E28).

Wieś jest czę­ścią skła­do­wą so­łect­wa Żo­cho­wo.

Nazwa pa­tro­ni­micz­na po­cho­dzi od imie­nia włas­ne­go "Po­gacn". Współ­czes­na nazwa jest re­sub­sty­tu­cją z nie­miec­kie­go Po­ga­nitz (czyt. "Po­ga­nic").

Wikipedia


poganieć

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. spo­ga­nieć)

 (1.1) rel. wra­cać do po­gań­stwa, sta­wać się po­ga­ni­nem

 (1.2) rel. za­tra­cać re­li­gij­ny cha­rak­ter

 (1.3) rzad. przen. sta­wać się nik­czem­nym

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Pro­win­cja nie po­ga­nie­je tak szyb­ko jak sto­li­ca.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poganin mos., poganka ż., pogaństwo n.

 czas. spoganieć dk.

 przym. pogański

 przysł. pogańsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) demoralizować się, nikczemnieć

Wiktionary


poganin

1. dla chrze­ści­jan: wyz­naw­ca re­li­gii nie­chrze­ści­jań­skiej, szcze­gól­nie po­li­te­i­stycz­nej;
2. czło­wiek nie­ochrz­czo­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. osoba wyz­na­ją­ca re­li­gię inną niż jedna z mo­no­te­i­stycz­nych, abra­ha­mo­wych (jak chrze­ści­jań­stwo, islam, ju­da­izm)

 (1.2) pejor. rel. nie­wie­rzą­cy lub nie­ochrz­czo­ny

 (1.3) daw. rel. mu­zuł­ma­nin

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kra­i­na ta była za­miesz­ki­wa­na przez sło­wiań­skich pogan.

 (1.2) W pier­wszych wie­kach ist­nie­nia Ko­ścio­ła (…) chrze­ści­ja­nie ko­rzy­sta­li z tych sa­mych zasad, co po­ga­nie, aby za­wrzeć mał­żeń­stwo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈɡãɲĩn, AS: pogãńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pogaństwo n.

:: fż. poganka ż.

 przym. pogański

 przysł. pogańsko

 czas. spoganieć, poganieć, poganizować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bałwochwalca

 (1.3) pohaniec

Wiktionary


poganizm

daw­niej: po­gań­stwo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. zob. po­gań­stwo.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poganizowanie n., spoganizowanie n., pogaństwo n., poganin m., poganka ż.

 przym. pogański

 czas. poganizować

Wiktionary


poganizowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) czy­nie­nie po­gań­skim

 (1.2) rel. tra­ce­nie chrze­ści­jań­skie­go cha­rak­te­ru

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poganizm mrz., spoganizowanie n.

 czas. poganizować ndk., poganizować się ndk., spoganizować dk., spoganizować się dk.

 przym. pogański

 przysł. pogańsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) dechrystianizowanie

Wiktionary


poganizować

daw­niej:
1. na­da­wać cechy po­gań­skie, czy­nić po­gań­skim;
2. po­ga­ni­zo­wać się - na­bie­rać cech po­gań­skich, sta­wać się po­gań­skim


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. spo­ga­ni­zo­wać)

 (1.1) czy­nić po­gań­skim

 (1.2) rel. czy­nić po­zba­wio­nym chrze­ści­jań­skie­go cha­rak­ter

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny po­ga­ni­zo­wać się (dk. spo­ga­ni­zo­wać się)

 (2.1) sta­wać się po­gań­skim

 (2.2) rel. wy­zby­wać się chrze­ści­jań­skie­go cha­rak­te­ru

Wiktionary

Przykłady

 (2.2) Sto­li­ca coraz bar­dziej się po­ga­ni­zu­je.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poganin mos., poganizm mrz., poganizowanie n., spoganizowanie n.

 czas. spoganizować dk.

 przym. pogański

 przysł. pogańsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) dechrystianizować

 (2.2) dechrystianizować się

Wiktionary


poganka

ko­bie­ta wyz­na­ją­ca re­li­gię nie­chrze­ści­jań­ską lub nie­wie­rzą­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta wyz­na­ją­ca re­li­gię inną niż jedna z du­żych, mo­no­te­i­stycz­nych (jak chrze­ści­jań­stwo, islam, ju­da­izm)

 (1.2) po­gard. uży­wa­ne głów­nie przez ka­to­li­ków: nie­wie­rzą­ca lub nie­ochrz­czo­na

 (1.3) bot. lud. gryka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przysz­ła, upa­dła Mu do nóg, a była to po­gan­ka, Sy­ro­fe­ni­cjan­ka rodem, i pro­si­ła Go, żeby złego ducha wy­rzu­cił z jej córki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈɡãnka, AS: pogãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poganin mos., pogaństwo n., poganizm mrz.

 przym. pogański

 czas. spoganieć, poganieć

 przysł. pogańsko

Wiktionary


pogankowate

o ce­chach po­gan­ko­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


pogankowaty

o ce­chach po­gan­ko­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


pogapić

po­tocz­nie: po­ga­pić się - przy­pa­try­wać się cze­muś lub komuś przez chwi­lę; spę­dzić pe­wien czas na ga­pie­niu się


SJP.pl


pogarbaciały

taki, który po­gar­ba­ciał


SJP.pl


pogard.

skrót od: po­gard­li­wy, po­gard­li­wie


SJP.pl


pogarda

stan uczu­cio­wy bę­dą­cy mie­sza­ni­ną braku sza­cun­ku i nie­chę­ci oraz po­czu­ciu wyż­szo­ści w sto­sun­ku do kogoś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) uczu­cie nie­chę­ci, po­czu­cie wyż­szo­ści wobec kogoś lub cze­goś

Wiktionary

Po­gar­da – uczu­cie bar­dzo sil­nej nie­chę­ci wobec cze­goś lub kogoś, zwy­kle po­łą­czo­na z po­czu­ciem wyż­szo­ści. Rów­nież stan bycia po­gar­dza­nym.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­li­cjant stra­cił pracę za od­no­sze­nie się z po­gar­dą do imi­gran­tów.

 (1.1) Tacy jak ty mogą mi co naj­wy­żej buty czy­ścić – po­wie­dział z po­gar­dą do pro­po­nu­ją­ce­go mu wspól­ny in­te­res lo­kal­ne­go biz­nes­me­na.

 (1.1) Na szcze­gól­nie su­ro­wy wyrok dla prze­stęp­ców wpły­nął ich brak skru­chy i po­gar­da dla prawa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈɡarda, AS: pogarda

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pogardzenie n., pogardzanie n.

 czas. gardzić ndk., pogardzać ndk., pogardzić dk.

 przym. pogardliwy

 przysł. pogardliwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wzgarda

Wiktionary


pogardliwie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób po­gard­li­wy; z po­gar­dą, bez sza­cun­ku

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔɡarˈdlʲivʲjɛ, AS: pogardlʹivʹi ̯e

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pogardzanie n., pogarda

 przym. pogardliwy

 czas. pogardzać, pogardzić

Wiktionary


pogardliwiej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: po­gard­li­wie


SJP.pl


pogardliwy

przy­miot­nik

 (1.1) wy­ra­ża­ją­cy po­gar­dę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Szef ma po­gard­li­wy sto­su­nek do swo­ich pra­cow­ni­ków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔɡarˈdlʲivɨ, AS: pogardlʹivy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pogardzanie n., pogarda ż.

 przysł. pogardliwie

 czas. gardzić ndk., pogardzać ndk., pogardzić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lekceważący

Wiktionary


pogardzanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­gar­dzać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pogarda ż., pogardliwość ż., pogardzenie n.

 czas. pogardzać ndk., pogardzić dk.

 przym. pogardliwy

 przysł. pogardliwie

Wiktionary


pogardzać

gar­dzić;
1. świa­do­mie trak­to­wać kogoś lub coś bez sza­cun­ku, nisko kogoś lub coś cenić; lek­ce­wa­żyć;
2. nie przy­wią­zy­wać wagi do cze­goś, uz­na­wać coś za bła­host­kę; lek­ce­wa­żyć, ba­ga­te­li­zo­wać;
3. wy­rze­kać się cze­goś, re­zy­gno­wać z cze­goś


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. po­gar­dzić)

 (1.1) trak­to­wać kogoś lub coś z po­gar­dą

 (1.2) uz­na­wać coś za bła­host­kę, lek­ce­wa­żyć coś

 (1.3) odrzu­cać coś z po­gar­dą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ko­ściół gło­sząc ogól­no­ludz­kie bra­ter­stwo, zre­ha­bi­li­to­wał za­ra­zem pracę fi­zycz­ną, którą po­gar­dza­li Grecy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pogarda ż., pogardliwość ż., wzgardliwość ż., gardzenie n., pogardzenie n., pogardzanie n., wzgardzenie n., wzgardzanie n.

 czas. gardzić ndk., pogardzić dk., wzgardzić dk., wzgardzać ndk.

 przym. pogardliwy

 przysł. pogardliwie

Wiktionary


pogardzenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) trak­to­wa­nie kogoś lub cze­goś z po­gar­dą

 (1.2) uz­na­wa­nie cze­goś za bła­host­kę, lek­ce­wa­żyć coś

 (1.3) odrzu­ca­nie cze­goś z po­gar­dą

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pogardzanie n., pogarda ż.

 czas. pogardzać, pogardzić

Wiktionary


pogardzić

1. świa­do­mie po­trak­to­wać kogoś lub coś bez sza­cun­ku, nisko kogoś lub coś oce­nić; zlek­ce­wa­żyć;
2. nie przy­wią­zać wagi do cze­goś, uznać coś za bła­host­kę; zlek­ce­wa­żyć, zba­ga­te­li­zo­wać;
3. wy­rzec się cze­goś, zre­zy­gno­wać z cze­goś


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. po­gar­dzać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|po­gar­dzać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pogarda ż., pogardliwość ż., wzgardliwość ż., gardzenie n., pogardzenie n., pogardzanie n., wzgardzenie n., wzgardzanie n.

 czas. gardzić ndk., pogardzać ndk., wzgardzić dk., wzgardzać ndk.

 przym. pogardliwy

 przysł. pogardliwie

Wiktionary


pogarować

re­gio­nal­nie, po­tocz­nie: po­spać, po­le­niu­cho­wać


SJP.pl


pogarszać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. po­gor­szyć)

 (1.1) spra­wiać, że coś staje się gor­sze

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny po­gar­szać się (dk. po­gor­szyć się)

 (2.1) sta­wać się gor­szym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­miast po­lep­szać swe po­ło­że­nie, po­gar­szasz je tylko.

 (1.1) Ja­skra może po­wo­do­wać ostre bóle i po­gar­szać wi­dze­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pogarszanie n., pogorszenie n.

 przym. gorszy

Wiktionary


pogasły

taki, który po­gasł


SJP.pl


pogawędka

swo­bod­na, to­wa­rzy­ska roz­mo­wa; ga­wę­da


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) krót­ka, lekka roz­mo­wa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Druga część spot­ka­nia mi­nę­ła bez za­kłó­ceń na miłej po­ga­węd­ce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔɡaˈvɛ̃ntka, AS: pogavẽntka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gawęda ż.

 czas. gawędzić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rozmówka, pogaduszka

Wiktionary


pogazowy

smoła po­ga­zo­wa - pro­dukt su­chej de­sty­la­cji węgla, słu­żą­cy do pro­duk­cji leków, barw­ni­ków itp.


SJP.pl


pogański

do­ty­czą­cy pogan, po­gań­stwa


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) rel. zwią­za­ny z po­gań­stwem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdy Te­o­doz­jusz Wiel­ki ogło­sił chrze­ści­jań­stwo re­li­gią pa­nu­ją­cą, dawne kulty za­czę­to sy­ste­ma­tycz­nie zwal­czać, a całą po­gań­ską kul­tu­rę i bu­dow­nict­wo sa­kral­ne ni­szczyć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈɡãj̃sʲci, AS: pogãĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poganizowanie n., spoganizowanie n., pogaństwo n., poganin mos., poganka ż., poganizm mrz.

 czas. spoganieć, poganieć, poganizować

 przysł. pogańsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. bałwański, bałwochwalczy

Wiktionary


pogańsko

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) rel. spo­so­bem po­gań­skim, tak jak czy­nią po­ga­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Od­szcze­pień­cy tań­czy­li po­gań­sko wokół ognia do bla­de­go świtu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poganizowanie n., spoganizowanie n., poganin mos., poganka ż., pogaństwo n.

 czas. poganizować ndk., poganieć ndk., spoganieć dk.

 przym. pogański

Wiktionary


pogańskość

→ po­gań­ski


SJP.pl

Patrz:

pogański

pogaństwo

okre­śle­nie zaz­wy­czaj uży­wa­ne przez wyz­naw­ców re­li­gii mo­no­te­i­stycz­nych w sto­sun­ku do wyz­naw­ców in­nych re­li­gii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) czę­sto pejor. okre­śle­nie zaz­wy­czaj uży­wa­ne przez wyz­naw­ców re­li­gii mo­no­te­i­stycz­nych (ju­da­iz­mu, chrze­ści­jań­stwa i is­la­mu) na okre­śle­nie wyz­na­wa­nia re­li­gii nie­chrze­ści­jań­skich, głów­nie po­li­te­i­stycz­nych lub ani­ma­li­stycz­nych

 (1.2) ogół pogan

Wiktionary

Po­ga­nie – de­pre­cjo­nu­ją­ce okre­śle­nie uży­wa­ne przez chrze­ści­jan wobec wyz­naw­ców re­li­gii nie­chrze­ści­jań­skich, głów­nie nie­mo­no­te­i­stycz­nych, po­li­te­i­stycz­nych i ani­ma­li­stycz­nych, w Pol­sce od XII wieku okre­śle­niem „po­ga­nin” po­słu­gi­wa­no się jako formą znie­wa­gi. Słowo "po­ga­nin" może mieć cha­rak­ter de­pre­cjo­nu­ją­cy, jed­nak wielu wyz­naw­ców re­li­gii przed­chrze­ści­jań­skich używa tego okre­śle­nia bez ne­ga­tyw­ne­go wydź­wię­ku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jakie skut­ki od­nio­sła po­li­ty­ka re­li­gij­na Ju­lia­na? Źró­dła chrze­ści­jań­skie stwier­dza­ją, że po­wró­ci­ła wtedy do po­gań­stwa moc ludzi, zwła­szcza żoł­nie­rzy. Wśród od­stęp­ców zna­leź­li się nawet bi­sku­pi i ka­pła­ni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈɡãj̃stfɔ, AS: pogãĩ ̯stfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poganin mos., poganka ż., poganizm mrz.

 czas. poganieć, spoganieć dk.

 przym. pogański

 przysł. pogańsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) poganizm

Wiktionary


pogdybać

spę­dzić pe­wien czas na gdy­ba­niu


SJP.pl


pogezania

te­ry­to­rium mię­dzy je­zio­rem Druż­no a górną Łyną


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) hist. geogr. kra­i­na hi­sto­rycz­na w Pru­sach wy­wo­dzą­ca się od ob­sza­ru za­ję­te­go przez ple­mię Po­ge­za­nów;

Wiktionary

Nie mylić z: Po­me­za­nia.

Po­ge­za­nia (niem. "Po­ge­sa­nien", prus. "*Pa­gu­de") – dawne te­ry­to­rium ple­mien­ne, za­miesz­ka­ne przez Po­ge­zan oraz kra­i­na hi­sto­rycz­na, zlo­ka­li­zo­wa­na w za­chod­niej czę­ści Prus.

Po pod­bo­jach ziem pru­skich przez zakon krzy­żac­ki, w 1243 roku część Po­ge­za­nii (zie­mia Gu­di­kus) ze znaj­du­ją­cą się na niej Or­ne­tą i Do­brym Mia­stem, wesz­ły w skład War­mii.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Pogezanin mos., Pogezanka ż.

 przym. pogezański

Wiktionary


pogezański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Po­ge­za­nią lub Po­ge­za­nie, do­ty­czą­cy Po­ge­za­nii lub Po­ge­zan

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pogezania ż., Pogezanin mos.

Wiktionary


poggiato

okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: prze­cią­ga­jąc (nutę), pod­kre­śla­jąc


SJP.pl


pogibać

po­tocz­nie: po­gi­bać się - spę­dzić pe­wien czas na gi­ba­niu się; po­ki­wać się


SJP.pl


pogilgać

po­tocz­nie: spę­dzić pe­wien czas na de­li­kat­nym do­ty­ka­niu wraż­li­wych miejsc na czy­imś ciele; po­ła­sko­tać, po­gil­go­tać, pos­my­rać


SJP.pl


pogilgotać

do­ty­ka­jąc, lekko po­draż­nić; po­łech­tać, po­ła­sko­tać


SJP.pl


pogimnastykować

po­gim­na­sty­ko­wać się:
1. przez pe­wien czas wy­ko­ny­wać od­po­wied­nie ćwi­cze­nia ru­cho­we, przez pe­wien czas się gim­na­sty­ko­wać; poć­wi­czyć, po­tre­no­wać;
2. prze­no­śnie: przez jakiś czas za­sta­na­wiać się nad ja­kimś trud­nym pro­ble­mem, za­da­niem; po­gło­wić się, po­głów­ko­wać, po­kom­bi­no­wać


SJP.pl


pogimnazjalny

zwią­za­ny z okre­sem po nauce w gim­naz­jum


SJP.pl


pogiąć

po­krzy­wić wiele rze­czy lub jedną w wielu miej­scach


SJP.pl


pogięty

po­wy­krzy­wia­ny


SJP.pl


poglacjalny

na­stę­pu­ją­cy po okre­sie lo­dow­co­wym, wła­ści­wy temu okre­so­wi; po­lo­dow­co­wy, post­gla­cjal­ny


SJP.pl


poglazurować

1. po­kry­wać gla­zu­rą;
2. polać wy­ro­by cu­kier­ni­cze, pie­kar­skie itp. słod­kim pły­nem


SJP.pl


pogląd

wy­o­bra­że­nie na jakiś temat; sąd o czymś; opi­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) opi­nia na okre­ślo­ny temat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Myślę, że ma dziw­ne po­glą­dy po­li­tycz­ne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔɡlɔ̃nt, AS: poglõnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poglądowość ż., poglądówka ż.

 przym. poglądowy

 przysł. poglądowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) punkt widzenia, opinia, przekonanie, sąd, twierdzenie

Wiktionary


poglądowość

→ po­glą­do­wy


SJP.pl

Patrz:

poglądowy

poglądowy

po­le­ga­ją­cy na ob­ser­wa­cji wzro­ko­wej


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) po­le­ga­ją­cy na bez­poś­red­niej ob­ser­wa­cji, taki który od­wo­łu­je się do niej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Prze­szedł go chyba ze sto razy w tę i z po­wro­tem, by w końcu usiąść na nie­wy­god­nym krze­śle na wprost ta­bli­cy po­glą­do­wej

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔɡlɔ̃nˈdɔvɨ, AS: poglõndovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pogląd m., poglądowość ż.

 przysł. poglądowo

Wiktionary


poglądy

wy­o­bra­że­nie na jakiś temat; sąd o czymś; opi­nia


SJP.pl


poglądzik

zdrob­nie­nie od: po­gląd


SJP.pl


poględzić

glę­dzić przez pe­wien czas


SJP.pl


pogmatwany

przy­miot­nik

 (1.1) tak splą­ta­ny, że trud­ny do upo­rząd­ko­wa­nia

 (1.2) przen. trud­ny do zro­zu­mie­nia

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pogmatwać dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nieuporządkowany, pomieszany, poplątany, splątany, war. zagmatwany

 (1.2) mętny, niejasny, nieklarowny, nieuporządkowany, pokrętny, pomieszany, skomplikowany, zawiły, war. zagmatwany

Wiktionary


pogmatwać

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) spo­wo­do­wać skłę­bie­nie, splą­ta­nie cze­goś

 (1.2) uczy­nić trud­nym do zro­zu­mie­nia

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny pog­mat­wać się

 (2.1) ulec pog­mat­wa­niu (skłę­bie­niu, splą­ta­niu)

 (2.2) stać się za­wi­łym

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pogmatwanie n.

 przym. pogmatwany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pomieszać, poplątać, powikłać, skłębić, war. zagmatwać

 (1.2) pomieszać, skomplikować, war. zagmatwać

 (2.1) poplątać się, zaplątać się

Wiktionary


pognanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­gnać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pognać dk.

Wiktionary


pognać

1. prze­nieść się bar­dzo szyb­ko z miej­sca na miej­sce, po­pę­dzić, po­biec;
2. po­pę­dzić, zmu­sić do pój­ścia


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. gnać)

 (1.1) prze­mie­ścić się szyb­ko

 (1.2) po­biec szyb­ko za kimś lub za czymś

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. gnać)

 (2.1) po­spie­sza­jąc, zmu­sić do pój­scia w okre­ślo­nym kie­run­ku

 (2.2) pot. zmu­sić do szyb­kie­go wy­ko­na­nia cze­goś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pognanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2.2) pogonić, popędzić

Wiktionary


pogniewany

bę­dą­cy w niez­go­dzie z kimś; po­róż­nio­ny, po­wa­śnio­ny


SJP.pl


pognieść

cza­sow­nik

 (1.1) do­ko­na­ny od|gnieść.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Szyb­ko wcią­gnął po­gnie­cio­ne spod­nie, które le­ża­ły na po­dło­dze, za­ło­żył brud­ną i prze­po­co­ną ko­szul­kę z krót­kim rę­ka­wem, a na nią ręcz­nie ro­bio­ny na dru­tach brą­zo­wy swe­ter.

Wiktionary


pognić

ulec ko­lej­no roz­kła­do­wi, w dużej ilo­ści; pop­suć się; zgnić


SJP.pl


pogniły

książ­ko­wo: prze­sią­knię­ty wil­go­cią i bę­dą­cy w sta­nie roz­kła­du; zgni­ły


SJP.pl


pognój

nawóz z ro­ślin mo­tyl­ko­wych


SJP.pl


pogo

gru­po­wy ta­niec cha­rak­te­ry­stycz­ny dla sub­kul­tu­ry pun­ków


SJP.pl

Pogo – ry­tu­al­ny ta­niec gru­po­wy, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla kul­tur pun­ków oraz me­ta­low­ców. Za­ob­ser­wo­wać można go na spo­rej czę­ści kon­cer­tów roc­ko­wych, pun­ko­wych, emo oraz me­ta­lo­wych.

Pogo wy­wo­dzi się z sub­kul­tu­ry punk, w Pol­sce roz­po­wszech­nio­ne zo­sta­ło w la­tach osiem­dzie­sią­tych na Fe­sti­wa­lu Mu­zy­ków Roc­ko­wych w Ja­ro­ci­nie.

Wikipedia


pogoda

1. zja­wi­ska at­mos­fe­rycz­ne wy­stę­pu­ją­ce nad ja­kimś ob­sza­rem w danej chwi­li lub w pew­nym okre­sie;
2. prze­bieg zja­wisk at­mos­fe­rycz­nych w tym okre­sie;
3. sło­necz­na, cie­pła pora;
4. rów­no­wa­ga ducha, spo­kój wew­nętrz­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) chwi­lo­wy stan at­mos­fe­ry;

 (1.2) ładna po­go­da (1.1)

 (1.3) przy­jem­ny, ra­dos­ny stan psy­chi­ki

 (1.4) stpol., śrpol., daw. okaz­ja, spo­sob­ność

Wiktionary

Po­go­da – stan at­mos­fe­ry w danym miej­scu i cza­sie; w szer­szym uję­ciu – wa­run­ki me­te­o­ro­lo­gicz­ne na danym ob­sza­rze. Ogół zja­wisk po­go­do­wych na danym ob­sza­rze w okre­sie wie­lo­let­nim (przy­najm­niej 30 lat) okre­śla­ny jest jako kli­mat. O ile nie jest po­da­ne ina­czej ter­min "po­go­da" jest ro­zu­mia­ny jako po­go­da na Ziemi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sprawdź jaka po­go­da bę­dzie jutro.

 (1.2) Wczo­raj nie było po­go­dy.

 (1.3) Po­go­da ducha nigdy go nie opu­szcza­ła.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈɡɔda, AS: pogoda

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pogodność ż., pogodynka ż., pogodynek m., gody m., godzina ż.

 czas. pogodnieć, rozpogodzić, wypogodzić, pogodzić, godzić

 przym. pogodny, pogodowy, godny

 przysł. pogodnie, pogodowo

Wiktionary


pogodnie

przy­słó­wek

 (1.1) bez chmur

 (1.2) z uśmie­chem, ra­do­śnie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W po­zo­sta­łej czę­ści kraju bę­dzie dzi­siaj po­god­nie.

 (1.2) Wal­dek od sa­me­go rana spo­glą­dał na nią po­god­nie i słał ukło­ny.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pogodny

 rzecz. pogoda ż., pogodynka ż., pogodność ż.

Wiktionary


pogodniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: po­god­nie


SJP.pl


pogodniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: po­god­ny


SJP.pl


pogodno

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Po­god­no – część Poz­na­nia
  • Po­god­no – osied­le ad­mi­ni­stra­cyj­ne Szcze­ci­na
  • Po­god­no – dawne osied­le ad­mi­ni­stra­cyj­ne Szcze­ci­na
  • Po­god­no – za­jezd­nia tram­wa­jo­wa w Szcze­ci­nie
  • Po­god­no – dawna dziel­ni­ca ad­mi­ni­stra­cyj­na Szcze­ci­na
  • Po­god­no – ze­spół mu­zycz­ny
  • Po­god­no – de­biu­tanc­ki album ze­spo­łu Po­god­no
  • Hu­fiec Po­god­no – Hu­fiec ZHP Szcze­cin-Po­god­no

Wikipedia


pogodność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest po­god­ne; cecha tych, któ­rzy są po­god­ni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pogodny

 przysł. pogodnie

 rzecz. pogoda ż.

Wiktionary


pogodny

1. cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się pię­kną po­go­dą; bezch­mur­ny, sło­necz­ny;
2. pełen spo­ko­ju, po­go­dy ducha; miły, we­so­ły


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) odz­na­cza­ją­cy się ładną po­go­dą, bra­kiem opa­dów

 (1.2) książk. pełen spo­ko­ju, we­so­ły, odz­na­cza­ją­cy się po­go­dą ducha

 (1.3) książk. wy­ra­ża­ją­cy takie cechy; we­so­ły, sym­pa­tycz­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dla­cze­go w taki po­god­ny dzień sie­dzisz w domu? Wy­szedł­byś na dwór.

 (1.2) Da­mian jest bar­dzo po­god­nym czło­wie­kiem.

 (1.3) Miło wi­dzieć u cie­bie wresz­cie po­god­ną twarz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈɡɔdnɨ, AS: pogodny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pogoda ż., pogodność ż., pogodynka ż.

 czas. pogodnieć ndk., rozpogodzić się dk., rozpogadzać się ndk.

 przym. pogodowy

 przysł. pogodnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2-3) wesoły, radosny, promienny, słoneczny, beztroski

Wiktionary


pogodotwórczy

ma­ją­cy wpływ na po­go­dę


SJP.pl


pogodowiec

sta­tek słu­żą­cy do badań me­te­o­ro­lo­gicz­nych i hy­dro­lo­gicz­nych


SJP.pl


pogodowo

przy­słó­wek

 (1.1) z punk­tu wi­dze­nia po­go­dy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cały dzień sie­dzia­łem przy kom­pu­te­rze i w końcu za­czą­łem szu­kać wy­mów­ki, żeby wyjść na dwór, tym bar­dziej że tu, w Mi­chi­gan, ide­al­nych po­go­do­wo dni wcale nie ma tak dużo – zima jest długa, a potem szyb­ko robi się strasz­nie go­rą­co.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pogoda ż.

 przym. pogodowy

Wiktionary


pogodowy

1. wy­ni­ka­ją­cy ze stanu po­go­dy; at­mos­fe­rycz­ny;
2. do­ty­czą­cy pro­gno­zy po­go­dy; sy­nop­tycz­ny


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy po­go­dy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pogoda ż.

 przym. pogodny

 przysł. pogodowo

Wiktionary


pogodoznawca

ba­dacz po­go­dy i kształ­tu­ją­cych ją czyn­ni­ków


SJP.pl


pogodoznawczyni

ba­dacz­ka po­go­dy i kształ­tu­ją­cych ją czyn­ni­ków


SJP.pl


pogodoznawstwo

dział me­te­o­ro­lo­gii ba­da­ją­cy po­go­dę oraz kształ­tu­ją­ce ją czyn­ni­ki


SJP.pl


pogodynek

ko­bie­ta przed­sta­wia­ją­ca pro­gno­zę po­go­dy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. pre­zen­ter te­le­wi­zyj­ny przed­sta­wia­ją­cy pro­gno­zę po­go­dy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­go­dy­nek w TVN za­po­wie­dział dłu­gotr­wa­łą suszę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔɡɔˈdɨ̃nɛk, AS: pogodỹnek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pogoda ż.

:: fż. pogodynka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) żart. pan Wicherek

Wiktionary


pogodynka

ko­bie­ta przed­sta­wia­ją­ca pro­gno­zę po­go­dy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. pre­zen­ter­ka te­le­wi­zyj­na przed­sta­wia­ją­ca pro­gno­zę po­go­dy

 (1.2) pot. au­to­ma­tycz­na usłu­ga te­le­fo­nicz­na po­da­ją­ca po­go­dę

Wiktionary

Po­go­dyn­ka – we Wroc­ła­wiu przy ulicy Świd­nic­kiej, po jej wschod­niej stro­nie, na jej prze­cię­ciu z Pro­me­na­dą Sta­ro­miej­ską, w po­bli­żu bu­dyn­ku daw­ne­go Od­wa­chu; wznie­sio­na w la­tach 80. XIX wieku. Jej lo­ka­li­za­cja w miej­scu prze­cię­cia głów­nej ulicy hand­lo­wej oraz sta­ro­miej­skie­go parku i forma małej ar­chi­tek­tu­ry, odz­wier­cied­la­ła XIX wiecz­ne kom­po­zy­cje uz­dro­wi­sko­we. Bu­dow­la pod­da­na zo­sta­ła grun­tow­nej kon­ser­wa­cji w la­tach 1984–1985.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­go­dyn­ka w Pol­sa­cie za­po­wie­dzia­ła na jutro słotę.

 (1.2) Przed wy­ja­zdem w długą trasę, za­wsze dzwo­nię na po­go­dyn­kę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔɡɔˈdɨ̃nka, AS: pogodỹnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pogoda ż.

:: fm. pogodynek m.

 przym. pogodny

 przysł. pogodnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) żart. pani Chmurka

Wiktionary


pogodzić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. go­dzić)

 (1.1) do­pro­wa­dzić do zgody

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pogodzenie n., pogoda ż.

Wiktionary


pogodziński

naz­wi­sko


SJP.pl


pogodówka

po­tocz­nie: czuj­nik po­go­dy lub moduł po­go­do­wy ste­ru­ją­cy pracą urzą­dzeń


SJP.pl


pogoić

1. spo­wo­do­wać wy­go­je­nie się ran; wy­go­ić;
2. po­go­ić się - prze­stać się ją­trzyć; za­bliź­nić się


SJP.pl


pogon

1. koń­co­wa frak­cja prze­cho­dzą­ca w pro­ce­sie de­sty­la­cji po głów­nym skład­ni­ku;
2. daw­niej: go­nit­wa, bieg


SJP.pl


pogonia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stpol. po­ścig

Wiktionary

Po­go­nia"" – pol­ski herb szla­chec­ki. We­dług naj­czę­ściej cy­to­wa­nej w daw­nych pu­bli­ka­cjach opi­nii Jana Dłu­go­sza herb ten po­cho­dzi z na­da­nia kró­lew­skie­go.

Naj­bar­dziej znane rody, pie­czę­tu­ją­ce się her­bem Po­go­nia to mię­dzy in­ny­mi: Plesz­kow­scy i Po­czo­bu­to­wie.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pɔˈɡɔ̃ɲa, AS: pogõńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gonitwa, pogoń

 czas. gonić, pogonić, przegonić, wygonić

 przym. gończy

Wiktionary


pogoniec

pająk ży­ją­cy w ściół­ce le­śnej


SJP.pl


pogonić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. po­ga­niać)

 (1.1) zmu­sić do szyb­kie­go uda­nia się w okre­ślo­nym kie­run­ku

 (1.2) zmu­sić do ry­chłe­go dzia­ła­nia

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. po­ga­niać)

 (2.1) udać się pręd­ko do­kądś

 (2.2) pró­bu­jąc do­go­nić, po­biec szyb­ko za kimś lub za czymś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. goniec mzw./mos./mrz., pogonienie n., pogoń ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2.2) pognać, popędzić

 (1.2) przynaglić

Wiktionary


pogonofobia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) psych. lęk przed za­ro­stem, brodą

Wiktionary


pogonofor

typ bez­krę­gow­ca mor­skie­go, ży­ją­ce­go w oa­zach go­rą­cych źró­deł na dnie oce­a­nicz­nym


SJP.pl


pogonowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Po­go­now­ski (ur. 1919, zm. 2017) – praw­nik, Spra­wied­li­wy wśród Na­ro­dów Świa­ta
  • Fran­ci­szek Jan Po­go­now­ski (ur. 1891, zm. 1976) – in­ży­nier, ofi­cer Armii Kra­jo­wej
  • Iwo Cy­prian Po­go­now­ski (ur. 1921, zm. 2016) – in­ży­nier, pu­bli­cy­sta po­lo­nij­ny
  • Jan Po­go­now­ski (ur. 1823, zm. 1897) – no­ta­riusz, na­czel­nik mia­sta Rze­szo­wa
  • Jerzy Po­go­now­ski (ur. 1951) – ma­te­ma­tyk, ję­zy­koz­naw­ca i logik
  • Piotr Po­go­now­ski (ur. 1973) – praw­nik
  • Sta­ni­sław Po­go­now­ski (ur. 1898, zm. 1934) – cho­rą­ży Le­gio­nów Pol­skich i Woj­ska Pol­skie­go
  • Ste­fan Po­go­now­ski (ur. 1895, zm. 1920) – po­rucz­nik pie­cho­ty
  • Zyg­munt Po­go­now­ski (ur. 1914, zm. 1995) – rze­mieśl­nik, poseł na Sejm PRL

Wikipedia


pogonów

1. koń­co­wa frak­cja prze­cho­dzą­ca w pro­ce­sie de­sty­la­cji po głów­nym skład­ni­ku;
2. daw­niej: go­nit­wa, bieg


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Po­go­nów – do­pływ Wie­prza
  • Po­go­nów – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. pu­ław­skim, w gmi­nie Ba­ra­nów
  • Po­go­nów – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. sied­lec­kim, w gmi­nie Zbu­czyn

Wikipedia


pogooglać

[czy­taj: po­gu­glać] po­tocz­nie: spę­dzić pe­wien czas na szu­ka­niu in­for­ma­cji w in­ter­ne­cie za po­mo­cą wy­szu­ki­war­ki Go­o­gle; po­gu­glo­wać, po­go­o­glo­wać


SJP.pl


pogooglować

[czy­taj: po­gu­glo­wać] po­tocz­nie: spę­dzić pe­wien czas na szu­ka­niu in­for­ma­cji w in­ter­ne­cie za po­mo­cą wy­szu­ki­war­ki Go­o­gle; po­gu­glo­wać, po­go­o­glać


SJP.pl


pogorszenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­gor­szyć.

 (1.2) zmia­na stanu zdro­wia na gor­szy

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pogarszać, pogorszyć dk.

Wiktionary


pogorszewo

Po­gor­sze­wo (kaszb. "Pògòrzewò" lub też "Pògòrszewò", niem. "Pug­gers­chow") – osada ka­szub­ska w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie lę­bor­skim, w gmi­nie Nowa Wieś Lę­bor­ska. Leży w po­bli­żu linii ko­le­jo­wej Lę­bork-Łeba i przy dro­dze wo­je­wódz­kiej nr 214.

Wikipedia


pogorszyć

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. po­gar­szać)

 (1.1) zmie­nić na gor­sze

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny po­gor­szyć się (ndk. po­gar­szać się)

 (2.1) ulec zmia­nie na gor­sze

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pogorszenie n.

Wiktionary


pogorzel

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. po­go­rze­li­sko

 (1.2) przest. pożar, po­żo­ga

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Po­go­rzel – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. miń­skim, w gmi­nie Sien­ni­ca
  • Po­go­rzel – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. mław­skim, w gmi­nie Wieczf­nia Ko­ściel­na
  • Po­go­rzel – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ot­woc­kim, w gmi­nie Ce­le­sty­nów
  • Po­go­rzel – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ot­woc­kim, w gmi­nie Osieck
  • Po­go­rzel – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. so­ko­łow­skim, w gmi­nie So­ko­łów Pod­la­ski
  • Po­go­rzel – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. goł­dap­skim, w gmi­nie Goł­dap
  • Po­go­rzel – część wsi Ol­szew­ni­ca w woj. lu­bel­skim, w pow. ra­dzyń­skim, w gmi­nie Ką­ko­lew­ni­ca
  • Po­go­rzel – dawna gro­ma­da w po­wie­cie goł­dap­skim
  • Po­go­rzel – dawna gro­ma­da w po­wie­cie miń­skim
  • Po­go­rzel – nie­czyn­ny przy­sta­nek ko­le­jo­wy
  • Re­zer­wat przy­ro­dy Bagno Po­go­rzel

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za­par­ko­wa­li­śmy na Spor­to­wej obok po­go­rze­li po domu Ge­rem­ków.

 (1.2) Od po­go­rze­li na dachu tanc­bu­dy za­ję­ły się są­sied­nie bu­dyn­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pogorzelisko n.

 czas. pogorzeć dk.

 przym. pogorzały

Wiktionary


pogorzela

1. mia­sto w Pol­sce;
2. wieś w Pol­sce


SJP.pl

Po­go­rze­la (niem. "Bran­den­ste­in") – mia­sto w woj. wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie go­styń­skim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Po­go­rze­la.

We­dług da­nych z 31 grud­nia 2017 r. mia­sto li­czy­ło 2098 miesz­kań­ców. W la­tach 2002–2017 licz­ba miesz­kań­ców wzro­sła o 6,8%.

Po­go­rze­la uzy­ska­ła lo­ka­cję miej­ską przed 1458 ro­kiem.

Wikipedia


pogorzelanin

miesz­ka­niec Po­go­rze­li (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


pogorzelanka

miesz­kan­ka Po­go­rze­li (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


pogorzelczyk

naz­wi­sko


SJP.pl


pogorzelec

czło­wiek, który stra­cił swój dom i mie­nie w po­ża­rze


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek, który stra­cił miesz­ka­nie i mie­nie na sku­tek po­ża­ru

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • po­go­rze­lec – czło­wiek, który stra­cił swój dom i mie­nie na sku­tek po­ża­ru
  • Po­go­rze­lec – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. bial­skim, w gmi­nie Sos­nów­ka
  • Po­go­rze­lec – część wsi Bar­bar­ka w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. kra­kow­skim, w gmi­nie Skała
  • Po­go­rze­lec – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. gar­wo­liń­skim, w gmi­nie Ma­cie­jo­wi­ce
  • Po­go­rze­lec – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. puł­tu­skim, w gmi­nie Po­krzyw­ni­ca
  • Po­go­rze­lec – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. wę­grow­skim, w gmi­nie Ło­chów
  • Po­go­rze­lec – część wsi Kal­ni­ków w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. prze­my­skim, w gmi­nie Stub­no
  • Po­go­rze­lec – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. sej­neń­skim, w gmi­nie Giby
  • Po­go­rze­lec – osada leśna w woj. pod­la­skim, w pow. sej­neń­skim, w gmi­nie Giby
  • Po­go­rze­lec – dawna gmina wiej­ska ist­nie­ją­ca w XIX wieku w gu­ber­ni war­szaw­skiej
  • Po­go­rze­lec – gro­ma­da w po­wie­cie sej­neń­skim
  • Po­go­rze­lec – gro­ma­da w po­wie­cie wło­daw­skim

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. gorąco n., pogorzelisko n., Pogorzała ż., gorzelnia ż., gorzałka ż., zgorzel ż., gorzenie n., zgorzenie n., Pogorzelec m., Pogorzel ż., Pogorzela ż., Pogorzelce nmos., Pogorzałki nmos., zgorzelina ż., ogorzałość ż., gorąc m., zagorzenie n., zagorzałość ż.

 czas. gorzeć ndk., zgorzeć dk., zagorzeć dk.

 przym. pogorzelczy, pogorzeliskowy, gorzelniany, gorzałkowy, gorzelny, zgorzelowy, ogorzały, gorący, zagorzały

 przysł. gorąco

Wiktionary


pogorzelica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. osada w gmi­nie Żer­ków;

 (1.2) geogr. wieś w gmi­nie Kar­ni­ce;

 (1.3) geogr. wieś w gmi­nie Rewal;

 (1.4) geogr. wieś w gmi­nie Ra­do­wo Małe;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Po­go­rze­li­ca – przy­sió­łek wsi Po­rąb­ka, w woj. ślą­skim, w pow. biel­skim, w gmi­nie Po­rąb­ka
  • Po­go­rze­li­ca – osada w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ja­ro­ciń­skim, w gmi­nie Żer­ków
  • Po­go­rze­li­ca – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. gry­fic­kim, w gmi­nie Kar­ni­ce
  • Po­go­rze­li­ca – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. gry­fic­kim, w gmi­nie Rewal
  • Po­go­rze­li­ca – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. ło­be­skim, w gmi­nie Ra­do­wo Małe
  • Po­go­rze­li­ca, rzeka w woj. po­mor­skim

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) Po­go­rze­li­ca jest nad­mor­ską miej­sco­wo­ścią wy­po­czyn­ko­wą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔɡɔʒɛˈlʲit͡sa, AS: pogoželʹica

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pogorzelicki

 rzecz. pogorzeliczanin, pogorzeliczanka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) Pogorzelica II

Wiktionary


pogorzelisko

miej­sce po ogni­sku lub po­ża­rze; zgli­szcze, po­ża­rzy­sko, po­pie­li­sko, spa­le­ni­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) szcząt­ki po­zo­sta­łe po po­ża­rze

 (1.2) miej­sce po po­ża­rze

 (1.3) przen. reszt­ki, po­zo­sta­ło­ści po czymś

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • po­go­rze­li­sko – szcząt­ki po po­ża­rze
  • Po­go­rze­li­sko − wieś na Ukra­i­nie, w re­jo­nie żół­kiew­skim ob­wo­du lwow­skie­go
  • Po­go­rze­li­sko − ka­na­dyj­ski film dra­ma­tycz­ny z 2010 roku, w re­ży­se­rii De­ni­sa Vil­le­ne­u­ve'a
  • Po­go­rze­li­sko − ame­ry­kań­sko-po­łud­nio­wo­a­fry­kań­ski thril­ler z 1990 roku, w re­ży­se­rii Ja­me­sa Al­le­na

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌpɔɡɔʒɛˈlʲiskɔ, AS: pogoželʹisko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pogorzelec m., pogorzel ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zgliszcze

 (1.3) ruiny, zgliszcze

Wiktionary


pogorzelski

przy­miot­nik od: Po­go­rzel, Po­go­rzel Mała, Po­go­rzel Wiel­ka, Po­go­rze­la


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Po­go­rze­lą, do­ty­czą­cy Po­go­rze­li

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pogorzela ż.

Wiktionary


pogorączkować

po­go­rącz­ko­wać się - de­ner­wo­wać się lub nie­cier­pli­wić się przez pe­wien czas


SJP.pl


pogotować

spę­dzić pe­wien czas na go­to­wa­niu; po­pich­cić


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) go­to­wać przez krót­ki od­ci­nek czasu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mocne pra­gnie­nie naj­le­piej uko­isz na­stę­pu­ją­cym na­po­jem: garść jęcz­mie­nia po­go­tuj z kwar­tą wody, prze­cedź, dolej czte­ry łyżki octu i dwie łyżki pra­śne­go miodu.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. gotować

Wiktionary


pogotowie

1. stan wzmo­żo­nej czuj­no­ści, go­to­wość do na­tych­mia­sto­we­go dzia­ła­nia;
2. in­sty­tu­cja świad­czą­ca do­raź­ną pomoc, zwła­szcza me­dycz­ną;
3. bu­dy­nek, w któ­rym mie­ści się ta in­sty­tu­cja;
4. spe­cjal­ny sa­mo­chód wy­po­sa­żo­ny w środ­ki do­raź­nej po­mo­cy me­dycz­nej, przy­sto­so­wa­ny do tran­spor­tu cho­rych; ka­ret­ka po­go­to­wia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) in­sty­tu­cja po­ma­ga­ją­ca w kry­tycz­nej sy­tu­a­cji

 (1.2) pot. ka­ret­ka

 (1.3) alarm

przy­słó­wek

 (2.1) stpol. szyb­ko

 (2.2) stpol. łatwo

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Po­go­to­wie ra­tun­ko­we
  • Po­go­to­wie cie­płow­ni­cze
  • Po­go­to­wie ener­ge­tycz­ne
  • Po­go­to­wie ga­zo­we
  • Po­go­to­wie prze­ciw­po­wo­dzio­we
  • Po­go­to­wie wodno-ka­na­li­za­cyj­ne
  • Ochot­ni­cze po­go­to­wie ra­tun­ko­we
  • Lot­ni­cze Po­go­to­wie Ra­tun­ko­we

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Le­ka­rze pra­cu­ją nie tylko w szpi­ta­lach, ale także w przy­chod­niach i po­go­to­wiu ra­tun­ko­wym.

 (1.3) Ogól­ne po­go­to­wie to praca na stat­ku, w któ­rej jed­no­cze­śnie bie­rze udział cała za­ło­ga lub jej zna­czą­ca część.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔɡɔˈtɔvʲjɛ, AS: pogotovʹi ̯e

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pogotowie ratunkowe

Wiktionary


pogować

śro­do­wi­sko­wo: tań­czyć pogo - gru­po­wy ta­niec cha­rak­te­ry­stycz­ny dla sub­kul­tu­ry pun­ków i me­ta­low­ców


SJP.pl


pogoń

1. próba schwy­ta­nia (kogoś, cze­goś); po­ścig
2. dą­że­nie do cze­goś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­dą­ża­nie za czymś/kimś w celu schwy­ta­nia tego obiek­tu; po­ścig

 (1.2) grupa ludzi pro­wa­dzą­cy pogoń (1.1)

 (1.3) przen. wy­tę­żo­ne dą­że­nie do osią­gnię­cia cze­goś

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 2. os. lp. rozk. od: po­go­nić

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pogoń Ruska
  • Pogoń (herb)
    • Pogoń (Vytis) – herb Re­pu­bli­ki Li­tew­skiej
    • Pogoń (Паго́ня, Pa­ho­nia) jako herb Bia­ło­ru­skiej Re­pu­bli­ki Lu­do­wej (1918–1919) i Re­pu­bli­ki Bia­ło­ru­si (1991–1995)
    • Herb Brań­ska, Herb Sied­lec, Herb Puław, Herb wo­je­wództ­wa bia­ło­stoc­kie­go (1919-1939), Herb wo­je­wództ­wa po­le­skie­go
  • Pogoń – część mia­sta Sos­no­wiec
  • Pogoń – część wsi Nie­doń w woj. łódz­kim, w pow. sie­radz­kim, w gmi­nie Błasz­ki
  • Pogoń – część wsi No­wo­sie­lec w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. ni­żań­skim, w gmi­nie Nisko
  • Pogoń Bar­li­nek
  • Pogoń Gro­dzisk Ma­zo­wiec­ki
  • Pogoń Imie­lin
  • Pogoń Ka­to­wi­ce

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) Syl­we­ster za pasem, już teraz jak grzy­by po de­szczu wy­ra­sta­ją skle­py i stra­ga­ny z pe­tar­da­mi, w po­go­ni za zy­skiem hand­low­cy za­po­mi­na­ją o obo­wią­zu­ją­cym za­ka­zie sprze­da­ży ar­ty­ku­łów pi­ro­tech­nicz­nych nie­let­nim […]

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔɡɔ̃ɲ, AS: pogõń

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. goniec m., pogonia ż.

 czas. pogonić

Wiktionary

Synonimy:

 gonitwa

Wiktionary


pogońce

daw­niej: żoł­nierz prze­no­szą­cy roz­ka­zy, mel­dun­ki; łącz­nik, go­niec


SJP.pl


pogońcowate

ro­dzi­na pa­ją­ków wy­stę­pu­ją­cych wszyst­kich stre­fach kli­ma­tycz­nych, obej­mu­ją­ca ponad 2000 ga­tun­ków; po­goń­ce


SJP.pl

Po­goń­co­wa­te (Ly­co­si­dae) – ro­dzi­na pa­ją­ków obej­mu­ją­ca około 2400 ga­tun­ków po­dzie­lo­nych na 120 ro­dza­jów.

Wy­stę­pu­ją we wszyst­kich stre­fach kli­ma­tycz­nych. Są pa­ją­ka­mi po­lu­ją­cy­mi ak­tyw­nie, nie bu­du­ją więc sieci łow­nych. Za­miast tego zdane są na swój świet­ny wzrok.

Wikipedia


pogońcowaty

o ce­chach po­goń­co­wa­tych (ro­dzi­na pa­ją­ków)


SJP.pl


pogońcowiec

okrą­żel po­goń­co­wiec - błon­ków­ka z ro­dzi­ny na­stecz­ni­ko­wa­tych


SJP.pl


pograjka

lu­do­wa za­ba­wa przy mu­zy­ce na żywo


SJP.pl


pograne

1. grać przez jakiś czas;
2. za­grać lub zro­bić coś nie­u­dol­nie


SJP.pl


pogranicze

1. ob­szar przy gra­ni­cy cze­goś; przy­gra­ni­cze, nad­gra­ni­cze;
2. okres, stan, w któ­rym gra­ni­czą ze sobą dwie kul­tu­ry, epoki itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) geogr. ob­szar przy gra­ni­cy dzie­lą­cej prze­strze­nie

 (1.2) przen. wła­ści­wość, sy­tu­a­cja lub dzie­dzi­na bli­ska lub po­dob­na innej w tej samej ka­te­go­rii

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Po­gra­ni­cze – miej­sco­wość w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim
  • Kraj Su­de­tów, pohraniční území – re­gion w Cze­chach
  • Po­gra­ni­cze Kłodz­kie (cz. Kladské pomezí) – re­gion tu­ry­stycz­ny w Cze­chach Pół­noc­no-Wschod­nich przy gra­ni­cy z Pol­ską
  • Po­gra­ni­cze – po­tocz­nie Mar­chia Gra­nicz­na Poz­nań­sko-Za­chod­nio­pru­ska
  • Po­gra­ni­cze – ob­szar przy gra­ni­cy
  • Po­gra­ni­cze Woj­sko­we – bu­fo­ro­wy re­gion gra­nicz­ny mo­nar­chii habs­bur­skiej z os­mań­ską Tur­cją
  • Pół­noc­no-Za­chod­nia Pro­win­cja Po­gra­nicz­na – dawna pro­win­cja Pa­ki­sta­nu
  • „Po­gra­ni­cze” – ogól­no­pol­ski kon­kurs na re­por­taż ra­dio­wy or­ga­ni­zo­wa­ny przez Radio Olsz­tyn
  • Fun­da­cja Po­gra­ni­cze
  • Oś­ro­dek „Po­gra­ni­cze – sztuk, kul­tur, na­ro­dów”
  • Po­gra­ni­cze – po­wieść Eu­ge­niu­sza Pa­uksz­ty
  • Po­gra­ni­cze – ame­ry­kań­ski film z 2008 roku

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gwara laska sły­sza­na była do nie­daw­na na po­gra­ni­czu pol­sko-cze­skim.

 (1.2) Miał ziar­ni­cę zło­śli­wą – cho­ro­bę z po­gra­ni­cza no­wot­wo­rów, ale le­czo­ną za po­mo­cą che­mio­te­ra­pii na od­dzia­łach on­ko­lo­gicz­nych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔɡrãˈɲit͡ʃɛ, AS: pogrãńiče

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pograniczny, graniczny

 rzecz. pogranicznik mos., granica ż.

 czas. graniczyć

 przysł. pogranicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przygranicze, rubież

Wiktionary


pograniczniczka

1. żoł­nier­ka wojsk chro­nią­cych po­gra­ni­cze pań­stwa;
2. daw­niej: miesz­kan­ka te­re­nów nad­gra­nicz­nych


SJP.pl


pogranicznie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób po­gra­nicz­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wspól­ne pro­ble­my wy­ni­ka­ją­ce z ko­niecz­no­ści ochro­ny przy­ro­dy zwią­za­ne są prze­de wszyst­kim z obec­no­ścią po­ło­żo­nych po­gra­nicz­nie par­ków kra­jo­bra­zo­wych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pogranicze n., pogranicznik mos.

 przym. pograniczny

Wiktionary


pogranicznik

1. żoł­nierz wojsk chro­nią­cych po­gra­ni­cze pań­stwa;
2. daw­niej: miesz­ka­niec te­re­nów nad­gra­nicz­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) funk­cjo­na­riusz stra­ży gra­nicz­nej

 (1.2) daw. miesz­ka­niec te­re­nu przy­gra­nicz­ne­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na brze­gu ma­ry­na­rze i ofi­ce­ro­wie floty w czar­nych mun­du­rach, po­gra­nicz­ni­cy w zie­lo­nych uni­for­mach, żoł­nie­rze w pan­ter­kach spec­na­zu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pogranicze n., granica ż.

 przym. pograniczny, graniczny

 przysł. pogranicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) przyściennik, sąsiad

Wiktionary


pograniczny

znaj­du­ją­cy się nad gra­ni­cą, miesz­ka­ją­cy bli­sko gra­ni­cy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy po­gra­ni­cza

 (1.2) znaj­du­ją­cy się na po­gra­ni­czu

 (1.3) miesz­ka­ją­cy na po­gra­ni­czu

 (1.4) zwią­za­ny z po­gra­nicz­ni­ka­mi, ochro­ną gra­ni­cy

Wiktionary

Po­gra­nicz­ny ( Пагранічны, "Pah­ra­nicz­ny", ros. Пограничный, "Po­gra­nicz­nyj") – agro­mia­stecz­ko na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie gro­dzień­skim, w re­jo­nie brzo­sto­wic­kim, cen­trum ad­mi­ni­stra­cyj­ne siel­so­wie­tu Po­gra­nicz­ny. Po­ło­żo­ne jest 54 km na wschód od Bia­łe­go­sto­ku, 4,6 km od gra­ni­cy pol­sko-bia­ło­ru­skiej, u zbie­gu drogi re­pu­bli­kań­skiej R99 z drogą do przej­ścia gra­nicz­ne­go Bo­brow­ni­ki-Brzo­sto­wi­ca, w ofi­cjal­nej stre­fie przy­gra­nicz­nej Bia­ło­ru­si.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tra­dy­cja cy­ry­lo-me­to­dej­ska jest do dzi­siaj sym­bo­lem chor­wac­kie­go uporu w walce o włas­ną pod­mio­to­wość, re­zer­wy wobec Rzymu, a w ślad za tym — i me­ta­fo­rą po­gra­nicz­ne­go po­ło­że­nia: mię­dzy Wscho­dem a Za­cho­dem.

 (1.2) W lipcu 1940 roku zo­sta­ją in­ter­no­wa­ni w Por­tu­ga­lii, w po­gra­nicz­nym obo­zie Vil­lar For­mo­so.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pogranicze n., pogranicznik mos., granica ż.

 przysł. pogranicznie

 przym. graniczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2-3) przygraniczny, nadgraniczny

Wiktionary


pograsować

gra­so­wać przez jakiś czas


SJP.pl


pogratulować

zło­żyć komuś wy­ra­zy uz­na­nia z okaz­ji ja­kie­goś suk­ce­su lub szczę­śli­we­go wy­da­rze­nia


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. gra­tu­lo­wać)

 (1.1) zło­żyć gra­tu­la­cje

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gratulowanie n., gratulacje nmos., pogratulowanie n., gratulacja ż.

 wykrz. gratulacje

 czas. gratulować

Wiktionary


pograć

1. grać przez jakiś czas;
2. za­grać lub zro­bić coś nie­u­dol­nie


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. po­gry­wać)

 (1.1) pot. po­stą­pić nie­ucz­ci­wie w sto­sun­ku do kogoś

 (1.2) pot. tak sobie przez jakiś czas grać na in­stru­men­cie

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. brak)

 (2.1) spę­dzić czas na grze to­wa­rzy­skiej lub spor­to­wej

 (2.2) spę­dzić czas na grze na ja­kimś in­stru­men­cie

 (2.3) jakiś czas wy­stę­po­wać w fil­mach lub na sce­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Brzyd­ko z nimi po­gra­łeś, zo­ba­czysz, na pewno się zem­szczą.

 (2.1) Wpad­nij­cie wie­czo­rem, po­gra­my w ka­na­stę albo re­mi­ka.

 (2.1) Posz­li­śmy z Mać­kiem po­grać w kosza koło szko­ły.

 (2.2) Przy­je­cha­li, po­gra­li tro­chę na gi­ta­rach, zjed­li kieł­ba­sę i wró­ci­li do Ka­to­wic.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pogranie n., pogrywanie n., grajek mos., przygrywka ż.

 czas. grać ndk., pogrywać ndk.

 przym. growy

Wiktionary


pogrillować

[czy­taj: po­gri­lo­wać] spę­dzić pe­wien czas na gril­lo­wa­niu


SJP.pl


pogrobne

daw­niej:
1. po­grzeb;
2. opła­ta za po­grzeb;
3. bicie w dzwo­ny ko­ściel­ne na po­grze­bie; podz­won­ne;
4. opła­ta za bicie w dzwo­ny ko­ściel­ne na po­grze­bie; podz­won­ne


SJP.pl


pogrobny

daw­niej: po­gro­bo­wy, po­śmiert­ny


SJP.pl


pogrobowiec

1. dziec­ko uro­dzo­ne po śmier­ci ojca;
2. prze­no­śnie: zwo­len­nik prze­sta­rza­łej, sta­roś­wiec­kiej idei


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) dziec­ko uro­dzo­ne po śmier­ci ojca

 (1.2) przen. zwo­len­nik przebrz­mia­łych idei

Wiktionary

Po­gro­bo­wiec (łac. "post­hu­mus") – dziec­ko uro­dzo­ne po śmier­ci ojca. W śred­nio­wie­czu okre­śle­nie to sto­so­wa­no cza­sa­mi jako przy­do­mek wład­ców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ka­zi­mierz Spra­wied­li­wy był praw­do­po­dob­nie po­gro­bow­cem.

 (1.2) Czuję się coraz to śmiesz­nym po­gro­bow­cem Mło­dej Pol­ski, do któ­rej nigdy nie na­le­ża­łem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔɡrɔˈbɔvʲjɛt͡s, AS: pogrobovʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grobowniki nmos., grobowiec m., grób

 przym. pozagrobowy

Wiktionary


pogrom

za­da­nie komuś klę­ski, roz­gro­mie­nie, uni­ce­stwie­nie, wy­bi­cie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ma­so­we za­bój­stwo lud­no­ści na­le­żą­cej do tej samej grupy np. na­ro­do­wo­ścio­wej, et­nicz­nej, re­li­gij­nej

 (1.2) wojsk. ro­zbi­cie wojsk wroga

 (1.3) pot. za­da­nie komuś klę­ski

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 2. os. lp. rozk. od: po­gro­mić

Wiktionary

Po­grom (z погром: "po gromu", po gro­mie, po ude­rze­niu pio­ru­na) – za­da­nie komuś zu­peł­nej klę­ski, roz­gro­mie­nie wojsk nie­przy­ja­cie­la, wy­mor­do­wa­nie wielu ludzi, uni­ce­stwie­nie, wy­bi­cie.

Ter­min ten za­czął być po­wszech­nie roz­poz­na­wa­ny od 1905 roku, kiedy jako po­ję­cie po­cho­dzą­ce z ję­zy­ka ro­syj­skie­go ("po gromu": po gro­mie, po ude­rze­niu pio­ru­na), był uży­wa­ny przez an­giel­ską prasę do opisu ów­czes­nych

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Zrzu­ce­nie bomby w jed­nym mo­men­cie spo­wo­do­wa­ło po­grom wśród wroga.

 (1.3) Na­u­czy­ciel zro­bił wczo­raj istny po­grom – na spraw­dzia­nie po­ło­wa klasy do­sta­ła je­dyn­ki za ścią­ga­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔɡrɔ̃m, AS: pogrõm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pogromca m., pogromszczyk mos., pogromczyni ż.

Wiktionary


pogromca

1. ten, kto zwy­cię­żył, po­ko­nał kogoś;
2. osoba po­skra­mia­ją­ca dzi­kie zwie­rzę­ta; po­skra­miacz; po­skro­mi­ciel


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ten, kto kogoś lub coś zwy­cię­żył, po­ko­nał

 (1.2) tre­ser dzi­kich zwie­rząt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pogrom m.

:: fż. pogromczyni ż.

 czas. pogromić dk.

Wiktionary


pogromczyni

1. ko­bie­ta, która za­da­ła komuś klę­skę, po­ko­na­ła kogoś; zwy­cięż­czy­ni;
2. ko­bie­ta tre­su­ją­ca dzi­kie zwie­rzę­ta; po­skra­miacz­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta, która kogoś lub coś po­ko­na­ła

 (1.2) tre­ser­ka dzi­kich zwie­rząt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pogrom mrz.

:: fm. pogromca mos.

Wiktionary


pogromowy

→ po­grom


SJP.pl

Patrz:

pogrom

pogromszczyk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) uczest­nik po­gro­mu po stro­nie jego spraw­ców

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pogrom m.

Wiktionary


pogrubasić

uczy­nić coś grub­szym; po­gru­bić


SJP.pl


pogrubianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­gru­biać.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. grubiutki, grubiański

Wiktionary


pogrubienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­gru­bić.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grubas mos./mzw.

Wiktionary


pogrubić

zwięk­szyć gru­bość


SJP.pl

cza­sow­nik do­ko­na­ny (ndk. po­gru­biać)

 (1.1) uczy­nić grub­szym

 (1.2) za­sto­so­wać font w od­mia­nie po­gru­bio­nej (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. grubas mos./mzw.

Wiktionary


pogruchotanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­gru­cho­tać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pogruchotać dk.

Wiktionary


pogrudniowy

na­stę­pu­ją­cy po grud­niu


SJP.pl


pogrupować

1. przy­pi­sać do grup we­dług ja­kichś zasad; po­kla­sy­fi­ko­wać, po­ka­te­go­ry­zo­wać;
2. zgru­po­wać po kolei, wiele razy


SJP.pl


pogrypowy

pow­sta­ły po gry­pie, np. kom­pli­ka­cje po­gry­po­we


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) na­stę­pu­ją­cy po przej­ściu grypy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­wi­kła­nia te sta­no­wią 20-25% wszyst­kich po­gry­po­wych po­wi­kłań ne­u­ro­lo­gicz­nych, przy czym w od­dzia­łach za­kaź­nych od­se­tek ten może wzra­stać do 50%.

 (1.1) Bywa, że po­gry­po­we za­pa­le­nie mię­śnia ser­co­we­go koń­czy się nie­wy­dol­no­ścią serca, co może pro­wa­dzić nawet do śmier­ci.

Wiktionary


pogrywać

cza­sow­nik

 (1.1) pot. po­stę­po­wać nie­ucz­ci­wie z kimś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) No dobra, skoro tak chcesz z nami po­gry­wać, to nie widzę in­ne­go wyj­ścia. Sam chcia­łeś. Mie­ciu, wy­cią­gnij swo­je­go gnata i za­strzel tę pa­nien­kę.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pograć, grać

 rzecz. grajek mos., przygrywka ż.

 przym. growy

Wiktionary


pogryzienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­gryźć.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ry­zy­ko śmier­ci w wy­ni­ku po­gry­zie­nia wy­no­si we­dług Brad­ley 1 do 18 000 000, co zna­czy, że moż­li­wość tra­fie­nia szóst­ki w lotto jest dwa razy więk­sza, a praw­do­po­do­bień­stwo śmier­ci przez ude­rze­nie pio­ru­nem jest pięć razy więk­sze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔɡrɨˈʑɛ̇̃ɲɛ, AS: pogryźė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pogryźć dk., gryźć

 rzecz. gryzienie n.

Wiktionary


pogryźć

1. spo­wo­do­wać obra­że­nia ciała za po­mo­cą zębów;
2. gry­ząc, roz­drob­nić


SJP.pl

cza­sow­nik do­ko­na­ny

 (1.1) roz­drob­nić coś za po­mo­cą gry­zie­nia

 (1.2) zni­szczyć, ro­zer­wać coś za po­mo­cą gry­zie­nia

 (1.3) zra­nić kogoś lub coś za po­mo­cą gry­zie­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Stek jest zbyt stary, nie po­gry­zę go.

 (1.2) Ko­lej­ny wy­da­tek. Pies po­gryzł książ­kę, którą wy­po­ży­czy­łam z bi­blio­te­ki. Muszę od­ku­pić nową.

 (1.3) Je­stem w dro­dze do we­te­ry­na­rza, bo pies są­siad­ki po­gryzł mo­je­go uko­cha­ne­go kró­li­ka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. gryzienie n., pogryzienie n.

 czas. gryźć ndk.

Wiktionary


pogrzeb

1. po­szu­kać w czymś przez jakiś czas;
2. zło­żyć w gro­bie;
3. stra­cić coś de­fi­ni­tyw­nie;
4. za­sy­pać coś zie­mią, gru­zem itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) uro­czy­ste po­grze­ba­nie zmar­łe­go w ziemi

 (1.2) kon­dukt po­grze­bo­wy

 (1.3) przen. ko­niec ist­nie­nia cze­goś, upa­dek

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) rozk. 2 os. lp. od po­grze­bać

Wiktionary

Po­grzeb – ogół obrzę­dów to­wa­rzy­szą­cych po­chów­ko­wi lub kre­ma­cji zwłok zmar­łe­go; trak­to­wa­ny jako jeden z pod­sta­wo­wych obo­wiąz­ków mo­ral­nych, a czę­sto rów­nież re­li­gij­nych wobec zmar­łe­go; może być re­li­gij­ny lub świec­ki.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na po­grze­bie wujka było mnó­stwo ludzi. Wszy­scy chcie­li po­że­gnać zmar­łe­go.

 (1.2) Za po­grze­bem usta­wił się sznur sa­mo­cho­dów.

 (1.3) Ostat­nie wy­bo­ry oka­za­ły się po­grze­bem tej par­tii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔɡʒɛp, AS: pogžep

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pogrzebacz mrz., grzebanie n., pogrzebanie n., pogrzebisko n.

 czas. grzebać ndk., pogrześć dk., pogrzebać dk.

 przym. pogrzebowy, grzebalny, pogrzebny, niepogrzebany

 przysł. pogrzebowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pochówek; książk. inhumacja; podn. ostatnia posługa, ostatnia droga; gw. Górny Śląsk pogrzyb

 (1.2) kondukt

 (1.3) śmierć

Wiktionary


pogrzebacz

pręt sta­lo­wy uży­wa­ny do wy­gar­nia­nia węgli z pa­le­ni­ska


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) na­rzę­dzie w kształ­cie pręta za­koń­czo­ne­go ha­kiem, słu­żą­ce do pod­no­sze­nia fa­je­rek w piecu i prze­kła­da­nia węgli w jego pa­le­ni­sku;

Wiktionary

Po­grze­bacz – ręcz­ne na­rzę­dzie w po­sta­ci pręta z nie­pal­ne­go ma­te­ria­łu, zaz­wy­czaj me­ta­lo­we o dłu­go­ści około 1 metra (lub dłuż­sze­go), za­gię­te­go na końcu do po­sta­ci haka lub po­przecz­ki, słu­żą­ce do ob­słu­gi pa­le­ni­ska z rusz­tem lub bez rusz­tu na przy­kład pieca chle­bo­we­go, ko­min­ka.

Wikipedia

Powiązane:

 czas. grzebać, pogrzebać

 rzecz. pogrzebanie n., grzebanie n., pogrzeb mrz.

 przysł. pogrzebowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. gwara. kruk, gw. Białystok kruczek, gw. Górny Śląsk hoczek, gw. Poznań haczyk gw. Warszawa haczyk

Wiktionary


pogrzebanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­grze­bać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pogrzebisko n., pogrzebacz m., grzebanie n., pogrzeb mrz.

 czas. pogrzebać dk., grzebać ndk.

 przym. pogrzebowy, pogrzebny, grzebalny

 przysł. pogrzebowo

Wiktionary


pogrzebać

1. po­szu­kać w czymś przez jakiś czas;
2. zło­żyć w gro­bie;
3. stra­cić coś de­fi­ni­tyw­nie;
4. za­sy­pać coś zie­mią, gru­zem itp.


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) po­cho­wać zmar­łe­go

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (2.1) po­ko­pać czymś w ziemi

 (2.2) pot. spę­dzić pe­wien czas, prze­szu­ku­jąc coś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wczo­raj po­grze­ba­li­śmy na­sze­go ko­le­gę, który zmarł na COVID.

 (2.2) Po­grze­bię je­szcze w ar­chi­wum, może tam są te akta.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pogrzebacz m., pogrzeb m., pogrzebisko n., pogrzebanie n., grzebanie n.

 czas. grzebać ndk.

 przym. pogrzebowy, pogrzebny, grzebalny, niepogrzebany

 przysł. pogrzebowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pochować

 (2.2) przeszukać

Wiktionary


pogrzebień

Po­grze­bień (niem. "Po­grze­bin") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie ra­ci­bor­skim, w gmi­nie Kor­no­wac.

W la­tach 1945–1954 sie­dzi­ba gminy Po­grze­bień, na­stęp­nie do 1972 r. gro­ma­dy Po­grze­bień. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ka­to­wic­kie­go.

Wikipedia


pogrzebisko

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) daw. cmen­ta­rzy­sko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pogrzeb mrz., pogrzebanie n.

 czas. pogrześć dk., pogrzebać dk.

 przym. pogrzebowy, grzebalny

 przysł. pogrzebowo

Wiktionary


pogrzebnik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. ża­łob­nik, uczest­nik po­grze­bu

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pogrzebowy

Wiktionary


pogrzebny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) daw. zwią­za­ny z po­grze­bem, do­ty­czą­cy po­grze­bu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pogrzeb mrz., pogrzebanie n.

 przym. pogrzebowy

 czas. pogrzebać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pogrzebowy

Wiktionary


pogrzebownictwo

świad­cze­nie usług po­grze­bo­wych


SJP.pl


pogrzebowo

przy­słó­wek

 (1.1) na spo­sób po­grze­bo­wy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pogrzeb mrz., pogrzebacz mrz., grzebanie n., pogrzebanie n., pogrzebisko n.

 czas. pogrześć dk., pogrzebać dk.

 przym. pogrzebowy, grzebalny

Wiktionary


pogrzebowy

zwią­za­ny z po­grze­bem, po­chów­kiem


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z po­grze­bem, po­chów­kiem

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) smut­ny, po­nu­ry

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Dla­cze­go masz taką po­grze­bo­wą minę? Prze­cież nic ta­kie­go się nie stało.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔɡʒɛˈbɔvɨ, AS: pogžebovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pogrzeb m., pogrzebnik m., pogrzebownictwo n., pogrzebanie n., pogrzebisko n.

 czas. pogrzebać, grzebać

 przym. grzebalny, pogrzebny

 przysł. pogrzebowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) książk. funeralny, żałobny, pochówkowy

 (2.1) poet. chmurny, markotny, książk. minorowy, ponury, posępny, smętny, smutny, żałobny

Wiktionary


pogrzebywać

po­grze­by­wać szan­se - de­fi­ni­tyw­nie tra­cić szan­se na coś; grze­bać szan­se


SJP.pl


pogrzebówka

po­tocz­nie:
1. bran­ża po­grze­bo­wa;
2. za­si­łek po­grze­bo­wy;
3. ka­ra­wan


SJP.pl


pogrzechotać

spę­dzić pe­wien czas na grze­cho­ta­niu


SJP.pl


pogrzeszyć

spę­dzić pe­wien czas na grze­sze­niu


SJP.pl


pogrześć

prze­sta­rza­le: po­grze­bać, po­cho­wać zmar­łe­go


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) daw. po­grze­bać, po­cho­wać zmar­łe­go

Wiktionary

Powiązane:

 czas. grzebać

 rzecz. pogrzeb mrz., pogrzebisko n.

 przysł. pogrzebowo

Wiktionary


pogrzmieć

grzmieć przez pe­wien czas


SJP.pl


pogrzyb

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. po­grzeb

Wiktionary


pogrzybnica

po­grzyb­ni­ca Man­ner­he­i­ma - ga­tu­nek chrzą­szcza


SJP.pl


pogróżka

po­stra­sze­nie karą, zem­stą itp.; za­po­wiedź cze­goś złego


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) groź­ba, za­po­wiedź zro­bie­nia komuś cze­goś złego, po­stra­sze­nie kogoś karą, wy­rzą­dze­niem krzyw­dy, zem­stą itp.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Roz­sier­dzo­na G. na­ka­za­ła swym po­ma­gie­rom nękać są­sia­da te­le­fo­nicz­ny­mi po­gróż­ka­mi i żądać pie­nię­dzy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈɡruʃka, AS: pogruška

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. odgrażanie n., pogróż ż.

 czas. pogrozić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) groźba; daw. pogróż

Wiktionary


pogróżki

po­stra­sze­nie karą, zem­stą itp.; za­po­wiedź cze­goś złego


SJP.pl


pogrążanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­grą­żać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pogrążyć, pogrążać ndk.

Wiktionary


pogrążać

1. za­głę­biać, za­nu­rzać coś w czymś;
2. przy­czy­niać się do czy­jejś zguby;
3. po­grą­żać się - za­pu­szczać się w głąb cze­goś, za­nu­rzać się


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. po­grą­żyć)

 (1.1) nie­do­ko­na­ny od|po­grą­żyć.

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny po­grą­żać się (dk. po­grą­żyć się)

 (2.1) nie­do­ko­na­ny od|po­grą­żyć się.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zez­na­nia ko­lej­nych świad­ków po­grą­ża­ły coraz bar­dziej oskar­żo­ne­go o de­fra­u­da­cje ban­kie­ra.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈɡrɔ̃w̃ʒat͡ɕ, AS: pogrõũ̯žać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pogrążanie n., pogrążenie n.

Wiktionary


pogrążenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­grą­żyć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pogrążyć, pogrążać

Wiktionary


pogrążyć

1. za­głę­bić, za­nu­rzyć coś w czymś;
2. przy­czy­nić się do czy­jejś zguby;
3. po­grą­żyć się - za­pu­ścić się w głąb cze­goś, za­nu­rzyć się


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. po­grą­żać)

 (1.1) za­głę­bić lub za­nu­rzyć w czymś

 (1.2) przy­czy­nić się do czy­jejś zguby

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny po­grą­żyć się (ndk. po­grą­żać się)

 (2.1) za­nu­rzyć się głę­bo­ko w jakąś ciecz

 (2.2) po­gor­szyć swoją sy­tu­a­cję nie­wła­ści­wym po­stę­po­wa­niem

 (2.3) oddać się w ca­ło­ści ja­kiejś czyn­no­ści, myśli lub sta­no­wi

 (2.4) stać się mniej wi­docz­nym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Vimes zo­sta­wił Sybil po­grą­żo­ną we śnie, na­rzu­cił szla­frok i pocz­ła­pał boso do lo­do­wa­te­go holu.

 (2.3) Zwier­cia­dło wró­ci­ło na dawne miej­sce, lampy zga­sły i pokój znów się po­grą­żył w ciem­no­ści.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈɡrɔ̃w̃ʒɨt͡ɕ, AS: pogrõũ̯žyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pogrążanie n., pogrążenie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) zanurzyć się, utopić się

 (2.2) wpaść w tarapaty

 (2.3) skupić się, zająć się, oddać się

 (2.4) ukryć się, schować się

Wiktionary


poguglować

po­tocz­nie: spę­dzić pe­wien czas na szu­ka­niu in­for­ma­cji w in­ter­ne­cie za po­mo­cą wy­szu­ki­war­ki Go­o­gle; po­go­o­glo­wać, po­go­o­glać


SJP.pl


pogwar

nie­wy­raź­ny szmer od­gło­sów, do­cho­dzą­cy z od­da­li


SJP.pl


pogwarka

po­ga­węd­ka, roz­mo­wa, roz­mów­ka


SJP.pl


pogwałcać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. pog­wał­cić)

 (1.1) świa­do­mie na­ru­szać lub łamać coś, co po­win­no być prze­strze­ga­ne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pogwałcanie n.

Wiktionary


pogwałcenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) świa­do­me na­ru­sze­nie norm, praw

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Casus belli dla Bry­ta­nii sta­no­wi­ła de­cyz­ja Nie­miec o pog­wał­ce­niu te­ry­to­rium Bel­gii w na­dziei, że ich wiel­ka armia pod­bi­je Fran­cję tak szyb­ko, jak to zro­bi­ła kilka dzie­się­cio­le­ci wcze­śniej.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pogwałcić dk.

 rzecz. gwałt mrz., zgwałcenie n.

 przysł. gwałt

Wiktionary


pogwałcić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. pog­wał­cać)

 (1.1) zła­mać, na­ru­szyć, nie usza­no­wać ja­kie­goś norm, prawa, zasad, umowy lub god­no­ści

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pogwałcenie n., gwałt mrz., gwałtownik mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) naruszyć, podeptać, złamać

Wiktionary


pogwiazdorzyć

spę­dzić pe­wien czas na gwia­zdo­rze­niu


SJP.pl


pogwizd

Pog­wizd, Po­chwist, Po­chwi­ściel – rze­ko­me bó­stwo sło­wiań­skie, wzmian­ko­wa­ne po raz pier­wszy przez Ma­cie­ja Mie­cho­wi­tę. Pog­wizd miał­by być bo­giem wia­tru.

Bó­stwo takie wzmian­ku­je rów­nież Mar­cin Biel­ski:

Chwa­li­li za boga i Żywot, Po­go­dę, Nie­po­go­dę, którą zwali Po­chwi­stem, a dziś w Ma­zo­wszu zowią je­szcze Po­chwi­ściel, chwa­li­li i Pio­ru­na, Ruś zwła­szcza.

Wikipedia


pogwizdowski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Pog­wi­zdo­wa, zwią­za­ny z Pog­wi­zdo­wem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­sta­no­wi­li, że wezmą ślub w czerw­cu w pog­wi­zdow­skim ko­ście­le pa­ra­fial­nym.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pogwizdowianin mos., pogwizdowianka ż., Pogwizdów mrz.

Wiktionary


pogwizdów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. to­po­nim, nazwa kil­ku­dzie­się­ciu miej­sco­wo­ści lub ich czę­ści w Pol­sce;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pog­wi­zdów – część mia­sta Ra­ci­bórz
  • Pog­wi­zdów - hi­sto­rycz­na część mia­sta Tar­nów
  • Pog­wi­zdów – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. ja­wor­skim, w gmi­nie Pa­szo­wi­ce
  • Pog­wi­zdów – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. bo­cheń­skim, w gmi­nie Boch­nia
  • Pog­wi­zdów – część wsi Bies­na w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. gor­lic­kim, w gmi­nie Łużna
  • Pog­wi­zdów – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. mie­chow­skim, w gmi­nie Charsz­ni­ca
  • Pog­wi­zdów – część wsi Ko­rzen­na w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. no­wo­są­dec­kim, w gmi­nie Ko­rzen­na
  • Pog­wi­zdów – część wsi Fa­li­sze­wi­ce w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. tar­now­skim, w gmi­nie Za­kli­czyn
  • Pog­wi­zdów – część wsi Łęg Tar­now­ski w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. tar­now­skim, w gmi­nie Żabno
  • Pog­wi­zdów – część wsi Jan­ków­ka w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. wie­lic­kim, w gmi­nie Wie­licz­ka
  • Pog­wi­zdów – część wsi Łęki Dolne w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. dę­bic­kim, w gmi­nie Pilz­no
  • Pog­wi­zdów – część wsi Świe­rzo­wa Pol­ska w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. kro­śnień­skim, w gmi­nie Chor­ków­ka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­je­cha­łam do Pog­wi­zdo­wa po ma­te­riał na pie­rzy­ny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pogwizdowianin mos., pogwizdowianka ż.

 przym. pogwizdowski

Wiktionary


pogódka

zdrob­nie­nie od: po­go­da


SJP.pl


pogórzanie

lud­ność za­miesz­ku­ją­ca we wsiach mię­dzy Du­naj­cem a Sanem


SJP.pl

Po­gó­rza­nie – duża pol­ska grupa et­no­gra­ficz­na za­miesz­ku­ją­ca Po­gó­rze (Cięż­ko­wic­kie, Ja­siel­skie, Dy­now­skie, Bu­kow­skie, Strzy­żow­skie) oraz za­chod­nią część Dołów Ja­siel­sko-Sa­noc­kich. Grupa zo­sta­ła wy­o­dręb­nio­na po II woj­nie świa­to­wej dla celów kla­sy­fi­ka­cji et­no­gra­ficz­nej przez Fran­cisz­ka Ko­tu­lę oraz Ro­ma­na Re­in­fus­sa.

Wikipedia


pogórzanin

przed­sta­wi­ciel grupy et­no­gra­ficz­nej za­miesz­ku­ją­cej Po­gó­rze


SJP.pl


pogórzański

→ po­gó­rze


SJP.pl

Patrz:

pogórze

pogórze

ob­szar nie­wiel­kich wznie­sień po­prze­dza­ją­cy wła­ści­we góry


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) geogr. pa­gór­ko­wa­ty ob­szar u pod­nó­ża pasma gór­skie­go;

Wiktionary

Po­gó­rze – teren gó­rzy­sty lub pa­gór­ko­wa­ty, po­roz­ci­na­ny do­li­na­mi rzecz­ny­mi, cza­sa­mi o wierz­cho­wi­nie znaj­du­ją­cej się na jed­nym po­zio­mie. Może ono być po­zo­sta­ło­ścią daw­nej po­wierzch­ni zrów­na­nej przez de­nu­da­cję.

Po­gó­rze może być po­ro­śnię­te przez ro­ślin­ność pię­tra po­gó­rza lub regla dol­ne­go.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pɔˈɡuʒɛ, AS: poguže

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. góra ż., górowanie n., podgórze n., Podgórze n., podgórzanin m., podgórzanka ż.

 czas. górować ndk.

 przym. górny

 przysł. góra

Wiktionary


pogębek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) stpol. bicie po twa­rzy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈɡɛ̃mbɛk, AS: pogẽmbek

Wiktionary


pogęstniały

stać się gę­stym po kolei lub stop­nio­wo w wielu miej­scach


SJP.pl


pogęstnieć

stać się gę­stym po kolei lub stop­nio­wo w wielu miej­scach


SJP.pl


pogłaskiwać

gła­skać przez pe­wien czas


SJP.pl


pogłaśniać

zwięk­szać gło­śność; pod­gła­śniać, zgła­śniać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. po­gło­śnić)

 (1.1) pot. nie­do­ko­na­ny od|po­gło­śnić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pogłośnić

 przym. głośnikowy

 rzecz. pogłos mrz.

Wiktionary


pogłodować

żyć przez pe­wien czas w bie­dzie, nie­do­stat­ku; po­bie­do­wać, po­we­ge­to­wać


SJP.pl


pogłodzić

1. gło­dzić przez pe­wien czas;
2. po­gło­dzić się - oddać się gło­dów­ce przez pe­wien czas


SJP.pl


pogłos

za­ni­ka­nie dźwię­ku po wy­ga­śnię­ciu jego źró­dła


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fiz. wy­wo­ła­ne dzia­ła­niem fal od­bi­tych w po­mie­szcze­niu zam­knię­tym, prze­dłu­że­nie czasu trwa­nia da­ne­go dźwię­ku;

 (1.2) akust. zwie­lo­krot­nie­nie dźwię­ku

 (1.3) książk. na­wią­za­nie do zda­rzeń i zja­wisk wcze­śniej­szych

 (1.4) muz. sztucz­ny efekt sto­so­wa­ny m.in. w mu­zy­ce elek­tro­nicz­nej imi­tu­ją­cy za­cho­wa­nie się dźwię­ku w prze­strze­niach zam­knię­tych

Wiktionary

Po­głos ("re­wer­be­ra­cja") – zja­wi­sko stop­nio­we­go za­ni­ka­nia ener­gii dźwię­ku po ucich­nię­ciu źró­dła, zwią­za­ne z wy­stę­po­wa­niem dużej licz­by fal od­bi­tych od po­wierzch­ni po­mie­szcze­nia. Ucho ludz­kie od­czu­wa po­głos jako prze­dłu­że­nie dźwię­ku. Po­głos jest okre­śla­ny ilo­ścio­wo przez czas po­gło­su, czyli licz­bę se­kund po­trzeb­ną na spa­dek po­zio­mu ci­śnie­nia aku­stycz­ne­go o 60 dB. Zja­wi­skiem od­wrot­nym (na­ra­sta­nia dźwię­ku po włą­cze­niu źró­dła) jest do­głos.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W pu­stych ko­ry­ta­rzach czy pu­stych sa­lach po­głos jest bar­dzo długi.

 (1.1) Był to po­głos ja­kiejś roc­ko­wej bal­la­dy, któ­rej słowa wy­da­ły się Kubie dziw­nie zna­jo­me.

 (1.1) Ich szep­ty nio­sły się wy­raź­nie dzię­ki po­gło­so­wi.

 (1.1) Na (…) pły­cie sły­szy­my me­lo­die zna­nych pie­śni ko­ściel­nych, jed­nak za­miast słów po­ja­wia­ją się inne dźwię­ki: szumy, trza­ski, dziw­ne po­gło­sy.

 (1.1) Wiele ce­nio­nych przez re­a­li­za­to­rów po­gło­sów pły­to­wych tłumi czę­stot­li­wo­ści po­wy­żej 5 kHz (…)

 (1.4) W la­tach pięć­dzie­sią­tych stu­dia coraz czę­ściej wy­po­sa­ża­ne były w urzą­dze­nia do wyt­wa­rza­nia sztucz­ne­go po­gło­su.

 (1.4) Przysz­ła pora na omó­wie­nie jed­ne­go z naj­bar­dziej na­du­ży­wa­nych efek­tów przez mło­dych pro­du­cen­tów. Tak, mowa o po­gło­sie (…).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pogłaśnianie n., pogłoska ż., pogłośnienie n.

 czas. pogłaśniać ndk., pogłośnić dk.

 przym. pogłosowy, głosowy, głośnikowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) echo

Wiktionary


pogłoska

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) roz­po­wszech­nia­na wia­do­mość, któ­rej au­ten­tycz­ność jest nie­pew­na, nie­spraw­dzo­na

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈɡwɔska, AS: pogu̯oska

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pogłos mrz.

 przym. głośnikowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) plotka

Wiktionary


pogłosować

spę­dzić pe­wien czas na od­da­wa­niu głosu w wy­bo­rach


SJP.pl


pogłowie

ogół zwie­rząt jed­ne­go ro­dza­ju, ga­tun­ku, rasy, płci lub wieku, wy­stę­pu­ją­cych w danym okre­sie na okre­ślo­nym te­re­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) roln. licz­ba – w od­nie­sie­niu do zwie­rząt ho­dow­la­nych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Spoś­ród zwie­rząt go­spo­dar­skich w Ka­to­wi­cach w 2010 po­gło­wie dro­biu li­czy­ło 56,8 tys., trzo­dy chlew­nej 589, a bydła 126 sztuk.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. głowa ż.

 przym. główny

Wiktionary


pogłowić

po­tocz­nie: po­gło­wić się - przez jakiś czas za­sta­na­wiać się nad ja­kimś trud­nym pro­ble­mem, za­da­niem; po­gim­na­sty­ko­wać się, po­głów­ko­wać, po­kom­bi­no­wać


SJP.pl


pogłowne

→ po­głów­ne


SJP.pl

Patrz:

pogłówne

pogłowny

w daw­nej Pol­sce: po­da­tek po­głow­ny - po­da­tek po­bie­ra­ny od każ­dej zo­bo­wią­za­nej do tego osoby; po­da­tek po­głów­ny, po­da­tek od głowy


SJP.pl


pogłośnić

zwięk­szyć gło­śność; pod­gło­śnić, przy­gło­sić


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. po­gła­śniać)

 (1.1) pot. spo­wo­do­wać, że ja­kieś urzą­dze­nie wy­da­je gło­śniej­sze dźwię­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mo­żesz po­gło­śnić te­le­wi­zor? Nie sły­szę, co mówią.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pogłośnienie n., pogłaśnianie n., głośność ż., pogłos m., głos m.

 czas. pogłaśniać ndk.

 przym. głośnikowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dać głośniej, zrobić głośniej

Wiktionary


pogłuchły

taki, który po­głuchł (po­głuch­nął)


SJP.pl


pogłupiały

taki, który po­głu­piał


SJP.pl


pogłówne

w daw­nej Pol­sce: po­da­tek obli­cza­ny od każ­dej osoby; po­da­tek po­głów­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) hist. w daw­nej Pol­sce: po­da­tek pła­co­ny od każ­dej osoby po­cho­dze­nia ta­tar­skie­go, ży­dow­skie­go bądź cy­gań­skie­go

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈɡwuvnɛ, AS: pogu̯uvne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pogłówny

 wyrażenie podatek pogłówny

 rzecz. głowa ż.

Wiktionary


pogłówny

1. o na­wo­zach, na­wo­że­niu: sto­so­wa­ny w cza­sie wzro­stu ro­ślin;
2. daw­niej: li­czo­ny od każ­dej osoby;
3. w daw­nej Pol­sce: po­da­tek po­głów­ny - po­da­tek po­bie­ra­ny od każ­dej zo­bo­wią­za­nej do tego osoby; po­da­tek po­głow­ny, po­da­tek od głowy


SJP.pl


pogłębiacz

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Po­głę­biacz (na­rzę­dzie skra­wa­ją­ce)
  • Po­głę­biacz (część pługa)

Wikipedia


pogłębianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­głę­biać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pogłębienie n., pogłębiarka ż., pogłębiacz m.

 czas. pogłębiać ndk., pogłębić dk.

 przym. głęboki

Wiktionary


pogłębiarka

sta­tek wodny z urzą­dze­nia­mi do po­głę­bia­nia rzeki, ka­na­łu itp. po­przez wy­do­by­wa­nie grun­tu z dna wód; ba­gier, ba­grow­ni­ca, czer­par­ka, czer­pacz­ka, draga, szla­mow­nik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) żegl. jed­nost­ka pły­wa­ją­ca przez­na­czo­na do po­głę­bia­nia ak­we­nów mor­skich lub śród­lą­do­wych;

Wiktionary

Po­głę­biar­ka (ba­grow­ni­ca, draga) – jed­nost­ka pły­wa­ją­ca, któ­rej przez­na­cze­niem jest po­głę­bia­nie ak­we­nów mor­skich i śród­lą­do­wych.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. pogłębienie n., pogłębienie n., pogłębiacz m., pogłębianie n.

 czas. pogłębiać ndk., pogłębić dk.

 przym. głęboki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bagrownica, draga, bagier

Wiktionary


pogłębiarski

do­ty­czą­cy po­głę­bia­nia


SJP.pl


pogłębiać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. po­głę­bić)

 (1.1) po­wo­do­wać sta­nie się głęb­szym

 (1.2) przen. po­wo­do­wać na­si­le­nie

 (1.3) przen. czy­nić grun­tow­niej­szym, bar­dziej do­kład­nym

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny po­głę­biać się (dk. po­głę­bić się)

 (2.1) sta­wać się głęb­szym

 (2.2) przen. sta­wać się bar­dziej wy­raź­nym

 (2.3) przen. sta­wać się bar­dziej grun­tow­nym, do­kład­niej­szym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy­szcząc ranę sta­raj się jej nie po­głę­biać.

 (1.2) Po­głę­bia­jąc wiarę w rze­czy­wi­stą obec­ność Chry­stu­sa w Eu­cha­ry­stii, Ko­ściół uś­wia­do­mił sobie sens mil­czą­cej ado­ra­cji Chry­stu­sa obec­ne­go pod po­sta­cia­mi eu­cha­ry­stycz­ny­mi.

 (2.2) Mię­dzy rze­czy­wi­sto­ścią dio­ni­zyj­ską a co­dzien­ną po­głę­bia się ot­chłań za­pom­nie­nia, która dzie­li jedną od dru­giej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pogłębienie n., pogłębiarka ż., pogłębianie n., głębokość ż.

 czas. pogłębić

 przym. głęboki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) wzmagać

 (2.2) wzmagać się

Wiktionary


pogłębienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­głę­bić.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pogłębianie n., pogłębiarka ż., pogłębiacz m.

 czas. pogłębiać ndk., pogłębić dk.

 przym. głęboki

Wiktionary


pogłębić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. po­głę­biać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|po­głę­biać.

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny po­głę­bić się (ndk. po­głę­biać się)

 (2.1) do­ko­na­ny od|po­głę­biać się.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pogłębiarka ż., pogłębianie n., pogłębienie n., głębokość ż.

 czas. pogłębiać ndk.

 przym. głęboki

Wiktionary


pohaftować

1. spę­dzić pe­wien czas na haf­to­wa­niu;
2. ozdo­bić haf­tem;
3. po­tocz­nie: zwy­mio­to­wać


SJP.pl


pohajtać

po­haj­tać się - po­tocz­nie: po­że­nić się; po­chaj­tać się


SJP.pl


pohamowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­ha­mo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hamowanie n., hamulec m., wyhamowanie n., hamulcowy mos.

 czas. pohamować dk., hamować ndk., wyhamować ndk.

 przym. hamulcowy, hamowniczy, hamulczy

Wiktionary


pohamować

1. za­ha­mo­wać bieg cze­goś, zwol­nić, zmniej­szyć pręd­kość lub za­trzy­mać coś cał­ko­wi­cie;
2. po­ha­mo­wać (się) - opa­no­wać (się), pow­strzy­mać (się) od cze­goś


SJP.pl


pohamowywać

1. ha­mo­wać bieg cze­goś, zwal­niać, zmniej­szać pręd­kość lub za­trzy­my­wać coś cał­ko­wi­cie;
2. po­ha­mo­wy­wać (się) - opa­no­wy­wać (się), pow­strzy­my­wać (się) od cze­goś


SJP.pl


pohandlować

wziąć udział w paru tran­sak­cjach kupna lub sprze­da­ży, spę­dzić pe­wien czas na hand­lo­wa­niu, uczest­ni­czyć w hand­lu przez jakiś czas


SJP.pl


pohaniec

nędz­nik, nie­go­dzi­wiec, nik­czem­nik


SJP.pl

Po­ha­niec – (1668 m n.p.m.) szczyt w pół­noc­no−za­chod­niej czę­ści Gor­ga­nów, które są czę­ścią Be­ski­dów Wschod­nich. Szczyt ten znaj­du­je się w ra­mie­niu Jajka Ilem­skie­go, na pół­noc od prze­łę­czą So­łot­win­ka (1355 m n.p.m.).

Wikipedia


poharatać

po­ha­ra­tać (się) - po­ra­nić (się), po­ka­le­czyć (się) dot­kli­wie w wielu miej­scach, a o przed­mio­tach także: po­ła­mać (się), po­ni­szczyć (się)


SJP.pl


poharcować

po­ba­wić się, spę­dzić pe­wien czas na we­so­łej, czę­sto ha­ła­śli­wej za­ba­wie, poś­wię­cić pe­wien czas na harce; po­ha­sać


SJP.pl


pohasać

po­ba­wić się, spę­dzić pe­wien czas na we­so­łej, czę­sto ha­ła­śli­wej za­ba­wie, poś­wię­cić pe­wien czas na ha­sa­nie, harce; po­har­co­wać


SJP.pl


pohałasowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­ha­ła­so­wać.

Wiktionary


pohałasować

po­ro­bić ha­ła­su, spę­dzić pe­wien czas na ha­ła­so­wa­niu, a także: po­na­rze­kać, wy­ra­żać przez jakiś czas swoje nie­za­do­wo­le­nie, de­za­pro­ba­tę


SJP.pl


pohańbiać

rzad­ko: okry­wać hańbą; hań­bić


SJP.pl


pohańbić

po­hań­bić (się) - przy­nieść po­tę­pie­nie i po­gar­dę, po­czy­nić ujmę na ho­no­rze, okryć (sie­bie) hańbą, po­stę­pu­jąc w spo­sób nie­god­ny, nie­wła­ści­wy


SJP.pl


pohejtować

spę­dzić pe­wien czas na hej­to­wa­niu


SJP.pl


pohitlerowski

sta­no­wią­cy po­zo­sta­łość po Adol­fie Hit­le­rze, na­zi­stach i ich dzia­ła­niach, zwią­za­ny w jakiś spo­sób z przesz­ło­ścią na­ziz­mu (np. po­hit­le­row­ski za­kład)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy okre­su po hit­le­ryz­mie

 (1.2) po­zo­sta­wio­ny przez hit­le­row­ców

Wiktionary

Powiązane:

 przym. hitlerowski

Wiktionary


pohl

[czy­taj: pol] naz­wi­sko, np. Hert­ha Pohl (1889-1954) - pi­sar­ka nie­miec­ka


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Carl Fer­di­nand Pohl – nie­miec­ki or­ga­ni­sta, kom­po­zy­tor, bi­blio­te­karz i pi­sarz mu­zycz­ny
  • Er­nest Pohl – pol­ski pił­karz
  • Fre­de­rik Pohl – ame­ry­kań­ski pi­sarz
  • Hert­ha Pohl – nie­miec­ka pi­sar­ka
  • Hugo von Pohl – ko­man­dor nie­miec­kiej floty
  • Inga Pohl – oby­wa­tel­ka Nie­miec, żona Boh­da­na Sti­szyn­skie­go, ofi­ce­ra KGB
  • Jo­hann Bap­tist Ema­nu­el Pohl (1782–1834) – au­striac­ki bo­ta­nik
  • Marek Pohl – pol­ski ho­ke­i­sta
  • Maria Cäcilie Pohl – nie­miec­ka pi­sar­ka
  • Os­wald Pohl – szef hit­le­row­skie­go WVHA
  • – nie­miec­ki uczo­ny, miesz­ka­ją­cy obec­nie w Szwe­cji
  • Ri­chard Pohl – nie­miec­ki kry­tyk mu­zycz­ny, poeta

Wikipedia


pohodować

1. spę­dzić pe­wien czas na ho­do­wa­niu cze­goś;
2. ho­do­wać po kolei, wiele razy


SJP.pl


pohodowlany

o kocie: po­cho­dzą­cy z ho­dow­li i przez­na­czo­ny do adop­cji


SJP.pl


poholować

spę­dzić pe­wien czas na ho­lo­wa­niu


SJP.pl


pohorecki

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bo­le­sław Nor­bert Po­ho­rec­ki – pol­ski praw­nik, spe­cja­li­sta prawa cy­wil­ne­go, pre­zes Izby Cy­wil­nej Sądu Naj­wyż­sze­go II RP, ofia­ra zbrod­ni ka­tyń­skiej
  • Fe­liks Po­ho­rec­ki – poseł do Sejmu Kra­jo­we­go Ga­li­cji III i VII ka­den­cji, bur­mistrz Tar­no­po­la, wła­ści­ciel dóbr Dyd­nia
  • Fe­liks Po­ho­rec­ki – pol­ski hi­sto­ryk me­die­wi­sta, ar­chi­wi­sta.

Wikipedia


pohospitacyjny

sta­no­wią­cy ślad po ho­spi­ta­cji (wi­zy­ta­cji, uczest­ni­cze­nie władz szkol­nych, na­u­czy­cie­li i kan­dy­da­tów na na­u­czy­cie­li w za­ję­ciach szkol­nych)


SJP.pl


pohuczeć

hu­czeć przez pe­wien czas


SJP.pl


pohukiwania

1. po­krzy­ki­wać, wy­da­wać okrzy­ki, a o przed­mio­tach także: rozbrz­mie­wać od czasu do czasu;
2. łajać, stro­fo­wać kogoś udzie­lać komuś na­pom­nie­nia lub na­ga­ny co pe­wien czas


SJP.pl


pohukiwanie

1. po­krzy­ki­wać, wy­da­wać okrzy­ki, a o przed­mio­tach także: rozbrz­mie­wać od czasu do czasu;
2. łajać, stro­fo­wać kogoś udzie­lać komuś na­pom­nie­nia lub na­ga­ny co pe­wien czas


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ornit. niski dźwięk wy­da­wa­ny i pow­ta­rza­ny przez sowy i pu­cha­cze

 (1.2) pow­ta­rza­ny głu­chy okrzyk

 (1.3) pow­ta­rza­na re­pry­men­da

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Obu­dzi­ło mnie po­hu­ki­wa­nie od stro­ny drzew.

 (1.2) Ra­dos­ne po­hu­ki­wa­nie wi­dow­ni wpra­wia­ło dy­rek­to­ra cyrku w dobry na­strój.

 (1.3) Miał już dosyć two­je­go po­hu­ki­wa­nia i uciekł z domu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. huk mrz.

 czas. pohukać dk., pohukiwać ndk.

Wiktionary


pohukiwać

1. po­krzy­ki­wać, wy­da­wać okrzy­ki, a o przed­mio­tach także: rozbrz­mie­wać od czasu do czasu;
2. łajać, stro­fo­wać kogoś udzie­lać komuś na­pom­nie­nia lub na­ga­ny co pe­wien czas


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. po­hu­kać)

 (1.1) o sowie, pu­cha­czu wy­da­wać głu­che dźwię­ki

 (1.2) gło­śno po­krzy­ki­wać, wy­da­wać głu­che dźwię­ki

 (1.3) upo­mi­nać wy­ra­ża­jąc de­za­pro­ba­tę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W od­da­li po­hu­ki­wał leśny pu­chacz.

 (1.2) Cyr­ko­wa wi­dow­nia po­hu­ki­wa­ła gło­śno i ra­do­śnie.

 (1.2) Ba­set­la po­hu­ki­wa­ła, na­da­jąc rytm me­lo­dii.

 (1.3) Prze­stał­byś już na niego po­hu­ki­wać, on się nie zmie­ni.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. huk mrz., pohukiwanie n.

 czas. pohukać dk.

Wiktionary


pohulanka

wiej­ska za­ba­wa ta­necz­na, po­tań­ców­ka


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Po­hu­lan­ka – część mia­sta Mysz­ków
  • Po­hu­lan­ka – część mia­sta Prusz­ków
  • Po­hu­lan­ka – część mia­sta War­sza­wa, w dziel­ni­cy We­so­ła
  • Po­hu­lan­ka – osada leśna w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. świec­kim, w gm. Osie
  • Po­hu­lan­ka – część wsi Nowy Maj­dan w woj. lu­bel­skim, w pow. chełm­skim, w gmi­nie Woj­sła­wi­ce
  • Po­hu­lan­ka – wieś w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie par­czew­skim, w gmi­nie Par­czew
  • Po­hu­lan­ka – część wsi Mcha­wa w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w pow. le­skim, w gm. Ba­li­gród
  • Po­hu­lan­ka – część wsi Ho­czew w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie le­skim, w gmi­nie Lesko
  • Po­hu­lan­ka – wieś w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie bia­ło­brze­skim, w gmi­nie Bia­ło­brze­gi
  • Po­hu­lan­ka – wieś w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie haj­now­skim, w gmi­nie Cze­rem­cha
  • Po­hu­lan­ka – część wsi Przy­by­nów w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w pow. mysz­kow­skim, w gm. Żarki
  • Po­hu­lan­ka – część wsi Udórz w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w pow. za­wier­ciań­skim, w gm. Żar­no­wiec

Wikipedia


pohulać

1. spę­dzić pe­wien czas na bez­tro­skiej za­ba­wie; po­ba­lo­wać, po­im­pre­zo­wać, po­sza­leć;
2. o wie­trze: wiać przez pe­wien czas sil­nie w róż­nych kie­run­kach;
3. po­tocz­nie: dzia­łać przez pe­wien czas bez żad­nej kon­tro­li


SJP.pl


pohuśtać

po­huś­tać (się) - spę­dzić pe­wien czas na huś­ta­niu (się), po­ko­ły­sać (się) na huś­taw­ce, po­bu­jać (się)


SJP.pl


pohybel

1. kon­struk­cja, na któ­rej wie­sza się ska­zań­ców oraz sama kara śmier­ci przez po­wie­sze­nie; szu­bie­ni­ca;
2. daw­niej o nie­szczę­ściu lub zgu­bie, za­tra­ce­niu; dziś tylko w prze­sta­rza­łym wy­ra­że­niu: na po­hy­bel - na zgubę, na za­tra­ce­nie, na nie­szczę­ście


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. szu­bie­ni­ca (urzą­dze­nie)

 (1.2) daw. szu­bie­ni­ca (kara)

 (1.3) daw. przen. nie­szczę­ście, za­tra­ce­nie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pohybelnik mrz.

Wiktionary


pohybelnik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) reg. miej­sce grzą­skie, nie­bez­piecz­ne do przej­ścia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) — Łoś idzie przez po­hy­bel­nik! — szep­nął Ro­so­mak. — Dla tego niema to­pie­li.

 (1.1) — A was co za licho w ten po­hy­bel­nik za­nio­sło? — za­wo­łał Ka­sjan, pod­cho­dząc. — Kto wy? Skąd?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pohybel mrz.

Wiktionary


poidealizować

spę­dzić pe­wien czas, przy­pi­su­jąc komuś lub cze­muś cechy do­sko­nal­sze od rze­czy­wi­stych


SJP.pl


poidentyfikować

zi­den­ty­fi­ko­wać po kolei, wiele razy


SJP.pl


poidełko

zdrob­nie­nie od: po­i­dło


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) małe po­i­dło

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Aby ułat­wić in­dy­czę­tom po­bie­ra­nie po­kar­mu, trze­ba za­pew­nić im do­sta­tecz­ną licz­bę kar­mi­de­łek i po­i­de­łek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poidło n., napój mrz.

Wiktionary


poidło

1. na­czy­nie lub urzą­dze­nie słu­żą­ce do po­je­nia zwie­rząt
2. picie dla bydła przy­go­to­wa­ne z wody za­pra­wio­nej mąką lub otrę­ba­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) na­czy­nie, ko­ry­to do po­je­nia zwie­rząt

Wiktionary

Po­i­dło, po­i­deł­ko, poj­nik, wo­do­pój – na­czy­nie lub miej­sce zwią­za­ne z pro­wa­dzo­ną przez ludzi ho­dow­lą zwie­rząt. Poz­wa­la za­spo­ka­jać pra­gnie­nie zwie­rzę­tom ho­dow­la­nym, ma­ją­cym ogra­ni­czo­ną moż­li­wość po­ru­sza­nia się.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. napój mrz., poidełko n.

 czas. poić ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pojnik

Wiktionary


poignorować

1. przez pe­wien czas ce­lo­wo cze­goś nie za­u­wa­żać bądź nie zwra­cać na coś uwagi;
2. po­i­gno­ro­wać się - igno­ro­wać jeden dru­gie­go przez pe­wien czas


SJP.pl


poigrać

1. po­ba­wić się, spę­dzić pe­wien czas na igra­niu, bez­tro­skiej za­ba­wie;
2. po­e­tyc­ko, naj­czę­ściej o świet­le: zadr­gać, mi­gnąć parę razy


SJP.pl


poigrywać

przez pe­wien czas trak­to­wać ważne spra­wy lek­ce­wa­żą­co, bez na­le­ży­tej po­wa­gi


SJP.pl


poikilocyt

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) biol. krwin­ka czer­wo­na o nie­re­gu­lar­nym kształ­cie błony ko­mór­ko­wej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Umiar­ko­wa­na po­i­ki­lo­cy­to­za może świad­czyć o sub­kli­nicz­nej po­sta­ci he­mo­li­zy, ale nie­licz­ne po­i­ki­lo­cy­ty ob­ser­wu­je się w pra­wi­dło­wych roz­ma­zach, jako wynik fiz­jo­lo­gicz­ne­go roz­pa­du krwi­nek czer­wo­nych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poikilocytoza ż.

Wiktionary


poikilocytoza

wy­stę­po­wa­nie we krwi znieksz­tał­co­nych krwi­nek czer­wo­nych; poj­ki­lo­cy­to­za


SJP.pl

Po­i­ki­lo­cy­to­za – wy­stę­po­wa­nie we krwi sil­nie znieksz­tał­co­nych krwi­nek czer­wo­nych. Wy­stę­pu­je ona mię­dzy in­ny­mi w nie­dokr­wi­sto­ści he­mo­li­tycz­nej i Ad­di­so­na-Bier­me­ra, u cho­rych na ostrą nie­wy­dol­ność nerek, mocz­ni­cę, mie­lo­fi­bro­zę, no­wot­wo­ry zło­śli­we i dzie­dzicz­ną py­ro­po­i­ki­lo­cy­to­zę oraz elip­to­cy­to­zę.

Wikipedia


poikilotermia

cecha zwie­rzę­cia zmie­nia­ją­ce­go tem­pe­ra­tu­rę ciała w za­leż­no­ści od tem­pe­ra­tu­ry oto­cze­nia; eg­zo­ter­micz­ność, zim­nokr­wi­stość, ek­to­ter­micz­ność, po­i­ki­lo­ter­micz­ność, poj­ki­lo­ter­mia, zmien­no­ciepl­ność


SJP.pl


poikilotermiczność

cecha zwie­rzę­cia zmie­nia­ją­ce­go tem­pe­ra­tu­rę ciała w za­leż­no­ści od tem­pe­ra­tu­ry oto­cze­nia; eg­zo­ter­micz­ność, zim­nokr­wi­stość, ek­to­ter­micz­ność, po­i­ki­lo­ter­mia, poj­ki­lo­ter­mia, zmien­no­ciepl­ność


SJP.pl


poikilotermiczny

→ po­i­ki­lo­ter­mia; poj­ki­lo­ter­micz­ny


SJP.pl


poimek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gram. nie­od­mien­na część mowy, łą­czą­ca się z wy­ra­zem (wy­stę­pu­ją­ca po nim) i zmie­nia­ją­ca jego sens, wy­stę­pu­ją­ca m.in. w ję­zy­kach ugro­fiń­skich;

 (1.2) daw. gram. su­fiks

Wiktionary

Po­i­mek ( post­po­si­tio) – nie­od­mien­na część mowy, która łączy się z wy­ra­zem i zmie­nia jego sens. Wy­stę­pu­je w wielu ję­zy­kach świa­ta, m.in. ba­skij­skim, in­do­e­u­ro­pej­skich, kart­wel­skich, ał­taj­skich, ugro­fiń­skich i pod wzglę­dem funk­cji w zda­niu przy­po­mi­na przy­i­mek, je­dy­ną róż­ni­cą jest wy­stę­po­wa­nie za, a nie przed wy­ra­zem okre­śla­nym.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pɔˈjĩmɛk, AS: poi ̯ĩmek

Wiktionary


poimpresjonistyczny

→ po­im­pre­sjo­nizm


SJP.pl

Patrz:

poimpresjonizm

poimprezować

spę­dzić pe­wien czas na im­pre­zo­wa­niu


SJP.pl


poinfekcyjny

pow­sta­ły w wy­ni­ku in­fek­cji


SJP.pl


poinformowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­in­for­mo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. informowanie n., informacja ż., informator m., informatorka ż., informacyjność ż.

 czas. informować ndk., poinformować dk.

 przym. informacyjny

 przysł. informacyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wtajemniczenie

Wiktionary


poinformowany

1. po­wia­do­mić kogoś o czymś, udzie­lić in­for­ma­cji;
2. po­in­for­mo­wać się: do­wie­dzieć się cze­goś, zo­stać po­wia­do­mio­nym o czymś, a także: wy­mie­nić się in­for­ma­cja­mi z kimś


SJP.pl


poinformować

1. po­wia­do­mić kogoś o czymś, udzie­lić in­for­ma­cji;
2. po­in­for­mo­wać się: do­wie­dzieć się cze­goś, zo­stać po­wia­do­mio­nym o czymś, a także: wy­mie­nić się in­for­ma­cja­mi z kimś


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. in­for­mo­wać)

 (1.1) udzie­lić in­for­ma­cji, po­wia­do­mić o czymś

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny po­in­for­mo­wać się (ndk. in­for­mo­wać się)

 (2.1) do­wie­dzieć się

 (2.2) prze­ka­zać sobie in­for­ma­cje

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) PZPN po­in­for­mo­wał wczo­raj, że w związ­ku z in­ten­syw­ny­mi opa­da­mi śnie­gu nie od­bę­dzie się więk­szość pla­no­wa­ća­no­wa­nych na ten we­e­kend me­czów pol­skiej lidze pił­kar­skiej.

 (2.2) W Iraku pod­ję­to próbę oba­le­nia pre­zy­den­ta Sa­da­ma Hu­saj­na, która nie po­wio­dła się dla­te­go, że dwie bry­ga­dy ar­ty­le­rii roz­po­czę­ły ją bez wza­jem­ne­go po­in­for­mo­wa­nia się o tym i sko­or­dy­no­wa­nia swych kro­ków.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. informacyjny

 rzecz. informatorka ż., informatyk mos., informowanie n., poinformowanie n.

 czas. informować

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) dowiedzieć się

Wiktionary


poinsecja

po­in­se­cja na­dob­na: pół­noc­no­a­me­ry­kań­ski ga­tu­nek krze­wu z ro­dzi­ny wil­czom­le­czo­wa­tych, cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się du­ży­mi czer­wo­ny­mi kwia­ta­mi o płat­kach w kształ­cie liści; po­in­set­tia, gwia­zda bet­le­jem­ska


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) syst. bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Eup­hor­bia pul­cher­ri­ma|ref=tak., ga­tu­nek ro­śli­ny krze­wia­stej z ro­dzi­ny wil­czom­le­czo­wa­tych, ho­do­wa­nej w ce­lach ozdob­nych;

 (1.2) bot. ro­śli­na z ga­tun­ku po­in­se­cja (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Nad­cho­dzi czas ku­po­wa­nia po­in­se­cji, zwa­nej po­pu­lar­nie gwia­zdą bet­le­jem­ską.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gwiazda betlejemska, poinsecja nadobna, wilczomlecz nadobny, wilczomlecz piękny

Wiktionary


poinsettia

pół­noc­no­a­me­ry­kań­ski ga­tu­nek krze­wu z ro­dzi­ny wil­czom­le­czo­wa­tych, cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się du­ży­mi czer­wo­ny­mi kwia­ta­mi o płat­kach w kształ­cie liści; po­in­se­cja na­dob­na, gwia­zda bet­le­jem­ska


SJP.pl


poinspekcyjny

taki, który prze­szedł in­spek­cję lub sta­no­wi po­zo­sta­łość po prze­pro­wa­dzo­nej in­spek­cji (np. pro­to­kół po­in­spek­cyj­ny, spra­wo­zda­nie po­in­spek­cyj­ne)


SJP.pl


poinspirować

in­spi­ro­wać przez pe­wien czas


SJP.pl


poinstalować

za­in­sta­lo­wać po kolei, wiele razy


SJP.pl


poinstruować

udzie­lić komuś in­struk­cji, wska­zó­wek w ja­kimś za­kre­sie, wy­ja­śnić komuś za­sa­dy dzia­ła­nia lub funk­cjo­no­wa­nia cze­goś


SJP.pl


pointa

[czy­taj: pu­en­ta] dow­cip­ne, celne, czę­sto za­ska­ku­ją­ce pod­su­mo­wa­nie, sfor­mu­ło­wa­nie wy­ra­ża­ją­ce sens wy­po­wie­dzi, opo­wia­da­nia itp., bę­dą­ce jego kul­mi­na­cyj­nym, koń­co­wym mo­men­tem; pu­en­ta, esen­cja dow­ci­pu, sedno dow­ci­pu


SJP.pl


pointe

[czy­taj: puęt] po­zy­cja stopy tan­cer­ki


SJP.pl


pointegrować

spę­dzić pe­wien czas na in­te­gro­wa­niu


SJP.pl


pointer

[czy­taj: pojn­ter]
1. przed­sta­wi­ciel rasy psów my­śliw­skich z grupy wyż­łów, o krót­kiej bia­łej sier­ści w brą­zo­we, bru­nat­ne lub czar­ne plamy;
2. w pro­gra­mo­wa­niu: zmien­na, która za­wie­ra adres pier­wszej ko­mór­ki pa­mię­ci, w któ­rej prze­cho­wy­wa­na jest inna zmien­na; zmien­na wskaź­ni­ko­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) kynol. rasa psów my­śliw­skich; pies na­le­żą­cy do tej rasy;

Wiktionary

Po­in­ter – jedna z ras psów, na­le­żą­ca do grupy wyż­łów, za­kla­sy­fi­ko­wa­na do sek­cji wyż­łów bry­tyj­skich i ir­landz­kich. Sta­no­wi osob­ną pod­sek­cję Po­in­te­rów. Typ wyż­ło­wa­ty. Pod­le­ga pró­bom pracy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Adam uwiel­biał po­lo­wać ze swoim po­in­te­rem na ku­ro­pat­wy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔjntɛr, AS: poi ̯nter

Wiktionary


pointeresować

po­in­te­re­so­wać się - spę­dzić pe­wien czas na in­te­re­so­wa­niu się


SJP.pl


pointować

[czy­taj: pu­en­to­wać] koń­czyć wy­po­wiedź po­in­tą - wy­ra­zi­stym, traf­nym pod­su­mo­wa­niem, czę­sto za­ska­ku­ją­cym lub żar­to­bli­wym; pu­en­to­wać


SJP.pl


pointy

[czy­taj: płen­ty] pan­to­fle z twar­dym no­skiem umoż­li­wia­ją­cym ta­niec na czub­kach pal­ców, uży­wa­ne w ba­le­cie; pu­en­ty, ba­let­ki


SJP.pl

Po­in­ty (fr. "po­in­te" – szpic) – twar­de ba­let­ki, uży­wa­ne w ba­le­cie, przez­na­czo­ne do tańca kla­sycz­ne­go lub ostat­nio uży­wa­ne w tańcu współ­czes­nym. Tan­cer­ki tań­cząc, stoją na sa­mych czub­kach pal­ców, czyli wcho­dzą na po­in­ty. Ar­tyst­ka wcho­dzą­ca na po­in­ty ma stwa­rzać wra­że­nie lek­ko­ści i uno­sze­nia się w po­wie­trzu.

Wikipedia


pointylista

[czy­taj: płen­ty­li­sta] ma­larz wier­ny za­sa­dom po­in­ty­liz­mu (pu­en­ty­liz­mu, wy­wo­dzą­ce­go się z im­pre­sjo­niz­mu kie­run­ku w ma­lar­stwie, któ­re­go tech­ni­ka po­le­ga na po­kry­wa­niu pła­szczyzn punk­ci­ka­mi czy­stej, nie­mie­sza­nej farby); pu­en­ty­li­sta


SJP.pl


pointylistka

→ po­in­ty­li­sta [czy­taj: płen­ty­list­ka]; pu­en­ty­list­ka


SJP.pl


pointylistyczny

[czy­taj: płen­ty­li­stycz­ny] zwią­za­ny w jakiś spo­sób z po­in­ty­liz­mem (pu­en­ty­liz­mem, wy­wo­dzą­cym się z im­pre­sjo­niz­mu kie­run­kiem w ma­lar­stwie, któ­re­go tech­ni­ka po­le­ga na po­kry­wa­niu pła­szczyzn punk­ci­ka­mi czy­stej, nie­mie­sza­nej farby); pu­en­ty­li­stycz­ny


SJP.pl


pointylizm

[czy­taj: płen­ty­lizm] wy­wo­dzą­cy się z im­pre­sjo­niz­mu kie­ru­nek w ma­lar­stwie, któ­re­go tech­ni­ka po­le­ga na po­kry­wa­niu pła­szczyzn punk­ci­ka­mi czy­stej, nie­mie­sza­nej farby; pu­en­ty­lizm


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) szt. tech­ni­ka ma­lar­ska po­le­ga­ją­ca na rów­no­mier­nym po­kry­wa­niu po­wierzch­ni obra­zu drob­ny­mi punk­ta­mi czy­stych ko­lo­rów;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przyj­mu­je się, że twór­cą pu­en­ty­liz­mu był Ge­or­ges Se­u­rat.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) puentylizm

Wiktionary


poinwestować

spę­dzić pe­wien czas na in­we­sto­wa­niu


SJP.pl


poironizować

spę­dzić jakiś czas na iro­ni­zo­wa­niu


SJP.pl


poirytowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­i­ry­to­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niepoirytowanie n.

 czas. poirytować dk.

Wiktionary


poirytowany

1. lekko zde­ner­wo­wać, spra­wić, że ktoś od­czu­wa gniew­ne pod­nie­ce­nie;
2. po­i­ry­to­wać się: zde­ner­wo­wać się, wpaść na jakiś czas w stan po­di­ry­to­wa­nia


SJP.pl


poirytować

1. lekko zde­ner­wo­wać, spra­wić, że ktoś od­czu­wa gniew­ne pod­nie­ce­nie;
2. po­i­ry­to­wać się: zde­ner­wo­wać się, wpaść na jakiś czas w stan po­di­ry­to­wa­nia


SJP.pl


poisson

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Siméon Denis Po­is­son uczo­ny fran­cu­ski
  • Po­is­son miej­sco­wość we Fran­cji, de­par­ta­ment Saône-et-Loire
  • Po­is­sons miej­sco­wość we Fran­cji, de­par­ta­ment Haute-Marne, kan­ton Po­is­sons
  • Po­is­son-Blanc Lac je­zio­ro w Ka­na­dzie (46° szer. płn.)

Wikipedia


poistnieć

1. ist­nieć przez pe­wien czas;
2. być zna­nym i od­gry­wać za­u­wa­żal­ną rolę przez pe­wien czas


SJP.pl


poitiers

[czy­taj: płatJE] mia­sto we Fran­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto we Fran­cji, w re­gio­nie Po­i­tou-Cha­ren­tes;

 (1.2) geogr. adm. gmina we Fran­cji z sie­dzi­bą władz w Po­i­tiers (1.1)

Wiktionary

Po­i­tiers () – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji, pre­fek­tu­ra de­par­ta­men­tu Vien­ne, po­ło­żo­na nad do­pły­wem Loary, rzeką Clain. Mia­sto jest hi­sto­rycz­ną sto­li­cą kra­i­ny Po­i­tou.

We­dług da­nych na rok 1999 gminę za­miesz­ki­wa­ły 83 400 osób, a gę­stość za­lud­nie­nia wy­no­si­ła 1874 osób/km² (wśród 1467 gmin daw­ne­go re­gio­nu Po­i­tou-Cha­ren­tes Po­i­tiers pla­su­je się na 1. miej­scu pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści, na­to­miast pod wzglę­dem po­wierzch­ni na miej­scu 65.).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Chcę po­je­chać do Po­i­tiers • Pan bur­mistrz ucie­szy się • Chcę zo­ba­czyć ten mały, ślicz­ny rynek • W dzień tak bar­dzo śpią­cy • A w nocy winem pach­ną­cy.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. poitierski

Wiktionary


poitierski

→ Po­i­tiers [czy­taj: płat­jer­ski]


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Po­i­tiers, do­ty­czą­cy Po­i­tiers

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Akt po­i­tier­ski był jed­nym z naj­dot­kli­wszych cio­sów dla emi­gra­cyj­nej pra­wi­cy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Poitiers n.

Wiktionary


poitou

[czy­taj: płaTU] kra­i­na hi­sto­rycz­na we Fran­cji


SJP.pl

Po­i­tou ("pol. hist." Pik­ta­wia) – kra­i­na hi­sto­rycz­na w za­chod­niej Fran­cji, na te­re­nie współ­czes­nych re­gio­nów Nowa Ak­wi­ta­nia (de­par­ta­men­ty Vien­ne i Deux-Sèvres) oraz Kraj Loary (de­par­ta­ment Wan­dea), po­ło­żo­na nad Oce­a­nem At­lan­tyc­kim.

Hi­sto­rycz­ną sto­li­cą kra­i­ny było Po­i­tiers, a in­ny­mi waż­niej­szy­mi mia­sta­mi – Niort, La Roche-sur-Yon oraz Châtellerault.

Wikipedia


poitou-charentes

[czy­taj: płaTU-szaRĄT] re­gion we Fran­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) hist. geogr. adm. dawny fran­cu­ski re­gion ad­mi­ni­stra­cyj­ny po­ło­żo­ny w za­chod­niej czę­ści kraju, znie­sio­ny w 2015 r.

Wiktionary

Po­i­tou-Cha­ren­tes – re­gion ad­mi­ni­stra­cyj­ny Fran­cji (1982–2015), po­ło­żo­ny w za­chod­niej czę­ści kraju, na wy­brze­żu at­lan­tyc­kim. Gra­ni­czy z re­gio­na­mi: od stro­ny pół­noc­no-za­chod­niej z Kra­jem Loary, od stro­ny pół­noc­no-wschod­niej z Re­gio­nem Cen­tral­nym, od wscho­du z Li­mo­u­sin i od po­łud­nia z Ak­wi­ta­nią. W jego skład wcho­dzą 4 de­par­ta­men­ty.

Wikipedia


poizdów

Po­i­zdów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie lu­bar­tow­skim, w gmi­nie Kock.

Wieś sta­no­wi so­łect­wo gminy Kock. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go (III 2011 r.) wieś li­czy­ła 354 miesz­kań­ców.

Miej­sco­wość jest sie­dzi­bą pa­ra­fii rzym­sko­ka­to­lic­kiej Na­ro­dze­nia św. Jana Chrzci­cie­la, na­le­żą­cej do me­tro­po­lii lu­bel­skiej, die­cez­ji sied­lec­kiej, de­ka­na­tu Ada­mów.

Wikipedia


poizolować

za­i­zo­lo­wać wiele ele­men­tów


SJP.pl


poić

1. dawać pić (aż do uga­sze­nia pra­gnie­nia);
2. po­tocz­nie: upi­jać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. na­po­ić)

 (1.1) po­da­wać napój

cza­sow­nik zwrot­ny poić się

 (2.1) o zwie­rzę­tach: pić

 (2.2) zob. upi­jać się.

 (2.3) zob. upa­jać się., za­chwy­cać się wi­do­kiem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na zle­ce­nie pi­sa­rza, który nie lubi być za­nie­po­ko­jo­ny, panny te prze­chwy­tu­je jego żona, poi her­ba­tą i od­wo­zi z po­wro­tem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔjit͡ɕ, AS: poi ̯ić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. napój mrz., poidło n.

 czas. pić

Wiktionary


poj.

skrót

 (1.1) = po­je­dyn­czy, po­je­dyn­cza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W tym zda­niu pod­miot jest w 3 os. l. poj. (= trze­ciej oso­bie licz­by po­je­dyn­czej)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔjɛˈdɨ̃n͇t͡ʃa, AS: poi ̯edỹṇča

Wiktionary


pojadać

jeść bez poś­pie­chu, z przer­wa­mi, po tro­chu


SJP.pl


pojagielloński

sta­no­wią­cy po­zo­sta­łość po dy­na­stii Ja­giel­lo­nów lub zwią­za­ny w jakiś spo­sób z okre­sem po jej ustą­pie­niu (np. po­ja­giel­loń­ski sejm elek­cyj­ny)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) hist. dzie­ją­cy się, od­by­wa­ny, prak­ty­ko­wa­ny lub pow­sta­ły po okre­sie pa­no­wa­nia Ja­giel­lo­nów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wobec tego za­sto­so­wa­no ten sam spo­sób obrad, który był znany już z cza­sów pier­wszej po­ja­giel­loń­skiej elek­cji: wy­bra­no po 4 po­słów z każ­de­go wo­je­wództ­wa do wspól­nych z se­na­to­ra­mi dy­sku­sji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔjäɟɛlˈːɔ̃j̃sʲci, AS: poi ̯äǵe•lõĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jagiellońskość ż., Jagiellonka ż., Jagiellon

 przysł. jagiellońsko

Wiktionary


pojana

afry­kań­ski ssak z ro­dzi­ny wi­we­ro­wa­tych


SJP.pl

Po­ja­na ("Po­ia­na") – ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny Ge­net­ti­nae w obrę­bie ro­dzi­ny wi­we­ro­wa­tych (Vi­ver­ri­dae).

Wikipedia


pojarać

po­tocz­nie: po­pa­lić


SJP.pl


pojaw

1. po­ja­wie­nie się w danym miej­scu dużej licz­by ro­ślin lub zwie­rząt da­ne­go ga­tun­ku;
2. daw­niej:
a) po­ja­wie­nie się, uka­za­nie się;
b) objaw, prze­jaw, oz­na­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rzad. (współcz. ekol.) po­ja­wie­nie się

 (1.2) przest. oz­na­ka lub objaw cze­goś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ma­so­we po­ja­wy le­min­gów zda­rza­ją się co czte­ry lata.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pojawienie się n., pojawianie n.

 czas. pojawiać się ndk., pojawić się dk.

Wiktionary


pojawianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­ja­wiać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔjaˈvʲjä̃ɲɛ, AS: poi ̯avʹi ̯ä̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pojawić się, pojawiać ndk., pojawić dk.

 rzecz. pojawienie n., pojaw mrz.

Wiktionary


pojawiać

po­ja­wiać się - sta­wać się wi­docz­nym, uka­zy­wać się przed kimś lub przed czymś, przy­bie­rać po­stać, formę wi­docz­ną gołym okiem


SJP.pl


pojawić

po­ja­wić się - stać się wi­docz­nym, uka­zać się przed kimś lub przed czymś, przy­brać po­stać, formę wi­docz­ną gołym okiem


SJP.pl


pojazd

1. śro­dek lo­ko­mo­cji do tran­spor­tu lą­do­we­go;
2. śro­do­wi­sko­wo: zło­śli­we ko­men­ta­rze, przy­kre uwagi w od­nie­sie­niu do innej osoby


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ma­szy­na mo­gą­ca prze­mie­szczać się sama lub z po­mo­cą zwie­rząt po­cią­go­wych;

 (1.2) pot. sa­mo­chód

 (1.3) slang. obra­za, uchy­bie­nie god­no­ści oso­bi­stej

 (1.4) śrpol. droga

 (1.5) stpol. praw­dop. obo­wią­zek do­star­cza­nia środ­ków tran­spor­tu wład­cy i jego urzęd­ni­kom

 (1.6) stpol. trat­wa jako jed­nost­ka uży­wa­na przy li­cze­niu drew­na na spław

Wiktionary

Po­jazd (od „po­jeź­dzić”) – urzą­dze­nie słu­żą­ce do tran­spor­tu lą­do­we­go ludzi lub ła­dun­ków, np. na ko­łach, gą­sie­ni­cach lub pło­zach.

Po­jazd może być na­pę­dza­ny włas­nym źró­dłem na­pę­du (za­si­la­nym z włas­ne­go lub zew­nętrz­ne­go źró­dła ener­gii), cią­gnię­ty lub pcha­ny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Pol­sce obo­wią­zu­je ruch pra­wo­stron­ny, to zna­czy, że kie­ru­ją­cy po­ja­zda­mi po­win­ni jeź­dzić moż­li­wie bli­sko pra­wej stro­ny jezd­ni.

 (1.2) Ulicą prze­je­cha­ło kilka po­ja­zdów rzą­do­wych.

 (1.3) (…) moim zda­niem na zwy­kłą obra­zę można przym­knąć oko, ale po­jazd po ro­dzi­nie (sta­rych) jest prze­sa­dą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔjast, AS: poi ̯ast

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jazda ż.

 czas. jeździć ndk., pojeździć dk.

 przym. pojazdowy

 wykrz. jazda

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) samochód, auto

Wiktionary


pojazdowiec

sta­tek do­sto­so­wa­ny do prze­ła­do­wy­wa­nia drob­ni­cy; sta­tek ro-ro; ro­ro­wiec


SJP.pl


pojazdowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z po­ja­zdem (po­ja­zda­mi), do­ty­czą­cy po­ja­zdu (po­ja­zdów)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pojazd mrz.

Wiktionary


pojałowice

Po­ja­ło­wi­ce – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie mie­chow­skim, w gmi­nie Mie­chów.

W la­tach 1954-1961 wieś była w gro­ma­dzie Wy­my­słów, po prze­nie­sie­niu sie­dzi­by gro­ma­dy wieś była sie­dzi­bą gro­ma­dy Po­ja­ło­wi­ce (gro­ma­da). W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa kie­lec­kie­go.

Wikipedia


pojałowski

naz­wi­sko


SJP.pl


pojałtański

bę­dą­cy na­stęp­stwem usta­leń kon­fe­ren­cji w Jał­cie w 1945 roku


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) hist. zwią­za­ny z usta­le­nia­mi kon­fe­ren­cji jał­tań­skiej, bę­dą­cy jej na­stęp­stwem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W Eu­ro­pie Wschod­niej na­stał ład po­jał­tań­ski.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Jałta ż.

 przym. jałtański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stalinowski, jałtański

Wiktionary


pojaśniały

stać się ja­śniej­szym, roz­ja­śnić się, zaś­wie­cić moc­niej, a o ko­lo­rze także: po­bled­nąć, stra­cić na na­sy­ce­niu, in­ten­syw­no­ści


SJP.pl


pojaśnieć

stać się ja­śniej­szym, roz­ja­śnić się, zaś­wie­cić moc­niej, a o ko­lo­rze także: po­bled­nąć, stra­cić na na­sy­ce­niu, in­ten­syw­no­ści


SJP.pl


pojaśnić

daw­niej: wy­ja­śnić, po­in­for­mo­wać, dać wska­zów­kę


SJP.pl


pojaździk

zdrob­nie­nie od: po­jazd; po­jeź­dzik


SJP.pl


pojczoć

cza­sow­nik do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. po­ży­czyć

Wiktionary


pojeb

po­pier­do­le­niec, po­je­ba­niec; wul­gar­nie:
1. czło­wiek chory umy­sło­wo, wa­riat;
2. obraź­li­we okre­śle­nie kie­ro­wa­ne głów­nie do męż­czyzn


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. wulg. po­gard. czło­wiek dzia­ła­ją­cy ir­ra­cjo­nal­nie, idio­tycz­nie; ktoś „po­je­ba­ny” lub kogo „po­je­ba­ło”

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 2. os. lp. rozk. od: po­je­bać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zro­bi­łaś się wście­kła i roz­go­ry­czo­na. Jak tak dalej pój­dzie zmie­nisz się w nie­złe­go po­je­ba.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔjɛp, AS: poi ̯ep

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pojebaniec m., jebanie n., pojebus mos., jebak mzw./mos.

 czas. pojebać, dojebać, jebać, odjebać, zjebać

 przym. pojebany, jebnięty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wariat, świr, szaleniec, wulg. pojebaniec, popierdoleniec, zjeb

Wiktionary


pojebanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­je­bać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niepojebanie n.

 czas. wyjebać, jebać, pojebać ndk.

 przym. pojebany, jebnięty

Wiktionary


pojebaniec

po­pier­do­le­niec, pojeb; wul­gar­nie:
1. czło­wiek chory umy­sło­wo, wa­riat;
2. obraź­li­we okre­śle­nie kie­ro­wa­ne głów­nie do męż­czyzn


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) wulg. zob. pojeb.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) posp. Sorry, ale ten po­je­ba­niec do­pier­da­la się do wszyst­kie­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pojeb mos., jebanie n., pojebus mos., jebak mzw./mos.

 czas. pojebać dk., dojebać dk., jebać ndk., odjebać dk., zjebać dk.

 przym. pojebany, jebnięty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wariat, świr, szaleniec, wulg. pojeb, popierdoleniec, zjeb

Wiktionary


pojebany

po­pier­do­lić; wul­ga­ryzm o wielu zna­cze­niach, m.in.:
1. oddać się czyn­no­ści je­ba­nia przez jakiś czas;
2. coś się komuś po­je­ba­ło - coś się komuś po­my­li­ło, ktoś się po­my­lił


SJP.pl

forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) imie­słów przy­miot­ni­ko­wy bier­ny od cza­sow­ni­ka: po­je­bać

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) wulg. po­gard. głupi, sza­lo­ny, nie­nor­mal­ny, dzi­wacz­ny, bez­sen­sow­ny

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Ten facet jest jakiś po­je­ba­ny!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔjɛˈbãnɨ, AS: poi ̯ebãny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jebak mzw./mos., pojebanie n., pojeb

 czas. pojebać, dojebać, jebać, zjebać, jebnąć

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) wulg. pierdolnięty

Wiktionary


pojebać

po­pier­do­lić; wul­ga­ryzm o wielu zna­cze­niach, m.in.:
1. oddać się czyn­no­ści je­ba­nia przez jakiś czas;
2. coś się komuś po­je­ba­ło - coś się komuś po­my­li­ło, ktoś się po­my­lił


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) wulg. po­mie­szać coś, pop­suć

 (1.2) wulg. spra­wić, że ktoś ma sza­lo­ne, idio­tycz­ne lub nie­do­rzecz­ne po­my­sły

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Antek po­je­bał wszyst­kie skar­pet­ki, nie mogę zna­leźć żad­nej pary.

 (1.2) Chce­cie iść o dru­giej w nocy na za­ku­py? Chyba was po­je­ba­ło!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈjɛbat͡ɕ, AS: poi ̯ebać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jebak mzw./mos., pojebanie n., pojeb, pojebaniec, pojebus

 przym. pojebany

 czas. dojebać, jebać, zjebać, jebnąć

 ims. pojebany

Wiktionary


pojebus

wul­gar­nie: ktoś po­je­ba­ny; pojeb, po­je­ba­niec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) obraź. wulg. ktoś nie­speł­na ro­zu­mu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈjɛbus, AS: poi ̯ebus

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pojebaniec m., pojeb m., jebak mzw./mos.

 czas. pojebać, jebać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pojebaniec, pojeb, zjeb

Wiktionary


pojebuska

→ po­je­bus


SJP.pl

Patrz:

pojebus

pojechanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­je­chać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔjɛˈxãɲɛ, AS: poi ̯eχãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pojechać

Wiktionary


pojechać

po­tocz­nie: ostro skry­ty­ko­wać kogoś; chłos­nąć, zrą­bać, spio­ru­no­wać


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. brak)

 (1.1) udać się do­kądś ja­kimś po­ja­zdem, lub na zwie­rzę­ciu

 (1.2) pot. o środ­kach lo­ko­mo­cji, tran­spor­tu: wy­ru­szyć w drogę w ja­kimś kie­run­ku; od­je­chać z miej­sca, gdzie się za­trzy­mał

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jutro po­ja­dę do Wroc­ła­wia.

 (1.1) Na urlop po­je­dzie­my sa­mo­cho­dem.

 (1.2) Po­ciąg do War­sza­wy już dawno po­je­chał.

 (1.2) Naj­pierw miały po­je­chać kom­pu­te­ry, ale w ostat­niej chwi­li kie­row­cy zmie­ni­li plan i w cza­sie kiedy pro­gra­mi­ści wy­ru­szy­li swo­i­mi sa­mo­cho­da­mi za­wieź­li tylko krze­sła.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈjɛxat͡ɕ, AS: poi ̯eχać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jechanie n., pojechanie n.

 czas. jechać ndk.

 przym. pojechany, jeździecki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) odjechać

Wiktionary


pojednanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) akt zgody do­ko­na­ny, by za­że­gnać trwa­ją­cy kon­flikt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pojednywanie n., jedynak mos.

 czas. jednać, pojednać dk., pojednywać ndk.

 przym. pojednawczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pogodzenie się, rekoncyliacja, zgoda

Wiktionary


pojednawca

daw­niej: ten, kto do­pro­wa­dza do po­jed­na­nia, godzi kogoś; roz­jem­ca


SJP.pl


pojednawczy

przy­miot­nik

 (1.1) skła­nia­ją­cy do po­jed­na­nia, ła­go­dzą­cy kon­flikt, na­sta­wio­ny na zgodę

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pojednanie n., pojednawczość ż.

 czas. pojednać dk., pojednywać ndk.

 przysł. pojednawczo

Wiktionary


pojednawstwo

spo­sób po­ko­jo­we­go za­łat­wia­nia spo­rów mię­dzy­na­ro­do­wych przy udzia­le ko­mi­sji po­jed­naw­czej; kon­cy­lia­cja


SJP.pl


pojednokrotny

daw­niej: jed­no­krot­ny, jed­no­ra­zo­wy


SJP.pl


pojedynczo

przy­słó­wek

 (1.1) sa­me­mu, w po­je­dyn­kę, od­dziel­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do kasy pro­szę pod­cho­dzić po­je­dyn­czo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔjɛˈdɨ̃n͇t͡ʃɔ, AS: poi ̯edỹṇčo

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pojedynczy

 rzecz. jeden n./mzw./mos., jedynak mos., pojedynczość ż., pojedynek mrz., jedność ż., jedynka ż., pojedynka

 przysł. w pojedynkę

 liczgł. jeden

 zaim. jeden

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) w pojedynkę

Wiktionary


pojedynczopodstawkowe

pod­kla­sa grzy­bów z klasy pie­czar­nia­ków


SJP.pl


pojedynczopodstawkowy

grzy­by po­je­dyn­czo­pod­staw­ko­we - pod­kla­sa grzy­bów z klasy pie­czar­nia­ków; grzy­by pie­czar­ko­po­dob­ne


SJP.pl


pojedynczość

→ po­je­dyn­czy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest po­je­dyn­cze; cecha tych, któ­rzy są po­je­dyn­czy

Wiktionary

Patrz:

pojedynczy

Powiązane:

 przym. pojedynczy

 przysł. pojedynczo

 rzecz. jedność ż., jedynak mos.

Wiktionary


pojedynczy

wy­stę­pu­ją­cy osob­no


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) taki, który jest tylko jeden; osob­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W ję­zy­ku pol­skim cytat umie­szcza się w pod­wój­nych, a w ję­zy­ku an­giel­skim – po­je­dyn­czych cu­dzy­sło­wach.

 (1.1) W trak­cie wy­bo­rów zda­rzy­ły się po­je­dyn­cze in­cy­den­ty, ale ogól­nie pa­no­wał spo­kój.

 (1.1) Z pi­sto­le­tu ma­szy­no­we­go można pro­wa­dzić ogień po­je­dyn­czy i cią­gły.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔjɛˈdɨ̃n͇t͡ʃɨ, AS: poi ̯edỹṇčy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jeden n./mzw./mos., jednostka ż., jedynka ż., jedność ż., jedynak m., jedynaczka ż., pojedynek mrz., pojedynczość ż.

 przym. jedyny

 przysł. pojedynczo

 zaim. jeden

 licz. jeden

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skr. poj.

Wiktionary


pojedynek

1. dawny spo­sób roz­strzy­ga­nia spo­rów i za­łat­wia­nia za­tar­gów ho­no­ro­wych przez walkę dwóch prze­ciw­ni­ków we­dług ści­śle usta­lo­nych reguł;
2. walka dwóch ry­ce­rzy;
4. w spor­cie: walka dwu prze­ciw­ni­ków;
3. w prze­no­śni: utarcz­ka słow­na mię­dzy dwie­ma stro­na­mi o prze­ciw­nych po­glą­dach;
5. stary dzik, ody­niec ży­ją­cy poza sta­dem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) dawna me­to­da roz­wią­zy­wa­nia za­tar­gów ho­no­ro­wych po­le­ga­ją­ca na walce dwóch prze­ciw­ni­ków uży­wa­ją­cych broni siecz­nej lub pal­nej w obec­no­ści se­kun­dan­tów

 (1.2) walka, spór mię­dzy dwie­ma stro­na­mi

Wiktionary

Po­je­dy­nek (łac. "du­e­lium", gr. "μονομαχία") – za­a­ran­żo­wa­na walka po­mię­dzy dwoma uz­bro­jo­ny­mi prze­ciw­ni­ka­mi sta­no­wią­ca ho­no­ro­wy spo­sób roz­strzy­gnię­cia sporu. W śred­nio­wie­czu po­je­dy­nek są­do­wy był czę­stym i osta­tecz­nym środ­kiem do­wo­do­wym w pro­ce­sie są­do­wym.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wy­wo­ła­ny na po­je­dy­nek facet w dre­li­chach chwiej­nym kro­kiem ru­szył w kie­run­ku Zygi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pojedynkowanie n., jedynka ż., jedyneczka ż., jeden

 czas. pojedynkować się ndk.

 przym. pojedynkowy, pojedynczy

 przysł. w pojedynkę, pojedynczo

 licz. jeden

 zaim. jeden

Wiktionary


pojedynka

1. jed­no­lu­fo­wa i jed­no­strza­ło­wa strzel­ba śru­to­wa; jed­no­rur­ka;
2. prze­sta­rza­le: jed­no­kon­na brycz­ka, do­roż­ka;
3. po­tocz­nie: jed­no­o­so­bo­wy pokój w ho­te­lu lub jed­no­o­so­bo­wa cela


SJP.pl


pojedynkomania

rzad­ko: mania na punk­cie po­je­dyn­ko­wa­nia się


SJP.pl


pojedynkowicz

ktoś czę­sto się po­je­dyn­ku­ją­cy, lu­bią­cy się po­je­dyn­ko­wać


SJP.pl


pojedzony

1. jeść przez pe­wien czas;
2. na­sy­cić się je­dze­niem; na­jeść się


SJP.pl


pojegi

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Lit­wie, w okrę­gu ta­u­ro­skim;

Wiktionary

Po­je­gi ( Pagėgiai:, Po­ge­gen) – mia­sto na Lit­wie, po­ło­żo­ne w okrę­gu ta­u­ro­skim, 30 km od Ta­u­ro­gów przy gra­ni­cy z Rosją, w obrę­bie hi­sto­rycz­nej Małej Litwy. Sie­dzi­ba władz re­jo­nu po­je­skie­go oraz gminy Po­je­gi ("Pagėgių seniūnija").

W mie­ście znaj­du­ją się ko­ściół ka­to­lic­ki, ko­ściół ewan­ge­lic­ki, cen­trum kul­tu­ry i bi­blio­te­ka, sta­cja ko­le­jo­wa Po­je­gi.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. pojeski

Wiktionary


pojem

forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) 1. os. lp. ter. → zob. po­jeść.

Wiktionary


pojemniczek

zdrob­nie­nie od: po­jem­nik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: po­jem­nik

 (1.2) mały po­jem­nik

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W szu­fla­dzie zna­la­zła mały po­jem­ni­czek wy­peł­nio­ny ja­kimś pły­nem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pojemnik m., pojemność ż.

 przym. pojemny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) pojemnik; zdrobn. naczyńko, zbiorniczek

Wiktionary


pojemniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: po­jem­nie


SJP.pl


pojemniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: po­jem­ny


SJP.pl


pojemnik

na­czy­nie do prze­cho­wy­wa­nia róż­nych rze­czy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zbior­nik (na­czy­nie, skrzy­nia, kosz itp.), w któ­rym prze­cho­wy­wa­ne są ma­te­ria­ły, to­wa­ry, przed­mio­ty, sub­stan­cje

 (1.2) za­war­tość po­jem­ni­ka (1.1)

 (1.3) in­form. kon­te­ner

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Brud­ną bie­liz­nę gro­ma­dzi­my w osob­nym po­jem­ni­ku.

 (1.1) Inna część mu­ze­um pre­zen­to­wać bę­dzie niek­tó­re z rze­czy, które biały czło­wiek ofia­ro­wał In­dia­nom w za­mian za ode­bra­ne im zie­mie i życie: cho­ro­by, al­ko­hol, ubó­stwo i kul­tu­ro­we zdzie­siąt­ko­wa­nie (sym­bo­li­zo­wa­ne przez zu­ży­te pusz­ki, drut kol­cza­sty, stare opony, pla­sti­ko­wy­a­sti­ko­we po­jem­ni­ki, itp.).

 (1.2) Wy­rzu­ci­łem już dziś trzy po­jem­ni­ki śmie­ci.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈjɛ̃mʲɲik, AS: poi ̯ẽmʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pojemność ż.

:: zdrobn. pojemniczek m.

 przym. pojemny, pojemnikowy, pojemnościowy, niepojemny

 przysł. pojemnie

Wiktionary


pojemnościomierz

przy­rząd do po­mia­ru po­jem­no­ści elek­trycz­nej; fa­ra­do­mierz


SJP.pl


pojemnościowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z po­jem­no­ścią, do­ty­czą­cy po­jem­no­ści

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pojemnik mrz., pojemność ż.

Wiktionary


pojemność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pa­ra­metr zbior­ni­ka lub na­czy­nia okre­śla­ją­cy, ile cie­czy, gazu lub ma­te­ria­łów syp­kich może się w nim zmie­ścić

 (1.2) elektr. zdol­ność ciała do gro­ma­dze­nia ła­dun­ku elek­trycz­ne­go;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Po­jem­ność jako ob­ję­tość na­czy­nia
  • po­jem­ność ad­sorp­cyj­na
  • po­jem­ność bu­fo­ro­wa
  • po­jem­ność czasz­ki
  • po­jem­ność ciepl­na
  • po­jem­ność elek­trycz­na
  • po­jem­ność mi­nu­to­wa
  • po­jem­ność re­je­stro­wa
  • po­jem­ność sko­ko­wa

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pɔˈjɛ̃mnɔɕt͡ɕ, AS: poi ̯ẽmność

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pojemnik m., pojemniczek mrz.

 przym. pojemnościowy, pojemny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) objętość

Wiktionary


pojemny

1. bę­dą­cy w sta­nie zmie­ścić w sobie dużą licz­bę, ilość cze­goś;
2. ma­ją­cy duży za­kres, np. po­jem­ny ter­min


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, w któ­rym można wiele zmie­ścić

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­jem­na lo­dów­ka marki Polar stała po lewej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈjɛ̃mnɨ, AS: poi ̯ẽmny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pojemniczek mrz., pojemnik mrz., pojemność

Wiktionary


pojenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|poić.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. napój mrz.

Wiktionary


pojezdne

daw­niej: me­lo­dia grana na trąb­ce, sy­gna­li­zu­ją­ca za­koń­cze­nie łowów


SJP.pl


pojezdny

daw­niej: uży­wa­ny do jazdy


SJP.pl


pojezierny

→ po­je­zie­rze


SJP.pl

Patrz:

pojezierze

pojezierze

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) geogr. pła­ski lub pa­gór­ko­wa­ty ob­szar po­lo­dow­co­wy, na któ­rym wy­stę­pu­je wiele je­zior

Wiktionary

Po­je­zie­rze – ob­szar wy­stę­po­wa­nia mło­do­gla­cjal­nej rzeź­by te­re­nu zwią­za­nej z plej­sto­ceń­ski­mi zlo­do­wa­ce­nia­mi. Cha­rak­te­ry­zu­je go spe­cy­ficz­ny uroz­ma­i­co­ny kra­jo­braz – obec­ność licz­nych je­zior po­lo­dow­co­wych (ryn­no­wych, mo­re­no­wych, oczek po­lo­dow­co­wych i in­nych) oraz form aku­mu­la­cji po­lo­dow­co­wej, ta­kich jak: wzgó­rza mo­re­no­we, drum­li­ny, ozy, san­dry, kemy itp.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na tym po­je­zie­rzu zwy­kli­śmy spę­dzać nasze wa­ka­cje let­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔjɛ̇ˈʑɛʒɛ, AS: poi ̯ėźeže

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pojezierny

 rzecz. jeziorko n., jezioro n., jeziorzysko n.

Wiktionary


pojezuicki

po­zo­sta­ły po je­zu­i­tach, bę­dą­cy nieg­dyś włas­no­ścią je­zu­i­tów


SJP.pl


pojeść

1. jeść przez pe­wien czas;
2. na­sy­cić się je­dze­niem; na­jeść się


SJP.pl


pojeździk

zdrob­nie­nie od: po­jazd; po­jaź­dzik


SJP.pl


pojeżdżać

po­tocz­nie: oce­niać ne­ga­tyw­nie, kry­ty­ku­jąc lub wy­zy­wa­jąc; jeź­dzić po kimś


SJP.pl


pojkilocytoza

wy­stę­po­wa­nie we krwi znieksz­tał­co­nych krwi­nek czer­wo­nych; po­i­ki­lo­cy­to­za


SJP.pl


pojkilotermia

cecha zwie­rzę­cia zmie­nia­ją­ce­go tem­pe­ra­tu­rę ciała w za­leż­no­ści od tem­pe­ra­tu­ry oto­cze­nia; eg­zo­ter­micz­ność, zim­nokr­wi­stość, ek­to­ter­micz­ność, po­i­ki­lo­ter­micz­ność, po­i­ki­lo­ter­mia, zmien­no­ciepl­ność


SJP.pl


pojkilotermiczny

→ poj­ki­lo­ter­mia; po­i­ki­lo­ter­micz­ny


SJP.pl


pojmać

schwy­tać, uwię­zić


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. poj­mo­wać)

 (1.1) zła­pać kogoś i po­zba­wić wol­no­ści, wziąć do nie­wo­li

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔjmat͡ɕ, AS: poi ̯mać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pojmanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) schwytać

Wiktionary


pojmowalność

rzad­kie: moż­li­wość poj­mo­wa­nia, ro­zu­mie­nia (cze­goś)


SJP.pl


pojmowalny

da­ją­cy się pojąć, moż­li­wy do zro­zu­mie­nia


SJP.pl


pojmowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|poj­mo­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔjmɔˈvãɲɛ, AS: poi ̯movãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pojmować, pojąć

 przym. pojętny, pojęciowy

 rzecz. pojęcie n.

Wiktionary


pojmować

ogar­niać ro­zu­mem, prze­ni­kać myślą, zda­wać sobie spra­wę z cze­goś; ro­zu­mieć


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. pojąć)

 (1.1) ro­zu­mieć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Marek nadal nie poj­mu­je zasad gry w ko­szy­ków­kę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔjˈmɔvat͡ɕ, AS: poi ̯movać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pojmowanie n., pojęcie

 przym. pojętny, pojęciowy

 czas. pojąć, jąć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rozumieć, kapować, łapać

Wiktionary


pojnik

po­i­dło do po­je­nia zwie­rząt


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) na­czy­nie do po­je­nia pta­ków

Wiktionary


pojojczeć

spę­dzić pe­wien czas na joj­cze­niu (na­rze­ka­niu, uty­ski­wa­niu); po­joj­czyć


SJP.pl


pojojczyć

spę­dzić pe­wien czas na joj­cze­niu (na­rze­ka­niu, uty­ski­wa­niu); po­joj­czeć


SJP.pl


pojugosłowiański

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który po­zo­stał po Ju­go­sła­wii, Ju­go­sło­wia­nach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ame­ry­ka­nie dali Ro­sja­nom do zro­zu­mie­nia, że nie ustą­pią w kwe­stii po­ko­jo­we­go upo­rząd­ko­wa­nia te­ry­to­riów po­ju­go­sło­wiań­skich (…)

Wiktionary


pojutrze

na­stęp­ne­go dnia po dniu ju­trzej­szym


SJP.pl

przy­słó­wek

 (1.1) za dwa dni, dwa dni po dniu dzi­siej­szym

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (2.1) dzień po ju­trze

Wiktionary

Po­ju­trze (ang. "The Day After To­mor­row") – ame­ry­kań­ski film ka­ta­stro­ficz­ny i fan­ta­stycz­no­na­u­ko­wy w re­ży­se­rii Ro­lan­da Em­me­ri­cha z 2004 roku. Opo­wia­da on o bar­dzo szyb­kich zmia­nach kli­ma­tu, które są po­wo­do­wa­ne przez bez­myśl­ność czło­wie­ka. Głów­ną po­sta­cią jest kli­ma­to­log Jack Hall, który już[] na kon­fe­ren­cji państw uprze­my­sło­wio­nych ostrze­ga, że po­waż­ne zmia­ny kli­ma­tycz­ne na Ziemi mogą zajść w prze­cią­gu naj­bliż­szych 100–1000 lat, lecz zmia­ny te na­stę­pu­ją już teraz.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za­pro­po­no­wa­łem są­sia­dom, żeby po­ju­trze przysz­li do nas na obiad.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈjuṭʃɛ, AS: poi ̯uṭše

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pojutrzejszy

 przysł. popojutrze, jutro

 czas. jutrać

 rzecz. jutro n., popojutrze n.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) stpol. zajutrze

Wiktionary


pojutrzejszy

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do po­ju­trza

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. pojutrze, jutro

 rzecz. pojutrze n., jutro n.

 czas. jutrać

Wiktionary


pojąć

1. zro­zu­mieć, przy­jąć wy­ja­śnie­nie;
2. wziąć w po­sia­da­nie; za­wład­nąć


SJP.pl

cza­sow­nik do­ko­na­ny

 (1.1) zro­zu­mieć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ge­niusz prze­stał się po­ja­wiać, jakby pojął, że wyrok za­padł osta­tecz­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. jąć, pojmować ndk.

 rzecz. pojęcie, pojmowanie, pojmowalność

 przym. pojmowalny, niepojmowalny, pojętny, pojęciowy

 przysł. pojmowalnie, niepojmowalnie

Wiktionary


pojęcie

1. kon­struk­cja my­ślo­wa odz­wier­cied­la­ją­ca jakąś rzecz, zja­wi­sko, ideę itp.;
2. po­gląd na coś, wie­dza o czymś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pojąć.

 (1.2) ro­zu­mie­nie lub świa­do­mość cze­goś, wie­dza bądź wy­o­bra­że­nie na jakiś temat

 (1.3) ter­min, okre­śle­nie, hasło, nazwa cze­goś ist­nie­ją­ce­go tylko w myśli

Wiktionary

Za­su­ge­ro­wa­no, aby ten ar­ty­kuł na różne ar­ty­ku­ły – trze­ba po­dzie­lić na ar­ty­kuł psy­cho­lo­gicz­ny i fi­lo­zo­ficz­no-lo­gicz­ny. To jest zresz­tą ra­czej po­ję­cie lo­gi­ki, nie fi­lo­zo­fii. Za­sta­no­wić się, jak roz­dzie­lić treść mię­dzy tym ha­słem a ha­słem idea.

Po­ję­cie – ab­strak­cyj­ny, my­ślo­wy od­po­wied­nik przed­mio­tu. Po zde­fi­nio­wa­niu po­ję­cie staje się ter­mi­nem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Jerzy nie ma po­ję­cia, do czego służy mysz­ka w kom­pu­te­rze!

 (1.3) Pro­fe­sor wpro­wa­dził do ma­te­ma­ty­ki nowe po­ję­cie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈjɛ̇̃ɲt͡ɕɛ, AS: poi ̯ė̃ńće

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pojmowanie n.

 czas. pojmować ndk., pojąć dk.

 przym. pojęciowy, pojętny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) termin

Wiktionary


pojęciowy

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z po­ję­ciem, do­ty­czą­cy po­ję­cia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pojęcie n., pojmowanie n.

 czas. pojąć dk., pojmować ndk.

Wiktionary


pojęk

prze­ry­wa­ne ję­cze­nie, jęk nie­cią­gły


SJP.pl


pojękiwanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­ję­ki­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. jęk mrz.

 czas. jęknąć, jęczeć, pojękiwać ndk.

Wiktionary


pojękiwać

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (brak dk.)

 (1.1) wy­da­wać od czasu do czasu ciche, krót­kie jęki

 (1.2) wy­da­wać prze­cią­głe lub pow­ta­rza­ją­ce się dźwię­ki przy­po­mi­na­ją­ce ludz­ki jęk

 (1.3) pot. wy­ra­żać nie­za­do­wo­le­nie w spo­sób przy­po­mi­na­ją­cy ję­cze­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ranny po­ję­ki­wał z bólu.

 (1.2) Wiatr po­ję­ku­je w ko­mi­nie.

 (1.3) Nie po­ję­kuj, tylko za­bierz się do ro­bo­ty.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pojękiwanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) postękiwać

 (1.3) narzekać, użalać się

Wiktionary


pojętliwość

daw­niej: po­jęt­ność


SJP.pl


pojętliwy

daw­niej: po­jęt­ny


SJP.pl


pojętniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: po­jęt­nie


SJP.pl


pojętniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: po­jęt­ny


SJP.pl


pojętność

zdol­ność łat­we­go poj­mo­wa­nia, umie­jęt­ność szyb­kie­go ucze­nia się; by­strość


SJP.pl


pojętny

szyb­ko uczą­cy się


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) in­te­li­gent­ny, szyb­ko poj­mu­ją­cy

 (1.2) stpol. da­ją­cy się łatwo zła­pać (pojąć)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Usły­sza­łam, że bar­dzo do­brze radzę sobie w te­re­nie, że je­stem bar­dzo po­jęt­ną uczen­ni­cą i mogę dużo osią­gnąć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈjɛ̃ntnɨ, AS: poi ̯ẽntny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pojętność ż., pojęcie n., pojmowanie n.

 czas. pojąć dk., pojmować ndk.

 przysł. pojętnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bystry, chłonny, chwytliwy, chwytny, lotny, rozgarnięty

Wiktionary


pok

skró­to­wiec

 (1.1) = Punkt Ob­słu­gi Klien­ta

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pol­ska Or­kie­stra Ka­me­ral­na
  • Pol­ska Opera Kró­lew­ska
  • Punkt Ob­słu­gi Klien­ta (także: Biuro ob­słu­gi klien­ta)
  • Pok i Mok

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pɔk, AS: pok

Wiktionary


pok.

skrót od: pokój


SJP.pl

skrót

 (1.1) = pokój

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Spra­wy zwią­za­ne z pod­nie­sie­niem war­to­ści weks­la dla wy­staw­ców weks­li za­miesz­ku­ją­cych bądź ma­ją­cych sie­dzi­bę na te­re­nie mia­sta i gminy Pisz za­łat­wia­ne są w pok. 48, I pię­tro.

Wiktionary


pokadzić

1. spę­dzić pe­wien czas na pa­le­niu ka­dzi­dła;
2. prze­sad­nie kogoś chwa­lić przez pe­wien czas


SJP.pl


pokajany

taki, który się po­ka­jał


SJP.pl


pokajać

po­ka­jać się: skru­szyć się, oka­zać skru­chę, przyz­nać się ze skru­chą do cze­goś ha­nieb­ne­go, nie­mo­ral­ne­go lub kom­pro­mi­tu­ją­ce­go, przy­no­szą­ce­go ujmę


SJP.pl


pokal

na­czy­nie szkla­ne bez ucha, o po­jem­no­ści naj­czę­ściej 0,33 lub 0,5 litra, uży­wa­ne do po­da­wa­nia piwa, kok­taj­li itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) duży, pę­ka­ty kie­lich do piwa;

Wiktionary

Pokal – ro­dzaj na­czy­nia szkla­ne­go przy­po­mi­na­ją­ce­go kie­lich ze wzglę­du na obec­ność nóżki, bez ucha, o po­jem­no­ści użyt­ko­wej (z zaz­na­czo­ną miar­ką) naj­czę­ściej 0,33 lub 0,5 litra, uży­wa­ne­go do po­da­wa­nia piwa, kok­taj­li itp. Bar­dzo czę­sto pro­du­cen­ci piwa wraz ze swo­i­mi pro­duk­ta­mi roz­pro­wa­dza­ją po­ka­le z włas­nym logo lub inną re­kla­mą. Są rów­nież po­ka­le o bar­dzo nie­ty­po­wych kształ­tach, np. frag­men­tu piłki noż­nej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Był pi­wo­szem i szczy­cił się swoją ko­lek­cją kufli i po­ka­li.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔkal, AS: pokal

Wiktionary


pokalanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­ka­lać.

Wiktionary


pokalać

1. książ­ko­wo: zhań­bić, zbez­cze­ścić, skom­pro­mi­to­wać, a daw­niej także: zbru­dzić, za­nie­czy­ścić coś;
2. po­ka­lać się: do­pu­ścić się cze­goś hań­bią­ce­go


SJP.pl


pokaleczyć

1. ska­le­czyć kogoś w wielu miej­scach, zadać komuś wiele ran lub wy­rzą­dzić krzyw­dę wielu oso­bom, zwie­rzę­tom;
2. po­ka­le­czyć się: ska­le­czyć się w wielu miej­scach, doz­nać oka­le­czeń


SJP.pl


pokalikować

spę­dzić pe­wien czas na ka­li­ko­wa­niu (pom­po­wa­niu po­wie­trza do mie­chów or­ga­no­wych daw­ne­go typu za po­mo­cą dźwi­gni lub spe­cjal­ne­go sy­ste­mu pe­da­ło­we­go)


SJP.pl


pokalkulować

po­o­bli­czać coś, spę­dzić pe­wien czas na zli­cza­niu cze­goś, wy­ko­ny­wa­niu obli­czeń, a także: za­sta­na­wiać się nad czymś przez pe­wien czas


SJP.pl


pokaniewo

Po­ka­nie­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie sie­mia­tyc­kim, w gmi­nie Mi­lej­czy­ce. Leży nad rzeką Nur­czyk. Dawne nazwy miej­sco­wo­ści to Pa­ka­niew oraz Pa­ka­nie­wo. Nazwa "Pa­ka­nie­wo" utrzy­mu­je się nadal w gwa­rze.

We wsi znaj­do­wa­ła się go­rzel­nia oraz stawy ho­dow­la­ne, fa­bry­ka na­czyń fa­jan­so­wych. W po­bli­żu go­rzel­ni znaj­do­wa­ła się park oraz dwór wła­ści­cie­li Po­ka­nie­wa.

Wikipedia


pokapować

po­ka­po­wać się - po­tocz­nie: zdać sobie z cze­goś spra­wę; zo­rien­to­wać się, po­ła­pać się


SJP.pl


pokaprysić

spę­dzić pe­wien czas na ka­pry­sze­niu


SJP.pl


pokapywać

kapać wolno, od czasu do czasu


SJP.pl


pokaranie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­ka­rać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔkaˈrãɲɛ, AS: pokarãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pokarać

 przym. karny

 rzecz. karny mrz.

Wiktionary


pokaraskać

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) pot. usz­ko­dzić, zra­nić (np. część ciała); spo­wo­do­wać obra­że­nia fi­zycz­ne; po­tur­bo­wać

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny po­ka­ra­skać się

 (2.1) daw. / przest. wejść do­kądś niez­grab­nie i z tru­dem, po­gra­mo­lić się

 (2.2) pot. doz­nać obra­żeń ciała, po­tłuc się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Moja mama przysz­ła z po­mo­cą. Opo­wia­da­ła mi, że gdy za mło­dych lat mój tatuś spadł z drze­wa, z ja­błon­ki, tak się grzmot­nął i po­ka­ra­skał sobie szklan­ki, że leżał przez dwa ty­god­nie, albo i dłu­żej.

 (1.1) To droga nie była do­sto­so­wa­na do prze­wo­zów pa­sa­żer­skich i wsze­la­kich in­nych też. Na tym ka­wał­ku tra­dy­cyj­nie w taką po­go­dę są zaspy i śliz­gaw­ka, zna­jąc życie, pług raz tam się prze­je­chał i tyle… Szko­da ludzi, że tak ich po­ka­ra­ska­ło, no i szo­fe­ra – spe­cjal­nie sprzę­tu nie roz­trza­skał

 (2.1) Z po­kła­du „Po­li­nez­ji” widać do­sko­na­le jak pod­no­szą sza­lu­py, jak grupa opa­lo­nych na­gu­sów wie­sza się lin, jak wzla­tu­ją wiel­kie płach­ty żagli. Po­ka­ra­skał się któ­ryś po dra­bin­ce na maszt, zaraz zbie­gły się fo­to­gra­fy na żer.

 (2.1) Za­trzy­ma­li­śmy się na krót­ki od­po­czy­nek. Ka­czo­rek, oczy­wi­ście, nie usie­dział. Widzę go, jak swoim cha­rak­te­ry­stycz­nym kro­kiem po­ka­ra­skał się w kie­run­ku paru na­szych ka­wa­le­rzy­stów, któ­rych opo­dal za­u­wa­żył.

 (2.2) Ze snu wy­bu­dził go dźwięk trza­ska­ją­ce­go szkła i to był […] wy­star­cza­ją­cy sy­gnał do tego, by zer­wać się i po­biec […] w stro­nę piw­ni­cy. Biegł tak szyb­ko, że pra­wie się na tych scho­dach do niej pro­wa­dzą­cych zabił i po­ka­ra­skał niez­dro­wo […].

 (2.2) — Przed chwi­lą Adam Ma­łysz dość po­waż­nie upadł, ale po­dob­no ma stłu­czo­ne ko­la­no. Mam na­dzie­ję, że szyb­ko wróci do zdro­wia. […]
— No nie­ste­ty Adam nam się po­ka­ra­skał […]
.

 (2.2) A i mó­wi­łam Wam, że nasz pro­boszcz się po­ka­ra­skał przed pa­ster­ką? […] Wczo­raj mąż mnie uś­wia­do­mił, że ksiądz nie spadł ze scho­dów na ple­ba­nia­e­ba­nii, jak brzmia­ła ofi­cjal­na pier­wsza wia­do­mość, tylko zo­stał po­bi­ty o 3 w nocy przez męża ko­bie­ty, z którą ksiądz wtedy był, zresz­tą u niej w domu.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wykaraskać się dk., karaskać ndk., karaskać się ndk., odkaraskać się dk., skaraskać się dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) poturbować, poharatać, pokiereszować

 (2.1) pogramolić się, powlec się

 (2.2) potłuc się, poturbować się, poharatać się, pokiereszować się

Wiktionary


pokarać

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) książk. uka­rać kilku ludzi po kolei

 (1.2) przest. uka­rać

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Oby cię Bóg po­ka­rał złymi są­sia­da­mi!

 (1.2) – Wie­rzy, panie mi­li­cjan­cie, on we wszyst­ko wie­rzy! Bóg mnie po­ka­rał takim głu­pim chło­pem!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈkarat͡ɕ, AS: pokarać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karny mrz., pokaranie, kara

 czas. karać

 przym. karny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) skarać, ukarać

Wiktionary


pokarm

1. to, czym żywią się or­ga­niz­my żywe; po­ży­wie­nie, żyw­ność, je­dze­nie, jadło, stra­wa;
2. mleko wyt­wa­rza­ne po po­ro­dzie w gru­czo­łach mlecz­nych ssa­ków


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) po­ży­wie­nie or­ga­niz­mów ży­wych da­ne­go ga­tun­ku (w szcze­gól­no­ści czło­wie­ka);

 (1.2) mleko wyt­wa­rza­ne przez gru­czo­ły mlecz­ne

 (1.3) przen. to co za­si­la, na­pę­dza

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 2. os. ter. rozk. od: po­kar­mić

Wiktionary

Po­karm – po­żyw­ka do­star­cza­ją­ca sub­stan­cji che­micz­nych waż­nych dla za­cho­wa­nia zdro­wia i roz­wo­ju or­ga­niz­mu. Są to tzw. skład­ni­ki odżyw­cze speł­nia­ją­ce wiele funk­cji w or­ga­niz­mie:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­karm do­star­cza bu­dul­ca do two­rze­nia, od­bu­do­wy lub utrzy­ma­nia tka­nek.

 (1.2) Ścią­gnię­ty po­karm można mie­szać i prze­trzy­my­wać kilka go­dzin w lo­dów­ce.

 (1.3) Mu­zy­ka jest po­kar­mem duszy.

 (2.1) Teraz ty po­karm tro­chę małą, pro­szę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔkarm, AS: pokarm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. karmicielka ż., karmiciel ż., karmnik m., karmienie n., dokarmianie n., przekarmienie n., przekarmianie n., karma ż.

 czas. karmić, pokarmić, nakarmić, wykarmić, wykarmiać, dokarmić, dokarmiać, przekarmić, przekarmiać, podkarmić, podkarmiać

 przym. pokarmowy

 przysł. pokarmowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) karma, jedzenie, pożywienie, żywność, posiłek, jadło, strawa

 (1.2) mleko

Wiktionary


pokarmelicki

po­zo­sta­ły po kar­me­li­tach, bę­dą­cy nieg­dyś włas­no­ścią kar­me­li­tów


SJP.pl


pokarmić

cza­sow­nik do­ko­na­ny

 (1.1) kar­mić kogoś przez krót­ki czas

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) — Niech Magda teraz je, ja sam po­kar­mię sie­ro­tę — rzekł pa­ro­bek.

 (1.1) Na samym skra­ju prze­ciw­le­głe­go boru spo­strze­gła Basia mały stóg siana, więc nie zwa­ża­jąc już na nic za­trzy­ma­ła się przy nim, by konie po­kar­mić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈkarmʲit͡ɕ, AS: pokarmʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pokarm mrz., dokarmianie n., karmienie n.

 czas. dokarmiać, karmić

Wiktionary


pokarmowo

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób po­kar­mo­wy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pokarm mrz.

Wiktionary


pokarmowy

→ po­karm


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy po­kar­mu

Wiktionary

Patrz:

pokarm

Przykłady

 (1.1) Chude mięsa są ni­sko­tłu­szczo­we, wy­so­ko­biał­ko­we i na­pa­ko­wa­ne skład­ni­ka­mi po­kar­mo­wy­mi.

 (1.1) Dzien­na racja po­kar­mo­wa okre­śla jakie pro­duk­ty i w ja­kiej ilo­ści na­le­ży uwz­ględ­nić w ca­ło­dzien­nym ży­wie­niu czło­wie­ka, aby za­pew­nić or­ga­niz­mo­wi wszyst­kie nie­zbęd­ne skład­ni­ki.

 (1.1) Osoby sto­su­ją­ce dietę we­ge­ta­riań­ską spo­ży­wa­ją wię­cej wę­glo­wo­da­nów zło­żo­nych, a co za tym idzie wię­cej błon­ni­ka po­kar­mo­we­go niż osoby odży­wia­ją­ce się w spo­sób tra­dy­cyj­ny. Spo­ży­wa­nie za­le­ca­nej ilo­ści błon­ni­ka zmniej­sza ry­zy­ko pow­sta­nia przew­le­kłych za­parć, uchył­ko­wa­to­ści jelit, raka je­li­ta gru­be­go i he­mo­ro­i­dów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pokarm m., karma ż., karmienie n., nakarmienie n.

 czas. karmić ndk., nakarmić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) troficzny

Wiktionary


pokaszlać

spę­dzić pe­wien czas na kasz­la­niu; po­ka­słać, po­kasz­leć


SJP.pl


pokaszleć

spę­dzić pe­wien czas na kasz­le­niu; po­ka­słać, po­kasz­lać


SJP.pl


pokasłać

spę­dzić pe­wien czas na ka­sła­niu; po­kasz­leć, po­kasz­lać


SJP.pl


pokasływanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­ka­sły­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pokasływać ndk.

Wiktionary


pokatalogować

ska­ta­lo­go­wać po kolei, wiele razy


SJP.pl


pokategoryzować

przy­pi­sać do ka­te­go­rii


SJP.pl


pokawałkowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­ka­wał­ko­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kawałkowanie n.

 czas. pokawałkować dk., kawałkować ndk.

Wiktionary


pokaz

coś ro­bio­ne­go z tro­ską o wła­ści­wy efekt wi­zu­al­ny; pre­zen­ta­cja; de­mon­stra­cja; przed­sta­wie­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pre­zen­ta­cja ja­kichś umie­jęt­no­ści, przed­mio­tów itp.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­mi­mo sta­rań or­ga­ni­za­to­rów nie udało się zor­ga­ni­zo­wać po­ka­zu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔkas, AS: pokas

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pokazanie n., pokazywanie n., pokazówka ż.

 czas. pokazać dk., pokazywać ndk.

 przym. pokazowy, pokaźny

 przysł. pokazowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) prezentacja, demonstracja

Wiktionary


pokazanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­ka­zać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔkaˈzãɲɛ, AS: pokazãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pokazać dk., pokazywać ndk.

 rzecz. pokazówka ż., pokaz m., pokazywanie ndk.

Wiktionary


pokazać

1. dać coś zo­ba­czyć ;
2. wy­ko­nać przy kimś jakąś czyn­ność, tak aby mógł się jej na­u­czyć


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. po­ka­zy­wać)

 (1.1) zob. po­ka­zy­wać.

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny po­ka­zać się (ndk. po­ka­zy­wać się)

 (2.1) zob. po­ka­zy­wać się.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Aaaa, Kaśka pipę po­ka­za­ła! – krzy­knął umo­ru­sa­ny blon­dy­nek, wska­zu­jąc brud­nym pa­lu­chem na dziew­czyn­kę, któ­rej twarz na­tych­miast po­kry­ła się ru­mień­cem

 (1.1) Pier­wszej nie­dzie­li po tym wy­pad­ku po­my­śla­łam, że prę­dzej czy póź­niej od­kry­to by u mnie pier­ścień, będąc więc w ko­ście­le uda­łam, że zna­la­złam go pod no­ga­mi, i po­ka­za­łam mojej matce, która orze­kła, że jest to bez wąt­pie­nia ka­wa­łek szkła, opraw­ny w tom­bak; za­le­ci­ła mi jed­nak, abym go scho­wa­ła do kie­sze­ni.

 (2.1) Gdy Janek po raz pier­wszy po­ka­zał się z kot­wi­cą na bi­cep­sie, w szko­le na­stą­pi­ła ek­sploz­ja po­pu­lar­no­ści ta­tu­a­ży.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈkazat͡ɕ, AS: pokazać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pokaz m., pokazywanie n., pokazanie n., pokazówka ż.

 czas. pokazywać ndk.

 przym. pokaźny, pokazowy

 przysł. pokaźnie, pokazowo

Wiktionary


pokazowość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest po­ka­zo­we; cecha tych, któ­rzy są po­ka­zo­wi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pokazowy

 przysł. pokazowo

Wiktionary


pokazowy

1. zwią­za­ny z po­ka­zem, bę­dą­cy przed­mio­tem po­ka­zu - de­mon­stra­cji, pre­zen­ta­cji; de­mon­stra­cyj­ny, po­glą­do­wy, de­ik­tycz­ny, obra­zo­wy;
2. wy­róż­nia­ją­cy się po­zy­tyw­nie spoś­ród oto­cze­nia, godny po­ka­za­nia; oka­zo­wy, spek­ta­ku­lar­ny, po­pi­so­wy, wzo­ro­wy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) sta­no­wią­cy przed­miot po­ka­zu

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) godny po­ka­za­nia; efek­tow­ny, wi­do­wi­sko­wy

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Ko­mu­ni­ści po­trze­bo­wa­li po­ka­zo­we­go pro­ce­su, który udo­wod­ni, że re­ak­cja wciąż zdra­dziec­ko knuje i za­gra­ża pań­stwu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pokazówka ż., pokaz mrz., pokazowość ż.

 czas. pokazać, pokazywać

Wiktionary


pokazucha

po­tocz­nie: coś ro­bio­ne­go, oka­zy­wa­ne­go dla po­zo­ru lub efek­tu; po­ka­zów­ka


SJP.pl


pokazywanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­ka­zy­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔkazɨˈvãɲɛ, AS: pokazyvãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pokazywać, pokazać

 rzecz. pokaz m., pokazanie n., pokazówka ż.

Wiktionary


pokazywanka

pio­sen­ka z pro­sty­mi ru­cha­mi do po­ka­zy­wa­nia, które dzie­ci wy­ko­nu­ją razem ze śpie­wem


SJP.pl


pokazywać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. po­ka­zać)

 (1.1) dawać moż­li­wość zo­ba­cze­nia cze­goś

 (1.2) techn. o przy­rzą­dach po­mia­ro­wych: wska­zy­wać war­tość wiel­ko­ści mie­rzo­nej

 (1.3) wy­ko­ny­wać ruchy in­for­mu­ją­ce kogoś o czymś

 (1.4) wska­zy­wać w ja­kimś kie­run­ku

 (1.5) de­mon­stro­wać, dawać komuś moż­li­wość na­u­cze­nia się po­przez wy­ko­ny­wa­nie danej czyn­no­ści

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny po­ka­zy­wać się (dk. po­ka­zać się)

 (2.1) dawać moż­li­wość zo­ba­cze­nia sie­bie, ujaw­niać się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W te­le­wiz­ji po­ka­zy­wa­li re­la­cję z mi­strzostw Eu­ro­py w piłce noż­nej.

 (1.2) Przed po­dró­żą wskaź­nik pa­li­wa po­ka­zy­wał ponad po­ło­wę baku.

 (1.3) Ko­bie­ta po­ka­zu­je mi jak dojść do banku.

 (1.5) Jutro mój oj­ciec bę­dzie po­ka­zy­wał dzie­ciom, jak robi się sieć ry­bac­ką.

 (2.1) Po włą­cze­niu lap­to­pa po­ka­zy­wał się ko­mu­ni­kat o sła­bej ba­te­rii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔkaˈzɨvat͡ɕ, AS: pokazyvać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pokaz m., pokazówka ż., pokazanie n., pokazywanie n.

 przym. pokazowy, pokaźny

 przysł. pokazowo

 czas. pokazać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) demonstrować, przedstawiać, prezentować

 (2.1) wskazywać, ukazywać, odzwierciedlać

Wiktionary


pokazówa

po­tocz­nie: coś zor­ga­ni­zo­wa­ne­go je­dy­nie na pokaz, dla przy­kła­du; po­ka­zów­ka


SJP.pl


pokazówka

po­tocz­nie: coś zor­ga­ni­zo­wa­ne­go je­dy­nie na pokaz, dla przy­kła­du; po­ka­zó­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) coś zor­ga­ni­zo­wa­ne­go je­dy­nie na pokaz

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pokaz m., pokazywanie n., pokazanie n.

:: zgrub. pokazówa ż.

 czas. pokazywać ndk., pokazać dk.

 przym. pokazowy

 przysł. pokazowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pokazówa

Wiktionary


pokaźnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób po­kaź­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W ostat­nich dzie­siąt­kach lat wieku ubie­głe­go i w pier­wszych de­cen­niach wieku bie­żą­ce­go wzro­sła po­kaź­nie li­te­ra­tu­ra, do­ty­czą­ca kwe­stii, która nas zaj­mu­je, za­bie­ra­li głos wy­bit­ni fi­lo­lo­go­wie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pokaźność ż.

 przym. pokaźny

 czas. pokazać

Wiktionary


pokaźniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: po­kaź­nie


SJP.pl


pokaźniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: po­kaź­ny


SJP.pl


pokaźność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co po­kaź­ne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pokaźny

 przysł. pokaźnie

Wiktionary


pokaźny

dość duży, spory, znacz­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) dość duży, spory, znacz­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Stała tuż obok, bli­sko was, cze­ka­jąc jak i wy na tak­sów­kę i jej torba za­ha­czy­ła o twój po­kaź­ny brzu­szek…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈkaʑnɨ, AS: pokaźny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pokaźność ż., pokaz mrz.

 przysł. pokaźnie

 czas. pokazać dk., pokazywać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) znaczący, spory, wydatny, znaczny, duży, nielichy, niemały, potężny, solidny, wielki

Wiktionary


pokefan

mi­ło­śnik anime i gier z serii Pokémon


SJP.pl


pokemon

1. każde ze zwie­rzą­tek, bo­ha­te­rów po­pu­lar­ne­go filmu ani­mo­wa­ne­go dla dzie­ci;
2. po­tocz­nie: osoba dziw­na (zwła­szcza w od­nie­sie­niu do wy­glą­du zew­nętrz­ne­go)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zob. pokémon.

 (1.2) slang. osoba dziw­na, za­cho­wu­ją­ca lub ubie­ra­ją­ca się w spo­sób ek­stra­wa­ganc­ki, nie­ty­po­wy

 (1.3) slang. pejor. ne­ga­tyw­ne okre­śle­nie do­wol­nej osoby; naj­czę­ściej w od­nie­sie­niu do osoby brzyd­kiej, nie­in­te­li­gent­nej albo iry­tu­ją­cej

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Wi­dzia­łeś tego po­ke­mo­na z ró­żo­wy­mi wło­sa­mi w stro­ju jak ze zlotu mi­ło­śni­ków sado-maso?

 (1.3) Nie idę już wię­cej do tego klubu, bo cią­gle za­cze­pia­ją mnie tam same po­ke­mo­ny.

 (1.3) Z tam­te­go okre­su naj­go­rzej chyba wspo­mi­nam dzie­ci Ne­o­stra­dy i inne tego typu po­ke­mo­ny.

 (1.3) Dasz wiarę, że ten po­ke­mon ko­lej­ny raz do­stał pałę z pol­skie­go?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pokémon mzw., war. pokémon mzw., pokemania, pokémania, pokemoniaste pismo, pokemonizacja

 przym. pokemonowy, pokémonowy, pokemoniasty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) brzydal, brzydula, lampucera, maszkara, pasztet, paszczur, raszpla, szpeciucha, głupek, debil, mongoł, wariat, troll, hejter

Wiktionary


pokemonizacja

na­da­nie lub zy­ska­nie cech ty­po­wych dla po­ke­mo­nów


SJP.pl


pokemonizować

śro­do­wi­sko­wo:
1. uży­wać na zmia­nę ma­łych i du­żych liter w in­ter­ne­cie;
2. na­da­wać cechy ty­po­we dla po­ke­mo­nów


SJP.pl


pokemonowy

przy­miot­nik od: po­ke­mon


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z po­ke­mo­nem, do­ty­czą­cy po­ke­mo­na

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pokemon m., Pokémon mzw., pokémon mzw.

Wiktionary


poker

ha­zar­do­wa gra w karty


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) karc. gra ha­zar­do­wa, w róż­nych od­mia­nach, po­le­ga­ją­ca na uzy­ska­niu naj­lep­szej kom­bi­na­cji kart w ręku w sto­sun­ku do prze­ciw­ni­ków;

 (1.2) karc. w po­ke­rze (1.1): pięć ko­lej­nych kart jed­ne­go ko­lo­ru

Wiktionary

Poker – gra kar­cia­na roz­gry­wa­na naj­czę­ściej 1 talią skła­da­ją­cą się z 52 kart (choć moż­li­wa jest także gra kil­ko­ma ta­lia­mi), któ­rej celem jest wy­gra­nie pie­nię­dzy (lub że­to­nów w wer­sji spor­to­wej) od po­zo­sta­łych uczest­ni­ków dzię­ki skom­ple­to­wa­niu naj­lep­sze­go ukła­du lub za po­mo­cą tzw.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Prze­gra­łem w po­ke­ra cały ma­ją­tek.

 (1.2) Je­szcze nigdy nie mia­łem po­ke­ra.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔkɛr, AS: poker

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pokerzysta m., pokerzystka ż.

 przym. pokerowy

Wiktionary


pokerek

zdrob­nie­nie od: poker


SJP.pl


pokerowy

przy­miot­nik od: poker


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy po­ke­ra

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poker mzw., pokerzystka ż.

Wiktionary


pokerzysta

1. gracz w po­ke­ra
2. osoba chęt­nie po­dej­mu­ją­ca ry­zy­ko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) karc. męż­czyz­na gra­ją­cy w po­ke­ra

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poker mzw., pokerzystka ż.

Wiktionary


pokerzystka

1. ko­bie­ta gra­ją­ca w po­ke­ra
2. ko­bie­ta chęt­nie po­dej­mu­ją­ca ry­zy­ko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) karc. ko­bie­ta gra­ją­ca w po­ke­ra

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poker mzw.

:: fm. pokerzysta mos.

 przym. pokerowy

Wiktionary


pokichać

spę­dzić pe­wien czas na ki­cha­niu


SJP.pl


pokichiwać

ki­chać od czasu do czasu


SJP.pl


pokiereszowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­kie­re­szo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pokiereszować dk.

Wiktionary


pokiereszować

1. ska­le­czyć w wielu miej­scach; po­ra­nić, po­ka­le­czyć;
2. usz­ko­dzić coś w wielu miej­scach; po­kan­ce­ro­wać, po­ob­tłu­ki­wać, po­ni­szczyć;
3. po­kie­re­szo­wać się - zo­stać po­kie­re­szo­wa­nym


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. brak)

 (1.1) pot. po­ra­nić, po­ka­le­czyć

 (1.2) pot. usz­ko­dzić coś w wielu miej­scach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ga­łę­zie po­kie­re­szo­wa­ły po­wło­kę ste­row­ca, a pilot ra­to­wał się awa­ryj­nym lą­do­wa­niem przed pa­ła­cem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pokiereszowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) poobijać

Wiktionary


pokierowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­kie­ro­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kierowanie n.

Wiktionary


pokiełbasić

cza­sow­nik

 (1.1) pot. po­plą­tać

 (1.2) pot. pop­suć plany

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kiełba ż., kiełbaśnictwo n., kiełbasa ż.

 przym. kiełbasiany

Wiktionary


pokimanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­ki­mać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pokimać dk.

Wiktionary


pokimać

spę­dzić pe­wien czas na drzem­ce; po­drze­mać


SJP.pl


pokinianka

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Po­ki­nian­ka – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie bial­skim, w gmi­nie Ro­kit­no.

Wieś ma­gnac­ka po­ło­żo­na była w końcu XVIII wieku w po­wie­cie brze­sko­li­tew­skim wo­je­wództ­wa brze­sko­li­tew­skie­go. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa bial­sko­pod­la­skie­go.

Wikipedia


pokisić

1. pod­dać ki­sze­niu przez pe­wien czas;
2. po­tocz­nie: po­ki­sić się - po­nu­dzić się, tkwić gdzieś nie­po­trzeb­nie przez pe­wien czas


SJP.pl


pokitwasić

po­ki­tła­sić; po­tocz­nie:
1. po­my­lić, pog­mat­wać; po­kieł­ba­sić, po­kić­kać, pok­wa­sić;
2. po­kit­wa­sić się -
a) spę­dzić zbyt długi czas w ja­kimś miej­scu;
b) zo­stać nie­wła­ści­wie roz­poz­na­nym; po­plą­tać się, zag­mat­wać się;
c) po­ru­szać się nie­spo­koj­nie, nie mogąc usie­dzieć ani ustać w miej­scu; po­wier­cić się


SJP.pl


pokitłasić

po­kit­wa­sić; po­tocz­nie:
1. po­my­lić, pog­mat­wać; po­kieł­ba­sić, po­kić­kać, pok­wa­sić;
2. po­ki­tła­sić się -
a) spę­dzić zbyt długi czas w ja­kimś miej­scu;
b) zo­stać nie­wła­ści­wie roz­poz­na­nym; po­plą­tać się, zag­mat­wać się;
c) po­ru­szać się nie­spo­koj­nie, nie mogąc usie­dzieć ani ustać w miej­scu; po­wier­cić się


SJP.pl


pokićkać

po­tocz­nie: po­my­lić, po­mie­szać


SJP.pl


poklask

1. pu­blicz­ne uz­na­nie; po­chwa­ła; apla­uz;
2. prze­sta­rza­łe: echo kla­ska­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) książk. wyraz pu­blicz­ne­go po­dzi­wu, uz­na­nia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poklaskiwanie n.

 czas. poklaskiwać ndk., oklaskiwać ndk., poklaskać dk., poklasnąć dk., przyklasnąć dk.

 przym. poklaskowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) aplauz, pochwała

Wiktionary


poklasyfikować

przy­pi­sać do grup we­dług ja­kichś zasad; po­gru­po­wać, po­ka­te­go­ry­zo­wać


SJP.pl


poklat

dach z bre­zen­tu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) przest. żegl. płó­cien­na osło­na roz­pi­na­na na sto­ja­kach nad po­kła­dem stat­ku

 (1.2) daw. żegl. gw-pl|Po­le­sie. budka na rzecz­nym stat­ku pła­sko­den­nym, chro­nią­ca przed słoń­cem i de­szczem

 (1.3) stpol., śrpol., rzad. daw. płó­cien­ne przy­kry­cie wozu roz­pię­te na ste­la­żu

 (1.4) stpol. wóz przy­kry­ty po­kla­tem (1.3)

 (1.5) śrpol., rzad. daw. kon­struk­cja z ty­czek lub kra­tow­ni­ca sta­no­wią­ca pod­po­rę dla ro­ślin pną­cych; skle­pie­nie ut­wo­rzo­ne z ta­kich ro­ślin

 (1.6) śrpol., rzad. daw. bal­da­chim roz­pi­na­ny nad łóż­kiem

Wiktionary

Po­klat (Po­klat­ta, Po­klat­te, Le­li­wa od­mien­ny) – ka­szub­ski herb szla­chec­ki, we­dług Prze­my­sła­wa Pra­ger­ta od­mia­na herbu Le­li­wa.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) W tém obi­ja­nik stu­knął mocno do­bi­ja­jąc do brze­gu i pan Paweł por­wa­wszy się z pod po­kla­tu uj­rzał przed sobą sto­ją­ce­go Ka­spra, który tu już od dawna nań cza­to­wał.

 (1.2) Żydzi cza­tu­ją u brze­gu na gości wy­sia­da­ją­cych z obi­ja­ni­ków okry­tych po­kla­tem i nie kry­tych, ży­dów­ki za­pra­sza­ją do kar­czem po­bli­skich.

 (1.3) Sta­nę­li­śmy przed jed­nym domem z bar­dzo sze­ro­ką bramą, Wo­ro­ba za­ko­ła­tał, a kiedy nam ot­wo­rzo­no, wesz­li­śmy na wiel­kie pod­wó­rze, na któ­rym stały duże wozy stat­ko­we z wy­so­ki­mi płó­cien­ny­mi po­kla­ta­mi, takie same, jako wóz mo­je­go ojca był. Przy wo­zach był jakiś czło­wiek; po­wie­dział mu coś Wo­ro­ba, a on kazał mi wleźć do woza pod po­klat i tam sie­dzieć a nie wy­chy­lać głowy, aż kiedy za mia­sto wy­je­dzie­my.

 (1.6) A gdy w al­kie­rzu była, spać się nie kła­dzie, jeno na swem wiel­kim łożu pod po­kla­tem sia­dła i uważa w duchu onego mo­men­tu dziwy nie­po­ję­te.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔklat, AS: poklat

Wiktionary

Powiązane:

 czas. klecić ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) celt, tent

 (1.5) pokletnica

Wiktionary


poklatki

Po­klat­ki – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie poz­nań­skim, w gmi­nie Kle­szcze­wo.

Po­klat­ki od roku 1388 zaw­dzię­cza­ją nazwę zie­mia­ni­no­wi o imie­niu Po­klat­ka. W wieku XVI Po­klat­ki na­le­ża­ły do po­wia­tu pyzdr­skie­go.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa poz­nań­skie­go.

Wikipedia


poklatkowo

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób po­klat­ko­wy; two­rząc i/lub mo­dy­fi­ku­jąc każdą klat­kę filmu z osob­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ten film zo­stał na­krę­co­ny po­klat­ko­wo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔklatˈkɔvɔ, AS: poklatkovo

Wiktionary

Powiązane:

 przym. poklatkowy

 rzecz. poklatkowość ż.

Wiktionary


poklatkowość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest po­klat­ko­we; cecha tych, któ­rzy są po­klat­ko­wi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. poklatkowy

 przysł. poklatkowo

Wiktionary


poklatkowy

film po­klat­ko­wy, fo­to­gra­fia po­klat­ko­wa - tech­ni­ka po­le­ga­ją­ca na wy­ko­ny­wa­niu zdjęć w du­żych od­stę­pach czasu i wyś­wiet­la­niu ich jako film


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) film. techn. zro­bio­ny bądź opar­ty na za­sa­dzie two­rze­nia i/lub mo­dy­fi­ko­wa­nia każ­dej klat­ki filmu z osob­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Two­rze­nie fil­mów me­to­dą po­klat­ko­wą jest bar­dzo cza­so­chłon­ne

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔklatˈkɔvɨ, AS: poklatkovy

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. poklatkowo

 rzecz. klata ż., klatka ż., poklatkowość ż.

Wiktionary


poklepać

1. ude­rzyć kogoś parę razy dło­nią na znak przy­jaz­ne­go sto­sun­ku, po­u­fa­ło­ści, cza­sem wyż­szo­ści;
2. ude­rze­nia­mi spła­szczyć, wy­rów­nać coś, zwła­szcza niek­tó­re na­rzę­dzia rol­ni­cze w celu ich na­o­strze­nia;
3. po­kle­pać się:
a) ude­rzyć dło­nią sie­bie sa­me­go;
b) po­kle­pać wza­jem­nie jeden dru­gie­go


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni

 (1.1) kil­ka­krot­nie lekko ude­rzyć ot­war­tą dło­nią w celu oka­za­nia sym­pa­tii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Vimes, stwo­rzo­ny przez na­tu­rę jako jeden z tych męż­czyzn, któ­rzy nie są zdol­ni do po­ca­ło­wa­nia pu­blicz­nie włas­nej żony, po­kle­pał ją bez­rad­nie po ra­mie­niu.

 (1.1) Ryza pa­pie­ru, którą wrę­czył mi gość, za­sko­czy­ła mnie bar­dziej, niż jego zdzi­wił widok mo­je­go ciała sauté. Mimo to wzię­łam pa­ku­nek w ręce, a on po­kle­pał mnie po po­ślad­kach i mru­knął: – Takie dup­sko to ro­zu­miem!

Wiktionary

Powiązane:

 czas. klepać, klepnąć

 rzecz. klepnięcie n.

Wiktionary


poklepywać

1. ude­rzać kogoś parę razy dło­nią na znak przy­jaz­ne­go sto­sun­ku, po­u­fa­ło­ści, cza­sem wyż­szo­ści;
2. ude­rze­nia­mi spła­szczać, wy­rów­ny­wać coś, zwła­szcza niek­tó­re na­rzę­dzia rol­ni­cze w celu ich na­o­strze­nia;
3. po­kle­py­wać się:
a) ude­rzać dło­nią sie­bie sa­me­go;
b) po­kle­py­wać wza­jem­nie jeden dru­gie­go


SJP.pl


poklicz

w gwa­rze ło­wiec­kiej: na­ga­nia­nie zwie­rzy­ny łow­nej w kie­run­ku sta­no­wisk my­śliw­skich; także: ze­spół na­ga­nia­czy; na­gon­ka, na­gan­ka


SJP.pl


poklikać

1. kli­kać przez pe­wien czas;
2. po­tocz­nie: po­pi­sać z kimś przez in­ter­net


SJP.pl


pokluczyć

klu­czyć przez pe­wien czas


SJP.pl


pokląskwa

owa­do­żer­ny ptak z ro­dzi­ny dro­zdów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Sa­xi­co­la ru­be­tra|ref=tak., nie­wel­ki ptak wę­drow­ny z rzędu wró­blo­wa­tych, na wios­nę i w lecie czę­sto spo­ty­ka­ny na łą­kach;

Wiktionary

Po­kląsk­wa ("Sa­xi­co­la ru­be­tra") – ga­tu­nek ma­łe­go ptaka wę­drow­ne­go z ro­dzi­ny mu­cho­łów­ko­wa­tych (Mu­sci­ca­pi­dae). Za­miesz­ku­je Eu­raz­ję, zi­mu­je w Afry­ce. Nie jest za­gro­żo­ny wy­gi­nię­ciem.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pɔˈklɔ̃w̃skfa, AS: poklõũ̯skfa

Wiktionary


pokląć

wy­po­wie­dzieć wiele prze­kleństw; po­prze­kli­nać


SJP.pl


poklęków

Po­klę­ków – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie ka­li­skim, w gmi­nie Bli­za­nów.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ka­li­skie­go.

Wikipedia


pokminić

po­tocz­nie: po­roz­my­ślać, po­za­sta­na­wiać się nad roz­wią­za­niem ja­kiejś sy­tu­a­cji


SJP.pl


poknuć

po­pla­no­wać po­ta­jem­nie coś złego; po­spi­sko­wać


SJP.pl


pokochanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­ko­chać.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kochany

 rzecz. kochany mos.

 czas. pokochać

Wiktionary


pokochać

cza­sow­nik do­ko­na­ny

 (1.1) za­cząć kogoś ko­chać

 (1.2) pot. przy­tu­lić kogoś

Wiktionary

Po­ko­chać (ang. "Be­lo­ved") – ame­ry­kań­ski dra­mat fil­mo­wy z 1998 roku w re­ży­se­rii Jo­nat­ha­na Dem­me­go, zre­a­li­zo­wa­ny na pod­sta­wie po­wie­ści Toni Mor­ri­son.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przy­gar­nij i po­ko­chaj psa ze schro­ni­ska.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kochanie n., pokochanie n., zakochanie n., ukochanie n., kochany mos.

 czas. kochać ndk., ukochać dk.

 wykrz. kochanie

 przym. kochany

Wiktionary


pokochiwać

za­czy­nać od­czu­wać mi­łość do kogoś


SJP.pl


pokodować

spę­dzić pe­wien czas na ko­do­wa­niu


SJP.pl


pokoiczek

zdrob­nie­nie od: po­ko­ik


SJP.pl


pokoik

mały pokój


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: pokój (po­mie­szcze­nie)

 (1.2) zdrobn. od: pokój (prze­ci­wień­stwo wojny)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ka­ju­ta nasza jest to mały po­ko­ik ma­ją­cy nie wię­cej, jak czte­ry łok­cie kwa­dra­to­we prze­strze­ni; przy jed­nej ścia­nie przy­mo­co­wa­ne są, jedno nad dru­gim, dwa łóżka (…)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pokój mrz., pokojowiec mos., pokojówka ż., pokojowość ż.

 przym. pokojowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) izdebka

Wiktionary


pokojarzyć

sko­ja­rzyć wiele róż­nych rze­czy


SJP.pl


pokojowa

ko­bie­ta dba­ją­ca o po­rzą­dek w po­ko­jach ho­te­lo­wych lub bo­ga­tych do­mach; po­ko­jów­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. słu­żą­ca, która zaj­mu­je się utrzy­ma­niem czy­sto­ści w po­ko­jach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔkɔˈjɔva, AS: pokoi ̯ova

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pokój m.; zdrobn. pokojówka ż.

:: fm. pokojowiec m.

Wiktionary


pokojowiec

1. dawny słu­żą­cy na dwo­rach ma­gnac­kich lub kró­lew­skich;
2. prze­sta­rza­le: po­ko­jo­wy (osoba dba­ją­ca o po­rzą­dek w po­ko­jach ho­te­lo­wych lub w domu bo­ga­tych ludzi)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. słu­żą­cy dwor­ski

 (1.2) przest. po­ko­jo­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do kom­na­ty na­tych­miast wbie­ga­li po­ko­jow­cy i słu­żą­ce.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pokój m., pokojowy m.

:: fż. pokojówka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pokojowy, kamerdyner, lokaj, służący, fagas

Wiktionary


pokojowo

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w spo­sób po­ko­jo­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na uli­cach sto­li­cy Sta­nów Zjed­no­czo­nych de­mon­stro­wa­li po­ko­jo­wo, choć wy­ra­zi­ście Żydzi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔkɔˈjɔvɔ, AS: pokoi ̯ovo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pokój mrz., pokojowość ż.

 przym. pokojowy

Wiktionary


pokojowość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest po­ko­jo­we; cecha tych, któ­rzy są po­ko­jo­wi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pokój m., pokoik mrz.

 przym. pokojowy

 przysł. pokojowo

Wiktionary


pokojowy

1. do­ty­czą­cy zgody, po­ro­zu­mie­nia;
2. do­ty­czą­cy po­ko­ju - po­mie­szcze­nia


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy po­ro­zu­mie­nia lub zgody

 (1.2) zwią­za­ny z po­mie­szcze­niem

 (1.3) o spo­koj­nym uspo­so­bie­niu

 (1.4) w okre­sie po­ko­ju

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) osoba od­po­wie­dzial­na za utrzy­ma­nie po­rząd­ku w po­ko­ju

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔkɔˈjɔvɨ, AS: pokoi ̯ovy

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1,1.3-1.4)

 rzecz. pokojowość, pokój

 przysł. pokojowo

 (1.2,2.1)

 rzecz. pokoiczek, pokoik, pokój, pokojówka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ugodowy

 (1.2) domowy, halowy, salowy, salonowy, gabinetowy

 (1.3) bezkonfliktowy, spokojny, nieszkodliwy, przyjazny, przyjacielski

 (2.1) przest. pokojowiec, służący, lokaj

Wiktionary


pokojski

przy­miot­nik od: Pokój


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Kon­rad Po­koj­ski – rzym­sko­ka­to­lic­ki za­kon­nik
  • Ro­mu­ald Wicza-Po­koj­ski – pol­ski re­ży­ser i dra­ma­turg
  • Zenon Po­koj­ski – pol­ski eko­no­mi­sta

Wikipedia


pokojóweczka

zdrob­nie­nie od: po­ko­jów­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: po­ko­jów­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔkɔjuˈvɛt͡ʃka, AS: pokoi ̯uvečka

Wiktionary


pokojówka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: po­ko­jo­wa

 (1.2) hotel. pra­cow­ni­ca ho­te­lu od­po­wie­dzial­na za sprzą­ta­nie pokoi

Wiktionary

Po­ko­jów­ka – ko­bie­ta wy­ko­nu­ją­ca zawód sprzą­tacz­ki w po­mie­szcze­niach miesz­kal­nych. Do jej obo­wiąz­ków na­le­ży utrzy­ma­nie po­rząd­ku i czy­sto­ści w po­ko­jach pen­sjo­na­tów, ho­te­li itp. lub w miesz­ka­niach i do­mach za­moż­nych pra­co­daw­ców.

Ste­re­o­ty­po­wym wyz­nacz­ni­kiem po­ko­jów­ki jest no­sze­nie przez nie cha­rak­te­ry­stycz­nych uni­for­mów (ro­dza­ju li­be­rii), jed­nak nie jest to re­gu­łą i za­le­ży od wy­mo­gów pra­co­daw­cy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) — Co mnie jed­nak dziwi naj­moc­niej, — pra­wi­ła — to oko­licz­ność, że na po­dob­nych lal­kach nie poz­na­ją się męż­czyź­ni. Dla żad­nej ko­bie­ty, po­czą­wszy od Wą­sow­skiej, koń­cząc na mojej po­ko­jów­ce, nie jest to se­kret, że w Ewe­li­nie nie zbu­dził się je­szcze ani rozum, ani serce; wszyst­ko w niej śpi…

 (1.2) Przez 25 lat byłam po­ko­jów­ką w jed­nym z ho­te­li w Kra­ko­wie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔkɔˈjufka, AS: pokoi ̯ufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pokój m., pokoik m., pokojowa ż., pokojowiec m.

 przym. pokojowy

Wiktionary


pokolcowate

o ce­chach po­kol­co­wa­tych (ro­dzi­na ryb)


SJP.pl

Po­kol­co­wa­te, cy­ru­li­ko­wa­te (Acant­hu­ri­dae) – ro­dzi­na mor­skich ryb oko­nioksz­tałt­nych. Do tej ro­dzi­ny na­le­ży około 80 ga­tun­ków, z któ­rych tylko część jest ho­do­wa­na w ak­wa­riach. Niek­tó­re są dość łatwe w ho­dow­li, ale o więk­szo­ści wia­do­mo zbyt mało, aby można było je utrzy­mać przy życiu w ak­wa­rium.

Wikipedia


pokolcowaty

o ce­chach po­kol­co­wa­tych (ro­dzi­na ryb)


SJP.pl


pokolec

ro­dzaj mor­skich ryb z ro­dzi­ny po­kol­co­wa­tych


SJP.pl


pokolegiacki

przy­miot­nik

 (1.1) który kie­dyś był ko­le­gia­tą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Człon­ko­wie klubu po­dróż­ni­ka pra­gną od­wie­dzić ze­spół po­ko­le­giac­ki w Cho­czu.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kolegiacki

Wiktionary


pokolenie

1. grupa ludzi (także zwie­rząt lub ro­ślin) bę­dą­cych w zbli­żo­nym wieku; ge­ne­ra­cja;
2. ogół ludzi uksz­tał­to­wa­nych przez po­dob­ne lub te same prze­ży­cia, doś­wiad­cze­nia itp.
3. okres równy dłu­go­ści życia ludzi uro­dzo­nych w po­dob­nym cza­sie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) grupa ludzi lub zwie­rząt bę­dą­cych mniej wię­cej w tym samym wieku

 (1.2) grupa ludzi ży­ją­cych w tych sa­mych cza­sach, bę­dą­cych świad­ka­mi po­dob­nych wy­da­rzeń

 (1.3) człon­ko­wie ro­dzi­ny, bę­dą­cy mniej wię­cej w tym samym wieku i peł­nią­cy te same funk­cje (dziad­ko­wie, ro­dzi­ce, dzie­ci)

 (1.4) okres czasu równy wie­ko­wi ludzi w któ­rym zaz­wy­czaj mają dzie­ci

 (1.5) bibl. ple­mię

Wiktionary

Po­ko­le­nie (ge­ne­ra­cja – ge­ne­ra­tio „ro­dze­nie, two­rze­nie”) – ter­min po­sia­da­ją­cy kilka ko­no­ta­cji zwią­za­nych z uro­dze­niem, two­rze­niem i pro­kre­a­cją.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Naszą na­dzie­ją i szan­są na dal­szy roz­wój jest ot­war­te i do­brze wyksz­tał­co­ne młode po­ko­le­nie.

 (1.3) Na ostat­nim zjeź­dzie ro­dzin­nym spot­ka­ły się czte­ry po­ko­le­nia Ko­wal­skich i No­wa­ków.

 (1.4) Trzy po­ko­le­nia temu nie było kom­pu­te­rów.

 (1.5) Od dwu­na­stu synów Ja­ku­ba wy­wo­dzi się dwa­na­ście po­ko­leń Iz­ra­e­la.

 (1.5) W wy­ni­ku po­dzia­łu Sy­chem do­sta­ło się po­ko­le­niu Efra­i­ma.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔkɔˈlɛ̃ɲɛ, AS: pokolẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pokoleniowość n.

 przym. pokoleniowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) generacja

 (1.5) plemię

Wiktionary


pokoleniowość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest po­ko­le­nio­we

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pokoleniowy

 przysł. pokoleniowo

 rzecz. pokolenie n.

Wiktionary


pokoleniowy

→ po­ko­le­nie


SJP.pl

Patrz:

pokolenie

pokolizyjny

wy­stę­pu­ją­cy po ko­liz­ji, bę­dą­cy po ko­liz­ji


SJP.pl


pokolonialny

ist­nie­ją­cy po okre­sie ko­lo­nial­nym


SJP.pl


pokolorować

barw­nie po­ma­lo­wać


SJP.pl


pokoloryzować

spę­dzić pe­wien czas na ko­lo­ry­zo­wa­niu


SJP.pl


pokolędować

1. poś­pie­wać ko­lę­dy, spę­dzić czas na śpie­wa­niu kolęd;
2. obejść do­mo­stwa pa­ra­fii przez księ­dza skła­da­ją­ce­go wi­zy­tę dusz­pa­ster­ską; cho­dzić po ko­lę­dzie;
3. w okre­sie Świąt Bo­że­go Na­ro­dze­nia: obejść ko­lej­no domy z szop­ką lub gwia­zdą, skła­da­jąc ży­cze­nia, śpie­wa­jąc ko­lę­dy i zbie­ra­jąc dary;
4. prze­no­śnie: obejść ja­kieś in­sty­tu­cje, urzę­dy, nie mogąc cze­goś za­łat­wić; ob­ko­lę­do­wać


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) muz. poś­pie­wać ko­lę­dy

 (1.2) etn. rel. po­cho­dzić po ko­lę­dzie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nasza ro­dzi­na lubi w cza­sie świąt po­ko­lę­do­wać po ko­la­cji wi­gi­lij­nej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kolęda ż., kolędnik m., kolędowanie n.

:: zdrobn. kolędeczka ż.

 czas. kolędować ndk.

 przym. kolędowy, kolędny, kolędniczy

Wiktionary


pokombinacki

taki, który kie­dyś był włas­no­ścią kom­bi­na­tu


SJP.pl


pokomentować

spę­dzić pe­wien czas na ko­men­to­wa­niu


SJP.pl


pokomorne

daw­niej: miesz­ka­nie su­blo­ka­tor­skie


SJP.pl


pokompletowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­kom­ple­to­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pokompletować dk.

Wiktionary


pokompletować

skom­ple­to­wać po kolei, wiele razy


SJP.pl


pokompromitować

skom­pro­mi­to­wać po kolei, wiele razy


SJP.pl


pokomunia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kośc. dzięk­czyn­na mod­lit­wa ka­pła­na od­ma­wia­na przez niego przy oł­ta­rzu gdy wier­ni przy­ję­li już ko­mu­nię, która koń­czy obrzę­dy ko­mu­nij­ne;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kie­dyś wszyst­kie mod­lit­wy włas­ne Mszy – ko­lek­ta, nad da­ra­mi i po­ko­mu­nia – miały kon­kluz­ję try­ni­tar­ną. sic.

Wiktionary


pokomunijny

do­ty­czą­cy okre­su po ko­mu­nii


SJP.pl


pokomunistyczny

pow­sta­ły po upad­ku ko­mu­niz­mu, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla tego okre­su


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który po­zo­stał po ko­mu­niz­mie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) postkomunistyczny

Wiktionary


pokonalność

→ po­ko­nal­ny


SJP.pl

Patrz:

pokonalny

pokonalny

moż­li­wy do po­ko­na­nia, przez­wy­cię­że­nia; przez­wy­cię­żal­ny, po­ko­ny­wal­ny


SJP.pl


pokonanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­ko­nać.

Wiktionary

Po­ko­na­nie (ang. pe­ne­tra­tion) – forma ma­ne­wru tak­tycz­ne­go po­le­ga­ją­cą na szyb­kim i zde­cy­do­wa­nym ruchu wojsk w celu roz­cię­cia zgru­po­wań prze­ciw­ni­ka i wyj­ścia na jego tyły.

Po­ko­na­nie to dzia­ła­nia za­czep­ne wojsk lą­do­wych pro­wa­dzo­ne w celu ro­zbi­cia bro­nią­ce­go się nie­przy­ja­cie­la.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. pokonany

 czas. pokonać, pokonywać

Wiktionary


pokonać

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. po­ko­ny­wać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|po­ko­ny­wać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdy zaś wró­cił i zo­stał sam jeden, ktoś zma­gał się z nim aż do wscho­du ju­trzen­ki, a wi­dząc, że nie może go po­ko­nać, dot­knął jego stawu bio­dro­we­go i wy­wich­nął Ja­ku­bo­wi ten staw pod­czas zma­ga­nia się z nim.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈkɔ̃nat͡ɕ, AS: pokõnać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pokonywać

 rzecz. pokonanie n.

Wiktionary


pokoncertować

spę­dzić pe­wien czas na kon­cer­to­wa­niu


SJP.pl


pokoncertowy

przy­miot­nik

 (1.1) dzie­ją­cy się po kon­cer­cie, pow­sta­ły po kon­cer­cie, na­wią­zu­ją­cy do kon­cer­tu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔkɔ̃nt͡sɛrˈtɔvɨ, AS: pokõncertovy

Wiktionary


pokonfigurować

spę­dzić pe­wien czas na kon­fi­gu­ro­wa­niu cze­goś


SJP.pl


pokonfiskować

skon­fi­sko­wać po kolei, wiele razy


SJP.pl


pokonkurować

spę­dzić pe­wien czas na kon­ku­rach - sta­ra­niu się o rękę ko­bie­ty


SJP.pl


pokonkursowy

na­stę­pu­ją­cy po kon­kur­sie, bę­dą­cy wy­ni­kiem kon­kur­su


SJP.pl


pokonsumencki

po­cho­dzą­cy z od­pa­dów po zu­ży­ciu przez kon­su­men­ta


SJP.pl


pokonsumpcyjny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) po­zo­sta­ły po kon­sump­cji

Wiktionary


pokontrolować

1. spę­dzić pe­wien czas na kon­tro­lo­wa­niu;
2. skon­tro­lo­wać po kolei, wiele razy


SJP.pl


pokonwersować

1. pro­wa­dzić roz­mo­wę to­wa­rzy­ską przez jakiś czas;
2. po­tocz­nie: po­roz­ma­wiać


SJP.pl


pokonywalny

da­ją­cy się po­ko­nać, pod­bić; po­ko­nal­ny


SJP.pl


pokonywanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­ko­ny­wać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czło­wiek, który przez lata nie za­pra­wia się do po­ko­ny­wa­nia przesz­kód, nie może być psy­chicz­nie silny.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pokonywać

Wiktionary


pokonywać

cza­sow­nik

 (1.1) od­no­sić zwy­cię­stwo nad kimś

 (1.2) ra­dzić sobie z ja­ki­miś przesz­ko­da­mi, da­le­kim dy­stan­sem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Naj­sku­tecz­niej­szy oka­zał się Da­mian Och­man z Unii, który dzie­wię­cio­krot­nie po­ko­ny­wał bram­ka­rzy ry­wa­li.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔkɔ̃ˈnɨvat͡ɕ, AS: pokõnyvać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pokonywanie n., pokonanie n.

 czas. pokonać

Wiktionary


pokopcić

1. spę­dzić pe­wien czas na kop­ce­niu, pa­le­niu; po­pa­lić;
2. okop­cić po kolei, wiele razy


SJP.pl


pokopernikowski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy okre­su po prze­wro­cie ko­per­ni­kań­skim

Wiktionary

Powiązane:

 przym. kopernikowski

Wiktionary


pokopiować

sko­pio­wać po kolei, wiele razy


SJP.pl


pokopulować

spę­dzić pe­wien czas na ko­pu­lo­wa­niu


SJP.pl


pokora

po­sta­wa skrom­no­ści i świa­do­mo­ści włas­nych ogra­ni­czeń; brak pychy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) świa­do­mość włas­nych ogra­ni­czeń i sła­bo­ści skła­nia­ją­ca do nies­prze­ci­wia­nia się ży­cio­wym ko­niecz­no­ściom

 (1.2) gw-pl|Bu­ko­wi­na. ża­ło­ba

Wiktionary

Po­ko­ra – cnota mo­ral­na, która w ogól­nym ro­zu­mie­niu po­le­ga na uz­na­niu włas­nej ogra­ni­czo­no­ści, nie­wy­wyż­sza­niu się ponad in­nych i uni­ka­niu chwa­le­nia się swo­i­mi do­ko­na­nia­mi.

W uję­ciu hu­ma­ni­stycz­nym po­ko­ra jest bar­dziej sta­nem ducha, po­sta­wą ży­cio­wą wy­ra­ża­ją­cą prze­ko­na­nie na temat ota­cza­ją­ce­go nas świa­ta, jak rów­nież ogółu istot go za­miesz­ku­ją­cych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W po­ko­rze i wytr­wa­ło­ści le­ża­ła ich siła.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈkɔra, AS: pokora

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pokornienie n., spokornienie n., pokorność ż., korność ż., upokarzanie ż., upokorzenie n., ukorzenie n.

 czas. pokornieć ndk., spokornieć dk., upokarzać ndk., upokorzyć dk., kornieć ndk., ukorzyć ndk.

 przym. pokorny, pokorniutki, korny

 przysł. pokornie, pokorniutko, kornie

Wiktionary


pokorespondować

spę­dzić pe­wien czas na pro­wa­dze­niu ko­re­spon­den­cji


SJP.pl


pokornie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób po­kor­ny

 (1.2) skrom­nie, ubogo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czło­wiek w żół­tym tur­ba­nie skło­nił się ni­ziut­ko i bar­dzo po­kor­nie.

 (1.1) Po­proś po­kor­nie, a zo­ba­czysz, że skru­sze­je jego serce.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. spokornieć, pokornieć ndk.

 rzecz. pokora ż., pokorność ż.

 przym. pokorniutki

 przysł. pokorniutko

Wiktionary


pokorniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: po­kor­nie


SJP.pl


pokorniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: po­kor­ny


SJP.pl


pokornieć

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) sta­wać się (bar­dziej) po­kor­nym

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pokora ż.

 czas. spokornieć dk.

 przym. pokorny, pokorniutki

 przysł. pokornie

Wiktionary


pokorniutki

zdrob­nie­nie od: po­kor­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zdrobn. od: po­kor­ny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔkɔrʲˈɲutʲci, AS: pokorʹńutʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pokora

 przym. pokorny

 przysł. pokornie, pokorniutko

 czas. pokornieć

Wiktionary


pokorniutko

przy­słó­wek

 (1.1) zdrobn. bar­dzo po­kor­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Chłop­ki po­kor­niut­ko po­chy­li­ły głowy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pokora ż.

 przysł. pokornie

 przym. pokorniutki

Wiktionary


pokorniś

osoba po­tul­na, ule­gła, uni­żo­na


SJP.pl


pokorność

uni­żo­ność, po­tul­ność, po­słu­szeń­stwo wy­ni­ka­ją­ce zwy­kle z ni­skiej sa­mo­o­ce­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. po­ko­ra

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pokora ż.

 przym. pokorny

 przysł. pokornie

Wiktionary


pokorny

1. świa­dom włas­nej nie­do­sko­na­ło­ści; skrom­ny;
2. uz­na­ją­cy czy­jąś wyż­szość; uni­żo­ny, ule­gły, po­tul­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) nie wy­wyż­sza­ją­cy się, skrom­ny

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adolf Po­kor­ny
  • Eu­ge­niusz Po­kor­ny
  • Eyk Po­kor­ny
  • Fran­ci­szek Po­kor­ny
  • Ju­lius Po­kor­ny
  • Kon­rad Po­kor­ny-Ru­szczyc
  • Maria Ku­sion-Bibro-Po­kor­ny
  • Sara Po­kor­ny
  • Wła­dy­sław Po­kor­ny
  • Peter Pokorný
  • Petr Pokorný

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za­le­ża­ło mu na byciu po­kor­nym i zgod­nym.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pokora ż., pokorność ż.

 przym. pokorniutki

 czas. spokornieć, pokornieć

Wiktionary


pokorski

naz­wi­sko


SJP.pl


pokorzystać

spę­dzić pe­wien czas na ko­rzy­sta­niu z cze­goś; po­u­ży­wać


SJP.pl


pokos

zboże lub trawa ścię­te w cza­sie żniw


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) roln. ogrod. pas, wał sko­szo­nej ro­ślin­no­ści, zwy­kle zboża lub trawy;

 (1.2) roln. ca­łość ro­ślin (zboża, trawy) ze­bra­nych pod­czas jed­nych żniw lub sia­no­ko­sów

 (1.3) roln. czyn­ność ści­na­nia kosą, ko­sze­nia

Wiktionary

Pokos – ogół czę­ści ro­ślin ze­bra­ny pod­czas jed­ne­go sia­no­ko­su lub w węż­szym zna­cze­niu pas sko­szo­nych ro­ślin ukła­da­ją­cy się za ko­siar­ką.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Gdy po­ko­sy na­le­ży­cie wys­chły, uło­żo­no je w sie­dem wiel­kich kopic. I od tej chwi­li – aż do pow­tór­nej kośby – dano łąkom spo­kój.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kosa ż., kosynier mos.

 czas. pokosić dk.

Wiktionary


pokosowate

o ce­chach po­ko­so­wa­tych (ro­dzi­na błon­kó­wek)


SJP.pl


pokosowaty

o ce­chach po­ko­so­wa­tych (ro­dzi­na błon­kó­wek)


SJP.pl


pokost

pro­dukt (zaz­wy­czaj olej lnia­ny i ko­nop­ny z do­dat­kiem sub­stan­cji przy­spie­sza­ją­cych schnię­cie) sto­so­wa­ny do im­pre­gna­cji drew­na i ma­te­ria­łów po­ro­wa­tych, wy­ro­bu farb; olej schną­cy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bud. pro­dukt (zaz­wy­czaj olej lnia­ny i ko­nop­ny z do­dat­kiem sub­stan­cji przy­spie­sza­ją­cych schnię­cie) sto­so­wa­ny do im­pre­gna­cji drew­na i ma­te­ria­łów po­ro­wa­tych, wy­ro­bu farb;

Wiktionary

Po­kost, po­kost lnia­ny – pro­dukt otrzy­my­wa­ny przez za­gę­szcze­nie oleju lnia­ne­go z do­dat­kiem sub­stan­cji przy­spie­sza­ją­cych wy­sy­cha­nie (tzw. sy­ka­tyw), sto­so­wa­ny jako śro­dek do im­pre­gna­cji drew­na, tyn­ków i in­nych ma­te­ria­łów po­ro­wa­tych, w celu za­bez­pie­cze­nia ich przed wil­go­cią oraz czyn­ni­ka­mi at­mos­fe­rycz­ny­mi. Czy­sty po­kost bywa roz­cień­cza­ny, głów­nie ter­pen­ty­ną bal­sa­micz­ną, dla ułat­wie­nia pe­ne­tra­cji w głąb twar­de­go drew­na. Jest pro­duk­tem po­cho­dze­nia na­tu­ral­ne­go.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpɔkɔst, AS: pokost

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pokostowy

 czas. pokostować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk fyrnajs

Wiktionary


pokostowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­ko­sto­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pokostować ndk.

Wiktionary


pokostować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) po­kry­wać po­ko­stem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ko­chał przy­ro­dę, cho­dził po la­sach, ści­nał ko­na­ry, w któ­rych do­strze­gał zarys rzeźb. Nigdy ich nie ma­lo­wał, ale wy­gła­dzał i po­ko­sto­wał.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pokost mrz., pokostowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. pokościć

Wiktionary


pokoszarowy

znaj­du­ją­cy się na miej­scu ko­szar; po­zo­sta­ły po ko­sza­rach


SJP.pl


pokosztowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­kosz­to­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pokosztować dk.

Wiktionary


pokot

obrzęd za­koń­cze­nia po­lo­wa­nia, pod­czas któ­re­go skła­da­ny jest ra­port o prze­bie­gu po­lo­wa­nia, ubi­tej zwie­rzy­nie (uło­żo­nej po­ko­tem) oraz ogła­sza się, kto zo­stał kró­lem po­lo­wa­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) łow. ry­tu­al­ny finał po­lo­wa­nia: uło­żo­ne tru­chła za­bi­tych zwie­rząt;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pokot – grupa et­nicz­na za­miesz­ku­ją­ca Kenię i Ugan­dę
  • pokot – ry­tu­al­ny finał po­lo­wa­nia
  • Pokot – film fa­bu­lar­ny z 2016 roku, reż. Agniesz­ka Hol­land

Wikipedia

Powiązane:

 przysł. pokotem

Wiktionary


pokotem

obok sie­bie, rzę­dem, sze­re­giem (zwy­kle w po­łą­cze­niu z cza­sow­ni­ka­mi leżeć, kłaść się itp.)


SJP.pl

przy­słó­wek nie­od­przy­miot­ni­ko­wy

 (1.1) rzę­dem, sze­re­giem, jeden obok dru­gie­go lub jeden za dru­gim (przy tym zaz­wy­czaj ma­so­wo, tłum­nie, gęsto)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kosz­mar. Lu­dzie po­ko­tem leżą na po­dło­dze, matki wysch­nię­tą pier­sią kar­mią dzie­ci, prze­wi­ja­ją nie­mow­lę­ta, tłum nę­dza­rzy, pie­lu­chy ufaj­da­ne, łach­ma­ny, smród.

 (1.1) Mama od­waż­nie po­in­for­mo­wa­ła więc, że u nas pełno ludzi, śpią po­ko­tem, nie ma wol­nych pokoi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pokot mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rzędem, szeregiem, jeden obok drugiego, jeden za drugim, po kolei; daw. rzad. mostem, pomostem, powałem, na pował, pokładem, pokosem; gęsto, tłumnie

Wiktionary


pokozłować

spę­dzić pe­wien czas na ko­zło­wa­niu


SJP.pl


pokościć

cza­sow­nik prze­chod­ni dwu­a­spek­to­wy

 (1.1) śrpol., daw. po­ko­sto­wać da­ta­def|1680|po­czą­tek XX w..

Wiktionary


pokośno

Po­ko­śno – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie so­kól­skim, w gmi­nie Su­cho­wo­la.

Wieś kró­lew­ska eko­no­mii gro­dzień­skiej po­ło­żo­na była w końcu XVIII wieku w po­wie­cie gro­dzień­skim wo­je­wództ­wa troc­kie­go. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa bia­ło­stoc­kie­go. W Po­ko­śnie uro­dził się Ta­de­usz Ko­men­dant – pol­ski kry­tyk li­te­rac­ki, tłu­macz, ese­i­sta, pi­sarz, dok­tor nauk hu­ma­ni­stycz­nych, wy­kła­dow­ca na Wy­dzia­le Po­lo­ni­sty­ki Uni­wer­sy­te­tu War­szaw­skie­go.

Wikipedia


pokpić

1. nie osią­gnąć za­mie­rzo­ne­go celu wsku­tek nie­u­dol­ne­go dzia­ła­nia; pop­suć coś;
2. kpić przez jakiś czas, spę­dzić jakiś czas na drwie­niu z kogoś lub cze­goś


SJP.pl


pokraczka

ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny kacz­ko­wa­tych


SJP.pl

Po­kracz­ka ("Tha­las­sor­nis le­u­co­no­tus") – ga­tu­nek śred­niej wiel­ko­ści ptaka z ro­dzi­ny kacz­ko­wa­tych (Ana­ti­dae). W na­tu­ral­nym śro­do­wi­sku wy­stę­pu­je w Afry­ce Sub­sa­ha­ryj­skiej, w szcze­gól­no­ści na ob­sza­rze po­mię­dzy Cza­dem i Se­ne­ga­lem oraz po­mię­dzy Etio­pią a RPA; wy­stę­pu­je też na Ma­da­ga­ska­rze. Za­sied­la cie­płe, śród­lą­do­we je­zio­ra, stawy, bagna i mo­kra­dła.

Wikipedia


pokraczniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: po­kracz­nie


SJP.pl


pokraczniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: po­kracz­ny


SJP.pl


pokraczność

1. brak re­gu­lar­nej, wy­raź­nej formy, kształ­tu, har­mo­nii; bezksz­tałt­ność, nieksz­tałt­ność, niez­grab­ność, nie­fo­rem­ność;
2. po­tocz­nie: ogół cech cze­goś, co zwra­ca na sie­bie uwagę swoją oso­bli­wo­ścią; cu­dacz­ność, dzi­wacz­ność, cu­dac­kość, oso­bli­wość


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest po­kracz­ne; cecha tych, któ­rzy są po­kracz­ni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pokraczny

 przysł. pokracznie

 rzecz. pokraka ż.

Wiktionary


pokraczny

1. taki, któ­re­mu bra­ku­je wła­ści­we­go kształ­tu, wła­ści­wej formy; nieksz­tałt­ny, niez­grab­ny, nie­fo­rem­ny;
2. po­tocz­nie: zwra­ca­ją­cy uwagę swoją nie­ty­po­wo­ścią; cu­dacz­ny, dzi­wacz­ny, oso­bli­wy


SJP.pl


pokraka

po­gard­li­wie o męż­czyź­nie brzyd­kim, za­nied­ba­nym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) osoba brzyd­ka, niez­grab­na, nie­fo­rem­na

Wiktionary

Po­kra­ka ("Po­cho­lo") – ko­lum­bij­ska te­le­no­we­la z 2007 roku. Se­rial skła­da się ze 120 od­cin­ków, każdy po 45 minut. Se­rial emi­to­wa­ny jest w Pol­sce przez te­le­wiz­ję Zone Ro­man­ti­ca od 23 stycz­nia 2008.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pɔˈkraka, AS: pokraka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pokraczny

 przysł. pokracznie

 rzecz. pokraczność

Wiktionary


pokrakać

o kru­kach, wro­nach: spę­dzić pe­wien czas na wy­da­wa­niu cha­rak­te­ry­stycz­ne­go skrze­ku


SJP.pl


pokrakiwać

o kru­kach, wro­nach: wy­da­wać od czasu do czasu cha­rak­te­ry­stycz­ny skrzek


SJP.pl


pokrakowaty

po­tocz­nie:
1. nieco brzyd­ki, zde­for­mo­wa­ny lub niez­grab­ny;
2. nieco nie­e­ste­tycz­ny i nie­fo­rem­ny


SJP.pl


pokrapianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­kra­piać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pokropienie n.

 czas. pokrapiać ndk., pokropić dk.

Wiktionary


pokrapiać

po­le­wać coś, roz­pry­sku­jąc jakąś ciecz


SJP.pl


pokrapywać

o de­szczu: padać drob­ny­mi kro­pla­mi; kro­pić


SJP.pl


pokraść

skraść wiele cze­goś


SJP.pl


pokredkować

po­tocz­nie: po­ko­lo­ro­wać coś kred­ką


SJP.pl


pokremować

pos­ma­ro­wać kre­mem


SJP.pl


pokreskować

na­ry­so­wać na czymś wiele kre­sek


SJP.pl


pokrewieństwo

po­krew­ność;
1. sto­su­nek za­cho­dzą­cy mię­dzy człon­ka­mi jed­nej ro­dzi­ny; po­sia­da­nie wspól­ne­go przod­ka; ko­li­ga­cja, agna­cja, spo­krew­nie­nie, po­wi­no­wact­wo, po­bra­tym­stwo;
2. prze­no­śnie: bycie po­dob­nym do kogoś lub cze­goś pod ja­kimś wzglę­dem, po­zo­sta­wia­nie w bli­skim związ­ku z kimś lub z czymś; ko­li­ga­cja, fi­lia­cja, po­bra­tym­stwo, bli­skość;
3. w bio­lo­gii: wspól­ne cechy wy­stę­pu­ją­ce u niek­tó­rych ro­ślin i zwie­rząt, które wska­zu­ją na ich bli­skie, wspól­ne po­cho­dze­nie; spo­krew­nie­nie;
4. w mu­zy­ce: po­do­bień­stwo dwóch akor­dów, gam bądź to­na­cji, cha­rak­te­ry­zu­ją­ce się sto­sun­ko­wo dużą licz­bą zbież­nych skład­ni­ków dźwię­ko­wych;
5. w ję­zy­koz­naw­stwie o na­ro­dach bądź ję­zy­kach: wy­wo­dze­nie się z jed­ne­go ję­zy­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) re­la­cja łą­czą­ca osoby po­sia­da­ją­ce wspól­ne­go przod­ka;

 (1.2) fiz. chem. biol. po­do­bień­stwo wła­ści­wo­ści

 (1.3) przen. od­czu­wa­ne po­do­bień­stwo po­glą­dów i cha­rak­te­ru do kogoś

 (1.4) muz. zwią­zek mię­dzy dwie­ma to­na­cja­mi lub akor­da­mi; ;

Wiktionary

Po­kre­wień­stwo – re­la­cja po­mię­dzy oso­ba­mi lub osob­ni­ka­mi ma­ją­cy­mi wspól­ne­go przod­ka (prawn. wstęp­ne­go). Bli­skość tej re­la­cji okre­śla sto­pień po­kre­wień­stwa. Po­kre­wień­stwo ma istot­ne zna­cze­nie w pra­wie.

Za­cho­wa­nia sek­su­al­ne po­mię­dzy oso­ba­mi spo­krew­nio­ny­mi okre­śla się mia­nem ka­zi­rodzt­wa. W przy­pad­ku ho­dow­li zwie­rząt, ko­ja­rze­nie osob­ni­ków spo­krew­nio­nych to chów wsob­ny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ba­da­niem stop­nia po­kre­wień­stwa i po­wi­no­wact­wa w ro­dach zaj­mu­je się ge­ne­a­lo­gia, bę­dą­ca nauką po­moc­ni­czą hi­sto­rii.

 (1.1) Zda­niem du­cho­we­go przy­wód­cy Iranu aja­tol­la­ha Ali Cha­me­nei, in­ter­ne­to­wy czat po­mię­dzy męż­czyz­ną i ko­bie­tą, któ­rych nie łączą związ­ki po­kre­wień­stwa, jest nie­do­pu­szczal­ny. Aja­tol­lah wydał już w tej spra­wie fatwę czyli zakaz ta­kich prak­tyk.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔkrɛˈvʲjɛ̇̃j̃stfɔ, AS: pokrevʹi ̯ė̃ĩ ̯stfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krew ż., krewny m., krewna ż., krewniak m., spokrewnienie n., pokrewność ż., krewniaczość ż.

 przym. pokrewny, spokrewniony, krewniaczy, krwisty, krewny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) spokrewnienie, pobratymstwo, powinowactwo, starop|krewność.

Wiktionary


pokrewność

po­kre­wień­stwo;
1. sto­su­nek za­cho­dzą­cy mię­dzy człon­ka­mi jed­nej ro­dzi­ny; po­sia­da­nie wspól­ne­go przod­ka; ko­li­ga­cja, agna­cja, spo­krew­nie­nie, po­wi­no­wact­wo, po­bra­tym­stwo;
2. prze­no­śnie: bycie po­dob­nym do kogoś lub cze­goś pod ja­kimś wzglę­dem, po­zo­sta­wia­nie w bli­skim związ­ku z kimś lub z czymś; ko­li­ga­cja, fi­lia­cja, po­bra­tym­stwo, bli­skość;
3. w bio­lo­gii: wspól­ne cechy wy­stę­pu­ją­ce u niek­tó­rych ro­ślin i zwie­rząt, które wska­zu­ją na ich bli­skie, wspól­ne po­cho­dze­nie; spo­krew­nie­nie;
4. w mu­zy­ce: po­do­bień­stwo dwóch akor­dów, gam bądź to­na­cji, cha­rak­te­ry­zu­ją­ce się sto­sun­ko­wo dużą licz­bą zbież­nych skład­ni­ków dźwię­ko­wych;
5. w ję­zy­koz­naw­stwie o na­ro­dach bądź ję­zy­kach: wy­wo­dze­nie się z jed­ne­go ję­zy­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest po­krew­ne; cecha tych, któ­rzy są po­krew­ni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pokrewny

 przysł. pokrewnie

 rzecz. pokrewieństwo n.

Wiktionary


pokrewny

1. taki, który wy­ka­zu­je po­do­bień­stwa do kogoś lub cze­goś pod pew­nym wzglę­dem; po­dob­ny;
2. taki, który wska­zu­je na wspól­ne po­cho­dze­nie z kimś lub czymś; spo­krew­nio­ny, bli­ski, krew­ny, brat­ni


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) wy­ka­zu­ją­cy po­do­bień­stwo do kogoś lub cze­goś pod ja­kimś wzglę­dem

 (1.2) ma­ją­cy wspól­ne po­cho­dze­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na­wią­za­no kon­tak­ty z po­krew­ny­mi in­sty­tu­cja­mi w Pol­sce i za gra­ni­cą or­ga­ni­zu­jąc pre­lek­cje i od­czy­ty oraz sesje i kon­fe­ren­cje na­u­ko­we.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈkrɛvnɨ, AS: pokrevny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pokrewieństwo n., pokrewność ż.

 rzecz. krew ż., krewny m., krewna ż.

 przym. krewny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podobny

 (1.2) bliski, bratni, spokrewniony

Wiktionary


pokroczyć

pójść, po­stą­pić wolno, do­stoj­nie


SJP.pl


pokroić

1. po­dzie­lić coś na ka­wał­ki, po­ciąć;
2. po­tocz­nie: mocno po­ra­nić, po­ka­le­czyć kogoś;
3. po­tocz­nie: do­ko­nać ope­ra­cji


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. kroić)

 (1.1) po­dzie­lić coś po­przez kro­je­nie

 (1.2) pot. mocno po­ka­le­czyć kogoś

 (1.3) pot. prze­pro­wa­dzić za­bieg chi­rur­gicz­ny

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny po­kro­ić się (ndk. kroić się)

 (2.1) pot. po­ciąć włas­ne ciało

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) De­li­kat­nie wę­dzo­ne tofu z zia­ren eu­ro­pej­skiej soi do­brze sma­ku­je w zu­pach i da­niach wa­rzyw­nych, jako cien­ko po­kro­jo­ne pla­ste­re­ka­ster­ki na chle­bie lub z gril­la.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kroić

 rzecz. pokrojenie n., pokrój mrz.

 przym. krojony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pociąć, podzielić, porąbać, poszatkować

 (1.2) pociąć, porąbać, poszatkować, skatować

 (1.3) zoperować

 (2.1) pociąć się

Wiktionary


pokroje

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­rze­czo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Lit­wie, w okrę­gu sza­wel­skim.

Wiktionary

Po­kro­je ( Pa­kru­o­jis) – mia­sto na Lit­wie, nad Kru­o­ją, w okrę­gu sza­wel­skim, sie­dzi­ba re­jo­nu po­kroj­skie­go, 36 km od Szaw­li.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. pokrojski

Wiktionary


pokrojowy

→ po­krój


SJP.pl

Patrz:

pokrój

pokropek

po­krop­ka wy­sącz­ka - ga­tu­nek po­ma­rań­czo­wej bie­dron­ki o szes­na­stu krop­kach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rel. daw. po­kro­pie­nie zwłok wodą świę­co­ną, wy­ko­ny­wa­ne przez księ­dza przed zło­że­niem ciała do grobu

 (1.2) rel. pot. upro­szczo­na for­mu­ła obrzę­du po­grze­bo­we­go sto­so­wa­na wobec nie­ochrz­czo­nych dzie­ci lub osób nie­ma­ją­cych bli­skich, zwy­kle bez mszy świę­tej

Wiktionary

Po­kro­pek – w Ko­ście­le ka­to­lic­kim po­pu­lar­ne okre­śle­nie obrzę­dów po­grze­bo­wych dziec­ka nie­ochrz­czo­ne­go.

Cho­ciaż we­dług te­o­lo­gii ka­to­lic­kiej do­pie­ro przy­ję­cie sa­kra­men­tu chrztu czyni człon­kiem Ko­ścio­ła i tym samym upraw­nia do li­tur­gicz­ne­go po­że­gna­nia przez wspól­no­tę wier­nych, to prawo ka­no­nicz­ne poz­wa­la od­pra­wić obrzę­dy po­grze­bo­we dziec­ka nie­ochrz­czo­ne­go „je­że­li ro­dzi­ce pra­gnę­li je ochrz­cić”.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. kropielniczka ż., pokropienie n., kroplówka ż., kropidło n.

 czas. pokropić dk.

Wiktionary


pokropić

polać coś, roz­pry­sku­jąc jakąś ciecz


SJP.pl


pokropka

po­krop­ka wy­sącz­ka - ga­tu­nek po­ma­rań­czo­wej bie­dron­ki o szes­na­stu krop­kach


SJP.pl

Po­krop­ka ("Ha­ly­zia") – ro­dzaj chrzą­szczy z ro­dzi­ny bie­dron­ko­wa­tych.

Chrzą­szcze o lekko przy­pła­szczo­nym, owal­nym w za­ry­sie ciele, z wierz­chu, włącz­nie z ocza­mi, nagim, nie­o­wło­sio­nym. Dłu­gość czuł­ków jest więk­sza niż głowy. Oczy są mniej­sze niż u po­dob­ne­go "Ma­cro­il­le­is".

Wikipedia


pokrowiec

okry­cie lub opa­ko­wa­nie ochron­ne z ma­te­ria­łu, skóry lub in­ne­go two­rzy­wa na jakiś przed­miot, do­sto­so­wa­ne do niego kształ­tem; fu­te­rał


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) na­kry­cie ochron­ne na jakiś przed­miot przy­sto­so­wa­ne do niego kształ­tem, wy­ko­na­ne z ma­te­ria­łu, skóry itp.

 (1.2) gw-pl|Bu­ko­wi­na. chod­nik (na po­dło­gę)

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pokrowcowy

Wiktionary


pokruszyć

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. kru­szyć)

 (1.1) do­ko­na­ny od|kru­szyć.

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny po­kru­szyć się (ndk. kru­szyć się)

 (2.1) do­ko­na­ny od|kru­szyć się.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kruszon mrz., kruchość ż., kruszyna ż.

 przym. kruchy

 czas. kruszyć

Wiktionary


pokrycie

1. po­ło­żyć jakiś ma­te­riał na po­wierzch­nię cze­goś i przy­szyć do­o­ko­ła na stałe; ob­szyć, obić;
2. na­ło­żyć na po­wierzch­nię cze­goś cien­ką war­stwę, np. farby;
3. umie­ścić coś na czymś, tak aby cał­ko­wi­cie przy­kryć, za­sło­nić;
4. za­pła­cić za coś, wy­rów­nać stra­tę;
5. za­płod­nić


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) war­stwa przy­kry­wa­ją­ca coś

 (1.2) po­sia­da­nie fi­nan­so­wa­nia

 (1.3) o sło­wach: pot­wier­dze­nie w czy­nach

 (1.4) in­form. ist­nie­nie testu spraw­dza­ją­ce­go dany frag­ment kodu lub funk­cję

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pokryć dk., pokrywać ndk.

 rzecz. pokrywanie n., pokrywka ż.

Wiktionary


pokrytki

Po­kryt­ki – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie mław­skim, w gmi­nie Strze­go­wo.

Wier­ni Ko­ścio­ła rzym­sko­ka­to­lic­kie­go na­le­żą do pa­ra­fii św. Mi­ko­ła­ja w Niedz­bo­rzu.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa cie­cha­now­skie­go.

Wikipedia


pokrytykować

spę­dzić pe­wien czas na kry­ty­ko­wa­niu


SJP.pl


pokrywa

1. kłaść jakiś ma­te­riał na po­wierzch­nię cze­goś i przy­szy­wać do­o­ko­ła na stałe; ob­szy­wać, obi­jać;
2. na­kła­dać na po­wierzch­nię cze­goś cien­ką war­stwę, np. farby;
3. umie­szczać coś na czymś, tak aby cał­ko­wi­cie przy­kryć, za­sło­nić;
4. pła­cić za coś, wy­rów­ny­wać stra­tę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przed­miot słu­żą­cy do na­kry­wa­nia, przy­kry­wa­nia cze­goś

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 3 os. lp. ter. po­kry­wać

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • po­kry­wa – ele­ment wią­żą­cy kon­struk­cyj­ne ele­men­ty sprzę­gła.
  • po­kry­wa – grupa piór u pta­ków.
  • po­kry­wa – ro­dzaj list­ków u niek­tó­rych ga­tun­ków ro­ślin.
  • po­kry­wa – ro­dzaj skrzy­deł u niek­tó­rych ga­tun­ków owa­dów.
  • po­kryw­ka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Upie­rze­nie gę­ga­wej jest ciem­no­bru­nat­ne, z bia­ły­mi pa­secz­ka­mi w po­przek po­kryw skrzy­deł.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈkrɨva, AS: pokryva

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pokrywka ż., pokrywanie n., przykrywka ż.

 czas. pokrywać ndk., pokryć dk.

Wiktionary


pokrywanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­kry­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔkrɨˈvãɲɛ, AS: pokryvãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pokrywa, pokrycie, pokrywka

 czas. pokrywać

Wiktionary


pokrywać

1. kłaść jakiś ma­te­riał na po­wierzch­nię cze­goś i przy­szy­wać do­o­ko­ła na stałe; ob­szy­wać, obi­jać;
2. na­kła­dać na po­wierzch­nię cze­goś cien­ką war­stwę, np. farby;
3. umie­szczać coś na czymś, tak aby cał­ko­wi­cie przy­kryć, za­sło­nić;
4. pła­cić za coś, wy­rów­ny­wać stra­tę


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. po­kryć)

 (1.1) na­no­sić coś na coś

 (1.2) zo­o­techn. za­pład­niać

 (1.3) hand. pła­cić, za­pew­niać cał­ko­wi­te fi­nan­so­wa­nie danej czę­ści

 (1.4) sta­no­wić po­kry­wę, przy­kry­cie cze­goś

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny po­kry­wać się

 (2.1) o przy­najm­niej dwóch rze­czach ma­te­rial­nych na­cho­dzić na sie­bie, zaj­mo­wać to samo miej­sce

 (2.2) o przy­najm­niej dwóch rze­czach nie­ma­te­rial­nych być zbież­nym

 (2.3) za­czy­nać mieć coś na po­wierzch­ni

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Stos gruzu po­kry­wa domy na Haiti.

 (1.2) Wilk po­krył dwie suki ze stada.

 (1.3) Kto, pytam, dzi­siaj po­kry­je kosz­ty zwią­za­ne z tą tra­ge­dią?

 (2.1) Stre­fy in­te­re­sów obu państw po­kry­wa­ły się, co wy­wo­ła­ło kon­flikt.

 (2.2) Nasze cele, po­kry­wa­ją się, więc może bę­dzie­my współ­pra­co­wać?

 (2.3) Okno po­kry­ło się szro­nem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈkrɨvat͡ɕ, AS: pokryvać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pokrywa ż., pokrywka ż., pokrywanie n., pokrycie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) obejmować, oblekać, okrywać, otaczać, zakrywać, zawierać

Wiktionary


pokrywka

naz­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: po­kry­wa

 (1.2) przy­kryw­ka na gar­nek

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • po­kryw­ka – przed­miot słu­żą­cy do przy­kry­wa­nia lub za­my­ka­nia na­czyń (np. ku­chen­nych) lub po­jem­ni­ków;
  • po­kryw­ki (brac­te­o­lae in­vo­lu­cel­li) – ro­dzaj list­ków wy­stę­pu­ją­cy u pod­sta­wy kwia­to­sta­nu.
  • po­kry­wa

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. pokrycie n., pokrywa ż., pokrywanie n.

 czas. kryć, pokryć dk., pokrywać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przykrywka

 (1.2) reg. śl. dekiel

Wiktionary


pokryć

1. po­ło­żyć jakiś ma­te­riał na po­wierzch­nię cze­goś i przy­szyć do­o­ko­ła na stałe; ob­szyć, obić;
2. na­ło­żyć na po­wierzch­nię cze­goś cien­ką war­stwę, np. farby;
3. umie­ścić coś na czymś, tak aby cał­ko­wi­cie przy­kryć, za­sło­nić;
4. za­pła­cić za coś, wy­rów­nać stra­tę;
5. za­płod­nić


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. po­kry­wać)

 (1.1) na­nieść coś na coś

 (1.2) zo­o­techn. za­płod­nić w spo­sób na­tu­ral­ny

 (1.3) hand. za­pła­cić, za­pew­nić cał­ko­wi­te fi­nan­so­wa­nie danej czę­ści

 (1.4) bud. przy­kryć war­stwą cze­goś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To ty je­steś tym dzie­cia­kiem z Pa­ra­pów, nie? – pyta Zuc­kuss, na­ru­sza­jąc moją prze­strzeń oso­bi­stą ogrom­ną owa­dzią twa­rzą i apa­ra­tem od­de­cho­wym, po­kry­tym gę­stym ślu­zem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔkrɨt͡ɕ, AS: pokryć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pokrywa ż., pokrycie n., pokrywka ż.

Wiktionary


pokrzepiający

wzmac­nia­ją­cy, bu­du­ją­cy; do­da­ją­cy sił lub otu­chy


SJP.pl


pokrzepiać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. po­krze­pić)

 (1.1) do­da­wać komuś sił, otu­chy, na­dziei

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny po­krze­piać się (dk. po­krze­pić się)

 (2.1) do­da­wać sobie otu­chy

 (2.2) do­da­wać sił jeden dru­gie­mu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pokrzepianie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podnosić na duchu

Wiktionary


pokrzepić

1. dodać sił, pod­nieść na duchu; po­si­lić, wzmoc­nić;
2. po­krze­pić się - odzy­skać siły, ener­gię, en­tuz­jazm; dodać sobie sił


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. po­krze­piać)

 (1.1) dodać komuś sił, otu­chy, na­dziei

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny po­krze­pić się (ndk. po­krze­piać się)

 (2.1) dodać sobie otu­chy

 (2.2) dodać sił jeden dru­gie­mu

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podnieść na duchu

Wiktionary


pokrzewka

1. mały ptak prze­lot­ny z ro­dzi­ny o tej samej naz­wie; ga­jów­ka
2. (po­krzew­ki) ro­dzi­na pta­ków z rzędu wró­blo­wa­tych; ga­jów­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ornit. mały, czę­ścio­wo wę­drow­ny ptak z po­dro­dzi­ny ga­jó­wek, ro­dzi­ny po­krzew­ko­wa­tych, rzędu wró­blo­wych, ob­ję­ty ści­słą ochro­ną ga­tun­ko­wą;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pieg­ża to nie­wiel­ka po­krzew­ka o smu­kłej syl­wet­ce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈkʃɛfka, AS: pokšefka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kierz mrz., pokrzewkowate lm. nmos.

Wiktionary


pokrzewki

1. mały ptak prze­lot­ny z ro­dzi­ny o tej samej naz­wie; ga­jów­ka
2. (po­krzew­ki) ro­dzi­na pta­ków z rzędu wró­blo­wa­tych; ga­jów­ki


SJP.pl

Po­krzew­ki, po­krzew­ko­wa­te, ga­jów­ki (Syl­vii­dae) – ro­dzi­na pta­ków z rzędu wró­blo­wych (Pas­se­ri­for­mes). W obec­nie sto­so­wa­nym uję­ciu sy­ste­ma­tycz­nym liczy ponad trzy­dzie­ści ga­tun­ków wy­stę­pu­ją­cych w Eu­ro­pie, Azji i Afry­ce.

Wikipedia


pokrzewkowate

o ce­chach po­krzew­ko­wa­tych (ro­dzi­na pta­ków)


SJP.pl


pokrzewkowaty

o ce­chach po­krzew­ko­wa­tych (ro­dzi­na pta­ków)


SJP.pl


pokrzydowo

Po­krzy­do­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie brod­nic­kim, w gmi­nie Zbicz­no. Naj­więk­sza wieś tej gminy, liczy ponad 919 miesz­kań­ców.

Do 1954 roku miej­sco­wość była sie­dzi­bą gminy Po­krzy­do­wo, na­stęp­nie do 1972 r. gro­ma­dy Po­krzy­do­wo. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa to­ruń­skie­go.

Wikipedia


pokrzyk

1. okrzyk, za­wo­ła­nie; głos wy­da­wa­ny przez czło­wie­ka lub ptaka
2. by­li­na z ro­dzi­ny psian­ko­wa­tych; wil­cza ja­go­da; bel­la­do­na; bel­la­don­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) książk. krzyk czło­wie­ka lub ptaka

 (1.2) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Atro­pa|L.|ref=tak., ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny psian­ko­wa­tych;

 (1.3) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Atro­pa bel­la­don­na|L.|ref=tak., sil­nie tru­ją­ca ro­śli­na;

Wiktionary

Po­krzyk ("Atro­pa") – ro­dzaj z ro­ślin z ro­dzi­ny psian­ko­wa­tych. Obej­mu­je 5 ga­tun­ków. Wy­stę­pu­ją one w po­łud­nio­wej i środ­ko­wej Eu­ro­pie oraz w po­łud­nio­wo-za­chod­niej Afry­ce i w po­łud­nio­wo-za­chod­niej Azji, po Hi­ma­la­je na wscho­dzie. Ro­śli­ny te rosną w wid­nych la­sach i w miej­scach ska­li­stych, w gó­rach. Po­krzyk wil­cza ja­go­da, bę­dą­cy je­dy­nym przed­sta­wi­cie­lem ro­dza­ju wy­stę­pu­ją­cym w Pol­sce, na­le­ży do naj­sil­niej tru­ją­cych ro­ślin w stre­fie kli­ma­tu umiar­ko­wa­ne­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Opo­wia­dał, iż tam, jak da­le­ko wzrok za­się­gnie, bał­wa­ni się wokół ptact­wo i wszę­dy stoi w oczach ni to chmu­ra – w uszach zaś trwa nie­u­stan­ny po­krzyk, klan­gor, pisk i sze­lest ptasi jak gdyby od­głos mor­skie­go przy­pły­wu.

 (1.3) (…) nazwa ga­tun­ko­wa „bel­la­don­na”, co zna­czy „pię­kna pani”, wy­wo­dzi się ze sta­ro­żyt­ne­go Rzymu, gdzie rzym­skie ele­gant­ki so­kiem z jagód po­krzy­ku bar­wi­ły po­licz­ki (…).

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

:: czas. pokrzykiwać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) belladona, wilcza jagoda

Wiktionary


pokrzyki

1. okrzyk, za­wo­ła­nie; głos wy­da­wa­ny przez czło­wie­ka lub ptaka
2. by­li­na z ro­dzi­ny psian­ko­wa­tych; wil­cza ja­go­da; bel­la­do­na; bel­la­don­na


SJP.pl


pokrzykiwanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­krzy­ki­wać.

Wiktionary

Przykłady

Wzbi­ja się ku­rza­wa na pia­szczy­stej dro­dze, wrzask gęsi mie­sza się z po­krzy­ki­wa­niem pa­stusz­ków, kla­ska­nie bi­czów roz­le­ga się sze­ro­ko w po­wie­trzu, a nad całym tym gwa­rem pa­nu­je prze­raź­li­wy krzyk soł­ty­so­we­go gą­sio­ra, który idzie, ma­cha­jąc skrzy­dła­mi, przed sta­dem jakby wódz przed woj­skiem.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. krzyczeć, pokrzykiwać ndk.

Wiktionary


pokrzywa

ro­śli­na ziel­na z ro­dzi­ny po­krzy­wo­wa­tych o pa­rzą­cych wło­skach na li­ściach i pę­dach, wy­stę­pu­ją­ca w wielu ga­tun­kach na całym świe­cie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ur­ti­ca|L.|ref=tak., ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny po­krzy­wo­wa­tych;

 (1.2) bot. jed­no­rocz­na ro­śli­na ziel­na lub by­li­na z ro­dza­ju po­krzy­wa (1.1), o ząb­ko­wa­tych li­ściach po­kry­tych pa­rzą­cy­mi wło­ska­mi

 (1.3) uczn. na­u­czy­ciel

 (1.4) gwara. bot. jas­no­ta biała

Wiktionary

Po­krzy­wa ("Ur­ti­ca" L.) – ro­dzaj jed­no­rocz­nych ro­ślin ziel­nych lub bylin z ro­dzi­ny po­krzy­wo­wa­tych ("Ur­ti­ca­ce­ae"). Na­le­ży do niej co najm­niej 68 ga­tun­ków roz­po­wszech­nio­nych na całej kuli ziem­skiej z wy­jąt­kiem An­tark­ty­dy. Ro­śli­ny niek­tó­rych ga­tun­ków do­star­cza­ją włó­kna i są ja­dal­ne.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Raz, gdy wpa­dłem w po­krzy­wy, mia­łem całe ręce po­kry­te bą­bla­mi.

 (1.2) Sły­sza­łem, że po­krzy­wa ma bar­dzo dużo za­sto­so­wań lecz­ni­czych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈkʃɨva, AS: pokšyva

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pokrzywnik mzw., pokrzywienie n., Pokrzywnica ż., Pokrzywnia ż., pokrzywowate nmos., pokrzywowce nmos., Pokrzywy nmos.

:: zdrobn. pokrzywka ż.

 czas. pokrzywić ndk.

 przym. pokrzywowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) gw. Śląsk Cieszyński żiglawa; lud. koprzywa, żegawka

 (1.4) gwara. biała pokrzywa, głucha pokrzywa, martwa pokrzywa

Wiktionary


pokrzywdzić

wy­wo­łać szko­dę na kimś; skrzyw­dzić


SJP.pl


pokrzywdzony

wy­wo­łać szko­dę na kimś; skrzyw­dzić


SJP.pl

Po­krzyw­dzo­ny – w ro­zu­mie­niu pol­skie­go prawa kar­ne­go pro­ce­so­we­go jest nim ten, czyje dobro praw­ne – takie jak życie, zdro­wie, mie­nie lub cześć – zo­sta­ło bez­poś­red­nio na­ru­szo­ne lub za­gro­żo­ne przez prze­stęp­stwo. W tej roli może wy­stę­po­wać osoba fi­zycz­na, praw­na, a także jed­nost­ka or­ga­ni­za­cyj­na nie­po­sia­da­ją­ca oso­bo­wo­ści praw­nej, in­sty­tu­cja pań­stwo­wa, sa­mo­rzą­do­wa lub spo­łecz­na, choć­by nie po­sia­da­ła oso­bo­wo­ści praw­nej.

Wikipedia


pokrzywi

przy­miot­nik

 (1.1) zob. po­krzy­wo­wy.

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 3. os. lp. przysz. od: po­krzy­wić

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Po­krzy­wi nosem, to pewne, czło­wiek sta­rej daty, nie ro­zu­mie­ją­cy, że są nowe mody, nowe prądy. Ale zgo­dzi się, bo bę­dzie mu­siał.

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) rzecz. pokrzywa ż.

 (1.1) przym. pokrzywowy

 (2.1) czas. pokrzywić dk., krzywić ndk.

Wiktionary


pokrzywianka

prze­zier­ka po­krzy­wian­ka - ga­tu­nek mo­ty­la z ro­dzi­ny wach­la­rzy­ko­wa­tych


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Po­krzy­wian­ka – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. kie­lec­kim, w gmi­nie Nowa Słu­pia
  • Po­krzy­wian­ka – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. san­do­mier­skim, w gmi­nie Kli­mon­tów
  • Po­krzy­wian­ka – część mia­sta Jed­li­na-Zdrój, w woj. dol­no­ślą­skim
  • Po­krzy­wian­ka – rzeka, do­pływ Świ­śli­ny
  • Po­krzy­wian­ka – potok, do­pływ Szew­nian­ki
  • Po­krzy­wian­ka – stru­ga, do­pływ Warny

Wikipedia


pokrzywiczy

bę­dą­cy skut­kiem krzy­wi­cy


SJP.pl


pokrzywiec

ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny wil­czom­le­czo­wa­tych


SJP.pl

Po­krzy­wiec ("Aca­lyp­ha" L.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny wil­czom­le­czo­wa­tych. We­dług niek­tó­rych ujęć tak­so­no­micz­nych na­le­ży do niego ok. 400–450 ga­tun­ków ro­ślin po­cho­dzą­cych głów­nie z ob­sza­rów tro­pi­kal­nych.

Wikipedia


pokrzywka

wy­syp­ka lub bąble na skó­rze, bę­dą­ce ob­ja­wem uczu­le­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od po­krzy­wa

 (1.2) med. zmia­ny na skó­rze w po­sta­ci swę­dzą­cych bąbli, bę­dą­ce ob­ja­wem uczu­le­nia;

 (1.3) pot. za­ba­wa dzie­cię­ca po­le­ga­ją­ca na moc­nym uchwy­cie obu­rącz czy­jejś ręki i prze­krę­ce­niu za­ci­śnię­tych dłoni w prze­ciw­nych kie­run­kach, wy­wo­łu­jąc uczu­cie pie­cze­nia

Wiktionary

Po­krzyw­ka (łac. "ur­ti­ca­ria") – nie­jed­no­li­ta grupa cho­rób o zróż­ni­co­wa­nej (czę­sto niez­na­nej) przy­czy­nie i zbli­żo­nym obra­zie kli­nicz­nym, w któ­rej wyk­wi­tem pier­wot­nym jest bąbel po­krzyw­ko­wy. Jest on zew­nętrz­nym ob­ja­wem pow­sta­ją­ce­go przy po­krzyw­ce obrzę­ku skóry wła­ści­wej w wy­ni­ku roz­sze­rze­nia i zwięk­sze­nia prze­pu­szczal­no­ści na­czyń krwio­no­śnych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Po zje­dze­niu po­mi­do­rów za­wsze wy­ska­ku­je mi po­krzyw­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈkʃɨfka, AS: pokšyfka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pokrzywa ż.

 przym. pokrzywkowy, pokrzywowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) wysypka

Wiktionary


pokrzywkowy

przy­miot­nik od: po­krzyw­ka (wy­syp­ka lub bąble na skó­rze)


SJP.pl


pokrzywniak

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jakub Po­krzyw­niak − pol­ski praw­nik, syn Jó­ze­fa To­ma­sza
  • Józef To­masz Po­krzyw­niak − pol­ski hi­sto­ryk li­te­ra­tu­ry, oj­ciec Ja­ku­ba
  • Po­krzyw­niak − ro­dzaj zupy

Wikipedia


pokrzywnica

nie­wiel­ki ptak z ro­dzi­ny pło­cha­czy, wy­stę­pu­ją­cy także w Pol­sce; pło­chacz po­krzyw­ni­ca


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • po­krzyw­ni­ca – ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny pło­cha­czy
  • Po­krzyw­ni­ca – wieś w woj. łódz­kim, w pow. łę­czyc­kim, w gmi­nie Pią­tek
  • Po­krzyw­ni­ca – część wsi Wrzą­so­wi­ce w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. kra­kow­skim, w gmi­nie Świąt­ni­ki Górne
  • Po­krzyw­ni­ca – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ostro­łęc­kim, w gmi­nie Go­wo­ro­wo
  • Po­krzyw­ni­ca – część wsi So­bo­wo w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. płoc­kim, w gmi­nie Bru­dzeń Duży
  • Po­krzyw­ni­ca – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. puł­tu­skim, w gmi­nie Po­krzyw­ni­ca
  • Po­krzyw­ni­ca – część wsi Ka­pu­śni­ki w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. sier­pec­kim, w gmi­nie Mo­cho­wo
  • Po­krzyw­ni­ca – wieś w woj. opol­skim, w pow. kę­dzie­rzyń­sko-ko­ziel­skim, w gmi­nie Reń­ska Wieś
  • Po­krzyw­ni­ca – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. ję­drze­jow­skim, w gmi­nie Wo­dzi­sław
  • Po­krzyw­ni­ca – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. sta­ra­cho­wic­kim, w gmi­nie Pa­włów
  • Po­krzyw­ni­ca – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. pil­skim, w gmi­nie Szy­dło­wo
  • Po­krzyw­ni­ca – przy­sió­łek w woj. wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie poz­nań­skim, w gmi­nie Do­pie­wo

Wikipedia


pokrzywnicki

→ Po­krzyw­ni­ca


SJP.pl

Patrz:

Pokrzywnica

pokrzywnik

ga­tu­nek mo­ty­la


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • po­krzyw­nik – ro­dzaj po­ro­stów
  • ru­sał­ka po­krzyw­nik – ga­tu­nek mo­ty­la
  • Po­krzyw­nik – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. lwó­wec­kim, w gmi­nie Lu­bo­mierz
  • Po­krzyw­nik – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. zgo­rze­lec­kim, w gmi­nie Zgo­rze­lec
  • Po­krzyw­nik – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. lip­now­skim, w gmi­nie Skępe
  • Po­krzyw­nik – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. miń­skim, w gmi­nie Dobre

Wikipedia


pokrzywno

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Po­krzyw­no – część mia­sta Poz­nań, w de­le­ga­tu­rze Poz­nań-Nowe Mia­sto
  • Po­krzyw­no – osada w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. kłodz­kim, w gmi­nie By­strzy­ca Kłodz­ka
  • Po­krzyw­no – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. gru­dziądz­kim, w gmi­nie Gruta
  • Po­krzyw­no – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. to­ruń­skim, w gmi­nie Czer­ni­ko­wo
  • Po­krzyw­no – ko­lo­nia w woj. po­mor­skim, w pow. choj­nic­kim, w gmi­nie Brusy
  • Po­krzyw­no – część wsi Kępa w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. czarn­kow­sko-trzcia­nec­kim, w gmi­nie Trzcian­ka
  • Po­krzyw­no – osada w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. ko­sza­liń­skim, w gmi­nie Po­la­nów
  • Po­krzyw­no – dawna gro­ma­da
  • Po­krzyw­ni­ca

Wikipedia


pokrzywolistny

przy­miot­nik

 (1.1) bot. po­sia­da­ją­cy li­ście po­krzy­wę

Wiktionary


pokrzywowate

o ce­chach po­krzy­wo­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl

Po­krzy­wo­wa­te ("Ur­ti­ca­ce­ae" Juss.) – ro­dzi­na ro­ślin ziel­nych z rzędu ró­żow­ców ("Ro­sa­les"). Na­le­żą tu 54 ro­dza­je z ok. 2,6 ty­sią­cem ga­tun­ków (z czego ok. 1,2 tys. to w nie­mal rów­nych czę­ściach dwa ro­dza­je – pilea "Pilea" i "Ela­to­ste­ma"). Ro­dzi­na o za­się­gu glo­bal­nym – brak jej przed­sta­wi­cie­li tylko na ob­sza­rach po­kry­tych wiecz­ną zmarz­li­ną i skraj­nie su­chych.

Wikipedia


pokrzywowaty

o ce­chach po­krzy­wo­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


pokrzywowce

rząd ro­ślin okry­to­na­sien­nych


SJP.pl

Po­krzy­wow­ce ("Ur­ti­ca­les" Du­mort.) – rząd ro­ślin ziel­nych, pną­czy, krze­wów lub drzew wy­róż­nia­ny w niek­tó­rych sy­ste­mach kla­sy­fi­ka­cyj­nych ro­ślin okry­to­na­sien­nych z XIX i XX wieku. Za­li­cza­ne tu ro­dzi­ny w ko­lej­nych wer­sjach sy­ste­mów APG pu­bli­ko­wa­nych po 1998 za­li­cza­ne są do rzędu ró­żow­ców ("Ro­sa­les").

Wikipedia


pokrzywowiec

1. przed­sta­wi­ciel rzędu ro­ślin okry­to­na­sien­nych;
2. na­li­ściak po­krzy­wo­wiec - ga­tu­nek chrzą­szcza z ro­dzi­ny ryj­kow­co­wa­tych


SJP.pl


pokrzywowy

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z po­krzy­wą, skła­da­ją­cy się z po­krzy­wy lub zro­bio­ny z po­krzy­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) I wtedy przy­po­mi­na sobie o ist­nie­niu zupy po­krzy­wo­wej, na­le­żą­cej do menu tu­tej­szej bie­do­ty.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pokrzywa ż., pokrzywka ż.

 przym. pokrzywi

Wiktionary


pokrzyżacki

taki, który na­le­żał nieg­dyś do Krzy­ża­ków


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) hist. zwią­za­ny z daw­nym za­ko­nem krzy­żac­kim, po­cho­dzą­cy z cza­sów pa­no­wa­nia Krzy­ża­ków

Wiktionary


pokrócić

rzad­ko: uczy­nić coś krót­szym; skró­cić, ukró­cić


SJP.pl


pokrój

1. ro­dzaj, typ;
2. bu­do­wa da­ne­go przed­mio­tu;
3. ca­łoksz­tałt cech mor­fo­lo­gicz­nych zwie­rzę­cia lub ro­śli­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) spe­cy­ficz­ny ro­dzaj, typ kogoś lub cze­goś

 (1.2) biol. bu­do­wa, wy­gląd zew­nętrz­ny, cechy cha­rak­te­ry­stycz­ne or­ga­niz­mów ży­wych;

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 2. os. rozk. od: po­kro­ić

Wiktionary

Po­krój – ter­min uży­wa­ny w na­u­kach przy­rod­ni­czych oz­na­cza­ją­cy ogół cech mor­fo­lo­gicz­nych opi­su­ją­cych wy­gląd or­ga­niz­mów ży­wych, mi­ne­ra­łów oraz krysz­ta­łów. Przy­kła­do­wy­mi ce­cha­mi sta­no­wią­cy­mi po­krój są wiel­kość, barwa, kształt.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Osoby tego po­kro­ju na ogół re­a­gu­ją w taki sam spo­sób.

 (1.2) W Pol­sce przy wy­bo­rze ogie­rów czo­ło­wych ważna jest także bo­ni­ta­cja, czyli punk­to­wa­na ocena typu, bu­do­wy i po­kro­ju konia.

 (1.2) Jej bulwa przy­po­mi­na w po­kro­ju mar­chew.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pokroić dk.

 czas. pokroić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) autorament

Wiktionary


pokrótce

w krót­kich sło­wach, zwięź­le


SJP.pl

przy­słó­wek

 (1.1) mó­wiąc w skró­cie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mógł­bym wam długo opo­wia­dać, ale po­krót­ce po­wiem tylko, że urlop mia­łem kom­plet­nie nie­u­da­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈkrutt͡sɛ, AS: pokrutce

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. krótkość ż.

 przym. krótki

 przysł. krótko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zwięźle, krótko mówiąc, streszczając się, skracając

Wiktionary


pokrówka

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Po­krów­ka (daw­niej "Po­kryw­ka", "Po­krzyw­ka") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie chełm­skim, sie­dzi­ba gminy wiej­skiej Chełm.

Na te­re­nie wsi ut­wo­rzo­no dwa so­łect­wa "Po­krów­ka" i "Po­krów­ka – Ba­zy­la­ny". We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go (III 2011 r.) li­czy­ła 1795 miesz­kań­ców i była naj­więk­szą miej­sco­wo­ścią gminy Chełm.

Wikipedia


pokręt

ob­szy­cie brze­gu tka­ni­ny za­bez­pie­cza­ją­ce przed strzę­pie­niem


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Po­kręt – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. strze­lec­ko-dre­zde­nec­kim, w gmi­nie Do­bie­gniew
  • Po­kręt – ko­lo­nia w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. ło­be­skim, w gmi­nie Łobez

Wikipedia


pokrętełko

zdrob­nie­nie od: po­krę­tło


SJP.pl


pokrętka

kilka nici ro­ślin­nych lub dru­ci­ków zwi­nię­tych w po­sta­ci linki


SJP.pl

Po­kręt­ka – na­rzę­dzie umoż­li­wia­ją­ca ręcz­ne na­da­nie ruchu obro­to­we­go na­rzę­dziom z chwy­tem czwo­ro­kąt­nym tj. gwin­tow­ni­kom i roz­wier­ta­kom.

Wikipedia


pokrętniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: po­kręt­nie


SJP.pl


pokrętność

1. cecha cze­goś trud­ne­go do zro­zu­mie­nia, za­wi­łość;
2. cecha cze­goś ob­fi­tu­ją­ce­go w trud­no­ści;
3. cecha kogoś lub cze­goś pró­bu­ją­ce­go zmy­lić in­nych i ukryć praw­dzi­wy cel dzia­łań


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha kogoś, kto po­stę­pu­je i mówi w spo­sób trud­ny do zro­zu­mie­nia, skom­pli­ko­wa­ny i bywa przy tym nie­szcze­ry

 (1.2) cecha cze­goś, co jest po­kręt­ne, trud­ne do zro­zu­mie­nia i za­wi­łe

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pokrętny

 przysł. pokrętnie

 rzecz. pokrętło n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) krętactwo, kuglarstwo, kazuistyka, nieszczerość, przewrotność, wykrętność, zwodniczość

 (1.2) bełkotliwość, chaotyczność, mętność, mglistość, nieczytelność, niejasność, niejednoznaczność, niekomunikatywność, nieprzejrzystość, nieprzystępność, niezrozumiałość, wieloznaczność, zawiłość, złożoność

Wiktionary


pokrętny

1. trud­ny do zro­zu­mie­nia, za­wi­ły, skom­pli­ko­wa­ny;
2. ob­fi­tu­ją­cy w trud­no­ści, np. po­kręt­ne drogi ży­cio­we;
3. pró­bu­ją­cy zmy­lić in­nych i ukryć praw­dzi­wy cel swo­ich dzia­łań;
4. rzad­ko: pełen za­krę­tów; kręty


SJP.pl


pokrętło

część urzą­dze­nia da­ją­ca się obra­cać, słu­żą­ca do jego wy­łą­cza­nia, włą­cza­nia lub re­gu­la­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) techn. me­cha­nicz­ny ele­ment urzą­dze­nia do włą­cza­nia, wy­łą­cza­nia i re­gu­lo­wa­nia cze­goś za po­mo­cą obro­tów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈkrɛ̃ntwɔ, AS: pokrẽntu̯o

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pokrętka, pokrętność

 przym. pokrętny

 przysł. pokrętnie

Wiktionary


pokrętłowy

→ po­krę­tło


SJP.pl

Patrz:

pokrętło

pokserować

skse­ro­wać po kolei, wiele razy


SJP.pl


pokształtować

poksz­tał­to­wać się - kształ­to­wać się przez pe­wien czas


SJP.pl


pokucać

spę­dzić pe­wien czas na ku­ca­niu


SJP.pl


pokucie

1. w wielu re­li­giach: kara za grze­chy, po­łą­czo­na z żalem, skru­chą i za­do­śću­czy­nie­niem;
2. w Ko­ście­le ka­to­lic­kim: jeden z sied­miu sa­kra­men­tów;
3. kara za prze­wi­nie­nie, wy­kro­cze­nie;
4. od­by­wa­nie tej kary


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. kra­i­na hi­sto­rycz­na nad gór­nym Pru­tem na Ukra­i­nie;

Wiktionary

Po­ku­cie ( Покуття, Pocuția) – kra­i­na hi­sto­rycz­na, le­żą­ca nad gór­nym Pru­tem, na te­re­nie dzi­siej­szej Ukra­i­ny. Po­łud­nio­wa część Rusi Czer­wo­nej. Nazwa po­cho­dzi od sto­li­cy re­gio­nu – Kut nad Cze­re­mo­szem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Moja babka przy­je­cha­ła do Wroc­ła­wia z Po­ku­cia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Kuty nmos., Pokucianin mos., Pokucianka ż., Kucianin m., Kucianka ż.

 przym. pokucki, kucki

Wiktionary


pokucki

przy­miot­nik od: Po­ku­cie


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Po­ku­ciem, do­ty­czą­cy Po­ku­cia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pokucie n., Kuty nmos.

Wiktionary


pokuglować

po­tocz­nie: po­o­szu­ki­wać, by osią­gnąć swój cel


SJP.pl


pokukanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­ku­kać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pokukać dk.

Wiktionary


pokulać

po­tocz­nie:
1. po­to­czyć coś okrą­głe­go; po­tur­lać;
2. po­ku­lać się - prze­mie­ścić się, obra­ca­jąc się wokół włas­nej osi; po­tur­lać się, po­to­czyć się


SJP.pl


pokulały

taki, który po­ku­lał; oku­la­ły


SJP.pl


pokulbaczyć

po­za­kła­dać ko­niom kul­ba­ki; po­sio­dłać


SJP.pl


pokulniewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


pokumany

po­tocz­nie: taki, który wszedł w po­ro­zu­mie­nie z kimś, czę­sto w złych za­mia­rach


SJP.pl


pokuna

sztucz­na sa­dzaw­ka peł­nią­ca rolę zbior­ni­ka wod­ne­go, bę­dą­ca też miej­scem ry­tu­al­nych ablu­cji, bu­do­wa­na przy klasz­to­rach cej­loń­skich bud­dy­stów


SJP.pl


pokup

za­po­trze­bo­wa­nie na rynku na jakiś towar; popyt


SJP.pl


pokupić

po­tocz­nie: kupić cze­goś w dużej ilo­ści lub wiele rze­czy jed­no­cze­śnie; na­ku­pić, na­ku­py­wać, na­ku­po­wać, po­ku­po­wać


SJP.pl


pokupniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: po­kup­ny


SJP.pl


pokupny

znaj­du­ją­cy łatwo na­byw­ców, chęt­nie ku­po­wa­ny; chod­li­wy


SJP.pl


pokupować

kupić cze­goś w dużej ilo­ści lub wiele rze­czy jed­no­cze­śnie; na­ku­pić, na­ku­po­wać, na­ku­py­wać, po­ku­pić


SJP.pl


pokurcz

1. po­gard­li­wie: osoba brzyd­ka i niez­grab­na; po­kra­ka;
2. prze­sta­rza­łe: zwie­rzę bę­dą­ce krzy­żów­ką dwóch ga­tun­ków lub bar­dzo od­mien­nych ras


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. zwie­rzę po­cho­dzą­ce od ro­dzi­ców na­le­żą­cych do dwu róż­nych ras lub ga­tun­ków

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) po­gard. pot. ktoś nie­wiel­kie­go wzro­stu

forma cza­sow­ni­ka.

 (3.1) 2. os. lp. rozk. od: po­kur­czyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurczenie n., kurcz mrz., podkurcz mrz., przykurcz mrz., rozkurcz mrz., skurcz mrz., skurczliwość ż., obkurczenie n., obkurczanie n., podkurczenie n., podkurczanie n., pokurczenie n., poskurczanie n., przykurczenie n., przykurczanie n., rozkurczenie n., rozkurczanie n., skurczenie n., wykurczanie n.

 czas. kurczyć ndk., obkurczyć dk., obkurczać ndk., podkurczyć dk., podkurczać ndk., pokurczyć dk., poskurczać ndk., przykurczyć dk., przykurczać ndk., rozkurczyć dk., rozkurczać ndk., skurczyć dk., wykurczać ndk.

 przym. skurczny, skurczony

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) kurdupel, grzdyl, karakan, karzeł, konus, knypek, liliput, mikrus, pigmej, wypierdek

Wiktionary


pokurw

wul­gar­nie: wyz­wi­sko uży­wa­ne w sto­sun­ku do męż­czyzn; pojeb


SJP.pl


pokurwowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wulg. od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­kur­wo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kurwa ż., kurewka ż., kurwienie n., wkurwianie n., wkurwienie n., wykurwianie n., wykurwienie n., kurwica ż., kurwisko n., kurwowanie n.

 czas. kurwić ndk., wkurwiać ndk., wkurwić dk., wykurwiać ndk., wykurwić dk., kurwować ndk., pokurwować dk.

 przym. kurwi, kurewski

 przysł. kurewsko

Wiktionary


pokusa

coś co kusi; próba, na jaką ktoś jest wy­sta­wio­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) trud­ne do opa­no­wa­nia pra­gnie­nie

 (1.2) rzecz, która kusi, zwy­kle za­ka­za­na lub nie­wła­ści­wa

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • po­ku­sa (ina­czej: ku­sze­nie) – ro­dzaj od­dzia­ły­wa­nia, które ma skło­nić kogoś do zro­bie­nia cze­goś złego
  • Po­ku­sa – wieś w Pol­sce
  • Po­ku­sa – film z 1929 roku
  • Po­ku­sa – film z 1936 roku
  • Po­ku­sa – film z 2012 roku
  • Po­ku­sa – film z 2023 roku
  • Po­ku­sa – po­e­mat Zyg­mun­ta Kra­siń­skie­go z lat 1836-1837

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gdy pa­trzę na nią, mam po­ku­sę zdo­by­cia jej.

 (1.2) Przy­nio­słeś cze­ko­lad­ki - a to taka po­ku­sa dla mnie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈkusa, AS: pokusa

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kusić

 rzecz. kusicielka ż., kuszenie n., pokusiciel mos., pokusicielka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kuszenie, pokuszenie

Wiktionary


pokusiciel

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) stpol. śrpol. ku­si­ciel, ten, który na­ma­wia do złego da­ta­def|ok. 1420|1699.

 (1.2) stpol. prze­słu­chu­ją­cy, py­ta­ją­cy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pokusa ż., pokuszenie n., kuszenie n., kusiciel m., kusicielka ż.

:: fż. pokusicielka ż.

 czas. kusić ndk., pokusić dk., podkusić dk., skusić dk.

 przym. kusicielski

 przysł. kusicielsko

Wiktionary


pokusicielka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stpol. ku­si­ciel­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pokusa ż., pokuszenie n., kuszenie n., kusiciel m., kusicielka ż.

:: fm. pokusiciel m.

 czas. kusić ndk., pokusić dk., podkusić dk., skusić dk.

 przym. kusicielski

 przysł. kusicielsko

Wiktionary


pokuska

zdrob­nie­nie od: po­ku­sa


SJP.pl


pokuszać

1. ku­sząc, skła­niać kogoś do zro­bie­nia cze­goś złego; pod­ku­szać;
2. po­ku­szać się - de­cy­do­wać się na zro­bie­nie cze­goś nie­od­po­wied­nie­go, ry­zy­kow­ne­go


SJP.pl


pokuszenie

daw­niej: sy­tu­a­cja bu­dzą­ca chęć zro­bie­nia cze­goś nie­wła­ści­we­go; po­ku­sa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) daw. sy­tu­a­cja skła­nia­ją­ca lub ku­szą­ca kogoś do zro­bie­nia cze­goś złego, do zgrze­sze­nia

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Po­ku­sze­nie (film 1995) − pol­ski film psy­cho­lo­gicz­ny w re­ży­se­rii Bar­ba­ry Sass
  • Po­ku­sze­nie (film 1981) − RFNowski film dra­ma­tycz­ny w re­ży­se­rii Krzysz­to­fa Za­nus­sie­go

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Był bar­dzo czę­sto wie­dzio­ny na po­ku­sze­nie, jed­nak trwał w swo­ich po­sta­no­wie­niach aż do końca.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pokusiciel mos., pokusicielka ż.

Wiktionary


pokuta

1. w wielu re­li­giach: kara za grze­chy, po­łą­czo­na z żalem, skru­chą i za­do­śću­czy­nie­niem;
2. w Ko­ście­le ka­to­lic­kim: jeden z sied­miu sa­kra­men­tów;
3. kara za prze­wi­nie­nie, wy­kro­cze­nie;
4. od­by­wa­nie tej kary


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. przy­ję­ta do­bro­wol­nie lub na­rzu­co­na kara za grze­chy;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Po­ku­ta – prak­ty­ka re­li­gij­na
  • Po­ku­ta – sa­kra­ment chrze­ści­jań­ski
  • Po­ku­ta – gru­ziń­ski film z 1983
  • Po­ku­ta – bry­tyj­ski film z 2007, na pod­sta­wie po­wie­ści McEwana
  • Po­ku­ta – po­wieść Ro­ge­ra Mar­ti­na du Garda
  • Po­ku­ta – po­wieść Iana McEwana
  • Po­ku­ta – po­wieść Anne Rice
  • Spo­wiedź

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Była to jego po­ku­ta za grze­chy mło­do­ści.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈkuta, AS: pokuta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pokutnik m., pokutnica ż., pokutowanie n.

 czas. pokutować ndk., odpokutować dk.

 przym. pokutny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ekspiacja

Wiktionary


pokutne

sto­so­wa­ny dla po­ku­ty, bę­dą­cy ob­ja­wem po­ku­ty, np. modły po­kut­ne


SJP.pl


pokutnica

→ po­kut­nik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta od­by­wa­ją­ca po­ku­tę

Wiktionary

Patrz:

pokutnik

Przykłady

 (1.1) Drogą szła po­kut­ni­ca odzia­na we wło­sien­ni­cę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔkutʲˈɲit͡sa, AS: pokutʹńica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pokuta, pokutnik, pokutowanie

 czas. pokutować

 przym. pokutny, pokutniczy

 przysł. pokutniczo

Wiktionary


pokutniczka

→ po­kut­nik


SJP.pl

Patrz:

pokutnik

pokutniczy

do­ty­czą­cy po­kut­ni­ka


SJP.pl


pokutnik

1. osoba od­pra­wia­ją­ca po­ku­tę - karę za po­peł­nio­ne grze­chy;
2. daw­niej: gór­nik wy­pa­la­ją­cy metan w za­ka­mar­kach pod­stro­po­wych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek od­pra­wia­ją­cy po­ku­tę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Drogą szedł po­kut­nik odzia­ny we wło­sien­ni­cę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈkutʲɲik, AS: pokutʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pokuta ż., pokutowanie n.

:: fż. pokutnica ż.

 czas. pokutować ndk.

 przym. pokutny, pokutniczy

 przysł. pokutniczo

Wiktionary


pokutny

sto­so­wa­ny dla po­ku­ty, bę­dą­cy ob­ja­wem po­ku­ty, np. modły po­kut­ne


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z po­ku­tą, do­ty­czą­cy po­ku­ty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jak zak­wa­li­fi­ko­wać krzy­że po­kut­ne, które wedle śred­nio­wiecz­ne­go prawa wy­ku­wa­li mor­der­cy i usta­wia­li w miej­scach po­peł­nio­nej zbrod­ni?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈkutnɨ, AS: pokutny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pokuta ż., pokutnik m., pokutnica ż., pokutowanie n.

 czas. pokutować ndk., odpokutować dk.

Wiktionary


pokutowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­ku­to­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pokutować ndk.

 rzecz. pokuta ż., pokutnica ż., pokutnik m.

 przym. pokutny

Wiktionary


pokutować

1. od­pra­wiać po­ku­tę;
2. po­no­sić kon­sek­wen­cję włas­nych czy­nów;
3. prze­by­wać w ja­kimś miej­scu pod przy­mu­sem;
4. być lub trwać jako prze­ży­tek;
5. w re­li­gii ka­to­lic­kiej: prze­by­wać w czyść­cu ocze­ku­jąc zba­wie­nia;
6. w wie­rze­niach lu­do­wych: stra­szyć po śmier­ci pod po­sta­cią ducha


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) od­pra­wiać po­ku­tę

 (1.2) po­no­sić kon­sek­wen­cję włas­nych czy­nów

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Teraz po­ku­tu­je za grze­chy przesz­ło­ści.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔkuˈtɔvat͡ɕ, AS: pokutovać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. odpokutować

 rzecz. pokuta ż., pokutnica ż., pokutnik m., pokutowanie n.

 przym. pokutny

Wiktionary


pokuwanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­ku­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niepokuwanie n.

 czas. pokuwać ndk.

Wiktionary


pokuć

1. przy­bić pod­ko­wy pod ko­py­ta kilku lub wielu ko­niom; pod­kuć;
2. po­tocz­nie: po­u­czyć się in­ten­syw­nie przez dłuż­szy czas


SJP.pl

Pokuć – w lu­do­wych wie­rze­niach róż­nych re­gio­nów Pol­ski mały du­szek za­miesz­ku­ją­cy za­ka­mar­ki chat (naj­chęt­niej za pie­cem lub w po­bli­żu progu), staj­nie i sto­do­ły. Jego życz­li­wość sta­ra­no się pod­trzy­my­wać wty­ka­jąc w różne za­ka­mar­ki nie­du­że ilo­ści je­dze­nia, które wkrót­ce zni­ka­ło (np. zja­da­ne przez myszy).

Wikipedia


pokułacki

taki, który na­le­żał kie­dyś do ku­ła­ka


SJP.pl


pokwiczeć

kwi­czeć przez pe­wien czas


SJP.pl


pokwietniowy

na­stę­pu­ją­cy po kwiet­niu


SJP.pl


pokwit

to, co jest re­zul­ta­tem cze­goś


SJP.pl


pokwitanie

o lu­dziach: osią­gać doj­rza­łość płcio­wą


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pok­wi­tać.

Wiktionary

Pok­wi­ta­nie, doj­rze­wa­nie płcio­we ( pu­ber­tas) – okres pro­ce­su doj­rze­wa­nia, trwa­ją­cy u czło­wie­ka ok. 4–5 lat, w któ­rym na­stę­pu­je roz­wój drugo- i trze­cio­rzę­do­wych cech płcio­wych.

Za­cho­dzi prze­cięt­nie w 12–16. roku życia, przy czym u dziew­cząt nieco wcze­śniej niż u chłop­ców. Nie ma jed­nak okre­ślo­ne­go wieku dla pok­wi­ta­nia. Me­dy­cy­na no­tu­je jed­nak przy­pad­ki, w któ­rych prze­ja­wy pok­wi­ta­nia wy­stę­po­wa­ły na po­cząt­ku wieku szkol­ne­go.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌpɔkfʲiˈtãɲɛ, AS: pokfʹitãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pokwitać ndk.

 rzecz. kwietnik mrz./mzw.

Wiktionary


pokwitaniowy

→ pok­wi­ta­nie


SJP.pl

Patrz:

pokwitanie

pokwitać

o lu­dziach: osią­gać doj­rza­łość płcio­wą


SJP.pl


pokwitnąć

1. spę­dzić pe­wien czas na kwit­nię­ciu;
2. po­kryć się kwia­ta­mi; skwit­nąć, zak­wit­nąć;
3. osią­gnąć peł­nię roz­wo­ju płcio­we­go;
4. żar­to­bli­wie: spę­dzić pe­wien czas, prze­by­wa­jąc w tym samym miej­scu


SJP.pl


pokwitowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pok­wi­to­wać.

 (1.2) pot­wier­dze­nie od­bio­ru cze­goś

Wiktionary

Pok­wi­to­wa­nie – pot­wier­dze­nie przy­ję­cia pisma przez pod­miot, który je od­bie­ra.

W po­stę­po­wa­niu ad­mi­ni­stra­cyj­nym pok­wi­to­wa­nie za­wie­ra w sobie włas­no­ręcz­ny pod­pis od­bie­ra­ją­ce­go oraz wska­za­nie daty do­rę­cze­nia.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌpɔkfʲitɔˈvãɲɛ, AS: pokfʹitovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kwitować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) potwierdzenie, poświadczenie, dowód, kwit; przest. recepis

Wiktionary


pokémon

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) fik­cyj­ne stwo­rze­nie z ja­poń­skiej fran­czy­zy me­dial­nej;

 (1.2) pot. za­baw­ka lub ga­dżet zwią­za­ny z pokémonami (1.1), np. ko­lek­cjo­ner­skie karty do gry

Wiktionary

Pokémon, w Ja­po­nii Poc­ket Mon­sters (jap. ポケットモンスター Po­ket­to Monsutā) – ja­poń­ska fran­czy­za roz­wi­ja­na od 1996 roku, na którą skła­da­ją się pro­duk­cje, w któ­rych po­ja­wia­ją się fik­cyj­ne isto­ty, zwane pokémonami. Naj­po­pu­lar­niej­szy­mi dzie­ła­mi z fran­czy­zy są głów­na seria gier ("Poc­ket Mon­sters Red i Green" oraz jej kon­ty­nu­a­cje) i se­rial anime "Pokémon".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ash już od ćwierć­wie­cza pró­bu­je zła­pać wszyst­kie pokémony, ale jakoś mu nie wy­cho­dzi.

 (1.2) Ża­łu­ję, że wy­rzu­ci­łem te wszyst­kie pokémony z lay’sów, bo teraz jest moda na retro.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pokemon mzw., Pokémon mzw., pokémania ż., pokemania ż.

 przym. pokémonowy, pokemonowy

Wiktionary


pokój

1. po­mie­szcze­nie w miesz­ka­niu lub innym lo­ka­lu, przez­na­czo­ne do spę­dza­nia w nim okre­ślo­nych pór dnia i nocy;
2. zgoda mię­dzy stro­na­mi, które nie są ze sobą w kon­flik­cie; ro­zejm;
3. układ o za­koń­cze­niu dzia­łań wo­jen­nych mię­dzy zwa­śnio­ny­mi stro­na­mi (zaz­wy­czaj pań­stwa­mi); ro­zejm, za­wie­sze­nie broni;
4. książ­ko­wo: stan rów­no­wa­gi psy­chicz­nej lub fi­zycz­nej spo­wo­do­wa­ny bra­kiem trosk, zmart­wień; spo­kój


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) polit. wojsk. stan pa­nu­ją­cy mię­dzy dwoma na­ro­da­mi, bez dzia­łań wo­jen­nych, bez wy­po­wie­dze­nia wojny

 (1.2) polit. pakt koń­czą­cy wojnę

 (1.3) przest. spo­kój

 (1.4) rel. wiecz­ny pokój

 (1.5) bud. część miesz­ka­nia, izba

 (1.6) tu­ryst. po­mie­szcze­nie wy­na­ję­te w ho­te­lu

 (1.7) pot. po­mie­szcze­nie, ga­bi­net

 (1.8) in­form. wy­dzie­lo­ne miej­sce na cza­cie lub IRC-u

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pokój – jako po­ję­cie w po­li­ty­ce i w ro­zu­mie­niu trak­ta­tu po­ko­jo­we­go
  • pokój – w bu­dow­nict­wie ro­dzaj po­mie­szcze­nia: po­mie­szcze­nie miesz­kal­ne; zo­bacz też izba
  • pokój – jeden z owo­ców Ducha Świę­te­go
  • Pokój – wieś w wo­je­wództ­wie opol­skim
  • Pokój – gmina z sie­dzi­bą w ww. wsi
  • Pokój – gro­ma­da z sie­dzi­bą w ww. wsi
  • Pokój – zlik­wi­do­wa­na sta­cja ko­le­jo­wa w ww. wsi
  • Pokój (Room) – ir­landz­ko-ka­na­dyj­ski film z 2015 r. (reż. Lenny Abra­ham­son)
  • Pokój – po­wieść ir­landz­ko-ka­na­dyj­skiej pi­sar­ki Emmy Do­nog­hue
  • Pokój – wiersz Cy­pria­na Ka­mi­la Nor­wi­da z 1856
  • Huta Pokój
  • KWK „Pokój”

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mię­dzy Pol­ską a Cze­cha­mi pa­nu­je pokój.

 (1.2) Osta­tecz­nie mię­dzy tymi pań­stwa­mi zo­stał za­war­ty pokój.

 (1.3) Niech od­po­czy­wa w po­ko­ju wiecz­nym.

 (1.5) Jakiś czło­wiek szyb­ko wszedł do po­ko­ju.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔkuj, AS: pokui ̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spokój m., pokojowość ż., przedpokój m., pokojowiec m., pokojowa ż., pokojówka ż., uspokajacz m., uspokojenie n., uspakajanie n., Pokój m.

:: zdrobn. pokoik m., pokoiczek m.

 czas. uspokoić dk., uspokajać ndk., zaspokoić dk., zaspokajać ndk.

 przym. antypokojowy, pokojowy, spokojny, spokojniutki

 przysł. pokojowo, spokojnie, spokojniutko

 wykrz. spokojnie, spoko, spox, spoczko

 partyk. spoczko, spoko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zgoda

 (1.2) pakt pokojowy, traktat pokojowy

 (1.3) spokój, harmonia

 (1.5) pomieszczenie, izba, kąt

Wiktionary


pokąd

prze­sta­rza­łe: póki, do­pó­ki


SJP.pl


pokąpać

1. wy­ką­pać ko­lej­no kilka osób;
2. po­ką­pać się - kąpać się przez jakiś czas


SJP.pl


pokątnie

przy­słó­wek

 (1.1) książk. ukry­wa­jąc coś przed kimś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­li­cjan­ci za­trzy­ma­li bim­brow­ni­ka, który po­kąt­nie wyt­wa­rzał al­ko­hol i sprze­da­wał go nie­let­nim.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈkɔ̃ntʲɲɛ, AS: pokõntʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pokątny

 rzecz. kątek mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nielegalnie

Wiktionary


pokątnik

po­kąt­nik zło­wie­szczyk - chrząszcz z ro­dzi­ny czar­nu­cho­wa­tych


SJP.pl


pokątny

1. nie­le­gal­ny i se­kret­ny;
2. zaj­mu­ją­cy się nie­le­gal­ny­mi czyn­no­ścia­mi


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) (o po­stę­po­wa­niu) wbrew prze­pi­som, niez­god­nie z nimi

 (1.2) (o po­stę­pu­ją­cych) zaj­mu­ją­cy się po­kąt­ny­mi (1.1) dzia­ła­nia­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wie­dzia­ła, że pilot wy­ko­nu­je po­kąt­ne zle­ce­nia dla klien­tów, któ­rzy wolą po­zo­stać ano­ni­mo­wi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kątek mrz.

 przysł. pokątnie

Wiktionary


pokład

1. po­most po­mię­dzy bur­ta­mi stat­ku;
2. po­ziom środ­ka tran­spor­tu z włas­ną po­dło­gą;
3. wnę­trze środ­ka tran­spor­tu od­by­wa­ją­ce­go kurs;
4. po­dziem­na war­stwa su­row­ców;
5. war­stwa cze­goś po­kry­wa­ją­ca pewną prze­strzeń


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) żegl. każde po­zio­me po­kry­cie ka­dłu­ba stat­ku;

 (1.2) wnę­trze sa­mo­lo­tu lub stat­ku kos­micz­ne­go

 (1.3) war­stwa okre­ślo­nej ko­pa­li­ny za­le­ga­ją­ca po­mię­dzy war­stwa­mi in­nych ko­pa­lin

 (1.4) roln. po­do­ryw­ka

 (1.5) daw. po­ło­że­nie, ro­zło­że­nie

 (1.6) daw. po­dło­ga, po­most

 (1.7) daw. pułap, sufit

 (1.8) daw. zwło­ki

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • po­kład (ge­o­lo­gia)
    • po­kład ro­po­no­śny
    • po­kład wo­do­no­śny
  • po­kład stat­ku
    • po­kład głów­ny
    • po­kład dzia­ło­wy (okrę­tow­nict­wo)
    • po­kład dzio­bo­wy – bak
    • po­kład gro­dzio­wy
    • po­kład wol­nej burty
  • po­kład rusz­tu

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za po­mo­cą pakuł oraz paku prze­pro­wa­dza się rów­nież kal­fa­tro­wa­nie, czyli uszczel­nia­nie po­kła­du stat­ku.

 (1.2) Pier­wszy raz była na po­kła­dzie gwiezd­ne­go su­per­ni­szczy­cie­la, ale, we­dług bli­skich jej ofi­ce­rów, „Exe­cu­tor” zda­wał się być za­pro­jek­to­wa­ny z myślą o wzbu­dza­niu stra­chu nie tylko wśród tych, prze­ciw­ko któ­rym dzia­łał, lecz rów­nież wśród osób, które nim la­ta­ły.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔkwat, AS: poku̯at

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pokładówka ż., położenie n., pokładanie n., pokładziny nmos., pokładnik m., pokładnica ż., pokładełko n., pokładne n.

 czas. położyć dk., pokładać ndk.

 przym. pokładowy, pokładny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dek

Wiktionary


pokładanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­kła­dać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. położyć, pokładać ndk.

 rzecz. pokład mrz., pokładne n., pokładziny nmos., pokładełko n.

 przym. pokładny

Wiktionary


pokładać

1. kłaść na płask, przy­kła­dać do po­dło­ża, roz­po­ście­rać;
2. po­kła­dać w kimś na­dzie­ję, wiarę itp.: wią­zać z kimś na­dzie­ję, za­wie­rzać komuś;
3. prze­sta­rza­łe: ka­stro­wać, trze­bić;
4. po­kła­dać się -
a) kłaść się na chwi­lę raz po raz; po­le­gi­wać;
b) o ro­śli­nach: przy­gi­nać się do ziemi, roz­cią­gać się po­zio­mo; pło­żyć się


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. po­kłaść)

 (1.1) przy­gi­nać do po­wierzch­ni, do ziemi; roz­kła­dać na płask

 (1.2) li­czyć na kogoś lub na coś po­przez coś

 (1.3) roln. prze­pro­wa­dzać płyt­ką orkę

 (1.4) daw. usu­wać ge­ni­ta­lia zwie­rząt

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny po­kła­dać się (dk. po­kłaść się)

 (2.1) zgi­nać się do ziemi; po­chy­lać się do po­dło­ża

 (2.2) kłaść się co jakiś czas

 (2.3) gwara. od­da­wać się spół­ko­wa­niu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. łoże n., pokładanie n., pokład mrz., pokładełko n., pokładne n., pokładziny nmos., położna ż.

 czas. kłaść, położyć

 przym. pokładny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kłaść, obalać, rozpościerać

 (1.2) lokować, wiązać

 (1.3) podorywać

 (1.4) kastrować, trzebić

 (2.1) kłaść się, naginać się, pochylać się, zginać się

 (2.2) polegiwać

 (2.3) parzyć się, spółkować

Wiktionary


pokładełko

rur­ko­wa­ty na­rząd usy­tu­o­wa­ny w po­bli­żu ot­wo­ru płcio­we­go u samic niek­tó­rych owa­dów i pa­ję­cza­ków, przy­sto­so­wa­ny do skła­da­nia jaj


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zool. na­rząd w po­sta­ci cien­kiej wy­dłu­żo­nej ru­recz­ki, słu­żą­cy do skła­da­nia jaj, wy­stę­pu­ją­cy u samic wielu ga­tun­ków owa­dów, pa­ję­cza­ków i niek­tó­rych ryb;

Wiktionary

Po­kła­deł­ko ("ovi­po­si­tor", "te­re­bra") – na­rząd spo­ty­ka­ny u wielu owa­dów, pa­ję­cza­ków i niek­tó­rych ryb. Sa­mi­com służy do skła­da­nia jaj do ot­wo­rów w drze­wie, mchu, za­głę­bień w ziemi oraz do ciał in­nych or­ga­niz­mów. U sam­ców niek­tó­rych ryb wy­stę­pu­je po­kła­deł­ko słu­żą­ce do za­pład­nia­nia ikry.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) U sam­ców niek­tó­rych ryb wy­stę­pu­je po­kła­deł­ko słu­żą­ce do za­pład­nia­nia ikry.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pokład mrz., pokładanie n., kładzenie n., położenie n.

 czas. kłaść ndk., położyć dk., pokładać ndk.

Wiktionary


pokładne

zwią­za­ny z po­kła­da­niem (kła­dze­niem), do­ty­czą­cy po­kła­da­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) rel. opła­ta za po­cho­wa­nie zmar­łe­go na cmen­ta­rzu ka­to­lic­kim

forma przy­miot­ni­ka.

 (2.1) n. od: po­kład­ny

Wiktionary

Po­kład­ne – opła­ta wno­szo­na wła­ści­cie­lo­wi cmen­ta­rza za moż­li­wość utrzy­ma­nia grobu na tym cmen­ta­rzu (przyz­na­nie prawa do

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. pokładanie n., położenie n., pokład m., kładzenie n.

 czas. pokładać ndk., położyć dk., kłaść ndk.

 przym. pokładny, pokładowy

Wiktionary


pokładnica

1. sze­ro­kość po­kła­du stat­ku w naj­szer­szym miej­scu;
2. sze­ro­ka, skraj­na deska drew­nia­ne­go po­kła­du stat­ku; moc­ni­ca


SJP.pl


pokładnik

po­przecz­na belka wią­żą­ca boki stat­ku, ele­ment usz­tyw­nia­ją­cy szkie­let stat­ku; bims


SJP.pl

Po­kład­nik ina­czej bims – ele­ment kon­struk­cyj­ny szkie­le­tu stat­ku, sta­no­wią­cy po­przecz­ne wią­za­nie ka­dłu­ba, przez­na­czo­ne do pod­pie­ra­nia po­kła­du; wraz z wrę­ga­mi i den­ni­ka­mi two­rzy po­przecz­ny układ nośny ka­dłu­ba.

Pół­po­kład­nik – po­kład­nik pod pół­po­kła­dem, a więc nie prze­cho­dzą­cy całej sze­ro­ko­ści po­kła­du, lecz koń­czą­cy się na ot­wo­rze w po­kła­dzie (luk, kok­pit, opęt­nik itp.).

Wikipedia


pokładny

zwią­za­ny z po­kła­da­niem (kła­dze­niem), do­ty­czą­cy po­kła­da­nia


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z po­kła­da­niem (kła­dze­niem), do­ty­czą­cy po­kła­da­nia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pokładne n., pokładanie n., położenie n., pokład m., kładzenie n.

 czas. pokładać ndk., położyć dk., kłaść ndk.

 przym. pokładowy

Wiktionary


pokładować

w lot­nict­wie: wpu­szczać pa­sa­że­rów na po­kład sa­mo­lo­tu przed od­lo­tem


SJP.pl


pokładowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy po­kła­du, znaj­du­ją­cy się na po­kła­dzie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­padł się strop w ko­ry­ta­rzu do­stę­po­wym w am­bu­la­to­rium – mel­du­je ofi­cer po­kła­do­wa Se­re­ni­ty Meeks, do­ty­ka­jąc ko­mu­ni­ka­to­ra.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pokład m., pokładne n., pokładziny nmos.

 przym. pokładny

 czas. położyć

Wiktionary


pokłady

1. po­most po­mię­dzy bur­ta­mi stat­ku;
2. po­ziom środ­ka tran­spor­tu z włas­ną po­dło­gą;
3. wnę­trze środ­ka tran­spor­tu od­by­wa­ją­ce­go kurs;
4. po­dziem­na war­stwa su­row­ców;
5. war­stwa cze­goś po­kry­wa­ją­ca pewną prze­strzeń


SJP.pl


pokładziny

daw­niej: ostat­nia część obrząd­ku we­sel­ne­go; noc po­ślub­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) hist. dawny zwy­czaj wstą­pie­nia do łoża i ob­co­wa­nia cie­les­ne­go mło­dej pary w obec­no­ści świad­ków;

Wiktionary

Po­kła­dzi­ny – wstą­pie­nie do łoża i cie­les­ne ob­co­wa­nie mał­żon­ków w obec­no­ści świad­ków. Po­kła­dzi­ny były do­peł­nie­niem umowy for­mal­nej – jed­ne­go ze spo­so­bów za­war­cia mał­żeń­stwa w epoce fe­u­dal­nej. W Niem­czech w niek­tó­rych spo­łecz­no­ściach zwy­czaj ten utrzy­mał się do XVII wieku.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. pokładówka ż., położenie n., pokładanie n., pokład m., pokładnik m., pokładnica ż.

 czas. położyć dk., pokładać ndk.

 przym. pokładowy

Wiktionary


pokładówka

Po­kła­dów­ka − ni­skie, skrzy­nio­we, o lekko wy­pu­kłym dachu wy­nie­sie­nie po­kła­du, sta­no­wią­ce lo­kal­ne pod­wyż­sze­nie prze­strze­ni pod­po­kła­do­wej na jach­cie, stat­ku lub innej jed­nost­ce pły­wa­ją­cej. Na jach­tach la­mi­na­to­wych może być wy­pro­fi­lo­wa­ne z formy po­kła­du. Po­kła­dów­ka może po­sia­dać w bocz­nych ścia­nach wą­skie, nie­ot­wie­ral­ne ilu­mi­na­to­ry, a na gór­nej po­wierzch­ni świet­li­ki lub inne ot­wo­ry np.

Wikipedia


pokłamać

opo­wie­dzieć tro­chę kłamstw; poł­gać


SJP.pl


pokłon

po­chy­le­nie głowy lub ca­łe­go tu­ło­wia, wy­ra­ża­ją­ce sza­cu­nek, po­wi­ta­nie, po­że­gna­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ni­skie po­chy­le­nie głowy lub ca­łe­go tu­ło­wia na znak od­da­nia czci

 (1.2) stpol. dar czo­ło­bit­ny dla pana

 (1.3) etn. rel. po­chy­le­nie obra­zu w pro­ce­sji ka­to­lic­kiej na Ka­szu­bach;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po wspól­nym po­kło­nie przed pom­ni­kiem de­le­ga­ci udali się w stro­nę try­bu­ny.

 (1.1) Wy­cho­dząc z kom­na­ty, bił po­kło­ny do ziemi.

 (1.3) Hi­sto­ria tra­dy­cji po­kło­nów fe­re­tro­nów nie zo­sta­ła do­tych­czas szcze­gó­ło­wo zba­da­na.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔkwɔ̃n, AS: poku̯õn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pokłonienie n., ukłon mrz., skłon mrz.

 czas. pokłonić dk., ukłonić się dk., kłaniać się ndk., pokłonić się dk., skłonić dk., skłaniać ndk.

 przym. pokłonny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ukłon, pokłonienie, skinienie

 (1.2) stpol. poczta

Wiktionary


pokłonnik

po­kłon­nik osi­no­wiec - ga­tu­nek mo­ty­la z ro­dzi­ny ru­sał­ko­wa­tych


SJP.pl


pokłonny

1. zwią­za­ny z po­kło­nem;
2. wy­ra­ża­ją­cy uni­że­nie lub sza­cu­nek;
3. daw­niej: po­chy­ły, spa­dzi­sty


SJP.pl


pokłopotać

po­kło­po­tać się - robić coś z wy­sił­kiem przez pe­wien okres czasu; po­mę­czyć się, po­bo­ry­kać się


SJP.pl


pokłosia

1. wynik, re­zul­tat ja­kiejś dzia­łal­no­ści
2. daw­niej: kłosy po­zo­sta­łe na ścier­ni­sku po żni­wach


SJP.pl


pokłosie

1. wynik, re­zul­tat ja­kiejś dzia­łal­no­ści
2. daw­niej: kłosy po­zo­sta­łe na ścier­ni­sku po żni­wach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) kłosy zboża, które po­zo­sta­ły po żni­wach na ścier­ni­sku

 (1.2) czyn­ność zbie­ra­nia kło­sów po żeń­cach

Wiktionary

Po­kło­sie – dre­szczo­wiec fil­mo­wy z 2012 roku w re­ży­se­rii i we­dług sce­na­riu­sza Wła­dy­sła­wa Pa­si­kow­skie­go, na­wią­zu­ją­cy do po­gro­mu Żydów w Jed­wab­nem. Film, na­krę­co­ny w pol­sko-ho­len­der­sko-ro­syj­sko-sło­wac­kiej ko­pro­duk­cji pod kie­row­nict­wem pro­du­cen­ta Da­riu­sza Ja­błoń­skie­go, miał pre­mie­rę 9 li­sto­pa­da 2012 roku.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pɔˈkwɔɕɛ, AS: poku̯ośe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pokłosowanie n., pokłoszenie n., pokłośnica ż., pokłośny m., kłos m., kłosek m., kłosie n., kłosownica ż., kłośnica ż.

 czas. pokłosować, pokłosić

 przym. pokłośny, kłosowy, pokłosiowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) efekt, rezultat, wynik, następstwo, konsekwencja, żniwo, plon, owoc

Wiktionary


pokłuć

1. po­prze­dziu­ra­wiać w wielu miej­scach;
2. po­ka­le­czyć, kłu­jąc


SJP.pl


pokłócenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­kłó­cić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pokłócić

 rzecz. skłócenie n.

 przym. kłótliwy

Wiktionary


pokłócić

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. kłó­cić)

 (1.1) do­pro­wa­dzić kogoś do kłót­ni

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny po­kłó­cić się (ndk. kłó­cić się)

 (2.1) być w sta­nie kłót­ni z kimś

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Przed samym wy­ja­zdem po­kłó­ci­łem się z Pa­włem o jakąś drob­nost­kę i wsied­li­śmy do sa­mo­lo­tu śmier­tel­nie na sie­bie obra­że­ni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈkwut͡ɕit͡ɕ, AS: poku̯ućić

Wiktionary

Powiązane:

 czas. kłócić, skłócić

 rzecz. skłócenie n., pokłócenie n., kłótnia

 przym. kłótliwy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skłócić, poróżnić

 (2.1) posprzeczać się

Wiktionary


pokłęk

tro­pi­kal­ne drze­wo z ro­dzi­ny po­kłę­ko­wa­tych


SJP.pl


pokłękowate

o ce­chach po­kłę­ko­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


pokłękowaty

o ce­chach po­kłę­ko­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


pol

naz­wi­sko pol­skie, np. Er­nest Pol (do roku 1952 uży­wał naz­wi­ska Pohl, 1932-1995) - pił­karz


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pol. – język pol­ski
  • Er­nest Pol (1932–1990) – pol­ski pił­karz, re­pre­zen­tant Pol­ski, wie­lo­krot­ny mistrz Pol­ski
  • Marek Pol (ur. 1953) – pol­ski po­li­tyk, były prze­wod­ni­czą­cy Unii Pracy, poseł na Sejm
  • Ju­styn Ro­mu­ald Pol (1802–1831) – jeden z fi­la­re­tów
  • Krzysz­tof Pol (1941–2008) – pol­ski pi­sarz i pu­bli­cy­sta praw­ni­czy, autor Pocz­tu praw­ni­ków pol­skich
  • Win­cen­ty Pol (1807–1872) – pol­ski poeta i ge­o­graf
  • Mi­chał Pol (ur. 1969) – pol­ski dzien­ni­karz spor­to­wy
  • Ma­ciej Pol (ur. 1969) – pol­ski iluz­jo­ni­sta
  • Vil­lers-Pol – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji
  • Pol – gmina w Hisz­pa­nii, w pro­win­cji Lugo, w Ga­li­cji
  • Pol – mia­sto w Hisz­pa­nii w środ­ko­wej we wschod­niej Ga­li­cji w pro­win­cji Lugo
  • T’Pol – fik­cyj­na po­stać w se­ria­lu Star Trek: En­ter­pri­se

Wikipedia


pol.

skrót od: pol­ski


SJP.pl

skrót

 (1.1) = pol­ski

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔlsʲci, AS: polsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. polski mrz.

 przym. polski

Wiktionary


pola

1. teren przez­na­czo­ny pod upra­wę; zie­mia upraw­na;
2. teren, ob­szar przez­na­czo­ny na coś;
3. wy­o­dręb­nio­na w jakiś spo­sób po­wierzch­nia cze­goś lub jej część;
4. po­wierzch­nia danej fi­gu­ry wy­ra­żo­na licz­bą w jed­nost­kach kwa­dra­to­wych;
5. prze­no­śnie:
a) dzie­dzi­na, za­kres cze­goś;
b) moż­li­wość ja­kie­goś dzia­ła­nia;
6. po­tocz­nie:
a) bo­i­sko pił­kar­skie;
b) po­lo­wa­nie;
7. re­gio­nal­nie: dwór, pod­wór­ko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) lp. D., lm. M. B. W. zob. pole.

Wiktionary

Pola – zdrob­nie­nie imie­nia Apo­lo­nia. Za­czę­ło być na­da­wa­ne jako sa­mo­dziel­ne imię. Być może usa­mo­dziel­ni­ła się pod wpły­wem po­mie­sza­nia zdrob­nie­nia Apo­lo­nii z imie­niem Paula, wy­ma­wia­nym w niek­tó­rych ję­zy­kach jako Pola. Wśród imion na­da­wa­nych nowo na­ro­dzo­nym dzie­ciom, Pola zaj­mu­je 11. miej­sce w gru­pie imion żeń­skich.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpɔla, AS: pola

Wiktionary


polacca

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. mar. śró­dziem­no­mor­ski dwu­masz­to­wiec lub trój­masz­to­wiec z oża­glo­wa­niem typu ła­ciń­skie­go lub sko­śne­go;

Wiktionary

Po­lac­ca, po­la­kra – typ XVII-XIX-wiecz­ne­go trój­masz­to­we­go ża­glow­ca z czę­ścio­wym oża­glo­wa­niem ła­ciń­skim, po­dob­ne­go lecz więk­sze­go od sze­be­ki.

Był to sta­tek prze­waż­nie trzy­masz­to­wy o masz­tach z jed­ne­go drzew­ca, bez steng) z fo­kiem na dużej rejce, przez co fok­maszt był po­chy­lo­ny do przo­du, nie­kie­dy tak, że przy­po­mi­nał buksz­pryt z ża­glem na rejce. Grot­maszt miał kwa­dra­to­wy ża­giel (albo był ure­jo­ny), a ża­giel be­zan­masz­tu był ga­flo­wy lub ła­ciń­ski.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Stat­ków typu po­lac­ca uży­wa­li ber­be­ryj­scy pi­ra­ci.

Wiktionary


polacki

obraź­li­wie: pol­ski


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z po­lact­wem, do­ty­czą­cy po­lact­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. polactwo n.

Wiktionary


polactwo

lek­ce­wa­żą­co: ogół Po­la­ków


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) współcz. pejor. (daw. neutr.) ogół Po­la­ków w ja­kimś miej­scu

Wiktionary

Po­lact­wo – pu­bli­cy­stycz­na książ­ka au­tor­stwa Ra­fa­ła Ziem­kie­wi­cza, po raz pier­wszy wy­da­na w roku 2004.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­lact­wo jest za­sta­na­wia­ją­ce. W Po­la­ków wstą­pił jakiś dia­beł.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. polacki

Wiktionary


polaczek

po­gard­li­wie: oby­wa­tel Pol­ski lub osoba o pol­skim ro­do­wo­dzie; Po­la­czek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zdrobn. od Polak

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alek­san­der Po­la­czek
  • Jerzy Po­la­czek
  • Po­lacz­ka – dawna osada młyń­ska

Wikipedia

Patrz:

polaczek

Powiązane:

 rzecz. Polak m., polski mrz., polszczyzna ż., Polska ż.

 przym. polski

Wiktionary


polaczka

→ po­la­czek


SJP.pl

Po­lacz­ka ( Po­latsch­ka) – dawna osada młyń­ska miej­sco­wo­ści Gło­go­wiec, która od 1954 sta­no­wi in­te­gral­ną część mia­sta Gło­gó­wek w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie prud­nic­kim, w gmi­nie Gło­gó­wek. Hi­sto­rycz­nie leży na Gór­nym Ślą­sku, na ziemi prud­nic­kiej.

Wikipedia

Patrz:

polaczek

polaj

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) środ. uczn. język pol­ski jako nazwa przed­mio­tu szkol­ne­go

 (1.2) środ. uczn. lek­cja ję­zy­ka pol­skie­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do­sta­łem pałę z po­la­ja.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔlaj, AS: polai ̯

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) uczn. polak, polski, język polski

Wiktionary


polajkować

oz­na­czyć post in­ter­ne­to­wy w celu po­ka­za­nia, że przy­padł nam do gustu lub że się z nim zga­dza­my; zlaj­ko­wać, laj­knąć, za­laj­ko­wać


SJP.pl


polak

w gwa­rze ucz­niow­skiej: lek­cja ję­zy­ka pol­skie­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) uczn. język pol­ski jako przed­miot na­u­cza­ny w szko­le

 (1.2) uczn. lek­cja ję­zy­ka pol­skie­go

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adolf Polak (1890–1967) – pol­ski in­ży­nier i kon­struk­tor
  • An­zelm Polak (zm. ok. 1520) – pol­ski ber­nar­dyn, po­dróż­nik i kaz­no­dzie­ja
  • Beata Polak (?) – pol­ska per­ku­sist­ka
  • Be­ne­dykt Polak (ok. 1200–ok. 1251) – pier­wszy pol­ski po­dróż­nik, fran­cisz­ka­nin
  • Bo­gu­sław Polak (ur. 1945) – pol­ski hi­sto­ryk
  • Bo­le­sław Polak (1932–2021) – pol­ski dy­plo­ma­ta, am­ba­sa­dor PRL w Peru i Bo­li­wii
  • Ce­za­ry Polak (ur. 2003) – pol­ski pił­karz
  • Da­nu­ta Polak (ur. 1945) – pol­ska po­li­tyk, po­słan­ka
  • Elż­bie­ta Polak (ur. 1959) – pol­ska po­li­tycz­ka
  • Irena Bier­wia­czo­nek-Polak (1951–2009) – pol­ska ma­lar­ka współ­czes­na
  • Jacek Polak (ur. 1968) – pol­ski pił­karz
  • Jakub Reys-Polak (1545–1605) – pol­ski lut­ni­sta i kom­po­zy­tor

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Babka od po­la­ka: „Je­ste­ście tępi jak sanki w lecie”.

 (1.2) Ance na po­la­ku zadz­wo­nił te­le­fon.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔlak, AS: polak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Polak m., Polka ż., Polska ż., polskość ż., polski mrz.

 przym. polski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) środ. uczn. polaj, eduk. polski

Wiktionary


polakant

opan­ce­rzo­ny ro­śli­no­żer­ny di­no­za­ur, ży­ją­cy we wczes­nej kre­dzie w An­glii i Ame­ry­ce Pół­noc­nej


SJP.pl

Po­la­kant ("Po­la­cant­hus") – di­no­za­ur z grupy an­ky­lo­za­u­rów. Jego po­zy­cja fi­lo­ge­ne­tycz­na w obrę­bie tej grupy jest nie­pew­na – z niek­tó­rych ana­liz kla­dy­stycz­nych wy­ni­ka jego przy­na­leż­ność do ro­dzi­ny An­ky­lo­sa­u­ri­dae, z in­nych – do No­do­sa­u­ri­dae.

Ro­dzaj obej­mu­je jeden ga­tu­nek, "Po­la­cant­hus foxii". Opi­sa­ny w 1996 roku drugi ga­tu­nek, "P. rudg­wic­ken­sis", zo­stał w 2015 roku usta­no­wio­ny ga­tun­kiem ty­po­wym odręb­ne­go ro­dza­ju "Hors­ha­mo­sa­u­rus".

Wikipedia


polakantoid

ro­dzaj czwo­ro­noż­ne­go, ro­śli­no­żer­ne­go di­no­za­u­ra z ro­dzi­ny an­ky­lo­za­u­rów; hy­le­o­za­ur, hi­le­o­za­ur


SJP.pl


polakieria

daw­niej, iro­nicz­nie: afi­szo­wa­nie się pol­sko­ścią


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. iron. prze­sad­ne ek­spo­no­wa­nie pol­sko­ści

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Polak mos., Polka ż.

Wiktionary


polakierowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­la­kie­ro­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. polakierować dk.

 rzecz. lakierek mrz., lakierowanie n.

Wiktionary


polakierować

cza­sow­nik

 (1.1) do­ko­na­ny od|la­kie­ro­wać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­wierzch­nia drew­na nie zo­sta­ła wysz­li­fo­wa­na ani po­la­kie­ro­wa­na – widać było wszyst­kie gro­te­sko­we sęki i pier­ście­nie, które w oczach Wo­o­kie­ech peł­ni­ły rolę de­ko­ra­cyj­ną.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lakier mrz., lakierek mrz., lakierowanie n., polakierowanie n.

Wiktionary


polakiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


polakowski

naz­wi­sko


SJP.pl


polakożerca

za­cię­ty, nie­prze­jed­na­ny wróg Po­la­ków i pol­sko­ści


SJP.pl


polakożerczy

przy­miot­nik od: po­la­ko­żer­ca


SJP.pl


polakożerczyni

→ po­la­ko­żer­ca


SJP.pl

Patrz:

polakożerca

polakożerstwo

nie­na­wiść do Po­la­ków


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) książk. skraj­na nie­na­wiść do Pol­ski, Po­la­ków i wszyst­kie­go, co pol­skie

Wiktionary

Po­la­ko­żer­stwo – okre­śle­nie uży­wa­ne wobec an­ty­pol­skiej po­li­ty­ki kanc­le­rza Prus Ot­to­na von Bis­marc­ka w la­tach 1885–1900, oraz wy­po­wie­dzi współ­pra­cow­ni­ków kanc­le­rza o od­cie­niu ra­si­stow­skim, ma­ją­cych uspra­wied­li­wiać po­li­ty­kę ger­ma­ni­za­cji.

Okre­śle­nia tego używa się cza­sem w szer­szym za­kre­sie w sto­sun­ku do hi­sto­rycz­nych prze­ja­wów nie­chę­ci, bądź nie­na­wi­ści do Po­la­ków, wy­stę­pu­ją­cych w XIX i XX w.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌpɔlakɔˈʒɛrstfɔ, AS: polakožerstfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. polakożerca m.

 przym. polakożerczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) antypolonizm

Wiktionary


polampartować

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) przest. po­hu­lać

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny po­lam­par­to­wać się

 (2.1) przest. po­hu­lać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jeź­dził do Ka­to­wic, żeby po­lam­par­to­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. lampartować ndk.

 rzecz. lampartowanie n.

Wiktionary


polan

włó­kno syn­te­tycz­ne; sty­lon


SJP.pl


polana

miej­sce w lesie po­ro­śnię­te trawą, nie­za­drze­wio­ne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) leśn. po­zba­wio­ne drzew miej­sce w lesie;

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=ni­ja­ki.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: po­la­no

forma cza­sow­ni­ka.

 (3.1) imie­słów przy­miot­ni­ko­wy bier­ny, ro­dzaj żeń­ski, od cza­sow­ni­ka: polać

Wiktionary

Po­la­na – po­wierzch­nia w obrę­bie lasu, po­zba­wio­na drzew i po­ro­śnię­ta ro­ślin­no­ścią ziel­ną.

Po­la­ny pow­sta­ły w wy­ni­ku dzia­łal­no­ści czło­wie­ka; albo po­przez wyrąb lasu, albo po­przez wy­pa­la­nie. Pier­wsze po­la­ny pow­sta­wa­ły w do­li­nach rzek w wy­ni­ku dzia­łal­no­ści osad­ni­ków.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Las był tak gęsty, że niebo można było zo­ba­czyć do­pie­ro po wej­ściu na po­la­nę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈlãna, AS: polãna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zdrobn. polanka

Wiktionary


polandball

[czy­taj: po­land­bol] in­ter­ne­to­wy mem w po­sta­ci ko­mik­su z ku­li­sty­mi po­sta­cia­mi w od­wró­co­nych bar­wach pol­skiej flagi, wy­śmie­wa­ją­cy­mi na­ro­do­we ste­re­o­ty­py i re­la­cje mię­dzy pań­stwa­mi; po­land­ball


SJP.pl

Po­land­ball (w przy­pad­ku kulek z fla­ga­mi in­nych państw znany jako Co­un­try­ball) – mem in­ter­ne­to­wy za­po­cząt­ko­wa­ny przez użyt­kow­ni­ków nie­miec­kie­go ima­ge­bo­ar­du "kra­ut­chan.net" w dru­giej po­ło­wie 2009 roku. Mem ma formę ko­mik­sów in­ter­ne­to­wych (czę­sto prze­ra­bia­nych na ani­ma­cje), wy­śmie­wa­ją­cych na­ro­do­we ste­re­o­ty­py i re­la­cje mię­dzy pań­stwa­mi, w któ­rych po­szcze­gól­ne pań­stwa zo­sta­ły przed­sta­wio­ne jako ku­li­ste po­sta­cie, czę­sto po­słu­gu­ją­ce się ła­ma­nym an­giel­skim.

Wikipedia


polaneczka

zdrob­nie­nie od: po­lan­ka


SJP.pl


polanica

1. wzgó­rze na Przed­gó­rzu Su­dec­kim;
2. osada w Pol­sce; 2. nazwa dwóch wsi na Ukra­i­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geogr. pot. Po­la­ni­ca-Zdrój

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Po­la­ni­ca-Zdrój – mia­sto w po­wie­cie kłodz­kim, w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim
  • Po­la­ni­ca – osada w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim, w po­wie­cie wschow­skim, w gmi­nie Sława
  • Po­la­ni­ca – wzgó­rze na Przed­gó­rzu Su­dec­kim we Wzgó­rzach Niem­czań­sko-Strze­liń­skich
  • Po­la­ni­ca - szczyt w Be­ski­dzie Ślą­skim, w mie­ście Wisła
  • Po­la­ni­ca – wieś na­le­żą­ca do mia­sta na pra­wach re­jo­nu Bo­le­chów, w ob­wo­dzie iwa­no­fran­kow­skim
  • Po­la­ni­ca – wieś w re­jo­nie nad­wór­niań­skim, w ob­wo­dzie iwa­no­fran­kow­skim
  • Po­la­ni­ca – hro­ma­da te­ry­to­rial­na w ob­wo­dzie iwa­no­fran­kiw­ski, w re­jo­nie nad­wór­niań­skim
  • Po­la­ni­ca – dawna gmina wiej­ska w po­wie­cie do­liń­skim wo­je­wództ­wa sta­ni­sła­wow­skie­go II Rze­czy­po­spo­li­tej

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌpɔlãˈɲit͡sa, AS: polãńica

Wiktionary


polanica-zdrój

mia­sto w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. uz­dro­wi­sko­we mia­sto na Dol­nym Ślą­sku w po­wie­cie kłodz­kim;

Wiktionary

( nazwa urzę­do­wa "Alt­he­i­de-Bad", zwy­cza­jo­wa "Bad Alt­he­i­de", Starý Bor) – mia­sto uz­dro­wi­sko­we w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie kłodz­kim. Po­ło­żo­na jest w do­li­nie By­strzy­cy Dusz­nic­kiej u pod­nó­ża ma­sy­wu Pie­kiel­nej Góry (po­łud­nio­wo-wschod­ni kra­niec Gór Sto­ło­wych), a po­łud­nio­wa część mia­sta (dziel­ni­ca So­ko­łów­ka) na zbo­czach Gór By­strzyc­kich w po­bli­żu Ka­mien­nej Góry.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­la­ni­ca-Zdrój otrzy­ma­ła prawa miej­skie w 1945 roku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔlãɲiˈt͡sa‿zdruj, AS: polãńica‿zdrui ̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. polaniczanin m., polaniczanka ż.

 przym. polanicki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. Polanica, Polanica Zdrój

Wiktionary


polanicki

przy­miot­nik od: Po­la­ni­ca-Zdrój


SJP.pl


polaniczanin

miesz­ka­niec Po­la­ni­cy, Po­la­ni­cy Zdrój


SJP.pl


polaniczanka

miesz­kan­ka Po­la­ni­cy-Zdro­ju


SJP.pl


polanie

1. zmo­czyć coś lub oblać coś z wierz­chu, lejąc jakiś płyn;
2. po­tocz­nie: nalać al­ko­ho­lu do kie­lisz­ków, zwy­kle dla kilku osób;
3. o pły­nach: polać się - po­ciec, po­pły­nąć; roz­lać się


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) po­kry­cie ja­kiejś po­wierzch­ni cie­czą

 (1.2) pot. na­la­nie al­ko­ho­lu do kie­lisz­ków lub in­nych po­dob­nych na­czyń

Wiktionary

Po­la­nie – nazwa dom­nie­ma­ne­go ple­mie­nia za­chod­nio­sło­wiań­skie­go z grupy ple­mion le­chic­kich za­miesz­ku­ją­ce­go Po­je­zie­rze Wiel­ko­pol­skie, które miało do­pro­wa­dzić do pow­sta­nia pier­wsze­go pań­stwa na zie­miach dzi­siej­szej Pol­ski. Z ple­mie­nia Polan wy­wo­dzi­ła się dy­na­stia Pia­stów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ter­min był też uży­wa­ny w mod­lit­wie w cza­sie ry­tu­a­łu chrzciel­ne­go, w wez­wa­niu o zstą­pie­nie Ducha Świę­te­go przy po­la­niu wodą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈlãɲɛ, AS: polãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podlewaczka ż., lanie n., polewanie n., polewa ż., polewka ż., polewaczka ż.

 czas. podlewać, lać, olać, polać dk., polewać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) nalanie

Wiktionary


polaniecki

→ Po­lan­ka Wiel­ka (wieś w Pol­sce)


SJP.pl


polanin

czło­nek ple­mie­nia sło­wiań­skie­go osia­dłe­go w VIII-X wieku nad Wartą


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) etn. czło­nek ple­mię­e­mie­nia sło­wiań­skie­go za­miesz­ku­ją­ce­go w śred­nio­wie­czu Po­je­zie­rze Wiel­ko­pol­skie;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Polaczek mos., Polak mos., Polska ż., polski mrz.

 przym. polski

Wiktionary


polanka

mała po­la­na, nie­za­drze­wio­ne miej­sce w lesie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: po­la­na

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lp.; M. i B. lm. od: po­lan­ko

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Po­lan­ka – osied­le we Wroc­ła­wiu
  • Po­lan­ka – część wsi Szczyt­ni­ca, w pow. bo­le­sła­wiec­kim, w gmi­nie Warta Bo­le­sła­wiec­ka
  • Po­lan­ka – wieś w pow. le­gnic­kim, w gmi­nie Ruja
  • Po­lan­ka – część mia­sta Włoc­ła­wek
  • Po­lan­ka – część wsi Szyba, w pow. no­wo­sol­skim, w gmi­nie Nowe Mia­stecz­ko
  • Po­lan­ka – część wsi Na­to­lin Kier­no­ski, w pow. ło­wic­kim, w gmi­nie Kier­no­zia
  • Po­lan­ka – część wsi Przy­głów, w pow. piotr­kow­skim, w gmi­nie Su­le­jów
  • Po­lan­ka – część wsi So­bo­lów, w pow. bo­cheń­skim, w gmi­nie Ła­pa­nów
  • Po­lan­ka – wieś w pow. my­śle­nic­kim, w gmi­nie My­śle­ni­ce
  • Po­lan­ka – przy­sió­łek wsi Łazy Brzyń­skie, w pow. no­wo­są­dec­kim, w gmi­nie Łącko
  • Po­lan­ka – przy­sió­łek wsi Za­brzeż, w pow. no­wo­są­dec­kim, w gmi­nie Łącko
  • Po­lan­ka – część wsi Łom­ni­ca-Zdrój, w pow. no­wo­są­dec­kim, w gmi­nie Piw­nicz­na-Zdrój

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pɔˈlãnka, AS: polãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. polana

Wiktionary


polanko

zdrob­nie­nie od: po­la­no


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zdrobn. od po­la­no

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) W. lp. od: po­lan­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈlãnkɔ, AS: polãnko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. polano n.

Wiktionary


polano

1. duży kawał drze­wa przez­na­czo­ny na opał; bier­wio­no, szcza­pa;
2. w gwa­rze my­śliw­skiej: ogon wilka; wie­cha


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) przest. kawał drew­na przez­na­czo­ny na opał

 (1.2) środ. łow. ogon wilka

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) W. lp. od: po­la­na

forma cza­sow­ni­ka.

 (3.1) forma be­zo­so­bo­wa czasu przesz­łe­go od: polać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jedna za­pa­lo­ne po­la­no z ko­mi­na schwy­ci­ła i z nim jak z go­re­ją­cą cho­rąg­wią w obron­nej po­sta­wie sta­nę­ła; druga wia­dro pełne wody ku ziemi chy­li­ła, trze­cia zydel przy­cią­gnę­ła i drzwi nim przy­wa­li­ła.

 (1.2) Że­laz­ny wilk urwał swój marsz. Śle­pia jego obrzu­ci­ły pta­sie że­ro­wi­sko jakby pla­no­wa­ća­nu­jąc łów. Nie na darmo stary wyga włó­czył po kniei pu­szy­ste po­la­no już kil­ka­na­ście lat.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈlãnɔ, AS: polãno

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. polanko n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bierwiono, głownia, klocek, kłoda, szczapa

 (1.2) wiecha

Wiktionary


polanowianin

miesz­ka­niec Po­la­no­wa (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


polanowianka

miesz­kan­ka Po­la­no­wa (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


polanowice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Po­la­no­wi­ce – część mia­sta Wroc­ław, w de­le­ga­tu­rze Wroc­ław-Psie Pole
  • Po­la­no­wi­ce – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. ino­wroc­ław­skim, w gmi­nie Krusz­wi­ca
  • Po­la­no­wi­ce – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. kro­śnień­skim, w gmi­nie Gubin
  • Po­la­no­wi­ce – osada leśna w woj. lu­bu­skim, w pow. kro­śnień­skim, w gmi­nie Gubin
  • Po­la­no­wi­ce – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. kra­kow­skim, w gmi­nie Słom­ni­ki
  • Po­la­no­wi­ce – wieś w woj. opol­skim, w pow. klucz­bor­skim, w gmi­nie By­czy­na
  • Po­la­no­wi­ce – nie­czyn­ny od 1996 r. przy­sta­nek ko­le­jo­wy a daw­niej sta­cja w Po­la­no­wi­cach na linii ko­le­jo­wej nr 231, w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim

Wikipedia


polanowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Po­la­no­wo – chu­tor w ob­wo­dzie brze­skim, w re­jo­nie pru­żań­skim, w siel­so­wie­cie Pru­ża­na
  • Po­la­no­wo – wieś w ob­wo­dzie Cha­sko­wo
  • Po­la­no­wo – wieś w ob­wo­dzie Bur­gas
  • Po­la­no­wo – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. gó­row­skim, w gmi­nie Góra
  • Po­la­no­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. pil­skim, w gmi­nie Wy­rzysk
  • Po­la­no­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. słu­pec­kim, w gmi­nie Po­widz
  • Po­la­no­wo (nad Wiaź­mą) – miej­sce za­war­cia Po­ko­ju w Po­la­no­wie

Wikipedia


polanowski

przy­miot­nik od: Po­la­nów


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Po­la­no­wem, do­ty­czą­cy Po­la­no­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Polanów mrz.

Wiktionary


polansować

spę­dzić pe­wien czas na lan­so­wa­niu


SJP.pl


polanów

włó­kno syn­te­tycz­ne; sty­lon


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim;

Wiktionary

Po­la­nów na fo­to­gra­fiach

Po­la­nów ( Poll­now) – mia­sto we wschod­niej czę­ści woj. za­chod­nio­po­mor­skie­go, w po­wie­cie ko­sza­liń­skim, nad rzeką Gra­bo­wą, bę­dą­ce sie­dzi­bą gminy miej­sko-wiej­skiej Po­la­nów. Leży na Wy­so­czyź­nie Po­la­now­skiej po­mię­dzy dwie­ma gó­ra­mi (Świę­tą Górą i War­blew­ską Górą). Po­la­nów od­da­lo­ny jest od Ko­sza­li­na o 37 km. Układ miej­ski two­rzy 39 ulic oraz Plac Wol­no­ści. Czę­ści mia­sta: Czaj­ka, Świer­cze­wo. Od 1313 roku po­sia­da prawa miej­skie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­la­nów jest mia­stem po­mor­skim.

 (1.1) W Po­la­no­wie pły­nie rzeka Gra­bo­wa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈlãnuf, AS: polãnuf

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. polanowianin m., polanowianka ż.

 przym. polanowski

Wiktionary


polar

1. ro­dzaj mięk­kie­go, cie­płe­go ma­te­ria­łu z włó­kna po­lie­stro­we­go;
2. wyrób (bluza, kurt­ka itp.) wy­ko­na­ny z tego ma­te­ria­łu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) włók. lekka i bar­dzo cie­pła dzia­ni­na uży­wa­na do szy­cia ubrań, szcze­gól­nie spor­to­wych i tu­ry­stycz­nych;

 (1.2) pot. okry­cie (kurt­ka lub bluza) uszy­ta z po­la­ru (1.1)

 (1.3) środ. fot. filtr po­la­ry­za­cyj­ny

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Polar – mia­sto w USA, w sta­nie Wi­scon­sin
  • polar – dzia­ni­na z przę­dzy po­lie­stro­wej z mi­kro­włó­kien
  • polar – ka­ta­kliz­micz­ny układ pod­wój­ny gwiazd o bar­dzo wy­so­kim polu ma­gne­tycz­nym
  • Polar S.A. – pol­ski pro­du­cent sprzę­tu AGD
  • Polar Elec­tro – fiń­ski pro­du­cent pul­so­me­trów
  • Polar Music – szwedz­ka wyt­wór­nia pły­to­wa
  • Polar Music Prize – na­gro­da mu­zycz­na
  • Polar Wroc­ław – pol­ski klub spor­to­wy
  • POLAR – de­tek­tor do badań po­la­ry­za­cji pro­mie­nio­wa­nia gamma roz­bły­sków gamma
  • Polar – ame­ry­kań­sko-nie­miec­ki film akcji z 2019

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpɔlar, AS: polar

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1-2)

 rzecz.

:: zdrobn. polarek m.

 przym. polarowy

 (1.3)

 rzecz. polaryzacja ż., polarnik m.

 przym. polaryzacyjny, polarny

Wiktionary


polarek

po­tocz­nie: kurt­ka lub bluza z po­la­ru; po­la­rek


SJP.pl


polargwiazda

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Ma­zu­ry, War­mia. Gwia­zda Po­lar­na

Wiktionary


polaris

typ ame­ry­kań­skie­go po­ci­sku ra­kie­to­we­go klasy woda-zie­mia, przez­na­czo­ne­go do zwal­cza­nia celów stra­te­gicz­nych


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • FlyFocus Po­la­ris – pol­ski prze­no­śny bez­za­ło­go­wy sta­tek po­wietrz­ny
  • Intel Po­la­ris – pro­ce­sor
  • Po­la­ris – Gwia­zda Po­lar­na
    • α Ursae Mi­no­ris, współ­czes­na pół­noc­na gwia­zda bie­gu­no­wa
    • Po­la­ris Au­stra­lis, słabo wi­docz­na współ­czes­na po­łud­nio­wa gwia­zda bie­gu­no­wa
  • Po­la­ris – sy­stem ra­kie­to­wy
    • UGM-27A Po­la­ris A-1
    • UGM-27B Po­la­ris A-2
    • UGM-27C Po­la­ris A-3
  • Po­la­ris – album po­wer­me­ta­lo­we­go ze­spo­łu Stra­to­va­rius
  • Po­la­ris - album pro­gres­si­ve me­ta­lo­we­go ze­spo­łu Tes­se­ract
  • Po­la­ris – gra kom­pu­te­ro­wa na plat­for­mę Atari 2600

Wikipedia


polarka

po­tocz­nie: kurt­ka lub bluza z po­la­ru; po­la­rek


SJP.pl


polarnictwo

1. dzie­dzi­na wie­dzy obej­mu­ją­ca wia­do­mo­ści do­ty­czą­ce bie­gu­nów i stref pod­bie­gu­no­wych;
2. wy­pra­wy po­lar­ne


SJP.pl


polarniczka

uczo­na zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem te­re­nów po­lar­nych


SJP.pl


polarniczy

→ po­lar­nik


SJP.pl

Patrz:

polarnik

polarnik

uczo­ny zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem te­re­nów po­lar­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) uczo­ny lub po­dróż­nik bio­rą­cy udział w wy­pra­wach na ob­sza­ry pod­bie­gu­no­we

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈlarʲɲik, AS: polarʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. polarnictwo n.

:: fż. polarniczka ż.

 przym. polarny

Wiktionary


polarność

1. wy­stę­po­wa­nie dwu prze­ciw­nych bie­gu­nów, dwu ła­dun­ków elek­trycz­nych o prze­ciw­nych zna­kach;
2. zdol­ność niek­tó­rych ciał do więk­sze­go na­si­le­nia pew­nych cech (np. na­e­lek­try­zo­wa­nia ciała) w pew­nych punk­tach (bie­gu­nach)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fiz. wy­stę­po­wa­nie dwu prze­ciw­nych bie­gu­nów, dwu ła­dun­ków elek­trycz­nych o prze­ciw­nych zna­kach;

 (1.2) fiz. zdol­ność niek­tó­rych ciał do więk­sze­go na­si­le­nia pew­nych cech (np. na­e­lek­try­zo­wa­nia ciała) w pew­nych punk­tach (bie­gu­nach)

Wiktionary

Po­lar­ność – wła­ści­wość in­dy­wi­du­ów che­micz­nych po­le­ga­ją­ca na wy­stę­po­wa­niu w nich elek­trycz­ne­go mo­men­tu di­po­lo­we­go w wy­ni­ku nie­rów­no­mier­ne­go ro­zło­że­nia cząst­ko­wych ła­dun­ków elek­trycz­nych w ich ob­ję­to­ści.

Więk­szość czą­ste­czek jest obo­jęt­na elek­trycz­nie.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. polarny

 przysł. polarnie

Wiktionary


polarny

wła­ści­wy te­re­nom pod­bie­gu­no­wym lub znaj­du­ją­cy się na tych te­re­nach


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) geogr. wła­ści­wy te­re­nom pod­bie­gu­no­wym lub znaj­du­ją­cy się na tych te­re­nach

 (1.2) fiz. chem. do­ty­czą­cy, po­wią­za­ny z po­lar­no­ścią

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈlarnɨ, AS: polarny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. polarnik mos., polarność ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podbiegunowy

Wiktionary


polarograf

urzą­dze­nie do re­je­stra­cji zmian na­tę­że­nia prądu w elek­tro­li­cie


SJP.pl


polarografia

Po­la­ro­gra­fia – część wol­tam­pe­ro­me­trii, elek­tro­che­micz­na me­to­da ana­li­tycz­na po­le­ga­ją­ca na przy­ło­że­niu li­nio­wo wzra­sta­ją­ce­go po­ten­cja­łu elek­trycz­ne­go do kro­plo­wej elek­tro­dy rtę­cio­wej bę­dą­cej elek­tro­dą pra­cu­ją­cą z cy­klicz­nie od­na­wia­ją­cą się w trak­cie po­mia­ru po­wierzch­nią i re­je­stra­cji na­tę­że­nia prądu pły­ną­ce­go przez nią.

Wikipedia


polaroid

1. me­to­da wy­ko­ny­wa­nia zdjęć fo­to­gra­ficz­nych poz­wa­la­ją­ca na uzy­ska­nie od­bit­ki po kilku, kil­ku­na­stu se­kun­dach;
2. urzą­dze­nie do li­nio­wej po­la­ry­za­cji świa­tła, sto­so­wa­ne w op­ty­ce, fo­to­gra­fii itp.


SJP.pl

Po­la­ro­id – ro­dzaj apa­ra­tu fo­to­gra­ficz­ne­go umoż­li­wia­ją­ce­go nie­mal na­tych­mia­sto­we wy­wo­ła­nie zdję­cia. Nazwa Po­la­ro­id jest zna­kiem to­wa­ro­wym przed­się­bior­stwa Po­la­ro­id Cor­po­ra­tion.

Po­mi­mo jed­nak sze­re­gu za­sto­so­wań, po­pu­lar­ność Po­la­ro­i­da jako me­dium, po­czą­wszy od lat 90.

Wikipedia


polaroidowy

→ po­la­ro­id


SJP.pl

Patrz:

polaroid

polaron

ro­dzaj wzbu­dze­nia kwan­to­we­go w krysz­ta­le


SJP.pl

Po­la­ron (z łac. "polus" od gr. "πόλος" 'bie­gun') – kwa­zi­cząst­ka pow­sta­ją­ca jako wynik lo­kal­ne­go odksz­tał­ce­nia sieci kry­sta­licz­nej spo­wo­do­wa­ne­go od­dzia­ły­wa­niem elek­tro­sta­tycz­nym w wy­ni­ku prze­mie­szcza­nia się w krysz­ta­le na­ła­do­wa­nej cząst­ki (elek­tro­nu lub dziu­ry).

Wikipedia


polarowy

→ polar


SJP.pl

Patrz:

polar

polarymetr

przy­rząd do po­mia­ru wła­ści­wo­ści op­tycz­nych ma­te­ria­łów dwój­łom­nych; po­la­ry­skop


SJP.pl

Po­la­ry­metr – przy­rząd op­tycz­ny słu­żą­cy do okre­śla­nia skrę­cal­no­ści sub­stan­cji ak­tyw­nych op­tycz­nie, czyli ta­kich sub­stan­cji, któ­rych czą­stecz­ki skrę­ca­ją pła­szczyz­nę po­la­ry­za­cji świa­tła. Po od­po­wied­nim wy­ska­lo­wa­niu może słu­żyć bez­poś­red­nio do po­mia­ru stę­że­nia rozt­wo­rów tych sub­stan­cji. Po­la­ry­metr służy też do okre­śla­nia skła­du mie­sza­nin enan­cjo­me­rów.

Wikipedia


polarymetria

dział op­ty­ki zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem wła­ści­wo­ści ani­zo­tro­po­wych ma­te­ria­łów op­tycz­nych


SJP.pl

Po­la­ry­me­tria – tech­ni­ka ana­li­tycz­na po­le­ga­ją­ca na po­mia­rze stę­że­nia sub­stan­cji op­tycz­nie czyn­nej na pod­sta­wie wiel­ko­ści kąta skrę­ce­nia pła­szczyz­ny po­la­ry­za­cji świa­tła.

Urzą­dze­nie, przy po­mo­cy któ­re­go do­ko­nu­je się po­mia­ru na­zy­wa­ne jest po­la­ry­me­trem.

Wikipedia


polaryskop

przy­rząd do po­mia­ru lub okre­śla­nia wła­ści­wo­ści op­tycz­nych ma­te­ria­łów dwój­łom­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) te­ster na­prę­żeń w so­czew­kach oku­la­ro­wych

Wiktionary


polarysta

1. uczest­nik wy­praw po­lar­nych;
2. ba­dacz zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem stref po­lar­nych; po­lar­nik


SJP.pl


polarystka

→ po­la­ry­sta


SJP.pl

Patrz:

polarysta

polarystyczny

zwią­za­ny z te­re­na­mi po­lar­ny­mi, do­ty­czą­cy badań te­re­nów po­lar­nych, kli­ma­tu tam pa­nu­ją­ce­go


SJP.pl


polarystyka

nauka zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem ob­sza­rów po­lar­nych


SJP.pl


polaryzacja

zja­wi­sko upo­rząd­ko­wa­nia cech ukła­dów zło­żo­nych (np. po­la­ry­za­cja świa­tła, po­la­ry­za­cja elek­trycz­na, po­la­ry­za­cja sta­no­wisk, po­glą­dów w ja­kiejś zbio­ro­wo­ści)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fiz. po­dział ele­men­tów ukła­du na zbio­ry o prze­ciw­staw­nych wła­ści­wo­ściach;

 (1.2) fiz. kie­ru­nek wy­chy­le­nia punk­tów oś­rod­ka ma­te­rial­ne­go lub pola, w któ­rych roz­prze­strze­nia się fala;

 (1.3) so­cjol. po­dział spo­łecz­no­ści na grupy o skraj­nie prze­ciw­staw­nych po­glą­dach;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • po­la­ry­za­cja błony ko­mór­ko­wej
  • po­la­ry­za­cja im­mu­no­lo­gicz­na
  • po­la­ry­za­cja die­lek­try­ka
  • po­la­ry­za­cja elek­trod
  • po­la­ry­za­cja elek­tro­sta­tycz­na – roz­dzie­le­nie lub względ­ne prze­su­nię­cie ła­dun­ków elek­trycz­nych o róż­nych zna­kach
  • po­la­ry­za­cja fali – po­la­ry­za­cja świa­tła i pro­mie­nio­wa­nia elek­tro­ma­gne­tycz­ne­go
  • po­la­ry­za­cja ma­gne­tycz­na
  • po­la­ry­za­cja wią­zań che­micz­nych
  • po­la­ry­za­cja złą­cza p-n
  • po­la­ry­za­cja po­li­tycz­na – pro­ces po­li­tycz­ny
  • po­la­ry­za­cja spo­łecz­na – pro­ces spo­łecz­ny
  • po­lar­ność czą­ste­czek che­micz­nych

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do po­la­ry­za­cji in­du­ko­wa­nej za­li­cza­my po­la­ry­za­cję elek­tro­no­wą i ato­mo­wą, czyli po­la­ry­za­cję wy­wo­ła­ną de­for­ma­cją roz­kła­du ła­dun­ku na sku­tek dzia­ła­nia pola elek­trycz­ne­go.

 (1.2) Fres­nel za­kła­dał, że kie­ru­nek drgań wek­to­ra świetl­ne­go jest pro­sto­pa­dły do pła­szczyz­ny po­la­ry­za­cji, F. E. Ne­u­mann na­to­miast przy­jął, że leży on w pła­szczyź­nie po­la­ry­za­cji. Spra­wa zo­sta­ła roz­strzy­gnię­ta przez doś­wiad­cze­nie O. H. Wie­ne­ra wy­ko­na­ne do­pie­ro w r. 1890.

 (1.3) Zwięk­szo­na po­la­ry­za­cja i kon­flikt mię­dzy par­tia­mi po­li­tycz­ny­mi od­wra­ca­ją uwagę oby­wa­te­li od przed­sta­wia­nych ar­gu­men­tów i sku­pia­ją ją na tym, kto jest au­to­rem pro­po­zy­cji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔlarɨˈzat͡sʲja, AS: polaryzacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. polaryzator m., polaryzowanie w.

 czas. polaryzować

Wiktionary


polaryzacyjny

do­ty­czą­cy po­la­ry­za­cji


SJP.pl


polaryzator

ele­ment ukła­du op­tycz­ne­go, za któ­rym świa­tło jest od­po­wied­nio spo­la­ry­zo­wa­ne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fiz. ele­ment op­tycz­ny po­la­ry­zu­ją­cy świa­tło; w ogól­no­ści, każdy obiekt lub urzą­dze­nie fi­zycz­ne po­la­ry­zu­ją­ce falę;

Wiktionary

Po­la­ry­za­tor – urzą­dze­nie op­tycz­ne prze­pu­szcza­ją­ce świa­tło o okre­ślo­nej po­la­ry­za­cji, za­rów­no li­nio­wej, jak i ko­ło­wej.

Z pa­da­ją­ce­go świa­tła na­tu­ral­ne­go nie­spo­la­ry­zo­wa­ne­go prze­pu­szcza fale elek­tro­ma­gne­tycz­ne, któ­rych wek­tor elek­trycz­ny leży w okre­ślo­nym przez po­la­ry­za­tor kie­run­ku, two­rząc świa­tło spo­la­ry­zo­wa­ne.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Naj­lep­szym współ­czes­nym po­la­ry­za­to­rem do po­la­ry­za­cji li­nio­wej jest po­la­ro­id wy­na­le­zio­ny przez E. H. Landa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. polaryzacja ż.

Wiktionary


polaryzowalność

zdol­ność czą­stecz­ki do de­for­ma­cji roz­kła­du jej ła­dun­ków w zew­nętrz­nym polu elek­trycz­nym


SJP.pl

Po­la­ry­zo­wal­ność – wiel­kość fi­zycz­na opi­su­ją­ca zdol­ność roz­kła­du ła­dun­ku czą­stecz­ki (bądź atomu) do odksz­tał­ca­nia się pod wpły­wem zew­nętrz­ne­go pola elek­trycz­ne­go i two­rze­nia w ten spo­sób di­po­li elek­trycz­nych, co ma­kro­sko­po­wo pro­wa­dzi do po­la­ry­za­cji die­lek­try­ka.

Wikipedia


polaryzowalny

ule­ga­ją­cy zja­wi­sku po­la­ry­za­cji die­lek­trycz­nej


SJP.pl


polaryzować

po­la­ry­zo­wać się - ule­gać po­la­ry­za­cji


SJP.pl


polasik

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jad­wi­ga Po­la­sik – pol­ska szpa­dzist­ka i flo­re­cist­ka
  • Marek Po­la­sik – pol­ski fizyk i che­mik

Wikipedia


polaszek

naz­wi­sko


SJP.pl


polatucha

1. gry­zoń z ro­dzi­ny wie­wiór­ko­wa­tych o koń­czy­nach po­łą­czo­nych ze sobą fał­dem skóry, który pod­czas skoku służy jako spa­do­chron; as­sa­pan;
2. gwa­ro­wo: ko­bie­ta lu­bią­ca prze­by­wać poza domem, la­ta­wi­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Pte­ro­mys vo­lans|ref=tak., ga­tu­nek gry­zo­nia z ro­dzi­ny wie­wiór­ko­wa­tych, wy­stę­pu­je w taj­dze od Fin­lan­dii po Sa­cha­lin i Kam­czat­kę;

Wiktionary

Po­la­tu­cha ("Pte­ro­mys") – ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny wie­wió­rek (Sciu­ri­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny wie­wiór­ko­wa­tych (Sciu­ri­dae). Uz­na­wa­na za or­ga­nizm two­rzą­cy wtór­ny re­zer­wu­ar dla duru wy­syp­ko­we­go epi­de­micz­ne­go.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌpɔlaˈtuxa, AS: polatuχa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lot mrz., polatywanie n., lotnik mos.

 przym. oblatany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wiewiórka latająca

Wiktionary


polatywanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­la­ty­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. polatucha ż.

 czas. polatywać ndk.

Wiktionary


polać

1. zmo­czyć coś lub oblać coś z wierz­chu, lejąc jakiś płyn;
2. po­tocz­nie: nalać al­ko­ho­lu do kie­lisz­ków, zwy­kle dla kilku osób;
3. o pły­nach: polać się - po­ciec, po­pły­nąć; roz­lać się


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. po­le­wać)

 (1.1) po­mo­czyć coś

 (1.2) pot. lać wódkę do kie­lisz­ków

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny polać się (ndk. po­le­wać się)

 (2.1) zmo­czyć się

 (2.2) mo­czyć kogoś

 (2.3) roz­lać się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Może sobie po­le­jesz tę sa­łat­kę oliwą z oli­wek?

 (1.2) Zby­szek, nie gadaj tyle, polej!

 (2.1) Kur­czę, po­la­łam się bar­szczem.

 (2.2) Dla ochło­dy polał się wodą ze szla­u­chu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. polewanie n., polanie n., polewa ż., polewka ż.

 czas. polewać, podlewać, olać, oblewać ndk.

Wiktionary


polańczyk

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Po­lań­czyk – wieś wcza­so­wo-uz­dro­wi­sko­wa w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie le­skim, w gmi­nie So­li­na. Od 30 grud­nia 1999. Ma sta­tus so­łect­wa. Po­ło­żo­ny jest na za­chod­nim brze­gu Je­zio­ra So­liń­skie­go.

Po­lań­czyk jest sie­dzi­bą władz gminy So­li­na (wcze­śniej sie­dzi­bą była So­li­na).

Wikipedia


polański

do­ty­czą­cy Polan, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla Polan


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Am­bro­ży, właśc. Alek­san­der Alek­sie­je­wicz Po­lan­ski (1878–1932) – ro­syj­ski bi­skup pra­wo­sław­ny
  • Ed­ward Po­lań­ski (1932–2024) – pol­ski ję­zy­koz­naw­ca, po­lo­ni­sta, wie­lo­let­ni pro­fe­sor Uni­wer­sy­te­tu Ślą­skie­go
  • Ed­ward Po­lań­ski (1933–2024) – pol­ski dy­plo­ma­ta
  • Eugen Po­lan­ski (ur. 1986) – pił­karz, re­pre­zen­tant Pol­ski
  • Jan Po­lań­ski (1888–1978) – łem­kow­ski du­chow­ny grec­ko­ka­to­lic­ki
  • Ja­nusz Po­lań­ski (1951–2011) – pol­ski pia­ni­sta i pe­da­gog
  • Ja­ro­sław Po­lań­ski (1930–1994) – pol­ski dy­ry­gent i pe­da­gog
  • Ka­zi­mierz Po­lań­ski (1929–2009) – pol­ski ling­wi­sta, re­dak­tor i autor pu­bli­ka­cji na­u­ko­wych
  • Łu­kasz Po­lań­ski (ur. 1989) – pol­ski siat­karz
  • Mak­sy­mi­lian Po­lań­ski (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • Marek Po­lań­ski (1936–2003) – pol­ski ar­chi­tekt i ka­ry­ka­tu­rzy­sta
  • Ma­rian Po­lań­ski (1932–2014) – pol­ski lek­ko­at­le­ta

Wikipedia


polbar

pol­ska rasa kur wy­ho­do­wa­na w wy­ni­ku krzy­żo­wa­nia zie­lo­no­nó­żek ku­ro­pat­wia­nych z pli­mu­tro­kiem ja­strzę­bia­tym


SJP.pl


polbruk

marka wi­bro­pra­so­wa­nej kost­ki bru­ko­wej


SJP.pl

Pol­bruk S.A. – pro­du­cent kost­ki bru­ko­wej i be­to­no­wych wy­ro­bów dro­go­wych, dzia­ła­ją­cy na pol­skim rynku od 1991 roku. Od 1997 sta­no­wi część mię­dzy­na­ro­do­we­go kon­cer­nu CRH plc. We­dług badań agen­cji Mill­ward Brown, Pol­bruk jest naj­bar­dziej roz­poz­na­wal­ną marką na rynku kost­ki bru­ko­wej w Pol­sce.

Wikipedia


polcorfam

marka skóry syn­te­tycz­nej


SJP.pl


polcyn

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Al­bert Emil Pol­cyn – nie­miec­ki i pol­ski or­gan­mistrz
  • Lech Pol­cyn – pol­ski ar­ty­sta wi­zu­al­ny, gra­fik, fo­to­graf i ma­larz

Wikipedia


poldek

zdrob­nie­nie od: Le­o­pold (imię mę­skie)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) środ. mot. sa­mo­chód marki FSO Po­lo­nez

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔldɛk, AS: poldek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Poldek m., Poldzio m.

Wiktionary


polder

osu­szo­ny de­pre­syj­ny teren nad­mor­ski


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geogr. de­pre­syj­ny teren nad­mor­ski stale osu­sza­ny i oto­czo­ny wyd­ma­mi lub gro­bla­mi w celu za­bez­pie­cze­nia przed za­la­niem, wy­stę­pu­ją­cy głów­nie w Ho­lan­dii i w Niem­czech

 (1.2) geogr. ob­szar na­drzecz­ny bę­dą­cy na­tu­ral­nym te­re­nem za­le­wo­wym

Wiktionary

Pol­der – ob­szar o na­tu­ral­nym, wklę­słym uksz­tał­to­wa­niu te­re­nu, od­dzie­lo­ny od cieku lub zbior­ni­ka wod­ne­go, na któ­rym moż­li­we jest ste­ro­wa­nie prze­pły­wem wody przy wy­ko­rzy­sta­niu urzą­dzeń hy­dro­tech­nicz­nych. Istot­ną cechą pol­de­ru jest moż­li­wość jego wie­lo­funk­cyj­ne­go wy­ko­rzy­sta­nia np. do re­ten­cjo­no­wa­nia wód po­wo­dzio­wych, do in­ten­sy­fi­ka­cji pro­duk­cji rol­nej czy w ce­lach re­kre­a­cyj­nych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Utrzy­ma­nie pol­de­rów wiąże się z cią­głym od­wad­nia­niem te­re­nu przez sy­stem ka­na­łów i pomp.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔldɛr, AS: polder

Wiktionary

Powiązane:

 przym. polderowy

Wiktionary


polderowy

przy­miot­nik od: pol­der


SJP.pl


poldery

osu­szo­ny de­pre­syj­ny teren nad­mor­ski


SJP.pl


poldka

zdrob­nie­nie od: Le­o­pol­da (imię żeń­skie)


SJP.pl


poldzia

zdrob­nie­nie od: Le­o­pold (imię mę­skie)


SJP.pl


poldzio

zdrob­nie­nie od: Le­o­pold (imię mę­skie)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. od: Le­o­pold

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­wie­dzia­łem Pol­dzio­wi, by prze­stał za­cho­wy­wać się jak le­ming.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Leopold m., Poldek m., poldek m.

Wiktionary


pole

1. teren przez­na­czo­ny pod upra­wę; zie­mia upraw­na;
2. teren, ob­szar przez­na­czo­ny na coś;
3. wy­o­dręb­nio­na w jakiś spo­sób po­wierzch­nia cze­goś lub jej część;
4. po­wierzch­nia danej fi­gu­ry wy­ra­żo­na licz­bą w jed­nost­kach kwa­dra­to­wych;
5. prze­no­śnie:
a) dzie­dzi­na, za­kres cze­goś;
b) moż­li­wość ja­kie­goś dzia­ła­nia;
6. po­tocz­nie:
a) bo­i­sko pił­kar­skie;
b) po­lo­wa­nie;
7. re­gio­nal­nie: dwór, pod­wór­ko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) roln. część ziemi przez­na­czo­na pod upra­wę;

 (1.2) geom. miara pła­skiej po­wierzch­ni ogra­ni­czo­nej;

 (1.3) fiz. ob­szar dzia­ła­nia sił;

 (1.4) miej­sce do wy­peł­nie­nia w for­mu­la­rzu, krzy­żów­ce, na plan­sza­an­szy, w for­mu­la­rzu elek­tro­nicz­nym

 (1.5) dzie­dzi­na

 (1.6) sport. część bo­i­ska

 (1.7) in­form. zmien­na, bę­dą­ca jedną ze skła­do­wych klasy;

 (1.8) reg. na zew­nątrz

 (1.9) reg. pod­wó­rze

 (1.10) mat. funk­cja przy­po­rząd­ko­wu­ją­ca każ­de­mu punk­to­wi prze­strze­ni ska­lar, wek­tor, bądź ten­sor

 (1.11) teren po­sia­da­ją­cy okre­ślo­ne przez­na­cze­nie

 (1.12) prze­strzeń od­dzia­ły­wa­nia pew­ne­go czyn­ni­ka

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pole fi­zycz­ne w fi­zy­ce i ma­te­ma­ty­ce to prze­strzen­ny roz­kład pew­nej wiel­ko­ści
    • ze wzglę­du na typ wiel­ko­ści: pole ska­lar­ne, pole wek­to­ro­we, pole ten­so­ro­we
    • ze wzglę­du na prze­strzen­ny roz­kład pola: pole cen­tral­ne, pole jed­no­rod­ne
    • ze wzglę­du na opi­sy­wa­ną wiel­kość pole gra­wi­ta­cyj­ne, pole elek­tro­sta­tycz­ne, pole ma­gne­tycz­ne, pole elek­tro­ma­gne­tycz­ne
  • pole gór­ni­cze
  • pole naf­to­we
  • pole po­wierzch­ni (po­ję­cia ma­te­ma­tycz­ne)
  • pole (in­for­ma­ty­ka) – zmien­na, wcho­dzą­ca w skład stanu obiek­tu
  • pole znacz­ni­ko­we – spe­cjal­ny ro­dzaj pola w re­kor­dach z wa­rian­ta­mi
  • pole wi­dze­nia
  • pole fir­no­we
  • pole – sy­no­nim „na zew­nątrz”

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Rol­nik przy­glą­dał się zbożu ros­ną­ce­mu na polu.

 (1.2) Nie umiem obli­czyć pola pro­sto­ką­ta.

 (1.3) Oblicz kie­ru­nek wek­to­ra pręd­ko­ści elek­tro­nu po­ru­sza­ją­ce­go się w polu ma­gne­tycz­nym.

 (1.3) Pole gra­wi­ta­cyj­ne jest polem wek­to­ro­wym, a elek­tro­ma­gne­tycz­ne – polem ten­so­ro­wym.

 (1.4) Pro­szę wpi­sać w to pole swoje naz­wi­sko.

 (1.4) W sza­chach sko­czek po­ru­sza się o 2 pola w linii pro­stej i 1 pole na bok.

 (1.5) Ko­lej­nym polem dzia­łal­no­ści braci Quay jest two­rze­nie te­le­dy­sków.

 (1.7) Moja klasa „okno” ma dwa pola: „wy­so­kość” i „sze­ro­kość”.

 (1.8) Jak jest na polu, pada je­szcze?

 (1.12) Po­trze­bu­je­my mapy ze wszyst­ki­mi pla­ne­ta­mi w po­bli­żu pola aste­ro­id.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔlɛ, AS: pole

Wiktionary

Powiązane:

 przym. polny, przypolny, polowy, poletkowy

 rzecz. pólko n., Polska ż.

:: zdrobn. poletko n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) grunt, rola

 (1.5) branża

 (1.8) dwór (poza Małopolską), zewnątrz

Wiktionary


poleasingowy

[czy­taj: poliz-in­go­wy] bę­dą­cy po okre­sie le­a­sin­gu


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki dla któ­re­go okres le­a­sin­gu minął

Wiktionary


polec

po­le­gnąć;
1. zo­stać za­bi­tym, stra­cić życie w walce;
2. po­tocz­nie: prze­grać, ulec


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) zgi­nąć pod­czas walki, bitwy

 (1.2) przen. po­nieść fia­sko w ja­kichś sta­ra­niach, wy­sił­kach

 (1.3) rzad. o ro­śli­nach: ulec po­ła­ma­niu

 (1.4) daw. po­ło­żyć się, lec

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pom­nik ten wznie­sio­no dla ucz­cze­nia pa­mię­ci nor­we­skich żoł­nie­rzy, któ­rzy po­le­gli w cza­sie dru­giej wojny świa­to­wej.

 (1.1) W ataku na Za­łę­że po­legł por. Sta­ni­sław Pa­de­rew­ski, brat przy­rod­ni Igna­ce­go Pa­de­rew­skie­go, do­wód­ca 3 kom­pa­nii 6 ba­ta­lio­nu.

 (1.2) Pró­bo­wa­łem skrę­cić to łóżko we­dług in­struk­cji, ale po­le­głem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔlɛt͡s, AS: polec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poległy m.

 czas. polegnąć dk., lec dk.

 przym. poległy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) polegnąć, lec

Wiktionary


polecajka

po­tocz­nie: po­le­ce­nie, re­ko­men­da­cja; po­le­can­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot., żart. po­zy­tyw­na opi­nia o czymś (np. o książ­ce, fil­mie, ut­wo­rze mu­zycz­nym), ma­ją­ca na celu za­chę­ce­nie in­nych do za­poz­na­nia się z tym lub sko­rzy­sta­nia z tego; re­ko­men­da­cja

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Spe­cjal­nie dla Was po­le­caj­ki pro­duk­cji, które do­star­czą kli­ma­tu Hal­lo­we­en bez zbyt­nie­go szar­pa­nia Wa­szych ner­wów.

 (1.1) Dzię­ki Twoim po­le­caj­kom to już kilka do­brych fil­mów obej­rza­łam.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. polecanie n., polecenie n.

 czas. polecać ndk., polecić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) polecanka, polecenie, rekomendacja

Wiktionary


polecająco

→ po­le­cać


SJP.pl

Patrz:

polecać

polecanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­le­cać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. polecać ndk.

 rzecz. polecajka ż.

Wiktionary


polecanka

po­tocz­nie: po­le­ce­nie, re­ko­men­da­cja; po­le­caj­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. re­ko­men­da­cja

Wiktionary


polecać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. po­le­cić)

 (1.1) mówić komuś, co ma zro­bić, wy­da­wać komuś po­le­ce­nie

 (1.2) dawać kogoś lub coś pod czy­jąś opie­kę

 (1.3) przed­sta­wiać kogoś lub coś w ko­rzyst­nym świet­le

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dy­rek­tor po­le­ca se­kre­tar­ce prze­pi­sać tekst.

 (1.3) Po­le­cam ci tę książ­kę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈlɛt͡sat͡ɕ, AS: polecać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. polecajka ż., polecanie n., polecenie n., polecający m., polecająca ż., zalecenie n., zalecanie n.

 czas. polecić dk., zalecać ndk., zalecić dk.

 przym. polecony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) rekomendować

Wiktionary


polecenie

1. kazać, zle­cić;
2. po­wie­rzyć opie­ce, uwa­dze;
3. re­ko­men­do­wać


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) na­ka­za­nie komuś zro­bie­nia cze­goś, także wy­po­wiedź o ta­kiej in­ten­cji

 (1.2) za­pro­te­go­wa­nie kogoś

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • po­le­ce­nie kom­pu­te­ro­we
  • po­le­ce­nie prze­le­wu
  • po­le­ce­nie służ­bo­we
  • po­le­ce­nie unik­so­we
  • po­le­ce­nie za­pła­ty
  • po­le­ce­nie (prawo spad­ko­we)
  • in­ter­pre­ter po­le­ceń
  • wiersz po­le­ceń
  • wzo­rzec po­le­ce­nia
  • in­struk­cja
  • ko­men­da
  • nakaz, zakaz

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­le­ce­nie się wy­ko­nu­je, a nie ana­li­zu­je.

 (1.1) Od­mo­wa wy­ko­na­nia po­le­ce­nia prze­ło­żo­ne­go o od­su­nię­ciu lub nie­do­pu­szcze­niu do peł­nie­nia służ­by po­cią­ga za sobą od­po­wie­dzial­ność dy­scy­pli­nar­ną, wy­jąt­ka­mi są tu przy­pad­ki po­dyk­to­wa­ne cha­rak­te­rem służ­by lub wzglę­da­mi bez­pie­czeń­stwa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔlɛˈt͡sɛ̃ɲɛ, AS: polecẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. polecać ndk., polecić dk.

 rzecz. polecajka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dyspozycja, dyrektywa, nakaz, rozkaz, wytyczna, zarządzenie

 (1.2) rekomendacja

Wiktionary


polecie

przej­ścio­wa ter­micz­na pora roku mię­dzy ter­micz­nym latem a ter­micz­ną je­sie­nią, wy­stę­pu­ją­ca w stre­fie kli­ma­tu umiar­ko­wa­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) daw. me­te­o­rol. przej­ścio­wa pora roku po­mię­dzy latem a je­sie­nią;

 (1.2) daw. uro­dzaj

Wiktionary

Po­le­cie – przej­ścio­wa ter­micz­na pora roku mię­dzy ter­micz­nym latem a ter­micz­ną je­sie­nią, wy­stę­pu­ją­ca w stre­fie kli­ma­tu umiar­ko­wa­ne­go.

Za po­le­cie przyj­mu­je się okres roku na styku ter­micz­ne­go lata i je­sie­ni, w któ­rym śred­nie do­bo­we tem­pe­ra­tu­ry po­wie­trza wa­ha­ją się po­mię­dzy 15 a 10 °C. Za po­czą­tek ter­micz­nej je­sie­ni na te­re­nie Pol­ski uz­na­je się okres gdy śred­nia do­bo­wa tem­pe­ra­tu­ry waha się mię­dzy 5 a 10 °C.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­le­cie oraz na­stęp­ne pory roku na­le­żą już do fazy re­gre­su w rocz­nym cyklu ruchu tem­pe­ra­tu­ry.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poletek m., lato n., lata nmos., latko n., letnisko n., letnik m., letniczka ż., letniość ż., leciwość ż., Letniowce nmos.

 przym. letni, letniskowy, leciwy

 przysł. letnio, leciwie, latoś

 temsłow. -letni

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) babie lato, poletek

 (1.2) urodzaj

Wiktionary


polecieć

1. udać się drogą po­wietrz­ną; odbyć lot;
2. spaść;
3. po­biec


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. le­cieć)

 (1.1) udać się drogą po­wietrz­ną

 (1.2) pot. po­biec

 (1.3) zo­stać wy­rzu­co­nym lub wypch­nię­tym w po­wie­trze

 (1.4) po­le­cieć na coś → być przez coś sku­szo­nym, nie móc się oprzeć

 (1.5) pot. spaść (o ce­nach, war­to­ściach)

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. brak)

 (2.1) pot. zo­stać zwol­nio­nym ze sta­no­wi­ska

 (2.2) gwał­tow­nie się po­ru­szyć pod wpły­wem zew­nętrz­nej siły

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Są­sie­dzi po­le­cie­li na wa­ka­cje do Afry­ki.

 (1.2) Jak tylko do­je­cha­li­śmy do domu, Mi­chaś po­le­ciał przy­wi­tać się z mamą.

 (1.3) Tak za­ha­mo­wał, że aż dym po­le­ciał spod kół.

 (1.4) Nie sądzę, by ją ko­chał — moim zda­niem po­le­ciał na jej kasę.

 (1.5) Ceny akcji po­le­cia­ły w dół po pu­bli­ka­cji ra­por­tu.

 (2.1) Po tej afe­rze po­le­ciał pre­zes i cały za­rząd.

 (2.2) Gdy na­desz­ła fala ude­rze­nio­wa, wszy­scy po­le­cie­li­śmy do tyłu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈlɛt͡ɕɛ̇t͡ɕ, AS: polećėć

Wiktionary

Powiązane:

 czas. latać

 rzecz. lot m.

 przym. oblatany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) pobiec, pognać, popędzić, książk. puścić się biegiem

Wiktionary


polecić

1. kazać, zle­cić;
2. po­wie­rzyć opie­ce, uwa­dze;
3. re­ko­men­do­wać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. po­le­cać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|po­le­cać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mo­żesz mi po­le­cić do­bre­go den­ty­stę?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈlɛt͡ɕit͡ɕ, AS: polećić

Wiktionary

Powiązane:

 czas. polecać

 rzecz. polecenie n., polecajka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Śląsk Cieszyński niechać

Wiktionary


polecony

1. kazać, zle­cić;
2. po­wie­rzyć opie­ce, uwa­dze;
3. re­ko­men­do­wać


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. prze­sył­ka re­je­stro­wa­na, przy­ję­ta za pot­wier­dze­niem na­da­nia i do­rę­cza­na adre­sa­to­wi za pok­wi­to­wa­niem od­bio­ru

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) imie­słów przy­miot­ni­ko­wy bier­ny od: po­le­cić

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔlɛˈt͡sɔ̃nɨ, AS: polecõny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) list polecony

Wiktionary


poleczka

zdrob­nie­nie od: polka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: polka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈlɛt͡ʃka, AS: polečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. polka ż.

Wiktionary


poledno

Po­led­no – (niem. "1942-1945 Po­le­den") wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie świec­kim, w gmi­nie Bu­ko­wiec.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa byd­go­skie­go. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go (III 2011 r.) li­czy­ła 339 miesz­kań­ców. Jest szó­stą co do wiel­ko­ści miej­sco­wo­ścią gminy Bu­ko­wiec.

Wikipedia


poleganie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­le­gać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔlɛˈɡãɲɛ, AS: polegãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. polegać

Wiktionary


polegać

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni

 (1.1) na kimś ufać komuś, być pew­nym jego za­cho­wa­nia

 (1.2) na czymś opie­rać się na czymś, ufać cze­muś

 (1.3) na czymś dzia­łać we­dług ja­kiejś re­gu­ły, za­sa­dy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Można na nim po­le­gać.

 (1.2) Za­wsze po­le­gaj na swo­ich in­stynk­tach.

 (1.3) Kla­sy­fi­ka­cja mi­ne­ra­łów po­le­ga na upo­rząd­ko­wa­niu ich w gro­ma­dy, klasy, grupy i sze­re­gi.

 (1.3) Poker po­le­ga na ble­fo­wa­niu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈlɛɡat͡ɕ, AS: polegać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poleganie n., spolegliwość ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) zdawać się

Wiktionary


polegiwać

kłaść się na chwi­lę raz po raz; po­kła­dać się


SJP.pl


polegnąć

polec;
1. zo­stać za­bi­tym, stra­cić życie w walce;
2. po­tocz­nie: prze­grać, ule­gnąć


SJP.pl


poległy

książ­ko­wo: taki, który zgi­nął w walce


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który zgi­nął na polu bitwy

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) żoł­nierz za­bi­ty w walce

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) […] na ta­bli­cach wy­ry­to naz­wi­ska po­le­głych le­gio­ni­stów.

 (2.1) Pa­mięć po­le­głych ucz­czo­no mi­nu­tą ciszy.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. polec dk., polegnąć dk.

Wiktionary


polej

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Za­ol­zie. bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ment­ha pu­le­gium|ref=tak., mięta polej

Wiktionary


polek

1. szyb­ki ta­niec wi­ro­wy, po­cho­dzą­cy z Czech
2. mu­zy­ka do tego tańca


SJP.pl


polekarcice

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Po­le­kar­ci­ce – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie pro­szo­wic­kim, w gmi­nie Ko­niu­sza.

W la­tach 1975–1998 wieś ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa kra­kow­skie­go.

Wikipedia


polekceważyć

lek­ce­wa­żyć przez pe­wien czas; po­ba­ga­te­li­zo­wać


SJP.pl


poleku

przy­słó­wek

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. po­wo­li

Wiktionary


polemarch

sta­ro­żyt­nych Ate­nach: urzęd­nik wcho­dzą­cy w skład ko­le­gium dzie­wię­ciu ar­chon­tów


SJP.pl


polemicznie

przy­miot­nik

 (1.1) w spo­sób po­le­micz­ny

Wiktionary


polemiczniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: po­le­micz­nie


SJP.pl


polemiczność

cecha cha­rak­te­ry­stycz­na dla wy­stą­pień, tek­stów i wy­po­wie­dzi bę­dą­cych pod­sta­wą po­le­mi­ki, wy­wo­łu­ją­cych spory i dy­sku­sje; spór, dy­sku­syj­ność, kon­tro­wer­syj­ność


SJP.pl


polemiczny

do­ty­czą­cy po­le­mi­ki, wy­wo­łu­ją­cy po­le­mi­kę lub na­wią­zu­ją­cy do to­czą­cej się po­le­mi­ki (sporu, dy­sku­sji); spor­ny, dy­sku­syj­ny, kon­tro­wer­syj­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy po­le­mi­ki

Wiktionary


polemika

1. pu­blicz­na dy­sku­sja lub pu­blicz­ny spór na istot­ne te­ma­ty;
2. utwór lub tekst, w któ­rym autor prze­ciw­sta­wia się opi­nii wy­ra­żo­nej wcze­śniej na jakiś istot­ny temat


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dy­sku­sja na temat spor­ny dla obu stron dy­sku­sji

Wiktionary

Po­le­mi­ka – pu­blicz­na de­ba­ta bądź spór na ważne te­ma­ty. Także utwór lub tekst, w któ­rym autor prze­ciw­sta­wia się opi­nii wy­ra­żo­nej wcze­śniej na dany temat. W ję­zy­ku po­tocz­nym oz­na­cza rów­nież dy­sku­sję na te­ma­ty spor­ne dla stron dy­sku­sji.

Wyraz ten wy­wo­dzi się od sta­ro­grec­kie­go słowa πολεμικός (wo­jow­ni­czy, wrogi), a ten z kolei od słowa πόλεμος (wojna).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Róż­ni­my się znacz­nie po­glą­da­mi, dla­te­go czę­sto pro­wa­dzi­my po­le­mi­kę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈlɛ̃mʲika, AS: polẽmʹika

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. polemiczność ż., polemista m., polemistka ż.

 czas. polemizować ndk.

 przym. polemiczny

 przysł. polemicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dysputa

Wiktionary


polemista

1. osoba bio­rą­ca udział w po­le­mi­ce (dy­sku­sji, spo­rze);
2. autor tek­stów po­le­micz­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba bio­rą­ca udział w spo­rze, po­le­mi­zu­ją­ca z kimś

 (1.2) autor tek­stów po­le­micz­nych

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔlɛ̃ˈmʲista, AS: polẽmʹista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. polemika ż., polemiczność ż.

:: forma żeńska: polemistka

 czas. polemizować ndk.

 przym. polemiczny

 przysł. polemicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) adwersarz

Wiktionary


polemistka

1. ko­bie­ta bio­rą­ca udział w po­le­mi­ce (dy­sku­sji, spo­rze);
2. au­tor­ka tek­stów po­le­micz­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta, która jest prze­ciw­nicz­ką w dy­sku­sji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. polemika ż., polemiczność ż.

:: fm. polemista mos.

 czas. polemizować ndk.

 przym. polemiczny

 przysł. polemicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) adwersarka, antagonistka, dyskutantka, oponentka, opozycjonistka, przeciwniczka

Wiktionary


polemizować

po­dej­mo­wać, pro­wa­dzić dy­sku­sję; dy­sku­to­wać


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) brać udział w po­le­mi­ce, przed­sta­wiać opi­nię od­mien­ną niż wy­gło­szo­na wcze­śniej przez kogoś in­ne­go

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. polemika ż., polemista m., polemistka ż., polemiczność n.

 przym. polemiczny

 przysł. polemicznie

Wiktionary


polemolog

spe­cja­li­sta ba­da­ją­cy źró­dła, me­cha­niz­my i cha­rak­ter kon­flik­tów zbroj­nych


SJP.pl


polemologia

nauka ba­da­ją­ca źró­dła, me­cha­niz­my i cha­rak­ter kon­flik­tów zbroj­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauk. spe­cjal­ność na­u­ko­wa zaj­mu­ją­cą się ba­da­niem wojen, kon­flik­tów zbroj­nych i ryt­mów wo­jow­ni­czo­ści w uję­ciu in­ter­dy­scy­pli­nar­nym,

Wiktionary

Po­le­mo­lo­gia (gr. πóλεμος, "po­le­mos" – „wojna, bój, bitwa, walka”) – ob­szar badań nad woj­na­mi. Stu­dium zaj­mu­je się wy­ja­śnia­niem przy­czyn, źró­deł, uwa­run­ko­wań wojen i in­nych kon­flik­tów zbroj­nych.

Po­le­mo­lo­gia jest spe­cjal­no­ścią na­u­ko­wą zaj­mu­ją­cą się ba­da­niem wojen, kon­flik­tów zbroj­nych i ryt­mów wo­jow­ni­czo­ści w uję­ciu in­ter­dy­scy­pli­nar­nym.

Wikipedia


polemologiczny

→ po­le­mo­lo­gia


SJP.pl

Patrz:

polemologia

poleniuchować

po­tocz­nie: spę­dzić pe­wien czas na le­niu­cho­wa­niu; po­bim­bać


SJP.pl


polenić

po­le­nić się - spę­dzić pe­wien czas, nic nie ro­biąc; po­le­niu­cho­wać, po­o­bi­jać się, po­by­czyć się


SJP.pl


polenta

1. papka lub gęsta zupa przy­rzą­dza­na w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie z go­to­wa­ne­go ziar­na zbóż lub z mąki
2. lu­do­wa po­tra­wa wło­ska z mąki ku­ku­ry­dzia­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. lu­do­wa wło­ska po­tra­wa z mąki z do­dat­ka­mi;

 (1.2) sta­roż. kulin. sta­ro­rzym­ska zupa z zia­ren zbóż lub mąki

Wiktionary

Po­len­ta (wł. "po­len­ta" z łac. "pol­len­ta") – sy­cą­ca wło­ska po­tra­wa lu­do­wa, po­dob­na do ma­ma­ły­gi, spo­rzą­dza­na pier­wot­nie z mąki kasz­ta­no­wej, obec­nie na ogół z mąki ku­ku­ry­dzia­nej lub kasz­ki ku­ku­ry­dzia­nej, nie­kie­dy z do­dat­kiem sera i róż­nych sosów oraz wa­rzyw (cu­ki­nia, mar­chew, pa­pry­ka, ce­bu­la), przy­pra­wio­na czosn­kiem, solą, pie­przem oraz roz­ma­ry­nem. Po­pu­lar­ność zaw­dzię­cza szyb­kie­mu spo­so­bo­wi przy­go­to­wa­nia oraz fak­to­wi, że skła­da się ze skład­ni­ków łatwo do­stęp­nych i ta­nich.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gdzie nieg­dzie wije się wązka smuż­ka dymu, z pa­lo­nej wprost na pia­sku trzci­ny, przy któ­rej się po­len­ta warzy z gar­ści ku­ku­ry­dzy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈlɛ̃nta, AS: polẽnta

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk pulynta

Wiktionary


polepa

war­stwa gliny, cza­sem zmie­sza­nej ze słomą lub sia­nem, ukła­da­na daw­niej w cha­tach wiej­skich jako po­dło­ga; sto­so­wa­na także jako uszczel­nie­nie ścian lub pie­ców


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bud. ro­dzaj pry­mi­tyw­nej war­stwy izo­la­cyj­nej, w któ­rej glina jest ma­te­ria­łem wią­żą­cym, a tro­ci­ny, siecz­ka, żużel itd. - wy­peł­nie­niem;

 (1.2) po­dło­ga wy­ko­na­na z po­le­py (1.1)

Wiktionary

Po­le­pa – ro­dzaj po­zio­mej war­stwy izo­la­cyj­nej, w któ­rej ma­te­ria­łem wią­żą­cym jest glina, a wy­peł­nie­niem np. siecz­ka, tro­ci­ny, gruz, żużel itp. Sto­su­je się ją na stro­pach wew­nętrz­nych bu­dyn­ku i na stry­chach.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Cha­łu­pa skła­da­ła się z kuch­nio-izby oraz izby pa­rad­nej. W kuch­nio-izbie ścia­ny były po­czer­nia­łe od brudu i dymu, a za­miast po­dło­gi była po­le­pa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lepiszcze n., oblepicha ż., lepidło n., lep mrz., lepienie n., lepik m., lepianka ż., lepkość ż., nalepka ż., lepa ż., zlepieniec mrz.

 czas. lepić ndk., nalepić dk., przylepić dk., ulepić dk., zalepić dk.

 przym. lepki

 przysł. lepko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) klepisko

Wiktionary


polepić

złą­czyć ja­kieś ele­men­ty w ca­łość, uży­wa­jąc sub­stan­cji kle­ją­cej


SJP.pl


polepszacz

1. śro­dek che­micz­ny do­da­wa­ny do żyw­no­ści w celu wy­dłu­że­nia jej daty waż­no­ści lub po­pra­wy wa­lo­rów sma­ko­wych;
2. po­tocz­nie: osoba, która coś po­lep­sza, np. kraj, świat


SJP.pl


polepszanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­lep­szać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔlɛˈpʃãɲɛ, AS: polepšãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. polepszać

 rzecz. polepszenie n.

Wiktionary


polepszać

zmie­niać coś na lep­sze


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) zmie­niać coś na lep­sze

cza­sow­nik zwrot­ny po­lep­szać się

 (2.1) zmie­niać się na lep­sze, sta­wać się lep­szym, po­pra­wiać się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gła­ska­nie pod­no­si tem­pe­ra­tu­rę skóry oraz po­lep­sza jej ukr­wie­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈlɛpʃat͡ɕ, AS: polepšać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. polepszenie n., polepszanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) poprawiać, rozwijać, ulepszać

Wiktionary


polepszenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­lep­szyć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔlɛˈpʃɛ̃ɲɛ, AS: polepšẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. polepszyć dk., polepszać ndk.

 rzecz. polepszanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) udoskonalenie, usprawnienie

Wiktionary


polepszyć

zmie­nić coś na lep­sze


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. po­lep­szać)

 (1.1) spo­wo­do­wać, że coś sta­nie się lep­sze niż było wcze­śniej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Chcę po­lep­szyć swoją kon­dy­cję.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. polepszenie n.

Wiktionary


poler

słu­pek na po­kła­dzie stat­ku lub na­brze­żu, na który za­kła­da się cumy; pa­choł


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) w pełni wy­po­le­ro­wa­ne wy­koń­cze­nie po­wierzch­ni (np. ce­ra­micz­nej)

 (1.2) żegl. pa­cho­łek na na­brze­żu lub na po­kła­dzie stat­ku, do któ­re­go mo­cu­je się cumy i szprin­gi;

Wiktionary

Poler ("pa­choł", "pa­cho­łek", "knecht") – mocno osa­dzo­ny na na­brze­żu lub rów­nie mocno przy­mo­co­wa­ny do szkie­le­tu jed­nost­ki pły­wa­ją­cej (naj­czę­ściej na jej po­kła­dzie) ele­ment speł­nia­ją­cy rolę uchwy­tu.

Po­le­ry naj­czę­ściej mają kształt słupa za­koń­czo­ne­go pła­skim „grzyb­kiem” lub ze­spa­wa­nej z rur li­te­ry H. Na na­brze­żach po­le­ry są sta­lo­we lub be­to­no­we (kie­dyś były ka­mien­ne), na jed­nost­kach pły­wa­ją­cych sta­lo­we (wcze­śniej sto­so­wa­no drew­nia­ne). Służą do mo­co­wa­nia (ob­kła­da­nia) lin cu­mow­ni­czych oraz holu.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz.

:: (1.1) polerowanie n., wypolerowanie n.

 czas.

:: (1.1) polerować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) pachoł, knecht

Wiktionary


polernia

za­kład, w któ­rym po­le­ru­je się ja­kieś ma­te­ria­ły, np. mar­mur, szkło; po­le­row­nia


SJP.pl


polerniczka

pra­cow­ni­ca po­ler­ni; po­le­row­nicz­ka


SJP.pl


polernik

pra­cow­nik po­ler­ni; po­le­row­nik


SJP.pl


polerowaczka

→ po­le­ro­wacz


SJP.pl

Patrz:

polerowacz

polerowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) do­kład­ne gła­dze­nie po­wierzch­ni cze­goś w celu uzy­ska­nia gład­kie­go, po­łys­kli­we­go wy­glą­du po­le­ro­wa­ne­go przed­mio­tu

Wiktionary

Po­le­ro­wa­nie – obrób­ka wy­kań­cza­ją­ca, która ma na celu uzy­ska­nie żą­da­nej gład­ko­ści/chro­po­wa­to­ści i po­ły­sku po­wierzch­ni przed­mio­tu po­le­ro­wa­ne­go (z za­cho­wa­niem cech ge­o­me­trii) wy­ko­na­ne­go naj­czę­ściej z me­ta­lu, szkła, two­rzyw sztucz­nych.

Po­le­ro­wa­nie do­ko­ny­wa­ne jest zwy­kle za po­mo­cą mięk­kich (fil­co­wych) tarcz i ma­te­ria­łów ścier­nych (np. past po­ler­skich) lub me­to­da­mi elek­tro­che­micz­ny­mi. Wy­róż­nia się:

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌpɔlɛrɔˈvãɲɛ, AS: polerovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wypolerowanie n., polerowność ż., poler m., polerka ż., polerowacz m., polerownik m., polerownica ż., polerowniczka ż.

 czas. polerować ndk., wypolerować dk.

 przym. polerski, polerowniczy, polerowny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) glancowanie, glansowanie

Wiktionary


polerować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­po­le­ro­wać)

 (1.1) czy­ścić, na­da­wać cze­muś po­łysk przez po­cie­ra­nie

 (1.2) obra­biać po­wierzch­nię usu­wa­jąc nie­rów­no­ści

 (1.3) przen. na­no­sić po­praw­ki w celu ulep­sze­nia cze­goś

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny po­le­ro­wać się

 (2.1) być po­le­ro­wa­nym (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Była do­kład­na i na­zbyt czę­sto po­le­ro­wa­ła po­sadz­kę w ła­zien­ce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔlɛˈrɔvat͡ɕ, AS: polerovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. polerowność ż., poler m., polerka ż., polerowacz m., polerownik m., polerownica ż., polerowniczka ż., polerowanie n., wypolerowanie n.

 czas. wypolerować dk., przepolerować dk.

 przym. polerski, polerowniczy, polerowny

 ims. polerowany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pucować, reg. śl. glancować

 (1.3) cyzelować

Wiktionary


polerownia

za­kład, w któ­rym po­le­ru­je się ja­kieś ma­te­ria­ły, np. mar­mur, szkło; po­ler­nia


SJP.pl


polerowniczka

pra­cow­ni­ca po­le­row­ni; po­ler­nicz­ka


SJP.pl


polerownik

pra­cow­nik po­ler­ni; po­ler­nik


SJP.pl


polesiak

chrząszcz z ro­dzi­ny kor­ni­ków


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ent. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Hy­lur­gops|ref=tak., chrząszcz z po­dro­dzi­ny kor­ni­ko­wa­tych ni­szczą­cy m.in. świer­ki i ko­sów­kę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W tym roku starą limbę za­a­ta­ko­wa­ły po­le­sia­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Polesie n.

Wiktionary


polesianin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec miej­sco­wo­ści Po­le­sie

 (1.2) osoba po­cho­dzą­ca z miej­sco­wo­ści Po­le­sie, uro­dzo­na w Po­le­siu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pan Lud­wik jest zna­nym po­le­sia­ni­nem, mu­si­my mu wy­słać za­pro­sze­nie.

 (1.2) Tato Pawła jest po­le­sia­ni­nem z dzia­da pra­dzia­da, za­py­taj­cie go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Polesie n.

:: fż. polesianka ż.

 przym. poleski

Wiktionary


polesianka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka miej­sco­wo­ści Po­le­sie

 (1.2) ko­bie­ta po­cho­dzą­ca z miej­sco­wo­ści Po­le­sie, uro­dzo­na w Po­le­siu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kilka po­le­sia­nek już od szó­stej stało przed przy­chod­nią.

 (1.2) Żona pana Ka­ro­la była ro­do­wi­tą po­le­sian­ką.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Polesie n.

:: fm. polesianin mos.

 przym. poleski

Wiktionary


polesie

kra­i­na ge­o­gra­ficz­na i hi­sto­rycz­na obej­mu­ją­ca te­re­ny dzi­siej­szej Bia­ło­ru­si, Ukra­i­ny, Pol­ski i Rosji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) przest. kra­i­na po­kry­ta wiel­ki­mi la­sa­mi

Wiktionary

Po­le­sie ( Палесьсе, Полісся, Полесье) (845) – kra­i­na ge­o­gra­ficz­na i hi­sto­rycz­na, zlo­ka­li­zo­wa­na głów­nie na te­ry­to­rium obec­nej Bia­ło­ru­si i Ukra­i­ny oraz czę­ścio­wo Pol­ski i Rosji, sta­no­wią­ca po­łud­nio­wo-za­chod­nią część Niżu Wschod­nio­e­u­ro­pej­skie­go.

Głów­ne mia­sta to Brześć, Pińsk, Mo­zyrz, Homel i Czer­ni­hów.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Polesie n., poleskość ż.

 przym. poleski

Wiktionary


polesisko

teren po wy­kar­czo­wa­nym lesie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) teren po wy­kar­czo­wa­nym lesie

Wiktionary


polesisty

bę­dą­cy w miej­scu, gdzie przed­tem rósł las; po­le­śny


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) rzad. roln. zwią­za­ny z ob­sza­rem po wy­cię­tym lesie

Wiktionary

Powiązane:

 przym. lesisty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) poleśny

Wiktionary


poleski

przy­miot­nik od: Po­le­sie


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od Po­le­sie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈlɛsʲci, AS: polesʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poleskość ż., polesie n., polesianka ż., polesianin mos., Polesie n., Poleszuk mos., Poleszuczka ż.

 przysł. polesko

Wiktionary


polesko

przy­słó­wek

 (1.1) na spo­sób po­le­ski, tak jak na Po­le­siu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Polesie

 przym. poleski

Wiktionary


poleskość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co po­le­skie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. polesie n., Polesie n., Poleszuk mos., Poleszuczka ż.

 przym. poleski

Wiktionary


polessk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto re­jo­no­we w Rosji w ob­wo­dzie kró­le­wiec­kim nad Za­le­wem Ku­roń­skim;

Wiktionary

Po­lessk, La­bia­wa (ros. Полесск; niem. "La­biau") – mia­sto re­jo­no­we w Rosji w ob­wo­dzie kró­le­wiec­kim nad Za­le­wem Ku­roń­skim i rzeką Dejmą oraz ka­na­łem łą­czą­cym Nie­men z Dejmą i Pre­go­łą. Jest sie­dzi­bą re­jo­nu po­les­skie­go. W 2021 roku li­czy­ło 6921 miesz­kań­ców.

Znaj­du­je tu się sta­cja ko­le­jo­wa Po­lessk, po­ło­żo­na na linii Kró­le­wiec – So­wieck.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. polesski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. Labiawa

Wiktionary


polesski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Po­les­skiem, do­ty­czą­cy Po­les­ska

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Polessk mrz.

Wiktionary


poleszak

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Da­riusz Po­le­szak – pol­ski aktor
  • Do­mi­ni­ka Po­le­szak – pol­ska ko­szy­kar­ka
  • Ewa Po­le­szak – pol­ska far­ma­ce­ut­ka, wy­kła­dow­ca

Wikipedia


poleszczuk

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alek­sandr Po­le­szczuk – ro­syj­ski kos­mo­na­u­ta
  • Alek­sandr Po­le­szczuk – ra­dziec­ki pi­sarz ro­syj­ski
  • Ro­mu­ald Po­le­szczuk – pol­ski dy­plo­ma­ta
  • Wal­de­mar Po­le­szczuk – pol­ski siat­karz, dzia­łacz spor­to­wy
  • Po­li­szczuk

Wikipedia


poleszucki

do­ty­czą­cy Po­le­szu­ków


SJP.pl


poleszuczka

miesz­kan­ka Po­le­sia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Po­le­sia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Polesie n.

:: fm. Poleszuk mos.

 przym. poleski

Wiktionary


poleszuk

miesz­ka­niec Po­le­sia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) posp. cza­sem po­gard. miesz­ka­niec Po­le­sia;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pój­dzie Po­le­szuk kupić ki­lo­gram soli. Za­pła­ci za nią 4 kg żyta, bo za pie­nią­dze soli nie do­sta­nie. Wie spryt­ny hand­larz, że żyto, przy­nie­sio­ne w sierp­niu, od­ku­pi Po­le­szuk w grud­niu na chleb za cenę trzy­krot­nie wyż­szą.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Polesie n.

:: fż. Poleszuczka ż.

 przym. poleski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Polesianin

Wiktionary


poleszyn

Po­le­szyn – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie pa­bia­nic­kim, w gmi­nie Do­broń.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa sie­radz­kie­go.

W roku 2011 licz­ba lud­no­ści we wsi wy­no­si­ła 184.

Wikipedia


poletko

małe pole, ka­wa­łek pola; pólko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zdrobn. od: pole

 (1.2) nie­wiel­kie pole

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy­ta­łem, że Szer­po­wie na swych po­let­kach upra­wia­ją her­ba­tę i cy­tru­sy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pole n., pólko n.

 przym. poletkowy, polny

Wiktionary


poletkowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z po­let­kiem, do­ty­czą­cy po­let­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poletko n., pole n., pólko n.

 przym. polny

Wiktionary


polew

1. po­wło­ka na wy­ro­bach ce­ra­micz­nych;
2. ema­lia na me­ta­lo­wych na­czy­niach;
3. masa na cu­kier­ni­czych wy­pie­kach, np. lu­kier


SJP.pl


polewa

1. po­wło­ka na wy­ro­bach ce­ra­micz­nych;
2. ema­lia na me­ta­lo­wych na­czy­niach;
3. masa na cu­kier­ni­czych wy­pie­kach, np. lu­kier


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. za­sty­gła, słod­ka masa na pie­czy­wie

 (1.2) kulin. słod­ki, pół­płyn­ny do­da­tek do po­le­wa­nia de­se­rów przy­go­to­wa­ny na bazie owo­ców, cze­ko­la­dy, kar­me­lu itp.

 (1.3) techn. barw­na po­wło­ka de­ko­ru­ją­ca ce­ra­mi­kę ko­lo­rem i po­ły­skiem

 (1.4) techn. ema­lia na­ło­żo­na na me­ta­lo­wym na­czy­niu

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 3. os. lp., ter. od: po­le­wać

Wiktionary

Po­le­wa – za­sty­ga­ją­ca masa, sto­so­wa­na do po­kry­wa­nia wy­ro­bów cu­kier­ni­czych i pie­czy­wa. Głów­ny­mi skład­ni­ka­mi polew są zaz­wy­czaj cu­kier i biał­ko z róż­ny­mi do­dat­ka­mi, w za­leż­no­ści od ro­dza­ju środ­ków sma­ko­wo-za­pa­cho­wych, barw­ni­ków, octu czy też agaru.

Po­le­wa jest pół­pro­duk­tem cu­kier­ni­czym. Do­stęp­ne są go­to­we po­le­wy, które można długo prze­cho­wy­wać. Jeśli zaś po­le­wa jest świe­żo przy­go­to­wa­na, nie na­da­je się do prze­cho­wy­wa­nia i musi być zu­ży­ta bez­poś­red­nio po przy­rzą­dze­niu.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pɔˈlɛva, AS: poleva

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. polewanie n., polanie n., lanie n., polewaczka ż.

:: zdrobn. polewka ż.

 czas. polewać ndk., polać dk., lać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) glazura

 (1.3) szkliwo

Wiktionary


polewacz

osoba, która coś po­le­wa


SJP.pl


polewaczka

po­tocz­nie:
1. ko­new­ka - na­czy­nie do pod­le­wa­nia ro­ślin;
2. sa­mo­chód z urzą­dze­niem do zra­sza­nia wodą ulic lub in­nych na­wierzch­ni;
3. sa­mo­chód po­li­cyj­ny z ar­mat­ka­mi wod­ny­mi do roz­pra­sza­nia tłumu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. po­jazd tech­nicz­ny, który spłu­ku­je wodą ulice

 (1.2) pot. ogrod. ko­new­ka

Wiktionary

Po­le­wacz­ka – spe­cja­li­stycz­ny po­jazd ko­mu­nal­ny słu­żą­cy do po­le­wa­nia wodą ulic lub torów. Pro­du­ko­wa­ny jako po­jazd sa­mo­cho­do­wy lub szy­no­wy (tzw. wagon-po­le­wacz­ka).

Współ­cze­śnie wa­go­ny-po­le­wacz­ki są wy­ko­rzy­sty­wa­ne głów­nie do zwal­cza­nia nie­po­żą­da­nej ro­ślin­no­ści, tj. za­po­bie­ga­nia wzro­sto­wi chwa­stów w ob­sza­rze torów tram­wa­jo­wych po­przez sto­so­wa­nie her­bi­cy­dów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­le­wacz­ki sto­so­wa­no na prze­ło­mie XIX i XX w. w okre­sach nie­wiel­kich opa­dów de­szczu do usu­wa­nia pyłu z nie­ut­war­dzo­nych dróg o na­tu­ral­nej na­wierzch­ni.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. polewanie n., polanie n., polewa ż.

 czas. podlewać, oblewać, polewać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zmywarka

 (1.2) konewka

Wiktionary


polewanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) po­kry­wa­nie ja­kiejś po­wierzch­ni cie­czą

 (1.2) pot. na­le­wa­nie al­ko­ho­lu do kie­lisz­ków lub in­nych po­dob­nych na­czyń

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Nawet sam nie musi się mart­wić o po­le­wa­nie go­rzo­ły, bo mu ją na­le­ją, my­ślał za­do­wo­lo­ny z sie­bie, bio­rąc z ręki dziew­czy­ny li­te­rat­kę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. polanie n., polewaczka ż., polewa ż., polewka ż.

 czas. podlewać, oblewać, lać, olać, polewać ndk., polać dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) nalewanie

Wiktionary


polewać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) lać wodę lub inny płyn na coś, mo­cząc to

 (1.2) pot. na­le­wać al­ko­hol do kilku kie­lisz­ków

cza­sow­nik zwrot­ny po­le­wać się

 (2.1) lać wodę lub inny płyn na sie­bie sa­me­go

 (2.2) lać wodę lub inny płyn na sie­bie wza­jem­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ro­ze­bra­li­śmy się do naga, czer­pa­li wodę me­naż­ką i wolno po­le­wa­li.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈlɛvat͡ɕ, AS: polevać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. polewanie n., polanie n., polewaczka ż., polewka ż., polewa ż.

 czas. polać, lać, oblewać, podlewać, olać

Wiktionary


poleweczka

zdrob­nie­nie od: po­lew­ka


SJP.pl


polewik

w mi­to­lo­gii sło­wiań­skiej: demon polny, ży­ją­cy w zbożu i opie­ku­ją­cy się nim; po­le­woj


SJP.pl

Po­le­wik lub po­le­woj – sło­wiań­ski demon polny, ży­ją­cy w zbożu i opie­ku­ją­cy się nim. Męski od­po­wied­nik po­łud­ni­cy. Po­le­wi­ki wy­o­bra­ża­no sobie jako ni­skich ludzi o zie­mi­stej cerze i kło­sa­mi zbóż za­miast za­ro­stu.

W po­łud­nie i o za­cho­dzie słoń­ca po­le­wik wy­cho­dził na mie­dzę. Na­pot­ka­nych ludzi wo­dził na ma­now­ce, zaś śpią­cych w tym cza­sie na mie­dzy pod­du­szał i dep­tał. Był szcze­gól­nie agre­syw­ny wobec na­pot­ka­nych pi­ja­nych ludzi, któ­rych po­tra­fił nawet zabić.

Wikipedia


polewitować

spę­dzić pe­wien czas na le­wi­ta­cji


SJP.pl


polewka

1. po­tocz­nie: ubaw, coś śmiesz­ne­go; heca, beka, bre­cha, zlewa, zlew, zwała;
2. zupa z mąki roz­pro­wa­dzo­nej w pły­nie, zwy­kle w wo­dzie, piwie lub mleku, cza­sem z do­dat­ka­mi, cha­rak­te­ry­stycz­na dla daw­nej kuch­ni pol­skiej;
3. czar­na po­lew­ka - zupa z krwi zwie­rzę­cej; czer­ni­na, czar­ni­na;


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. kulin. zupa skła­da­ją­ca się z płynu (np. wy­wa­ru, mleka, piwa, wina) i roz­pu­szczo­ne­go w nim skład­ni­ka, np. mąki, żółt­ka

 (1.2) slang. młodz. ra­dość z kogoś lub cze­goś, na­bi­ja­nie się

Wiktionary

Po­lew­ka — w daw­nej kuch­ni pol­skiej ogól­ne po­ję­cie, któ­rym okre­śla­no wszyst­kie te zupy, które nie miały swo­i­stej nazwy i re­cep­tu­ry (jak rosół czy żur), w póź­niej­szym okre­sie okre­śle­nie zwła­szcza zup lek­kich, post­nych. Do szcze­gól­nych ro­dza­jów po­le­wek na­le­ża­ły: czar­na, po­da­wa­na ka­wa­le­ro­wi na znak od­mo­wy ręki ko­bie­ty oraz po­lew­ka winna, po­da­wa­na m.in. nowo za­ślu­bio­nej. Po­lew­kę z piwa okre­śla­no mia­nem gra­mat­ki lub też fa­ra­musz­ki.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jak zro­bić po­lew­kę na zsia­dłym mleku? (z In­ter­ne­tu)

 (1.2) Ma­ciek chciał wyr­wać tę laskę przy barze, a oka­za­ło się, że to jego ciot­ka. Nie­zła po­lew­ka!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈlɛfka, AS: polefka

Wiktionary

Powiązane:

 czas. polewać ndk., polać

 rzecz. polanie n., polewa ż., polewanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) ubaw, radocha

Wiktionary


polewoj

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Po­le­woj – osied­le w Rosji, w ob­wo­dzie woł­go­gradz­kim, w re­jo­nie no­wo­an­niń­skim
  • Ni­ko­łaj Po­le­woj (1796-1846) – pi­sarz ro­syj­ski
  • Borys Po­le­woj (1908-1981) – pi­sarz ro­syj­ski
  • Po­le­woj (po­le­wik) – demon z mi­to­lo­gii sło­wiań­skiej

Wikipedia


polewowy

→ po­le­wa


SJP.pl

Patrz:

polewa

polewski

naz­wi­sko


SJP.pl


polexit

po­tocz­nie: hi­po­te­tycz­ne wyj­ście Pol­ski z Unii Eu­ro­pej­skiej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) polit. neol. wyj­ście Pol­ski z Unii Eu­ro­pej­skiej

Wiktionary

Po­le­xit – wyraz oz­na­cza­ją­cy hi­po­te­tycz­ne wyj­ście Pol­ski z Unii Eu­ro­pej­skiej. Ter­min pow­stał jako kon­ta­mi­na­cja słów "Po­land" (lub "Pol­ska") i exit na wzór "bre­xi­tu" i upo­wszech­nił się w de­ba­cie pu­blicz­nej po re­fe­ren­dum bre­xi­to­wym w 2016 roku.

Więk­szość par­tii par­la­men­tar­nych ofi­cjal­nie sprze­ci­wia się wyj­ściu z UE, choć we­dług czę­ści badań opi­nii pu­blicz­nej od­no­to­wa­no wzrost od­set­ka osób de­kla­ru­ją­cych po­par­cie dla po­le­xi­tu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Je­stem prze­ra­żo­na i wku­rzo­na — po­le­xit to ka­ta­stro­fa!.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. polexitowiec mos.

 przym. polexitowy

Wiktionary


polexitowy

→ po­le­xit


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy po­le­xi­tu

Wiktionary

Patrz:

polexit

Powiązane:

 rzecz. polexit mrz.

Wiktionary


poleśny

o grun­cie, te­re­nie: taki, na któ­rym wcze­śniej rósł las


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) roln. zwią­za­ny z ob­sza­rem po wy­cię­tym lesie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Osied­le wznie­sio­no na te­re­nie po­le­śnym pod ko­niec lat osiem­dzie­sią­tych.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. leśny

 rzecz. leśny mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rzad. polesisty

Wiktionary


poleźć

po­tocz­nie: pójść wolno, nie­chęt­nie, ocię­ża­le


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. leźć)

 (1.1) pot. pójść ocię­ża­le lub z tru­dem

 (1.2) pot. pójść do­kądś bez po­trze­by, przy­spa­rza­jąc kło­po­tów

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) powlec się

Wiktionary


poleżakować

spę­dzić pe­wien czas na le­ża­ko­wa­niu


SJP.pl


poleżeć

1. leżeć przez pe­wien czas;
2. o mię­sie, owo­cach itp.: przetr­wać pe­wien czas w okre­ślo­nych wa­run­kach


SJP.pl


polfa

nazwa kilku firm far­ma­ce­u­tycz­nych pow­sta­łych w Pol­sce po II woj­nie świa­to­wej


SJP.pl

Polfa – nazwa kilku przed­się­biorstw far­ma­ce­u­tycz­nych pow­sta­łych w Pol­sce po II woj­nie świa­to­wej.

W okre­sie PRL pod tą nazwą ist­nia­ło Zjed­no­cze­nie Prze­my­słu Far­ma­ce­u­tycz­ne­go „Polfa” (1947–1982) z sie­dzi­bą w War­sza­wie przy ul. Wspól­nej 4, w skład któ­re­go wcho­dzi­ły przed­się­bior­stwa ma­ją­ce mo­no­pol na pro­duk­cję leków, jed­no­ra­zo­wych przy­rzą­dów me­dycz­nych itp.

Wikipedia


poli-

prze­dro­stek

 (1.1) pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych wska­zu­ją­cy na wie­lość, mno­gość cze­goś

 (1.2) chem. pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych bę­dą­cych naz­wa­mi po­li­me­rów

 (1.3) ekol. pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych wska­zu­ją­cy na wąski, lecz względ­nie wy­so­ki za­kres to­le­ran­cji na dany czyn­nik

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) poli- + tech­ni­ka = po­li­tech­ni­ka

 (1.2) poli- + ety­len = po­lie­ty­len

 (1.3) poli- + ter­micz­ny = po­li­ter­micz­ny

 (1.3) poli- + -biont = po­li­biont

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. polip m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wielo-, multi-, plura-

Wiktionary


poliaddukt

pro­dukt po­liad­dy­cji; po­li­mer ad­dy­cyj­ny


SJP.pl


poliaddycja

po­li­me­ry­za­cja bę­dą­ca re­ak­cją ad­dy­cji


SJP.pl

Po­liad­dy­cja – ro­dzaj re­ak­cji che­micz­nej, po­li­me­ry­za­cja, w któ­rej nie wy­stę­pu­ją pro­duk­ty ubocz­ne i która ma cha­rak­ter stop­nio­wy, a nie łań­cu­cho­wy. W pro­ce­sie po­liad­dy­cji są otrzy­my­wa­ne m.in. po­liu­re­ta­ny.

Po­liad­dy­cja jest pro­ce­sem po­li­me­ry­za­cji, który po­dob­nie jak po­li­me­ry­za­cja łań­cu­cho­wa za­cho­dzi bez pro­duk­tów ubocz­nych w każ­dym akcie pro­pa­ga­cji i wa­run­kach sil­nie nie­rów­no­wa­go­wych, ale po­dob­nie jak po­li­kon­den­sa­cja ma ona cha­rak­ter stop­nio­wy.

Wikipedia


poliakrylan

po­li­mer otrzy­my­wa­ny z kwasu akry­lo­we­go i jego po­chod­nych; ży­wi­ca akry­lo­wa


SJP.pl


poliakrylany

po­li­mer otrzy­my­wa­ny z kwasu akry­lo­we­go i jego po­chod­nych; ży­wi­ca akry­lo­wa


SJP.pl

Po­lia­kry­la­ny – or­ga­nicz­ne związ­ki che­micz­ne pow­sta­łe w wy­ni­ku po­li­me­ry­za­cji po­chod­nych kwasu akry­lo­we­go i kwasu me­ta­kry­lo­we­go. Na­le­żą do grupy po­li­me­rów na­zy­wa­nych ogól­nie jako two­rzy­wa sztucz­ne. Ma­te­ria­ły za­wie­ra­ją­ce po­lia­kry­la­ny cha­rak­te­ry­zu­ją się przej­rzy­sto­ścią, od­por­no­ścią na pę­ka­nie i ela­stycz­no­ścią za­leż­ną od za­sto­so­wa­ne­go skła­du merów.

Wikipedia


poliakrylonitryl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. po­li­mer, pro­dukt po­li­me­ry­za­cji akry­lo­ni­try­lu, sto­so­wa­ny do pro­duk­cji syn­te­tycz­nych tka­nin oraz włó­kna wę­glo­we­go;

Wiktionary

Po­lia­kry­lo­ni­tryl (PAN) – po­li­mer otrzy­my­wa­ny w wy­ni­ku po­li­me­ry­za­cji akry­lo­ni­try­lu.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. poliakrylonitrylowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. PAN, wzór chemiczny|(CH2CHCN)n.

Wiktionary


poliamid

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. po­li­mer za­wie­ra­ją­cy w głów­nym łań­cu­chu pow­ta­rza­ją­ce się ugru­po­wa­nia ami­do­we (–CO–NH–)

Wiktionary


poliamidy

Po­lia­mi­dy – po­li­me­ry, za­wie­ra­ją­ce wią­za­nia ami­do­we #PATRZ w swo­ich łań­cu­chach głów­nych.

Wy­ka­zu­ją bar­dzo silną ten­den­cję do kry­sta­li­za­cji, do­dat­ko­wo wzmac­nia­ną two­rze­niem się wią­zań wo­do­ro­wych mię­dzy ato­mem tlenu i azotu z dwóch róż­nych grup ami­do­wych.

Wikipedia


poliamina

zwią­zek or­ga­nicz­ny bio­rą­cy udział w wielu bio­che­micz­nych pro­ce­sach ko­mór­ko­wych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) chem. zwią­zek or­ga­nicz­ny za­wie­ra­ją­cy w bu­do­wie dwie lub wię­cej grup ami­no­wych;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­lia­mi­ny są ści­śle zwią­za­ne z prze­bie­giem wielu pro­ce­sów fiz­jo­lo­gicz­nych w ro­śli­nie.

Wiktionary


poliamoria

[czy­taj: poli-amo­ria] wspól­ny zwią­zek mi­łos­ny z wię­cej niż jedną osobą; wie­lo­mi­łość


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) so­cjol. za­an­ga­żo­wa­nie w zwią­zek mi­łos­ny z wię­cej niż jedną osobą jed­no­cze­śnie za zgodą i wie­dzą wszyst­kich osób two­rzą­cych dany zwią­zek;

Wiktionary

Po­lia­mo­ria (gr. "poly" „wiele”, amor „mi­łość”) – wie­lo­mi­łość ro­zu­mia­na jako prak­ty­ka lub pra­gnie­nie po­sia­da­nia wielu ro­man­tycz­nych związ­ków w tym samym cza­sie z pełną wie­dzą za­an­ga­żo­wa­nych osób; czę­sto kla­sy­fi­ko­wa­na jako jedna z form etycz­nej, kon­sen­su­al­nej nie­mo­no­ga­mii. Osoby za­mie­rza­ją­ce być lub bę­dą­ce w ta­kich re­la­cjach okre­śla się oso­ba­mi po­lia­mo­rycz­ny­mi lub w skró­cie poli.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌpɔlʲijãˈmɔrʲja, AS: polʹii ̯ãmorʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poliamoryczność ż., poliamoryk m., poliamorysta m., poliamoryczka ż.

 przym. poliamoryczny

 przysł. poliamorycznie

Wiktionary


poliamoryczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta prak­ty­ku­ją­ca po­lia­mo­rię

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jeśli chcia­ła­by pani zo­stać po­lia­mo­rycz­ką, to pier­wsze py­ta­nie, naj­waż­niej­sze, by­ło­by takie, czy to jest wła­śnie dla pani, czy to się wiąże z pani po­trze­ba­mi, fi­lo­zo­fią życia, z tym, jak pani chce żyć.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poliamoria ż., poliamoryczność ż., poliamoryk m., poliamorysta m.

 przym. poliamoryczny

 przysł. poliamorycznie

Wiktionary


poliamorycznie

przy­słó­wek

 (1.1) rzad. w spo­sób wła­ści­wy po­lia­mo­rii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jak wy­glą­da­ły­by ro­dzi­na / spo­łe­czeń­stwo / wła­dza / prawo / pań­stwo / język, gdy­by­śmy po­tra­fi­li żyć po­lia­mo­rycz­nie?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poliamoria ż., poliamoryczność ż., poliamoryk m., poliamorysta m., poliamoryczka ż.

 przym. poliamoryczny

Wiktionary


poliamoryczność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rzad. cecha tego, co po­lia­mo­rycz­ne

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­lia­mo­rycz­ność za­kła­da jed­nak, że jeśli fa­scy­nu­ję się ko­lej­ną osobą, to nie zna­czy, że po­przed­nia prze­sta­ła być wy­jąt­ko­wa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poliamoria ż., poliamoryczka ż., poliamoryk m., poliamorysta mos.

 przym. poliamoryczny

 przysł. poliamorycznie

Wiktionary


poliamoryczny

[czy­taj: poli-amo­rycz­ny] do­ty­czą­cy związ­ku mi­łos­ne­go z wię­cej niż jedną osobą przy peł­nej wie­dzy za­an­ga­żo­wa­nych osób


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) so­cjol. do­ty­czą­cy po­lia­mo­rii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W Niem­czech ostat­nio sporo się pisze o za­gro­że­niach, jakie po­cią­ga­ją za sobą związ­ki po­lia­mo­rycz­ne, które po­cząt­ko­wo są szczę­śli­we, póź­niej jed­nak lu­dzie pra­gną wy­łącz­no­ści (…).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poliamoria ż., poliamoryczność ż., poliamoryczka m., poliamoryk m., poliamorysta mos.

 przysł. poliamorycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) poligamiczny

Wiktionary


poliamoryk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zob. po­lia­mo­ry­sta.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poliamoria ż., poliamoryczność ż., poliamorysta m.

:: fż. poliamoryczka ż.

 przym. poliamoryczny

 przysł. poliamorycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) poliamorysta

Wiktionary


poliamorysta

[czy­taj: poli-amo­ry­sta] osoba bę­dą­ca w związ­ku mi­łos­nym z wię­cej niż jedną osobą; po­lia­mo­ryk


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba prak­ty­ku­ją­ca po­lia­mo­rię

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poliamoria ż., poliamoryczność ż., poliamoryk m., poliamoryczka ż.

 przym. poliamoryczny

 przysł. poliamorycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) poliamoryk

Wiktionary


poliamorystka

[czy­taj: poli-amo­ryst­ka] ko­bie­ta bę­dą­ca w związ­ku mi­łos­nym z wię­cej niż jedną osobą


SJP.pl


poliamoryzm

prak­ty­ka lub po­sta­wa do­pu­szcza­ją­ca wiele rów­no­czes­nych związ­ków ro­man­tycz­nych


SJP.pl


poliandria

mał­żeń­stwo ko­bie­ty z kil­ko­ma męż­czyz­na­mi jed­no­cze­śnie; wie­lo­mę­stwo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) forma po­li­ga­mii, w któ­rej ko­bie­ta jest za­męż­na jed­no­cze­śnie z dwoma lub wię­cej męż­czyz­na­mi;

Wiktionary

Po­lian­dria (z πολύς "polys" – „licz­ny” oraz ἀνήρ "aner", do­peł­niacz ἀνδρός "an­dros" – „męż­czyz­na”), wie­lo­mę­stwo – forma po­li­ga­mii, kiedy jedna ko­bie­ta ma kilku mężów jed­no­cze­śnie. Po­lian­dria jest znacz­nie rzad­sza niż po­li­gy­nia.

Kul­tu­ry po­lian­drycz­ne na­le­żą do wy­jąt­ków, choć jest (i było) ich w sumie wię­cej niż się zwy­kle sądzi (wielu uz­na­nych an­tro­po­lo­gów, ta­kich jak na przy­kład Peter Mur­dock, w swo­ich pra­cach wy­mie­nia za­led­wie po kilka spo­łe­czeństw po­lian­drycz­nych)[].

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ple­mię Ki­no­ri ży­ją­ce w pół­noc­nych Hi­ma­la­jach od ty­się­cy lat prak­ty­ku­je po­lian­drię.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔlʲiˈjãndrʲja, AS: polʹii ̯ãndrʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. poliandryczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wielomęstwo

Wiktionary


poliandryczny

do­ty­czą­cy po­lian­drii, czyli mał­żeń­stwa jed­nej ko­bie­ty z kil­ko­ma męż­czyz­na­mi jed­no­cze­śnie


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy po­lian­drii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poliandria ż.

Wiktionary


polianilina

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bio­chem. or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, aro­ma­tycz­ny po­li­mer prze­wo­dzą­cy prąd elek­trycz­ny;

Wiktionary

Po­lia­ni­li­na, PANI – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, aro­ma­tycz­ny po­li­mer prze­wo­dzą­cy prąd elek­trycz­ny.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) skr. PANI

Wiktionary


polianit

mi­ne­rał, dwut­le­nek man­ga­nu, two­rzą­cy te­tra­go­nal­ne krysz­ta­ły izo­mor­ficz­ne z ka­sy­te­ry­tem


SJP.pl


poliarchia

wie­lo­władzt­wo


SJP.pl

Po­liar­chia (gr. "poli" – wiele, "arche" – wła­dza) – po­ję­cie stwo­rzo­ne w roku 1953 przez po­li­to­lo­ga i so­cjo­lo­ga Ro­ber­ta Dahla na okre­śle­nie no­wo­czes­nej de­mo­kra­cji. De­mo­kra­cja za­pew­nia oby­wa­te­lom moż­li­wość re­al­ne­go uczest­nict­wa w po­li­ty­ce. Fun­da­men­tal­ną rolę od­gry­wa w niej ry­wa­li­za­cja po­li­tycz­na. De­mo­kra­cja jest sta­nem ide­al­nym, a więc nie­o­sią­gal­nym, można do niego je­dy­nie dążyć.

Wikipedia


poliaza

enzym na­le­żą­cy do grupy hy­dro­laz gli­ko­zy­do­wych, ka­ta­li­zu­ją­cy hy­dro­li­tycz­ny roz­pad wią­zań gli­ko­zy­do­wych w po­li­sa­cha­ry­dach; po­li­sa­cha­ra­za


SJP.pl


polibazyt

mi­ne­rał, siar­czek sre­bra, mie­dzi i an­ty­mo­nu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miner. rzad­ki mi­ne­rał z gro­ma­dy siar­ko­so­li;

Wiktionary

Po­li­ba­zyt – mi­ne­rał z gro­ma­dy siar­ko­so­li. Na­le­ży do grupy mi­ne­ra­łów rzad­kich.

Nazwa po­cho­dzi od gr. "poly" = wiele i "basis" = pod­sta­wa.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. polibazytowy

Wiktionary


polibiont

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ekol. ga­tu­nek o wą­skim, lecz względ­nie wy­so­kim za­kre­sie to­le­ran­cji w sto­sun­ku do czyn­ni­ków śro­do­wi­sko­wych

Wiktionary


poliblefaridesowce

rząd zie­le­nic


SJP.pl


poliblefaridesowiec

przed­sta­wi­ciel rzędu zie­le­nic


SJP.pl


polibuda

w gwa­rze śro­do­wi­sko­wej: po­li­tech­ni­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. po­li­tech­ni­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mam kilka lat po­li­bu­dy, ale nie przy­po­mi­nam sobie ta­kie­go okre­śle­nia… (z In­ter­ne­tu)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔlʲiˈbuda, AS: polʹibuda

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. buda ż.

Wiktionary


polica

szczyt w Be­ski­dach


SJP.pl

Po­li­ca (1369 m) – szczyt w Pa­śmie Po­li­cy po­ło­żo­nym po pół­noc­no-wschod­niej stro­nie prze­łę­czy Kro­wiar­ki. Pasmo to wcho­dzi w skład Pasma Ba­bio­gór­skie­go. W re­gio­na­li­za­cji fi­zycz­no­ge­o­gra­ficz­nej Pol­ski we­dług Je­rze­go Kon­drac­kie­go za­li­cza­ne jest do Be­ski­du Ży­wiec­kie­go, w no­wszej re­gio­na­li­za­cji z 2018 roku do Be­ski­du Ży­wiec­ko-Oraw­skie­go. Daw­niej szczyt nosił nazwę "Po­li­ce", co w gwa­rze tu­tej­szych gó­ra­li oz­na­cza­ło półki, na któ­rych w ba­ców­ce prze­cho­wy­wa­no sery.

Wikipedia


policaj

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) po­gard. zob. po­li­cjant.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bie­gną­cy Wasyl i dwaj po­li­ca­je od­da­la­li się coraz bar­dziej, ni­knąc w półm­ro­ku szpa­le­ru gru­bo­pien­nych brzóz, cią­gną­ce­go się wzdłuż trak­tu.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) policjant; pot. glina, gliniarz; pot. pogard. pies; slang. bagieta

Wiktionary


police

mia­sto po­wia­to­we w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce;

Wiktionary

Po­li­ce (do 1945 Pölitz) – mia­sto w pół­noc­no-za­chod­niej Pol­sce, w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie po­lic­kim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Po­li­ce, mia­sto sa­te­lic­kie Szcze­ci­na, po­ło­żo­ne nad Odrą i Gu­ni­cą na Rów­ni­nie Wkrzań­skiej. Port mor­ski na lewym brze­gu uj­ścio­we­go od­cin­ka Odry. Po­li­ce ota­cza Pu­szcza Wkrzań­ska. W Po­li­cach znaj­du­je się port mor­sko-rzecz­ny na Odrze (piąty pod wzglę­dem prze­ła­dun­ku w Pol­sce).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Naj­więk­szym przed­się­bior­stwem prze­my­sło­wym w Po­li­cach są za­kła­dy che­micz­ne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈlʲit͡sɛ, AS: polʹice

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. policzanin m., policzanka ż.

 przym. policki

Wiktionary


policealny

przez­na­czo­ny dla ab­sol­wen­tów li­ce­um


SJP.pl


policentryczność

Po­li­cen­trycz­ność – w ur­ba­ni­sty­ce: wła­ści­wość ukła­du prze­strzen­ne­go, naj­czę­ściej mia­sta oz­na­cza­ją­ca wy­stę­po­wa­nie w nim wielu oś­rod­ków cen­tral­nych, wokół któ­rych wyt­wa­rza­ją się kon­cen­trycz­nie struk­tu­ry (miej­skie) względ­nie au­to­no­micz­ne wobec sie­bie, a za­ra­zem po­wią­za­ne ze sobą.

Wikipedia


policentryczny

1. uz­na­ją­cy wiele oś­rod­ków cen­tral­nych
2. w bio­lo­gii uz­na­ją­cy po­gląd, że dany ga­tu­nek pow­sta­je jed­no­cze­śnie w róż­nych miej­scach


SJP.pl


polichlorek

pro­dukt po­li­me­ry­za­cji chlor­ku wi­ny­lu, ma­ją­cy za­sto­so­wa­nie głów­nie przy wy­ro­bie two­rzyw sztucz­nych


SJP.pl


polichloropren

nie­pal­ny ka­u­czuk syn­te­tycz­ny, od­por­ny na oleje i roz­pu­szczal­ni­ki; ne­o­pren


SJP.pl


polichno

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Po­lich­no – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. na­kiel­skim, w gmi­nie Nakło nad No­te­cią
  • Po­lich­no – wieś w woj. łódz­kim, w pow. piotr­kow­skim, w gmi­nie Wol­bórz
  • Po­lich­no – wieś w woj. łódz­kim, w pow. ra­dom­szczań­skim, w gmi­nie Żytno
  • Po­lich­no – osada w woj. po­mor­skim, w pow. słup­skim, w gmi­nie Kę­pi­ce
  • Po­lich­no – część wsi Bru­dzo­wi­ce w woj. ślą­skim, w pow. bę­dziń­skim, w gmi­nie Sie­wierz
  • Po­lich­no – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. kie­lec­kim, w gmi­nie Chę­ci­ny
  • Po­lich­no – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. piń­czow­skim, w gmi­nie Mi­cha­łów
  • Po­lich­no – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. tu­rec­kim, w gmi­nie Wła­dy­sła­wów
  • Po­lich­no – dawna gro­ma­da w pow. piotr­kow­skim
  • Po­lich­no – wieś i gmina na Sło­wa­cji po­ło­żo­na w kraju bań­sko­by­strzyc­kim, w po­wie­cie Łu­cze­niec
  • Po­lich­no – przy­sta­nek ko­le­jo­wy w Po­lich­nie, w kraju zliń­skim, w Cze­chach
  • Nowe Po­lich­no, Stare Po­lich­no, Pod­po­lich­no

Wikipedia


polichnowo

Po­lich­no­wo – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie lip­now­skim, w gmi­nie Bo­brow­ni­ki.

Wikipedia


polichroizm

wła­ści­wość niek­tó­rych krysz­ta­łów po­le­ga­ją­ca na zmia­nie ich barwy przy obra­ca­niu, gdy prze­cho­dzi przez nie świa­tło spo­la­ry­zo­wa­ne li­nio­wo; ple­o­chro­izm, wie­lo­barw­ność


SJP.pl


polichromator

urzą­dze­nie op­tycz­ne słu­żą­ce do se­pa­ra­cji kilku usta­lo­nych barw z szer­sze­go widma świetl­ne­go


SJP.pl


polichromatyczny

o świet­le: taki, któ­re­go spek­trum nie skła­da się tylko z jed­nej dłu­go­ści fali, po­sia­da sze­ro­ki za­kres, w skład któ­re­go wcho­dzi świa­tło wi­dzial­ne i część spek­trum pod­czer­wo­ne­go


SJP.pl


polichromia

1. wie­lo­barw­ne ma­lo­wi­dła zdo­bią­ce po­wierzch­nie ścian, skle­pień;
2. de­ko­ra­cja ma­lar­ska po­kry­wa­ją­ca rzeź­by i wy­ro­by rze­mio­sła ar­ty­stycz­ne­go;
3. wy­ko­ny­wa­nie ta­kich ma­lo­wi­deł lub de­ka­ra­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) szt. ro­dzaj barw­ne­go ma­lo­wi­dła na­ścien­ne­go

 (1.2) szt. ro­dzaj ma­lar­skie­go zdob­nict­wa rzeźb i rze­mio­sła

 (1.3) szt. zdo­bie­nie ścian i przed­mio­tów tech­ni­ką po­li­chro­micz­ną

Wiktionary

Po­li­chro­mia – wie­lo­barw­na ozdo­ba ma­lar­ska ścian, su­fi­tów, pod­nie­bie­nia skle­pień, rzeźb sto­so­wa­na do de­ko­ra­cji wew­nętrz­nych i zew­nętrz­nych. Po­li­chro­mie wy­ko­ny­wa­no nie tylko na ma­te­ria­łach ka­mien­nych i tyn­kach, ale także na drew­nie, wew­nątrz i na zew­nątrz po­mie­szczeń w bu­dow­nict­wie sa­kral­nym i świec­kim.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wi­dzie­li pań­stwo po­li­chro­mie Wy­spiań­skie­go?

Wiktionary

Powiązane:

 czas. polichromować ndk.

 przym. polichromiczny

 przysł. polichromicznie

Wiktionary


polichromiczność

w ma­lar­stwie: róż­no­rod­ność uży­tych barw przy ma­lo­wa­niu, zróż­ni­co­wa­nie ko­lo­rów; wie­lo­barw­ność, wie­lo­ko­lo­ro­wość, róż­no­ko­lo­ro­wość, róż­no­barw­ność


SJP.pl


polichromiczny

w pla­sty­ce:
1. do­ty­czą­cy wie­lo­barw­nych ma­lo­wi­deł zdo­bią­cych ścia­ny bu­dow­li;
2. wy­ko­rzy­stu­ją­cy wiele barw; wie­lo­barw­ny, wie­lo­ko­lo­ro­wy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) szt. zwią­za­ny z po­li­chro­mią, do­ty­czą­cy po­li­chro­mii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. polichromia ż., polichromiczność ż.

 czas. polichromować ndk.

 przysł. polichromicznie

Wiktionary


polichromować

po­kry­wać po­li­chro­mią


SJP.pl


polichóralność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. tech­ni­ka kom­po­no­wa­nia, która po­le­ga na dia­lo­go­wa­niu mię­dzy sobą dwóch lub wię­cej chó­rów;

 (1.2) muz. cecha tego, co po­li­chó­ral­ne

Wiktionary

Po­li­chó­ral­ność (ina­czej: tech­ni­ka "cori spez­za­ti", tech­ni­ka po­li­chó­ral­na, tech­ni­ka wie­lo­chó­ro­wa, styl po­li­chó­ral­ny) – tech­ni­ka kom­po­zy­tor­ska sto­so­wa­na głów­nie w okre­sie re­ne­san­su i ba­ro­ku, po­le­ga­ją­ca na dia­lo­go­wa­niu mię­dzy sobą dwóch lub wię­cej chó­rów (a cap­pel­la lub z to­wa­rzy­sze­niem ze­spo­łów in­stru­men­tal­nych).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ge­ne­zy te­o­re­tycz­nych po­glą­dów Scac­chie­go na temat tech­ni­ki po­li­chó­ral­nej na­le­ża­ło­by więc szu­kać w mo­de­lu, jakim była dlań po­li­chó­ral­ność G. F. Ane­ria.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. polichóralny

 przysł. polichóralnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) technika cori spezzati, technika polichóralna, technika wielochórowa, styl polichóralny

 (1.2) wielochórowość

Wiktionary


policja

służ­ba mun­du­ro­wa ma­ją­ca na celu utrzy­ma­nie po­rząd­ku, do­pil­no­wa­nie prze­strze­ga­nia prawa oraz ści­ga­nie prze­stęp­ców


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) in­sty­tu­cja pań­stwo­wa ma­ją­ca za za­da­nie ochro­nę oby­wa­te­li przed prze­stęp­ca­mi, wy­kry­wa­nie prze­stępstw itp.;

 (1.2) pot. grupa po­li­cjan­tów

 (1.3) pot. bu­dy­nek po­li­cji (1.1)

 (1.4) daw. grzecz­ność, oby­czaj­ność

Wiktionary

Po­li­cja (w niek­tó­rych pań­stwach: mi­li­cja) – służ­ba mun­du­ro­wa przez­na­czo­na do ochro­ny bez­pie­czeń­stwa ludzi i mie­nia oraz do utrzy­my­wa­nia bez­pie­czeń­stwa i po­rząd­ku pu­blicz­ne­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mi­ni­ster po­in­for­mo­wał, że po­li­cja zła­pa­ła groź­ne­go prze­stęp­cę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈlʲit͡sʲja, AS: polʹicʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. policjant mos., policjantka ż.

 przym. policyjny

 przysł. policyjnie

 temsłow. policyjno-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. milicja; eufem. smutni panowie; obraź. gliny, gliniarze, pały, psy, psiarnia, bagieta; wulg. kurwy, mendy

Wiktionary


policjancik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zdrobn. po­li­cjant

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. policjant mos.

Wiktionary


policjant

funk­cjo­na­riusz po­li­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) funk­cjo­na­riusz po­li­cji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­li­cjan­ci urzą­dzi­li za­sadz­kę na groź­ne­go ban­dy­tę.

 (1.1) Teraz po­li­cjan­ci usta­la­ją szcze­gó­ły nie­le­gal­ne­go pro­ce­de­ru i spraw­dza­ją czy do po­dob­nych przy­pad­ków do­cho­dzi­ło już wcze­śniej na te­re­nie są­sied­nich miej­sco­wo­ści.

 (1.1) W przy­pad­ku, kiedy po­li­cjant po­sia­da wi­docz­ny ta­tu­aż, prze­ło­żo­ny może nie do­pu­ścić go do peł­nie­nia służ­by lub może od­su­nąć od jej peł­nie­nia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈlʲit͡sʲjãnt, AS: polʹicʹi ̯ãnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. policja ż.

:: zdrobn. policjancik m.

:: fż. policjantka ż.

 przym. policyjny

 przysł. policyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. gliniarz, glina, pan władza, misiek, miś, misiak, smerf; pot. żart. lub lekcew. kulson; obraź. pies; reg. pozn. szkieł

Wiktionary


policjantka

funk­cjo­na­riusz­ka po­li­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta, która pra­cu­je w po­li­cji

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔlʲiˈt͡sʲjãntka, AS: polʹicʹi ̯ãntka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. policja ż., policjant mos.

 przym. policyjny

 przysł. policyjnie

Wiktionary


policki

zwią­za­ny z mia­stem Po­li­ce


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Po­li­ca­mi, do­ty­czą­cy Polic

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Police nmos., policzanka ż.

Wiktionary


policko

zwią­za­ny z mia­stem Po­li­ce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Po­lic­ko – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. mię­dzy­rzec­kim, w gmi­nie Pszczew
  • Po­lic­ko – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. słu­pec­kim, w gmi­nie Lądek
  • Po­lic­ko – osada w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. ko­sza­liń­skim, w gmi­nie Ma­no­wo
  • Po­lic­ko – przy­sió­łek w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. ło­be­skim, w gmi­nie Resko
  • Po­lic­ko – przy­sta­nek ko­le­jo­wy w Po­lic­ku, w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim

Wikipedia


policmajster

wyż­szy urzęd­nik po­li­cji w Rosji car­skiej


SJP.pl

Po­lic­maj­ster – na­czel­nik po­li­cji w więk­szych mia­stach Im­pe­rium Ro­syj­skie­go.

Wikipedia


policmajsterka

żar­to­bli­wie: po­li­cjant­ka


SJP.pl


policyjno-wojskowy

do­ty­czą­cy po­li­cji i woj­ska


SJP.pl


policyjny

zwią­za­ny z po­li­cją


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z po­li­cją

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) uksz­tał­to­wa­ły się wów­czas cha­rak­te­ry­stycz­ne cechy, które otrzy­ma­ły nazwę „to­ta­li­tar­ne­go syn­dro­mu” (…). Syn­drom ten uzu­peł­nia­ła teza o „wro­gim oto­cze­niu”, które od­no­si­ło się nie tylko do kra­jów za­chod­nich, lecz było także spo­so­bem po­strze­ga­nia przez PZPR włas­ne­go spo­łe­czeń­stwa. Dla­te­go też rządy opie­ra­ły się na si­łach po­li­cyj­nych, a nie spo­łecz­nym po­par­ciu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔlʲiˈt͡sɨjnɨ, AS: polʹicyi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. policja ż., policjant m., policjantka ż.

 przysł. policyjnie

Wiktionary


policystyczny

ze­spół po­li­cy­stycz­nych jaj­ni­ków - en­do­kryn­ne za­bu­rze­nie hor­mo­nal­ne u ko­biet w wieku roz­rod­czym, naj­częst­sza przy­czy­na nie­płod­no­ści


SJP.pl


policytemia

objaw cho­ro­bo­wy cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się obec­no­ścią nad­mier­nej ilo­ści krwi­nek czer­wo­nych we krwi; nadkr­wi­stość


SJP.pl


policytować

spę­dzić pe­wien czas na li­cy­to­wa­niu


SJP.pl


policzalność

→ po­li­czal­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest po­li­czal­ne; cecha tych, któ­rzy są po­li­czal­ni

Wiktionary

Patrz:

policzalny

Powiązane:

 przym. policzalny, niepoliczalny

 przysł. policzalnie

 rzecz. liczba ż.

Wiktionary


policzalny

taki, który daje się po­li­czyć


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który daje się po­li­czyć

 (1.2) (o rze­czow­ni­kach) taki, który może mieć licz­bę więk­szą niż po­je­dyn­cza i mieć prze­di­mek nie­o­kre­ślo­ny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔlʲiˈt͡ʃalnɨ, AS: polʹičalny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. policzalność ż., liczba ż.

 czas. policzyć, liczyć

 przym. liczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wymierny

Wiktionary


policzanin

miesz­ka­niec Polic (mia­sta w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Polic

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔlʲiˈt͡ʃãɲĩn, AS: polʹičãńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Police nmos.

:: fż. policzanka ż.

Wiktionary


policzanka

miesz­kan­ka Polic (mia­sta w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Polic

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔlʲiˈt͡ʃãnka, AS: polʹičãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Police nmos.

:: fm. policzanin mos.

 przym. policki

Wiktionary


policzek

1. bocz­na część twa­rzy mię­dzy okiem, nosem, uchem a brodą; re­gio­nal­nie: polik, ja­go­da;
2. ude­rze­nie ot­war­tą dło­nią w twarz;
3. prze­no­śnie: znie­wa­ga, upo­ko­rze­nie;
4. w bloku (urzą­dze­nie) okrą­gła płyt­ka rów­no­le­gła wzglę­dem dru­giej;
5. część kolby broni my­śliw­skiej;
6. u zwie­rząt i pta­ków: część głowy, pyska od­po­wia­da­ją­ca po­ło­że­niom po­licz­ko­wi ludzi i po­dob­na do po­licz­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) anat. każde z dwóch miejsc na twa­rzy pod okiem, obok nosa

 (1.2) ude­rze­nie ot­war­tą dło­nią w po­li­czek (1.1)

 (1.3) przen. obra­za

 (1.4) ar­chit. ro­dzaj kon­struk­cji, na któ­rej opie­ra­ją się stop­nie scho­dów

 (1.5) środ. sport. część broni (kolby) do opie­ra­nia po­licz­ka (1.1)

Wiktionary

Po­li­czek – część ciała zwie­rząt wy­stę­pu­ją­ca po bo­kach głowy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na po­licz­ku wy­sko­czył jej czer­wo­ny pryszcz.

 (1.2) Po­li­czek był tak silny, że ofia­ra za­chwia­ła się.

 (1.3) Napis „Precz z ko­mu­ną!” na gma­chu PZPR byłby praw­dzi­wym po­licz­kiem dla każ­de­go dzia­ła­cza par­tyj­ne­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈlʲit͡ʃɛk, AS: polʹiček

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. policzkowanie n., spoliczkowanie n.

:: zgrub. polik mrz.

 czas. policzkować ndk., spoliczkować dk.

 przym. policzkowy

 przysł. policzkowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. śl. facka

 (1.2) pot. plaskacz

 (1.3) obraza, afront

 (1.4) belka policzkowa

Wiktionary


policzenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­li­czyć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔlʲiˈt͡ʃɛ̃ɲɛ, AS: polʹičẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. policzyć dk., zliczać ndk., zliczyć dk., liczyć ndk., wyliczać ndk., wyliczyć

 rzecz. liczba ż., zliczanie, zliczenie, wyliczenie, wyliczenie

Wiktionary


policzeński

zwią­za­ny z Po­licz­ną, do­ty­czą­cy Po­licz­nej


SJP.pl


policzkować

bić po twa­rzy


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. spo­licz­ko­wać)

 (1.1) bić kogoś w po­li­czek, ude­rzać w twarz ot­war­tą dło­nią

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔlʲit͡ʃˈkɔvat͡ɕ, AS: polʹičkovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. policzek mrz., policzkowanie n.

Wiktionary


policzkowy

przy­miot­nik od: po­li­czek


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z po­licz­kiem, do­ty­czą­cy po­licz­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. policzek m.

Wiktionary


policzna

nazwa dwóch wsi w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Po­licz­na – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. zwo­leń­skim, w gmi­nie Po­licz­na
  • Po­licz­na – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. haj­now­skim, w gmi­nie Kle­szcze­le
  • Po­licz­na – gmina wiej­ska w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie zwo­leń­skim
  • Po­licz­na – dawna gmina wiej­ska w wo­je­wództ­wie bia­ło­stoc­kim (dzi­siej­sze wo­je­wództ­wo pod­la­skie)
  • Po­licz­na – dawna gro­ma­da w po­wie­cie haj­now­skim
  • Po­licz­na – dawna gro­ma­da w po­wie­cie zwo­leń­skim
  • Po­licz­na – przy­sta­nek ko­le­jo­wy w Po­licz­nej, w wo­je­wództ­wie pod­la­skim

Wikipedia


policzyzna

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Po­li­czyz­na – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie lu­bel­skim, w gmi­nie Krzczo­nów.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do ów­czes­ne­go wo­je­wództ­wa lu­bel­skie­go.

Wieś sta­no­wi so­łect­wo gminy Krzczo­nów. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go z roku 2011 wieś li­czy­ła 92 miesz­kań­ców.

Wikipedia


policzyć

spraw­dzić, ile cze­goś jest, do­da­jąc do sie­bie po­szcze­gól­ne jed­nost­ki


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. li­czyć)

 (1.1) spraw­dzić, ile cze­goś jest, do­da­jąc do sie­bie po­szcze­gól­ne jed­nost­ki

 (1.2) wy­mie­nić ko­lej­no licz­by

 (1.3) pot. okre­ślić pewną cenę za coś

 (1.4) daw. uznać za coś, za­li­czyć do cze­goś

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny po­li­czyć się (ndk. li­czyć się)

 (2.1) spraw­dzić licz­bę osób wew­nątrz grupy

 (2.2) za­łat­wić z kimś po­ra­chun­ki

 (2.3) usta­lić wza­jem­ne zo­bo­wią­za­nia pie­nięż­ne

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈlʲit͡ʃɨt͡ɕ, AS: polʹičyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. liczba ż., liczenie n., liczydło n., liczebnik m., licznik m., rozliczenie n., liczebność ż., liczność ż., obliczenie n., zliczenie n., liczbówka ż., policzenie n., zliczanie n.

 czas. liczyć, odliczyć, odliczać, wyliczyć, wyliczać, zliczyć, zliczać, naliczyć, naliczać, rozliczyć, rozliczać, obliczyć, obliczać

 przym. policzalny, liczebnikowy, liczebny, liczny, liczbowy, obliczeniowy, niepoliczalny

Wiktionary


polidaktylia

wada roz­wo­jo­wa po­le­ga­ją­ca na po­sia­da­niu zbyt dużej licz­by pal­ców lub pa­licz­ków; wie­lo­pal­co­wość


SJP.pl

Po­li­dak­ty­lia (po­ly­dak­ty­lia) (gr. "polýs" – wiele, mnogi; "dáktylos" – palec) – wada wro­dzo­na po­le­ga­ją­ca na obec­no­ści do­dat­ko­we­go palca bądź pal­ców, naj­czę­ściej I lub V.

Do­dat­ko­we palce mogą być cechą za­bu­rzeń chro­mo­so­mo­wych (np. ze­spół Pa­ta­ua), za­bu­rzeń mo­no­ge­no­wych au­to­so­mal­nie do­mi­nu­ją­cych lub o etio­lo­gii niez­na­nej.

Wikipedia


polidaktylizm

wie­lo­pal­cza­stość


SJP.pl


polidyspersyjność

roz­rzut mas czą­ste­czek w ukła­dach za­wie­ra­ją­cych nie­jed­na­ko­we czą­stecz­ki


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • dy­sper­syj­ność – roz­rzut mas czą­stecz­ko­wych w po­li­me­rach
  • cecha ukła­du ko­lo­i­dal­ne­go – nie­jed­na­ko­wa masa czą­stecz­ko­wa lub wiel­kość czą­stek ko­lo­i­dal­nych w zolu (więk­szość ko­lo­i­dów jest po­li­dy­sper­syj­na)
  • mo­no­dy­sper­syj­ność

Wikipedia


poliedr

daw­niej: wie­lo­ścian


SJP.pl


polielektrolit

[czy­taj: poli-elek­tro­lit] elek­tro­lit roz­pa­da­ją­cy się na jony o ła­dun­ku wie­lo­krot­nym w wy­ni­ku dy­so­cja­cji


SJP.pl


poliembrionia

Po­liem­brio­nia, wie­lo­za­rod­ko­wość – zdol­ność do pow­sta­wa­nia kilku lub więk­szej licz­by za­rod­ków z jed­nej ko­mór­ki ja­jo­wej, jest spe­cy­ficz­nym typem rozm­na­ża­nia bezpł­cio­we­go zwie­rząt i ro­ślin.

Wikipedia


polien

or­ga­nicz­ne związ­ki che­micz­ne, wę­glo­wo­do­ry, w któ­rych wy­stę­pu­je wię­cej niż jedno pod­wój­ne wią­za­nie wę­giel-wę­giel


SJP.pl


polienowy

→ po­lien


SJP.pl

Patrz:

polien

polieny

or­ga­nicz­ne związ­ki che­micz­ne, wę­glo­wo­do­ry, w któ­rych wy­stę­pu­je wię­cej niż jedno pod­wój­ne wią­za­nie wę­giel-wę­giel


SJP.pl

Po­lie­ny – or­ga­nicz­ne związ­ki che­micz­ne z grupy ole­fin, w któ­rych wy­stę­pu­je wię­cej niż jedno wią­za­nie pod­wój­ne, zaz­wy­czaj typu wę­giel-wę­giel, C=C. Pier­ście­nio­we od­po­wied­ni­ki po­lie­nów to cy­klo­po­lie­ny.

Wikipedia


poliera

okręt grec­ki o wielu wio­słach


SJP.pl


poliester

ro­dzaj two­rzy­wa sztucz­ne­go, po­li­mer za­wie­ra­ją­cy w łań­cu­chu wią­za­nia estro­we


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. syn­te­tycz­ny po­li­mer za­wie­ra­ją­cy w łań­cu­chu wią­za­nia estro­we;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ester m., estryfikacja ż., estryfikowanie n., transestryfikacja ż.

 czas. estryfikować dk.

 przym. estrowy, poliestrowy

Wiktionary


poliestezja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. za­bu­rze­nie wraż­li­wo­ści na bodź­ce do­ty­ko­we po­le­ga­ją­ce na wie­lo­krot­nym od­czu­ciu po­draż­nie­nia przez po­je­dyn­czy bo­dziec

Wiktionary


poliestralny

o sa­mi­cy zwie­rzę­cia: taka, która ma ruję wię­cej niż raz w roku; wie­lo­ru­jo­wy


SJP.pl


poliestrowo-szklany

wy­ko­na­ny z po­lie­stru i szkła


SJP.pl


poliestrowy

przy­miot­nik od: po­lie­ster


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) chem. zwią­za­ny z po­lie­strem; wy­ko­na­ny z po­lie­stru

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poliester mrz., ester mrz.

Wiktionary


poliestry

ro­dzaj two­rzy­wa sztucz­ne­go, po­li­mer za­wie­ra­ją­cy w łań­cu­chu wią­za­nia estro­we


SJP.pl

Po­lie­stry – po­li­me­ry za­wie­ra­ją­ce wią­za­nia estro­we w swo­ich łań­cu­chach głów­nych, po­sia­da­ją­ce sztyw­niej­sze i bar­dziej po­lar­ne łań­cu­chy głów­ne od po­li­me­rów wi­ny­lo­wych, przez co mają więk­szą ten­den­cję do two­rze­nia fazy kry­sta­licz­nej oraz są bar­dziej kru­che, twar­de i trud­niej to­pli­we.

Wikipedia


polieter

po­li­mer ma­ją­cy wią­za­nia ete­ro­we w łań­cu­chu głów­nym


SJP.pl


polieterowy

→ po­lie­ter


SJP.pl

Patrz:

polieter

polietylen

chem. ter­mo­pla­stycz­ny po­li­mer syn­te­tycz­ny otrzy­my­wa­ny przez po­li­me­ry­za­cję ety­le­nu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. ter­mo­pla­stycz­ny po­li­mer syn­te­tycz­ny otrzy­my­wa­ny przez po­li­me­ry­za­cję etenu;

Wiktionary

Po­lie­ty­len – po­li­mer etenu. Sym­bol prze­my­sło­wy: PE.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Torby z po­lie­ty­le­nu nie tylko nie wy­dzie­la­ją szkod­li­wych sub­stan­cji, są także cen­nym su­row­cem wtór­nym.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. polietylenowy

Wiktionary


polifag

w zo­o­lo­gii: zwie­rzę odży­wia­ją­ce się róż­ny­mi ro­dza­ja­mi po­kar­mu, np. sójka, dzik; wszyst­ko­żer­ca, zwie­rzę wie­lo­żer­ne, zwie­rzę po­li­fa­gicz­ne


SJP.pl


polifagia

po­li­fa­gizm;
1. w zo­o­lo­gii: ży­wie­nie się kil­ko­ma ro­dza­ja­mi po­kar­mów, np. mięs­nym i ro­ślin­nym; wie­lo­żer­ność, wszyst­ko­żer­ność;
2. w me­dy­cy­nie: cho­ro­bli­wie wzmo­żo­ny ape­tyt


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. biol. nad­mier­ne zwięk­sze­nie ła­knie­nia, wzmo­żo­ny ape­tyt;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Prze­ba­da­ne ga­tun­ki gry­zo­ni cha­rak­te­ry­zu­ją się swo­i­stą po­li­fa­gią, co świad­czy o ich pla­stycz­no­śća­stycz­no­ści eko­lo­gicz­nej.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hiperfagia

Wiktionary


polifagiczny

w zo­o­lo­gii: ma­ją­cy zwią­zek z po­li­fa­giem lub po­li­fa­giz­mem, odży­wia­ją­cy się róż­ny­mi ro­dza­ja­mi po­kar­mu; wie­lo­żer­ny, wszyst­ko­żer­ny


SJP.pl


polifagizm

po­li­fa­gia;
1. w zo­o­lo­gii: ży­wie­nie się kil­ko­ma ro­dza­ja­mi po­kar­mów, np. mięs­nym i ro­ślin­nym; wie­lo­żer­ność, wszyst­ko­żer­ność;
2. w me­dy­cy­nie: cho­ro­bli­wie wzmo­żo­ny ape­tyt


SJP.pl

Po­li­fa­gizm (gr. πολύ – wiele, φαΐ – je­dze­nie), wie­lo­żer­ność – brak spe­cja­li­za­cji po­kar­mo­wej, wy­ko­rzy­sty­wa­nie jako po­kar­mu róż­nych ga­tun­ków or­ga­niz­mów. Po­li­fa­gi (łac. "po­lyp­ha­ga", "ple­op­ha­ga"), na­zy­wa­ne też or­ga­niz­ma­mi wie­lo­żer­ny­mi, nie wy­ka­zu­ją wy­biór­czo­ści po­kar­mo­wej. Przy­kła­da­mi po­li­fa­gów są czło­wiek i dzik.

Wikipedia


polifazowy

prze­bie­ga­ją­cy w wielu fa­zach (eta­pach); wie­lo­fa­zo­wy


SJP.pl


polifem

mit. gr. cy­klop, syn Po­sej­do­na


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Po­li­fem (Po­li­fe­mos, Po­li­fe­mus, gr. Po­lyp­he­mos, łac. Po­lyp­he­mus) – w mi­to­lo­gii grec­kiej jeden z cy­klo­pów
  • Po­li­fem (Po­li­fe­mos, Po­li­fe­mus, gr. Po­lyp­he­mos, łac. Po­lyp­he­mus) – w mi­to­lo­gii grec­kiej jeden z Ar­go­na­u­tów i La­pi­tów
  • po­li­fem (oko­głów, ignik, Po­lyp­he­mus pe­di­cu­lus) – ga­tu­nek sko­ru­pia­ka z rzędu wio­śla­rek
  • Gop­he­rus po­lyp­he­mus (żółw no­ro­wy) – ga­tu­nek gada z ro­dzi­ny żółwi lą­do­wych
  • HMS „Po­lyp­he­mus” – nazwa okrę­tów Royal Navy
  • Li­mu­lus po­lyp­he­mus – ga­tu­nek sta­wo­no­ga z rzędu ostro­go­nów
  • Lum­bri­cus po­lyp­he­mus – ga­tu­nek pier­ście­ni­cy z ro­dzi­ny dżdżow­ni­co­wa­tych

Wikipedia


polifemowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Po­li­fe­ma lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


polifenol

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z przy­najm­niej dwie­ma gru­pa­mi hy­drok­sy­lo­wy­mi przy­łą­czo­ny­mi do pier­ście­nia aro­ma­tycz­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bio­chem. or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny za­wie­ra­ją­cy przy­najm­niej dwie grupy hy­drok­sy­lo­we przy­łą­czo­ne do pier­ście­nia aro­ma­tycz­ne­go, wy­stę­pu­ją­cy w ro­śli­nach i wy­ka­zu­ją­cy dzia­ła­nie prze­ci­wut­le­nia­ją­ce i zmniej­sza­ją­ce ry­zy­ko wy­stą­pie­nia cho­rób ukła­du krwio­no­śne­go i raka;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dobrą ana­lo­gią bę­dzie tu upra­wia­nie ogród­ka: mu­si­my za­sa­dzić od­po­wied­nie na­sio­na, na­wo­zić glebę i sta­ran­nie eli­mi­no­wać chwa­sty. W przy­pad­ku drob­no­u­stro­jo­we­go „ogro­du” w je­li­tach służą do tego pro­bio­ty­ki, pre­bio­ty­ki oraz po­li­fe­no­le.

 (1.1) Na­u­ko­wy twier­dzą, że swą lecz­ni­czą rolę her­ba­ta zaw­dzię­cza po­li­fe­no­lom za­war­tym w nie­prze­fer­men­to­wa­nych li­ściach.

Wiktionary


polifenolowy

→ po­li­fe­nol


SJP.pl

Patrz:

polifenol

polifiletyczny

→ po­li­fi­le­tyzm


SJP.pl

Patrz:

polifiletyzm

polifiletysta

zwo­len­nik po­li­fi­le­tyz­mu


SJP.pl


polifiletyzm

po­cho­dze­nie okre­ślo­nej grupy ro­ślin lub zwie­rząt od kilku róż­nych pier­wot­nych grup; po­li­ge­nia


SJP.pl


polifon

po­zy­tyw­ka wał­ko­wa


SJP.pl


polifonia

wie­lo­gło­so­wość, w któ­rej każdy głos jest rów­no­waż­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fak­tu­ra mu­zycz­na, w któ­rej co najm­niej dwa głosy pro­wa­dzo­ne są rów­no­cze­śnie i nie­za­leż­nie od sie­bie;

Wiktionary

Po­li­fo­nia ( πολυφωνία, wiele dźwię­ków) – fak­tu­ra mu­zycz­na cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się jed­no­czes­nym pro­wa­dze­niem co najm­niej dwóch nie­za­leż­nych od sie­bie gło­sów. Roz­wi­ja­nie sa­mo­dziel­nych linii me­lo­dycz­nych pro­wa­dzi do współbrz­mień, stąd tego typu wie­lo­gło­so­wość na­zy­wa­na jest li­ne­ar­ną lub kon­tra­punk­tycz­ną.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. polifoniczność ż.

Wiktionary


polifoniczność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest po­li­fo­nicz­ne

Wiktionary

Po­li­fo­nicz­ność – w li­te­ra­tu­rze utwór „wie­lo­gło­so­wy”, w któ­rym każda po­stać lub idea jest sa­mo­dziel­na i rów­no­u­praw­nio­na. Źró­dłem nazwy "utwór po­li­fo­nicz­ny" jest mu­zy­ka. Przy­kła­dy po­wie­ści po­li­fo­nicz­nych: "Zbrod­nia i kara" F. Do­sto­jew­ski, "Na wy­so­kiej po­ło­ni­nie" S. Vin­cenz, "Wojna końca świa­ta" Mario Var­ga­sa Llosy. Wśród pi­sa­rzy współ­czes­nych po­li­fo­nicz­ną li­te­ra­tu­rę two­rzy m.in. Mi­cha­el Cun­ning­ham.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. polifonia ż.

 przym. polifoniczny

 przysł. polifonicznie

Wiktionary


polifoniczny

→ po­li­fo­nia


SJP.pl

Patrz:

polifonia

polifonio

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) W. lp. od: zob. po­li­fo­nia.

Wiktionary


polifonista

muzyk kom­po­nu­ją­cy ut­wo­ry po­li­fo­nicz­ne


SJP.pl


polifonistka

→ po­li­fo­ni­sta


SJP.pl

Patrz:

polifonista

poliformaldehyd

biała, stała masa wy­ko­rzy­sty­wa­na głów­nie do pro­duk­cji two­rzyw sztucz­nych; pa­ra­for­mal­de­hyd


SJP.pl


polifosfat

po­tocz­nie: po­li­fos­fo­ran sodu; sub­stan­cja uży­wa­na w pral­kach jako zmięk­czacz wody


SJP.pl


polifosfatowy

→ po­li­fos­fat


SJP.pl

Patrz:

polifosfat

polifosforan

po­li­mer zbu­do­wa­ny z merów fos­fo­ra­no­wych, np. po­li­fos­fo­ran sodu, po­li­fos­fo­ran amonu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. nie­or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny; po­li­mer zbu­do­wa­ny z merów fos­fo­ra­no­wych

Wiktionary


polifosforowy

kwas po­li­fos­fo­ro­wy - po­li­me­rycz­ny pro­dukt ter­micz­nej de­hy­dra­ta­cji kwasu or­to­fos­fo­ro­we­go


SJP.pl


polift

po­tocz­nie: stan lub wy­gląd cze­goś po lif­tin­gu


SJP.pl


poliftowy

do­ty­czą­cy stanu lub okre­su po lif­tin­gu; po­lif­tin­go­wy


SJP.pl


polifunkcyjność

→ po­li­funk­cyj­ny; mul­ti­funk­cyj­ność, wie­lo­funk­cyj­ność


SJP.pl


polifunkcyjny

mo­gą­cy peł­nić wiele funk­cji; wie­lo­funk­cyj­ny, mul­ti­funk­cyj­ny


SJP.pl


poligamia

zwią­zek mał­żeń­ski z wie­lo­ma oso­ba­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) so­cjol. zwią­zek mał­żeń­ski z wie­lo­ma oso­ba­mi

 (1.2) zool. współ­ży­cie jed­ne­go samca z wie­lo­ma sa­mi­ca­mi

Wiktionary

Po­li­ga­mia ( πολυγαμία "po­ly­ga­mia", od πολύς "polys" „licz­ny” i γαμέω "gameo" „za­wie­ram mał­żeń­stwo”; wie­lo­mał­żeń­stwo) – mał­żeń­stwo z wię­cej niż jedną osobą (w tym samym cza­sie), naj­czę­ściej jed­ne­go męż­czyz­ny z dwie­ma lub wię­cej ko­bie­ta­mi ("po­li­gy­nia") lub mię­dzy jedną ko­bie­tą i wię­cej niż jed­nym męż­czyz­ną ("po­lian­dria").

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do­pie­ro w XIX wieku ce­sarz Te­o­dor II, zwany w lo­kal­nej hi­sto­rio­gra­fii „no­wo­żyt­nym mo­nar­chą”, poś­ród swych licz­nych re­form zajął się spra­wą roz­po­wszech­nio­nej w kraju po­li­ga­mii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔlʲiˈɡãmʲja, AS: polʹigãmʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poligamista m., poligamistka ż., poligamiczność ż.

 przym. poligamiczny

 przysł. poligamicznie

Wiktionary


poligamicznie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w spo­sób wła­ści­wy po­li­ga­mii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ży­ra­fy rozm­na­ża­ją się po­li­ga­micz­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poligamia ż., poligamiczność ż., poligamista mos., poligamistka ż.

 przym. poligamiczny

Wiktionary


poligamiczność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) so­cjol. zool. cecha tego, co po­li­ga­micz­ne, cecha tego, kto po­li­ga­micz­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do tego zresz­tą frag­men­tu Pisma Świę­te­go od­wo­łu­je się Chry­stus tłu­ma­cząc po­li­ga­micz­ność i moż­li­wość roz­wo­du do­pu­szczo­ne przez Prawo Moj­że­szo­we.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poligamia ż., poligamista m., poligamistka ż.

 przym. poligamiczny

 przysł. poligamicznie

Wiktionary


poligamiczny

do­ty­czą­cy po­li­ga­mii


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) so­cjol. zool. do­ty­czą­cy po­li­ga­mii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mał­żeń­stwa po­li­ga­micz­ne sta­no­wią 7% związ­ków mał­żeń­skich w Jor­da­nii i wciąż znaj­du­ją dużą ak­cep­ta­cję w opi­nii spo­łecz­nej (…).

 (1.1) U zwie­rząt za­u­wa­żal­ne są bo­wiem związ­ki mo­no­ga­micz­ne (gi­bo­ny), jak i po­li­ga­micz­ne (go­ry­le).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poligamia ż., poligamiczność ż., poligamista m., poligamistka ż.

 przysł. poligamicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) poliamoryczny

Wiktionary


poligamista

męż­czyz­na ży­ją­cy w po­li­ga­mii, ma­ją­cy kilka żon


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) męż­czyz­na prak­ty­ku­ją­cy po­li­ga­mię

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poligamia ż.

:: fż. poligamistka

 przym. poligamiczny

 przysł. poligamicznie

Wiktionary


poligamistka

ko­bie­ta ży­ją­ca w po­li­ga­mii, ma­ją­ca kilku mężów


SJP.pl


poligen

gen, który sam jeden ma nie­wiel­ki efekt, ale współ­dzia­ła z in­ny­mi w wyt­wa­rza­niu jed­nej cechy; gen wie­lo­krot­ny


SJP.pl


poligenetyczny

→ po­li­ge­ne­za


SJP.pl

Patrz:

poligeneza

poligenia

po­cho­dze­nie okre­ślo­nej grupy ro­ślin lub zwie­rząt od kilku róż­nych pier­wot­nych grup; po­li­fi­le­tyzm


SJP.pl


poligenista

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) an­trop. zwo­len­nik po­li­ge­niz­mu

Wiktionary


poligenizm

Po­li­ge­nizm (gr. "wiele po­cząt­ków") – po­gląd gło­szą­cy, że ro­dzaj ludz­ki po­cho­dzi od wielu par przod­ków, nie zaś od jed­nej pier­wot­nej, jak to twier­dzi mo­no­ge­nizm (gr. "jeden po­czą­tek").

Wikipedia


poligenowy

→ po­li­gen


SJP.pl

Patrz:

poligen

poliginia

forma mał­żeń­stwa, w któ­rej jeden męż­czyz­na ma rów­no­cze­śnie kilka żon, daw­niej roz­po­wszech­nio­na w kra­jach is­la­mu, Chi­nach, Afry­ce i Oce­a­nii; po­li­gy­nia; wie­lo­żeń­stwo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) an­trop. forma mał­żeń­stwa, w któ­rej jeden męż­czyz­na ma rów­no­cze­śnie kilka żon

 (1.2) zool. sy­stem ko­ja­rzeń, w któ­rym jeden sa­miec po­zo­sta­je w trwa­łym związ­ku re­pro­duk­cyj­nym z kil­ko­ma sa­mi­ca­mi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔlʲiˈɟĩɲja, AS: polʹiǵĩńi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. poliginiczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) poligynia, wielożeństwo

Wiktionary


poliginiczny

→ po­li­gi­nia; po­li­gy­nicz­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) an­trop. zool. ży­ją­cy w sy­ste­mie po­li­gi­nii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mrów­ki żni­wiar­ki są ga­tun­kiem po­li­gi­nicz­nym, gdyż w jed­nym gnieź­dzie może współ­żyć kilka płod­nych kró­lo­wych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔlʲiɟĩˈɲit͡ʃnɨ, AS: polʹiǵĩńičny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poliginia

Wiktionary


poliglobulia

zwięk­sze­nie licz­by krwi­nek czer­wo­nych we krwi


SJP.pl


poliglota

osoba wła­da­ją­ca wie­lo­ma ję­zy­ka­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba zna­ją­ca i bie­gle się po­słu­gu­ją­ca wie­lo­ma ję­zy­ka­mi;

Wiktionary

Po­li­glo­ta (gr. "polýglōttos" lub "polýglōssos" „wie­lo­ję­zycz­ny”) – czło­wiek zna­ją­cy bie­gle wiele ję­zy­ków, po­tra­fią­cy kon­tak­to­wać się lub pisać w wielu ję­zy­kach świa­ta.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W ba­da­niu opu­bli­ko­wa­nym przez Ce­re­bral Cor­tex wy­ka­za­no, że mózg po­li­glo­ty ma więk­szą gę­stość isto­ty sza­rej w ob­sza­rach od­po­wie­dzial­nych za kon­tro­lę poz­naw­czą.

 (1.1) Księ­ga Re­kor­dów Gu­i­nes­sa po­da­je, iż naj­więk­szym po­li­glo­tą jest uro­dzo­ny w roku 1954 Ziad Fazah (Li­be­ria), który bie­gle po­słu­gu­je się 58 ję­zy­ka­mi!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔlʲiˈɡlɔta, AS: polʹiglota

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poliglotyzm m.

:: fż. poliglotka ż.

 przym. poliglotyczny

Wiktionary


poliglotka

ko­bie­ta bie­gle wła­da­ją­ca wie­lo­ma ję­zy­ka­mi


SJP.pl


poliglotyczny

→ po­li­glo­ta


SJP.pl

Patrz:

poliglota

poliglotyzm

zna­jo­mość wielu ję­zy­ków ob­cych


SJP.pl


polignot

ma­larz grec­ki ży­ją­cy w V w. p.n.e.


SJP.pl

Po­li­gnot, Po­ly­gno­tos (gr. Πολύγνωτος Polýgnōtos) – pier­wszy kla­syk ma­lar­stwa grec­kie­go dzia­ła­ją­cy w po­ło­wie V wieku p.n.e.

Po­cho­dził z Tazos, lecz two­rzył głów­nie w Ate­nach i Del­fach. Ma­lo­wał wiel­kie kom­po­zy­cje o te­ma­ty­ce mi­to­lo­gicz­nej z ele­men­ta­mi pej­za­żu. Wpro­wa­dził tech­ni­kę czte­rech barw (czar­nej, bia­łej, czer­wo­nej, żół­tej). Był współ­pra­cow­ni­kiem Mi­ko­na, z któ­rym de­ko­ro­wał Te­ze­jon. Do cza­sów współ­czes­nych nie przetr­wa­ło jego żadne dzie­ło.

Wikipedia


polignotowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Po­li­gno­ta lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


poligon

teren do ćwi­czeń woj­sko­wych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wojsk. wy­dzie­lo­ny ob­szar słu­żą­cy do ćwi­czeń woj­sko­wych

 (1.2) przest. geom. wie­lo­bok

 (1.3) geod. ob­szar ogra­ni­czo­ny li­nia­mi pro­sty­mi

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • po­li­gon – wie­lo­kąt
  • po­li­gon – po­tocz­ne okre­śle­nie ciągu po­li­go­no­we­go
  • po­li­gon – wie­lo­kąt w gra­fi­ce kom­pu­te­ro­wej. Dwu­wy­mia­ro­wa ścian­ka obiek­tu ma­ją­ca mi­ni­mum trzy wierz­choł­ki.
  • po­li­gon woj­sko­wy
  • po­li­gon ba­daw­czy
  • „Po­li­gon” – cza­so­pis­mo
  • Po­li­gon (Pusta Tur­nia) – skała wspi­nacz­ko­wa przy Zamku w Olsz­ty­nie
  • Po­li­gon – ra­dziec­ki krót­ko­me­tra­żo­wy film ani­mo­wa­ny z 1977 roku

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Żoł­nie­rze od rana bie­ga­ją po po­li­go­nie.

 (1.2) Kwa­drat jest po­li­go­nem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈlʲiɡɔ̃n, AS: polʹigõn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poligonizacja ż., poligonowiec m.

:: zdrobn. poligonik m.

 przym. poligonowy, poligonalny

Wiktionary


poligonalny

→ wie­lo­kąt­ny


SJP.pl

Patrz:

wielokątny

poligonik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od po­li­gon

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poligon m.

Wiktionary


poligonizacja

1. w ge­o­dez­ji: oz­na­cza­nie współ­rzęd­nych w te­re­nie za po­mo­cą trwa­łych zna­ków, np. płyt lub słu­pów be­to­no­wych;
2. w ge­o­lo­gii: nie­re­gu­lar­ne pę­ka­nie grun­tu w pro­ce­sach wy­sy­cha­nia


SJP.pl

Po­li­go­ni­za­cja – pro­ces two­rze­nia się po­dzia­ren z zia­ren w wy­ni­ku za­ist­nie­nia odksz­tał­ce­nia pla­stycz­ne­go na zimno. Na­zy­wa­ne jest rów­nież zdro­wie­niem wy­so­ko­tem­pe­ra­tu­ro­wym.

Po­li­go­ni­za­cja w za­leż­no­ści od licz­by sy­ste­mów po­śliz­gu dzia­ła­ją­cych pod­czas odksz­tał­ce­nia pla­stycz­ne­go na zimno może być pro­sta lub zło­żo­na.

Wikipedia


poligonowy

do­ty­czą­cy po­li­go­nu


SJP.pl


poligr.

skrót od: po­li­gra­fia, po­li­gra­ficz­ny (czy­ta­ny jako cały, od­mien­ny wyraz)


SJP.pl


poligraf

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie po­li­gra­fii; po­li­gra­fik, dru­karz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba zaj­mu­ją­ca się za­wo­do­wo po­li­gra­fią

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) wy­kry­wacz kłamstw

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Po­li­graf (wa­rio­graf) – urzą­dze­nie słu­żą­ce do ana­li­zo­wa­nia fiz­jo­lo­gicz­nych re­ak­cji or­ga­niz­mu czło­wie­ka na bodź­ce z zew­nątrz.
  • Po­li­graf (mul­ti­graf, wie­loz­nak) – okre­ślo­na ilość liter oz­na­cza­ją­ca jedną lub dwie gło­ski.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wy­sta­wie to­wa­rzy­szą spot­ka­nia z ar­ty­sta­mi, ty­po­gra­fa­mi, po­li­gra­fa­mi, bi­blio­fi­la­mi, dy­stry­bu­to­ra­mi pa­pie­ru – ludź­mi, któ­rzy poś­wię­ci­li się książ­ce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈlʲiɡraf, AS: polʹigraf

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poligrafia ż., poligrafika ż.

 przym. poligraficzny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) poligrafik, drukarz

 (2.1) wariograf, wykrywacz kłamstw

Wiktionary


poligrafia

dzie­dzi­na tech­ni­ki zaj­mu­ją­ca się pro­ce­sa­mi wyt­wa­rza­nia dru­ków


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) druk. po­ligr. dział tech­ni­ki zaj­mu­ją­cy się wyt­wa­rza­niem pu­bli­ka­cji dru­ko­wa­nych;

Wiktionary

Po­li­gra­fia – dzie­dzi­na tech­ni­ki i tech­no­lo­gii, któ­rej przed­miot sta­no­wią pro­ce­sy wyt­wa­rza­nia dru­ków (np. gazet, ksią­żek, pla­ka­tów, ety­kiet, opa­ko­wań) na róż­no­rod­nych po­dło­żach (np. na pa­pie­rze, kar­to­nie, me­ta­lu, two­rzy­wach sztucz­nych). Ter­min ten jest rów­nież sy­no­ni­mem całej ga­łę­zi prze­my­słu – prze­my­słu po­li­gra­ficz­ne­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Od kan­dy­da­ta ocze­ku­je­my zna­jo­mo­ści za­gad­nień zwią­za­nych z po­li­gra­fią.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔlʲiˈɡrafʲja, AS: polʹigrafʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poligraf m., poligrafika m.

 przym. poligraficzny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) drukarstwo, poligr.

Wiktionary


poligraficzny

→ po­li­gra­fia


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) druk. po­ligr. zwią­za­ny z po­li­gra­fią, do­ty­czą­cy po­li­gra­fii

Wiktionary

Patrz:

poligrafia

Powiązane:

 rzecz. poligrafia ż., poligraf m., poligrafika ż.

Wiktionary


poligrafika

Po­li­gra­fi­ka – dy­scy­pli­na na­u­ko­wa obej­mu­ją­ca ca­łoksz­tałt za­gad­nień do­ty­czą­cych prze­my­sło­wych od­mian druku, po­czą­wszy od metod przy­go­to­wa­nia do druku, po­przez pro­ce­sy druku, a skoń­czy­wszy na pro­ce­sach in­tro­li­ga­tor­skich. Zaj­mu­je się także za­gad­nie­nia­mi po­krew­ny­mi, jak np. eko­no­mi­ka pro­duk­cji prze­my­sło­wej w bran­ży po­li­gra­ficz­nej. Po­li­gra­fi­ka nie zaj­mu­je się ar­ty­stycz­ny­mi od­mia­na­mi druku.

Wikipedia


poligrafka

→ po­li­graf


SJP.pl

Patrz:

poligraf

poligynia

forma mał­żeń­stwa, w któ­rej jeden męż­czyz­na ma rów­no­cze­śnie kilka żon, daw­niej roz­po­wszech­nio­na w kra­jach is­la­mu, Chi­nach, Afry­ce i Oce­a­nii; po­li­gi­nia; wie­lo­żeń­stwo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) forma po­li­ga­mii, w któ­rej męż­czyz­na jest żo­na­ty jed­no­cze­śnie z dwie­ma lub wię­cej ko­bie­ta­mi;

 (1.2) zool. ko­ja­rze­nie się w okre­sie go­do­wym jed­ne­go samca z wię­cej niż jedną sa­mi­cą

 (1.3) ent. wy­stę­po­wa­nie w gnieź­dzie owa­dów spo­łecz­nych wię­cej niż jed­nej płod­nej kró­lo­wej

 (1.4) mi­kro­biol. łą­cze­nie się wię­cej niż jed­ne­go przed­ją­drza żeń­skie­go z przed­ją­drzem mę­skim w trak­cie za­płod­nie­nia ko­mór­ki ja­jo­wej

Wiktionary

Po­li­gy­nia, po­li­gi­nia ( πολύς "polys", licz­ny, i γυνή "gyne", ko­bie­ta), wie­lo­żeń­stwo – jedna z form po­li­ga­mii. U ludzi jest to zwią­zek jed­ne­go męż­czyz­ny z wię­cej niż jedną ko­bie­tą w tym samym cza­sie (nie­kie­dy ko­bie­ty te są bli­sko spo­krew­nio­ne). W uję­ciu zo­o­lo­gicz­nym ter­min ten oz­na­cza zwią­zek osob­ni­ka płci mę­skiej z wię­cej niż jed­nym osob­ni­kiem płci żeń­skiej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Można przy­pu­szczać, że głów­nym mo­ty­wem ak­cep­ta­cji przez ko­bie­tę po­li­gy­nii jest lęk przed sa­mot­no­ścią.

 (1.2) Po­li­gy­nia wy­stę­pu­je po­wszech­nie u wielu ga­tun­ków zwie­rząt, m.in. ku­ra­ków, ko­pyt­nych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔlʲiˈɡɨ̃ɲja, AS: polʹigỹńi ̯a

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) poliginia, wielożeństwo

Wiktionary


poligyniczny

→ po­li­gy­nia; po­li­gi­nicz­ny


SJP.pl


polihalinowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) ekol. ce­chu­ją­cy się to­le­ran­cją w sto­sun­ku do du­żych wiel­ko­ści za­so­le­nia

Wiktionary


polihalit

mi­ne­rał, uwod­nio­ny siar­czan po­ta­su, wap­nia i ma­gne­zu


SJP.pl

Po­li­ha­lit – rzad­ki mi­ne­rał z klasy siar­cza­nów.

Wikipedia


polihistor

czło­wiek ma­ją­cy wszech­stron­ną wie­dzę z róż­nych dzie­dzin; en­cy­klo­pe­dy­sta, po­li­mat


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ktoś o wszech­stron­nej wie­dzy z róż­nych dzie­dzin

Wiktionary

Po­li­hi­stor lub po­li­mat – osoba po­sia­da­ją­ca roz­le­głą wie­dzę z wielu róż­nych dzie­dzin, en­cy­klo­pe­dy­sta. Ter­min "po­ly­hi­stor" po­ja­wia się po raz pier­wszy w wer­sji ła­ciń­skiej u Swe­to­niu­sza. Wy­wo­dzi się z grec­kie­go zło­że­nia πολυίστωρ oz­na­cza­ją­ce­go czło­wie­ka „wiele wie­dzą­ce­go” względ­nie „bar­dzo uczo­ne­go”.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Już Le­o­nar­do da Vinci, ge­niusz i po­li­hi­stor epoki re­ne­san­su, za­u­wa­żył, że wraz z wy­so­ko­ścią drze­wa gru­bość ga­łę­zi zmie­nia się o stały współ­czyn­nik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. polihistoria

 przym. polihistoryczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) polimat

Wiktionary


polihistoria

zbiór wia­do­mo­ści z róż­nych dzie­dzin wie­dzy


SJP.pl


polihydroksylowy

al­ko­hol po­li­hy­drok­sy­lo­wy - al­ko­hol ma­ją­cy w swo­jej czą­stecz­ce wię­cej niż jedną grupę hy­drok­sy­lo­wą (-OH); po­liol, al­ko­hol wie­lo­wo­do­rot­le­no­wy


SJP.pl


polihydryczny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) ekol. ce­chu­ją­cy się to­le­ran­cją w sto­sun­ku do wy­so­kich wil­got­no­ści

Wiktionary


polihymnia

mit. gr.-rzym. muza, opie­kun­ka po­ez­ji (zwła­szcza chó­ral­nej) i sztu­ki mi­micz­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) mitgr. muza po­ez­ji sa­kral­nej i hym­nicz­nej oraz pan­to­mi­my, jedna z to­wa­rzy­szek Apol­la; córka Zeusa i Mne­mo­sy­ne;

Wiktionary

Po­li­hym­nia (także Po­ly­hym­nia, Po­lym­nia, „Ob­fi­tu­ją­ca w hymny”; gr. Πολύμνια Polýmnia, łac. Po­ly­hym­nia ‘bo­ga­ta w pie­śni’, ‘wiele hym­nów’) – w mi­to­lo­gii grec­kiej muza po­ez­ji sa­kral­nej i hym­nicz­nej oraz pan­to­mi­my.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­li­hym­nia i jej sio­stry uś­wiet­nia­ły śpie­wem bie­sia­dy bosko-ludz­kie oraz uczty olim­pij­skie bogów.

 (1.1) Atry­bu­tem Po­li­hym­nii była uro­czy­sta szata.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔlʲiˈxɨ̃mʲɲja, AS: polʹiχỹmʹńi ̯a

Wiktionary


poliimid

ro­dzaj syn­te­tycz­ne­go two­rzy­wa o bar­dzo dużej od­por­no­ści na dzia­ła­nie wy­so­kich tem­pe­ra­tur i sil­nie żrą­cych związ­ków che­micz­nych


SJP.pl


poliizobutylen

Po­lii­zo­bu­ty­len (PIB) – po­li­mer pow­sta­ją­cy w wy­ni­ku po­li­me­ry­za­cji izo­bu­ty­le­nu (me­ty­lo­pro­pe­nu):

Po­lii­zo­bu­ty­len wy­ka­zu­je od­por­ność na dzia­ła­nie kwa­sów, zasad, al­ko­ho­li, estrów i ke­to­nów. Jest mało od­por­ny na dzia­ła­nie czyn­ni­ków ut­le­nia­ją­cych i wę­glo­wo­do­rów.

Wikipedia


poliizopren

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. po­li­mer, głów­ny skład­nik ka­u­czu­ku na­tu­ral­ne­go i gu­ta­per­ki

Wiktionary

Po­lii­zo­pre­ny – grupa or­ga­nicz­nych związ­ków che­micz­nych, po­li­me­rów otrzy­my­wa­nych po­przez po­li­me­ry­za­cję izo­pre­nu. Są one głów­nym skład­ni­kiem ka­u­czu­ku na­tu­ral­ne­go (w któ­rym prze­wa­ża­ją­ca jest struk­tu­ra "cis"-1,4-po­lii­zo­pre­nu) oraz gu­ta­per­ki (w któ­rej wy­stę­pu­je głów­nie struk­tu­ra "trans"-1,4-po­lii­zo­pre­nu). Syn­te­tycz­nie moż­li­we jest otrzy­ma­nie po­li­me­rów o wy­so­kiej za­war­to­ści merów o struk­tu­rze 1,2- i 3,4-po­lii­zo­pre­no­wej.

Wikipedia


polik

re­gio­nal­nie: po­li­czek (część twa­rzy)


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Polik – wieś w woj. łódz­kim, w pow. brze­ziń­skim, w gmi­nie Brze­zi­ny
  • Polik – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. gar­wo­liń­skim, w gmi­nie Ma­cie­jo­wi­ce
  • Polik – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. sier­pec­kim, w gmi­nie Ro­ści­sze­wo

Wikipedia


polikalizm

Po­li­ka­lizm – od­kry­te w po­ło­wie XIX wieku zja­wi­sko, po­le­ga­ją­ce na two­rze­niu przez jedną ko­lo­nię mró­wek od kilku do kil­ku­dzie­się­ciu gniazd utrzy­mu­ją­cych mię­dzy sobą łącz­ność. W obrę­bie ta­kiej roz­sia­nej ko­lo­nii nie za­cho­dzi agre­sja, na­to­miast za­miesz­ku­ją­ce różne gnia­zda mrów­ki mają wspól­ne te­ry­to­rium (pola tro­ficz­ne­go), bro­nio­ne przed in­ny­mi ko­lo­nia­mi.

Wikipedia


polikaprolaktam

Po­li­ka­pro­lak­tam, po­lia­mid-6, PA-6 – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy po­lia­mi­dów.

Wikipedia


polikardiografia

tech­ni­ka dia­gno­stycz­na ukła­du ser­co­wo-na­czy­nio­we­go opar­ta na jed­no­czes­nym za­pi­sie EKG, fo­no­kar­dio­gra­mu i pulsu ci­śnie­nia krwi


SJP.pl

Po­li­kar­dio­gra­fia – jest tech­ni­ką dia­gno­stycz­ną (grupa metod po­lie­lek­tro­gra­ficz­nych) ukła­du ser­co­wo-na­czy­nio­we­go opar­tą na rów­no­czes­nej re­je­stra­cji za­pi­su zja­wisk elek­trycz­nych, aku­stycz­nych oraz pulsu ci­śnie­nia krwi. Po­li­kar­dio­gra­fia wy­peł­nia więc lukę po­zo­sta­wio­ną przez elek­tro­kar­dio­gra­fię w za­kre­sie dia­gno­zo­wa­nia:

Wikipedia


polikarp

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Po­li­karp – imię mę­skie po­cho­dze­nia grec­kie­go. Wy­wo­dzi się od słowa "po­ly­kar­pos" oz­na­cza­ją­ce­go „płod­ny”.

Po­li­karp imie­ni­ny ob­cho­dzi 26 stycz­nia, 8 lu­te­go, 23 lu­te­go i 7 grud­nia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Umie­ra­jąc, św. Po­li­karp za­pew­niał sto­ją­cych obok, że stos, na któ­rym pło­nie, wy­da­je mu się zimny, po­nie­waż zdoła go uchro­nić od wiele gor­sze­go ognia, jakim jest ogień pie­kiel­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈlʲikarp, AS: polʹikarp

Wiktionary


polikarpek

zdrob­nie­nie od: Po­li­karp (imię mę­skie)


SJP.pl


polikarpiczny

o ro­śli­nach: wie­lo­krot­nie kwit­ną­cy i owo­cu­ją­cy


SJP.pl


polikarpik

zdrob­nie­nie od: Po­li­karp (imię mę­skie)


SJP.pl


polikarpostwo

Po­li­karp z żoną; Po­li­kar­po­wie


SJP.pl


polikarpowie

imię mę­skie


SJP.pl


polikarpowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Po­li­kar­pa lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


poliklet

grec­ki rzeź­biarz z Sy­kio­nu, żył w V w. p.n.e.


SJP.pl

Po­li­klet (Po­ly­klet) z Argos (gr. Πολύκλειτος "Polýkleitos") – grec­ki rzeź­biarz po­cho­dzą­cy z mia­sta Argos na Pe­lo­po­ne­zie, żył w la­tach 450-415 p.n.e. Two­rzył w V wieku p.n.e. także w Ate­nach i Olim­pii.

Był ucz­niem Ha­ge­la­de­sa (zwa­ne­go też Age­la­da­sem).

Wikipedia


polikliniczny

zwią­za­ny z po­li­kli­ni­ką


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z po­li­kli­ni­ką, do­ty­czą­cy po­li­kli­ni­ki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poliklinika ż.

Wiktionary


poliklinika

przy­chod­nia przy kli­ni­ce, w któ­rej prak­ty­ku­ją stu­den­ci me­dy­cy­ny


SJP.pl

Po­li­kli­ni­ka (z grec­kie­go "πόλι-ς" /póli-s/ ‘mia­sto’ i kli­ni­ka, więc wła­ści­wie szpi­tal miej­ski) – za­kład opie­ki zdro­wot­nej, udzie­la­ją­cy am­bu­la­to­ryj­nych porad le­kar­skich ogól­nych i spe­cja­li­stycz­nych, ma­ją­cy jed­no­cze­śnie za­da­nia na­u­ko­wo-dy­dak­tycz­ne. Przy­chod­nia dzia­ła­ją­ca przy kli­ni­ce, w któ­rej udzie­la­ne są po­ra­dy cho­rym i w któ­rej od­by­wa­ją prak­ty­ki stu­den­ci me­dy­cy­ny.

Wikipedia


poliklonalny

prze­ciw­cia­ła po­li­klo­nal­ne - prze­ciw­cia­ła wy­ka­zu­ją­ce różne po­wi­no­wact­wo wobec tego sa­me­go an­ty­ge­nu


SJP.pl


polikondensacja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) chem. re­ak­cja po­li­me­ry­za­cji, pod­czas któ­rej oprócz po­li­me­rów pow­sta­ją inne związ­ki che­micz­ne o małej masie ato­mo­wej;

Wiktionary

Po­li­kon­den­sa­cja – re­ak­cja po­li­me­ry­za­cji, prze­bie­ga­ją­ca stop­nio­wo i z wy­dzie­le­niem ni­sko­czą­stecz­ko­we­go pro­duk­tu ubocz­ne­go (np. wody, me­ta­no­lu, gli­ko­lu). Obec­nie od tego ter­mi­nu stop­nio­wo się od­cho­dzi, sto­su­jąc za­miast niego ter­min po­li­me­ry­za­cja stop­nio­wa. Jest on jed­nak wciąż po­pu­lar­ny w prze­my­śle.

Wikipedia


polikondensat

zwią­zek wiel­ko­czą­stecz­ko­wy pow­sta­ły na sku­tek po­li­kon­den­sa­cji


SJP.pl


polikrates

tyran Samos w la­tach 537-522 p.n.e.


SJP.pl

Po­li­kra­tes ( Πολυκράτης „po­tęż­ny wład­ca”) – tyran Samos w la­tach 537–522 p.n.e. Więk­szość wia­do­mo­ści o nim po­cho­dzi z trze­ciej księ­gi "Dzie­jów" He­ro­do­ta.

Wikipedia


polikryształ

ciało stałe zbu­do­wa­ne z licz­nych drob­nych krysz­ta­łów


SJP.pl

Po­li­krysz­tał – ciało stałe bę­dą­ce zlep­kiem wielu mo­no­krysz­ta­łów, zwa­nych do­me­na­mi kry­sta­licz­ny­mi lub ziar­na­mi. Do­me­ny w po­li­krysz­ta­le mają zwy­kle orien­ta­cję sto­cha­stycz­ną, choć w szcze­gól­nych wa­run­kach można uzy­skać po­li­krysz­ta­ły o bar­dzo re­gu­lar­nym ukła­dzie domen.

Wikipedia


polikryzys

wiele na­kła­da­ją­cych się na sie­bie kry­zy­sów


SJP.pl


polikrzem

krzem po­li­kry­sta­licz­ny


SJP.pl


polikrzemowy

→ po­li­krzem


SJP.pl

Patrz:

polikrzem

poliksen

mi­ne­rał, od­mia­na pla­ty­ny ro­dzi­mej, wy­stę­pu­ją­ca w za­sa­do­wych ska­łach mag­mo­wych oraz w niek­tó­rych pia­skach i żwi­rach


SJP.pl


poliksena

po­stać z mi­to­lo­gii grec­kiej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.

Wiktionary

Po­lik­se­na (Po­lyk­se­na, Po­ly­xe­ne, gr. Πολυξένη) – naj­młod­sza córka króla Troi Pria­ma i He­ka­be.

Homer nie umie­ścił jej w Ilia­dzie. We­dług po­e­tów cy­klicz­nych Po­lik­se­na była bran­ką Achil­le­sa i po­cie­sza­ła go po śmier­ci Pa­tro­klo­sa. Achil­les to­wa­rzy­szył Po­lik­se­nie do świą­ty­ni, wtedy wpadł w pu­łap­kę braci Po­lik­se­ny – De­i­fo­bo­sa i Pa­ry­sa – i zo­stał za­bi­ty.

Wikipedia


polikuła

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zwią­zek po­li­ga­micz­ny lub po­lia­mo­rycz­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ta osoba żyje w po­li­ku­le.

Wiktionary


polilog

roz­mo­wa wię­cej niż dwóch osób na okre­ślo­ny temat


SJP.pl


polimat

uczo­ny ma­ją­cy wszech­stron­ne wia­do­mo­ści, en­cy­klo­pe­dycz­ną wie­dzę; po­li­hi­stor


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) uczo­ny o wszech­stron­nej, en­cy­klo­pe­dycz­nej wie­dzyfakt.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) ''Obe­ryn Mar­tell - istny po­li­mat w se­ria­lu, który osią­ga suk­ces dzię­ki swo­je­mu umy­sło­wi.''

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈlʲi.mat

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) polihistor, człowiek renesansu

Wiktionary


polimer

zwią­zek che­micz­ny o dużej masie czą­stecz­ko­wej zło­żo­ny z wie­lo­krot­nie pow­tó­rzo­nych jed­no­stek zwa­nych me­ra­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. sub­stan­cja che­micz­na o bar­dzo dużej masie czą­stecz­ko­wej, skła­da­ją­ca się z merów;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­li­me­ry na­tu­ral­ne są jed­nym z pod­sta­wo­wych bu­dul­ców or­ga­niz­mów ży­wych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. polimeryzacja ż.

 przym. polimerowy

Wiktionary


polimeraza

enzym na­le­żą­cy do trans­fe­raz, wy­stę­pu­ją­cy u wszyst­kich or­ga­niz­mów ży­wych


SJP.pl


polimerazowy

→ po­li­me­ra­za


SJP.pl

Patrz:

polimeraza

polimeria

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) chem. zja­wi­sko wy­stę­po­wa­nia ato­mów lub ich grup jako wie­lo­krot­no­ści form po­je­dyn­czych (tzw. merów)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. polimeryzacja ż.

Wiktionary


polimerowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z po­li­me­rem, do­ty­czą­cy po­li­me­ru

 (1.2) wy­ko­na­ny z po­li­me­ru, za­wie­ra­ją­cy po­li­mer

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) W przy­pad­ku kom­po­zy­to­wych ma­te­ria­łów po­li­me­ro­wych se­lek­tyw­nych dla azotu można spo­dzie­wać się se­lek­tyw­no­ści wzór che­micz­ny|N2/CH4. wy­no­szą­cej 4,5 przy prze­pu­szczal­no­ści azotu 6,3 bar­re­ra […].

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. polimer m.

Wiktionary


polimeryzacja

re­ak­cja che­micz­na, w wy­ni­ku któ­rej mo­no­me­ry łączą się w dużą czą­stecz­kę - po­li­mer


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) chem. pro­ces che­micz­ny, w wy­ni­ku któ­re­go ze związ­ków o małej masie czą­stecz­ko­wej (mo­no­me­rów) pow­sta­ją związ­ki o dużej masie czą­stecz­ko­wej (po­li­me­ry);

Wiktionary

Po­li­me­ry­za­cja – re­ak­cja, w wy­ni­ku któ­rej związ­ki che­micz­ne o małej masie czą­stecz­ko­wej zwane mo­no­me­ra­mi lub mie­sza­ni­na kilku ta­kich związ­ków re­a­gu­ją same ze sobą, aż do wy­czer­pa­nia wol­nych grup funk­cyj­nych, w wy­ni­ku czego pow­sta­ją czą­stecz­ki o wie­lo­krot­nie więk­szej masie czą­stecz­ko­wej od sub­stra­tów, two­rząc

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌpɔlʲĩmɛrɨˈzat͡sʲja, AS: polʹĩmeryzacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 czas. polimeryzować

 rzecz. polimer m., polimeria ż.

Wiktionary


polimeryzacyjny

→ po­li­me­ry­za­cja


SJP.pl

Patrz:

polimeryzacja

polimetakrylan

po­li­me­ta­kry­lan me­ty­lu - two­rzy­wo syn­te­tycz­ne ter­mo­pla­stycz­ne, pro­dukt po­li­me­ry­za­cji me­ta­kry­la­nu me­ty­lu


SJP.pl


polimetakrylany

po­li­me­ta­kry­lan me­ty­lu - two­rzy­wo syn­te­tycz­ne ter­mo­pla­stycz­ne, pro­dukt po­li­me­ry­za­cji me­ta­kry­la­nu me­ty­lu


SJP.pl


polimetodyczny

obej­mu­ją­cy wiele metod, np. po­dej­ście po­li­me­to­dycz­ne


SJP.pl


polimetria

rów­no­czes­ne wy­stę­po­wa­nie kilku ro­dza­jów me­trum


SJP.pl

Nie mylić z: Po­li­ryt­mia.

Po­li­me­tria (gr. "polýs", czyli licz­ny i "me­tron", czyli miara) – ter­min mu­zycz­ny ma­ją­cy dwa zna­cze­nia:

Warto zaz­na­czyć, że po­li­me­tria może do­ty­czyć gło­sów w dwóch po­dob­nych me­trum, lecz z innym ak­cen­to­wa­niem (np. 3/4 i 6/8), choć po­wszech­nie bywa ko­ja­rzo­na z wy­mie­sza­niem nie­przy­sta­ją­cych me­trum (np. 3/4 i 4/4).

Wikipedia


polimetryczny

→ po­li­me­tria


SJP.pl

Patrz:

polimetria

polimlekowy

kwas po­lim­le­ko­wy - pre­pa­rat wy­ko­rzy­sty­wa­ny w me­dy­cy­nie este­tycz­nej, po­pra­wia­ją­cy stan skóry


SJP.pl


polimorfia

w fan­ta­sty­ce: umie­jęt­ność prze­mia­ny w zwie­rzę


SJP.pl


polimorficzność

→ po­li­mor­ficz­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest po­li­mor­ficz­ne; cecha tych, któ­rzy są po­li­mor­ficz­ni

Wiktionary

Patrz:

polimorficzny

Powiązane:

 przym. polimorficzny

 przysł. polimorficznie

Wiktionary


polimorficzny

→ po­li­mor­fizm, → po­li­mor­fia


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy różne po­sta­ci

Wiktionary

Patrz:

polimorfizm, → polimorfia

Przykłady

 (1.1) Od­mia­ny po­li­mor­ficz­ne nie są róż­ny­mi sta­na­mi sku­pie­nia, ale są róż­ny­mi fa­za­mi ma­te­rii, przej­ścia z jed­nej od­mia­ny do dru­giej są prze­mia­na­mi fa­zo­wy­mi pier­wsze­go rzędu.

 (1.1) W dużym za­kre­sie ci­śnień można wy­róż­nić co najm­niej osiem­na­ście od­mian po­li­mor­ficz­nych lodu, oz­na­cza­nych sym­bo­licz­nie cy­fra­mi rzym­ski­mi.

 (1.1) Rów­nież może skła­dać się z po­li­mor­ficz­nych, wie­lo­wod­nicz­ko­wych li­po­bla­stów z dzi­wacz­ny­mi, hi­per­chro­ma­tycz­ny­mi, pó­ło­krą­gły­mi ją­dra­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. polimorficzność ż., polimorfizm mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) różnokształtny, wielokształtny, wielopostaciowy

Wiktionary


polimorfizm

1. w bio­lo­gii: wy­stę­po­wa­nie w obrę­bie tego sa­me­go ga­tun­ku róż­nych po­sta­ci osob­ni­ków; he­te­ro­mor­fizm, wie­lo­po­sta­cio­wość;
2. w che­mii i mi­ne­ra­lo­gii: wy­stę­po­wa­nie danej sub­stan­cji w kilku po­sta­ciach kry­sta­licz­nych; wie­lo­po­sta­cio­wość;
3. po­li­mor­fizm gło­sek - moż­ność wy­po­wia­da­nia przez róż­nych użyt­kow­ni­ków da­ne­go ję­zy­ka tej samej gło­ski w nie­jed­na­ko­wy spo­sób


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) biol. zja­wi­sko szcze­gól­ne­go zróż­ni­co­wa­nia bu­do­wy osob­ni­ków i przy­sto­so­wa­nia do peł­nie­nia okre­ślo­nych ról w spo­łe­czeń­stwie;

 (1.2) chem. zja­wi­sko wy­stę­po­wa­nia róż­nych od­mian kry­sta­lo­gra­ficz­nych tej samej sub­stan­cji che­micz­nej;

 (1.3) in­form. me­cha­niz­my poz­wa­la­ją­ce pro­gra­mi­ście uży­wać war­to­ści, zmien­nych i pod­pro­gra­mów na kilka róż­nych spo­so­bów;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • po­li­mor­fizm (kry­sta­lo­gra­fia)
  • po­li­mor­fizm (in­for­ma­ty­ka)
  • po­li­mor­fizm (ge­ne­ty­ka)
  • po­li­mor­fizm (bio­lo­gia)
  • ple­o­mor­fizm cy­klicz­ny – po­li­mor­fizm drob­no­u­stro­jów
  • kod po­li­mor­ficz­ny w in­for­ma­ty­ce

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Alo­tro­pia jest szcze­gól­nym przy­pad­kiem po­li­mor­fiz­mu, czyli róż­no­po­sta­cio­wo­ści sub­stan­cji.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. polimorficzny

Wiktionary


polinejkes

w mi­to­lo­gii grec­kiej: syn Edypa i Jo­ka­sty; Po­li­nik


SJP.pl


polineuropatia

[czy­taj: po­li­neł­ro­pa­tia] za­bu­rze­nie funk­cji wielu ner­wów ob­wo­do­wych, zwy­kle bę­dą­ce ob­ja­wem ogól­no­u­stro­jo­wych np. cu­krzy­cy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. ze­spół ob­ja­wów wy­ni­kłych z usz­ko­dze­nia wielu ner­wów ob­wo­do­wych

Wiktionary

Po­li­ne­u­ro­pa­tia (lub ze­spół ob­wo­do­wy) to ze­spół usz­ko­dze­nia ner­wów ob­wo­do­wych. Może mieć wiele przy­czyn:

Po­li­ne­u­ro­pa­tia obej­mu­je swym za­się­giem roz­ma­i­te pro­ce­sy cho­ro­bo­we mo­gą­ce do­pro­wa­dzić do usz­ko­dze­nia ob­wo­do­we­go ukła­du ner­wo­we­go, który obej­mu­je nerwy ob­wo­do­we, splo­ty ner­wo­we i ko­rze­nie ner­wo­we. Wy­róż­nia się cho­ro­by zwią­za­ne z:

Wikipedia


polinez.

skrót od: po­li­ne­zyj­ski


SJP.pl


polinezja

1. część Oce­a­nii;
2. Te­ry­to­rium Za­mor­skie Po­li­nez­ji Fran­cu­skiej; Po­li­nez­ja Fran­cu­ska, te­ry­to­rium za­mor­skie Fran­cji w Oce­a­nii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. część Oce­a­nii;

Wiktionary

Po­li­nez­ja (z πολύς "polys" „licz­ny” + νῆσος "nesos" „wyspa”) – wschod­nia część Oce­a­nii, po­ło­żo­na w środ­ko­wej czę­ści Oce­a­nu Spo­koj­ne­go, po obu stro­nach rów­ni­ka i po obu stro­nach linii zmia­ny daty. Wyspy Po­li­nez­ji są po­cho­dze­nia wul­ka­nicz­ne­go lub ko­ra­lo­we­go. Kli­mat wysp jest go­rą­cy i wil­got­ny; po­ra­sta je bujna ro­ślin­ność mię­dzyz­wrot­ni­ko­wa.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ha­wa­je wcho­dzą w skład Po­li­nez­ji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔlʲĩˈnɛzʲja, AS: polʹĩnezʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Polinezyjczyk mos., Polinezyjka ż.

 przym. polinezyjski

Wiktionary


polinezyjczyk

1. miesz­ka­niec Po­li­nez­ji
2. miesz­ka­niec Po­li­nez­ji Fran­cu­skiej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Po­li­nez­ji

 (1.2) miesz­ka­niec Po­li­nez­ji Fran­cu­skiej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Polinezja ż.

:: fż. Polinezyjka ż.

 przym. polinezyjski

Wiktionary


polinezyjka

1. miesz­kan­ka Po­li­nez­ji
2. miesz­kan­ka Po­li­nez­ji Fran­cu­skiej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Po­li­nez­ji

 (1.2) miesz­ka­niec Po­li­nez­ji Fran­cu­skiej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Polinezja ż.

:: fm. Polinezyjczyk mos.

 przym. polinezyjski

Wiktionary


polinezyjski

przy­miot­nik od: Po­li­nez­ja, Po­li­nez­ja Fran­cu­ska


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) geogr. do­ty­czą­cy Po­li­nez­ji

 (1.2) geogr. do­ty­czą­cy Po­li­nez­ji Fran­cu­skiej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Polinezja ż., Polinezyjczyk m., Polinezyjka ż.

Wiktionary


poliniak

po­gard­li­wie: Polak


SJP.pl


polinik

w mi­to­lo­gii grec­kiej: syn Edypa i Jo­ka­sty; Po­li­nej­kes


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Po­li­nik – szczyt w Wy­so­kich Ta­u­rach, w Al­pach
  • Po­li­nik (Po­li­nej­kes, gr. Po­ly­ne­i­kes, łac. Po­ly­ni­ces, Po­ly­na­e­ces) – w mi­to­lo­gii grec­kiej kró­le­wicz te­bań­ski, syn Edypa
  • Po­ly­ne­i­kes – pla­ne­to­i­da o nu­me­rze ka­ta­lo­go­wym 20947

Wikipedia


polinikowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Po­li­ni­ka lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


polinkować

w in­for­ma­ty­ce: po­oz­na­czać lin­kiem, po­u­mie­szczać hi­per­łą­cza


SJP.pl


polinowo

Po­li­no­wo – osada w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie pil­skim, w gmi­nie Wy­rzysk.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa pil­skie­go.

Wikipedia


poliny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Poli lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


polinów

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Po­li­nów – dawny fol­wark szla­chec­ki na po­łud­niu Pod­la­sia
  • Po­li­nów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, po­wie­cie bial­skim, gmi­nie Janów Pod­la­ski

Wikipedia


polio

1. cięż­ka cho­ro­ba za­kaź­na ukła­du ner­wo­we­go, cho­ro­ba He­i­ne­go-Me­di­na, pa­ra­liż dzie­cię­cy;
2. wirus wy­wo­łu­ją­cy tę cho­ro­bę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) med. wirus za­pa­le­nia rogów przed­nich rdze­nia krę­go­we­go

 (1.2) med. pot. cho­ro­ba wy­wo­ły­wa­na przez wirus polio (1.1);

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do roz­poz­na­nia wy­ma­ga­ne jest ba­da­nie wi­ru­so­lo­gicz­ne płynu móz­go­wo-rdze­nio­we­go oraz stol­ca z wy­i­zo­lo­wa­niem szcze­pu szcze­pion­ko­we­go wi­ru­sa polio.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔlʲjɔ, AS: polʹi ̯o

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poliowirus, post-polio

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) poliowirus

 (1.2) choroba Heinego-Medina, heinemedina, wirusowe zapalenie rogów przednich rdzenia kręgowego, nagminne porażenie dziecięce, paraliż dziecięcy, poliomyelitis

Wiktionary


poliodontozaur

ro­dzaj di­no­za­u­ra z ro­dzi­ny tro­o­do­nów


SJP.pl


poliol

al­ko­hol ma­ją­cy w swo­jej czą­stecz­ce wię­cej niż jedną grupę hy­drok­sy­lo­wą (-OH); al­ko­hol po­li­hy­drok­sy­lo­wy, al­ko­hol wie­lo­wo­do­rot­le­no­wy


SJP.pl


poliolefina

po­li­mer za­wie­ra­ją­cy wy­łącz­nie wę­giel i wodór


SJP.pl


poliolefinowy

→ po­lio­le­fi­na


SJP.pl

Patrz:

poliolefina

poliolowy

→ po­liol


SJP.pl

Patrz:

poliol

poliomyelitis

ostra cho­ro­ba za­kaź­na wy­wo­ły­wa­na przez wirus polio, wy­stę­pu­ją­ca głów­nie u dzie­ci, pro­wa­dzą­ca do trwa­łych po­ra­żeń mię­śni koń­czyn, a także brzu­cha i klat­ki pier­sio­wej; po­ra­że­nie dzie­cię­ce; cho­ro­ba He­i­ne­go-Me­di­na; polio


SJP.pl


polioza

po­li­mer peł­nią­cy róż­no­rod­ne funk­cje w or­ga­niz­mach ży­wych, m.in. sub­stan­cji za­pa­so­wej lub bu­dul­co­wej; po­li­sa­cha­ryd


SJP.pl


polip

1. bezpł­cio­wa forma ży­cio­wa pa­rzy­deł­kow­ców;
2. wy­ra­sta­ją­cy z błon ślu­zo­wych twór pa­to­lo­gicz­ny o cha­rak­te­rze gu­zo­wa­tym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) med. pa­to­lo­gicz­ny, ła­god­ny roz­rost błony ślu­zo­wej, np. esicy, nosa lub ma­ci­cy;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) zool. osia­dła forma mor­fo­lo­gicz­na pa­rzy­deł­kow­ców;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (3.1) daw. środ. polit. po­li­cjant

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • polip – gu­zo­wa­ty twór wy­ra­sta­ją­cy z błon ślu­zo­wych
  • polip – forma mor­fo­lo­gicz­na pa­rzy­deł­kow­ców

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpɔlʲip, AS: polʹip

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. polipowatość ż.

:: zdrobn. polipek m.

 przym. polipowy, polipowaty

 temsłow. poli-

Wiktionary


polipcowy

na­stę­pu­ją­cy po lipcu


SJP.pl


polipektomia

za­bieg usu­nię­cia po­li­pa ze świa­tła prze­wo­du po­kar­mo­we­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. za­bieg usu­nię­cia po­li­pa;

Wiktionary

Po­li­pek­to­mia – za­bieg po­le­ga­ją­cy na usu­nię­ciu po­li­pa ze świa­tła prze­wo­du po­kar­mo­we­go. Może być ona wy­ko­na­na en­do­sko­po­wo.

Po­li­pek­to­mia jest sto­so­wa­na w celu pre­wen­cji raka je­li­ta gru­be­go.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌpɔlʲipɛkˈtɔ̃mʲja, AS: polʹipektõmʹi ̯a

Wiktionary


polipeptyd

pep­tyd zło­żo­ny z ponad stu ami­nok­wa­sów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bio­chem. pep­tyd, w któ­rym jest wię­cej niż dzie­sięć ami­nok­wa­sów w czą­stecz­ce;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔlʲiˈpɛptɨt, AS: polʹipeptyt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. polipeptydowość ż.

 przym. polipeptydowy

 przysł. polipeptydowo

Wiktionary


polipeptydy

pep­tyd zło­żo­ny z ponad stu ami­nok­wa­sów


SJP.pl


poliploid

or­ga­nizm ro­ślin­ny lub zwie­rzę­cy ma­ją­cy w ją­drach ko­mó­rek so­ma­tycz­nych wie­lo­krot­ność pod­sta­wo­wej licz­by chro­mo­so­mów


SJP.pl


poliploidalność

Po­li­plo­i­dal­ność – po­sia­da­nie przez dany or­ga­nizm wię­cej niż dwóch kom­plet­nych ze­sta­wów chro­mo­so­mów. Or­ga­nizm taki na­zy­wa się po­li­plo­i­dal­nym, po­li­plo­i­dem lub po­lie­u­plo­i­dem. Takie zwięk­sze­nie ilo­ści ze­sta­wów chro­mo­so­mów dzie­je się w trak­cie two­rze­nia gamet, gdy po po­dzia­le chro­mo­so­mów nie na­stą­pi po­dział ko­mór­ki.

Wikipedia


polipowaty

ma­ją­cy wła­ści­wo­ści po­li­pa (gu­zo­wa­te­go tworu)


SJP.pl


polipowy

→ polip


SJP.pl

Patrz:

polip

polipragmazja

jed­no­czes­ne sto­so­wa­nie wielu leków; wie­lo­le­ko­wość


SJP.pl

Po­li­prag­maz­ja – ter­min me­dycz­ny okre­śla­ją­cy sy­tu­a­cję, w któ­rej chory przyj­mu­je wię­cej niż kilka leków jed­no­cze­śnie. Jest to jeden z częst­szych błę­dów w le­cze­niu, pro­wa­dzą­cy m.in. do znacz­ne­go zwięk­sze­nia wy­stę­po­wa­nia nie­za­mie­rzo­nych in­te­rak­cji lek–lek lub lek–po­ży­wie­nie. Naj­czę­ściej jest to za­ży­wa­nie przez cho­re­go wielu leków rów­no­cze­śnie bez zna­jo­mo­ści me­cha­niz­mów ich dzia­ła­nia i wy­stę­pu­ją­cych mię­dzy nimi in­te­rak­cji, albo prze­pi­sy­wa­nie nad­mier­nej licz­by leków bez wy­raź­nej po­trze­by.

Wikipedia


polipropen

po­li­mer otrzy­my­wa­ny w wy­ni­ku po­li­me­ry­za­cji pro­py­le­nu, uży­wa­ny do wy­ro­bu włó­kien, folii, ar­ty­ku­łów tech­nicz­nych, itp.; po­li­pro­py­len


SJP.pl


polipropenowy

→ po­li­pro­pen


SJP.pl

Patrz:

polipropen

polipropylen

po­li­mer otrzy­my­wa­ny w wy­ni­ku po­li­me­ry­za­cji pro­py­le­nu, uży­wa­ny do wy­ro­bu włó­kien, folii, ar­ty­ku­łów tech­nicz­nych, itp.; po­li­pro­pen


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. ter­mo­pla­stycz­ny po­li­mer syn­te­tycz­ny;

Wiktionary

Po­li­pro­py­len (PP) – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, po­li­mer z grupy po­lio­le­fin, zbu­do­wa­ny z merów o wzo­rze. Otrzy­mu­je się go w wy­ni­ku ni­sko­ci­śnie­nio­wej po­li­me­ry­za­cji pro­pe­nu. Po­li­pro­py­len jest jed­nym z dwóch, obok po­lie­ty­le­nu, naj­czę­ściej sto­so­wa­nych two­rzyw sztucz­nych. Na przed­mio­tach z niego wyt­wo­rzo­nych umie­szcza się zwy­kle sym­bol PP.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. polipropen mrz.

 przym. polipropylenowy, polipropenowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) polipropen

Wiktionary


poliptoton

za­bieg sty­li­stycz­ny po­le­ga­ją­cy na pow­ta­rza­niu w wy­po­wie­dzi tego sa­me­go słowa w róż­nych for­mach de­kli­na­cyj­nych


SJP.pl

Po­lip­to­ton (gr. πολύπτωτον "polýptōton", łac. "trāductiō", pol. prze­nie­sie­nie) – fi­gu­ra re­to­rycz­na po­le­ga­ją­ca na pow­ta­rza­niu wy­ra­zu ze zmia­ną jego przy­pad­ka lub licz­by, np. "Czło­wiek czło­wie­ko­wi wil­kiem".

Wikipedia


poliptyk

1. ro­dzaj ma­lo­wi­dła lub pła­sko­rzeź­by zło­żo­nych z wielu są­sia­du­ja­cych ze sobą i po­łą­czo­nych pła­szczyzn two­rzą­cych razem zam­knię­tą ca­łosć;
2. go­tyc­ki oł­tarz zło­żo­ny z cen­tral­nie umie­szczo­nej szafy oraz wielu skrzy­deł bocz­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) szt. praca ar­ty­stycz­na skła­da­ją­ca się z wielu czę­ści two­rzą­cych jedno dzie­ło, w szcze­gól­no­ści typ wie­lo­czę­ścio­wej na­sta­wy oł­ta­rzo­wej cha­rak­te­ry­stycz­ny dla póź­ne­go go­ty­ku;

Wiktionary

Po­lip­tyk (gr. "polu" – wiele; "pty­che" – skła­dać się; gr. "po­lyp­ty­chos", łac. "po­lyp­ty­chus" – wie­lo­krot­nie zło­żo­ny) – typ na­sta­wy oł­ta­rzo­wej cha­rak­te­ry­stycz­ny dla póź­ne­go go­ty­ku.

Na­sta­wa w for­mie po­lip­ty­ku to zło­żo­na struk­tu­ra, ma­lo­wa­na lub rzeź­bio­na, skom­po­no­wa­na na kilku (kil­ku­na­stu) pła­szczyz­nach (skrzy­dła, kwa­te­ry), wią­żą­ca wiele ele­men­tów w har­mo­nij­ną ca­łość wg okre­ślo­nej kon­cep­cji ar­ty­stycz­nej i wspól­ne­go pro­gra­mu iko­no­gra­ficz­ne­go.

Wikipedia


polirybosom

kom­pleks wew­nątrz­ko­mór­ko­wy skła­da­ją­cy się z in­for­ma­cyj­ne­go kwasu ry­bo­nu­kle­i­no­we­go (mRNA) i kilku ry­bo­so­mów


SJP.pl

Po­li­ry­bo­som, po­li­som, in­for­mo­som – ze­spół ry­bo­so­mów (5–30) zwią­za­nych z jedną czą­stecz­ką mRNA i pro­wa­dzą­cych jej trans­la­cję, czyli syn­te­zę bia­łek. Od­kry­te i opi­sa­ne w 1963 r. przez, Paula Knop­fa, i. Po­li­so­my mogą wy­stę­po­wać w po­sta­ci po­je­dyn­czych zia­re­nek w cy­to­plaz­mie, bądź sy­ste­mu ry­bo­so­mów przy­cze­pio­nych do błon sia­tecz­ki śród­plaz­ma­tycz­nej szorst­kiej (ER-g).

Wikipedia


polirytmia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. jed­no­czes­ne wy­ko­ny­wa­nie dwóch lub wię­cej ryt­mów o róż­nej war­to­ści ryt­micz­nej lub me­trycz­nej, które za­cho­wu­ją swoją odręb­ność, ale współbrz­mią razem

Wiktionary

Po­li­ryt­mia ( "polýs" = licz­ny i "rhyth­mós" = rytm) – zja­wi­sko mu­zycz­ne po­le­ga­ją­ce na wy­stę­po­wa­niu róż­nych struk­tur ryt­micz­nych w jed­no­cze­śnie brzmią­cych prze­bie­gach po­szcze­gól­nych in­stru­men­tów lub gło­sów. Istot­ne jest jed­na­ko­we me­trum wszyst­kich par­tii; w prze­ciw­nym razie zja­wi­sko na­zy­wa się po­li­me­trią. Nie­miec­ki mu­zy­ko­log Hugo Rie­mann wy­róż­nił trzy typy po­li­ryt­mii:

Wikipedia


polirytmiczny

→ po­li­ryt­mia


SJP.pl

Patrz:

polirytmia

polis

w sta­ro­żyt­nej Gre­cji mia­sto-pań­stwo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. typ or­ga­ni­za­cji pań­stwa w sta­ro­żyt­nej Gre­cji, który obej­mo­wał oś­ro­dek miej­ski wraz z przy­le­gły­mi ob­sza­ra­mi;

Wiktionary

Polis (stgr. πόλις [pólis], l.mn. πόλεις [pó­le­is] – pier­wot­nie „miej­sce wa­row­ne”) – forma pań­stwa w sta­ro­żyt­nej Gre­cji.

Słowo to zwy­kle tłu­ma­czo­ne jako mia­sto-pań­stwo, nie od­da­je jed­nak zja­wi­ska dość pre­cy­zyj­nie, gdyż su­ge­ru­je ist­nie­nie pań­stwo­we­go apa­ra­tu wła­dzy oraz wska­zu­je na nie­wiel­ki zaj­mo­wa­ny ob­szar (mia­sto) jako cechę cha­rak­te­ry­stycz­ną.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Każda polis rzą­dzi­ła się włas­ny­mi pra­wa­mi, po­sia­da­ła włas­ne wła­dze usta­wo­daw­cze, wy­ko­naw­cze i są­dow­ni­cze, kul­ty­wo­wa­ła odręb­ne tra­dy­cje, oby­cza­je i świat wie­rzeń re­li­gij­nych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔlʲis, AS: polʹis

Wiktionary


polisa

do­ku­ment pot­wier­dza­ją­cy za­war­cie umowy ubez­pie­cze­nio­wej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) urz. do­ku­ment pot­wier­dza­ją­cy za­war­cie umowy ubez­pie­cze­nia;

Wiktionary

Po­li­sa – do­ku­ment, w któ­rym ubez­pie­czy­ciel pot­wier­dza za­war­cie umowy ubez­pie­cze­nia (art. 809 § 1 KC).

Po­li­sa po­win­na za­wie­rać ele­men­ty istot­ne dla umowy ubez­pie­cze­nia, takie jak:

Brak po­li­sy nie oz­na­cza au­to­ma­tycz­nie braku lub nie­waż­ność umowy ubez­pie­cze­nia. Oz­na­cza je­dy­nie, że cię­żar udo­wod­nie­nia ist­nie­nia waż­nej umowy mię­dzy stro­na­mi, spo­czy­wa na oso­bie, która do­cho­dzi świad­cze­nia (art. 6 KC).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W pol­skim sy­ste­mie po­dat­ko­wym nie ma bodź­ców dla klien­tów do za­ku­pu polis, w tym ubez­pie­czeń na życie.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) polisa ubezpieczeniowa, ubezpieczenie

Wiktionary


polisacharaza

enzym na­le­żą­cy do grupy hy­dro­laz gli­ko­zy­do­wych, ka­ta­li­zu­ją­cy hy­dro­li­tycz­ny roz­pad wią­zań gli­ko­zy­do­wych w po­li­sa­cha­ry­dach; po­lia­za


SJP.pl


polisacharazy

enzym na­le­żą­cy do grupy hy­dro­laz gli­ko­zy­do­wych, ka­ta­li­zu­ją­cy hy­dro­li­tycz­ny roz­pad wią­zań gli­ko­zy­do­wych w po­li­sa­cha­ry­dach; po­lia­za


SJP.pl


polisacharyd

zwią­zek zło­żo­ny z kilku czą­ste­czek cu­krów pro­stych po­łą­czo­nych wią­za­nia­mi gli­ko­zy­do­wy­mi; wie­lo­cu­kier


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bio­chem. sa­cha­ryd bę­dą­cy po­li­me­rem zbu­do­wa­nym z wię­cej niż 10 czę­ste­czek mo­no­sa­cha­ry­dów;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Naj­waż­niej­sze bio­lo­gicz­ne ma­kro­czą­stecz­ki to biał­ka, kwasy nu­kle­i­no­we, tłu­szcze jak rów­nież po­li­sa­cha­ry­dy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔlʲisaˈxarɨt, AS: polʹisaχaryt

Wiktionary

Powiązane:

 przym. polisacharydowy

Wiktionary


polisacharydy

zwią­zek zło­żo­ny z kilku czą­ste­czek cu­krów pro­stych po­łą­czo­nych wią­za­nia­mi gli­ko­zy­do­wy­mi; wie­lo­cu­kier


SJP.pl

Po­li­sa­cha­ry­dy, wie­lo­cu­kry, cukry zło­żo­ne – grupa wę­glo­wo­da­nów i za­ra­zem bio­po­li­me­rów, które są zło­żo­ne z merów bę­dą­cych cu­kra­mi pro­sty­mi po­łą­czo­nych wią­za­nia­mi gli­ko­zy­do­wy­mi. Sta­no­wią one ważną grupę po­li­me­rów na­tu­ral­nych wy­ko­rzy­sty­wa­nych w or­ga­niz­mach ży­wych jako ma­te­riał bu­dul­co­wy i za­pa­so­wy. Grupa ta cha­rak­te­ry­zu­je się dużą róż­no­rod­no­ścią, je­że­li cho­dzi o struk­tu­rę i miej­sce wy­stę­po­wa­nia. Do po­li­sa­cha­ry­dów i ich po­chod­nych za­li­cza się mię­dzy in­ny­mi:

Wikipedia


polisario

woj­sko­wa or­ga­ni­za­cja miesz­kań­ców Sa­ha­ry Za­chod­niej


SJP.pl


polisem

wyraz ma­ją­cy kilka zna­czeń po­wią­za­nych ze sobą, np. zamek - bu­dow­la, za­bez­pie­cze­nie, suwak


SJP.pl


polisemantyczny

ma­ją­cy wiele zna­czeń, wie­loz­nacz­ny


SJP.pl


polisemia

wie­loz­nacz­ność ję­zy­ko­wa, zja­wi­sko, w któ­rym jedno słowo ma wię­cej niż jedno zna­cze­nie


SJP.pl

Po­li­se­mia, po­li­se­man­tyzm, wie­loz­nacz­ność ( polysémie; gr. "polýs" „licz­ny”, "sêma" „znak”) – zja­wi­sko wy­ra­ża­nia róż­nych tre­ści (zna­czeń) za po­mo­cą jed­ne­go środ­ka ję­zy­ko­we­go (słowa, ciągu gło­sek). Zna­cze­nia te po­win­ny być ze sobą wza­jem­nie po­wią­za­ne (np. na za­sa­dzie me­to­ni­mii), mieć wspól­ne po­cho­dze­nie i wy­ni­kać z sensu pod­sta­wo­we­go. Zja­wi­sko po­li­se­mii, w odróż­nie­niu od ho­mo­ni­mii, za­cho­dzi w ra­mach po­je­dyn­cze­go lek­se­mu.

Wikipedia


polisemiczność

cecha cze­goś, co ma kilka zna­czeń


SJP.pl


polisemiczny

w ję­zy­koz­naw­stwie: taki, któ­re­mu można przy­pi­sać wiele zna­czeń (zwy­kle o wy­ra­zie); po­sia­da­ją­cy wiele zna­czeń, wie­loz­nacz­ny


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) rzad. po­sia­da­ją­cy wiele zna­czeń

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. polisemiczność ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wieloznaczny

Wiktionary


polisemiotyczność

→ po­li­se­mio­tycz­ny


SJP.pl

Patrz:

polisemiotyczny

polisensoryczny

an­ga­żu­ją­cy wiele zmy­słów jed­no­cze­śnie (np. wzrok, słuch, dotyk); mul­ti­sen­so­rycz­ny


SJP.pl


polisiarczek

zwią­zek nie­or­ga­nicz­ny pow­sta­ły przez roz­pu­szcze­nie siar­ki w siarcz­kach al­ka­licz­nych; wie­lo­siar­czek


SJP.pl


polisiarczki

zwią­zek nie­or­ga­nicz­ny pow­sta­ły przez roz­pu­szcze­nie siar­ki w siarcz­kach al­ka­licz­nych; wie­lo­siar­czek


SJP.pl


polisiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


polisolokata

ro­dzaj dłu­go­ter­mi­no­we­go in­stru­men­tu fi­nan­so­we­go, bę­dą­cy po­łą­cze­niem ubez­pie­cze­nia na życie i pro­duk­tu in­we­sty­cyj­ne­go


SJP.pl


polisom

do­ku­ment pot­wier­dza­ją­cy za­war­cie umowy ubez­pie­cze­nio­wej


SJP.pl


polisomnograf

urzą­dze­nie do re­je­stro­wa­nia pro­ce­sów za­cho­dzą­cych w ludz­kim or­ga­niz­mie pod­czas snu


SJP.pl


polisomnografia

ba­da­nie za­bu­rzeń snu


SJP.pl

Po­li­som­no­gra­fia (PSG) – tech­ni­ka re­je­stro­wa­nia i ba­da­nia czyn­no­ści or­ga­niz­mu ludz­kie­go w cza­sie snu. Jest pod­sta­wo­wym ba­da­niem w dia­gno­sty­ce OBS (ob­tu­ra­cyj­ne­go be­zde­chu sen­ne­go), które umoż­li­wia jego pot­wier­dze­nie. Po­le­ga na za­pi­sie pod­czas snu EEG, EKG, EOG, EMG, po­mia­rze SaO2, ru­chów od­de­cho­wych klat­ki pier­sio­wej i brzu­cha, re­je­stra­cji prze­pły­wu po­wie­trza przez drogi od­de­cho­we, chra­pa­nia, po­zy­cji ciała i ru­chów koń­czyn.

Wikipedia


polisorbat

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. farm. ro­dzaj po­li­me­ru or­ga­nicz­ne­go, ester kwasu ole­i­no­we­go uży­wa­ny jako emul­ga­tor;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z na­szych za­kła­dów po­cho­dzą po­li­sor­ba­ty uży­wa­ne do pro­duk­cji lodów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. sorbat mrz.

Wiktionary


polisowy

→ po­li­sa


SJP.pl

Patrz:

polisa

polispermia

Po­li­sper­mia – zja­wi­sko wni­ka­nia do ko­mór­ki ja­jo­wej wię­cej niż jed­ne­go plem­ni­ka. Wy­stę­pu­je po­wszech­nie u pta­ków i gadów (po­li­sper­mia na­tu­ral­na), osta­tecz­nie jed­nak i u nich tylko jedno przed­ją­drze mę­skie łączy się z żeń­skim, dzię­ki czemu zo­sta­je odt­wo­rzo­ny or­ga­nizm di­plo­i­dal­ny.

Wikipedia


polistopadowy

na­stę­pu­ją­cy po li­sto­pa­dzie


SJP.pl


polistylistyka

wspó­łist­nie­nie wielu sty­lów


SJP.pl


polistyren

najl­żej­szy ro­dzaj ter­mo­pla­sty­ku, od­por­ne­go na dzia­ła­nie wody, kwa­sów, zasad i ole­jów; pow­sta­je przez po­li­me­ry­za­cję sty­re­nu; za­mien­nie sto­su­je się nazwy hand­lo­we, a są nimi: sty­ron, sty­ro­fleks, tro­li­tul


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. po­li­mer z grupy po­lio­le­fin otrzy­my­wa­ny w pro­ce­sie po­li­me­ry­za­cji sty­re­nu;

Wiktionary

Po­li­sty­ren, PS () – po­li­mer otrzy­my­wa­ny w pro­ce­sie po­li­me­ry­za­cji sty­re­nu.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌpɔlʲiˈstɨrɛ̃n, AS: polʹistyrẽn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. polistyrenowy

Wiktionary


polistyrenowy

zro­bio­ny z po­li­sty­re­nu


SJP.pl


polisulfon

two­rzy­wo ter­mo­pla­stycz­ne od­por­ne na dzia­ła­nie kwa­sów i zasad nie­or­ga­nicz­nych oraz czyn­ni­ków at­mos­fe­rycz­nych


SJP.pl


polisyfonia

glon mor­ski z rzędu Ce­ra­mia­les; ru­recz­ni­ca


SJP.pl


polisylogizm

Po­li­sy­lo­gizm – układ ko­lej­no na­stę­pu­ją­cych po sobie sy­lo­giz­mów, taki że wnio­sek po­przed­nie­go sy­lo­giz­mu jest jedną z prze­sła­nek ko­lej­ne­go sy­lo­giz­mu.

Wikipedia


polisyndeton

kon­struk­cja skład­nio­wa, w któ­rej wszyst­kie związ­ki mię­dzy czło­na­mi zda­nia lub na­stę­pu­ją­cy­mi po sobie zda­nia­mi wy­ra­żo­ne są za po­mo­cą spój­ni­ków


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. fi­gu­ra re­to­rycz­na po­le­ga­ją­ca na łą­cze­niu wielu czę­ści wy­po­wie­dzi tym samym spój­ni­kiem;

Wiktionary

Po­li­syn­de­ton (gr. πολυσύνδετον "polysýndeton", od πολυσύνδετος "polysýndetos" „wie­lo­krot­nie zło­żo­ny”) – kon­struk­cja skład­nio­wa za­li­cza­na do figur re­to­rycz­nych, po­le­ga­ją­ca na po­łą­cze­niu współ­rzęd­nych czło­nów zda­nia lub zdań ta­ki­mi sa­my­mi spój­ni­ka­mi.

Np.: "I gnają, i pcha­ją, i po­ciąg się toczy" (Ju­lian Tuwim, "Lo­ko­mo­ty­wa").

Wikipedia

Powiązane:

 przym. polisyndetyczny

Wiktionary


poliszczuk

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wik­tor Po­li­szczuk – praw­nik i po­li­to­log
  • Lubow Po­li­szczuk – ro­syj­ska ak­tor­ka
  • Ołeh Po­li­szczuk – ukra­iń­ski pił­karz
  • My­ko­ła Po­li­szczuk – ukra­iń­ski po­li­tyk
  • Afa­na­sij Po­li­szczuk – ge­ne­rał bry­ga­dy Woj­ska Pol­skie­go
  • Mak­sym Po­li­szczuk – ukra­iń­ski ko­larz
  • Sier­giej Po­li­szczuk – ro­syj­ski ho­ke­i­sta
  • Fio­dor Po­li­szczuk – ka­zach­ski ho­ke­i­sta
  • Po­le­szczuk

Wikipedia


poliszynel

1. bo­ha­ter ko­micz­ny fran­cu­skie­go te­a­tru lalek, po­cho­dzą­cy z wło­skiej ko­me­dii dell'arte;
2. ta­jem­ni­ca po­li­szy­ne­la - ta­jem­ni­ca od dawna ogól­nie znana


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) teatr. typ ko­micz­nej po­sta­ci z fran­cu­skie­go com­me­dia dell'arte – z gar­bem, w cha­rak­te­ry­stycz­nej czar­nej masce z ha­czy­ko­wa­tym nosem;

Wiktionary

Po­li­szy­nel (fr. "po­li­chi­nel­le", wł. "pul­ci­nel­la") – po­stać gbura z wło­skiej com­me­dia dell’arte. Jego cha­rak­te­ry­stycz­ny­mi ce­cha­mi były garb, ko­micz­ne za­cho­wa­nie i głos.

Wielu utrzy­mu­je, że jest po­tom­kiem Mac­cu­sa z farsy atel­lań­skiej, a imię swe zaw­dzię­cza ko­gu­to­wi, który był przez­wi­skiem Mac­cu­sa.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Czy wiesz, który z tych ak­to­rów zagra pier­ro­ta, a który po­li­szy­ne­la?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔlʲiˈʃɨ̃nɛl, AS: polʹišỹnel

Wiktionary


polit

naz­wi­sko


SJP.pl

Polit – pol­skie naz­wi­sko.

Wikipedia


polit-poprawność

po­tocz­nie: po­praw­ność po­li­tycz­na; po­lit­po­praw­ność


SJP.pl


polit-poprawny

po­praw­ny po­li­tycz­nie; po­lit­po­praw­ny


SJP.pl


polit.

skrót od: po­li­ty­ka, po­li­tycz­ny (czy­ta­ny jako cały, od­mien­ny wyraz)


SJP.pl


politański

naz­wi­sko


SJP.pl


politbiuro

biuro po­li­tycz­ne


SJP.pl


politechniczka

stu­dent­ka po­li­tech­ni­ki


SJP.pl


politechniczny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy po­li­tech­ni­ki, zwią­za­ny z po­li­tech­ni­ką

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sto­wa­rzy­sze­nie zrze­sza stu­den­tów uczel­ni po­li­tech­nicz­nych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. politechnika ż.

Wiktionary


politechnik

wyż­sza szko­ła tech­nicz­na


SJP.pl


politechnika

wyż­sza szko­ła tech­nicz­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) uczel­nia wyż­sza o sta­tu­sie uni­wer­sy­tec­kim i pro­fi­lu tech­nicz­nym;

Wiktionary

Po­li­tech­ni­ka ( "polýtechnos" – bie­gły w wielu sztu­kach) – ro­dzaj uczel­ni aka­de­mic­kiej o pro­fi­lu tech­nicz­nym, na­sta­wio­nej na in­ter­dy­scy­pli­nar­ny kie­ru­nek kształ­ce­nia, za­pew­nia­ją­ca moż­li­wość uzy­ska­nia ty­tu­łów za­wo­do­wych in­ży­nier i ma­gi­ster in­ży­nier oraz stop­ni na­u­ko­wych dok­tor nauk tech­nicz­nych i dok­tor ha­bi­li­to­wa­ny nauk tech­nicz­nych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­li­tech­ni­ka Świę­to­krzy­ska znaj­du­je się w Kiel­cach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔlʲiˈtɛxʲɲika, AS: polʹiteχʹńika

Wiktionary

Powiązane:

 przym. politechniczny, politechnizacja

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. polibuda

Wiktionary


politechnizacja

sze­rze­nie w spo­łe­czeń­stwie zna­jo­mo­ści za­gad­nień i za­sto­so­wań współ­czes­nej tech­ni­ki


SJP.pl


politeista

wyz­naw­ca po­li­te­iz­mu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. czło­wiek wyz­na­ją­cy po­li­te­izm, wie­rzą­cy w wielu bogów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔlʲitɛˈjista, AS: polʹitei ̯ista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. politeizm m.

:: fż. politeistka ż.

 przym. politeistyczny

Wiktionary


politeistka

→ po­li­te­i­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. ko­bie­ta wyz­na­ją­ca po­li­te­izm, wie­rzą­ca w wielu bogów

Wiktionary

Patrz:

politeista

Powiązane:

 rzecz. politeizm m., politeista m.

 przym. politeistyczny

 przysł. politeistycznie

Wiktionary


politeistyczny

→ po­li­te­izm


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z po­li­te­iz­mem, wła­ści­wy po­li­te­iz­mo­wi i/lub po­li­te­i­stom

Wiktionary

Patrz:

politeizm

Przykłady

 (1.1) Wy­ją­wszy Pa­le­sty­nę, gdzie za­ko­rze­nio­ny był głę­bo­ko mo­no­te­izm, wszyst­kie ludy zjed­no­czo­ne pod wła­dzą rzym­ską wyz­na­wa­ły re­li­gie po­li­te­i­stycz­ne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔlʲitɛjiˈstɨt͡ʃnɨ, AS: polʹitei ̯istyčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. politeizm m., politeista m., politeistka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wielobożny, daw. wielobogi, wielobożeński

Wiktionary


politeizm

wiara w wielu bogów, wie­lo­bó­stwo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rel. wie­lo­bó­stwo, kult wielu bogów;

Wiktionary

Po­li­te­izm (z πολύς "polys" – „licz­ny” + θεός "theos" – „bóg”), wie­lo­bó­stwo – wiara w ist­nie­nie wielu bóstw (np. re­li­gia Sło­wian, re­li­gia sta­ro­żyt­nej Gre­cji, sta­ro­żyt­ne­go Rzymu, sta­ro­żyt­ne­go Egip­tu, wie­rze­nia Az­te­ków, shintō, niek­tó­re odła­my hin­du­iz­mu), prze­ciw­sta­wia­na mo­no­te­iz­mo­wi, czyli wie­rze w jed­ne­go boga.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌpɔlʲiˈtɛjism̥, AS: polʹitei ̯ism̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. politeista m., politeistka ż.

 przym. politeistyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wielobóstwo

Wiktionary


politeja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) oby­wa­tel­stwo, prawa oby­wa­tel­skie

 (1.2) polit. ustrój wy­roż­nio­ny przez Ary­sto­te­le­sa, w za­ło­że­niach cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się rzą­da­mi (wielu) oby­wa­te­li dla dobra ogółu;

Wiktionary

Po­li­te­ja (πολιτεία) to grec­kie po­ję­cie myśli po­li­tycz­nej, znane szcze­gól­nie z prac Pla­to­na oraz Ary­sto­te­le­sa. Wy­wo­dzo­ne od słowa "polis" („pań­stwo-mia­sto”), ma sze­reg zna­czeń, od „praw oby­wa­te­li” po „formę ustro­ju”.

Tłu­ma­cze­nie słowa grec­kie­go na język pol­ski.

Wikipedia


politerapia

te­ra­pia z za­sto­so­wa­niem wię­cej niż jed­ne­go leku


SJP.pl

Po­li­te­ra­pia, le­cze­nie sko­ja­rzo­ne, te­ra­pia sko­ja­rzo­na – ku­ra­cja wię­cej niż jedną me­to­dą w tym samym cza­sie, naj­czę­ściej dwoma lub kil­ko­ma środ­ka­mi far­ma­ko­lo­gicz­ny­mi.

Le­cze­nie może do­ty­czyć jed­nej cho­ro­by lub kilku cho­rób jed­no­cze­śnie. Może to być kilka leków o róż­nym dzia­ła­niu lub jeden pre­pa­rat za­wie­ra­ją­cy w sobie kilka róż­nych, ale do­bra­nych wła­ści­wie do le­czo­nej cho­ro­by, sub­stan­cji czyn­nych.

Wikipedia


politereftalan

po­li­te­ref­ta­lan ety­le­nu - ter­mo­pla­stycz­ny po­lie­ster kwasu te­ref­ta­lo­we­go i gli­ko­lu ety­le­no­we­go, sto­so­wa­ny do wy­ro­bu włó­kien weł­no­po­dob­nych, folii elek­tro­i­zo­la­cyj­nych oraz czę­ści ma­szyn elek­trycz­nych


SJP.pl


politerm

or­ga­nizm po­trze­bu­ją­cy wy­so­kiej tem­pe­ra­tu­ry do pra­wi­dło­we­go roz­wo­ju


SJP.pl


politermiczny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) ekol. ce­chu­ją­cy się to­le­ran­cją w sto­sun­ku do wy­so­kich tem­pe­ra­tu­ry

Wiktionary


politewski

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który po­zo­stał po Lit­wie, Lit­wi­nach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­wro­ty Lit­wi­nów wy­wo­ły­wa­ły wzrost na­pię­cia, gdyż po­li­tew­skie go­spo­dar­stwa czę­sto zaj­mo­wa­li już Po­la­cy.

Wiktionary


politgramota

po­glą­dy po­li­tycz­ne na­rzu­ca­ne przez kogoś jako je­dy­ne po­praw­ne


SJP.pl


politkowski

naz­wi­sko


SJP.pl


politoksykoman

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) med. psych. osoba uza­leż­nio­na od kilku sub­stan­cji che­micz­nych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Od­dziel­ną grupę two­rzą po­li­tok­sy­ko­ma­nie i uży­wa­nie nar­ko­ty­ków, któ­re­mu to­wa­rzy­szą za­bu­rze­nia psy­cho­tycz­ne, am­ne­stycz­ne i ma­ja­cze­nia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. politoksykomania ż.

:: fż. politoksykomanka ż.

 przym. politoksykomański

Wiktionary


politoksykomania

jed­no­czes­ne na­du­ży­wa­nie sub­stan­cji psy­cho­ak­tyw­nych z róż­nych grup, np. al­ko­ho­lu, ben­zo­dia­ze­pin, ma­ri­hu­a­ny itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. psych. przyj­mo­wa­nie wielu uży­wek naraz

 (1.2) med. psych. uza­leż­nie­nie od wielu sub­stan­cji psy­cho­ak­tyw­nych naraz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) jeśli je­szcze wziąć pod uwagę po­li­tok­sy­ko­ma­nię, czyli zwy­czaj mie­sza­nia przez im­pre­zo­wi­czów do­pa­la­czy i al­ko­ho­li, wa­rian­ty dzia­ła­nia na or­ga­nizm mnożą się.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. politoksykoman mos., politoksykomanka ż.

 przym. politoksykomański

Wiktionary


politolog

spe­cja­li­sta w za­kre­sie po­li­to­lo­gii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie po­li­to­lo­gii

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) spe­cja­list­ka w dzie­dzi­nie po­li­to­lo­gii

Wiktionary

Po­li­to­log – ab­sol­went stu­diów na kie­run­ku po­li­to­lo­gia i po­krew­nych (po­li­ty­ka spo­łecz­na, eu­ro­pe­i­sty­ka, nauki po­li­tycz­ne), osoba po­sia­da­ją­ca wie­dzę na­u­ko­wą w za­kre­sie po­li­to­lo­gii.

Za jed­ne­go z pier­wszych po­li­to­lo­gów można uznać Ar­ty­sto­te­le­sa, który prze­szedł do hi­sto­rii po­li­to­lo­gii swym dzie­łem "Po­li­ty­ka".

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. politologia ż., politolożka ż.

 przym. politologiczny

 przysł. politologicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) pot. politolożka

Wiktionary


politologia

dzie­dzi­na nauki zaj­mu­ją­ca się po­li­ty­ką i spo­so­ba­mi spra­wo­wa­nia wła­dzy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauk. nauka zaj­mu­ją­ca się ogól­nie po­ję­tą po­li­ty­ką;

Wiktionary

Po­li­to­lo­gia, nauki po­li­tycz­ne, nauki o po­li­ty­ce, nauka o po­li­ty­ce (z gr. πολιτικά "politiká" „spra­wy mia­sta, pań­stwa”[1] od πόλις "polis" – „mia­sto-pań­stwo” oraz λόγος, "logos", „rozum, słowo, myśl”; po­li­ti­cal scien­ce, scien­ces po­li­ti­qu­es) – nauka spo­łecz­na zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem zja­wisk po­li­tycz­nych, po­przez ich opis i wy­ja­śnia­nie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Będę stu­dio­wał po­li­to­lo­gię.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔlʲitɔˈlɔɟja, AS: polʹitoloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. politolog m.

 przym. politologiczny

 przysł. politologicznie

Wiktionary


politologiczny

przy­miot­nik

 (1.1) przym. od po­li­to­lo­gia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔlʲitɔlɔˈɟit͡ʃnɨ, AS: polʹitoloǵičny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. politologia ż., politolog m.

 przysł. politologicznie

Wiktionary


politolożka

→ po­li­to­log


SJP.pl

Patrz:

politolog

politonalność

Po­li­to­nal­ność – tech­ni­ka kom­po­zy­tor­ska po­le­ga­ją­ca na jed­no­czes­nym sto­so­wa­niu dwóch (bi­to­nal­ność) lub kilku to­na­cji lub try­bów w róż­nych gło­sach. W jaz­zie znana także jako „upper struc­tu­re”.

Struk­tu­ry bi­to­nal­ne sto­so­wał m.in. Béla Bar­tók w "Ba­ga­te­lach" (1908), Igor Stra­win­ski w "Pie­trusz­ce" (1911) i Sier­giej Pro­kof­jew w "Sar­kaz­mach" (1912–1914).

Wikipedia


politop

uo­gól­nie­nie na do­wol­ną licz­bę wy­mia­rów po­ję­cia wie­lo­ką­ta w dwóch wy­mia­rach i wie­lo­ścia­nu w trzech; wie­lo­ko­mór­ka


SJP.pl


politopowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) ekol. ce­chu­ją­cy się małą to­le­ran­cją w sto­sun­ku do czyn­ni­ków śro­do­wi­ska i wy­stę­pu­ją­cy je­dy­nie w wa­run­kach o du­żych ilo­ściach da­nych czyn­ni­ków

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. politop

Wiktionary


politowanie

po­li­to­wać się - po­tocz­nie: zli­to­wać się nad kimś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) książk. współ­czu­cie, li­tość, czę­sto po­łą­czo­ne z lek­ce­wa­że­niem lub po­błaż­li­wo­ścią

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z po­li­to­wa­niem opo­wia­dał o pro­ble­mach fi­nan­so­wych swo­ich pra­cow­ni­ków, sam sto­łu­jąc się w naj­lep­szych re­sta­u­ra­cjach.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. litościwy

 rzecz. litość ż.

Wiktionary


politować

po­li­to­wać się - po­tocz­nie: zli­to­wać się nad kimś


SJP.pl


politowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


politowski

naz­wi­sko


SJP.pl


politpoprawność

po­tocz­nie: po­praw­ność po­li­tycz­na; polit-po­praw­ność


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. so­cjol. po­praw­ność po­li­tycz­na

Wiktionary

Powiązane:

 przym. politpoprawny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. polit-poprawność

Wiktionary


politpoprawny

po­praw­ny po­li­tycz­nie; polit-po­praw­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pejor. po­praw­ny po­li­tycz­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tak się jed­nak skła­da, że śro­do­wi­ska przyz­na­ją­ce się do li­be­ral­nej ety­kiet­ki w swo­jej po­lit­po­praw­nej pryn­cy­pial­no­ści za­cho­wu­ją iście cze­ki­stow­ską czuj­ność.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔlʲitpɔˈpravnɨ, AS: polʹitpopravny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. politpoprawność ż.

 przysł. politpoprawnie

Wiktionary


politropa

linia na wy­kre­sie ter­mo­dy­na­micz­nym przed­sta­wia­ją­ca prze­mia­nę po­li­tro­po­wą


SJP.pl


politruczka

→ po­li­truk


SJP.pl

Patrz:

politruk

politruk

za­stęp­ca przy­wód­cy do spraw po­li­tycz­nych w woj­sku ra­dziec­kim; zam­po­lit


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. ofi­cer po­li­tycz­ny w daw­nej armii ra­dziec­kiej bądź w ar­miach in­nych państw ko­mu­ni­stycz­nych;

 (1.2) pot. po­gard. osoba zaj­mu­ją­ca się sze­rze­niem pro­pa­gan­dy

Wiktionary

Po­li­truk (skrót od политический руководитель, politíczeskij rukowodítiel – kie­row­nik po­li­tycz­ny) – ofi­cer po­li­tycz­ny, pier­wot­nie (1919–1942, z przer­wa­mi) funk­cja osoby kie­ru­ją­cej pracą po­li­tycz­no-wy­cho­waw­czą w po­dod­dzia­łach Armii Czer­wo­nej i Floty ZSRR. W si­łach zbroj­nych ZSRR w la­tach 1935–1942 także sto­pień woj­sko­wy w kor­pu­sie ofi­ce­rów po­li­tycz­nych wszyst­kich ro­dza­jów wojsk, bez­poś­red­nio wyż­szy od stop­nia młod­szy po­li­truk, bez­poś­red­nio niż­szy od stop­nia star­szy po­li­truk ( старший политрук).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wy­de­le­go­wa­ni po­li­tru­cy, agi­ta­to­rzy i lek­to­rzy pro­wa­dzą z lud­no­ścią roz­mo­wy uś­wia­da­mia­ją­ce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈlʲitruk, AS: polʹitruk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. politructwo n.

 czas. rzad. politruczyć

 przym. politruczy

Wiktionary


polittechnologia

wy­ko­rzy­sta­nie tech­no­lo­gii w za­rzą­dza­niu pro­ce­sa­mi po­li­tycz­ny­mi


SJP.pl


politura

1. rozt­wór ży­wi­cy sto­so­wa­ny do po­kry­wa­nia po­wierzch­ni drew­na;
2. gład­ka, bły­szczą­ca po­wło­ka na drew­nia­nej po­wierzch­ni, pow­sta­ła po wysch­nię­ciu ta­kie­go rozt­wo­ru


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spi­ry­tu­so­wy rozt­wór sze­la­ku, uży­wa­ny głów­nie w me­blar­stwie, słu­żą­cy do wy­kań­cza­nia po­wierzch­ni drew­na;

 (1.2) po­wło­ka z po­li­tu­ry (1.1)

 (1.3) przen. coś, co jest przy­kryw­ką dla praw­dzi­we­go stanu rze­czy

Wiktionary

Po­li­tu­ra – spi­ry­tu­so­wy rozt­wór sze­la­ku uży­wa­ny w me­blar­stwie do wy­kań­cza­nia po­wierzch­ni drew­na. Tech­ni­ka wy­kań­cza­nia po­wierzch­ni zwana po­li­tu­ro­wa­niem znana jest od XVII w. W Pol­sce ten ro­dzaj wy­koń­cze­nia roz­po­wszech­nił się w la­tach 20. i 30. XIX w.

Nie wy­stę­pu­je jedna re­cep­tu­ra na spo­rzą­dze­nie po­li­tu­ry.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Oj­ciec zwil­żył szma­tę pa­ro­ma kro­pla­mi po­li­tu­ry i tak wrzu­cił pod bla­chę.

 (1.2) Były to stoły, krze­sła, sto­li­ki, ze­ga­ry, które je­szcze nie­daw­no przy­po­mi­na­ły stare ru­pie­cie, teraz zaś, wy­le­czo­ne przez pana Klek­sa, lśni­ły, po­ły­ski­wa­ły świe­żut­ką po­li­tu­rą i wy­glą­da­ły jak nowe.

 (1.3) A skra­pla się ona w re­we­la­cji na temat dzi­ko­ści i nie­do­stęp­no­ści Czar­ne­go Lądu, ale - o czym dzi­siaj wiemy coraz le­piej - w wie­dzy o esen­cjal­nej dzi­ko­ści i nie­o­kiełz­na­nia w sercu Bia­łe­go Czło­wie­ka. A więc tego wszyst­kie­go, co sku­tecz­nie kryło się za cy­wi­li­za­cyj­ną po­li­tu­rą.

 (1.3) Brzmiał tak, jak gdyby od­pry­sła z niego cała ak­tor­ska po­li­tu­ra.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. politurowanie n., nitropolitura ż.

 czas. politurować ndk.

 przym. politurowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) maska, przykrywka, pozór

Wiktionary


politurowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­li­tu­ro­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. politurować ndk.

 rzecz. politura ż.

Wiktionary


politurować

po­kry­wać po­li­tu­rą


SJP.pl


politycyzacja

rzad­ko: na­da­wa­nie cze­muś cha­rak­te­ru po­li­tycz­ne­go, pod­po­rząd­ko­wy­wa­nie cze­goś celom po­li­tycz­nym; po­li­ty­za­cja


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. polit. na­da­wa­nie cha­rak­te­ru po­li­tycz­ne­go

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. politycyzm mrz., polityk mos., polityka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) polityzacja

Wiktionary


polityczka

1. po­tocz­nie: ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się za­wo­do­wo po­li­ty­ką;
2. żar­to­bli­wie lub iro­nicz­nie: po­li­ty­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rzad. ko­bie­ta po­li­tyk

 (1.2) zdrobn. od: po­li­ty­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pani re­dak­tor, je­stem po­li­tycz­ką i w po­li­ty­ce trze­ba się umieć wzno­sić ponad oso­bi­ste, że tak po­wiem, urazy.

 (1.2) To, co robi rząd, to nie jest po­li­ty­ka, tylko – po­li­ty­kier­stwo albo po­li­tycz­ka dla ma­łych dzie­ci w pia­skow­ni­cy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔlʲiˈtɨt͡ʃka, AS: polʹityčka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. polityk ż./mos.

Wiktionary


polityczna

po­tocz­nie: więź­niar­ka po­li­tycz­na


SJP.pl


politycznie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób do­ty­czą­cy po­li­ty­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Służ­by spe­cjal­ne, KGB, mi­li­cja, wy­ni­szcza­ją reszt­ki po­li­tycz­nie ak­tyw­nej mło­dzie­ży.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. polityk m., polityka ż., polityczność ż.

 przym. polityczny

Wiktionary


polityczniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: po­li­tycz­nie


SJP.pl


polityczniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: po­li­tycz­ny


SJP.pl


polityczno-dynastyczny

do­ty­czą­cy po­li­ty­ki dy­na­stycz­nej, zwią­za­ny z po­li­ty­ką dy­na­stycz­ną


SJP.pl


polityczność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest po­li­tycz­ne; cecha tych, któ­rzy są po­li­tycz­ni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. polityczny

 przysł. politycznie

 rzecz. polityka ż.

Wiktionary


polityczny

1. do­ty­czą­cy za­gad­nień do­ty­czą­cych za­rzą­dza­nia pań­stwem;
2. zgod­ny z za­sa­da­mi grzecz­no­ści i uni­ka­ją­cy kon­flik­tów


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy po­li­ty­ki, zwią­za­ny z po­li­ty­ką, na­sta­wio­ny na osią­gnię­cie ko­rzy­ści w po­li­ty­ce

 (1.2) przest. do­brze wy­cho­wa­ny, umie­ją­cy wła­ści­wie się za­cho­wać, po­tra­fią­cy się zna­leźć

 (1.3) przest. za­cho­wu­ją­cy się roz­waż­nie, roz­trop­nie, in­te­li­gent­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W te­le­wiz­ji na­da­no nową au­dy­cję po­li­tycz­ną, w któ­rej o po­li­ty­ce za­gra­nicz­nej dy­sku­to­wa­li przed­sta­wi­cie­le rządu i opo­zy­cji.

 (1.1) Za­rzu­ty mi­ni­stra spra­wied­li­wo­ści, ja­ko­bym miał wziąć ła­pów­kę, są czy­sto po­li­tycz­ne, bo nie przed­sta­wio­no na to żad­nych do­wo­dów i chce się mnie po pro­stu skom­pro­mi­to­wać przed wy­bo­ra­mi.

 (1.2) — Widzę, że z waści ka­wa­ler po­li­tycz­ny, a i dow­cip u wasz­mo­ści też nie­po­śled­ni – odez­wał się z kąta gruby szlach­cic.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔlʲiˈtɨt͡ʃnɨ, AS: polʹityčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. polityka ż., polityk m., polityczka ż., politykowanie n., upolitycznianie n., upolitycznienie n., polityczność ż.

 czas. politykować ndk., upolityczniać ndk., upolitycznić dk.

 przysł. politycznie

 przym. politycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) taktowny, uprzejmy

 (1.3) roztropny, rozważny

Wiktionary


polityk

1. osoba zaj­mu­ją­ca się za­wo­do­wo po­li­ty­ką;
2. prze­sta­rza­łe: czło­wiek spryt­ny, prze­bie­gły, układ­ny; dy­plo­ma­ta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba zaj­mu­ją­ca się po­li­ty­ką

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się po­li­ty­ką

Wiktionary

Po­li­tyk – osoba dzia­ła­ją­ca w sfe­rze po­li­ty­ki, którą w kla­sycz­nym ro­zu­mie­niu poj­mu­je się jako dą­że­nie do re­a­li­za­cji idei "Dobra" (Pla­ton), lub ro­dzaj sztu­ki rzą­dze­nia pań­stwem, któ­rej celem jest dobro wspól­ne (Ary­sto­te­les) a przy­po­rząd­ko­wa­nie dzia­ła­nia temu ce­lo­wi osta­tecz­ne.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ten znany po­li­tyk umie przy­cią­gnąć uwagę zwy­kłych ludzi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈlʲitɨk, AS: polʹityk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. polityka ż., politykowanie n., upolitycznienie n., upolitycznianie n., politykier m., politykierstwo n., rozpolitykowanie n.

:: fż. polityczka ż.

 czas. upolityczniać ndk., upolitycznić dk., politykować ndk., rozpolitykować dk.

 przym. polityczny, upolityczniony, politykierski

 przysł. politycznie, politykiersko

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) pot. polityczka

Wiktionary


polityka

1. dzia­łal­ność władz pań­stwo­wych;
2. dzia­łal­ność ja­kiejś grupy spo­łecz­nej lub par­tii ma­ją­ca na celu zdo­by­cie i utrzy­ma­nie wła­dzy pań­stwo­wej;
3. spo­sób dzia­ła­nia osoby lub grupy osób kie­ru­ją­cych jakąś in­sty­tu­cją lub or­ga­ni­za­cją;
4. zręcz­ne i dy­plo­ma­tycz­ne dzia­ła­nie w celu osią­gnię­cia okre­ślo­nych celów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ca­łoksz­tałt dzia­łań ja­kiejś grupy, par­tii po­li­tycz­nej lub or­ga­ni­za­cji zwią­za­nych z dą­że­niem do zdo­by­cia i utrzy­ma­nia wła­dzy;

 (1.2) sy­stem od­gór­nie wpro­wa­dzo­nych zasad

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. i B. lp. od: po­li­tyk

Wiktionary

Po­li­ty­ka (z gr. πολιτικά "politiká" „spra­wy mia­sta, pań­stwa” od πόλις "polis" „mia­sto-pań­stwo”) – po­ję­cie z za­kre­su nauk spo­łecz­nych, ro­zu­mia­ne na wiele spo­so­bów ze wzglę­du na swoją wie­lo­a­spek­to­wość i zło­żo­ność. De­fi­nio­wa­ne jest na różne spo­so­by, za­leż­nie od wy­bra­nej kon­cep­cji.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie in­te­re­su­je mnie po­li­ty­ka, uwa­żam, że wszy­scy po­li­ty­cy w rzą­dzie i opo­zy­cji to oszu­ści.

 (1.2) Po­li­ty­ka „zero to­le­ran­cji” no­wo­jor­skie­go bur­mi­strza Giu­lia­nie­go przy­nio­sła we­dług jej zwo­len­ni­ków znacz­ny spa­dek prze­stęp­czo­ści.

 (1.2) Po­li­ty­ka haseł w na­szej fir­mie wy­mu­sza zmia­nę hasła co 30 dni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈlʲitɨka, AS: polʹityka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. polityzacja ż., politycyzacja ż., polityk m., polityczka ż., politykowanie n., politykierstwo n., politykier m., polityczność ż., niepolityczność ż., upolitycznianie n., upolitycznienie n.

 czas. upolityczniać ndk., upolitycznić dk., politykować ndk.

 przym. polityczny

 przysł. politycznie

Wiktionary


politykant

osoba ama­tor­sko zaj­mu­ją­ca się po­li­ty­ką


SJP.pl


politykier

po­gard­li­wie, lek­ce­wa­żą­co: po­li­tyk, któ­re­go dzia­łal­ność oce­nia­na jest ne­ga­tyw­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pejor. źle oce­nia­ny po­li­tyk

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ten po­li­ty­kier stał się pre­zy­den­tem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔlʲiˈtɨcɛr, AS: polʹityḱer

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. politykierstwo n., polityk mos./ż.

 przym. politykierski

Wiktionary


politykierka

→ po­li­ty­kier


SJP.pl

Patrz:

politykier

politykierski

→ po­li­ty­kier


SJP.pl

Patrz:

politykier

politykierstwo

dzia­łal­ność po­li­tycz­na oce­nia­na ne­ga­tyw­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) po­gard. za­cho­wa­nie po­li­ty­ków ma­ją­ce na celu tylko zdo­by­cie po­pu­lar­no­ści

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Lo­kal­ne po­li­ty­kier­stwo wro­giem pracy or­ga­nicz­nej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔlʲitɨˈcɛrstfɔ, AS: polʹityḱerstfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. politykier m., polityk m., polityka ż.

 przym. politykierski

Wiktionary


politykomania

prze­sad­na fa­scy­na­cja po­li­ty­ką


SJP.pl


politykować

1. po­tocz­nie: roz­ma­wiać na te­ma­ty po­li­tycz­ne;
2. zaj­mo­wać się po­li­ty­ką;
3. po­stę­po­wać spryt­nie i w prze­my­śla­ny spo­sób, by się ni­ko­mu nie na­ra­zić


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) iron. zaj­mo­wać się po­li­ty­ką w spo­sób ama­tor­ski, prze­sad­ny lub nie­kon­struk­tyw­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­miast dzia­łać, oni tylko po­li­ty­ku­ją od rana do wie­czo­ra.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. politykowanie n., polityk mos./ż.

 przym. polityczny

Wiktionary


politypia

Po­li­ty­pia – po­li­mor­fizm po­le­ga­ją­cy na tym, że iden­tycz­ne war­stwy sieci kry­sta­licz­nej tego sa­me­go mi­ne­ra­łu ukła­da­ją się na sobie w róż­no­ra­ki spo­sób. Skut­kiem tego są osob­ne mi­ne­ra­ły o róż­nym typie struk­tu­ral­nym. Po­cią­ga to za sobą także zmia­nę okre­su iden­tycz­no­ści sieci kry­sta­licz­nej w kie­run­ku pro­sto­pa­dłym do pła­szczyz­ny war­stwy, czyli zgod­nie z osią kry­sta­lo­gra­ficz­ną Z. Okres iden­tycz­no­ści ("pe­riod iden­tycz­no­ści") jest wie­lo­krot­no­ścią gru­bo­ści po­je­dyn­czej war­stwy.

Wikipedia


polityzacja

na­da­wa­nie cze­muś cha­rak­te­ru po­li­tycz­ne­go, pod­po­rząd­ko­wy­wa­nie cze­goś celom po­li­tycz­nym; po­li­ty­cy­za­cja


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. polit. na­da­wa­nie cha­rak­te­ru po­li­tycz­ne­go

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. politycyzm mrz., polityk mos., polityka ż.

 czas. upolityczniać ndk., upolityczniać się ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) politycyzacja, upolitycznianie

Wiktionary


polityzować

na­da­wać cze­muś cha­rak­ter po­li­tycz­ny


SJP.pl


poliuretanowy

przy­miot­nik od: po­liu­re­tan


SJP.pl


poliuretany

Po­liu­re­ta­ny (skrót PUR lub PU) – po­li­me­ry pow­sta­ją­ce w wy­ni­ku ad­dy­cyj­nej po­li­me­ry­za­cji wie­lo­funk­cyj­nych izo­cy­ja­nia­nów z po­lio­la­mi. Cechą wy­róż­nia­ją­cą po­liu­re­ta­ny od in­nych po­li­me­rów jest wy­stę­po­wa­nie w ich głów­nych łań­cu­chach ugru­po­wa­nia ure­ta­no­we­go [−O−CO−NH−]. Z for­mal­ne­go punk­tu wi­dze­nia po­liu­re­ta­ny są estro­wo-ami­do­wy­mi po­chod­ny­mi kwasu wę­glo­we­go.

Wikipedia


poliuria

zwięk­sze­nie dzien­nej ilo­ści wy­da­lo­ne­go moczu po­wy­żej normy fiz­jo­lo­gicz­nej wsku­tek za­bu­rzeń hor­mo­nal­nych bądź cho­rób nerek; wie­lo­mocz


SJP.pl


poliwalencja

sto­pień przy­czep­no­ści opon


SJP.pl


poliwalentny

ma­ją­cy wiele róż­nych war­to­ści, zna­czeń, za­sto­so­wań, zalet; mul­ti­wa­lent­ny


SJP.pl


poliwinylopirolidon

pro­dukt po­li­me­ry­za­cji wi­ny­lo­pi­ro­li­do­nu, roz­pu­szczal­ny w wo­dzie oraz w rozt­wo­rze fiz­jo­lo­gicz­nym


SJP.pl


poliwęglan

typ po­lie­strów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. ro­dzaj po­lie­strów, estry kwasu wę­glo­we­go;

Wiktionary


poliwęglanowy

przy­miot­nik od: po­li­wę­glan


SJP.pl


poliwęglany

typ po­lie­strów


SJP.pl

Po­li­wę­gla­ny ("PC", z po­ly­car­bo­na­tes) – grupa po­li­me­rów z grupy po­lie­strów, bę­dą­ce for­mal­nie estra­mi kwasu wę­glo­we­go. Po­li­wę­gla­ny są amor­ficz­ny­mi, ter­mo­pla­stycz­ny­mi (for­mo­wa­ny­mi przez wtry­ski­wa­nie i wy­tła­cza­nie na go­rą­co) two­rzy­wa­mi sztucz­ny­mi o bar­dzo do­brych włas­no­ściach me­cha­nicz­nych, szcze­gól­nie udar­no­ści i dużej przez­ro­czy­sto­ści.

Wikipedia


polizać

liz­nąć kilka razy, dot­knąć cze­goś ję­zy­kiem


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. lizać)

 (1.1) po­cią­gnąć ję­zy­kiem po czymś

 (1.2) przen. je­dy­nie spró­bo­wać cze­goś

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny po­li­zać się (ndk. lizać się)

 (2.1) po­cią­gnąć ję­zy­kiem po włas­nej skó­rze

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zna­czek na­le­ży po­li­zać tylko z jed­nej stro­ny.

 (1.2) Gał­gan po­li­zał kon­fi­tur, ale mu były chyba za kwa­śne.

 (2.1) Szcze­nię po­li­za­ło się po łapie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lizanie n., polizanie n., lizusostwo n.

 czas. przelizać, lizać ndk., liznąć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) liznąć

Wiktionary


poliński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alek­san­der Po­liń­ski – pol­ski hi­sto­ryk mu­zy­ki i kry­tyk mu­zycz­ny
  • Jan Po­liń­ski – pol­ski ar­ty­sta gra­fik, ar­chi­tekt wnętrz
  • Krzysz­tof Po­liń­ski – pol­ski per­ku­si­sta, muzyk se­syj­ny, aran­żer
  • Ro­mu­ald Po­liń­ski – pol­ski eko­no­mi­sta, na­u­czy­ciel aka­de­mic­ki, urzęd­nik
  • Wła­dy­sław Po­liń­ski – pol­ski zo­o­log i ma­la­ko­log

Wikipedia


polje

duże za­głę­bie­nie w te­re­nie, pow­sta­łe w pro­ce­sach kra­so­wych; może być suche, okre­so­wo na­wad­nia­ne lub stale wy­peł­nio­ne wodą


SJP.pl

Polje – duże, kot­li­no­wa­te za­głę­bie­nie o wy­rów­na­nym dnie, ogra­ni­czo­nym ze wszyst­kich stron wy­raź­ny­mi zbo­cza­mi; cha­rak­te­ry­stycz­ny ele­ment rzeź­by kra­so­wej.

Polja zaj­mu­ją po­wierzch­nię od 2 do 250 km², a ich głę­bo­kość wy­no­si śred­nio od 100 do 800 m. Polja pow­sta­ją, gdy za­pad­nie się grunt nad ist­nie­ją­cy­mi po­ni­żej pust­ka­mi skal­ny­mi (ja­ski­nia­mi).

Wikipedia


polka

1. szyb­ki ta­niec wi­ro­wy, po­cho­dzą­cy z Czech
2. mu­zy­ka do tego tańca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cho­re­ogr. cze­ski ta­niec lu­do­wy w me­trum 2/4;

Wiktionary

Polka ( půlka „po­ło­wa”, obec­nie "Polka") – po­pu­lar­ny w wielu kra­jach ta­niec lu­do­wy, w me­trum 2/4, w szyb­kim tem­pie. Wielu et­no­gra­fów i et­no­cho­re­o­lo­gów wska­zu­je na cze­skie po­cho­dze­nie tańca. Jed­nak brak w cze­skich tań­cach lu­do­wych pier­wow­zo­ru polki. Jest też uwa­ża­ny za tra­dy­cyj­ny lu­do­wy ta­niec pol­ski już w XIX w., znany we wszyst­kich re­gio­nach et­no­gra­ficz­nych, z Pod­ha­lem włącz­nie ("polka są­dec­ka").

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tań­czy­li­śmy polkę aż do omd­le­nia nóg.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔlka, AS: polka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poleczka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gwara. sioty

Wiktionary


polkomtel

Pol­kom­tel sp. z o.o. (w la­tach 1995–2012 Pol­kom­tel SA) – pol­skie przed­się­bior­stwo te­le­ko­mu­ni­ka­cyj­ne z sie­dzi­bą w War­sza­wie, ope­ra­tor sieci te­le­fo­nii ko­mór­ko­wej Plus, wła­ści­ciel marek Sami Swoi, 36.6 i Plush (GSM 900/1800 MHz), UMTS 2100 MHz i 4G (LTE).

Wikipedia


polkowice

wieś w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce, na Dol­nym Ślą­sku;

Wiktionary

Pol­ko­wi­ce (niem. "Polk­witz") – mia­sto po­wia­to­we le­żą­ce na Dol­nym Ślą­sku, w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie pol­ko­wic­kim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Pol­ko­wi­ce. Po­ło­żo­ne przy dro­dze ek­spre­so­wej S3 (trasa mię­dzy­na­ro­do­wa E65) oraz dro­dze wo­je­wódz­kiej nr 331 i nr 333, na po­łud­nio­wo-wschod­nim skra­ju Wzgórz Dal­kow­skich w kie­run­ku Do­li­ny Szpro­ta­wy.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌpɔlkɔˈvʲit͡sɛ, AS: polkovʹice

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. polkowiczanin mos., polkowiczanka ż.

 przym. polkowicki

Wiktionary


polkowicki

przy­miot­nik od: Pol­ko­wi­ce


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przym. od Pol­ko­wi­ce

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔlkɔˈvʲit͡sʲci, AS: polkovʹicʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Polkowice nmos., polkowiczanin mos., polkowiczanka ż.

Wiktionary


polkowiczanin

miesz­ka­niec Pol­ko­wic


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Pol­ko­wic

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔlkɔvʲiˈt͡ʃãɲĩn, AS: polkovʹičãńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Polkowice nmos.

:: fż. polkowiczanka ż.

 przym. polkowicki

Wiktionary


polkowiczanka

miesz­kan­ka Pol­ko­wic


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Pol­ko­wic

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔlkɔvʲiˈt͡ʃãnka, AS: polkovʹičãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Polkowice nmos.

:: fm. polkowiczanin mos.

 przym. polkowicki

Wiktionary


polkowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pol­ko­wo – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. wę­grow­skim, w gmi­nie Sto­czek
  • Pol­ko­wo – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. au­gu­stow­skim, w gmi­nie Szta­bin

Wikipedia


polkowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Pol­kow­ski – pol­skie naz­wi­sko.

Wikipedia


polkowy

→ polka


SJP.pl

Patrz:

polka

pollack

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drea Pol­lack – wschod­nio­nie­miec­ka pły­wacz­ka, olim­pij­ka
  • Bern­hard Pol­lack – nie­miec­ki le­karz oku­li­sta i ne­u­ro­a­na­tom
  • Bill Pol­lack – ame­ry­kań­ski bry­dży­sta
  • Mar­tin Pol­lack – au­striac­ki pi­sarz, dzien­ni­karz, tłu­macz li­te­ra­tu­ry pol­skiej
  • Olaf Pol­lack – nie­miec­ki ko­larz to­ro­wy i szo­so­wy, olim­pij­czyk
  • Ra­chel Pol­lack – ame­ry­kań­ska au­tor­ka scien­ce fic­tion i ko­mik­sów oraz ta­ro­cist­ka
  • Ro­zan­ne Pol­lack – ame­ry­kań­ska bry­dżyst­ka
  • Syd­ney Pol­lack – ame­ry­kań­ski re­ży­ser, aktor i pro­du­cent fil­mo­wy
  • (5226) Pol­lack – pla­ne­to­i­da z pasa głów­ne­go aste­ro­id
  • Mr. Pol­lack – pol­ski ze­spół roc­ko­wy
  • USS Pol­lack (SS-180) – ame­ry­kań­ski okręt pod­wod­ny typu Por­po­i­se
  • USS Pol­lack (SSN-603) – ame­ry­kań­ski my­śliw­ski okręt pod­wod­ny typu Per­mit

Wikipedia


pollak

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Józef Pol­lak (1882-1947) – pi­sarz
  • Karol Pol­lak (1818-1880) – pol­ski dru­karz, wy­daw­ca, księ­garz, radny Sa­no­ka
  • Karol Pol­lak (1859-1928) – pol­ski elek­tro­tech­nik, przed­się­bior­ca i wy­na­laz­ca
  • Kay Pol­lak (ur. 1938) – szwedz­ki re­ży­ser fil­mo­wy
  • Kevin Pol­lak (ur. 1957) – ame­ry­kań­ski aktor
  • Mi­chał Pol­lak (1888-1968) – pol­ski ku­ra­tor oś­wia­ty
  • Se­we­ryn Pol­lak (1907-1987) – pol­ski poeta, ese­i­sta i tłu­macz
  • Roman Pol­lak (1886-1972) – hi­sto­ryk li­te­ra­tu­ry
  • Sa­lo­mon Pol­lak (1840-1920) – wie­lo­let­ni prze­wod­ni­czą­cy Iz­ra­e­lic­kiej Gminy Wyz­na­nio­wej w Biel­sku

Wikipedia


pollena

marka pro­duk­tów dro­ge­ryj­nych


SJP.pl

Pol­le­na – ist­nie­ją­ce w PRL zjed­no­cze­nie prze­my­słu kos­me­ty­ków i środ­ków czy­sto­ści.

W la­tach 1945–1958 za­kła­dy kos­me­tycz­ne na­le­ża­ły do Zjed­no­cze­nia Prze­my­słu Przet­wór­czo-Tłu­szczo­we­go. W 1958 po­wo­ła­no pier­wsze bran­żo­we Zjed­no­cze­nie Prze­my­słu Środ­ków Pio­rą­cych i Kos­me­ty­ków, które w 1964 przeksz­tał­ci­ło się w Zjed­no­cze­nie Prze­my­słu Che­mii Go­spo­dar­czej.

Wikipedia


pollock

naz­wi­sko, m.in.: Jack­son Pol­lock, ma­larz, przed­sta­wi­ciel ek­spre­sjo­niz­mu ab­strak­cyj­ne­go


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jack­son Pol­lock – ma­larz ame­ry­kań­ski
  • Da­niel Pol­lock – aktor au­stra­lij­ski
  • Frie­drich Pol­lock – fi­lo­zof nie­miec­ki
  • Paul Pol­lock – lek­ko­at­le­ta ir­landz­ki
  • Pol­lock – miej­sco­wość w sta­nie Lu­iz­ja­na, w pa­ra­fii Grant
  • Pol­lock – wieś w sta­nie Mis­so­u­ri, w hrab­stwie Sul­li­van
  • Pol­lock – miej­sco­wość w sta­nie Da­ko­ta Po­łud­nio­wa, w hrab­stwie Camp­bell
  • (5800) Pol­lock – pla­ne­to­i­da
  • Pol­lock – ame­ry­kań­ski film bio­gra­ficz­ny z 2000 roku opo­wia­da­ją­cy o życiu Jack­so­na Pol­loc­ka

Wikipedia


pollucyt

be­zbarw­ny mi­ne­rał o szkli­stym po­ły­sku, uwod­nio­ny gli­no­krze­mian cezu; po­lu­cyt, pol­luks


SJP.pl

Pol­lu­cyt (pol­lux) – mi­ne­rał z gro­ma­dy krze­mia­nów. Na­le­ży do grupy mi­ne­ra­łów bar­dzo rzad­kich.

Nazwa po­cho­dzi od imie­nia jed­ne­go z dwóch braci bliź­nia­ków (łac. Pol­lux) z mi­to­lo­gii; drugi z braci to Ka­stor (pe­ta­lit). Mi­ne­ra­ły te zwy­kle współ­wy­stę­pu­ją ze sobą.

Wikipedia


polluks

be­zbarw­ny mi­ne­rał o szkli­stym po­ły­sku, uwod­nio­ny gli­no­krze­mian cezu; po­lu­cyt, pol­lu­cyt


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) mi­trzym. zob. Po­li­de­u­kes.;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy, nazwa włas­na

 (2.1) astr. naj­ja­śniej­sza gwia­zda w gwia­zdo­zbio­rze Bliź­niąt;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pol­luks – naj­ja­śniej­sza gwia­zda w gwia­zdo­zbio­rze Bliź­niąt
  • Pol­luks – w mi­to­lo­gii rzym­skiej jeden z Dio­sku­rów (Ka­sto­rów)
  • pol­luks (pol­lu­cyt) – mi­ne­rał z gro­ma­dy krze­mia­nów
  • Pol­luks b – pla­ne­ta po­za­sło­necz­na
  • Ka­stor i Pol­luks – tra­ge­dia li­rycz­na
  • Świą­ty­nia Ka­sto­ra i Pol­luk­sa – świą­ty­nia na Forum Ro­ma­num poś­wię­co­na Ka­sto­ro­wi i Pol­luk­so­wi
  • Pol­lux – stro­na ujed­noz­nacz­nia­ją­ca

Wikipedia

Przykłady

 (2.1) Pol­luks jest gwia­zdą 50 razy ja­śniej­szą od Słoń­ca.

 (2.1) Ka­stor z bra­tem Pol­luk­sem ja­śnie­li na czele, zwani nieg­dyś u Sła­wian: Lele i Po­le­le (…).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔlːuks, AS: po•luks

Wiktionary

Powiązane:

 przym. Polluksowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Polideukes

 (2.1) Poluks

Wiktionary


polluksowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Pol­luk­sa lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


polmos

1. w cza­sach PRL - przed­się­bior­stwo ma­ją­ce w Pol­sce mo­no­pol na pro­duk­cję wy­ro­bów spi­ry­tu­so­wych;
2. obec­nie - wspól­na nazwa pro­du­cen­tów wy­ro­bów spi­ry­tu­so­wych pow­sta­łych po pry­wa­ty­za­cji daw­ne­go Pol­mo­su


SJP.pl

Pol­mos (akro­nim od słów „pol­ski mo­no­pol spi­ry­tu­so­wy”) – nazwa przed­się­biorstw pań­stwo­wych, które w la­tach PRL (hi­sto­ria sa­me­go mo­no­po­lu spi­ry­tu­so­we­go sięga lat 20. XX wieku) miały mo­no­pol na pro­duk­cję wódek i in­nych pro­duk­tów spi­ry­tu­so­wych. Czę­sto pro­du­ko­wa­ły także droż­dże prze­my­sło­we i pie­kar­skie lub ocet.

Wikipedia


polmozbyt

nazwa wielu pol­skich firm mo­to­ry­za­cyj­nych


SJP.pl

Pol­mo­zbyt – Przed­się­bior­stwo Tech­nicz­no-Hand­lo­we Mo­to­ry­za­cji (PTHM) Pol­mo­zbyt to kil­ka­na­ście przed­się­biorstw w mia­stach wo­je­wódz­kich we­dług po­dzia­łu ad­mi­ni­stra­cyj­ne­go Pol­ski z 1957 roku zaj­mu­ją­cych się sprze­da­żą pro­duk­tów Polmo oraz ich ob­słu­gą.

Pol­mo­zby­ty pow­sta­ły w stycz­niu 1974 roku w wy­ni­ku po­łą­cze­nia trzech przed­się­biorstw mo­to­ry­za­cyj­nych: Tech­nicz­nej Ob­słu­gi Sa­mo­cho­dów, Przed­się­bior­stwa Pań­stwo­we­go Mo­to­zbyt oraz Przed­się­bior­stwa Tech­nicz­no-Hand­lo­we­go Polmo-Be­ha­mot.

Wikipedia


polniak

naz­wi­sko


SJP.pl


polnica

pol­ni­ca sza­chow­nicz­ka - ga­tu­nek mo­ty­la z ro­dzi­ny sów­ko­wa­tych


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pol­ni­ca – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. człu­chow­skim, w gmi­nie Człu­chów
  • Pol­ni­ca – osada w woj. po­mor­skim, w pow. wej­he­row­skim, w gmi­nie Wej­he­ro­wo
  • Pol­ni­ca – stru­ga do­pływ Unie­ści
  • Pol­ni­ca – dawna gro­ma­da
  • Pol­ni­ca – zlik­wi­do­wa­ny przy­sta­nek oso­bo­wy w Pol­ni­cy w wo­je­wództ­wie po­mor­skim
  • Pol­ni­ca – wieś w ob­wo­dzie gro­dzień­skim, w re­jo­nie gro­dzień­skim, w siel­so­wie­cie Hoża

Wikipedia


polniczek

ro­dzaj pta­ków z ro­dzi­ny pa­só­wek


SJP.pl


polnik

nie­wiel­ki ssak za­li­cza­ny do po­dro­dzi­ny nor­ni­ków, rzędu gry­zo­ni


SJP.pl

Pol­nik – skała na Wy­ży­nie Ol­ku­skiej w miej­sco­wo­ści Bębło w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie kra­kow­skim, w gmi­nie Wiel­ka Wieś, w gór­nej czę­ści Do­li­ny Klucz­wo­dy. Jest to po­je­dyn­cza skała na te­re­nie pry­wat­nym, wśród pól upraw­nych, w oto­cze­niu gę­stych za­ro­śli.

Wikipedia


polniok

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. dziki gołąb

Wiktionary


polność

→ polny


SJP.pl

Patrz:

polny

polny

1. znaj­du­ją­cy się, ros­ną­cy, od­by­wa­ją­cy się, po­cho­dzą­cy, ze­bra­ny z pola;
2. daw­niej: do­ty­czą­cy pola bitwy, dzia­łań wo­jen­nych w polu, np. het­man polny (za­stęp­ca i po­moc­nik het­ma­na wiel­kie­go, do­wód­ca woj­ska kwar­cia­ne­go)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z polem, do­ty­czą­cy pola, znaj­du­ją­cy się w polu

 (1.2) zwią­za­ny z polem walki, do­ty­czą­cy pola walki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Znamy dłu­gie rzędy bla­sza­nych ga­ra­ży, a naj­le­piej znamy polną drogę na obrze­żach Ri­vo­li.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔlnɨ, AS: polny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pólko n., pole n., poletko n., polowanie n., upolowanie n.

 czas. polować ndk., upolować dk.

 przym. polowy, poletkowy, przypolny

Wiktionary


polo

1. gra, w któ­rej wy­stę­pu­ją dwie dru­ży­ny konne, dą­żą­ce do wbi­cia drew­nia­nej pi­łecz­ki do bram­ki prze­ciw­ni­ka;
2. ko­szul­ka lub bluz­ka spor­to­wa z koł­nie­rzy­kiem i krót­kim za­pię­ciem z przo­du


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) sport. gra dru­ży­no­wa roz­gry­wa­na konno, w któ­rej za po­mo­cą dłu­gich kijów dąży się do umie­szcze­nia drew­nia­nej kuli w bram­ce prze­ciw­nej dru­ży­ny;

 (1.2) ko­szul­ka z krót­kim rę­ka­wem i mięk­kim koł­nie­rzy­kiem

 (1.3) mot. model sa­mo­cho­du marki Volks­wa­gen Polo;

 (1.4) człon wy­ra­zu lub skład­nik nazwy niek­tó­rych pojęć zwią­za­nych z Pol­ską

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (2.1) o ko­szul­ce: taka, która ma krót­ki rękaw i mięk­ki koł­nie­rzyk

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • – bluz­ka, ko­szul­ka
  • disco polo – ro­dzaj mu­zy­ki
  • Polo TV – pol­ska sta­cja te­le­wi­zyj­na o cha­rak­te­rze mu­zycz­nym
  • Marco Polo – ku­piec i po­dróż­nik
  • polo (sport) – gra w konną od­mia­nę ho­ke­ja
  • VCE – Marco Polo – port lot­ni­czy w We­ne­cji we Wło­szech
  • Volks­wa­gen Polo – sa­mo­chód oso­bo­wy
  • Po­lo­mar­ket – sieć pol­skich skle­pów spo­żyw­czo-prze­my­sło­wych
  • Polo – mia­sto w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie Ogle
  • Polo – mia­sto w sta­nie Mis­so­u­ri, w hrab­stwie Cald­well
  • Polo (ang. Polo Towns­hip) – gmina w sta­nie Ar­kan­sas, w hrab­stwie Car­roll

Wikipedia

Przykłady

 (2.1) Ru­do­wło­sy, pie­go­wa­ty Bro­dziak w bia­łych adi­da­sach, pe­wek­sow­skich dżin­sach i ko­szul­ce polo, na którą za­ło­żył je­szcze nie­bie­ską kurt­kę Levi’sa, wy­glą­dał jak cink­ciarz spod pe­wek­su.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔlɔ, AS: polo

Wiktionary

Powiązane:

 (1.2) rzecz. polówka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) pot. polówka

 (1.3) Polo

Wiktionary


polo-

temat sło­wot­wór­czy

 (1.1) pier­wszy człon (prze­dro­stek) wy­ra­zów zło­żo­nych oz­na­cza­ją­cy sko­ja­rze­nie z Pol­ską tego, co wska­zu­je drugi człon słowa (rdzeń)

 (1.2) pier­wszy człon (prze­dro­stek) wy­ra­zów zło­żo­nych oz­na­cza­ją­cy zwią­zek z ję­zy­kiem pol­skim tego, co wska­zu­je drugi człon słowa (rdzeń)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) polo- + aspi­ry­na = po­lo­pi­ry­na (aspi­ry­na pro­du­ko­wa­na w Pol­sce)

 (1.2) polo- + -nista = po­lo­ni­sta

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pol-

Wiktionary


polobbować

spę­dzić pe­wien czas na lob­bo­wa­niu


SJP.pl


polocik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od polot

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. polot m.

Wiktionary


poloczek

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Po­lo­czek – pol­skie naz­wi­sko
  • Al­fred Po­lo­czek (1929–1998) – pol­ski pił­karz;
  • Bro­ni­sław Po­lo­czek (1939–2012) – cze­ski aktor te­a­tral­ny i fil­mo­wy o na­ro­do­wo­ści pol­skiej;
  • Grze­gorz Po­lo­czek (ur. 1959) – pol­ski pio­sen­karz, sa­ty­ryk, czło­nek i autor wielu tek­stów gór­no­ślą­skie­go Ka­ba­re­tu Rak.

Wikipedia


poloczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. Polka

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. i B. lp. od: Po­lo­czek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. Polok mos.

Wiktionary


polodowcowy

na­stę­pu­ją­cy po okre­sie lo­dow­co­wym, wła­ści­wy temu okre­so­wi; post­gla­cjal­ny, po­gla­cjal­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ist­nie­ją­cy/dzie­ją­cy się po na­sta­niu epoki lo­dow­co­wej lub po­cho­dzą­cy z tego okre­su

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔlɔdɔfˈt͡sɔvɨ, AS: polodofcovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lodowiec mrz./mzw.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) postglacjalny

Wiktionary


polok

naz­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Górny Śląsk. Polak

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Polok – pol­ski po­li­tyk
  • Józef Polok – pol­ski aktor
  • Ka­zi­mierz Polok – pol­ski pił­karz
  • Mar­cin Polok – pol­ski chi­rurg
  • Wła­dy­sław Polok – pol­ski du­chow­ny ad­wen­ty­stycz­ny
  • Polak
  • Palak

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Precz, Pe­pi­cy, z mar­mu­la­dóm, Po­lo­cy ze szpe­kym jadóm (hasło ple­bi­scy­to­we).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. Poloczka ż.

Wiktionary


polokaina

zwią­zek or­ga­nicz­ny, silny śro­dek miej­sco­wo znie­czu­la­ją­cy, sto­so­wa­ny głów­nie w chi­rur­gii, sto­ma­to­lo­gii i gi­ne­ko­lo­gii; no­wo­ka­i­na; pro­ka­i­na


SJP.pl


polomierz

przy­rząd do ba­da­nia pola wi­dze­nia oka; pe­ry­metr


SJP.pl


polon

pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu Po


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. pier­wia­stek che­micz­ny pro­mie­niot­wór­czy o sym­bo­lu Po i licz­bie ato­mo­wej 84;

Wiktionary

Polon (Po, po­lo­nium) – pier­wia­stek che­micz­ny o licz­bie ato­mo­wej 84, ra­dio­ak­tyw­ny metal. W ukła­dzie okre­so­wym leży w bloku p (grupa 16, okres 6). Polon bywa błęd­nie kla­sy­fi­ko­wa­ny jako pół­me­tal, mimo że wy­ka­zu­je ty­po­we wła­ści­wo­ści me­ta­lu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jakie wła­ści­wo­ści che­micz­ne ma polon?

 (1.1) Prób­ka po­lo­nu ema­nu­je nie­bie­ską poś­wia­tą – jest to efekt wzbu­dze­nia ota­cza­ją­ce­go ją po­wie­trza.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔlɔ̃n, AS: polõn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Polska ż., Polak mos., Polka ż., polonez mrz., Polonia ż., polskość ż., polszczyzna ż.

 czas. polonizować ndk.

 przym. polonowy, polski

 temsłow. polono-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. Po

Wiktionary


polonez

1. pol­ski ta­niec na­ro­do­wy utrzy­ma­ny w me­trum 3/4;
2. utwór mu­zycz­ny, do mu­zy­ki któ­re­go tań­czo­ny jest po­lo­nez


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) cho­re­ogr. tra­dy­cyj­ny, lu­do­wy ta­niec pol­ski w me­trum 3/4;

 (1.2) muz. mu­zycz­na forma opar­ta na po­lo­ne­zie (1.1);

 (1.3) mot. pol­ski sa­mo­chód marki FSO Po­lo­nez;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • po­lo­nez – pol­ski ta­niec na­ro­do­wy
  • po­lo­nez – forma mu­zycz­na
  • FSO Po­lo­nez – pol­skie sa­mo­cho­dy oso­bo­we i do­staw­cze
  • s/y Po­lo­nez – jacht
  • Po­lo­nez – cza­so­pis­mo Po­lo­nii egip­skiej
  • Po­lo­nez I – pro­du­ko­wa­ny przez Za­kła­dy Ra­dio­we im. Kas­prza­ka od­bior­nik z gra­mo­fo­nem
  • Po­lo­nez – marka wódki pro­du­ko­wa­nej przez Pol­mos Łań­cut
  • Po­lo­nez – nazwa po­cią­gu PKP kur­su­ją­ce­go na tra­sie War­sza­wa-Mosk­wa
  • Po­lo­nez War­sza­wa – klub spor­to­wy z War­sza­wy
  • Po­lo­nez – cykl po­wie­ści He­le­ny Bo­gu­szew­skiej i Je­rze­go Kor­nac­kie­go z lat 1936–1939
  • Po­lo­nez – bia­ło­ru­ski sy­stem ra­kie­to­wy
  • Za­to­ka Po­lo­nez – za­to­ka na Wy­spie Króla Je­rze­go

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pɔˈlɔ̃nɛs, AS: polõnes

Wiktionary

Powiązane:

 przym. polonezowy

 rzecz. polon mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) pot. poldek

Wiktionary


polonezik

zdrob­nie­nie od: po­lo­nez (ta­niec)


SJP.pl


polonia

ogół ludzi na­ro­do­wo­ści pol­skiej lub o pol­skich ko­rze­niach, za­miesz­ku­ją­cy te­re­ny poza Pol­ską


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) kult. grupa wszyst­kich osób po­cho­dze­nia pol­skie­go miesz­ka­ją­ca na stałe poza hi­sto­rycz­ny­mi gra­ni­ca­mi Pol­ski;

 (1.2) książk. apo­te­o­za, per­so­ni­fi­ka­cja Pol­ski lub Po­la­ków w pa­trio­tycz­nych ut­wo­rach li­te­rac­kich, dzie­łach ma­lar­skich;

Wiktionary

Po­lo­nia (z łac. "Po­lo­nia" – Pol­ska) – zbio­ro­wość Po­la­ków na stałe za­miesz­ka­łych poza gra­ni­ca­mi Pol­ski. Po­tocz­nie „Po­lo­nia” oz­na­cza całą dia­spo­rę pol­ską.

Z re­gu­ły po­ję­cie to od­no­si się do po­tom­ków pol­skich emi­gran­tów w kra­jach ta­kich jak Stany Zjed­no­czo­ne, Fran­cja czy Bra­zy­lia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pre­zy­dent spot­kał się w Ate­nach z miej­sco­wą Po­lo­nią.

 (1.2) Na­ro­dzie pol­ski! wytr­wa­ły i chro­bry, / Do two­ich bitew za Chry­stu­sa Pana / Daję ci je­szcze jed­ne­go het­ma­na – / Kość z kości two­jej. Po­lo­nio! Po­lo­nio!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈlɔ̃ɲja, AS: polõńi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. polonizm m., polonizacja ż., polonizator m., polonistyka ż., polonista m., polonistka ż., Polonus m. / polonus m., polonica / polonika nmos., polonizowanie n., spolonizowanie n.

 czas. polonizować ndk., spolonizować dk.

 przym. polonijny, polonistyczny

Wiktionary


polonica

do­ku­men­ty, rę­ko­pi­sy, druki pi­sa­ne w ję­zy­ku pol­skim lub do­ty­czą­ce Pol­ski; po­lo­ni­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) zob. po­lo­ni­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈlɔ̃ɲika, AS: polõńika

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. repolonizacja ż., Polonia ż., polonizm mrz., polonistyka ż., polonista m., polonistka ż., polonika nmos., polonizacja ż., polonizator m., polonizowanie n., spolonizowanie n.

 czas. polonizować ndk., spolonizować dk.

 przym. polonijny, polonistyczny, polonizacyjny

Wiktionary


polonijny

zwią­za­ny z Po­la­ka­mi miesz­ka­ją­cy­mi na stałe za gra­ni­cą


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Po­lo­nią, Po­la­ka­mi za­miesz­ka­ły­mi poza gra­ni­ca­mi Pol­ski, do­ty­czą­cy tej Po­lo­nii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. repolonizacja ż., polonizator mos., Polonia ż., polonica nmos., polonista mos., polonistka ż., polonistyka ż., polonizacja ż.

 czas. spolonizować dk., polonizować ndk.

 przym. polonistyczny, polonizacyjny

 przysł. polonijnie

Wiktionary


polonik

w pol­skim wier­szu: pię­cio­sy­la­bo­wy wers lub człon wer­so­wy ze sta­łym ak­cen­tem na sy­la­bie czwar­tej i to­wa­rzy­szą­cym mu ak­cen­tem na sy­la­bie pier­wszej lub dru­giej


SJP.pl

Po­lo­nik (z po­lo­ni­cum, "po­lo­ni­ca") – do­ku­ment pi­śmien­ni­czy (druk, rę­ko­pis), przed­miot (dzie­ło sztu­ki, pa­miąt­ka na­ro­do­wa lub hi­sto­rycz­na) lub miej­sce (cmen­tarz) po­cho­dze­nia pol­skie­go, bądź te­ma­tycz­nie zwią­za­ne z Pol­ską, które znaj­du­je się w kraju lub za gra­ni­cą.

Wikipedia


polonika

do­ku­men­ty, rę­ko­pi­sy, druki pi­sa­ne w ję­zy­ku pol­skim lub do­ty­czą­ce Pol­ski; po­lo­ni­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) książk. do­ku­men­ty, tek­sty rę­ko­pi­śmien­ne i druki w ję­zy­ku pol­skim lub do­ty­czą­ce Pol­ski

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pod­czas po­wo­dzi zni­szcze­niu ule­gło wiele cen­nych po­lo­ni­ków zgro­ma­dzo­nych w bi­blio­te­ce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈlɔ̃ɲika, AS: polõńika

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. repolonizacja ż., polonizacja ż., polonista mos., Polonia ż., polonistka ż., polonizm mrz., polonica

 czas. spolonizować, polonizować

Wiktionary


polonista

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie po­lo­ni­sty­ki, nauki o ję­zy­ku, kul­tu­rze i li­te­ra­tu­rze pol­skiej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zaw. jęz. osoba zaj­mu­ją­ca się na­u­ko­wo ję­zy­kiem pol­skim

 (1.2) zaw. eduk. na­u­czy­ciel ję­zy­ka pol­skie­go

 (1.3) eduk. stu­dent lub ab­sol­went po­lo­ni­sty­ki

 (1.4) pot. sport. spor­to­wiec lub kibic klubu spor­to­we­go „Po­lo­nia”

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Stu­diu­ję fi­lo­lo­gię pol­ską, by zo­stać po­lo­ni­stą.

 (1.2) Nasz nowy po­lo­ni­sta uwiel­bia po­ez­ję Mic­kie­wi­cza.

 (1.3) Re­na­ta miała chło­pa­ka z po­li­tech­ni­ki, a teraz się spo­ty­ka z ja­kimś po­lo­ni­stą.

 (1.4) Po­lo­ni­ści grają z le­gio­ni­sta­mi.

 (1.4) Z pier­wszy­mi prze­ja­wa­mi agre­sji po­lo­ni­ści spot­ka­li się już scho­dząc z roz­grzew­ki do szat­ni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔlɔ̃ˈɲista, AS: polõńista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. polonistyka ż., polonizm mrz., polonizacja ż., polonizator mos., polonizowanie n., polonica lm nm. / polonika lm nm., Polonia ż., Polonus mos.

:: fż. polonistka ż.

 przym. polonistyczny, polonizacyjny, polonizatorski, polonijny

 przysł. polsko

 czas. polonizować ndk.

Wiktionary


polonistka

→ po­lo­ni­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauk. ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się na­u­ko­wo ję­zy­kiem pol­skim

 (1.2) eduk. na­u­czy­ciel­ka ję­zy­ka pol­skie­go

 (1.3) pot. stu­dent­ka lub ab­sol­went­ka po­lo­ni­sty­ki

Wiktionary

Patrz:

polonista

Przykłady

 (1.2) Nasza po­lo­nist­ka cią­gle stra­szy nas, że nie zdamy ma­tu­ry.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔlɔ̃ˈɲistka, AS: polõńistka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. repolonizacja ż., polonista m., polonistyka ż., polonizm m., polonica nmos., polonika nmos., polonizacja ż., polonizator m., polonizowanie n., spolonizowanie n., Polonia ż.

 przym. polonistyczny, polonizacyjny, polonijny

 czas. polonizować ndk., spolonizować dk.

Wiktionary


polonistyczny

zwią­za­ny z po­lo­ni­sty­ką


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z po­lo­ni­sty­ką, do­ty­czą­cy po­lo­ni­sty­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ucz­nio­wie po­je­cha­li na olim­pia­dę po­lo­ni­stycz­ną do Ka­li­sza.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. repolonizacja ż., Polonia ż., polonizm mrz., polonizacja ż., polonica nmos., polonizator mos., polonista mos., polonistka ż., polonistyka ż.

 czas. polonizować ndk., spolonizować dk.

 przym. polonijny

Wiktionary


polonistyka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauk. dy­scy­pli­na hu­ma­ni­stycz­na zaj­mu­ją­ca się li­te­ra­tu­rą pol­ską i ję­zy­kiem pol­skim

 (1.2) pot. eduk. stu­dia obej­mu­ją­ce po­lo­ni­sty­kę (1.1) na wyż­szej uczel­ni

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­lo­ni­sty­ka zaj­mu­je się m.in. gra­ma­ty­ką hi­sto­rycz­ną ję­zy­ka pol­skie­go.

 (1.2) Na­u­czy­ciel­ka na­ma­wia­ła mnie, abym posz­ła na po­lo­ni­sty­kę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔlɔ̃ˈɲistɨka, AS: polõńistyka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. repolonizacja ż., Polonia ż., polonizm mrz., polonista m., polonistka ż., polonizacja ż., polonizator m., polonizowanie n., polonica nmos.

 czas. polonizować ndk.

 przym. polonistyczny, polonizacyjny, polonijny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) filologia polska

Wiktionary


poloniusz

po­stać fik­cyj­na, bo­ha­ter sztu­ki Wil­lia­ma Szek­spi­ra 'Ham­let"


SJP.pl

Po­lo­niusz – po­stać fik­cyj­na, bo­ha­ter sztu­ki Wil­lia­ma Szek­spi­ra „Ham­let”, oj­ciec La­er­te­sa i Ofe­lii, dwo­rza­nin Kla­u­diu­sza, króla Danii.

W przesz­ło­ści był ak­to­rem (twier­dzi, że grał Ce­za­ra). Jest po­sta­cią bu­dzą­cą kon­tro­wer­sje – jest ko­cha­ją­cym ojcem, a jed­no­cze­śnie nie­li­czą­cym się z nikim szpie­giem, który do­no­si kró­lo­wi o dzia­ła­niach uko­cha­ne­go włas­nej córki.

Wikipedia


polonizacja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kult. na­rzu­ca­nie lub przys­wa­ja­nie kul­tu­ry pol­skiej i ję­zy­ka pol­skie­go;

 (1.2) na­da­wa­nie cze­muś pol­skie­go cha­rak­te­ru lub wła­ści­wo­ści

Wiktionary

Po­lo­ni­za­cja – pro­ces przys­wa­ja­nia bądź na­rzu­ca­nia ję­zy­ka lub kul­tu­ry pol­skiej jed­nost­kom i gru­pom spo­łecz­nym funk­cjo­nu­ją­cym wcze­śniej w ra­mach in­nych kul­tur. Może za­cho­dzić za­rów­no w wy­ni­ku mniej lub bar­dziej wy­raź­ne­go przy­mu­su (np. ad­mi­ni­stra­cyj­ne­go, edu­ka­cyj­ne­go), jak i mieć cha­rak­ter do­bro­wol­ny, tzn. nie wią­zać się z żadną bez­poś­red­nią pre­sją.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Słowo squ­ash na­le­ży do tych za­po­ży­czeń, które nie pod­da­ją się po­lo­ni­za­cji.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Polonia ż., polonistyka ż., polonista mos., polonistka ż., polonizm mrz., polonizator m., polonizowanie n., spolonizowanie n., polonika / polonica nmos.

 czas. polonizować ndk., spolonizować dk.

 przym. polonizacyjny, polonistyczny, polonijny

Wiktionary

Synonimy:

 (1) polszczenie, spolszczenie

Wiktionary


polonizacyjny

do­ty­czą­cy po­lo­ni­za­cji


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z po­lo­ni­za­cją, do­ty­czą­cy po­lo­ni­za­cji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. repolonizacja ż., polonistyka ż., polonistka ż., polonista mos., spolonizowanie n., polonica nmos., polonizm mrz., polonizator mos., polonizowanie n., polonizacja ż.

 czas. polonizować ndk., spolonizować dk.

 przym. polonijny

Wiktionary


polonizator

osoba zaj­mu­ją­ca się po­lo­ni­za­cją kogoś lub cze­goś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ten, kto po­lo­ni­zu­je, pro­pa­gu­je lub na­rzu­ca pol­skość

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do spraw­nych po­lo­ni­za­to­rów na­le­że­li szlach­ci­ce.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. repolonizacja ż., Polonia ż., polonistyka ż., polonistka ż., polonista mos., polonica nmos., polonizacja ż.

 czas. polonizować ndk., spolonizować dk.

 przym. polonizacyjny, polonistyczny, polonijny, polonizatorski

 przysł. polonizatorsko

Wiktionary


polonizatorka

ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się po­lo­ni­za­cją kogoś lub cze­goś


SJP.pl


polonizm

wyraz, zwrot lub kon­struk­cja skład­nio­wa prze­ję­te z ję­zy­ka pol­skie­go albo na nim wzo­ro­wa­ne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. wyraz, zwrot, forma gra­ma­tycz­na za­po­ży­czo­na do ja­kie­goś ję­zy­ka z ję­zy­ka pol­skie­go;

Wiktionary

Po­lo­nizm – ele­ment ję­zy­ko­wy za­po­ży­czo­ny z ję­zy­ka pol­skie­go, funk­cjo­nu­ją­cy w innym ję­zy­ku. Dużą licz­bę po­lo­niz­mów za­czerp­nę­ły ję­zy­ki nie­miec­ki i ro­syj­ski. W ję­zy­ku sło­wac­kim po­lo­niz­my czę­sto mają cha­rak­ter re­gio­nal­ny lub dia­lek­tal­ny.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pɔˈlɔ̃ɲism̥, AS: polõńism̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. repolonizacja ż., polonistyka ż., polonista mos., polonistka ż., polonizacja ż., polonizowanie n., polonika nmos., polonica nmos., Polonia ż., Polonus mos., polonus mos.

 czas. polonizować ndk.

 przym. polonizacyjny, polonistyczny

Wiktionary


polonizowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) na­rzu­ca­nie lub przyj­mo­wa­nie kul­tu­ry pol­skiej lub ję­zy­ka pol­skie­go

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. repolonizacja ż., spolonizowanie n., polonizacja ż., polonizm m., polonistyka ż., polonista m., polonistka ż., Polonia ż., polonica nmos.

 czas. polonizować ndk., spolonizować dk.

 przym. polonizacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) polonizacja, polszczenie, spolszczanie

Wiktionary


polonizować

1. na­rzu­cać kul­tu­rę pol­ską, za­szcze­piać język i cechy wła­ści­we Po­la­kom;
2. po­lo­ni­zo­wać się - przyj­mo­wać kul­tu­rę, język i cechy wła­ści­we Po­la­kom;
3. przy­sto­so­wy­wać coś do użyt­ku w Pol­sce po­przez do­sto­so­wa­nie do pol­skie­go ję­zy­ka i re­a­liów


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. spo­lo­ni­zo­wać)

 (1.1) kult. na­rzu­cać pol­skość, przy­mu­szać kogoś do zo­sta­nia Po­la­kiem, zmie­niać coś na pol­skie

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny po­lo­ni­zo­wać się (dk. spo­lo­ni­zo­wać się)

 (2.1) sta­wać się Po­la­kiem, na­bie­rać cech pol­skich

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Szlach­ta stop­nio­wo po­lo­ni­zo­wa­ła lud­ność wiej­ską Po­do­la.

 (2.1) Część Żydów po­lo­ni­zo­wa­ła się, miesz­ka­jąc w mia­stach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. polon mrz., repolonizacja ż., polonizowanie n., polonizm mrz., polonistyka ż., polonistka ż., polonista mos., spolonizowanie n., Polonia ż., polonica lm nm., polonika lm nm., polonizacja ż., polonizator mos.

 czas. spolonizować dk.

 przym. polonizacyjny, polonistyczny, polonijny, polonizatorski

 przysł. polonizatorsko

Wiktionary


polonka

zdrob­nie­nie od: Apo­lo­nia, Pola (imio­na żeń­skie)


SJP.pl


polono-

temat sło­wot­wór­czy

 (1.1) pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych wska­zu­ją­cy na ich zwią­zek zna­cze­nio­wy z Po­la­ka­mi lub pol­sko­ścią

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. polon mrz.

Wiktionary


polonocentryczny

→ po­lo­no­cen­tryzm


SJP.pl

Patrz:

polonocentryzm

polonocentrysta

wyz­naw­ca po­lo­no­cen­tryz­mu


SJP.pl


polonocentryzm

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) spoj­rze­nie na świat po­przez pryz­mat spraw Pol­ski i Po­la­ków

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. polonocentrysta m.

 przym. polonocentryczny

Wiktionary


polonofil

mi­ło­śnik, ko­ne­ser wszyst­kie­go, co pol­skie, sym­pa­tyk Po­la­ków


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zwo­len­nik, mi­ło­śnik tego, co pol­skie, zwią­za­ne z Pol­ską

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔlɔ̃ˈnɔfʲil, AS: polõnofʹil

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. polonofilskość ż., polonofilstwo n., polonofilia ż.

:: fż. polonofilka ż.

 przym. polonofilski

 przysł. polonofilsko

Wiktionary


polonofilia

sym­pa­tia dla wszyst­kie­go, co pol­skie; po­lo­no­fil­stwo, po­lo­no­fi­lizm


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) za­mi­ło­wa­nie i sprzy­ja­nie Pol­sce, Po­la­kom lub wszel­kim prze­ja­wom pol­sko­ści

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) ''Po ro­zbio­rach Pol­ski w Eu­ro­pie za­pa­no­wa­ła po­lo­no­fi­lia, owo­cu­ją­ca wro­go­ścią wobec Rosji.''

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔ.lɔ.nɔ'fʲilʲ.ja, AS: polonofʹilʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. polonofil mos., polonofilka ż., polonofilstwo n., polonofilskość ż.

 przym. polonofilski

 przysł. polonofilsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) polonofilstwo, polonofilskość, propolskość

Wiktionary


polonofilizm

sym­pa­tia dla wszyst­kie­go, co pol­skie; po­lo­no­fi­lia, po­lo­no­fil­stwo


SJP.pl


polonofilka

→ po­lo­no­fil


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. mi­ło­śnicz­ka albo wiel­bi­ciel­ka Pol­ski, Po­la­ków lub wszel­kich prze­ja­wów pol­sko­ści

Wiktionary

Patrz:

polonofil

Powiązane:

 rzecz. polonofilstwo n., polonofilskość ż.

:: fm. polonofil mos.

 przym. polonofilski

 przysł. polonofilsko

Wiktionary


polonofilski

→ po­lo­no­fil


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z po­lo­no­fi­lią, do­ty­czą­cy po­lo­no­fi­lii

Wiktionary

Patrz:

polonofil

Powiązane:

 rzecz. polonofil mos., polonofilia ż., polonofilka ż., polonofilstwo n., polonofilskość ż.

 przysł. polonofilsko

Wiktionary


polonofilsko

przy­słó­wek

 (1.1) z na­sta­wie­niem po­lo­no­fil­skim, w duchu po­lo­no­fil­stwa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. polonofilia ż., polonofil mos., polonofilka ż., polonofilskość ż., polonofilstwo n.

 przym. polonofilski

Wiktionary


polonofilskość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co po­lo­no­fil­skie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. polonofilia ż., polonofil mos., polonofilka ż., polonofilstwo n.

 przym. polonofilski

 przysł. polonofilsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) polonofilstwo

Wiktionary


polonofilstwo

sym­pa­tia dla wszyst­kie­go, co pol­skie; po­lo­no­fi­lia, po­lo­no­fi­lizm


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) książk. za­mi­ło­wa­nie i sprzy­ja­nie Pol­sce, Po­la­kom lub wszel­kim prze­ja­wom pol­sko­ści

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ko­chał jej po­lo­no­fil­stwo, te bi­go­si­ki, pie­roż­ki i ma­zur­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. polonofilia ż., polonofil mos., polonofilka ż., polonofilskość ż.

 przym. polonofilski

 przysł. polonofilsko

Wiktionary


polonofob

osoba ma­ją­ca wrogi sto­su­nek do wszyst­kie­go, co pol­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba ma­ją­ca nie­chęt­ny sto­su­nek do Po­la­ków i pol­szczyz­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sta­li­na można uznać za ty­po­we­go po­lo­no­fo­ba.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. polonofobia ż.

Wiktionary


polonofobia

nie­chęt­ny lub wrogi sto­su­nek do wszyst­kie­go, co pol­skie; an­ty­po­lo­nizm


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nie­chęt­ny sto­su­nek do Po­la­ków i pol­szczyz­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Lu­dzie ci już chyba nigdy nie wy­rze­kną się swo­jej po­lo­no­fo­bii.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. polonofob mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) antypolonizm, polakożerstwo

Wiktionary


polonofobka

ko­bie­ta ma­ją­ca wrogi sto­su­nek do wszyst­kie­go, co pol­skie


SJP.pl


polonowy

przy­miot­nik od: polon


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy po­lo­nu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. polon m.

Wiktionary


polonus

1. daw­niej: typ sta­roś­wiec­kie­go Po­la­ka;
2. emi­grant po­cho­dzą­cy z Pol­ski, za­cho­wu­ją­cy pol­skie tra­dy­cje


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) Polak za­cho­wu­ją­cy tra­dy­cje na­ro­do­we na emi­gra­cji

 (1.2) hist. Polak bar­dzo przy­wią­za­ny do tra­dy­cji na­ro­do­wych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Grupa po­lo­nu­sów z Chi­ca­go ufun­do­wa­ła ławkę par­ko­wą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈlɔ̃nus, AS: polõnus

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Polonus mos., Polonuska ż.

:: fż. polonuska ż.

Wiktionary


polonuska

→ po­lo­nus


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) Polka za­cho­wu­ją­ca tra­dy­cje na­ro­do­we na emi­gra­cji

Wiktionary

Patrz:

polonus

Przykłady

 (1.1) Chi­ca­gow­skim po­lo­nu­skom udało się za­ło­żyć coś na wzór koła go­spo­dyń wiej­skich.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Polonus mos., Polonuska ż.

:: fm. polonus mos.

Wiktionary


polopiryna

nazwa hand­lo­wa leku prze­ciw­bó­lo­we­go i prze­ciw­go­rącz­ko­we­go, za­wie­ra­ją­ce­go aspi­ry­nę; Mo­to­pi­ry­na


SJP.pl


poloplast

nazwa hand­lo­wa pla­stra opa­trun­ko­we­go, słu­żą­ce­go do za­bez­pie­cza­nia drob­nych ran i ska­le­czeń; Pre­sto­plast


SJP.pl


polor

1. dobre ma­nie­ry, kul­tu­ra to­wa­rzy­ska;
2. cecha tego, co jest wyt­wor­ne, wyk­wint­ne;
3. daw­niej: po­łysk


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kul­tu­ra to­wa­rzy­ska, dobre ma­nie­ry, umie­jęt­ność wła­ści­we­go za­cho­wa­nia się

 (1.2) cecha tego, co jest wyk­wint­ne i wyt­wor­ne

 (1.3) przest. po­łysk

Wiktionary

Polor – trze­ci album stu­dyj­ny ze­spo­łu Pa­blo­pa­vo i Lu­dzi­ki. Wy­da­ny zo­stał 25 stycz­nia 2014 na­kła­dem wyt­wór­ni pły­to­wej Kar­rot Kom­man­do. Te­le­dy­ski zo­sta­ły zre­a­li­zo­wa­ne do ut­wo­rów: „Dan­cin­go­wa pio­sen­ka mi­łos­na” w re­ży­se­rii Ra­do­sła­wa Chrze­ściań­skie­go, „Mi­ko­łaj” w re­ży­se­rii Ka­mi­la Króla, a także „Pablo i Pavo” (praca zbio­ro­wa pro­jek­tu "Szko­ły Te­le­dy­sków" Fun­da­cji Ini­cja­tyw Kul­tu­ral­nych "Pla­ster").

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) I roz­ja­rzam się na mgnie­nie w uśmie­chu z tych, co to trze­ba mieć ten polor we krwi, żeby zmie­ścić bez poś­pie­chu poz­dro­wie­nie, mimo ener­gicz­ne­go poś­pie­chu prze­cież.

 (1.2) Ja mówię, że po­ez­ji nie ma bez po­lo­ru, a polor być nie może tam, gdzie nie ma dworu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔlɔr, AS: polor

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bon ton, dobre maniery, kindersztuba, obycie, ogłada, okrzesanie, savoir-vivre

 (1.2) wykwintność, wytrawność

 (1.3) glanc, połysk

Wiktionary


polot

in­wen­cja twór­cza; ży­wość i lek­kość w ro­zu­mo­wa­niu, wy­ra­ża­niu się


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) łat­wość, lek­kość w spo­so­bie ro­zu­mo­wa­nia, wy­ra­ża­nia się

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. polocik mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) błyskotliwość

Wiktionary


polotniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: po­lot­nie


SJP.pl


polotniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: po­lot­ny


SJP.pl


polotny

1. cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się łat­wo­ścią w spo­so­bie ro­zu­mo­wa­nia, wy­ra­ża­nia się itp.;
2. daw­niej:
a) uno­szą­cy się w po­wie­trzu; lotny;
b) przy­sto­so­wa­ny do lotu; la­ta­ją­cy;
c) bę­dą­cy w szyb­kim ruchu, mo­gą­cy szyb­ko się po­ru­szać


SJP.pl


polotowy

przy­pa­da­ją­cy, od­by­wa­ją­cy się po locie (sa­mo­lo­tu)


SJP.pl


polowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) łow. ze­spół czyn­no­ści po­dej­mo­wa­nych celem wy­tro­pie­nia i za­bi­cia dzi­kiej zwie­rzy­ny

 (1.2) przen. zor­ga­ni­zo­wa­ny po­ścig za okre­ślo­ny­mi ludź­mi w celu ich uję­cia lub za­bi­cia

Wiktionary

Po­lo­wa­nie (rów­nież łowy) – po­zy­ski­wa­nie zwie­rzy­ny przez my­śli­wych z za­cho­wa­niem obo­wią­zu­ją­cych prze­pi­sów, tj. tro­pie­nie, ści­ga­nie i strze­la­nie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) My­śli­wi posz­li na po­lo­wa­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔlɔˈvãɲɛ, AS: polovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. upolowanie n., pole n.

:: zdrobn. polowanko n.

 czas. polować ndk., upolować dk.

 przym. polny

Wiktionary


polowanko

zdrob­nie­nie od: po­lo­wa­nie


SJP.pl


polować

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) brać udział w po­lo­wa­niu, tro­pić aby zabić

 (1.2) przen. po­żą­dać, po­szu­ki­wać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Le­gen­da głosi, że Ka­zi­mierz Wiel­ki poz­nał Ester­kę po­lu­jąc w la­sach pod Opocz­nem. Po­dob­no gdy zbie­ra­ła zioła dla swo­je­go dziad­ka, wy­padł na nią spło­szo­ny tur i już miał ją zmiaż­dżyć, gdy prze­szy­ty oszcze­pem runął u jej stóp.

 (1.1) Ści­ga­łem w la­sach ja­gu­a­ry i pumy i w po­je­dyn­kę po­lo­wa­łem na te dzi­kie zwie­rzę­ta.

 (1.1) Hra­bia po­lu­je na za­ją­ce.

 (1.2) Te­re­sa po­lu­je na męża.

 (1.2) Lu­bi­my po­lo­wać na okaz­je.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈlɔvat͡ɕ, AS: polovać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. upolować

 rzecz. polowanie n., pólko n.

 przym. polny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zabijać

Wiktionary


polowczyk

po­tocz­nie: pies po­sia­da­ją­cy cechy psa my­śliw­skie­go


SJP.pl


polowiec

pies my­śliw­ski


SJP.pl


polowy

1. w rol­nict­wie: zwią­za­ny z upra­wą pól, np. prace po­lo­we;
2. do­ty­czą­cy fron­tu, pola walki; fron­to­wy, wo­jen­ny, np. le­karz po­lo­wy;
3. urzę­do­wo: zwią­za­ny z prak­ty­ko­wa­niem re­li­gii w woj­sku, np. ka­pe­lan po­lo­wy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) roln. zwią­za­ny z upra­wą roli

 (1.2) wojsk. do­ty­czą­cy pola walki

 (1.3) urz. do­ty­czą­cy prak­ty­ko­wa­nia re­li­gii w woj­sku

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈlɔvɨ, AS: polovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pole n., pólko n.

 przym. polny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rolniczy

 (1.2) wojenny, frontowy, bojowy

Wiktionary


poloński

naz­wi­sko


SJP.pl


polpotowiec

zwo­len­nik kam­pu­czań­skie­go po­li­ty­ka Pol Pota


SJP.pl


polsat

pry­wat­na sta­cja te­le­wi­zyj­na


SJP.pl

Pol­sat – pol­ska ko­mer­cyj­na sta­cja te­le­wi­zyj­na o cha­rak­te­rze ogól­no­te­ma­tycz­nym, uru­cho­mio­na 5 grud­nia 1992 roku o 16:30 jako PolSat, głów­ny kanał Te­le­wiz­ji Pol­sat. Pier­wsza sta­cja te­le­wi­zyj­na, która otrzy­ma­ła kon­ce­sję na na­da­wa­nie ogól­no­pol­skie. Jest jedną ze sta­cji tzw. wiel­kiej czwór­ki.

Wikipedia


polsatowski

→ Pol­sat


SJP.pl

Patrz:

Polsat

polsatowy

→ Pol­sat


SJP.pl

Patrz:

Polsat

polsaty

po­tocz­nie:
1. Pol­sat (sta­cja te­le­wi­zyj­na);
2. kanał tej sta­cji


SJP.pl


polska

do­ty­czą­cy Pol­ski lub Po­la­ków, po­cho­dzą­cy z Pol­ski


SJP.pl

forma przy­miot­ni­ka.

 (1.1) M. lp. ż. od: pol­ski

Wiktionary

Pol­ska, Rzecz­po­spo­li­ta Pol­ska (RP) – pań­stwo uni­tar­ne w Eu­ro­pie Środ­ko­wej, po­ło­żo­ne mię­dzy Mo­rzem Bał­tyc­kim na pół­no­cy a Su­de­ta­mi i Kar­pa­ta­mi na po­łud­niu, w prze­wa­ża­ją­cej czę­ści w do­rze­czu Wisły i Odry. Od pół­no­cy Pol­ska gra­ni­czy z Rosją (z jej ob­wo­dem kró­le­wiec­kim) i Litwą, od wscho­du z Bia­ło­ru­sią i Ukra­i­ną, od po­łud­nia ze Sło­wa­cją i Cze­cha­mi, od za­cho­du z Niem­ca­mi.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpɔlska, AS: polska

Wiktionary


polskawy

przy­miot­nik

 (1.1) pot. żart. o tłu­ma­cze­niu, wer­sji ję­zy­ko­wej: nie­u­dol­nie, po­kracz­nie pol­ski, słabo prze­tłu­ma­czo­ny na język pol­ski

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔlˈskavɨ, AS: polskavy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Polska m., Polak m., Polka ż., polskość ż., polski mrz.

 czas. spolszczyć dk., spolszczać ndk.

 przym. polski

 przysł. po polsku, iron. po polskiemu

Wiktionary


polski

do­ty­czą­cy Pol­ski lub Po­la­ków, po­cho­dzą­cy z Pol­ski


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Pol­ski lub Po­la­ków

 (1.2) od­no­szą­cy się do pol­szczyz­ny

 (1.3) stpol. polny

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. za­chod­nio­sło­wiań­ski język uży­wa­ny przez Po­la­ków;

 (2.2) pot. eduk. przed­miot szkol­ny język pol­ski; zob. język pol­ski.

 (2.3) pot. eduk. go­dzi­na lek­cyj­na zajęć z ję­zy­ka pol­skie­go; zob. język pol­ski.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Uroki pol­skie­go kra­jo­bra­zu: wy­so­kie góry o na­gich szczy­tach i ła­god­ne wzgó­rza po­ro­śnię­te la­sa­mi, ma­low­ni­cze wy­ży­ny, roz­le­głe rów­ni­ny i sze­ro­kie do­li­ny, duże i małe je­zio­ra, nad­mor­skie pla­ża­a­że za­sy­pa­ne zło­ci­stym pia­skiem […]

 (1.1) Pol­scy pił­ka­rze po raz ko­lej­ny wy­gra­li z An­glią.

 (1.2) Pol­ski tekst jest zwy­kle nieco dłuż­szy niż jego an­giel­ski od­po­wied­nik.

 (1.2) W Pol­sce zwy­kle mówi się po pol­sku.

 (2.3) Dziś mia­łam dwa pol­skie, jedną matmę i an­giel­ski.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔlsʲci, AS: polsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. antypolskość ż., odpolszczenie n., Polak mos., polak mrz./mzw., Polaczek mos., polaczek mos., Polka ż., Polanin mos., Polska ż., polskość ż., polszczenie n., polszczyzna ż., spolszczanie n., spolszczenie n., wypolszczanie n.

 czas. odpolszczyć dk., polszczyć ndk., spolszczać ndk., spolszczyć dk., wypolszczać ndk.

 przym. antypolski, spolszczony, polskawy

 przysł. polsko

 skr. pol.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stpol. lacki, żart. poet. sarmacki

 (2.1) język polski, polszczyzna

 (2.2) język polski, pot. polak

Wiktionary


polskie

re­gio­nal­nie: przed­miot lek­cyj­ny lub lek­cja poś­wię­co­ne nauce ję­zy­ka pol­skie­go; język pol­ski


SJP.pl


polsko

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) na spo­sób pol­ski, po pol­sku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na wielu na­grob­kach nie­wąt­pli­wie pol­skie naz­wi­ska lub cho­ciaż pol­sko brzmią­ce.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. polszczyzna ż., polonista mos., Polska ż., polski mrz., polskość ż.

 przym. polski

Wiktionary


polsko-rosyjski

w czę­ści pol­ski, w czę­ści ro­syj­ski; do­ty­czą­cy Pol­ski i Rosji


SJP.pl


polskocentryczny

sku­pia­ją­cy się głów­nie na Pol­sce i oce­nia­ją­cy inne re­gio­ny świa­ta wy­łącz­nie z pol­skie­go punk­tu wi­dze­nia


SJP.pl


polskojęzyczność

→ pol­sko­ję­zycz­ny


SJP.pl

Patrz:

polskojęzyczny

polskojęzyczny

1. po­słu­gu­ją­cy się ję­zy­kiem pol­skim;
2. na­pi­sa­ny w ję­zy­ku pol­skim;
3. o ja­kimś te­re­nie: za­miesz­ka­ny przez lud­ność po­słu­gu­ją­cą się ję­zy­kiem pol­skim


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) po­słu­gu­ją­cy się ję­zy­kiem pol­skim

 (1.2) taki, któ­re­go człon­ko­wie po­słu­gu­ją się ję­zy­kiem pol­skim

 (1.3) spi­sa­ny, stwo­rzo­ny w ję­zy­ku pol­skim

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Atlas wi­ki­pe­dy­stów po­da­je miej­sca po­by­tu (nauki, za­miesz­ka­nia lub pracy) pol­sko­ję­zycz­nych wi­ki­pe­dy­stek i wi­ki­pe­dy­stów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔlskɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: polskoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary


polskokatolik

osoba na­le­żą­ca do Ko­ścio­ła na­ro­do­we­go; ho­du­ro­wiec, na­ro­do­wiec


SJP.pl


polskość

ze­spół cech cha­rak­te­ry­stycz­nych dla Pol­ski


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co pol­skie; pol­ski cha­rak­ter cze­goś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wiele wy­sił­ku wło­żo­no w utrzy­ma­nie pol­sko­ści tych ziem.

 (1.1) Mię­dzy pol­sko­ścią jed­nak a sło­wiań­sko­ścią ist­nie­je nie tyle nie­na­wiść, co ob­cość cał­ko­wi­ta i nie do wy­ko­rze­nie­nia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔlskɔɕt͡ɕ, AS: polskość

Wiktionary

Powiązane:

 czas. polszczyć ndk., spolszczyć dk.

 rzecz. Polska ż., Polak mos., Polaczek mos., Polka ż., spolszczenie n., polszczyzna ż., polak mrz./mzw.

 przym. polski

 przysł. polsko

Wiktionary


polstram

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) włók. mięk­kie, lek­kie, ela­stycz­ne two­rzy­wo sztucz­ne, które imi­tu­je skórę

Wiktionary


polszczenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pol­szczeć.

 (1.2) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pol­szczyć.

 (1.3) kult. na­rzu­ca­nie lub przys­wa­ja­nie kul­tu­ry pol­skiej i ję­zy­ka pol­skie­go

 (1.4) na­da­wa­nie cze­muś pol­skie­go cha­rak­te­ru lub wła­ści­wo­ści

Wiktionary

Powiązane:

 czas. polszczeć ndk., polszczyć ndk., spolszczyć dk.

 rzecz. Polaczek mos., polskość ż., Polak mos., Polska ż., polski mrz., spolszczenie n.

 przym. polski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) polonizacja

 (1.4) polonizacja

Wiktionary


polszczyzna

język pol­ski


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jęz. język pol­ski

 (1.2) przest. ogół cech pol­skich

 (1.3) przest. rzad. Po­la­cy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mó­wi­li dobrą pol­szczyz­ną, z mi­ni­mal­ną do­miesz­ką ru­sy­cyz­mów, jak zresz­tą mówi lud na całem Pod­la­siu i Chełm­szczyź­nie.

 (1.1) Na to od­mien­ne roz­war­stwie­nie pol­szczyz­ny i cze­szczyz­ny wpły­nę­ła inna hi­sto­ria obu ję­zy­ków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔlˈʃt͡ʃɨzna, AS: polščyzna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Polska ż., polskość ż., Polak mos., Polka ż., Polaczek mos., polaczek mos., polon mrz., polski mrz.

 przym. polski

 przysł. polsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) język polski

Wiktionary


polszczyć

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. spol­szczyć)

 (1.1) kult. na­rzu­cać pol­skość, przy­mu­szać kogoś do zo­sta­nia Po­la­kiem, zmie­niać coś na pol­skie

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny pol­szczyć się (dk. spol­szczyć się)

 (2.1) sta­wać się Po­la­kiem, na­bie­rać cech pol­skich

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Polska ż., Polak mos., Polaczek mos., polszczenie n., spolszczenie n., polski mrz., polskość ż.

 przym. polski

 czas. odpolszczyć, odpolszczać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) polonizować

 (2.1) polonizować się

Wiktionary


poltergeist

[czy­taj: pol­ter­gajst] zja­wi­sko pa­ra­nor­mal­ne po­le­ga­ją­ce na sa­mo­ist­nym pow­sta­wa­niu dźwię­ków i po­ru­sza­niu się przed­mio­tów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) nie­wi­dzial­ny duch, ha­ła­su­ją­cy w na­wie­dza­nym domu

Wiktionary

Pol­ter­ge­ist (z niem. „ha­ła­śli­wy duch”, od pol­tern „ło­mo­tać, trza­skać” i Geist „duch”) – ter­min z za­kre­su tzw. zja­wisk pa­ra­nor­mal­nych, ze­spół zja­wisk po­le­ga­ją­cych na rze­ko­mym ge­ne­ro­wa­niu róż­ne­go ro­dza­ju dźwię­ków – od trza­sków i gwi­zdów do szu­ra­nia itp., naj­czę­ściej nie­wia­do­me­go po­cho­dze­nia (bez moż­li­wo­ści wska­za­nia źró­dła dźwię­ku) oraz in­nych efek­tów, wśród któ­rych można ja­ko­by ob­ser­wo­wać sa­mo­czyn­ne prze­su­wa­nie się lub po­ja­wia­nie przed­mio­tów, spa­da­nie, pod­no­sze­nie się itp.

Wikipedia


polubiać

oz­na­czać post in­ter­ne­to­wy w celu po­ka­za­nia, że przy­padł nam do gustu lub że się z nim zga­dza­my; laj­ko­wać


SJP.pl


polubienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­lu­bić.

 (1.2) środ. zob. za­laj­ko­wa­nie, lajk.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. polubić, lubić

Wiktionary


polubić

cza­sow­nik do­ko­na­ny

 (1.1) za­cząć lubić

 (1.2) środ. zob. laj­ko­wać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­u­fa­ła Łucji i po­lu­bi­ła ją, je­że­li oczy­wi­ście można po­lu­bić kogoś w kilka minut.

 (1.1) I tylko dla­te­go poz­na­li­śmy się z Bart­kiem, a nawet po­lu­bi­li.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lubienie n., polubienie n.

 czas. lubić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zagustować, rozsmakować się

Wiktionary


polubownie

przy­słó­wek

 (1.1) po­le­ga­ją­cy na do­bro­wol­nym po­ro­zu­mie­niu mię­dzy stro­na­mi, na za­ła­go­dze­niu spo­rów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ugody miały być ostat­nią ode­ską ra­tun­ku dla ban­ków, które prze­gry­wa­ją w są­dach spory o kre­dy­ty fran­ko­we. Tym­cza­sem pierw­si klien­ci, któ­rzy po­lu­bow­nie prze­wa­lu­to­wa­li kre­dyt na zło­to­wy, chcą się z tego wy­co­fać.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. polubowny

Wiktionary


polubowny

za wza­jem­ną zgodą, bez pro­ce­su są­do­we­go


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) o roz­strzy­gnię­ciu sporu: za wza­jem­ną zgodą

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔluˈbɔvnɨ, AS: polubovny

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. polubownie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) koncyliacyjny, pojednawczy, ugodowy, kompromisowy, rozjemczy

Wiktionary


polucja

mi­mo­wol­ny wy­trysk na­sie­nia w cza­sie snu; zmaza nocna


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fizj. mi­mo­wol­ny wy­trysk na­sie­nia u męż­czyzn pod­czas snu

Wiktionary

Po­lu­cja, zmaza nocna – mi­mo­wol­ny wy­trysk na­sie­nia u męż­czyzn pod­czas snu w fazie REM.

Po raz pier­wszy może po­ja­wić się u chłop­ców w okre­sie doj­rze­wa­nia. Pier­wsza po­lu­cja uz­na­wa­na jest za objaw osią­gnię­cia doj­rza­ło­ści płcio­wej. Po­lu­cje nie wy­stę­pu­ją u wszyst­kich męż­czyzn, a ich brak nie sta­no­wi cho­ro­by. Czę­ściej po­ja­wia się u męż­czyzn, któ­rzy za­cho­wu­ją ab­sty­nen­cję płcio­wą. Cza­sa­mi po­lu­cji to­wa­rzy­szą sny o tre­ści ero­tycz­nej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jasio miał po­lu­cję gdy śniła mu się na­u­czy­ciel­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈlut͡sʲja, AS: polucʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. polucyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zmaza, zmaza nocna

Wiktionary


polucyjny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z po­lu­cją, do­ty­czą­cy po­lu­cji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. polucja ż.

Wiktionary


polucyt

be­zbarw­ny mi­ne­rał o szkli­stym po­ły­sku, uwod­nio­ny gli­no­krze­mian cezu; pol­lu­cyt, pol­luks


SJP.pl


polukać

po­tocz­nie: po­pa­trzeć


SJP.pl


polukrowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­lu­kro­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. polukrować dk.

Wiktionary


polukrować

cza­sow­nik

 (1.1) po­kryć coś lu­krem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. lukier mrz., lukrowanie n., polukrowanie n.

 czas. lukrować ndk.

 przym. lukrowy

Wiktionary


polus

naz­wi­sko


SJP.pl

Polus – ra­dziec­ka bo­jo­wa sta­cja kos­micz­na, któ­rej pro­to­typ (wy­peł­nio­ny in­stru­men­ta­mi na­u­ko­wy­mi) zbu­do­wa­ny ok. 1985 roku zo­stał wy­strze­lo­ny 15 maja 1987 przy po­mo­cy ra­kie­ty Ener­gia. Pro­to­typ nie osią­gnął or­bi­ty wsku­tek błędu w opro­gra­mo­wa­niu ini­cju­ją­cym pracę sta­cji i spło­nął w at­mos­fe­rze nie­dłu­go póź­niej.

Wikipedia


polutant

od­pa­dek za­wie­ra­ją­cy szkod­li­we sub­stan­cje i po­wo­du­ją­cy za­nie­czy­szcze­nie śro­do­wi­ska


SJP.pl


polutowy

na­stę­pu­ją­cy po lutym


SJP.pl


poluzowywać

czy­nić luź­niej­szym; po­luź­niać


SJP.pl


poluźnić

cza­sow­nik prze­chod­ni

 (1.1) do­ko­na­ny od|po­luź­niać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poluźnianie n., poluźnienie n., luz m., luzak m.

 czas. poluźniać ndk.

 przym. luźny, luzacki

Wiktionary


polwinit

hand­lo­wa nazwa zmięk­czo­ne­go po­lich­lor­ku wi­ny­lu pro­du­ko­wa­ne­go w Pol­sce


SJP.pl


polygram

PolyGram – ho­len­der­ska wyt­wór­nia pły­to­wa.

Wikipedia


polyna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. daw. po­gard. Ma­ło­po­lan­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ta Po­ly­na od Żywca była u nas ze dwa roki.

Wiktionary


polywka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. rosół

 (1.2) kulin. gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. zupa

Wiktionary


polówka

1. łóżko po­lo­we;
2. woj­sko­wa czap­ka bę­dą­ca czę­ścią mun­du­ru po­lo­we­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. ko­szul­ka polo

 (1.2) pot. łóżko po­lo­we

 (1.3) pot. czap­ka po­lo­wa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Załóż dzi­siaj tę nie­bie­ską po­lów­kę.

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

 rzecz. polo n.

 (1.2-3)

 rzecz. pole n., poletko n.

 przym. polowy, polny

Wiktionary


polędwica

1. mięso z po­dłuż­nych mię­śni grzbie­tu zwie­rzę­cia;
2. pie­czeń z tego mięsa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. mięso z grzbie­tu zwie­rzę­cia

 (1.2) spoż. kulin. pie­czeń lub węd­li­na z tego mięsa

Wiktionary

Po­lęd­wi­ca ("kulin.") – mięso z mię­śni wzdłuż grzbie­tu zwie­rzę­cia (w tym także ryby) z ota­cza­ją­cym je tłu­szczem i tkan­ką łącz­ną, od­dzie­lo­ne od kości bio­dro­wej, ma­ją­ce sze­ro­kie za­sto­so­wa­nie w prze­my­śle spo­żyw­czym.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Na śnia­da­nie po­da­no ka­nap­ki z po­lęd­wi­cą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔlɛ̃ndˈvʲit͡sa, AS: polẽndvʹica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. polędwiczka ż.

 przym. polędwicowy

Wiktionary


polędwicowy

do­ty­czą­cy po­lęd­wi­cy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przym. od po­lęd­wi­ca

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔlɛ̃ndvʲiˈt͡sɔvɨ, AS: polẽndvʹicovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. polędwica, polędwiczka

Wiktionary


polędwiczka

zdrob­nie­nie od: po­lęd­wi­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: po­lęd­wi­ca

Wiktionary

Po­lęd­wicz­ka – część tyl­nej pół­tu­szy wie­przo­wej, długi i sto­sun­ko­wo wąski mię­sień wzdłuż grzbie­tu zwie­rzę­cia, przy­le­ga­ją­cy czę­ścio­wo do bio­drów­ki i do tyl­nej czę­ści scha­bu. Jeden z naj­cen­niej­szych ga­tun­ków mięsa wie­przo­we­go, o uni­wer­sal­nym za­sto­so­wa­niu.

W pod­sta­wo­wym ro­zbio­rze pół­tu­szy wie­przo­wej po­lęd­wicz­ka za­li­cza­na jest do scha­bu.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. polędwica ż.

 przym. polędwicowy

Wiktionary


polęgowy

przy­pa­da­ją­cy na okres po lęgu


SJP.pl


polśniewać

lekko lśnić; po­bły­ski­wać


SJP.pl


pom

Pań­stwo­wy Oś­ro­dek Ma­szy­no­wy


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • POM – Po­ro­zu­mie­nie Or­ga­ni­za­cji Mło­dzie­żo­wych obozu na­ro­do­we­go (1943–1944)
  • POM – Pań­stwo­wy Oś­ro­dek Ma­szy­no­wy
  • POM – two­rzy­wo sztucz­ne, po­liok­sy­me­ty­len
  • Pro­ject Ob­ject Model – kon­struk­cja opi­su­ją­ca, w jaki spo­sób zbu­do­wać pro­jekt w Apa­che Maven

Wikipedia


pom-owiec

pra­cow­nik POM-u (Pań­stwo­we­go Oś­rod­ka Ma­szy­no­we­go); po­mo­wiec


SJP.pl


pom-owski

→ POM; po­mow­ski


SJP.pl


pom.

skrót

 (1.1) = po­mor­ski

 (1.2) = po­mie­szcze­nie

Wiktionary


pomacać

1. dot­knąć kil­ka­krot­nie;
2. po­tocz­nie: dot­knąć in­tym­nej czę­ści ciała;
3. po­tocz­nie: ude­rzyć kogoś;
4. po­ma­cać się -
a) dot­knąć sie­bie sa­me­go;
b) po­do­ty­kać się wza­jem­nie


SJP.pl


pomacki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Po­ma­ka­mi, do­ty­czą­cy Po­ma­ków

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pomak mos., Pomaczka ż.

Wiktionary


pomacować

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. do­ty­kać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie po­ma­cuj, jak nie ku­pisz.

Wiktionary


pomacy

grupa mu­zuł­mań­skich Buł­ga­rów


SJP.pl

Po­ma­cy (bułg. Помаци) – grupa mu­zuł­mań­skich Sło­wian za­miesz­ku­ją­cych Bał­ka­ny, pier­wot­nie po­słu­gu­ją­cych się dia­lek­ta­mi ję­zy­ka buł­gar­skie­go. Liczy około 500 ty­się­cy osób.

Wikipedia


pomaczka

mu­zuł­man­ka miesz­ka­ją­ca w Buł­ga­rii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) etn. mu­zuł­mań­ska miesz­kan­ka ob­sza­ru Bał­ka­nów (zwła­szcza Buł­ga­rii)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. Pomak mos.

 przym. pomacki

Wiktionary


pomada

za­pa­cho­wa sub­stan­cja kos­me­tycz­na o kon­sy­sten­cji maści, wcie­ra­na we włosy dla na­da­nia im mięk­ko­ści i po­ły­sku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kos­met. śro­dek kos­me­tycz­ny do wło­sów, na­da­ją­cy im po­łysk i mięk­kość;

Wiktionary

Po­ma­da (fr. "pom­ma­de" – maść) – kos­me­tyk do pie­lę­gna­cji wło­sów dla na­da­nia im po­ły­sku i mięk­ko­ści oraz ukła­da­nia fry­zu­ry. Wyt­wa­rza­ny na bazie tłu­szczu, wosku i sub­stan­cji za­pa­cho­wych. Po­ma­dy dzie­li się na wodne, wo­sko­we i kre­mo­we, z któ­rych każda ma inną gę­stość (kle­i­stość) i daje inny efekt fi­nal­ny.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. pomadka ż.

 czas. pomadować ndk., napomadować dk., wypomadować dk., wypomadować się dk.

Wiktionary


pomadka

1. kos­me­tyk do ma­lo­wa­nia ust; szmin­ka;
2. cu­kie­rek z mięk­kiej masy mlecz­nej lub cze­ko­la­do­wej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kos­met. kos­me­tyk do ma­lo­wa­nia ust

 (1.2) przest. cu­kie­rek z mięk­kiej masy mlecz­nej lub cze­ko­la­do­wej

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • po­mad­ka – ro­dzaj cu­kier­ka (np. krów­ka)
  • po­mad­ka – kos­me­tyk, szmin­ka (po­mad­ka do ust)
  • po­ma­da

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przed wyj­ściem z domu za­wsze po­kry­wam usta po­mad­ką.

 (1.2) Pu­blicz­ność zro­bi­ła się ka­pry­śna, nie wia­do­mo, czy bę­dzie okla­ski­wać lwa i rzu­cać po­mad­ki de­se­ro­we w jego zbryz­ga­ną po­so­ką pa­szczę, czy też obrzu­ci kwia­ta­mi ob­gry­zio­ne do czy­sta kości mę­czen­ni­ka i bę­dzie na nie gło­so­wać w wy­bo­rach.

 (1.2) Je­że­li chce się mieć śnież­no białe po­mad­ki, trze­ba po wy­la­niu massy, gdy tro­chę prze­sty­gnie, wy­mie­szać ją bar­dzo do­brze ko­pyst­ką, a potem do­pie­ro roz­cią­gnąć nożem.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pomadkowy

 rzecz. pomada

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) szminka

Wiktionary


pomagacz

po­tocz­nie: osoba, która komuś po­ma­ga; po­ma­gier, po­moc­nik


SJP.pl


pomagaczka

po­tocz­nie: ko­bie­ta, która komuś po­ma­ga; po­moc­nicz­ka, po­moc­ni­ca, po­ma­gier­ka


SJP.pl


pomaganie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­ma­gać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔ̃maˈɡãɲɛ, AS: põmagãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pomocnik m., pomocnica ż., pomocniczość ż., pomożenie n.

 czas. pomagać ndk., pomóc dk.

 przym. pomocny, pomocniczy, zapomogowy

 przysł. pomocnie, pomocniczo

Wiktionary


pomagać

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. pomóc)

 (1.1) ułat­wiać komuś jakąś czyn­ność, po­przez bra­nie udzia­łu w niej

 (1.2) po­no­sić wy­si­łek dla kogoś, aby go po­ra­to­wać w trud­nej sy­tu­a­cji

 (1.3) usu­wać do­le­gli­wo­ści

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ro­dzi­ce po­ma­ga­ją dziec­ku w nauce.

 (1.1) Przy­ja­ciel po­ma­ga mi przy prze­pro­wadz­ce, głów­nie przy prze­no­sze­niu mebli.

 (1.1) Opie­kun po­ma­ga pa­cjen­to­wi wstać.

 (1.2) W cza­sie zimy po­ma­ga­my zwie­rzę­tom.

 (1.3) Co po­ma­ga na suchy ka­szel?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔ̃ˈmaɡat͡ɕ, AS: põmagać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pomoc ż., pomaganie n., pomocnik m., pomocnica ż., pomagier m., pomagierka ż., pomocnictwo n.

 czas. pomóc dk., wspomagać ndk., wspomóc dk.

 przym. pomocowy, pomocny, pomocniczy

 przysł. pomocnie, pomocniczo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ułatwiać, wspierać, asystować

 (1.2) nieść pomoc, ratować

 (1.3) działać, być skutecznym

Wiktionary


pomagier

po­tocz­nie: osoba, która komuś po­ma­ga; po­ma­gacz, po­moc­nik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. po­moc­nik

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Roz­sier­dzo­na G. na­ka­za­ła swym po­ma­gie­rom nękać są­sia­da te­le­fo­nicz­ny­mi po­gróż­ka­mi i żądać pie­nię­dzy.

 (1.1) Głów­nym po­dręcz­nym był na­rze­czo­ny, pan Bar­wic­ki. Lecz były rów­nież po­ma­gie­ry dru­go­rzęd­ne, mię­dzy in­ny­mi Hi­po­lit Wie­lo­sław­ski i Ce­za­ry Ba­ry­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔ̃ˈmaɟɛr, AS: põmaǵer

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pomoc ż., pomocnictwo n.

 czas. pomagać

 przym. pomocny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pomocnik

Wiktionary


pomagierka

→ po­ma­gier


SJP.pl

Patrz:

pomagier

pomailować

[czy­taj: po­mej­lo­wać] spę­dzić pe­wien czas na ma­i­lo­wa­niu; po­mej­lo­wać


SJP.pl


pomajdać

po­tocz­nie: po­ma­chać, po­ki­wać; po­maj­tać, po­faj­tać


SJP.pl


pomajowy

wy­ni­kły z prze­wro­tu ma­jo­we­go w Pol­sce w 1926 roku


SJP.pl


pomajstrować

spę­dzić pe­wien czas na maj­stro­wa­niu


SJP.pl


pomajtanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. rzad. po­ma­cha­nie czymś

 (1.2) reg. pozn. po­mie­sza­nie się, po­my­le­nie się

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔ̃majˈtãɲɛ, AS: põmai ̯tãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. majdanie n., majdnięcie n., majtanie n., majtnięcie n., majteczki nmos., majtusie nmos.

 czas. majdać ndk., majdnąć dk., majtać ndk., majtnąć dk., pomajtać dk.

Wiktionary


pomajtać

spę­dzić pe­wien czas na maj­ta­niu (ma­cha­niu) czymś


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. brak)

 (1.1) pot. rzad. po­ma­chać czymś

 (1.2) gw-pl|Poz­nań. po­mie­szać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. majdanie n., majdnięcie n., majtanie n., majtnięcie n., pomajtanie n., majteczki nmos., majtusie nmos.

 czas. majdać ndk., majdnąć dk., majtać ndk., majtnąć dk.

Wiktionary


pomak

mu­zuł­ma­nin miesz­ka­ją­cy w Buł­ga­rii


SJP.pl


pomakantowate

ro­dzi­na ma­łych mor­skich ryb z rzędu oko­nioksz­tałt­nych


SJP.pl

Po­ma­kan­to­wa­te, ust­nicz­ko­wa­te (Po­ma­cant­hi­dae) – ro­dzi­na ma­łych mor­skich ryb oko­nioksz­tałt­nych. Spo­ty­ka­ne w ho­dow­lach ak­wa­rio­wych.

Wy­stę­po­wa­nie: rafy ko­ra­lo­we Oce­a­nu At­lan­tyc­kie­go, In­dyj­skie­go i za­chod­nie­go Pa­cy­fi­ku.

Wikipedia


pomakowy

taki, który po­zo­stał po ścię­ciu maku


SJP.pl


pomalej

dawny sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: po­ma­łu; wol­niej


SJP.pl


pomaleńku

zdrob­nie­nie od: po­ma­łu; po­ma­lut­ku, po­ma­luś­ku, po­ma­lu­siu, po­ma­lu­sień­ku, po­ma­lu­teń­ku


SJP.pl

przy­słó­wek

 (1.1) bar­dzo po­ma­łu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Chory po­ma­leń­ku odzy­ski­wał wła­dzę w no­gach.

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. pomalutku

Wiktionary


pomalowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­ma­lo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pomalować dk.

 przym. malarski

 rzecz. malarz mos.

Wiktionary


pomalować

1. po­kryć coś farbą lub la­kie­rem, nadać kolor;
2. zro­bić ma­ki­jaż


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) za­koń­czyć ma­lo­wa­nie ja­kiejś po­wierzch­ni; po­kryć coś farbą

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔ̃maˈlɔvat͡ɕ, AS: põmalovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pomalowanie n., malarz, malarka, malarstwo, malunek, malowidło, malowanie, namalowanie

 czas. malować, namalować, wymalować, wymalowywać, przemalować, przemalowywać, domalować, domalowywać, zmalować, podmalować, podmalowywać, umalować się

 przym. malarski, malowniczy

 przysł. malarsko, malowniczo

Wiktionary


pomaltretować

spę­dzić pe­wien czas na mal­tre­to­wa­niu


SJP.pl


pomalusieńku

zdrob­nie­nie od: po­ma­łu; po­ma­lut­ku, po­ma­luś­ku, po­ma­leń­ku, po­ma­lu­siu, po­ma­lu­teń­ku


SJP.pl


pomalusiu

zdrob­nie­nie od: po­ma­łu; po­ma­lut­ku, po­ma­luś­ku, po­ma­leń­ku, po­ma­lu­sień­ku, po­ma­lu­teń­ku


SJP.pl


pomaluteńku

zdrob­nie­nie od: po­ma­łu; po­ma­lut­ku, po­ma­luś­ku, po­ma­leń­ku, po­ma­lu­siu, po­ma­lu­sień­ku


SJP.pl

przy­słó­wek

 (1.1) bar­dzo po­ma­lut­ku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Płat­ki śnie­gu spły­wa­ły po­ma­lu­teń­ku w bla­sku lamp.

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. pomalutku

Wiktionary


pomalutku

zdrob­nie­nie od: po­ma­łu; po­ma­lu­siu, po­ma­luś­ku, po­ma­leń­ku, po­ma­lu­sień­ku, po­ma­lu­teń­ku


SJP.pl

przy­słó­wek

 (1.1) pot. bar­dzo wolno

 (1.2) pot. stop­nio­wo

 (1.3) pot. zno­śnie, nie tak źle

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Chory pod­niósł się po­ma­lut­ku i za­czął się ubie­rać.

 (1.2) Moje rady za­czę­ły skut­ko­wać i syn po­ma­lut­ku przy­wy­kał do co­dzien­nej nauki.

 (1.3) – Jak się mama czuje? – Po­ma­lut­ku. Już nie mam go­rącz­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔ̃maˈlutku, AS: põmalutku

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. pomału, zdrobn. pomaleńku, pomaluteńku

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wolniutko

 (1.3) znośnie, jako tako

Wiktionary


pomaluśku

zdrob­nie­nie od: po­ma­łu; po­ma­lut­ku, po­ma­lu­siu, po­ma­leń­ku, po­ma­lu­sień­ku, po­ma­lu­teń­ku


SJP.pl


pomamrotanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­mam­ro­tać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pomamrotać dk.

Wiktionary


pomamrotać

spę­dzić pe­wien czas na mam­ro­ta­niu


SJP.pl


pomanewrować

spę­dzić pe­wien czas na ma­ne­wro­wa­niu


SJP.pl


pomanipulować

spę­dzić pe­wien czas na ma­ni­pu­lo­wa­niu


SJP.pl


pomarańcz

po­tocz­nie: kolor po­ma­rań­czo­wy; oranż


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kolor po­ma­rań­czo­wy

 (1.2) po­ma­rań­czo­wy pig­ment, barw­nik lub farba

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: po­ma­rań­cza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na jego obra­zie do­mi­nu­ją ja­skra­wa czer­wień i po­ma­rańcz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔ̃ˈmarãj̃n͇t͡ʃ, AS: põmarãĩ ̯ṇč

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pomarańcza ż., pomarańczarka ż., pomarańczarnia ż., pomarańczówka ż., pomarańczowienie n.

 czas. pomarańczowieć ndk.

 przym. pomarańczowy, pomarańczowawy

 przysł. pomarańczowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) oranż

Wiktionary


pomarańcza

1. wiecz­nie zie­lo­ne drze­wo cy­tru­so­we z ro­dzi­ny ru­to­wa­tych, o skó­rza­stych ciem­no­zie­lo­nych li­ściach, bia­łych won­nych kwia­tach i du­żych owo­cach wy­peł­nio­nych so­czy­stym miąż­szem, upra­wia­ne w kra­jach tro­pi­kal­nych i sub­tro­pi­kal­nych;
2. owoc tego drze­wa, ku­li­sty, o po­ro­wa­tej skór­ce barwy jas­no­żół­tej, po­ma­rań­czo­wej lub czer­wo­nej, okry­wa­ją­cej aro­ma­tycz­ny miąższ


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spoż. kulin. owoc cy­tru­so­wy o po­ma­rań­czo­wej skór­ce

 (1.2) bot. drze­wo, któ­re­go owo­cem jest po­ma­rań­cza (1.1);

 (1.3) daw. środ. polit. bomba

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • po­ma­rań­cza chiń­ska, po­ma­rań­cza słod­ka Ci­trus si­nen­sis – naj­po­pu­lar­niej­szy upraw­ny ga­tu­nek po­ma­rań­czy
  • po­ma­rań­cza ber­ga­mo­ta, ber­ga­mo­ta, ber­ga­mot­ka Ci­trus ber­ga­mia
  • po­ma­rań­cza gorz­ka, po­ma­rań­cza kwa­śna Ci­trus au­ran­tium
  • po­ma­rań­cza ol­brzy­mia, pom­pe­la Ci­trus gran­dis
  • po­ma­rań­cza li­me­ta, li­me­ta, li­me­ta kwa­śna Ci­trus li­met­ta
  • Po­ma­rań­cza – album mu­zycz­ny ze­spo­łu Aku­rat
  • sok po­ma­rań­czo­wy
  • barwa po­ma­rań­czo­wa (po­ma­rańcz)
  • man­da­ryn­ka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ku­pi­łem na rynku dwie po­ma­rań­cze.

 (1.2) W Gre­cji po­ma­rań­cze owo­cu­ją zwy­kle w grud­niu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔ̃maˈrãj̃n͇t͡ʃa, AS: põmarãĩ ̯ṇča

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pomarańcz mrz., pomarańczarnia ż., pomarańczówka ż., pomarańczarka ż., pomarańczowienie n.

:: zdrobn. pomarańczka ż.

 czas. pomarańczowieć ndk.

 przym. pomarańczowy, pomarańczowawy

 przysł. pomarańczowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) przest. apelcyna, apelzyna; gwara. podmurajec, podmuraniec, pomaraniec, pomeraniec; gw. Górny Śląsk apluzina, apfelzina, apluzyna

Wiktionary


pomarańczarka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. hand­lar­ka sprze­da­ją­ca cy­tru­sy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ma­larz spor­tre­to­wał po­ma­rań­czar­kę sprze­da­ją­cą cy­tru­sy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pomarańcz mrz., pomarańcza ż., pomarańczarnia ż., pomarańczówka ż., pomarańczowienie n.

 czas. pomarańczowieć ndk.

 przym. pomarańczowy, pomarańczowawy

 przysł. pomarańczowo

Wiktionary


pomarańczarnia

bu­dy­nek ogro­do­wy z du­ży­mi okna­mi, słu­żą­cy do ho­do­wa­nia ro­ślin tro­pi­kal­nych lub zabaw to­wa­rzy­skich; oran­że­ria


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ar­chit. ogrod. szklar­nia słu­żą­ca do ho­dow­li eg­zo­tycz­nych ro­ślin, np. po­ma­rańcz, cy­tryn, peł­nią­ca rolę wy­po­czyn­ko­wą;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • po­ma­rań­czar­nia – ro­dzaj bu­dyn­ku
  • Po­ma­rań­czar­nia – ja­ski­nia w pol­skich Ta­trach Za­chod­nich
  • „Po­ma­rań­czar­nia” – szczep 23 War­szaw­skich Dru­żyn Har­cer­skich i Zu­cho­wych
  • Stara Po­ma­rań­czar­nia – z te­a­trem zo­sta­ła zbu­do­wa­na w Ła­zien­kach Kró­lew­skich pod ko­niec XVIII wieku
  • Nowa Po­ma­rań­czar­nia w Ła­zien­kach Kró­lew­skich

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nową Po­ma­rań­czar­nię w Ła­zien­kach Kró­lew­skich wznie­sio­no w XIX wieku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pomarańcz mrz., pomarańcza ż., pomarańczarka ż., pomarańczówka ż., pomarańczowienie n.

 czas. pomarańczowieć ndk.

 przym. pomarańczowy, pomarańczowawy

 przysł. pomarańczowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) oranżeria, cieplarnia, ogród zimowy

Wiktionary


pomarańczka

zdrob­nie­nie od: po­ma­rań­cza


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: po­ma­rań­cza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pomarańczówka ż., pomarańcza ż.

 czas. pomarańczowieć

 przym. pomarańczowy

Wiktionary


pomarańczowawy

przy­po­mi­na­ją­cy kolor po­ma­rań­czo­wy


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) w ko­lo­rze po­dob­nym, zbli­żo­nym do po­ma­rań­czo­we­go; przy­po­mi­na­ją­cy kolor po­ma­rań­czo­wy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔ̃marãj̃n͇t͡ʃɔˈvavɨ, AS: põmarãĩ ̯ṇčovavy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pomarańczarnia ż., pomarańczarka ż., pomarańcz m., pomarańcza ż.

 czas. pomarańczowieć ndk.

 przym. pomarańczowy

 przysł. pomarańczowawo, pomarańczowo

Wiktionary


pomarańczowi

1. do­ty­czą­cy po­ma­rań­czy (drze­wa);
2. od­no­szą­cy się do owo­ców po­ma­rań­czy, zro­bio­ny z po­ma­rań­czy, ma­ją­cy smak po­ma­rań­czy, za­pach po­ma­rań­czy;
3. ma­ją­cy kolor doj­rza­łych owo­ców po­ma­rań­czy


SJP.pl


pomarańczowieć

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) przy­bie­rać po­ma­rań­czo­wą barwę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Krwa­we obło­ki za­czę­ły po­ma­rań­czo­wieć.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pomarańcz mrz., pomarańcza ż., pomarańczarka ż., pomarańczarnia ż., pomarańczka ż., pomarańczowienie n., pomarańczówka ż.

 przym. pomarańczowy, pomarańczowawy

 przysł. pomarańczowo

Wiktionary


pomarańczowo

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) z uży­ciem po­ma­rań­czo­wej barwy; w po­ma­rań­czo­wym ko­lo­rze, od­cie­niu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­ma­luj­my ścia­ny na po­ma­rań­czo­wo.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pomarańczowość ż., pomarańczarnia ż., pomarańczarka ż., pomarańcz mrz., pomarańcza ż.

 czas. pomarańczowieć ndk.

 przym. pomarańczowy, pomarańczowawy

Wiktionary


pomarańczowo-czarno-biały

ma­ją­cy trzy ko­lo­ry: po­ma­rań­czo­wy, czar­ny i biały


SJP.pl


pomarańczowo-czerwony

po­ma­rań­czo­wy i czer­wo­ny


SJP.pl


pomarańczowo-niebieski

w czę­ści po­ma­rań­czo­wy, w czę­ści nie­bie­ski


SJP.pl


pomarańczowo-turkusowy

po­ma­rań­czo­wy i tur­ku­so­wy


SJP.pl


pomarańczowo-żółty

w czę­ści po­ma­rań­czo­wy, w czę­ści żółty


SJP.pl


pomarańczowobrązowy

brą­zo­wy o od­cie­niu po­ma­rań­czo­wym


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy kolor brą­zo­wy o od­cie­niu po­ma­rań­czo­wym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po tylu dniach na biur­ku ta man­da­ryn­ka jest już po­ma­rań­czo­wo­brą­zo­wa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔ̃marãj̃n͇t͡ʃɔvɔbrɔ̃w̃ˈzɔvɨ, AS: põmarãĩ ̯ṇčovobrõũ̯zovy

Wiktionary


pomarańczowoczerwony

czer­wo­ny o od­cie­niu po­ma­rań­czo­wym


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) ma­ją­cy kolor czer­wo­ny o od­cie­niu po­ma­rań­czo­wym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Obierz naj­pierw owoce z po­ma­rań­czo­wo­czer­wo­nej skór­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔ̃marãj̃n͇t͡ʃɔvɔt͡ʃɛrˈvɔ̃nɨ, AS: põmarãĩ ̯ṇčovočervõny

Wiktionary

Powiązane:

 przym. czerwonopomarańczowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ceglasty

Wiktionary


pomarańczowodzioby

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który ma po­ma­rań­czo­wy dziób

Wiktionary


pomarańczowogłowy

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który po­sia­da po­ma­rań­czo­wą głowę

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔ̃marãj̃n͇t͡ʃɔvɔˈɡwɔvɨ, AS: põmarãĩ ̯ṇčovogu̯ovy

Wiktionary


pomarańczowopióry

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który ma po­ma­rań­czo­we pióra, pie­rze

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔ̃marãj̃n͇t͡ʃɔvɔˈpʲjurɨ, AS: põmarãĩ ̯ṇčovopʹi ̯ury

Wiktionary


pomarańczowordzawy

rdza­wy o od­cie­niu po­ma­rań­czo­wym, mie­dzia­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) rdza­wy o po­ma­rań­czo­wym od­cie­niu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie tra­fi­łaś z tą po­ma­rań­czo­wor­dza­wą farbą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔ̃marãj̃n͇t͡ʃɔvɔˈrd͡zavɨ, AS: põmarãĩ ̯ṇčovorʒavy

Wiktionary


pomarańczoworóżowo

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) z uży­ciem po­ma­rań­czo­wo­ró­żo­wej barwy; w po­ma­rań­czo­wo­ró­żo­wym ko­lo­rze, od­cie­niu

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pomarańczoworóżowy

Wiktionary


pomarańczoworóżowy

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) ró­żo­wy o po­ma­rań­czo­wym od­cie­niu

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. pomarańczoworóżowo

Wiktionary


pomarańczowoskrzydły

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który ma po­ma­rań­czo­we skrzy­dła

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔ̃marãj̃n͇t͡ʃɔvɔˈskʃɨdwɨ, AS: põmarãĩ ̯ṇčovoskšydu̯y

Wiktionary


pomarańczowozłoty

złoty o od­cie­niu po­ma­rań­czo­wym


SJP.pl


pomarańczowość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest po­ma­rań­czo­we; cecha tych, któ­rzy są po­ma­rań­czo­wi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pomarańczowy

 przysł. pomarańczowo

Wiktionary


pomarańczowożółty

żółty o od­cie­niu po­ma­rań­czo­wym


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy kolor żółty o po­ma­rań­czo­wym od­cie­niu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wi­dzia­łeś? Za oknem mi­gnął taki po­ma­rań­czo­wo­żół­ty domek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔ̃marãj̃n͇t͡ʃɔvɔˈʒuwtɨ, AS: põmarãĩ ̯ṇčovožuu̯ty

Wiktionary


pomarańczowy

1. do­ty­czą­cy po­ma­rań­czy (drze­wa);
2. od­no­szą­cy się do owo­ców po­ma­rań­czy, zro­bio­ny z po­ma­rań­czy, ma­ją­cy smak po­ma­rań­czy, za­pach po­ma­rań­czy;
3. ma­ją­cy kolor doj­rza­łych owo­ców po­ma­rań­czy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) bot. do­ty­czą­cy krze­wu lub drze­wa po­ma­rań­czy, zwią­za­ny z krze­wem lub drze­wem po­ma­rań­czy

 (1.2) bot. kulin. kos­met. spoż. do­ty­czą­cy owo­ców po­ma­rań­czy, za­wie­ra­ją­cy owoce po­ma­rań­czy, zro­bio­ny z owo­ców po­ma­rań­czy; także. przy­po­mi­na­ją­cy je w smaku, za­pa­chu lub wy­glą­dzie

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) ma­ją­cy kolor dru­gie­go pasma tęczy, taki jak kolor owocu po­ma­rań­czy itp.; żółty z czer­wo­nym za­bar­wie­niem;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Hen­ryk za­sa­dził w swoim ogród­ku krzew po­ma­rań­czo­wy, ale nie wy­trzy­mał mroź­nej zimy.

 (1.2) Na deser przy­go­to­wa­no ga­la­ret­kę po­ma­rań­czo­wą z owo­ca­mi i bitą śmie­ta­ną.

 (2.1) Te po­ma­rań­czo­we ścia­ny strasz­nie wy­bla­kły i wła­ści­wie są już żółte.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔ̃marãj̃n͇ˈt͡ʃɔvɨ, AS: põmarãĩ ̯ṇčovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pomarańcza ż., pomarańczka ż., pomarańczarnia ż., pomarańczówka ż., pomarańcz mrz., pomarańczarka ż., pomarańczowość ż.

 czas. pomarańczowieć ndk.

 przym. pomarańczowawy

 przysł. pomarańczowo

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) oranżowy

Wiktionary


pomarańczówka

1. od­mia­na grusz­ki
2. wódka po­ma­rań­czo­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. na­lew­ka na skór­kach po­ma­rań­czy

 (1.2) od­mia­na grusz­ki o cien­kiej, gład­kiej, po­ma­rań­czo­wo­żół­tej skór­ce

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔ̃marãj̃n͇ˈt͡ʃufka, AS: põmarãĩ ̯ṇčufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pomarańczarka ż., pomarańcza ż., pomarańczka ż., pomarańczarnia ż., pomarańcz m.

 przym. pomarańczowy

 czas. pomarańczowieć

Wiktionary


pomarański

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ce­za­ry Po­ma­rań­ski (ur. 1957)
  • Ste­fan Po­ma­rań­ski (1893-1944)

Wikipedia


pomarcowy

na­stę­pu­ją­cy po marcu


SJP.pl


pomarlica

daw­niej: dzie­wi­ca moru, zwia­stun­ka za­ra­zy


SJP.pl


pomarniały

taki, który po­mar­niał


SJP.pl


pomarszczony

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który ma zmarszcz­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Potem się­ga­ła po po­mar­szczo­ną rącz­kę i z czu­ło­ścią oglą­da­ła każdy z osob­na mi­kro­sko­pij­ny paz­no­kie­tek.

Wiktionary


pomarszczyć

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. mar­szczyć)

 (1.1) po­kryć zmarszcz­ka­mi

 (1.2) spo­wo­do­wać fałd­ki

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny po­mar­szczyć się (ndk. mar­szczyć się)

 (2.1) ulec zmar­szcze­niu, po­kryć się zmarszcz­ka­mi

 (2.2) ścią­gnąć się w zmarszcz­ki

 (2.3) za­re­a­go­wać na coś pow­sta­niem zmar­szczek na twa­rzy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pomarszczenie n., zmarszczka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ściągnąć

 (1.2) pokarbować, przymarszczyć

 (2.1) pofalować, pofałdować się

 (2.2) ściągnąć się

 (2.3) skrzywić się

Wiktionary


pomarudzić

spę­dzić pe­wien czas na ma­ru­dze­niu


SJP.pl


pomarzanowice

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Po­ma­rza­no­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie poz­nań­skim, w gmi­nie Po­bie­dzi­ska.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa poz­nań­skie­go.

We wsi znaj­du­je się za­byt­ko­wy park oraz pałac z 1891 r.

Wikipedia


pomarznięty

[czy­taj: pomar-znię­ty] taki, który po­marz­nął (po­marzł); po­marz­ły, po­marź­nię­ty


SJP.pl


pomarzyć

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) ma­rzyć przez jakiś czas

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) […], prze­no­si­ła się do ciem­ne­go po­ko­ju, aby w lubym mroku—po­ma­rzyć, pow­zdy­chać.

 (1.1) Że chło­pak w jego wieku po­ma­rzy tro­chę i pow­zdy­cha, to w na­tu­rze rze­czy…

 (1.1) Lecz cza­sem—do­brze po­ma­rzyć błę­kit­nie ¶ I tak—w ob­ję­ciach ci­chych za­pom­nie­nia— ¶ Jak zło­tos­krzy­dłe, wio­sen­ne mo­ty­le, ¶ Z upo­jeń czary pić—choć krót­ką chwi­lę!

 (1.1) Cza­sem ogar­nia mnie po­trze­ba sa­mot­no­ści… pra­gnę po­du­mać, po­ma­rzyć…

 (1.1) Że cza­sem po­ma­rzę o niej jak o pocz­ci­wej i zac­nej ko­bie­cie, to nie do­wo­dzi, żebym się w niej ko­chał.

 (1.1) Naj­chęt­niej słu­cha ut­wo­rów przy­jem­nych dla ucha, ta­kich, stwa­rza­ją­cych wspa­nia­ły na­strój, poz­wa­la­ją­cych wy­po­czy­wać, po­ma­rzyć.

 (1.1) Po­my­śla­łem sobie, że nawet biz­nes­me­ni lubią cza­sem po­ma­rzyć i po­wę­dro­wać w wy­o­braź­ni poza pro­cen­ty przy­ro­stu ka­pi­ta­łu, pa­pie­ry war­to­ścio­we, obli­ga­cje i ucisk czło­wie­ka przez czło­wie­ka, […].

 (1.1) I choć dobra praca, miesz­ka­nie i zdro­wie to pod­sta­wa uda­ne­go życia, po­marz­my też cza­sem o czymś bar­dziej ro­man­tycz­nym, atrak­cyj­nym, nie­co­dzien­nym, twór­czym.

 (1.1) Cho­ciaż po­o­glą­dam i po­ma­rzę, że kie­dyś bę­dzie mnie na to stać…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈmaʒɨt͡ɕ, AS: pomažyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. marzenie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podumać, pofantazjować

Wiktionary


pomarzły

[czy­taj: pomar-zły] taki, który po­marzł (po­marz­nął); po­marz­nię­ty


SJP.pl


pomarły

taki, który po­marł


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) o wielu lu­dziach lub zwie­rzę­tach: taki, który stra­cił życie

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 3. os. lm. rodz. nmos. czasu przesz. trybu oz­najm. od pom­rzeć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To dwaj ostat­ni, co się mie­rzyć mogą / z mi­strzów po­mar­łych nie­śmier­tel­ną chwa­łą, / co idą je­szcze wiel­kich ojców drogą, / choć wzię­li po nich spu­ściz­nę nie całą…

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pomarcie n.

 czas. pomrzeć dk.

Wiktionary


pomarźnięty

taki, który po­marz­nął (po­marzł); po­marz­ły, po­marz­nię­ty


SJP.pl


pomaski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Po­ma­ski Małe
  • Po­ma­ski Wiel­kie

Wikipedia


pomasować

spę­dzić pe­wien czas na ma­so­wa­niu


SJP.pl


pomasturbować

po­ma­stur­bo­wać się - spę­dzić pe­wien czas na ma­stur­bo­wa­niu się; po­brandz­lo­wać się


SJP.pl


pomato

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) bot. roln. ro­śli­na – po­mi­dor jako zraz szcze­pio­ny na pod­kład­ce z ziem­nia­ka

Wiktionary


pomatowiały

stra­cić po­łysk, stać się ma­to­wym; zma­to­wieć


SJP.pl


pomatowieć

stra­cić po­łysk, stać się ma­to­wym; zma­to­wieć


SJP.pl


pomaturalny

1. od­by­wa­ją­cy się po ma­tu­rze;
2. szko­ła po­ma­tu­ral­na - szko­ła dla osób po ma­tu­rze, przy­go­to­wu­ją­ca do wy­ko­ny­wa­nia da­ne­go za­wo­du


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­by­wa­ją­cy się po ma­tu­rze

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nigdy w życiu po­ma­tu­ral­nym nie do­ko­na­łem ani lo­gicz­ne­go, ani gra­ma­tycz­ne­go ro­zbio­ru zda­nia, a świa­do­mość tego, że kąt pa­da­nia równy jest ką­to­wi od­bi­cia, nie wy­war­ła żad­ne­go wpły­wu na mój ży­cio­rys.

Wiktionary


pomawianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­ma­wiać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pomówienie n.

 czas. pomawiać ndk., pomówić dk.

Wiktionary


pomazaniec

1. pod­nio­śle: osoba, którą na­ma­szczo­no na znak otrzy­ma­nia god­no­ści ko­ściel­nej lub mo­nar­szej;
2. pe­jo­ra­tyw­nie: osoba spra­wu­ją­ca jakiś urząd lub kan­dy­du­ją­ca do jego spra­wo­wa­nia, po­pie­ra­na przez wpły­wo­wą osobę lub grupę osób


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) książk. ktoś wy­bra­ny na króla, na­ma­szczo­ny na urząd

 (1.2) przen. wy­bra­niec

Wiktionary

Po­ma­za­niec, Na­ma­szczo­ny, Me­sjasz (hebr. "מָשִׁיחַ", trl. mäʃijχä), Chry­stus (gr. "χριστός"), pot. Wy­bra­niec – po­ję­cie re­li­gij­ne, wy­stę­pu­ją­ce m.in. w ju­da­iz­mie i chrze­ści­jań­stwie:

Nowy Te­sta­ment opi­su­je, że Jezus Chry­stus przed­sta­wia się jako za­po­wie­dzia­ny Me­sjasz. Re­li­gię, którą za­ło­żył Chry­stus, naz­wa­no chrze­ści­jań­stwem. Ju­da­izm wciąż wy­cze­ku­je na przyj­ście Me­sja­sza.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­ku­ta, mówił stary bi­skup, z po­wro­zem na szyi, boso, ze świe­cą w ręku, u drzwi ko­ściel­nych stać lata całe, ko­ścio­ło­wi oddać wszyst­ko co ma, a precz iść z kraju, bo po­ma­za­ny krwią oj­cow­ską, po­ma­zań­cem Bożym być nie może.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pomazanka ż., pomazanie n., pomazywanie n.

 czas. pomazać dk., pomazywać ndk.

 przym. pomazańczy

Wiktionary


pomazać

1. po­bru­dzić mazią;
2. po­kryć coś cien­ką war­stwą ja­kiejś sub­stan­cji;
3. po­tocz­nie: po­kryć książ­kę, pa­pier itp. ry­sun­ka­mi, do­pi­ska­mi;
4. daw­niej: uro­czy­ście na­ma­ścić kogoś poś­wię­co­nym ole­jem na znak na­da­nia mu ja­kiejś god­no­ści


SJP.pl


pomazańczy

→ po­ma­za­niec


SJP.pl

Patrz:

pomazaniec

pomału

1. po­wo­li, bez poś­pie­chu;
2. po­tocz­nie: jako tako, nie naj­go­rzej;
3. stop­nio­wo, nie od razu


SJP.pl

przy­słó­wek

 (1.1) bar­dzo po­wo­li

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Oczy jej po­ma­łu za­czę­ły się zwę­żać — sen ją na­cho­dził.

 (1.1) Kulka po­ma­łu sto­czy­ła się na po­dło­gę.

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. pomalutku

Wiktionary


pomaśla

po­ma­śla wła­ści­wa - drze­wo ma­sło­we z ro­dzi­ny dziu­raw­co­wa­tych


SJP.pl


pomba

wy­so­ko­pro­cen­to­we piwo wy­ra­bia­ne w po­łud­nio­wej Afry­ce z kieł­ku­ją­ce­go i prze­fer­men­to­wa­ne­go ziar­na prosa afry­kań­skie­go


SJP.pl


pomdlały

taki, który pomd­lał


SJP.pl


pomeczowy

ma­ją­cy miej­sce po meczu, po­zo­sta­ły po meczu itp.


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­by­wa­ją­cy się, dzie­ją­cy się po meczu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔ̃mɛˈt͡ʃɔvɨ, AS: põmečovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mecz mrz.

Wiktionary


pomejlować

spę­dzić pe­wien czas na mej­lo­wa­niu; po­ma­i­lo­wać


SJP.pl


pomela

sza­dok, pom­pe­la, pu­me­la, po­me­lo;
1. wiecz­nie zie­lo­ne drze­wo cy­tru­so­we z ro­dzi­ny ru­to­wa­tych, upra­wia­ne głów­nie w Chi­nach i In­diach dla du­żych ja­dal­nych owo­ców; po­ma­rań­cza ol­brzy­mia;
2. owoc tego drze­wa


SJP.pl


pomelo

wiecz­nie zie­lo­ne drze­wo cy­tru­so­we z ro­dzi­ny ru­to­wa­tych, upra­wia­ne głów­nie w Chi­nach i In­diach dla du­żych ja­dal­nych owo­ców; sza­dok, pom­pe­la, pu­me­la, po­ma­rań­cza ol­brzy­mia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) spoż. kulin. owoc po­ma­rań­czy ol­brzy­miej

 (1.2) bot. po­ma­rań­cza ol­brzy­mia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ku­pi­łem dwa po­me­lo.

 (1.2) Po­me­lo może mieć nawet 12 me­trów wy­so­ko­ści.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔ̃ˈmɛlɔ, AS: põmelo

Wiktionary


pomenopauzalny

wy­stę­pu­ją­cy po me­no­pa­u­zie


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) med. fizj. na­stę­pu­ją­cy po me­no­pa­u­zie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dieta bo­ga­ta w po­mi­do­ry może ob­ni­żyć ry­zy­ko raka pier­si u ko­biet w wieku po­me­no­pa­u­zal­nym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔ̃mɛ̃nɔpawˈzalnɨ, AS: põmẽnopau̯zalny

Wiktionary


pomerania

ła­ciń­ska nazwa Po­mo­rza


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Po­me­ra­nia – ła­ciń­ska nazwa Po­mo­rza
  • MF Po­me­ra­nia – prom mor­ski
  • Eu­ro­re­gion Po­me­ra­nia
  • Po­me­ra­nia (mie­sięcz­nik)

Wikipedia


pomeranian

rasa psów typu li­so­wa­te­go; szpic mi­nia­tu­ro­wy


SJP.pl


pomerdanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) o psie za­ma­cha­nie ogo­nem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na psie po­mer­da­nie ogo­nem też trze­ba sobie za­słu­żyć.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. merdanie n.

 czas. merdać ndk., pomerdać dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zamerdanie

Wiktionary


pomerdać

o psie: po­ma­chać ogo­nem


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. brak)

 (1.1) o psie za­ma­chać ogo­nem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jam­nicz­ka, po­mer­da­wszy ogo­nem, wró­ci­ła do kojca.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pomerdanie n.

 czas. merdać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zamerdać

Wiktionary


pomerium

Po­me­rium (łac. "post murus", za mu­ra­mi) – u sta­ro­żyt­nych Rzy­mian linia o cha­rak­te­rze sa­kral­nym wyz­na­cza­ją­ca gra­ni­ce mia­sta.

Zwy­czaj wyz­na­cza­nia po­me­rium po­cho­dził od Etru­sków. We­dług le­gen­dy Ro­mu­lus w 753 p.n.e. wy­o­rał płu­giem bru­zdę na za­chod­nim wierz­choł­ku Pa­la­ty­nu, wy­ty­cza­jąc w ten spo­sób gra­ni­ce Mia­sta ("Roma qu­a­dra­ta").

Wikipedia


pomezania

pru­skie te­ry­to­rium ple­mien­ne nad Wisłą i Nu­ga­tem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) hist. geogr. kra­i­na hi­sto­rycz­na w Pru­sach, na pra­wym brze­gu Wisły i No­ga­tu, za­miesz­ka­na przez Po­me­za­nów;

Wiktionary

Nie mylić z: Po­ge­za­nia.

Po­me­za­nia (niem. "Po­me­sa­nien," prus. "*Po­med­jan") – kra­i­na hi­sto­rycz­na oraz dawne te­ry­to­rium ple­mien­ne, po­ło­żo­ne w za­chod­niej czę­ści Prus, ist­nie­ją­ce do XIII wieku, które zo­sta­ło póź­niej po­dzie­lo­ne po­mię­dzy Prusy Górne i zie­mię mal­bor­ską.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Od wscho­du Po­mo­rze Gdań­skie są­sia­du­je z Po­me­za­nią.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pomezanin mos., Pomezanka ż.

 przym. pomezański

Wiktionary


pomezański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Po­me­za­nią, do­ty­czą­cy Po­me­za­nii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pomezania ż.

Wiktionary


pomian

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Po­mian – miej­sco­wość w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim
  • Po­mian – część mia­sta Ostro­łę­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim
  • Po­mian – nazwa ORP Po­mo­rza­nin po wy­co­fa­niu ze służ­by
  • Po­mian – herb szla­chec­ki
    • Ko­bie­rzyc­cy herbu Po­mian – ro­dzi­na szla­chec­ka
  • Al­fons Karol Po­mian-Haj­du­kie­wicz – eko­no­mi­sta
  • An­drzej Po­mian – hi­sto­ryk i pi­sarz pol­ski
  • Józef Ste­fan Po­mian-Po­mia­now­ski – ar­chi­tekt
  • Krzysz­tof Po­mian – pol­ski fi­lo­zof, hi­sto­ryk, ese­i­sta
  • Sta­ni­sław Po­mian-Srzed­nic­ki – sę­dzia
  • Józef Papeć – pod­puł­kow­nik dy­plo­mo­wa­ny pie­cho­ty Woj­ska Pol­skie­go, ka­wa­ler Or­de­ru Vir­tu­ti Mi­li­ta­ri
  • Eu­ge­niusz Sta­siec­ki – harc­mistrz

Wikipedia


pomianowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Igna­cy Ka­je­tan Po­mia­now­ski (XVIII–IXX w.) – opo­czyń­ski: cze­śnik, łow­czy, miecz­nik, woj­ski
  • Jerzy Po­mia­now­ski – stro­na ujed­noz­nacz­nia­ją­ca
    • Jerzy Po­mia­now­ski (1921–2016) – pi­sarz, tłu­macz li­te­ra­tu­ry
    • Jerzy Po­mia­now­ski (1932–2023) – dzien­ni­karz mo­to­ry­za­cyj­ny
    • Jerzy Po­mia­now­ski (ur. 1960) – dy­plo­ma­ta
  • Józef Ste­fan Po­mian-Po­mia­now­ski (1864–1919) – in­ży­nier, bu­dow­ni­czy, ar­chi­tekt
  • Karol Po­mia­now­ski (1874–1948) – pro­fe­sor hy­dro­tech­ni­ki
  • Roman Po­mia­now­ski (1954–2006) – ka­pi­tan że­glu­gi wiel­kiej
  • Sta­ni­sław Po­mia­now­ski (1897–1980) – rol­nik, dzia­łacz spo­łecz­ny, poseł II RP
  • Cu­kier­nia Roman Po­mia­now­ski i Syn – war­szaw­ska firma cu­kier­ni­cza

Wikipedia


pomianówka

gar­bat­ka po­mia­nów­ka - ga­tu­nek ćmy z ro­dzi­ny gar­bat­ko­wa­tych


SJP.pl


pomiar

1. usta­le­nie miary okre­ślo­nej wiel­ko­ści fi­zycz­nej;
2. wynik ta­kie­go mie­rze­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) me­trol. usta­le­nie war­to­ści pew­nej wiel­ko­ści fi­zycz­nej;

Wiktionary

Po­miar – we­dług współ­czes­nej fi­zy­ki pro­ces od­dzia­ły­wa­nia przy­rzą­du po­mia­ro­we­go z ba­da­nym obiek­tem, za­cho­dzą­cy w cza­sie i prze­strze­ni, któ­re­go wy­ni­kiem jest uzy­ska­nie in­for­ma­cji o włas­no­ściach obiek­tu.

Po­miar jest to ze­spół czyn­no­ści wy­ko­ny­wa­nych w celu usta­le­nia miary okre­ślo­nej wiel­ko­ści fi­zycz­nej lub umow­nej, jako ilo­czy­nu jed­nost­ki miary oraz licz­by okre­śla­ją­cej war­tość licz­bo­wą tej wiel­ko­ści, ina­czej mó­wiąc po­rów­ny­wa­nie war­to­ści danej wiel­ko­ści z jed­nost­ką miary tej wiel­ko­ści.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­miar pręd­ko­ści obro­to­wej trzpie­nia dał wynik 7 926 obr./min.

 (1.1) Ro­bi­li­śmy po­mia­ry, z któ­rych wy­ni­ka­ło, że w pół­noc­nej wieży zamku znaj­du­je się ukry­ta kom­na­ta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔ̃mʲjar, AS: põmʹi ̯ar

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przymierzać, mierzyć ndk., pomierzyć dk.

 przym. pomiarowy, mierniczy, mierzalny, pomierny

 rzecz. mierniczy mos.

Wiktionary


pomiarowiec

po­tocz­nie: spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie po­mia­rów


SJP.pl


pomiarownia

po­mie­szcze­nie, w któ­rym wy­ko­nu­je się po­mia­ry


SJP.pl


pomiarowy

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z lub słu­żą­cy do po­mia­ru

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na razie uru­cho­mio­no dwa punk­ty po­mia­ro­we: w Sza­le­jo­wie Dol­nym na By­strzy­cy Dusz­nic­kiej i w By­strzy­cy na Nysie Kłodz­kiej.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. mierzyć ndk., pomierzyć dk., zmierzyć dk.

 rzecz. pomiar mrz., miarka ż.

Wiktionary


pomiatanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­mia­tać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔ̃mʲjaˈtãɲɛ, AS: põmʹi ̯atãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pomiatać

Wiktionary


pomiatać

od­no­sić się lek­ce­wa­żą­co lub z po­gar­dą do kogoś


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) od­no­sić się lek­ce­wa­żą­co lub z po­gar­dą do kogoś, nie sza­no­wać

 (1.2) o sa­mi­cach zwie­rząt: wy­da­wać na świat po­tom­stwo

 (1.3) przest. zwy­kle o wie­trze: ci­skać czymś, pę­dzić coś

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔ̃ˈmʲjatat͡ɕ, AS: põmʹi ̯atać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pomiatanie n., pomiot m., pomiotło n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) poniewierać

Wiktionary


pomiauczeć

spę­dzić pe­wien czas na mia­u­cze­niu


SJP.pl


pomiaukiwanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­mia­u­ki­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pomiaukiwać ndk.

Wiktionary


pomiaukiwać

cza­sow­nik

 (1.1) mia­u­czeć cicho i od czasu do czasu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kot po­mia­u­ki­wał na widok sroki, która przy­cup­nę­ła na pa­ra­pe­cie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔ̃mʲjawʲˈcivat͡ɕ, AS: põmʹi ̯au̯ʹḱivać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pomiaukiwanie n.

 wykrz. miau

Wiktionary


pomiałkiwanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­miał­ki­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niepomiałkiwanie n.

 czas. pomiałkiwać ndk.

Wiktionary


pomiażdżyć

1. miaż­dżyć coś przez pe­wien czas;
2. zmiaż­dżyć wiele cze­goś


SJP.pl


pomidor

ga­tu­nek jed­no­rocz­nej ro­śli­ny wa­rzyw­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ly­co­per­si­con|Mill.|ref=tak., sek­cja ro­ślin z ro­dza­ju psian­ka;

 (1.2) bot. roln. jed­no­rocz­na ro­śli­na wa­rzyw­na z ro­dza­ju po­mi­do­rów (1.1), po­cho­dzą­ca z Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej

 (1.3) kulin. spoż. owoc po­mi­do­ra (1.2)

 (1.4) za­ba­wa u dzie­ci: na za­da­ne py­ta­nia trze­ba od­po­wia­dać wy­łącz­nie „po­mi­dor”;

 (1.5) uczn. osoba, która się za­czer­wie­ni­ła

 (1.6) więz. nos

Wiktionary

Po­mi­dor ("So­la­num" sek­cja "Ly­co­per­si­con" Mill.) – sek­cja w obrę­bie ro­dza­ju psian­ka ("So­la­num") obej­mu­ją­ca grupę ga­tun­ków wy­o­dręb­nia­nych daw­niej w ro­dzaj po­mi­dor ("Ly­co­per­si­con"). Ro­śli­ny te po­cho­dzą z za­chod­niej czę­ści Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej. Jeden z ga­tun­ków – po­mi­dor zwy­czaj­ny ("So­la­num ly­co­per­si­cum") – jest roz­po­wszech­nio­ną ro­śli­ną upraw­ną. We­dług Pol­skiej Kla­sy­fi­ka­cji Wy­ro­bów i Usług jego owoc jest wa­rzy­wem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) W ogro­dzie po­sa­dzi­łem po­mi­do­ry, mar­chew i koper.

 (1.3) Na ko­la­cję zro­bi­łam sa­łat­kę z po­mi­do­rów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔ̃ˈmʲidɔr, AS: põmʹidor

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pomidorowa ż., pomidorówka ż.

:: zdrobn. pomidorek mrz.

 przym. pomidorowy

 przysł. pomidorowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) gw. Górny Śląsk tomata, tómata, tółmata

 (1.3) gw. Górny Śląsk tomata, tómata, tółmata

Wiktionary


pomidorek

zdrob­nie­nie od: po­mi­dor


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: po­mi­dor

 (1.2) mały po­mi­dor

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pa­weł­ku, chodź, bab­cia ci da po­mi­dor­ka.

 (1.2) Na krzacz­ku zna­lazł za­led­wie trzy małe po­mi­dor­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pomidorowy

 rzecz. pomidorówka ż., pomidor mrz., pomidorowa ż.

Wiktionary


pomidorowa

po­tocz­nie: zupa po­mi­do­ro­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. kulin. zupa, któ­rej głów­nym skład­ni­kiem są po­mi­do­ry; czę­sto po­da­wa­na z ma­ka­ro­nem, ryżem, klu­ska­mi lub w po­sta­ci kremu;

forma przy­miot­ni­ka.

 (2.1) M., W. ż. od: po­mi­do­ro­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy mogę pro­sić o do­lew­kę tej pysz­nej po­mi­do­ro­wej? Bar­dzo mi sma­ko­wa­ła.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pomidor mrz., pomidorek mrz., pomidorówka ż.

 przym. pomidorowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zupa pomidorowa, pomidorówka; gwara. tomatenzupa, tomatowa zupa, zupa z tomatów

Wiktionary


pomidorowy

przy­miot­nik od: po­mi­dor


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) bot. do­ty­czą­cy po­mi­do­ra (ro­śli­ny)

 (1.2) kulin. zro­bio­ny z owo­ców po­mi­do­ra, skła­da­ją­cy się w więk­szej czę­ści z po­mi­do­rów

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) ma­ją­cy kolor po­ma­rań­czo­wo­czer­wo­ny, taki jak kolor owocu po­mi­do­ra zwy­czaj­ne­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Kiedy wra­ca­ły­śmy, ciot­ka da­wa­ła nam zupę po­mi­do­ro­wą, którą uwa­ża­łam za naj­lep­szą po­tra­wę w świe­cie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔ̃mʲidɔˈrɔvɨ, AS: põmʹidorovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pomidor m., pomidorek m., pomidorówka ż., pomidorowa ż.

 przysł. pomidorowo

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) pomarańczowoczerwony

Wiktionary


pomidorówka

1. po­tocz­nie: zupa po­mi­do­ro­wa; po­mi­do­ro­wa;
2. drąż­ni­ca po­mi­do­rów­ka - motyl z ro­dzi­ny sów­ko­wa­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. kulin. zupa po­mi­do­ro­wa;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie lubię po­mi­do­rów­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔ̃mʲidɔˈrufka, AS: põmʹidorufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pomidor m., pomidorek m., pomidorowa ż., pomidornik m.

 przym. pomidorowy

 przysł. pomidorowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pomidorowa

Wiktionary


pomiechowo

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Po­mie­cho­wo – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie no­wod­wor­skim, w gmi­nie Po­mie­chó­wek. Wieś leży nad Wkrą około 1 km od jej uj­ścia do Narwi.

Do 1952 roku miej­sco­wość na­le­ża­ła do gminy Po­mie­cho­wo. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa war­szaw­skie­go.

Wikipedia


pomiechówczanin

miesz­ka­niec Po­mie­chów­ka (wsi w Pol­sce)


SJP.pl


pomiechówczanka

miesz­kan­ka Po­mie­chów­ka (wsi w Pol­sce)


SJP.pl


pomiechówecki

→ Po­mie­chó­wek


SJP.pl

Patrz:

Pomiechówek

pomiechówek

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Zo­bacz też: Po­mie­chó­wek w in­nych zna­cze­niach tej nazwy.

Po­mie­chó­wek – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie no­wod­wor­skim, sie­dzi­ba gminy Po­mie­chó­wek.

Ad­mi­ni­stra­cyj­nie na te­re­nie wsi ut­wo­rzo­no dwa so­łect­wa: "Po­mie­chó­wek" i "Brody Brody-Par­ce­le".

Wikipedia


pomieczyno

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Po­mie­czy­no, do­dat­ko­wa nazwa w ję­zy­ku ka­szub­skim Pòmieczëno (niem. Po­miets­chin) – wieś ka­szub­ska w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie kar­tu­skim, w gmi­nie Przod­ko­wo. Leży na pół­noc­nym skra­ju Po­je­zie­rza Ka­szub­skie­go, przy dro­dze wo­je­wódz­kiej nr 224. Na pół­noc od Po­mie­czy­na znaj­du­je się je­zio­ro Otal­ży­no.

Wikipedia


pomiedziować

po­kryć przed­miot po­wło­ką mie­dzia­ną; za­mie­dzić


SJP.pl


pomielić

spę­dzić pe­wien czas na mie­le­niu; pom­leć


SJP.pl


pomieniać

po­tocz­nie: za­mie­niać, wy­mie­niać


SJP.pl


pomieniony

rzad­ko, urzę­do­wo: wy­mie­nio­ny


SJP.pl


pomienić

1. po­tocz­nie: za­mie­nić, wy­mie­nić;
2. po­mie­nić się:
a) po­tocz­nie: wy­mie­nić się, za­mie­nić się;
b) prze­mie­nić się, prze­o­bra­zić się;
c) bły­szczeć róż­ny­mi bar­wa­mi przez pe­wien czas


SJP.pl


pomierność

daw­niej: wstrze­mięź­li­wość, skrom­ność, umiar­ko­wa­nie


SJP.pl


pomierny

daw­niej:
1. mier­ny - nie­do­sta­tecz­ny pod wzglę­dem ilo­ści, wiel­ko­ści, siły itp.;
2. mier­ny - ma­ją­cy małą war­tość, słabą ja­kość;
3. mier­ni­czy - do­ty­czą­cy mie­rze­nia;
4. wstrze­mięź­li­wy, skrom­ny;
5. pro­por­cjo­nal­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) daw. i gwara. umiar­ko­wa­ny, mier­ny, nie­wiel­ki, szczu­pły, skrom­ny, ogra­ni­czo­ny

 (1.2) stpol. wy­mier­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) al­bo­wiem po­mier­ny uro­dzaj ja­kie­go się spo­dzie­wać po­trze­ba, przysz­ły przed­nó­wek do wy­ży­wie­nia bydła trud­niej­szym i kosz­tow­niej­szym uczy­ni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔ̃ˈmʲjɛrnɨ, AS: põmʹi ̯erny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mierny mrz., pomiar

 przym. mierny

Wiktionary


pomierzyć

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. brak)

 (1.1) zmie­rzyć ko­lej­no wiele rze­czy

 (1.2) wło­żyć na sie­bie lub na kogoś wiele cze­goś, jedno po dru­gim, spraw­dza­jąc, czy ma od­po­wied­ni roz­miar

 (2.2) o wielu oso­bach: zmie­rzyć sie­bie naw­za­jem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zie­mię po­mie­rzył i głę­bo­kie morze, / Wie, jako wsta­ją i za­cho­dzą zorze, / Wia­trom ro­zu­mie, prak­ty­ku­je komu — / A sam nie widzi, że ma kurwę w domu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔ̃ˈmʲjɛʒɨt͡ɕ, AS: põmʹi ̯ežyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mierniczy mos., pomiar mrz., miarka ż.

 czas. mierzyć ndk., zmierzyć dk.

 przym. pomiarowy, mierniczy, mierzalny

Wiktionary


pomiesiączkowy

przy­miot­nik

 (1.1) med. na­stę­pu­ją­cy po mie­siącz­ce

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. miesiączka ż.

Wiktionary


pomieszanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­mie­szać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. mieszać, pomieszać

 rzecz. mieszadło n.

Wiktionary


pomieszać

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. mie­szać)

 (1.1) zmie­nić po­ło­że­nie czą­stek cze­goś przez po­ru­sza­nie lub wstrzą­sa­nie tym

 (1.2) po­łą­czyć ze sobą różne skład­ni­ki w na­czy­niu, uży­wa­jąc łyżki lub in­ne­go przed­mio­tu albo wstrzą­sa­jąc na­czy­niem

 (1.3) wy­wo­łać nie­po­rzą­dek, zamęt

 (1.4) po­my­lić coś z czymś; nie odróż­nić jed­ne­go od dru­gie­go

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny po­mie­szać się (ndk. mie­szać się)

 (2.1) prze­ni­knąć się naw­za­jem, two­rząc pewną ca­łość

 (2.2) zna­leźć się w nie­po­rząd­ku, nie na swo­ich miej­scach

 (2.3) zo­stać nie­wła­ści­wie odróż­nio­nym, po­my­lo­nym

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pomieszanie n., mieszadło n., mieszanie n.

 czas. mieszać

Wiktionary


pomieszczenie

pokój; lokal; lokum


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) bud. część bu­dyn­ku o okre­ślo­nym przez­na­cze­niu

 (1.2) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­mie­ścić.

Wiktionary

Po­mie­szcze­nie – wy­dzie­lo­na prze­gro­da­mi bu­dow­la­ny­mi prze­strzeń w za­kre­sie bu­dyn­ku.

Ty­po­we ze­spo­ły po­mie­szczeń miesz­kal­nych okre­śla się po­ję­cia­mi ta­ki­mi jak lokal lub miesz­ka­nie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tu, w tym po­mie­szcze­niu scho­waj drew­no.

 (1.2) Po­mie­szcze­nie tutaj tych wszyst­kich gra­tów bę­dzie trud­ne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔ̃mʲjɛʃˈt͡ʃɛ̃ɲɛ, AS: põmʹi ̯eščẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mieszczenie n., pomieszczanie n.

 czas. pomieścić dk., pomieszczać ndk., mieścić ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wnętrze, izba, sala

Wiktionary


pomieszczeniowy

→ po­mie­szcze­nie, np. ter­mo­stat po­mie­szcze­nio­wy


SJP.pl


pomieszkać

cza­sow­nik do­ko­na­ny

 (1.1) prze­by­wać w ja­kimś miej­scu przez wiele dni, wraz ze spa­niem

 (1.2) pot. żart. na­resz­cie móc spę­dzić tro­chę czasu we włas­nym domu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­miesz­kał tro­chę u córki, ale potem wró­cił do swego domu w Dro­go­my­ślu.

 (1.1) Po­miesz­kaj z nim tro­chę, a zo­ba­czysz, co z niego za ga­ga­tek.

 (1.2) W pią­tek wra­cam i będę mógł na­resz­cie tro­chę po­miesz­kać u sie­bie.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pomieszkiwać, mieszkać ndk.

 rzecz. mieszkanie n.

 przym. mieszkaniowy, mieszkalny

Wiktionary


pomieszkiwać

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) co jakiś czas prze­by­wać w ja­kimś miej­scu przez wiele dni, wraz ze spa­niem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie mamy ślubu, ale po­miesz­ku­je­my ze sobą, gdy mój chło­pak prze­by­wa aku­rat w Pol­sce.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. mieszkiwać ndk., pomieszkać dk., mieszkać ndk.

 rzecz. mieszkanie n.

 przym. mieszkaniowy, mieszkalny

Wiktionary


pomietlisko

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) stpol. miej­sce na śmie­ci

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔ̃mʲjɛˈtlʲiskɔ, AS: põmʹi ̯etlʹisko

Wiktionary


pomietów

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Po­mie­tów ( Pump­tow) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie star­gardz­kim, w gmi­nie Do­li­ce, po­ło­żo­na 4 km na po­łud­nio­wy za­chód od Dolic (sie­dzi­by gminy) i 21 km na po­łud­nio­wy wschód od Star­gar­du (sie­dzi­by po­wia­tu).

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa szcze­ciń­skie­go.

Wikipedia


pomieć

rzad­ko: być w po­sia­da­niu cze­goś przez pe­wien czas


SJP.pl


pomieścić

zna­leźć miej­sce na wszyst­ko; zmie­ścić; up­chać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. mie­ścić)

 (1.1) zna­leźć miej­sce na wszyst­ko

 (1.2) daw. ulo­ko­wać, umie­ścić

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny po­mie­ścić się (ndk. mie­ścić się)

 (2.1) mieć do­sta­tecz­nie dużo miej­sca, aby zna­leźć się wew­nątrz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Miej­sce jej kultu było dość dużą bu­dow­lą, mo­gą­cą po­mie­ścić nawet pięć­set osób.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pomieszczenie n.

 czas. mieścić ndk., zmieścić dk., zamieścić dk., umieścić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zmieścić, upchać

 (1.2) ulokować, umieścić

 (2.1) zmieścić się

Wiktionary


pomieść

zna­leźć miej­sce na wszyst­ko; zmie­ścić; up­chać


SJP.pl


pomigdalić

po­tocz­nie: po­mig­da­lić się - spę­dzić pe­wien czas na mig­da­le­niu się


SJP.pl