pelta

mała drew­nia­na tar­cza, łu­ko­wa­to wy­gię­ta, uży­wa­na w sta­ro­żyt­nej Gre­cji i Ma­ce­do­nii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wojsk. sta­roż. drew­nia­na, ob­cią­gnię­ta skórą tar­cza o ner­ko­wa­tym kształ­cie, uży­wa­na zwła­szcza przez lek­koz­broj­nych żoł­nie­rzy grec­kich i ma­ce­doń­skich

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. peltasta mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tarcza Amazonek

Wiktionary


peltasta

w sta­ro­żyt­no­ści: lek­koz­broj­ny żoł­nierz w woj­skach Gre­cji i Ma­ce­do­nii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) wojsk. sta­roż. lek­koz­broj­ny żoł­nierz wojsk grec­kich i hel­le­ni­stycz­nych wy­po­sa­żo­ny w tar­czę – peltę oraz oszcze­py;

Wiktionary

Pel­ta­sta (stgr. πελταστής peltastēs, lm πελτασταί peltastái) – w sta­ro­żyt­nej Gre­cji lek­koz­broj­ny pie­chur wal­czą­cy za po­mo­cą krót­kiej włócz­ni (oszcze­pu) i wy­po­sa­żo­ny w lekką tar­czę.

Pel­ta­stów re­kru­to­wa­no po­cząt­ko­wo z ple­mion trac­kich, z cza­sem jed­nak nazwa ta stała się sy­no­ni­mem cha­rak­te­ry­stycz­nej for­ma­cji zbroj­nej, nie­za­leż­nie od miej­sca po­cho­dze­nia żoł­nie­rzy.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. pelta ż.

Wiktionary


peltier

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • (C/1925 V1) Wilk-Pel­tier – ko­me­ta
  • (3850) Pel­tier – pla­ne­to­i­da
  • Efekt Pel­tie­ra – zja­wi­sko ter­mo­e­lek­trycz­ne
  • Moduł Pel­tie­ra – ogni­wo ter­mo­e­lek­trycz­ne
  • Ga­ston Pel­tier (1877–1951) – fran­cu­ski pił­karz
  • Gu­il­la­u­me Pel­tier (ur. 1976) – fran­cu­ski po­li­tyk
  • Jean Char­les Pel­tier (1785–1845) – fran­cu­ski fizyk
  • Lee Pel­tier (ur. 1986) – an­giel­ski pił­karz
  • Le­o­nard Pel­tier (ur. 1944) – ame­ry­kań­ski dzia­łacz in­diań­ski
  • Les­lie Pel­tier (1900–1980) – ame­ry­kań­ski astro­nom
  • Le­ster Pel­tier (ur. 1988) – try­ni­dadz­ko-to­ba­gij­ski pił­karz
  • Pier­re-Jean Pel­tier (ur. 1984) – fran­cu­ski wio­ślarz

Wikipedia


pelton

Pel­ton – wieś i civil pa­rish w An­glii, w hrab­stwie Dur­ham. Leży 11 km na pół­noc od mia­sta Dur­ham i 386 km na pół­noc od Lon­dy­nu. W 2011 roku civil pa­rish li­czy­ła 6100 miesz­kań­ców.

Wikipedia


peltozaur

ro­dzaj di­no­za­u­ra pan­cer­ne­go z ro­dzi­ny no­do­za­u­rów; za­u­ro­pel­ta


SJP.pl


peluga

duża ryba plank­to­no­żer­na; peled


SJP.pl

Pe­lu­ga, peled, syrok ("Co­re­go­nus peled") – ga­tu­nek słod­ko­wod­nej, plank­to­no­żer­nej ryby ło­so­sio­wa­tej z po­dro­dzi­ny sie­jo­wa­tych (Co­re­go­ni­nae).

Wikipedia


pelur

cien­ka war­stwa sa­ty­no­wa­ne­go pa­pie­ru sto­so­wa­ne­go w kla­se­rach i jako prze­kład­ka ochron­na stron z ilu­stra­cja­mi w książ­kach


SJP.pl

Pelur (z fr.: "płaszcz, okry­cie") – od­mia­na cien­kie­go pa­pie­ru o gra­ma­tu­rze 30-40 g/m2.

Pelur ce­chu­je duża przez­ro­czy­stość, zwła­szcza pelur bez­drzew­ny i biały (pelur może wy­stę­po­wać w od­mia­nie bar­wio­nej). Pa­pier ten przez­na­czo­ny jest do moc­nych i trwa­łych kopii wy­ko­ny­wa­nych na ma­szy­nie do pi­sa­nia, do ochro­ny ilu­stra­cji i prze­kła­dek w książ­kach oraz w al­bu­mach i kla­se­rach jako płaszcz ochron­ny do za­war­tych w nim zbio­rów.

Wikipedia


pelurowy

przy­miot­nik od: pelur; bę­dą­cy pe­lu­rem (cien­ką war­stwą sa­ty­no­wa­ne­go pa­pie­ru), zro­bio­ny z pe­lu­ru (np. za­kład­ka pe­lu­ro­wa)


SJP.pl


peluszka

jed­no­rocz­na ro­śli­na z ro­dzi­ny bo­bo­wa­tych (mo­tyl­ko­wa­tych), o czer­wo­no­fio­le­to­wych kwia­tach i pie­rza­stych li­ściach, upra­wia­na na paszę i zie­lo­ny nawóz; groch polny, groch błę­kit­no­pur­pu­ro­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Pisum sa­ti­vum|subsp=ar­ven­se|ref=nie., jed­no­rocz­na ro­śli­na upraw­na z ro­dzi­ny bo­bo­wa­tych, od­mia­na gro­chu;

 (1.2) roln. spoż. strą­ki lub na­sio­na pe­lusz­ki (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Innym nie­bez­piecz­nym szkod­ni­kiem, rów­nież czę­sto że­ru­ją­cym na pe­lusz­ce, jest mszy­ca gro­cho­wa.

 (1.2) Ku­po­wa­na karma dla pta­ków może za­wie­rać: pe­lusz­kę, sło­necz­nik, psze­ni­cę, itp.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) groch zwyczajny polny, groch błękitnopurpurowy

Wiktionary


pelwiskopia

ro­dzaj za­bie­gu umoż­li­wia­ją­ce­go oglą­da­nie na­rzą­dów znaj­du­ją­cych się w obrę­bie mied­ni­cy


SJP.pl


pelykozaur

przed­sta­wi­ciel rzędu sy­nap­sy­dów (gadów ssa­koksz­tałt­nych)


SJP.pl


pelykozaury

przed­sta­wi­ciel rzędu sy­nap­sy­dów (gadów ssa­koksz­tałt­nych)


SJP.pl

Pe­ly­ko­za­u­ry (Pe­ly­co­sa­u­ria) – pa­ra­fi­le­tycz­na grupa sy­nap­sy­dów (gadów ssa­koksz­tałt­nych), które po­ja­wi­ły się w póź­nym kar­bo­nie i osią­gnę­ły szczyt roz­wo­ju we wczes­nym per­mie. W za­pi­sie ko­pal­nym znane do środ­ko­we­go permu.

Tra­dy­cyj­nie poj­mo­wa­ne pe­ly­ko­za­u­ry obej­mo­wa­ły wszyst­kie sy­nap­sy­dy nie­na­le­żą­ce do te­rap­sy­dów (w tym do ssa­ków).

Wikipedia


pelzym

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. cią­gle

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. łatwo, pła­zem

Wiktionary


pelóntać

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. pa­łę­tać

Wiktionary


pembroke

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Walia:
    • Pem­bro­ke – pół­wy­sep w Walii
    • Pem­bro­ke – mia­sto w Walii, w hrab­stwie Pem­bro­kes­hi­re; po­zo­sta­łe nazwy po­cho­dzą od nazwy tego mia­sta
  • Pem­bro­ke – jed­nost­ka ad­mi­ni­stra­cyj­na na Mal­cie
  • Pem­bro­ke – mia­sto w sta­nie Ge­or­gia, w hrab­stwie Bryan
  • Pem­bro­ke – mia­sto w sta­nie Ken­tuc­ky, w hrab­stwie Chri­stian
  • Pem­bro­ke – mia­sto w sta­nie Maine, w hrab­stwie Was­hing­ton
  • Pem­bro­ke – mia­sto w sta­nie Mas­sa­chu­setts, w hrab­stwie Ply­mo­uth
  • Pem­bro­ke – mia­sto w sta­nie New Hamps­hi­re, w hrab­stwie Mer­ri­mack
  • Pem­bro­ke – mia­sto w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie Ge­ne­see
  • Pem­bro­ke – miej­sco­wość w sta­nie Ka­ro­li­na Pół­noc­na, w hrab­stwie Ro­be­son
  • Pem­bro­ke – miej­sco­wość w sta­nie Wir­gi­nia, w hrab­stwie Giles

Wikipedia


pemfigoid

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) med. cho­ro­ba po­wo­du­ją­ca pow­sta­wa­nie mocno na­pię­tych pę­che­rzy pod­na­skór­ko­wych, czę­sto na po­dło­żu ru­mie­nio­wym;

Wiktionary

Pem­fi­go­id pę­che­rzo­wy (łac. "pemp­hi­go­id, pemp­hi­go­id bul­lo­sus, BP") – au­to­im­mu­ni­za­cyj­na cho­ro­ba pę­che­rzo­wa skóry. Der­ma­to­za pę­che­rzo­wa, wy­stę­pu­ją­ca czę­ściej w wieku star­szym (rzad­ko u dzie­ci), ce­chu­ją­ca się du­ży­mi, do­brze na­pię­ty­mi pę­che­rza­mi, usa­do­wio­ny­mi w obrę­bie wyk­wi­tów ru­mie­nio­wo- obrzę­ko­wych i w skó­rze po­zor­nie niez­mie­nio­nej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dość czę­sto ob­ser­wu­je się wspó­łist­nie­nie pem­fi­go­i­du z in­ny­mi cho­ro­ba­mi, mię­dzy in­ny­mi z łu­szczy­cą.

Wiktionary


pemikan

pro­sta mięs­na po­tra­wa z ucie­ra­ny­mi orze­cha­mi przy­go­to­wy­wa­na przez ko­czow­ni­czych my­śli­wych z Ame­ry­ki Pół­noc­nej; pem­mi­kan


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) spoż. su­szo­ne mięso z łojem i dzi­ki­mi owo­ca­mi przy­go­to­wy­wa­ne jako wy­so­ko­ka­lo­rycz­ny zapas żyw­no­ścio­wy przez rdzen­nych miesz­kań­ców Ame­ry­ki Pół­noc­nej zwy­kle w for­mie spo­rych blocz­ków;

Wiktionary

Pe­mi­kan (kri "pimîhkân", "pem­mi­ca­ne", czyli tłuszcz) – su­szo­ne mięso. Nazwą tą okre­śla się za­kon­ser­wo­wa­ne przez su­sze­nie na słoń­cu chude mięso upo­lo­wa­nych zwie­rząt (naj­czę­ściej bi­zo­nów, łosi lub je­le­ni) lub ryb, po­kro­jo­ne w cien­kie paski lub pla­stry, na­stęp­nie roz­drob­nio­ne, wy­mie­sza­ne z bi­zo­nim łojem i kwa­śny­mi ja­go­da­mi lub su­szo­ny­mi raj­ski­mi jabł­ka­mi, po czym umie­szcza­ne w zszy­tych ze skóry je­le­ni dłu­gich, wą­skich rur­kach lub bo­chen­kach.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. pemikanowy

Wiktionary


pemikanowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pe­mi­ka­nem, do­ty­czą­cy pe­mi­ka­nu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pemikan m.

Wiktionary


pemmikan

pro­sta mięs­na po­tra­wa z ucie­ra­ny­mi orze­cha­mi przy­go­to­wy­wa­na przez ko­czow­ni­czych my­śli­wych z Ame­ry­ki Pół­noc­nej; pe­mi­kan


SJP.pl


pen

przy­rząd, naj­czę­ściej w po­sta­ci strzy­kaw­ki, słu­żą­cy do daw­ko­wa­nia i wstrzy­ki­wa­nia in­su­li­ny; pen­fil, wstrzy­ki­wacz pió­ro­wy


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pen – wstrzy­ki­wacz in­su­li­ny
  • PEN – prze­wód ochron­no-ne­u­tral­ny
  • PEN – te­o­ria tem­pe­ra­men­tu
  • Ze­e­wijk/Pen

Wikipedia


pen-club

[czy­taj: pen klab] mię­dzy­na­ro­do­we sto­wa­rzy­sze­nie pi­sa­rzy; Pen-Club, Pen Club, Pen­klub


SJP.pl


penakordancja

czę­ścio­wa zgod­ność, pra­wi­dło­wość


SJP.pl


penalista

osoba spe­cja­li­zu­ją­ca się w za­kre­sie prawa kar­ne­go i od­po­wie­dzial­na za ich od­po­wied­nią in­ter­pre­ta­cję


SJP.pl


penalistka

ko­bie­ta spe­cja­li­zu­ją­ca się w za­kre­sie prawa kar­ne­go i od­po­wie­dzial­na za ich od­po­wied­nią in­ter­pre­ta­cję


SJP.pl


penalizacja

1. po­więk­sze­nie za­kre­su czy­nów uz­na­wa­nych za ka­ral­ne;
2. uz­na­nie czynu za prze­stęp­stwo lub wy­kro­cze­nie


SJP.pl

Pe­na­li­za­cja (od poena - kara) – uz­na­nie przez usta­wo­daw­cę okre­ślo­ne­go czynu za czyn za­bro­nio­ny (prze­stęp­stwo), wy­kro­cze­nie lub de­likt dy­scy­pli­nar­ny. Dla prawa kar­ne­go pe­na­li­za­cja czynu jest pod­sta­wą od­po­wie­dzial­no­ści kar­nej i za­są­dze­nia przez sąd kary (nul­lum cri­men sine lege, nulla poena sine lege). Prze­ci­wień­stwem pe­na­li­za­cji jest de­pe­na­li­za­cja.

Wikipedia


penalizacyjny

→ pe­na­li­za­cja


SJP.pl

Patrz:

penalizacja

penalizować

czy­nić ka­ral­nym, wpi­sy­wać do sy­ste­mu kar prze­wi­dzia­nych w ko­dek­sie kar­nym


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. spe­na­li­zo­wać)

 (1.1) praw. uz­na­wać pewne dzia­ła­nie za prze­stęp­stwo i wyz­na­czać kary dla tych, któ­rzy po­peł­ni­li­by je

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Usta­wa za­o­strza­ła kary dla prze­myt­ni­ków imi­gran­tów, a nawet pe­na­li­zo­wa­ła udzie­la­nie im po­mo­cy już w głębi USA.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. penalizacja ż., penalizowanie n.

 czas. spenalizować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kryminalizować

Wiktionary


penalny

niez­god­ny z tym pra­wem kar­nym (np. czyn pe­nal­ny) lub okre­śla­ją­cy kary (np. ko­deks pe­nal­ny)


SJP.pl


penang

drze­wo z ro­dzi­ny palm upra­wia­ne w Ma­lez­ji, któ­rej owoce są źró­dłem are­ko­li­ny (sil­nie tru­ją­ce­go al­ka­lo­i­du); pi­nang, żu­wi­pal­ma, palma be­te­lo­wa, areka


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pe­nang – stan w Ma­lez­ji
  • Pe­nang – wyspa w Cie­śni­nie Ma­lak­ka
  • Pe­nang – port lot­ni­czy na wy­spie Pe­nang
  • Pi­nang – orze­chy palmy are­ko­wej

Wikipedia


penaty

w mi­to­lo­gii rzym­skiej: bó­stwa opie­ku­ją­ce się ro­dzi­ną i ogni­skiem do­mo­wym


SJP.pl

Pe­na­ty (łac. "Dii Pe­na­tes") – w mi­to­lo­gii rzym­skiej bó­stwa opie­kuń­cze po­cho­dze­nia etru­skie­go, strze­gą­ce ogni­ska do­mo­we­go i spi­żar­ni. Czczo­ne razem z la­ra­mi, przed­sta­wia­no je w po­sta­ci ma­łych fi­gu­rek z drew­na, gliny, wosku, sre­bra lub kości sło­nio­wej. Poś­wię­co­ny był im jeden dzień każ­de­go mie­sią­ca, kiedy to po­sąż­ki przy­stra­ja­no kwia­ta­mi. W ofie­rze pe­na­tom skła­da­no wino, ka­dzi­dła, owoce, nie­kie­dy także ofia­ry z mło­dych owiec i kóz.

Wikipedia


pencaty

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. gruby, tłu­sty

Wiktionary


penczek

naz­wi­sko


SJP.pl


pendant

[czy­taj: pądą] od­po­wied­nik, po­ję­cie uzu­peł­nia­ją­ce


SJP.pl

Pen­dant (XVIII w. fr. "pen­dant" – za­wie­szo­ny, łac. "pen­de­re" – za­wie­sić) – dzie­ło sztu­ki two­rzą­ce har­mo­nij­ną parę z innym dzie­łem, uzu­peł­nia­ją­cą się naw­za­jem pod wzglę­dem kom­po­zy­cji i stylu.

Przy­kła­da­mi pen­dan­tów w ma­lar­stwie są m.in.:

Wikipedia


pendent

pas za­kła­da­ny przez ramię, słu­żą­cy do no­sze­nia broni bia­łej; feld­cech, fel­cech


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. pas do mo­co­wa­nia sza­bli

Wiktionary

Pen­dent (od fr. "pen­dant" – wi­szą­cy) – pas no­szo­ny przez ramię (sko­śnie w po­przek tu­ło­wia), słu­żą­cy do prze­no­sze­nia bocz­nej broni bia­łej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Król je­go­mość sta­wił w za­kład sześć ber­be­ryj­skich koni; on zaś, ile wiem, sześć fran­cu­skich szpad i pu­gi­na­łów, z na­le­żą­cy­mi do nich przy­bo­ra­mi, jak to: pen­den­ta­mi, pa­sa­mi i tak dalej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɛ̃ndɛ̃nt, AS: pẽndẽnt

Wiktionary


pendentyw

część skle­pie­nia w kształ­cie trój­ką­ta sfe­rycz­ne­go; ża­gie­lek; wroż­nik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ar­chit. na­roż­ny ele­ment skle­pie­nia o kształ­cie trój­ką­ta sfe­rycz­ne­go

Wiktionary

Pen­den­tyw, ża­gie­lek – ele­ment na­roż­ny w po­sta­ci skle­pie­nia o kształ­cie trój­ką­ta sfe­rycz­ne­go.

Umoż­li­wia przej­ście z planu kwa­dra­tu do koła, na któ­rym opie­ra się ko­pu­ła. Pen­den­tyw sto­so­wa­ny był w ar­chi­tek­tu­rze bi­zan­tyj­skiej, roz­po­wszech­nił się na Rusi. Był sto­so­wa­ny w re­ne­san­sie, po­cząt­ko­wo we Wło­szech, póź­niej w całej Eu­ro­pie.

Wikipedia


penderecki

naz­wi­sko


SJP.pl


pendolino

marka po­cią­gów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) kolej. po­ciąg z ro­dzi­ny szyb­kich wło­skich ze­spo­łów trak­cyj­nych;

Wiktionary

Pen­do­li­no (z wł. „wa­ha­deł­ko”) – ro­dzi­na wło­skich elek­trycz­nych ze­spo­łów trak­cyj­nych du­żych pręd­ko­ści o pręd­ko­ściach mak­sy­mal­nych od 200 do 250 km/h, w więk­szo­ści przy­pad­ków po­sia­da­ją­cych wy­chyl­ne nad­wo­zie. Po­cząt­ko­wo pro­du­ko­wa­ne przez Fiat Fer­ro­via­ria, a póź­niej przez Al­stom, który prze­jął Fiat Fer­ro­via­ria.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌpɛ̃ndɔˈlʲĩnɔ, AS: pẽndolʹĩno

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pendolinizacja ż.

Wiktionary


pendragon

tytuł no­szo­ny przez przy­wód­ców i waż­niej­szych urzęd­ni­ków wa­lij­skich oraz bry­tyj­skich


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pen­dra­gon – wa­lij­skie okre­śle­nie wy­bit­ne­go wodza, przy­do­mek na­da­wa­ny kró­lom
  • Uther Pen­dra­gon – le­gen­dar­ny król Bry­ta­nii;
  • Artur Pen­dra­gon, król Artur
  • Pen­dra­gon – cykl ksią­żek, któ­re­go au­to­rem jest D.J. MacHale
  • Pen­dra­gon – bry­tyj­ski ze­spół mu­zycz­ny, gra­ją­cy rocka pro­gre­syw­ne­go;
  • Pen­dra­gon – gra fa­bu­lar­na
  • Pen­dra­gon – se­rial te­le­wi­zyj­ny

Wikipedia


pendrajw

po­tocz­nie: pen­dri­ve


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) al­ter­na­tyw­na forma za­pi­su słowa pen­dri­ve

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wit po­ży­czył ode mnie pen­drajw z przeź­ro­czy­stą obu­do­wą.

Wiktionary


pendrak

po­tocz­nie: pen­dri­ve; pa­luch


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pot. in­form. pen­dri­ve

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pendrive, paluch

Wiktionary


pendrive

[czy­taj: pen­drajw] prze­no­śne urzą­dze­nie do prze­cho­wy­wa­nia da­nych; pen drive


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) in­form. nie­wiel­kie urzą­dze­nie prze­no­śne po­dłą­cza­ne do kom­pu­te­ra po­przez port USB, za­wie­ra­ją­ce pa­mięć trwa­łą;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­pom­nia­łam pen­dri­ve'a z moim pro­jek­tem.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pamięć USB, pendrajw; pot. pendrak

Wiktionary


penduł

daw­niej: wa­ha­dło ze­ga­ra; per­pen­dy­kuł


SJP.pl


pendżab

1. kra­i­na w Azji;
2. stan w In­diach;
3. pro­win­cja w Pa­ki­sta­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. kra­i­na hi­sto­rycz­na w po­łud­nio­wej Azji;

 (1.2) geogr. stan w pół­noc­no-za­chod­nich In­diach;

 (1.3) geogr. pro­win­cja w Pa­ki­sta­nie;

Wiktionary

Pen­dżab (Pan­dźab, Pię­cio­rze­cze) – kra­i­na hi­sto­rycz­na w po­łud­nio­wej Azji, roz­cią­ga­ją­ca się wzdłuż gra­ni­cy in­dyj­sko-pa­ki­stań­skiej.

Daw­niej two­rzył jedną ca­łość, obec­nie po­dzie­lo­ny jest mię­dzy dwa pań­stwa. Po­ło­żo­ny w pół­noc­nej czę­ści Indii stan Pen­dżab zaj­mu­je po­wierzch­nię 50,4 tys.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Dzię­ki po­rów­na­niu sek­wen­cji ge­ne­tycz­nych Romów eu­ro­pej­skich z ob­szer­ną bazą da­nych sek­wen­cji Hin­du­sów, na­u­kow­cy wska­za­li Pen­dżab (…) jako dom­nie­ma­ną oj­czyz­nę eu­ro­pej­skich Romów (…)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pendżabczyk mos., pendżabski mrz., Pendżabka ż.

 przym. pendżabski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Pandźab, Pięciorzecze

Wiktionary


pendżabczyk

miesz­ka­niec Pen­dża­bu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek po­cho­dze­nia in­do­e­u­ro­pej­skie­go, miesz­ka­niec Pa­ki­sta­nu i te­re­nów in­dyj­skie­go stanu Pen­dżab

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dwie naj­więk­sze grupy et­nicz­ne Pa­ki­sta­nu to Pen­dżab­czy­cy i Pasz­tu­ni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɛ̃n͇ˈd͡ʒapt͡ʃɨk, AS: pẽṇǯapčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pendżabski mrz., Pendżab mrz.

:: fż. Pendżabka ż.

 przym. pendżabski

Wiktionary


pendżabka

miesz­kan­ka Pen­dża­bu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) etn. ko­bie­ta po­cho­dze­nia in­do­e­u­ro­pej­skie­go, miesz­kan­ka Pa­ki­sta­nu i te­re­nów in­dyj­skie­go stanu Pen­dżab

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pendżab mrz., pendżabski mrz.

:: fm. Pendżabczyk mos.

 przym. pendżabski

Wiktionary


pendżabski

od­no­szą­cy się do ję­zy­ka pań­dża­bi (jed­ne­go z ję­zy­ków in­dyj­skich) lub Pen­dża­bu (Pań­dźa­bu, stanu in­dyj­skie­go lub pa­ki­stań­skiej pro­win­cji)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Pen­dża­bem, wy­wo­dzą­cy się z Pen­dża­bu

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. in­do­a­ryj­ski język uży­wa­ny przez 28 mi­lio­nów osób za­miesz­ku­ją­cych hi­sto­rycz­ną kra­i­nę Pen­dżab na po­gra­ni­czu in­dyj­sko-pa­ki­stań­skim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɛ̃n͇ˈd͡ʒapsʲci, AS: pẽṇǯapsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pendżabczyk mos., Pendżab mrz., Pendżabka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) wchodniopendżabski

Wiktionary


pendżabskojęzyczny

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który po­słu­gu­je się ję­zy­kiem pen­dżab­skim

 (1.2) taki, któ­re­go miesz­kań­cy po­słu­gu­ją się ję­zy­kiem pen­dżab­skim

 (1.3) spi­sa­ny, stwo­rzo­ny w ję­zy­ku pen­dżab­skim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɛ̃n͇ˈd͡ʒapskɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: pẽṇǯapskoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary


penektomia

w me­dy­cy­nie: cał­ko­wi­te lub czę­ścio­we usu­nię­cie prą­cia


SJP.pl

Pe­nek­to­mia – za­bieg chi­rur­gicz­ny, po­le­ga­ją­cy na czę­ścio­wej lub cał­ko­wi­tej am­pu­ta­cji prą­cia, naj­czę­ściej z po­wo­du no­wot­wo­ru tego na­rzą­du.

Wikipedia


penelopa

1. ro­dzaj pta­ków z ro­dzi­ny czu­ba­czy;
2. w prze­no­śni: żona, któ­rej wier­ność mał­żeń­ska może słu­żyć za wzór


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) mitgr. imię mi­tycz­nej kró­lo­wej Itaki, żony Odysa;

Wiktionary

Pe­ne­lo­pa (gr. Πηνελόπη "Pe­ne­lo­pe" lub Πηνελόπεια "Pe­ne­lo­pe­ia") – córka Pe­ri­boi i Ika­rio­sa, po­stać w Ody­sei, żona Ody­se­u­sza, matka Te­le­ma­cha, wzór wier­nej żony; przez okres dwu­dzie­stu lat ocze­ki­wa­ła po­wro­tu męża (10 lat wojny tro­jań­skiej i 10 lat tu­łacz­ki Ody­se­u­sza), zwo­dząc ubie­ga­ją­cych się o jej rękę 108 za­lot­ni­ków (przy­rze­kła wy­brać jed­ne­go z nich na męża, gdy ukoń­czy tkać szatę dla swo­je­go te­ścia) przy po­mo­cy pod­stę­pu (aby odw­lec ukoń­cze­nie szaty, pruła nocą tka­ni­nę, nad którą pra­co­wa­ła w dzień, por.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po śmier­ci Odysa Pe­ne­lo­pa poś­łu­bi­ła Te­le­go­no­sa.

Wiktionary


peneplena

ob­szar o zrów­na­nej po­wierzch­ni w wy­ni­ku de­nu­da­cji prze­bie­ga­ją­cej w kli­ma­cie wil­got­nym; pra­wie­rów­nia


SJP.pl

Pe­ne­ple­na – ro­dzaj wiel­ko­ob­sza­ro­wej – mo­gą­cej obej­mo­wać całe kon­ty­nen­ty – po­li­ge­nicz­nej, tj. pow­sta­łej wsku­tek od­dzia­ły­wa­nia wielu czyn­ni­ków, po­wierzch­ni zrów­na­nia peł­ne­go. Do jej uksz­tał­to­wa­nia przy­czy­nia­ją się dzia­łal­ność ero­zyj­na rzek, zmy­wa­ją­ca wód opa­do­wych, de­fla­cyj­na wia­tru, gra­wi­ta­cja i wie­trze­nie.

Wikipedia


peneplenizacja

pro­ces two­rze­nia się pe­ne­ple­ny (pra­wie­rów­ni, ob­sza­ru o zrów­na­nej po­wierzch­ni pow­sta­ją­cej w wy­ni­ku na­tu­ral­nych pro­ce­sów ni­szczą­cych prze­bie­ga­ją­cych w kli­ma­cie wil­got­nym)


SJP.pl


pener

1. osoba pod­kre­śla­ją­ca swoją waż­ność, wy­wyż­sza­ją­ca swoją po­zy­cję, chwa­lą­ca się nią;
2. po­tocz­nie o kon­tro­le­rze bi­le­tów; kanar;
3. osoba stwa­rza­ją­ca za­gro­że­nie, zbir


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. czło­wiek z mar­gi­ne­su, menel, lump, żul, klo­szard

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nach­la­ny jakiś pener tam się zo­stał leżeć, czy jak?

 (1.1) Zna­lazł tam na Ra­ta­jach, na tym osied­lu po dru­giej stro­nie Warty (…) ja­kie­goś pe­ne­ra. Ta­kie­go go­ścia, co to łazi po osied­lu, zbie­ra flasz­ki i ma­ku­la­tu­rę po śmiet­ni­kach i śpi gdzie po­pad­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. penera

 przym. penerski

 czas. penerzyć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) menel, lump, żul, kloszard

Wiktionary


penetracja

1. prze­szu­ki­wa­nie te­re­nu, naj­czę­ściej w ce­lach ba­daw­czych;
2. wni­ka­nie w coś, za­głę­bia­nie się w czymś;
3. prze­ni­ka­nie czy­ichś wpły­wów do ja­kichś śro­do­wisk;
4. wpro­wa­dza­nie pe­ni­sa lub innej czę­sci ciała w głab ciała innej osoby w cza­sie sto­sun­ku sek­su­al­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) do­cie­ra­nie do­kądś i prze­szu­ki­wa­nie ja­kichś miejsc w ce­lach ba­daw­czych

 (1.2) prze­do­sta­wa­nie się ob­cych wpły­wów lub idei do ja­kichś śro­do­wisk

 (1.3) za­głę­bia­nie się, wni­ka­nie w coś

 (1.4) seks. wa­gi­nal­ny lub anal­ny sto­su­nek sek­su­al­ny

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pe­ne­tra­cja (ge­ne­ty­ka)
  • Pe­ne­tra­cja sek­su­al­na
  • Pe­ne­tra­cja – tytuł książ­ki Ingo Swan­na
  • Pe­ne­tra­cja (wy­trzy­ma­łość ma­te­ria­łów)

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) Do­głęb­na pe­ne­tra­cja do­mo­wej sieci Wi-Fi jest ba­nal­nie pro­sta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɛ̃nɛˈtrat͡sʲja, AS: pẽnetracʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. penetrowanie n., spenetrowanie n., penetrator m., penetrometr

 czas. penetrować ndk., spenetrować dk.

 przym. penetracyjny

 przysł. penetracyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) penetrowanie

 (1.2) penetrowanie

 (1.3) penetrowanie

Wiktionary


penetracyjny

zwią­za­ny z pe­ne­tra­cją


SJP.pl


penetralia

wnę­trze, część naj­taj­niej­sza


SJP.pl

Pe­ne­tra­lia – pier­wszy stu­dyj­ny album szwedz­kiej grupy mu­zycz­nej Hy­po­cri­sy. Zo­stał wy­da­ny w 1992 roku.

Wikipedia


penetralium

1. wnę­trze, głę­bia cze­goś, naj­czę­ściej tajna, ukry­ta, trud­no do­stęp­na;
2. część domu lub świą­ty­ni grec­kiej po­ło­żo­na w głębi


SJP.pl


penetrant

ciecz uży­wa­na do wy­kry­wa­nia pę­knięć w ma­te­ria­le me­to­dą pe­ne­tra­cyj­ną; pe­ne­tra­tor


SJP.pl


penetrator

ciecz uży­wa­na do wy­kry­wa­nia pę­knięć w ma­te­ria­le me­to­dą pe­ne­tra­cyj­ną; pe­ne­trant


SJP.pl

Pe­ne­tra­tor (z łac. "pe­ne­tra­tio" 'prze­ni­ka­nie' od "pe­ne­tra­re" 'prze­ni­kać; wkra­dać się') – w tech­no­lo­gii woj­sko­wej mia­nem tym okre­śla się ro­bo­czą część (rdzeń) po­ci­sku pod­ka­li­bro­we­go, któ­re­go za­da­niem jest wy­łącz­nie prze­nie­sie­nie ener­gii ki­ne­tycz­nej wy­strza­łu we względ­nie wy­so­kiej masie i umoż­li­wia­ją­cy jej sku­pie­nie w małym prze­kro­ju, w re­zul­ta­cie umoż­li­wia­ją­cy prze­bi­cie się przez pan­cerz.

Wikipedia


penetrometr

1. przy­rząd do po­mia­ru kon­sy­sten­cji sma­rów, as­fal­tów i ciał bi­tu­micz­nych, opar­te­go na za­sa­dzie za­nu­rza­nia spe­cjal­ne­go stoż­ka w ba­da­nym ma­te­ria­le;
2. przy­rząd do mie­rze­nia prze­ni­kli­wo­ści pro­mie­nio­wa­nia


SJP.pl


penetrowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) do­cie­ra­nie do­kądś i prze­szu­ki­wa­nie ja­kichś miejsc w ce­lach ba­daw­czych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. penetracja ż.

 czas. penetrować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) penetracja

Wiktionary


penetrować

wni­kać gdzieś, prze­ni­kać coś, prze­do­sta­wać się przez coś, naj­czę­ściej w ce­lach ba­daw­czych


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. spe­ne­tro­wać)

 (1.1) wni­kać w coś, prze­ni­kać przez coś

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. spe­ne­tro­wać, wy­pe­ne­tro­wać)

 (2.1) badać do­głęb­nie

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny pe­ne­tro­wać się (dk. spe­ne­tro­wać się, wy­pe­ne­tro­wać się)

 (3.1) być pe­ne­tro­wa­nym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wier­tło pe­ne­tro­wa­ło skałę.

 (2.1) Służ­by spe­cjal­ne pe­ne­tro­wa­ły śro­do­wi­sko opo­zy­cyj­ne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. penetracja ż., penetrowanie n.

 czas. spenetrować dk., wypenetrować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przedostawać się, przenikać, wnikać, zagłębiać się

 (2.1) przeszukiwać, zagłębiać się, zgłębiać

Wiktionary


penfil

przy­rząd, naj­czę­ściej w po­sta­ci strzy­kaw­ki, słu­żą­cy do daw­ko­wa­nia i wstrzy­ki­wa­nia in­su­li­ny; pen, wstrzy­ki­wacz pió­ro­wy


SJP.pl


penguin

[czy­taj: pen­głin] książ­ka z serii wy­da­wa­nych przez bry­tyj­skie wy­daw­nict­wo Pen­gu­in Books


SJP.pl

Pen­gu­in (ang. "ping­win") – nor­we­ski prze­ci­wo­krę­to­wy po­cisk ra­kie­to­wy zbu­do­wa­ny przez Kongs­berg De­fen­ce & Ae­ro­spa­ce w wer­sjach do wy­strze­li­wa­nia z okrę­tów na­wod­nych, sa­mo­lo­tów i śmi­głow­ców. Przy­ję­ty do uz­bro­je­nia w wielu kra­jach, także Sta­nów Zjed­no­czo­nych pod oz­na­cze­niem AGM-119 Pen­gu­in.

Wikipedia


pengö

wę­gier­ska jed­nost­ka mo­ne­tar­na w la­tach 1925-1945


SJP.pl


peniak

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) bia­ły­stok. tchórz (o bo­jaź­li­wym czło­wie­ku)

Wiktionary

Powiązane:

 czas. peniać się

Wiktionary


peniać

po­tocz­nie: bać się, tchó­rzyć; cykać się, stra­chać się, dygać się


SJP.pl


penicylina

an­ty­bio­tyk wyt­wa­rza­ny przez grzy­by ple­śnio­we z grupy pędz­la­ków, sto­so­wa­ny jako lek prze­ciw­bak­te­ryj­ny o sze­ro­kim spek­trum dzia­ła­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) farm. lek z grupy pe­ni­cy­lin;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Listę głów­nych osią­gnięć far­ma­ko­lo­gicz­nych ostat­nie­go sześć­dzie­się­cio­le­cia ot­wie­ra od­kry­cie pe­ni­cy­li­ny, znaj­du­ją się też na niej takie leki jak kor­ty­zol (dzia­ła­nie prze­ci­wu­czu­le­nio­we i prze­ciw­za­pal­ne), ce­fa­lo­spo­ry­na (ot­wo­rzy­ła drogę prze­szcze­pom) [...]

Wiktionary

Powiązane:

 przym. penicylinowy

Wiktionary


penicylinaza

enzym roz­kła­da­ją­cy pe­ni­cy­li­nę


SJP.pl

Pe­ni­cy­li­na­zy (EC 3.5.2) – grupa en­zy­mów na­le­żą­cych do beta-lak­ta­maz, wa­run­ku­ją­cych opor­ność niek­tó­rych bak­te­rii na na­tu­ral­ne pe­ni­cy­li­ny – ben­zy­lo­wą oraz fe­nok­sy­me­ty­lo­wą. Dzia­ła po­przez hy­dro­li­zę pier­ście­nia beta-lak­ta­mo­we­go.

We­dług kla­sy­fi­ka­cji Karen Bush, en­zy­my tej grupy na­le­żą do klasy 2a.

Wikipedia


penicylinazy

enzym roz­kła­da­ją­cy pe­ni­cy­li­nę


SJP.pl


penicylinowy

przy­miot­nik od: pe­ni­cy­li­na; zwią­za­ny z pe­ni­cy­li­ną, pro­wa­dzo­ny przy jed­no­czes­nym za­ży­wa­niu pe­ni­cy­li­ny (np. ku­ra­cja pe­ni­cy­li­no­wa)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pe­ni­cy­li­ną, do­ty­czą­cy pe­ni­cy­li­ny; za­wie­ra­ją­cy pe­ni­cy­li­nę

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. penicylina ż., penicylinaza ż.

Wiktionary


penicyliny

an­ty­bio­tyk wyt­wa­rza­ny przez grzy­by ple­śnio­we z grupy pędz­la­ków, sto­so­wa­ny jako lek prze­ciw­bak­te­ryj­ny o sze­ro­kim spek­trum dzia­ła­nia


SJP.pl

Pe­ni­cy­li­ny, an­ty­bio­ty­ki pe­ni­cy­li­no­we (ATC J 01 C) – sze­ro­ko sto­so­wa­na grupa bak­te­rio­bój­czych an­ty­bio­ty­ków; naj­star­sza grupa an­ty­bio­ty­ków β-lak­ta­mo­wych, pier­wsze an­ty­bio­ty­ki na świe­cie.

Pe­ni­cy­li­na to an­ty­bio­tyk β-lak­ta­mo­wy otrzy­my­wa­ny przy uży­ciu ple­śni "Pe­ni­cil­lium". W swej struk­tu­rze che­micz­nej za­wie­ra pier­ścień tia­zo­li­dy­no­wy sprzę­żo­ny z pier­ście­niem beta lak­ta­mo­wym.

Wikipedia


penis

1. na­rząd ko­pu­la­cyj­ny męż­czyz­ny; prą­cie; czło­nek męski;
2. na­rząd ko­pu­la­cyj­ny sam­ców wielu zwie­rząt


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) anat. na­rząd ko­pu­la­cyj­ny sam­ców, za­rów­no u ludzi, jak i u niek­tó­rych zwie­rząt;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ochro­na zdro­wia pe­ni­sa wy­ma­ga re­gu­lar­nych badań pro­fi­lak­tycz­nych.

 (1.1) W niek­tó­rych kul­tu­rach penis był przed­sta­wia­ny w sztu­ce jako amu­let ochron­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɛ̃ɲis, AS: pẽńis

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. mikropenis mrz.

:: zdrobn. penisek m.

 przym. penisowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) prącie, członek, nauk. fallus, eufem. pekator; gw-pl|Poznań. pitok, żenidło; rub. / żart. wacek, gwizdek, siurak, fajfus, sisiorek, siusiak, fujarka; wulg. / nietaktowne: zobacz listę w haśle chuj

Wiktionary


penisek

zdrob­nie­nie od: penis


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zdrobn. od penis

 (1.2) mały penis

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tomku, tylko nie za­pom­nij umyć pe­ni­ska.

 (1.2) Ale ten Wik­tor to ma pe­ni­ska!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. penis m., mikropenis m.

 przym. penisowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) mikropenis

Wiktionary


penisowy

→ penis


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pe­ni­sem, do­ty­czą­cy pe­ni­sa

Wiktionary

Patrz:

penis

Powiązane:

 rzecz. penis m., penisek mzw.

Wiktionary


penitencja

1. dawne okre­śle­nie na za­kład karny, areszt;
2. po­ku­ta, kara za grze­chy po­łą­czo­na z żalem i skru­chą


SJP.pl


penitencjaria

1. urząd pe­ni­ten­cja­riu­sza (du­chow­ne­go upo­waż­nio­ne­go przez bi­sku­pa do udzie­la­nia roz­grze­sze­nia w wy­pad­kach pod­le­ga­ją­cych wyż­sze­mu od sie­bie or­dy­na­riu­szo­wi);
2. try­bu­nał są­do­wy kurii rzym­skiej w spra­wach su­mie­nia ka­to­li­ków


SJP.pl


penitencjariusz

du­chow­ny upo­waż­nio­ny przez bi­sku­pa do udzie­la­nia roz­grze­sze­nia w wy­pad­kach pod­le­ga­ją­cych ju­rys­dyk­cji or­dy­na­riu­sza; pe­ni­ten­cjarz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. du­chow­ny upo­waż­nio­ny do od­pu­szcza­nia cięż­kich grze­chów;

 (1.2) książk. osoba osa­dzo­na w za­kła­dzie pe­ni­ten­cjar­nym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kar­dy­nał peł­nił też urząd pe­ni­ten­cja­riu­sza wiel­kie­go.

 (1.2) Paweł to pe­ni­ten­cja­riusz za­kła­du kar­ne­go w Ko­ście­rzy­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. penitencjaryzm mrz., penitencjarysta mos., penitencjarystka ż., penitent mos., penitentka ż., penitencjarz mos.

:: fż. penitencjariuszka ż.

 przym. penitencjarny, postpenitencjarny

 przysł. penitencjarnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) penitencjarz

 (1.2) więzień, osadzony

Wiktionary


penitencjarny

1. sy­stem pe­ni­ten­cjar­ny: sy­stem środ­ków wy­cho­waw­czych sto­so­wa­nych w cza­sie od­by­wa­nia kary po­zba­wie­nia wol­no­ści; pe­ni­ten­cja­ryzm;
2. od­no­szą­cy się do kar, więź­niów (np. za­kład pe­ni­ten­cjar­ny)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy kar, więź­niów, wię­zien­nict­wa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po raz pier­wszy twór­czość osa­dzo­nych zo­sta­ła wy­ek­spo­no­wa­na na wol­no­ści, poza murem za­kła­du pe­ni­ten­cjar­ne­go

 (1.1) W całej Eu­ro­pie pow­sta­je nowy typ za­kła­dów pe­ni­ten­cjar­nych – domy po­pra­wy dla nie­rząd­nic.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɛ̃ɲitɛ̃nˈt͡sʲjarnɨ, AS: pẽńitẽncʹi ̯arny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. penitencjaryzm m., penitencjarysta m., penitent mos./mrz.

Wiktionary


penitencjarysta

osoba spe­cja­li­zu­ją­ca się w dzie­dzi­nie wię­zien­nict­wa i sto­so­wa­nia od­po­wied­nie­go sy­ste­mu kar


SJP.pl


penitencjarystyka

nauka zaj­mu­ją­ca się za­gad­nie­nia­mi zwią­za­ny­mi z pro­ble­ma­ty­ką po­zba­wie­nia wol­no­ści i tym­cza­so­we­go aresz­to­wa­nia


SJP.pl


penitencjaryzm

sy­stem środ­ków wy­cho­waw­czych sto­so­wa­nych w cza­sie od­by­wa­nia kary po­zba­wie­nia wol­no­ści; sy­stem pe­ni­ten­cjar­ny


SJP.pl


penitencjarz

du­chow­ny upo­waż­nio­ny przez bi­sku­pa do udzie­la­nia roz­grze­sze­nia w wy­pad­kach pod­le­ga­ją­cych ju­rys­dyk­cji or­dy­na­riu­sza; pe­ni­ten­cja­riusz


SJP.pl

Pe­ni­ten­cja­riusz, pe­ni­ten­cjarz (z ję­zy­ka ła­ciń­skie­go "po­e­ni­ten­tia­rius" = po­ku­tu­ją­cy) – w Ko­ście­le ka­to­lic­kim du­chow­ny upo­waż­nio­ny do udzie­la­nia roz­grze­sze­nia w wy­pad­kach po­peł­nie­nia naj­cięż­szych grze­chów, któ­rych roz­grze­sze­nie pod­le­ga bez­poś­red­nio pa­pie­żo­wi lub bi­sku­po­wi.

Wikipedia


penitencjał

daw­niej w Ko­ście­le ka­to­lic­kim: księ­ga z in­struk­cja­mi na temat od­by­wa­nia po­ku­ty


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rel. księ­ga za­wie­ra­ją­ca prze­pi­sy do­ty­czą­ce po­ku­ty ko­ściel­nej;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. penitent mos./mrz.

Wiktionary


penitencyjny

przy­miot­nik od: pe­ni­ten­cja (po­ku­ta lub za­kład karny, areszt); od­no­szą­cy się do pe­ni­ten­cji (np. za­kład pe­ni­ten­cyj­ny, prawo pe­ni­ten­cyj­ne)


SJP.pl


penitent

osoba wyz­na­ją­ca re­li­gię Ko­ścio­ła ka­to­lic­kie­go, przy­stę­pu­ją­ca do spo­wie­dzi świę­tej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. osoba przy­stę­pu­ją­ca do sa­kra­men­tu spo­wie­dzi świę­tej;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) geol. ostra, pio­no­wa forma lodu pow­sta­ła w wy­ni­ku su­bli­ma­cji lo­dow­ca;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pe­ni­tent – ter­min z za­kre­su gla­cjo­lo­gii
  • Pe­ni­tent – zo­bacz: spo­wiedź

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Od wew­nętrz­ne­go przy­go­to­wa­nia (dy­spo­zy­cji) pe­ni­ten­ta za­le­ży waż­ność przy­ję­te­go sa­kra­men­tu.

 (2.1) Na ścia­nie w po­ko­ju po­dróż­ni­ka wi­sia­ło zdję­cie pola pe­ni­ten­tów w Ar­gen­ty­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɛ̃ˈɲitɛ̃nt, AS: pẽńitẽnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. penitencjał mrz., penitencjaria ż., penitencjarnia ż., penitencjaryzm mrz., penitencjarz mos., penitencjarność ż.

:: fż. penitentka ż.

 przym. penitencjarny

 przysł. penitencjarnie

Wiktionary


penitentka

ko­bie­ta wyz­na­ją­ca re­li­gię Ko­ścio­ła ka­to­lic­kie­go, przy­stę­pu­ją­ca do spo­wie­dzi świę­tej


SJP.pl


peniuar

od­mia­na dam­skie­go szla­fro­ka, szcze­gól­nie po­pu­lar­ne­go w okre­sie mię­dzy odro­dze­niem a oś­wie­ce­niem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) książk. de­li­kat­ny, zwiew­ny ko­bie­cy strój do­mo­wy na­kła­da­ny rano lub wie­czo­rem, zwy­kle na nocną bie­liz­nę, uży­wa­ny od XIX w.;

 (1.2) hist. pe­le­ryn­ka za­kła­da­na daw­niej pod­czas cze­sa­nia i pu­dro­wa­nia wło­sów, uży­wa­na w XVIII w.

Wiktionary

Pe­niu­ar (fr. "pe­i­gno­ir") – okry­cie ko­bie­ce, wy­wo­dzą­ce się od pod­wło­śni­ka. Stwo­rzo­no je do no­sze­nia w nocy oraz w sy­pial­ni. Jest to ro­dzaj ko­szu­li noc­nej. Po raz pier­wszy pe­niu­ar po­ja­wił się we Fran­cji w XVIII wieku, gdzie imi­to­wał – obec­ny w tam­tym cza­sie – ko­bie­cy styl no­sze­nia su­kie­nek "od stóp do głów" w ciągu dnia.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pɛ̃ˈɲuwar, AS: pẽńuu̯ar

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zdrobn. peniuarek

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) szlafroczek

Wiktionary


peniuarek

nie­wiel­ki pe­niu­ar (dam­ski szla­frok, szcze­gól­nie po­pu­lar­ny w okre­sie mię­dzy odro­dze­niem a oś­wie­ce­niem)


SJP.pl


peniński

przy­miot­nik od: Penin


SJP.pl


penkala

naz­wi­sko


SJP.pl


penklub

mię­dzy­na­ro­do­wa or­ga­ni­za­cja pi­sa­rzy pow­sta­ła w 1922 r., ma­ją­ca na celu sze­rze­nie idei zbli­że­nia kul­tu­ral­ne­go na­ro­dów, obro­nę po­ko­ju, to­le­ran­cji itp.; Pen Club


SJP.pl


penn

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wil­liam Penn 1644-1718 za­ło­ży­ciel (wła­ści­ciel) Pen­syl­wa­nii
  • Penn – drob­na jed­nost­ka mo­ne­tar­na w XX w. w Esto­nii
  • Penn – Uni­ver­si­ty of Penn­syl­va­nia, po­tocz­nie „Penn” lub „UPenn”
  • Penn – mia­sto w sta­nie Pen­syl­wa­nia, w hrab­stwie West­mo­re­land
  • Penn (ang. Penn Towns­hip) – gmina w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie Shel­by
  • Penn (ang. Penn Towns­hip) – gmina w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie Stark
  • Penn (ang. Penn Towns­hip) – gmina w sta­nie In­dia­na, w hrab­stwie Jay
  • Penn (ang. Penn Towns­hip) – gmina w sta­nie In­dia­na, w hrab­stwie Parke
  • Penn (ang. Penn Towns­hip) – gmina w sta­nie In­dia­na, w hrab­stwie St. Jo­seph
  • Penn (ang. Penn Towns­hip) – gmina w sta­nie Iowa, w hrab­stwie Guth­rie
  • Penn (ang. Penn Towns­hip) – gmina w sta­nie Iowa, w hrab­stwie Jef­fer­son
  • Penn (ang. Penn Towns­hip) – gmina w sta­nie Iowa, w hrab­stwie John­son

Wikipedia


penne

ma­ka­ron o kształ­cie sko­śnie ścię­tych rurek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) kulin. ma­ka­ron w kształ­cie cię­tych uko­śnie rurek;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • penne – ro­dzaj ma­ka­ro­nu
  • penne – ro­dzaj czap­ki
  • miej­sco­wo­ści:
    • Penne – fran­cu­ska gmina w re­gio­nie Pro­wan­sja-Alpy-La­zu­ro­we Wy­brze­że
    • Penne – miej­sco­wość we Wło­szech, w re­gio­nie Abruz­ja
    • Penne – fran­cu­ska gmina w re­gio­nie Midi-Pi­re­ne­je

Wikipedia


penni

nie­daw­na zdaw­ko­wa mo­ne­ta fiń­ska (100 penni = 1 marka), uży­wa­na przed wpro­wa­dze­niem euro


SJP.pl

Penni – drob­na jed­nost­ka mo­ne­tar­na w XIX i XX w. w Fin­lan­dii i w Esto­nii (est. "penn").

Wikipedia


pennin

mi­ne­rał, naj­czę­ściej ko­lo­ru ciem­no­zie­lo­ne­go o per­ło­wym lub ma­to­wym po­ły­sku i be­zbarw­nej rysie


SJP.pl


penniny

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. Góry Pen­niń­skie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Góry Pennińskie

Wiktionary


penny

[czy­taj: peny] drob­na mo­ne­ta an­giel­ska równa 1/100 funta, daw­niej dwu­na­sta część szy­lin­ga; pens


SJP.pl


penolog

spe­cja­li­sta w za­kre­sie pe­no­lo­gii (nauki zaj­mu­ją­cej się pra­wem kar­nym, sy­ste­ma­mi kar i ich po­cho­dze­niem oraz or­ga­ni­za­cją wię­zien­nict­wa)


SJP.pl


penologia

nauka zaj­mu­ją­ca się pra­wem kar­nym, sy­ste­ma­mi kar i ich po­cho­dze­niem oraz or­ga­ni­za­cją wię­zien­nict­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauka zaj­mu­ją­ca się ogól­ny­mi za­ga­nie­nia­mi do­ty­czą­cy­mi kary

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pe­no­lo­gia za­li­cza się do nauk pe­nal­nych.

Wiktionary


penologiczny

przy­miot­nik od: pe­no­lo­gia (nauka zaj­mu­ją­ca się pra­wem kar­nym, sy­ste­ma­mi kar i ich po­cho­dze­niem oraz or­ga­ni­za­cją wię­zien­nict­wa); od­no­szą­cy się do pe­no­lo­gii lub osoby zaj­mu­ją­cej się pe­no­lo­gią


SJP.pl


penoplastia

trwa­ły za­bieg chi­rur­gicz­ny po­więk­sze­nia prą­cia, pro­wa­dzą­cy jed­no­cze­śnie do mo­dy­fi­ka­cji od­po­wied­nich genów


SJP.pl


pens

drob­na mo­ne­ta bry­tyj­ska


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) drob­na mo­ne­ta uży­wa­na w Wiel­kiej Bry­ta­nii;

Wiktionary

Pens – mo­ne­ta zdaw­ko­wa uży­wa­na w Wiel­kiej Bry­ta­nii i jej te­ry­to­riach za­leż­nych, po­cho­dzą­ca z wczes­ne­go śred­nio­wie­cza.

W an­glo­sa­skich pań­stwach An­glii wy­bi­ta po raz pier­wszy ok. 765 r. przez króla He­a­berh­ta z Kentu jako na­śla­dow­nict­wo srebr­ne­go de­na­ra (novus de­na­rius) ka­ro­liń­skie­go; był mo­ne­tą o wadze naj­wy­żej ok.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mam tylko dwa pensy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɛ̃w̃s, AS: pẽũ̯s

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pensowy

Wiktionary


pensetnik

pen­set­nik dwu­o­ki - ga­tu­nek ryby mor­skiej z ro­dzi­ny che­to­ni­ko­wa­tych, ho­do­wa­ny w ak­wa­riach mor­skich; pen­set­nik po­ma­rań­czo­wo­prę­gi


SJP.pl


pensi

mia­sto w Chi­nach; Benxi


SJP.pl


pensja

1. stałe wy­na­gro­dze­nie za od­po­wied­nio okre­ślo­ny okres pracy; płaca; za­pła­ta; po­bo­ry;
2. daw­niej: ogól­noksz­tał­cą­ca szko­ła pry­wat­na dla dziew­cząt, zwy­kle po­łą­czo­na z in­ter­na­tem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) płaca za wy­ko­na­ną pracę wy­pła­ca­na w rów­nych od­stę­pach czasu, do­ty­czą­ca ja­kie­goś okre­su

 (1.2) hist. pry­wat­na szko­ła żeń­ska, naj­czę­ściej z in­ter­na­tem;

 (1.3) hist. ogół uczen­nic pen­sji (1.2)

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pen­sja – płaca (eko­no­mia)
  • pen­sja (szko­ła)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dzi­siaj wresz­cie przysz­ła moja pen­sja.

 (1.2) Ma­dzia pa­mię­ta­ła dzień, w któ­rym Linka i Sta­sia opu­ści­ły pen­sję; zda­wa­ło jej się jed­nak, że pani Lat­ter nawet nie spo­strze­gła tego wy­pad­ku.

 (1.3) A kto wie, czy pani Lat­ter nie gnie­wa się i za to, że ona ca­ło­wa­ła Zosię Pia­sec­ką i mogła za­ra­zić całą pen­sję jakąś nie­zde­cy­do­wa­ną cho­ro­bą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɛ̃w̃sʲja, AS: pẽũ̯sʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pensjonara ż., pensjonariusz mos., pensjonariuszka ż., pensjonarka ż., pensjonarz mos., pensjonareczka ż.

:: zdrobn. pensyjka ż.

 czas. pensjonować ndk.

 przym. pensjonarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) uposażenie, pobory, płaca

Wiktionary


pensjonacik

zdrob­nie­nie od: pen­sjo­nat


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od pen­sjo­nat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie pen­sjo­nat, lecz tylko mały pen­sjo­na­cik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pensjonat m.

Wiktionary


pensjonara

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pejor. pen­sjo­nar­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do­brze, że pa­nicz utarł tej roz­bry­ka­nej pen­sjo­na­rze nosa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pensjonarz mos., pensja ż., pensjonarka ż., pensjonareczka ż.

 przym. pensjonarski

Wiktionary


pensjonareczka

zdrob­nie­nie od: pen­sjo­nar­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: pen­sjo­nar­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɛ̃w̃sʲjɔ̃naˈrɛt͡ʃka, AS: pẽũ̯sʹi ̯õnarečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pensjonarz mos., pensjonarka ż., pensja ż., pensjonara ż.

 przym. pensjonarski

Wiktionary


pensjonariusz

1. miesz­ka­niec pen­sjo­na­tu;
2. stały miesz­ka­niec domu opie­ki, który oprócz miesz­ka­nia otrzy­mu­je co­dzien­ne, zaz­wy­czaj dar­mo­we wy­ży­wie­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba miesz­ka­ją­ca w pen­sjo­na­cie

 (1.2) po­do­piecz­ny za­kła­du opie­kuń­cze­go

 (1.3) hist. urzęd­nik re­pre­zen­tu­ją­cy mia­sto lub pro­win­cję w szes­na­sto­wiecz­nych Ni­der­lan­dach

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Czer­wo­no­ar­mi­ści wy­mor­do­wa­li w Kupie pen­sjo­na­riu­szy domu star­ców.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pensja ż., pensjonariuszka ż.

Wiktionary


pensjonariuszka

1. miesz­kan­ka pen­sjo­na­tu;
2. stała miesz­kan­ka domu opie­ki, która oprócz miesz­ka­nia otrzy­mu­je co­dzien­ne, zaz­wy­czaj dar­mo­we wy­ży­wie­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka za­kła­du opie­kuń­cze­go

 (1.2) tu­ryst. ko­bie­ta wy­naj­mu­ją­ca pokój w pen­sjo­na­cie, sa­na­to­rium

 (1.3) zo­o­techn. sa­mi­ca zwie­rzę­cia prze­by­wa­ją­ca w oś­rod­ku dla zwie­rząt

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­li­cjant­ka udzie­li­ła re­pry­men­dy dwom pen­sjo­na­riusz­kom na­sze­go domu.

 (1.2) Zwło­ki pen­sjo­na­riusz­ki miej­sco­we­go ho­te­lu od­na­le­zio­no w środę przy skale.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pensja ż., pensyjka ż.

:: fm. pensjonariusz mos.

Wiktionary


pensjonarka

daw­niej o uczen­ni­cy pry­wat­nej szko­ły ogól­noksz­tał­cą­cej, przez­na­czo­nej wy­łącz­nie dla dziew­cząt (pen­sji)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. uczen­ni­ca pry­wat­nej szko­ły żeń­skiej

 (1.2) daw. po­do­piecz­na za­kła­du do­bro­czyn­ne­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wszyst­kie pen­sjo­nar­ki były mniej wię­cej za­ko­cha­ne w niez­na­jo­mym mu­zy­ku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pensja ż., pensyjka ż.

:: fm. pensjonarz mos.

:: zdrobn. pensjonareczka ż.

:: zgrub. pensjonara ż.

 czas. pensjonować ndk.

 przym. pensjonarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) pensjonariuszka

Wiktionary


pensjonarski

1. cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pen­sjo­nar­ki;
2. mło­dzień­czy, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla mło­dzie­ży;
3. pre­ten­sjo­nal­ny, afek­tow­ny, na­iw­ny (np. pen­sjo­nar­skie za­cho­wa­nie)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) przest. zwią­za­ny z pen­sjo­nar­ką, do­ty­czą­cy pen­sjo­nar­ki

 (1.2) daw. zwią­za­ny z pen­sjo­na­rzem, do­ty­czą­cy pen­sjo­na­rza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ga­lo­we mun­du­ry urzęd­ni­ków ustą­pi­ły miej­sca bia­łym pe­le­ryn­kom pen­sjo­nar­skim.

 (1.2) Wstą­pi­my rów­nież do ja­kie­go ma­ga­zy­nu, bo po­trze­ba ci zrzu­cić już ubra­nie pen­sjo­nar­skie... Po­trze­ba ci całej wy­pra­wy... Nie­praw­da?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pensja ż., pensyjka ż., pensjonarz mos., pensjonarka ż., pensjonara ż., pensjonareczka ż.

 czas. pensjonować ndk.

Wiktionary


pensjonarskość

mło­dzień­czość, ze­spół cech cha­rak­te­ry­stycz­nych dla mło­dzie­ży, a także: pre­ten­sjo­nal­ność, na­iw­ność


SJP.pl


pensjonarz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. uczeń pry­wat­nej szko­ły mę­skiej

 (1.2) przest. po­do­piecz­ny za­kła­du do­bro­czyn­ne­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bi­skup opła­cał czes­ne kilku pen­sjo­na­rzy.

 (1.2) Ką­pie­le dla pen­sjo­na­rzy od­by­wa­ją się raz w ty­god­niu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pensja ż., pensyjka ż., pensjonara ż., pensjonareczka ż.

:: fż. pensjonarka ż.

 czas. pensjonować ndk.

 przym. pensjonarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pensjonariusz

 (1.2) pensjonariusz

Wiktionary


pensjonat

1. dom miesz­kal­ny dla tu­ry­stów, naj­czę­ściej w ma­łych miej­sco­wo­ściach wy­po­czyn­ko­wych i uz­dro­wi­skach;
2. dom opie­ki, w któ­rym stali miesz­kań­cy otrzy­mu­ją prócz miesz­ka­nia także co­dzien­ne wy­ży­wie­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) książk. dom miesz­kal­ny, naj­czę­ściej w miej­sco­wo­ściach wy­po­czyn­ko­wych, z po­ko­ja­mi do cza­so­we­go wy­na­ję­cia, czę­sto za­pew­nia­ją­cy ca­ło­dzien­ne wy­ży­wie­nie;

Wiktionary

Pen­sjo­nat – tu­ry­stycz­ny obiekt ho­te­lar­ski po­sia­da­ją­cy co najm­niej 7 po­ko­jów, świad­czą­cy dla swo­ich klien­tów ca­ło­dzien­ne wy­ży­wie­nie.

W za­leż­no­ści od wy­po­sa­że­nia i za­kre­su świad­czo­nych usług wy­róż­nia się 5 ka­te­go­rii pen­sjo­na­tów, gdzie naj­wyż­sza ma 5 gwia­zdek, a naj­niż­sza – 1 gwiazd­kę.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Droga do tego pen­sjo­na­tu wie­dzie po­przez nie­bez­piecz­ne te­re­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɛ̃w̃ˈsʲjɔ̃nat, AS: pẽũ̯sʹi ̯õnat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. pensjonacik m.

 przym. pensjonatowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gościniec

Wiktionary


pensjonatowy

przy­miot­nik od: pen­sjo­nat; mie­szczą­cy się w pen­sjo­na­cie, bę­dą­cy czę­ścią pen­sjo­na­tu (np. pokój pen­sjo­na­to­wy), cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pen­sjo­na­tu (np. bu­dow­nict­wo pen­sjo­na­to­we) lub w jakiś inny spo­sób z nim zwią­za­ny


SJP.pl


pensjonowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pen­sjo­no­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pensjonować ndk.

Wiktionary


pensjonować

1. wyz­na­czać komuś pen­sję, gażę, rentę lub inną po­dob­ną płacę;
2. prze­no­sić kogoś na eme­ry­tu­rę


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) daw. wyz­na­czać komuś pen­sję, gażę lub rentę

 (1.2) daw. prze­no­sić kogoś na eme­ry­tu­rę

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɛ̃w̃sʲjɔ̃ˈnɔvat͡ɕ, AS: pẽũ̯sʹi ̯õnovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pensjonarz mos., pensjonarka ż., pensja ż., pensyjka ż., pensjonowanie n.

 przym. pensyjny, pensjonarski

Wiktionary


pensowy

→ pens


SJP.pl

Patrz:

pens

penstemon

ro­śli­na upraw­na z ro­dzi­ny bab­ko­wa­tych


SJP.pl

Pen­ste­mon, wą­sat­ka, żół­wik ("Pen­ste­mon") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny bab­ko­wa­tych. Obej­mu­je ok. 250–271 ga­tun­ków. Wy­stę­pu­ją one w Ame­ry­ce Pół­noc­nej, zwła­szcza w jej za­chod­niej czę­ści. Cen­trum zróż­ni­co­wa­nia sta­no­wi Ka­li­for­nia, gdzie ro­śnie 58 ga­tun­ków z tego ro­dza­ju.

Wikipedia


pensum

okre­ślo­na licz­ba zajęć dy­dak­tycz­nych lub na­u­ko­wych, do od­by­cia któ­rych jest zo­bo­wią­za­na każda osoba na­u­cza­ją­ca w danej pla­ców­ce oś­wia­to­wej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zaw. usta­lo­na licz­ba go­dzin pracy na­u­czy­cie­la lub wy­kła­dow­cy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jed­nak i tak osiem­na­sto­go­dzin­ne pen­sum na­le­ży do naj­niż­szych na świe­cie.

 (1.1) Wpro­wa­dzo­ne zo­sta­nie pen­sum dla na­u­czy­cie­li spe­cja­li­stów i obli­ga­to­ryj­ne za­trud­nia­nie na­u­czy­cie­li na umowę o pracę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. peso n.

Wiktionary


pensyjka

1. nie­wiel­ka, skrom­na pen­sja, wy­na­gro­dze­nie za pracę;
2. mała pen­sja (pry­wat­na szko­ła ogól­noksz­tał­cą­ca dla dziew­cząt)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: pen­sja

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ze skrom­nej pen­syj­ki i skrom­niej­szej stra­wy ży­wi­ła je­szcze swego dzie­się­cio­let­nie­go syna.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pensjonarz mos., pensjonarka ż., pensjonariuszka ż., pensja ż.

 czas. pensjonować

 przym. pensjonarski

Wiktionary


pensyjny

1. zwią­za­ny z pen­sją (wy­na­gro­dze­niem za okre­ślo­ny czas pracy);
2. od­no­szą­cy się do pen­sji (pry­wat­nej szko­ły ogól­noksz­tał­cą­cej dla dziew­cząt), zwią­za­ny z pen­sją (np. in­ter­nat pen­syj­ny)


SJP.pl


pensylwania

stan w Sta­nach Zjed­no­czo­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. stan w Sta­nach Zjed­no­czo­nych;

Wiktionary

Pen­syl­wa­nia ( Penn­syl­va­nia,) – stan w pół­noc­no-wschod­niej czę­ści Sta­nów Zjed­no­czo­nych, po­mię­dzy rzeką De­la­wa­re a je­zio­rem Erie. Pen­syl­wa­nia gra­ni­czy od pół­no­cy z ka­na­dyj­ską pro­win­cją On­ta­rio (po­przez je­zio­ro Erie) oraz ze sta­nem Nowy Jork, od wscho­du w dal­szym ciągu z Nowym Jor­kiem oraz z New Jer­sey, od po­łud­nia z De­la­wa­re, Ma­ry­land i Za­chod­nią Wir­gi­nią i od za­cho­du z Ohio.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W roku 1992 Lit­man imi­gro­wa­ła ze swoją ro­dzi­ną do Pitts­burg­ha w Pen­syl­wa­nii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɛ̃w̃sɨlˈvãɲja, AS: pẽũ̯sylvãńi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pensylwańczyk mos., Pensylwanka ż., pensylwański mrz.

 przym. pensylwański

Wiktionary


pensylwanka

miesz­kan­ka Pen­syl­wa­nii (stanu w USA)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Pen­syl­wa­nii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tę od­waż­ną Pen­syl­wan­kę uho­no­ro­wa­no w na­le­ży­ty spo­sób.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pensylwania ż., pensylwański mrz.

:: fm. Pensylwańczyk mos.

 przym. pensylwański

Wiktionary


pensylwańczyk

miesz­ka­niec Pen­syl­wa­nii (stanu w USA)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Pen­syl­wa­nii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tego od­waż­ne­go Pen­syl­wań­czy­ka nigdy nie uho­no­ro­wa­no w na­le­ży­ty spo­sób.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pensylwania ż., pensylwański mrz.

:: fż. Pensylwanka ż.

 przym. pensylwański

Wiktionary


pensylwański

zwią­za­ny z Pen­syl­wa­nią


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Pen­syl­wa­nią, do­ty­czą­cy Pen­syl­wa­nii

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język pen­syl­wań­ski;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pensylwańczyk mos., Pensylwanka ż., Pensylwania ż.

Wiktionary


pentaceratops

ro­dzaj di­no­za­u­ra na­le­żą­ce­go do in­fra­rzę­du ce­ra­top­sów


SJP.pl

Pen­ta­ce­ra­tops – ro­dzaj di­no­za­u­ra na­le­żą­ce­go do grupy ce­ra­top­sów.

Nazwa ro­dza­jo­wa "Pen­ta­ce­ra­tops" oz­na­cza „twarz o pię­ciu ro­gach”.

Wikipedia


pentacon

rze­czow­nik

 (1.1) jeden z ro­dza­jów blo­ków be­to­no­wych słu­żą­cych do bu­do­wy fa­lo­chro­nów na­rzu­to­wych i w ochro­nie brze­gu mor­skie­go

Wiktionary

Pen­ta­con – przed­się­bior­stwo ist­nie­ją­ce w NRD, mie­szczą­ce się przy Schan­da­u­er Straße 76 w Dreź­nie.

Kom­bi­nat pod nazwą "VEB Ka­me­ra und Ki­no­wer­ke Dres­den" pow­stał w 1959 z po­łą­cze­nia kilku fa­bryk pro­du­ku­ją­cych apa­ra­ty fo­to­gra­ficz­ne: Zeiss Ikon, Ka­me­ra-Werke, Belca, Al­tis­sa i Welta.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pɛ̃nˈtakɔ̃n, AS: pẽntakõn

Wiktionary


pentada

okres zło­żo­ny z pię­ciu jed­no­stek czasu (np. dni, lat)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) okres pię­ciu dni, ty­god­ni itd.;

 (1.2) pięć przed­mio­tów

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pen­ta­to­ni­ka – skala w mu­zy­ce
  • Pen­ta­da Re­y­nold­sa – pięć ob­ja­wów cho­ro­bo­wych za­pa­le­nia dróg żół­cio­wych
  • Pen­to­da – lampa elek­tro­no­wa z pię­cio­ma elek­tro­da­mi
  • Pente – gra plan­szo­wa
  • Pente (mo­to­ry­za­cja) – marka wę­gier­skich sa­mo­cho­dów
  • Pią­tak (Pen­tas) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ma­rza­no­wa­tych (Ru­bia­ce­ae)
  • Pen­ta­da. W: En­cy­klo­pe­dia Leśna [https://www.en­cy­klo­pe­dia­les­na.pl/haslo/pen­ta­da/], do­stęp 2023-08-14.
  • pen­ta­da. W: Słow­nik Ję­zy­ka Pol­skie­go PWN [https://sjp.pwn.pl/sjp/pen­ta­da;2571130.html], do­stęp 2023-08-14.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Naj­po­tęż­niej­sze po­wro­ty zimy przy­pa­da­ją w Eu­ro­pie na trze­cią pen­ta­dę lu­te­go i marca (…)

Wiktionary


pentaedr

pię­cio­bok fo­rem­ny, jedna z moż­li­wych form pen­ta­go­nu (pię­cio­ką­ta) wy­ry­so­wa­ne­go na pod­sta­wie dwóch trój­ką­tów rów­no­ra­mien­nych; pen­ta­gram


SJP.pl


pentaerytryt

zwią­zek che­micz­ny z grupy al­ko­ho­li, sto­so­wa­ny jako jeden ze skład­ni­ków pen­try­tu (kru­szą­ce­go ma­te­ria­łu wy­bu­cho­we­go)


SJP.pl


pentagon

pię­cio­kąt, pię­cio­bok, pła­ska fi­gu­ra ge­o­me­trycz­na ogra­ni­czo­na pię­cio­ma od­cin­ka­mi z od­po­wied­nio po­łą­czo­ny­mi koń­ca­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. pię­cio­kąt

Wiktionary

Pen­ta­gon (z ang. „pię­cio­kąt”) – sie­dzi­ba De­par­ta­men­tu Obro­ny Sta­nów Zjed­no­czo­nych, stąd też „Pen­ta­go­nem” jest czę­sto okre­śla­ny sam De­par­ta­ment Obro­ny.

Zbu­do­wa­ny w pier­wszych la­tach II wojny świa­to­wej, bu­dy­nek ot­war­to 15 stycz­nia 1943. Jest to naj­więk­szy pod wzglę­dem ku­ba­tu­ry i licz­by po­mie­szczeń bu­dy­nek biu­ro­wy na świe­cie, nie­bę­dą­cy wie­żow­cem.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pɛ̃nˈtaɡɔ̃n, AS: pẽntagõn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pentagonalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pięciokąt

Wiktionary


pentagonalny

ma­ją­cy pięć kątów; pię­cio­kąt­ny


SJP.pl


pentagoński

przy­miot­nik od: Pen­ta­gon


SJP.pl


pentagram

1. pię­cio­bok fo­rem­ny, jedna z moż­li­wych form pen­ta­go­nu (pię­cio­ką­ta) wy­ry­so­wa­ne­go na pod­sta­wie dwóch trój­ką­tów rów­no­ra­mien­nych; pen­ta­edr;
2. znak o ma­gicz­nej mocy od­stra­sza­ją­cej złe duchy w wie­rze­niach śred­nio­wiecz­nych pogan


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geom. pię­cio­kąt gwiaź­dzi­sty;

 (1.2) ezot. ta­liz­man lub sym­bol ma­gicz­ny w kształ­cie pię­cio­ką­ta gwiaź­dzi­ste­go

Wiktionary

Pen­ta­gram, gwia­zda pi­ta­go­rej­ska (gr. "πέντε" pięć, "γραμμή" linia) – fi­gu­ra ge­o­me­trycz­na – wie­lo­kąt gwiaź­dzi­sty fo­rem­ny. W wielu kul­tu­rach pen­ta­gram uwa­ża­ny jest za sym­bol ma­gicz­ny.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pɛ̃nˈtaɡrãm, AS: pẽntagrãm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. pentagramik mrz.

 przym. pentagramowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gwiazda pitagorejska

 (1.2) pentakl

Wiktionary


pentagramik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od pen­ta­gram

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pentagram m.

Wiktionary


pentagramowy

w kształ­cie pen­ta­gra­mu (pię­cio­ką­ta, pię­cio­bo­ku) lub cha­rak­te­ry­stycz­ny dla znaku o ma­gicz­nej mocy od­stra­sza­ją­cej złe duchy w wie­rze­niach śred­nio­wiecz­nych pogan, dzi­siaj ko­ja­rzo­ne­go z sza­ta­nem


SJP.pl


pentalog

zbiór cze­goś, naj­czę­ściej zasad, przy­ka­zań lub za­ka­zów, skła­da­ją­cy się z pię­ciu odręb­nych czę­ści


SJP.pl


pentalogia

cykl pię­ciu krót­kich ut­wo­rów li­te­rac­kich stwo­rzo­nych przez jed­ne­go au­to­ra i od­po­wied­nio po­wią­za­nych ze sobą te­ma­tycz­nie; pię­ciok­siąg


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) liter. muz. film. cykl skła­da­ją­cy się z pię­ciu ut­wo­rów li­te­rac­kich, mu­zycz­nych lub fil­mo­wych, z któ­rych każdy sta­no­wi odręb­ną ca­łość, lecz po­łą­czo­nych np. wspól­ną te­ma­ty­ką, grupą bo­ha­te­rów

Wiktionary

Pen­ta­lo­gia – cykl pię­ciu ut­wo­rów, z któ­rych każdy sta­no­wi zam­knię­tą i in­te­gral­ną ca­łość. Naj­czę­ściej po­szcze­gól­ne czę­ści pen­ta­lo­gii łączy osoba głów­ne­go bo­ha­te­ra.

Przy­kła­dem pen­ta­lo­gii jest Pię­ciok­siąg przy­gód So­ko­le­go Oka Ja­me­sa Fe­ni­mo­re'a Co­o­pe­ra:

Współ­cze­śnie na­pi­sa­na pen­ta­lo­gią jest "Pię­ciok­siąg Cad­der­ly’ego" Ro­ber­ta Ant­ho­ny’ego Sal­va­to­re­go:

Wikipedia


pentametr

wiersz zło­żo­ny z pię­ciu pow­ta­rza­ją­cych się ukła­dów sylab ak­cen­to­wa­nych i nie­ak­cen­to­wa­nych, two­rzą­cy wraz hek­sa­me­trem (wier­szem o sze­ściu ta­kich ukła­dach) inną odręb­ną w sy­ste­ma­ty­ce wier­szo­wej ca­łość na­zy­wa­ną dy­sty­chem ele­gij­nym


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pen­ta­metr dak­ty­licz­ny
  • pen­ta­metr jam­bicz­ny

Wikipedia


pentan

piąty wę­glo­wo­dór na­sy­co­ny w sze­re­gu ho­mo­lo­gicz­nym al­ka­nów sto­so­wa­ny jako skład­nik roz­pu­szczal­ni­ków


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. zwią­zek or­ga­nicz­ny z grupy al­ka­nów, be­zbarw­na, palna ciecz, sto­so­wa­ny jako skład­nik mie­sza­nin roz­pu­szczal­ni­ko­wych oraz w ter­mo­me­trach do mie­rze­nia ni­skich tem­pe­ra­tur;

Wiktionary

Pen­tan, "n"-pen­tan – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy al­ka­nów. Jego izo­me­ra­mi są 2-me­ty­lo­bu­tan (izo­pen­tan) i 2,2-di­me­ty­lo­pro­pan (ne­o­pen­tan).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wy­so­kie stę­że­nia pen­ta­nu mogą spo­wo­do­wać zgon na sku­tek po­ra­że­nia oś­rod­ka od­de­cho­we­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɛ̃ntãn, AS: pẽntãn

Wiktionary


pentanowy

→ pen­tan


SJP.pl

Patrz:

pentan

pentaploid

or­ga­nizm ro­ślin­ny lub zwie­rzę­cy ma­ją­cy w ją­drach ko­mó­rek so­ma­tycz­nych pięć ze­spo­łów chro­mo­so­mów


SJP.pl


pentaploidalność

wy­stę­po­wa­nie w ją­drach ko­mó­rek pię­cio­krot­nie więk­szej licz­by chro­mo­so­mów w po­rów­na­niu z or­ga­niz­mem ro­dzi­ciel­skim


SJP.pl


pentaploidalny

ma­ją­cy w ją­drach ko­mó­rek pię­cio­krot­nie więk­szą licz­bę chro­mo­so­mów w po­rów­na­niu z or­ga­niz­mem ro­dzi­ciel­skim, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla or­ga­niz­mu z takim sta­nem (np. ko­mór­ka pen­ta­plo­i­dal­na)


SJP.pl


pentaptyk

ro­dzaj wy­so­kie­go oł­ta­rza skła­da­ją­ce­go się z jed­nej płyty głów­nej (na­sta­wy) i czte­rech skrzy­deł bocz­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rel. szt. pię­cios­krzy­dło­wy oł­tarz

Wiktionary

Pen­tap­tyk – typ na­sta­wy oł­ta­rzo­wej, po­dob­nej do tryp­ty­ku, lecz skła­da­ją­cej się z czę­ści środ­ko­wej i dwóch par skrzy­deł. Spo­sób umie­szcze­nia i kon­fi­gu­ra­cja skrzy­deł może być roz­ma­i­ta. Obie pary skrzy­deł lub jedna z nich mogą być umie­szczo­ne na za­wia­sach i te ru­cho­me skrzy­dła mogą być za­my­ka­ne i ot­wie­ra­ne w za­leż­no­ści od po­trzeb, np.

Wikipedia


pentarchia

po­łą­czo­ne rządy Prus, Fran­cji, Rosji, An­glii oraz Au­strii na po­cząt­ku dzie­więt­na­ste­go wieku, ma­ją­ce zna­czą­cy wpływ na sy­tu­a­cję po­li­tycz­ną Eu­ro­py


SJP.pl

Pen­tar­chia – kon­cep­cja gło­szą­ca, że wła­dza nad Ko­ścio­łem na­le­ży do pię­ciu pa­triar­chów, któ­rzy po­zo­sta­ją w jed­no­ści wiary oraz mają te same prawa na swo­ich te­ry­to­riach.

Wikipedia


pentastyl

typ bu­dow­li, naj­czę­ściej świą­ty­ni, z pię­cio­ma ko­lum­na­mi umie­szczo­ny­mi od fron­tu; pen­ta­sty­los


SJP.pl


pentastylos

typ bu­dow­li, naj­czę­ściej świą­ty­ni, z pię­cio­ma ko­lum­na­mi umie­szczo­ny­mi od fron­tu; pen­ta­styl


SJP.pl


pentateuch

pięć pier­wszych ksiąg Sta­re­go Te­sta­men­tu; Pię­ciok­siąg; Tora; Księ­gi Moj­że­szo­we


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) rel. zbiór pię­ciu świę­tych ksiąg ju­da­iz­mu skła­da­ją­cych się na Torę

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Pięcioksiąg, Tora

Wiktionary


pentatlenek

zwią­zek che­micz­ny za­wie­ra­ją­cy pięć ato­mów tlenu w czą­stecz­ce; pię­ciot­le­nek


SJP.pl


pentatlon

1. pię­cio­bój roz­gry­wa­ny w sta­ro­żyt­nej Gre­cji pod­czas igrzysk olim­pij­skich;
2. pię­cio­bój no­wo­czes­ny, dy­scy­pli­na skła­da­ją­ca się z jazdy kon­nej z przesz­ko­da­mi, szer­mier­ki, biegu prze­ła­jo­we­go, pły­wa­nia kra­u­lem oraz strze­lect­wa


SJP.pl


pentatlonista

1. uczest­nik sta­ro­grec­kich igrzysk olim­pij­skich, bio­rą­cy udział w pen­tat­lo­nie (pię­cio­bo­ju);
2. za­wod­nik bio­rą­cy udział w pię­cio­bo­ju no­wo­czes­nym


SJP.pl


pentatlonistka

1. za­wod­nicz­ka bio­rą­ca udział w pię­cio­bo­ju no­wo­czes­nym;
2. hi­po­te­tycz­na uczest­nicz­ka sta­ro­grec­kich igrzysk olim­pij­skich, mo­gą­ca brać udział w pen­tat­lo­nie (pię­cio­bo­ju)


SJP.pl


pentatlonowy

od­no­szą­cy się do pen­tat­lo­nu (pię­cio­bo­ju ze sta­ro­grec­kich igrzysk olim­pij­skich lub dzi­siej­sze­go pię­cio­bo­ju no­wo­czes­ne­go), zwią­za­ny z pen­tat­lo­nem


SJP.pl


pentatoniczny

za­pi­sa­ny w pen­ta­to­ni­ce (ar­cha­icz­nym typie skali mu­zycz­nej), wy­ko­rzy­stu­ją­cy pen­ta­to­ni­kę, sta­no­wią­cy jej część (np. kom­po­zy­cja pen­ta­to­nicz­na)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) muz. za­pi­sa­ny w pen­ta­to­ni­ce

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dzie­ci uczest­ni­czą­ce w przed­sta­wie­niu poz­na­ją różne od­cie­nie mu­zy­ki, np. pen­ta­to­nicz­ną, kra­jów afry­kań­skich, in­do­ne­zyj­skich czy Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pentatonika ż.

Wiktionary


pentatonika

ar­cha­icz­ny typ skali mu­zycz­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. każda skala za­wie­ra­ją­ca pięć dźwię­ków w ok­ta­wie;

Wiktionary

Pen­ta­to­ni­ka – skala zło­żo­na z pię­ciu stop­ni, zbu­do­wa­na w obrę­bie ok­ta­wy. Jest po­pu­lar­na mię­dzy in­ny­mi w pol­skiej mu­zy­ce lu­do­wej. Słowo "pen­ta­to­ni­ka" po­cho­dzi z ję­zy­ka grec­kie­go i oz­na­cza wła­śnie "pięć dźwię­ków". Przy­kła­dem pen­ta­to­ni­ki mogą być dźwię­ki pię­ciu ko­lej­nych, czar­nych kla­wi­szy for­te­pia­nu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wśród tań­ców po­pu­lar­ne są przod­ki, wi­wa­ty i szo­cze. Wśród pie­śni ory­gi­nal­na pieśń o ocze­pi­nach z ar­cha­icz­ną me­lo­dią opar­tą na pen­ta­to­ni­ce.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pentatoniczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skala pentatoniczna

Wiktionary


pentatron

lampa ka­to­do­wa zbu­do­wa­na z pię­ciu elek­trod


SJP.pl


pentazocyna

Pen­ta­zo­cy­na – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, opio­i­do­wy lek prze­ciw­bó­lo­wy, po­chod­na ben­zo­mor­fa­nu, sto­so­wa­na w bó­lach o sła­bym i umiar­ko­wa­nym na­si­le­niu. Wy­ka­zu­je dzia­ła­nie słab­sze i krót­sze od mor­fi­ny.

W Pol­sce za­re­je­stro­wa­na i do­stęp­na (2019) pod nazwą hand­lo­wą "Pen­ta­zo­ci­num WZF" 30 mg (rozt­wór do wstrzy­ki­wań do­żyl­nych, do­mię­śnio­wych i pod­skór­nych). Daw­niej także był do­stęp­ny do­ust­ny pre­pa­rat sło­weń­skie­go pro­du­cen­ta "For­tral" 50 mg (ta­blet­ki), który jest obec­nie wy­re­je­stro­wa­ny i nie­do­stęp­ny.

Wikipedia


pentekostalizacja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. pro­ces pow­sta­wa­nia no­wych wspól­not zie­lo­noś­wiąt­ko­wych

 (1.2) rel. pro­ces przeksz­tał­ca­nia ko­ścio­łów i związ­ków wyz­na­nio­wych w jedną uni­wer­sal­ną od­mia­nę chrze­ści­jań­stwa cha­ryz­ma­tycz­ne­go o wy­mia­rze glo­bal­nym;

Wiktionary

Pen­te­ko­sta­li­za­cja (od Πεντηκοστή = "Pen­te­ko­ste" – Pięć­dzie­siąt­ni­ca) – ogól­noś­wia­to­wy pro­ces pow­sta­wa­nia no­wych wspól­not zie­lo­noś­wiąt­ko­wych oraz przeksz­tał­ca­nia wielu in­nych chrze­ści­jań­skich ko­ścio­łów i związ­ków wyz­na­nio­wych w jedną uni­wer­sal­ną od­mia­nę chrze­ści­jań­stwa cha­ryz­ma­tycz­ne­go w wy­mia­rze glo­bal­nym.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Pa­sto­ra­li­ści ob­ser­wu­ją pro­ces pen­te­ko­sta­li­za­cji Ko­ścio­ła rzym­sko­ka­to­lic­kie­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pentekostalizm mrz.

 przym. pentekostalny

Wiktionary


pentekostalizm

kie­ru­nek w chrze­ści­jań­stwie cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się uprzy­wi­le­jo­wa­ną rolą Ducha Świę­te­go, za­po­cząt­ko­wa­ny w 1901 roku w Sta­nach Zjed­no­czo­nych; ruch zie­lo­noś­wiąt­ko­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rel. nurt chrze­ści­jań­stwa wy­ro­sły i za­ko­rze­nio­ny w ewan­ge­li­kal­nym pro­te­stan­tyz­mie, cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się uprzy­wi­le­jo­wa­ną rolą Ducha Świę­te­go;

Wiktionary

Pen­te­ko­sta­lizm (ruch zie­lo­noś­wiąt­ko­wy) – nurt chrze­ści­jań­stwa wy­ro­sły i za­ko­rze­nio­ny w ewan­ge­li­kal­nym pro­te­stan­tyz­mie, cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się wy­jąt­ko­wym na­ci­skiem na zna­cze­nie darów Ducha Świę­te­go, w tym pro­ro­ko­wa­nia, uz­dra­wia­nia cho­rych (np. przez na­ło­że­nie rąk i mod­lit­wę), glo­so­la­lii, o któ­rych wspom­nia­no w roz­dzia­le 12 Pier­wsze­go Listu do Ko­ryn­tian.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ba­da­nia na­u­ko­we nad pen­te­ko­sta­liz­mem pro­wa­dzą rów­nież te­o­lo­go­wie ka­to­lic­cy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. neopentekostalizm mrz., pentekostalizacja ż.

 przym. pentekostalny

Wiktionary


pentekostalny

→ pen­te­ko­sta­lizm


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pen­te­ko­sta­liz­mem, do­ty­czą­cy pen­te­ko­sta­liz­mu

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla wyz­naw­ców pen­te­ko­sta­liz­mu

Wiktionary

Patrz:

pentekostalizm

Powiązane:

 rzecz. neopentekostalizm mrz., pentekostalizm mrz., pentekostalizacja ż.

Wiktionary


pentelijski

mar­mur pen­te­lij­ski - ga­tu­nek mar­mu­ru po­cho­dzą­cy z wyspy Paros


SJP.pl


pentelikon

góry w Gre­cji


SJP.pl


penten

alken o pię­ciu ato­mach węgla w czą­stecz­ce


SJP.pl


pentest

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) in­form. pot. test pe­ne­tra­cyj­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pentester mos., pentesterka ż.

Wiktionary


pentester

te­ster za­bez­pie­czeń sy­mu­lu­ją­cy ataki moż­li­we do prze­pro­wa­dze­nia przez ha­ke­rów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) in­form. osoba prze­pro­wa­dza­ją­ca testy pe­ne­tra­cyj­ne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pentest mrz.

:: fż. pentesterka ż.

Wiktionary


pentesterka

te­ster­ka za­bez­pie­czeń sy­mu­lu­ją­ca ataki moż­li­we do prze­pro­wa­dze­nia przez ha­ke­rów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) in­form. ko­bie­ta prze­pro­wa­dza­ją­ca testy pe­ne­tra­cyj­ne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pentest mrz.

:: fm. pentester mos.

Wiktionary


pentesting

ba­da­nie bez­pie­czeń­stwa sy­ste­mu lub sieci


SJP.pl


pentestingowy

→ pen­te­sting


SJP.pl

Patrz:

pentesting

pentezylea

po­stać z mi­to­lo­gii grec­kiej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) mitgr. jedna z mi­tycz­nych Ama­zo­nek;

Wiktionary

Pen­te­zy­lea (także Pen­te­si­le­ja) – w mi­to­lo­gii grec­kiej jedna z Ama­zo­nek.

Ucho­dzi­ła za córkę Aresa i Otre­re oraz za sio­strę Hip­po­li­ty, An­tio­py i Me­la­nip­py. Pię­kna kró­lo­wa Ama­zo­nek, przy­wio­dła ich za­stęp pod mury Troi, idąc na pomoc jej obroń­com.

W bit­wie z Acha­ja­mi zwy­cię­ży­ła wielu, ale zo­sta­ła po­ko­na­na przez Achil­le­sa. Kiedy zdjął hełm umie­ra­ją­cej, za­pła­kał z żalu nad jej pię­knem. Z tego po­wo­du Ter­sy­tes, jeden z wo­jow­ni­ków, wy­śmiał go i zo­stał za­bi­ty przez wście­kłe­go Achil­le­sa.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Achil­les zabił wa­lecz­ną Pen­te­zy­leę.

Wiktionary


penthouse

[czy­taj: pent­hałs] apar­ta­ment na ostat­nim pię­trze bu­dyn­ku, cza­sem do­bu­do­wa­ny na pła­skim dachu obiek­tu, np. wie­żow­ca


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pent­ho­u­se – luk­su­so­wy apar­ta­ment na naj­wyż­szym pię­trze bu­dyn­ku
  • „Pent­ho­u­se” – ame­ry­kań­ski ma­ga­zyn dla męż­czyzn
  • Pent­ho­u­se – film z 1933 r., w któ­rym grają m.in. War­ner Bax­ter i Myrna Loy
  • Pent­ho­u­se – po­łud­nio­wo­ko­re­ań­ski se­rial te­le­wi­zyj­ny
  • Pent­ho­u­se – pol­ski ze­spół roc­ko­wy

Wikipedia


pentimento

ko­rek­ta, po­praw­ka lub czę­ścio­wa zmia­na kom­po­zy­cji obra­zu wy­ko­na­na przez ar­ty­stę w cza­sie ma­lo­wa­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) szt. po­praw­ka lub zmia­na wy­ko­na­na przez ar­ty­stę w cza­sie ma­lo­wa­nia obra­zu, któ­rej ślady są wi­docz­ne na osta­tecz­nej wer­sji;

Wiktionary

Pen­ti­men­to (l.mn. pen­ti­men­ti, od wł. "pen­tir­si" = ża­ło­wać, zmie­nić zda­nie) – po­praw­ka lub zmia­na wy­ko­na­na przez ar­ty­stę w cza­sie ma­lo­wa­nia obra­zu, któ­rej ślady są wi­docz­ne na osta­tecz­nej wer­sji. Wska­zu­je na to, że ar­ty­sta zmie­nił zda­nie co do kom­po­zy­cji lub po­szcze­gól­nych ele­men­tów w trak­cie pracy nad dzie­łem.

Wikipedia


pentiti

czło­nek mafii, który zgo­dził się na współ­pra­cę z wła­dza­mi


SJP.pl


pentium

marka mi­kro­pro­ce­so­rów firmy Intel


SJP.pl


pentlandyt

mi­ne­rał, siar­czek że­la­za i niklu


SJP.pl


pentliczek

wyraz bez okre­ślo­ne­go zna­cze­nia, uży­wa­ny w niek­tó­rych grach i za­ba­wach dzie­cię­cych przy li­cze­niu; zwy­kle w po­łą­cze­niu z wy­ra­zem 'ent­li­czek'


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) in­fant. ab­strak­cyj­ny wyraz z dzie­cię­cej wy­li­czan­ki

Wiktionary

Pent­li­czek – cza­so­pis­mo dla dzie­ci uka­zu­ją­ce się w la­tach 1992–1998. Przez­na­czo­ne dla mło­dych dzie­ci (od 5 roku życia).

Cza­so­pis­mo otrzy­ma­ło Na­gro­dę Donga w 1993.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ent­li­czek-pent­li­czek, czer­wo­ny sto­li­czek, na kogo wy­pad­nie, na tego bęc!

 (1.1) Ent­li­czek-pent­li­czek, czer­wo­ny sto­li­czek, / A na tym sto­licz­ku ple­cio­ny ko­szy­czek, / W ko­szycz­ku ja­błusz­ko, w ja­błusz­ku ro­ba­czek, / A na tym ro­bacz­ku zie­lo­ny ku­bra­czek.

 (1.1) Ent­li­czek-pent­li­czek / czer­wo­ny „Pło­my­czek”, / na kogo wy­pad­nie, na tego bęc! / i do wię­zie­nia…

 (1.1) Ent­li­czek-pent­li­czek / Co zrobi Piech­ni­czek…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɛ̃nˈtlʲit͡ʃɛk, AS: pẽntlʹiček

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. entliczek m.

Wiktionary


pentobarbital

zwią­zek z grupy bar­bi­tu­ra­nów, sto­so­wa­ny jako śro­dek na­sen­ny i uspo­ka­ja­ją­cy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) farm. śro­dek sto­so­wa­ny jako lek na­sen­ny i uspo­ka­ja­ją­cy

Wiktionary

Pen­to­bar­bi­tal – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy bar­bi­tu­ra­nów, sto­so­wa­ny jako lek na­sen­ny i uspo­ka­ja­ją­cy (ATC N05CA). Jest ob­ję­ty Kon­wen­cją o sub­stan­cjach psy­cho­tro­po­wych z 1971 roku (wykaz III). W Pol­sce jest za­li­czo­na do sub­stan­cji psy­cho­tro­po­wych grupy III-P.

Wikipedia


pentoda

ro­dzaj lampy elek­tro­no­wej o pię­ciu elek­tro­dach, sto­so­wa­ny jako od­bior­nik lub urzą­dze­nie na­daw­cze małej lub śred­niej czę­stot­li­wo­ści


SJP.pl

Pen­to­da – próż­nio­wa lampa elek­tro­no­wa za­wie­ra­ją­ca pięć elek­trod: anodę, ża­rzo­ną ka­to­dę i trzy siat­ki.

Pen­to­dy były bar­dzo wszech­stron­ny­mi i po­pu­lar­ny­mi lam­pa­mi elek­tro­no­wy­mi znaj­du­ją­cy­mi za­sto­so­wa­nie w sze­ro­kiej gamie ukła­dów elek­tro­nicz­nych.

Wikipedia


pentodowy

→ pen­to­da


SJP.pl

Patrz:

pentoda

pentoksylowce

rząd ro­ślin na­go­na­sien­nych z klasy mi­ło­rzę­bo­wych; Pen­to­xy­la­les


SJP.pl


pentoksylowiec

przed­sta­wi­ciel rzędu ro­ślin na­go­na­sien­nych z klasy mi­ło­rzę­bo­wych


SJP.pl


pentolit

kru­szą­cy ma­te­riał wy­bu­cho­wy otrzy­my­wa­ny po zmie­sza­niu tro­ty­lu i pen­try­tu, wy­ko­rzy­sty­wa­ny w okre­sie II wojny świa­to­wej; pen­tro­lit


SJP.pl


pentotal

pen­to­tal sodu - po­chod­na kwasu bar­bi­tu­ro­we­go, śro­dek o dzia­ła­niu uspo­ka­ja­ją­cym i roz­luź­nia­ją­cym; serum praw­dy


SJP.pl


pentoza

sub­stan­cja two­rzo­na przez ro­śli­ny w pro­ce­sie fo­to­syn­te­zy (mo­no­sa­cha­ryd), któ­rej czą­stecz­ki za­wie­ra­ją pięć ato­mów węgla


SJP.pl


pentozan

po­li­sa­cha­ryd, który pod wpły­wem dzia­ła­nia wody roz­dzie­la się na pen­to­zę (cu­kier pro­sty, któ­re­go czą­stecz­ki za­wie­ra­ją pięć ato­mów węgla)


SJP.pl


pentozowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pen­to­zą, do­ty­czą­cy pen­to­zy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pentoza ż.

Wiktionary


pentra

po­mie­szcze­nie na stat­ku słu­żą­ce jako miej­sce kom­ple­to­wa­nia po­sił­ków wy­no­szo­nych z kuch­ni do mesy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) żegl. miej­sce wy­da­wa­nia po­sił­ków na stat­ku

Wiktionary

Pen­tra (z ang. "pan­try" – spi­żar­nia) – wy­dzie­lo­ne miej­sce na jed­nost­ce pły­wa­ją­cej słu­żą­ce do kom­ple­to­wa­nia po­sił­ków. Pen­trę wy­ko­rzy­stu­je się do przy­go­to­wa­nia na­kryć oraz sa­mych po­traw przy­rzą­dzo­nych w kam­bu­zie przed wy­nie­sie­niem do mesy. Jest to rów­nież po­mie­szcze­nie w któ­rym prze­cho­wu­je się za­sta­wę sto­ło­wą.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpɛ̃ntra, AS: pẽntra

Wiktionary


pentrolit

kru­szą­cy ma­te­riał wy­bu­cho­wy otrzy­my­wa­ny po zmie­sza­niu tro­ty­lu i pen­try­tu, wy­ko­rzy­sty­wa­ny w okre­sie II wojny świa­to­wej; pen­to­lit


SJP.pl


pentryt

ma­te­riał wy­bu­cho­wy kru­szą­cy, sto­so­wa­ny pod­czas II wojny świa­to­wej do celów woj­sko­wych; ni­tro­pen­ta­e­ry­tryt, te­tra­a­zo­tan pen­ta­e­ry­try­tu


SJP.pl

Pen­tryt, PETN (od ang. "pen­ta­e­ryth­ri­tol te­tra­ni­tra­te") – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy ni­tro­e­strów.

Pen­tryt jest jed­nym z naj­sil­niej­szych zna­nych kru­szą­cych ma­te­ria­łów wy­bu­cho­wych. Był sto­so­wa­ny w cza­sie II wojny świa­to­wej, a współ­cze­śnie znaj­du­je za­sto­so­wa­nie w pro­duk­cji mie­sza­nin wy­bu­cho­wych:

Wikipedia


pentyn

alkin o pię­ciu ato­mach węgla w czą­stecz­ce


SJP.pl

Pen­tyn, C5H8 – wę­glo­wo­dór nie­na­sy­co­ny, jeden z sze­re­gu ho­mo­lo­gicz­ne­go al­ki­nów.

Wikipedia


penultima

prze­do­stat­nia sy­la­ba wy­ra­zu, na którą w ję­zy­ku pol­skim naj­czę­ściej pada ak­cent wy­ra­zo­wy


SJP.pl


penza

mia­sto w Rosji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto ob­wo­do­we w eu­ro­pej­skiej czę­ści Rosji, nad Surą;

Wiktionary

Penza ( Пeнза) – mia­sto ob­wo­do­we w Rosji, nad Surą (do­pływ Wołgi). Ma około 520 tys. miesz­kań­ców (2020), zaj­mu­je po­wierzch­nię 290 km². Jest sto­li­cą ob­wo­du pen­zeń­skie­go.

W mie­ście roz­wi­nął się prze­mysł ma­szy­no­wy, drzew­ny, pa­pier­ni­czy, spo­żyw­czy oraz ro­we­ro­wy.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. penzeński

Wiktionary


penzeński

→ Penza (mia­sto w Rosji)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Penzą, do­ty­czą­cy Penzy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Penza ż.

Wiktionary


penżyna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka w az­ja­tyc­kiej czę­ści Rosji, w Kraju Kam­czac­kim;

Wiktionary

Pen­ży­na (ros. Пенжина) – rzeka w az­ja­tyc­kiej czę­ści Rosji, w Kraju Kam­czac­kim; dłu­gość 713 km; po­wierzch­nia do­rze­cza 73 500 km²; śred­ni rocz­ny prze­pływ przy uj­ściu 680 m³/s.

Źró­dła w Gó­rach Ko­łym­skich; pły­nie w kie­run­ku po­łud­nio­wo-za­chod­nim, w gór­nym biegu wąską do­li­ną, w środ­ko­wym i dol­nym po Ni­zi­nie Pen­żyń­skiej; ucho­dzi estu­a­rium do Za­to­ki Pen­żyń­skiej (Morze Ochoc­kie). Że­glow­na w środ­ko­wym i dol­nym biegu, wy­ko­rzy­sty­wa­na do spła­wu drew­na.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. penżyński

Wiktionary


penżyński

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Pen­ży­ną (rzeką na Da­le­kim Wscho­dzie Rosji)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Penżyna ż.

Wiktionary


peon

stopa wier­szo­wa w po­ez­ji an­tycz­nej


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • peon – ro­bot­nik/nie­wol­nik w hisz­pań­skich ko­lo­niach w Ame­ry­ce; zo­bacz Pe­o­naż
  • peon – stopa zło­żo­na z 3 sylab krót­kich i 1 dłu­giej; zo­bacz Peon III
  • Ju Peon → Xu Be­i­hong – chiń­ski ma­larz i gra­fik
  • Pe­o­nia

Wikipedia


peonaż

sy­stem przy­mu­so­wej pracy, sto­so­wa­ny daw­niej przez plan­ta­to­rów w Ame­ry­ce Ła­ciń­skiej, po­le­ga­ją­cy na od­pra­co­wy­wa­niu przez chło­pów udzie­lo­nych im wcze­śniej po­ży­czek


SJP.pl


peonia

krzew z ro­dzi­ny ja­skro­wa­tych o du­żych, bia­łych, ró­żo­wych lub czer­wo­nych kwia­tach; pi­wo­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. zob. pi­wo­nia.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pe­o­nia (Pi­wo­nia) – ro­śli­na z ro­dzi­ny pi­wo­nio­wa­tych
  • Pe­o­nia – gmina w Gre­cji

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Lud­mi­ła w tro­sce o swoje pe­o­nie ku­pi­ła cały ba­nia­czek z na­wo­zem kwia­to­wym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɛˈɔ̃ɲja, AS: peõńi ̯a

Wiktionary


peoniowate

mo­no­ty­po­wa ro­dzi­na ro­ślin z rzędu skal­ni­cow­ców; pi­wo­nio­wa­te


SJP.pl


peoniowaty

o ce­chach pe­o­nio­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


peoniowy

→ pe­o­nia


SJP.pl

Patrz:

peonia

peowiacki

do­ty­czą­cy POW, Pol­skiej Or­ga­ni­za­cji Woj­sko­wej


SJP.pl


peowiaczka

człon­ki­ni Pol­skiej Or­ga­ni­za­cji Woj­sko­wej


SJP.pl


peowiak

czło­nek Pol­skiej Or­ga­ni­za­cji Woj­sko­wej


SJP.pl


peowiec

PO-wiec; po­tocz­nie:
1. czło­nek lub zwo­len­nik Plat­for­my Oby­wa­tel­skiej; plat­for­mer, plat­for­mers, plat­for­miarz;
2. na­u­czy­ciel przy­spo­so­bie­nia obron­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) polit. czło­nek PO (Plat­for­my Oby­wa­tel­skiej)

 (1.2) polit. lek­cew. zwo­len­nik PO (Plat­for­my Oby­wa­tel­skiej)

 (1.3) eduk. pot. na­u­czy­ciel PO (przy­spo­so­bie­nia obron­ne­go)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. PO-wiec mos.

:: skr. PO n./ż.

 przym. peowski, PO-wski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) PO-wiec

 (1.2) PO-wiec

Wiktionary


peowski

→ PO (Plat­for­ma Oby­wa­tel­ska); PO-wski


SJP.pl


pepanc

dzia­ło prze­ciw­pan­cer­ne


SJP.pl


pepanc.

skrót od: prze­ciw­pan­cer­ny (czy­ta­ny jako całe, od­mien­ne słowo); ppanc.


SJP.pl


pepco

[czy­taj: pepko] sieć dy­skon­tów odzie­żo­wo-prze­my­sło­wych


SJP.pl

Pepco – eu­ro­pej­ska sieć de­ta­licz­na ofe­ru­ją­ca odzież i pro­duk­ty dla domu. Sieć w grud­niu 2022 li­czy­ła ponad 2,9 ty­sią­ca skle­pów.

Wikipedia


pepecha

po­tocz­nie: Pi­sto­let Pu­le­mat Szpa­gi­na (PPSz 41); Pe­pe­sza


SJP.pl


pepeerowiec

czło­nek PPR (Pol­skiej Par­tii Ro­bot­ni­czej); PPR-owiec, pe­pe­ro­wiec (po­tocz­nie)


SJP.pl


pepeerowski

przy­miot­nik od: PPR (Pol­ska Par­tia Ro­bot­ni­cza); PPR-owski


SJP.pl


pepees

Pol­ska Par­tia So­cja­li­stycz­na (PPS)


SJP.pl


pepeesowiec

czło­nek PPS (Pol­skiej Par­tii So­cja­li­stycz­nej); PPS-owiec, pe­pe­so­wiec (po­tocz­nie)


SJP.pl


pepeesowski

przy­miot­nik od: PPS (Pol­ska Par­tia So­cja­li­stycz­na); PPS-owski


SJP.pl


pepeg

po­tocz­nie: te­ni­sów­ka; pe­pe­ga


SJP.pl


pepega

po­tocz­nie: te­ni­sów­ka; pe­pe­ga


SJP.pl


pepegi

płó­cien­ne obu­wie spor­to­we na gumie; te­ni­sów­ki


SJP.pl


peperment

ga­tu­nek zio­ło­we­go li­kie­ru mię­to­we­go o zie­lon­ka­wym za­bar­wie­niu otrzy­my­wa­nym ze spe­cjal­ne­go olej­ku; pe­per­mint


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) spoż. li­kier mię­to­wy

 (1.2) bu­tel­ka pe­per­men­tu (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Wy­ję­ła z barku pe­per­ment i na­la­ła im po kie­lisz­ku.

Wiktionary


pepermint

ga­tu­nek zio­ło­we­go li­kie­ru mię­to­we­go o zie­lon­ka­wym za­bar­wie­niu otrzy­my­wa­nym ze spe­cjal­ne­go olej­ku; pe­per­ment


SJP.pl


peperomia

ro­śli­na ziel­na lub krze­win­ka z ro­dzi­ny pie­przo­wa­tych, o nie­wiel­kich, naj­czę­ściej lekko za­o­krą­glo­nych li­ściach i kre­mo­wych, nie­pach­ną­cych kwia­tach, na­tu­ral­nie ros­ną­ca w kra­jach tro­pi­kal­nych i sub­tro­pi­kal­nych, czę­sto ho­do­wa­na w do­mach jako ozdob­na ro­śli­na do­nicz­ko­wa; pie­przów­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Pe­pe­ro­mia||ref=tak., ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny pie­przo­wa­tych, cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się mię­si­sty­mi liść­mi;

 (1.2) bot. ro­śli­na z ro­dza­ju pe­pe­ro­mia (1.1)

Wiktionary

Pe­pe­ro­mia, pie­przów­ka ("Pe­pe­ro­mia") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny pie­przo­wa­tych. Licz­ba ga­tun­ków w niek­tó­rych uję­ciach sy­ste­ma­tycz­nych prze­kra­cza 1,4 ty­sią­ca. Za­sięg ro­dza­ju obej­mu­je całą stre­fę mię­dzyz­wrot­ni­ko­wą, się­ga­jąc też stref umiar­ko­wa­nych w po­łud­nio­wej czę­ści Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej, Afry­ki, w Nowej Ze­lan­dii oraz w Ja­po­nii na pół­ku­li pół­noc­nej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Mógł­byś pod­lać pe­pe­ro­mię w bab­ci­nej sy­pial­ni?

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pieprzówka

 (1.2) pieprzówka

Wiktionary


peperonata

pi­kant­na po­tra­wa z wa­rzyw du­szo­nych z tłu­szczem


SJP.pl


peperoni

pep­pe­ro­ni;
1. od­mia­na upraw­na pa­pry­ki rocz­nej ko­lo­ru czer­wo­ne­go lub zie­lo­ne­go;
2. wło­ska kieł­ba­sa wie­przo­wo-wo­ło­wa o ostrym smaku;
3. pizza z do­dat­kiem kieł­ba­sy pe­pe­ro­ni


SJP.pl


peperowiec

po­tocz­nie: czło­nek PPR (Pol­skiej Par­tii Ro­bot­ni­czej); PPR-owiec, pe­pe­ro­wiec


SJP.pl


peperowski

rzad­ko: pe­pe­e­row­ski, PPR-owski (przy­miot­nik od: PPR)


SJP.pl


peperyt

skała mag­mo­wa wul­ka­nicz­na


SJP.pl


pepesowiec

po­tocz­nie: czło­nek PPS (Pol­skiej Par­tii So­cja­li­stycz­nej); pe­pe­e­so­wiec, PPS-owiec


SJP.pl


pepesowski

rzad­ko: pe­pe­e­sow­ski, PPS-owski (przy­miot­nik od: PPS)


SJP.pl


pepesza

so­wiec­ki pi­sto­let ma­szy­no­wy kal. 7,62 mm za­si­la­ny na­bo­ja­mi z ma­ga­zyn­ka bęb­no­we­go (71 naboi) lub z ma­ga­zyn­ka łu­ko­we­go (35 naboi); Pi­sto­let Pu­le­mat Szpa­gi­na, PPSz 41


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wojsk. pot. ra­dziec­ki pi­sto­let ma­szy­no­wy ka­li­bru 7,62 mm;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zdrobn. pepeszka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skr. PPSz; zdrobn. pepeszka

Wiktionary


pepeszka

zdrob­nie­nie od: Pe­pe­sza (ra­dziec­ki pi­sto­let ma­szy­no­wy)


SJP.pl


pepiczek

lek­ce­wa­żą­co: Czech; pepik (Pepik), Pe­pi­czek, kned­lik (Kned­lik), kned­li­czek (Kned­li­czek)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) po­gard. Czech

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pepik m.

:: fż. pepiczka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pepik

Wiktionary


pepiczka

lek­ce­wa­żą­co o Czesz­ce; Pe­picz­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. lek­cew. Czesz­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jakąś pe­picz­kę straż­ni­cy prze­trze­pa­li na gra­ni­cy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pepiczka ż., Pepik mos.

:: fm. pepik mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Pepiczka

Wiktionary


pepik

lek­ce­wa­żą­co: Czech; Pepik, pe­pi­czek (Pe­pi­czek), kned­lik (Kned­lik), kned­li­czek (Kned­li­czek)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. lek­cew. Czech

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nasza straż za­trzy­ma­ła kilku pe­pi­ków na gra­ni­cy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pepik mos.

:: zdrobn. pepiczek mos.

:: fż. pepiczka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Pepik

Wiktionary


pepina

glo­gie­rów­ka, pe­pin­ka;
a) od­mia­na ja­bło­ni od­por­na na mróz;
b) owoc tej ja­bło­ni


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. od­mia­na ja­bło­ni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pepinka ż.

Wiktionary


pepiniera

1. oś­ro­dek przy­go­to­wu­ją­cy uta­len­to­wa­nych ludzi do przysz­łej ka­rie­ry, a także: śro­do­wi­sko, z któ­re­go wy­wo­dzą się tacy lu­dzie;
2. chro­nio­ny teren, na któ­rym rosną młode drzew­ka


SJP.pl


pepinka

glo­gie­rów­ka, pe­pi­na;
a) od­mia­na ja­bło­ni od­por­na na mróz;
b) owoc tej ja­bło­ni


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. od­mia­na ja­bło­ni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pepina

Wiktionary


pepino

glo­gie­rów­ka, pe­pin­ka;
a) od­mia­na ja­bło­ni od­por­na na mróz;
b) owoc tej ja­bło­ni


SJP.pl


pepita

pe­pit­ka;
1. deseń na tka­ni­nie w po­sta­ci dwu­ko­lo­ro­wej prze­krzy­wio­nej krat­ki; pe­pi­to, pe­pit­ko;
2. tka­ni­na o takim de­se­niu; pe­pi­to, pe­pit­ko;
3. ka­wa­łek nie­o­bro­bio­ne­go złota; sa­mo­ro­dek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) włók. wzór na tka­ni­nie przy­po­mi­na­ją­cy kratę

 (1.2) włók. ma­te­riał o de­se­niu w pe­pi­tę (1.1)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɛˈpʲita, AS: pepʹita

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pepitka ż.

 przym. pepitkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pepitka

 (1.2) pepitka

Wiktionary


pepitka

pe­pi­ta;
1. deseń na tka­ni­nie w po­sta­ci dwu­ko­lo­ro­wej prze­krzy­wio­nej krat­ki; pe­pi­to, pe­pit­ko;
2. tka­ni­na o takim de­se­niu; pe­pi­to, pe­pit­ko;
3. ka­wa­łek nie­o­bro­bio­ne­go złota; sa­mo­ro­dek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) włók. wzór na tka­ni­nie przy­po­mi­na­ją­cy kratę

 (1.2) włók. ma­te­riał o de­se­niu w pe­pit­kę (1.1)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pepita ż.

 przym. pepitkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pepita

 (1.2) pepita

Wiktionary


pepitko

pe­pi­ta;
1. deseń na tka­ni­nie w po­sta­ci dwu­ko­lo­ro­wej prze­krzy­wio­nej krat­ki; pe­pi­to, pe­pit­ko;
2. tka­ni­na o takim de­se­niu; pe­pi­to, pe­pit­ko;
3. ka­wa­łek nie­o­bro­bio­ne­go złota; sa­mo­ro­dek


SJP.pl


pepitkowy

→ pe­pit­ka, → pe­pit­ko; pe­pi­to­wy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) wy­ko­na­ny z pe­pit­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Lud­mi­ła przysz­ła w pe­pit­ko­wym ża­kie­ci­ku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pepita ż., pepitka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) z pepitki

Wiktionary


pepito

pe­pit­ka;
1. deseń na tka­ni­nie w po­sta­ci dwu­ko­lo­ro­wej prze­krzy­wio­nej krat­ki; pe­pi­to, pe­pit­ko;
2. tka­ni­na o takim de­se­niu; pe­pi­to, pe­pit­ko;
3. ka­wa­łek nie­o­bro­bio­ne­go złota; sa­mo­ro­dek


SJP.pl


pepitowy

→ pe­pi­ta, → pe­pi­to; pe­pit­ko­wy


SJP.pl


pepliński

naz­wi­sko


SJP.pl


peplos

długi pro­sto­kąt­ny pas ma­te­ria­łu spi­na­ny klam­rą, słu­żą­cy jako okry­cie wierzch­nie ko­biet w sta­ro­żyt­nej Gre­cji; pe­plum


SJP.pl

Pe­plos ( πέπλος "pe­plos", łac. "peplŭm") – w sta­ro­żyt­no­ści kla­sycz­nej długa wierzch­nia szata ko­biet, wy­ko­na­na z pro­sto­kąt­ne­go płata weł­nia­nej tka­ni­ny.

W sta­ro­żyt­nej Gre­cji od okre­su ar­cha­icz­ne­go do ok. 480 p.n.e. był to pod­sta­wo­wy ubiór ko­bie­cy wkła­da­ny wprost na ciało, który do­pie­ro pod ko­niec VI wieku p.n.e. za­czę­to za­stę­po­wać mod­nym wschod­nim chi­to­nem.

Wikipedia


peplum

długi pro­sto­kąt­ny pas ma­te­ria­łu spi­na­ny klam­rą, słu­żą­cy jako okry­cie wierzch­nie ko­biet w sta­ro­żyt­nej Gre­cji; pe­plos


SJP.pl

Pe­plum lub kino mie­cza i san­da­łów – ga­tu­nek fil­mów mi­to­lo­gicz­no-hi­sto­rycz­nych, ce­chu­ją­cy się zgod­nie z de­fi­ni­cją Marka Hen­dry­kow­skie­go bra­kiem „rze­tel­nej, źró­dło­wej re­kon­struk­cji okre­ślo­nych zda­rzeń i fak­tów, które na każ­dym kroku prze­pla­ta­ją się z tym, co le­gen­dar­ne lub mi­tycz­ne”. Iko­no­gra­fię kina pe­plum przez długi czas opie­ra­no prze­waż­nie na XIX-wiecz­nym ma­lar­stwie hi­sto­rycz­nym, w no­wszych pro­duk­cjach jed­nak na współ­czes­nych ar­che­o­lo­gicz­nych usta­le­niach do­ty­czą­cych an­tycz­nej kul­tu­ry ma­te­rial­nej.

Wikipedia


pepperoni

[czy­taj: pe­pe­ro­ni] pe­pe­ro­ni;
1. od­mia­na upraw­na pa­pry­ki rocz­nej ko­lo­ru czer­wo­ne­go lub zie­lo­ne­go;
2. wło­ska kieł­ba­sa wie­przo­wo-wo­ło­wa o ostrym smaku;
3. pizza z do­dat­kiem kieł­ba­sy pep­pe­ro­ni


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) kulin. kieł­ba­sa o ostrym smaku, od­mia­na sa­la­mi, zaz­wy­czaj wo­ło­wa lub wie­przo­wa;

 (1.2) kulin. pizza z pla­ste­re­ka­ster­ka­mi kieł­ba­sy pep­pe­ro­ni (1.1)

 (1.3) bot. spoż. kulin. od­mia­na pa­pry­ki o ostrym smaku;

Wiktionary

Pep­pe­ro­ni, pe­pe­ro­ni – kieł­ba­sa po­cho­dze­nia ame­ry­kań­skie­go o ostrym smaku (nazwa wy­wo­dzi się od pa­pry­ki), zbli­żo­na do sa­la­mi.

Ory­gi­nal­nie wie­przo­wo-wo­ło­wa z do­dat­kiem po­dro­bów, su­szo­na na świe­żym po­wie­trzu (ewen­tu­al­nie wę­dzo­na w sto­sun­ko­wo ni­skiej tem­pe­ra­tu­rze), doj­rze­wa­ją­ca przez sześć do dzie­się­ciu mie­się­cy. Roz­po­wszech­nio­na w kuch­ni ame­ry­kań­skiej.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌpɛpɛˈrɔ̃ɲi, AS: peperõńi

Wiktionary


pepsi

[czy­taj: peps-i] marka na­po­jów chło­dzą­cych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ro­dzaj ciem­ne­go, ga­zo­wa­ne­go na­po­ju chło­dzą­ce­go pro­du­ko­wa­ne­go przez kon­cern PepsiCo;

 (1.2) por­cja (np. bu­tel­ka, kubek, pusz­ka) pepsi (1.1)

 (1.3) młodz. uczn. kawa zbo­żo­wa

Wiktionary

Pepsi – marka na­po­jów ga­zo­wa­nych typu cola na­le­żą­ca do PepsiCo. Naj­więk­szym z jej kon­ku­ren­tów jest Coca-Cola.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wolę pepsi niż her­ba­tę.

 (1.2) Ku­pi­łem nam dwie pepsi i trzy ham­bur­ge­ry.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɛpsʲi, AS: pepsʹi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pepsyna ż., pepsi-cola ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pepsi-cola

Wiktionary


pepsi-cola

[czy­taj: peps-ikola] napój marki Pepsi; Pepsi


SJP.pl


pepsymalt

nazwa hand­lo­wa hi­sto­rycz­ne­go leku tra­wien­ne­go, za­wie­ra­ją­ce­go pep­sy­nę


SJP.pl


pepsyna

enzym soku żo­łąd­ko­we­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bio­chem. czyn­na po­stać pep­sy­no­ge­nu, enzym tra­wien­ny wy­stę­pu­ją­cy w soku żo­łąd­ko­wym;

Wiktionary

Pep­sy­na (ATC: A 09 AA 03) – czyn­na po­stać pep­sy­no­ge­nu, en­zy­mu wy­dzie­la­ne­go przez ko­mór­ki gru­czo­ło­we (ko­mór­ki głów­ne) żo­łąd­ka. W pro­ce­sie tra­wie­nia pep­sy­na roz­kła­da biał­ka do łań­cu­chów po­li­pep­ty­do­wych.

Pep­sy­na jest skład­ni­kiem soku żo­łąd­ko­we­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W pro­ce­sie tra­wie­nia pep­sy­na roz­kła­da biał­ka do łań­cu­chów po­li­pep­ty­do­wych.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pepsynowy

 rzecz. pepsi ż.

Wiktionary


pepsynogen

nie­ak­tyw­na forma pep­sy­ny, która pod wpły­wem dzia­ła­nia kwasu sol­ne­go przeksz­tał­ca się w po­stać ak­tyw­ną, roz­kła­da­ją­cą biał­ka


SJP.pl

Pep­sy­no­gen – pro­en­zym pep­sy­ny. Wy­dzie­la­ny jest u krę­gow­ców przez ko­mór­ki głów­ne ślu­zów­ki żo­łąd­ka pod wpły­wem bodź­ców ner­wo­wych, w któ­rych prze­ka­za­niu poś­red­ni­czy hi­sta­mi­na lub hor­mo­nal­nych (ga­stry­na). Wy­stę­pu­je w kilku for­mach mo­le­ku­lar­nych kla­sy­fi­ko­wa­nych w dwóch gru­pach, róż­nią­cych się wła­ści­wo­ścia­mi hi­sto­che­micz­ny­mi, jako pep­sy­no­ge­ny I (stwier­dza­ne w ko­mór­kach głów­nych i ślu­zo­wych gru­czo­łów wła­ści­wych żo­łąd­ka) i pep­sy­no­ge­ny II (stwier­dza­ne także w gru­czo­łach odź­wier­ni­ko­wych).

Wikipedia


pepsynowy

wy­ko­rzy­stu­ją­cy pep­sy­nę (jeden z en­zy­mów tra­wią­cych biał­ka), za­wie­ra­ją­cy pep­sy­nę (np. wino pep­sy­no­we) lub w jakiś inny spo­sób z nią zwią­za­ny


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) biol. zwią­za­ny z pep­sy­ną, do­ty­czą­cy pep­sy­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pepsyna ż.

Wiktionary


pepton

biały pro­szek sto­so­wa­ny w lecz­nict­wie i prze­my­śle spo­żyw­czym, bę­dą­cy wy­ni­kiem pro­ce­su dzia­ła­nia pep­sy­ny na biał­ka


SJP.pl


peptonizacja

prze­mia­na po­kar­mów biał­ko­wych na pep­to­ny, od­by­wa­ją­ca się w żo­łąd­ku


SJP.pl


peptonizować

dzia­łać pep­sy­ną na biał­ka w celu uzy­ska­nia pep­to­nu (bia­łe­go prosz­ku wy­ko­rzy­sty­wa­ne­go w lecz­nict­wie i prze­my­śle spo­żyw­czym)


SJP.pl


peptonowy

cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pep­to­nu (bia­łe­go prosz­ku sto­so­wa­ne­go w lecz­nict­wie i prze­my­śle spo­żyw­czym, bę­dą­ce­go wy­ni­kiem pro­ce­su dzia­ła­nia pep­sy­ny na biał­ka), zwią­za­ny z pep­to­nem


SJP.pl


peptonuria

obec­ność pep­to­nu w moczu


SJP.pl


peptyd

zwią­zek poś­red­ni mię­dzy biał­ka­mi a ami­nok­wa­sa­mi, pow­sta­ły w wy­ni­ku czę­ścio­we­go prze­tra­wie­nia bia­łek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bio­chem. pro­dukt roz­kła­du pep­to­nów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wew­nątrz chlo­ro­pla­stu na­stę­pu­je prze­ka­za­nie łań­cu­cha biał­ka ko­lej­nym biał­kom opie­kuń­czym i od­cię­cie pep­ty­du tran­zy­to­we­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɛptɨt, AS: peptyt

Wiktionary

Powiązane:

 przym. peptydowy

Wiktionary


peptydaza

enzym ka­ta­li­zu­ją­cy hy­dro­li­tycz­ne roz­szcze­pia­nie wią­zań pep­ty­do­wych


SJP.pl


peptydazowy

→ pep­ty­da­za


SJP.pl

Patrz:

peptydaza

peptydoglikan

bio­po­li­mer kwasu mu­ra­mi­no­we­go wcho­dzą­cy w skład ścian ko­mór­ko­wych bak­te­rii


SJP.pl

Pep­ty­do­gli­kan, mu­re­i­na – skład­nik ścia­ny ko­mór­ko­wej bak­te­rii, zbu­do­wa­ny z nie­ty­po­wych ami­nok­wa­sów i po­łą­czo­nych w łań­cu­chy po­chod­nych cu­krów. Che­micz­nie jest to bio­po­li­mer kwasu mu­ra­mi­no­we­go i "N"-ace­ty­lo­glu­ko­za­mi­ny oraz tri­pep­tyd: -ala­ni­na, kwas -glu­ta­mi­no­wy i kwas me­zod­wu­a­mi­no­pi­me­li­no­wy.

Wikipedia


peptydowy

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy pep­ty­du

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. peptyd mrz.

Wiktionary


peptyzacja

prze­cho­dze­nie świe­żo wy­trą­co­ne­go osadu ko­lo­i­dal­ne­go lub żelu w zol


SJP.pl

Pep­ty­za­cja – zja­wi­sko prze­cho­dze­nia osadu ko­lo­i­dal­ne­go lub żelu w ko­lo­id, np. zol. Jest to od­wrot­ność ko­a­gu­la­cji i za­cho­dzi w spo­sób od­wra­cal­ny.

Wikipedia


pepłowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pe­pło­wo – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. mław­skim, w gmi­nie Wieczf­nia Ko­ściel­na
  • Pe­pło­wo – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. płoc­kim, w gmi­nie Bo­dza­nów

Wikipedia


pepłowski

naz­wi­sko


SJP.pl


per

zwy­kle w związ­kach fra­ze­o­lo­gicz­nych:
1. mówić komuś per ty, per wy, per pan, per pani - uży­wać formy ty, wy, pan, pani, zwra­ca­jąc się do kogoś;
2. trak­to­wać, po­trak­to­wać kogoś per noga, żar­to­bli­wie per nogam - trak­to­wać, po­trak­to­wać kogoś lek­ce­wa­żą­co, po­gard­li­wie


SJP.pl

przy­i­mek

 (1.1) tylko w związ­kach fra­ze­o­lo­gicz­nych: na

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • PeR – ło­tew­ski ze­spół mu­zycz­ny
  • Pér – wieś i gmina w pół­noc­no-za­chod­niej czę­ści Wę­gier
  • PER (skrót od Pla­y­er Ef­fi­cien­cy Ra­ting) – wskaź­nik sto­so­wa­ny w NBA do oce­nie­nia gra­cza

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pɛr, AS: per

Wiktionary


per-

prze­dro­stek

 (1.1) chem. prze­dro­stek wska­zu­ją­cy na pod­sta­wie­nie wszyst­kich ato­mów wo­do­ru w czą­stecz­ce wę­glo­wo­do­ru przez atomy ha­lo­ge­nu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Perchlo­ro­ben­zen i perchlo­ro­e­tan są chlo­ro­po­chod­ny­mi wę­glo­wo­do­rów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɛr, AS: per

Wiktionary


pera

re­gio­nal­nie: ziem­niak; pyra (czę­ściej)


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pera Cho­rio – wieś na Cy­prze, w dy­stryk­cie Ni­koz­ja
  • Pera Ori­nis – wieś na Cy­prze, w dy­stryk­cie Ni­koz­ja
  • Pera Pedi – wieś na Cy­prze, w dy­stryk­cie Li­mas­sol
  • Ca­stan­he­i­ra de Pera – miej­sco­wość w Por­tu­ga­lii, w dy­stryk­cie Le­i­ria
  • Ata­na­sia Pera – grec­ka lek­ko­at­let­ka
  • Ber­nar­da Pera – ame­ry­kań­ska te­ni­sist­ka po­cho­dze­nia chor­wac­kie­go
  • Mar­cel­lo Pera – wło­ski po­li­tyk i fi­lo­zof
  • Pera – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny Pe­ra­ce­ae
  • La Pera – gmina w Hisz­pa­nii, w pro­win­cji Gi­ro­na, w Ka­ta­lo­nii
  • Mu­ze­um Pera – pry­wat­ne mu­ze­um w Stam­bu­le, w Tur­cji

Wikipedia


perboraks

po­chod­na bo­rak­su, w któ­rym jedna czą­stecz­ka wody kry­sta­li­za­cyj­nej zo­sta­ła za­stą­pio­na czą­stecz­ką nadt­len­ku wo­do­ru


SJP.pl


percentyl

pa­ra­metr słu­żą­cy do opisu po­pu­la­cji lub roz­kła­du praw­do­po­do­bień­stwa, kwan­tyl rzędu i/100 (gdzie i=1,2,...,99); cen­tyl


SJP.pl

Per­cen­tyl, cen­tyl – kwan­tyl rzędu "k"/100, gdzie "k" = 1, …, 99. In­tu­i­cyj­nie mó­wiąc, per­cen­tyl jest wiel­ko­ścią, po­ni­żej któ­rej pa­da­ją war­to­ści za­da­ne­go pro­cen­tu pró­bek.

Wikipedia


percentylowy

→ per­cen­tyl


SJP.pl

Patrz:

percentyl

percepcja

zło­żo­ny pro­ces poz­naw­czy, który pro­wa­dzi do ode­bra­nia przez czło­wie­ka ja­kichś zja­wisk lub pro­ce­sów, za­cho­dzą­cy wsku­tek dzia­ła­nia okre­ślo­nych bodź­ców na na­rzą­dy zmy­sło­we; po­strze­że­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fizj. od­biór i po­strze­ga­nie zja­wisk za po­mo­cą zmy­słów

Wiktionary

Per­cep­cja – pro­ce­sy zmy­sło­we oraz in­ter­pre­tu­ją­ce je jako wyt­wór obiek­tów lub wy­da­rzeń po­cho­dzą­cych z zew­nętrz­ne­go, trój­wy­mia­ro­we­go świa­ta. Dzia­łem psy­cho­lo­gii, który w naj­więk­szym stop­niu bada per­cep­cję jest psy­cho­fi­zy­ka.

Per­cep­cja w sze­ro­kim sen­sie oz­na­cza re­je­stra­cję (uchwy­ce­nie) przed­mio­tów i zda­rzeń śro­do­wi­ska zew­nętrz­ne­go: ich od­biór sen­so­rycz­ny, zro­zu­mie­nie, iden­ty­fi­ka­cję i okre­śle­nie wer­bal­ne oraz przy­go­to­wa­nie do re­ak­cji na bo­dziec.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. perceptywność ż.

 czas. percypować ndk.

 przym. percepcyjny, perceptywny

 przysł. percepcyjnie, perceptywnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) postrzeganie, odbieranie

Wiktionary


percepcyjny

od­no­szą­cy się do per­cep­cji (zło­żo­ne­go pro­ce­su poz­naw­cze­go, pro­wa­dzą­ce­go do ode­bra­nia przez czło­wie­ka ja­kichś zja­wisk lub pro­ce­sów, za­cho­dzą­ce­go wsku­tek dzia­ła­nia okre­ślo­nych bodź­ców na na­rzą­dy zmy­sło­we), po­wią­za­ny z per­cep­cją (np. per­cep­cyj­ne zdol­no­ści czło­wie­ka); per­cep­tyw­ny


SJP.pl


perceptor

rzad­ko: osoba per­cy­pu­ją­ca wra­że­nia słu­cho­we; widz, słu­chacz


SJP.pl


perceptron

elek­tro­nicz­ne urzą­dze­nie roz­poz­na­ją­ce


SJP.pl

Per­cep­tron (od ang. per­cep­tion, po­strze­ga­nie) – pro­sta sztucz­na sieć ne­u­ro­no­wa, wpro­wa­dzo­na przez Fran­ka Ro­sen­blat­ta w 1958 roku, dla któ­rej podał me­to­dę jej ucze­nia czyli stop­nio­we­go do­bie­ra­nia wag i bia­sów (pro­gów) tak, by wy­ni­ki po­da­wa­ne na wyj­ściu sieci były coraz bar­dziej zgod­ne z war­to­ścia­mi ocze­ki­wa­ny­mi.

Wikipedia


perceptroniczny

cha­rak­te­ry­stycz­ny dla per­cep­tro­nu (elek­tro­nicz­ne­go urzą­dze­nia roz­poz­na­ją­ce­go), po­wią­za­ny z per­cep­tro­nem (np. re­cep­tor per­cep­tro­nicz­ny)


SJP.pl


perceptywność

zdol­ność do po­strze­ga­nia, per­cep­cji (odz­wier­cied­la­nia ja­kichś zja­wisk lub pro­ce­sów wsku­tek dzia­ła­nia okre­ślo­nych bodź­ców na na­rzą­dy zmy­sło­we)


SJP.pl


perceptywny

od­no­szą­cy się do per­cep­cji (zło­żo­ne­go pro­ce­su poz­naw­cze­go, pro­wa­dzą­ce­go do ode­bra­nia przez czło­wie­ka ja­kichś zja­wisk lub pro­ce­sów, za­cho­dzą­ce­go wsku­tek dzia­ła­nia okre­ślo­nych bodź­ców na na­rzą­dy zmy­sło­we), po­wią­za­ny z per­cep­cją (np. per­cep­tyw­ne zdol­no­ści czło­wie­ka); per­cep­cyj­ny


SJP.pl


percha

1. gałka pyłku kwia­to­we­go za­bra­na przez pszczo­łę do ko­szycz­ka
2. pyłek w ko­mór­ce pla­stra mio­do­we­go


SJP.pl

Per­cha (wł. "Perca") – miej­sco­wość i gmina we Wło­szech, w re­gio­nie Try­dent-Górna Adyga, w pro­win­cji Bol­za­no.

Licz­ba miesz­kań­ców gminy wy­no­si 1539 (dane z roku 2009). Język nie­miec­ki jest ję­zy­kiem oj­czy­stym dla 96,82%, wło­ski dla 2,54%, a la­dyń­ski dla 0,64% miesz­kań­ców (2001).

Wikipedia


percutant

[czy­taj: perküTĄ] wy­wo­łu­ją­cy szok, zdzi­wie­nie, sen­sa­cję


SJP.pl


percy

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Percy – miej­sco­wość i dawna gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Kraj Loary, w de­par­ta­men­cie Maine i Loara
  • Percy – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Ower­nia-Rodan-Alpy, w de­par­ta­men­cie Isère
  • Percy – wieś w USA, w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie Ran­dolph
  • Percy (ang. Percy Towns­hip) – gmina w sta­nie Min­ne­so­ta, w hrab­stwie Kitt­son
  • Percy-en-Nor­man­die – gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Nor­man­dia, w de­par­ta­men­cie Man­che, ut­wo­rzo­na 1 stycz­nia 2016 roku
  • Percy Jack­son – głów­ny bo­ha­ter serii ksią­żek Ricka Rior­da­na „Percy Jack­son i Bo­go­wie Olim­pij­scy”

Wikipedia


percypowalny

taki, któ­re­go można doz­na­wać dzię­ki zmy­słom


SJP.pl


percypować

po­strze­gać, uś­wia­da­miać sobie przed­miot, zja­wi­sko spo­strze­ga­ne; ob­ser­wo­wać


SJP.pl


perczak

naz­wi­sko


SJP.pl


perczyński

naz­wi­sko


SJP.pl


perdendo

okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: za­ni­ka­jąc, za­mie­ra­ją­co; per­den­do­si


SJP.pl


perdendosi

okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: za­ni­ka­jąc, za­mie­ra­ją­co; per­den­do


SJP.pl


perebora

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ro­dzaj pa­sia­ka, lu­do­wy or­na­ment tkac­ki ro­bio­ny me­to­dą wy­bie­ra­nia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɛrɛˈbɔra, AS: perebora

Wiktionary


perec

[czy­taj: peREK] naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Perec – po­stać bi­blij­na, syn Judy
  • Ge­or­ges Perec (1936-1982) – fran­cu­ski pi­sarz
  • Ic­chok Lejb Perec (1851 a. 1852-1915) – pol­sko-ży­dow­ski pi­sarz
  • Marie-José Perec (ur. 1968) – fran­cu­ska lek­ko­at­let­ka
  • Perec Opo­czyń­ski (1892-1943) – pol­ski pi­sarz i poeta po­cho­dze­nia ży­dow­skie­go
  • Perec Smo­len­skin (1842-885) – ży­dow­ski pi­sarz i my­śli­ciel two­rzą­cy w ję­zy­ku he­braj­skim
  • Hirsz Perec Cha­jes (1876-1927) – pol­ski żyd i au­striac­ki rabin
  • (2817) Perec – pla­ne­to­i­da z grupy pasa głów­ne­go aste­ro­id
  • Perec – kanał wodny na Sło­wa­cji, bocz­ne ramię Hronu

Wikipedia


peregryn

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Pe­re­gryn – imię mę­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go, oz­na­cza­ją­ce „ten, który po­dró­żu­je”. Wśród pa­tro­nów – św. Pe­re­gryn, mę­czen­nik (II wiek); św. Pe­re­gryn, bi­skup Au­xer­re (+ 304); św. Pe­re­gryn La­zio­si – pa­tron cho­rych na raka. Od tego imie­nia pow­sta­ła sta­ro­pol­ska forma skró­co­na (zdrob­nia­ła, spie­szczo­na) Grzy­mek, ut­wo­rzo­na za po­mo­cą po­pu­lar­nej w imien­nict­wie pol­skim (a także ru­skim) tech­ni­ki uci­na­nia na­gło­su (": Piel­grzym").

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pe­re­gryn był po­dróż­ni­kiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɛˈrɛɡrɨ̃n, AS: peregrỹn

Wiktionary


peregrynacja

dłuż­sza po­dróż, wę­drów­ka; piel­grzym­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. przest. długa po­dróż lub wę­drów­ka

 (1.2) rel. piel­grzym­ka do świę­te­go miej­sca

 (1.3) rel. prze­no­sze­nie obiek­tu kultu w Ko­ście­le ka­to­lic­kim w celu od­by­cia przy jego udzia­le prak­tyk re­li­gij­nych;

Wiktionary

Pe­re­gry­na­cja ( pe­re­gri­na­tio) − w Ko­ście­le rzym­sko­ka­to­lic­kim uro­czy­ste prze­no­sze­nie albo prze­wo­że­nie w ce­lach kul­to­wych re­lik­wii, obra­zów i in­nych przed­mio­tów kultu re­li­gij­ne­go (np. krzyż je­ro­zo­lim­ski).

Pe­re­gry­na­cje mogą mieć cha­rak­ter lo­kal­ny (np. pe­re­gry­na­cja fi­gu­ry Matki Bożej na te­re­nie pa­ra­fii czy die­cez­ji) jak i na­ro­do­wy czy też mię­dzy­na­ro­do­wy (np.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Byłem tego wła­ści­wie pe­wien, tro­chę ich już poz­na­łem w swo­ich pe­re­gry­na­cjach po tym kraju.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɛrɛɡrɨ̃ˈnat͡sʲja, AS: peregrỹnacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. peregrynowanie n., peregrynant m., peregrynantka ż.

 czas. peregrynować ndk.

 przym. peregrynacyjny

Wiktionary


peregrynacyjny

→ pe­re­gry­na­cja


SJP.pl

Patrz:

peregrynacja

peregrynant

osoba uczest­ni­czą­ca w pe­re­gry­na­cji (piel­grzym­ce, wę­drów­ce, po­dró­ży, naj­czę­ściej da­le­kiej)


SJP.pl


peregrynantka

→ pe­re­gry­nant


SJP.pl

Patrz:

peregrynant

peregrynować

od­by­wać po­dró­że; piel­grzym­ko­wać


SJP.pl


perejasław

mia­sto na Ukra­i­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geogr. mia­sto w Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie ki­jow­skim;

Wiktionary

Pe­re­ja­sław ( Переяслав, w l. 1943–2019 Pe­re­ja­sław Chmiel­nic­ki – Переяслав-Хмельницький) – mia­sto w ob­wo­dzie ki­jow­skim, w re­jo­nie bo­ry­spol­skim na Ukra­i­nie, nie­da­le­ko Ki­jo­wa, nad rzeką Tru­biż (do­pły­wem Dnie­pru), ok. 27 tys. miesz­kań­ców, licz­ne za­byt­ki cer­kiew­ne i cy­ta­de­la. Do 2020 roku sto­li­ca re­jo­nu pe­re­ja­sław­skie­go.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. perejasławski

Wiktionary


perejasławski

do­ty­czą­cy mia­sta - Pe­re­ja­sław


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Pe­re­ja­sła­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Perejasław mrz.

Wiktionary


perek

re­gio­nal­na nazwa ziem­nia­ka; pyrka, pera, pyra, kar­to­fel


SJP.pl

Perek (nazwa obocz­na: Pyrek) – część wsi Kro­czy­ce w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie za­wier­ciań­skim, w gmi­nie Kro­czy­ce.

W la­tach 1975–1998 Perek po­ło­żo­ny był w wo­je­wództ­wie czę­sto­chow­skim.

Wikipedia


perekińczyk

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) daw. prze­nie­wier­ca, od­stęp­ca, zdraj­ca

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. przekińczyk, daw. perekidczyk

Wiktionary


perelina

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bia­ły­stok. pe­le­ry­na

Wiktionary


perempcja

utra­ta prawa do do­ko­na­nia czyn­no­ści praw­nej wsku­tek upły­wu osta­tecz­ne­go ter­mi­nu


SJP.pl


peremptoryczny

sta­now­czy, osta­tecz­ny lub nie do od­wo­ła­nia, za­wie­sze­nia (np. pe­remp­to­rycz­ny wyrok); pe­remp­to­ryj­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) sta­now­czy, osta­tecz­ny, nie­od­wo­łal­ny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɛrɛ̃mptɔˈrɨt͡ʃnɨ, AS: perẽmptoryčny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) peremptoryjny

Wiktionary


peremptoryjny

sta­now­czy, osta­tecz­ny lub nie do od­wo­ła­nia, za­wie­sze­nia (np. pe­remp­to­ryj­ny wyrok); pe­remp­to­rycz­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) sta­now­czy, osta­tecz­ny, nie­od­wo­łal­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pod­nie­sie­nie za­rzu­tu prze­daw­nie­nia (tzw. za­rzu­tu pe­remp­to­ryj­ne­go) w sy­tu­a­cji za­wi­sło­ści sporu po­wo­du­je, że ro­szcze­nie już nie może być sku­tecz­nie do­cho­dzo­ne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɛrɛ̃mptɔˈrɨjnɨ, AS: perẽmptoryi ̯ny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) peremptoryczny

Wiktionary


perepeczko

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Agniesz­ka Fit­kau-Pe­re­pecz­ko
  • An­drzej Win­cen­ty Pe­re­pecz­ko
  • Marek Pe­re­pecz­ko

Wikipedia


peres

Peres lub Fares − po­stać bi­blij­na z Księ­gi Ro­dza­ju, syn Judy i jego sy­no­wej Tamar. Jego bra­tem bliź­nia­kiem był Ze­rach, a brać­mi przy­rod­ni­mi Er, Onan i Szela. Od Pe­re­sa po­cho­dzi ród Par­sy­tów.

Wy­mie­nia go także Nowy Te­sta­ment w ge­ne­a­lo­gii Je­zu­sa Chry­stu­sa.

Wikipedia


pereskia

kol­cza­sty krzew z ro­dzi­ny kak­tu­so­wa­tych, wy­stę­pu­ją­cy w stre­fie tro­pi­kal­nej Ame­ry­ki, upra­wia­ny jako ro­śli­na ozdob­na; pe­i­re­skia, drze­wi­dło


SJP.pl


pereszczówka

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Pe­re­szczów­ka – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie bial­skim, w gmi­nie Dre­lów.

Wieś jest so­łect­wem w gmi­nie Dre­lów. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go z roku 2011 wieś li­czy­ła 148 miesz­kań­ców.

Wier­ni Ko­ścio­ła rzym­sko­ka­to­lic­kie­go na­le­żą do pa­ra­fii Nie­po­ka­la­ne­go Po­czę­cia Najś­więt­szej Maryi Panny w Dre­lo­wie.

Wikipedia


perewiaska

pe­re­wia­ska mar­mur­ko­wa - nocny ssak z ro­dzi­ny ła­si­co­wa­tych, za­miesz­ku­ją­cy płd.-wsch. Eu­ro­pę i Azję


SJP.pl

Pe­re­wia­ska ("Vor­me­la") – ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny Ic­to­ny­chi­nae w obrę­bie ro­dzi­ny ła­si­co­wa­tych (Mu­ste­li­dae).

Wikipedia


perez

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Al­ber­to Perez – ame­ry­kań­ski tan­cerz i cho­re­o­graf
  • Me­li­na Perez – ame­ry­kań­ska mo­del­ka oraz wrest­ler­ka
  • Mike Perez – ku­bań­ski bok­ser
  • Rosie Perez – ame­ry­kań­ska ak­tor­ka
  • Tho­mas Perez – ame­ry­kań­ski po­li­tyk

Wikipedia


perełeczka

zdrob­nie­nie od: pe­reł­ka


SJP.pl


perełka

1. nie­wiel­ka perła;
2. coś war­to­ścio­we­go, pię­kne­go lub ktoś ważny w życiu, ktoś z kim jest się mocno zwią­za­nym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mała perła

 (1.2) przen. rzecz wy­jąt­ko­wo pię­kna, niez­wy­kła, uni­ka­to­wa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɛˈrɛwka, AS: pereu̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. perłówka ż., perła ż.

 przym. perłowy

 czas. perlić się

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) skarb

Wiktionary


perełki

1. nie­wiel­ka perła;
2. coś war­to­ścio­we­go, pię­kne­go lub ktoś ważny w życiu, ktoś z kim jest się mocno zwią­za­nym


SJP.pl


perełkowanie

1. sze­reg bia­łych pla­mek na sier­ści albo ciele niek­tó­rych zwie­rząt lub upie­rze­niu pta­ków;
2. oczy­szcza­nie po­wierzch­ni me­ta­li lub pro­ces na­da­wa­nia im chro­po­wa­to­ści przy uży­ciu spe­cjal­nych nie­wiel­kich kulek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pe­reł­ko­wać.

 (1.2) ar­chit. or­na­ment ar­chi­tek­to­nicz­ny zło­żo­ny z na­prze­mien­nie uło­żo­nych pa­łe­czek i krąż­ków

Wiktionary

Powiązane:

 czas. perełkować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) astragal

Wiktionary


perełkowany

suseł pe­reł­ko­wa­ny - ga­tu­nek gry­zo­nia


SJP.pl


perełkowaty

przy­po­mi­na­ją­cy małą perłę, po­dob­ny do małej perły


SJP.pl


perełkować

ozda­biać, ota­czać pe­reł­ka­mi


SJP.pl


perełkowiec

ozdob­ne drze­wo z ro­dzi­ny mo­tyl­ko­wa­tych, o pa­ra­so­lo­wa­tej ko­ro­nie i kre­mo­wych kwia­tach, po­cho­dzą­ce z kra­jów orien­tu; szu­pin


SJP.pl

Pe­reł­ko­wiec ("Styph­no­lo­bium" Schott) – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cych do ro­dzi­ny bo­bo­wa­tych, do po­dro­dzi­ny bo­bo­wa­te wła­ści­we. Wy­stę­pu­ją głów­nie na ob­sza­rach tro­pi­kal­nych.

Wikipedia


perełkowy

1. ozda­bia­ny pe­reł­ka­mi (np. obrącz­ka pe­reł­ko­wa, na­szyj­nik pe­reł­ko­wy); per­ło­wy;
2. o nie­wiel­kich roz­mia­rach, niski lub mały, kar­ło­wa­ty


SJP.pl


perfect

[czy­taj: per­fekt] per­fekt; po­tocz­nie:
1. per­fek­cyj­ny; ide­al­ny, zna­ko­mi­ty, świet­ny;
2. per­fek­cyj­nie; ide­al­nie, zna­ko­mi­cie, świet­nie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Per­fect – pol­ski ze­spół roc­ko­wy, za­ło­żo­ny w 1977 roku
  • Per­fect – de­biu­tanc­ki stu­dyj­ny album ze­spo­łu Per­fect wy­da­ny w 1981
  • Per­fect – czwar­ty sin­gel z pier­wszej płyty ka­na­dyj­skiej grupy Sim­ple Plan
  • Per­fect – pier­wszy sin­gel Da­ri­na z płyty „Break the News”
  • Per­fect – sin­gel ze­spo­łu Smas­hing Pump­kins
  • Per­fect – sin­gel De­pe­che Mode
  • Per­fect – sin­gel One Di­rec­tion
  • Per­fect – sin­gel Eda She­e­ra­na
  • Per­fect – sin­gel Anne-Marie
  • Per­fect – sin­gel Almy
  • Per­fect – moł­daw­ski klub sza­cho­wy
  • Per­fekt

Wikipedia


perfectum

[czy­taj: per­fek­tum] w ję­zy­koz­naw­stwie: czas przesz­ły do­ko­na­ny; per­fek­tum


SJP.pl

Per­fec­tum (od łac. "per­fi­cio" - do­ko­nać, ukoń­czyć) – czas lub aspekt gra­ma­tycz­ny wy­ra­ża­ją­cy czyn­ność przesz­łą i do­ko­na­ną, ale po­zo­sta­ją­cą w związ­ku z te­raź­niej­szo­ścią. Np.

Per­fec­tum kon­tra­stu­je m.in. z ao­ry­stem (który wy­ra­ża czyn­ność do­ko­na­ną w przesz­ło­ści bez okre­śla­nia jej czasu i spo­so­bu) oraz z im­per­fec­tum, które wy­ra­ża czyn­ność wie­lo­krot­ną, trwa­ją­cą długo bądź pow­ta­rza­ną wie­lo­krot­nie.

Wikipedia


perfekcja

ide­al­ność, niek­we­stio­no­wa­na spraw­ność, bie­głość w czymś, naj­wyż­sza do­sko­na­łość w wy­ko­ny­wa­niu, ro­bie­niu cze­goś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) do­sko­na­łość, cecha tego, co jest per­fek­cyj­ne

 (1.2) bot. roln. od­mia­na mar­chwi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jan do­szedł do per­fek­cji.

 (1.2) Per­fek­cja jest późną od­mia­ną mar­chwi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɛrˈfɛkt͡sʲja, AS: perfekcʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 czas. perfekcjonować

 rzecz. perfekcyjność ż., perfekcjonista, perfekcjonizm

 przysł. perfekcyjnie, perfekt

 przym. perfekcyjny

Wiktionary


perfekcjonista

osoba per­fek­cyj­na, chcą­ca osią­gnąć per­fek­cję, niek­we­stio­no­wa­ną do­sko­na­łość w ja­kiejś dzie­dzi­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek dą­żą­cy do do­sko­na­ło­ści

 (1.2) filoz. zwo­len­nik per­fek­cjo­niz­mu w etyce

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Marek jest w każ­dym calu per­fek­cjo­ni­stą – zanim się za coś za­bie­rze, naj­pierw czyta stosy li­te­ra­tu­ry fa­cho­wej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɛrfɛkt͡sʲjɔ̇̃ˈɲista, AS: perfekcʹi ̯o̊̃ńista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. perfekcja ż., perfekcjonizm m.

:: fż. perfekcjonistka ż.

 czas. perfekcjonować ndk.

 przym. perfekcyjny

 przysł. perfekcyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cyzelator

Wiktionary


perfekcjonistka

ko­bie­ta per­fek­cyj­na, chcą­ca osią­gnąć per­fek­cję, niek­we­stio­no­wa­ną do­sko­na­łość w ja­kiejś dzie­dzi­nie


SJP.pl


perfekcjonistyczny

na­ce­cho­wa­ny per­fek­cjo­niz­mem (chę­cią osią­gnię­cia per­fek­cji, niek­we­stio­no­wa­nej do­sko­na­ło­ści w ja­kiejś dzie­dzi­nie), uwy­dat­nia­ją­cy per­fek­cjo­nizm (np. per­fek­cjo­ni­stycz­ne za­pę­dy ma­la­rza, pi­sa­rza)


SJP.pl


perfekcjonizm

1. chęć osią­gnię­cia per­fek­cji, niek­we­stio­no­wa­nej do­sko­na­ło­ści w ja­kiejś dzie­dzi­nie;
2. sta­no­wi­sko etycz­ne uz­na­ją­ce do­sko­na­łość oso­bi­stą za naj­cen­niej­sze dobro mo­ral­ne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) dą­że­nie do do­sko­na­ło­ści

 (1.2) filoz. dok­try­na etycz­na, która za naj­wyż­szą war­tość uz­na­je do­sko­na­łość oso­bi­stą

Wiktionary

Zo­bacz też: per­fek­cjo­nizm – po­sta­wa ję­zy­ko­wa.

Per­fek­cjo­nizm – po­sta­wa czło­wie­ka, która sta­wia do­kład­ność wy­ko­ny­wa­nych czyn­no­ści na naj­wyż­szym miej­scu. Nad­mier­ny per­fek­cjo­nizm jest w psy­cho­lo­gii cza­sem na­zy­wa­ny de­wia­cją, która prak­tycz­nie unie­moż­li­wia nor­mal­ne funk­cjo­no­wa­nie. Psy­cho­lo­dzy uwa­ża­ją to zja­wi­sko za pro­blem spo­łecz­ny i czę­sto sto­su­ją spe­cjal­ne te­ra­pie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jan po­stę­pu­je we­dług per­fek­cjo­niz­mu.

 (1.1) Per­fek­cjo­nizm na pier­wszym miej­scu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɛrfɛkˈt͡sʲjɔ̇̃ɲism̥, AS: perfekcʹi ̯o̊̃ńism̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. perfekcjonista m., perfekcja ż.

 czas. perfekcjonować

 przym. perfekcjonistyczny

 przysł. perfekt

Wiktionary


perfekcjonowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|per­fek­cjo­no­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɛrfɛkt͡sʲjɔ̃nɔˈvãɲɛ, AS: perfekcʹi ̯õnovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. perfekcjonować

Wiktionary


perfekcjonować

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) przest. dążyć do do­sko­na­ło­ści, udo­sko­na­lać

cza­sow­nik zwrot­ny per­fek­cjo­no­wać się

 (2.1) przest. do­sko­na­lić się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie bez­sen­sow­na pogoń za ucie­ka­ją­cym wciąż ka­pi­ta­liz­mem, w do­dat­ku po dro­dze, którą per­fek­cjo­nu­je on od ponad dwóch stu­le­ci, orien­to­wać ma roz­wój so­cja­liz­mu w Pol­sce.

 (1.1) Od dawna uwa­żam, że naj­wyż­sza pora byś per­fek­cjo­no­wa­ła swój śpiew.

 (2.1) Imć Pikel wła­śnie per­fek­cjo­no­wał się w ża­łob­nej bi­żu­te­rii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɛrfɛkt͡sʲjɔ̃ˈnɔvat͡ɕ, AS: perfekcʹi ̯õnovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. perfekcja, perfekcjonista, perfekcjonizm, perfekcjonowanie

Wiktionary


perfekcyjnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób per­fek­cyj­ny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɛrfɛkˈt͡sɨjɲɛ, AS: perfekcyi ̯ńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. perfekcja, perfekcjonista, perfekcyjność

 przym. perfekcyjny

 przysł. perfekt

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) perfekt

Wiktionary


perfekcyjniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: per­fek­cyj­nie


SJP.pl


perfekcyjniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: per­fek­cyj­ny


SJP.pl


perfekcyjność

cecha kogoś per­fek­cyj­ne­go lub cze­goś, co zo­sta­ło wy­ko­na­ne per­fek­cyj­ne, ide­al­ność, niek­we­stio­no­wa­na spraw­ność, bie­głość w czymś, naj­wyż­sza do­sko­na­łość w wy­ko­na­niu albo ro­bie­niu cze­goś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest per­fek­cyj­ne; cecha tych, któ­rzy są per­fek­cyj­ni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. perfekcja ż., perfekcjonista m., perfekcjonistka ż.

 przym. perfekcyjny

 przysł. perfekcyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) doskonałość

Wiktionary


perfekcyjny

odz­na­cza­ją­cy się per­fek­cją, ide­al­ny, do­pra­co­wa­ny w każ­dym szcze­gó­le (np. per­fek­cyj­na gra ak­to­rów) lub niek­we­stio­no­wa­nie spraw­ny, bie­gły w ja­kiejś dzie­dzi­nie, w ro­bie­niu cze­goś (np. per­fek­cyj­ny czło­wiek)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) odz­na­cza­ją­cy się per­fek­cją, do­pra­co­wa­ny w każ­dym de­ta­lu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. perfekcja ż., perfekcyjność ż., perfekcjonista m., perfekcjonistka m.

 przysł. perfekcyjnie, perfekt

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) doskonały

Wiktionary


perfekt

per­fect; po­tocz­nie:
1. ide­al­ny, zna­ko­mi­ty, świet­ny;
2. ide­al­nie, zna­ko­mi­cie, świet­nie


SJP.pl

przy­słó­wek

 (1.1) pot. per­fek­cyj­nie, do­sko­na­le

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɛrfɛkt, AS: perfekt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. perfectum, perfekcjonizm, perfekcja

 przym. perfekcyjny

 przysł. perfekcyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) perfekcyjnie, doskonale, świetnie, biegle

Wiktionary


perfektum

w ję­zy­koz­naw­stwie: czas przesz­ły do­ko­na­ny; per­fec­tum


SJP.pl


perfektywność

do­ko­na­ny cha­rak­ter te­ma­tu cza­sow­ni­ka, do­ko­na­ność cza­sow­ni­ków, cecha cza­sow­ni­ków do­ko­na­nych (per­fek­tów)


SJP.pl


perfektywny

na­da­ją­cy te­ma­to­wi cza­sow­ni­ka cha­rak­ter do­ko­na­ny, od­no­szą­cy się do cza­sow­ni­ków do­ko­na­nych (per­fek­tów) lub ich wła­ści­wo­ści


SJP.pl


perfidia

prze­wrot­ność, prze­bie­głość


SJP.pl

Per­fi­dia – zbiór opo­wia­dań o te­ma­ty­ce kry­mi­nal­nej au­tor­stwa Wal­de­ma­ra Ły­sia­ka (wy­stę­pu­ją­ce­go pod pse­u­do­ni­mem Val­de­mar Bald­he­ad), wy­da­ny w 1980 roku przez Kra­jo­wą Agen­cję Wy­daw­ni­czą.

Wikipedia


perfidnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób per­fid­ny

Wiktionary

Powiązane:

 przym. perfidny

Wiktionary


perfidniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: per­fid­nie


SJP.pl


perfidniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: per­fid­ny


SJP.pl


perfidny

prze­wrot­ny, pod­stęp­ny, chy­try i zło­śli­wy, prze­bie­gły


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) prze­wrot­ny, pod­stęp­ny, chy­try i zło­śli­wy, prze­bie­gły

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɛrˈfʲidnɨ, AS: perfʹidny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. perfidia

 przysł. perfidnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wyrachowany, zdradliwy, złośliwy, chytry, cwany, frantowski, machiaweliczny, makiaweliczny, obłudny, podstępny, przebiegły, przewrotny, szalbierski

Wiktionary


perfokarta

karta, na któ­rej za­re­je­stro­wa­no in­for­ma­cję, wy­ko­nu­jąc sze­reg od­po­wied­nio roz­mie­szczo­nych ot­wo­rów; karta per­fo­ro­wa­na


SJP.pl

Per­fo­kar­ta – grupa li­te­rac­ko-ar­ty­stycz­na za­ło­żo­na przez fi­lo­zo­fów i po­e­tów: To­ma­sza Mi­sia­ka, Ro­ma­na Brom­bo­szcza i Szcze­pa­na Ko­py­ta w 2005 roku. Zaj­mu­je się sztu­ką kom­pu­te­ro­wą i cy­ber­kul­tu­rą, mu­zy­ką elek­tro­nicz­ną i po­ez­ją cy­fro­wą. Spo­so­ba­mi pre­zen­ta­cji są pu­bli­ka­cje w cza­so­pis­mach, książ­ki na­u­ko­we i li­te­rac­kie oraz wy­sta­wy sztu­ki współ­czes­nej.

Wikipedia


perforacja

1. prze­bi­cie, prze­dziur­ko­wa­nie, naj­czę­ściej wie­lo­krot­ne, bę­dą­ce za­ko­do­wa­ną in­for­ma­cją na spe­cjal­nych kar­tach lub ta­śmach;
2. ura­zo­we prze­bi­cie lub wew­nętrz­ne pę­knię­cie ścia­ny któ­re­goś z na­rzą­dów wew­nętrz­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sze­reg dziu­rek wy­ko­na­nych w ja­kimś ma­te­ria­le, speł­nia­ją­cy różne funk­cje;

 (1.2) med. pa­to­lo­gicz­ny otwór w na­rzą­dzie lub po­wło­ce;

 (1.3) czyn­ność wy­ko­ny­wa­nia ot­wo­rów

Wiktionary

Per­fo­ra­cja − ot­wo­ry wy­ko­na­ne w ja­kimś ma­te­ria­le, speł­nia­ją­ce różne funk­cje, np. ułat­wie­nie prze­su­wa­nia, odry­wa­nia, wpi­na­nia w se­gre­ga­tor, mo­co­wa­nia itp.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌpɛrfɔˈrat͡sʲja, AS: perforacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. perforator m., perforatorka ż., perforowanie n.

 czas. perforować ndk.

 przym. perforacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dziurki

 (1.3) dziurkowanie

Wiktionary


perforacyjny

→ per­fo­ra­cja


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy per­fo­ra­cji

Wiktionary

Patrz:

perforacja

Przykłady

 (1.1) Dwa rów­nej dłu­go­ści ka­wał­ki kli­szy, z któ­rej wcze­śniej trze­ba było usu­nąć emul­sję świa­tło­czu­łą, zszył weł­nia­ną nitką z jed­nej stro­ny, prze­kła­da­jąc ją mię­dzy dziur­ka­mi per­fo­ra­cyj­ny­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. perforacja ż.

Wiktionary


perforator

ma­szy­na wy­ko­nu­ją­ca per­fo­ra­cję (od­po­wied­nie wy­dziur­ko­wa­nie, układ ot­wo­rów) na kar­tach lub ta­śmach fil­mo­wych w celu za­pi­sa­nia in­for­ma­cji; per­fo­ra­tor­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zob. dziur­kar­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɛrfɔˈratɔr, AS: perforator

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. perforacja ż., perforowanie n.

 czas. perforować

Wiktionary


perforatorka

ma­szy­na wy­ko­nu­ją­ca per­fo­ra­cję (od­po­wied­nie wy­dziur­ko­wa­nie, układ ot­wo­rów) na kar­tach lub ta­śmach fil­mo­wych w celu za­pi­sa­nia in­for­ma­cji; per­fo­ra­tor


SJP.pl


performance

[czy­taj: perFORmens]
1. forma wi­do­wi­ska te­a­tral­ne­go bez usta­lo­ne­go tek­stu dra­ma­tycz­ne­go, ale two­rzo­na na żywo w obec­no­ści wi­dzów;
2. w ję­zy­koz­naw­stwie: wy­ko­na­nie, re­a­li­za­cja wy­po­wie­dzi ję­zy­ko­wej; per­for­man­cja


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) szt. forma przed­sta­wie­nia, sy­tu­a­cja ar­ty­stycz­na, któ­rej przed­mio­tem i pod­mio­tem jest obec­ność ar­ty­sty w okre­ślo­nym kon­tek­ście czasu, prze­strze­ni i włas­nych ogra­ni­czeń;

Wiktionary

Per­for­man­ce, per­for­mans (z ang. "per­for­man­ce" „przed­sta­wie­nie”, „wy­ko­na­nie”) – sy­tu­a­cja ar­ty­stycz­na, któ­rej przed­mio­tem i pod­mio­tem jest obec­ność ar­ty­sty w okre­ślo­nym kon­tek­ście czasu, prze­strze­ni i włas­nych ogra­ni­czeń.

Ar­ty­sta wy­stę­pu­ją­cy przed pu­blicz­no­ścią jest za­rów­no twór­cą, jak i ma­te­rią sztu­ki. Ele­men­tem per­for­man­su może być wła­ści­wie każdy przed­miot, po­ję­cie, obiekt lub temat wska­za­ny czy za­su­ge­ro­wa­ny przez ar­ty­stę w trak­cie wy­stą­pie­nia, a nawet ciało ar­ty­sty.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. performans m., performer m., performerka ż., performatywność ż., performancja ż., performowanie n.

 czas. performować ndk.

 przym. performerski, performansowy, performatywny, performancyjny

 przysł. performatywnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) performans

Wiktionary


performancja

w ję­zy­koz­naw­stwie: wy­ko­na­nie, re­a­li­za­cja wy­po­wie­dzi ję­zy­ko­wej; per­for­man­ce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jęz. rze­czy­wi­ste po­słu­gi­wa­nie się ję­zy­kiem, w odróż­nie­niu od zna­jo­mo­ści ję­zy­ka;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. performowanie n.

 czas. performować ndk.

 przym. performancyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wykonanie

Wiktionary


performans

forma wi­do­wi­ska te­a­tral­ne­go bez usta­lo­ne­go tek­stu dra­ma­tycz­ne­go, ale two­rzo­na na żywo w obec­no­ści wi­dzów; per­for­mens, per­for­man­ce


SJP.pl


performatyczka

spe­cja­list­ka w dzie­dzi­nie nauki o per­for­man­sie


SJP.pl


performatyczny

→ per­for­ma­ty­ka


SJP.pl

Patrz:

performatyka

performatyk

nauka o per­for­man­sie


SJP.pl


performatyka

nauka o per­for­man­sie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauka o ar­ty­stycz­nych, ry­tu­al­nych, za­ba­wo­wych i co­dzien­nych za­cho­wa­niach ludzi

Wiktionary

Per­for­ma­ty­ka – nauka o per­for­man­sie. Jako dy­scy­pli­na aka­de­mic­ka za przed­miot badań bie­rze za­cho­wa­nie. Per­for­ma­ty­cy, wy­ko­rzy­stu­jąc ma­te­riał ar­chi­wal­ny, czyli książ­ki, fo­to­gra­fie, na­gra­nia video, ale też np. świa­dect­wa ar­che­o­lo­gicz­ne, sta­ra­ją się opi­sać to co robią lu­dzie w okre­ślo­nych sy­tu­a­cjach. Przed­mio­tem per­for­ma­ty­ki jest więc nie tylko spek­takl-per­for­mans, ale także nasze za­cho­wa­nia co­dzien­ne, ry­tu­al­ne, za­ba­wo­we itd.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po zdo­by­ciu li­cen­cja­tu i ma­gi­ste­rium w dzie­dzi­nie ko­mu­ni­ka­cji spo­łecz­nej i per­for­ma­ty­ki na Uni­wer­sy­te­cie Ka­ro­li­ny Pół­noc­nej w Cha­pel Hill pra­co­wa­ła w te­a­trze, nad pro­duk­cją gier wideo i w oś­wia­cie.

Wiktionary


performatyw

w te­o­rii ję­zy­ka: akt mowy bę­dą­cy jed­no­cze­śnie dzia­ła­niem; wy­po­wiedź per­for­ma­tyw­na


SJP.pl


performatywnie

→ per­for­ma­tyw­ny


SJP.pl

Patrz:

performatywny

performatywność

→ per­for­ma­tyw­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest per­for­ma­tyw­ne; cecha tych, któ­rzy są per­for­ma­tyw­ni

Wiktionary

Patrz:

performatywny

Powiązane:

 rzecz. performance m., performer m., performerka ż., performatyw m.

 przym. performatywny, performerski, performansowy, performance’owy

 przysł. performatywnie, performersko

Wiktionary


performatywny

1. two­rzo­ny na oczach wi­dzów;
2. bę­dą­cy tylko ele­men­tem for­mal­nym, a nie re­al­ną wy­po­wie­dzią


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) teatr. taki, który jest two­rzo­ny na oczach wi­dzów

 (1.2) filoz. bę­dą­cy tylko ele­men­tem for­mal­nym, nie bę­dą­cy re­al­ną wy­po­wie­dzią

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. performance m., performer m., performerka ż., performatywność ż., performatyw m.

 przym. performerski, performansowy, performance’owy

 przysł. performatywnie, performersko

Wiktionary


performens

rzad­ko: forma wi­do­wi­ska te­a­tral­ne­go bez usta­lo­ne­go tek­stu dra­ma­tycz­ne­go, ale two­rzo­na na żywo w obec­no­ści wi­dzów; per­for­mans, per­for­man­ce


SJP.pl


performer

aktor gra­ją­cy w per­for­man­ce'ach (wi­do­wi­skach te­a­tral­nych bez usta­lo­ne­go tek­stu dra­ma­tycz­ne­go, ale two­rzo­nych na żywo w obec­no­ści wi­dzów); per­for­mers


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) szt. ar­ty­sta per­for­man­ce'u lub ja­kiejś sztu­ki pa­ra­te­a­tral­nej

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɛrˈfɔrmɛr, AS: performer

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. performatywność ż.

 przym. performatywny

Wiktionary


performerka

ak­tor­ka gra­ją­ca w per­for­man­ce'ach (wi­do­wi­skach te­a­tral­nych bez usta­lo­ne­go tek­stu dra­ma­tycz­ne­go, ale two­rzo­nych na żywo w obec­no­ści wi­dzów)


SJP.pl


performers

aktor gra­ją­cy w per­for­man­ce'ach (wi­do­wi­skach te­a­tral­nych bez usta­lo­ne­go tek­stu dra­ma­tycz­ne­go, ale two­rzo­nych na żywo w obec­no­ści wi­dzów); per­for­mer


SJP.pl


performerski

→ per­for­mer


SJP.pl

Patrz:

performer

performing

two­rze­nie na żywo ja­kie­goś przed­sta­wie­nia, wy­stę­pu


SJP.pl


performować

po­tocz­nie: wy­ko­ny­wać per­for­man­ce


SJP.pl


perforowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|per­fo­ro­wać.

Wiktionary

Per­fo­ro­wa­nie ("per­fo­ro­wać")- czyn­ność in­tro­li­ga­tor­ska, po­le­ga­ją­ca na wy­ci­na­niu ot­wo­rów z ar­ku­sza (lub stosu ar­ku­szy) pa­pie­ru, kar­to­nu, tek­tu­ry lub in­ne­go po­dob­ne­go po­dło­ża, po­żą­da­ne­go kształ­tu wy­ro­bu pa­pier­ni­cze­go lub po­li­gra­ficz­ne­go. Do per­fo­ro­wa­nia używa się wy­kroj­ni­ków, pra­cu­ją­cych na ma­szy­nie sztan­cu­ją­cej.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. nieperforowanie n., perforacja ż., perforator mrz.

 czas. perforować ndk.

Wiktionary


perforowany

prze­bi­jać, wy­ci­nać, wy­tła­czać ot­wo­ry w pa­pie­rze, ta­śmach fil­mo­wych, pły­tach, skó­rze itp.; dziur­ko­wać


SJP.pl


perforować

prze­bi­jać, wy­ci­nać, wy­tła­czać ot­wo­ry w pa­pie­rze, ta­śmach fil­mo­wych, pły­tach, skó­rze itp.; dziur­ko­wać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. sper­fo­ro­wać)

 (1.1) dziu­ra­wić po­wierzch­nię, robić w niej ot­wo­ry; robić per­fo­ra­cję

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W przy­pad­ku sil­ne­go urazu klat­ki pier­sio­wej, na przy­kład w re­zul­ta­cie wy­pad­ku ko­mu­ni­ka­cyj­ne­go, zła­ma­ne żebro może per­fo­ro­wać płuco.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. perforator mrz., perforowanie n., perforacja ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dziurkować, dziurawić, przebijać

Wiktionary


perfum

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Wiel­ko­pol­ska. per­fu­my

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Chcę wy­pró­bo­wać na sobie ten nowy per­fum.

Wiktionary


perfuma

daw­niej o per­fu­mach, szcze­gól­nie tych dro­gich lub rzad­kich, trud­no do­stęp­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) w lp. daw. lub gwara. per­fu­my

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wbi­ja­łam w łeb, / jak dziec­ku, / po rusku, po nie­miec­ku: / nie na to jest per­fu­ma, / byś ją pił, pił, pił.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɛrˈfũma, AS: perfũma

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. perfumy nmos., perfumeria ż., perfumowanie n., perfumiarstwo n., perfumiarz m., fuma ż., fumarium n., wyperfumowanie n.

 czas. perfumować ndk., wyperfumować dk.

 przym. perfumeryjny

Wiktionary


perfumeria

sklep z per­fu­ma­mi i kos­me­ty­ka­mi lub za­kład, po­mie­szcze­nie, w któ­rym te pro­duk­ty są pro­du­ko­wa­ne lub prze­cho­wy­wa­ne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hand. sklep sprze­da­ją­cy per­fu­my i czę­sto rów­nież inne kos­me­ty­ki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɛrfũˈmɛrʲja, AS: perfũmerʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. perfuma ż., wyperfumowanie n., perfumy lm., perfumowanie n., perfumiarstwo n., perfumiarz m.

 przym. perfumeryjny

 czas. perfumować, wyperfumować

Wiktionary


perfumeryjny

od­no­szą­cy się do per­fum i per­fu­me­rii, zwią­za­ny z pro­ce­sem pro­duk­cji per­fum (np. prze­mysł per­fu­me­ryj­ny)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z per­fu­ma­mi lub per­fu­me­rią

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Otóż za­pa­chy na­tu­ral­ne by­najm­niej nie wy­czer­pu­ją pro­gra­mu no­wo­czes­nych la­bo­ra­to­riów per­fu­me­ryj­nych. Po­zo­sta­je bo­wiem roz­le­gła, prze­bo­ga­ta dzie­dzi­na che­mii syn­te­tycz­nej, bez któ­rej prze­mysł per­fu­me­ryj­ny nie mógł­by nigdy ist­nieć (…)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. perfuma ż., perfumy nmos. lm., perfumowanie n., perfumeria ż., wyperfumowanie n.

 czas. perfumować ndk.

Wiktionary


perfumetka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) per­fu­my w mi­nia­tu­ro­wym opa­ko­wa­niu

Wiktionary


perfumiarka

→ per­fu­miarz


SJP.pl

Patrz:

perfumiarz

perfumiarski

→ per­fu­miarz, → per­fu­miar­stwo


SJP.pl

Patrz:

perfumiarz, → perfumiarstwo

perfumiarstwo

po­tocz­nie o pro­ce­sie pro­duk­cji i sprze­da­ży per­fum lum ja­kimś innym przed­sięw­zię­ciu zwią­za­nym z per­fu­ma­mi


SJP.pl


perfumiarz

wyt­wór­ca per­fum


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba zaj­mu­ją­ca się two­rze­niem kom­po­zy­cji za­pa­cho­wych uży­wa­nych w per­fu­mach czy kos­me­ty­kach, kom­po­zy­tor za­pa­cho­wy;

Wiktionary

Per­fu­miarz – twór­ca kom­po­zy­cji za­pa­cho­wych, re­cep­tur sto­so­wa­nych np. przy wyt­wa­rza­niu per­fum lub per­fu­mo­wa­nych kos­me­ty­ków.

Naz­wi­ska per­fu­mia­rzy rzad­ko znane są szer­sze­mu gronu. Zwy­kle pro­mo­wa­ne są tylko nazwy hand­lo­we za­pa­chów – per­fum i wód to­a­le­to­wych oraz nazwy i znaki to­wa­ro­we pro­du­ku­ją­cych je firm.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) – Je­dy­ną osobą zdol­ną stwo­rzyć kom­po­zy­cję za­pa­cho­wą jest per­fu­miarz w bran­ży zwany Nosem – ob­ja­śnia pani w bia­łym la­bo­ra­to­ryj­nym kitlu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. perfumy nmos., perfumeria ż., perfuma ż.,

:: fż. perfumiarka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kompozytor zapachowy, kompozytor zapachów, środ. nos

Wiktionary


perfumowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­przy­miot­ni­ko­wy od|per­fu­mo­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. perfumować ndk.

 rzecz. perfumeria ż., perfumy nmos., wyperfumowanie n., perfuma ż.

 przym. perfumeryjny

Wiktionary


perfumować

per­fu­mo­wać (się): uży­wać per­fum, na­cie­rać (się) lub opry­ski­wać, skra­piać (się) per­fu­ma­mi


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) skra­piać per­fu­ma­mi, apli­ko­wać per­fu­my

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny per­fu­mo­wać się

 (2.1) apli­ko­wać per­fu­my na sie­bie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. perfuma ż., perfumy nmos. lm., perfumowanie n., perfumeria ż., wyperfumowanie n., perfumowanie n.

 przym. perfumeryjny

Wiktionary


perfumowy

→ per­fu­my; per­fu­miar­ski


SJP.pl


perfumy

kos­me­tyk w pły­nie dla ko­biet i męż­czyzn, za­wie­ra­ją­cy kom­po­zy­cję od­po­wied­nio do­bra­nych sub­stan­cji za­pa­cho­wych - na­tu­ral­nych bądź sztucz­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) kos­met. rozt­wór al­ko­ho­lo­wy od­po­wied­nio do­bra­nych sub­stan­cji za­pa­cho­wych, sto­so­wa­ny jako kos­me­tyk

 (1.2) środ. kos­met. wyrób per­fu­me­ryj­ny za­wie­ra­ją­cy od 10 do 20% kom­po­zy­cji za­pa­cho­wej

Wiktionary

Per­fu­my (od par fumée „przez dym”) – łącz­na nazwa kos­me­ty­ków, któ­rych je­dy­nym za­da­niem jest na­da­wa­nie róż­nym obiek­tom (zwy­kle ciału czło­wie­ka) przy­jem­ne­go i długo utrzy­mu­ją­ce­go się za­pa­chu. Z de­fi­ni­cji tej wy­łą­czo­ne są wszyst­kie pro­duk­ty, któ­rych apli­ka­cja wy­ma­ga uży­cia gazów pęd­nych (m.in. de­zo­do­rant).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Cały ob­szar Wysp Ka­na­ryj­skich to stre­fa wol­noc­ło­wa, nie ma więc sensu od­kła­dać za­ku­pów per­fum czy al­ko­ho­li na ostat­nią chwi­lę przed od­lo­tem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɛrˈfũmɨ, AS: perfũmy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. perfumeria ż., perfumowanie n., perfumiarstwo n., perfumiarz m., fuma ż., fumarium n., wyperfumowanie n., perfuma ż.

 czas. perfumować ndk., wyperfumować dk.

 przym. perfumeryjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zapach, pachnidło; daw. dziś gwara. perfuma; stpol. wódka

Wiktionary


perfundować

wy­ko­ny­wać per­fuz­ję (za­bieg, któ­re­go celem jest wy­wo­ła­nie sztucz­ne­go obie­gu krwi lub in­ne­go płynu ustro­jo­we­go w wy­i­zo­lo­wa­nym na­rzą­dzie albo tkan­ce)


SJP.pl


perfuzja

za­bieg, któ­re­go celem jest wy­wo­ła­nie sztucz­ne­go obie­gu krwi lub in­ne­go płynu ustro­jo­we­go w wy­i­zo­lo­wa­nym na­rzą­dzie albo tkan­ce


SJP.pl

Per­fuz­ja – prze­pływ płynu ustro­jo­we­go (naj­czę­ściej krwi) przez tkan­kę lub na­rząd. Per­fuz­ja krwi przez na­rząd zwy­kle okre­śla­na jest jako pro­cent po­jem­no­ści mi­nu­to­wej serca i za­le­ży m.in. od:

Per­fuz­ja może być okre­śla­na jako ilo­raz prze­pły­wu i masy:

Wiel­kość prze­pły­wu krwi jest za­leż­na od oporu na­czy­nio­we­go, który jest od­wrot­nie pro­por­cjo­nal­ny do pro­mie­nia na­czy­nia krwio­no­śne­go pod­nie­sio­ne­go do czwar­tej po­tę­gi zgod­nie z pra­wem Ha­ge­na-Po­i­se­u­il­le’a.

Wikipedia


perfuzjonista

spe­cja­li­sta ob­słu­gu­ją­cy płu­co­ser­ce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) med. spe­cja­li­sta me­dycz­ny ob­słu­gu­ją­cy płu­co­ser­ce pod­czas za­bie­gu chi­rur­gicz­ne­go;

Wiktionary

Per­fuz­jo­ni­sta – ter­min me­dycz­ny okre­śla­ją­cy spe­cja­li­stę ob­słu­gu­ją­ce­go płu­co­ser­ce, który pod­czas za­bie­gu w krą­że­niu po­za­u­stro­jo­wym na­dzo­ru­je w spo­sób ści­śle sko­or­dy­no­wa­ny z dzia­ła­nia­mi ope­ra­to­ra pra­wi­dło­wą pracę płu­co­ser­ca.

Per­fuz­jo­ni­ści są nie­zbęd­ny­mi człon­ka­mi ze­spo­łu chi­rur­gii ser­co­wo-na­czy­nio­wej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W ciągu dwóch lat współ­pra­cy kli­ni­ki z lwow­skim Uni­wer­sy­te­tem Me­dycz­nym, przez kra­kow­ską pla­ców­ka­a­ców­kę prze­wi­nę­ło się już kil­ku­na­stu ukra­iń­skich kar­dio­chi­rur­gów, kar­dio­lo­gów, per­fuz­jo­ni­stów i pie­lę­gnia­rek ze Lwowa, Łucka i Łu­gań­ska.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. perfuzja ż.

:: fż. perfuzjonistka

Wiktionary


perfuzyjny

→ per­fuz­ja


SJP.pl

Patrz:

perfuzja

pergameska

dawny ta­niec wło­ski o żywym tem­pie, roz­po­wszech­nio­ny w Eu­ro­pie w okre­sie odro­dze­nia; ber­ga­ma­ska


SJP.pl


pergameński

przy­miot­nik od: Per­ga­mon (mia­sto sta­ro­żyt­ne, ruiny tego mia­sta)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Per­ga­mo­nem, do­ty­czą­cy Per­ga­mo­nu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pergamon mrz., Pergamończyk mos., pergamończyk mos.

 przym. pergamoński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pergamoński

Wiktionary


pergamin

cien­ka, od­po­wied­nio przy­go­to­wa­na skóra, uży­wa­na daw­niej do pi­sa­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pa­pier nie­prze­pu­szcza­ją­cy wil­go­ci ani tłu­szczu

 (1.2) nie­gar­bo­wa­na, cien­ka, od­po­wied­nio przy­go­to­wa­na skóra owcza, cie­lę­ca lub ośla, przez­na­czo­na do pi­sa­nia lub ma­lo­wa­nia;

 (1.3) do­ku­ment za­pi­sa­ny na per­ga­mi­nie (1.2)

Wiktionary

Per­ga­min – ma­te­riał pi­śmien­ni­czy wy­ra­bia­ny ze skór zwie­rzę­cych. Jako po­dło­że do pi­sa­nia wy­parł roz­po­wszech­nio­ny wcze­śniej pa­pi­rus sto­so­wa­ny w sta­ro­żyt­no­ści i był głów­nym ma­te­ria­łem pi­sar­skim w Eu­ro­pie i na Bli­skim Wscho­dzie przez cały okres śred­nio­wie­cza, zanim zo­stał sku­tecz­nie wy­par­ty przez pa­pier. Uży­wa­no go rów­nież jako ma­te­ria­łu po­kry­cio­we­go do opraw ksią­żek; to rów­nież po­tocz­na nazwa pa­pie­ru per­ga­mi­no­we­go.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. pergaminnictwo n., pergaminacja ż., pergaminnik mos.

 przym. pergaminowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) papier pergaminowy

Wiktionary


pergaminiarka

ma­szy­na do per­ga­mi­na­cji


SJP.pl


pergaminnictwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) rzem. wyt­wa­rza­nie per­ga­mi­nu;

Wiktionary

Per­ga­min­nict­wo – rze­mio­sło zaj­mu­ją­ce się wy­ra­bia­niem per­ga­mi­nów ze skór ba­ra­nich, koź­lich lub cie­lę­cych.

Skórę wap­nio­no, oczy­szcza­no po­wierzch­nie lica i miz­dry do wy­so­kie­go stop­nia gład­ko­ści i wy­po­le­ro­wa­nia. Skórę oczy­szczo­ną z miz­dry i wło­sów roz­cią­ga­no na ra­mach i wcie­ra­no w nią kredę, szli­fu­jąc pu­mek­sem. W XIV-XV w. per­ga­min­nict­wo ustę­po­wa­ło miej­sca pa­pier­nict­wu. Od­no­to­wa­nym w źró­dłach per­ga­min­ni­kiem był wroc­ła­wia­nin ży­dow­skie­go po­cho­dze­nia, Nic­kel Hanke.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W XIV-XV w. per­ga­min­nict­wo ustę­po­wa­ło miej­sca pa­pier­nict­wu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pergamin mrz., pergaminnik mos.

Wiktionary


pergaminnik

rze­mieśl­nik wy­ra­bia­ją­cy per­ga­min


SJP.pl


pergaminowaty

przy­po­mi­na­ją­cy wy­glą­dem per­ga­min


SJP.pl


pergaminowy

→ per­ga­min


SJP.pl

Patrz:

pergamin

pergamon

1. pań­stwo hel­le­ni­stycz­ne w Azji Mniej­szej; Kró­le­stwo Per­ga­moń­skie;
2. mia­sto w sta­ro­żyt­nej Myzji, sto­li­ca Kró­le­stwa Per­ga­moń­skie­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. sta­ro­żyt­ne mia­sto w Myzji, w Azji Mniej­szej, sto­li­ca pań­stwa per­ga­moń­skie­go;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Per­ga­mon – mia­sto, sto­li­ca per­ga­meń­skie­go pań­stwa
  • Per­ga­mon – pań­stwo hel­le­ni­stycz­ne w Azji Mniej­szej
  • Mu­ze­um Per­ga­moń­skie – Per­ga­mon­mu­se­um, mu­ze­um w Ber­li­nie
  • per­ga­meń­ski oł­tarz (Wiel­ki Oł­tarz Zeusa) – oł­tarz wznie­sio­ny w Per­ga­mo­nie, poś­wię­co­ny Ze­u­so­wi

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. pergamończyk mos., pergameńczyk mos.

 przym. pergamoński, pergameński

Wiktionary


pergamoński

→ Per­ga­mon


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Per­ga­mo­nem, do­ty­czą­cy Per­ga­mo­nu

Wiktionary

Patrz:

Pergamon

Powiązane:

 rzecz. Pergamon mrz., Pergamończyk mos., pergamończyk mos.

 przym. pergameński

Wiktionary


perge

Perge (gr. Πέργη) – naj­waż­niej­sze z miast sta­ro­żyt­nej Pam­fi­lii.

We­dług prze­ka­zu za­ło­żo­ne w XIII wieku p.n.e. przez Mop­so­sa i Kal­cha­sa zna­nych z wojny tro­jań­skiej. W IV wieku p.n.e. po­dróż­nik Sky­laks od­no­to­wał ist­nie­nie mia­sta nad brze­giem rzeki Ke­stros (dzis.

Wikipedia


pergola

bu­dow­la ogro­do­wa skła­da­ją­ca się z jed­ne­go lub dwóch rzę­dów słu­pów pod­trzy­mu­ją­cych po­zio­mą kratę ople­cio­ną pną­cy­mi ro­śli­na­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ar­chit. ogrod. bu­dow­la ogro­do­wa w po­sta­ci dwóch rzę­dów pod­pór i umie­szczo­nej na nich po­zio­mej ażu­ro­wej kon­struk­cji, po któ­rej pną się ro­śli­ny;

Wiktionary

Per­go­la – bu­dow­la ogro­do­wa w po­sta­ci za­cie­nio­nej alei lub ele­ment bu­dyn­ku w ar­chi­tek­tu­rze. Skła­da się z dwóch rzę­dów pod­pór (słup­ków) i uło­żo­nej na nich lek­kiej kra­tow­ni­cy lub ukła­du belek pod­trzy­mu­ją­cych ro­śli­ny, naj­czę­ściej pnące.

Per­go­lę sto­so­wa­no w ar­chi­tek­tu­rze ogro­do­wej od cza­sów śred­nio­wie­cza.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pɛrˈɡɔla, AS: pergola

Wiktionary


pergolowy

→ per­go­la


SJP.pl

Patrz:

pergola

perhydrol

nazwa tech­nicz­na trzy­dzie­sto­pro­cen­to­we­go rozt­wo­ru wod­ne­go nadt­len­ku wo­do­ru


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. sil­nie ut­le­nia­ją­cy, 30-pro­cen­to­wy rozt­wór wodny nadt­len­ku wo­do­ru;

Wiktionary

Per­hy­drol – ok. 30% rozt­wór nadt­len­ku wo­do­ru (#PATRZ) w wo­dzie. Be­zbarw­na, bez­won­na ciecz o wła­ści­wo­ściach żrą­cych wobec tka­nek ży­wych. Na skó­rze po­zo­sta­wia mart­wi­cze białe plamy.

Per­hy­drol jest sto­so­wa­ny jako silny śro­dek ut­le­nia­ją­cy w prze­my­śle che­micz­nym.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pɛrˈxɨdrɔl, AS: perχydrol

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. hydrat m., hydronetka ż., hydra ż., hydraulika ż., hydraulik m.

 przym. perhydrolowy

Wiktionary


perhydrolowy

przy­miot­nik

 (1.1) przym. od per­hy­drol

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɛrxɨdrɔˈlɔvɨ, AS: perχydrolovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. perhydrol

Wiktionary


peri

1. nad­przy­ro­dzo­na isto­ta płci mę­skiej lub żeń­skiej, ut­wo­rzo­na z ognia, wy­stę­pu­ją­ca w per­skiej twór­czo­ści lu­do­wej;
2. prze­no­śnie: pię­kna, pełna wdzię­ku dziew­czy­na


SJP.pl

Peri – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Kor­sy­ka, w de­par­ta­men­cie Kor­sy­ka Po­łud­nio­wa.

We­dług da­nych na rok 1999 gminę za­miesz­ki­wa­ły 1140 osoby, a gę­stość za­lud­nie­nia wy­no­si­ła 48 osób/km².

Wikipedia


peri-

temat sło­wot­wór­czy

 (1.1) pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych wska­zu­ją­cy na ob­szar lub te­ma­ty­kę wokół tego, co okre­śla drugi człon zło­że­nia

Wiktionary

Powiązane:

 temsłow. pery-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pery-, około-

Wiktionary


periakt

w daw­nych te­a­trach grec­kich: de­ko­ra­cja w po­sta­ci gra­nia­sto­słu­pa o pod­sta­wie trój­ką­ta


SJP.pl


periaktoi

sy­stem obro­to­wy gra­nia­sto­słu­pów, słu­żą­cy do szyb­kiej zmia­ny de­ko­ra­cji, sto­so­wa­ny w te­a­trach an­tycz­nych, póź­niej za­stą­pio­ny przez ku­li­sy; pe­riak­ty, te­la­ri


SJP.pl


periakty

sy­stem obro­to­wy gra­nia­sto­słu­pów, słu­żą­cy do szyb­kiej zmia­ny de­ko­ra­cji, sto­so­wa­ny w te­a­trach an­tycz­nych, póź­niej za­stą­pio­ny przez ku­li­sy; pe­riak­toi, te­la­ri


SJP.pl

Pe­riak­ty – de­ko­ra­cje w for­mie gra­nia­sto­słu­pa o pod­sta­wie trój­ką­ta. Na ścia­nach bryły umie­szcza­no inne de­ko­ra­cje. Przez obrót do­o­ko­ła osi moż­li­wa była szyb­ka zmia­na tła roz­gry­wa­ne­go dra­ma­tu (ko­me­dii, tra­ge­dii). Sto­so­wa­ne były w te­a­trach grec­kich okre­su hel­le­ni­stycz­ne­go.

Wikipedia


periastron

punkt or­bi­ty oko­łog­wia­zdo­wej ciała nie­bie­skie­go po­ło­żo­ny naj­bli­żej gwia­zdy obie­ga­nej; pe­ry­a­stron


SJP.pl


pericykloida

krzy­wa pła­ska za­kre­śla­na przez któ­ryś z punk­tów ob­wo­du koła ru­cho­me­go, to­czą­ce­go się po kole sta­łym, znaj­du­ją­cym się wew­nątrz koła ru­cho­me­go


SJP.pl


periegeta

autor prze­wod­ni­ka kra­joz­naw­cze­go, zwła­szcza sta­ro­żyt­ne­go, uwz­ględ­nia­ją­ce­go szcze­gól­ne pom­ni­ki sztu­ki


SJP.pl


periegeza

prze­wod­nik kra­joz­naw­czy z sy­ste­ma­tycz­nym opi­sem cha­rak­te­ry­stycz­nych obiek­tów danej kra­i­ny, szcze­gól­nie pom­ni­ków sztu­ki


SJP.pl


perigeum

punkt na or­bi­cie ciała nie­bie­skie­go okrą­ża­ją­ce­go Zie­mię, w któ­rym jest ono naj­bli­żej Ziemi; pe­ry­ge­um (czę­ściej)


SJP.pl


perigordzki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Périgordem, do­ty­czą­cy Périgordu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Périgord mrz.

Wiktionary


perihelium

punkt na or­bi­cie ciała nie­bie­skie­go, w któ­rym jest ono naj­bli­żej Słoń­ca; pe­ry­he­lium (czę­ściej)


SJP.pl


perikardiocenteza

na­kłu­cie worka osier­dzio­we­go


SJP.pl

Pe­ri­kar­dio­cen­te­za – za­bieg ma­ją­cy na celu ewa­ku­a­cję płynu znaj­du­ją­ce­go się w worku osier­dzio­wym po­przez jego na­kłu­cie i od­bar­cze­nie, a przez to ob­ni­że­nie ci­śnie­nia osier­dzio­we­go. Pe­ri­kar­dio­cen­te­za jest za­bie­giem ra­tu­ją­cym życie pa­cjen­tom z tam­po­na­dą serca. Je­dy­nym wy­jąt­kiem jest tam­po­na­da spo­wo­do­wa­na roz­war­stwie­niem aorty, w któ­rej pe­ri­kar­dio­cen­te­za jest prze­ciww­ska­za­na, a ko­niecz­na jest pilna in­ter­wen­cja kar­dio­chi­rur­gicz­na.

Wikipedia


perikarion

część ne­u­ro­nu ota­cza­ją­ca jądro ko­mór­ko­we wraz z ją­der­kiem; ne­u­ro­cyt


SJP.pl

Pe­ri­ka­rion (pe­ry­ca­ry­on), ina­czej ciało ko­mór­ki ner­wo­wej, soma lub ne­u­ro­cyt – część ne­u­ro­nu ota­cza­ją­ca jądro ko­mór­ko­we wraz z ją­der­kiem (rza­dziej dwa jądra lub wię­cej).

Wikipedia


perilartyna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spoż. pół­syn­te­tycz­ny sło­dzik po­cho­dze­nia na­tu­ral­ne­go uzy­ski­wa­ny z ro­ślin ro­dza­ju Pe­ril­la

Wiktionary

Pe­ri­lar­ty­na – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy ok­sy­mów. Jest po­chod­ną enan­cjo­me­ru ("S")-(−) mo­no­cy­klicz­ne­go mo­no­ter­pe­no­i­do­we­go al­de­hy­du. Jest to jedna z naj­słod­szych sub­stan­cji na­tu­ral­nych. W po­sta­ci tzw. cukru pe­ri­la zna­la­zła za­sto­so­wa­nie jako sło­dzik, któ­re­go słod­kość oce­nia się na około 2000 razy więk­szą od słod­ko­ści cu­kro­zy.

Wikipedia


perilla

olej po­zy­ski­wa­ny z owo­ców pach­not­ki upraw­nej (jed­no­rocz­nej ro­śli­ny ole­i­stej z ro­dzi­ny war­go­wych), wy­ko­rzy­sty­wa­ny naj­czę­ściej jako smar


SJP.pl


perillus

owad z ro­dzi­ny tar­czów­ko­wa­tych; zbro­jec dwu­pla­my


SJP.pl


perimenopauza

okres oko­ło­me­no­pa­u­zal­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fizj. med. kil­ku­let­ni okres przej­ścio­wy po­prze­dza­ją­cy me­no­pa­u­zę

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. menopauza ż.

Wiktionary


perimetrium

otrzew­na ma­ci­cy, zew­nętrz­na błona su­ro­wi­cza okry­wa­ją­ca dno i trzon ma­ci­cy


SJP.pl


perinatalny

do­ty­czą­cy no­wo­rod­ka, opie­ki nad no­wo­rod­kiem; no­wo­rod­ko­wy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) med. do­ty­czą­cy okre­su oko­ło­po­ro­do­we­go, zwią­za­ny z okre­sem oko­ło­po­ro­do­wym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W okre­sie pe­ri­na­tal­nym na­le­ży szcze­gól­ną tro­ską oto­czyć cię­żar­ną i jej dziec­ko.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) okołoporodowy

Wiktionary


perinatolog

spe­cja­li­sta zaj­mu­ją­cy się za­gad­nie­nia­mi zwią­za­ny­mi z pło­dem, fa­za­mi jego roz­wo­ju oraz ciążą i po­szcze­gól­ny­mi eta­pa­mi po­ro­du


SJP.pl


perinatologia

nauka zaj­mu­ją­ca się za­gad­nie­nia­mi zwią­za­ny­mi z pło­dem, fa­za­mi jego roz­wo­ju oraz ciążą i po­szcze­gól­ny­mi eta­pa­mi po­ro­du


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. dzie­dzi­na me­dy­cy­ny zaj­mu­ją­ca się scho­rze­nia­mi ko­bie­ty cię­żar­nej, płodu i no­wo­rod­ka

Wiktionary

Pe­ri­na­to­lo­gia (z gr. "perí" = "wokół", łac. "na­scor" = "ro­dzić się", gr. "lógos" = "nauka") – dzie­dzi­na me­dy­cy­ny zaj­mu­ją­ca się za­gad­nie­nia­mi z za­kre­su opie­ki pe­ri­na­tal­nej. Obej­mu­je ana­to­mię, fiz­jo­lo­gię i dia­gno­sty­kę scho­rzeń ko­bie­ty cię­żar­nej oraz płodu i no­wo­rod­ka.

Wikipedia


perintegracja

zja­wi­sko w ję­zy­koz­naw­stwie po­le­ga­ją­ce na prze­su­nię­ciu się gra­ni­cy mię­dzy mor­fe­ma­mi (czę­ścia­mi wy­ra­zu) w wy­ra­zie


SJP.pl

Pe­rin­te­gra­cja (ab­sorp­cja mor­fo­lo­gicz­na) - zja­wi­sko ję­zy­ko­we po­le­ga­ją­ce prze­su­nię­ciu gra­ni­cy mię­dzy dwoma mor­fe­ma­mi, co skut­ku­je nowym po­dzia­łem na mor­fe­my, który jest od­mien­ny od po­przed­nie­go, uwa­run­ko­wa­ne­go hi­sto­rycz­nie.

Wikipedia


perintegracyjny

od­no­szą­cy się do pe­rin­te­gra­cji (prze­su­nię­cia się gra­ni­cy mię­dzy czę­ścia­mi wy­ra­zu w tym wy­ra­zie)


SJP.pl


period

faza cyklu mie­siącz­ko­we­go doj­rza­łych płcio­wo ko­biet (wy­da­la­nie krwi i śluzu z ma­ci­cy wy­ni­ka­ją­ce ze złu­szcza­nia się war­stwy ślu­zo­wej błony); men­stru­a­cja, mie­siącz­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) rzad. fizj. okre­so­we fiz­jo­lo­gicz­ne krwa­wie­nie z ma­ci­cy, zaz­wy­czaj co czte­ry ty­god­nie

Wiktionary

. (alt. nazwa: Pe­riod) – szó­sty album stu­dyj­ny ame­ry­kań­skiej pio­sen­kar­ki Keshy, wy­da­ny 4 lipca 2025 roku, na­kła­dem włas­nej wyt­wór­ni ar­tyst­ki, Kesha Re­cords. Jest to jej pier­wszy pro­jekt od czasu jej odej­ścia z wyt­wór­ni RCA i Ke­mo­sa­be Re­cords. Aby pro­mo­wać album, Kesha wy­ru­szy­ła w trasę kon­cer­to­wą the Tits Out Tour.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Oka­za­ło się, że ta ko­bie­ta ostat­ni raz miała per­jod w sie­dem­na­stym roku życia, przed za­mąż­pój­ściem: od tego czasu, dwa­dzie­ścia razy ro­dzi­ła i ro­ni­ła bez przer­wy…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɛrʲjɔt, AS: perʹi ̯ot

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. periodyk m., periodyczność ż., periodyzacja ż., periodyzowanie n.

 czas. periodyzować ndk.

 przym. periodyczny, periodyzacyjny

 przysł. periodycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) okres, miesiączka; pot. eufem. ciotka, ciota; eufem. przest. kobieca przypadłość; eufem. trudne dni

Wiktionary


periodogram

Pe­rio­do­gram – ro­dzaj dy­skret­nej trans­for­ma­ty Fo­u­rie­ra. Po­ję­cia pe­rio­do­gra­mu praw­do­po­dob­nie po raz pier­wszy użył Art­hur Schu­ster w 1898, opie­ra­jąc się na pracy "Power Spec­tral Den­si­ty esti­ma­tion" (z ang. „esty­ma­cja wid­mo­wej gę­sto­ści mocy”) Fer­nan­da Schlind­we­i­na.

Wikipedia


periodontolog

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie pe­rio­don­to­lo­gii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) med. le­karz sto­ma­to­log zaj­mu­ją­cy się le­cze­niem cho­rób przy­zę­bia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) med. le­kar­ka spe­cja­list­ka pe­rio­don­to­lo­gii

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɛrʲjɔdɔ̃nˈtɔlɔk, AS: perʹi ̯odõntolok

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. periodontologia ż.

 przym. periodontologiczny

 przysł. periodontologicznie

Wiktionary


periodontologia

dzie­dzi­na sto­ma­to­lo­gii zaj­mu­ją­ca się cho­ro­ba­mi przy­zę­bia; pa­ro­don­to­lo­gia (daw­niej)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sto­mat. dzie­dzi­na sto­ma­to­lo­gii zaj­mu­ją­ca się le­cze­niem cho­rób przy­zę­bia

Wiktionary

Pe­rio­don­to­lo­gia, daw­niej: pa­ro­don­to­lo­gia, po­tocz­nie (ze wzglę­du na naj­częst­sze scho­rze­nie przy­zę­bia pa­ra­don­to­zę): pa­ra­don­to­lo­gia – nauka o apa­ra­cie za­wie­sze­nio­wym zęba, tj. przy­zę­biu. Jako dzie­dzi­na sto­ma­to­lo­gii zaj­mu­je się pro­fi­lak­ty­ką i le­cze­niem cho­rób przy­zę­bia i błony ślu­zo­wej jamy ust­nej.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. periodontolog mos./ż.

Wiktionary


periodontopatia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) za­pa­le­nie przy­zę­bia

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) paradentoza, paradontoza, parodontoza, przyzębica

Wiktionary


periodycznie

przy­słó­wek

 (1.1) książk. co jakiś czas

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) I można dodać, że po­win­na się od­by­wać pe­rio­dycz­nie, za­łóż­my, że raz na pół roku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. period m., periodyk mrz.

 przym. periodyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) neutr. okresowo, regularnie

Wiktionary


periodyczność

okre­so­wość, re­gu­lar­na pow­ta­rzal­ność


SJP.pl


periodyczny

pow­ta­rza­ją­cy się w okre­ślo­nych od­stę­pach czasu, wy­stę­pu­ją­cy re­gu­lar­nie co pe­wien czas (np. pe­rio­dycz­ne erup­cje wul­ka­nicz­ne); okre­so­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pow­ta­rza­ją­cy się re­gu­lar­nie co pe­wien czas

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. period mrz., periodyczność ż., periodyk mrz.

 przysł. periodycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cykliczny, okresowy

Wiktionary


periodyk

cza­so­pis­mo o cią­głej nu­me­ra­cji, po­ja­wia­ją­ce się w okre­ślo­nych od­stę­pach czasu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) cza­so­pis­mo o re­gu­lar­nej czę­stot­li­wo­ści uka­zy­wa­nia się;

Wiktionary

Pe­rio­dyk ( périodique) – cza­so­pis­mo o re­gu­lar­nej czę­stot­li­wo­ści uka­zy­wa­nia się (np. dzien­nik, ty­god­nik, mie­sięcz­nik, kwar­tal­nik, rocz­nik).

Pe­rio­dyk jest cza­so­pis­mem o sta­łej naz­wie i nu­me­ra­cji cią­głej.

Ze wzglę­du na to, że więk­szość cza­so­pism wy­da­wa­na jest re­gu­lar­nie, pe­rio­dyk jest po­tocz­nie sy­no­ni­mem cza­so­pis­ma.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) We­dług uka­zu­ją­ce­go się w Wa­szyng­to­nie pe­rio­dy­ku praw­ni­cze­go „Legal Times” pre­zy­den­to­stwo nie pod­ję­li je­szcze osta­tecz­nej de­cyz­ji o gór­nym li­mi­cie wy­so­ko­ści dat­ków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɛrʲˈjɔdɨk, AS: perʹi ̯odyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. period m., periodyczność ż., periodyzacja ż., periodyzowanie n.

 czas. periodyzować ndk.

 przym. periodyczny, periodyzacyjny

 przysł. periodycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) czasopismo

Wiktionary


periodykowy

cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pe­rio­dy­ku (cza­so­pis­ma o cią­głej nu­me­ra­cji, po­ja­wia­ją­ce­go się w okre­ślo­nych od­stę­pach czasu), od­no­szą­cy się do niego


SJP.pl


periodyzacja

po­dział na okre­sy, fazy, epoki itp.


SJP.pl

Pe­rio­dy­za­cja – umow­ny po­dział czasu na ery, epoki, wieki itp., sto­so­wa­ny w ge­o­lo­gii hi­sto­rycz­nej, hi­sto­rii, hi­sto­rii li­te­ra­tu­ry, hi­sto­rii sztu­ki. Po­cząt­ki i końce jed­no­stek pe­rio­dy­za­cji wyz­na­cza­ją zwy­kle wy­da­rze­nia uwa­ża­ne z ja­kie­goś po­wo­du za prze­ło­mo­we. Ist­nie­ją różne mo­de­le pe­rio­dy­za­cji, a i wśród po­dob­nych nie ma za­wsze zgody co do kon­kret­nych dat (np. za­koń­cze­nia śred­nio­wie­cza).

Wikipedia


periodyzacyjny

→ pe­rio­dy­za­cja


SJP.pl

Patrz:

periodyzacja

periodyzator

osoba, któ­rej do­ko­na­nia za­po­cząt­ko­wa­ły nowy okres w ja­kiejś dzie­dzi­nie lub ogól­nie w po­dzia­le czasu


SJP.pl


periodyzować

dzie­lić na okre­sy, ery lub two­rzyć, roz­dzie­lać fazy, etapy w ja­kimś pro­ce­sie lub dłuż­szym od­cin­ku czasu


SJP.pl


periojk

osoba peł­nią­ca służ­bę woj­sko­wą w sta­ro­żyt­nej Spar­cie, ale po­zba­wio­na wszel­kich praw po­li­tycz­nych


SJP.pl


periojkowie

lud­ność w sta­ro­żyt­nej Spar­cie peł­nią­ca służ­bę woj­sko­wą, po­zba­wio­na praw po­li­tycz­nych


SJP.pl

Pe­rioj­ko­wie (gr. "Περίοικοι, pe­rio­i­koi" – „ci, któ­rzy miesz­ka­ją wokół” lp. "Περίοικος" od "περί" «wokół» i "οἶκος" «dom, go­spo­dar­stwo») – część lud­no­ści Spar­ty, []. Pe­rioj­ko­wie byli po­zba­wie­ni praw po­li­tycz­nych, byli jed­nak nie­za­leż­ny­mi eko­no­micz­nie ludź­mi wol­ny­mi. Pe­rioj­ko­wie mieli obo­wiąz­ki woj­sko­we i uczest­ni­czy­li w wy­pra­wach wo­jen­nych wraz ze spar­tań­ski­mi ho­pli­ta­mi. W ofi­cjal­nych do­ku­men­tach spar­tia­tów oraz pe­rioj­ków okre­śla­no mia­nem La­ce­de­moń­czy­ków.

Wikipedia


periosteum

łącz­not­kan­ko­wa błona po­kry­wa­ją­ca kość; okost­na


SJP.pl


peripter

w ar­chi­tek­tu­rze an­tycz­nej: typ dużej świą­ty­ni z na­o­sem oto­czo­nym po­je­dyn­czą ko­lum­na­dą; pe­ryp­ter; pe­rip­te­ros


SJP.pl


peripteroid

bryła oto­czo­na sy­me­trycz­ny­mi wzglę­dem jej środ­ka ele­men­ta­mi, bę­dą­ca pod­sta­wo­wą kon­cep­cją ar­chi­tek­to­nicz­ną bu­dow­nict­wa sta­ro­żyt­nej Gre­cji i Rzymu


SJP.pl


peripteros

w ar­chi­tek­tu­rze an­tycz­nej: typ dużej świą­ty­ni z na­o­sem oto­czo­nym po­je­dyn­czą ko­lum­na­dą; pe­ryp­ter; pe­rip­ter


SJP.pl


periselenium

punkt na or­bi­cie ciała nie­bie­skie­go okrą­ża­ją­ce­go Księ­życ, w któ­rym jest ono naj­bli­żej Księ­ży­ca; pe­ry­se­le­nium (czę­ściej)


SJP.pl


perizonium

w iko­no­gra­fii chrze­ści­jań­skiej - opa­ska okry­wa­ją­ca bio­dra ukrzy­żo­wa­ne­go Je­zu­sa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) szt. rel. prze­pa­ska bio­dro­wa na wi­ze­run­kach ukrzy­żo­wa­ne­go Chry­stu­sa;

Wiktionary

Pe­ri­zo­nium (z περίζωμα, od περί, "peri" „wokół” i ζωμα, "zoma" „opa­ska, prze­pa­ska, pas”) – dra­po­wa­na opa­ska bio­der ukrzy­żo­wa­ne­go Je­zu­sa Chry­stu­sa; w iko­no­gra­fii czę­sto przyj­mu­ją­ca roz­ma­i­te formy.

W po­szcze­gól­nych okre­sach sztu­ki pe­ri­zo­nium jest od­mien­nie przed­sta­wia­ne: w sztu­ce ro­mań­skiej w for­mie sztyw­nych pio­no­wych fałd, wią­za­ne z przo­du, się­ga­ją­ce od pasa do kolan, w go­ty­ku fan­ta­zyj­nie dra­po­wa­ne i krót­sze, czę­sto z wę­złem prze­su­nię­tym na bok, od XVII wieku naj­czę­ściej pod­trzy­my­wa­ne sznu­rem oka­la­ją­cym bio­dra, wą­skie.

Wikipedia


perka

re­gio­nal­na nazwa ziem­nia­ka; pyrka, pera, pyra, kar­to­fel


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. ziem­niak

 (1.2) icht. zob. perka rdza­wa.

 (1.3) muz. pot. per­ku­sja

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) dos­ma­żył swo­ich perek i do­piekł kieł­ba­sy, a wy­ło­ży­wszy wszyst­ko na misę, po­sta­wił na stole.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pyra ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ziemniak, pyrka, pera, pyra, kartofel

Wiktionary


perkal

cien­kie płót­no słu­żą­ce do wy­ra­bia­nia bie­liz­ny i po­ście­li


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) włók. gęsta, lekka i trwa­ła tka­ni­na ba­weł­nia­na o ma­to­wej po­wierzch­ni, wy­ko­rzy­sty­wa­na głów­nie do po­ście­li i odzie­ży

Wiktionary

Per­kal (franc. "per­ca­le"), płót­no ba­weł­nia­ne – ro­dzaj ba­weł­nia­nej tka­ni­ny o splo­cie płó­cien­nym, daw­niej spro­wa­dza­na z Indii Wschod­nich, obec­nie pro­du­ko­wa­ne także w in­nych kra­jach świa­ta. Nić wy­ko­rzy­sty­wa­na do pro­duk­cji tka­ni­ny jest okrą­gła, a sama tka­ni­na – gład­ka i bar­dzo ści­sła.

Wikipedia


perkalik

ga­tu­nek per­ka­lu, zwy­kle dru­ko­wa­ne­go


SJP.pl


perkalikowy

1. wy­pro­du­ko­wa­ny, wy­ko­na­ny z per­ka­li­ku (ga­tun­ku cien­kie­go płót­na ba­weł­nia­ne­go), taki, w któ­rym użyto per­ka­lu (np. ma­te­riał per­ka­li­ko­wy);
2. w ko­lo­rze jas­no­po­ma­rań­czo­wym, kre­mo­wym


SJP.pl


perkalina

prze­wiew­na, lśnią­ca tka­ni­na ba­weł­nia­na, po prze­bar­wie­niu uży­wa­na na pod­szew­ki i po­ście­le


SJP.pl


perkalowy

wy­pro­du­ko­wa­ny, wy­ko­na­ny z per­ka­lu (cien­kie­go płót­na ba­weł­nia­ne­go), taki, w któ­rym wy­ko­rzy­sta­no per­kal (np. pod­szew­ka per­ka­lo­wa)


SJP.pl


perkaty

po­tocz­nie: po­dob­ny do ziem­nia­ka; za­o­krą­glo­ny


SJP.pl


perkins

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Per­kins – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Ge­or­gia, w hrab­stwie Jen­kins
  • Per­kins – miej­sco­wość w sta­nie Okla­ho­ma, w hrab­stwie Payne
  • Per­kins (ang. Per­kins Towns­hip) – gmina w sta­nie Ohio, w hrab­stwie Erie
  • hrab­stwo Per­kins (ang. Per­kins Co­un­ty) – w sta­nie Ne­bra­ska
  • hrab­stwo Per­kins (ang. Per­kins Co­un­ty) – w sta­nie Da­ko­ta Po­łud­nio­wa
  • Ant­ho­ny Per­kins – aktor
  • Carl Per­kins – muzyk, pio­sen­karz
  • Eli­za­beth Per­kins – ak­tor­ka
  • Jacob Per­kins – fizyk, wy­na­laz­ca
  • Kie­ren Per­kins – spor­to­wiec, pły­wak
  • Sam Per­kins – ko­szy­karz
  • USS „Per­kins” – okrę­ty ame­ry­kań­skie

Wikipedia


perklice

Per­kli­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie sztum­skim, w gmi­nie Mi­ko­łaj­ki Po­mor­skie. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa el­blą­skie­go.

Wikipedia


perko

re­gio­nal­na nazwa ziem­nia­ka; pyrka, pera, pyra, kar­to­fel


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Franc Perko – rzym­sko­ka­to­lic­ki du­chow­ny
  • Rok Perko – sło­weń­ski nar­ciarz al­pej­ski
  • Sta­ni­sław Perko – pol­ski woj­sko­wy

Wikipedia


perkolacja

me­to­da otrzy­my­wa­nia na zimno wy­cią­gów z ziół lub owo­ców


SJP.pl

Per­ko­la­cja (z per­co­la­te — prze­ce­dzać, fil­tro­wać) – pro­ces prze­pły­wu wody przez stałe po­dło­że, który po­wo­du­je wy­my­wa­nie lub strą­ca­nie sub­stan­cji. W przy­pad­ku ek­strak­cji, z ciała sta­łe­go wy­my­wa się okre­ślo­ne związ­ki che­micz­ne cią­głym lub pe­rio­dycz­nie zmie­nia­nym stru­mie­niem roz­pu­szczal­ni­ka.

Wikipedia


perkolacyjny

→ per­ko­la­cja


SJP.pl

Patrz:

perkolacja

perkolator

urzą­dze­nie do ma­ce­ra­cji, czyli roz­pu­szcza­nia sub­stan­cji sta­łych za po­mo­cą cie­czy; ma­ce­ra­tor


SJP.pl

Per­ko­la­tor – urzą­dze­nie słu­żą­ce do otrzy­my­wa­nia wy­cią­gu z ja­kiejś sub­stan­cji dzię­ki prze­pu­szcza­niu przez nią płynu. Sto­so­wa­ne np. przy obrób­ce kawy bądź płyn­nych leków w ap­te­ce. Urzą­dze­nie o cy­lin­drycz­nym lub stoż­ko­wym kształ­cie (kształt stoż­ko­wa­ty ułat­wia usu­wa­nie wy­ek­stra­ho­wa­ne­go su­row­ca).

Wikipedia


perkotać

wy­da­wać bul­go­czą­cy od­głos cha­rak­te­ry­stycz­ny dla wrzą­cej wody lub innej cie­czy; par­ko­tać, pyr­ko­tać


SJP.pl


perkowice

Per­ko­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie bial­skim, w gmi­nie Biała Pod­la­ska. Przez miej­sco­wość prze­pły­wa Zie­la­wa, rzeka do­rze­cza Bugu, do­pływ Krzny.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa bial­sko­pod­la­skie­go.

Wikipedia


perkowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Per­ko­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. ino­wroc­ław­skim, w gmi­nie Gniew­ko­wo
  • Per­ko­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. wolsz­tyń­skim, w gmi­nie Prze­męt
  • Per­ko­wo – przy­sta­nek ko­le­jo­wy

Wikipedia


perkowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Per­kow­ski (forma żeń­ska: Per­kow­ska; licz­ba mnoga: Per­kow­scy) – pol­skie naz­wi­sko. Nazwa oso­bo­wa po­cho­dzi od dobra Perki w ziemi biel­skiej (Wo­je­wództ­wo pod­la­skie), w ra­mach któ­re­go na­le­ża­ło kilka wsi: Perki Bu­jan­ki, Perki Bujny Głow­czyz­na, Perki Fran­ki Spały, Perki Gziki, Perki Kar­pie Ko­rze­nie, Perki Lachy, Perki Nowe, Perki Ma­zo­wsze, Perki Wy­py­chy.

Wikipedia


perkoz

ptak wodny na­le­żą­cy do ro­dza­ju per­ko­zów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ornit. ptak śród­lą­do­wy zmie­nia­ją­cy upie­rze­nie sto­sow­nie do pory roku;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ptak z rzędu per­ko­zów
  • Per­koz – de­biu­tanc­ki album mu­zycz­ny Jacka Per­kow­skie­go

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpɛrkɔs, AS: perkos

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. perkozek m., perkozowe nmos.

Wiktionary


perkozek

ptak wodny, najm­niej­szy z kra­jo­wych per­ko­zów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ta­chy­bap­tus ru­fi­col­lis|ref=tak., najm­niej­szy ga­tu­nek per­ko­za wy­stę­pu­ją­cy w Pol­sce;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zo­bacz, jak ten per­ko­zek śmiesz­nie się rusza!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɛrˈkɔzɛk, AS: perkozek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. perkoz mzw.

Wiktionary


perkozi

→ per­koz; per­ko­zo­wy


SJP.pl


perkozica

sa­mi­ca per­ko­za


SJP.pl


perkozowate

o ce­chach per­ko­zo­wa­tych (je­dy­nej ro­dzi­ny pta­ków z rzędu per­ko­zów, któ­rej przed­sta­wi­cie­le za­miesz­ku­ją stałe zbior­ni­ki wodne)


SJP.pl


perkozowaty

o ce­chach per­ko­zo­wa­tych (je­dy­nej ro­dzi­ny pta­ków z rzędu per­ko­zów, któ­rej przed­sta­wi­cie­le za­miesz­ku­ją stałe zbior­ni­ki wodne)


SJP.pl


perkozowe

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Po­di­ci­pe­di­for­mes|Fürbringer|ref=tak., rząd pta­ków z in­fra­gro­ma­dy pta­ków ne­o­gna­tycz­nych;

Wiktionary

Per­ko­zo­we (Po­di­ci­pe­di­for­mes) – mo­no­ty­po­wy rząd pta­ków z in­fra­gro­ma­dy pta­ków ne­o­gna­tycz­nych (Ne­o­gnat­hae).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na pal­cach per­ko­zo­wych znaj­du­ją się płat­ko­wa­te roz­sze­rze­nia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. perkoz mzw., perkozy lm nm.

 przym. perkozowaty

Wiktionary


perkozowy

→ per­koz; per­ko­zi


SJP.pl


perkozy

ptak wodny na­le­żą­cy do ro­dza­ju per­ko­zów


SJP.pl


perkołyska

ptak z rzędu żu­ra­wio­wych, o cha­rak­te­ry­stycz­nej tor­bie u sa­mi­cy, słu­żą­cej do tran­spor­to­wa­nia pis­kląt


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ornit. ptak z ro­dzi­ny per­ko­ły­sek (nazwa sy­ste­ma­tycz­na|He­lior­nit­hi­dae|ref=tak.), za­miesz­ku­ją­cy głów­nie lasy tro­pi­kal­ne w stre­fie rów­ni­ko­wej;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Per­ko­ły­ski to rzad­kie i ta­jem­ni­cze ptaki wil­got­nych tro­pi­kal­nych lasów, z wy­glą­du przy­po­mi­na­ją­ce per­ko­zy i łyski.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. perkołyski nmos.

 przym. perkołyskowy

Wiktionary


perkołyski

ro­dzi­na pta­ków z rzędu żu­ra­wio­wych, któ­rej wszyst­kie żeń­skie ga­tun­ki odz­na­cza­ją się torbą słu­żą­cą do tran­spor­tu pis­kląt


SJP.pl

Per­ko­ły­ski (He­lior­nit­hi­dae) – ro­dzi­na pta­ków z rzędu żu­ra­wio­wych (Gru­i­for­mes). Każdy z trzech ga­tun­ków ro­dzi­ny wy­stę­pu­je na innym ob­sza­rze: per­ko­ły­ska afry­kań­ska ("Po­di­ca se­ne­ga­len­sis") – w Afry­ce, na po­łud­nie od Sa­ha­ry, per­ko­ły­ska in­dyj­ska ("He­lio­pa­is per­so­na­tus") – w pół­noc­no-wschod­nich In­diach i Azji Po­łud­nio­wo-Wschod­niej, a per­ko­ły­ska ame­ry­kań­ska ("He­lior­nis fu­li­ca") – w Ame­ry­ce Środ­ko­wej i Po­łud­nio­wej.

Wikipedia


perkun

1. jeden z naj­waż­niej­szych bogów bał­tyj­skich;
2. je­zio­ro w Pol­sce


SJP.pl

Per­kun ( Perkūnas, "Per­kuns", Per­ke­le, Per­ko­nos, "Per­kons", prus. "Per­ku­nis"; moż­li­we że od pra­in­do­e­u­ro­pej­skie­go rdze­nia perk- – „dąb”) – na­czel­ne, su­we­ren­ne bó­stwo pan­te­o­nu bał­tyj­skie­go, gro­mo­wład­ca, bóg nie­bios, ognia i płod­no­ści, od­po­wied­nik sło­wiań­skie­go Pe­ru­na.

Wikipedia


perkunowy

cha­rak­te­ry­stycz­ny dla Per­ku­na (boga burzy, wojny i płod­no­ści, in­do­e­u­ro­pej­skie­go od­po­wied­ni­ka sło­wiań­skie­go Pe­ru­na), zwią­za­ny z nim


SJP.pl


perkusista

muzyk gra­ją­cy na in­stru­men­tach per­ku­syj­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) muz. muzyk gra­ją­cy na per­ku­sji

Wiktionary

Per­ku­si­sta, po­tocz­nie: bęb­niarz, pał­karz, pał­ker, gar­ko­tłuk – osoba gra­ją­ca na per­ku­sji.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dla­cze­go tylu per­ku­si­stów dziś na sce­nie?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɛrkuˈɕista, AS: perkuśista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. perkusja ż.

:: fż. perkusistka ż.

 przym. perkusyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. bębnista; gwara. muz. baniakarz

Wiktionary


perkusistka

ko­bie­ta gra­ją­ca na któ­rymś z in­stru­men­tów za­li­cza­nych do grupy in­stru­men­tów per­ku­syj­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. ko­bie­ta, która gra na per­ku­sji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­mi­mo wielu przed­sięw­zięć, re­ży­ser­ka, blo­ger­ka i nie­za­leż­na per­ku­sist­ka roc­ko­wa Eleni Vla­chos jest jed­no­o­so­bo­wym tor­na­dem we­gań­skie­go ak­ty­wiz­mu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. perkusja ż.

:: fm. perkusista m.

 przym. perkusyjny

Wiktionary


perkusja

1. grupa in­stru­men­tów mu­zycz­nych, z któ­rych dźwięk uzy­ski­wa­ny jest po­przez ude­rza­nie lub po­trzą­sa­nie, np. ta­le­rze, bęben, ksy­lo­fon, trój­kąt; in­stru­men­ty per­ku­syj­ne;
2. ze­staw in­stru­men­tów per­ku­syj­nych uży­wa­ny przez mu­zy­ka;
3. efek­ty dźwię­ko­we i brzmie­nio­we uzy­ski­wa­ne dzię­ki in­stru­men­tom per­ku­syj­nym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. ze­staw róż­nych in­stru­men­tów per­ku­syj­nych;

 (1.2) muz. dźwię­ki wy­do­by­wa­ją­ce się z per­ku­sji (1.1)

Wiktionary

Per­ku­sja (in­stru­men­ty per­ku­syj­ne, per­cus­sio = ude­rze­nie) – w kla­sy­fi­ka­cji prak­tycz­nej grupa in­stru­men­tów, w któ­rych dźwięk pow­sta­je przez ude­rza­nie, po­trzą­sa­nie i po­cie­ra­nie mem­bra­ny lub twar­de­go przed­mio­tu w kształ­cie płyty, płyt­ki, pręta lub sztab­ki. Per­ku­sja gru­pu­je w jeden zbiór mem­bra­no­fo­ny i idio­fo­ny ude­rza­ne (czyli wg sy­ste­ma­ty­ki na­u­ko­wej rów­nież po­trzą­sa­ne i skro­ba­ne).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gra na per­ku­sji wy­ma­ga du­że­go za­an­ga­żo­wa­nia nie­mal każ­dej czę­ści ciała oraz głę­bo­kie­go sku­pie­nia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɛrˈkusʲja, AS: perkusʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. perkusista mos., perkusistka ż., perkusjada ż.

 przym. perkusyjny

 przysł. perkusyjnie

Wiktionary


perkusjada

pa­ra­da, w któ­rej uczest­ni­czą mu­zy­cy gra­ją­cy na bęb­nach lub in­nych in­stru­men­tach tego typu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. pot. wy­da­rze­nie mu­zycz­ne (kon­cert, fe­sti­wal, itp.), w któ­rym biorą udział głów­nie lub wy­łącz­nie per­ku­si­ści

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɛrkuˈsʲjada, AS: perkusʹi ̯ada

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. perkusja ż.

Wiktionary


perkusjonalia

wszel­kie­go ro­dza­ju ele­men­ty per­ku­syj­ne, słu­żą­ce do ubar­wie­nia mu­zy­ki o do­dat­ko­we brzmie­nia


SJP.pl


perkusjonalista

muzyk gra­ją­cy na per­ku­sjo­na­liach


SJP.pl


perkusjonalistka

→ per­ku­sjo­na­li­sta


SJP.pl

Patrz:

perkusjonalista

perkusjonistka

→ per­ku­sjo­ni­sta


SJP.pl

Patrz:

perkusjonista

perkusyjny

cha­rak­te­ry­stycz­ny dla grupy in­stru­men­tów, z któ­rych dźwięk uzy­ski­wa­ny jest po­przez ude­rza­nie lub po­trzą­sa­nie (np. in­stru­men­ty per­ku­syj­ne)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) muz. od­no­szą­cy się do per­ku­sji

 (1.2) muz. o in­stru­men­cie: wy­ma­ga­ją­cy ude­rza­nia do wy­do­by­cia dźwię­ku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. perkusja ż., perkusista m., perkusistka ż.

Wiktionary


perl

sto­pień czcion­ki równy pię­ciu punk­tom ty­po­gra­ficz­nym (1,880 mm)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ty­pogr. druk. w sy­ste­mie miar ty­po­gra­ficz­nych Di­do­ta sto­pień pisma od­po­wia­da­ją­cy pię­ciu punk­tom (1,8795 mm)

Wiktionary

Perl – in­ter­pre­to­wa­ny, dy­na­micz­ny język pro­gra­mo­wa­nia wy­so­kie­go po­zio­mu au­tor­stwa Larry’ego Walla po­cząt­ko­wo przez­na­czo­ny głów­nie do pracy z da­ny­mi tek­sto­wy­mi, obec­nie uży­wa­ny do wielu in­nych za­sto­so­wań. Wzo­ro­wa­ny na ta­kich ję­zy­kach jak C, skryp­to­we: sed, awk i sh, i inne.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pɛrl, AS: perl

Wiktionary


perlak

1. ma­szy­na w po­sta­ci obro­to­we­go bębna po­kry­te­go ma­te­ria­łem ście­ra­ją­cym, uży­wa­na do obłu­ski­wa­nia ziar­na przy pro­duk­cji kaszy;
2. ro­dzaj gru­bej kaszy;
3. guz two­rzą­cy się głów­nie ze złu­szczo­nych ko­mó­rek na­błon­ka, pow­sta­ją­cy wsku­tek za­pa­le­nia ucha środ­ko­we­go


SJP.pl

Per­lak, guz per­li­sty ( cho­le­ste­a­to­ma) – gu­zo­wa­ty twór za­pal­ny pow­sta­ją­cy naj­czę­ściej w uchu środ­ko­wym. Per­la­ka opi­sy­wa­no także w in­nych na­rzą­dach (za­to­ki przy­no­so­we, prze­wód słu­cho­wy zew­nętrz­ny). Cechą cha­rak­te­ry­stycz­ną per­la­ka jest roz­rost na­błon­ka wie­lo­war­stwo­we­go pła­skie­go w prze­strze­niach po­wietrz­nych kości skro­nio­wej oraz roz­prę­ża­ją­cy wzrost w jamie bę­ben­ko­wej i ni­szcze­nie kości. Roz­wi­ja­jąc się w jamie bę­ben­ko­wej jest przy­czy­ną przew­le­kłe­go per­la­ko­we­go za­pa­le­nia ucha środ­ko­we­go

Wikipedia


perlakowy

po­dob­ny do per­la­ka (guza two­rzą­ce­go się głów­nie ze złu­szczo­nych ko­mó­rek na­błon­ka, pow­sta­ją­ce­go wsku­tek za­pa­le­nia ucha środ­ko­we­go), od­no­szą­cy się do niego


SJP.pl


perlator

ro­dzaj sitka o drob­nych ocz­kach, które mo­cu­je się na końcu wy­lew­ki po to, by na­po­wie­trza­ło stru­mień wy­pły­wa­ją­cej wody


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) urzą­dze­nie mon­to­wa­ne na końcu kranu, które na­po­wie­trza stru­mień wody

Wiktionary

Per­la­tor – ro­dzaj na­kład­ki (sitka) w kształ­cie pier­ście­nia, którą mon­tu­je się na końcu wy­lew­ki, kranu, prysz­ni­ca itp. zwięk­sza­ją­cy op­tycz­nie stru­mień wody po­przez znacz­ne jej na­po­wie­trze­nie.

Per­la­to­ry mogą mieć gwint zew­nętrz­ny, który wkrę­ca się do ba­te­rii lub wew­nętrz­ny, star­sze­go typu, który na­krę­ca się na wy­lew­kę.

Wikipedia

Powiązane:

 czas. perlić się

 rzecz. perła ż.

Wiktionary


perlejewo

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Per­le­je­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie sie­mia­tyc­kim, w gmi­nie Per­le­je­wo. Leży nad rzecz­ką Peł­chów­ką, lewym do­pły­wem Nurca.

Jest sie­dzi­bą gminy Per­le­je­wo na­le­żą­cej do sto­wa­rzy­sze­nia "Ty­giel Do­li­ny Bugu" oraz rzym­sko­ka­to­lic­kiej Pa­ra­fii Prze­mie­nie­nia Pań­skie­go na­le­żą­cej do De­ka­na­tu Cie­cha­no­wiec w die­cez­ji dro­hi­czyń­skiej.

Wikipedia


perlejewski

przy­miot­nik od: Per­le­je­wo


SJP.pl


perlica

udo­mo­wio­ny ptak z rzędu ku­ra­ków, o bia­łym, sza­rym lub nie­bie­ska­wym upie­rze­niu w jasne cętki; per­licz­ka, pan­tar­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zob. per­licz­ka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. perliczka ż.

 czas. perlić się

Wiktionary


perlice

udo­mo­wio­ny ptak z rzędu ku­ra­ków, o bia­łym, sza­rym lub nie­bie­ska­wym upie­rze­niu w jasne cętki; per­licz­ka, pan­tar­ka


SJP.pl

Per­li­ce (Nu­mi­di­dae) – ro­dzi­na pta­ków z rzędu grze­bią­cych (Gal­li­for­mes). Obej­mu­je ga­tun­ki wy­stę­pu­ją­ce wy­łącz­nie w Afry­ce. Jeden ga­tu­nek – per­li­ca zwy­czaj­na – wy­stę­pu­je w Afry­ce i na Pół­wy­spie Arab­skim oraz był in­tro­du­ko­wa­ny poza jego na­tu­ral­nym sied­li­skiem, m.in. na Ka­ra­i­bach, Ma­da­ga­ska­rze, w Au­stra­lii i Nowej Ze­lan­dii.

Wikipedia


perlicki

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Woj­ciech Per­lic­ki – du­chow­ny, ka­no­nik, ad­mi­ni­stra­tor ar­chi­die­cez­ji lwow­skiej
  • Zyg­fryd Per­lic­ki (1932–2017) – że­glarz re­ga­to­wy, olim­pij­czyk.

Wikipedia


perliczka

udo­mo­wio­ny ptak z rzędu ku­ra­ków, o bia­łym, sza­rym lub nie­bie­ska­wym upie­rze­niu w jasne cętki; per­li­ca, pan­tar­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Nu­mi­da me­le­a­gris|ref=tak., udo­mo­wio­ny na­ziem­ny ptak grze­bią­cy z ro­dzi­ny per­lic;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tak to ob­ser­wu­jąc wszyst­ko, panna zabr­nę­ła mię­dzy per­licz­ki, któ­rych całe stado wy­krzy­ki­wa­ło popod krza­ka­mi po­rze­czek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɛrˈlʲit͡ʃka, AS: perlʹička

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. perlica ż., perła ż.

 czas. perlić, perlić się

 przym. perliczkowy, perlicowy, perliczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) perlica, reg-pl|Małopolska|afrykanka., reg-pl|Małopolska|aprykanka.

Wiktionary


perliczkowy

→ per­licz­ka


SJP.pl

Patrz:

perliczka

perliczy

na­le­żą­cy do per­li­cy (udo­mo­wio­ne­go ptaka z rzędu ku­ra­ków, o bia­łym, sza­rym lub nie­bie­ska­wym upie­rze­niu w jasne cętki), cha­rak­te­ry­stycz­ny dla per­li­cy (np. per­li­cze jajo)


SJP.pl


perlik

1. sa­miec per­li­cy, afry­kań­skie­go ptaka;
2. mło­tek ręcz­ny, obu­stron­ny, o gład­kich obu­chach, sto­so­wa­ny w ko­pal­niach i ka­mie­nio­ło­mach; pyr­lik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) stpol. młot gór­ni­czy

 (1.2) sa­miec per­licz­ki

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • sa­miec – per­licz­ki
  • Per­lik – ga­tu­nek ma­łe­go ptaka z ro­dzi­ny astryl­do­wa­tych
  • mło­tek o prze­kro­ju po­dłuż­nym w kształ­cie pro­sto­ką­ta, część herbu gór­ni­cze­go, po ślą­sku zwany pyr­li­kiem

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpɛrlʲik, AS: perlʹik

Wiktionary


perlino

o maści konia: jas­no­gnia­dy o be­żo­wym od­cie­niu


SJP.pl

Per­li­no (kaszb. "Perlëno" lub też "Përlëno", niem. "Per­lin") – wieś ka­szub­ska w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie wej­he­row­skim, w gmi­nie Gnie­wi­no.

Wikipedia


perlistość

zło­że­nie z wielu kro­pel, wy­stę­po­wa­nie w po­sta­ci kro­pel w kształ­cie pereł, pę­che­rzy­ków


SJP.pl


perlisty

1. skła­da­ją­cy się z wielu kro­pel, wy­stę­pu­ją­cy w kro­plach w kształ­cie pereł, pę­che­rzy­ków; kro­pli­sty;
2. o śmie­chu lub in­nych od­gło­sach: skła­da­ją­cy się z krót­kich, szyb­ko na­stę­pu­ją­cych po sobie dźwię­ków (np. per­li­ste chi­cho­ta­nie)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) skła­da­ją­cy się z wielu kro­pli

 (1.2) skła­da­ją­cy się z krót­kich, na­stę­pu­ją­cych szyb­ko po sobie dźwię­ków

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) To głos Mo­ni­ki N.: wła­śnie skoń­czy­li­śmy, i jej śmiech, per­li­sty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɛrˈlʲistɨ, AS: perlʹisty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. perłówka ż., perła ż., perlistość ż.

 przysł. perliście

 przym. perłowy

 czas. perlić się

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kroplisty

 (1.2) srebrzysty

Wiktionary


perlit

1. skała szkli­sta po­cho­dze­nia wul­ka­nicz­ne­go
2. skład­nik struk­tu­ral­ny sto­pów że­la­za, mie­sza­ni­na że­la­za i ce­men­ty­tu o dużej za­war­to­ści węgla


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geol. mi­ne­rał, wie­los­kład­ni­ko­wa skała po­cho­dze­nia wul­ka­nicz­ne­go, za­wie­ra­ją­ca kilka pro­cent wody;

 (1.2) bud. ogrod. ma­te­riał z per­li­tu (1.1) pod­da­ne­go wy­so­kiej tem­pe­ra­tu­rze w po­sta­ci po­ro­wa­tych gra­nu­lek sto­so­wa­nych w bu­dow­nict­wie i ogrod­nict­wie

 (1.3) hutn. mi­kro­sko­pij­ne, płyt­ko­we sku­pi­ska fer­ry­tu i ce­men­ty­tu pow­sta­łe w stali przez roz­pad eu­tek­to­i­dal­ny au­ste­ni­tu;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • per­lit (me­ta­lur­gia)
  • per­lit (skała)

Wikipedia

Powiązane:

 przym. perlitowy

 czas. perlić się

Wiktionary


perlitowy

→ per­lit


SJP.pl

Patrz:

perlit

perlityczny

od­no­szą­cy się do per­li­tu (skały szkli­stej po­cho­dze­nia wul­ka­nicz­ne­go lub skład­ni­ka struk­tu­ral­ne­go sto­pów że­la­za), wła­ści­wy per­li­to­wi (np. prze­mia­na per­li­tycz­na)


SJP.pl


perlić

1. wy­peł­niać lub po­kry­wać się po­ły­sku­ją­cy­mi kro­pla­mi lub pę­che­rzy­ka­mi po­wie­trza; oper­lać, sper­lać, uper­lać;
2. po­wo­do­wać, że spły­wa­ją­ca po czymś woda przy­bie­ra formę kro­pli;
3. per­lić się - wy­stę­po­wać, po­ja­wiać się w po­sta­ci kro­pel w kształ­cie pereł, pę­che­rzy­ków


SJP.pl


perliński

naz­wi­sko


SJP.pl


perliściej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: per­li­ście


SJP.pl


perlman

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Itz­hak Perl­man – iz­ra­el­ski skrzy­pek
  • Linda Perl­man – ame­ry­kań­ska bry­dżyst­ka
  • Rhea Perl­man – ame­ry­kań­ska ak­tor­ka fil­mo­wa i te­le­wi­zyj­na
  • Ron Perl­man – ame­ry­kań­ski aktor fil­mo­wy i te­le­wi­zyj­ny, re­ży­ser i sce­na­rzy­sta

Wikipedia


perlon

po­lia­mi­do­we włó­kno syn­te­tycz­ne albo cien­kie poń­czo­chy z tego włó­kna, któ­rych nazwa po­cho­dzi od PRL-u, ana­lo­gicz­nie do DDR-ow­skie­go de­de­ro­nu


SJP.pl


perlonowy

→ per­lon


SJP.pl

Patrz:

perlon

perlony

po­lia­mi­do­we włó­kno syn­te­tycz­ne albo cien­kie poń­czo­chy z tego włó­kna, któ­rych nazwa po­cho­dzi od PRL-u, ana­lo­gicz­nie do DDR-ow­skie­go de­de­ro­nu


SJP.pl


perlustracja

daw­niej: prze­glą­da­nie, prze­pa­try­wa­nie, kon­tro­la cze­goś, zwła­szcza cu­dzej ko­re­spon­den­cji


SJP.pl


perlustrator

osoba per­lu­stru­ją­ca, do­ko­nu­ją­ca per­lu­stra­cji, prze­glą­da­ją­ca, kon­tro­lu­ją­ca coś, zwła­szcza cudze ko­re­spon­den­cje


SJP.pl


perlustrować

do­ko­ny­wać per­lu­stra­cji (prze­glą­da­nia, prze­pa­try­wa­nia, kon­tro­li cze­goś, zwła­szcza cu­dzej ko­re­spon­den­cji)


SJP.pl


perm

okres ery pa­le­o­zo­icz­nej ok. 280 - ok. 230 mln lat temu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geol. szó­sty i ostat­ni okres ery pa­le­o­zo­icz­nej;

Wiktionary

Zo­bacz też: Perm (mia­sto) i Perm w in­nych zna­cze­niach.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kar­bon to okres ge­o­lo­gicz­ny mię­dzy de­wo­nem a per­mem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɛrm, AS: perm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Perm m.

 przym. permski

Wiktionary


permakryzys

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ekon. społ. prze­dłu­ża­ją­cy się okres nie­sta­bil­no­ści i braku bez­pie­czeń­stwa, bę­dą­cy w szcze­gól­no­ści re­zul­ta­tem serii ka­ta­stro­fal­nych wy­da­rzeń

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. kryzys mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kryzys permanentny

Wiktionary


permakultura

gałąź pro­jek­to­wa­nia eko­lo­gicz­ne­go, in­ży­nie­rii eko­lo­gicz­nej i pro­jek­to­wa­nia śro­do­wi­ska, two­rzą­ca zrów­no­wa­żo­ną ar­chi­tek­tu­rę sie­dzib ludz­kich i sa­mo­re­gu­lu­ją­ce się sy­ste­my rol­ni­cze na wzór eko­sy­ste­mów na­tu­ral­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ochrś­rod. ekol. idea in­spi­ro­wa­nia się na­tu­rą i ko­rzy­sta­nie z zasad w niej funk­cjo­nu­ją­cych – pro­jek­to­wa­nia eko­lo­gicz­ne­go, które two­rzy zrów­no­wa­żo­ną ar­chi­tek­tu­rę i sa­mo­re­gu­lu­ją­ce się sy­ste­my rol­nict­wa na wzór eko­sy­ste­mów na­tu­ral­nych itp.;

Wiktionary

Per­ma­kul­tu­ra – gałąź pro­jek­to­wa­nia eko­lo­gicz­ne­go, in­ży­nie­rii eko­lo­gicz­nej i pro­jek­to­wa­nia śro­do­wi­ska, two­rzą­ca zrów­no­wa­żo­ną ar­chi­tek­tu­rę sie­dzib ludz­kich i sa­mo­re­gu­lu­ją­ce się sy­ste­my rol­ni­cze na wzór eko­sy­ste­mów na­tu­ral­nych.

Wikipedia


permakulturowy

→ per­ma­kul­tu­ra


SJP.pl

Patrz:

permakultura

permalink

stałe, niez­mien­ne hi­per­łą­cze; perm­link


SJP.pl


permalloy

stop że­la­za z ni­klem, sil­nie ma­gne­su­ją­cy się; per­ma­loj


SJP.pl


permaloj

stop że­la­za z ni­klem, sil­nie ma­gne­su­ją­cy się; per­mal­loy


SJP.pl

Per­ma­loj (z ang. "per­mal­loy") – stop skła­da­ją­cy się zwy­kle z ok. 80% niklu i 20% że­la­za, wy­na­le­zio­ny w 1914 r. przez Gu­stav El­me­na z Bell Te­lep­ho­ne La­bo­ra­to­ries Jego wła­ści­wo­ści ma­gne­tycz­ne (tzw. „mięk­kość ma­gne­tycz­na”) wy­ko­rzy­sty­wa­ne są do bu­do­wy rdze­ni trans­for­ma­to­rów. Cha­rak­te­ry­zu­je się dużą po­dat­no­ścią ma­gne­tycz­ną tj. łatwo się na- i roz­ma­gne­so­wu­je.

Wikipedia


permanencja

prze­sta­rza­łe: cią­głe, nie­przer­wa­ne ist­nie­nie, trwa­nie cze­goś; sta­łość, trwa­łość, usta­wicz­ność


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha osób, rze­czy i zja­wisk niez­mien­nych w cza­sie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. permanentność ż.

 przym. permanentny

 przysł. permanentnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) permanentność

Wiktionary


permanent

1. ro­dzaj funk­cji ma­te­ma­tycz­nej;
2. po­tocz­nie: ma­ki­jaż per­ma­nent­ny


SJP.pl

Per­ma­nent – funk­cja przy­po­rząd­ko­wu­ją­ca każ­dej ma­cie­rzy kwa­dra­to­wej stop­nia for­mu­la_1 o współ­czyn­ni­kach z pier­ście­nia prze­mien­ne­go for­mu­la_2 pe­wien ele­ment tego pier­ście­nia. Po­dob­nie jak wyz­nacz­nik per­ma­nent jest wie­lo­mia­nem stop­nia for­mu­la_1 z for­mu­la_4 zmien­ny­mi, w któ­rym każdy skład­nik ma for­mu­la_1 czyn­ni­ków, z któ­rych każde dwa są z róż­nych ko­lumn i z róż­nych wier­szy ma­cie­rzy.

Wikipedia


permanentnie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) bez przer­wy, wciąż

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na­ta­lis per­ma­nent­nie mi do­ku­cza.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. permanentność ż., permanencja ż.

 przym. permanentny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wciąż, zawcięcie

Wiktionary


permanentność

nie­przer­wa­ność, cią­głość, usta­wicz­ność; be­zu­stan­ność, trwa­łość


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha osób, rze­czy i zja­wisk niez­mien­nych w cza­sie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. permanencja ż.

 przym. permanentny

 przysł. permanentnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) trwałość, ciągłość, permanencja

Wiktionary


permanentny

stały, trwa­ją­cy nie­przer­wa­nie, cały czas się pow­ta­rza­ją­cy (np. per­ma­nent­ny deszcz, per­ma­nent­ne za­cho­wa­nia); usta­wicz­ny, trwa­ły, cią­gły, stały


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który trwa nie­przer­wa­nie, bez przer­wy, trwa­ły

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W Klu­bie Urody jest moż­li­wość wy­ko­na­nia ma­ki­ja­żu per­ma­nent­ne­go, który wy­ra­ża dą­że­nie do do­sko­na­ło­ści, oszczę­dza czas, a co naj­waż­niej­sze, daje wi­docz­ny dłu­gotr­wa­ły efekt.

 (1.1) Po­głę­bie­niem i uno­wo­cze­śnie­niem te­o­rii do­cho­du względ­ne­go jest hi­po­te­za do­cho­du sta­łe­go (per­ma­nent­ne­go).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɛrmãˈnɛ̃ntnɨ, AS: permãnẽntny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. permanentność ż., permanencja ż.

 przysł. permanentnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) trwały, ustawiczny, ciągły

Wiktionary


permareksja

za­bu­rze­nie odży­wia­nia w po­sta­ci uza­leż­nie­nia od diet


SJP.pl


permasyn

syn­chro­nicz­ny sil­nik elek­trycz­ny, w któ­rym pod­sta­wo­wy stru­mień ma­gne­tycz­ny wyt­wa­rza­ją ma­gne­sy trwa­łe


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • per­ma­syn, sil­nik per­ma­sy­no­wy – sil­nik elek­trycz­ny syn­chro­nicz­ny z ma­gne­sa­mi trwa­ły­mi
  • Si­na­vy Per­ma­syn FR6439-3900KW – sil­nik elek­trycz­ny firmy Sie­mens

Wikipedia


permeametr

przy­rząd do wyz­na­cza­nia krzy­wych ma­gne­so­wa­nia i pętli hi­ste­re­zy ma­te­ria­łów fer­ro­ma­gne­tycz­nych


SJP.pl


permeat

rozt­wór prze­ni­ka­ją­cy przez mem­bra­nę fil­tra­cyj­ną, za­wie­ra­ją­cy roz­pu­szczal­nik wraz z cząst­ka­mi, które nie zo­sta­ły za­trzy­ma­ne na fil­trze


SJP.pl


permendur

stop za­wie­ra­ją­cy 50% że­la­za i 50% ko­bal­tu, mało pla­stycz­ny; sto­so­wa­ny jako ma­te­riał ma­gne­tycz­nie mięk­ki


SJP.pl

Per­men­dur – stop że­la­za z ko­bal­tem i nie­wiel­ki­mi do­dat­ka­mi wa­na­du (do 2%), tan­ta­lu i niobu.

Per­men­dur cha­rak­te­ry­zu­je się bar­dzo wy­so­ką in­duk­cją na­sy­ce­nia – do 2,43 T. Jest to obec­nie naj­wyż­sza znana war­tość in­duk­cji na­sy­ce­nia dla ma­te­ria­łów ma­gne­tycz­nie mięk­kich.

Wikipedia


permetryna

syn­te­tycz­ny or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny uży­wa­ny w rol­nict­wie do ochro­ny ro­ślin upraw­nych przed szkod­ni­ka­mi


SJP.pl

Per­me­try­na – syn­te­tycz­ny or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny za­li­cza­ny do in­sek­ty­cy­dów trze­ciej ge­ne­ra­cji. Uży­wa­na w rol­nict­wie do ochro­ny ro­ślin upraw­nych przed szkod­ni­ka­mi. Na­le­ży do grupy syn­te­tycz­nych py­re­tro­i­dów. Sil­nie tru­ją­ca dla owa­dów, dzia­ła w spo­sób kon­tak­to­wy i żo­łąd­ko­wy. Jest wy­so­ce tok­sycz­na dla or­ga­niz­mów wod­nych i kotów. Dla ludzi i in­nych or­ga­niz­mów wyż­szych (z wy­jąt­kiem wcze­śniej wspom­nia­nych kotów), m.in. psów, jest sto­sun­ko­wo niesz­kod­li­wa.

Wikipedia


perminwar

stop że­la­za, niklu i ko­bal­tu, nie­kie­dy z do­dat­kiem mo­lib­de­nu, sto­so­wa­ny jako ma­te­riał ma­gne­tycz­nie mięk­ki


SJP.pl

Per­min­war – stop niklu, że­la­za i ko­bal­tu bę­dą­cy fer­ro­ma­gne­tycz­nym ma­te­ria­łem ma­gne­tycz­nie mięk­kim. Cha­rak­te­ry­zu­je się dużą prze­ni­kal­no­ścią ma­gne­tycz­ną, która jest stała w sze­ro­kim za­kre­sie pola ma­gne­tycz­ne­go, oraz cha­rak­te­ry­stycz­ną, bar­dzo wąską pętlą hi­ste­re­zy, po uprzed­nim wy­ża­rza­niu po­ni­żej tem­pe­ra­tu­ry Curie i wobec przy­ło­żo­ne­go zew­nętrz­ne­go pola ma­gne­tycz­ne­go. Zo­stał opra­co­wa­ny w 1921 roku przez Gu­sta­va Wal­de­ma­ra El­me­na.

Wikipedia


permisja

daw­niej o poz­wo­le­niu, przyz­wo­le­niu, zez­wo­le­niu, szcze­gól­nie na za­prze­sta­nie peł­nie­nia ja­kichś obo­wiąz­ków


SJP.pl


permisywista

zwo­len­nik per­mi­sy­wiz­mu, ten­den­cji do zbyt­niej to­le­ran­cji dla od­bie­ga­ją­cych od normy za­cho­wań spo­łecz­nych


SJP.pl


permisywistyczny

→ per­mi­sy­wizm


SJP.pl

Patrz:

permisywizm

permisywizm

ten­den­cja do zbyt­niej to­le­ran­cji dla od­bie­ga­ją­cych od normy za­cho­wań spo­łecz­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) po­sta­wa bez­gra­nicz­nej to­le­ran­cji wobec za­cho­wań od­bie­ga­ją­cych od okre­ślo­nej normy spo­łecz­nej;

Wiktionary

Per­mi­sy­wizm – ter­min etycz­ny oz­na­cza­ją­cy ten­den­cję do bez­gra­nicz­nej, zbyt­niej to­le­ran­cji wobec za­cho­wań in­nych osób. Per­mi­sy­wizm za­kła­da, że za­ka­zy oby­cza­jo­we są nie­po­trzeb­ne lub szkod­li­we, a dzia­ła­nia jed­no­stek nie po­win­ny być oce­nia­ne pod kątem oby­czaj­no­ści czy norm spo­łecz­nych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Per­mi­sy­wizm za­kła­da be­zu­ży­tecz­ność, a nawet szkod­li­wość za­ka­zów oby­cza­jo­wych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. permisywność ż.

 przym. permisywny

 przysł. permisywnie

Wiktionary


permisywnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób per­mi­syw­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. permisywizm mrz.

Wiktionary


permisywność

→ per­mi­syw­ny


SJP.pl

Patrz:

permisywny

permisywny

zez­wa­la­ją­cy, przyz­wa­la­ją­cy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przyz­wa­la­ją­cy na swo­bo­dę w po­stę­po­wa­niu i za­cho­wa­niu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. permisywizm mrz.

Wiktionary


permlink

stałe, niez­mien­ne hi­per­łą­cze; per­ma­link


SJP.pl


permokarbon

okres przej­ścio­wy mię­dzy kar­bo­nem a per­mem, w któ­rym za­no­to­wa­no nagłe zmniej­sze­nie się li­czeb­no­ści drze­wia­stych pa­pro­ci i wi­dła­ków


SJP.pl


permski

cha­rak­te­ry­stycz­ny dla permu (ostat­nie­go okre­su ery pa­le­o­zo­icz­nej), od­no­szą­cy się do permu (np. flora perm­ska, ut­wo­ry perm­skie)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) geol. do­ty­czą­cy permu, wy­stę­pu­ją­cy, pow­sta­ły w per­mie

 (1.2) geogr. zwią­za­ny z Per­mem

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) – W perm­skim ła­grze na pół­no­cy Rosji, gdzie sie­dzia­łem, więź­nio­wie pła­ci­li ła­pów­ki, żeby do­stać pracę – wspo­mi­na były biz­nes­men (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɛrm̥sʲci, AS: perm̦sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Perm m., perm m.

Wiktionary


permutacja

usta­wie­nie ele­men­tów da­ne­go zbio­ru skoń­czo­ne­go w okre­ślo­ny spo­sób


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mat. każda usta­lo­na ko­lej­ność ele­men­tów ja­kie­goś zbio­ru

Wiktionary

Per­mu­ta­cja ( per­mu­ta­tio „zmia­na, wy­mia­na”) – wza­jem­nie jed­noz­nacz­ne przeksz­tał­ce­nie pew­ne­go zbio­ru na sie­bie. Naj­czę­ściej ter­min ten oz­na­cza funk­cję na zbio­rach skoń­czo­nych.

Per­mu­ta­cje zbio­rów skoń­czo­nych mogą być utoż­sa­mia­ne z usta­wia­niem ele­men­tów zbio­ru w pew­nej ko­lej­no­ści. W po­niż­szym ar­ty­ku­le zbiór wszyst­kich per­mu­ta­cji zbio­ru for­mu­la_1 bę­dzie oz­na­cza­ny for­mu­la_2 je­że­li for­mu­la_3 to za­pi­sy­wa­ny on bę­dzie sym­bo­lem for­mu­la_4 (zob. po­zo­sta­łe oz­na­cze­nia w ar­ty­ku­le o gru­pach per­mu­ta­cji).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. permutowanie n.

 czas. permutować ndk.

 przym. permutacyjny

 przysł. permutacyjnie

Wiktionary


permutacyjny

→ per­mu­ta­cja


SJP.pl

Patrz:

permutacja

permutować

usta­wiać ele­men­ty da­ne­go zbio­ru skoń­czo­ne­go w okre­ślo­ny spo­sób


SJP.pl


permutyt

otrzy­my­wa­ny sztucz­nie gli­no­krze­mian sodu sto­so­wa­ny prze­waż­nie do zmięk­cza­nia twar­dej wody dzię­ki zdol­no­ściom wy­mia­ny ka­to­nów so­do­wych na inne


SJP.pl

Per­mu­tyt – wy­mie­niacz jo­no­wy, sztucz­ny ze­o­lit otrzy­my­wa­ny przez sta­pia­nie gli­no­krze­mia­nów, krze­mia­nów al­ka­licz­nych i związ­ków glinu. Per­mu­tyt jest od­por­ny na wy­so­ką tem­pe­ra­tu­rę, ma dobrą wy­trzy­ma­łość me­cha­nicz­ną i jest sto­so­wa­ny do zmięk­cza­nia wody (wy­mia­ny jonów wap­nio­wych wody na jony so­do­we z per­mu­ty­tu).

Wikipedia


permutytowy

wy­pro­du­ko­wa­ny, otrzy­ma­ny z per­mu­ty­tu (gli­no­krze­mia­nu sodu sto­so­wa­ne­go prze­waż­nie do zmięk­cza­nia twar­dej wody), cha­rak­te­ry­stycz­ny dla per­mu­ty­tu


SJP.pl


pernak

naz­wi­sko


SJP.pl


pernambuco

Per­nam­bu­co ([]) – jeden z 26 sta­nów Bra­zy­lii, po­ło­żo­ny w Re­gio­nie Pół­noc­no-Wschod­nim, na naj­da­lej wy­su­nię­tym na wschód krań­cu Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej. Od za­cho­du gra­ni­czy ze sta­nem Piauí, od po­łud­nia ze sta­na­mi Bahia i Ala­go­as, od pół­no­cy ze sta­na­mi Paraíba i Ceará, wschod­nią gra­ni­cą jest Ocean At­lan­tyc­ki. Stan roz­cią­ga się wą­skim pasem o sze­ro­ko­ści ok. 150 km od wy­brze­ża po wzgó­rza pół­noc­nej czę­ści Wy­ży­ny Bra­zy­lij­skiej. Po­sia­da licz­ne plaże o łącz­nej dł. 187 km.

Wikipedia


peroksydacja

szcze­gól­ny ro­dzaj sa­mo­ut­le­nia­nia (au­to­ok­sy­da­cji), w któ­rym li­pi­dy ule­ga­ją ut­le­nia­niu w sze­re­gu re­ak­cji przy udzia­le wol­nych rod­ni­ków


SJP.pl


peroksydaza

enzym peł­nią­cy ważną rolę w pro­ce­sie fa­go­cy­to­zy


SJP.pl


peroksysom

ku­li­sta or­ga­nel­la oto­czo­na po­je­dyn­czą błoną, wy­stę­pu­ją­ca w więk­szo­ści ko­mó­rek eu­ka­rio­tycz­nych


SJP.pl

Pe­rok­sy­som ( pe­ro­xy­so­mum, daw­niej mi­kro­ciał­ko, mi­kro­cia­ło) – or­ga­nel­lum ko­mór­ki eu­ka­rio­tycz­nej o śred­ni­cy 0,2–1,8 μm, oto­czo­ne jedną błoną, o kształ­cie owal­nym bądź sfe­rycz­nym. W ko­mór­ce ro­ślin­nej pe­rok­sy­so­my znaj­du­ją się w bez­poś­red­nim kon­tak­cie z chlo­ro­pla­sta­mi i mi­to­chon­dria­mi i sty­ka­ją się z po­wierzch­nia­mi ich błon.

Wikipedia


peron

pas pod­wyż­sze­nia przy to­rach na dwor­cu ko­le­jo­wym umoż­li­wia­ją­cy po­dróż­nym wsia­da­nie do po­cią­gu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kolej. wy­dzie­lo­na część sta­cji ko­le­jo­wej, przez­na­czo­na dla pa­sa­że­rów, umoż­li­wia­ją­ca im wsia­da­nie do po­cią­gu i wy­sia­da­nie z niego

Wiktionary

Peron – bu­dow­la ko­le­jo­wa umie­szczo­na wzdłuż torów, umoż­li­wia­ją­ca wsia­da­nie i wy­sia­da­nie z po­cią­gów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­ciąg od­jeż­dża z toru przy pe­ro­nie pier­wszym.

 (1.1) Po­da­ne pe­ro­ny od­ja­zdów po­cią­gów mogą ulec zmia­nie z przy­czyn nie­za­leż­nych od prze­woź­ni­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɛrɔ̃n, AS: perõn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. peronowy m.

:: zdrobn. peronik m.

 przym. peronowy, wokółperonowy, przyperonowy

Wiktionary


peronela

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Lwów. usta

Wiktionary


peronik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od peron

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. peron m.

Wiktionary


peronista

zwo­len­nik pe­ro­niz­mu (ruchu spo­łecz­no-po­li­tycz­ne­go w Ar­gen­ty­nie, stwo­rzo­ne­go w po­ło­wie lat czter­dzie­stych ubie­głe­go stu­le­cia)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) polit. zwo­len­nik pe­ro­niz­mu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɛrɔ̃ˈɲista, AS: perõńista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. peronizm m.

:: fż. peronistka ż.

 przym. peronistyczny

Wiktionary


peronistka

→ pe­ro­ni­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) polit. zwo­len­nicz­ka pe­ro­niz­mu

Wiktionary

Patrz:

peronista

Wymowa:

IPA: ˌpɛrɔ̃ˈɲistka, AS: perõńistka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. peronizm m.

:: fm. peronista m.

 przym. peronistyczny

Wiktionary


peronistowski

→ pe­ro­ni­sta, → pe­ro­nizm


SJP.pl

Patrz:

peronista, → peronizm

peronistyczny

cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pe­ro­niz­mu (ruchu spo­łecz­no-po­li­tycz­ne­go w Ar­gen­ty­nie, stwo­rzo­ne­go w po­ło­wie lat czter­dzie­stych ubie­głe­go stu­le­cia), od­no­szą­cy się do pe­ro­niz­mu


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przym. od pe­ro­nizm

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wy­wo­dzą­ca się z daw­ne­go ruchu pe­ro­ni­stycz­ne­go li­be­ral­na Par­tia Spra­wied­li­wo­ści dąży do prze­pro­wa­dze­nia zmian w kon­sty­tu­cji kraju.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɛrɔ̃ɲiˈstɨt͡ʃnɨ, AS: perõńistyčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. peronizm, peronista, peronistka

Wiktionary


peronizm

ruch spo­łecz­no-po­li­tycz­ny w Ar­gen­ty­nie, stwo­rzo­ny w po­ło­wie lat czter­dzie­stych ubie­głe­go stu­le­cia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) polit. sy­stem po­li­tycz­ny zbu­do­wa­ny przez Juana Pe­ró­na w Ar­gen­ty­nie, w po­ło­wie XX wieku, dą­żą­cy do zbu­do­wa­nia ustro­ju poś­red­nie­go mię­dzy ame­ry­kań­skim ka­pi­ta­liz­mem a ra­dziec­kim ko­mu­niz­mem;

Wiktionary

Pe­ro­nizm – po­pu­li­stycz­ny ruch spo­łecz­no-po­li­tycz­ny w Ar­gen­ty­nie.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pɛˈrɔ̃ɲism̥, AS: perõńism̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. peronista m., peronistka ż.

 przym. peronistyczny, peronistowski

Wiktionary


peronka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) więz. ko­ry­tarz po­mię­dzy ce­la­mi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. peron mrz.

 przym. peronkowy

Wiktionary


peronowy

bę­dą­cy czę­ścią pe­ro­nu (np. chod­nik pe­ro­no­wy, zegar pe­ro­no­wy), cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pe­ro­nu lub w jakiś inny spo­sób zwią­za­ny z pe­ro­nem


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy pe­ro­nu, znaj­du­ją­cy się na pe­ro­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przy­sta­nął przed pe­ro­no­wym au­to­ma­tem i za­czął przy­glą­dać się ko­lo­ro­wym pacz­kom pa­pie­ro­sów. Po­my­ślał, że chęt­nie za­pa­lił­by sobie ca­me­la albo marl­bo­ro, ale szko­da mu było nie­miec­kiej wa­lu­ty. Jedna pacz­ka kosz­to­wa­ła aż czte­ry marki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. peron m.

 przym. przyperonowy

Wiktionary


peronówka

po­tocz­nie o bi­le­cie wy­da­wa­nym na niek­tó­rych sta­cjach ko­le­jo­wych, upraw­nia­ją­cym wła­ści­cie­la do wej­ścia na peron


SJP.pl


perora

1. po­u­cza­nie, re­pry­men­da
2. uro­czy­sta mowa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przy­dłu­ga i nudna mowa mo­ra­li­za­tor­ska

 (1.2) liter. daw. uro­czy­ste prze­mó­wie­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pe­ro­ra dyry nie miała końca.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. perorować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tyrada, oracja

 (1.2) oracja

Wiktionary


perorny

daw­niej: gło­śny, do­no­śny


SJP.pl


perorowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pe­ro­ro­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. perorować ndk.

Wiktionary


perorować

wy­gła­szać pe­ro­rę; prze­ma­wiać; roz­wo­dzić się nad czymś


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) wy­gła­szać długą i nudną, czę­sto na­pu­szo­ną mowę

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɛrɔˈrɔvat͡ɕ, AS: perorovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. perora ż., peroracja ż., perorowanie n.

Wiktionary


perowskia

ga­tu­nek szał­wii ho­do­wa­ny jako ro­śli­na do­nicz­ko­wa


SJP.pl

Pe­row­skia ("Pe­rov­skia", właśc. "Sal­via" subg. "Pe­rov­skia") – tra­dy­cyj­nie wy­róż­nia­ny ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny jas­no­to­wa­tych, współ­cze­śnie po­dro­dzaj w obrę­bie ro­dza­ju szał­wia "Sal­via". Obej­mu­je 7–8 ga­tun­ków. Ro­śli­ny te wy­stę­pu­ją w środ­ko­wo-za­chod­niej Azji – od pół­noc­no-wschod­nie­go Iranu po pół­noc­no-za­chod­nie Indie i Tybet, na pół­no­cy po Ka­zach­stan. Rosną w su­chych for­ma­cjach tra­wia­stych.

Wikipedia


perowskit

mi­ne­rał, tle­nek wap­nia i ty­ta­nu za­wie­ra­ją­cy czę­sto do­miesz­ki cezu, niobu lub toru


SJP.pl

Pe­row­skit – mi­ne­rał z grupy pe­row­ski­tów, zbu­do­wa­ny z ty­ta­nia­nu(IV) wap­nia, CaTiO3. Zo­stał od­kry­ty w roku 1839 przez Gu­sta­va Ro­se­go w gó­rach Ural i naz­wa­ny na cześć mi­ne­ra­lo­ga ro­syj­skie­go, Lwa Pie­row­skie­go.

Wikipedia


perowskitowy

→ pe­row­skit


SJP.pl

Patrz:

perowskit

perpendykularny

prze­sta­rza­le pio­no­wy, pro­sto­pa­dły


SJP.pl


perpendykuł

daw­niej:
1. wa­ha­dło ze­ga­ra; pen­duł;
2. linia pio­no­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. wa­ha­dło ze­ga­ra

 (1.2) daw. zegar wa­ha­dło­wy

 (1.3) daw. pio­no­wa linia, pion

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɛrpɛ̃nˈdɨkuw, AS: perpẽndykuu̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Perpetua ż., Perpetuus m., Perpet m.

Wiktionary


perpetua

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) rzad. imię|pol­ski|ż.;

Wiktionary

Per­pe­tua – imię żeń­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go. Wy­wo­dzi się od przy­miot­ni­ka per­pe­tu­us oz­na­cza­ją­ce­go „nie­przer­wa­ny, cią­gły”. W Pol­sce imię to jest no­to­wa­ne co najm­niej od 1621 roku, jed­nak­że poza krę­ga­mi za­kon­ny­mi nie wy­stę­pu­je.

Mę­skim od­po­wied­ni­kiem jest Per­pet ( Per­pe­tu­us).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. perpendykuł m.

:: fm. Perpetuus m., Perpet m.

 przym. Perpetuowy

Wiktionary


perpetuum

dźwi­gnik hy­dra­u­licz­ny umoż­li­wia­ją­cy stop­nio­we pod­no­sze­nie du­żych cię­ża­rów na znacz­ną wy­so­kość


SJP.pl

Per­pe­tu­um – gra kom­pu­te­ro­wa typu MMOG osa­dzo­na w świe­cie scien­ce-fic­tion, wy­da­na przez "Ava­tar Cre­a­tions". Świa­to­wa pre­mie­ra miała miej­sce 25 li­sto­pa­da 2010 roku.

W 2018 roku stu­dio Ava­tar Cre­a­tions ofi­cjal­nie za­koń­czy­ło wspar­cie dla gry i zam­knę­ło ser­we­ry pro­duk­cyj­ne. Twór­cy udo­stęp­ni­li kod źró­dło­wy gry spo­łecz­no­ści, co do­pro­wa­dzi­ło do pow­sta­nia pro­jek­tu Open Per­pe­tu­um, dzię­ki czemu uru­cho­mio­no ser­we­ry spo­łecz­no­ścio­we, które poz­wa­la­ją na dal­szą roz­gryw­kę w mo­de­lu free-to-play.

Wikipedia


perpignan

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w po­łud­nio­wej Fran­cji na wy­brze­żu Morza Śró­dziem­ne­go, oś­ro­dek ad­mi­ni­stra­cyj­ny de­par­ta­men­tu Pi­re­ne­je Wschod­nie;

Wiktionary

Per­pi­gnan (, Perpinyà, Per­pin­han, Perpiñán) – mia­sto i gmina w po­łud­nio­wej Fran­cji (Ok­sy­ta­nia), na wy­brze­żu Morza Śró­dziem­ne­go, oś­ro­dek ad­mi­ni­stra­cyj­ny de­par­ta­men­tu Pi­re­ne­je Wschod­nie, głów­ne mia­sto hi­sto­rycz­nej kra­i­ny Ro­us­sil­lon, dawna sto­li­ca Kró­le­stwa Ma­jor­ki.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za Nar­bo­ną od A 9 od­ga­łę­zia się A 61, au­to­stra­da bie­gnie dalej na po­łud­nie wzdłuż wy­brze­ża, omi­ja­jąc od za­cho­du Per­pi­gnan i, od­da­la­jąc się od wy­brze­ża, prze­kra­cza w Pi­re­ne­jach gra­ni­cę z Hisz­pa­nią.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. perpiniański

Wiktionary


perpiniański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Per­pi­gnan, do­ty­czą­cy Per­pi­gnan

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Perpignan n.

Wiktionary


perrault

[czy­taj: peRO, w od­mia­nie: Per­ra­ul­ta - czy­taj: peROta itd.] naz­wi­sko, m.in. Char­les Per­ra­ult (1628-1703) - pi­sarz fran­cu­ski


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Char­les Per­ra­ult – fran­cu­ski ba­śnio­pi­sarz
  • Cla­u­de Per­ra­ult – fran­cu­ski le­karz i ar­chi­tekt ba­ro­ko­wy
  • Do­mi­ni­que Per­ra­ult – fran­cu­ski ar­chi­tekt
  • Léon Ba­zi­le Per­ra­ult – fran­cu­ski ma­larz

Wikipedia


perry

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Perry – gmina w On­ta­rio
  • Perry – miej­sco­wość w sta­nie Ar­kan­sas, w hrab­stwie Perry
  • Perry – mia­sto w sta­nie Flo­ry­da, w hrab­stwie Ta­y­lor
  • Perry – mia­sto w sta­nie Ge­or­gia, w hrab­stwie Ho­u­ston
  • Perry – wieś w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie Pike
  • Perry – mia­sto w sta­nie Iowa, w hrab­stwie Dal­las
  • Perry – mia­sto w sta­nie Kan­sas, w hrab­stwie Jef­fer­son
  • Perry – mia­sto w sta­nie Mi­chi­gan, w hrab­stwie Shia­was­see
  • Perry – mia­sto w sta­nie Maine, w hrab­stwie Was­hing­ton
  • Perry – mia­sto w sta­nie Mis­so­u­ri, w hrab­stwie Ralls
  • Perry – mia­sto w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie Wy­o­ming
  • Perry – wieś w sta­nie Nowy Jork, w hrab­stwie Wy­o­ming

Wikipedia


pers

po­tocz­nie:
1. kot per­ski;
2. dywan per­ski


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. kot per­ski

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) per­ski dywan

 (2.2) przest. cien­ka, płó­cien­na, ko­lo­ro­wa, kwie­ci­sta tka­ni­na

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pers (Can­tal) – fran­cu­ska gmina w re­gio­nie Ower­nia
  • Pers (Deux-Sèvres) – fran­cu­ska gmina w re­gio­nie Po­i­tou-Cha­ren­tes
  • Pers – po­tocz­na nazwa kota per­skie­go

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pɛrs, AS: pers

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. persjarstwo n., persjarz mos., persjarnia ż., Persja ż., Pers mos., Persyjka ż., Persjanka ż., perski mrz.

 przym. perski, persjarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kot perski

 (2.1) perski dywan, kobierzec

Wiktionary


pers.

skrót od: per­ski


SJP.pl


persak

ro­dzaj owa­dów z ro­dzi­ny za­dom­ko­wa­tych; Ec­to­bius


SJP.pl


persantin

nazwa hand­lo­wa leku prze­ciw­płyt­ko­we­go i roz­sze­rza­ją­ce­go na­czy­nia, za­wie­ra­ją­ce­go di­pi­ry­da­mol


SJP.pl


persefona

mit. gr. bo­gi­ni kieł­ku­ją­ce­go ziar­na, córka Zeusa i De­me­ter; Kora


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) mitgr. bo­gi­ni grec­ka, mał­żon­ka Ha­de­sa, wład­czy­ni świa­ta po­dziem­ne­go i opie­kun­ka dusz zmar­łych;

 (1.2) mitgr. po­stać mi­to­lo­gicz­na, córka Mi­ny­a­sa

Wiktionary

Per­se­fo­na, także Kora (gr. Περσεφόνη Persephónē, gr. Κόρη Kórē; łac. "Pro­ser­pi­na" – dziew­czy­na) – w mi­to­lo­gii grec­kiej mał­żon­ka Ha­de­sa, wład­czy­ni świa­ta po­dziem­ne­go i opie­kun­ka dusz zmar­łych. Córka De­me­ter i Zeusa. W mi­to­lo­gii rzym­skiej utoż­sa­mio­no ją z Pro­zer­pi­ną.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Plu­tos wy­stę­pu­je w or­sza­ku De­me­ter i Per­se­fo­ny pod po­sta­cią mło­dzień­ca lub dziec­ka nio­są­ce­go róg ob­fi­to­ści.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. Persefonowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Kora

Wiktionary


perseidy

sierp­nio­wy deszcz me­te­o­rów, któ­re­go ra­diant leży na gra­ni­cy gwia­zdo­zbio­rów Per­se­u­sza i Ka­sjo­pei


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) astr. rój me­te­o­rów ob­ser­wo­wa­ny ro­krocz­nie 10 sierp­nia w gwia­zdo­zbio­rze Per­se­u­sza;

Wiktionary

Per­se­i­dy (PER) – jeden z naj­bar­dziej re­gu­lar­nych rojów me­te­o­rów, któ­re­go or­bi­ta prze­ci­na się każ­de­go roku z ziem­ską w dniach 17 lipca – 24 sierp­nia. Mak­si­mum roju ob­ser­wu­je się po­mię­dzy 12 i 13 sierp­nia. Rój zwią­za­ny jest z ko­me­tą 109P/Swift-Tutt­le. Pod­czas okre­su wy­stę­po­wa­nia roju ra­diant prze­mie­szcza się przez gwia­zdo­zbio­ry Ka­sjo­pei, Per­se­u­sza i Ży­ra­fy (w mak­si­mum ak­tyw­no­ści znaj­du­je się w po­bli­żu gwia­zdy η Per­sei). Jego prze­cięt­na ak­tyw­ność w ostat­nich la­tach wy­no­si około 100 ZHR.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Per­se­i­dy są jed­nym z naj­re­gu­lar­niej po­ja­wia­ją­cych się i naj­le­piej zna­nych rojów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. perseida ż., Perseusz mos./mzw.

 przym. Perseuszowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. PER; pot. łzy świętego Wawrzyńca

Wiktionary


persekucja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. prze­śla­do­wa­nie, ści­ga­nie

Wiktionary


persepolis

jeden z dwóch naj­waż­niej­szych oś­rod­ków miej­skich sta­ro­żyt­nej Per­sji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. sta­roż. mia­sto w sta­ro­żyt­nej Per­sji, za­ło­żo­ne przez Da­riu­sza I w 518 p.n.e.;

Wiktionary

Per­se­po­lis ( Περσέπολις; sta­ro­per­ski "Pārsa", ‏تخت جمشید‎ "Tacht-e Dżam­szid") – mia­sto w sta­ro­żyt­nej Per­sji, za­ło­żo­ne przez Da­riu­sza I w 518 p.n.e., lecz znacz­nie ro­zbu­do­wa­ne przez Kserk­se­sa I i ko­lej­nych wład­ców z dy­na­stii Ache­me­ni­dów. Stąd przyj­mu­je się, że znane ar­che­o­lo­gom Per­se­po­lis jest dzie­łem nie Da­riu­sza, lecz Kserk­se­sa. Ruiny mia­sta znaj­du­ją się ok. 70 km na pół­noc od Szi­raz w Ira­nie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Poz­nał król naukę magów chal­dej­skich i ni­niw­skich, astro­lo­gów z Aby­dos, Sais i Mem­fis, ta­jem­ni­ce wró­żów, mi­sta­go­gów i epop­tów asy­ryj­skich i wróż­bi­tów-jas­no­wi­dzów z Bak­trii i Per­se­po­lis i prze­ko­nał się, że ich wie­dza jest li tylko ludz­ką wie­dzą.

Wiktionary


perseusz

łac. Per­se­us; gwia­zdo­zbiór nieba pół­noc­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) mitgr. heros ar­go­lidz­ki i po­grom­ca Me­du­zy, syn Zeusa i Danae oraz mąż An­dro­me­dy, po śmier­ci prze­nie­sio­ny na fir­ma­ment jako gwia­zdo­zbiór Per­se­u­sza (2.1);

 (1.2) mitgr. syn Ne­sto­ra

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy, nazwa włas­na

 (2.1) astr. gwia­zdo­zbiór nieba pół­noc­ne­go, w Pol­sce wi­docz­ny latem, je­sie­nią i zimą;

Wiktionary

Zo­bacz też: inne po­sta­cie o imie­niu „Per­se­usz”.

Per­se­usz (także Per­se­us; gr. Περσεύς Perseús, Per­se­us) – w mi­to­lo­gii grec­kiej heros, syn kró­lew­ny Danae i Zeusa, mąż An­dro­me­dy. Przo­dek Am­fi­trio­na, Alk­me­ny, He­ra­kle­sa, Eu­ry­ste­u­sza. Po­grom­ca Me­du­zy, ty­ta­na At­la­sa, króla Se­ri­fos Po­li­dek­te­sa i nieś­wia­do­mie włas­ne­go dziad­ka Akriz­jo­sa. Za­ło­ży­ciel Myken i Ti­ryn­su. Po śmier­ci prze­nie­sio­ny na skle­pie­nie nie­bie­skie jako gwia­zdo­zbiór.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1, 2.1) Mi­tycz­ny Per­se­usz jest iden­ty­fi­ko­wa­ny z gwia­zdo­zbio­rem Per­se­u­sza.

 (1.1) Per­se­usz zdo­był głowę Me­du­zy, po­ko­nał pot­wo­ra mor­skie­go i uwol­nił An­dro­me­dę.

 (2.1) Per­se­usz wid­nie­je na nie­bie nie­da­le­ko kon­ste­la­cji, które są z nim mi­to­lo­gicz­nie po­wią­za­ne.

 (2.1) Naj­ja­śniej­szą gwia­zdą w Per­se­u­szu jest Mir­fak.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɛrˈsɛwuʃ, AS: perseu̯uš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Perseidy nmos., perseida ż.

 przym. Perseuszowy

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) skr. Per

Wiktionary


perseweracja

1. jęz. prze­dłu­ża­nie się czasu trwa­nia ruchu ar­ty­ku­la­cyj­ne­go gło­ski ponad zwy­kłą jego normę cza­so­wą
2. psych. zja­wi­sko upor­czy­we­go po­wra­ca­nia do świa­do­mo­ści pew­nych wy­o­bra­żeń
3. med. cho­ro­bli­we pow­ta­rza­nie tych sa­mych słów lub czyn­no­ści


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • per­se­we­ra­cja – objaw niek­tó­rych za­bu­rzeń psy­chicz­nych
  • per­se­we­ra­tyw­ność – cha­rak­te­ry­sty­ka za­cho­wa­nia re­gu­la­cyj­nej te­o­rii tem­pe­ra­men­tu

Wikipedia


perseweracyjność

1. prze­dłu­ża­nie się czasu trwa­nia ruchu ar­ty­ku­la­cyj­ne­go gło­ski ponad zwy­kłą jego normę cza­so­wą;
2. nie­przer­wa­na pow­ta­rzal­ność w czymś, naj­czę­ściej w ludz­kich wy­o­bra­że­niach, my­ślach


SJP.pl


perseweracyjny

do­ty­czą­cy per­se­we­ra­cji


SJP.pl


perseweratywność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) psych. ten­den­cja do trwa­nia i pow­ta­rza­nia da­ne­go za­cho­wa­nia przez jed­nost­kę, po za­prze­sta­niu dzia­ła­nia bodź­ca wy­wo­łu­ją­ce­go to za­cho­wa­nie;

Wiktionary

Per­se­we­ra­tyw­ność (PE) — jedna z cza­so­wych cha­rak­te­ry­styk za­cho­wa­nia (obok żwa­wo­ści), ten­den­cja do trwa­nia i pow­ta­rza­nia da­ne­go za­cho­wa­nia przez jed­nost­kę, po za­prze­sta­niu dzia­ła­nia bodź­ca wy­wo­łu­ją­ce­go to za­cho­wa­nie. Wpro­wa­dzo­na przez Jana Stre­la­ua w re­gu­la­cyj­nej te­o­rii tem­pe­ra­men­tu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Prze­tra­wia­nie daw­nych ura­zów, nawet sprzed lat, jest oz­na­ką skraj­nej per­se­we­ra­tyw­no­ści.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɛrsɛvɛraˈtɨvnɔɕt͡ɕ, AS: perseveratyvność

Wiktionary


persewerować

trwać upor­czy­wie przy ja­kimś prze­ko­na­niu, wy­o­bra­że­niu, nie­przer­wa­nie roz­my­ślać w taki sam spo­sób


SJP.pl


pershing

[czy­taj: per­szing] prze­no­śnie o kimś lub o czymś bar­dzo szyb­kim; per­szing


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) wojsk. ro­dzaj ra­kie­to­we­go po­ci­sku śred­nie­go za­się­gu

 (1.2) wojsk. model ame­ry­kań­skie­go czoł­gu cięż­kie­go z okre­su dru­giej wojny świa­to­wej i wojny w Korei

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Ko­li­kow­ski, ps. „Pers­hing” (ur. 1954, zm. 1999) – pol­ski prze­stęp­ca
  • John Pers­hing (ur. 1860, zm. 1948) – ame­ry­kań­ski woj­sko­wy
  • M26 Pers­hing – czołg cięż­ki z okre­su II wojny świa­to­wej
  • MGM-31 Pers­hing – ra­kie­ta ba­li­stycz­na
  • Pers­hing – mia­sto w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie Ta­y­lor
  • Pers­hing (ang. Pers­hing Towns­hip) – gmina w sta­nie In­dia­na, w hrab­stwie Jack­son
  • Pers­hing (ang. Pers­hing Towns­hip) – gmina w sta­nie Ne­bra­ska, w hrab­stwie Burt
  • Pers­hing (ang. Pers­hing Town) – gmina w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie Ta­y­lor
  • hrab­stwo Pers­hing (ang. Pers­hing Co­un­ty) – w sta­nie Ne­va­da

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpɛrʃʲĩŋk, AS: peršʹĩŋk

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1,3) perszing

Wiktionary


persil

marka prosz­ku do pra­nia


SJP.pl

Per­sil – nazwa hand­lo­wa pier­wsze­go na świe­cie prosz­ku do pra­nia. Roz­po­czę­cie jego pro­duk­cji oraz za­strze­że­nie nazwy przez firmę Hen­kel miało miej­sce w 1907 r. Naj­waż­niej­szy­mi skład­ni­ka­mi Per­si­lu były nad­bo­ran sodu (jako źró­dło ak­tyw­ne­go tlenu do wy­bie­la­nia) i krze­mian sodu. Od po­cząt­ków nie­miec­kich nazw anio­nów (od­po­wied­nio "per­bo­rat i si­li­kat") tych związ­ków pow­sta­ła nazwa pro­duk­tu.

Wikipedia


persimona

drze­wo lub krzew o so­czy­stych owo­cach, ros­ną­ce w stre­fie podz­wrot­ni­ko­wej; owoc tego drze­wa; hurma; per­sy­mo­na


SJP.pl


persja

pań­stwo w Azji, od 1935 r.: Iran


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) hist. dawna nazwa Iranu;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Iran był wcze­śniej znany pod nazwą Per­sja.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɛrsʲja, AS: persʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. persjarstwo n., persjarnia ż., persjarz mos., Pers mos., pers mzw./mrz., Persyjka ż., Persjanka ż., perski mrz.

 przym. perski, persjarski

Wiktionary


persjanka

miesz­kan­ka Per­sji; Per­syj­ka


SJP.pl


persjarnia

warsz­tat lub ma­nu­fak­tu­ra pro­du­ku­ją­ce w XVIII w. jed­wab­ne, wzo­rzy­ste tka­ni­ny, głów­nie pasy i tka­ni­ny kon­tu­szo­we


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rzem. odzież. warsz­tat, ma­nu­fak­tu­ra wyt­wa­rza­ją­ca pasy kon­tu­szo­we, ma­ka­ty i tka­ni­ny lite

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. persjarstwo n., Persja ż., Pers m., Persyjka ż., Persjanka ż., pers m., persjarz m., perski m.

 przym. perski, persjarski

Wiktionary


persjarski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z per­sjar­stwem, do­ty­czą­cy per­sjar­stwa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. persjarstwo n., persjarnia ż., Persja ż., Pers mos., Persyjka ż., Persjanka ż., pers mzw./mrz., persjarz mos., perski mrz.

 przym. perski

Wiktionary


persjarstwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) rzem. odzież. ro­dzaj rze­mio­sła zaj­mu­ją­ce­go się wyt­wa­rza­niem pasów kon­tu­szo­wych, makat i tka­nin li­tych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. persjarnia ż., Persja ż., Pers mos., Persyjka ż., Persjanka ż., pers mzw./mrz., persjarz mos., perski mrz.

 przym. perski, persjarski

Wiktionary


persjarz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rzem. rze­mieśl­nik zaj­mu­ją­cy się per­sjar­stwem, czyli wyt­wa­rza­niem pasów kon­tu­szo­wych, makat i tka­nin li­tych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. persjarnia ż., persjarstwo n., Persja ż., Pers mos., Persyjka ż., Persjanka ż., pers mzw./mrz., perski mrz.

 przym. perski, persjarski

Wiktionary


perski

przy­miot­nik od: Per­sja (kra­i­na hi­sto­rycz­na w Azji lub dawna nazwa Iranu)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy Per­sji, po­cho­dzą­cy z Per­sji

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język urzę­do­wy Iranu, Af­ga­ni­sta­nu i Ta­dży­ki­sta­nu;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Poseł roz­ma­wiał z sza­chem per­skim.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɛrsʲci, AS: persʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. persjarstwo n., persjarnia ż., persjarz mos., Persja ż., Pers mos., pers mzw./mrz., Persyjka ż., Persjanka ż.

 przym. persjarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) irański, daw. adziamski

Wiktionary


perskojęzyczny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) po­słu­gu­ją­cy się ję­zy­kiem per­skim

 (1.2) taki, któ­re­go miesz­kań­cy po­słu­gu­ją się ję­zy­kiem per­skim

 (1.3) spi­sa­ny, stwo­rzo­ny w ję­zy­ku per­skim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɛrskɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: perskoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary


perskość

→ per­ski


SJP.pl

Patrz:

perski

person

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D. plu­ral|per­so­na.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɛrsɔ̃n, AS: persõn

Wiktionary


persona

osoba o dużym zna­cze­niu, ogól­nie sza­no­wa­na i ce­nio­na; oso­bi­stość


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. lub podn. osoba

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Per­so­na (psy­cho­lo­gia) – maska jaką czło­wiek przy­bie­ra na uży­tek spo­łecz­ny, kom­pro­mis po­mię­dzy jed­nost­ką a spo­łe­czeń­stwem
  • Per­so­na – film fa­bu­lar­ny reż. Ing­mar Berg­man, 1966 Szwe­cja
  • Per­so­na (znana także jako Shin Me­ga­mi Ten­sei: Per­so­na) – seria gier ga­tun­ku RPG
  • „Per­so­na” – pio­sen­ka ze­spo­łu BTS
  • Per­so­na (po­stać sce­nicz­na) – w kul­tu­rze jest wcie­la­nie się w po­stać, zwy­kle fik­cyj­ną
  • Per­so­na – w ba­da­niach rynku uszcze­gó­ło­wio­ny pro­fil klien­ta, wpi­su­ją­ce­go się w grupę do­ce­lo­wą pro­duk­tu (usłu­gi).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bal w am­ba­sa­dzie za­szczy­ci­ło wiele zna­ko­mi­tych per­son.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɛrˈsɔ̃na, AS: persõna

Wiktionary

Powiązane:

 przym. personalny

 rzecz. personalny mos., personalizacja ż., personifikacja, personel

Wiktionary


personal

daw­niej, dziś tylko gwa­ro­wo: per­so­nel, ze­spół pra­cow­ni­ków w ja­kiejś in­sty­tu­cji lub innym obiek­cie; per­so­nał


SJP.pl


personalia

pod­sta­wo­we dane przy­pi­sy­wa­ne jed­nej oso­bie, zwy­kle imię i naz­wi­sko, data uro­dze­nia i adres; ge­ne­ra­lia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) dane oso­bo­we, fakty z ży­cio­ry­su

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Trze­cim spraw­cą był Duń­czyk, któ­re­go per­so­na­lia są znane po­li­cji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɛrsɔ̃ˈnalʲja, AS: persõnalʹi ̯a

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dane osobowe

Wiktionary


personalista

osoba my­ślą­ca zgod­nie z za­ło­że­nia­mi per­so­na­liz­mu (kon­cep­cji fi­lo­zo­ficz­nych ze­sta­wia­ją­cych pro­ble­ma­ty­kę oso­bo­wo­ści ludz­kiej z bytem na­tu­ry du­cho­wej lub kie­run­ku psy­cho­lo­gicz­ne­go mó­wią­ce­go o ści­słym po­wią­za­niu róż­nych funk­cji psy­chicz­nych wraz z oso­bo­wo­ścią)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przed­sta­wi­ciel per­so­na­liz­mu w fi­lo­zo­fii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. personalizm mrz.

Wiktionary


personalistka

ko­bie­ta my­ślą­ca zgod­nie z za­ło­że­nia­mi per­so­na­liz­mu (kon­cep­cji fi­lo­zo­ficz­nych ze­sta­wia­ją­cych pro­ble­ma­ty­kę oso­bo­wo­ści ludz­kiej z bytem na­tu­ry du­cho­wej lub kie­run­ku psy­cho­lo­gicz­ne­go mó­wią­ce­go o ści­słym po­wią­za­niu róż­nych funk­cji psy­chicz­nych wraz z oso­bo­wo­ścią)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przed­sta­wi­ciel­ka per­so­na­liz­mu w fi­lo­zo­fii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. personalizm mrz.

Wiktionary


personalistyczny

od­no­szą­cy się do per­so­na­liz­mu (kon­cep­cji fi­lo­zo­ficz­nych ze­sta­wia­ją­cych pro­ble­ma­ty­kę oso­bo­wo­ści ludz­kiej z bytem na­tu­ry du­cho­wej lub kie­run­ku psy­cho­lo­gicz­ne­go mó­wią­ce­go o ści­słym po­wią­za­niu róż­nych funk­cji psy­chicz­nych wraz z oso­bo­wo­ścią), zwią­za­ny z oso­ba­mi my­ślą­cy­mi zgod­nie z za­ło­że­nia­mi per­so­na­liz­mu


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) filoz. do­ty­czą­cy per­so­na­liz­mu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dzi­siej­sza per­so­na­li­stycz­na wizja czło­wie­ka jest wi­dze­niem czło­wie­ka jako bytu ska­za­ne­go na piel­grzy­mo­wa­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. personalizm mrz., personalizowanie n.

Wiktionary


personalizacja

1. do­sto­so­wa­nie cze­goś (np. urzą­dze­nia, usłu­gi, ofer­ty) do po­trzeb in­dy­wi­du­al­ne­go użyt­kow­ni­ka, np. per­so­na­li­za­cja in­for­ma­cji;
2. trwa­łe na­nie­sie­nie da­nych oso­bo­wych na do­ku­ment, np. per­so­na­li­za­cja pasz­por­tu;
3. na­da­wa­nie cze­muś cha­rak­te­ru oso­bi­ste­go, na­sta­wio­ne­go na po­sza­no­wa­nie dru­giej osoby, np. per­so­na­li­za­cja życia w ro­dzi­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) do­sto­so­wy­wa­nie przed­mio­tu do czy­ichś upo­do­bań

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • per­so­na­li­za­cja (mar­ke­ting)
  • per­so­na­li­za­cja do­ku­men­tu - trwa­łe na­nie­sie­nie da­nych po­sia­da­cza na do­ku­ment, np. dowód oso­bi­sty, pasz­port, prawo jazdy itp.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌpɛrsɔ̃nalʲiˈzat͡sʲja, AS: persõnalʹizacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. persona ż., personifikacja ż., personalizm m., personel m., personalizowanie n., personalny mos.

 czas. personalizować ndk.

 przym. personalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) indywidualizacja

Wiktionary


personalizacyjny

→ per­so­na­li­za­cja


SJP.pl

Patrz:

personalizacja

personalizm

1. ze­spół kon­cep­cji fi­lo­zo­ficz­nych ze­sta­wia­ją­cych pro­ble­ma­ty­kę oso­bo­wo­ści ludz­kiej z bytem na­tu­ry du­cho­wej;
2. kie­ru­nek psy­cho­lo­gicz­ny mó­wią­cy o ści­słym po­wią­za­niu róż­nych funk­cji psy­chicz­nych wraz z oso­bo­wo­ścią


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) filoz. nurt w fio­zo­fii sta­wia­ja­cy w cen­trum osobę ludz­ką oraz jej god­ność, wol­ność, nie­za­leż­ność i nie­pow­ta­rzal­ność;

 (1.2) psych. nurt psy­cho­lo­gicz­ny po­stu­lu­ją­cy nie­ro­zer­wal­ność i ści­słe po­łą­cze­nie mię­dzy funk­cja­mi psy­chicz­ny­mi

Wiktionary

Nie mylić z: Per­so­na­lis­mo.

Per­so­na­lizm – sta­no­wi­sko fi­lo­zo­ficz­ne pod­kre­śla­ją­ce cen­tral­ną rolę osoby (łac. "per­so­na"), któ­rej przy­pi­su­je się takie cechy jak:

Sta­no­wi­sko to można od­na­leźć w róż­nych kie­run­kach fi­lo­zo­ficz­nych od cza­sów sta­ro­żyt­nych. Od XIX wieku pow­sta­wa­ły kie­run­ki, które przy­ję­ły taką nazwę na swoje oz­na­cze­nie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W roz­wi­ja­nej przez współ­czes­ny per­so­na­lizm re­flek­sji raz po raz do­cho­dzi do głosu pod­sta­wo­wa in­tu­i­cja - in­tu­i­cja o war­to­ści czło­wie­ka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. personalizowanie n., personalizacja ż., personalista mos., personalistka ż.

 przym. personalistyczny

 przysł. personalistycznie

Wiktionary


personalizowalny

da­ją­cy się do­sto­so­wać do in­dy­wi­du­al­nych po­trzeb lub pre­fe­ren­cji


SJP.pl


personalizowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) do­sto­so­wy­wa­nie cze­goś do in­dy­wi­du­al­nych po­trzeb albo gu­stów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spersonalizowanie n., personalizacja ż., personalizm m., personalny mos.

 czas. personalizować ndk., spersonalizować dk.

 przym. personalny, personalistyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) indywidualizowanie

Wiktionary


personalizować

per­so­na­li­zo­wać się - być re­pre­zen­to­wa­nym lub uo­sa­bia­nym przez kogoś


SJP.pl


personalna

oso­bo­wy, oso­bi­sty, od­no­szą­cy się kon­kret­nej osoby lub grupy ja­kichś osób (np. dane per­so­nal­ne, akta per­so­nal­ne)


SJP.pl


personalniczka

→ per­so­nal­nik


SJP.pl

Patrz:

personalnik

personalnik

po­tocz­nie: kie­row­nik biura per­so­nal­ne­go; per­so­nal­ny


SJP.pl


personalność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest per­so­nal­ne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. personalny

 przysł. personalnie

 rzecz. personalny mos.

Wiktionary


personalny

oso­bo­wy, oso­bi­sty, od­no­szą­cy się kon­kret­nej osoby lub grupy ja­kichś osób (np. dane per­so­nal­ne, akta per­so­nal­ne)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do osoby lub osób, zwią­za­ny z osobą lub oso­ba­mi

 (1.2) od­no­szą­cy się do spraw ka­dro­wych i pra­cow­ni­czych, zwią­za­ny ze spra­wa­mi ka­dro­wy­mi i pra­cow­ni­czy­mi

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) oso­bi­sty, włas­ny

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (3.1) adm. kie­row­nik dzia­łu kadr

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Córka Rysia pra­cu­je teraz w wy­dzia­le per­so­nal­nym.

 (2.1) Da­nu­sia ma od kilku mie­się­cy per­so­nal­ne­go tre­ne­ra.

 (3.1) Spot­ka­łam per­so­nal­ne­go na scho­dach przed dzia­łem kadr.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. personalność ż., personalizowanie n., personalizacja ż., persona ż., personalna ż.

 przysł. personalnie

Wiktionary


personat

męż­czyz­na o dużym zna­cze­niu, ogól­nie sza­no­wa­ny i ce­nio­ny, ważny dla spo­łecz­no­ści lub sław­ny, po­wszech­nie znany; per­so­na


SJP.pl


personał

daw­niej, dziś tylko gwa­ro­wo: per­so­nel, ze­spół pra­cow­ni­ków w ja­kiejś in­sty­tu­cji lub innym obiek­cie; per­so­nal


SJP.pl


personel

ze­spół pra­cow­ni­ków ja­kiejś in­sty­tu­cji, naj­czę­ściej pu­blicz­nej, któ­rych celem jest wy­ko­ny­wa­nie ści­śle okre­ślo­nych zadań nie­na­le­żą­cych do kie­row­ni­ka tej in­sty­tu­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ze­spół pra­cow­ni­ków ja­kiejś in­sty­tu­cji, naj­czę­ściej pu­blicz­nej, któ­rych celem jest wy­ko­ny­wa­nie ści­śle okre­ślo­nych zadań nie­na­le­żą­cych do kie­row­ni­ka tej in­sty­tu­cji

Wiktionary

Per­so­nel – pol­ski za­ku­li­so­wy film oby­cza­jo­wy z 1975 roku w re­ży­se­rii i we­dług sce­na­riu­sza Krzysz­to­fa Kie­ślow­skie­go. "Per­so­nel" jest au­to­bio­gra­ficz­ną opo­wie­ścią o ab­sol­wen­cie tech­ni­kum te­a­tral­ne­go, który zo­sta­je zmu­szo­ny do za­ję­cia włas­ne­go sta­no­wi­ska w spo­rze po­mię­dzy pra­cow­ni­ka­mi wiel­ko­miej­skiej opery.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Trze­ba oddać ukłon, cha­pe­au bas, przed na­szy­mi dziew­czę­ta­mi, ale prze­de wszyst­kim przed per­so­ne­lem le­kar­skim, który w tych sza­le­nie trud­nych wa­run­kach wy­ko­ny­wał naj­cięż­sze ope­ra­cje.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɛrˈsɔ̃nɛl, AS: persõnel

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. persona ż., personalizacja ż., personelik mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) obsada, kadra, pracownicy, załoga

Wiktionary


personelik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od per­so­nel

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. personel m.

Wiktionary


personifikacja

uo­so­bie­nie;
1. w li­te­ra­tu­rze: prze­no­śnia po­le­ga­ją­ca na przed­sta­wie­niu w po­sta­ci ludz­kiej przed­mio­tów, zja­wisk na­tu­ry, ro­ślin i zwie­rząt oraz pojęć ab­strak­cyj­nych, np. przed­sta­wie­nie śmier­ci w po­sta­ci żni­wia­rza;
2. książ­ko­wo: osoba, isto­ta uo­sa­bia­ją­ca coś; ucie­le­śnie­nie, wcie­le­nie;
3. rzad­ko: an­tro­po­mor­fi­za­cja; po­rów­naj: an­tro­po­mor­fi­za­cja (ucz­ło­wie­cze­nie), ani­mi­za­cja (oży­wie­nie)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) liter. jęz. ro­dzaj me­ta­fo­ry; przed­sta­wia­nie rze­czy, zwie­rząt, zja­wisk lub pojęć ab­strak­cyj­nych jako po­sta­ci ludz­kich;

 (1.2) po­stać uo­sa­bia­ją­ca coś

Wiktionary

Per­so­ni­fi­ka­cja (z łac. "per­so­na" – osoba i "fa­ce­re" – robić) lub uo­so­bie­nie – fi­gu­ra re­to­rycz­na i śro­dek sty­li­stycz­ny po­le­ga­ją­ce na me­ta­fo­rycz­nym przed­sta­wia­niu zwie­rząt i ro­ślin, przed­mio­tów nie­o­ży­wio­nych, zja­wisk lub idei jako osoby ludz­kie – szcze­gól­nie czę­sto per­so­ni­fi­ku­je się po­ję­cia ab­strak­cyj­ne, zwła­szcza jako wy­gła­sza­ją­ce prze­mo­wy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Śmierć ze Świa­ta Dysku to po­stać bę­dą­ca per­so­ni­fi­ka­cją na­tu­ral­ne­go zja­wi­ska.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɛrsɔ̃ɲifʲiˈkat͡sʲja, AS: persõńifʹikacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. persona ż., personifikowanie n., personalizacja ż.

 czas. personifikować

 przym. personifikacyjny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) uosobienie; zobacz też: uwagi

Wiktionary


personifikowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|per­so­ni­fi­ko­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. personifikacja ż.

 czas. personifikować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) uosabianie

Wiktionary


personifikować

na­da­wać przed­mio­tom, zwie­rzę­tom, zja­wi­skom lub innym po­ję­ciom po­stać ludz­ką lub cechy cha­rak­te­ry­stycz­ne dla ludzi (zwła­szcza w li­te­ra­tu­rze); uo­sa­biać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. uper­so­ni­fi­ko­wać, sper­so­ni­fi­ko­wać)

 (1.1) na­da­wać cechy ludz­kie zwie­rzę­tom, rze­czom, zja­wi­skom lub po­ję­ciom ab­strak­cyj­nym

 (1.2) przed­sta­wiać coś jako ucie­le­śnio­ne w kon­kret­nej oso­bie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. personifikacja ż., personifikowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) uosabiać

 (1.2) ucieleśniać, uosabiać

Wiktionary


persowie

miesz­ka­niec Per­sji


SJP.pl

Per­so­wie – sta­ro­żyt­ny lud po­cho­dze­nia irań­skie­go, współ­cze­śnie zaś naród za­miesz­ku­ją­cy głów­nie ob­szar Iranu (daw­niej zna­ne­go jako Per­sja).

Wikipedia


perspektograf

urzą­dze­nie poz­wa­la­ją­ce prze­mie­nić uko­śne zdję­cie fo­to­gra­ficz­ne w plan danej miej­sco­wo­ści, któ­re­go dzia­ła­nie opie­ra się na zmia­nie per­spek­ty­wy w obraz zło­żo­ny z figur pła­skich


SJP.pl


perspektywa

1. trój­wy­mia­ro­wość przed­mio­tów przed­sta­wio­nych na pła­szczyź­nie zgod­nie z pra­wa­mi wi­dze­nia;
2. roz­le­gły widok ja­kie­goś kra­jo­bra­zu; pa­no­ra­ma;
3. me­to­da odw­zor­co­wa­nia fi­gu­ry ge­o­me­trycz­nej na pła­szczyź­nie za po­mo­cą pro­stych rzu­tu­ją­cych o wspól­nym wierz­choł­ku;
4. od­le­głość w cza­sie po­trzeb­na do wła­ści­we­go oce­nie­nia ja­kichś zja­wisk


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) szt. me­to­da odw­zor­co­wa­nia fi­gu­ry ge­o­me­trycz­nej na pła­szczyź­nie za po­mo­cą pro­stych rzu­tu­ją­cych o wspól­nym wierz­choł­ku

 (1.2) wra­że­nie trze­cie­go wy­mia­ru w pła­skim obra­zie

 (1.3) przen. od­le­głość w cza­sie po­trzeb­na do wła­ści­we­go oce­nie­nia ja­kichś zja­wisk

 (1.4) per­spek­ty­wy wi­do­ki na przysz­łość, wizje świet­la­nej przysz­ło­ści

 (1.5) in­form. widok ba­zo­da­no­wy

 (1.6) da­le­ki widok

 (1.7) przen. spo­sób in­ter­pre­ta­cji cze­goś, punkt wi­dze­nia

 (1.8) przen. dal­sze plany

Wiktionary

Per­spek­ty­wa – okre­śle­nie sto­so­wa­ne w ar­chi­tek­tu­rze, ma­lar­stwie, fo­to­gra­fii i in­nych sztu­kach wi­zu­al­nych oz­na­cza­ją­ce spo­sób od­da­nia trój­wy­mia­ro­wych obiek­tów i prze­strze­ni na pła­szczyź­nie. Ist­nie­je kilka ro­dza­jów per­spek­ty­wy: li­ne­ar­na (zbież­na, ge­o­me­trycz­na), barw­na (ma­lar­ska), ku­li­so­wa, po­wietrz­na, od­wró­co­na, per­spek­ty­wa krzy­wo­li­nio­wa (po­praw­na).

Wikipedia

Przykłady

 (1.5) Każda zmia­na do­ko­na­na w okre­śla­ją­cych per­spek­ty­wę ta­be­lach bę­dzie także uwz­ględ­nio­na w per­spek­ty­wie.

 (1.7) Klę­ska grun­waldz­ka z per­spek­ty­wy ślą­skie­go poety to szok taki, jak gdyby in­diań­ski wódz, po­wiedz­my jakiś Win­ne­tou, po­ko­nał całą armię ame­ry­kań­ską i cią­gnął na Wa­szyng­ton.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɛrspɛkˈtɨva, AS: perspektyva

Wiktionary

Powiązane:

 przym. perspektywiczny

 przysł. perspektywicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) panorama

 (1.5) widok

 (1.6) przest. prospekt

 (1.7) punkt widzenia, ujęcie

Wiktionary


perspektywicznie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób per­spek­ty­wicz­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Trze­ba pa­trzeć i my­śleć per­spek­ty­wicz­nie - gdyż ster­ty od­pa­dów są coraz więk­sze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɛrspɛktɨˈvʲit͡ʃʲɲɛ, AS: perspektyvʹičʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 przym. perspektywiczny

 rzecz. perspektywa ż., perspektywiczność ż.

Wiktionary


perspektywiczność

cecha cze­goś, co od­no­si się do per­spek­ty­wy, od­le­gło­ści w cza­sie lub przed­sta­wia przed­mio­ty w per­spek­ty­wie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest per­spek­ty­wicz­ne; cecha tych, któ­rzy są per­spek­ty­wicz­ni

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dzię­ki wy­so­kie­mu wskaź­ni­ko­wi wzro­stu, a także sprzy­ja­ją­cym wa­run­kom po­li­tycz­nym, eko­no­micz­nym i spo­łecz­nym, pro­duk­cja ener­gii elek­trycz­nej ze źró­deł od­na­wial­nych jest dzie­dzi­ną biz­ne­su o dużej opła­cal­no­ści i per­spek­ty­wicz­no­ści.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. perspektywiczny

 przysł. perspektywicznie

Wiktionary


perspektywiczny

od­no­szą­cy się do per­spek­ty­wy, od­le­gło­ści w cza­sie, przysz­ło­ści (np. per­spek­ty­wicz­ne plany, za­da­nia) lub opar­ty na za­sa­dach per­spek­ty­wy (np. szki­ce per­spek­ty­wicz­ne)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­brze za­po­wia­da­ją­cy się, do­brze ro­ku­ją­cy

 (1.2) do­ty­czą­cy przysz­ło­ści, dal­sze­go roz­wo­ju

 (1.3) szt. uka­zu­ją­cy coś w per­spek­ty­wie, w trój­wy­mia­rze na pła­szczyź­nie, opar­ty na za­sa­dach per­spek­ty­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ra­port nie obej­mu­je po­zo­sta­łych, per­spek­ty­wicz­nych re­jo­nów Pol­ski np. Dol­ne­go Ślą­ska czy Wiel­ko­pol­ski.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɛrspɛktɨˈvʲit͡ʃnɨ, AS: perspektyvʹičny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. perspektywa, perspektywiczność

 przysł. perspektywicznie

Wiktionary


perspektywista

osoba ro­zu­mu­ją­ca zgod­nie z za­sa­da­mi per­spek­ty­wiz­mu (kon­cep­cji fi­lo­zo­ficz­nej za­po­cząt­ko­wa­nej przez Or­te­gę y Gas­se­ta, gło­szą­cej za­leż­ność wiary i myśli czło­wie­ka od jego oso­bi­stych prze­żyć, doś­wiad­czeń oraz uwa­run­ko­wań spo­łecz­nych)


SJP.pl


perspektywistka

→ per­spek­ty­wi­sta


SJP.pl

Patrz:

perspektywista

perspektywizm

kon­cep­cja fi­lo­zo­ficz­na za­po­cząt­ko­wa­na przez Or­te­gę y Gas­se­ta, gło­szą­ca za­leż­ność wiary i myśli czło­wie­ka od jego oso­bi­stych prze­żyć, doś­wiad­czeń oraz uwa­run­ko­wań spo­łecz­nych


SJP.pl

Per­spek­ty­wizm – te­o­ria fi­lo­zo­ficz­na, w myśl któ­rej nie jest moż­li­we poz­na­nie obiek­tyw­ne – wszyst­ko jest su­biek­tyw­ną in­ter­pre­ta­cją pod­mio­tu, który doś­wiad­cza i poz­na­je ze swo­jej kon­kret­nej per­spek­ty­wy. Praw­da jest więc zre­la­ty­wi­zo­wa­na do jed­nost­ko­we­go punk­tu wi­dze­nia, który jest za­leż­ne od wielu czyn­ni­ków, ta­kich jak kon­tekst hi­sto­rycz­ny, doś­wiad­cze­nia pod­mio­tu czy w końcu poz­na­nie zmy­sło­we.

Wikipedia


perspektywy

1. trój­wy­mia­ro­wość przed­mio­tów przed­sta­wio­nych na pła­szczyź­nie zgod­nie z pra­wa­mi wi­dze­nia;
2. roz­le­gły widok ja­kie­goś kra­jo­bra­zu; pa­no­ra­ma;
3. me­to­da odw­zor­co­wa­nia fi­gu­ry ge­o­me­trycz­nej na pła­szczyź­nie za po­mo­cą pro­stych rzu­tu­ją­cych o wspól­nym wierz­choł­ku;
4. od­le­głość w cza­sie po­trzeb­na do wła­ści­we­go oce­nie­nia ja­kichś zja­wisk


SJP.pl

Nie mylić z: ty­god­ni­kiem „Per­spek­ty­wy”.

Per­spek­ty­wy – mie­sięcz­nik edu­ka­cyj­ny dla mło­dzie­ży wy­da­wa­ny od 1998 w War­sza­wie.

Od 2000 „Per­spek­ty­wy” i dzien­nik „Rzecz­po­spo­li­ta” pu­bli­ku­ją „Ran­king szkół wyż­szych”.

Wikipedia


perspiracja

wy­mia­na ga­zo­wa za­cho­dzą­ca przez pory skór­ne, po­łą­czo­na z wy­da­la­niem szkod­li­wych lub nie­po­trzeb­nych dla or­ga­niz­mu sub­stan­cji


SJP.pl

Per­spi­ra­cja – w fiz­jo­lo­gii ter­min okre­śla­ją­cy wy­mia­nę ga­zo­wą or­ga­niz­mu. Okre­śla od­dy­cha­nie przez pory w skó­rze.

Wikipedia


perspiracyjny

→ per­spi­ra­cja


SJP.pl

Patrz:

perspiracja

persson

naz­wi­sko


SJP.pl


perstrukcja

w ge­o­lo­gii: przeksz­tał­ce­nie, zmia­na struk­tu­ry skały osa­do­wej


SJP.pl


perswadowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pers­wa­do­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɛrsfadɔˈvãɲɛ, AS: persfadovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. perswadować ndk.

Wiktionary


perswadować

wy­ja­śniać coś komuś, naj­czę­ściej prze­ko­ny­wa­jąc, za­chę­ca­jąc kogoś do cze­goś, do­wo­dzić coś komuś


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) tłu­ma­czyć, wy­ja­śniać, do­wo­dzić coś komuś; prze­ko­ny­wać o czymś, udo­wod­nić coś; ko­rzy­stać z pers­waz­ji

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɛrsfaˈdɔvat͡ɕ, AS: persfadovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. perswazja ż., perswadowanie n.

 przym. perswazyjny

Wiktionary


perswadujący

→ pers­wa­do­wać


SJP.pl

Patrz:

perswadować

perswazja

do­wo­dze­nie, wy­ja­śnia­nie cze­goś komuś, naj­czę­ściej przy jed­no­czes­nym prze­ko­ny­wa­niu, za­chę­ca­niu kogoś do cze­goś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) na­kła­nia­nie, tłu­ma­cze­nie, prze­ko­ny­wa­nie kogoś do cze­goś

Wiktionary

Pers­waz­ja ( per­su­a­sio) – sztu­ka prze­ko­ny­wa­nia kogoś do włas­nych racji. Różni się od ma­ni­pu­la­cji tym, że prze­ko­na­nie danej osoby do cze­goś nie zasz­ko­dzi jej w póź­niej­szym cza­sie, przy czym me­to­dy po­stę­po­wa­nia, jakie sto­so­wa­ne są w trak­cie pers­waz­ji, są sto­so­wa­ne też w trak­cie ma­ni­pu­la­cji. Pers­waz­ja opi­sy­wa­na jest rów­nież czę­sto jako jedna z metod re­to­ry­ki, bądź je­dy­nie jako na­wią­za­nie do „tra­dy­cji re­to­rycz­nej”. Od­wo­łu­je się do in­te­lek­tu, emo­cji i woli.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pɛrsˈfazʲja, AS: persfazʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 czas. perswadować ndk.

 przym. perswazyjny

Wiktionary


perswazyjność

→ pers­wa­zyj­ny


SJP.pl

Patrz:

perswazyjny

perswazyjny

od­no­szą­cy się do pers­waz­ji, ma­ją­cy do­wieść cze­goś, wy­ja­śnić coś komuś, naj­czę­ściej przy jed­no­czes­nym za­chę­ce­niu kogoś do cze­goś (np. mowa pers­wa­zyj­na, mar­ke­ting pers­wa­zyj­ny)


SJP.pl


persyflaż

szy­der­stwo ukry­te po­zo­ra­mi uprzej­mo­ści


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) książk. zło­śli­wość ukry­ta pod po­zo­rem uprzej­mo­ści

 (1.2) liter. utwór li­te­rac­ki, w któ­rym autor, iro­ni­zu­jąc, na­śla­du­je czyjś styl

Wiktionary

Per­sy­flaż (fr. "per­si­fla­ge" – prze­mó­wie­nie iro­nicz­ne i kpią­ce) – utwór li­te­rac­ki lub inna wy­po­wiedź o cha­rak­te­rze żar­to­bli­wym i iro­nicz­nym, ukry­wa­ją­ca szy­der­stwo pod po­zo­ra­mi wy­szu­ka­nej uprzej­mo­ści lub uda­wa­nej po­wa­gi. Szcze­gól­ną cechą per­sy­fla­żu jest iro­nicz­ne na­wią­za­nie do cu­dze­go stylu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jed­nak pra­wio­ne kom­ple­men­ty w isto­cie ukry­wa­ją szy­der­stwo, pa­ne­gi­ryzm jest uda­wa­ny, uni­żo­ność nie­a­u­ten­tycz­na – oda oka­zu­je się więc per­sy­fla­żem, wy­po­wie­dzią, którą na­le­ży od­czy­ty­wać jako ugrzecz­nio­ną kpinę.

 (1.2) Roz­gry­wa się tu te­o­lo­gicz­na dy­spu­ta o życiu wiecz­nym, dia­log, pełny do­sad­nych zwro­tów, jest per­sy­fla­żem – nie pa­sti­szem – sar­mac­kie­go ba­ro­ku, z obra­za­mi nie­u­chron­ne­go roz­kła­du i śmier­ci.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɛrˈsɨflaʃ, AS: persyflaš

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sarkazm, drwina, szyderstwo

Wiktionary


persyflażowy

a) ma­ją­cy cechy per­sy­fla­żu, czyli kpiny, szy­der­stwa ukry­te­go pod po­zo­ra­mi uprzej­mo­ści;
b) w li­te­ra­tu­rze: pa­ro­diu­ją­cy ma­nie­rę sty­li­stycz­ną in­ne­go au­to­ra


SJP.pl


persyflować

upra­wiać per­sy­flaż (szy­der­stwo), szy­dzić ukry­wa­jąc się za po­zo­ra­mi do­brych ma­nier i uprzej­mo­ści


SJP.pl


persyjka

miesz­kan­ka Per­sji; Per­sjan­ka


SJP.pl


persymon

hurma, sza­ron, kaki;
1. ro­dzaj drzew o so­czy­stych, po­ma­rań­czo­wych lub czer­wo­nych owo­cach, ros­ną­cych w stre­fie mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej; heban, he­ba­no­wiec;
2. owoc tego drze­wa; per­sy­mon


SJP.pl


persymona

hurma, sza­ron, kaki;
1. ro­dzaj drzew o so­czy­stych, po­ma­rań­czo­wych lub czer­wo­nych owo­cach, ros­ną­cych w stre­fie mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej; heban, he­ba­no­wiec;
2. owoc tego drze­wa; per­sy­mon


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Dio­spy­ros|L.|ref=tak., ro­dzaj tro­pi­kal­nych ro­ślin drze­wia­stych z ro­dzi­ny he­ban­ko­wa­tych;

 (1.2) bot. pot. ro­śli­na z ro­dza­ju per­sy­mo­na (1.1)

 (1.3) spoż. czer­wo­no­po­ma­rań­czo­wy, ja­dal­ny owoc per­sy­mo­ny (1.2)

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Miąższ per­sy­mo­ny jest lekko twar­da­wy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɛrsɨ̃ˈmɔ̃na, AS: persỹmõna

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hurma, hebanek, kaki

 (1.2) kaki, sharon, jabłko orientu, hurma

 (1.3) kaki, sharon, jabłko orientu, hurma

Wiktionary


persz

drą­żek słu­żą­cy ar­ty­stom cyr­ko­wym do wy­ko­ny­wa­nia skom­pli­ko­wa­nych ewo­lu­cji zbio­ro­wych


SJP.pl


perszczyzna

język tu­rec­ki, któ­re­go zna­mio­na po­ja­wia­ją się także w dia­lek­tach na te­re­nie Iranu i in­nych kra­jów Bli­skie­go Wscho­du


SJP.pl


perszeron

koń ro­bo­czy rasy fran­cu­skiej, po­cią­go­wy, maści siwej lub karej; koń per­sze­roń­ski


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. ro­dzaj konia po­cią­go­we­go;

Wiktionary

Per­sze­ron – rasa zim­nokr­wi­stych koni, wy­wo­dzą­ca się z re­gio­nu Le Per­che w Nor­man­dii we Fran­cji. Pow­sta­ła w wy­ni­ku wie­lo­let­nie­go krzy­żo­wa­nia się lo­kal­nych ras koni z in­ny­mi ra­sa­mi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Stu­kot kopyt per­sze­ro­nów na ko­cich łbach sły­chać było w noc­nej ciszy na ki­lo­metr.

 (1.1) Do naj­częst­szych uma­szczeń per­sze­ro­nów za­li­cza się siwe, jabł­ko­wi­te i kare.

Wiktionary


perszeroński

koń per­sze­roń­ski: koń ro­bo­czy rasy fran­cu­skiej, po­cią­go­wy, maści siwej lub karej; per­sze­ron


SJP.pl


perszing

[czy­taj: per­szing] prze­no­śnie o kimś lub o czymś bar­dzo szyb­kim; pers­hing


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) wojsk. ro­dzaj ra­kie­to­we­go po­ci­sku śred­nie­go za­się­gu

 (1.2) gwara. stud. kra­jo­we wino owo­co­we ni­skiej ja­ko­ści

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɛrʃʲĩŋk, AS: peršʹĩŋk

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) pershing

Wiktionary


perta

roz­cią­gnię­ta pod reją lina, na któ­rej opie­ra­ją stopy ma­ry­na­rze pra­cu­ją­cy przy ża­glach; chod­ni­ca


SJP.pl

Perta – w przy­pad­ku oża­glo­wa­nia re­jo­we­go, lina pod­wie­szo­na na "szel­kach" (krót­kich od­cin­kach liny) ok. 60–80 cm pod reją, na któ­rej stoją ma­ry­na­rze opie­ra­ją­cy się o reję, np. pod­czas sprzą­ta­nia (zwi­ja­nia) żagla re­jo­we­go.

Wikipedia


perth

[czy­taj: pert] mia­sto w Au­stra­lii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. duże mia­sto w Au­stra­lii, sto­li­ca stanu Au­stra­lia Za­chod­nia;

Wiktionary

Perth (wym.) – mia­sto w Au­stra­lii bę­dą­ce sto­li­cą stanu Au­stra­lia Za­chod­nia. Po­ło­żo­ne jest przy uj­ściu rzeki Ła­bę­dziej do Oce­a­nu In­dyj­skie­go, u pod­nó­ża gór Dar­ling. Jest czwar­tym mia­stem Au­stra­lii pod wzglę­dem po­pu­la­cji, za­miesz­ku­je je ponad 2,3 mln miesz­kań­ców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pra­cu­jąc w men­ni­cy w Perth, za­ra­bia­łem po kil­ka­na­ście ty­się­cy do­la­rów.

Wiktionary


pertinaks

twar­dy ma­te­riał pa­pie­ro­wy, la­mi­nat (kom­po­zyt) elek­tro­i­zo­la­cyj­ny


SJP.pl


pertkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


pertraktacja

pro­wa­dze­nie roz­mów; ro­ko­wa­nia; ukła­da­nie się


SJP.pl


pertraktant

osoba per­trak­tu­ją­ca, pro­wa­dzą­ca per­trak­ta­cje, ro­ko­wa­nia, roz­mo­wy w ja­kiejś spra­wie


SJP.pl


pertraktantka

ko­bie­ta per­trak­tu­ją­ca, pro­wa­dzą­ca per­trak­ta­cje, ro­ko­wa­nia, roz­mo­wy w ja­kiejś spra­wie


SJP.pl


pertraktowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|per­trak­to­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pertraktacje nmos., pertraktant m., pertraktantka ż.

 czas. pertraktować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) negocjowanie

Wiktionary


pertraktować

pro­wa­dzić per­trak­ta­cje, ro­ko­wa­nia, roz­mo­wy w ja­kiejś spra­wie, ne­go­cjo­wać, ukła­dać się


SJP.pl


perturbacja

1. na­ru­sze­nie usta­lo­ne­go po­rząd­ku, prze­kro­cze­nie pa­nu­ją­cych gdzieś norm, zasad;
2. za­kłó­ce­nia stanu lub ruchu or­bi­tal­ne­go ciała ja­kie­goś ukła­du pla­ne­tar­ne­go przez siły, któ­rych źró­dło znaj­du­je się poza tym ukła­dem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nagłe za­bu­rze­nie lub od­chy­le­nie od nor­mal­ne­go stanu albo prze­bie­gu cze­goś

Wiktionary

Per­tur­ba­cja – za­kłó­ce­nie zgod­ne­go z pra­wa­mi Ke­ple­ra ruchu ciał nie­bie­skich, spo­wo­do­wa­ne głów­nie obec­no­ścią in­nych ciał, ale także opo­rem oś­rod­ka oraz spła­szcze­niem ciała cen­tral­ne­go.

Me­cha­ni­ka nieba wpro­wa­dza do rów­na­nia ruchu masy po­ru­sza­ją­cej się w po­ten­cja­le gra­wi­ta­cyj­nym do­dat­ko­wy wyraz za­wie­ra­ją­cy po­chod­ną funk­cji per­tur­ba­cyj­nej. Funk­cja ta uwz­ględ­nia od­dzia­ły­wa­nia gra­wi­ta­cyj­ne od trze­ciej masy.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. perturbacyjny

 rzecz. turbacja ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zakłócenie, zaburzenie, zamęt, zamieszanie

Wiktionary


perturbacyjny

od­no­szą­cy się do per­tur­ba­cji (za­kłó­ceń stanu lub ruchu or­bi­tal­ne­go ciała ja­kie­goś ukła­du pla­ne­tar­ne­go przez siły, któ­rych źró­dło znaj­du­je się poza tym ukła­dem)


SJP.pl


perturbować

1. na­ru­szać usta­lo­ny po­rzą­dek, prze­kra­czać pa­nu­ją­ce gdzieś normy, za­sa­dy;
2. o cia­łach nie­bie­skich: za­kłó­cać stan lub ruch or­bi­tal­ny in­ne­go ciała ja­kie­goś ukła­du pla­ne­tar­ne­go przez od­dzia­ły­wa­nie si­ła­mi z tym cia­łem


SJP.pl


pertyt

nie­jed­no­rod­ny wew­nętrz­nie krysz­tał ska­le­nia so­do­wo-po­ta­so­we­go


SJP.pl


pertyński

naz­wi­sko


SJP.pl


peru

pań­stwo w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej ze sto­li­cą w Limie; Re­pu­bli­ka Peru


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. polit. pań­stwo w Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej ze sto­li­cą w Limie;

 (1.2) geogr. to­po­nim, nazwa kilku miej­sco­wo­ści i gmin w USA

Wiktionary

Peru (hiszp. ', ofi­cjal­nie Re­pu­bli­ka Peru (hiszp. República del Perú) – pań­stwo w za­chod­niej czę­ści Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej, nad Oce­a­nem Spo­koj­nym. Leży na pół­ku­li po­łud­nio­wej, roz­cią­ga się od rów­ni­ka w kie­run­ku zwrot­ni­ka Ko­zio­roż­ca. Gra­ni­czy z Ek­wa­do­rem na pół­noc­nym za­cho­dzie, Ko­lum­bią na pół­noc­nym wscho­dzie, Bra­zy­lią na wscho­dzie, Bo­li­wią na po­łud­nio­wym wscho­dzie, Chile na po­łud­niu oraz Pa­cy­fi­kiem na za­cho­dzie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Niez­na­ne wcze­śniej in­diań­skie ple­mię zo­sta­ło od­na­le­zio­ne w Bra­zy­lii nie­da­le­ko gra­ni­cy z Peru.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɛru, AS: peru

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Peruwiańczyk mos., Peruwianka ż.

 przym. peruwiański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ofic. Republika Peru

Wiktionary


perucki

naz­wi­sko


SJP.pl


peruczka

nie­wiel­ka pe­ru­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: pe­ru­ka

 (1.2) mała pe­ru­ka, do­cze­pia­ny ka­wa­łek pe­ru­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bar­dzo też po­trzeb­ne wy­rzu­cać pie­nią­dze na pe­rucz­ki, kiedy można nosić włosy swo­je­go chowu, nie wy­da­jąc ani sze­lą­ga!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. peruka ż., perukarz m., perukarstwo n., półperuka ż., perukowiec m.

 przym. perukowy, peruczkowy, perukarski

Wiktionary


peruczkowy

cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pe­ru­czek (nie­wiel­kich peruk), zwią­za­ny w jakiś spo­sób z pe­rucz­ka­mi (np. sklep pe­rucz­ko­wy)


SJP.pl


perugia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w środ­ko­wych Wło­szech, sto­li­ca Um­brii;

Wiktionary

Pe­ru­gia, sta­ro­żyt­na "Pe­ruz­ja" – sto­li­ca Um­brii, re­jo­nu ad­mi­ni­stra­cyj­ne­go środ­ko­wych Włoch. Mia­sto leży mię­dzy Je­zio­rem Tra­zy­meń­skim a Ty­brem, liczy około 150,000 miesz­kań­ców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Pe­ru­gii znaj­du­je się gro­bo­wiec pa­pie­ża Be­ne­dyk­ta XI.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Perugino m.

 przym. perugiański, perugijski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stpol. Peruż, hist. staroż. Peruzja

Wiktionary


perugiański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Pe­ru­gią, do­ty­czą­cy Pe­ru­gii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wy­szedł­szy stam­tąd można odetch­nąć, pójść na skraj pe­ru­giań­skie­go wzgó­rza i spoj­rzeć na roz­po­star­tą sze­ro­ko do­li­nę. W dali, poś­ród tej do­li­ny, jest Asyż.

 (1.1) In­no­cen­ty zo­stał bło­go­sła­wio­nym, ale nie zo­stał świę­tym. Ano­ni­mo­wy kro­ni­karz pe­ru­giań­ski sławi go jako in­te­lek­tu­a­li­stę i ora­to­ra.

 (1.1) W okre­sie świet­no­ści re­pu­bli­ka pe­ru­giań­ska do­mi­no­wa­ła nad Um­brią i te­ry­to­rium jej bro­ni­ło sto dwa­dzie­ścia zam­ków.

 (1.1) Dłu­gość pe­ru­giań­skich ręcz­nych pu­szek można okre­ślić na 22-24 cm, nie wiemy jed­nak jed­noz­nacz­nie, czy prze­kaz źró­dło­wy od­no­si się do dłu­go­ści całej broni, czy tylko do me­ta­lo­wej lufy (…).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Perugia ż.

 przym. perugijski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) perugijski, staroż. peruzyński

Wiktionary


perugijski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Pe­ru­gią, do­ty­czą­cy Pe­ru­gii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wszyst­kie te ułam­ko­we (…) wia­do­mo­ści wska­zu­ją na duży ciąg mło­dzie­ży pol­skiej do sto­li­cy Um­brii. Je­szcze bar­dziej wy­ra­zi­stym i nie­zbi­tym do­wo­dem po­pu­lar­no­ści i na­si­le­nia tych przy­ja­zdów i stu­diów da­tu­ją­cych się od po­cząt­ku XVII wieku było po­ja­wie­nie się w 1623 r. w Uni­wer­sy­te­cie Pe­ru­gij­skim nacji pol­skiej (…)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Perugia ż.

 przym. perugiański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) perugiański

Wiktionary


peruka

1. sztucz­ne lub na­tu­ral­ne włosy przy­mo­co­wa­ne do spe­cjal­nej siat­ki, ukła­da­ne w kształ­cie fry­zu­ry, na­kła­da­ne na włas­ne włosy lub za­stę­pu­ją­ce je;
2. na­rośl kost­na spo­ty­ka­na za­miast po­ro­ża na gło­wie kozła lub byka je­le­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cudze lub sztucz­ne włosy przy­sto­so­wa­ne do za­kła­da­nia na głowę;

Wiktionary

Pe­ru­ka (fr. "per­ru­que") – na­kry­cie głowy wy­ko­na­ne z na­tu­ral­nych bądź sztucz­nych wło­sów umo­co­wa­nych na siat­ce i uło­żo­nych na kształt fry­zu­ry. Współ­cze­śnie pe­ru­ki no­szo­ne są zaz­wy­czaj w celu ukry­cia braku owło­sie­nia głowy bądź jako ozdo­ba.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wi­cher zer­wał jej z głowy pe­ru­kę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɛˈruka, AS: peruka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. perukarstwo n., perukarz m., półperuka ż., perukowiec m.

:: zdrobn. peruczka ż.

 przym. perukarski, perukowy, peruczkowy

Wiktionary


perukarka

ko­bie­ta ukła­da­ją­ca sztucz­ne lub na­tu­ral­ne włosy na siat­ce i na­da­ją­ca im kształt fry­zu­ry


SJP.pl


perukarnia

za­kład pro­duk­cyj­ny, warsz­tat, w któ­rym pe­ru­karz lub pe­ru­kar­ka wy­ra­bia pe­ru­ki


SJP.pl


perukarski

od­no­szą­cy się do pe­ru­kar­stwa (za­wo­du, rze­mio­sła osoby zaj­mu­ją­cej się wy­ro­bem peruk), zwią­za­ny z pe­ru­kar­stwem (np. warsz­tat pe­ru­kar­ski)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pe­ru­kar­stwem lub pe­ru­ka­rzem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. perukarstwo n., perukarz mos., perukarka ż., peruka ż., peruczka ż.

Wiktionary


perukarstwo

rze­mio­sło pe­ru­ka­rza lub pe­ru­kar­ki, ogół czyn­no­ści po­trzeb­nych do wy­pro­du­ko­wa­nia pe­ru­ki


SJP.pl


perukarz

osoba ukła­da­ją­ca sztucz­ne lub na­tu­ral­ne włosy na siat­ce i na­da­ją­ca im kształt fry­zu­ry


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rze­mieśl­nik wyt­wa­rza­ją­cy pe­ru­ki

 (1.2) żart. osoba no­szą­ca pe­ru­kę

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) zo­o­techn. gołąb o przy­szyj­nym upie­rze­niu przy­po­mi­na­ją­cym koł­nierz

 (2.2) łow. sa­miec sarny lub je­le­nia, któ­re­go po­ro­że jest zde­for­mo­wa­ne przez na­rośl kost­ną po­kry­tą scy­pu­łem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wkrót­ce mała, wy­god­na ka­ret­ka nio­sła ich do pe­ru­ka­rza, a stam­tąd, wyś­wie­żo­nych i ucze­sa­nych we­dług ostat­nie­go wzoru — do klubu.

 (1.2) Cho­dził w pe­ru­ce. A ty lu­bisz pe­ru­ka­rzy. Kręci cię osiem­na­sty wiek. Mnie zresz­tą też.

 (2.1) Po przy­pa­ra­fial­nym pod­wór­ku la­ta­ją go­łę­bie. Jed­nak nie są one ulu­bień­ca­mi księ­dza. Mimo to po­gru­chu­ją tu gar­ła­cze, pe­ru­ka­rze, pa­wi­ki i go­łę­bie zie­lo­nos­krzy­dłe.

 (2.2) Pe­ru­karz nie zrzu­ca pa­rost­ków, a nie­u­stan­nie bu­do­wa­ne po­ro­że za­le­wa masą kost­ną czasz­kę pro­wa­dząc do śle­po­ty kozła, który prze­sta­je mieć moż­li­wo­ści nor­mal­ne­go funk­cjo­no­wa­nia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. peruka ż., peruczka ż.

 przym. perukarski

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) kapucyn

Wiktionary


perukowiec

niski krzew z ro­dzi­ny na­ner­czo­wa­tych, cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się ró­żo­wym mesz­kiem po­kry­wa­ją­cym szy­puł­ki kwia­to­we w okre­sie owo­co­wa­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. ozdob­ny krzew lub ni­skie drze­wo z ro­dzi­ny na­ner­czo­wa­tych o kwia­to­sta­nach przy­po­mi­na­ją­cych pe­ru­kę;

Wiktionary

Pe­ru­ko­wiec ("Co­ti­nus" Mill.) – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny na­ner­czo­wa­tych. Na­le­żą do niego w za­leż­no­ści od uję­cia i kla­sy­fi­ka­cji wew­nątrz­ro­dza­jo­wej: 3, 5 lub 7 ga­tun­ków. Za­sięg ro­dza­ju obej­mu­je środ­ko­wą i po­łud­nio­wą część USA i pół­noc­no-wschod­nią część Mek­sy­ku, po­łud­nio­wą Eu­ro­pę na wschód od Fran­cji oraz roz­le­głe ob­sza­ry w Azji od Tur­cji i Syrii, po­przez Ka­zach­stan na pół­no­cy i Iran, Pa­ki­stan, Nepal na po­łud­niu, po po­łud­nio­we Chiny na wscho­dzie. Rosną zwy­kle na te­re­nach ska­li­stych.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌpɛruˈkɔvʲjɛt͡s, AS: perukovʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. peruka ż., peruczka ż., perukarnia ż.

Wiktionary


perukowy

cha­rak­te­ry­stycz­ny dla peruk, zwią­za­ny w jakiś spo­sób z pe­ru­ka­mi (np. prze­mysł pe­ru­ko­wy)


SJP.pl


perun

bó­stwo sło­wiań­skie, bóg bły­ska­wic, pio­ru­nów oraz grzmo­tów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) mit­słow. naj­wyż­szy, gro­mo­wład­ny bóg sło­wiań­ski, bę­dą­cy także bo­giem wojny i prawa;

Wiktionary

Zo­bacz też: przed­się­bior­stwo Perun.

Perun, Pio­run – naj­wyż­szy sło­wiań­ski bóg burzy, a także bóg wojny, pa­tro­nu­ją­cy wo­jow­ni­kom i księ­ciu, oraz bo­giem płod­no­ści, zsy­ła­ją­cym deszcz na pola. Perun zaj­mo­wał naj­wyż­szą po­zy­cję wśród in­nych bogów już w po­ło­wie VI wieku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do­ku­men­ta­cja Pe­ru­na przed­sta­wia się sto­sun­ko­wo bo­ga­to za­rów­no w tek­stach sta­ro­żyt­nych i śred­nio­wiecz­nych, jak w prze­ka­zach kul­tu­ry lu­do­wej.

 (1.1) Góra Ki­jow­ska wzno­si­ła się nad Dnie­prem, koło grodu ksią­żę­ce­go, Perun uz­na­wa­ny był bo­wiem za opie­ku­na wła­dzy ksią­żę­cej dy­na­stii Ru­ry­ko­wi­czów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɛrũn, AS: perũn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Piorun mos., piorun mrz., piorunian mrz.

 przym. Perunowy, Piorunowy, piorunowy, pioruński, piorunujący

 przysł. piorunem, pioruńsko

 czas. piorunować

Wiktionary


perunica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. świę­to ku czci Pe­ru­na

Wiktionary


perunowy

cha­rak­te­ry­stycz­ny dla Pe­ru­na (głów­ne­go boga re­li­gii sło­wiań­skich, gro­mo­wład­cy i boga wojen), po­wią­za­ny w jakiś spo­sób z tą po­sta­cią


SJP.pl


peruw.

skrót od: pe­ru­wiań­ski


SJP.pl


peruwianin

oby­wa­tel Peru; Pe­ru­wiań­czyk


SJP.pl


peruwianka

oby­wa­tel­ka Peru


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) oby­wa­tel­ka Peru

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy Pe­ru­wian­ki w Peru mówią po pe­ru­wiań­sku? Nie, mówią po hisz­pań­sku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɛruˈvʲjãŋka, AS: peruvʹi ̯ãŋka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Peru n.

:: fm. Peruwiańczyk mos.

 przym. peruwiański

Wiktionary


peruwiańczyk

oby­wa­tel Peru; Pe­ru­wia­nin


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) oby­wa­tel Peru

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy Pe­ru­wiań­czy­cy w Peru mówią po pe­ru­wiań­sku? Nie, mówią po hisz­pań­sku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɛruˈvʲjä̃j̃n͇t͡ʃɨk, AS: peruvʹi ̯ä̃ĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Peru n.

:: fż. Peruwianka ż.

 przym. peruwiański

Wiktionary


peruwiański

przy­miot­nik od: Peru


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do pań­stwa Peru

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) – Nic – od­parł kel­ner i wy­ja­śnił, że re­sta­u­ra­cja jest co praw­da włas­no­ścią pe­ru­wiań­ską, ale dania są mię­dzy­na­ro­do­we.

 (1.1) Rynek pe­ru­wiań­ski od­no­to­wał w zesz­łym mie­sią­cu 20-proc. spa­dek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɛruˈvʲjä̃j̃sʲci, AS: peruvʹi ̯ä̃ĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Peru n., Peruwiańczyk mos., Peruwianka ż.

Wiktionary


peruzja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) hist. geogr. Pe­ru­gia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pe­ruz­ja była jed­nym z dwu­na­stu miast ligi etru­skiej.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. peruzyński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Perugia

Wiktionary


perwers

po­tocz­nie: osoba per­wer­syj­na, wy­u­zda­na; zbok, zbo­cze­niec, de­wiat, de­wiant


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. slang. zbe­reź­nik lub zbo­cze­niec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. perwersja ż.

 przym. perwersyjny

 przysł. perwersyjnie

Wiktionary


perwersja

1. od­chy­le­nia re­ak­cji psy­chicz­nych w za­kre­sie po­pę­dów, naj­czę­ściej w od­nie­sie­niu do sfery sek­su­al­nej;
2. chęć za­szo­ko­wa­nia, ze­spół cech na­ru­sza­ją­cy ogól­nie przy­ję­te wzor­ce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) psych. skłon­ność do za­spo­ka­ja­nia po­pę­dów w spo­sób od­bie­ga­ją­cy od normy

 (1.2) za­cho­wa­nia wbrew przy­ję­tym oby­cza­jom, ma­ją­ce za za­da­nie szo­ko­wać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. perwers mos., perwersyjność

 przym. perwersyjny

 przysł. perwersyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dewiacja, spaczenie, wynaturzenie, zboczenie

 (1.2) przewrotność

Wiktionary


perwersyjniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: per­wer­syj­nie


SJP.pl


perwersyjność

umie­jęt­ność za­szo­ko­wa­nia kogoś w ja­kiejś dzie­dzi­nie, naj­czę­ściej przy za­sto­so­wa­niu cze­goś, co od­bie­ga od ogól­nie przy­ję­tych norm, wzor­ców


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co per­wer­syj­ne; cecha tych, któ­rzy są per­wer­syj­ni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. perwersja ż.

 przym. perwersyjny

 przysł. perwersyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dewiacyjność; pot. zboczoność

Wiktionary


perwersyjny

1. zwią­za­ny z per­wer­sją (od­chy­le­niem re­ak­cji psy­chicz­nych w za­kre­sie po­pę­dów, naj­czę­ściej w od­nie­sie­niu do sfery sek­su­al­nej);
2. szo­ku­ją­cy, wy­na­tu­rzo­ny, taki, któ­re­go ce­chu­je prze­wrot­ność, od­chy­le­nie od ogól­nie przy­ję­tych norm, wzor­ców


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) wła­ści­wy per­wer­sji, cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się od­chy­le­niem re­ak­cji psy­chicz­nych w sfe­rze sek­su­al­nej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. perwersja ż., perwersyjność ż., perwers m.

 przysł. perwersyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rozwiązły, dewiacyjny; pot. zboczony

Wiktionary


perwityna

nazwa hand­lo­wa hi­sto­rycz­ne­go leku za­wie­ra­ją­ce­go am­fe­ta­mi­nę


SJP.pl


pery-

temat sło­wot­wór­czy

 (1.1) pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych wska­zu­ją­cy na ob­szar lub te­ma­ty­kę wokół tego, co okre­śla drugi człon zło­że­nia

Wiktionary

Powiązane:

 temsłow. peri-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) peri-, około-

Wiktionary


peryastron

punkt or­bi­ty oko­łog­wia­zdo­wej ciała nie­bie­skie­go po­ło­żo­ny naj­bli­żej gwia­zdy obie­ga­nej; pe­ria­stron


SJP.pl


peryblast

cien­ka war­stwa ochron­na ota­cza­ją­ca za­ro­dek oraz czę­ścio­wo roz­wi­nię­ty or­ga­nizm w or­ga­niz­mie matki, naj­czę­ściej u ssa­ków


SJP.pl


peryblastula

typ bla­stu­li (za­rod­ka we wczes­nym sta­dium roz­wo­jo­wym) pow­sta­ją­cej u niek­tó­rych ga­tun­ków owa­dów


SJP.pl


peryblem

część me­ry­ste­mu wierz­choł­ko­we­go, ma­ją­ca włas­ne ko­mór­ki ini­cjal­ne i da­ją­ca po­czą­tek okre­ślo­nym czę­ściom or­ga­nu ro­ślin­ne­go; hi­sto­gen


SJP.pl

Pe­ry­blem – środ­ko­wa war­stwa ko­mó­rek w me­ry­ste­mie wierz­choł­ko­wym ko­rze­nia. War­stwa ta przeksz­tał­ca się w korę pier­wot­ną, a u jed­no­li­ścien­nych także w ry­zo­der­mę. Pe­ry­blem jest jed­nym z hi­sto­ge­nów, czyli warstw da­ją­cych po­czą­tek tkan­kom ro­ślin­nym. Te­o­ria hi­sto­ge­nów zo­sta­ła sfor­mu­ło­wa­na przez Jo­han­ne­sa von Han­ste­i­na w XIX.

Wikipedia


perycentrum

punkt na or­bi­cie ciała nie­bie­skie­go okrą­ża­ją­ce­go dany obiekt, w któ­rym jest ono naj­bli­żej tego obiek­tu


SJP.pl


perychoreza

w chrze­ści­jań­stwie: pe­ry­cho­re­za try­ni­tar­na - współ­prze­ni­ka­nie się Trój­cy Świę­tej przy za­cho­wa­niu jed­no­ści Bożej na­tu­ry


SJP.pl


perycykl

war­stwa ko­mó­rek mię­ki­szo­wych po­kry­wa­ją­ca ło­dy­gę lub ko­rze­nie ro­śli­ny, od­dzie­la­ją­ca łyko od en­do­der­my; okol­ni­ca


SJP.pl


peryderma

wtór­na tkan­ka okry­wa­ją­ca po­wierzch­nię łodyg i ko­rze­ni ro­ślin wie­lo­let­nich; kor­ko­wi­ca


SJP.pl

Pe­ry­der­ma, kor­ko­wi­ca – wtór­na tkan­ka okry­wa­ją­ca wy­stę­pu­ją­ca u ro­ślin wie­lo­let­nich pow­sta­ją­ca na po­wierzch­ni łodyg i ko­rze­ni, w trak­cie przy­ro­stu na gru­bość. Pe­ry­der­ma skła­da się z 3 warstw tka­nek (fe­lo­der­my, tkan­ki kor­kot­wór­czej i korka), peł­nią­cych od­mien­ne funk­cje.

Wikipedia


perydot

mi­ne­rał, szla­chet­na od­mia­na oli­wi­nu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miner. mi­ne­rał, krze­mian ma­gne­zu i że­la­za;

Wiktionary

Pe­ry­dot (oli­win wła­ści­wy) – szla­chet­na od­mia­na oli­wi­nów, krze­mian ma­gne­zu i że­la­za. Na­zy­wa­ny także chry­zo­li­tem, choć można się spot­kać z uży­ciem nazwy chry­zo­lit dla ka­mie­ni żół­to­zie­lo­nych. Cho­ciaż oli­win jest dość czę­sto spo­ty­ka­nym mi­ne­ra­łem, pe­ry­dot jest rzad­ki.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pɛˈrɨdɔt, AS: perydot

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chryzolit

Wiktionary


perydotowy

→ pe­ry­dot


SJP.pl

Patrz:

perydot

perydotyt

mag­mo­wa skała głę­bi­no­wa czar­na lub zie­lon­ka­wa, skła­da­ją­ca się głów­nie z oli­wi­nu


SJP.pl


perydotytowy

1. → pe­ry­do­tyt;
2. war­stwa pe­ry­do­ty­to­wa - hi­po­te­tycz­na dolna war­stwa li­tos­fe­ry


SJP.pl


perydrom

daw­niej: kruż­ga­nek


SJP.pl


peryferia

1. (zwy­kle w licz­bie mno­giej) zew­nętrz­na, od­da­lo­na od cen­trum część cze­goś; obrze­że, kra­niec;
2. daw­niej:
a) obwód koła lub innej pła­szczyz­ny zam­knię­tej linią krzy­wą;
b) po­wierzch­nia;
c) żar­to­bli­wie: tusza czło­wie­ka oty­łe­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. obwód koła

 (1.2) daw. po­wierzch­nia

 (1.3) daw. żart. tusza osoby oty­łej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. peryferie lm nm.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. peryferium

 (1.2) daw. peryferium

Wiktionary


peryferial

w in­for­ma­ty­ce: urzą­dze­nie niew­cho­dzą­ce w skład jed­nost­ki cen­tral­nej kom­pu­te­ra, bez­poś­red­nio przez nią ste­ro­wa­ne, np. ska­ner, dru­kar­ka; urzą­dze­nie pe­ry­fe­ryj­ne


SJP.pl


peryferie

1. te­re­ny miej­skie po­ło­żo­ne da­le­ko od cen­trum; krań­ce mia­sta, su­bur­bium;
2. zew­nętrz­na, od­da­lo­na od cen­trum część cze­goś; obrze­że, kra­niec;
3. prze­no­śnie: coś mało waż­ne­go, dru­go­pla­no­we­go; bła­host­ka;
4. w in­for­ma­ty­ce: urzą­dze­nia niew­cho­dzą­ce w skład jed­nost­ki cen­tral­nej kom­pu­te­ra, bez­poś­red­nio przez nią ste­ro­wa­ne, np. ska­ner, dru­kar­ka; urzą­dze­nia pe­ry­fe­ryj­ne, pe­ry­fe­ria­le


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) urb. dziel­ni­ce zew­nętrz­ne do cen­trum mia­sta

 (1.2) zew­nętrz­na część cze­goś znaj­du­ją­ca się z dala od cen­trum

 (1.3) coś uwa­ża­ne­go za mniej ważne

 (1.4) techn. urzą­dze­nia pe­ry­fe­ryj­ne

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Uważ­ne spoj­rze­nie na dzi­siej­szy plan Poz­na­nia ut­wier­dza wszyst­kich w prze­ko­na­niu, że mia­sto jest bo­ga­to za­zie­le­nio­ne, zwła­szcza na pe­ry­fe­riach, gdzie roz­cią­ga­ją się parki leśne w oto­cze­niu pól upraw­nych, stru­mie­ni, sta­wów, je­zior na­tu­ral­nych i je­zior spię­trzo­nych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. peryferia ż., peryferyjność ż.

 przym. peryferyczny, peryferyjny

 przysł. peryferycznie, peryferyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przedmieście

 (1.3) margines

Wiktionary


peryferium

daw­niej: okręg, koło


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) daw. okręg

 (1.2) daw. prze­strzeń

Wiktionary


peryferyczność

rzad­ko: pe­ry­fe­ryj­ność;
1. od­da­le­nie od cen­trum mia­sta;
2. prze­no­śnie: mniej­sze zna­cze­nie, mała istot­ność cze­goś; dru­go­pla­no­wość, dru­go­rzęd­ność, mar­gi­nal­ność


SJP.pl


peryferyczny

pe­ry­fe­ryj­ny;
1. znaj­du­ją­cy się poza cen­trum mia­sta;
2. mniej istot­ny, ubocz­ny, dru­go­pla­no­wy; mar­gi­nal­ny, dru­go­rzęd­ny


SJP.pl


peryferyjność

pe­ry­fe­rycz­ność;
1. od­da­le­nie od cen­trum mia­sta;
2. prze­no­śnie: mniej­sze zna­cze­nie, mała istot­ność cze­goś; dru­go­pla­no­wość, dru­go­rzęd­ność, mar­gi­nal­ność


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co pe­ry­fe­ryj­ne, od­da­lo­ne

 (1.2) przen. cecha tego, co pe­ry­fe­ryj­ne, dru­go­pla­no­we

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. peryferie nmos., peryferyczność ż.

 przym. peryferyjny, peryferyczny

 przysł. peryferyjnie, peryferycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) peryferyczność

 (1.2) peryferyczność, drugoplanowość, drugorzędność, poboczność, uboczność, marginalność

Wiktionary


peryferyjny

pe­ry­fe­rycz­ny;
1. znaj­du­ją­cy się poza cen­trum mia­sta;
2. mniej istot­ny, ubocz­ny, dru­go­pla­no­wy; mar­gi­nal­ny, dru­go­rzęd­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) po­ło­żo­ny na pe­ry­fe­riach, dalej od cen­trum, na ubo­czu

 (1.2) o mniej­szym zna­cze­niu; dru­giej ka­te­go­rii

 (1.3) in­form. po­dłą­czo­ny do kom­pu­te­ra z zew­nątrz

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. peryferie, peryferyjność ż.

 przysł. peryferyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-3) war. peryferyczny

 (1.1) oddalony

 (1.2) drugoplanowy, drugorzędny, marginalny, poboczny, uboczny

Wiktionary


peryferyzacja

zmniej­sze­nie się zna­cze­nia cze­goś w ja­kiejś dzie­dzi­nie, sta­nie się dru­go­pla­no­wym, mniej waż­nym, od­gry­wa­ją­cym mniej ważną rolę


SJP.pl


peryfiton

ze­spół drob­nych or­ga­niz­mów (np. bak­te­rie, pier­wot­nia­ki, glony) za­miesz­ku­ją­cych róż­no­rod­ne po­dło­ża w wo­dzie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ekol. ze­spół drob­nych or­ga­niz­mów ro­ślin­nych i zwie­rzę­cych przyt­wier­dzo­nych do po­dło­ża cza­so­wo lub na stałe

Wiktionary

Pe­ry­fi­ton – ze­spo­ły drob­nych or­ga­niz­mów (bez­krę­gow­ce, glony, grzy­by) za­miesz­ku­ją­cych róż­no­ra­kie po­dło­ża znaj­du­ją­ce się w wo­dzie, ale nie­bę­dą­ce dnem. Pe­ry­fi­ton bywa za­li­cza­ny do sze­ro­ko ro­zu­mia­ne­go ben­to­su.

Do po­dło­ży tych za­li­cza się: ele­men­ty hy­dro­tech­nicz­ne (za­nu­rzo­ne czę­ści mo­stów, zapór, itp.), różne śmie­ci (pla­sti­ko­we worki, bu­tel­ki, opony), ko­na­ry drzew znaj­du­ją­ce się w wo­dzie, musz­le itp., prze­de wszyst­kim zaś pędy ma­kro­fi­tów.

Wikipedia


peryfrastycznie

przy­słó­wek

 (1.1) jęz. liter. uży­wa­jąc pe­ry­fra­zy, w spo­sób pe­ry­fra­stycz­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. peryfraza ż.

 czas. peryfrazować ndk.

 przym. peryfrastyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) omownie

Wiktionary


peryfrastyczny

okre­śla­ją­cy jakiś wyraz, po­ję­cie przez pe­ry­fra­zę (omó­wie­nie, za­bieg sty­li­stycz­ny po­le­ga­ją­cy na za­stą­pie­niu kon­kret­nej nazwy cze­goś przez cha­rak­te­ry­sty­kę, opis lub me­ta­fo­rę), od­no­szą­cy się do pe­ry­fra­zy (np. wy­ra­że­nie pe­ry­fra­stycz­ne)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) jęz. liter. okre­śla­ją­cy coś za po­mo­cą pe­ry­fra­zy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. peryfraza ż.

 czas. peryfrazować ndk.

 przysł. peryfrastycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) omowny, wielosłowny

Wiktionary


peryfraza

za­bieg sty­li­stycz­ny po­le­ga­ją­cy na za­stą­pie­niu kon­kret­nej nazwy cze­goś przez cha­rak­te­ry­sty­kę, opis lub me­ta­fo­rę; omó­wie­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jęz. za­stą­pie­nie nazwy ja­kie­goś zja­wi­ska przez bar­dziej lub mniej ro­zbu­do­wa­ne jego opi­sa­nie

Wiktionary

Pe­ry­fra­za (z gr. "peri" „wokół” i "phrásis" „mowa; wy­ra­że­nie, zwrot”; ina­czej: omó­wie­nie, wy­ra­że­nie omow­ne) – fi­gu­ra sty­li­stycz­na, która po­le­ga na za­stą­pie­niu okre­śle­nia po­wszech­ne­go wie­lo­wy­ra­zo­wym opi­sem, cha­rak­te­ry­zu­ją­cym ty­po­we cechy da­ne­go przed­mio­tu, czyn­no­ści, osoby itp. Może być sto­so­wa­na w celu uroz­ma­i­ce­nia sty­li­stycz­ne­go, wy­e­li­mi­no­wa­nia pow­tó­rzeń tego sa­me­go okre­śle­nia lub osła­bie­niu jego wy­mo­wy. Może też słu­żyć ce­lo­we­mu ukry­ciu bez­poś­red­nie­go zna­cze­nia za okre­śle­niem alu­zyj­nym.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌpɛrɨˈfraza, AS: peryfraza

Wiktionary

Powiązane:

 czas. peryfrazować

 przym. peryfrastyczny

 przysł. peryfrastycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) omówienie

Wiktionary


peryfrazować

sto­so­wać pe­ry­fra­zę (omó­wie­nie, za­bieg sty­li­stycz­ny po­le­ga­ją­cy na za­stą­pie­niu kon­kret­nej nazwy cze­goś przez cha­rak­te­ry­sty­kę, opis lub me­ta­fo­rę)


SJP.pl


perygeum

punkt na or­bi­cie ciała nie­bie­skie­go okrą­ża­ją­ce­go Zie­mię, w któ­rym jest ono naj­bli­żej Ziemi; pe­ri­ge­um (rza­dziej)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) astr. punkt or­bi­ty oko­ło­ziem­skiej, który znaj­du­je się naj­bli­żej Ziemi;

Wiktionary

Pe­ry­ge­um (gr. "περίγειος" 'przy­ziem­ny' od "περί" 'około' i "γαῖα" 'Zie­mia') – punkt or­bi­ty oko­ło­ziem­skiej, który znaj­du­je się naj­bli­żej Ziemi. Naj­czę­ściej ten ter­min do­ty­czy Księ­ży­ca, ale może być także za­sto­so­wa­ny dla in­nych ciał krą­żą­cych po or­bi­cie Ziemi, np. dla sztucz­nych sa­te­li­tów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W apo­ge­um (naj­da­lej od Ziemi) znaj­dzie się Księ­życ 8 wrze­śnia o godz. 15, a w pe­ry­ge­um (naj­bli­żej Ziemi) bę­dzie 24 wrze­śnia, na trzy dni przed no­wiem.

Wiktionary


peryglacjalny

od­no­szą­cy się do pe­ry­gla­cja­łu, zwią­za­ny z pe­ry­gla­cja­łem (stre­fą gra­ni­czą­cą z ob­sza­ra­mi lo­dow­co­wy­mi wy­stę­pu­ją­cy­mi w zim­nym kli­ma­cie po­lar­nym)


SJP.pl


peryglacjał

stre­fa gra­ni­czą­ca z ob­sza­ra­mi lo­dow­co­wy­mi wy­stę­pu­ją­cy­mi w zim­nym kli­ma­cie po­lar­nym


SJP.pl


perygram

ro­dzaj grafu po­dob­ne­go do ta­be­li, po­dzie­lo­ne­go na od­po­wied­nio roz­mie­szczo­ne ko­mór­ki i wier­sze


SJP.pl


peryhelium

punkt na or­bi­cie ciała nie­bie­skie­go, w któ­rym jest ono naj­bli­żej Słoń­ca; pe­ri­he­lium (rza­dziej)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) astr. punkt or­bi­ty oko­ło­sło­necz­nej pla­ne­ta­a­ne­ty, pla­ne­ta kar­ło­wa­ta­a­ne­ty kar­ło­wa­tej, pla­ne­to­i­da­a­ne­to­i­dy lub ko­me­ty po­ło­żo­ny naj­bli­żej Słoń­ca;

Wiktionary

Pe­ry­he­lium, pe­ri­he­lium (zla­ty­ni­zo­wa­ny wyraz po­cho­dze­nia grec­kie­go, od gr. "peri" „przy” i "he­lios" „Słoń­ce”; daw­niej punkt przy­sło­necz­ny) – punkt na or­bi­cie ciała nie­bie­skie­go obie­ga­ją­ce­go Słoń­ce, znaj­du­ją­cy się w miej­scu naj­więk­sze­go zbli­że­nia (pe­ry­cen­trum) obu ciał. Prze­ci­wień­stwem pe­ry­he­lium jest ap­he­lium.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌpɛrɨˈxɛlʲjũm, AS: peryχelʹi ̯ũm

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) perihelium, punkt przysłoneczny

Wiktionary


perykambium

cien­ka war­stwa ko­mó­rek mię­ki­szo­wych w ko­rze­niach, bę­dą­ca miej­scem roz­ga­łę­zia­nia się tych ko­rze­ni na mniej­sze bocz­ne


SJP.pl


perykarp

część owocu pow­sta­ła ze ścia­nek za­ląż­ni słup­ka kwia­to­we­go lub z płon­nych ele­men­tów kwia­tu; owoc­nia


SJP.pl


peryklaz

tle­nek ma­gne­zu, przez­ro­czy­sty lub pół­przez­ro­czy­sty mi­ne­rał o szkli­stym po­ły­sku wy­stę­pu­ją­cy w ska­łach me­ta­mor­ficz­nych


SJP.pl

Pe­ry­klaz – mi­ne­rał z gro­ma­dy tlen­ków.

Na­le­ży do grupy mi­ne­ra­łów bar­dzo rzad­kich.

Nazwa po­cho­dzi z ję­zy­ka grec­kie­go i zna­czy „odłu­py­wać”, „odła­my­wać”; sta­no­wi aluz­ję do cha­rak­te­ry­stycz­nej łu­pli­wo­ści mi­ne­ra­łu.

Wikipedia


peryklejski

cha­rak­te­ry­stycz­ny dla cza­sów Pe­ry­kle­sa (jed­ne­go z naj­więk­szych ateń­skich po­li­ty­ków, do­sko­na­łe­go mówcy, uwa­ża­ne­go za ojca de­mo­kra­cji) lub zwią­za­ny w jakiś spo­sób z Pe­ry­kle­sem


SJP.pl


perykles

Pe­ry­kles (ok. 500-429 p.n.e.), syn Ksan­tip­po­sa, ateń­ski mąż stanu


SJP.pl

Pe­ry­kles ( Περικλῆς, „oto­czo­ny chwa­łą”; ur. ok. 495 p.n.e., zm. 429 p.n.e.) – ateń­ski po­li­tyk, mąż stanu, retor oraz re­for­ma­tor de­mo­kra­cji ateń­skiej.

Wikipedia


peryklesowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Pe­ry­kle­sa lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


peryklinalny

naj­czę­ściej w od­nie­sie­niu do ro­ślin lub ich ko­mó­rek: wie­lo­war­stwo­wy, skła­da­ją­cy się, zbu­do­wa­ny z wielu warstw (np. tkan­ka pe­ry­kli­nal­na)


SJP.pl


perykopa

frag­ment księ­gi bi­blij­nej przez­na­czo­ny do od­czy­ty­wa­nia w li­tur­gii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bibl. okre­ślo­ny frag­ment tek­stu bi­blij­ne­go od­czy­ty­wa­ne­go pod­czas li­tur­gii lub ba­da­ne­go przez bi­bli­stę;

 (1.2) liter. w po­ez­ji an­tycz­nej frag­ment ut­wo­ru wy­dzie­lo­ny zgod­nie z za­sad­mi skład­ni i ryt­mi­ki

Wiktionary

Pe­ry­ko­pa ( περικοπή, od­cię­cie, od­ci­nek) – w re­to­ry­ce to sze­reg wer­se­tów za­czerp­nię­tych z tek­stu, two­rzą­cych spój­ną jed­ność lub wątek my­ślo­wy, na­da­ją­cych się do pu­blicz­ne­go od­czy­ta­nia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przed­mio­tem ni­niej­sze­go opra­co­wa­nia jest kon­tro­wer­sja o sza­bat w świet­le Ja­no­wej pe­ry­ko­py o uz­dro­wie­niu chro­me­go przy sa­dzaw­ce Be­tes­da.

Wiktionary


perylimfa

ciecz wy­peł­nia­ją­ca prze­strze­nie w uchu wew­nętrz­nym od­dzie­lo­ne ścian­ka­mi błęd­ni­ka bło­nia­ste­go i kost­ne­go; przy­chłon­ka


SJP.pl


perylimfatyczny

od­no­szą­cy się do pe­ry­lim­fy (przy­chłon­ki, cie­czy wy­peł­nia­ją­cej prze­strze­nie w uchu wew­nętrz­nym od­dzie­lo­ne ścian­ka­mi błęd­ni­ka bło­nia­ste­go i kost­ne­go)


SJP.pl


perymetr

przy­rząd do ba­da­nia pola wi­dze­nia oka; po­lo­mierz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. obwód zew­nętrz­ny

 (1.2) med. przy­rząd do ba­da­nia pola wi­dze­nia oka

 (1.3) wojsk. pole wi­dze­nia żoł­nie­rzy od punk­tu ob­ser­wa­cji do naj­da­lej wy­su­nię­te­go punk­tu na ho­ry­zon­cie

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pe­ry­metr – w no­men­kla­tu­rze woj­sko­wej oz­na­cza pole wi­dze­nia żoł­nie­rzy od punk­tu ob­ser­wa­cji do naj­da­lej wy­su­nię­te­go punk­tu na ho­ry­zon­cie
  • pe­ry­metr – w oku­li­sty­ce pe­ry­me­trem na­zy­wa się apa­rat do ba­da­nia pola wi­dze­nia
  • Pe­ry­metr – ra­dziec­ki stra­te­gicz­ny sy­stem ko­mu­ni­ka­cyj­ny wojsk ra­kie­to­wych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tłu­mi­ki są to zwy­kle prze­wo­dy kon­stru­o­wa­ne w ten spo­sób, by pe­ry­metr ich był moż­li­wie naj­więk­szy.

 (1.3) Na po­łud­nio­wym pe­ry­me­trze, w prze­ciw­le­głym krań­cu lot­ni­ska, usta­wi­ła się linia żoł­nie­rzy strze­la­ją­cych do dużej grupy nie­przy­ja­ciół wy­cho­dzą­cych z burzy na po­łud­nio­wym za­cho­dzie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɛˈrɨ̃mɛtr̥, AS: perỹmetr̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. perymetria ż.

 przym. perymetryczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) polomierz

Wiktionary


perymetria

ba­da­nie pola wi­dze­nia oka


SJP.pl


perymetryczny

→ pe­ry­me­tria


SJP.pl

Patrz:

perymetria

peryndopryl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) farm. śro­dek bę­dą­cy pro­le­kiem, sto­so­wa­ny w te­ra­pii nad­ci­śnie­nia tęt­ni­cze­go i cho­rób serca; na­le­ży do grupy in­hi­bi­to­rów kon­wer­ta­zy an­gio­ten­sy­ny

Wiktionary

Pe­ryn­do­pryl – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, lek z grupy in­hi­bi­to­rów kon­wer­ta­zy an­gio­ten­sy­ny, sto­so­wa­ny prze­de wszyst­kim w le­cze­niu nad­ci­śnie­nia tęt­ni­cze­go oraz nie­wy­dol­no­ści serca.

Pod­le­ga me­ta­bo­liz­mo­wi do związ­ków bio­lo­gicz­nie czyn­nych. Jego czyn­ny me­ta­bo­lit to pe­ryn­do­pry­lat.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Czy pod­czas sto­so­wa­nia pe­ryn­do­pry­lu czę­sto ob­ser­wu­je się ka­szel?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. peryndoprylat mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nazwy handlowe: Prestarium, Erbugen, Perindanor, Perindopril Teva, Prenessa, Vidotin; wzór sumaryczny: C19H32N2O5

Wiktionary


perypatetycki

od­no­szą­cy się do pe­ry­pa­te­ty­ki, pe­ry­pa­te­tyz­mu (po­glą­dów fi­lo­zo­ficz­nych Ary­sto­te­le­sa) lub jego zwo­len­ni­ków (np. myśli pe­ry­pa­te­tyc­kie); pe­ry­pa­te­tycz­ny


SJP.pl


perypatetyczka

→ pe­ry­pa­te­tyk


SJP.pl

Patrz:

perypatetyk

perypatetyczny

od­no­szą­cy się do pe­ry­pa­te­ty­ki, pe­ry­pa­te­tyz­mu (po­glą­dów fi­lo­zo­ficz­nych Ary­sto­te­le­sa) lub jego zwo­len­ni­ków (np. myśli pe­ry­pa­te­tycz­ne); pe­ry­pa­te­tyc­ki


SJP.pl


perypatetyk

1. zwo­len­nik ary­sto­te­liz­mu (po­glą­dów fi­lo­zo­ficz­nych za­po­cząt­ko­wa­nych przez Ary­sto­te­le­sa i roz­wi­ja­nych przez jego ucz­niów); ary­sto­te­lik;
2. czło­wiek, któ­re­mu cho­dze­nie po­pra­wia ja­kość i wy­daj­ność pro­ce­sów my­ślo­wych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. uczeń Ary­sto­te­le­sa; także. ko­men­ta­tor jego fi­lo­zo­fii

 (1.2) filoz. zwo­len­nik ary­sto­te­liz­mu

 (1.3) książk. żart. czło­wiek, który cho­dzi do­o­ko­ła, roz­ma­wia­jąc

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: pe­ry­pa­te­ty­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ary­sto­te­les (…) i szko­ła pe­ry­pa­te­ty­ków ujęli fi­lo­zo­ficz­nie hi­po­te­zę za­bu­rzeń psy­chicz­nych (…) i za­wa­ży­li na póź­niej­szej spe­ku­la­cyj­no-dog­ma­tycz­nej ro­zbu­do­wie te­o­rii Hi­po­kra­te­sa.

 (1.3) W mi­nia­tu­ro­wym lasku koło domu, do­brym na spa­ce­ry pe­ry­pa­te­ty­ków, pani Kry­sty­na opo­wia­da o swo­ich kon­tak­tach z Ko­mi­te­tem Obro­ny Praw Dziec­ka.

 (2.1) Są pe­ry­pa­te­ty­ki i nie ma pe­ry­pa­te­tyk.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. perypatetyka ż.

:: fż. perypatetyczka ż.

 przym. perypatetyczny, perypatetycki

Wiktionary


perypatetyka

po­glą­dy fi­lo­zo­ficz­ne, nauki Ary­sto­te­le­sa lub ma­ją­ce źró­dło w ary­sto­te­le­sow­skiej myśli


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) filoz. fi­lo­zo­fia Ary­sto­te­le­sa

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lp. od: pe­ry­pa­te­tyk

 (2.2) B. lp. od: pe­ry­pa­te­tyk

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Jest pe­ry­pa­te­tyk i nie ma pe­ry­pa­te­ty­ka.

 (2.2) Widzę pe­ry­pa­te­ty­ka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. perypatetyk mos.

Wiktionary


perypatetyzm

ogół po­glą­dów fi­lo­zo­ficz­nych za­po­cząt­ko­wa­nych przez Ary­sto­te­le­sa i roz­wi­ja­nych przez jego ucz­niów, zwo­len­ni­ków (pe­ry­pa­te­ty­ków); ary­sto­te­lizm


SJP.pl


perypetia

1. w ut­wo­rze li­te­rac­kim: prze­łom w życiu bo­ha­te­ra, sta­no­wią­cy punkt zwrot­ny w akcji ut­wo­ru;
2. kło­pot­li­wa sy­tu­a­cja


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zda­rze­nie zmie­nia­ją­ce sy­tu­a­cję

 (1.2) liter. zmia­na w lo­sach bo­ha­te­rów ut­wo­ru

Wiktionary

Pe­ry­pe­tia (z gr. "peripéteia" "nagła zmia­na") – zda­rze­nie wi­kła­ją­ce lub zde­cy­do­wa­nie zmie­nia­ją­ce kie­ru­nek akcji dra­ma­tycz­nej lub epic­kiej, sta­wia­ją­ce bo­ha­te­ra ut­wo­ru wobec no­wych oko­licz­no­ści i wpły­wa­ją­ce na jego losy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Po­dy­sku­tuj­my chwi­lę o pe­ry­pe­tiach Sta­sia i Nel w ziemi Mah­die­go.

Wiktionary


perypetie

przy­go­dy, przej­ścia, naj­czę­ściej skom­pli­ko­wa­ne, trud­ne, takie, które po­ja­wi­ły się gdzieś nie­o­cze­ki­wa­nie, nagle; losy


SJP.pl


peryplazmodium

sub­stan­cja wyt­wa­rza­na w za­rod­niach niek­tó­rych pa­prot­ni­ków po­przez roz­kład ta­pe­tum (tkani wy­ście­ła­ją­cej te za­rod­ni­ki), peł­nią­ca rolę odżyw­czą, tran­spor­to­wą oraz bu­dul­co­wą pył­ków


SJP.pl


perypter

w ar­chi­tek­tu­rze an­tycz­nej: typ dużej świą­ty­ni z na­o­sem oto­czo­nym po­je­dyn­czą ko­lum­na­dą; pe­rip­ter; pe­rip­te­ros


SJP.pl

Pe­ryp­ter, pe­ryp­te­ros (gr. περίπτερος perípteros, od "perí" – do­ko­ła, "pte­rón" – skrzy­dło) – sta­ro­żyt­na grec­ka świą­ty­nia (nie­kie­dy inna bu­dow­la) oto­czo­na po­je­dyn­czym rzę­dem ko­lumn (pe­ry­sta­zą).

Naj­bar­dziej zna­nym przy­kła­dem pe­ryp­te­ru jest Par­te­non na Akro­po­lu ateń­skim. Od­mia­na znana jako pe­ryp­ter okrą­gły, to świą­ty­nia na pla­nie koła, z cellą, którą ota­cza po­je­dyn­cza ko­lum­na­da.

Wikipedia


perysark

tkan­ka okry­wa­ją­ca po­wierzch­nię niek­tó­rych ga­tun­ków z ro­dza­ju ja­mo­chło­nów, zbu­do­wa­na z chi­ty­ny, nie­kie­dy wzmoc­nio­na wę­gla­nem wap­nia


SJP.pl


peryselenium

punkt na or­bi­cie ciała nie­bie­skie­go okrą­ża­ją­ce­go Księ­życ, w któ­rym jest ono naj­bli­żej Księ­ży­ca; pe­ri­se­le­nium (rza­dziej)


SJP.pl


peryskop

1. pro­sty przy­rząd op­tycz­ny uży­wa­ny naj­czę­ściej w czoł­gach i ło­dziach pod­wod­nych do ob­ser­wa­cji te­re­nów znaj­du­ją­cych się poza polem wi­dze­nia, wy­ko­rzy­stu­ją­cy układ dwu lub wię­cej lu­ste­rek;
2. obiek­tyw fo­to­gra­ficz­ny z dwóch so­cze­wek sku­pia­ją­cych, usta­wio­nych sy­me­trycz­nie wzglę­dem prze­sło­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) urzą­dze­nie zbu­do­wa­ne z co najm­niej dwóch lu­ster, umoż­li­wia­ją­ce ob­ser­wo­wa­nie oto­cze­nia zza za­sło­ny;

 (1.2) ro­dzaj obiek­ty­wu fo­to­gra­ficz­ne­go;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pe­ry­skop (obiek­tyw fo­to­gra­ficz­ny)
  • pe­ry­skop (przy­rząd op­tycz­ny)
    • pe­ry­skop od­wra­cal­ny
  • Pe­ry­skop – Stron­ni­czy Mie­sięcz­nik Elek­tro­nicz­ny

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za­nu­rzo­ny okręt pod­wod­ny dzię­ki pe­ry­sko­po­wi może ob­ser­wo­wać to, co dzie­je się na po­wierzch­ni wody.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɛˈrɨskɔp, AS: peryskop

Wiktionary

Powiązane:

 przym. peryskopowy

 przysł. peryskopowo

Wiktionary


peryskopowy

cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pe­ry­sko­pu, taki, jak w pe­ry­sko­pie (np. pe­ry­sko­po­wy układ lu­ster), od­no­szą­cy się do pe­ry­sko­pu (np. obraz pe­ry­sko­po­wy, głę­bo­kość pe­ry­sko­po­wa)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) opt. do­ty­czą­cy pe­ry­sko­pu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. peryskop mrz.

Wiktionary


perysperm

spi­chrzo­wa tkan­ka odżyw­cza wy­stę­pu­ją­ca w na­sio­nach niek­tó­rych ro­ślin okry­to­na­sien­nych; obiel­mo


SJP.pl


perystaltyczny

od­no­szą­cy się do pe­ry­stal­ty­ki (au­to­ma­tycz­nych, ryt­micz­nych skur­czów pasm mię­śni gład­kich prze­wo­du po­kar­mo­we­go, wy­wo­łu­ją­cych prze­mie­szcza­nie się po­ży­wa­nia do po­szcze­gól­nych czę­ści ukła­du po­kar­mo­we­go)


SJP.pl


perystaltyka

ruchy ro­bacz­ko­we, au­to­ma­tycz­ne, ryt­micz­ne skur­cze pasm mię­śni gład­kich prze­wo­du po­kar­mo­we­go, wy­wo­łu­ją­ce prze­mie­szcza­nie się po­ży­wa­nia do po­szcze­gól­nych czę­ści ukła­du po­kar­mo­we­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fizj. ruchy prze­ły­ku, żo­łąd­ka, jelit i mo­czo­wo­dów wy­wo­łu­ją­ce prze­su­wa­nie się za­war­to­ści tego na­rzą­du;

Wiktionary

Pe­ry­stal­ty­ka – ak­tyw­ność mo­to­rycz­na w prze­wo­dzie po­kar­mo­wym, która po­wo­du­je prze­su­wa­nie po­kar­mu z prze­ły­ku aż do jego koń­co­we­go od­cin­ka, czyli od­byt­ni­cy. Po­tocz­nie mia­nem pe­ry­stal­ty­ki okre­śla się cza­sem wy­łącz­nie ruchy pe­ry­stal­tycz­ne w je­li­cie.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌpɛrɨˈstaltɨka, AS: perystaltyka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. perystaltyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ruchy perystaltyczne, ruchy robaczkowe, ruchy propulsywne, fala perystaltyczna

Wiktionary


perystaza

rząd lub kilka rzę­dów ko­lumn, naj­czę­ściej zdo­bio­nych, peł­nią­cych prócz funk­cji de­ko­ra­cyj­nych także funk­cję kon­struk­cyj­ną; ko­lum­na­da


SJP.pl

Pe­ry­sta­za ("pe­ri­sta­za", "ko­lum­na­da") – rząd (lub kilka rzę­dów) ko­lumn po­łą­czo­nych ze sobą bel­ko­wa­niem lub łu­ka­mi ar­ka­do­wy­mi.

Ko­lum­na­da może peł­nić funk­cję kon­struk­cyj­ną lub de­ko­ra­cyj­ną, naj­czę­ściej jed­nak sta­no­wi wy­o­dręb­nio­ny, mocno za­ak­cen­to­wa­ny ele­ment w obrę­bie bu­dow­li lub też bu­dow­lę wolno sto­ją­cą.

Wikipedia


perystom

płyt­kie wgłę­bie­nie po­wierzch­ni ciała niek­tó­rych orzę­sków, oto­czo­ne czu­ły­mi, cien­ki­mi rzę­ska­mi wy­wo­łu­ją­cy­mi ruchy wody z po­kar­mem w kie­run­ku ni­by­ust; pe­ry­sto­mium


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pe­ry­stom – ob­wód­ka pusz­ki za­rod­ni­ko­wej wy­stę­pu­ją­ca u niek­tó­rych msza­ków
  • pe­ry­stom – brzeg ko­li­ste­go ot­wo­ru znaj­du­ją­ce­go się w owoc­ni­kach niek­tó­rych grzy­bów
  • pe­ry­stom – w zo­o­lo­gii ele­ment bu­do­wy mor­fo­lo­gicz­nej róż­nych grup or­ga­niz­mów

Wikipedia


perystomium

płyt­kie wgłę­bie­nie po­wierzch­ni ciała niek­tó­rych orzę­sków, oto­czo­ne czu­ły­mi, cien­ki­mi rzę­ska­mi wy­wo­łu­ją­cy­mi ruchy wody z po­kar­mem w kie­run­ku ni­by­ust; pe­ry­stom


SJP.pl


perystyl

ogród w sta­ro­żyt­nych do­mach grec­kich i rzym­skich, w sta­ro­żyt­nej świą­ty­ni egip­skiej rów­nież dzie­dzi­niec, oto­czo­ny por­ty­kiem ko­lum­no­wym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ar­chit. ogrod. sta­roż. dzie­dzi­niec lub ogród wew­nętrz­ny oto­czo­ny ko­lum­na­dą;

 (1.2) ar­chit. ogrod. sta­roż. ko­lum­na­da ota­cza­ją­ca dzie­dzi­niec lub ogród

Wiktionary

Pe­ry­styl (gr. "pe­ri­sty­les" - oto­czo­ny ko­lum­na­mi) – wew­nętrz­ny dzie­dzi­niec lub ogród w sta­ro­żyt­nych świą­ty­niach egip­skich lub pa­ła­cach, wil­lach itp., oto­czo­ny por­ty­kiem ko­lum­no­wym. W za­moż­nych do­mach grec­kich lub rzym­skich (łac. "pe­ri­sti­lium") był to naj­czę­ściej ogród po­ło­żo­ny poś­rod­ku domu i oto­czo­ny ko­lum­na­dą.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do­bu­dów­ka skła­da­ła się z pe­ry­sty­lu i sali ze­brań dla gminy.

 (1.2) Bez­poś­red­nio za pe­ry­sty­lem znaj­do­wa­ła się długa per­go­la z wo­do­try­ska­mi i rzeź­ba­mi (…)

Wiktionary


perystylowy

cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pe­ry­sty­lu (ogro­du w sta­ro­żyt­nych do­mach grec­kich i rzym­skich lub dzie­dziń­ca oto­czo­ne­go por­ty­kiem ko­lum­no­wym), od­no­szą­cy się do pe­ry­sty­lu (np. dom pe­ry­sty­lo­wy, plac pe­ry­sty­lo­wy)


SJP.pl


perytecjum

owoc­nik grzy­bów z grupy otocz­nia­ków i niek­tó­rych po­ro­stów; otocz­nia


SJP.pl

Pe­ry­te­cjum lub otocz­nia ( pe­ryt­he­cium), w l.mn. pe­ry­te­cja – ro­dzaj owoc­ni­ka u grzy­bów, zaz­wy­czaj o ku­li­stym, grusz­ko­wa­tym lub bu­tel­ko­wa­tym kształ­cie, z ot­wo­rem na szczy­cie. Otwór ten nosi nazwę ostio­li. Pe­ry­te­cja wy­stę­pu­ją głów­nie u wor­kow­ców. Spo­ty­ka­ne są w róż­ne­go ro­dza­ju ty­pach plech, naj­czę­ściej jed­nak w ple­chach sko­ru­pia­stych. Znaj­du­ją się na gór­nej po­wierzch­ni ple­chy i wy­glą­da­ją jak drob­ne bro­da­wecz­ki lub punk­ci­ki.

Wikipedia


perytektyczny

pro­wa­dzą­cy do otrzy­ma­nia pe­ry­tek­ty­ku (jed­ne­go z punk­tów w dwus­kład­ni­ko­wym ukła­dzie rów­no­wa­gi faz w sto­pach i od­le­wach), od­no­szą­cy się do pe­ry­tek­ty­ku (np. prze­mia­na, re­ak­cja pe­ry­tek­tycz­na)


SJP.pl


perytektyk

punkt w dwus­kład­ni­ko­wym ukła­dzie rów­no­wa­gi faz w sto­pach i od­le­wach, w któ­rym faza cie­kła, na­ju­boż­sza w skład­nik wy­so­ko­to­pli­wy, re­a­gu­je z fazą stałą, naj­bo­gat­szą w skład­nik wy­so­ko­to­pli­wy, wsku­tek czego pow­sta­je nowa faza stała, o skła­dzie poś­red­nim


SJP.pl


perytektyka

struk­tu­ra jed­no­fa­zo­wa pow­sta­ją­ca w wy­ni­ku prze­mia­ny (re­ak­cji) pe­ry­tek­tycz­nej


SJP.pl

Pe­ry­tek­ty­ka (pe­ry­tek­tyk) – skład­nik struk­tu­ral­ny sto­pów, faza pow­sta­ją­ca w wy­ni­ku prze­mia­ny fa­zo­wej, która w ukła­dzie dwus­kład­ni­ko­wym za­cho­dzi z udzia­łem fazy cie­kłej ("L") i dwóch faz sta­łych. W wa­run­kach izo­ba­rycz­nych ten trój­fa­zo­wy układ jest ze­roz­mien­ny (re­gu­ła faz).

Wikipedia


perytonealny

zwią­za­ny ze sta­nem za­pal­nym, zbie­ra­ją­cy się w tkan­kach i ja­mach ciała ob­ję­tych pro­ce­sem za­pal­nym (np. wy­sięk, płyn pe­ry­to­ne­al­ny)


SJP.pl


peryurbanizacja

pro­ces nie­kon­tro­lo­wa­ne­go po­więk­sza­nia się miast; ek­sur­ba­ni­za­cja, rur­ba­ni­za­cja


SJP.pl


peryń

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. pół­wy­sep po­ło­żo­ny u zbie­gu je­zio­ra Ilmen i rzeki Woł­chow, nie­da­le­ko No­wo­gro­du Wiel­kie­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Brak dziś już jed­nak pew­no­ści, czy do­ko­na­na przez Se­do­va in­ter­pre­ta­cja dziw­nych ko­li­stych rowów z Pe­ry­ni jako krę­gów kul­to­wych jest do utrzy­ma­nia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɛrɨ̃ɲ, AS: perỹń

Wiktionary

Powiązane:

 przym. peryński

Wiktionary


perz

ro­śli­na z ro­dzi­ny traw, trud­ny do wy­tę­pie­nia chwast


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ely­mus|L.|ref=tak., ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny wiech­li­no­wa­tych;

 (1.2) bot. ro­śli­na z ro­dza­ju pe­rzów (1.1)

 (1.3) stpol. dym

Wiktionary

Perz ("Ely­mus") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny wiech­li­no­wa­tych. Obej­mu­je ponad 170 ga­tun­ków. Ro­śli­ny te wy­stę­pu­ją na roz­le­głych ob­sza­rach stre­fy umiar­ko­wa­nej pół­ku­li pół­noc­nej, z cen­trum zróż­ni­co­wa­nia w Azji (w Chi­nach wy­stę­pu­je 88 ga­tun­ków, z czego 62 tylko tam).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pɛʃ, AS: peš

Wiktionary

Powiązane:

 przym. perzowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) gw. Śląsk Cieszyński pyrnica

Wiktionary


perzanowski

naz­wi­sko


SJP.pl


perzowaty

daw­niej: kos­ma­ty, pu­szy­sty


SJP.pl


perzowisko

roz­le­gły teren po­ro­śnię­ty chwa­sta­mi, nie­wy­ko­rzy­sta­ny, naj­czę­ściej już ni­szcze­ją­cy, nie­na­da­ją­cy się do za­go­spo­da­ro­wa­nia


SJP.pl


perzowski

przy­miot­nik od: Pe­rzów (miej­sco­wość)


SJP.pl


perzowy

→ perz


SJP.pl

Patrz:

perz

perzyce

Pe­rzy­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie kro­to­szyń­skim, w gmi­nie Zduny.

We wczes­nym okre­sie Kró­le­stwa Pol­skie­go wieś no­si­ła nazwę "Pie­rzy­ce". Naz­wi­sko "Pie­rzyc­ki" wy­wo­dzi się z tej miej­sco­wo­ści.

W okre­sie Wiel­kie­go Księ­stwa Poz­nań­skie­go (1815-1848) miej­sco­wość wzmian­ko­wa­na jako "Py­rzy­ce" na­le­ża­ła do wsi więk­szych w ów­czes­nym pru­skim po­wie­cie Kro­to­szyn w re­jen­cji poz­nań­skiej.

Wikipedia


perzyna

ża­rzą­cy się po­piół, zgli­szcza


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. coś wła­śnie ni­szczo­ne albo już zni­szczo­ne przez pożar

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zarzewie, zgliszcze

Wiktionary


perzyć

pe­rzyć się - daw­niej: ru­mie­nić się, za­pa­lać gnie­wem, iry­to­wać się; za­pe­rzać się


SJP.pl


perzyński

naz­wi­sko


SJP.pl


perzów

ro­śli­na z ro­dzi­ny traw, trud­ny do wy­tę­pie­nia chwast


SJP.pl

Pe­rzów (niem. "Pers­chau") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie kę­piń­skim, sie­dzi­ba gminy Pe­rzów.

Wikipedia


perć

gó­ral­ska nazwa stro­mej ścież­ki gór­skiej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) reg-pl|Pod­ha­le. stro­ma gór­ska ścież­ka, zwła­szcza taka wy­dep­ta­na przez ko­zi­ce, a wy­ko­rzy­sty­wa­na przez pa­ste­rzy, rza­dziej też doś­wiad­czo­nych tu­ry­stów;

Wiktionary

Perć – ścież­ka w gó­rach dla owiec i pa­ste­rzy, jak rów­nież jest to ścież­ka wy­dep­ta­na przez ko­zi­ce. Per­cie są wy­ko­rzy­sty­wa­ne przez tu­ry­stów.

Per­cią naz­wa­ne są także znane szla­ki w pol­skich gó­rach: np. Orla Perć w Ta­trach, So­ko­la Perć w Pie­ni­nach, Perć Aka­de­mi­ków na Ba­biej Górze albo Ja­strzę­bia Perć w Głu­szy­cy a także Perć Bor­kow­skie­go na Lu­bo­niu Wiel­kim w Be­ski­dzie Wy­spo­wym.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) A wten­czas z góry, zza turni, z le­śnej perci, któ­rę­dy owce rano cha­dza­ją w upła­zy, dał się sły­szeć ostry, męski Jaś­ko­wy głos.

Wiktionary


perła

1. ku­li­sty, sre­brzy­sto­sza­ry twór ce­nio­ny w ju­bi­ler­stwie, wyt­wa­rza­ny przez wiele ga­tun­ków mię­cza­ków, zwła­szcza per­ło­pła­wów;
2. po­tocz­nie: coś cen­ne­go, nie­po­spo­li­te­go, wy­róż­nia­ją­ce­go się


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) biol. wyt­wór pła­szcza niek­tó­rych mię­cza­ków, szcze­gól­nie per­ło­pła­wów;

 (1.2) jubil. ka­mień szla­chet­ny po­cho­dze­nia or­ga­nicz­ne­go z pereł (1.1)

 (1.3) zob. perły. → na­szyj­nik

 (1.4) przen. coś wy­bit­ne­go, wy­róż­nia­ją­ce­go się, rzad­ko spo­ty­ka­ne­go (także o oso­bie)

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Perła – pro­dukt na­tu­ral­ny po­cho­dze­nia or­ga­nicz­ne­go, pow­sta­ły w pła­szczu musz­li per­ło­pła­wów per­ło­rod­nych lub in­nych mię­cza­ków
    • perły ho­do­wa­ne
    • imi­ta­cje pereł
  • Perła – pol­ska marka piwa
    • Perła – Bro­wa­ry Lu­bel­skie
  • Perła – Prze­my­sław „Prze­mek” Wej­mann, pol­ski muzyk, kom­po­zy­tor, wo­ka­li­sta i autor tek­stów
  • Perła – śred­nio­wiecz­ny po­e­mat an­giel­ski
  • Perła – sztu­ka te­a­tral­na Marca Ca­mo­let­tie­go, w Pol­sce wy­sta­wia­na rów­nież jako Pomoc do­mo­wa
  • Perła Wiel­kiej War­to­ści – zbiór tek­stów Jo­sep­ha Smit­ha
  • Perła – ame­ry­kań­ski se­rial ko­me­dio­wy
  • Perła – mek­sy­kań­ska te­le­no­we­la z 1998 roku z Sil­vią Na­var­ro w roli głów­nej
  • Perła w ko­ro­nie – film pol­ski

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Perła znaj­du­je się wew­nątrz musz­li.

 (1.2) We fra­mu­gach i na ka­mien­nych sto­łach le­ża­ły dro­gie ka­mie­nie wszyst­kich barw: ru­bi­ny, to­pa­zy, szma­rag­dy, sza­fi­ry, dia­men­ty, wresz­cie perły wiel­ko­ści orze­chów, a nawet pta­sich jaj.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɛrwa, AS: peru̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. perliczka ż., perłowość ż., perlistość ż., perlator m., perlenie n., perłówka ż.

:: zdrobn. perełka ż.

 czas. perlić się ndk.

 przym. perłowy, perlisty, perliczkowy

 przysł. perłowo, perliście

Wiktionary


perłopław

mię­czak na­le­żą­cy do gro­ma­dy mał­żów; niek­tó­re ga­tun­ki wyt­wa­rza­ją cenne od­mia­ny pereł


SJP.pl

Per­ło­pław – przed­sta­wi­ciel ro­dzi­ny per­ło­pła­wo­wa­tych, jej ro­dza­jów ("Pte­ria" i "Pinc­ta­da") lub kon­kret­ne­go ga­tun­ku małża, np.:

Niek­tó­re ga­tun­ki per­ło­pła­wów wyt­wa­rza­ją masę per­ło­wą i perły (zwy­kle jedną), wy­ko­rzy­sty­wa­ne do pro­duk­cji ozdób.

Wikipedia


perłopławowate

ro­dzi­na małży z pod­gro­ma­dy nit­kos­krzel­nych


SJP.pl


perłopławowaty

o ce­chach per­ło­pła­wo­wa­tych (ro­dzi­na małży)


SJP.pl


perłopławy

mię­czak na­le­żą­cy do gro­ma­dy mał­żów; niek­tó­re ga­tun­ki wyt­wa­rza­ją cenne od­mia­ny pereł


SJP.pl


perłorodny

mo­gą­cy ro­dzić, wyt­wa­rzać perły (np. mię­czak per­ło­rod­ny), zdol­ny do ufor­mo­wa­nia pereł


SJP.pl


perłoródka

ga­tu­nek nie­wiel­kie­go małża słod­ko­wod­ne­go, uz­na­wa­ne­go za bio­in­dy­ka­to­ra (or­ga­nizm wraż­li­wy na za­nie­czy­szcze­nia śro­do­wi­ska)


SJP.pl


perłoródkowate

ro­dzi­na słod­ko­wod­nych małży


SJP.pl

Per­ło­ród­ko­wa­te (Mar­ga­ri­ti­fe­ri­dae) – ro­dzi­na słod­ko­wod­nych małży z rzędu Unio­no­i­da, obej­mu­ją­ca kil­ka­na­ście ga­tun­ków o gru­bo­ścien­nych, cięż­kich musz­lach owal­ne­go lub ner­ko­wa­te­go kształ­tu, po­kry­tych ciem­no­brą­zo­wym lub czar­nym pe­rio­stra­kum. Wyt­wa­rza­ją war­to­ścio­we perły.

Wikipedia


perłoszyi

sy­no­gar­li­ca per­ło­szy­ja - ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny go­łę­bio­wa­tych


SJP.pl


perłowiec

1. motyl z ro­dzi­ny po­łud­nic, o czer­wo­nych lub po­ma­rań­czo­wych skrzy­dłach;
2. skała szkli­sta po­cho­dze­nia wul­ka­nicz­ne­go; per­lit;
3. masa per­ło­wa


SJP.pl


perłoworóżowy

jas­no­sza­ry z od­cie­niem ró­żo­wym, naj­czę­ściej o sre­brzy­stym po­ły­sku cha­rak­te­ry­stycz­nym dla pereł


SJP.pl


perłowoszary

bę­dą­cy ko­lo­ru sza­re­go z od­cie­niem per­ło­wym


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ko­lo­ru jas­no­sza­re­go z od­cie­niem sre­brzy­stym

Wiktionary


perłowoszklisty

lśnią­cy lub mie­nią­cy się jak perła, ko­lo­rem przy­po­mi­na­ją­cy barwę pereł lub ich cha­rak­te­ry­stycz­ny po­łysk


SJP.pl


perłowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jan Per­łow­ski – pol­ski dy­plo­ma­ta
  • Karol Per­łow­ski – pol­ski woj­sko­wy
  • Łu­kasz Per­łow­ski – pol­ski siat­karz
  • Mi­chał Per­łow­ski – pol­ski dy­plo­ma­ta
  • Se­ba­stian Per­łow­ski – pol­ski dy­ry­gent, kom­po­zy­tor, aran­żer

Wikipedia


perłowy

1. po­kry­ty ko­lo­rem sre­brzy­sto­bia­łym (np. per­ło­wy pig­ment);
2. ozda­bia­ny pe­reł­ka­mi (np. na­szyj­nik per­ło­wy); pe­reł­ko­wy;
3. w kształ­cie perły, ku­lecz­ko­wa­ty


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z per­ła­mi, do­ty­czą­cy pereł

 (1.2) taki, który ma po­łysk, jak perła

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ry­so­strzę­piak per­ło­wy – ga­tu­nek grzy­bów na­le­żą­cy do ro­dzi­ny strzę­pia­ko­wa­tych
  • Szlar­nik per­ło­wy – ga­tu­nek ma­łe­go ptaka z ro­dzi­ny szlar­ni­ków

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ale choć­by mój szef po­sa­dził mnie wów­czas za biur­kiem z he­ba­nu in­kru­sto­wa­ne­go masą per­ło­wą – i tak bym uciekł.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɛrˈwɔvɨ, AS: peru̯ovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. perłówka ż., perła ż., perełka ż., perlistość ż., perłowość ż.

 przym. perlisty

 przysł. perłowo, perliście

 czas. perlić się

Wiktionary


perły

nie­wiel­kie pła­skie bro­daw­ki, wy­rost­ki na ro­gach sarny lub wień­cach, po­ro­żu je­le­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) na­szyj­nik z pereł

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) plu­ral|perła.

Wiktionary

Perły ( Perls­wal­de) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie wę­go­rzew­skim, w gmi­nie Wę­go­rze­wo. Przej­ście gra­nicz­ne Perły-Kry­ło­wo to pla­no­wa­ne pol­sko-ro­syj­skie dro­go­we przej­ście gra­nicz­ne dla ma­łe­go ruchu gra­ni­cze­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na rocz­ni­cę ślubu do­sta­łam od męża pię­kne perły.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɛrwɨ, AS: peru̯y

Wiktionary


perłówka

1. kasza wy­pro­du­ko­wa­na z obłu­szczo­ne­go i po­kru­szo­ne­go ziar­na jęcz­mie­nia; kasza per­ło­wa;
2. wy­so­ka ro­śli­na z ro­dzi­ny traw, o dwuk­wia­to­wych kło­sach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spoż. ro­dzaj kaszy wy­ra­bia­nej z ziar­na jęcz­mie­nia zwy­czaj­ne­go, pod­da­ne­go ła­ma­niu na duże cząst­ki i po­le­ro­wa­niu

 (1.2) kulin. po­tra­wa z kaszy per­ło­wej

 (1.3) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Me­li­ca|L.|ref=tak., by­li­na z ro­dzi­ny wiech­li­no­wa­tych

Wiktionary

Per­łów­ka ("Me­li­ca") – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny wiech­li­no­wa­tych. Liczy 90 ga­tun­ków. Ro­śli­ny te wy­stę­pu­ją na obu pół­ku­lach w stre­fach kli­ma­tu umiar­ko­wa­ne­go i podz­wrot­ni­ko­we­go. W Pol­sce ro­śnie 5 ga­tun­ków. Ro­śli­ny te wy­stę­pu­ją w róż­nych sied­li­skach, włącz­nie z la­sa­mi. Niek­tó­re ga­tun­ki upra­wia­ne są jako ozdob­ne.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jako ga­tu­nek kaszy, także i po­pu­lar­na per­łów­ka za­wie­ra w swoim skła­dzie glu­ten.

 (1.3) Kwia­ty per­łów­ki po doj­rze­niu stają się żół­ta­we lub per­ło­we.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. perła ż., perełka ż., perlenie n.

 czas. perlić ndk., perlić się ndk.

 przym. perłowy, perlisty

 przysł. perłowo, perliście

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. kasza perłowa, kasza jęczmienna mazurska

Wiktionary


pes

skró­to­wiec

 (1.1) = pod­miot eko­no­mii spo­łecz­nej

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • PES – Par­tia Eu­ro­pej­skich So­cja­li­stów
  • PES – Pro Evo­lu­tion Soc­cer, spor­to­wa gra kom­pu­te­ro­wa
  • PES – pac­ke­ti­zed ele­men­ta­ry stre­am, ele­ment struk­tu­ry MPEG-1
  • PES – Adam Pe­sa­pa­ne, ame­ry­kań­ski re­ży­ser, autor krót­kich fil­mów ani­mo­wa­nych

Wikipedia


pesa

byd­go­ska firma pro­du­ku­ją­ca tram­wa­je, po­cią­gi i au­to­bu­sy szy­no­we; Pesa


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pu­char Ek­stra­kla­sy SA (w skró­cie PESA) – cy­klicz­ne roz­gryw­ki piłki noż­nej or­ga­ni­zo­wa­ne w la­tach 2006–2009 przez Ek­stra­kla­sę SA
  • Po­ja­zdy Szy­no­we Pesa Byd­goszcz (krót­ko Pesa) – przed­się­bior­stwo z Byd­go­szczy pro­du­ku­ją­ce po­ja­zdy szy­no­we
  • M-Pesa – usłu­gi fi­nan­so­we świad­czo­ne za poś­red­nict­wem te­le­fo­nu ko­mór­ko­we­go
  • PESA (Pas­si­ve Elec­tro­ni­cal­ly Scan­ned Array) – ar­chi­tek­tu­ra an­te­ny ra­da­ru i jej toru na­daw­czo-od­bior­cze­go

Wikipedia


pesach

ju­da­i­stycz­ne świę­to ob­cho­dzo­ne w pier­wszą nie­dzie­lę po wio­sen­nej pełni Księ­ży­ca; Pas­cha


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) rel. ży­dow­skie świę­to ob­cho­dzo­ne w pier­wszy wie­czór po pier­wszej wio­sen­nej pełni Księ­ży­ca na pa­miąt­kę wyz­wo­le­nia Iz­ra­e­li­tów z nie­wo­li egip­skiej; w Iz­ra­e­lu trwa 7 dni, a w dia­spo­rze – 8 dni;

Wiktionary

Pe­sach (hebr. פֶּסַח naj­praw­do­po­dob­niej: "przejść nad", ew. "przej­ście", "po­mi­nię­ty", "oszczę­dzo­ny"), Pej­sech (jid.), Pas­cha (gr.), Pa­sach, Świę­to Wios­ny (hebr.: "Chag ha-Awiw"), Świę­to Prza­śni­ków lub Świę­to Macy (hebr. "Chag ha-macot"), Świę­to Wol­no­ści (hebr.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gdy byłam mała, opo­wia­da­no mi, że pro­rok od­wie­dza w Pe­sach wszyst­kie domy i ota­cza je swoją opie­ką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɛsax, AS: pesaχ

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Pascha

Wiktionary


pesante

okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: cięż­ko, ocię­ża­le


SJP.pl


pesarium

krą­żek ma­cicz­ny, ro­dzaj środ­ka an­ty­kon­cep­cyj­ne­go w po­sta­ci pier­ście­nia; pes­sa­rium


SJP.pl


pesaro

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto i gmina w środ­ko­wych Wło­szech, w re­gio­nie Mar­che;

Wiktionary

Pe­sa­ro (łac. "Pi­sa­u­rum") – mia­sto i gmina w środ­ko­wych Wło­szech, w re­gio­nie Mar­che, w pro­win­cji Pe­sa­ro i Ur­bi­no - leży przy uj­ściu rzeki Fo­glia do Morza Adria­tyc­kie­go. We­dług da­nych na 30 li­sto­pa­da 2024 r. gminę za­miesz­ki­wa­ło 95 342 osób, 752,09 os./km².

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie­szczęs­ny spra­wo­zdaw­ca, po­chwy­co­ny w Pe­sa­ro, zo­stał do­star­czo­ny do Rzymu, gdzie po ek­sko­mu­ni­ce i po­zba­wie­niu god­no­ści du­chow­nych odrą­ba­no mu dłoń, wy­dar­to język i wresz­cie po­wie­szo­no na Mo­ście Anio­ła z przy­pię­tym na­pi­sem „fał­szy­wy ga­ze­ciarz”.

Wiktionary


pescatarianizm

[czy­taj: pe­ska­ta­ria­nizm] forma we­ge­ta­ria­niz­mu do­pu­szcza­ją­ca spo­ży­wa­nie ryb i owo­ców morza; pe­sca­ta­ria­nizm, pe­ske­ta­ria­nizm, pe­sce­ta­ria­nizm


SJP.pl


pescetarianizm

[czy­taj: pe­ske­ta­ria­nizm] forma we­ge­ta­ria­niz­mu do­pu­szcza­ją­ca spo­ży­wa­nie ryb i owo­ców morza; pe­sca­ta­ria­nizm, pe­ske­ta­ria­nizm, pe­ska­ta­ria­nizm


SJP.pl


pescowegetarianizm

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) dieta po­le­ga­ją­ca na nie­je­dze­niu mięsa czer­wo­ne­go i dro­biu, a ak­cep­to­wa­niu ryb i owo­ców morza;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pe­sco­we­ge­ta­ria­nizm to od­mia­na diety we­ge­ta­riań­skiej, w któ­rej do­pu­szcza się spo­ży­wa­nie ryb i owo­ców morza.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pescowegetarianin mos., pescowegetarianka ż.

 przym. pescowegetariański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ichtiwegetarianizm

Wiktionary


pesel

numer iden­ty­fi­ka­cyj­ny oby­wa­te­la w sy­ste­mie PESEL; PESEL


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. przen. wiek danej osoby

Wiktionary

PESEL (Po­wszech­ny Elek­tro­nicz­ny Sy­stem Ewi­den­cji Lud­no­ści) – cen­tral­ny zbiór da­nych pro­wa­dzo­ny w Pol­sce przez mi­ni­stra wła­ści­we­go do spraw in­for­ma­ty­za­cji (do końca 2015 r. przez mi­ni­stra wła­ści­we­go do spraw wew­nętrz­nych) na mocy usta­wy o ewi­den­cji lud­no­ści.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Z pe­se­lem nie wy­grasz, już widać u cie­bie pier­wsze zmarszcz­ki.

 (1.1) Pe­se­lu nie oszu­kasz. W lidze gra tylko 3 za­wod­ni­ków z mo­je­go rocz­ni­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɛsɛl, AS: pesel

Wiktionary


peseloza

żar­to­bli­wie: uwa­ża­nie, że jest się na coś za sta­rym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) żart. ob­ja­wy po­desz­łe­go wieku

 (1.2) żart. po­czu­cie, że jest się na coś za sta­rym

Wiktionary


peseta

nie­daw­na jed­nost­ka mo­ne­tar­na Hisz­pa­nii i An­do­ry (1 pe­se­ta = 100 cen­ty­mów), za­stą­pio­na w 2002 r. przez euro


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. monet. wa­lu­ta Hisz­pa­nii w la­tach 1869–2002;

 (1.2) mo­ne­ta o war­to­ści 1 pe­se­ty (1.1)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɛˈsɛta, AS: peseta

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pesetowy

Wiktionary


pesewa

drob­na mo­ne­ta ghań­ska, jedna setna cedi


SJP.pl

Pe­se­wa (jęz. akan "pe­se­va­bo") – mo­ne­ta zdaw­ko­wa uży­wa­na w Gha­nie jako rów­no­war­tość 1/100 cedi.

Do 1965 roku po­dział cedi był nie­de­cy­mal­ny (1 cedi = 20 szy­lin­gów = 240 pen­sów), wy­mia­nę prze­pro­wa­dzo­no po kur­sie 1 pens = 1 pe­se­wa, co po­wo­du­je, że stare mo­ne­ty nadal są obec­ne w obie­gu.

Wikipedia


peskatarianin

osoba nie­je­dzą­ca mięsa z wy­jąt­kiem ryb i owo­ców morza


SJP.pl


peskatarianizm

forma we­ge­ta­ria­niz­mu do­pu­szcza­ją­ca spo­ży­wa­nie ryb i owo­ców morza; pe­sca­ta­ria­nizm, pe­ske­ta­ria­nizm, pe­sce­ta­ria­nizm


SJP.pl

Pe­ska­ta­ria­nizm (rza­dziej pe­sca­ta­ria­nizm, pe­ske­ta­ria­nizm lub pe­sce­ta­ria­nizm; z hiszp. "pe­sca­do" = „zło­wio­na ryba” / z wł. "pesce" = „ryba”) – dieta bę­dą­ca od­mia­ną se­mi­we­ge­ta­ria­niz­mu. Po­le­ga na wy­łą­cze­niu z diety mięsa czer­wo­ne­go i bia­łe­go, a po­zo­sta­wie­niu ryb.

Wikipedia


peskatarianka

ko­bie­ta nie­je­dzą­ca mięsa z wy­jąt­kiem ryb i owo­ców morza


SJP.pl


peskatariański

→ pe­ska­ta­ria­nizm, → pe­ska­ta­ria­nin


SJP.pl

Patrz:

peskatarianizm, → peskatarianin

peso

jed­nost­ka mo­ne­tar­na w niek­tó­rych kra­jach Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej oraz w Mek­sy­ku i na Kubie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) monet. wa­lu­ta niek­tó­rych kra­jów, głów­nie po­łud­nio­wo­a­me­ry­kań­skich;

Wiktionary

Peso (z pen­sum – „od­wa­żo­ne”, peso – „cię­żar”, „sztu­ka”) – jed­nost­ka mo­ne­tar­na, współ­czes­na lub hi­sto­rycz­na, wielu kra­jów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za to som­bre­ro dałem 25 peso.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɛsɔ, AS: peso

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pensum n.

 przym. pesowy

Wiktionary


pessarium

krą­żek ma­cicz­ny, ro­dzaj środ­ka an­ty­kon­cep­cyj­ne­go w po­sta­ci pier­ście­nia; pe­sa­rium


SJP.pl

Pes­sa­rium – mały krą­żek o kształ­cie po­dob­nym do pier­ście­nia, wy­ko­na­ny z two­rzy­wa sztucz­ne­go, naj­czę­ściej si­li­ko­nu me­dycz­ne­go, który jest wkła­da­ny do po­chwy lub od­byt­ni­cy i utrzy­my­wa­ny na miej­scu przez mię­śnie mied­ni­cy.

Wikipedia


pest

część Bu­da­pesz­tu; Peszt


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pest (bry­tyj­ska grupa mu­zycz­na) – bry­tyj­ska grupa mu­zycz­na
  • Pest (nie­miec­ka grupa mu­zycz­na) – nie­miec­ka grupa mu­zycz­na
  • PEST – ro­dzaj ana­li­zy eko­no­micz­nej
  • Peszt (węg. Pest) – część Bu­da­pesz­tu
  • Ko­mi­tat Pest – ko­mi­tat na Wę­grzech

Wikipedia


pesta

naz­wi­sko


SJP.pl


pestalozzianizm

[czy­taj: pe­sta­lo­cja­nizm] re­wo­lu­cyj­na, osiem­na­sto­wiecz­na me­to­da na­u­cza­nia, opar­ta na tłu­ma­cze­niu pojęć po­przez stop­nio­we prze­cho­dze­nie od rze­czy zna­nych do no­wych


SJP.pl


pestczak

ro­dzaj mię­si­ste­go, nie­pę­ka­ją­ce­go owocu z po­je­dyn­czą, ale dużą pest­ką w środ­ku; pest­ko­wiec


SJP.pl


pesteczka

mała pest­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: pest­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɛˈstɛt͡ʃka, AS: pestečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pestka ż.

 przym. pestkowy

Wiktionary


pestka

1. wew­nętrz­na część niek­tó­rych owo­ców, naj­czę­ściej oto­czo­na twar­dą łu­pi­ną lub rzad­szym miąż­szem oraz za­wie­ra­ją­ca za­ro­dek lub biel­mo;
2. po­tocz­nie o bła­host­ce, dro­biaz­gu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. wew­nętrz­na część owocu typu pest­kow­ca, zbu­do­wa­na z twar­de­go en­do­kar­pu obra­sta­ją­ce­go praw­dzi­we na­sio­no

 (1.2) spoż. każde na­sio­no, zwy­kle nie­ja­dal­ne, w owocu przez­na­czo­nym do kon­sump­cji

 (1.3) przen. coś bła­he­go lub łat­we­go do wy­ko­na­nia

 (1.4) środ. wojsk. prze­stęp. sport. strze­lect­wo nabój

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pest­ka – wew­nętrz­na część owocu typu pest­kow­ca za­wie­ra­ją­ca na­sio­no
  • Pest­ka – po­wieść Anki Ko­wal­skiej
  • Pest­ka – film z 1995 r. na pod­sta­wie po­wie­ści
  • Poz­nań­ski Szyb­ki Tram­waj – po­tocz­nie znany jako „PeSTka”
  • Woj­ciech Pest­ka – poeta, pro­za­ik, tłu­macz
  • „pest­ka” – po­tocz­na forma skró­tu PST (Poz­nań­ski Szyb­ki Tram­waj)

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpɛstka, AS: pestka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pestczak m., pestkowiec m., pestkówka ż., pestkowanie n., wypestkowanie n., pestkownica ż.

:: zdrobn. pesteczka ż.

 czas. pestkować ndk., wypestkować dk.

 przym. pestkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) drobnostka, drobiazg

Wiktionary


pestkarka

urzą­dze­nie słu­żą­ce do usu­wa­nia pe­stek z owo­ców


SJP.pl


pestkojad

ptak leśny z ro­dza­ju łu­szcza­ków cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się po­ma­rań­czo­wym upie­rze­niem głowy i ma­syw­nym, sza­ro­nie­bie­skim lub kre­mo­wym dzio­bem; gru­bo­dziób, gra­bo­łusk


SJP.pl


pestkowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pest­ko­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niepestkowanie n., pestka ż., pestkówka ż.

 czas. pestkować ndk.

Wiktionary


pestkować

wyj­mo­wać pest­ki z owo­ców; dry­lo­wać, dre­lo­wać, wy­dry­lo­wy­wać, wy­pest­ko­wy­wać


SJP.pl


pestkowiec

ro­dzaj mię­si­ste­go, nie­pę­ka­ją­ce­go owocu z po­je­dyn­czą, ale dużą pest­ką w środ­ku; pest­czak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy lub mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) owoc za­wie­ra­ją­cy pest­kę oto­czo­ną miąż­szem i skór­ką

Wiktionary

Pest­ko­wiec ( drupe, stone fruit) – ro­dzaj owocu miąż­szo­we­go (mię­si­ste­go). Pod­czas two­rze­nia się pest­kow­ców zew­nętrz­na część owoc­ni (eg­zo­karp) two­rzy skór­kę, środ­ko­wa część (me­zo­karp) mię­śnie­je, a wew­nętrz­na część (en­do­karp) tward­nie­je i drew­nie­je. Twar­da, wew­nętrz­na część owoc­ni na­zy­wa­na jest pest­ką i różni ten typ owocu od ja­go­dy, która jest zmię­śnia­ła w ca­ło­ści.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. pestka ż.

 przym. pestkowy

Wiktionary


pestkowy

→ pest­ka


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) zro­bio­ny z pe­stek, za­wie­ra­ją­cy pest­ki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (2.1) zwią­za­ny z pest­ka­mi, od­no­szą­cy się do pe­stek

Wiktionary

Patrz:

pestka

Powiązane:

 rzecz. pestka ż., pesteczka ż., pestkowiec m., pestczak m., pestkówka ż.

 przym. bezpestkowy

Wiktionary


pestkówka

ro­dzaj do­mo­wej na­lew­ki, naj­czę­ściej wi­śnio­wej z do­dat­kiem lekko skru­szo­nych pe­stek wiśni


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spoż. na­lew­ka na pest­kach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na­le­wa­jąc mu pest­ków­ki, strą­ci­ła cu­kier­nicz­kę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pestka ż., pestkowanie n.

 przym. pestkowy

Wiktionary


pesto

wło­ski sos z ba­zy­lii i ziół, uży­wa­ny do spag­het­ti


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) kulin. sos z utar­tych orze­chów i świe­żych ja­rzyn z oliwą, w kla­sycz­nej wer­sji z orzesz­ków pi­nio­wych i ba­zy­lii;

Wiktionary

Zo­bacz też: Pesto (sto­li­ca ty­tu­lar­na).

Pesto alla ge­no­ve­se – zie­lo­ny sos po­cho­dzą­cy z Genui (Li­gu­ria) we Wło­szech, któ­re­go głów­nym skład­ni­kiem jest ba­zy­lia.

Tra­dy­cyj­nie wyt­wa­rza­ny w mar­mu­ro­wych moź­dzie­rzach z oliwy, ba­zy­lii, par­me­za­nu lub in­ne­go drob­no star­te­go twar­de­go sera, orzesz­ków pi­nio­wych, czosn­ku i soli. W prze­ci­wień­stwie do od­mia­ny stan­dar­do­wej ("pesto alla ge­no­ve­se"), czer­wo­ne pesto sy­cy­lij­skie ("pesto alla si­ci­lia­na") za­wie­ra su­szo­ne na słoń­cu po­mi­do­ry.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) I na całe szczę­ście pasta z pesto in­te­lek­tu­al­nie jest o jeden krok wyżej niż ma­ka­ron z ke­czu­pem, dzię­ki czemu jej spo­ży­wa­nie jest w pełni spo­łecz­nie ak­cep­to­wal­ne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɛstɔ, AS: pesto

Wiktionary


pestycyd

che­micz­na sub­stan­cja sto­so­wa­na do zwal­cza­nia szkod­ni­ków, cho­rób ro­ślin upraw­nych i chwa­stów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. roln. sub­stan­cja syn­te­tycz­na lub na­tu­ral­na sto­so­wa­na do zwal­cza­nia or­ga­niz­mów szkod­li­wych lub nie­po­żą­da­nych, uży­wa­na głów­nie do ochro­ny ro­ślin upraw­nych, lasów, zbior­ni­ków wod­nych;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɛˈstɨt͡sɨt, AS: pestycyt

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pestycydowy

Wiktionary


pestycydowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pe­sty­cy­da­mi, do­ty­czą­cy pe­sty­cy­dów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pestycyd mrz.

Wiktionary


pesymista

czło­wiek skłon­ny do do­strze­ga­nia tylko ujem­nych stron życia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek do­strze­ga­ją­cy tylko ujem­ne stro­ny życia, ne­ga­tyw­nie oce­nia­ją­cy rze­czy­wi­stość i prze­wi­du­ją­cy same naj­gor­sze rze­czy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɛsɨ̃ˈmʲista, AS: pesỹmʹista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pesymizm m.

:: fż. pesymistka ż.

 przym. pesymistyczny

 przysł. pesymistycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) czarnowidz

Wiktionary


pesymistka

ko­bie­ta pe­sy­mi­stycz­na, skłon­na do do­strze­ga­nia tylko ujem­nych stron życia, prze­wi­du­ją­ca same nie­po­wo­dze­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta do­strze­ga­ją­ca tylko ujem­ne stro­ny życia, ne­ga­tyw­nie oce­nia­ją­ca rze­czy­wi­stość i prze­wi­du­ją­ca same naj­gor­sze rze­czy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɛsɨ̃ˈmʲistka, AS: pesỹmʹistka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pesymizm m.

:: fm. pesymista m.

 przym. pesymistyczny

 przysł. pesymistycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) defetystka

Wiktionary


pesymistycznie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób pe­sy­mi­stycz­ny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɛsɨ̃mʲiˈstɨt͡ʃʲɲɛ, AS: pesỹmʹistyčʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pesymistyczny

 rzecz. pesymizm m., pesymista m., pesymistka ż.

Wiktionary


pesymistyczniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: pe­sy­mi­stycz­nie


SJP.pl


pesymistyczny

wła­ści­wy pe­sy­mi­ście, na­ce­cho­wa­ny pe­sy­miz­mem, skłon­ny do do­strze­ga­nia tylko ujem­nych stron życia, prze­wi­du­ją­cy same nie­po­wo­dze­nia


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pełen pe­sy­miz­mu, wła­ści­wy pe­sy­mi­ście; do­strze­ga­ją­cy tylko ne­ga­tyw­ne stro­ny cze­goś, prze­wi­du­ją­cy je­dy­nie nie­po­wo­dze­nia i nie­szczę­ścia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɛsɨ̃mʲiˈstɨt͡ʃnɨ, AS: pesỹmʹistyčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pesymista m., pesymistka ż., pesymizm m.

 przysł. pesymistycznie

Wiktionary


pesymizm

1. skłon­ność do do­strze­ga­nia je­dy­nie złych stron wszyst­kich zja­wisk, po­łą­czo­na z prze­ko­na­niem o nie­po­myśl­nym roz­wo­ju ja­kichś wy­da­rzeń;
2. po­gląd fi­lo­zo­ficz­ny, we­dług któ­re­go na świe­cie jest wię­cej cier­pie­nia, zła, smut­ku i nie­szczę­ścia niż ra­do­ści i szczę­ścia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ten­den­cja do za­kła­da­nia, że wy­da­rze­nia po­to­czą się naj­gor­szym z moż­li­wych sce­na­riu­szy;

 (1.2) filoz. po­gląd fi­lo­zo­ficz­ny cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się bra­kiem wiary w po­stęp i lep­sze jutro

Wiktionary

Pe­sy­mizm ( pes­si­mis­me, pes­si­mus – "naj­gor­szy") – po­sta­wa wy­ra­ża­ją­ca się w skłon­no­ści do do­strze­ga­nia tylko ujem­nych stron życia, ne­ga­tyw­nej oceny rze­czy­wi­sto­ści oraz przysz­ło­ści. Prze­ci­wień­stwem pe­sy­miz­mu jest op­ty­mizm.

Jako fi­lo­zo­ficz­na po­sta­wa wobec świa­ta pe­sy­mizm po­ja­wia się w szko­le cy­re­nej­skiej w V w. p.n.e. jako prze­ci­wień­stwo he­do­niz­mu. Pe­sy­mizm to także po­gląd fi­lo­zo­ficz­ny, który cha­rak­te­ry­zu­je brak wiary w przysz­łość, w po­stęp spo­łecz­ny, w ce­lo­wość życia i jego war­to­ści.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Z po­wo­du wro­dzo­ne­go pe­sy­miz­mu Ro­za­lia nie ku­pi­ła nigdy losu na żadną lo­te­rię.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɛˈsɨ̃mʲism̥, AS: pesỹmʹism̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pesymista mos., pesymistka ż., pesymizacja ż.

 przym. pesymistyczny

 przysł. pesymistycznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) czarnowidztwo, defetyzm

Wiktionary


peszawar

mia­sto w Pa­ki­sta­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w pół­noc­nym Pa­ki­sta­nie;

Wiktionary

Pe­sza­war (ang. "Pes­ha­war", urdu پشاور, "Pa­śa­war") – mia­sto w pół­noc­nym Pa­ki­sta­nie li­czą­ce około 1 439 205 miesz­kań­ców (2014). Sto­li­ca pro­win­cji Chaj­ber Pasz­tun­chwa (d. Pół­noc­no-Za­chod­niej Pro­win­cji Po­gra­nicz­nej).

Wikipedia

Powiązane:

 przym. peszawarski

Wiktionary


peszawarczyk

miesz­ka­niec Pe­sza­wa­ru (mia­sta w Pa­ki­sta­nie)


SJP.pl


peszawarka

miesz­kan­ka Pe­sza­wa­ru (mia­sta w Pa­ki­sta­nie)


SJP.pl


peszawarski

do­ty­czą­cy Pe­sza­wa­ru, mia­sta w Pa­ki­sta­nie


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Pe­sza­wa­rem, do­ty­czą­cy Pe­sza­wa­ru

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na od­mo­wę emira pe­sza­war­ski gu­ber­na­tor od­po­wie­dział gru­biań­skim pis­mem, w któ­rym do­ma­gał się przy­ję­cia posła an­giel­skie­go. Jed­nak­że emir trwał w po­sta­no­wie­niu nie­prze­pu­szcze­nia misji an­giel­skiej przez gra­ni­cę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Peszawar mrz.

Wiktionary


peszek

zdrob­nie­nie od: pech


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bła­żej Pe­szek – pol­ski aktor i re­ży­ser
  • Jan Pe­szek – pol­ski aktor i re­ży­ser
  • Maria Pe­szek – pol­ska ak­tor­ka i pio­sen­kar­ka
  • Sa­mant­ha Pe­szek – ame­ry­kań­ska gim­na­stycz­ka

Wikipedia


peszel

pla­sti­ko­wa kar­bo­wa­na rura elek­tro­in­sta­la­cyj­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. kar­bo­wa­na rura elek­tro­in­sta­la­cyj­na chro­nią­ca kable przed zni­szcze­niem

Wiktionary

"Pe­szel" – two­rzy­wo­wa kar­bo­wa­na rura elek­tro­in­sta­la­cyj­na (sy­ste­mu Pesch­la) na kable te­le­tech­nicz­ne: elek­trycz­ne, te­le­fo­nicz­ne, świa­tło­wo­dy lub rury sa­ni­tar­ne (wo­do­cią­go­we, cen­tral­ne­go ogrze­wa­nia, ka­na­li­za­cyj­ne, itp.). Karby w rurze umoż­li­wia­ją łat­wiej­sze two­rze­nie łuków i jed­no­cze­śnie po­zy­tyw­nie wpły­wa­ją na trwa­łość me­cha­nicz­ną osło­ny.

Wikipedia


peszer

me­to­da in­ter­pre­ta­cyj­na po­le­ga­ją­ca na na­da­wa­niu sło­wom spe­cjal­nych zna­czeń, sto­so­wa­na naj­czę­ściej do in­ter­pre­ta­cji No­we­go Te­sta­men­tu i in­nych tek­stów re­li­gij­nych


SJP.pl


peszkowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ed­ward Pesz­kow­ski (1891–1940), ofi­cer
  • Lud­wik Pesz­kow­ski (zm. 1931), na­u­czy­ciel
  • Zdzi­sław Pesz­kow­ski (1918–2007), har­cerz, du­chow­ny, ka­pe­lan
  • Zyg­munt Pesz­kow­ski, in­ży­nier
  • Zyg­munt Pesz­kow­ski (1875–1946), cu­kier­nik

Wikipedia


peszmerg

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) wojsk. polit. kur­dyj­ski bo­jow­nik wal­czą­cy w par­ty­zant­ce i pow­sta­niach o nie­pod­le­głość Kur­dy­sta­nu;

Wiktionary


peszmerga

kur­dyj­ski bo­jow­nik wal­czą­cy o nie­pod­le­głość Kur­dy­sta­nu


SJP.pl


peszt

wschod­nia część Bu­da­pesz­tu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) hist. geogr. wschod­nia, głów­nie miesz­kal­na, część Bu­da­pesz­tu, sta­no­wią­ca około 2/3 te­ry­to­rium ca­łe­go mia­sta;

Wiktionary

Peszt ( Pest, Pešť, "Pešta" / Пешта) – wschod­nia, głów­nie miesz­kal­na, część Bu­da­pesz­tu, sta­no­wią­ca około 2/3 te­ry­to­rium ca­łe­go mia­sta.

Peszt znaj­du­je się na lewym brze­gu Du­na­ju, który wyz­na­cza gra­ni­cę mię­dzy nim a Budą. W mowie po­tocz­nej wę­gier­skie okre­śle­nie "Pest" od­no­si się do całej sto­li­cy kraju. Po Pesz­cie kur­su­ją czte­ry linie bu­da­pesz­teń­skie­go metra:

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pɛʃt, AS: pešt

Wiktionary

Powiązane:

 przym. peszteński

Wiktionary


pesztański

po­tocz­ny przy­miot­nik od: Peszt (część Bu­da­pesz­tu); pesz­teń­ski


SJP.pl


pesztenka

miesz­kan­ka Pesz­tu (czę­ści Bu­da­pesz­tu)


SJP.pl


peszteńczyk

miesz­ka­niec Pesz­tu (czę­ści Bu­da­pesz­tu)


SJP.pl


peszteński

przy­miot­nik od: Peszt (część Bu­da­pesz­tu); pesz­tań­ski (po­tocz­nie)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Pesz­tem, do­ty­czą­cy Pesz­tu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Peszt mrz.

Wiktionary


peszyć

1. po­zba­wiać kogoś pew­no­ści sie­bie, wpra­wiać kogoś w za­kło­po­ta­nie;
2. pe­szyć się: łatwo tra­cić pew­ność sie­bie, mie­szać się


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. spe­szyć)

 (1.1) wpra­wiać w za­kło­po­ta­nie

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny pe­szyć się (dk. spe­szyć się)

 (2.1) wpa­dać w za­kło­po­ta­nie; czuć się nie­pew­nie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) onieśmielać, zawstydzać

 (2.1) deprymować się, detonować się, konfundować się, konsternować się, mieszać się, płoszyć się, tremować się

Wiktionary


pesząco

w spo­sób wpra­wia­ją­cy w za­kło­po­ta­nie, po­zba­wia­ją­cy pew­no­ści sie­bie; onie­śmie­la­ją­co, zaw­sty­dza­ją­co, tre­mu­ją­co


SJP.pl


pet

po­spo­li­cie: pa­pie­ros lub jego nie­do­pa­łek; kiep


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. reszt­ka wy­pa­lo­ne­go pa­pie­ro­sa

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • PET – two­rzy­wo sztucz­ne, ro­dzaj po­lie­stru
  • PET – po­zy­to­no­wa emi­syj­na to­mo­gra­fia kom­pu­te­ro­wa, tech­ni­ka obra­zo­wa­nia w me­dy­cy­nie
  • PET – eg­za­min ję­zy­ko­wy ()
  • PET – Zwią­zek Mło­dzie­ży Pol­skiej „Przysz­łość”, trój­za­bo­ro­wa, tajna or­ga­ni­za­cja ucz­niow­ska (wew­nętrz­na w OMN Szkół Śred­nich), dzia­ła­ją­ca w la­tach 1901-1922
  • PET – lo­kal­na, war­szaw­ska, har­cer­ska or­ga­ni­za­cja kon­spi­ra­cyj­na
  • PET – duń­skie służ­by spe­cjal­ne
  • dys­funk­cja trąb­ki słu­cho­wej (ang. , ) – rzad­ka cho­ro­ba po­le­ga­ją­ca na nie­do­my­ka­niu się trąb­ki Eu­sta­chiu­sza
  • Com­mo­do­re PET – 8-bi­to­wy kom­pu­ter firmy Com­mo­do­re

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pɛt, AS: pet

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. petowanie n., petownica ż.

:: zdrobn. pecik m.

 czas. petować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kiep, niedopałek

Wiktionary


petabajt

w in­for­ma­ty­ce: jed­nost­ka po­jem­no­ści pa­mię­ci równa 1024 te­ra­baj­tom (skrót: PB)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) in­form. jed­nost­ka po­jem­no­ści no­śni­ków da­nych i pa­mię­ci ope­ra­cyj­nej kom­pu­te­ra równa 1024 te­ra­baj­tom;

Wiktionary

Pe­ta­bajt (skrót PB), pe­bi­bajt (skrót PiB) – jed­nost­ki uży­wa­ne w in­for­ma­ty­ce głów­nie do okre­śla­nia naj­więk­szych po­sia­da­nych prze­strze­ni dy­sko­wych, za­so­bów pli­ków mi­lio­nów użyt­kow­ni­ków okre­ślo­ne­go ser­wi­su in­ter­ne­to­we­go lub baz da­nych gro­ma­dzą­cych in­for­ma­cje z za­so­bów ca­łe­go In­ter­ne­tu.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. bajt mrz.

Wiktionary


petabajtowy

→ pe­ta­bajt


SJP.pl

Patrz:

petabajt

petabekerel

jed­nost­ka miary ra­dio­ak­tyw­no­ści równa bi­liar­do­wi be­ke­re­lów


SJP.pl


petadżul

jed­nost­ka pracy i ener­gii równa bi­liar­do­wi dżuli (10^15)


SJP.pl


petaflop

jed­nost­ka mocy obli­cze­nio­wej kom­pu­te­ra równa bi­liar­do­wi flo­pów; pe­ta­flops


SJP.pl


petaflops

jed­nost­ka mocy obli­cze­nio­wej kom­pu­te­ra równa bi­liar­do­wi flop­sów; pe­ta­flop


SJP.pl


petalijski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Pe­ta­lią, do­ty­czą­cy Pe­ta­lii

Wiktionary


petalit

mi­ne­rał, uwod­nio­ny gli­no­krze­mian litu two­rzą­cy jed­no­sko­śne, blasz­ko­wa­te krysz­ta­ły be­zbarw­ne i ró­żo­we


SJP.pl

Pe­ta­lit (także: ka­stor, ka­sto­ryt) – rzad­ki mi­ne­rał z grupy krze­mia­nów.

Nazwa po­cho­dzi do gr. "pe­ta­lon" = liść (folia, blasz­ka), na­wią­zu­jąc do cha­rak­te­ry­stycz­nej, do­sko­na­łej łu­pli­wo­sci tego mi­ne­ra­łu; nazwa "Ka­stor" na­wią­zu­je do imie­nia jed­ne­go z dwóch braci bliź­nia­ków (łac. Ka­stor) z mi­to­lo­gii grec­ko-rzym­skiej; drugi z braci to Pol­lux (-pol­lu­cyt); oba mi­ne­ra­ły zwy­kle współ­wy­stę­pu­ją ze sobą.

Wikipedia


petanka

gra to­wa­rzy­ska z ele­men­ta­mi zręcz­no­ścio­wy­mi, roz­gry­wa­na za po­mo­cą me­ta­lo­wych bul na pła­skim, nie­tra­wia­stym te­re­nie; pétanque, pe­tan­que, bule


SJP.pl


petanque

[czy­taj: peTĄK] gra to­wa­rzy­ska z ele­men­ta­mi zręcz­no­ścio­wy­mi, roz­gry­wa­na za po­mo­cą me­ta­lo­wych bul na pła­skim, nie­tra­wia­stym te­re­nie; pe­tan­que, pe­tan­ka, bule


SJP.pl


petara

1. śro­do­wi­sko­wo o pe­tar­dzie;
2. po­tocz­nie o szyb­kim biegu lub oso­bie, która szyb­ko bie­gnie, śpie­szy się


SJP.pl


petard

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D. lm. od: pe­tar­da

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɛtart, AS: petart

Wiktionary


petarda

1. nie­wiel­ki ła­du­nek wy­bu­cho­wy da­ją­cy efek­ty świetl­ne lub aku­stycz­ne;
2. dawny ła­du­nek do wy­sa­dza­nia bram lub na­ru­sza­nia kon­struk­cji mo­stów;
3. nie­wiel­ki po­cisk imi­tu­ją­cy gra­na­ty lub bomby;
4. po­tocz­nie: coś wspa­nia­łe­go, im­po­nu­ją­ce­go, wy­jąt­ko­we­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nie­du­ży ła­du­nek wy­bu­cho­wy da­ją­cy efek­ty świetl­ne i/lub aku­stycz­ne

 (1.2) wojsk. ła­du­nek wy­bu­cho­wy imi­tu­ją­cy gra­na­ty, bomby lub po­ci­ski ar­ty­le­ryj­skie sto­so­wa­ny pod­czas ćwi­czeń woj­sko­wych

 (1.3) hist. ła­du­nek wy­bu­cho­wy uży­wa­ny daw­niej do wy­sa­dza­nia bram lub mo­stów

Wiktionary

Pe­tar­da (fr. "pétard, pétarade"; pro­wans. "pe­tar­ra­da" od "petar" „pier­dzieć”) – amu­ni­cja imi­tu­ją­ca wy­buch in­ne­go urzą­dze­nia pi­ro­tech­nicz­ne­go (gra­na­tu, bomby itp.), ma­ją­ca (przy­najm­niej w za­my­śle) nie czy­nić szkód, a je­dy­nie efek­ty świetl­ne i dźwię­ko­we. Użyta nie­pra­wi­dło­wo lub nied­ba­le wy­ko­na­na może do­pro­wa­dzić do ka­lect­wa (ur­wa­nia pal­ców, opa­rze­nia, ośle­pie­nia), choć nie po­win­na zabić.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) raca fajerwerkowa

Wiktionary


petardka

zdrob­nie­nie od: pe­tar­da


SJP.pl


petardowy

→ pe­tar­da


SJP.pl

Patrz:

petarda

petawatogodzina

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) elektr. ilość ener­gii elek­trycz­nej równa pracy wy­ko­ny­wa­nej przez prąd o mocy 1 pe­ta­wa­ta w ciągu jed­nej go­dzi­ny; bi­lion ki­lo­wa­to­go­dzin

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɛtavatɔɡɔˈd͡ʑĩna, AS: petavatogoʒ́ĩna

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skrót PWh

Wiktionary


petecki

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pe­tec­ki (przed­się­bior­stwo)
  • Pe­tec­ki (naz­wi­sko)
  • Boh­dan Pe­tec­ki

Wikipedia


petelicki

naz­wi­sko


SJP.pl


petent

osoba ubie­ga­ją­ca się o coś w ja­kimś urzę­dzie lub za­ję­ta w ja­kiejś mie­rze spra­wa­mi sądu, są­dow­nict­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek ubie­ga­ją­cy się o coś, skła­da­ją­cy swoją proś­bę, po­da­nie w urzę­dzie, są­dzie itp.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Król do­stoj­nym ski­nie­niem od­pra­wił po­przed­nie­go pe­ten­ta, a de­le­ga­cja Ankh-Mor­pork zo­sta­ła zręcz­nie wy­su­nię­ta do przo­du, przed kras­no­lu­da z się­ga­ją­cą kolan brodą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɛtɛ̃nt, AS: petẽnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. petentka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. śl. pytok

Wiktionary


petentka

ko­bie­ta ubie­ga­ją­ca się o coś w ja­kimś urzę­dzie lub za­ję­ta w ja­kiejś mie­rze spra­wa­mi sądu, są­dow­nict­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta ubie­ga­ją­ca się o coś, skła­da­ją­ca swoją proś­bę, po­da­nie w urzę­dzie, są­dzie itp.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. petent mos.

Wiktionary


peter

[czy­taj: piter]
1. obce imię mę­skie;
2. naz­wi­sko


SJP.pl


peterbald

rasa kota, od­mia­na kota sy­jam­skie­go wy­ho­do­wa­na w Rosji


SJP.pl


petercyment

ga­tu­nek ma­la­gi spro­wa­dzo­nej do Eu­ro­py przez Pedro Jiméneza i roz­po­wszech­nio­nej w szes­na­sto­wiecz­nej Pol­sce


SJP.pl


peterek

naz­wi­sko


SJP.pl


peterhof

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w pół­noc­nej Rosji, w re­jo­nie pie­trod­wo­rec­kim Pe­ters­bur­ga, po­ło­żo­ne nad Za­to­ką Fiń­ską;

Wiktionary

Pe­ter­hof ( Петергоф), w la­tach 1944–1997 Pie­trod­wo­riec (ros. Петродворец) – mia­sto w pół­noc­nej Rosji, w re­jo­nie pie­trod­wo­rec­kim Pe­ters­bur­ga, nad Za­to­ką Fiń­ską.

W mie­ście znaj­du­ją się dawny car­ski ze­spół pa­ła­co­wo-par­ko­wy i sta­cja ko­le­jo­wa Nowy Pe­ter­hof.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. peterhofski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. Pietrodworec

Wiktionary


peters

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wil­helm Pe­ters (1815-1883) – nie­miec­ki na­tu­ra­li­sta i od­kryw­ca
  • Chri­stian He­in­rich Frie­drich Pe­ters – ame­ry­kań­ski astro­nom
  • Chri­stian Au­gust Frie­drich Pe­ters – nie­miec­ki astro­nom
  • Mar­tin Pe­ters
  • James Lee Pe­ters
  • Dan Pe­ters
  • Ber­na­det­te Pe­ters
  • Chri­stel Pe­ters
  • Beate Pe­ters
  • Jan Pe­ters
  • He­in­rich Pe­ters
  • Jürgen Pe­ters

Wikipedia


petersburg

mia­sto w Rosji; Sankt Pe­ters­burg


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Rosji, po­ło­żo­ne w del­cie Newy nad Za­to­ką Fiń­ską;

Wiktionary

Pe­ters­burg, Sankt Pe­ters­burg ( Санкт-Петербург, Sankt-Pie­tier­burg); daw­niej: Pio­tro­gród ( Петроград, Pie­tro­grad), Le­nin­grad ( Ленинград) – mia­sto w Rosji, po­ło­żo­ne w del­cie Newy nad Za­to­ką Fiń­ską. W la­tach 1712–1918 sto­li­ca Im­pe­rium Ro­syj­skie­go. Po­wierzch­nia 1439 km², licz­ba lud­no­ści 5 384 342.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie wia­do­mo z da­le­ka, kto nad­cho­dzi z głębi li­te­rac­kich cze­lu­ści. Poeta z Pe­ters­bur­ga? Pro­za­ik z Wied­nia? Sce­na­rzy­sta z Birmy? Baj­ko­pi­sar­ka z Seulu? Ma­leń­ki liryk z Ja­po­nii? Tym razem jest to dra­ma­turg z Bots­wa­ny. – ((…)) – mówi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɛˈtɛrzburk, AS: peterzburk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. petersburżanin mos., petersburżanka ż.

 przym. petersburski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Sankt Petersburg, hist. Piotrogród, Leningrad

Wiktionary


petersburski

przy­miot­nik od: Pe­ters­burg (1. mia­sto w Rosji; Sankt Pe­ters­burg;
2. nazwa wielu miej­sco­wo­ści w USA)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Pe­ters­bur­ga, zwią­za­ny z Pe­ters­bur­giem, od­no­szą­cy się do Pe­ters­bur­ga, po­cho­dzą­cy z Pe­ters­bur­ga

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Petersburg mrz., petersburżanin mos., petersburżanka ż.

Wiktionary


petersburżanin

miesz­ka­niec Pe­ters­bur­ga


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Pe­ters­bur­ga; osoba z tego mia­sta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Petersburg mrz.

:: fż. petersburżanka ż.

 przym. petersburski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. leningradczyk; piotrogrodzianin

Wiktionary


petersburżanka

miesz­kan­ka Pe­ters­bur­ga


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Pe­ters­bur­ga; ko­bie­ta z tego mia­sta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Petersburg mrz.

:: fm. petersburżanin mos.

 przym. petersburski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. leningradka; piotrogrodzianka

Wiktionary


petersen

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hen­ning Eiler Pe­ter­sen – duń­ski bo­ta­nik i my­ko­log
  • Jan Pe­ter­sen – nor­we­ski dy­plo­ma­ta i po­li­tyk, były mi­ni­ster spraw za­gra­nicz­nych.
  • John Pe­ter­sen – pił­karz z Wysp Ow­czych.
  • Ju­lius Pe­ter­sen – duń­ski ma­te­ma­tyk prze­ło­mu XIX i XX wieku.
  • Kim Be­ne­dix Pe­ter­sen – muzyk duń­ski, za­ło­ży­ciel ze­spo­łu Mer­cy­ful Fate
  • Ro­nald H. Pe­ter­sen – ame­ry­kań­ski my­ko­log
  • Wil­liam Pe­ter­sen – ame­ry­kań­ski aktor duń­skie­go po­cho­dze­nia, znany z se­ria­lu „Kry­mi­nal­ne Za­gad­ki Las Vegas”.
  • Wolf­gang Pe­ter­sen – nie­miec­ki re­ży­ser i pro­du­cent fil­mo­wy i te­le­wi­zyj­ny.
  • Pe­der­sen
  • Pe­ter­son

Wikipedia


peterson

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Carla Pe­ter­son – ar­gen­tyń­ska ak­tor­ka,
  • Cas­san­dra Pe­ter­son – ame­ry­kań­ska ak­tor­ka,
  • Do­nald Pe­ter­son – astro­na­u­ta ame­ry­kań­ski, in­ży­nier i pilot woj­sko­wy,
  • Ernst Con­rad Pe­ter­son – in­spek­tor Ka­na­łu Byd­go­skie­go,
  • Ernst Emil Pe­ter­son – nad­bur­mistrz Byd­go­szczy (1840-1844), de­pu­to­wa­ny do Sejmu Wiel­kie­go Księ­stwa Poz­nań­skie­go,
  • Ernst He­in­rich Pe­ter­son – prze­my­sło­wiec, wła­ści­ciel ce­giel­ni w Byd­go­szczy,
  • Frank Pe­ter­son – nie­miec­ki muzyk, kom­po­zy­tor i pro­du­cent mu­zycz­ny,
  • John E. Pe­ter­son – po­li­tyk ame­ry­kań­ski,
  • Jor­dan Pe­ter­son – ka­na­dyj­ski pro­fe­sor
  • Ju­lius Pe­ter­son – bur­mistrz Byd­go­szczy (1881-1889),
  • Oscar Pe­ter­son – ka­na­dyj­ski pia­ni­sta jaz­zo­wy i kom­po­zy­tor,
  • Ron­nie Pe­ter­son – szwedz­ki kie­row­ca wy­ści­go­wy For­mu­ły 1,

Wikipedia


petersson

naz­wi­sko


SJP.pl


petetek

1. po­tocz­nie: Pol­skie To­wa­rzy­stwo Tu­ry­stycz­no-Kra­joz­naw­cze (PTTK);
2. obiekt ob­słu­gi­wa­ny przez PTTK


SJP.pl


petetekowiec

czło­nek PTTK (Pol­skie­go To­wa­rzy­stwa Tu­ry­stycz­no-Kra­joz­naw­cze­go); PTTK-owiec


SJP.pl


petetekowski

przy­miot­nik od: PTTK (Pol­skie To­wa­rzy­stwo Tu­ry­stycz­no-Kra­joz­naw­cze); PTTK-owski


SJP.pl


peti-meti

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) daw. gw-pl|War­sza­wa. pie­nią­dze

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. kapusta, kasa, forsa, siano, szmal, forsa

Wiktionary


petidyna

po­chod­na pi­pe­ry­dy­ny, nar­ko­tycz­ny śro­dek prze­ciw­bó­lo­wy i prze­ciw­kasz­lo­wy o dzia­ła­niu zbli­żo­nym do dzia­ła­nia mor­fi­ny; pe­ty­dy­na


SJP.pl


petit

roz­miar czcion­ki o wiel­ko­ści 8 punk­tów ty­po­gra­ficz­nych (3,009 mm)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ty­pogr. druk. w sy­ste­mie miar ty­po­gra­ficz­nych Di­do­ta sto­pień czcion­ki od­po­wia­da­ją­cy ośmiu punk­tom (3,0072 mm)

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Petit-Eng­hien – dziel­ni­ca Eng­hien
  • Petit-Fays – dziel­ni­ca (sec­tion) gminy Bièvre w Re­gio­nie Wa­loń­skim, w pro­win­cji Namur, w okrę­gu Di­nant
  • Petit-Hal­let – dziel­ni­ca Han­nut
  • Petit-Re­cha­in – dziel­ni­ca Ver­viers
  • Petit-Rœulx-lez-Bra­i­ne – dziel­ni­ca Bra­i­ne-le-Comte
  • Petit-Rœulx-lez-Ni­vel­les – dziel­ni­ca (sec­tion) gminy Se­nef­fe w Re­gio­nie Wa­loń­skim, w pro­win­cji Ha­i­na­ut, w okrę­gu So­i­gnies
  • Petit-Spa­u­wen – fran­cu­ska nazwa miej­sco­wo­ści Kle­i­ne-Spo­u­wen
  • Petit-Thier – dziel­ni­ca (sec­tion) gminy Viel­salm w Re­gio­nie Wa­loń­skim, w pro­win­cji Luk­sem­burg, w okrę­gu Ba­sto­gne
  • Le Petit-Aber­ge­ment – miej­sco­wość
  • Le Petit-Cel­land – gmina
  • Le Petit-Fo­u­ge­ray – gmina
  • Le Petit-Mer­cey – miej­sco­wość

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bry­lant jest za mały, le­piej na­pisz­my to pe­ti­tem, albo nawet więk­szym pis­mem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɛtʲit, AS: petʹit

Wiktionary

Powiązane:

 przym. petitowy

Wiktionary


petitek

ro­dzaj kru­che­go her­bat­ni­ka wy­pie­ka­ne­go ze zboża, mleka i miodu


SJP.pl


petitki

pacz­ka pe­tit­ków (her­bat­ni­ków)


SJP.pl


petitowy

od­no­szą­cy się do pe­ti­tu, zło­żo­ny z czcion­ki wiel­ki ośmiu punk­tów ty­po­gra­ficz­nych (np. tekst pe­ti­to­wy, li­te­ra pe­ti­to­wa)


SJP.pl


petitum

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) praw. zwy­kle pier­wsza część wnio­sku pi­sa­ne­go w spra­wie;

Wiktionary

Pe­ti­tum – zwy­kle pier­wsza część wnio­sku pi­sa­ne­go w spra­wie. W pe­ti­tum wnio­sko­daw­ca zwięź­le po­da­je treść swego żą­da­nia, opi­su­je czego do­ma­ga się w pi­śmie. W na­stęp­nej czę­ści pisma może wy­stą­pić uza­sad­nie­nie wno­szo­ne­go żą­da­nia. Pe­ti­tum jest pier­wszą czę­ścią poz­wów są­do­wych, ape­la­cji lub in­nych po­dob­nych pism, zwła­szcza praw­ni­czych.

Wikipedia


petkowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


petlurowiec

czło­nek daw­ne­go, nie­o­fi­cjal­ne­go ugru­po­wa­nia za­po­cząt­ko­wa­ne­go przez ata­ma­na ukra­iń­skie­go Se­me­na Pet­lu­rę, na kon­cie któ­re­go znaj­du­je się kilka ma­so­wych po­gro­mów na Ży­dach


SJP.pl


petować

po­tocz­nie:
1. za­nie­czy­szczać jakiś teren pe­ta­mi, po­zo­sta­wiać gdzieś pety, nie­do­pał­ki pa­pie­ro­sów lub ogól­niej: palić pa­pie­ro­sy;
2. gasić pa­pie­ro­sa


SJP.pl


petownica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. po­piel­nicz­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na ogro­do­wym stole stała prze­peł­nio­na, zmo­czo­na de­szczem, śmier­dzą­ca pe­tow­ni­ca. Od razu stra­cił ape­tyt.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pet mzw.

Wiktionary


petra

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. sta­ro­żyt­ne mia­sto Na­ba­tej­czy­ków w po­łud­nio­wo-za­chod­niej Jor­da­nii, współ­cze­śnie ruiny słyn­ne z wy­ku­tych w litej skale gma­chów;

 (1.2) geogr. mia­sto w co­mar­ce Pla de Mal­lor­ca na Ma­jor­ce;

 (1.3) imię|pol­ski|ż., od­po­wied­nik pol­skie­go imie­nia Pio­tra

Wiktionary

Petra (z gr. πέτρα pétra – skała; arab. البتراء al-Batra) – ruiny mia­sta Na­ba­tej­czy­ków, któ­re­go rozk­wit miał miej­sce w cza­sach sta­ro­żyt­nych (od III w. p.n.e. do I w. n.e., gdy było sto­li­cą kró­le­stwa Na­ba­tej­czy­ków.

Po­ło­żo­na w po­łud­nio­wo-za­chod­niej Jor­da­nii, w skal­nej do­li­nie, do któ­rej pro­wa­dzi jedna wąska droga wśród skał – wąwóz As-Sik.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Petroniusz m., Peronela ż., Petronia ż.

Wiktionary


petrarca

[czy­taj: pe­trar­ka] Fran­ce­sco Pe­trar­ca (1304 - 1374), wło­ski pi­sarz i poeta, pre­kur­sor re­ne­san­su; Pe­trar­ka


SJP.pl


petrarka

Fran­ce­sco Pe­trar­ca (1304 - 1374), wło­ski pi­sarz i poeta, pre­kur­sor re­ne­san­su; Pe­trar­ca


SJP.pl


petrarkowski

taki jak u Pe­trar­ki, wła­ści­wy Pe­trar­ce, na­wią­zu­ją­cy do twór­czo­ści Pe­trar­ki itp.


SJP.pl


petrel

ptak mor­ski z rzędu rur­ko­no­sych; ful­mar


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ful­mar zwy­czaj­ny, pe­trel – ptak z ro­dzi­ny bu­rzy­ko­wa­tych
  • Pe­trel an­tark­tycz­ny
  • Pe­trel an­tyl­ski
  • Pe­trel ber­mudz­ki
  • Pe­trel cza­pecz­ko­wy
  • Pe­trel ga­la­pa­go­ski
  • Pe­trel re­lik­to­wy
  • Pe­trel śnież­ny
  • Pe­trel wul­ka­nicz­ny
  • USS Pe­trel – ame­ry­kań­skie okrę­ty
  • Pe­trel – ar­gen­tyń­ska sta­cja an­tark­tycz­na
  • Pe­trel – bry­tyj­ska ra­kie­ta son­da­żo­wa

Wikipedia


petrelec

ro­dzaj pta­ków z ro­dzi­ny bu­rzy­ko­wa­tych


SJP.pl


petrelek

pe­tre­lek mody - ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny bu­rzy­ko­wa­tych


SJP.pl


petrelowate

ro­dzi­na pta­ków z rzędu rur­ko­no­sych; bu­rzy­ko­wa­te


SJP.pl


petrichor

spe­cy­ficz­ny zie­mi­sty za­pach pow­sta­ją­cy w mo­men­cie spa­da­nia de­szczu na suchą glebę


SJP.pl

Pe­tri­chor – spe­cy­ficz­ny zie­mi­sty za­pach pow­sta­ją­cy w mo­men­cie spa­da­nia de­szczu na suchą glebę.

Ter­min „pe­tri­chor” za­pro­po­no­wa­ła w 1964 r. para au­stra­lij­skich ba­da­czy z oś­rod­ka (CSIRO), i w ar­ty­ku­le Na­tu­re of ar­gil­la­ce­o­us odour opu­bli­ko­wa­nym w cza­so­pi­śmie Na­tu­re. Ma wska­zy­wać on, że za­pach ten można uwa­żać za "ichor" (gr. ἰχώρ) – ete­rycz­ny płyn pły­ną­cy za­miast krwi w ży­łach bogów – po­cho­dzą­cy ze skały lub ka­mie­nia (gr. "petra", πέτρα).

Wikipedia


petro

rze­czow­nik

 (1.1) wspie­ra­na przez we­ne­zu­el­ski rząd kryp­to­wa­lu­ta stwo­rzo­na do roz­li­czeń za sprze­daż su­row­ców

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɛtrɔ, AS: petro

Wiktionary


petro-

temat sło­wot­wór­czy

 (1.1) pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych wska­zu­ją­cy na ich zwią­zek zna­cze­nio­wy z ka­mie­niem, skałą

 (1.2) pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych wska­zu­ją­cy na ich zwią­zek zna­cze­nio­wy z ropą naf­to­wą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) petro- + fi­zy­ka = pe­tro­fi­zy­ka

 (1.2) petro- + dolar = pe­tro­do­lar

Wiktionary


petrochemia

dzie­dzi­na tech­no­lo­gii che­micz­nej obej­mu­ją­ca pro­duk­cję, ba­da­nie oraz prze­rób­kę su­row­ców che­micz­nych otrzy­ma­nych z ropy naf­to­wej lub gazu ziem­ne­go


SJP.pl


petrochemiczny

od­no­szą­cy się do pe­tro­che­mii (dzie­dzi­ny tech­no­lo­gii che­micz­nej obej­mu­ją­cej pro­duk­cję, ba­da­nie oraz prze­rób­kę su­row­ców che­micz­nych otrzy­ma­nych z ropy naf­to­wej lub gazu ziem­ne­go), zwią­za­ny z nią (np. prze­mysł pe­tro­che­micz­ny)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) techn. chem. do­ty­czą­cy pro­duk­cji i prze­ro­bu su­row­ców otrzy­my­wa­nych z ropy naf­to­wej lub gazu ziem­ne­go

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɛtrɔxɛ̃ˈmʲit͡ʃnɨ, AS: petroχẽmʹičny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. petrochemia ż., petrochemik m.

Wiktionary


petrochemik

osoba spe­cja­li­zu­ją­ca się w za­kre­sie pe­tro­che­mii (dzie­dzi­ny tech­no­lo­gii che­micz­nej obej­mu­ją­cej pro­duk­cję, ba­da­nie oraz prze­rób­kę su­row­ców che­micz­nych otrzy­ma­nych z ropy naf­to­wej lub gazu ziem­ne­go)


SJP.pl


petrochemikalia

ogół su­row­ców che­micz­nych otrzy­ma­nych z ropy naf­to­wej lub gazu ziem­ne­go oraz ich prze­ró­bek


SJP.pl


petrodolar

dolar uzy­ska­ny z ek­spor­tu ropy naf­to­wej


SJP.pl

Pe­tro­do­la­ry – do­cho­dy państw człon­kow­skich OPEC z ty­tu­łu ek­spor­tu ropy naf­to­wej, roz­li­cza­ne w do­la­rach ame­ry­kań­skich.

Ter­min ten po raz pier­wszy zo­stał użyty przez ame­ry­kań­skie­go eko­no­mi­stę Ibra­hi­ma Owe­is­sa w 1973 r.

Wikipedia


petrodolarowy

→ pe­tro­do­lar


SJP.pl

Patrz:

petrodolar

petrogenetyczny

zwią­za­ny z pe­tro­ge­ne­zą (dzia­łem pe­tro­lo­gii zaj­mu­ją­cym się usta­la­niem czyn­ni­ków ska­łot­wór­czych i ba­da­niem pro­ce­sów me­ta­mor­ficz­nych skał)


SJP.pl


petrogeneza

dział pe­tro­lo­gii (pe­tro­gra­fii, li­to­lo­gii, nauki o ska­łach) zaj­mu­ją­cy się usta­la­niem czyn­ni­ków ska­łot­wór­czych i ba­da­niem pro­ce­sów me­ta­mor­ficz­nych skał


SJP.pl


petroglif

ma­lo­wi­dło na­skal­ne po­cho­dzą­ce z cza­sów pre­hi­sto­rycz­nych, dzi­siaj bę­dą­ce źró­dłem wie­dzy o oby­cza­jach i życiu ludzi z mi­nio­nych okre­sów


SJP.pl


petrograf

spe­cja­li­sta z za­kre­su pe­tro­gra­fii (nauki o ska­łach, zaj­mu­ją­cej się ba­da­niem ich ge­ne­zy i wła­ści­wo­ści); pe­tro­log, li­to­log


SJP.pl


petrografia

nauka o ska­łach, obej­mu­ją­ca pe­tro­ge­ne­zę (dział o pow­sta­wa­niu skał) oraz zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem ich wła­ści­wo­ści; pe­tro­lo­gia, li­to­lo­gia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geol. nauka o skła­dzie i wła­ści­wo­ściach skał;

Wiktionary

Pe­tro­gra­fia (od gr. πέτρα "petra" „skała” i γράφω "graphō" „pisać”) – nauka o ska­łach, zaj­mu­ją­ca się skła­dem i wła­ści­wo­ścia­mi fi­zycz­ny­mi i che­micz­ny­mi skał. Uwa­ża­na za fiz­jo­gra­fię skał.

Przez niek­tó­rych au­to­rów utoż­sa­mia­na jest z pe­tro­lo­gią, na ogół jed­nak po­strze­ga­na jest jako po­ję­cie węż­sze od pe­tro­lo­gii.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Stu­dio­wał pe­tro­gra­fię i mi­ne­ra­lo­gię.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɛtrɔˈɡrafʲja, AS: petrografʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. petrograf m.

 przym. petrograficzny

 przysł. petrograficznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) petrologia, litologia

Wiktionary


petrograficzny

przy­miot­nik od: pe­tro­gra­fia, np. pro­win­cja pe­tro­gra­ficz­na - część ziemi, gdzie wy­stę­pu­ją bliź­nia­czo po­dob­ne do sie­bie skały mag­mo­we


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) geol. zwią­za­ny z pe­tro­gra­fią, do­ty­czą­cy pe­tro­gra­fii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. petrografia ż., petrograf

 przysł. petrograficznie

Wiktionary


petrokol

ogól­na nazwa przy­pi­sy­wa­na zwie­rzę­ciu, któ­re­go śro­do­wi­skiem życia są szcze­li­ny i pę­knię­cia skal­ne lub ja­ski­nie


SJP.pl


petrol

śro­do­wi­sko­wo o ben­zy­nie lub ja­kim­kol­wiek innym pły­nie o za­pa­chu lub w ko­lo­rze ben­zy­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. nafta

Wiktionary

Pe­trol Group – sło­weń­skie przed­się­bior­stwo prze­my­sło­we dzia­ła­ją­ce w bran­ży ener­ge­tycz­nej i pa­li­wo­wej.

Spół­ka pow­sta­ła w 1947 roku w Ju­go­sła­wii, jako część zrze­sze­nia Ju­go­pe­trol, w 1947 roku filie dzia­ła­ją­ce w po­szcze­gól­nych re­pu­bli­kach stały się sa­mo­dziel­ny­mi spół­ka­mi. W Lu­do­wej Re­pu­bli­ce Sło­we­nii funk­cjo­no­wa­ła jako Ju­go­pe­trol Lu­bla­na.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. petryolka ż.

Wiktionary


petroleum

ole­i­sta ciecz, jeden z pro­duk­tów do­dat­ko­wych otrzy­my­wa­nych pod­czas pro­duk­cji ben­zy­ny lub ole­jów na­pę­do­wych


SJP.pl


petrolog

spe­cja­li­sta z za­kre­su pe­tro­lo­gii (nauki o ska­łach, zaj­mu­ją­cej się ba­da­niem ich ge­ne­zy i wła­ści­wo­ści); pe­tro­graf, li­to­log


SJP.pl


petrologia

nauka o ska­łach, obej­mu­ją­ca pe­tro­ge­ne­zę (dział o pow­sta­wa­niu skał) oraz zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem ich wła­ści­wo­ści; pe­tro­gra­fia, li­to­lo­gia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geol. nauka o skła­dzie, pow­sta­wa­niu i roz­mie­szcze­niu skał w sko­ru­pie ziem­skiej

Wiktionary

Pe­tro­lo­gia (od gr. "pe­tros" „skała” i "logos" „nauka”) – nauka o ska­łach. Bada ona wła­ści­wo­ści fi­zycz­ne i che­micz­ne skał (także tych po­cho­dzą­cych z kos­mo­su), opi­su­je ich bu­do­wę, pow­sta­wa­nie, prze­o­bra­ża­nie się i wy­stę­po­wa­nie w pła­szczu Ziemi oraz jej sko­ru­pie. Zaj­mu­je się pro­ble­ma­mi ge­o­lo­gii dy­na­micz­nej, zwła­szcza tek­to­ni­ki, se­dy­men­to­lo­gii i wul­ka­no­lo­gii, ge­o­lo­gii re­gio­nal­nej i ge­o­fi­zy­ki, jest po­wią­za­na z me­te­o­ry­ty­ką, ge­o­che­mią i mi­ne­ra­lo­gią.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌpɛtrɔˈlɔɟja, AS: petroloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. petrolog m.

 przym. petrologiczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) petrografia, litologia

Wiktionary


petrologiczny

od­no­szą­cy się do pe­tro­lo­gii (pe­tro­gra­fii, li­to­lo­gii, nauki o ska­łach, zaj­mu­ją­cej się ba­da­niem ich wła­ści­wo­ści oraz ge­ne­zą); li­to­lo­gicz­ny


SJP.pl


petronela

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

Wiktionary

Pe­tro­ne­la – imię żeń­skie, pier­wot­nie bę­dą­ce formą zdrob­nia­łą imie­nia Pe­tro­nia.

W przesz­ło­ści wy­stę­po­wa­ło także w for­mach Pe­tro­nel­la i Pe­tru­ne­la.

Pe­tro­ne­la imie­ni­ny ob­cho­dzi 1 maja i 31 maja.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wiecz­nie na­bur­mu­szo­na Pe­tro­ne­la ły­pa­ła na niego krzy­wym okiem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Petroniusz mos., Petronia

Wiktionary


petroneliny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Pe­tro­ne­li lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


petronelka

re­gio­nal­nie o bie­dron­ce lub ogól­niej o ja­kimś owa­dzie przy­po­mi­na­ją­cym z wy­glą­du bie­dron­kę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. przest. bie­dron­ka

Wiktionary


petronella

imię żeń­skie


SJP.pl


petronelów

Pe­tro­ne­lów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie ła­skim, w gmi­nie Bu­czek.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa sie­radz­kie­go.

Wikipedia


petronia

imię żeń­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

Wiktionary

Pe­tro­nia – żeń­ski od­po­wied­nik imie­nia Pe­tro­niusz

Pe­tro­nia imie­ni­ny ob­cho­dzi: 31 maja i 4 paź­dzier­ni­ka.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na gło­wie Pe­tro­nii lśnił dia­dem z ru­bi­na­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Petroniusz m., Petra ż., Petronela ż.

Wiktionary


petroniny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Pe­tro­nii lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


petroniusz

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) rzad. imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pe­tro­niusz – imię
  • Ga­jusz Pe­tro­niusz (27-66) – ar­bi­ter ele­gan­tiae (ele­gan­tia­rum), rzym­ski pi­sarz (poeta), fi­lo­zof i po­li­tyk
  • Pe­tro­niusz (zm. ok. 450) – bi­skup Bo­lo­nii, świę­ty ka­to­lic­ki
  • Pe­tro­niusz Mak­sy­mus (ok. 396-455) – po­li­tyk rzym­ski, epi­zo­dycz­ny ce­sarz w 455 r.
  • Pe­tro­niusz (ur. 1965) – du­chow­ny Ru­muń­skie­go Ko­ścio­ła Pra­wo­sław­ne­go

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mam na imię Pe­tro­niusz i je­stem te­go­rocz­nym ab­sol­wen­tem KUL-u.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Petronia ż., Petronela ż., Petra ż.

 przym. Petroniuszowy

Wiktionary


petroniuszek

zdrob­nie­nie od: Pe­tro­niusz (imię mę­skie)


SJP.pl


petroniuszkowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Pe­tro­niusz­ka lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


petroniuszostwo

Pe­tro­niusz z żoną; Pe­tro­niu­szo­wie


SJP.pl


petroniuszowie

imię mę­skie


SJP.pl


petroniuszowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Pe­tro­niu­sza lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) przest. gwara. taki, który na­le­ży do Pe­tro­niu­sza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pod Pe­tro­niu­szo­wym ple­dem zro­bi­ło jej się cie­pło.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Petroniusz mos.

Wiktionary


petropawłowsk

mia­sto w Ka­zach­sta­nie; Pie­tro­pa­włowsk


SJP.pl


petropawłowski

→ Pe­tro­pa­włowsk


SJP.pl

Patrz:

Petropawłowsk

petrorafineria

ra­fi­ne­ria pa­li­wo­wa, za­kład prze­my­sło­wy, w któ­rym prze­ra­bia się ropę naf­to­wą na pa­li­wa, naj­czę­ściej na ben­zy­nę


SJP.pl


petrorafineryjny

od­no­szą­cy się do pe­tro­ra­fi­ne­rii (za­kła­du prze­my­sło­we­go, w któ­rym prze­ra­bia się ropę naf­to­wą na pa­li­wa), zwią­za­ny z takim za­kła­dem (np. prze­mysł pe­tro­ra­fi­ne­ryj­ny)


SJP.pl


petroskop

in­stru­ment, przy­rząd do ba­da­nia struk­tur skał oraz poz­wa­la­ją­cy na okre­śle­nie bu­do­wy sieci kry­sta­licz­nych


SJP.pl


petroszany

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Ru­mu­nii, w hi­sto­rycz­nym Sied­mio­gro­dzie;

Wiktionary

Pe­tro­sza­ny ( Petroșani, Pe­tros­chen, Petrozsény) – mia­sto w po­łud­nio­wo-za­chod­niej Ru­mu­nii, w okrę­gu Hu­ne­do­a­ra, w Kar­pa­tach Po­łud­nio­wych, w do­li­nie Jiu. Hi­sto­rycz­nie po­ło­żo­ne jest w Sied­mio­gro­dzie. W 2011 roku li­czy­ło ok. 36,5 tys. miesz­kań­ców.

W mie­ście roz­wi­nął się prze­mysł ma­szy­no­wy, drzew­ny, ma­te­ria­łów bu­dow­la­nych oraz spo­żyw­czy.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. petroszański

Wiktionary


petroszański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Pe­tro­sza­na­mi, do­ty­czą­cy Pe­tro­szan

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Petroszany nmos.

Wiktionary


petrov

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ka­te­dra Świę­tych Apo­sto­łów Pio­tra i Pawła w Brnie i wzgó­rze ka­te­dral­ne w Brnie
  • Igor Pe­trov
  • Pe­trov – wieś w Cze­chach w kraju środ­ko­wo­cze­skim w po­wie­cie Praga-Za­chód
  • Pe­trov – gmina w Cze­chach, w po­wie­cie Hodonín, w kraju po­łud­nio­wo­mo­raw­skim
  • Pe­trov – miej­sco­wość i gmina w Cze­chach, w kraju po­łud­nio­wo­mo­raw­skim, w po­wie­cie Blan­sko

Wikipedia


petrozawodzk

sto­li­ca Ka­re­lii; Pie­tro­za­wodsk


SJP.pl


petrozawodzki

→ Pe­tro­za­wodzk; pie­tro­za­wod­ski


SJP.pl


petru

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Petru – ru­muń­ski od­po­wied­nik imie­nia Piotr
  • Petru Rareș (Ru­mu­nia) – mia­sto w Ru­mu­nii, w okrę­gu Okręg Bistrița-Năsăud, nazwa po­cho­dzi od ho­spo­da­ra Moł­da­wii Pio­tra Ra­re­sza (rum.: Petru Rareș)
  • Ry­szard Petru (ur. 1972) – pol­ski eko­no­mi­sta, po­li­tyk.
  • Petru – pol­ski herb ksią­żę­cy, herb włas­ny ro­dzi­ny Petru

Wikipedia


petrusewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


petrycki

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bo­le­sław Pe­tryc­ki
  • Jacek Pe­tryc­ki
  • My­chaj­ło Pe­tryc­ki

Wikipedia


petrycy

imię mę­skie


SJP.pl


petryfikacja

utrzy­my­wa­nie i utr­wa­la­nie okre­ślo­nej in­sty­tu­cji lub stanu fak­tycz­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geol. pro­ces prze­mia­ny ma­te­rii or­ga­nicz­nej lub osa­dów w ka­mień, skałę

 (1.2) bud. wzmac­nia­nie i uszczel­nia­nie nie­sta­bil­ne­go grun­tu pod bu­dow­lę przez wstrzy­ki­wa­nie ut­war­dza­cza

 (1.3) przen. utr­wa­le­nie się cze­goś (np. zasad, prawa, struk­tu­ry spo­łecz­nej) w for­mie od­por­nej na zmia­ny

 (1.4) ar­chit. hist. prze­mia­na sta­ro­żyt­nych bu­dow­li z drew­nia­nych w ka­mien­ne z za­cho­wa­niem do­kład­nej formy ele­men­tów, które wcze­śniej były wy­ko­ny­wa­ne z drew­na

 (1.5) liter. mit. prze­mie­nia­nie po­sta­ci w ka­mień wy­stę­pu­ją­ce w mi­tach, le­gen­dach, li­te­ra­tu­rze fan­ta­stycz­nej

Wiktionary

Pe­try­fi­ka­cja (łac. "pe­tros" − skała, "facio" – robić, czy­nić) − po­ję­cie ma­ją­ce kilka zna­czeń.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. petyfikowanie n., spetryfikowanie n.

 czas. petryfikować ndk., spetryfikować dk.

 przym. petryfikacyjny

Wiktionary


petryfikacyjny

→ pe­try­fi­ka­cja


SJP.pl

Patrz:

petryfikacja

petryfikowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pe­try­fi­ko­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. petryfikować ndk.

Wiktionary


petryfikować

utr­wa­lać w pew­nej for­mie; usta­lać; kon­ser­wo­wać


SJP.pl


petryk

naz­wi­sko


SJP.pl


petrykiwka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) etn. tra­dy­cyj­ny ukra­iń­ski lu­do­wy motyw zdob­ni­czy w for­mie pta­ków i kwia­tów ma­lo­wa­ny na przed­mio­tach użyt­ko­wych

Wiktionary

Pe­try­kiw­ka ( Петриківка; Петриковка, "Pie­tri­kow­ka") – osied­le typu miej­skie­go na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie dnie­pro­pe­trow­skim, re­jo­nie dnie­przań­skim; sie­dzi­ba władz daw­ne­go re­jo­nu pe­try­kiw­skie­go, zlik­wi­do­wa­ne­go w wy­ni­ku re­for­my ad­mi­ni­stra­cyj­no-te­ry­to­rial­nej na Ukra­i­nie z 2020 r. Od 2017 r. cen­trum ad­mi­ni­stra­cyj­ne Pe­try­kiw­skiej hro­ma­dy osied­lo­wej (te­ry­to­rial­nej).

Wikipedia


petrykowski

naz­wi­sko


SJP.pl


petrynał

pięt­na­sto­wiecz­na broń palna z zam­kiem ko­ło­wym, po­cząt­ko­wo sto­so­wa­na przez jazdę, póź­niej przez my­śli­wych


SJP.pl

Pe­try­nał (ek­spo­e­ta, koza) – po­ję­cie od­no­szą­ce się do dwóch róż­nych typów ręcz­nej broni pal­nej: lek­kiej śred­nio­wiecz­nej rusz­ni­cy lub no­wo­żyt­ne­go pier­wow­zo­ru pi­sto­le­tu.

Wikipedia


petrynów

Pe­try­nów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie to­ma­szow­skim, w gmi­nie Że­lech­li­nek.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa piotr­kow­skie­go.

Wikipedia


petryol

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. nafta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. petryolka ż.

Wiktionary


petryolka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. lampa naf­to­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. petryol mrz., petrol mrz.

Wiktionary


petryłów

Pe­try­łów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie chełm­skim, w gmi­nie Sawin.

"Pe­tri­low" był wsią sta­ro­stwa chełm­skie­go w 1570 roku. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa chełm­skie­go.

Ad­mi­ni­stra­cyj­nie wieś jest so­łect­wem. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go (III 2011 r.) li­czy­ła 117 miesz­kań­ców i była je­de­na­stą co do wiel­ko­ści miej­sco­wo­ścią gminy Sawin.

Wikipedia


petsitter

[czy­taj: pets-iter] osoba od­płat­nie opie­ku­ją­ca się zwie­rzę­ta­mi do­mo­wy­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba, która od­płat­nie pra­cu­je opie­ką nad zwie­rzę­ta­mi do­mo­wy­mi pod nie­o­bec­ność ich wła­ści­cie­la

Wiktionary


petsitterka

[czy­taj: pets-iter­ka] ko­bie­ta od­płat­nie opie­ku­ją­ca się zwie­rzę­ta­mi do­mo­wy­mi


SJP.pl


petsitting

od­płat­ne opie­ko­wa­nie się zwie­rzę­ta­mi do­mo­wy­mi


SJP.pl


petting

pie­szczo­ty ero­tycz­ne wy­wo­łu­ją­ce or­gazm bez sto­sun­ku płcio­we­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) książk. seks. tech­ni­ka sek­su­al­na po­le­ga­ją­ca na wza­jem­nych pie­szczo­tach oko­lic na­rzą­dów płcio­wych bez sto­sun­ku płcio­we­go

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pet­ting – forma ak­tyw­no­ści sek­su­al­nej
  • Pet­ting – gmina w Niem­czech, w kraju związ­ko­wym Ba­wa­ria, w po­wie­cie Tra­un­ste­in

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Upra­wia­my tylko pet­ting, gdyż on bar­dzo boi się ciąży i twier­dzi, że przer­wa­nie pier­wszej ciąży grozi bez­płod­no­ścią.

Wiktionary


petula

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) rzad. imię|pol­ski|ż.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pe­tu­la, Cy­gan­ka, która tu była, prze­po­wie­dzia­ła, że spot­kam kogoś, kto widzi przysz­łość.

Wiktionary


petunia

ro­śli­na ozdob­na z ro­dzi­ny psian­ko­wa­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Pe­tu­nia|ref=tak., po­łud­nio­wo­a­me­ry­kań­ska ro­śli­na ozdob­na o barw­nych i won­nych kwia­tach;

Wiktionary

Pe­tu­nia ("Pe­tu­nia" Juss.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny psian­ko­wa­tych. Obej­mu­je ok. 35–40 ga­tun­ków. Ro­śli­ny te wy­stę­pu­ją na­tu­ral­nie w cie­płych ob­sza­rach Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej. Nazwa "petun" w ję­zy­ku po­łud­nio­wo­a­me­ry­kań­skich In­dian oz­na­cza tytoń. Ga­tun­ki pe­tu­nii są rze­czy­wi­ście z nim spo­krew­nio­ne i mają rów­nież po­dob­ne dzia­ła­nie nar­ko­tycz­ne.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pɛˈtũɲja, AS: petũńi ̯a

Wiktionary


petycja

ofi­cjal­ne pismo z proś­bą, naj­czę­ściej więk­szej licz­by osób, skie­ro­wa­ne do osób na wyż­szym sta­no­wi­sku; po­da­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) adm. polit. pismo za­wie­ra­ją­ce zbio­ro­wą proś­bę, kie­ro­wa­ne naj­czę­ściej do or­ga­nów wła­dzy;

Wiktionary

Pe­ty­cja (z łac. "pe­ti­tio" od cza­sow­ni­ka "pe­te­re" 'pro­sić, żądać, wy­ma­gać') – pismo za­wie­ra­ją­ce ja­kieś żą­da­nie, zwła­szcza po­stu­lu­ją­ce zmia­nę prze­pi­sów prawa, pod­ję­cie ja­kie­goś roz­strzy­gnię­cia lub in­ne­go dzia­ła­nia w spra­wie do­ty­czą­cej wno­szą­ce­go pod­mio­tu, życia zbio­ro­we­go lub war­to­ści wy­ma­ga­ją­cych szcze­gól­nej ochro­ny w imię dobra wspól­ne­go, kie­ro­wa­ne do władz czy osób na wyż­szym sta­no­wi­sku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wpły­wa­nie na de­cyz­je po­li­tycz­ne we włas­nym in­te­re­sie, czę­sto my­lo­ne z lob­bin­giem to w rze­czy­wi­sto­ści wy­ko­ny­wa­nie oby­wa­tel­skie­go prawa pe­ty­cji do władz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɛˈtɨt͡sʲja, AS: petycʹi ̯a

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) adres, apel, memoriał, manifest

Wiktionary


petycjoner

osoba pi­szą­ca lub skła­da­ją­ca pe­ty­cję, pro­szą­ca o coś kogoś na wyż­szym sta­no­wi­sku po­przez pe­ty­cję, po­da­nie


SJP.pl


petycyjny

zwią­za­ny z pe­ty­cją


SJP.pl


petydyna

po­chod­na pi­pe­ry­dy­ny, nar­ko­tycz­ny śro­dek prze­ciw­bó­lo­wy i prze­ciw­kasz­lo­wy o dzia­ła­niu zbli­żo­nym do dzia­ła­nia mor­fi­ny; pe­ti­dy­na


SJP.pl

Pe­ty­dy­na, me­pe­ry­dy­na, do­lan­ty­na – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, syn­te­tycz­ny lek prze­ciw­bó­lo­wy o dzia­ła­niu nar­ko­tycz­nym (odu­rza­ją­cym), opio­id, po­chod­na, ago­ni­sta głów­nie re­cep­to­rów opio­i­do­wych "μ". W lecz­nict­wie sto­so­wa­ny jest w po­sta­ci chlo­ro­wo­dor­ku.

Zo­sta­ła zsyn­te­ty­zo­wa­na w 1939 roku i była po­cząt­ko­wo uży­wa­na jako lek atro­pi­no­po­dob­ny, o dzia­ła­niu roz­kur­czo­wym. Do­pie­ro póź­niej wy­ka­za­no, że wy­wie­ra też oś­rod­ko­we dzia­ła­nie prze­ciw­bó­lo­we i wy­wo­łu­je uza­leż­nie­nie.

Wikipedia


petyhorski

cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pe­ty­hor­ca (żoł­nie­rza śred­nioz­broj­nej jazdy li­tew­skiej, czę­sto uży­wa­nej do os­krzyd­la­nia prze­ła­ma­ne­go przez hu­sa­rię fron­tu prze­ciw­ni­ka), od­no­szą­cy się do niego (np. od­dział pe­ty­hor­ski)


SJP.pl


petyhorzec

żoł­nierz śred­nioz­broj­nej jazdy li­tew­skiej, czę­sto uży­wa­nej do os­krzyd­la­nia prze­ła­ma­ne­go przez hu­sa­rię fron­tu prze­ciw­ni­ka


SJP.pl


petyneta

tka­ni­na przy­po­mi­na­ją­ca tiul


SJP.pl


petynetowy

→ pe­ty­ne­ta


SJP.pl

Patrz:

petyneta

petyniak

naz­wi­sko


SJP.pl


petytoryjny

zwią­za­ny z pra­wa­mi do po­sia­da­nej nie­ru­cho­mo­ści, od­no­szą­cy się do ta­kich włas­no­ści (np. pro­ces pe­ty­to­ryj­ny)


SJP.pl


petzl

Petzl – fran­cu­skie przed­się­bior­stwo zlo­ka­li­zo­wa­ne w Crol­les, pro­du­ku­ją­ce sprzęt wspi­nacz­ko­wy, spe­le­o­lo­gicz­ny, tu­ry­stycz­ny oraz sprzęt spe­cja­li­stycz­ny sto­so­wa­ny w pra­cach na wy­so­ko­ści. Zo­sta­ło za­ło­żo­ne w 1973 roku przez Fer­nan­da Petz­la. W Pol­sce znane jako pro­du­cent m.in. lin, ka­ra­bin­ków, czo­łó­wek, uprzę­ży, pła­niet czy Re­ver­so.

Wikipedia


peugeot

[czy­taj: peŻO] marka sa­mo­cho­dów i firma


SJP.pl

Pe­u­ge­ot (wy­mo­wa:) – fran­cu­ski pro­du­cent sa­mo­cho­dów oso­bo­wych i do­staw­czych, a także ro­we­rów, mo­to­cy­kli i sku­te­rów z sie­dzi­bą w So­cha­ux dzia­ła­ją­cy od 1810 roku. Wcho­dzi w skład mię­dzy­na­ro­do­we­go kon­cer­nu Stel­lan­tis.

Wikipedia


pewek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w az­ja­tyc­kiej czę­ści Rosji, w Czu­koc­kim Okrę­gu Au­to­no­micz­nym;

Wiktionary

Pewek ( Певек) – mia­sto w az­ja­tyc­kiej czę­ści Rosji, w Czu­koc­kim Okrę­gu Au­to­no­micz­nym, oś­ro­dek ad­mi­ni­stra­cyj­ny re­jo­nu cza­un­ski.

Leży na wschod­nim brze­gu Za­to­ki Cza­uń­skiej Morza Wschod­nio­sy­be­ryj­skie­go, około 580 km na pół­noc­ny za­chód od Ana­dy­ru; współ­rzęd­ne ge­o­gra­ficz­ne ; 4,5 tys. miesz­kań­ców (2017); oś­ro­dek re­gio­nu wy­do­by­cia rud cyny; prze­mysł ma­te­ria­łów bu­dow­la­nych i ma­szy­no­wy; elek­trow­nia ciepl­na; port mor­ski na Pół­noc­nej Dro­dze Mor­skiej; lot­ni­sko.

Wikipedia


peweks

po­tocz­nie: sklep w sieci Pewex; Pewex


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. jeden ze skle­pów przed­się­bior­stwa Pewex

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ru­do­wło­sy, pie­go­wa­ty Bro­dziak w bia­łych adi­da­sach, pe­wek­sow­skich dżin­sach i ko­szul­ce polo, na którą za­ło­żył je­szcze nie­bie­ską kurt­kę Levi’sa, wy­glą­dał jak cink­ciarz spod pe­wek­su.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. PEWEX-owski, peweksowski

Wiktionary


peweksowski

zwią­za­ny z Pe­wek­sem (PEWEX-em); PEWEX-owski


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pe­wek­sem, do­ty­czą­cy pe­wek­su

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Słu­cha­jąc uważ­nie Bie­lec­kie­go, z wew­nętrz­nej kie­sze­ni kurt­ki wy­do­był pacz­kę pe­wek­sow­skich marl­bo­ro w kar­to­no­wym opa­ko­wa­niu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. peweks mrz., peweksowskość ż., PEWEX mrz., Pewex mrz., pewex mrz.

 przym. PEWEX-owski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) PEWEX-owski

Wiktionary


pewex

Przed­się­bior­stwo Ek­spor­tu Wew­nętrz­ne­go, sieć dzia­ła­ją­ca w okre­sie PRL-u obej­mu­ją­ca skle­py ofe­ru­ją­ce to­wa­ry trud­no do­stęp­ne (za­gra­nicz­ne, przez­na­czo­ne na ek­sport), głów­nie za do­la­ry; PEWEX


SJP.pl

Pewex, Przed­się­bior­stwo Ek­spor­tu Wew­nętrz­ne­go „Pewex” – przed­się­bior­stwo pań­stwo­we z sie­dzi­bą w War­sza­wie, pro­wa­dzą­ce sieć skle­pów i kio­sków wa­lu­to­wych w PRL. Pow­sta­ło ono w 1972 z przeksz­tał­ce­nia skle­pów de­wi­zo­wych banku PeKaO, w któ­rych można było kupić za wa­lu­ty wy­mie­nial­ne to­wa­ry nie­do­stęp­ne w in­nych skle­pach lub trud­no do­stęp­ne, za­rów­no im­por­to­wa­ne, jak i kra­jo­we.

Wikipedia


pewex-owski

→ PEWEX (Pe­weks); pe­wek­sow­ski


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z PEWEX-em, do­ty­czą­cy PEWEX-u

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. peweks mrz., peweksowskość ż., PEWEX mrz., Pewex mrz., pewex mrz.

 przym. peweksowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) peweksowski

Wiktionary


pewien

jakiś, któ­ryś z moż­li­wych lub roz­pa­try­wa­nych, jeden z wielu, bli­żej nie­o­kre­ślo­ny, nie­ja­ki


SJP.pl

za­i­mek

 (1.1) okre­śla­ją­cy rzecz znaną mó­wią­ce­mu, lecz nie­u­jaw­nia­ną czy nie­o­kre­śla­ną do­kład­nie w danej wy­po­wie­dzi; nie­ja­ki, jakiś

przy­miot­nik

 (2.1) cał­ko­wi­cie prze­ko­na­ny o słusz­no­ści

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dawno, dawno temu, w pew­nym kraju za sied­mio­ma gó­ra­mi.

 (2.1) Je­stem pe­wien, że nie wspo­mi­nał o tej spra­wie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɛvʲjɛ̃n, AS: pevʹi ̯ẽn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niepewność, pewność

 przym. pewny

 przysł. pewnie

 partyk. pewnie, zapewnie

 wykrz. pewnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niejaki, jakiś

 (2.1) przekonany, przeświadczony

Wiktionary


pewka

po­tocz­nie: pew­nie;
1. par­ty­ku­ła ko­mu­ni­ku­ją­ca, że mó­wią­cy uważa coś za bar­dzo praw­do­po­dob­ne;
2. wy­krzy­knik pot­wier­dza­ją­cy coś lub za­prze­cza­ją­cy cze­muś


SJP.pl


pewniacha

męż­czyz­na pewny, taki, na któ­rym warto po­le­gać, na któ­re­go można li­czyć w ja­kiejś spra­wie; pew­niak


SJP.pl


pewniaczek

pew­nia­cha; po­tocz­nie:
1. ko­bie­ta, na któ­rej można po­le­gać, na którą można li­czyć w ja­kiejś spra­wie;
2. za­wod­nicz­ka, która jest gwa­ran­to­wa­nym zwy­cięz­cą


SJP.pl


pewniaczka

pew­nia­cha; po­tocz­nie:
1. ko­bie­ta, na któ­rej można po­le­gać, na którą można li­czyć w ja­kiejś spra­wie;
2. za­wod­nicz­ka, która jest gwa­ran­to­wa­nym zwy­cięz­cą


SJP.pl


pewniak

osoba pewna, taka, na któ­rej warto po­le­gać, na którą można li­czyć w ja­kiejś spra­wie; pew­nia­cha


SJP.pl

Pew­niak – pier­wszy ofi­cjal­ny album poz­nań­skie­go ra­pe­ra Pa­lu­cha. Zo­stał wy­da­ny 11 kwiet­nia, 2009 roku na­kła­dem wyt­wór­ni Fo­no­gra­fi­ka. Go­ścin­nie po­ja­wia­ją się Peja, Kaj­man, Ka­czor, Onar czy Pół­noc­ny Toruń Pro­jekt i wielu in­nych.

W 2014 roku na­kła­dem ofi­cy­ny B.O.R. Re­cords uka­za­ło się wzno­wie­nie na­grań.

Wikipedia


pewnie

przy­słó­wek

 (1.1) zde­cy­do­wa­nie, bez wa­ha­nia, z pew­no­ścią sie­bie

 (1.2) bez obaw, bez ry­zy­ka

par­ty­ku­ła

 (2.1) pot. ko­mu­ni­ku­je duże praw­do­po­do­bień­stwo

wy­krzy­knik

 (3.1) pot. pot­wier­dze­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pew­nie pro­wa­dził sa­mo­chód po wy­bo­i­stej dro­dze.

 (1.2) Ta kład­ka wy­glą­da na starą, ale mo­żesz po niej pew­nie przejść na drugą stro­nę.

 (2.1) Pew­nie i tak się spóź­ni.

 (3.1) Przy­je­cha­łeś z ro­dzi­ną? – A pew­nie, że tak!

 (3.1) Idziesz na piwo? – Pew­nie!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɛvʲɲɛ, AS: pevʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pewność ż., pewnik m., pewniak m.

 przym. pewny, pewien

 partyk. zapewne, zapewnie

 zaim. pewien

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. na pewniaka

 (2.1) prawdopodobnie, zapewne, pot. na pewno, reg. śl. isto

 (3.1) tak, oczywiście, pot. pewno, pot. no pewnie, pot. a jak, pot. a jakże, pot. jak najbardziej

Wiktionary


pewniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: pew­nie


SJP.pl


pewniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: pewny


SJP.pl


pewnik

1. fakt, praw­da oczy­wi­sta, coś, co nie budzi żad­nych wąt­pli­wo­ści, jest cał­ko­wi­cie pewne, udo­wod­nio­ne;
2. twier­dze­nie uwa­ża­ne za oczy­wi­ste, nie­pod­wa­żal­ne; ak­sjo­mat


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) coś co jest cał­ko­wi­cie udo­wod­nio­ne

 (1.2) mat. log. twier­dze­nie uwa­ża­ne za nie­pod­wa­żal­ne

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pew­ni­kiem jest to, że czos­nek po­ma­ga w in­fek­cjach wi­ru­so­wych dróg od­de­cho­wych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɛvʲɲik, AS: pevʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. pewnie

 wykrz. pewnie

 partyk. pewnie

 czas. zapewniać

 rzecz. pewność ż.

 przym. pewny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) aksjomat

Wiktionary


pewnikiem

1. fakt, praw­da oczy­wi­sta, coś, co nie budzi żad­nych wąt­pli­wo­ści, jest cał­ko­wi­cie pewne, udo­wod­nio­ne;
2. twier­dze­nie uwa­ża­ne za oczy­wi­ste, nie­pod­wa­żal­ne; ak­sjo­mat


SJP.pl


pewniuteńki

zdrob­nie­nie od: pewny; pew­niut­ki


SJP.pl


pewniutki

zdrob­nie­nie od: pewny; pew­niu­teń­ki


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zdrobn. od: pewny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Be­ci­ko­we od pań­stwa jest pew­niut­kie - jak 10 pen­sja po 9 mie­sią­cach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɛvʲˈɲutʲci, AS: pevʹńutʹḱi

Wiktionary


pewno

praw­do­po­dob­nie, pew­nie


SJP.pl

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) pew­nie, praw­do­po­dob­nie

Wiktionary


pewność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cał­ko­wi­te prze­ko­na­nie o czymś

 (1.2) swo­bo­da w wy­ko­ny­wa­niu cze­goś

 (1.3) praw­dzi­wość

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pew­ność – w epi­ste­mo­lo­gii prze­ko­na­nie o praw­dzi­wo­ści ja­kie­goś twier­dze­nia, ewen­tu­al­nie słusz­no­ści ja­kie­goś dzia­ła­nia
  • pew­ność – sy­tu­a­cja, w któ­rej wy­bra­nie da­ne­go wa­rian­tu na pewno po­cią­ga za sobą okre­ślo­ne, znane kon­sek­wen­cje
  • pew­ność – w te­o­rii praw­do­po­do­bień­stwa zda­rze­nie lo­so­we równe prze­strze­ni zda­rzeń ele­men­tar­nych

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zanim zacz­nie­my od­chu­dzać psa, warto od­wie­dzić we­te­ry­na­rza i zro­bić pu­pi­lo­wi okre­so­we ba­da­nia, aby mieć pew­ność, że z jego zdro­wiem i ogól­ną kon­dy­cją wszyst­ko w po­rząd­ku.

 (1.2) Za­przę­giem po­wo­zi­ła spraw­nie i z dużą pew­no­ścią.

 (1.3) Ba­da­nia wy­ka­zu­ją, że sa­mo­gło­ski można od­czy­tać z ruchu warg z pew­no­ścią 70%, a spół­gło­ski z pew­no­ścią 30%.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɛvnɔɕt͡ɕ, AS: pevność

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pewnik m., pewniak m.

 czas. upewnić, upewniać, zapewniać

 przym. pewny, pewien

 przysł. pewnie

 wykrz. pewnie

 partyk. pewnie, zapewnie

 zaim. pewien

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ufność, wiara, zaufanie

 (1.2) swoboda, zdecydowanie

Wiktionary


pewny

1. nie­chyb­ny;
2. godny za­u­fa­nia;
3. nie­wąt­pli­wy;
4. nie­za­wod­ny;
5. cał­ko­wi­cie prze­ko­na­ny o czymś


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) nie ule­ga­ją­cy wąt­pli­wo­ści; taki, który nie­wąt­pli­wie na­stą­pi

 (1.2) gwa­ran­tu­ją­cy bez­pie­czeń­stwo, bez­piecz­ny

 (1.3) godny za­u­fa­nia, spraw­dzo­ny

 (1.4) gwa­ran­tu­ją­cy trwa­łość i sta­łość, zde­cy­do­wa­ny, sta­now­czy, nie­za­chwia­ny

 (1.5) o czło­wie­ku: cał­ko­wi­cie prze­ko­na­ny o czymś, ma­ją­cy silne prześ­wiad­cze­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­raż­ka na­szych wro­gów jest pewna!

 (1.2) Ta kry­jów­ka jest pewna.

 (1.3) Ta wia­do­mość po­cho­dzi z pew­ne­go źró­dła.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɛvnɨ, AS: pevny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pewność ż., pewnik m., pewniak m.

 przym. pewien

 przysł. pewnie

 partyk. pewnie, zapewnie

 wykrz. pewnie

 zaim. pewien

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niewątpliwy, gwarantowany, niechybny, murowany

 (1.3) wiarygodny, niezawodny, wypróbowany

 (1.5) pewien

Wiktionary


pewuenowiec

pra­cow­nik PWN-u (Pań­stwo­we­go Wy­daw­nict­wa Na­u­ko­we­go); PWN-owiec


SJP.pl


pewuenowski

do­ty­czą­cy wy­daw­nict­wa PWN; PWN-owski


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy wy­daw­nict­wa PWN

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W słow­ni­ku pe­wu­e­now­skim nie zna­la­złem tego słowa.

Wiktionary

Powiązane:

 skr. PWN

 przym. PWN-owski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) PWN-owski

Wiktionary


peyotl

sub­stan­cja odu­rza­ją­ca po­wo­du­ją­ca ha­lu­cy­na­cje, otrzy­my­wa­na z niek­tó­rych od­mian kak­tu­sów; pe­jotl


SJP.pl


pezda

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alek­san­dra Pezda – pol­ska dzien­ni­kar­ka
  • Bo­gu­sław Pezda (ur. 1969) – pol­ski muzyk, kom­po­zy­tor i pro­du­cent mu­zycz­ny
  • Jan Pezda (ur. 1940) – pol­ski sko­czek nar­ciar­ski
  • Ja­nusz Pezda (1943–2011) – pol­ski po­li­tyk, sa­mo­rzą­do­wiec, wo­je­wo­da je­le­nio­gór­ski
  • Ja­nusz Pezda (ur. 1960) – pol­ski hi­sto­ryk

Wikipedia


pezetpeer

skró­to­wiec w funk­cji rze­czow­ni­ka ro­dza­ju mę­sko­rze­czo­we­go, nazwa włas­na

 (1.1) = hist. polit. Pol­ska Zjed­no­czo­na Par­tia Ro­bot­ni­cza;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na­le­żąc do Pe­zet­pe­e­ru, czer­pa­ła z tego ko­rzy­ści.

Wiktionary

Powiązane:

 skr. PZPR

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skr. PZPR

Wiktionary


pezetpeeria

lek­ce­wa­żą­ce, iro­nicz­ne okre­śle­nie na Pol­ską Zjed­no­czo­ną Par­tię Ro­bot­ni­czą oraz jej człon­ków i zwo­len­ni­ków


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) polit. hist. lek­cew. iron. o struk­tu­rach, człon­kach, zwo­len­ni­kach PZPR (Pol­skiej Zjed­no­czo­nej Par­tii Ro­bot­ni­czej)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pezetpeerowiec mos., pezetperowiec mos., PZPR-owiec mos.

:: skr. PZPR ż./mrz.

 przym. pezetpeerowski, pezetperowski, PZPR-owski

Wiktionary


pezetpeerowiec

czło­nek PZPR-u (Pol­skiej Zjed­no­czo­nej Par­tii Ro­bot­ni­czej); PZPR-owiec, pe­zet­pe­ro­wiec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) polit. hist. czło­nek Pol­skiej Zjed­no­czo­nej Par­tii Ro­bot­ni­czej (PZPR)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pezetpeeria ż., pezetperowiec mos., PZPR-owiec mos.

:: skr. PZPR ż./mrz.

 przym. pezetpeerowski, pezetperowski, PZPR-owski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pezetperowiec, PZPR-owiec

Wiktionary


pezetpeerowski

zwią­za­ny z PZPR, do­ty­czą­cy PZPR; PZPR-owski (np. pe­zet­pe­e­row­ski to­wa­rzysz, apa­rat pe­zet­pe­e­row­ski)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) hist. polit. zwią­za­ny z PZPR (Pol­ską Zjed­no­czo­ną Par­tią Ro­bot­ni­czą), do­ty­czą­cy PZPR, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla PZPR

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sta­ra­nia zo­sta­ły za­koń­czo­ne 11 maja 1991 roku, gdy pa­tron pe­zet­pe­e­row­ski zo­stał znie­sio­ny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pezetpeeria ż., pezetpeerowiec mos., pezetperowiec mos., PZPR-owiec mos.

:: skr. PZPR ż./mrz.

 przym. pezetperowski, PZPR-owski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. pezetperowski, PZPR-owski

Wiktionary


pezetpeerówka

→ pe­zet­pe­e­ro­wiec; PZPR-ówka


SJP.pl


pezetperowiec

czło­nek PZPR-u (Pol­skiej Zjed­no­czo­nej Par­tii Ro­bot­ni­czej); PZPR-owiec, pe­zet­pe­e­ro­wiec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) polit. hist. czło­nek Pol­skiej Zjed­no­czo­nej Par­tii Ro­bot­ni­czej (PZPR)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pezetpeeria ż., pezetpeerowiec mos., PZPR-owiec mos.

:: skr. PZPR ż./mrz.

 przym. pezetpeerowski, pezetperowski, PZPR-owski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pezetpeerowiec, PZPR-owiec

Wiktionary


pezetperowski

rzad­ko: pe­zet­pe­e­row­ski, PZPR-owski (przy­miot­nik od: PZPR)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) hist. polit. zwią­za­ny z PZPR (Pol­ską Zjed­no­czo­ną Par­tią Ro­bot­ni­czą), do­ty­czą­cy PZPR, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla PZPR

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pezetpeeria ż., pezetpeerowiec mos., pezetperowiec mos., PZPR-owiec mos.

:: skr. PZPR ż./mrz.

 przym. pezetpeerowski, PZPR-owski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pezetpeerowski, PZPR-owski

Wiktionary


pełczanka

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Peł­czan­ka – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie miń­skim, w gmi­nie Ce­głów.

Wieś du­chow­na po­ło­żo­na była w dru­giej po­ło­wie XVI wieku w po­wie­cie gar­wo­liń­skim ziemi czer­skiej wo­je­wództ­wa ma­zo­wiec­kie­go. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa sied­lec­kie­go.

Wikipedia


pełczyce

1. mia­sto w Pol­sce;
2. nazwa kilku wsi w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim;

Wiktionary

Peł­czy­ce ( Bern­ste­in) – mia­sto w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie cho­szczeń­skim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Peł­czy­ce. W la­tach 1975–1998 mia­sto ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ło do woj. go­rzow­skie­go.

We­dług da­nych z 31 grud­nia 2010 r. mia­sto miało 2681 miesz­kań­ców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Peł­czy­ce są śred­nio­wiecz­nym mia­stem.

 (1.1) W Peł­czy­cach znaj­du­je się Rynek Bursz­ty­no­wy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɛwˈt͡ʃɨt͡sɛ, AS: peu̯čyce

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pełczycki

 rzecz. pełczyczanin/pełczyczanka

Wiktionary


pełczycki

przy­miot­nik od: Peł­czy­ce


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od Peł­czy­ce

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɛwˈt͡ʃɨt͡sʲci, AS: peu̯čycʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pełczyce

Wiktionary


pełczyczanin

miesz­ka­niec Peł­czyc (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


pełczyczanka

miesz­kan­ka Peł­czyc (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


pełczyński

naz­wi­sko


SJP.pl


pełen

przy­miot­nik

 (1.1) cały, na­peł­nio­ny do końca

 (1.2) pot. ob­fi­tu­ją­cy w coś, po­sia­da­ją­cy tego dużą licz­bę

 (1.3) za­o­krą­glo­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kufel jest już pełen piwa.

 (1.2) Ten most jest pełen dziur.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɛwɛ̃n, AS: peu̯ẽn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pełnia ż., pełnik m., napełnianie n., napełnienie n.

 czas. napełniać ndk., napełnić dk.

 przym. pełny

 przysł. pełno

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pełny

Wiktionary


pełganie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|peł­gać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pełgać ndk.

Wiktionary


pełgać

palić się, świe­cić nie­rów­no (np. o ogniu świecz­ki)


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) o pło­mie­niu, ogniu itp.: palić się słabo i nie­rów­no, nie­pew­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na uli­cach, w ko­szach z że­laz­nych prę­tów, pło­nął koks. Po­cząt­ko­wo peł­gał błę­kit­na­wy­mi pło­my­ka­mi, aby póź­niej za­mie­nić się w czer­wo­ną masę.

 (1.1) Na oknie peł­gał oga­rek świecz­ki, oś­wiet­la­jąc nie­mi­ło­sier­nie za­gra­co­ną kuch­nię.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɛwɡat͡ɕ, AS: peu̯gać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pełganie n.

Wiktionary


pełka

naz­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) daw. zdrobn. po­u­fa­ła forma mę­skie­go imie­nia Świę­to­pełk

 (1.2) daw. zdrobn. po­u­fa­ła forma mę­skie­go imie­nia Przed­pełk

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pełka – bi­skup kra­kow­ski (1185–1207)
  • Pełka – du­chow­ny, dzie­kan kra­kow­skiej ka­pi­tu­ły ka­te­dral­nej (zm. 1257 lub 1258)
  • Pełka – ar­cy­bi­skup gnieź­nień­ski (1232–1258)
  • Pełka – kasz­te­lan san­do­mier­ski (zm. po 1280)
  • Pełka – kasz­te­lan za­wi­choj­ski, sę­dzia ziem­ski san­do­mier­ski (zm. 1394)
  • Pełka – ma­gi­ster kanc­lerz Wła­dy­sła­wa Ło­kiet­ka (zm. ok. 1299)
  • Adam Zyg­munt Pełka – pol­ski szlach­cic (zm. 1777)
  • An­drzej Pełka – pra­cow­nik Ko­pal­ni Węgla Ka­mien­ne­go „Wujek”, ofia­ra pa­cy­fi­ka­cji ko­pal­ni w grud­niu 1981 (1962–1981)
  • Flo­rian Pełka – pol­ski za­kon­nik rzym­sko­ka­to­lic­ki, je­zu­i­ta (ur. 1937)
  • Her­man Pełka – pol­ski du­chow­ny ewan­ge­lic­ki (1831–1900)
  • Jerzy Pełka (1953–2009) – pol­ski pe­da­gog, hi­sto­ryk, re­gio­na­li­sta
  • Pa­tryk Pełka – pol­ski ko­szy­karz (ur. 1989)

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpɛwka, AS: peu̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Świętopełk m., Przedpełk m.

 przym. Pełkowy

Wiktionary


pełnia

1. jedna z czte­rech faz Księ­ży­ca, pod­czas któ­rej jest on wi­docz­ny z Ziemi jako świe­cą­ca tar­cza;
2. mak­si­mum, naj­więk­szy sto­pień na­tę­że­nia cze­goś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) astr. faza księ­ży­ca, w któ­rej księ­życ jest oś­wiet­lo­ny przez słoń­ce w taki spo­sób, że z ziemi widać wy­łącz­nie jego jasną część

 (1.2) punkt kul­mi­na­cyj­ny, szczyt cze­goś, naj­wyż­szy stan

Wiktionary

Peł­nia – faza księ­ży­ca, pod­czas któ­rej Księ­życ znaj­du­je się w opo­zy­cji do Słoń­ca, tzn. kiedy Księ­życ znaj­du­je się po prze­ciw­nej stro­nie Ziemi niż Słoń­ce. Do­kład­niej, peł­nia wy­stę­pu­je wtedy, gdy dłu­go­ści eklip­tycz­ne Słoń­ca i Księ­ży­ca róż­nią się o 180 stop­ni.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie mogę spać pod­czas pełni.

 (1.2) Widać było, że panna młoda jest w pełni szczę­ścia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɛwʲɲa, AS: peu̯ʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wypełnianie n., wypełnienie n., wypełniacz m.

 czas. wypełniać ndk., wypełnić dk.

 przym. pełny, pełen

 przysł. pełno

Wiktionary


pełniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: pełno


SJP.pl


pełniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: pełny


SJP.pl


pełnienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|peł­nić.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Od­mo­wa wy­ko­na­nia po­le­ce­nia prze­ło­żo­ne­go o od­su­nię­ciu lub nie­do­pu­szcze­niu do peł­nie­nia służ­by po­cią­ga za sobą od­po­wie­dzial­ność dy­scy­pli­nar­ną, wy­jąt­ka­mi są tu przy­pad­ki po­dyk­to­wa­ne cha­rak­te­rem służ­by lub wzglę­da­mi bez­pie­czeń­stwa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɛwʲˈɲɛ̇̃ɲɛ, AS: peu̯ʹńė̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pełnić

Wiktionary


pełnieć

1. sta­wać się peł­nym; wy­peł­niać się;
2. sta­wać się bar­dziej okrą­głym; za­o­krą­glać się;
3. po­myśl­nie się roz­wi­jać; kwit­nąć, rozk­wi­tać


SJP.pl


pełnik

ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ja­skro­wa­tych, obej­mu­ją­cy kil­ka­dzie­siąt ga­tun­ków o dło­nia­stych li­ściach i oka­za­łych, ku­li­stych kwia­tach


SJP.pl

Peł­nik ("Trol­lius" L.) – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny ja­skro­wa­tych. Na­le­ży do niego ok. 30 ga­tun­ków wy­stę­pu­ją­cych w Eu­ro­pie i w Azji na ob­sza­rach o kli­ma­cie umiar­ko­wa­nym i oko­ło­bie­gu­no­wym, z 3 ga­tun­ka­mi wy­stę­pu­ją­cy­mi w Ame­ry­ce Pół­noc­nej. We flo­rze Pol­ski i Eu­ro­py tylko dwa ga­tun­ki (lub jeden w za­leż­no­ści od uję­cia sy­ste­ma­tycz­ne­go) – peł­nik eu­ro­pej­ski ("T. eu­ro­pa­e­us") i peł­nik al­pej­ski ("T. al­tis­si­mus").

Wikipedia


pełniuchny

zdrob­nie­nie o in­ten­syw­nym od­cie­niu od przy­miot­ni­ka: pełny; peł­niuś­ki, peł­niu­sień­ki, peł­niut­ki, peł­niu­teń­ki


SJP.pl


pełniusieńki

zdrob­nie­nie o in­ten­syw­nym od­cie­niu od przy­miot­ni­ka: pełny; peł­niuś­ki, peł­niu­teń­ki, peł­niut­ki


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pot. zdrobn. od: pełny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɛwʲɲüˈɕɛ̇̃ɲci, AS: peu̯ʹńüśė̃ńḱi

Wiktionary


pełniuteńki

zdrob­nie­nie o in­ten­syw­nym od­cie­niu od przy­miot­ni­ka: pełny; peł­niut­ki, peł­niuś­ki, peł­niu­sień­ki


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pot. zdrobn. od: pełny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wiel­cy mu­zy­cy, wiel­ka mu­zy­ka i re­we­la­cyj­na pu­blicz­ność, peł­niu­teń­ka sala ze znaw­stwem re­a­go­wa­ła na po­szcze­gól­ne par­tie so­lo­we.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɛwʲɲuˈtɛ̃ɲci, AS: peu̯ʹńutẽńḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pełność

 przym. pełniutki, pełny

 przysł. pełno

Wiktionary


pełniutki

zdrob­nie­nie o in­ten­syw­nym od­cie­niu od przy­miot­ni­ka: pełny; peł­niu­teń­ki, peł­niuś­ki, peł­niu­sień­ki


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zdrobn. od: pełny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Peł­niut­ki rynek ludzi okla­ski­wał w so­bo­tę do póź­nych go­dzin wie­czor­nych ar­ty­stów wy­stę­pu­ją­cych w wiel­kim estra­do­wym show Ma­gicz­ne­go Lata z Ra­diem w Nowym Sączu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɛwʲˈɲutʲci, AS: peu̯ʹńutʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pełność

 przym. pełniuśki, pełniuteńki, pełny

 przysł. pełno

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pełniuśki

Wiktionary


pełniuśki

zdrob­nie­nie o in­ten­syw­nym od­cie­niu od przy­miot­ni­ka: pełny; peł­niu­sień­ki, peł­niu­teń­ki, peł­niut­ki


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pot. zdrobn. od: pełny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɛwʲˈɲüɕci, AS: peu̯ʹńüśḱi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pełniutki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pełniutki

Wiktionary


pełnić

wy­peł­niać obo­wiąz­ki, spra­wo­wać funk­cję, wy­peł­niać, speł­niać coś, od­by­wać


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) książk. spra­wo­wać jakąś funk­cję, wy­peł­niać ja­kieś obo­wiąz­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przez pięć lat peł­ni­łem funk­cję skarb­ni­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɛwʲɲit͡ɕ, AS: peu̯ʹńić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pełnienie n.

 czas. spełnić, wypełnić

 przysł. pełno

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) piastować, sprawować

Wiktionary


pełno

przy­słó­wek

 (1.1) tak, że nic się wię­cej nie zmie­ści

 (1.2) pod do­stat­kiem

 (1.3) sto­pień wyż­szy lub naj­wyż­szy peł­niej, naj­peł­niej w więk­szym za­kre­sie czy stop­niu, bez uchy­bień

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pełnia ż., pełność ż.

 czas. dopełnić, napełnić, pełnić, wypełnić

 przym. pełen, pełniuteńki, pełniutki, pełny

 przysł. pełniuteńko, pełniutko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) po brzegi

 (1.2) mnóstwo, wiele

 (1.3) całościowo, kompletnie, wszechstronnie

Wiktionary


pełnobarwny

ko­rzy­sta­ją­cy z peł­nej pa­le­ty ko­lo­rów


SJP.pl


pełnodawkowy

obej­mu­ją­cy mak­sy­mal­ną moż­li­wą do przy­ję­cia dawkę cze­goś, naj­czę­ściej leku lub sub­stan­cji


SJP.pl


pełnodyspozycyjny

go­to­wy do peł­nie­nia wszel­kich obo­wiąz­ków w do­wol­nym cza­sie i miej­scu (np. pra­cow­nik peł­no­dy­spo­zy­cyj­ny) lub taki, któ­rym można do­wol­nie dy­spo­no­wać


SJP.pl


pełnoekranowy

moż­li­wy do wyś­wiet­le­nia na całej po­wierzch­ni ekra­nu (np. tryb peł­no­e­kra­no­wy, prze­gląd peł­no­e­kra­no­wy)


SJP.pl


pełnoetatowy

obej­mu­ją­cy pełny etat, okre­ślo­ny przez go­dzi­ny, jakie trze­ba spę­dzić przy ja­kimś sta­no­wi­sku wy­ko­nu­jąc po­wie­rzo­ne czyn­no­ści


SJP.pl


pełnogłos

wy­stę­po­wa­nie w ję­zy­kach wschod­nio­sło­wiań­skich grup dźwię­ko­wych: -oro, -olo-, -ere-, -ele- mię­dzy spół­gło­ska­mi; także: same te grupy dźwię­ko­we


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. zja­wi­sko ję­zy­ko­we wy­stę­po­wa­nia w ję­zy­kach wschod­nio­sło­wiań­skich grup „-oro-”, „-olo-”, „-ere-” i „-ele-”, któ­rym w in­nych ję­zy­kach sło­wiań­skich od­po­wia­da­ją grupy z jedną sa­mo­gło­ską;

Wiktionary

Peł­no­głos ( полногласие, повноголосся, поўнагалоссе, ple­op­ho­nia) – zja­wi­sko ty­po­we dla ję­zy­ków wschod­nio­sło­wiań­skich (ro­syj­skie­go, ukra­iń­skie­go, bia­ło­ru­skie­go), po­le­ga­ją­ce na wy­stę­po­wa­niu po­mię­dzy spół­gło­ska­mi grup typu "-oro-", "-olo-", "-ere-", któ­rym w in­nych ję­zy­kach sło­wiań­skich od­po­wia­da­ją grupy z jedną tylko sa­mo­gło­ską.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Odłam wschod­ni, zło­żo­ny z przod­ków ję­zy­ko­wych ple­mię­e­mion wiel­ko­ru­skich, ukra­iń­skich i bia­ło­ru­skich wpro­wa­dził w tych po­łą­cze­niach tzw. peł­no­głos […]

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pełnogłosowość ż.

 przym. pełnogłosowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pleofonia

Wiktionary


pełnogłoska

w ję­zy­koz­naw­stwie: sa­mo­gło­ska


SJP.pl


pełnogłoskowy

przy­miot­nik od: peł­no­gło­ska; cha­rak­te­ry­stycz­ny dla peł­no­gło­ski (w ję­zy­koz­naw­stwie: sa­mo­gło­ski), zwią­za­ny z nią (np. peł­no­gło­sko­wy sy­stem ję­zy­ka)


SJP.pl


pełnokaloryczny

po­kry­wa­ją­cy dzien­ną po­trzeb­ną dawkę ka­lo­rii, bo­ga­ty w ka­lo­rie (np. po­si­łek peł­no­ka­lo­rycz­ny)


SJP.pl


pełnoklatkowy

apa­rat peł­no­klat­ko­wy - apa­rat poz­wa­la­ją­cy na więk­szą ela­stycz­ność w uzy­ski­wa­niu głębi ostro­ści


SJP.pl


pełnokolorowy

ma­ją­cy pełną gamę ko­lo­rów


SJP.pl


pełnokomfortowy

odz­na­cza­ją­cy się peł­nym kom­for­tem, dużą wy­go­dą, wie­lo­ma udo­god­nie­nia­mi


SJP.pl


pełnokrwisty

1. o koniu: czy­sty ra­so­wo;
2. pełen wy­ra­zu, tem­pe­ra­men­tu, żywy (np. peł­nokr­wi­ste po­sta­ci dra­ma­tu)


SJP.pl


pełnokwalifikowany

do­brze wyk­wa­li­fi­ko­wa­ny, ma­ją­cy wiele przy­dat­nych, od­po­wied­nich umie­jęt­no­ści


SJP.pl


pełnokwiatowy

okre­śle­nie do­pi­sy­wa­ne do nazw ga­tun­ko­wych wielu ro­ślin ozdob­nych, cha­rak­te­ry­zu­ją­ce czę­sto nie­ty­po­we wiel­ko­ścią lub ko­lo­rem kwia­ty ta­kich ro­ślin (np. złot­lin ja­poń­ski peł­nok­wia­to­wy)


SJP.pl


pełnolecie

daw­niej: peł­no­let­ność, do­ro­słość, doj­rza­łość


SJP.pl


pełnoletni

taki, który osią­gnął peł­no­let­niość (we­dług Ko­dek­su Cy­wil­ne­go "peł­no­let­nim jest ten, kto ukoń­czył lat osiem­na­ście" oraz "przez za­war­cie mał­żeń­stwa ma­ło­let­ni uzy­sku­je peł­no­let­niość")


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy wiek, w któ­rym we­dług prawa na­by­wa się peł­nię praw oby­wa­tel­skich oraz po­no­si od­po­wie­dzial­ność za swoje czyny

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) ktoś peł­no­let­ni (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Każdy peł­no­let­ni pol­ski oby­wa­tel może gło­so­wać w wy­bo­rach do par­la­men­tu.

 (1.1) Dzie­ci po­ni­żej dwu­na­ste­go roku życia mogą po­ru­szać się dźwi­giem oso­bo­wym wy­łącz­nie pod opie­ką osoby peł­no­let­niej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pełnoletniość ż.

:: fż. pełnoletnia

Wiktionary


pełnoletnia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta peł­no­let­nia

forma przy­miot­ni­ka.

 (2.1) ż. od: peł­no­let­ni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pełnoletniość ż.

:: fm. pełnoletni m.

 przym. pełnoletni

Wiktionary


pełnoletniość

wiek, w któ­rym uzy­sku­je się peł­nię praw oraz po­no­si cał­ko­wi­tą od­po­wie­dzial­ność za włas­ne czyny (we­dług Ko­dek­su Cy­wil­ne­go "peł­no­let­nim jest ten, kto ukoń­czył lat osiem­na­ście" oraz "przez za­war­cie mał­żeń­stwa ma­ło­let­ni uzy­sku­je peł­no­let­niość"); peł­no­let­ność


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) praw. re­gu­lo­wa­ny prze­pi­sa­mi sta­tus praw­ny osoby, uzy­ski­wa­ny zwy­kle po osią­gnię­ciu okre­ślo­ne­go wieku;

 (1.2) pot. po­sia­da­nie wieku 18 lat

Wiktionary

Peł­no­let­niość (peł­no­let­ność) – okre­ślo­ny prze­pi­sa­mi prawa cy­wil­ne­go sta­tus praw­ny osoby fi­zycz­nej, uzy­ski­wa­ny zwy­kle po osią­gnię­ciu okre­ślo­ne­go wieku (osoba bez ta­kie­go sta­tu­su na­zy­wa­na jest nie­peł­no­let­nim, a po­tocz­nie nie­let­ni). Osią­gnię­cie peł­no­let­nio­ści wiąże się zaz­wy­czaj z osią­gnię­ciem peł­nej zdol­no­ści do czyn­no­ści praw­nych oraz moż­no­ści bycia pod­mio­tem praw i obo­wiąz­ków.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Osią­gnię­cie peł­no­let­nio­ści wiąże się zaz­wy­czaj z osią­gnię­ciem peł­nej zdol­no­ści do czyn­no­ści praw­nych oraz moż­no­ści bycia pod­mio­tem praw i obo­wiąz­ków.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pełnoletni

 rzecz. pełnoletni mos., pełnoletnia ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) war. pełnoletność

 (1.2) war. pełnoletność; dorosłość

Wiktionary


pełnoletność

wiek, w któ­rym uzy­sku­je się peł­nię praw oraz po­no­si cał­ko­wi­tą od­po­wie­dzial­ność za włas­ne czyny (we­dług Ko­dek­su Cy­wil­ne­go "peł­no­let­nim jest ten, kto ukoń­czył lat osiem­na­ście" oraz "przez za­war­cie mał­żeń­stwa ma­ło­let­ni uzy­sku­je peł­no­let­ność"); peł­no­let­niość


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zob. peł­no­let­niość.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pełnoletni

 rzecz. pełnoletni mos., pełnoletnia ż.

Wiktionary


pełnometrażowy

film peł­no­me­tra­żo­wy - film trwa­ją­cy dłu­żej niż 55 minut; film dłu­go­me­tra­żo­wy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zob. dłu­go­me­tra­żo­wy.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tym samym „Za­ka­za­ne pio­sen­ki” stały się pier­wszym pol­skim fil­mem peł­no­me­tra­żo­wym na­krę­co­nym po II woj­nie świa­to­wej w kraju.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pełnometrażówka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) długometrażowy

Wiktionary


pełnometrażówka

film trwa­ją­cy dłu­żej niż 55 minut; film peł­no­me­tra­żo­wy, film dłu­go­me­tra­żo­wy, dłu­go­me­tra­żo­wiec, peł­no­me­tra­żo­wiec


SJP.pl


pełnomocnictwo

poz­wo­le­nie, upo­waż­nie­nie do wy­ko­ny­wa­nia ja­kichś obo­wiąz­ków w czy­imś imie­niu, także wy­po­wia­da­nie się pu­blicz­nie w ta­kiej for­mie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) praw. prawo do dzia­ła­nia w czy­imś imie­niu, wy­da­ne przez tę osobę

 (1.2) praw. do­ku­ment pot­wier­dza­ją­cy czy­jeś prawo do dzia­ła­nia w imie­niu kogoś in­ne­go

Wiktionary

Peł­no­moc­nict­wo, pot. upo­waż­nie­nie – w dok­try­nie prawa ter­mi­nem peł­no­moc­nict­wo okre­śla się za­rów­no:

Peł­no­moc­nict­wo upo­waż­nia, ale nie ob­cią­ża peł­no­moc­ni­ka obo­wiąz­kiem re­pre­zen­to­wa­nia mo­co­daw­cy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gdy peł­no­moc­nik był usta­no­wio­ny przez kilka osób do wspól­ne­go in­te­re­su, każda z nich od­po­wie­dzial­na jest so­li­dar­nie wzglę­dem niego za wszel­kie skut­ki peł­no­moc­nict­wa.

 (1.2) (1.1) Peł­no­moc­nict­wo jest pi­sem­nym do­wo­dem na to, że peł­no­moc­nik ma poz­wo­le­nie na dzia­ła­nie i po­dej­mo­wa­nie de­cyz­ji w twoim imie­niu w ra­mach okre­ślo­nych przez to peł­no­moc­nict­wo.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɛwnɔ̃mɔt͡sʲˈɲit͡stfɔ, AS: peu̯nõmocʹńictfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pełnomocny mos., pełnomocnik m., pełnomocniczka ż., pełnomocność ż.

 przym. pełnomocny

 czas. upełnomocniać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) plenipotencja

Wiktionary


pełnomocniczka

ko­bie­ta upo­waż­nio­na do wy­ko­ny­wa­nia ja­kichś obo­wiąz­ków w czy­imś imie­niu, także do wy­po­wia­da­nia się pu­blicz­nie w ta­kiej for­mie; ple­ni­po­tent­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) praw. ko­bie­ta ma­ją­ca peł­no­moc­nict­wo do wy­ko­ny­wa­nia czyn­no­ści praw­nych w czy­imś imie­niu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pełnomocnictwo n.

Wiktionary


pełnomocnik

osoba upo­waż­nio­na do wy­ko­ny­wa­nia ja­kichś obo­wiąz­ków w czy­imś imie­niu, także do wy­po­wia­da­nia się pu­blicz­nie w ta­kiej for­mie; ple­ni­po­tent


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) praw. osoba ma­ją­ca peł­no­moc­nict­wo do wy­ko­ny­wa­nia czyn­no­ści praw­nych w czy­imś imie­niu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Peł­no­moc­nik wła­ści­cie­li kil­ku­krot­nie pró­bo­wał zająć jej miesz­ka­nie, a pro­po­no­wa­ne przez niego spo­so­by ugody nigdy nie do­cze­ka­ły się re­a­li­za­cji.

 (1.1) Gdy peł­no­moc­nik był usta­no­wio­ny przez kilka osób do wspól­ne­go in­te­re­su, każda z nich od­po­wie­dzial­na jest so­li­dar­nie wzglę­dem niego za wszel­kie skut­ki peł­no­moc­nict­wa.

 (1.1) Peł­no­moc­nict­wo jest pi­sem­nym do­wo­dem na to, że peł­no­moc­nik ma poz­wo­le­nie na dzia­ła­nie i po­dej­mo­wa­nie de­cyz­ji w twoim imie­niu w ra­mach okre­ślo­nych przez to peł­no­moc­nict­wo.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pełnomocny mos., pełnomocnictwo n., pełnomocność ż.

 przym. pełnomocny

 czas. upełnomocniać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) osoba upoważniona, plenipotent, przedstawiciel, powiernik

Wiktionary


pełnomocny

upo­waż­nio­ny do wy­ko­ny­wa­nia ja­kichś obo­wiąz­ków w czy­imś imie­niu (np. poseł peł­no­moc­ny)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy peł­no­moc­nict­wo; upo­waż­nio­ny do po­dej­mo­wa­nia de­cyz­ji

 (1.2) daw. po­sia­da­ją­cy zu­peł­ną moc i wła­dzę

 (1.3) daw. ma­ją­cy cał­ko­wi­tą, pełną moc

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) daw. osoba upraw­nio­na przez mo­co­daw­cę

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pełnomocnictwo n., pełnomocnik mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) wszechwładny

 (2.1) pełnomocnik, plenipotent

Wiktionary


pełnomorski

zwią­za­ny z że­glu­gą na peł­nym morzu oraz za­da­nia­mi po­dej­mo­wa­ny­mi w trak­cie ta­kiej że­glu­gi (np. kurs peł­no­mor­ski)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z peł­nym mo­rzem, do­ty­czą­cy peł­ne­go morza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Stocz­nia Gdań­ska w ciągu swo­jej dzia­łal­no­ści zbu­do­wa­ła ponad 1000 w pełni wy­po­sa­żo­nych stat­ków peł­no­mor­skich, m.in.: kon­te­ne­row­ców, stat­ków pa­sa­żer­skich i ża­glow­ców.

Wiktionary


pełnoobjawowy

wy­ka­zu­ją­cy ze­spół cha­rak­te­ry­stycz­nych ob­ja­wów danej cho­ro­by


SJP.pl


pełnoplastyczny

bę­dą­cy ide­al­nym odw­zo­ro­wa­niem cze­goś z rze­czy­wi­sto­ści (np. rzeź­ba peł­no­pla­stycz­na)


SJP.pl


pełnopokładowiec

duży sta­tek tran­spor­to­wy, ro­zbu­do­wa­na po­stać po­kła­dow­ca o dużej wy­por­no­ści i ła­dow­no­ści


SJP.pl


pełnoprawność

upraw­nie­nie do cze­goś w znacz­nym stop­niu, moż­li­wość ko­rzy­sta­nia z wielu praw, przy­wi­le­jów


SJP.pl


pełnoprawny

upraw­nio­ny do cze­goś w znacz­nym stop­niu, ma­ją­cy moż­li­wość ko­rzy­sta­nia z wielu praw, przy­wi­le­jów


SJP.pl


pełnoprofilowy

po­łą­czo­ny z wie­lo­ma dzie­dzi­na­mi życia lub nauki, łą­czą­cy w sobie różne za­gad­nie­nia lub spe­cja­li­za­cje (np. szpi­tal­ny od­dział peł­no­pro­fi­lo­wy)


SJP.pl


pełnopłatny

pła­co­ny w peł­nym wy­mia­rze, nie­ob­ję­ty ja­ki­mi­kol­wiek upu­sta­mi płat­ni­czy­mi lub ul­ga­mi


SJP.pl


pełnopłetwe

rząd pta­ków, gnia­zdow­ni­ków, do­sko­na­le pły­wa­ją­cych i nur­ku­ją­cych (na­le­żą tu mię­dzy in­ny­mi: fre­ga­ty, pe­li­ka­ny, kor­mo­ra­ny); ru­dło­no­gie, wio­sło­no­gie, pe­li­ka­no­we


SJP.pl


pełnopłetwy

o ce­chach peł­no­płet­wych (rząd pta­ków)


SJP.pl


pełnorejowiec

ro­dzaj fre­ga­ty trzy­masz­to­wej z do­dat­ko­wym ża­glem na ostat­nim tyl­nym masz­cie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ża­glo­wiec ma­ją­cy co najm­niej trzy masz­ty; wszyst­kie masz­ty niosą oża­glo­wa­nie re­jo­we

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na na­wietrz­nej po­wo­li pły­nął peł­no­re­jo­wiec.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɛwnɔrɛˈjɔvʲjɛt͡s, AS: peu̯norei ̯ovʹi ̯ec

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fregata

Wiktionary


pełnorejowy

fre­ga­ta peł­no­re­jo­wa: peł­no­re­jo­wiec (ro­dzaj fre­ga­ty trzy­masz­to­wej z do­dat­ko­wym ża­glem na ostat­nim tyl­nym masz­cie)


SJP.pl


pełnorogi

o zwie­rzę­tach: ma­ją­cy rogi wy­peł­nio­ne sub­stan­cją kost­ną


SJP.pl


pełnorogie

o zwie­rzę­tach: ma­ją­cy rogi wy­peł­nio­ne sub­stan­cją kost­ną


SJP.pl

Peł­no­ro­gie – w zo­o­lo­gii, okre­śle­nie obej­mu­ją­ce prze­żu­wa­cze o ro­gach peł­nych, ut­wo­rzo­nych z sub­stan­cji kost­nej – prze­ciw­sta­wia­ne prze­żu­wa­czom pu­sto­ro­gim, na­zy­wa­nym też pu­sto­roż­ca­mi. Zbli­żo­nym ter­mi­nem peł­no­roż­ce okre­śla­ne są je­le­nio­wa­te.

W prze­ci­wień­stwie do nazw "pu­sto­ro­gie" (która jest nazwą ro­dzi­ny Bo­vi­dae) oraz "peł­no­roż­ce" (sy­no­nim je­le­nio­wa­tych), ter­mi­ny "peł­no­ro­gie" i "peł­no­ro­gi" nie są naz­wa­mi tak­so­nów.

Wikipedia


pełnorolny

taki, w któ­re­go po­sia­da­niu znaj­du­je się duża po­wierzch­nia grun­tów użyt­ko­wych, naj­czę­ściej ziemi upraw­nej


SJP.pl


pełnorozkładowy

od­no­szą­cy się do cał­ko­wi­te­go roz­kła­du czą­stecz­ki che­micz­nej, roz­kła­da­ją­cy lub roz­kła­da­ny cał­ko­wi­cie


SJP.pl


pełnorożce

ro­dzi­na ssa­ków z rzędu pa­rzy­sto­ko­pyt­nych; je­le­nio­wa­te, cer­wi­dy


SJP.pl


pełnorożec

przed­sta­wi­ciel ro­dzi­ny ssa­ków z rzędu pa­rzy­sto­ko­pyt­nych


SJP.pl


pełnoskalowy

1. obej­mu­ją­cy pełną skalę, pełny wy­miar cze­goś;
2. wojna peł­no­ska­lo­wa - typ wojny, w któ­rej wy­ko­rzy­stu­je się różne ro­dza­je sił zbroj­nych


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) obej­mu­ją­cy pełną skalę, pełny wy­miar cze­goś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Peł­no­ska­lo­wa wojna w Ukra­i­nie roz­po­czę­ła się 24 lu­te­go 2022 roku nad ranem wraz z wkro­cze­niem wojsk ro­syj­skich na teren Ukra­i­ny jed­no­cze­śnie na czte­rech li­niach fron­tu: od pół­no­cy, pół­noc­ne­go wscho­du, od wscho­du ze stro­ny oku­po­wa­ne­go Don­ba­su oraz od po­łud­nia.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pełnowymiarowy

Wiktionary


pełnospektaklowy

zaj­mu­ją­cy ca­łość spek­ta­klu, wy­peł­nia­ją­cy cały spek­takl, bę­dą­cy głów­ną czę­ścią ja­kie­goś spek­ta­klu (np. pro­gram peł­no­spek­ta­klo­wy)


SJP.pl


pełnosprawność

1. pełna spraw­ność fi­zycz­na lub psy­chicz­na;
2. cecha cze­goś dzia­ła­ją­ce­go pra­wi­dło­wo


SJP.pl


pełnosprawny

1. o czło­wie­ku: cał­ko­wi­cie spraw­ny fi­zycz­nie i umy­sło­wo;
2. o ma­szy­nie, urzą­dze­niu, pro­gra­mie: dzia­ła­ją­cy pra­wi­dło­wo, bez za­kłó­ceń


SJP.pl


pełnostandardowy

od­po­wia­da­ją­cy wszyst­kim okre­ślo­nym nor­mom, speł­nia­ją­cy wszyst­kie od­po­wied­nio uszcze­gó­ło­wio­ne wy­ma­ga­nia


SJP.pl


pełnosłony

ma­ją­cy pełne za­so­le­nie, taki, u któ­re­go stę­że­nie soli jest wy­jąt­ko­wo wy­so­kie (np. morze peł­no­sło­ne)


SJP.pl


pełnotekstowy

obej­mu­ją­cy ca­łość ja­kie­goś tek­stu w danej pu­bli­ka­cji, ogło­sze­niu lub no­tat­ce, od­no­szą­cy się do wszyst­kich in­for­ma­cji za­pi­sa­nych w ta­kiej for­mie


SJP.pl


pełnotrzonowy

lej­kow­ni­czek peł­no­trzo­no­wy - ga­tu­nek grzy­bów z ro­dzi­ny pieprz­ni­ko­wa­tych


SJP.pl


pełnotwarzowy

za­kry­wa­ją­cy całą twarz


SJP.pl


pełnotłusty

za­wie­ra­ją­cy niezm­niej­szo­ną ilość tłu­szczu w sto­sun­ku do pro­duk­tów wyj­ścio­wych (np. ser peł­no­tłu­sty); peł­no­tłu­szczo­wy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) kulin. ma­ją­cy niez­re­du­ko­wa­ną ilość tłu­szczu

Wiktionary


pełnotłuszczowy

za­wie­ra­ją­cy niezm­niej­szo­ną ilość tłu­szczu w sto­sun­ku do pro­duk­tów wyj­ścio­wych (np. ser peł­no­tłu­szczo­wy); peł­no­tłu­sty


SJP.pl


pełnowartościowy

1. naj­czę­ściej o pro­duk­tach spo­żyw­czych lub skład­ni­kach tych pro­duk­tów: za­wie­ra­ją­cy wiele po­trzeb­nych skład­ni­ków odżyw­czych (np. mleko peł­no­war­to­ścio­we);
2. o lu­dziach: od­po­wia­da­ją­cy wy­so­kim wy­ma­ga­niom (np. pra­cow­nik peł­no­war­to­ścio­wy); war­to­ścio­wy


SJP.pl


pełnowodny

taki, w któ­rym wy­stę­pu­je pod­wyż­szo­ny po­ziom wody, odz­na­cza­ją­cy się więk­szym niż zwy­kle po­zio­mem wód (np. okres peł­no­wod­ny - okres pod­wyż­szo­ne­go po­zio­mu wód w zbior­ni­kach wod­nych)


SJP.pl


pełnowymiarowy

1. ma­ją­cy wy­mia­ry wła­ści­we danym wy­ma­ga­niom (np. peł­no­wy­mia­ro­wy sta­dion spor­to­wy);
2. wy­ra­zi­sty, żywy (np. spek­takl peł­no­wy­mia­ro­wy)


SJP.pl


pełnozakresowy

obej­mu­ją­cy cały moż­li­wy za­kres dzia­łań, funk­cji lub usług; kom­plet­ny, ca­ło­ścio­wy


SJP.pl


pełnozatrudniony

pra­cu­ją­cy na peł­nym eta­cie


SJP.pl


pełnoziarnistość

→ peł­no­ziar­ni­sty


SJP.pl

Patrz:

pełnoziarnisty

pełnoziarnisty

taki, w skład któ­re­go wcho­dzą nie­łu­ska­ne ziar­na zbóż (np. chleb peł­no­ziar­ni­sty)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) spoż. za­wie­ra­ją­cy nie­łu­ska­ne ziar­na zbóż

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Magda ma hopla na punk­cie zdro­wej żyw­no­ści, ku­pu­je tylko pie­czy­wo peł­no­ziar­ni­ste.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɛwnɔʑarʲˈɲistɨ, AS: peu̯noźarʹńisty

Wiktionary


pełnoznaczny

w ję­zy­koz­naw­stwie: sa­mo­dziel­ny zna­cze­nio­wo


SJP.pl


pełność

1. ide­al­ność cze­goś, osią­gnię­cie mak­sy­mal­ne­go za­kre­su, na­tę­że­nia cze­goś, stan, w któ­rym ni­cze­go nie bra­ku­je;
2. cecha cze­goś, co w środ­ku nie jest puste, prze­ci­wień­stwo pu­sto­ści;
3. pulch­ność, za­o­krą­gle­nie;
4. ob­je­dze­nie, uczu­cie sy­to­ści


SJP.pl


pełny

1. na­peł­nio­ny, wy­peł­nio­ny po brze­gi;
2. kom­plet­ny, bez bra­ków; taki, któ­re­mu ni­cze­go nie bra­ku­je;
3. za­wie­ra­ją­cy wiele cze­goś, na­sy­co­ny czymś;
4. ni­czym nie ogra­ni­czo­ny; cał­ko­wi­ty, zu­peł­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) wy­peł­nio­ny w naj­więk­szym moż­li­wym stop­niu

 (1.2) za­wie­ra­ją­cy ob­fi­tość rze­czy, dóbr (dobra) lub mnó­stwo ludzi

 (1.3) o naj­więk­szej moż­li­wej war­to­ści lub na­tę­że­niu

 (1.4) taki, w któ­rym nic nie bra­ku­je

 (1.5) nie­za­wie­ra­ją­cy pu­stych prze­strze­ni

 (1.6) o kwia­tach: taki, w któ­rym prę­ci­ki i słu­pek przeksz­tał­ci­ły się w płat­ki ko­ro­ny;

 (1.7) przest. pulch­ny, okrą­gły

 (1.8) prze­ni­knię­ty, owład­nię­ty jakąś emo­cją, myślą itp.

 (1.9) geom. o kącie ma­ją­cym 360°

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­kręć kran! Wanna jest już pełna.

 (1.2) O tej porze roku ho­te­le są pełne tu­ry­stów.

 (1.3) Z po­wo­du uster­ki sil­ni­ki nie mogą pra­co­wać z pełną mocą.

 (1.4) Pełna lista ochot­ni­ków jest wy­wie­szo­na na ta­bli­cy ogło­szeń.

 (1.5) Wy­koń­cze­nia wy­ko­na­no z peł­nej cegły.

 (1.6) Nowa od­por­na na szkod­ni­ki od­mia­na róży o peł­nych kwia­tach pod­bi­ja rynek!

 (1.7) Na­tu­ral­nie, w re­kla­mach szmi­nek po­ja­wia­ją się głów­nie ko­bie­ty o peł­nych war­gach.

 (1.8) Je­stem pełny po­dzi­wu dla two­jej od­wa­gi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɛwnɨ, AS: peu̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pełnia ż., pełność ż., wypełniacz m.

 czas. wypełniać, przepełniać, dopełniać, napełniać, uzupełniać

 przym. przepełniony, wypełniony, zapełniony, pełen, pełniuteńki, pełniutki

 przysł. pełno

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-4,1.8) pełen

 (1.4) kompletny

 (1.5) lity

Wiktionary


pełtew

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka na za­chod­niej Ukra­i­nie, wy­pły­wa­ją­ca ze Lwowa i ucho­dzą­ca do Bugu z jego lewej stro­ny;

Wiktionary

Peł­tew ( Полтва, "Połt­wa") – rzeka na Ukra­i­nie, w ca­ło­ści po­ło­żo­na na te­re­nie ob­wo­du lwow­skie­go, lewy do­pływ Bugu.

Rzeka o dłu­go­ści ok. 70 km, któ­rej źró­dła znaj­du­ją się na wy­so­ko­ści ok. 350 m n.p.m. we Lwo­wie w dziel­ni­cy Że­laz­na Woda. Peł­tew prze­pły­wa przez po­łud­nio­wą część Roz­to­cza i ucho­dzi do Bugu w oko­li­cach mia­sta Busk, na wy­so­ko­ści około 220 m n.p.m. Naj­waż­niej­szym mia­stem, przez które prze­pły­wa, jest Lwów.

Wikipedia


pełzacz

1. nie­wiel­ki owa­do­żer­ny ptak leśny z rzędu wró­blo­wa­tych o cha­rak­te­ry­stycz­nym sztyw­nym ogo­nie peł­nią­cym rolę pod­po­ry pod­czas wspi­na­nia się po pniach drzew;
2. jedno z me­ta­lo­wych okuć z brze­gu żagla, łą­czą­cych tenże ża­giel z masz­tem;
3. po­tocz­nie o poch­leb­cy


SJP.pl

Peł­zacz (że­glar­stwo) – oku­cie mo­cu­ją­ce ża­giel do masz­tu. Za­cze­pio­ne jest do przed­nie­go liku żagla, a na­stęp­nie na­su­wa­ne na szynę przyt­wier­dzo­na do masz­tu. Peł­za­cze sto­so­wa­ne są na ża­glow­cach z oża­glo­wa­niem ga­flo­wym i ber­mudz­kim.

Wikipedia


pełzaczowate

ro­dzi­na nie­wiel­kich pta­ków z rzędu wró­blo­wa­tych, któ­rej ga­tun­ki wy­róż­nia­ją się sztyw­nym ogo­nem po­moc­nym pod­czas wspi­na­nia się po pniach drzew


SJP.pl


pełzaczowaty

o ce­chach peł­za­czo­wa­tych (ro­dzi­na nie­wiel­kich pta­ków z rzędu wró­blo­wa­tych)


SJP.pl


pełzak

ga­tu­nek z pod­gro­ma­dy ko­rze­nio­nó­żek, na­le­żą­cy do naj­prost­sze­go rzędu pier­wot­nia­ków o zmien­nym kształ­cie ciała; ameba


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) biol. or­ga­nizm jed­no­ko­mór­ko­wy po­ru­sza­ją­cy się za po­mo­cą ni­by­nó­żek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pełzakowica ż.

 czas. pełzać, pełznąć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ameba

Wiktionary


pełzakowaty

przy­po­mi­na­ją­cy z wy­glą­du peł­za­ka (amebę, jed­ne­go z naj­prost­szych pier­wot­nia­ków z pod­gro­ma­dy ko­rze­nio­nó­żek), cha­rak­te­ry­stycz­ny dla peł­za­ka (np. ruch peł­za­ko­wa­ty)


SJP.pl


pełzakowce

pro­tist zdol­ny do wyt­wa­rza­nia ni­by­nó­żek bę­dą­cych or­ga­na­mi ruchu i zdo­by­wa­nia po­ży­wie­nia


SJP.pl


pełzakowica

cho­ro­ba pa­so­żyt­ni­cza, o prze­bie­gu przew­le­kłym, wy­wo­ły­wa­na przez amebę; ame­bia­za; ame­bo­za; en­ta­me­bo­za; czer­won­ka peł­za­ko­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. cho­ro­ba za­kaź­na wy­wo­ły­wa­na przez peł­za­ki

Wiktionary

Peł­za­ko­wi­ca, ina­czej ame­bo­za (łac. "amo­e­bo­sis", "en­ta­mo­e­bo­sis") – pa­so­żyt­ni­cza cho­ro­ba in­wa­zyj­na prze­wo­du po­kar­mo­we­go wy­wo­ły­wa­na przez pier­wot­nia­ka z ro­dzi­ny "En­ta­mo­e­bi­dae" – "En­ta­mo­e­ba hi­sto­ly­ti­ca". Cho­ro­ba może mieć różny prze­bieg – od za­ka­że­nia be­zob­ja­wo­we­go, po­przez za­ka­że­nie z róż­nie na­si­lo­ny­mi ob­ja­wa­mi kli­nicz­ny­mi (od ła­god­nej bie­gun­ki do dy­zen­te­rii), cho­ro­ba przew­le­kła z prze­mien­ny­mi okre­sa­mi re­mi­sji i za­o­strzeń, do po­sta­ci po­za­je­li­to­wej z two­rze­niem ropni.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. pełzak mzw.

 czas. pełznąć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) amebiaza, ameboza

Wiktionary


pełzakowiec

pro­tist zdol­ny do wyt­wa­rza­nia ni­by­nó­żek bę­dą­cych or­ga­na­mi ruchu i zdo­by­wa­nia po­ży­wie­nia


SJP.pl


pełzakowy

czer­won­ka peł­za­ko­wa, cho­ro­ba pa­so­żyt­ni­cza, o prze­bie­gu przew­le­kłym, wy­wo­ły­wa­na przez amebę; ame­bia­za; ame­bo­za; en­ta­me­bo­za; peł­za­ko­wi­ca


SJP.pl


pełzanie

po­wol­ny pro­ces odksz­tał­ca­nia się niek­tó­rych ma­te­ria­łów pod wpły­wem dłu­gotr­wa­łe­go ob­cią­że­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|peł­zać.

 (1.2) techn. geol. po­wol­ne zwięk­sza­nie się odksz­tał­ceń ma­te­ria­łu pod­da­ne­go dłu­gotr­wa­łe­mu ob­cią­że­niu;

Wiktionary

Peł­za­nie – po­wol­na zmia­na kształ­tu ciała (odksz­tał­ce­nie) wsku­tek dzia­ła­nia sta­łych, dłu­gotr­wa­łych ob­cią­żeń, mniej­szych od gra­ni­cy sprę­ży­sto­ści ma­te­ria­łu. Peł­za­nie prze­bie­ga znacz­nie szyb­ciej w wy­so­kich tem­pe­ra­tu­rach, np. w przy­pad­ku ru­ro­cią­gów, w któ­rych znaj­du­je się go­rą­cy czyn­nik pod ci­śnie­niem, czy ele­men­tów tur­bin ga­zo­wych ob­cią­żo­nych sta­tycz­nie, ale pra­cu­ją­cych w wy­so­kich tem­pe­ra­tu­rach.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pɛwˈzãɲɛ, AS: peu̯zãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pełznąć ndk., pełzać ndk.

Wiktionary


pełzarka

urzą­dze­nie ba­daw­cze uży­wa­ne do okre­śla­nia od­por­no­ści niek­tó­rych ma­te­ria­łów na odksz­tał­ce­nia pod wpły­wem ob­cią­żeń


SJP.pl


pełzatka

glon z typu zie­le­nic; ka­u­ler­pa


SJP.pl


pełzać

pełz­nąć;
1. po­ru­szać się po­wo­li, przy­le­ga­jąc spo­dem ciała do ziemi;
2. po­stę­po­wać w spo­sób ule­gły, po­ni­ża­jąc włas­ną god­ność; pła­szczyć się przed kimś;
3. prze­no­śnie o mgle, dymie, pło­mie­niu, świet­le itp.: uno­sić się nisko, prze­su­wać się po­wo­li;
4. o ro­śli­nach: piąć się po po­wierzch­ni cze­goś


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) o zwie­rzę­tach po­su­wać się po­wo­li, przy­le­ga­jąc spo­dem do po­dło­ża

 (1.2) o lu­dziach po­ru­szać się wolno, do­ty­ka­jąc nie­o­mal brzu­chem po­dło­ża lub na czwo­ra­ka

 (1.3) o ro­śli­nach roz­ra­stać się po po­dło­żu

 (1.4) o ży­wio­łach prze­su­wać się wolno, uno­sząc się nisko

 (1.5) przen. pejor. za­cho­wy­wać się w spo­sób szcze­gól­nie ule­gły

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pełzak mrz., pełzanie n., pełznięcie n., wypełznięcie n.

 czas. pełznąć ndk., wypełzać ndk., wypełznąć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-4) pełznąć

 (1.1) posuwać się, przesuwać się

 (1.2) czołgać się, posuwać się, przesuwać się

 (1.3) piąć się

 (1.4) dryfować, przesuwać się

 (1.5) czołgać się, płaszczyć się

Wiktionary


pełznąć

1. po­ru­szać się po­wo­li, przy­le­ga­jąc spo­dem ciała do ziemi; peł­zać;
2. po­stę­po­wać w spo­sób ule­gły, po­ni­ża­jąc włas­ną god­ność; pła­szczyć się przed kimś; peł­zać;
3. prze­no­śnie o mgle, dymie, pło­mie­niu, świet­le itp.: uno­sić się nisko, prze­su­wać się po­wo­li; peł­zać;
4. o ro­śli­nach: piąć się po po­wierzch­ni cze­goś; peł­zać;
5. o ko­lo­rach: tra­cić in­ten­syw­ność; bla­knąć, pło­wieć


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) wolno po­su­wać się w przód ocie­ra­jąc tu­ło­wiem o grunt

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɛwznɔ̃ɲt͡ɕ, AS: peu̯znõńć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pełzanie n., pełzacz m., pełzakowica ż., pełzak m., pełzaczowate nmos.

 czas. pełzać, dopełznąć, odpełznąć, wpełznąć, wpełzać

Wiktionary


peżetka

człon­ki­ni or­ga­ni­za­cji Pomoc Żoł­nie­rzo­wi


SJP.pl


peżocik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od peżot

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. peżot m.

Wiktionary


peżot

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pot. sa­mo­chód marki Pe­u­ge­ot

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wra­ca­jąc z ro­bo­ty wi­dzia­łem, jak pe­ka­es stu­knął się z ja­kimś pe­żo­tem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɛʒɔt, AS: pežot

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. peżocik mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) peugeot

Wiktionary


pf

wy­krzy­knik

 (1.1) ono­ma­to­pe­ja imi­tu­ją­ca dźwięk ae­ro­zo­lu

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • PF – kod przy­pi­sa­ny Po­li­nez­ji Fran­cu­skiej we­dług stan­dar­du ISO 3166-1 alfa-2
  • Pac­ket Fil­ter – pro­gram typu za­po­ra sie­cio­wa dla sy­ste­mu ope­ra­cyj­ne­go OpenBSD
  • pi­ko­fa­rad – pod­wie­lo­krot­na jed­nost­ka po­jem­no­ści
  • silny skrzy­dło­wy () – po­zy­cja na bo­i­sku w ko­szy­ków­ce
  • PowerFlo – sy­stem wspo­ma­ga­nia zmian bie­gów (SunTour)
  • Ga­le­ria Fo­to­gra­fii pf

Wikipedia


pfe

wy­krzy­knik wy­ra­ża­ją­cy wstręt, obrzy­dze­nie, nies­mak; fuu, fu, pfu, fe, fuj, pfuj, ble, fee


SJP.pl


pfeiffer

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fran­ci­szek Pfe­if­fer – pol­ski woj­sko­wy,
  • Irena Pfe­if­fer – pol­ska kom­po­zy­tor­ka, dy­ry­gent­ka i pe­da­gog,
  • – war­szaw­ski prze­my­sło­wiec,
  • Ju­liusz Pfe­if­fer – pol­ski aktor i re­ży­ser te­a­tral­ny, dy­rek­tor te­a­trów,
  • Mi­chel­le Pfe­if­fer – ame­ry­kań­ska ak­tor­ka i pro­du­cent­ka fil­mo­wa, mo­del­ka,
  • Pa­u­li­na Pfe­if­fer – ame­ry­kań­ska dzien­ni­kar­ka,

Wikipedia


pff

wy­krzy­knik oz­naj­mu­ją­cy po­gar­dę wobec cze­goś lub kogoś


SJP.pl


pfiu

wyraz na­śla­du­ją­cy gwi­zda­nie


SJP.pl


pfizer

naj­więk­szy na świe­cie kon­cern far­ma­ce­u­tycz­ny


SJP.pl

Pfi­zer Inc. (ang. //) – kon­cern far­ma­ce­u­tycz­ny z sie­dzi­bą w USA w Nowym Jorku. Za­ło­żo­ny w 1849 przez Ame­ry­ka­nów nie­miec­kie­go po­cho­dze­nia, i jako "Char­les Pfi­zer and Com­pa­ny". W 2006 osią­gnął sprze­daż na po­zio­mie 48,4 mld do­la­rów ame­ry­kań­skich i zysk 19 mld do­la­rów przy wy­dat­kach na ba­da­nia 7,6 mld do­la­rów i za­trud­nie­niu ponad 100 tys. osób.

Wikipedia


pforzheim

Pforz­he­im – mia­sto na pra­wach po­wia­tu w Niem­czech, w kraju związ­ko­wym Ba­de­nia-Wir­tem­ber­gia, w re­jen­cji Karls­ru­he, sie­dzi­ba re­gio­nu Nords­chwarz­wald oraz po­wia­tu Enz, do któ­re­go mia­sto jed­nak nie na­le­ży. Leży na pół­noc od Schwarz­wal­du po­mię­dzy Karls­ru­he i Stutt­gar­tem. Liczy 127 849 miesz­kań­ców (31 grud­nia 2022).

Wikipedia


pfron

[czy­taj: PEfron] skrót od: Pań­stwo­wy Fun­dusz Re­ha­bi­li­ta­cji Osób Nie­peł­no­spraw­nych


SJP.pl

skró­to­wiec

 (1.1) = Pań­stwo­wy Fun­dusz Re­ha­bi­li­ta­cji Osób Nie­peł­no­spraw­nych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wnio­sko­daw­ca ko­rzy­sta bądź ko­rzy­stał ze środ­ków PFRON w okre­sie ostat­nich 3 lat

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pfrɔ̃n, AS: pfrõn

Wiktionary


pfu

1. wy­krzy­knik wy­ra­ża­ją­cy wstręt, obrzy­dze­nie, nies­mak; fuu, fu, pfe, fe, fuj, pfuj, ble, fee;
2. wyraz na­śla­du­ją­cy dźwięk sły­sza­ny przy splu­nię­ciu; tfu;
3. wyraz uży­wa­ny w sy­tu­a­cji, gdy ktoś się prze­ję­zy­czył, po­my­lił itp.; tfu


SJP.pl


pfuj

wy­krzy­knik wy­ra­ża­ją­cy wstręt, obrzy­dze­nie, nies­mak; fuu, fu, pfe, fe, fuj, pfu, ble, fee


SJP.pl


pg

skrót od: Po­li­tech­ni­ka Gdań­ska


SJP.pl

skró­to­wiec

 (1.1) = Po­li­tech­ni­ka Gdań­ska;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • PG – kod przy­pi­sa­ny Papui-Nowej Gwi­nei we­dług stan­dar­du ISO 3166-1 alfa-2
    • .pg – do­me­na in­ter­ne­to­wa Papui-Nowej Gwi­nei
  • pg – pi­ko­gram (zo­bacz: piko, gram)
  • Po­li­tech­ni­ka Gdań­ska, PG
  • PowerGlide, PG – sy­stem wspo­ma­ga­nia zmian bie­gów w ro­we­rach
  • pio­der­mia zgo­rze­li­no­wa (łac. py­o­der­ma gan­gre­no­sum, PG) – ropne zgo­rze­li­no­we za­pa­le­nie skóry
  • roz­gry­wa­ją­cy (ang. point guard, PG) – roz­gry­wa­ją­cy za­wod­nik w ze­spo­le ko­szy­kar­skim
  • Pro­ku­ra­tu­ra Ge­ne­ral­na, Pro­ku­ra­tor Ge­ne­ral­ny, PG

Wikipedia


pge

skrót od: Pol­ska Grupa Ener­ge­tycz­na; spół­ka dzia­ła­ją­ca głów­nie w bran­ży ener­gii elek­trycz­nej


SJP.pl

skró­to­wiec, rze­czow­nik

 (1.1) = Pol­ska Grupa Ener­ge­tycz­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ten dy­rek­tor pra­cu­je w PGE.

Wiktionary


pgm

skrót od: Pol­ska Gieł­da Ma­szyn


SJP.pl

skró­to­wiec, rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) = adm. przed­się­bior­stwo go­spo­dar­ki miesz­ka­nio­wej

Wiktionary


pgnig

skrót od: Pol­skie Gór­nict­wo Naf­to­we i Ga­zow­nict­wo


SJP.pl

skró­to­wiec w funk­cji rze­czow­ni­ka ro­dza­ju ni­ja­kie­go

 (1.1) = Pol­skie Gór­nict­wo Naf­to­we i Ga­zow­nict­wo;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Muszę za­pła­cić ra­chun­ki za usłu­gi PGNiG.

Wiktionary


pgp

[czy­taj: pe-gie-PE]
1. skrót an­giel­skie­go: Pret­ty Good Pri­va­cy - jedno z naj­po­pu­lar­niej­szych na­rzę­dzi do szy­fro­wa­nia pocz­ty elek­tro­nicz­nej;
2. sy­stem po­je­dyn­cze­go głosu prze­chod­nie­go - jeden z sy­ste­mów li­cze­nia gło­sów (tzw. quasi-pro­por­cjo­nal­ny)


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • PGP – sy­stem wy­bor­czy po­je­dyn­cze­go głosu prze­chod­nie­go.
  • PGP – po­pu­lar­ny pro­gram kryp­to­gra­ficz­ny wy­ko­rzy­stu­ją­cy al­go­rytm RSA.
  • OpenPGP – ot­war­ty stan­dard kryp­to­gra­ficz­ny.
  • PGP – wy­daw­nict­wo gier plan­szo­wych.
  • Pol­ska Grupa Pocz­to­wa(PGP) z War­sza­wy – przed­się­bior­stwo pocz­to­we
  • PGP – kod IATA portu lot­ni­cze­go Porto Ale­gre

Wikipedia


pgr

[czy­taj: pe-gie-ER]
1. skrót od: Pań­stwo­we Go­spo­dar­stwa Rolne - in­sty­tu­cja gru­pu­ją­ca wiel­kie pań­stwo­we przed­się­bior­stwa rolne, funk­cjo­nu­ją­ca w la­tach 1949-1991;
2. jedno z ta­kich go­spo­darstw; pe­ge­er


SJP.pl

skró­to­wiec, rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) = hist. roln. pań­stwo­we go­spo­dar­stwo rolne;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Te czter­dzie­ści lat w PGR-ze było dla niego istną drogą cier­nio­wą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɛ‿ɟɛ‿ˈːr, AS: pe‿ǵ•‿er

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pegeeryzacja ż., PGR-owiec mos., pegeerowiec mos., pegeer mrz., pegeerowskość ż.

 przym. PGR-owski, pegeerowski, popegeerowski, postpegeerowski

 przysł. PGR-owsko, pegeerowsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) PPGR

Wiktionary


pgr-owiec

pra­cow­nik PGR-u (Pań­stwo­we­go Go­spo­dar­stwa Rol­ne­go); pe­ge­e­ro­wiec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. roln. rol­nik zrze­szo­ny w Pań­stwo­wym Go­spo­dar­stwie Rol­nym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tym au­to­bu­sem jeź­dzi­li PGR-owcy i pra­cow­ni­ce mle­czar­ni.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. PGR-owski

 przysł. PGR-owsko

 skr. PGR

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pegeerowiec

Wiktionary


pgr-owski

→ PGR


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy PGR-u, zwią­za­ny z PGR-em

Wiktionary

Patrz:

PGR

Powiązane:

 przysł. PGR-owsko

 skr. PGR

 rzecz. PGR-owiec mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pegeerowski

Wiktionary


pgr-owsko

przy­słó­wek

 (1.1) rzad. na spo­sób PGR-owski, tak jak w PGR-ze

Wiktionary

Powiązane:

 przym. PGR-owski

 skr. PGR

 rzecz. PGR-owiec mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pegeerowsko

Wiktionary


ph

wy­kład­nik jonów wo­do­ro­wych, wiel­kość opi­su­ją­ca kwa­so­wość lub za­sa­do­wość sub­stan­cji


SJP.pl

Ph ph

Ph ph – dwuz­nak wy­stę­pu­ją­cy w ję­zy­ku an­giel­skim, ir­landz­kim, ła­ciń­skim, fran­cu­skim i nie­miec­kim. Oz­na­cza on gło­skę []. W ir­landz­kim, dwuz­nak ph jest także za­stę­po­wa­ny li­te­rą.

Wikipedia


phablet

[czy­taj: fa­blet] urzą­dze­nie elek­tro­nicz­ne o prze­kąt­nej po­mię­dzy pię­cio­ma i sied­mio­ma ca­la­mi, łą­czą­ce funk­cje smart­fo­na i ta­ble­tu; fa­blet, mi­kro­ta­blet


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) elek­tron. in­form. urzą­dze­nie mo­bil­ne poś­red­nie mię­dzy te­le­fo­nem i ta­ble­tem, ma­ją­ce cechy obyd­wu tych roz­wią­zań

Wiktionary


phad

jedna z sied­miu gwiazd w gwia­zdo­zbio­rze Wiel­kiej Niedź­wie­dzi­cy, two­rzą­cych syl­wet­kę Wiel­kie­go Wozu; Phec­da; Phe­ki­da; Phacd; Phek­da; Phek­ha


SJP.pl


phaeton

[czy­taj: fej­tyn] model sa­mo­cho­du marki Volks­wa­gen


SJP.pl


phare

Phare (ang. "Po­land and Hun­ga­ry: As­si­stan­ce for Re­struc­tu­ring their Eco­no­mies") – pro­gram Ko­mi­sji Eu­ro­pej­skiej pow­sta­ły w roku 1989 w celu udzie­la­nia ma­te­rial­nej po­mo­cy pań­stwom kan­dy­du­ją­cym do Wspól­not Eu­ro­pej­skich. Do roku 2000 z Phare ko­rzy­sta­ło już 17 państw eu­ro­pej­skich. Po roku 2000 kraje Bał­ka­nów Za­chod­nich wy­łą­czo­no do odręb­ne­go pro­gra­mu CARDS. Za­rów­no Phare jak i CARDS za­nie­cha­ne zo­sta­ły w 2007 r. na rzecz no­we­go pro­gra­mu In­stru­ment Po­mo­cy Prze­dak­ce­syj­nej.

Wikipedia


pharming

[czy­taj: far­ming] nie­bez­piecz­niej­sza forma phis­hin­gu po­le­ga­ją­ca na prze­kie­ro­wy­wa­niu użyt­kow­ni­ka na fał­szy­wą stro­nę in­ter­ne­to­wą, nawet po wpi­sa­niu po­praw­ne­go adre­su stro­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) in­form. prze­kie­ro­wy­wa­nie użyt­kow­ni­ka na stro­nę in­ter­ne­to­wą oszu­sta np. przez ma­ni­pu­la­cję DNS lub uży­cie tro­ja­na;

Wiktionary

Phar­ming – po­le­ga na mo­dy­fi­ka­cji za­war­to­ści adre­su www w celu prze­kie­ro­wa­nia użyt­kow­ni­ka na fał­szy­wą stro­nę, mimo wpi­sa­nia pra­wi­dło­we­go adre­su stro­ny.

Ma to na celu prze­ję­cie wpi­sy­wa­nych przez użyt­kow­ni­ka do za­u­fa­nych wi­tryn haseł, nu­me­rów kart kre­dy­to­wych i in­nych po­uf­nych da­nych.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. pharmingowy

Wiktionary


pharmingowy

→ phar­ming [czy­taj: far­min­go­wy]


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) in­form. zwią­za­ny z phar­min­giem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pharming mrz.

Wiktionary


phenian

[czy­taj: pheń­jan] sto­li­ca Korei Pół­noc­nej; Pjong­jang


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) przest. geogr. Pjong­jang

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wła­dzom w Phe­nia­nie rów­nież za­le­ża­ło na szyb­kim za­łat­wie­niu spra­wy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pheniańczyk mos., phenianka ż.

 przym. pheniański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Pjongjang

Wiktionary


phenianin

[czy­taj: pheń­ja­nin] miesz­ka­niec Phe­nia­nu; Phe­niań­czyk


SJP.pl


phenianka

[czy­taj: pheń­jan­ka] miesz­kan­ka Phe­nia­nu


SJP.pl


pheniańczyk

[czy­taj: pheń­jań­czyk] miesz­ka­niec Phe­nia­nu; Phe­nia­nin


SJP.pl


pheniański

→ Phe­nian [czy­taj: pheń­jań­ski]


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) przest. od­no­szą­cy się do Phe­nia­nu, zwią­za­ny z Phe­nia­nem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przed de­ka­dą phe­niań­ski sąd go unie­win­nił.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Phenian mrz., pheniańczyk mos., phenianka ż.

Wiktionary


phi

1. wy­krzy­knik wy­ra­ża­ją­cy po­gar­dę, cza­sem też za­sko­cze­nie, zdzi­wie­nie; phu, phy;
2. [czy­taj: fi] jedna z liter al­fa­be­tu grec­kie­go; fi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) nazwa dwu­dzie­stej pier­wszej li­te­ry al­fa­be­tu grec­kie­go, φ;

wy­krzy­knik

 (2.1) wy­ra­że­nie lek­ce­wa­że­nia i roz­cza­ro­wa­nia

Wiktionary

Phi (fi, φῖ, nw.gr. φι, pi­sa­na Φφ lub ϕ) – dwu­dzie­sta pier­wsza li­te­ra al­fa­be­tu grec­kie­go. W grec­kim sy­ste­mie licz­bo­wym oz­na­cza licz­bę 500.

Daw­niej w ję­zy­ku pol­skim (tj. od XIII do I po­ło­wy XVI w.) "phi" uży­wa­no do od­da­nia sa­mo­gło­ski no­so­wej (sa­mo­gło­sek no­so­wych), ze wzglę­du na brak od­po­wied­nie­go znaku w al­fa­be­cie ła­ciń­skim:

Wikipedia

Przykłady

 (2.1) Phi! To ma być apar­ta­ment? To jakaś za­tę­chła nora!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fʲi, AS: fʹi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fi

 (2.1) phii

Wiktionary


phii

wy­krzy­knik

 (1.1) ono­ma­to­pe­ja imi­tu­ją­ca dźwięk wyd­mu­chi­wa­ne­go przez wy­dę­te wargi po­wie­trza jako oz­na­ka lek­ce­wa­że­nia

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) phi

Wiktionary


phil

[czy­taj: fil] obce imię mę­skie


SJP.pl


philip

imię


SJP.pl

Phi­lip – mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Da­ko­ta Po­łud­nio­wa, sie­dzi­ba ad­mi­ni­stra­cyj­na hrab­stwa Ha­a­kon.

Wikipedia


philipe

[czy­taj: fiLIP]
1. naz­wi­sko, m.in. Gérard Phi­li­pe (1922-1959) - fran­cu­ski aktor fil­mo­wy i te­a­tral­ny;
2. obce imię mę­skie


SJP.pl


philipp

[czy­taj: filip] nie­miec­kie imię mę­skie


SJP.pl


philippe

[czy­taj: fiLIP] fran­cu­skie imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m. Filip

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adrien Phi­lip­pe – fran­cu­ski ze­gar­mistrz
  • Édouard Phi­lip­pe – fran­cu­ski po­li­tyk
  • Jac­qu­es Phi­lip­pe – fran­cu­ski ksiądz
  • Marie-Do­mi­ni­que Phi­lip­pe – fran­cu­ski te­o­log
  • Phi­lip­pe – fran­cu­skie imię mę­skie
  • Filip
  • Forge-Phi­lip­pe
  • Patek Phi­lip­pe

Wikipedia


philips

[czy­taj: fi­lips] marka elek­tro­ni­ki i firma


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pro­dukt marki Phi­lips

Wiktionary

Ko­nin­klij­ke Phi­lips N.V., sze­rzej znany jako Phi­lips – ho­len­der­ski pro­du­cent elek­tro­ni­ki użyt­ko­wej. W obrę­bie kon­cer­nu dzia­ła­ją spół­ki:, Phi­lips Ligh­ting, Phi­lips He­alth­ca­re. Phi­lips jest po­sia­da­czem ponad 64 tys. pa­ten­tów – tylko w 2013 przed­się­bior­stwo zło­ży­ło do Eu­ro­pej­skie­go Urzę­du Pa­ten­to­we­go 1,8 tys. wnio­sków, będąc trze­cim pod wzglę­dem wiel­ko­ści wnio­sko­daw­cą.

Wikipedia


philipsburg

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. głów­ne mia­sto na wy­spie Sint Ma­ar­ten oraz sto­li­ca ho­len­der­skiej czę­ści tej wyspy;

Wiktionary

Phi­lips­burg – głów­ne mia­sto na wy­spie Sint Ma­ar­ten; sto­li­ca te­ry­to­rium Sint Ma­ar­ten, czyli au­to­no­micz­nej czę­ści Ho­lan­dii. We­dług da­nych sza­cun­ko­wych na rok 2010 li­czy­ło 1670 miesz­kań­ców. Mia­sto to leży na ho­len­der­skiej czę­ści wyspy na wą­skim pia­szczy­stym przes­my­ku po­mię­dzy za­to­ką Groot Baai i Great Salt Pond;

Wikipedia


phillips

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ant­ho­ny Phi­lips – bry­tyj­ski gi­ta­rzy­sta
  • Henry F. Phil­lips
  • Phil­lips – typ na­cię­cia łba wkrę­ta oraz grotu wkrę­ta­ka
  • Phil­lips – ame­ry­kań­ski kon­struk­tor sa­mo­cho­dów wy­ści­go­wych
  • Phil­lips – wieś w sta­nie Ne­bra­ska, w hrab­stwie Ha­mil­ton
  • Phil­lips – miej­sco­wość w sta­nie Maine, w hrab­stwie Fran­klin
  • Phil­lips – miej­sco­wość w sta­nie Okla­ho­ma, w hrab­stwie Coal
  • Phil­lips – mia­sto w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie Price
  • Phil­lips (ang. Phil­lips Towns­hip) – gmina w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie White
  • Phil­lips (ang. Phil­lips Town) – gmina w sta­nie Maine, w hrab­stwie Fran­klin
  • hrab­stwo Phil­lips (ang. Phil­lips Co­un­ty) – w sta­nie Ar­kan­sas
  • hrab­stwo Phil­lips (ang. Phil­lips Co­un­ty) – w sta­nie Ko­lo­ra­do

Wikipedia


phisher

[czy­taj: fi­szer] prze­stęp­ca sto­su­ją­cy phis­hing


SJP.pl


phishing

[czy­taj: fi­szing] wy­łu­dza­nie od in­ter­na­u­ty in­for­ma­cji umoż­li­wia­ją­cych nie­le­gal­ny do­stęp do po­uf­nych i pry­wat­nych in­for­ma­cji przez pod­szy­wa­nie się pod kogoś in­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) in­form. typ oszu­stwa w któ­rym prze­stęp­ca pod­szy­wa się pod inną osobę lub in­sty­tu­cję w celu wy­łu­dze­nia po­uf­nych in­for­ma­cji, np. haseł;

Wiktionary

Phis­hing – me­to­da oszu­stwa, w któ­rej prze­stęp­ca pod­szy­wa się pod inną osobę lub in­sty­tu­cję w celu wy­łu­dze­nia po­uf­nych in­for­ma­cji (np. da­nych lo­go­wa­nia, da­nych oso­bo­wych, da­nych karty kre­dy­to­wej), za­in­fe­ko­wa­nia kom­pu­te­ra szkod­li­wym opro­gra­mo­wa­niem, czy też na­kło­nie­nia ofia­ry do okre­ślo­nych dzia­łań. Jest to ro­dzaj ataku opar­te­go na in­ży­nie­rii spo­łecz­nej. Stan­dar­do­wym na­rzę­dziem wy­ko­rzy­sty­wa­nym w ata­kach phis­hin­gu jest pocz­ta elek­tro­nicz­na.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. phishingowy

Wiktionary


phishingowy

[czy­taj: fi­szin­go­wy] do­ty­czą­cy wy­łu­dza­nia od in­ter­na­u­ty in­for­ma­cji i da­nych do­stę­po­wych


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) in­form. zwią­za­ny z phis­hin­giem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. phishing mrz.

Wiktionary


phlegmone

[czy­taj: fleg­mo­ne] ropne, sze­rzą­ce się za­pa­le­nie tka­nek mięk­kich, zwła­szcza tkan­ki łącz­nej; fleg­mo­na, ro­po­wi­ca


SJP.pl


phm.

skrót

 (1.1) = harc. pod­harc­mistrz lub pod­harc­mi­strzy­ni (sto­pień in­struk­tor­ski)

Wiktionary


phnompenka

[czy­taj: pnom­pen­ka] miesz­kan­ka Phnom Penh (sto­li­cy Kam­bo­dży); Phnom­peń­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Phnom Penh

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fnɔ̃mˈpɛ̃nka, AS: fnõmpẽnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Phnom Penh n.

:: fm. phnompeńczyk mos.

 przym. phnompeński

Wiktionary


phnompeńczyk

[czy­taj: pnom­peń­czyk] miesz­ka­niec Phnom Penh (sto­li­cy Kam­bo­dży)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Phnom Penh

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fnɔ̃mˈpɛ̃j̃n͇t͡ʃɨk, AS: fnõmpẽĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Phnom Penh n.

:: fż. phnompenka ż.

 przym. phnompeński

Wiktionary


phnompeńka

[czy­taj: pnom­peń­ka] miesz­kan­ka Phnom Penh (sto­li­cy Kam­bo­dży); Phnom­pen­ka


SJP.pl


phnompeński

[czy­taj: pnom­peń­ski] przy­miot­nik od: Phnom Penh (sto­li­ca Kam­bo­dży)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do mia­sta Phnom Penh

Wiktionary

Wymowa:

IPA: fnɔ̃mˈpɛ̃j̃sʲci, AS: fnõmpẽĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Phnom Penh n., phnompeńczyk mos., phnompenka ż.

Wiktionary


pho

wiet­nam­ski rosół wo­ło­wy z ma­ka­ro­nem ry­żo­wym i zio­ło­wy­mi do­dat­ka­mi


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Phở – po­pu­lar­na zupa w kuch­ni wiet­nam­skiej
  • Pol­ski Hol­ding Obron­ny – pol­ski kon­cern zbro­je­nio­wy i spół­ka z o.o.

Wikipedia


phobos

[czy­taj: fobos] sa­te­li­ta Marsa; Fobos


SJP.pl


phoebe

[czy­taj: febe] sa­te­li­ta Sa­tur­na; Febe


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pho­e­be – an­giel­ska pi­sow­nia imie­nia Febe lub po­cho­dzą­cej od niego nazwy księ­ży­ca Sa­tur­na
  • Pho­e­be (Febe) – księ­życ Sa­tur­na
  • pho­e­be – okre­śle­nie na isto­tę post­ludz­ką w po­wie­ści Jacka Du­ka­ja Per­fek­cyj­na nie­do­sko­na­łość i jej przysz­łych kon­ty­nu­a­cjach, po­cho­dzą­ce od skró­tu od an­giel­skie­go okre­śle­nia post-human bein
  • Pho­e­be Buf­fay−Han­ni­gan – fik­cyj­na po­stać z se­ria­lu Przy­ja­cie­le
  • Pho­e­be – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny wa­wrzy­no­wa­tych

Wikipedia


phoenix

[czy­taj: fi­niks] mia­sto w USA


SJP.pl

Pho­e­nix (o’odham: Ski:kigk; ya­va­pai: Wat­hin­ka lub Wa­ka­te­he; na­wa­ho: Ho­o­zdoh; mo­ha­ve: Hach­pa 'Anya Nyava) – sto­li­ca i jed­no­cze­śnie naj­więk­sze mia­sto ame­ry­kań­skie­go stanu Ari­zo­na, piąte pod wzglę­dem po­pu­la­cji mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, za spra­wą licz­by lud­no­ści wy­no­szą­cej 1 644 409 miesz­kań­ców (2022).

Wikipedia


phonk

[czy­taj: fonk] ga­tu­nek mu­zycz­ny bę­dą­cy po­łą­cze­niem hip-hopu i trapu


SJP.pl

Phonk (al­ter­na­tyw­na nazwa: va­por­trap; czyt. jako) – pod­ga­tu­nek mu­zy­ki hip-ho­po­wej i tra­po­wej in­spi­ro­wa­ny bez­poś­red­nio Memp­his rapem z lat 90. Ga­tu­nek ten można za­ob­ser­wo­wać głów­nie na plat­for­mie SoundCloud oraz na Spo­ti­fy. Cha­rak­te­ry­zu­je się no­stal­gicz­ny­mi fun­ko­wy­mi sam­pla­mi, któ­rym czę­sto to­wa­rzy­szą wo­ka­le z ut­wo­rów Memp­his rapu.

Wikipedia


photoshop

[czy­taj: fo­to­szop] pro­gram do two­rze­nia i obrób­ki gra­fi­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) fot. in­form. po­pu­lar­ny pro­fe­sjo­nal­ny pro­gram gra­ficz­ny firmy Adobe

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przy uży­ciu Pho­tos­ho­pa można zmie­nić m.in. kon­trast i ko­lo­ry­sty­kę zdję­cia, czy też usu­nąć z niego nie­po­żą­da­ne obiek­ty.

 (1.1) Nie­u­mie­jęt­ne wy­ko­rzy­sta­nie moż­li­wo­ści Pho­tos­ho­pa koń­czy się czę­sto fa­tal­nie wy­glą­da­ją­cym fo­to­mon­ta­żem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. fotoszopowanie n., sfotoszopowanie n., wyfotoszopowanie n., photoshopowanie n., sphotoshopowanie n., wyphotoshopowanie n.

 czas. fotoszopować ndk., sfotoszopować dk., wyfotoszopować dk., photoshopować ndk., sphotoshopować dk., wyphotoshopować dk.

Wiktionary


photoshopować

[czy­taj: fo­to­szo­po­wać] obra­biać zdję­cie lub film w pro­gra­mie gra­ficz­nym; fo­to­szo­po­wać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) pot. fot. in­form. ko­ry­go­wać zdję­cie w pro­gra­mie gra­ficz­nym, żeby wy­glą­da­ło ko­rzyst­niej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Photoshop mzw., fotoszopowanie n., sfotoszopowanie n., wyfotoszopowanie n., photoshopowanie n., sphotoshopowanie n., wyphotoshopowanie n.

 czas. fotoszopować ndk., sfotoszopować dk., wyfotoszopować dk., sphotoshopować dk., wyphotoshopować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. fotoszopować

Wiktionary


photoshopowy

→ Pho­tos­hop [czy­taj: fo­to­szo­po­wy]


SJP.pl


php

skrót od: Per­so­nal Home Page, w in­for­ma­ty­ce: skryp­to­wy język pro­gra­mo­wa­nia, wy­ko­ny­wa­ny głów­nie po stro­nie ser­we­ra


SJP.pl

PHP – in­ter­pre­to­wa­ny, skryp­to­wy język pro­gra­mo­wa­nia za­pro­jek­to­wa­ny do ge­ne­ro­wa­nia stron in­ter­ne­to­wych i bu­do­wa­nia apli­ka­cji we­bo­wych w cza­sie rze­czy­wi­stym.

PHP jest naj­czę­ściej sto­so­wa­ny do two­rze­nia skryp­tów po stro­nie ser­we­ra WWW, ale może być on rów­nież uży­wa­ny do przet­wa­rza­nia da­nych z po­zio­mu wier­sza po­le­ceń, a nawet do pi­sa­nia pro­gra­mów pra­cu­ją­cych w try­bie gra­ficz­nym (np.

Wikipedia


phreaker

[czy­taj: fri­ker] osoba ła­mią­ca za­bez­pie­cze­nia sieci te­le­fo­nicz­nych, naj­czę­ściej w celu uzy­ska­nia dar­mo­wych po­łą­czeń


SJP.pl


phu

wy­krzy­knik oz­na­cza­ją­cy po­gar­dę, lek­ce­wa­że­nie; phi, phy


SJP.pl


phubbing

[czy­taj: fa­bing] igno­ro­wa­nie osoby, z którą się prze­by­wa po­przez nie­u­stan­ne ko­rzy­sta­nie z te­le­fo­nu, ta­ble­tu itp.


SJP.pl

Phub­bing – okre­śle­nie za­cho­wa­nia po­le­ga­ją­ce­go na igno­ro­wa­niu bez­poś­red­nich in­te­rak­cji spo­łecz­nych na rzecz ko­rzy­sta­nia ze smart­fo­na. Jest to po­wszech­ne za­cho­wa­nie w dzi­siej­szej erze cy­fro­wej. Choć czę­sto wiąże się ją z kon­cep­cją stra­chu przed po­mi­nię­ciem cze­goś (FOMO), bie­żą­ce ba­da­nia na­u­ko­we przed­sta­wia­ją sprzecz­ne do­wo­dy do­ty­czą­ce siły i spój­no­ści tego związ­ku.

Wikipedia


phuket

mia­sto w Taj­lan­dii


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Phu­ket – wyspa w Taj­lan­dii
  • Pro­win­cja Phu­ket – pro­win­cja w Taj­lan­dii
  • Phu­ket – mia­sto w Taj­lan­dii
  • Port lot­ni­czy Phu­ket – lot­ni­sko w mie­ście Phu­ket w Taj­lan­dii
  • „Phu­ket” – sy­jam­ski tor­pe­do­wiec typu Trat z lat 30. XX wieku i okre­su II wojny świa­to­wej

Wikipedia


phy

wy­krzy­knik wy­ra­ża­ją­cy lek­ce­wa­że­nie, de­za­pro­ba­tę itp.; phi, phu


SJP.pl


phz

skrót od: Przed­się­bior­stwo Hand­lu Za­gra­nicz­ne­go


SJP.pl


pi

1. nazwa li­te­ry grec­kiej
2. licz­ba wy­ra­ża­ją­ca sto­su­nek dłu­go­ści ob­wo­du koła do dłu­go­ści jego śred­ni­cy; lu­dol­fi­na
3. od­głos pis­klę­cia
4. wy­krzy­knik oz­na­cza­ją­cy za­sko­cze­nie, po­dziw


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) nazwa szes­na­stej li­te­ry al­fa­be­tu grec­kie­go, π;

 (1.2) mat. stała ma­te­ma­tycz­na, równa sto­sun­ko­wi dłu­go­ści okrę­gu do jego śred­ni­cy;

wy­krzy­knik

 (2.1) dźwięk. ono­ma­to­pe­ja imi­tu­ją­ca słaby głos zwie­rzę­cia, czło­wie­ka lub urzą­dze­nia elek­tro­nicz­ne­go

Wiktionary

π (czyt. "pi"), lu­dol­fi­na, stała Ar­chi­me­de­sa – sto­su­nek ob­wo­du koła (czyli dłu­go­ści okrę­gu) do dłu­go­ści jego śred­ni­cy; sto­su­nek ten jest nie­za­leż­ny od wiel­ko­ści koła, bo­wiem wszyst­kie koła są do sie­bie po­dob­ne. Licz­ba π na­zy­wa­na jest cza­sa­mi "stałą Ar­chi­me­de­sa" w uz­na­niu za­sług Ar­chi­me­de­sa z Sy­ra­kuz, który jako pier­wszy badał włas­no­ści i zna­cze­nie w ma­te­ma­ty­ce tej licz­by; okre­śle­nie "lu­dol­fi­na" po­cho­dzi od Lu­dolp­ha van Ce­u­le­na, który zy­skał sławę, przed­sta­wia­jąc tę licz­bę z do­kład­no­ścią do 35 miejsc po prze­cin­ku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na­stęp­ną li­te­rą po pi w al­fa­be­cie grec­kim jest ro.

 (1.2) Pi jest licz­bą nie­wy­mier­ną.

 (2.1) Pis­kla­czek robił ci­chut­ko: pi, pi, pi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲi, AS: pʹi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) symbol. π; ludolfina

 (2.1) pii

Wiktionary


pia

mo­ne­ta bir­mań­ska, 1/100 kiata


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pia – imię żeń­skie
  • Pia – miej­sco­wość we Fran­cji
  • Pia – zdaw­ko­wa jed­nost­ka mo­ne­tar­na w Mjan­mie
  • PIA – skró­co­na nazwa Pa­ki­stan In­ter­na­tio­nal Air­li­nes
  • Pia – sto­li­ca hi­sto­rycz­nej die­cez­ji w Ce­sar­stwie rzym­skim w pro­win­cji Afry­ka Pro­kon­su­lar­na, su­fra­ga­nia me­tro­po­lii Kar­ta­gi­na

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pia Gór­ska to pol­ska ma­lar­ka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pio mos., piuska ż.

:: fm. Pius m.

Wiktionary


piacencki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) rzad. zwią­za­ny z Pia­cen­zą, do­ty­czą­cy Pia­cen­zy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) An­ty­pa­pie­ża do­pro­wa­dzo­no w pa­pie­skim or­na­cie przed zgro­ma­dze­nie, tam - po ogło­sze­niu wy­ro­ku - zer­wa­no z niego szaty, po­sa­dzo­no na osła twa­rzą do ogona i tak, ku ucie­sze ga­wie­dzi, pro­wa­dzo­no po mie­ście, po czym umie­szczo­no go w któ­rymś z klasz­to­rów rzym­skich. Przy­by­łej spe­cjal­nie tam de­le­ga­cji z nieg­dyś mu pod­le­głej die­cez­ji pia­cenc­kiej oddał za­cho­wa­ne re­lik­wie św. Ju­sty­ny, które nieg­dyś dla swo­jej die­cez­ji uzy­skał.

 (1.1) Kel­ner (…) przez dwa mie­sią­ce pra­cu­je w knaj­pie, potem przez dzie­sięć mie­się­cy pływa na stat­kach. (…) Teraz ser­wu­je nam wspa­nia­łą pia­cenc­ką pizzę.

 (1.1) Pra­co­wał on w szpi­ta­lu pia­cenc­kim po daw­ne­mu z naj­więk­szym poś­wię­ce­niem i już tam dżuma wy­ga­sa­ła, gdy sam na nią za­padł.

 (1.1) We­dług tegoż dzien­ni­ka [Per­se­ve­ran­za - przyp.] przysz­ło do bitwy w Ga­glia­no mię­dzy hu­za­ra­mi pia­cenc­ki­mi, gwar­dią na­ro­do­wą i in­ny­mi oby­wa­te­la­mi, wsku­tek czego mi­ni­ster­stwo na­ka­za­ło roz­wią­za­nie tego pułku uwsp..

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Piacenza ż.

 przym. piacentyński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) piacentyński

Wiktionary


piacentyński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) rzad. zwią­za­ny z Pia­cen­zą, do­ty­czą­cy Pia­cen­zy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bi­skup pia­cen­tyń­ski, brat Nasz Jan Chrzci­ciel, za­ło­żył w swej die­cez­ji pier­wsze ko­le­gium ka­pła­nów, któ­rzy by wło­ską mło­dzież na ka­pła­nów dla ame­ry­kań­skich Wło­chów spo­so­bi­li. sic. uwsp.

 (1.1) Zna­mien­ny przy­kład trwa­ło­ści daw­nych lon­go­bardz­kich po­dzia­łów te­ry­to­rial­nych przy­no­si do­ku­ment pia­cen­tyń­ski z 879 r. (…)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Piacenza ż.

 przym. piacencki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) piacencki

Wiktionary


piacenza

[czy­taj: pja­czen­ca] mia­sto we Wło­szech


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto we Wło­szech, w re­gio­nie Emi­lia-Ro­ma­nia;

 (1.2) geogr. adm. wło­ska pro­win­cja po­ło­żo­na w pół­noc­nej czę­ści kraju, w re­gio­nie Emi­lia-Ro­ma­nia;

Wiktionary

Pia­cen­za (wym. []) – mia­sto i gmina we Wło­szech, w re­gio­nie Emi­lia-Ro­ma­nia ("Emi­lia-Ro­ma­gna"), w pro­win­cji Pia­cen­za.

We­dług da­nych na rok 2023 gminę Pia­cen­za za­miesz­ki­wa­ło 102 548 osób, 869 os./km². Po­wierzch­nia gminy wy­no­si 118 km². Mia­sto znaj­du­je się przy głów­nym szla­ku ko­le­jo­wym ze sta­cją Pia­cen­za i au­to­stra­dzie z Me­dio­la­nu na po­łud­nie Włoch.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gałąź tej dy­na­stii pa­nu­ją­cej w Hisz­pa­nii nie może za­pom­nieć, że Parma wraz z Pia­cen­zą i Gu­a­stal­lą, mimo że leży we Wło­szech, wcho­dzi­ły prze­cież w skład ko­ro­ny hisz­pań­skiej.

 (1.1) W an­tycz­nej Pia­cen­zy zo­stał za­bi­ty w 476 roku n.e. Orest, który rok wcze­śniej prze­jął zbroj­nie wła­dzę od ce­sa­rza Ju­lia­na Ne­po­sa i usta­no­wił ce­sa­rzem swego nie­let­nie­go syna Ro­mu­lu­sa Au­gu­stu­sa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. placentyńczyk mos.

 przym. piacencki, piacentyński, placentyński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. Placencja

Wiktionary


piacevole

[czy­taj: piaCZEwole] okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: z wdzię­kiem, z upo­do­ba­niem, miło, przy­jem­nie


SJP.pl


piach

pia­sek, zia­ren­ka skal­ne, naj­czę­ściej ko­lo­ru bla­do­żół­te­go oraz grunt, teren po­kry­ty ta­ki­mi zia­ren­ka­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zgrub. pia­sek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjax, AS: pʹi ̯aχ

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piasek mrz., piaseczek m., piaskowanie n., piaskarz mos.

 czas. piaskować ndk.

 przym. piaskowy

Wiktionary


piachy

pia­sek, zia­ren­ka skal­ne, naj­czę­ściej ko­lo­ru bla­do­żół­te­go oraz grunt, teren po­kry­ty ta­ki­mi zia­ren­ka­mi


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pia­chy – część wsi Bień­ków­ka w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. cheł­miń­skim, w gmi­nie Chełm­no
  • Pia­chy – część wsi Mnisz­ki w woj. łódz­kim, w pow. łę­czyc­kim, w gmi­nie Łę­czy­ca
  • Pia­chy – część wsi Ogo­no­wi­ce w woj. łódz­kim, w pow. opo­czyń­skim, w gmi­nie Opocz­no
  • Pia­chy – część wsi Skot­ni­ki w woj. łódz­kim, w pow. piotr­kow­skim, w gmi­nie Alek­san­drów
  • Pia­chy – część wsi Dzier­ża­wy w woj. łódz­kim, w pow. pod­dę­bic­kim, w gmi­nie Wart­ko­wi­ce
  • Pia­chy – część wsi Mło­szo­wa w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. chrza­now­skim, w gmi­nie Trze­bi­nia
  • Pia­chy – część wsi Psary w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ko­zie­nic­kim, w gmi­nie Ko­zie­ni­ce
  • Pia­chy – część wsi Stara Wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. lip­skim, w gmi­nie Sien­no
  • Pia­chy – część wsi Pa­ko­sław w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ra­dom­skim, w gmi­nie Iłża
  • Pia­chy – część wsi Ma­li­szów w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ra­dom­skim, w gmi­nie Ko­wa­la
  • Pia­chy – część wsi Czaj­ko­wa w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. mie­lec­kim, w gmi­nie Tu­szów Na­ro­do­wy
  • Pia­chy – część wsi Wierz­cho­wi­ny w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. mie­lec­kim, w gmi­nie Wa­do­wi­ce Górne

Wikipedia


piada

wło­ski, cien­ki pla­cek pszen­ny, zwy­kle po­da­wa­ny z na­dzie­niem; pia­di­na


SJP.pl


piadina

wło­ski, cien­ki pla­cek pszen­ny, zwy­kle po­da­wa­ny z na­dzie­niem; piada


SJP.pl

Pia­di­na (piada) – po­da­wa­ny na cie­pło cien­ki pla­cek z pszen­nej mąki – jak pol­ski pod­pło­myk – z do­da­nym na­dzie­niem i zło­żo­ny na pół, po­cho­dzą­cy z re­gio­nu Emi­lia-Ro­ma­nia w pół­noc­nych Wło­szech.

Tra­dy­cyj­ne pia­di­ny wy­pie­ka­no na te­ra­ko­to­wych ta­le­rzach, zwa­nych "teg­gia", sta­wia­nych na ogniu. Dziś po­wszech­nie używa się pa­tel­ni lub elek­trycz­ne­go gril­la.

Wikipedia


piaf

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Édith Piaf – pie­śniar­ka fran­cu­ska
  • (3772) Piaf – pla­ne­to­i­da z grupy pasa głów­ne­go aste­ro­id
  • piaff – chód konia

Wikipedia


piaff

spe­cjal­ny chód konia bę­dą­cy ele­men­tem kon­kur­sów ujeż­dże­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jeźdz. ro­dzaj chodu, w któ­rym koń kłu­su­je w miej­scu, w dużym ze­bra­niu, wy­so­ko uno­sząc przed­nie koń­czy­ny;

Wiktionary

Piaff – chód konia sto­so­wa­ny w wyż­szych kon­kur­sach ujeż­dże­nio­wych klasy Grand Prix, a także w jeź­dziect­wie kla­sycz­nym. Koń wy­ko­nu­ją­cy piaff kłu­su­je w miej­scu w dużym ze­bra­niu, wy­so­ko uno­sząc przed­nie koń­czy­ny. W piaf­fie, ina­czej niż w po­zo­sta­łych od­mia­nach kłusa, nie ma mo­men­tu "za­wie­sze­nia". Pier­wsza para nóg (po sko­sie) do­ty­ka ziemi, zanim druga para zacz­nie się uno­sić.

Wikipedia


piaget

naz­wi­sko


SJP.pl


piai

przy­lą­dek w Azji


SJP.pl


piana

lekka, pę­che­rzy­ko­wa­ta masa pow­sta­ją­ca na po­wierzch­ni niek­tó­rych pły­nów, np. piwa, bądź na sku­tek mie­sza­nia, ubi­ja­nia, na­grze­wa­nia, fer­men­ta­cji itp. róż­nych sub­stan­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) masa drob­nych pę­che­rzy­ków po­wie­trza na po­wierzch­ni płynu

 (1.2) kra­ków. piwo

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) ims. przym. bier­ny ż. od: piać

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • piana – po­ję­cie fi­zycz­ne
  • Piana – miej­sco­wość we Fran­cji
  • Piana (niem. Peene) – rzeka w Niem­czech
  • Piana (niem. Pe­e­ne­strom) – cie­śni­na w Niem­czech
  • Piana - jacht ża­glo­wy typu J-80
  • piana ga­śni­cza – śro­dek ga­śni­czy
  • Pjana – rzeka w Rosji
  • Pian­ka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Z wy­pi­ciem piwa po­cze­kam, aż opad­nie piana.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲjãna, AS: pʹi ̯ãna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pienienie n.

:: zdrobn. pianka ż.

 czas. pienić ndk., spienić dk., spieniać ndk., zapienić dk.

 przym. pienisty, pianowy, piankowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk szumina

 (1.2) browar, puszka

Wiktionary


pianamente

okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: mięk­ko, przy­jem­nie


SJP.pl


piangendo

okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: płacz­li­wie, za­wo­dzą­co, ża­ło­śnie


SJP.pl


pianie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|piać.

 (1.2) głos wy­da­wa­ny przez ko­gu­ta

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Rano obu­dzi­ło mnie ener­gicz­ne pia­nie ko­gu­ta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲjä̃ɲɛ, AS: pʹi ̯ä̃ńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. piać

 rzecz. zapianie n., śpiewak mzw./mos.

Wiktionary


pianinko

zdrob­nie­nie od: pia­ni­no


SJP.pl


pianino

in­stru­ment kla­wi­szo­wy, który jest od­mia­ną for­te­pia­nu z pio­no­wo uło­żo­ny­mi stru­na­mi i tak samo uło­żo­nym me­cha­niz­mem mło­tecz­ko­wym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) muz. kla­wi­szo­wy in­stru­ment mu­zycz­ny ze stru­na­mi w środ­ku usta­wio­ny­mi pio­no­wo;

Wiktionary

Pia­ni­no – stru­no­wy mło­tecz­ko­wy (kla­wi­szo­wy) in­stru­ment mu­zycz­ny ze stru­na­mi usta­wio­ny­mi pio­no­wo. Ma wiele cech wspól­nych z for­te­pia­nem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W fil­har­mo­nii gram na for­te­pia­nie, ale w domu mogę ćwi­czyć tylko na pia­ni­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjä̃ˈɲĩnɔ, AS: pʹi ̯ä̃ńĩno

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pianista mos., pianistka ż.

Wiktionary


pianinowy

→ pia­ni­no


SJP.pl

Patrz:

pianino

pianissimo

okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: bar­dzo cicho


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) muz. bar­dzo cichy, bar­dzo de­li­kat­ny

przy­słó­wek

 (2.1) muz. bar­dzo cicho, bar­dzo de­li­kat­nie

Wiktionary


pianista

osoba gra­ją­ca na pia­ni­nie lub for­te­pia­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba, która gra na pia­ni­nie lub for­te­pia­nie

Wiktionary

Pia­ni­sta – muzyk gra­ją­cy na for­te­pia­nie. Pia­ni­ści wy­ko­nu­ją sze­ro­ki re­per­tu­ar w róż­nych sty­lach, w tym mu­zy­kę po­waż­ną, jazz, blues oraz róż­ne­go ro­dza­ju style mu­zy­ki roz­ryw­ko­wej, w tym mu­zy­kę roc­ko­wą. Umie­jęt­ność gry na for­te­pia­nie sprzy­ja opa­no­wa­niu gry na in­nych in­stru­men­tach kla­wi­szo­wych, ta­kich jak syn­te­za­tor, kla­we­syn, cze­le­sta, czy or­ga­ny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie każdy pia­ni­sta po­tra­fi za­grać naj­trud­niej­sze ut­wo­ry Grie­ga.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjä̃ˈɲista, AS: pʹi ̯ä̃ńista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pianino n., pianola ż.

:: fż. pianistka ż.

 przym. piano, pianistyczny

Wiktionary


pianistka

ko­bie­ta gra­ją­ca na pia­ni­nie lub for­te­pia­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. ko­bie­ta, która gra na pia­ni­nie, for­te­pia­nie

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ar­tyst­ka gra­ją­ca na for­te­pia­nie
  • Pia­nist­ka – po­wieść au­striac­kiej pi­sar­ki El­frie­de Je­li­nek
  • Pia­nist­ka – film fa­bu­lar­ny w reż. Mi­cha­e­la Ha­ne­ke

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Palce pia­nist­ki ude­rza­ły za­wsze od­po­wied­ni kla­wisz – nie pa­mię­ta­ła, by kie­dy­kol­wiek się po­my­li­ła.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjä̃ˈɲistka, AS: pʹi ̯ä̃ńistka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. pianista mos.

 zob. pianino.

Wiktionary


pianistyczny

po­wią­za­ny ze sztu­ką gry na pia­ni­nie lub do­ty­czą­cy osób, które umie­ją grać na pia­ni­nie


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) muz. zwią­za­ny z pia­ni­sty­ką, do­ty­czą­cy pia­ni­sty­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Hi­sto­ria kon­kur­su do­wio­dła, że jego la­u­re­a­ci mają prak­tycz­ną gwa­ran­cję za­pre­zen­to­wa­nia się na mię­dzy­na­ro­do­wej sce­nie pia­ni­stycz­nej i prawo do wy­stę­pów w naj­więk­szych sa­lach kon­cer­to­wych oraz na­grań au­tor­skich płyt w re­no­mo­wa­nych wyt­wór­niach pły­to­wych.

 (1.1) Okre­śla­ny jako pia­ni­stycz­na na­dzie­ja USA, do mo­men­tu kiedy to jako na­sto­la­tek kupił pier­wszy syn­te­za­tor kla­wi­szo­wy, po­rzu­ca­jąc tym samym zawód mu­zy­ka kla­sycz­ne­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pianista mos., pianistka ż., pianistyka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fortepianowy

Wiktionary


pianistyka

ogół osób po­tra­fią­cych grać na pia­ni­nie lub sztu­ka gry na tym in­stru­men­cie, naj­czę­ściej dla pu­blicz­no­ści


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. sztu­ka gry na for­te­pia­nie

 (1.2) muz. ut­wo­ry na for­te­pian także. ich two­rze­nie i wy­ko­ny­wa­nie

 (1.3) muz. ogół mu­zy­ków gra­ją­cy na for­te­pia­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cały czas kształ­ci­ła się też w pia­ni­sty­ce, dając swój pier­wszy kon­cert w Pa­ry­żu w 1925.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pianista mos., pianistka ż.

 przym. pianistyczny

Wiktionary


pianka

1. nie­przez­ro­czy­sta, lekka masa oraz słod­ka po­tra­wa de­se­ro­wa o kon­sy­sten­cji piany, przy­go­to­wa­na z ubi­tej śmie­ta­ny, jaj, cukru oraz róż­nych do­dat­ków;
2. po­tocz­na nazwa ska­fan­dra nur­ko­we­go zro­bio­ne­go z ne­o­pre­nu;
3. mi­ne­rał o bia­łym za­bar­wie­niu, uz­na­wa­ny za uwod­nio­ny krze­mian ma­gne­zu i otrzy­my­wa­ny w wy­ni­ku prze­o­bra­ża­nia ser­pen­ty­nu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: piana

 (1.2) nie­wiel­ka piana, np. na kawie, piwie lub mleku

 (1.3) kulin. słod­ki, spie­nio­ny deser, np. z pro­duk­tów mlecz­nych i jajek

 (1.4) kulin. marsh­mal­low

 (1.5) kos­met. spie­nio­ny kos­me­tyk

 (1.6) pę­che­rzy­ki po­wie­trza gęsto za­to­pio­ne w przez­ro­czy­stym ma­te­ria­le

 (1.7) sport. pot. kom­bi­ne­zon izo­lu­ją­cy ciało przed zim­nem i wodą;

 (1.8) spie­nio­ne two­rzy­wo sztucz­ne

 (1.9) miner. zob. pian­ka mor­ska.

 (1.10) pot. piwo

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pian­ka – stru­ga, do­pływ Ne­re­śli
  • pian­ka – ubiór ochra­nia­ją­cy przed utra­tą cie­pła w cza­sie upra­wia­nia spor­tów wod­nych;
  • pian­ka (deser pian­ko­wy, pian­ka de­se­ro­wa) – słod­ki, spie­nio­ny deser, w hand­lu do­stęp­ny rów­nież w for­mie sprosz­ko­wa­ne­go, że­lu­ją­ce­go kon­cen­tra­tu;
  • marsh­mal­low – ro­dzaj sło­dy­czy w for­mie pia­nek wyt­wa­rza­nych z cukru (sy­ro­pu ku­ku­ry­dzia­ne­go), że­la­ty­ny i wody
  • pta­sie mlecz­ko – pro­dukt cu­kier­ni­czy w po­sta­ci mlecz­nych pia­nek o ła­god­nym smaku

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) Nie wie­dzia­łem, że pian­kę można zro­bić, do­da­jąc bitą śmie­ta­nę do ga­la­ret­ki.

 (1.5) Umie­ścić uchwyt z apli­ka­to­rem pian­ki w ot­wo­rze na szczy­cie na­kryw­ki, tak aby apli­ka­tor pian­ki był nie­wi­docz­ny.

 (1.7) Dalej, za­kła­daj pian­kę, bierz ak­wa­lung i nur­kuj.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲjãnka, AS: pʹi ̯ãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piana ż., pienienie n., spienienie n., spienianie n., zapienienie n., pienistość ż., spieniacz mrz.

 czas. pienić ndk., spienić dk., spieniać ndk., zapienić dk.

 przym. piankowy, pianowy, pienisty, piankowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) pianka deserowa, deser piankowy

Wiktionary


piankowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pian­ko­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. niepiankowanie n.

 czas. piankować ndk.

Wiktionary


piankowaty

przy­po­mi­na­ją­cy pianę, ma­ją­cy kon­sy­sten­cję po­dob­ną do piany (np. pian­ko­wa­ta masa) lub w jakiś inny spo­sób zwią­za­ny z czymś cha­rak­te­ry­stycz­nym dla piany


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przy­po­mi­na­ją­cy pian­kę, wy­glą­da­ją­cy jak pian­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W ich cy­to­plaz­mie (na­zy­wa­nej z tego wzglę­du pian­ko­wa­tą) od­na­leźć można sku­pie­nia li­pi­dów w for­mie kro­pli.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piana ż., pianka ż.

 przym. piankowy

 czas. pienić się, spienić się

Wiktionary


piankować

uszczel­niać pian­ką mon­ta­żo­wą


SJP.pl


piankowski

naz­wi­sko


SJP.pl


piankowy

→ pian­ka


SJP.pl

Patrz:

pianka

piano

1. daw­niej: pia­ni­no;
2. frag­ment ut­wo­ru mu­zycz­ne­go


SJP.pl

przy­słó­wek

 (1.1) muz. okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: cicho, de­li­kat­nie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (2.1) muz. frag­ment ut­wo­ru mu­zycz­ne­go wy­ko­na­ny cicho

forma cza­sow­ni­ka.

 (3.1) forma be­zo­so­bo­wa czasu przesz­łe­go od: piać

forma rze­czow­ni­ka.

 (4.1) W. lp. od: piana

Wiktionary

Piano (kors. "Pianu") – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Kor­sy­ka, w de­par­ta­men­cie Haute-Corse.

We­dług da­nych na rok 1990 gminę za­miesz­ki­wa­ły 54 osoby, a gę­stość za­lud­nie­nia wy­no­si­ła 16 osób/km².

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpʲjãnɔ, AS: pʹi ̯ãno

Wiktionary

Powiązane:

 (1-2) rzecz. pianista mos., pianistka ż.

 (1-2) przym. pianowy

Wiktionary


pianobeton

kon­struk­cyj­ny i ter­mo­i­zo­la­cyj­ny ma­te­riał otrzy­my­wa­ny z mie­szan­ki ce­men­tu, gipsu, ma­gnez­ji, wapna, wody oraz emul­sji pia­not­wór­czej, naj­czę­ściej zmie­sza­nej do­dat­ko­wo z pia­skiem lub drob­nym żwi­rem


SJP.pl


pianobetonowy

od­no­szą­cy się pia­no­be­to­nu (kon­struk­cyj­ne­go i ter­mo­i­zo­la­cyj­ne­go ma­te­ria­łu otrzy­my­wa­ne­go z mie­szan­ki ce­men­tu, gipsu, ma­gnez­ji, wapna, wody oraz emul­sji pia­not­wór­czej, naj­czę­ściej zmie­sza­nej do­dat­ko­wo z pia­skiem lub drob­nym żwi­rem)


SJP.pl


pianoforte

mu­zycz­ne okre­śle­nie wy­ko­naw­cze, na­ka­zu­ją­ce za­gra­nie ja­kie­goś frag­men­tu ut­wo­ru na prze­mian piano (cicho, ła­god­nie) i forte (gło­śno, mocno)


SJP.pl

Pia­no­for­te – pol­ski film do­ku­men­tal­ny z 2023 roku w re­ży­se­rii Ja­ku­ba Piąt­ka, poś­wię­co­ny wy­bra­nym uczest­ni­kom Mię­dzy­na­ro­do­we­go Kon­kur­su Pia­ni­stycz­ne­go im. Fry­de­ry­ka Cho­pi­na. Film, po­zy­tyw­nie oce­nio­ny przez kry­ty­ków, zo­stał rów­nież na­gro­dzo­ny m.in. Mię­dzy­na­ro­do­wą Na­gro­dą Emmy, Orłem za naj­lep­szy film do­ku­men­tal­ny i Na­gro­dą Dzien­ni­ka­rzy na Ko­sza­liń­skim Fe­sti­wa­lu De­biu­tów Fil­mo­wych „Mło­dzi i Film”.

Wikipedia


pianogazosilikat

beton ko­mór­ko­wy sto­so­wa­ny do wy­ro­bu płyt i blo­ków ścien­nych; pia­no­ga­zo­sy­li­kat


SJP.pl


pianogazosylikat

beton ko­mór­ko­wy sto­so­wa­ny do wy­ro­bu płyt i blo­ków ścien­nych; pia­no­ga­zo­si­li­kat


SJP.pl


pianogips

ro­dzaj pia­no­be­to­nu (kon­struk­cyj­ne­go i ter­mo­i­zo­la­cyj­ne­go ma­te­ria­łu otrzy­my­wa­ne­go z mie­szan­ki ce­men­tu, gipsu, ma­gnez­ji, wapna, wody oraz emul­sji pia­not­wór­czej, naj­czę­ściej zmie­sza­nej do­dat­ko­wo z pia­skiem lub drob­nym żwi­rem), naj­czę­ściej wy­ko­rzy­sty­wa­ne­go w ta­pi­cer­stwie


SJP.pl


pianograf

przy­rząd umo­co­wa­ny przy for­te­pia­nie no­tu­ją­cy na pa­pie­rze zapis nu­to­wy gra­nej mu­zy­ki; me­lo­graf


SJP.pl


pianoguma

sto­so­wa­ny w ta­pi­cer­stwie ro­dzaj gumy otrzy­my­wa­nej z na­tu­ral­ne­go lub syn­te­tycz­ne­go ka­u­czu­ku


SJP.pl


pianola

pia­ni­no me­cha­nicz­ne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. pia­ni­no z wbu­do­wa­nym me­cha­niz­mem ste­ru­ją­cym wy­da­wa­niem dźwię­ków na pod­sta­wie za­ko­do­wa­ne­go za­pi­su;

Wiktionary

Pia­no­la (wł. piano – cicho) – me­cha­nicz­ny in­stru­ment mu­zycz­ny z końca XIX wieku. Odt­wa­rzał ut­wo­ry na­gra­ne na per­fo­ro­wa­nej ta­śmie pa­pie­ro­wej z wy­cię­cia­mi od­po­wia­da­ją­cy­mi wy­so­ko­ści i cza­so­wi trwa­nia dźwię­ków, która prze­su­wa­ła się nad cy­lin­drem z ot­wo­ra­mi, po­łą­czo­ny­mi rur­ka­mi z me­cha­niz­mem for­te­pia­nu.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pʲjãˈnɔla, AS: pʹi ̯ãnola

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pianista mos.

Wiktionary


pianolka

nie­wiel­ka pia­no­la (ro­dzaj me­cha­nicz­ne­go pia­ni­na z na­pę­dem noż­nym lub elek­trycz­nym, odt­wa­rza­ją­ce­go ut­wo­ry za­pi­sa­ne na spe­cjal­nej ta­śmie)


SJP.pl


pianolowy

→ pia­no­la


SJP.pl

Patrz:

pianola

pianomagnezyt

pia­no­be­ton ma­gne­zo­wy


SJP.pl


pianoplastik

ro­dzaj pian­ko­we­go two­rzy­wa o chro­po­wa­tej po­wierzch­ni, wy­ko­rzy­sty­wa­ne­go w bu­dow­nict­wie i zdob­nict­wie; pia­no­pla­styk


SJP.pl


pianoplastyk

ro­dzaj pian­ko­we­go two­rzy­wa o chro­po­wa­tej po­wierzch­ni, wy­ko­rzy­sty­wa­ne­go w bu­dow­nict­wie i zdob­nict­wie; pia­no­pla­stik


SJP.pl


pianosilikat

[czy­taj: pia­nos-ili­kat] od­mia­na pia­no­be­to­nu z do­dat­kiem wapna, naj­czę­ściej sto­so­wa­na jako ma­te­riał ter­mo­i­zo­la­cyj­ny w bu­dow­nict­wie; pia­no­sy­li­kat


SJP.pl


pianosylikat

od­mia­na pia­no­be­to­nu z do­dat­kiem wapna, naj­czę­ściej sto­so­wa­na jako ma­te­riał ter­mo­i­zo­la­cyj­ny w bu­dow­nict­wie; pia­no­si­li­kat


SJP.pl


pianoszkło

szkło o struk­tu­rze po­ro­wa­tej, sto­so­wa­ne jako izo­la­cja ciepl­na i aku­stycz­na; szkło pian­ko­we


SJP.pl


pianotwórczy

taki, który ułat­wia lub sta­bi­li­zu­je pie­nie­nie się cze­goś, wyt­wa­rza pianę (np. sub­stan­cja pia­not­wór­cza), przy­spie­sza dy­sper­sję gazów w cie­czach


SJP.pl


pianowo

Pia­no­wo (daw­niej Pi­ja­no­wo) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie ko­ściań­skim, w gmi­nie Ko­ścian.

Wikipedia


pianowość

→ pia­no­wy


SJP.pl

Patrz:

pianowy

pianowy

1. za­wie­ra­ją­cy pianę, wy­ko­rzy­stu­ją­cy pianę (np. ga­śni­ca pia­no­wa) lub w inny spo­sób zwią­za­ny z pianą albo czymś po­dob­nym do piany;
2. przy­miot­nik od: piano (spo­sób wy­ko­na­nia ut­wo­ru mu­zycz­ne­go lub frag­ment wy­ko­na­ny tym spo­so­bem)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy piany

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spieniacz mrz., pianka ż., piana ż.

 czas. pienić

Wiktionary


piar

[czy­taj: pi-AR] pu­blic re­la­tions, pijar;
1. za­cho­wa­nia, po­glą­dy sze­ro­kich krę­gów spo­łecz­nych wobec dzia­łal­no­ści danej or­ga­ni­za­cji, firmy itp.;
2. osoby, dzia­ła­nia itp., ma­ją­ce na celu wzbu­dze­nie wśród klien­tów, pra­cow­ni­ków za­in­te­re­so­wa­nia firmą


SJP.pl


piardnąć

rzad­ko, po­tocz­nie: wy­pu­ścić gazy tra­wien­ne; pierd­nąć, pru­knąć, pry­knąć, pu­ścić bąka


SJP.pl


piarg

ka­mie­ni­ste usy­pi­sko w żle­bie lub u pod­nó­ża stoku gór­skie­go, pow­sta­łe na sku­tek gro­ma­dze­nia się ma­te­ria­łów zwie­trze­li­no­wych, czę­sto ma­ją­ce po­stać stoż­ka; także żwir, głazy, ka­mie­nie two­rzą­ce usy­pi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geogr. osy­pi­sko skal­ne;

Wiktionary

Piarg – ro­dzaj ru­mo­wi­ska skal­ne­go. Jest to na­gro­ma­dze­nie ostro­kra­wę­dzi­stych okru­chów skal­nych, które od­pa­dły od stro­me­go zbo­cza gór­skie­go, głów­nie w wy­ni­ku pro­ce­sów wie­trze­nia fi­zycz­ne­go. Naj­czę­ściej piar­gi wy­stę­pu­ją u pod­nó­ża stoku, ale spo­ty­ka się je także w mniej stro­mych od­cin­kach żle­bów nawet w gór­nych czę­ściach ścia­ny.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. piarżysko n.

 przym. piargowy

Wiktionary


piargowy

przy­miot­nik od: piarg


SJP.pl


piarowiec

[czy­taj: pi-aro­wiec] czło­wiek zwią­za­ny z pu­blic re­la­tions, poś­red­ni­czą­cy w kon­tak­tach, np. po­li­ty­ka - media, po­dej­mu­ją­cy dzia­ła­nia ma­ją­ce na celu wpły­wa­nie na opi­nię od­bior­ców; PR-owiec


SJP.pl


piarowski

→ PR (pu­blic re­la­tions) [czy­taj: pi-arow­ski]; PR-owski, pia­ro­wy


SJP.pl


piarowy

→ PR (pu­blic re­la­tions) [czy­taj: pi-arowy]; PR-owski, pia­row­ski


SJP.pl


piarżysko

teren po­kry­ty piar­ga­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) geogr. ob­szar po­kry­ty piar­ga­mi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piarg mrz.

 przym. piargowy

Wiktionary


piarżyskowy

→ piar­ży­sko, np. prę­go­wiec piar­ży­sko­wy


SJP.pl


piarżysty

pełen piar­gów, za­sy­pa­ny piar­ga­mi


SJP.pl


piasa

[czy­taj: PJAsa] skrót od: Po­lish In­sti­tu­te of Arts and Scien­ces of Ame­ri­ca - Pol­ski In­sty­tut Nauk i Sztuk w Ame­ry­ce


SJP.pl

Piasa – le­gen­dar­ne stwo­rze­nie, przed­sta­wio­ne w ma­lo­wid­le na­skal­nym przez In­dian, na kli­fie przy brze­gach Mis­si­si­pi. Pier­wot­ne miej­sce ma­lun­ku le­ża­ło w hrab­stwie Jer­sey w sta­nie Il­li­no­is, nie­da­le­ko obec­ne­go Elsah.

Ory­gi­nal­ne ma­lo­wi­dło już nie ist­nie­je, jed­nak­że ba­zu­jąc na XIX-wiecz­nych ry­ci­nach i li­to­gra­fiach zre­kon­stru­o­wa­no je w Alton w sta­nie Il­li­no­is, na po­łud­nio­wy za­chód od pier­wot­ne­go po­ło­że­nia.

Wikipedia


piasawa

twar­de, ły­ko­wa­te włó­kno otrzy­my­wa­ne z po­chew li­ścio­wych (rza­dziej z sa­mych liści) wielu ga­tun­ków palm, uży­wa­ne do wy­ro­bu sznu­rów, mat, wy­ro­bów po­wroź­ni­czych szczo­tek, mio­teł, pędz­li itp.


SJP.pl


piasecki

przy­miot­nik od: Pia­ski


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Pia­ska­mi, do­ty­czą­cy Pia­sków

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Pia­sec­ki – pol­ski prze­my­sło­wiec, cu­kier­nik i dzia­łacz spo­łecz­ny
  • Adam Pia­sec­ki – pol­ski du­chow­ny bap­ty­stycz­ny i dzia­łacz eku­me­nicz­ny
  • Anna Pia­sec­ka – po­słan­ka na Sejm Usta­wo­daw­czy II Rze­czy­po­spo­li­tej, pe­da­gog i dzia­łacz­ka spo­łecz­no-oś­wia­to­wa i po­li­tycz­na
  • Bar­ba­ra Pia­sec­ka John­son – pol­sko-ame­ry­kań­ska fi­lan­trop, ko­ne­ser sztu­ki i ko­lek­cjo­ner
  • Bo­le­sław Pia­sec­ki – pol­ski po­li­tyk
  • Ce­za­ry Pia­sec­ki – pol­ski po­li­tyk i le­karz
  • Edyta Pia­sec­ka – pol­ska śpie­wacz­ka ope­ro­wa (dra­ma­tycz­ny so­pran ko­lo­ra­tu­ro­wy)
  • Eu­ge­niusz Pia­sec­ki – pol­ski le­karz, te­o­re­tyk wy­cho­wa­nia fi­zycz­ne­go
  • Fran­ci­szek Pia­sec­ki – pol­ski rzeź­biarz
  • Frank Pia­sec­ki – ame­ry­kań­ski kon­struk­tor lot­ni­czy
  • Ha­li­na Pia­sec­ka – pol­ska dzien­ni­kar­ka, uczest­nicz­ka pow­sta­nia war­szaw­skie­go
  • Hen­ryk Pia­sec­ki – funk­cjo­na­riusz apa­ra­tu bez­pie­czeń­stwa Pol­ski Lu­do­wej

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Piaski nmos.

Wiktionary


piaseczek

zdrob­nie­nie od: pia­sek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: pia­sek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piach mrz., piasek mrz., piaskarz mos., piaskowiec mzw./mrz.

 czas. piaskować

Wiktionary


piasecznianin

miesz­ka­niec Pia­secz­na


SJP.pl


piasecznianka

miesz­kan­ka Pia­secz­na


SJP.pl


piasecznica

1. urzą­dze­nie do sy­pa­nia pia­sku pod koła po­ja­zdu szy­no­we­go, ma­ją­ce na celu za­po­biec śliz­ga­niu się;
2. cho­ro­ba bak­te­ryj­na koni i wiel­błą­dów, rza­dziej bydła i świń; bo­trio­my­ko­za, bo­trio­ko­ko­za;
3. dawny zbior­ni­czek na pia­sek do za­sy­py­wa­nia świe­żo na­pi­sa­ne­go atra­men­tem tek­stu; pia­secz­nicz­ka;
4. pompa wodna lub po­wietrz­na do oczy­szcza­nia przed­mio­tów za po­mo­cą sil­ne­go stru­mie­nia pia­sku;
5. ga­tu­nek wie­lo­szcze­ta; pia­sków­ka, na­le­pian, pia­secz­nik, are­ni­ko­la


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) urzą­dze­nie do po­sy­py­wa­nia szyn pia­skiem

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pia­secz­ni­ca – rzeka, do­pływ Czar­nej, w do­rze­czu Pi­li­cy
  • Pia­secz­ni­ca – rzeka, do­pływ Omul­wi
  • Pia­secz­ni­ca – wznie­sie­nie na Rów­ni­nie Gry­fic­kiej, po­ło­żo­ne w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie gry­fic­kim, w gmi­nie Trze­bia­tów
  • pia­secz­ni­ca – urzą­dze­nie w po­ja­zdach szy­no­wych
  • Pia­secz­ni­ca – przy­sta­nek ko­le­jo­wy w Nowej Pia­secz­ni­cy, w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim
  • Pia­secz­na, Pia­secz­nia, Nowa Pia­secz­ni­ca

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. piaskarz mos.

Wiktionary


piaseczniczka

dawny zbior­ni­czek na pia­sek do za­sy­py­wa­nia świe­żo na­pi­sa­ne­go atra­men­tem tek­stu; pia­secz­ni­ca


SJP.pl


piasecznik

1. urzą­dze­nie wy­ko­rzy­sty­wa­ne w pa­pier­niach, oczy­szcza­ją­ce masę ce­lu­lo­zo­wą i wy­ro­by pa­pier­ni­cze z za­nie­czy­szczeń w po­sta­ci drob­nych okru­chów skal­nych;
2. ga­tu­nek wie­lo­szcze­ta; pia­sków­ka, pia­secz­ni­ca, na­le­pian, are­ni­ko­la


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pia­secz­nik – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. cho­szczeń­skim, w gmi­nie Choszcz­no
  • Pia­secz­nik – osada w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. gry­fiń­skim, w gmi­nie Ce­dy­nia
  • Pia­secz­nik Mały – je­zio­ro w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. gry­fiń­skim, w gmi­nie Stare Czar­no­wo
  • Pia­secz­nik Mały – je­zio­ro w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie Cho­szczeń­skim, w gmi­nie Choszcz­no
  • Pia­secz­nik Mały – je­zio­ro w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie draw­skim, w gmi­nie Cza­pli­nek
  • Pia­secz­nik Duży – je­zio­ro w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. gry­fiń­skim, w gmi­nie Stare Czar­no­wo
  • Pia­secz­nik Duży – je­zio­ro w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie Cho­szczeń­skim, w gmi­nie Choszcz­no
  • Pia­secz­nik Wiel­ki – je­zio­ro w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie draw­skim, w gmi­nie Cza­pli­nek
  • Pia­secz­nik Wiel­ki – je­zio­ro w woj. wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie czarn­kow­sko-trzcia­nec­kim, w gmi­nie Krzyż Wiel­ko­pol­ski
  • Pia­secz­nik – dawna gmina
  • pia­secz­nik (Are­ni­co­la ma­ri­na) – ga­tu­nek wie­lo­szcze­ta z ro­dzi­ny Are­ni­co­li­dae
  • pia­secz­nik – zegar pia­sko­wy

Wikipedia


piaseczno

1. mia­sto w Pol­sce;
2. wieś w Pol­sce (wo­je­wództ­wo lu­bel­skie);
3. wieś w Pol­sce (wo­je­wództ­wo po­mor­skie)


SJP.pl

Pia­secz­no – mia­sto w Pol­sce po­ło­żo­ne w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, sie­dzi­ba po­wia­tu pia­se­czyń­skie­go i gminy miej­sko-wiej­skiej Pia­secz­no, w są­siedzt­wie war­szaw­skiej dziel­ni­cy Ur­sy­nów, w od­le­gło­ści około 17 km na po­łud­nie od cen­trum War­sza­wy. Lo­ka­li­za­cja ta wpły­wa ko­rzyst­nie na szyb­ki roz­wój bu­dow­nict­wa, uru­cho­mie­nie sie­dzib wielu za­gra­nicz­nych przed­się­biorstw (w 2010 r.

Wikipedia


piaseczny

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Pia­secz­ny
    • An­drzej Pia­secz­ny (album)
  • Krzysz­tof Jerzy Pia­secz­ny
  • Ba­biec Pia­secz­ny
  • Osiek Pia­secz­ny
  • Pia­secz­na

Wikipedia


piaseczusets

żar­to­bli­wie: Pia­secz­no (mia­sto w Pol­sce)


SJP.pl


piaseczyński

przy­miot­nik od: Pia­secz­no


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Pia­secz­na, zwią­za­ny z Pia­secz­nem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Piaseczno n., piasecznianin m., piasecznianka ż.

Wiktionary


piasek

1. sza­ra­wo­żół­te zia­ren­ka skal­ne po­kry­wa­ją­ce plaże, pu­sty­nie, wydmy itp.
2. (zwy­kle w lm: pia­ski) teren, zie­mia pia­szczy­sta
3. miał­ka, sypka sub­stan­cja, przy­po­mi­na­ją­ca pia­sek wy­stę­pu­ją­cy w na­tu­rze; np.: pia­sek cu­kro­wy, pia­sek sta­lo­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) luźna skała osa­do­wa zło­żo­na z zia­ren i okru­chów skal­nych o roz­mia­rze od 0,0625 do 2 mm, głów­nie kwar­cu;

 (1.2) przen. teren po­kry­ty pia­skiem (1.1)

 (1.3) przen. sub­stan­cja po­dob­na do pia­sku (1.1)

Wiktionary

Pia­sek – luźna skała osa­do­wa zło­żo­na z niez­wią­za­nych spo­i­wem kla­stów (okru­chów) o śred­ni­cy od 0,05 lub 0,063 do 2 mm, w za­leż­no­ści od przy­ję­tej kla­sy­fi­ka­cji. Pia­sek mogą two­rzyć ziar­na mi­ne­ral­ne (naj­czę­ściej kwarc, rza­dziej ska­le­nie, miki, kal­cyt i inne), małe frag­men­ty skał lub mi­kro­ska­mie­nia­ło­ści. Gę­stość zia­ren pia­sku kwar­co­we­go wy­no­si około 2,62-2,65 g/cm³.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dzie­ci ba­wi­ły się w pia­sku.

 (1.2) Słabe gleby bie­li­co­we pow­sta­ją na pia­skach.

 (1.3) Jeśli masz pia­sek w ner­kach, to idź ko­niecz­nie do le­ka­rza.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲjasɛk, AS: pʹi ̯asek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piaskarka ż., piaskowiec m., piaskownica ż., piaskowanie n.

:: zdrobn. piaseczek m.

:: zgrub. piach m., piaszczysko n.

 przym. piaskowy, piaszczysty, piaskowcowy

 czas. piaskować

Wiktionary


piasina

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka w az­ja­tyc­kiej czę­ści Rosji, ucho­dzi do Morza Kar­skie­go;

Wiktionary

Pia­si­na (ros. "Пясина") – rzeka w Kraju Kras­no­jar­skim w Rosji. Jej dłu­gość wy­no­si 818 km, po­wierzch­nia zlew­ni 182 tys. km². Wy­pły­wa z je­zio­ra Pia­si­no. Ucho­dzi do Za­to­ki Pia­siń­skiej - czę­ści Morza Kar­skie­go.

Jest trze­cią naj­więk­szą rzeką w Kraju Kras­no­jar­skim (po Je­ni­se­ju i Cha­tan­dze) oraz 18. w Rosji.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. piasiński

Wiktionary


piasiński

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Pia­si­ną, do­ty­czą­cy Pia­si­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Piasina ż.

Wiktionary


piaskareczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: pia­skar­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piaskarka ż.

Wiktionary


piaskarka

sa­mo­chód cię­ża­ro­wy wy­po­sa­żo­ny w au­to­ma­tycz­ne urzą­dze­nie do roz­sy­py­wa­nia pia­sku na dro­gach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mot. sa­mo­chód tech­nicz­ny wy­po­sa­żo­ny w urzą­dze­nie do roz­sy­py­wa­nia pia­sku i soli na jezd­niach

 (1.2) żegl. barka słu­żą­ca do wy­do­by­wa­nia pia­sku z dna zbior­ni­ka wod­ne­go

 (1.3) techn. urzą­dze­nie do pia­sko­wa­nia

 (1.4) zool. zob. pia­skar­ka hisz­pań­ska.

 (1.5) zool. zob. pia­skar­ka al­gier­ska.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjaˈskarka, AS: pʹi ̯askarka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piasek m., piaskowiec m., piaskownica ż., piaskowanie n., wypiaskowanie n., piaskareczka ż., piaskarz m., piaskownia n.

 czas. piaskować ndk., wypiaskować dk.

 przym. piaskowy, piaskowcowy

Wiktionary


piaskarkosolarka

sa­mo­chód cię­ża­ro­wy wy­po­sa­żo­ny w au­to­ma­tycz­ne urzą­dze­nie do roz­sy­py­wa­nia pia­sku i soli na dro­gach; pia­sko­so­lar­ka


SJP.pl


piaskarnia

wy­o­dręb­nio­ny teren, w któ­rym wy­do­by­wa się, oczy­szcza, a cza­sa­mi także przet­wa­rza pia­sek; pia­skow­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­kryw­ko­wa ko­pal­nia pia­sku

Wiktionary


piaskarski

przy­sto­so­wa­ny do prac przy udzia­le pia­sku, przy­go­to­wa­ny do wy­do­by­wa­nia lub prze­rób­ki pia­sku (np. za­kład pia­skar­ski) lub w ja­ki­kol­wiek inny spo­sób zwią­za­ny z ek­splo­a­ta­cją pia­sku


SJP.pl


piaskarz

1. ro­bot­nik wy­do­by­wa­ją­cy pia­sek z dna rzeki
2. ro­bot­nik za­trud­nio­ny w zbior­ni­ku i na mo­ście pia­sko­wym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ro­bot­nik za­trud­nio­ny przy wy­do­by­wa­niu pia­sku

 (1.2) ro­bot­nik za­trud­nio­ny przy pia­sko­wa­niu, oczy­szcza­niu przed­mio­tów pia­skiem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piasek m., piach m., piaseczek m., piaskarka ż., piaskownica ż., piaskówka ż., piaszczystość ż., piaskowanie n., wypiaskowanie n., zapiaszczanie n., zapiaszczenie n., piaskowiec m., piaskarstwo n., piasecznica ż., piasecznik m.

 czas. piaskować ndk., wypiaskować dk., zapiaszczać ndk., zapiaszczyć dk.

 przym. piaskowy, piaskarski, piaszczysty, piaskowcowy

Wiktionary


piaski

1. sza­ra­wo­żół­te zia­ren­ka skal­ne po­kry­wa­ją­ce plaże, pu­sty­nie, wydmy itp.
2. (zwy­kle w lm: pia­ski) teren, zie­mia pia­szczy­sta
3. miał­ka, sypka sub­stan­cja, przy­po­mi­na­ją­ca pia­sek wy­stę­pu­ją­cy w na­tu­rze; np.: pia­sek cu­kro­wy, pia­sek sta­lo­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) zie­mie pia­szczy­ste, zaz­wy­czaj roz­le­głe

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) plu­ral|pia­sek.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pia­ski – mia­sto w po­wie­cie świd­nic­kim
  • Pia­ski – część mia­sta Ba­ra­nów San­do­mier­ski
  • Pia­ski – część mia­sta Bia­ły­stok
  • Pia­ski – część mia­sta Bił­go­raj
  • Pia­ski – część mia­sta Brod­ni­ca
  • Pia­ski – część mia­sta Bu­kow­no
  • Pia­ski – część mia­sta Czchów
  • Pia­ski – część mia­sta Cze­ladź
  • Pia­ski – część mia­sta Dę­bi­ca
  • Pia­ski – część mia­sta Gniez­no
  • Pia­ski – część mia­sta Ja­no­wiec Wiel­ko­pol­ski
  • Pia­ski – część mia­sta Kiel­ce

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Potem za­czę­ły się zaz­na­czać smu­kłe pnie i roz­cią­gnię­te pod niemi pia­ski pła­sko­ci.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piasek mrz.

 przym. piaszczysty

Wiktionary


piaskobeton

beton z do­dat­kiem pia­sku za­miast kru­szy­wa


SJP.pl


piaskogrzeb

pia­sko­grzeb przy­ląd­ko­wy - ga­tu­nek afry­kań­skie­go gry­zo­nia


SJP.pl

Pia­sko­grzeb ("Ge­o­ry­chus") – ro­dzaj ssaka z ro­dzi­ny kre­to­szczu­ro­wa­tych (Bat­hy­er­gi­dae).

Wikipedia


piaskolubny

1. ga­tu­nek pia­sko­lub­ny - ga­tu­nek przy­sto­so­wa­ny do życia w śro­do­wi­sku pia­szczy­stym;
2. tu­ko­tu­ko pia­sko­lub­ny - ga­tu­nek gry­zo­nia


SJP.pl


piaskosolarka

sa­mo­chód cię­ża­ro­wy wy­po­sa­żo­ny w au­to­ma­tycz­ne urzą­dze­nie do roz­sy­py­wa­nia pia­sku i soli na dro­gach; pia­skar­ko­so­lar­ka


SJP.pl


piaskowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pia­sko­wać.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pia­sko­wa­nie traw­ni­ka – za­bieg pie­lę­gna­cyj­ny po­wierzch­ni tra­wia­stej
  • pia­sko­wa­nie (sto­ma­to­lo­gia) – czy­szcze­nie po­wierzch­ni zębów
  • pia­sko­wa­nie (tech­no­lo­gia) – czy­szcze­nie po­wierzch­ni ma­te­ria­łów

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. piasek m., piaskarka ż., piach mrz., piaskowiec mzw./mrz.

 czas. piaskować ndk.

 przym. piaskowy, piaszczysty

Wiktionary


piaskowaty

1. przy­po­mi­na­ją­cy barwą lub bu­do­wą pia­sek;
2. za­wie­ra­ją­cy pewną ilość pia­sku


SJP.pl


piaskować

1. oczy­szczać po­wierzch­nię przed­mio­tów lub na­da­wać im chro­po­wa­tość po­przez ście­ra­nie stru­mie­niem pia­sku wy­rzu­ca­ne­go pod dużym ci­śnie­niem;
2. po­kry­wać coś war­stwą pia­sku


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) techn. oczy­szczać po­wierzch­nię cze­goś stru­mie­niem drob­ne­go pia­sku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cały dzień pia­sko­wa­łem sta­lo­wą kon­struk­cję przed ma­lo­wa­niem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjaˈskɔvat͡ɕ, AS: pʹi ̯askovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piaskarz mos., piasek m., piaskarka ż., piaskowanie n., piaskowiec m., piaskownica ż.; zdrobn. piaseczek m.; zgrub. piach m.

 przym. piaskowy, piaszczysty, piaskowcowy

Wiktionary


piaskowcowy

za­wie­ra­ją­cy pia­sko­wiec (po­spo­li­tą w przy­ro­dzie skałę osa­do­wą), wy­ko­na­ny z pia­skow­ca (np. płyta pia­skow­co­wa) lub w jakiś inny spo­sób zwią­za­ny z pia­skow­cem


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zbu­do­wa­ny z pia­skow­ca, za­wie­ra­ją­cy pia­sko­wiec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piaskarz mos., piaskowiec mrz., piasek m., piaskownica ż., piaskarka ż., piaskowanie n.

 czas. piaskować

 przym. piaskowy

Wiktionary


piaskowianin

miesz­ka­niec Pia­sków (mia­sta w Pol­sce); Pia­szcza­nin


SJP.pl


piaskowianka

miesz­kan­ka Pia­sków (mia­sta w Pol­sce); Pia­szczan­ka


SJP.pl


piaskowice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pia­sko­wi­ce – dawna wieś, obec­nie w gra­ni­cach Zgie­rza
  • Pia­sko­wi­ce – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. kłodz­kim, w gmi­nie By­strzy­ca Kłodz­ka
  • Pia­sko­wi­ce – wieś w woj. łódz­kim, w pow. zgier­skim, w gmi­nie Pa­rzę­czew
  • Pia­sko­wi­ce – dawna gmina wiej­ska ist­nie­ją­ca w la­tach 1868-1953

Wikipedia


piaskowiec

1. po­spo­li­ta w przy­ro­dzie skała osa­do­wa zło­żo­na z zia­ren kwar­cu, ska­le­ni, cza­sa­mi także in­nych mi­ne­ra­łów po­łą­czo­nych ze sobą spo­i­wem, naj­czę­ściej krze­mion­ko­wym;
2. ja­dal­ny grzyb z ro­dzi­ny bo­ro­wi­ko­wa­tych;
3. ro­śli­na z ro­dzi­ny goź­dzi­ko­wa­tych o nie­wiel­kich bia­łych kwia­tach;
4. ptak z rzędu mewek sie­wek, za­sied­la­ją­cy az­ja­tyc­kie i pół­noc­no­a­me­ry­kań­skie tun­dry


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geol. zwię­zła skała osa­do­wa pow­sta­ła przez sce­men­to­wa­nie zia­ren pia­sku spo­i­wem;

 (1.2) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Are­na­ria|ref=tak., ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny goź­dzi­ko­wa­tych;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ca­li­dris alba|ref=tak., ptak wę­drow­ny;

 (2.2) mykol. ro­dzaj grzy­bów z ro­dzi­ny nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Gy­ro­po­ra­ce­ae|ref=tak.;

Wiktionary

Pia­sko­wiec – drob­no­ziar­ni­sta skała osa­do­wa. Wy­stę­pu­je jako jedna z naj­częst­szych skał tego typu. Two­rzy zwy­kle war­stwy wo­do­no­śne. W war­stwach pia­skow­ców wy­stę­pu­ją złoża ropy oraz gazu ziem­ne­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pia­skow­ce czę­sto wy­ko­rzy­sty­wa­ne są w bu­dow­nict­wie jako ma­te­riał zdob­ni­czy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjaˈskɔvʲjɛt͡s, AS: pʹi ̯askovʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piaskarz mos., piasek mrz., piaskownica ż., piaskarka ż., piaskowanie n., wypiaskowanie n., piaseczek m.

 czas. piaskować ndk., wypiaskować dk.

 przym. piaskowcowy, piaskowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk zandol

Wiktionary


piaskownia

wy­o­dręb­nio­ny teren, w któ­rym wy­do­by­wa się, oczy­szcza, a cza­sa­mi także przet­wa­rza pia­sek; pia­skar­nia


SJP.pl

Pia­skow­nia, pia­skar­nia, ko­pal­nia pia­sku – miej­sce od­kryw­ko­we­go wy­do­by­cia i przet­wór­stwa pia­sku lub po­spół­ki.

Po za­koń­cze­niu ek­splo­a­ta­cji wy­ro­bi­ska pia­skow­ni mogą zo­stać za­la­ne wodą, pow­sta­ją wtedy sztucz­ne ak­we­ny, zwane na Ślą­sku i w Ma­ło­pol­sce ba­gra­mi.

Wikipedia


piaskownica

1. nie­wiel­ki teren po­kry­ty pia­skiem, przez­na­czo­ny do zabaw dla dzie­ci;
2. by­li­na z ro­dzi­ny traw, o zie­lon­ka­wych li­ściach po­kry­tych mesz­kiem, naj­czę­ściej spo­ty­ka­na na wyd­mach;
3. ro­dzaj pompy wy­ko­rzy­stu­ją­cej po­wie­trze lub wodę do pom­po­wa­nia nie­wiel­kich okru­chów skal­nych i wy­rzu­ca­nia ich na zew­nątrz pod dużym ci­śnie­niem; pia­secz­ni­ca, pia­szczar­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wy­dzie­lo­ne miej­sce po­kry­te lub wy­peł­nio­ne pia­skiem, przez­na­czo­ne do zabaw dla dzie­ci;

 (1.2) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Am­mop­hi­la|Host|ref=Am­mop­hi­la (Po­a­ce­ae)., ro­śli­na z ro­dzi­ny wiech­li­no­wa­tych;

 (1.3) in­form. śro­do­wi­sko te­sto­we w pro­gra­mo­wa­niu kom­pu­te­ro­wym;

Wiktionary

Pia­skow­ni­ca – miej­sce zabaw dzie­ci. Zaz­wy­czaj jest to pro­sto­kąt­na rama wy­ko­na­na z pla­sti­ku, me­ta­lu lub drew­na wy­peł­nio­na pia­skiem. Ścia­ny tej ramy mogą być czę­ścio­wo wko­pa­ne w zie­mię, na­to­miast wy­sta­ją­ca ich ponad zie­mię część, wy­so­ko­ści kil­ku­na­stu cen­ty­me­trów, sta­no­wi ogro­dze­nie pia­skow­ni­cy i za­po­bie­ga roz­sy­py­wa­niu się pia­sku poza nią.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W pia­skow­ni­cy ba­wi­ło się pię­cio­ro dzie­ci, bu­du­jąc wspól­nie zamek z pia­sku.

 (1.2) Pia­skow­ni­ca jest ro­śli­ną o dłu­gich, wą­skich i ostrych li­ściach, ros­ną­cą w kę­pach na nad­mor­skich wyd­mach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjaskɔvʲˈɲit͡sa, AS: pʹi ̯askovʹńica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piaskarz mos., piasek mrz., piaskarka ż., piaskowiec mrz./mzw.

 przym. piaskowy, piaskowcowy

 czas. piaskować

Wiktionary


piaskownicowy

→ pia­skow­ni­ca


SJP.pl

Patrz:

piaskownica

piaskownik

1. po­sze­rze­nie ka­na­łu ście­ko­we­go, za­trzy­mu­ją­ce prze­pływ róż­ne­go ro­dza­ju za­wie­sin, ta­kich jak pia­sek czy po­piół;
2. gór­ni­czy wagon tran­spor­tu­ją­cy pia­sek


SJP.pl

Pia­skow­nik – urzą­dze­nie słu­żą­ce do od­dzie­la­nia żwiru, ka­my­ków i pia­sku ze ście­ków. Naj­czę­ściej sto­so­wa­ne jest w pier­wszej fazie oczy­szcza­nia ście­ków (oczy­szcza­nie me­cha­nicz­ne), zaz­wy­czaj po sy­ste­mie krat. Pod­sta­wo­wy­mi ty­pa­mi są:

Wikipedia


piaskowoszary

po­kry­ty ko­lo­rem pia­sku o sza­rym za­bar­wie­niu, w sza­rym ko­lo­rze ze zna­mio­na­mi żół­cie­ni


SJP.pl


piaskowożółty

po­kry­ty żół­cie­nią o od­cie­niu cha­rak­te­ry­stycz­nym dla pia­sku, przy­po­mi­na­ją­cy ko­lo­rem pia­sek


SJP.pl


piaskowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ję­drzej Pia­skow­ski (ur. 1988), pol­ski re­ży­ser te­a­tral­ny
  • Cze­sław Pia­skow­ski (1903–1994), pol­ski sce­no­graf, de­ko­ra­tor i aktor
  • Mi­ko­łaj Pia­skow­ski (1726–1803), pod­ko­mo­rzy krze­mie­niec­ki, poseł, tar­go­wi­cza­nin, wła­ści­ciel zamku w Ja­now­cu nad Wisłą
  • Sta­ni­sław Pia­skow­ski (1901–1963), pol­ski dzia­łacz pań­stwo­wy
  • Sta­ni­sław Ma­riusz Pia­skow­ski (1909–2003), pol­ski in­ży­nier, gra­fik i wy­daw­ca
  • Sta­ni­sła­wa Orze­chow­ska-Pia­skow­ska (zm. 2003)
  • Wac­ław Pia­skow­ski (1903–1982), pol­ski lek­ko­at­le­ta cho­dziarz
  • Pierz­cha­ła (herb szla­chec­ki) (Pa­skow­ski, Piesz­kie­wicz)
  • Ab­dank (herb szla­chec­ki)
  • Pia­sków­ka

Wikipedia


piaskowy

1. sza­ro­be­żo­wy, w ko­lo­rze pia­sku;
2. za­wie­ra­ją­cy pia­sek (np. gleba pia­sko­wa, zegar pia­sko­wy), zro­bio­ny, wy­ko­na­ny z pia­sku (np. babka pia­sko­wa) lub w ja­ki­kol­wiek inny spo­sób zwią­za­ny z pia­skiem


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zbu­do­wa­ny, stwo­rzo­ny z pia­sku

 (1.2) zwią­za­ny z pia­skiem, do­ty­czą­cy pia­sku

 (1.3) ma­ją­cy kolor pia­sku

Wiktionary

Pia­sko­wy – część wsi Chmie­lów w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie ostro­wiec­kim, w gmi­nie Bo­dze­chów.

W la­tach 1975–1998 Pia­sko­wy ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ło do wo­je­wództ­wa kie­lec­kie­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Go­łą­bek wy­miot­ny wy­stę­pu­je w dwóch zu­peł­nie róż­nych bio­to­pach, czę­ścio­wo na su­chym pia­sko­wym po­dło­żu w la­sach sos­no­wych, a czę­ścio­wo na wil­got­nym po­dło­żu pod świer­ka­mi.

 (1.2) Nie­wie­le jest istot, które tak da­le­ce umy­ka­ją poz­na­niu przy­rod­ni­ków, jak pu­styn­ny pia­sko­wy śli­mak.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjaˈskɔvɨ, AS: pʹi ̯askovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piaskarz mos., piasek m., piaseczek m., piach m., piaszczysko n., piaskarka ż., piaskowiec m., piaskownica ż., piaskowanie n.

 czas. piaskować ndk.

 przym. piaszczysty, piaskowcowy

Wiktionary


piaskołaz

ja­dal­ny małż mor­ski; mał­giew


SJP.pl


piaskówka

1. ga­tu­nek wie­lo­szcze­ta; na­le­pian, pia­secz­ni­ca, pia­secz­nik, are­ni­ko­la;
2. ga­tu­nek gry­zo­nia z ro­dzi­ny cho­mi­ko­wa­tych


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pia­sków­ka (gry­zoń) – ro­dzaj ssa­ków z ro­dzi­ny my­szo­wa­tych,
  • pia­sków­ka (pier­ście­ni­ce) – wie­lo­szczet z ro­dzi­ny Are­ni­co­li­dae,
  • Pia­sków­ka – dziel­ni­ca i osied­le Tar­no­wa,
  • Pia­sków­ka – stru­mień na te­re­nie Wroc­ła­wia.

Wikipedia


piast

kan­dy­dat do tronu pol­skie­go albo król pol­ski z po­cho­dze­nia Polak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) hist. imię le­gen­dar­ne­go za­ło­ży­cie­la dy­na­stii pia­stow­skiej

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) hist. mo­nar­cha wy­wo­dzą­cy się z dy­na­stii pia­stow­skiej

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (3.1) polit. hist. pol­skie ugru­po­wa­nie po­li­tycz­ne o cha­rak­te­rze lu­do­wym dzia­ła­ją­ce w la­tach 1914–1931;

 (3.2) polit. współ­czes­ne pol­skie ugru­po­wa­nie po­li­tycz­ne o cha­rak­te­rze cha­dec­kim i lu­do­wym za­ło­żo­ne w roku 2006;

Wiktionary

Piast Cho­ści­sko­wic ( Past Cko­si­sco­nis, "Pazt fi­lius Cho­si­sco­ni­su"), także Piast Ko­ło­dziej, Piast Oracz – le­gen­dar­ny pro­to­pla­sta dy­na­stii Pia­stów; oj­ciec Sie­mo­wi­ta, mąż Rze­pi­chy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Niez­na­jo­mi po­strzy­gli syna Pia­sta i na­da­li mu imię Sie­mo­wit.

 (1.1) Ja je­stem Dawid, jam jest pa­sterz – / Bła­gal­ną wiodę pieśń, / byś się zmi­ło­wać chciał nad Pia­stem, / byś żniwo zwo­lił zwieść.

 (2.1) Na ślą­skim stol­cu za­siadł ko­lej­ny Piast.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pjast

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piast mos., piastowiec mos.

 przym. piastowski, Piastowy, piastowy

Wiktionary


piasta

część koła lub tar­czy (np. sprzę­gła) sty­ka­ją­ca się z wałem lub osią


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. część koła, w którą mo­cu­je się oś;

Wiktionary

Pia­sta – część koła na­pę­do­we­go, prze­kład­nio­we­go lub in­ne­go ele­men­tu mon­to­wa­ne­go na wale lub osi i bez­poś­red­nio go lub ją obej­mu­ją­ca. W pia­ście in­sta­lu­je się ło­ży­ska (kul­ko­we lub ma­szy­no­we), jeśli po­łą­cze­nie jest ru­cho­we, lub staje się ona czę­ścią po­łą­cze­nia (wpu­sto­we­go, wie­lo­wy­pu­sto­we­go, kli­no­we­go, wci­sko­we­go).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpʲjasta, AS: pʹi ̯asta

Wiktionary

Powiązane:

 przym. piastowy

Wiktionary


piastoszyn

Pia­sto­szyn (niem. "Petz­tin") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie tu­chol­skim, w gmi­nie Kę­so­wo, przy tra­sie ko­le­jo­wej Tu­cho­la – Choj­ni­ce (Linia ko­le­jo­wa nr 208).

We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go (III 2011 r.) li­czy­ła 546 miesz­kań­ców. Jest trze­cią co do wiel­ko­ści miej­sco­wo­ścią gminy Kę­so­wo.

Wikipedia


piastowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pia­sto­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjastɔˈvãɲɛ, AS: pʹi ̯astovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piastun m., piastunka ż., piestunka ż.

 czas. piastować

Wiktionary


piastować

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni

 (1.1) podn. opie­ko­wać się dziec­kiem, tro­szczyć się o nie

 (1.2) podn. chro­nić, dbać o coś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) I po co to kwie­cie ro­śnie, i dla kogo - / Żeby je wróg dep­tał swą prze­klę­tą nogą? / I po co ta Wisła srebr­ne toczy fale - / Żeby w niej swe konie pła­wi­li Mo­ska­le! / Na co się te nasze dziew­ki wy­cho­wa­ły - / Żeby dziś mo­skiew­skie dzie­ci pia­sto­wa­ły! / Oj, bra­cia Ma­zu­ry! Krzyw­da nam się dzie­je, / Oj­cow­ską chu­do­bę roz­krad­li zło­dzie­je.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjaˈstɔvat͡ɕ, AS: pʹi ̯astovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piastun m., piastunka ż., piestunka ż., piastowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) troszczyć się, dbać, opiekować się

Wiktionary


piastowianin

miesz­ka­niec Pia­sto­wa


SJP.pl


piastowianka

miesz­kan­ka Pia­sto­wa


SJP.pl


piastowice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pia­sto­wi­ce – wieś w woj. opol­skim, w pow. brze­skim, w gmi­nie Lub­sza
  • Pia­sto­wi­ce – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. wą­gro­wiec­kim, w gmi­nie Mie­ści­sko

Wikipedia


piastowiec

czło­nek Pol­skie­go Stron­nict­wa Lu­do­we­go "Piast"


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) polit. hist. czło­nek lub sym­pa­tyk Pol­skie­go Stron­nict­wa Lu­do­we­go „Piast”

 (1.2) po­to­mek Pia­sta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Piast m.

 przym. piastowski, Piastowy, piastowy

Wiktionary


piastowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pia­sto­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. żniń­skim, w gmi­nie Gą­sa­wa
  • Pia­sto­wo – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. strze­lec­ko-dre­zde­nec­kim, w gmi­nie Strzel­ce Kra­jeń­skie
  • Pia­sto­wo – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. przas­ny­skim, w gmi­nie Krzy­no­wło­ga Mała
  • Pia­sto­wo – wieś w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. lu­ba­czow­skim, w gmi­nie Lu­ba­czów
  • Pia­sto­wo – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. el­blą­skim, w gmi­nie Mi­le­je­wo
  • Pia­sto­wo – osada w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. olec­kim, w gmi­nie Ko­wa­le Olec­kie
  • Pia­sto­wo – część wsi Zyg­mun­to­wo w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ko­niń­skim, w gmi­nie Skulsk
  • Pia­sto­wo – dawna gro­ma­da
  • Nowe Pia­sto­wo, Pia­stów, Stare Pia­sto­wo

Wikipedia


piastowski

1. przy­miot­nik od: Piast (za­ło­ży­ciel lub czło­nek dy­na­stii pol­skiej); pia­sto­wy (książ­ko­wo)
2. przy­miot­nik od: Pia­stów (mia­sto w Pol­sce)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Pia­stem lub dy­na­stią Pia­stów, do­ty­czą­cy Pia­sta lub dy­na­stii Pia­stów

 (1.2) zwią­za­ny z Pia­sto­wem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jego oka­za­ły sar­ko­fag znaj­du­je się w ka­pli­cy pia­stow­skiej.

 (1.1) Orzeł wy­stę­po­wał na mo­ne­tach i pie­czę­ciach ksią­żąt pia­stow­skich.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piastowiec mos., Piast m., piasta ż.

 przym. Piastowy, piastowy, wczesnopiastowski

Wiktionary


piastowy

1. (książ­ko­wo) przy­miot­nik od: Piast (za­ło­ży­ciel lub czło­nek dy­na­stii pol­skiej); pia­stow­ski
2. przy­miot­nik od: pia­sta


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który na­le­ży do Pia­sta

 (1.2) do­ty­czą­cy pia­sty, zwią­za­ny z pia­stą

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjaˈstɔvɨ, AS: pʹi ̯astovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piastowiec mos., Piast m., piasta ż.

 przym. piastowski

Wiktionary


piastr

drob­na mo­ne­ta bę­dą­ca w obie­gu w Egip­cie, Li­ba­nie, Su­da­nie i Syrii


SJP.pl

Piastr, pia­ster, pia­stra ( pia­stra „cien­ka me­ta­lo­wa blasz­ka” od gr. émplastron „tynk”) – mo­ne­ta uży­wa­na w kilku kra­jach Bli­skie­go Wscho­du, współ­cze­śnie tam­tej­sza jed­nost­ka mo­ne­tar­na, spo­ty­ka­na tam także pod naz­wa­mi "gu­rusz, ku­rusz, kirsz". Pia­stra­mi na­zy­wa­no też hisz­pań­skie do­la­ry. Była to także nazwa wa­lu­ty In­do­chin Fran­cu­skich i gru­bych monet bi­tych na Da­le­kim Wscho­dzie.

Wikipedia


piastun

1. daw­niej: męż­czyz­na opie­ku­ją­cy się dzieć­mi
2. urzęd­nik dwor­ski wy­cho­wu­ją­cy synów kró­lew­skich


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. książk. opie­kun

 (1.2) hist. wczes­no­pia­stow­ski wy­so­ki urzęd­nik dwor­ski wy­cho­wu­ją­cy synów kró­lew­skich lub ksią­żę­cych

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) łow. niedź­wia­dek bę­dą­cy pod opie­ką matki

 (2.2) łow. wilk sa­miec opie­ku­ją­cy się szcze­nię­ta­mi w cza­sie, gdy ro­dzi­ce idą na żer

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piastowanie n.

:: fż. piastunka ż.

 czas. piastować ndk.

Wiktionary


piastunka

daw­niej: ko­bie­ta opie­ku­ją­ca się dzieć­mi; niań­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. ko­bie­ta opie­ku­ją­ca się dzieć­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pod czuj­nym okiem pia­stun­ki malcy ba­wi­li się bez­piecz­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjaˈstũnka, AS: pʹi ̯astũnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piestunka ż., piastowanie n.

:: fm. piastun m.

 czas. piastować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niańka, niania; daw. piestunka

Wiktionary


piastów

kan­dy­dat do tronu pol­skie­go albo król pol­ski z po­cho­dze­nia Polak


SJP.pl

Pia­stów – mia­sto w Pol­sce po­ło­żo­ne w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie prusz­kow­skim. Mia­sto na­le­ży do aglo­me­ra­cji war­szaw­skiej.

W la­tach 1975–1998 mia­sto ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ło do wo­je­wództ­wa war­szaw­skie­go.

We­dług da­nych GUS z 1 stycz­nia 2024 r. mia­sto li­czy­ło 22 932 miesz­kań­ców, będąc 22. naj­lud­niej­szym mia­stem w wo­je­wództ­wie.

Wikipedia


piasutno

Pia­sut­no (daw­niej "Pias­sut­ten", w la­tach 1938–1945 "Se­en­wal­de") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie szczy­cień­skim, w gmi­nie Świę­taj­no. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa olsz­tyń­skie­go.

Wikipedia


piaszczak

no­wot­wór ła­god­ny (ro­dzaj opo­nia­ka) roz­wi­ja­ją­cy się w opo­nach móz­go­wych


SJP.pl


piaszczanin

miesz­ka­niec Pia­sków (mia­sta w Pol­sce); Pia­sko­wia­nin


SJP.pl


piaszczanka

miesz­kan­ka Pia­sków (mia­sta w Pol­sce); Pia­sko­wian­ka


SJP.pl

Pia­szczan­ka ( Пясчанка; Песчанка) – wieś na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie wi­teb­skim, w re­jo­nie bra­sław­skim, w siel­so­wie­cie Druja.

Wikipedia


piaszczarka

ro­dzaj pompy wy­ko­rzy­stu­ją­cej po­wie­trze lub wodę do pom­po­wa­nia nie­wiel­kich okru­chów skal­nych i wy­rzu­ca­nia ich na zew­nątrz pod dużym ci­śnie­niem; pia­secz­ni­ca, pia­skow­ni­ca


SJP.pl

Pia­szczar­ka – urzą­dze­nie słu­żą­ce do oczy­szcza­nia przed­mio­tów stru­mie­niem pia­sku.

Wy­ko­rzy­sty­wa­na przy od­na­wia­niu ele­wa­cji, czy­szcze­niu belek, ma­to­wie­niu szkła, gra­we­ro­wa­niu mar­mu­ru i ele­men­tów de­ko­ra­cyj­nych w be­to­nie lub drew­nie. Efekt pia­sko­wa­nia jest po­dob­ny do szli­fo­wa­nia, jed­nak czy­szczo­na po­wierzch­nia jest zaz­wy­czaj o wiele gład­sza i nie ma pro­ble­mów z czy­szcze­niem trud­no do­stęp­nych rogów lub za­krzy­wień.

Wikipedia


piaszczyce

Pia­szczy­ce – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie ra­dom­szczań­skim, w gmi­nie Go­mu­ni­ce.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa piotr­kow­skie­go.

Wikipedia


piaszczyk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. ga­tu­nek gry­zo­nia z ro­dzi­ny wie­wiór­ko­wa­tych, wy­stę­pu­ją­cy w Ame­ry­ce Pół­noc­nej

Wiktionary

Pia­szczyk ("Am­mo­sper­mop­hi­lus") – ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny afro­wió­rek (Xe­ri­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny wie­wiór­ko­wa­tych (Sciu­ri­dae).

Wikipedia


piaszczysko

bar­dzo pła­ski, roz­le­gły sto­żek na­pły­wo­wy pow­sta­ły w wy­ni­ku dzia­łal­no­ści wód po­lo­dow­co­wych, zbu­do­wa­ny ze żwi­rów i pia­sków; zandr; sandr


SJP.pl


piaszczysty

stwo­rzo­ny z pia­sku, za­wie­ra­ją­cy pia­sek, po­kry­ty pia­skiem


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) usy­pa­ny z pia­sku, pełen pia­sku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mi­ja­li drew­nia­ne domy z ogrom­ny­mi we­ran­da­mi (słu­żą­ce przed wojną jako pod­war­szaw­skie let­ni­ska), pia­szczy­ste pa­gór­ki, po­kry­te po­krzy­wio­ny­mi sos­na­mi, ścież­ki wy­dep­ta­ne w naj­róż­niej­szych kie­run­kach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjaʃˈt͡ʃɨstɨ, AS: pʹi ̯aščysty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piasek m., piaskowanie n., piaski mos., piaskarz mos.

 przysł. piaszczyście

 czas. piaskować ndk.

 przym. piaskowy

Wiktionary


piaszczyński

naz­wi­sko


SJP.pl


piaszno

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Piasz­no – wieś w woj. po­mor­skim, w po­wie­cie by­tow­skim, w gmi­nie Tu­cho­mie
  • Piasz­no – ga­jów­ka w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie gry­fiń­skim, w gmi­nie Banie
  • Piasz­no – je­zio­ro na Po­je­zie­rzu By­tow­skim, po­ło­żo­ne w woj. po­mor­skim, w po­wie­cie by­tow­skim, w gmi­nie Tu­cho­mie
  • Piasz­no – je­zio­ro na Rów­ni­nie Cha­rzy­kow­skiej, po­ło­żo­ne w woj. po­mor­skim, w po­wie­cie by­tow­skim, w gmi­nie Lip­ni­ca
  • Piasz­no – je­zio­ro na Rów­ni­nie No­wo­gardz­kiej, po­ło­żo­ne w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie star­gardz­kim, w gmi­nie Stara Dą­bro­wa
  • Piasz­no – je­zio­ro na Wznie­sie­niach Gu­biń­skich, po­ło­żo­ne w woj. lu­bu­skim, w po­wie­cie kro­śnień­skim, w gmi­nie Bo­bro­wi­ce

Wikipedia


piat

marka bry­tyj­skie­go gra­nat­ni­ka, który w la­tach 1943-1945 sta­no­wił pod­sta­wo­we uz­bro­je­nie prze­ciw­pan­cer­ne alianc­kich od­dzia­łów pie­cho­ty


SJP.pl


piatigorsk

mia­sto w Rosji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w po­łud­nio­wej Rosji, w Kraju Sta­wro­pol­skim, na Przed­ka­u­ka­ziu;

Wiktionary

Pia­ti­gorsk (ros. Пятигорск) – mia­sto w po­łud­nio­wej Rosji, w Kraju Sta­wro­pol­skim, na Ka­u­ka­zie Pół­noc­nym. Sto­li­ca Pół­noc­no­ka­u­ka­skie­go Okrę­gu Fe­de­ral­ne­go. Po­ło­żo­ne na zbo­czu góry Ma­szuk, nad rzeką Pod­ku­mok (do­pływ Kumy), na wy­so­ko­ści ok. 600 me­trów nad po­zio­mem morza.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. piatigorski

Wiktionary


piatigorski

przy­miot­nik od: Pia­ti­gorsk (mia­sto w Rosji)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Pia­ti­gor­skiem, do­ty­czą­cy Pia­ti­gor­ska

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Piatigorsk mrz.

Wiktionary


piawa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka w pół­noc­no-wschod­nich Wło­szech;

Wiktionary

Piawa (wł. "Piave", łac. "Pla­vis") – rzeka w pół­noc­no-wschod­nich Wło­szech. Jej dłu­gość to 220 km.

Źró­dło w Al­pach przy gra­ni­cy z Au­strią, pły­nie w kie­run­ku po­łud­nio­wo-wschod­nim i koń­czy swój bieg w Za­to­ce We­nec­kiej Morza Adria­tyc­kie­go.

Głów­na linia oporu wło­skie­go pod­czas I wojny świa­to­wej po nie­przy­no­szą­cych roz­strzy­gnię­cia dwu­na­stu bit­wach nad Ison­zo.

Wikipedia


piazza

[czy­taj: piac­ca] plac, rynek, targ


SJP.pl

Wil­son da Silva Piaz­za (ur. 25 lu­te­go 1943 w Ribeirão das Neves), bra­zy­lij­ski pił­karz, obroń­ca, po­moc­nik. Mistrz świa­ta z roku 1970.

W re­pre­zen­ta­cji Bra­zy­lii w la­tach 1967–1975 ro­ze­grał 52 ofi­cjal­ne spot­ka­nia. Pod­czas MŚ 70 za­grał we wszyst­kich me­czach mi­strzów świa­ta.

Wikipedia


piać

1. wy­da­wać dźwię­ki cha­rak­te­ry­stycz­ne dla ko­gu­ta;
2. żar­to­bli­wie: gło­sić po­chwa­ły; chwa­lić, sła­wić, opie­wać;
3. po­tocz­nie:
a) za­chwy­cać się czymś, bar­dzo się cie­szyć;
b) mówić cien­kim, ostrym gło­sem


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­piać)

 (1.1) ornit. o ko­gu­cie wy­da­wać cha­rak­te­ry­stycz­ny ko­gu­ci głos

 (1.2) przen. mówić cien­kim, ostrym gło­sem

 (1.3) przen. żart. bar­dzo się cie­szyć, za­chwy­cać się czymś

 (1.4) daw. (obec­nie żart. także. iron.) o lu­dziach i do­wol­nych pta­kach: śpie­wać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Od rana sły­chać było, jak ko­gu­ty pieją w kur­ni­ku.

 (1.3) Na widok panny mło­dej druh­ny piały z za­chwy­tu.

 (1.4) Ro­zo­cho­co­ne kury piały, przy­zy­wa­jąc ko­gu­ta.

 (1.4) Chór piał nie­mi­ło­sier­nie, wy­pro­wa­dza­jąc wszyst­kich z rów­no­wa­gi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjät͡ɕ, AS: pʹi ̯äć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pienie n., pieśń ż., piosenka ż., pianie n., zapianie n., piewca mos., śpiewak mos./mzw., śpiewaczka ż.

 czas. zapiać dk.

Wiktionary


piaścik

naz­wi­sko


SJP.pl


piaśnica

pia­śni­ca czar­no­ru­da - ga­tu­nek błon­ków­ki z ro­dzi­ny nę­ko­wa­tych


SJP.pl

Pia­śni­ca (kaszb. "Piôsznica", niem. "Pias­nitz") – rzeka w Pol­sce pół­noc­nej (Po­brze­że) na Ka­szu­bach, prze­pły­wa przez ob­szar dwóch po­wia­tów wo­je­wództ­wa po­mor­skie­go: wej­he­row­skie­go i puc­kie­go.

Wikipedia


piaśnicki

→ Pia­śni­ca


SJP.pl

Patrz:

Piaśnica

pic

oszu­stwo; blaga


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. blaga, oszu­stwo

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Po­si­tion In­de­pen­dent Code
  • Pro­gram­ma­ble In­ter­rupt Con­trol­ler
  • Mi­kro­kon­tro­ler PIC
  • Pic – język opisu dia­gra­mów, stwo­rzo­ny przez Bria­na Ker­nig­ha­na
  • Punc­ta­te Inner Cho­ro­i­do­pat­hy – punk­ci­ko­wa­ta cho­rio­i­do­pa­tia wew­nętrz­na (med. okul.)
  • Par­ti­ci­pant Iden­ti­fi­ca­tion Code – PIC – dzie­wię­cio­cy­fro­wy numer, który Unia Eu­ro­pej­ska (UE) przy­dzie­la na wnio­sek pod­mio­tom praw­nym pra­gną­cym ubie­gać się o gran­ty ba­daw­cze UE.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ta jego opo­wieść o cięż­kim dzie­ciń­stwie to był taki pic na wodę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲit͡s, AS: pʹic

Wiktionary


pica

daw­niej:
1. dzien­na racja żyw­no­ści dla żoł­nie­rza;
2. bez­płat­ny dowóz żyw­no­ści dla woj­ska;
3. wul­gar­nie: srom; picza, pinda


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. za­bu­rze­nie psy­chicz­ne po­le­ga­ją­ce na spo­ży­wa­niu sub­stan­cji nie­ja­dal­nych;

 (1.2) przest. pasza (po­ży­wie­nie przez­na­czo­ne dla zwie­rząt go­spo­dar­skich)

 (1.3) przest. pro­wiant dla woj­ska (żyw­ność, za­pa­sy żyw­no­ści)

 (1.4) wulg. gwara. zob. picza.

Wiktionary

Pica (wym. //, z pica „sroka”) – za­bu­rze­nie psy­chicz­ne po­le­ga­ją­ce na spo­ży­wa­niu sub­stan­cji nie­ja­dal­nych.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpʲika, AS: pʹika

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. picownik mos.

 przym. picny

 czas. picować ndk.

Wiktionary


picadillo

[czy­taj: pi­ka­di­jo albo pi­ka­di­lio] po­tra­wa hisz­pań­ska z mie­lo­ne­go mięsa i wa­rzyw


SJP.pl

Pi­ca­dil­lo – danie cha­rak­te­ry­stycz­ne dla kuch­ni mek­sy­kań­skiej, ku­bań­skiej i hisz­pań­skiej. Znane po­nad­to w całej Ame­ry­ce Ła­ciń­skiej i na Fi­li­pi­nach (w tym ostat­nim kraju na­zy­wa­ne "gi­ni­ling").

Przy­rzą­dza­ne jest z mie­lo­ne­go mięsa (wo­ło­wi­ny), wa­rzyw i owo­ców: po­mi­do­rów, pa­pry­ki, ce­bu­li, ziem­nia­ków i ba­na­nów, z do­dat­kiem przy­praw: czosn­ku, pie­przu, ma­je­ran­ku, goź­dzi­ków, cy­na­mo­nu, ty­mian­ku i ro­dzy­nek.

Wikipedia


picanto

[czy­taj: pi­kan­to] model sa­mo­cho­du marki Kia


SJP.pl


picaresca

[czy­taj: pi­ka­re­ska] ro­mans awan­tur­ni­czy, na­le­żą­cy do li­te­ra­tu­ry lu­do­wo-mie­szczań­skiej, w któ­rym przed­sta­wie­nie losów przed­się­bior­cze­go i prze­bie­głe­go włó­czę­gi-oszu­sta służy uka­za­niu sa­ty­rycz­ne­go obra­zu epoki; pi­ka­re­ska, po­wieść ło­trzy­kow­ska


SJP.pl


picaro

[czy­taj: pi­ka­ro] po­stać łotra, włó­czę­gi, po­ja­wia­ją­ca się w pi­ca­re­scach (hisz­pań­skich ro­man­sach awan­tur­ni­czych, na­le­żą­cych do li­te­ra­tu­ry lu­do­wo-mie­szczań­skiej)


SJP.pl


picasso

[czy­taj: pi­kas­so] naz­wi­sko, m.in. Pablo Pi­cas­so (wła­ści­wie Pi­cas­so Ruiz Bla­sco; 1881-1973) - hisz­pań­ski ma­larz, gra­fik i rzeź­biarz


SJP.pl


picassowski

[czy­taj: pi­kas­sow­ski] cha­rak­te­ry­stycz­ny dla sztu­ki Pi­cas­sa, taki, jak w obra­zach Pi­cas­sa (np. styl pi­cas­sow­ski), czę­sto w od­nie­sie­niu do nie­re­gu­lar­no­ści, nie­ty­po­wo­ści w kształ­cie cze­goś


SJP.pl


piccard

[czy­taj: piKAR, w od­mia­nie: Pic­car­da - czy­taj: piKARda itd.] naz­wi­sko, m.in. Au­gu­ste Pic­card (1884-1962) - szwaj­car­ski ba­dacz stra­tos­fe­ry i głę­bin mor­skich


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Au­gu­ste Pic­card – szwaj­car­ski fizyk, wy­na­laz­ca ba­ty­ska­fu
    • Au­gu­ste Pic­card (PX-8) – pod­wod­ny sta­tek pa­sa­żer­ski
  • Jac­qu­es Pic­card – oce­a­no­graf i in­ży­nier, syn Au­gu­ste’a
  • Ber­trand Pic­card – psy­chia­tra i po­dróż­nik, syn Jac­qu­es’a
  • Franck Pic­card – fran­cu­ski nar­ciarz al­pej­ski
  • Leïla Pic­card – nar­ciar­ka al­pej­ska, sio­stra Franc­ka
  • Ted Pic­card – nar­ciarz do­wol­ny, brat Franc­ka i Leïli
  • Pi­card

Wikipedia


piccoli

[czy­taj: pi­ko­lo]
1. ro­dzaj nie­wiel­kie­go fletu po­przecz­ne­go, o bar­dzo sze­ro­kim za­kre­sie wy­so­kich dźwię­ków; pi­ko­lo, pi­ku­li­na


SJP.pl


piccolo

[czy­taj: pi­ko­lo]
1. ro­dzaj nie­wiel­kie­go fletu po­przecz­ne­go, o bar­dzo sze­ro­kim za­kre­sie wy­so­kich dźwię­ków; pi­ko­lo, pi­ku­li­na


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pic­co­lo – mały flet
  • Pic­co­lo – po­stać z Dra­gon Ball
  • Pic­co­lo – marka szam­pa­nów be­zal­ko­ho­lo­wych dla dzie­ci

Wikipedia


picer

po­tocz­nie: kłam­ca, oszust


SJP.pl


picerski

→ picer


SJP.pl

Patrz:

picer

pichcenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pich­cić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲixˈt͡sɛ̃ɲɛ, AS: pʹiχcẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pichcić

Wiktionary


pichcić

po­tocz­nie: przy­go­to­wy­wać po­tra­wy, go­to­wać; ku­cha­rzyć, kuch­cić, pi­tra­sić, ku­cha­rzo­wać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) pot. przy­go­to­wy­wać po­tra­wy

cza­sow­nik zwrot­ny pich­cić się

 (2.1) gw-pl|Kresy. guz­drać się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W ty­god­niu wy­my­ślam po­tra­wy, a na we­e­kend przy­jeż­dżam do domu i pich­cę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲixʲt͡ɕit͡ɕ, AS: pʹiχʹćić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pichcenie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gotować, przyrządzać, pitrasić

Wiktionary


picheta

naz­wi­sko


SJP.pl


pichorowice

Pi­cho­ro­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie średz­kim, w gmi­nie Uda­nin.

W la­tach 1954–1959 wieś była sie­dzi­bą gro­ma­dy Pi­cho­ro­wi­ce, po jej znie­sie­niu w gro­ma­dzie Ujazd Górny.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa le­gnic­kie­go.

Wikipedia


pichtowy

ole­jek pich­to­wy - lecz­ni­czy ole­jek ete­rycz­ny otrzy­my­wa­ny z mło­dych pędów sosny sy­be­ryj­skiej lub jodły


SJP.pl


picie

to, co na­da­je się do picia, ogól­nie o ja­kimś na­po­ju, pły­nie, naj­czę­ściej poz­wa­la­ją­cym na uga­sze­nie pra­gnie­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) spo­ży­wa­nie pły­nów

 (1.2) pot. na­du­ży­wa­nie al­ko­ho­lu

 (1.3) pot. napój

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Picie wody z kranu jest niez­dro­we.

 (1.2) Picie zruj­no­wa­ło jego życie.

 (1.3) Masz ja­kieś picie?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲit͡ɕɛ, AS: pʹiće

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pitnik mrz., pijalnia ż., pijawka ż., pijak m., pijaczka ż., pijus m., piwo n., pijanie n., wypijanie n., wypicie n., upijanie n., upicie n., spijanie n., spicie n., opijanie n., opicie n., dopijanie n., dopicie n., pijawa ż., popijawa ż., pijaczek m., piwosz mos.

 czas. pić ndk., pijać ndk., wypijać ndk., wypić dk., upijać ndk., upić dk., spijać ndk., spić dk., opijać ndk., opić dk., dopijać ndk., dopić dk.

 przym. pitny, pijacki, piwny, pijany

 przysł. pijacko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wypijanie

 (1.3) napój

Wiktionary


piciorys

śro­do­wi­sko­wo: okres w życiu, kiedy ktoś na­du­ży­wa al­ko­ho­lu


SJP.pl


pick-up

sa­mo­chód pół­cię­ża­ro­wy z plat­for­mą ba­ga­żo­wą w miej­scu tyl­nych sie­dzeń; pic­kup, pikap


SJP.pl

Pick-up (ang. tu: "za­brać", "pod­wieźć"), pikap – typ nad­wo­zia do­staw­cze­go lub te­re­no­we­go sa­mo­cho­du oso­bo­we­go, cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się skrzy­nią ła­dun­ko­wą znaj­du­ją­cą się zaraz za ka­bi­ną pa­sa­żer­ską.

Wikipedia


picka

pie­szczot­li­wie: pizza


SJP.pl


picker

[czy­taj: piker] ro­dzaj spe­cja­li­stycz­nej wędki do po­ło­wu z grun­tu, z ko­szycz­kiem za­nę­to­wym lub sprę­ży­ną


SJP.pl


pickleball

[czy­taj: pi­kel­bol] dy­scy­pli­na spor­to­wa wy­wo­dzą­ca się z gier ra­kie­to­wych, łą­czą­ca ele­men­ty te­ni­sa, ping ponga i bad­min­to­na


SJP.pl


pickleballowy

→ pic­kle­ball [czy­taj: pi­kyl­bo­lo­wy]


SJP.pl


pickup

sa­mo­chód pół­cię­ża­ro­wy z plat­for­mą ba­ga­żo­wą w miej­scu tyl­nych sie­dzeń; pick-up, pikap


SJP.pl


pickwick

[czy­taj: pi­kłik] bo­ha­ter po­wie­ści Ka­ro­la Dic­ken­sa


SJP.pl


picnic

[czy­taj: pi­knik] model sa­mo­cho­du marki To­y­o­ta


SJP.pl


picowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. upięk­sza­nie, mycie, ozda­bia­nie

 (1.2) pot. kła­ma­nie, wy­po­wia­da­nie się niez­god­nie z praw­dą

 (1.3) hist. wojsk. za­o­pa­try­wa­nie woj­ska w żyw­ność i paszę drogą rek­wi­zy­cji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przed zbli­ża­ją­cą się rocz­ni­cą pom­nik pod­da­ny był pi­co­wa­niu na wy­so­ki po­łysk.

 (1.2) Gość co do re­mon­tu od­wa­lił w try miga takie pi­co­wa­nie, że z po­cząt­ku nie­mal mu uwie­rzy­łem.

 (1.3) Przez ten czas, gdy się uma­wiać miano, woj­ska z obu stron poza sobą swo­bod­nie na pi­co­wa­nie, to jest po żyw­ność wy­jeż­dżać miały.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. picować ndk., odpicować dk.

 rzecz. picownik mos.

Wiktionary


picować

po­tocz­nie:
1. kła­mać, mówić nie­praw­dę; bujać, bla­go­wać, ba­je­ro­wać;
2. sta­ran­nie czy­ścić; pu­co­wać


SJP.pl


pictorial

[czy­taj: pik­to­rial] fo­to­gra­fia lub seria fo­to­gra­fii, na któ­rych model lub mo­del­ka są nadzy lub pra­wie nadzy; pik­to­rial


SJP.pl


picu-picu

lek­ce­wa­żą­co: zwrot wy­ra­ża­ją­cy nie­do­wie­rza­nie w to, o czym jest mowa, zwy­kle w wy­ra­że­niu: picu-picu, mój dzie­dzi­cu; picu, picu


SJP.pl


picunda

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w Ab­chaz­ji, po­ło­żo­ne nad Mo­rzem Czar­nym, przy uj­ściu rzeki Bzyp;

Wiktionary

Pi­cun­da (abch. Пиҵунда, gruz.: ბიჭვინთა, Bicz­win­ta, ros. Пицунда) – mia­sto w Ab­chaz­ji w re­jo­nie Gagra. Po­ło­żo­ne jest nad Mo­rzem Czar­nym, przy uj­ściu rzeki Bzyp, na wy­raź­nie wy­cho­dzą­cym w morze cyplu.

Wikipedia


picuś

po­tocz­nie, lek­ce­wa­żą­co:
1. osoba zmy­śla­ją­ca, opo­wia­da­ją­ca nie­stwo­rzo­ne, ubar­wio­ne hi­sto­rie;
2. osoba, która prze­sad­nie dba o swój wy­gląd; picuś-glan­cuś, mod­niś, stroj­niś;
3. daw­niej: męż­czyz­na za­da­ją­cy się z ko­bie­ta­mi lek­kich oby­cza­jów; dziw­karz


SJP.pl


picuś-glancuś

po­tocz­nie: osoba, która prze­sad­nie dba o swój wy­gląd; picuś glan­cuś


SJP.pl


picz

picz, pinda; wul­gar­nie:
1. srom;
2. wyz­wi­sko sto­so­wa­ne do ko­bie­ty


SJP.pl


picza

picz, pinda; wul­gar­nie:
1. srom;
2. wyz­wi­sko sto­so­wa­ne do ko­bie­ty


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rzad. żeń­ski na­rząd płcio­wy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piczka ż.

Wiktionary


piczka

wul­gar­nie o żeń­skim na­rzą­dzie płcio­wym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wulg. żeń­ski na­rząd roz­rod­czy

 (1.2) wulg. po­gard. ko­bie­ta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tak zo­sta­ła Pi­zdo­lo­na • Z czaru swego wy­ba­wio­na, • I znów stała się pra­wicz­ką • Z ma­lu­sień­ką, cias­ną picz­ką. • Głup­tas do­stał zaś w po­dzię­kę • Pół kró­le­stwa i jej rękę.

 (1.2) „Ładne picz­ki tu przy­cho­dzą!” – krzy­knął jakiś chło­pak.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲit͡ʃka, AS: pʹička

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. picza ż., pizda ż.

 przym. pizdowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zob. cipa.

Wiktionary


picówa

w gwa­rze ucz­niow­skiej: zimno, mróz


SJP.pl


pide

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) kulin. wy­piek z cia­sta droż­dżo­we­go, zwy­kle o łód­ko­wa­tym kształ­cie z róż­ny­mi do­dat­ka­mi, np. mięs­ny­mi i wa­rzyw­ny­mi; tra­dy­cyj­ne danie kuch­ni tu­rec­kiej

Wiktionary

PIDE (skr. od port. Polícia In­ter­na­cio­nal e de De­fe­sa do Esta­do, w do­słow­nym tłu­ma­cze­niu: Po­li­cja Mię­dzy­na­ro­do­wa i Ochro­ny Pań­stwa) – por­tu­gal­ska tajna po­li­cja po­li­tycz­na, ist­nie­ją­ca w la­tach 1945–1969, w okre­sie dyk­ta­tu­ry An­tó­nio Sa­la­za­ra.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) turecka pizza

Wiktionary


pidgin

[czy­taj: pi­dżin] język mię­dzy­na­ro­do­wy o upro­szczo­nej mor­fo­lo­gii i skład­ni, uży­wa­ny jako język hand­lo­wy; pi­dżin, pi­dżyn


SJP.pl

Pid­gin (daw­niej Gaim) – wie­lo­plat­for­mo­wy ko­mu­ni­ka­tor in­ter­ne­to­wy, ob­słu­gu­ją­cy sze­reg pro­to­ko­łów trans­mi­syj­nych. Pid­gin jest wol­nym opro­gra­mo­wa­niem, do­stęp­nym na wa­run­kach GNU GPL.

Pid­gin zo­stał stwo­rzo­ny przez dla sy­ste­mów unik­so­wych, jed­nak obec­nie jest do­stęp­ny także dla sy­ste­mów Win­dows, MacOS, SkyOS i Qt Ex­ten­ded (dla urzą­dzeń PDA).

Wikipedia


pidurutalagala

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. naj­wyż­szy szczyt Cej­lo­nu;

Wiktionary

Pi­du­ru­ta­la­ga­la (ina­czej Mount Pedro) – naj­wyż­szy szczyt Sri Lanki o wy­so­ko­ści bezwz­ględ­nej 2524 m n.p.m., po­ło­żo­ny około 90 km na wschód od sto­li­cy kraju – Sri Dźa­ja­war­da­na­pu­ra Kotte, tuż za mia­stem Nu­wa­ra Eliya. Współ­rzęd­ne ge­o­gra­ficz­ne góry: 7° 00' N; 80° 47' E. Naj­bliż­szy szczyt o więk­szej wy­so­ko­ści znaj­du­je się 539 km na pół­noc­ny za­chód od Pi­du­ru­ta­la­ga­li i jest to Anai Mudi w Gha­tach Za­chod­nich.

Wikipedia


pidżak

prze­sta­rza­le: kurt­ka, ma­ry­nar­ka


SJP.pl


pidżama

strój przez­na­czo­ny do spa­nia lub od­po­czyn­ku, skła­da­ją­cy się z luź­nych spod­ni i bluzy albo spo­de­nek i ko­szul­ki; pi­ża­ma; py­ja­ma (rzad­ko)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zob. pi­ża­ma.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Muszę kupić nową pi­dża­mę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲiˈd͡ʒãma, AS: pʹiǯãma

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piżama ż., piżamka ż.

Wiktionary


pidżamka

zdrob­nie­nie od: pi­dża­ma; pi­żam­ka


SJP.pl


pidżamowy

zwią­za­ny w jakiś spo­sób z pi­dża­mą (np. kom­plet pi­dża­mo­wy, ze­staw pi­dża­mo­wy), od­no­szą­cy się do pi­dża­my; pi­ża­mo­wy


SJP.pl


pidżin

język mię­dzy­na­ro­do­wy o upro­szczo­nej mor­fo­lo­gii i skład­ni, uży­wa­ny jako język hand­lo­wy; pid­gin; pi­dżyn


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. upro­szczo­ny język kon­tak­to­wy, który pow­sta­je wtedy, gdy spo­ty­ka­ją się grupy ludzi mó­wią­cych róż­ny­mi ję­zy­ka­mi i muszą się po­ro­zu­mieć, ale nie mają wspól­ne­go ję­zy­ka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pidżinowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. pidżyn

Wiktionary


pidżinowy

→ pi­dżin; pi­dży­no­wy


SJP.pl


pidżyn

język mię­dzy­na­ro­do­wy o upro­szczo­nej mor­fo­lo­gii i skład­ni, uży­wa­ny jako język hand­lo­wy; pid­gin; pi­dżin


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. zob. język pi­dży­no­wy.

Wiktionary


pidżynowy

→ pi­dżyn; pi­dżi­no­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy cechy ję­zy­ka pi­dżyn

Wiktionary


pie

[czy­taj: paj] ame­ry­kań­skie okrą­głe cia­sto z na­dzie­niem owo­co­wym albo mięs­nym


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Christ­mas Pie – osada
  • Louis-Édouard Pie – ka­to­lic­ki bi­skup
  • Apple pie
  • Ame­ri­can Pie
  • Co­un­try Pie
  • Pie – duch w re­li­gii vo­o­doo
  • Pie-IX
  • Pork Pie
  • PIE
  • Pié
  • Pye

Wikipedia


pie.

skrót w funk­cji przy­miot­ni­ka

 (1.1) = jęz. pra­in­do­e­u­ro­pej­ski

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌprajĩndɔɛwrɔˈpɛjsʲci, AS: prai ̯ĩndoeu̯ropei ̯sʹḱi

Wiktionary


piebaldyzm

rzad­kie za­bu­rze­nie roz­wo­jo­we zwią­za­ne z dys­funk­cją me­la­no­cy­tów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) med. za­bu­rze­nie roz­wo­jo­we zwią­za­ne z nie­pra­wi­dło­wym funk­cjo­no­wa­niem me­la­no­cy­tów;

Wiktionary

Pie­bal­dyzm ( pie­bal­dism) – rzad­kie za­bu­rze­nie roz­wo­jo­we, zwią­za­ne z dys­funk­cją me­la­no­cy­tów. Ty­po­wy­mi ob­ja­wa­mi są biały kos­myk wło­sów nad czo­łem i plamy o małej za­war­to­ści me­la­ni­ny na skó­rze czoła, brwi, pod­bród­ka, klat­ki pier­sio­wej, brzu­cha lub koń­czyn. Gra­ni­ce plam są hi­per­pig­men­to­wa­ne (mocno za­bar­wio­ne). Nie­kie­dy stwier­dza się współ­wy­stę­po­wa­nie także róż­no­barw­no­ści tę­czów­ki i nie­do­słu­chu – wtedy pie­bal­dyzm jest skła­do­wą ze­spo­łu Wa­ar­den­bur­ga.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pʲjɛˈbaldɨsm̥, AS: pʹi ̯ebaldysm̦

Wiktionary


piec

1. pod­da­wać pro­dukt żyw­no­ścio­wy dzia­ła­niu ognia (wy­so­kiej tem­pe­ra­tu­ry w pie­kar­ni­ku);
2. pa­rzyć, palić, dosk­wie­rać;
3. wy­wo­ły­wać pie­ką­cy ból; palić


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bu­dow­la lub kon­struk­cja przez­na­czo­na do spa­la­nia

 (1.2) slang. in­form. jed­nost­ka głów­na sta­cjo­nar­ne­go kom­pu­te­ra klasy PC

 (1.3) slang. wzmac­niacz gi­ta­ro­wy po­łą­czo­ny z gło­śni­kiem (szcze­gól­nie do gitar elek­trycz­nych)

 (1.4) techn. urzą­dze­nie do wy­ta­pia­nia szkła, ce­ra­mi­ki lub me­ta­li;

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. upiec)

 (2.1) pod­da­wać coś (zwy­kle żyw­ność) dzia­ła­niu wy­so­kiej tem­pe­ra­tu­ry po­wy­żej 100°C bez udzia­łu wody

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (3.1) po­wo­do­wać ból od­bie­ra­ny jako go­rą­ce swę­dze­nie

 (3.2) dzia­łać na coś wy­so­ką tem­pe­ra­tu­rą

cza­sow­nik zwrot­ny piec się

 (4.1) być pod­da­wa­nym pie­cze­niu

 (4.2) pot. opa­lać się

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • piec – urzą­dze­nie wy­ko­rzy­stu­ją­ce cie­pło w spo­sób bez­poś­red­ni, w odróż­nie­niu od kotła, w któ­rym pod­grze­wa­ny jest czyn­nik poś­red­ni, np.: woda in­sta­la­cyj­na;
  • : zo­bacz też: zduń­stwo
    • piece do­mo­we:
      • piec ka­flo­wy – ro­dzaj pieca grzew­cze­go w miesz­ka­niach
      • pie­co­kuch­nia (piec ku­chen­ny), np. west­fal­ka
      • piec kurny
      • piec chle­bo­wy
      • tan­do­or
      • piec ra­kie­to­wy
      • zo­bacz też: przy­pie­cek, pie­kar­nik
    • piec prze­my­sło­wy – urzą­dze­nie do re­a­li­zo­wa­nia pro­ce­sów tech­no­lo­gicz­nych za­cho­dzą­cych w wy­so­kich tem­pe­ra­tu­rach
    • piec kon­wek­cyj­no-pa­ro­wy

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do­rzuć węgla do pieca, ogień przy­ga­sa.

 (1.2) Muszę wy­mie­nić kartę gra­ficz­ną w moim piecu, bo naj­no­wsze gry się tną.

 (1.3) Gi­ta­rzy­sta po­dłą­czył gi­ta­rę do pieca i roz­po­czął kon­cert.

 (1.4) Su­rów­ka wy­ta­pia­na jest w wiel­kim piecu.

 (2.1) Bab­cia pie­kła dziś ma­ko­wiec, pew­nie zaraz nas po­czę­stu­je.

 (3.1) Od pa­trze­nia w mo­ni­tor pieką mnie oczy.

 (3.2) W po­łud­nie słoń­ce okrop­nie pie­kło i było bar­dzo dusz­no.

 (4.1) Kacz­ka z jabł­ka­mi pie­cze się w pie­kar­ni­ku.

 (4.2) Za­miast zwie­dzać, wo­le­li­śmy leżeć pla­ce­kac­kiem na pla­ża­a­ży i piec się na słoń­cu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛt͡s, AS: pʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pieczenie n., upieczenie n., pieczeń ż., pieczyste n., piekarnia ż., piekarenka ż., piekarnik m., piekarz m., piekarczyk m., piecuch m., piecuszek m., opiekanie n., opieczenie, przypiekanie n., przypieczenie n., wypiek m., wypiekanie n., wypieczenie n., pieczonki nmos., Pieczonka ż., Pieczonki nmos., pieczarka ż., pieczeniarz m., pieczywo n., pieczywko n., pieczka ż., Piekary nmos., Piec m., Piecowice nmos., Piecówka ż., Pieczyska nmos., zapiecek m., zapiekanka ż., zapiekaneczka ż., opiekacz m., wypieki nmos., dopiekanie n., dopieczenie n., spiekanie n., spieczenie n., zapieczenie n., zapiekanie n., napieczenie n., podpiekanie n., podpieczenie n., piecowy m.

:: zdrobn. piecyk m.

 czas. opiekać ndk., opiec dk., przypiekać ndk., przypiec dk., wypiekać ndk., wypiec dk., upiec dk., dopiekać ndk., dopiec dk., zapiekać ndk., zapiec dk., spiekać ndk., spiec dk., napiec dk., podpiekać ndk., podpiec dk.

 przym. piecowy, piekarniczy, pieczysty, pieczeniowy, pieczarkowy, piekarski, pieczony

 przysł. piekarniczo

Wiktionary

Synonimy:

 (4.1) opalać się, smażyć się

Wiktionary


piech

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alek­san­der Piech, brą­zow­nik
  • Alek­san­der Piech, biath­lo­ni­sta
  • Ar­ka­diusz Piech, pol­ski pił­karz
  • Ed­ward Piech, pol­ski ko­larz prze­ła­jo­wy
  • Jo­an­na Piech-Ka­la­rus, pol­ska ar­tyst­ka pla­styk
  • Ka­zi­mierz Piech, bo­ta­nik, pro­fe­sor ana­to­mii i cy­to­lo­gii ro­ślin, żoł­nierz
  • Krzysz­tof Piech, pol­ski eko­no­mi­sta
  • Ma­rian Piech, pro­fe­sor nauk rol­ni­czych
  • Rafał Piech, pol­ski sa­mo­rzą­do­wiec, pre­zy­dent Sie­mia­no­wic Ślą­skich.
  • Ta­de­usz Piech, pol­ski ban­ko­wiec
  • Ta­de­usz Piech, pol­ski fizyk

Wikipedia


piechaczek

naz­wi­sko


SJP.pl


piechanin

Pie­cha­nin (pol. hist. "Pie­chi­ni­no") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie ko­ściań­skim, w gmi­nie Czem­piń.

Wikipedia


piechcin

Zo­bacz też: Piech­cin (osada).

Piech­cin (niem. "Hans­dorf") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie żniń­skim, w gmi­nie Bar­cin, na pół­noc­no-wschod­nim skra­ju Po­je­zie­rza Gnieź­nień­skie­go, 44 km od Byd­go­szczy, 16 km od Ino­wroc­ła­wia, 9 km od Bar­ci­na i 4 km od Pa­ko­ści (droga wo­je­wódz­ka nr 251), w obrę­bie re­gio­nu hi­sto­rycz­no-et­no­gra­ficz­ne­go zwa­ne­go Pa­łu­ka­mi.

Wikipedia


piechniak

naz­wi­sko


SJP.pl


piechniczek

naz­wi­sko


SJP.pl


piechnik

naz­wi­sko


SJP.pl


piechociarka

→ pie­cho­ciarz


SJP.pl

Patrz:

piechociarz

piechociarski

→ pie­cho­ciarz; pie­chot­ny, pie­szy


SJP.pl


piechociarz

po­tocz­nie: żoł­nierz pie­cho­ty; pie­cho­ci­niec, pie­cho­ciń­ski, pie­chot­ny, pie­chur


SJP.pl


piechocice

Pie­cho­ci­ce ( Piechotzütz, 1936–1945 Pe­chwal­de) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie ny­skim, w gmi­nie Kor­fan­tów.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do ów­czes­ne­go wo­je­wództ­wa opol­skie­go.

Wikipedia


piechociniec

śro­do­wi­sko­wo: żoł­nierz pie­cho­ty; pie­cho­ciarz, pie­cho­ciń­ski, pie­chot­ny, pie­chur


SJP.pl


piechociński

śro­do­wi­sko­wo: żoł­nierz pie­cho­ty; pie­cho­ciarz, pie­cho­ci­niec, pie­chot­ny, pie­chur


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jan Pie­cho­ciń­ski – pol­ski aktor te­a­tral­ny i fil­mo­wy
  • Ja­nusz Pie­cho­ciń­ski – pol­ski po­li­tyk

Wikipedia


piechocki

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pih (właśc. Adam Pie­choc­ki) − pol­ski raper
  • Ed­mund Pie­choc­ki − pol­ski eko­no­mi­sta, dzia­łacz spo­łecz­ny
  • Jan Pie­choc­ki − pol­ski dzia­łacz kul­tu­ry, na­u­czy­ciel, pu­bli­cy­sta, dzien­ni­karz i po­li­tyk
  • Ja­nusz Pie­choc­ki – pol­ski in­ży­nier elek­tryk, na­u­czy­ciel aka­de­mic­ki oraz pro­rek­tor
  • Kac­per Pie­choc­ki − pol­ski siat­karz
  • Sta­ni­sław Pie­choc­ki − pol­ski praw­nik, pu­bli­cy­sta, pi­sarz
  • Ste­fan Pie­choc­ki − pol­ski ad­wo­kat, po­li­tyk, mi­ni­ster spra­wied­li­wo­ści, poseł na Sejm

Wikipedia


piechota

od­dział woj­sko­wy skła­da­ją­cy się z pie­chu­rów, któ­rych za­da­niem jest pod­ję­cie walki w naj­bliż­szej stycz­no­ści z wro­giem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wojsk. ro­dzaj wojsk wal­czą­cych pie­szo i w bli­skim kon­tak­cie z nie­przy­ja­cie­lem;

 (1.2) tylko w for­mach pie­cho­tą, na pie­cho­tę, toż­sa­my­mi z przy­słów­kiem pie­szo

 (1.3) daw. gwara. więz. drób

Wiktionary

Pie­cho­ta (daw. "in­fan­te­ria") – ro­dzaj wojsk pro­wa­dzą­cy walkę pie­szo (daw­niej rów­nież prze­mie­szcza­ją­cy się pie­szo). Pod­sta­wo­wy skład­nik sił zbroj­nych od sta­ro­żyt­no­ści po współ­czes­ność.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pie­cho­ta jest nie­zbęd­na do walk w mie­ście.

 (1.2) Nie cze­ka­li­śmy na au­to­bus, posz­li­śmy pie­cho­tą (= na pie­cho­tę).

 (1.2) A pan Sło­wik słod­ko ćwier­ka: Wy­bacz, moje złoto,
Ale wie­czór taki pię­kny, że sze­dłem pie­cho­tą!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛˈxɔta, AS: pʹi ̯eχota

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pieszy m.

 przym. pieszy, piechotny

 przysł. pieszo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. infanteria

 (1.2) pieszo

Wiktionary


piechotek

pie­cho­tek leśny, pie­cho­tek błot­ny - ga­tun­ki owada z ro­dzi­ny świer­szczo­wa­tych


SJP.pl


piechotka

pie­cho­tek leśny, pie­cho­tek błot­ny - ga­tun­ki owada z ro­dzi­ny świer­szczo­wa­tych


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ka­zi­mierz Pie­chot­ka (1919–2010) – pol­ski ar­chi­tekt, żoł­nierz ZWZ i AK, uczest­nik pow­sta­nia war­szaw­skie­go.
  • Maria Pie­chot­ka (1920–2020) – pol­ska ar­chi­tekt, łącz­nicz­ka w cza­sie pow­sta­nia war­szaw­skie­go, po­słan­ka na Sejm PRL III ka­den­cji w la­tach 1961–1965.

Wikipedia


piechotką

pie­szo, po­ru­sza­jąc się je­dy­nie na włas­nych no­gach; na pie­cho­tę, na pie­chot­kę, na piech­tę, pie­cho­tą, piech­tą


SJP.pl


piechotny

daw­niej: pie­szy


SJP.pl


piechotą

od­dział woj­sko­wy skła­da­ją­cy się z pie­chu­rów, któ­rych za­da­niem jest pod­ję­cie walki w naj­bliż­szej stycz­no­ści z wro­giem


SJP.pl

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) na włas­nych no­gach, a nie po­ja­zdem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do szko­ły cho­dzę pie­cho­tą.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pieszy

 rzecz. pieszy mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pieszo, z buta, z kapcia, per pedes, war. na piechotę

Wiktionary


piechowiak

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­dże­li­ka Pie­cho­wiak – pol­ska ak­tor­ka
  • Grze­gorz Pie­cho­wiak – pol­ski po­li­tyk
  • Marek Pie­cho­wiak – pol­ski fi­lo­zof
  • Pa­try­cja Pie­cho­wiak – pol­ska sztan­gist­ka

Wikipedia


piechowice

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

Pie­cho­wi­ce ( Pe­ters­dorf) – mia­sto w Pol­sce, na Ślą­sku, w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie kar­ko­no­skim.

W la­tach 1945–1954 sie­dzi­ba wiej­skiej gminy Pie­cho­wi­ce. W la­tach 1975–1998 mia­sto ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ło do wo­je­wództ­wa je­le­nio­gór­skie­go.

Miej­sco­wość leży nad Ka­mien­ną, nie­wiel­ką rzeką do­rze­cza Odry, do­pły­wem Bobru oraz ucho­dzą­cym doń w Pie­cho­wi­cach do­pły­wem – Małą Ka­mien­ną.

Wikipedia


piechowicki

przy­miot­nik od: Pie­cho­wi­ce


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Pie­cho­wi­ca­mi, do­ty­czą­cy Pie­cho­wic

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Piechowice nmos.

Wiktionary


piechowicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Pie­cho­wicz (* 1963, War­sza­wa), pol­ski po­li­tyk
  • Marek Pie­cho­wicz (* 1988, Sos­no­wiec), pol­ski ko­szy­karz, skrzy­dło­wy
  • Pie­cho­wi­ce
  • Pie­chow­ski

Wikipedia


piechowiczanin

miesz­ka­niec Pie­cho­wic (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


piechowiczanka

miesz­kan­ka Pie­cho­wic (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


piechowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pie­chow­ski – ka­szub­ski herb szla­chec­ki
  • Adam Pie­chow­ski
  • Alina Pie­chow­ska
  • Bo­le­sław Pie­chow­ski
  • (Jan) Jerzy Pie­chow­ski
  • Ka­zi­mierz Pie­chow­ski (1919-2017)
  • Mi­chał Sta­ni­sław Pie­chow­ski
  • Wła­dy­sła­wa Pie­chow­ska, née But­towt-An­drze­y­ko­wicz (1900-1987)
  • Mie­czy­sław Pie­chow­ski
  • Woj­ciech Pie­chow­ski
  • Pie­cho­wicz

Wikipedia


piechta

dziś tylko w wy­ra­że­niach: piech­tą, na piech­tę, piech­ty - po­ru­sza­jąc się je­dy­nie na włas­nych no­gach; na pie­cho­tę, pie­cho­tą, pie­szo


SJP.pl


piechtą

pie­szo, po­ru­sza­jąc się je­dy­nie na włas­nych no­gach; na pie­cho­tę, na pie­chot­kę, na piech­tę, pie­cho­tą, pie­chot­ką


SJP.pl


piechur

pie­chot­ny, pie­szy;
1. po­tocz­nie: osoba idąca na włas­nych no­gach; tu­ry­sta, po­dróż­nik, wę­drow­nik, wę­dro­wiec;
2. żoł­nierz pie­cho­ty; pie­cho­ciarz, pie­cho­ciń­ski, pie­cho­ci­niec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba cho­dzą­ca pie­szo

 (1.2) wojsk. żoł­nierz pie­cho­ty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) 19 wrze­śnia o godz. 19 na Rynku Głów­nym w Kra­ko­wie roz­pocz­nie się ko­lej­ny mar­szon. Tym razem pie­chu­rzy będą mu­sie­li przejść około 100 km […].

 (1.2) Bru­zda­mi sza­rych ziem­nia­czysk wra­ca­ły gę­sie­go dru­ży­ny pie­chu­rów. Ka­ra­bi­ny nie­śli nied­ba­le na ra­mio­nach jak kosy.

 (1.2) Celny ogień z da­le­ka na pewno zepch­nął część pie­chu­rów w głąb oko­pów: tych mniej od­waż­nych, trzeź­wiej my­ślą­cych, ran­nych czy oszo­ło­mio­nych zbyt bli­ski­mi wy­bu­cha­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pieszy

 rzecz. pieszy mos.

Wiktionary


piechura

pie­chot­ny, pie­szy;
1. po­tocz­nie: osoba idąca na włas­nych no­gach; tu­ry­sta, po­dróż­nik, wę­drow­nik, wę­dro­wiec;
2. żoł­nierz pie­cho­ty; pie­cho­ciarz, pie­cho­ciń­ski, pie­cho­ci­niec


SJP.pl


piechurka

→ pie­chur


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta cho­dzą­ca pie­szo

Wiktionary

Patrz:

piechur

Powiązane:

 przym. pieszy

 rzecz. pieszy mos.

Wiktionary


piechurski

→ pie­chur


SJP.pl

Patrz:

piechur

piecki

gmina wiej­ska


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Piec­ki – część mia­sta Gdańsk
  • Piec­ki – część mia­sta Za­wier­cie
  • Piec­ki – osada w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. byd­go­skim, w gmi­nie Nowa Wieś Wiel­ka
  • Piec­ki – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. ino­wroc­ław­skim, w gmi­nie Krusz­wi­ca
  • Piec­ki – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. su­wal­skim, w gmi­nie Fi­li­pów
  • Piec­ki – osada w woj. po­mor­skim, w pow. sta­ro­gardz­kim, w gmi­nie Osiek
  • Piec­ki – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. mrą­gow­skim, w gmi­nie Piec­ki
  • Piec­ki – część wsi Osta­sze­wo w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. no­wo­miej­skim, w gmi­nie Gro­dzicz­no
  • Piec­ki – je­zio­ro
  • Piec­ki – skały w Pie­ni­nach
  • Piec­ki – wznie­sie­nie w Klu­czach na Wy­ży­nie Kra­kow­sko-Czę­sto­chow­skiej
  • Piec­ki – gro­ma­da w po­wie­cie ino­wroc­ław­skim

Wikipedia


pieckowo

Piec­ko­wo (daw­niej: niem. "Pötschendorf") – wieś ma­zur­ska w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie kę­trzyń­skim, w gmi­nie Re­szel.

Piec­ko­wo po­ło­żo­ne jest przy dro­dze wo­je­wódz­kiej nr 594, 3 km od Świę­tej Lipki, po 10 km od Resz­la i Kę­trzy­na. Do Olsz­ty­na jest 75 km, do War­sza­wy 240 km.

Wikipedia


pieckowski

→ Piec­ki


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Piec­ka­mi, do­ty­czą­cy Pie­cek

Wiktionary

Patrz:

Piecki

Powiązane:

 rzecz. Piecki nmos., Piecczanin m., Piecczanka ż.

Wiktionary


piecokuchnia

urzą­dze­nie łą­czą­ce funk­cje pieca i ku­chen­ki


SJP.pl


piecowice

Pie­co­wi­ce (niem. "Dörndorf") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie wroc­ław­skim, w gmi­nie Dłu­go­łę­ka.

Wikipedia


piecownia

po­mie­szcze­nie, naj­czę­ściej bę­dą­ce czę­ścią huty lub fa­bry­ki, w któ­rym znaj­du­je się piec wy­ko­rzy­sty­wa­ny do prze­pro­wa­dza­nia pro­ce­sów pro­duk­cji


SJP.pl


piecowy

ty­czą­cy się pieca


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy zwią­zek z pie­cem, do­ty­czą­cy pieca

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) zaw. ro­bot­nik ob­słu­gu­ją­cy piec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piekarz mos., piec mrz., piecyk mrz., piekarka ż.

 czas. piec

 przym. pieczony, piekarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wielkopiecowy

Wiktionary


piecuch

po­tocz­nie o oso­bie lu­bią­cej wy­go­dę, próż­nia­czy tryb życia, le­ni­stwo, bło­gość; le­niuch, wy­god­niś


SJP.pl

Pie­cuch – je­zio­ro na pół­noc­ny za­chód od Mrą­go­wa (gmina Mrą­go­wo, po­wiat mrą­gow­ski, wo­je­wództ­wo war­miń­sko-ma­zur­skie) o po­wierzch­ni 8 ha; dłu­go­ści 400 m i sze­ro­ko­ści 230 m.

Mak­sy­mal­na głę­bo­kość to 3,9 m. Linia brze­go­wa roz­wi­nię­ta. Wy­so­kie brze­gi oto­czo­ne po­la­mi, łą­ka­mi i lasem. Łączy się z Śred­nim Je­zio­rem i je­zio­rem Juno. Po­tocz­nie naz­wa­ne jest Je­zio­rem Czer­wo­nym.

Wikipedia


piecuchować

po­tocz­nie:
1. pę­dzić życie pie­cu­cha, spę­dzać czas na le­niu­cho­wa­niu; próż­no­wać, le­niu­cho­wać; próż­nia­czyć;
2. chro­nić się przed zim­nem, prze­by­wać w do­brze ogrza­nym po­mie­szcze­niu; wy­grze­wać się, grzać się


SJP.pl


piecuszek

1. nie­wiel­ki eu­ro­pej­ski ptak z ro­dzi­ny po­krze­wek, o zie­lon­ka­wym upie­rze­niu, w Pol­sce ob­ję­ty cał­ko­wi­tą ochro­ną ga­tun­ko­wą;
2. zdrob­nia­le o pie­cu­chu (le­niu­chu, oso­bie lu­bią­cej wy­go­dę, le­ni­stwo)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. pieszcz. pie­cuch

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Phyl­lo­sco­pus tro­chi­lus|ref=tak., oliw­ko­wo­zie­lo­ny, mały ptak eu­raz­ja­tyc­ki o me­lan­cho­lij­nym śpie­wie;

Wiktionary

Pie­cu­szek ("Phyl­lo­sco­pus tro­chi­lus") – ga­tu­nek nie­wiel­kie­go ptaka wę­drow­ne­go z ro­dzi­ny świ­stu­nek (Phyl­lo­sco­pi­dae), wcze­śniej włą­cza­nej do po­krzew­ko­wa­tych (Syl­vii­dae). Za­miesz­ku­je Eu­raz­ję, zi­mu­je w Afry­ce Sub­sa­ha­ryj­skiej. Bar­dzo licz­ny, nie jest za­gro­żo­ny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nasz synek ra­czej nie po­je­dzie na ten biwak, okrop­ny z niego pie­cu­szek.

 (2.1) Śpiew pie­cusz­ka łatwo zi­den­ty­fi­ko­wać – trwa on od dwóch do trzech se­kund, jest ła­god­nie me­lo­dyj­ny i jest zbu­do­wa­ny na sta­łym te­ma­cie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛˈt͡suʃɛk, AS: pʹi ̯ecušek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piec m., piecuch m.

 czas. piec ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) delikacik, leniuszek

Wiktionary


piecyk

nie­wiel­ki piec, naj­czę­ściej w od­nie­sie­niu do do­mo­we­go pieca ku­chen­ne­go przez­na­czo­ne­go do go­to­wa­nia i pie­cze­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od piec

 (1.2) mały piec

 (1.3) część pieca ku­chen­ne­go słu­żą­ca do pie­cze­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Po uzy­ska­niu zgody mamy, pew­ne­go po­po­łud­nia przy­ja­ciół­ki za­ta­szczy­ły na wieżę pie­cyk elek­trycz­ny, ma­te­rac dmu­cha­ny, koce, lampę, adap­ter „Mi­ster Hit”, stos płyt, gar­nek, grzał­kę do wody, pacz­kę her­ba­ty, cu­kier, ły­żecz­ki, kubki – no, i oczy­wi­ście, książ­ki i ze­szy­ty.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piec m., piecuch m., pieczenie n., przypieczenie n., przypiekanie n., upieczenie n., wypiekanie n., wypieczenie n., pieczyste n., pieczywo n., pieczywko n., piecowy m., wypiek m., wypieki nmos., podpiekanie n., podpieczenie n., piekarz m., piekarnia ż., piekarnik m., piekarenka ż., piekarniczek m., piekarczyk m., piekarnictwo n., zapiecek m.

 czas. piec ndk., przypiec dk., przypiekać ndk., upiec dk., wypiec dk., wypiekać ndk., podpiekać ndk., podpiec dk.

 przym. piecowy, piekarski, piekarniczy

Wiktionary


piecza

ochro­na kogoś lub cze­goś, wsta­wien­nict­wo, tros­kli­wość, dba­nie, dba­łość o kogoś albo o coś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. obej­mo­wa­nie opie­ką

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Or­ga­ny po­zba­wio­ne pie­czy or­gan­mi­strza ni­szcze­ją.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. bezpieczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) opieka, dbanie, dbałość, nadzór, staranie, troskliwość

Wiktionary


pieczara

1. wy­drą­że­nie w skale z wy­lo­tem na zew­nątrz; ja­ski­nia, grota;
2. ro­dzaj kil­ku­o­so­bo­we­go grobu;
3. ek­spre­syw­nie: pie­czar­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) na­tu­ral­ne za­głę­bie­nie w skale;

Wiktionary

Pie­cza­ra – po­dob­nie jak grota nie­fa­cho­we okre­śle­nie ja­ski­ni. Nazwa ta wzię­ta z ję­zy­ka sta­ro­sło­wiań­skie­go no­to­wa­na jest w Pol­sce od dru­giej po­ło­wy XVI w. i uwa­ża­na za ru­te­nizm. W ję­zy­ku sta­ro­sło­wiań­skim słowo pektь- oz­na­cza­ło ‘piec’, ‘ogni­sko do­mo­we’. Po II woj­nie świa­to­wej, w ra­mach po­rząd­ko­wa­nia na­zew­nict­wa po­sta­no­wio­no sto­so­wać je­dy­nie słowo ja­ski­nia, zaś słowo pie­cza­ra uz­na­no za sy­no­nim ja­ski­ni.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wesz­li­śmy po omac­ku do ciem­nej pie­cza­ry.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛˈt͡ʃara, AS: pʹi ̯ečara

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. pieczarka ż.

 przym. pieczarowy, pieczarkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jaskinia, grota

Wiktionary


pieczareczka

ro­dzaj grzy­bów z ro­dzi­ny pie­czar­ko­wa­tych


SJP.pl


pieczarka

ja­dal­ny grzyb z ro­dzi­ny bedł­ko­wa­tych, o bia­łym lub brą­zo­wym ka­pe­lu­szu, ros­ną­cy dziko na po­lach i łą­kach lub upra­wia­ny (w pie­czar­kar­niach)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. ro­dzaj grzy­bów ja­dal­nych, nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Aga­ri­cus|L.|ref=tak.;

 (1.2) kulin. ja­dal­ny owoc­nik pie­czar­ki (1.1), su­ro­wiec ku­li­nar­ny

 (1.3) zdrobn. od: pie­cza­ra

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na pa­stwi­sku są­sia­da jest wysyp pie­cza­rek.

 (1.2) Dzi­siaj zro­bię pizzę z pie­czar­ka­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛˈt͡ʃarka, AS: pʹi ̯ečarka

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1-2)

 rzecz. pieczarkarnia ż., pieczarkarz m., pieczarkowa ż., pieczarkowate nmos., pieczareczka ż., pieczarkowce nmos., pieczarniaki nmos.

 przym. pieczarkowy, pieczarkowaty

 (1.3)

 rzecz. pieczara ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) gwara. piekara, piekarka

Wiktionary


pieczarkarka

ko­bie­ta trud­nią­ca się pie­czar­kar­stwem (ho­dow­lą pie­cza­rek w pie­czar­kar­niach, po­mie­szcze­niach przez­na­czo­nych do tej ho­dow­li, utrzy­mu­ją­cych stałą tem­pe­ra­tu­rę i wil­got­ność)


SJP.pl


pieczarkarnia

po­mie­szcze­nie, w któ­rym ho­du­je się pie­czar­ki, utrzy­mu­ją­ce stałą tem­pe­ra­tu­rę i wil­got­ność


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miej­sce, w któ­rym upra­wia się pie­czar­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mi­chał Cze­piń­ski (1841 r.) w książ­ce „Po­wszech­ne ogrod­nict­wo” po­da­je bu­do­wę pie­czar­kar­ni mu­ro­wa­nej oraz spo­so­by upra­wy pie­cza­rek na wol­nym po­wie­trzu, w cie­plar­niach i piw­ni­cach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛt͡ʃarˈkarʲɲa, AS: pʹi ̯ečarkarʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pieczara ż., pieczarka ż., pieczarkowce nmos., pieczarniaki nmos.

 przym. pieczarkowy

Wiktionary


pieczarkarski

zwią­za­ny z ho­dow­lą pie­cza­rek (np. prze­mysł pie­czar­kar­ski) lub ludź­mi zaj­mu­ją­cy­mi się tą ho­dow­lą


SJP.pl


pieczarkarstwo

ho­dow­la pie­cza­rek w pie­czar­kar­niach (po­mie­szcze­niach przez­na­czo­nych do tej ho­dow­li, utrzy­mu­ją­cych stałą tem­pe­ra­tu­rę i wil­got­ność)


SJP.pl


pieczarkarz

osoba trud­nią­ca się pie­czar­kar­stwem (ho­dow­lą pie­cza­rek w pie­czar­kar­niach, po­mie­szcze­niach przez­na­czo­nych do tej ho­dow­li, utrzy­mu­ją­cych stałą tem­pe­ra­tu­rę i wil­got­ność)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ho­dow­ca pie­cza­rek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pieczarkowce nmos., pieczarniaki nmos.

Wiktionary


pieczarkowa

→ pie­czar­ka


SJP.pl

Patrz:

pieczarka

pieczarkowate

ro­dzi­na grzy­bów z rzędu pie­czar­kow­ców


SJP.pl

Pie­czar­ko­wa­te ("Aga­ri­ca­ce­ae" Che­vall.) – ro­dzi­na grzy­bów znaj­du­ją­ca się w rzę­dzie pie­czar­kow­ców. W daw­nych źró­dłach okre­śla­na jako bedł­ko­wa­te.

Wikipedia


pieczarkowaty

o ce­chach pie­czar­ko­wa­tych (ro­dzi­na grzy­bów)


SJP.pl


pieczarkowce

rząd grzy­bów z klasy pie­czar­nia­ków


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. mykol. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Aga­ri­ca­les||ref=tak., rząd pod­staw­cza­ków w kla­sie pie­czar­nia­ków;

Wiktionary

"Aga­ri­ca­les" Un­derw. – rząd pod­staw­cza­ków w kla­sie pie­czar­nia­ków ("Aga­ri­co­my­ce­tes").

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na owoc­ni­kach pie­czar­kow­ców znaj­du­je się obłocz­nia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pieczarka ż., pieczarkarnia ż., pieczarkarz m., pieczarkowa ż., pieczarkowate nmos., pieczareczka ż., pieczarniaki nmos.

 przym. pieczarkowy, pieczarkowaty

Wiktionary


pieczarkowiec

przed­sta­wi­ciel rzędu grzy­bów z klasy pie­czar­nia­ków


SJP.pl


pieczarkowy

→ pie­czar­ka


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) wy­ko­na­ny z pie­cza­rek

Wiktionary

Patrz:

pieczarka

Powiązane:

 rzecz. pieczarkarnia ż., pieczarniaki nmos., pieczarkowce nmos., pieczarka ż., piec mrz., pieczara ż.

 czas. piec

 przym. pieczarowy

Wiktionary


pieczarniaki

klasa grzy­bów na­le­żą­ca do typu pod­staw­cza­ków


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. mykol. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Aga­ri­co­my­ce­tes|Do­weld|ref=tak., klasa grzy­bów na­le­żą­ca do gro­ma­dy pod­staw­cza­ków;

Wiktionary

Pie­czar­nia­ki ("Aga­ri­co­my­ce­tes" Do­weld) – klasa grzy­bów na­le­żą­ca do gro­ma­dy pod­staw­cza­ków ("Ba­si­dio­my­co­ta"), któ­rej typem no­men­kla­to­rycz­nym jest pie­czar­ka ("Aga­ri­cus"). Tak­son ten za­stą­pił zde­fi­nio­wa­ny po­przed­nio "Ho­mo­ba­si­dio­my­ce­tes" (pod­staw­cza­ki po­je­dyn­czo­pod­staw­ko­we), przy czym za­war­to w nim do­dat­ko­we rzędy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Oka­zu­je się, że pie­czar­nia­ki mogą być pa­so­ży­ta­mi, sa­pro­tro­fa­mi lub sym­bion­ta­mi in­nych or­ga­niz­mów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pieczarka ż., pieczarkarnia ż., pieczarkarz m., pieczarkowa ż., pieczarkowate nmos., pieczareczka ż., pieczarkowce nmos.

 przym. pieczarkowy, pieczarkowaty

Wiktionary


pieczarowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pie­cza­rą, do­ty­czą­cy pie­cza­ry

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W Gród­ku można zo­ba­czyć do­brze za­cho­wa­ny ko­ściół pie­cza­ro­wy z XVII w.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pieczara ż., pieczarka ż.

 przym. pieczarkowy, pieczarny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pieczarny

Wiktionary


pieczeniarka

→ pie­cze­niarz; dar­moz­jad­ka


SJP.pl


pieczeniarski

cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pie­cze­nia­rza (dar­moz­ja­da, czło­wie­ka ma­ją­ce­go skłon­no­ści do ży­wie­nia się cu­dzym kosz­tem, lu­bią­ce­go wy­god­nie żyć z cu­dzej pracy), od­no­szą­cy się do pie­cze­nia­rza


SJP.pl


pieczeniarstwo

iro­nicz­nie o ze­spo­le cech cha­rak­te­ry­stycz­nych dla pie­cze­nia­rza (dar­moz­ja­da, czło­wie­ka ma­ją­ce­go skłon­no­ści do ży­wie­nia się cu­dzym kosz­tem, lu­bią­ce­go wy­god­nie żyć z cu­dzej pracy)


SJP.pl


pieczeniarz

daw­niej: czło­wiek pro­wa­dzą­cy wy­god­ne życie na cudzy koszt; garn­ko­skrob, dar­moz­jad, pa­so­żyt


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest.;

Wiktionary

Pie­cze­niarz – czło­wiek ma­ją­cy skłon­no­ści do ży­wie­nia się cu­dzym kosz­tem, lu­bią­cy do­brze zjeść na cudzy koszt; dar­moz­jad. W Pol­sce szla­chec­kiej – ubogi krew­ny prze­sia­du­ją­cy na „ła­ska­wym chle­bie” u za­moż­nej ro­dzi­ny szla­chec­kiej, odw­dzię­cza­ją­cy się usłu­ga­mi do­mo­wy­mi. Po­ję­cie ko­ja­rzo­ne także ze sta­ro­ka­wa­ler­stwem, uwa­ża­ne za krzyw­dzą­ce; jego zmierzch na te­re­nach Pol­ski wią­zał się z II wojną świa­to­wą i na­stę­pu­ją­cy­mi po niej prze­mia­na­mi spo­łecz­ny­mi.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pʲjɛˈt͡ʃɛ̃ɲaʃ, AS: pʹi ̯ečẽńaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pieczeniarstwo n., pieczeniarzowanie n., piec mrz., pieczeń ż.

 czas. piec, pieczeniarzować ndk.

 przym. pieczeniarski, pieczony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) darmozjad, pasożyt, truteń, niebieski ptak

Wiktionary


pieczenie

upie­czo­ne lub ugo­to­wa­ne, udu­szo­ne mięso w jed­nym ka­wał­ku, naj­czę­ściej po­da­wa­ne razem z sosem pow­sta­łym przy przy­rzą­dza­niu tego mięsa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|piec.

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: pie­czeń

Wiktionary

Pie­cze­nie – pro­ces obrób­ki ter­micz­nej po­le­ga­ją­cy na ogrze­wa­niu po­tra­wy w piecu lub pie­kar­ni­ku, w śro­do­wi­sku na­grza­ne­go po­wie­trza. Tem­pe­ra­tu­ra pie­cze­nia za­wie­ra się w gra­ni­cach od 160 do 250 °C. W za­leż­no­ści od typu po­tra­wy pie­cze­nie trwać może od kil­ku­na­stu minut, aż do 3-4 go­dzin.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pʲjɛˈt͡ʃɛ̃ɲɛ, AS: pʹi ̯ečẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piekarnia ż., piec mrz., piekarz m., spieczenie n., piecyk mrz.

 czas. piec

 przym. piekarski, pieczony

Wiktionary


pieczeniowy

bę­dą­cy pie­cze­nią lub przy­po­mi­na­ją­cy pie­czeń (np. mięso pie­cze­nio­we), zro­bio­ny z pie­cze­ni, po­da­wa­ny razem z pie­cze­nią (np. sos pie­cze­nio­wy) lub w jakiś inny spo­sób zwią­za­ny z pie­cze­nią


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy pie­cze­ni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piec mrz., pieczeń ż.

 czas. piec

 przym. pieczony, piekarski

Wiktionary


pieczeń

upie­czo­ne lub ugo­to­wa­ne, udu­szo­ne mięso w jed­nym ka­wał­ku, naj­czę­ściej po­da­wa­ne razem z sosem pow­sta­łym przy przy­rzą­dza­niu tego mięsa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. po­tra­wa z upie­czo­ne­go mięsa (z wy­jąt­kiem ryb)

 (1.2) przen. in­te­res

Wiktionary

Pie­czeń – po­tra­wa w for­mie mięsa (z wy­jąt­kiem ryb) upie­czo­ne­go (ewen­tu­al­nie udu­szo­ne­go) w jed­nym ka­wał­ku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na we­se­lu po­da­no pie­czeń z dzika.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲjɛt͡ʃɛ̃ɲ, AS: pʹi ̯ečẽń

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pieczyste n., piec m., pieczywo n., pieczeniarz m., zapiekanka ż., piekarnik m., piekarnia ż.

 czas. piec, upiec, zapiekać, zapiec, wypiec, spiec się, dopiec

 przym. pieczony, wypieczony, pieczeniowy, piekarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pieczyste, daw. i dial. pieczenia

Wiktionary


pieczka

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fe­liks Piecz­ka – pol­ski ge­o­log, poseł na Sejm I ka­den­cji
  • Fran­ci­szek Piecz­ka – pol­ski aktor te­a­tral­ny i fil­mo­wy
  • Jan Piecz­ka – pol­ski pił­karz
  • Ma­rian Piecz­ka – pol­ski gim­na­styk spor­to­wy

Wikipedia


pieczonka

1. po­tra­wa z ziem­nia­ków, węd­li­ny, ce­bu­li i ka­pu­sty, przy­go­to­wy­wa­na nad ogni­skiem w dużym garze; du­szon­ka, pra­żon­ka;
2. rzad­kie zdrob­nie­nie od: pie­czeń;
3. gwa­ro­wo: wą­tro­ba


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pie­czon­ka – osada w woj. pod­la­skim, w pow. bia­ło­stoc­kim, w gmi­nie Su­praśl
  • Pie­czon­ka – przy­sió­łek w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. star­gardz­kim, w gmi­nie Cho­ci­wel
  • pie­czon­ka – danie kuch­ni ślą­skiej

Wikipedia


pieczony

1. pod­da­wać pro­dukt żyw­no­ścio­wy dzia­ła­niu ognia (wy­so­kiej tem­pe­ra­tu­ry w pie­kar­ni­ku);
2. pa­rzyć, palić, dosk­wie­rać;
3. wy­wo­ły­wać pie­ką­cy ból; palić


SJP.pl

forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) imie­słów przy­miot­ni­ko­wy bier­ny od piec

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (2.1) kulin. przy­rzą­dzo­ny / przy­rzą­dza­ny w pro­ce­sie pie­cze­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na­stęp­nie indyk jest pie­czo­ny w tem­pe­ra­tu­rze 180°C przez mak­sy­mal­nie pół go­dzi­ny.

 (2.1) Oni za­wsze ser­wu­ją pie­czo­ne­go dor­sza z fryt­ka­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piecowy mos., pieczyste n., pieczeń ż., piec m., pieczeniarz m., pieczenie n., upieczenie n., wypiekanie n., wypieczenie n., piekarz m., piekarnia ż., piekarnik m., piekarnictwo n., piekarczyk m., wypiek m., spiek m., dopiekanie n., dopieczenie n.

 czas. piec ndk., upiec dk., wypiekać ndk., wypiec dk., dopiekać ndk., dopiec dk.

 przym. pierniczy, piecowy, pieczeniowy

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) upieczony

Wiktionary


pieczołowicie

przy­słó­wek

 (1.1) z pie­czo­ło­wi­to­ścią; z tro­ską

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dy­da­ko­wy habit pie­czo­ło­wi­cie prze­cho­wu­ją hisz­pań­skie za­kon­ni­ce.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pieczołowitość ż.

 przym. pieczołowity

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) troskliwie, starannie

Wiktionary


pieczołowiciej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: pie­czo­ło­wi­cie


SJP.pl


pieczołowitość

sta­ran­ność, do­kład­ność, zaz­wy­czaj w od­nie­sie­niu do opie­ki na kimś lub nad czymś, dba­ło­ści, tros­kli­wo­ści


SJP.pl


pieczołowity

sta­ran­ny, do­kład­ny, zaz­wy­czaj w od­nie­sie­niu do opie­ki na kimś lub nad czymś, dba­ło­ści, tros­kli­wo­ści (np. pie­czo­ło­wi­ci ro­dzi­ce)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) świad­czą­cy o wy­so­kiej dba­ło­ści, sta­ran­ny

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. pieczołowicie

Wiktionary


pieczykolan

naz­wi­sko


SJP.pl


pieczyn

Pie­czyn – ko­lo­nia kra­jeń­ska w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie zło­tow­skim, w gmi­nie Zło­tów. Miej­sco­wość wcho­dzi w skład so­łect­wa Górz­na.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa pil­skie­go.

Wikipedia


pieczyng

czło­nek ko­czow­ni­cze­go ple­mie­nia az­ja­tyc­kie­go


SJP.pl


pieczyngowie

dawny zwią­zek ple­mion tu­rec­kich


SJP.pl

Pie­czyn­go­wie (sta­ro­ru­skie печенѣгъ, l.mn. печенѣзи, śr.-grec. Πατζινάκος, Πατζινάκης, Πατζινακίτης -Pat­zi­na­ki­tai, arab. "Расаnāk"/"Bjnak"/"Bja­mak"/"Ba­ja­nak", gruz. Pa­ca­nak-i, orm. "Pa­cin­nak", węg. "Besenyő"/"Be­cen­cik"/"Palóc", śred­nio­wiecz­na łac.: "Bis­se­ni", "Bessi", "Pi­ze­na­ci", "Расinасi", "Расinасае", "Расinасitае") – zwią­zek kilku ple­mion ko­czow­ni­czych naj­praw­do­po­dob­niej z grupy ogu­zyj­skiej, które wy­ru­szy­ły ze swo­ich pier­wot­nych sie­dzib w Azji Środ­ko­wej i w VIII–IX wieku osied­li­ły się mię­dzy dol­nym bie­giem Wołgi a rzeką Jaik (obec­nie Ural).

Wikipedia


pieczyrak

naz­wi­sko


SJP.pl


pieczyste

ugo­to­wa­ne, udu­szo­ne lub upie­czo­ne, nie­kie­dy także us­ma­żo­ne mięso przy­go­to­wa­ne do po­da­nia i spo­ży­cia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) książk. pie­czo­ne mięso

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piecyk mrz., piec mrz., pieczeń ż.

 czas. piec

 przym. piekarski, pieczony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pieczeń

Wiktionary


pieczywko

zdrob­nie­nie od: pie­czy­wo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zdrobn. pie­czy­wo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piec mrz., piecyk mrz.

 czas. piec

Wiktionary


pieczywo

ogół wy­pie­czo­nych w wy­so­kiej tem­pe­ra­tu­rze pro­duk­tów spo­żyw­czych przy­go­to­wy­wa­nych z cia­sta z do­dat­kiem zak­wa­su i droż­dży


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) spoż. ogól­nie o pro­duk­tach spo­żyw­czych wy­pie­ka­nych na bazie mąki

Wiktionary

Pie­czy­wo – wy­ro­by wy­pie­ka­ne z mąki, wody i soli w po­łą­cze­niu z róż­ny­mi do­dat­ka­mi. Sta­no­wi jeden z pod­sta­wo­wych skład­ni­ków co­dzien­nej diety czło­wie­ka. Inne su­row­ce wcho­dzą­ce w skład pie­czy­wa to mleko, środ­ki spulch­nia­ją­ce (zak­was, droż­dże, pro­szek do pie­cze­nia), cu­kier oraz do­dat­ki za­leż­ne od ro­dza­ju pie­czy­wa, np. sub­stan­cje za­pa­cho­wo-sma­ko­we, przy­pra­wy zio­ło­we, śliw­ki su­szo­ne i na­sio­na: maku, se­za­mu, dyni, sło­necz­ni­ka, soi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ro­dza­jów pie­czy­wa jest bar­dzo wiele.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛˈt͡ʃɨvɔ, AS: pʹi ̯ečyvo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piecyk mrz., pieczeń ż., piec m., piekarz m., piekarnia ż.

 czas. piec ndk., upiec dk.

Wiktionary


pieczyński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Pie­czyń­ski – dzien­ni­karz
  • An­drzej Pie­czyń­ski – aktor
  • Da­riusz Pie­czyń­ski – fut­sa­li­sta
  • Krzysz­tof Pie­czyń­ski – aktor
  • Łu­kasz Pie­czyń­ski – fut­sa­li­sta
  • Pie­czyń­ska

Wikipedia


pieczątka

nie­wiel­kie, pro­ste na­rzę­dzie ze zna­kiem wy­ry­tym w gumie lub ka­u­czu­ku, uży­wa­ne do od­bi­ja­nia tu­szem oraz sam znak wy­ko­na­ny za po­mo­cą tego na­rzę­dzia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. pie­częć

Wiktionary

Pie­cząt­ka ma za za­da­nie po­zo­sta­wie­nie trwa­łe­go od­ci­sku na pa­pie­rze lub innym po­dło­żu, w odróż­nie­niu od pie­czę­ci nie wy­ma­ga uży­wa­nia do­dat­ko­we­go no­śni­ka od­bit­ki (laku itp.).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zmie­nia­jąc twar­dość pro­mie­ni, utr­wa­li­wszy wy­ję­ty z od­le­wu szczą­tek, zdo­by­li na ko­niec za­wi­ły pa­limp­sest — ro­dzaj be­zład­nej gmat­wa­ni­ny liter i ma­łych krąż­ków, być może pie­czą­tek.

 (1.1) Na tym do­ku­men­cie po­trzeb­na jest pie­cząt­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛˈt͡ʃɔ̃ntka, AS: pʹi ̯ečõntka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pieczęć ż., pieczętowanie n.

 czas. pieczętować ndk., zapieczętować dk.

 przym. pieczątkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk sztympel

Wiktionary


pieczątkarski

zwią­za­ny z pie­cząt­ka­mi lub ich wy­ko­ny­wa­niem


SJP.pl


pieczątkarz

daw­niej: rze­mieśl­nik wy­ra­bia­ją­cy pie­czę­cie; gra­wer, pie­czę­tarz


SJP.pl


pieczątkowiec

kar­boń­skie drze­wo za­rod­ni­ko­we osią­ga­ją­ce do 20 me­trów wy­so­ko­ści, o li­ściach o dłu­go­ści ok. 1 metra; si­gi­la­ria, sy­gi­la­ria, pie­czę­cio­wiec, drze­wo pie­czę­cio­we


SJP.pl


pieczątkowy

→ pie­cząt­ka


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pie­cząt­ką, do­ty­czą­cy pie­cząt­ki

Wiktionary

Patrz:

pieczątka

Powiązane:

 rzecz. pieczątka ż.

Wiktionary


pieczęciowiec

kar­boń­skie drze­wo za­rod­ni­ko­we osią­ga­ją­ce do 20 me­trów wy­so­ko­ści, o li­ściach o dłu­go­ści ok. 1 metra; si­gi­la­ria, sy­gi­la­ria, pie­cząt­ko­wiec, drze­wo pie­czę­cio­we


SJP.pl


pieczęciowy

po­dob­ny do pie­czę­ci, zwią­za­ny w jakiś spo­sób z pie­czę­cią (np. lak pie­czę­cio­wy, pismo pie­czę­cio­we)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pie­czę­cią, do­ty­czą­cy pie­czę­ci

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pieczętowanie n., pieczęć ż.

Wiktionary


pieczętarski

→ pie­czę­tarz


SJP.pl

Patrz:

pieczętarz

pieczętarz

daw­niej:
1. urzęd­nik dy­spo­nu­ją­cy pie­czę­cią pań­stwo­wą, ksią­żę­cą itp.;
2. świa­dek asy­stu­ją­cy przy spo­rzą­dza­niu do­ku­men­tu, kła­dą­cy na nim swój pod­pis;
3. rze­mieśl­nik wy­ra­bia­ją­cy pie­czę­cie; gra­wer, pie­cząt­karz


SJP.pl


pieczętowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) opa­try­wa­nie cze­goś od­ci­skiem pie­czę­ci

 (1.2) za­bez­pie­cza­nie cze­goś przed ot­war­ciem lub na­ru­sze­niem po­przez umie­szcza­nie pie­czę­ci

 (1.3) prze­są­dza­nie o czymś w spo­sób de­fi­ni­tyw­ny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛt͡ʃɛ̃ntɔˈvãɲɛ, AS: pʹi ̯ečẽntovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pieczęć ż., pieczątka ż., pieczątkarz m., pieczętarz m., pieczętarstwo n., pieczątkowiec m., przypieczętowywanie n., przypieczętowanie n., opieczętowanie n., zapieczętowanie n., rozpieczętowanie n., odpieczętowanie n.

 czas. pieczętować ndk., przypieczętowywać ndk., przypieczętować dk., opieczętować dk., zapieczętować dk., rozpieczętować dk., odpieczętować dk.

 przym. pieczęciowy, pieczętny, pieczętarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stemplowanie, podstemplowywanie

 (1.2) zapieczętowanie

 (1.3) przypieczętowywanie

Wiktionary


pieczętować

opa­try­wać coś pie­czę­cią, wy­ko­ny­wać pie­częć, za­my­ka­jąc, pot­wier­dza­jąc lub oz­na­cza­jąc coś


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. przy­pie­czę­to­wać)

 (1.1) opa­try­wać coś pie­czę­cią, wy­ko­ny­wać pie­częć

 (1.2) przen. osta­tecz­nie coś pot­wier­dzać, prze­są­dzać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. za­pie­czę­to­wać)

 (2.1) opa­try­wać coś pie­czę­cią, wy­ko­ny­wać pie­częć na zam­knię­ciu w celu za­bez­pie­cze­nia

cza­sow­nik zwrot­ny pie­czę­to­wać się

 (3.1) uży­wać ja­kie­goś znaku jako swo­je­go sym­bo­lu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Urząd tym­cza­sem my­ślał i my­ślał, roz­wa­żał, za­sta­na­wiał się, ważył za i prze­ciw, re­ka­pi­tu­lo­wał, dy­wa­go­wał, sor­to­wał, we­ry­fi­ko­wał i pie­czę­to­wał.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛt͡ʃɛ̃nˈtɔvat͡ɕ, AS: pʹi ̯ečẽntovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pieczęć, pieczątka, pieczętowanie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stemplować

Wiktionary


pieczęć

pro­ste na­rzę­dzie ze zna­kiem wy­ry­tym w gumie lub ka­u­czu­ku, uży­wa­ne do od­bi­ja­nia na wosku, laku lub tu­szem na pa­pie­rze oraz sam znak wy­ko­na­ny za po­mo­cą tego na­rzę­dzia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) znak roz­poz­naw­czy osoby praw­nej lub fi­zycz­nej, wy­ci­ska­ny za po­mo­cą stem­pla (tłoka); na­da­je moc praw­ną pismu lub do­ku­men­to­wi, sta­no­wi świa­dect­wo wia­ry­god­no­ści

 (1.2) śro­dek za­bez­pie­cza­ją­cy nie­na­ru­szal­ność zam­knię­te­go pisma lub przed­mio­tu

Wiktionary

Pie­częć – znak włas­no­ścio­wy i roz­poz­naw­czy osoby fi­zycz­nej lub praw­nej, wy­ci­ska­ny za po­mo­cą stem­pla (tłoku pie­częt­ne­go). Sta­no­wi świa­dect­wo wia­ry­god­no­ści – na­da­je moc praw­ną pismu lub do­ku­men­to­wi. Rów­nież jest środ­kiem za­bez­pie­cza­ją­cym nie­na­ru­szal­ność zam­knię­te­go pisma lub przed­mio­tu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do tej fak­tu­ry po­trzeb­na jest pie­częć.

 (1.2) To jest bar­dzo ważny do­ku­ment, po­nie­waż wid­nie­je na nim pie­częć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲjɛt͡ʃɛ̃ɲt͡ɕ, AS: pʹi ̯ečẽńć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pieczętowanie ż., opieczętowanie n., pieczątkarstwo n.

:: zdrobn. pieczątka ż., piecząteczka ż.

 czas. pieczętować, opieczętować

 przym. pieczęciowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stempel, pieczątka

Wiktionary


piedestał

mo­nu­men­tal­ny blok sta­no­wią­cy pod­sta­wę pom­ni­ka lub po­pier­sia, naj­czę­ściej z wy­ry­ty­mi in­for­ma­cja­mi od­no­szą­cy­mi się do przed­sta­wio­nej po­sta­ci albo wy­da­rze­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pod­sta­wa, na któ­rej umie­szczo­no pom­nik, posąg, po­pier­sie, ko­lum­nę;

Wiktionary

Pie­de­stał (z pie­di­stal­lo przez piédestal), daw­niej pod­sto­pie – pod­wyż­sze­nie pom­ni­ka, wy­ko­rzy­sty­wa­ne na pła­sko­rzeź­by i na­pi­sy oko­licz­no­ścio­we; może sta­no­wić or­ga­nicz­ną ca­łość ar­ty­stycz­ną z mo­nu­men­tem, jak na przy­kład w przy­pad­ku pom­ni­ka Pio­tra I w Pe­ters­bur­gu; rów­nież pod­sta­wa ko­lum­ny.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pʲjɛˈdɛstaw, AS: pʹi ̯edestau̯

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) postument

Wiktionary


pieg

plam­ka na skó­rze


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mała plam­ka na skó­rze czło­wie­ka wy­stę­pu­ją­ca naj­czę­ściej u osób o jas­nej kar­na­cji (blon­dy­nów i ru­dych);

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛk, AS: pʹi ̯ek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piegus m., pieguska ż.

:: zdrobn. piegusek

 przym. piegowaty

Wiktionary


piegaty

pie­go­wa­ty


SJP.pl


piegowata

po­kry­ty licz­ny­mi pie­ga­mi (np. twarz pie­go­wa­ta), czę­sto także ogól­niej: po­kry­ty drob­ny­mi krop­ka­mi; pie­ga­ty (gwa­ro­wo)


SJP.pl


piegowaty

po­kry­ty licz­ny­mi pie­ga­mi (np. twarz pie­go­wa­ta), czę­sto także ogól­niej: po­kry­ty drob­ny­mi krop­ka­mi; pie­ga­ty (gwa­ro­wo)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) po­kry­ty pie­ga­mi

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) ktoś pie­go­wa­ty (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ru­do­wło­sy, pie­go­wa­ty Bro­dziak w bia­łych adi­da­sach, pe­wek­sow­skich dżin­sach i ko­szul­ce polo, na którą za­ło­żył je­szcze nie­bie­ską kurt­kę Levi’sa, wy­glą­dał jak cink­ciarz spod pe­wek­su.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛɡɔˈvatɨ, AS: pʹi ̯egovaty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pieg m., piegus m., pieguska ż., piegusek m.

:: fż. piegowata ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) piegus

Wiktionary


piegus

po­tocz­nie lub żar­to­bli­wie o oso­bie pie­go­wa­tej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. czło­wiek, który ma piegi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Która dziew­czy­na umówi się z takim pie­gu­sem jak ja?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲjɛɡus, AS: pʹi ̯egus

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pieg m.

:: zdrobn. piegusek m.

:: fż. pieguska ż.

 przym. piegowaty

 przysł. piegowato

Wiktionary


piegusek

pie­szczot­li­wie o pie­gu­sie, oso­bie pie­go­wa­tej, po­kry­tej licz­ny­mi pie­ga­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zdrobn. od: pie­gus

 (1.2) pie­szczot­li­wie o pie­gu­sie

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Z wody wy­sta­wił głowę mały pie­gu­sek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pieg mrz., piegus mos.

:: fż. pieguska ż.

 przym. piegowaty

Wiktionary


pieguska

po­tocz­nie lub żar­to­bli­wie o ko­bie­cie pie­go­wa­tej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. dziew­czy­na lub ko­bie­ta, która ma piegi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛˈɡuska, AS: pʹi ̯eguska

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pieg m.

:: fm. piegus m., piegusek m.

 przym. piegowaty

Wiktionary


piegża

ptak z ro­dzi­ny po­krzew­ko­wa­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Syl­via cur­ru­ca|ref=tak., nie­wiel­ki ptak eu­raz­ja­tyc­ki wi­ją­cy gnia­zda wew­nątrz cier­ni­stych krze­wów lub ży­wo­pło­tów;

Wiktionary

Pieg­ża, pieg­ża zwy­czaj­na, ga­jów­ka pieg­ża, po­krzew­ka pieg­ża ("Cur­ru­ca cur­ru­ca") – ga­tu­nek ma­łe­go ptaka wę­drow­ne­go z ro­dzi­ny po­krze­wek (Syl­vii­dae).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wy­szedł z drum­li głos cudny, aż rozbrz­mia­ły echa, i zaraz w za­ro­ślach odez­wa­ły się dro­zdy, zięby, si­kor­ki, pieg­że i inne drob­ne ptact­wo, jakby ukry­ta ka­pe­la, co tylko znaku czeka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲjɛɡʒa, AS: pʹi ̯egža

Wiktionary


piekacz

naz­wi­sko


SJP.pl


piekara

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ar­ka­diusz Pie­ka­ra – pol­ski fizyk
  • Jacek Pie­ka­ra – pol­ski pi­sarz fan­ta­sy
  • Pie­ka­ry

Wikipedia


piekarczyk

daw­niej o po­moc­ni­ku pie­ka­rza lub bar­dzo mło­dym, nie­doś­wiad­czo­nym pie­ka­rzu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. uczeń, cze­lad­nik pie­kar­ski

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Pie­kar­czyk − pol­ski sa­ty­ryk i ka­ba­re­ciarz
  • Marek Pie­kar­czyk − pol­ski wo­ka­li­sta i autor tek­stów
  • Na­ta­lia Pie­kar­czyk − pol­ska siat­kar­ka
  • Paweł Pie­kar­czyk − pol­ski ar­ty­sta wy­ko­nu­ją­cy po­ez­ję śpie­wa­ną
  • Piotr Pie­kar­czyk − pol­ski pił­karz i tre­ner
  • Pom­nik Pie­kar­czy­ka w El­blą­gu

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. piekarz mos., piekarnik mrz., piec mrz., piecyk mrz., piekarka ż.

 czas. piec

 przym. pieczony, piekarski

Wiktionary


piekarek

ko­bie­ta trud­nią­ca się za­wo­do­wo wy­pie­kiem pie­czy­wa oraz jego póź­niej­szą dy­stry­bu­cją


SJP.pl


piekarenka

zdrob­nie­nie od: pie­kar­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: pie­kar­nia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piec mrz., piecyk mrz.

 czas. piec

Wiktionary


piekarka

ko­bie­ta trud­nią­ca się za­wo­do­wo wy­pie­kiem pie­czy­wa oraz jego póź­niej­szą dy­stry­bu­cją


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta, która pra­cu­je w pie­kar­ni i wy­pie­ka chleb, bułki itp.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piekarnia ż., piekarzowa ż., piekarstwo n., piekarczyk m.

:: fm. piekarz m.

 czas. piec ndk., upiec dk., wypiekać ndk.

 przym. piekarski, piekarniczy, piecowy

Wiktionary


piekarnia

sze­reg po­mie­szczeń bę­dą­cych miej­scem wy­pie­ku pie­czy­wa oraz jego póź­niej­szej sprze­da­ży


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rzem. miej­sce pracy pie­ka­rza; za­kład pro­du­ku­ją­cy chleb oraz inne wy­ro­by z mąki

 (1.2) hand. sklep, w któ­rym sprze­da­je się wy­ro­by pie­kar­ni­cze

Wiktionary

Pie­kar­nia – za­kład rze­mieśl­ni­czy lub prze­my­sło­wy pro­du­ku­ją­cy pie­czy­wo.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W pie­kar­ni zwol­ni­ło się jedno miej­sce pracy.

 (1.2) Była pięt­na­sta dzie­sięć i Ce­le­sty­na Żak stała w ko­lej­ce wi­ją­cej się przed pie­kar­nią PSS przy ulicy Dą­brow­skie­go, tuż obok skle­pu z sor­ta­mi mun­du­ro­wy­mi MO.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛˈkarʲɲa, AS: pʹi ̯ekarʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piekarka ż., piecyk mrz., piekarz m., piec m., pieczeń ż., pieczywo n., pieczenie n., piekarnik mrz.

 czas. piec

 przym. piekarski, piekarniany, piekarniczy, pieczony

Wiktionary


piekarnianin

miesz­ka­niec Pie­kar Ślą­skich


SJP.pl


piekarnianka

miesz­kan­ka Pie­kar Ślą­skich


SJP.pl


piekarniany

zwią­za­ny z pie­kar­nią (np. bu­dy­nek pie­kar­nia­ny) lub z pie­kar­nict­wem, za­wo­dem pie­ka­rza (np. droż­dże pie­kar­nia­ne)


SJP.pl


piekarnictwo

dział prze­my­słu spo­żyw­cze­go obej­mu­ją­cy wyrób masy pie­kar­ni­czej oraz wy­piek i póź­niej­szą dy­stry­bu­cję pie­czy­wa; pie­kar­stwo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) dzia­łal­ność zwią­za­na z wy­ro­bem i wy­pie­kiem pie­czy­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piecyk mrz., piekarnik mrz.

 przym. pieczony, piekarniczy, piekarski

Wiktionary


piekarniczy

po­wią­za­ny z pie­kar­nict­wem lub za­wo­dem pie­ka­rza (np. wyrób pie­kar­ni­czy, piec pie­kar­ni­czy)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy pie­kar­nict­wa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­pre­zen­to­wa­ne zo­sta­ną rów­nież różne pro­duk­ty: mięs­ne, mle­czar­skie, pie­kar­ni­cze oraz ni­sko­al­ko­ho­lo­we, po­łą­czo­ne z de­gu­sta­cją.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piekarz mos., piekarka ż., piecyk mrz., piec mrz., piekarnia ż., piekarnictwo n.

 czas. piec

 przym. piekarski

Wiktionary


piekarnik

wbu­do­wa­ne w trzon ku­chen­ny lub wolno sto­ją­ce do­mo­we urzą­dze­nie do pie­cze­nia, głów­nie ciast i po­traw mięs­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. kulin. wbu­do­wa­ne w trzon ku­chen­ny lub wolno sto­ją­ce do­mo­we urzą­dze­nie do pie­cze­nia, głów­nie ciast i po­traw mięs­nych;

Wiktionary

Pie­kar­nik – urzą­dze­nie ku­chen­ne słu­żą­ce do pie­cze­nia lub pod­pie­ka­nia po­traw. Obec­nie pro­du­ko­wa­ne są także mini pie­kar­ni­ki, które po­sia­da­ją ogra­ni­czo­ną funk­cjo­nal­ność, ale na­da­ją się do ma­łych kuch­ni w for­mie pie­kar­ni­ków do za­bu­do­wy lub jako pie­kar­ni­ki prze­no­śne.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pʲjɛˈkarʲɲik, AS: pʹi ̯ekarʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zapiekanka ż., piecyk mrz., piec m., piekarnia ż., piekarnictwo n., piekarstwo n., piekarz m., piekarzowa ż., piekarczyk m., pieczeń ż.

 czas. piec ndk.

 przym. piekarski, pieczony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kuchenka, piec; pot. piecyk

Wiktionary


piekarski

1. po­wią­za­ny w jakiś spo­sób z Pie­ka­ra­mi Ślą­ski­mi (mia­stem w wo­je­wództ­wie ślą­skim) lub Pie­ka­ra­mi (jedną z kilku pol­skich wsi);
2. po­wią­za­ny z pie­kar­stwem lub za­wo­dem pie­ka­rza (np. wyrób pie­kar­ski)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z pie­ka­rzem, do­ty­czą­cy pie­ka­rza

 (1.2) na­le­żą­cy do pie­ka­rza

 (1.3) od­no­szą­cy się do Pie­kar, zwią­za­ny z Pie­ka­ra­mi

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bo­le­sław Pie­kar­ski (1911-1971) – dy­ry­gent
  • Bro­ni­sław Pie­kar­ski (1901-1960) – in­ży­nier
  • Ed­ward Pie­kar­ski (1858-1934) – ling­wi­sta, sy­bi­rak
  • Flo­rian Pie­kar­ski (1868-1919) – ma­larz
  • Frank Pie­kar­ski (1879-1951) – fut­bo­li­sta
  • Grze­gorz Pie­kar­ski (ur. 1978) – ho­ke­i­sta
  • Hen­ryk Pie­kar­ski (ur. 1962) – żuż­lo­wiec
  • Jan Woj­ciech Pie­kar­ski (ur. 1941) – dy­plo­ma­ta
  • Ka­zi­mierz Pie­kar­ski (1893-1944) – bi­blio­te­karz
  • Kon­rad Pie­kar­ski (ur. 1885) – puł­kow­nik
  • Krzysz­tof Piotr Pie­kar­ski (zm. 1672) – wo­je­wo­da
  • Ma­ciej Pie­kar­ski (1932-1999) – hi­sto­ryk sztu­ki

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) Klasa wy­słu­cha­ła opo­wie­ści o wi­ze­run­ku pie­kar­skim.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛˈkarsʲci, AS: pʹi ̯ekarsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piekarka ż., piecyk mrz., Piekary lm nm., piekarz mos., piekarczyk mos., piec m., piekarnictwo n., piekarnia ż., piekarnik m., pieczenie n., upieczenie n., pieczeń ż., pieczyste n., pieczonka ż., piecuch m., pieczka ż., piekarzowa ż., piekarzówna ż., wypiek m., wypiekanie n., wypieczenie n., upieczenie n., spiekanie n., spieczenie n., piecowy m., zapiekanie n., zapieczenie n., piekarzanka ż., piekarzanin mos.

 czas. piec ndk., upiec dk., wypiekać ndk., wypiec dk., spiekać ndk., spiec dk., zapiekać ndk., zapiec dk.

 przym. piekarniczy, pieczysty, piecowy, pieczeniowy

 przysł. piekarsko, piekarniczo

Wiktionary


piekarstwo

dział prze­my­słu spo­żyw­cze­go obej­mu­ją­cy wyrób masy pie­kar­ni­czej oraz wy­piek i póź­niej­szą dy­stry­bu­cję pie­czy­wa; pie­kar­nict­wo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zawód pie­ka­rza

Wiktionary

Pie­kar­stwo – dzia­łal­ność po­le­ga­ją­ca na wyt­wa­rza­niu pie­czy­wa, głów­nie chle­ba.

Dzia­łal­ność pie­kar­ską można pro­wa­dzić w domu, w za­kła­dach rze­mieśl­ni­czych lub w za­kła­dach prze­my­sło­wych. Je­że­li dzia­łal­ność ta pro­wa­dzo­na jest w spe­cjal­nie do tego przez­na­czo­nych po­mie­szcze­niach, wów­czas na­zy­wa się je pie­kar­nią.

Wikipedia


piekary

nazwa kil­ku­na­stu wsi w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. to­po­nim nazwa kil­ku­na­stu pol­skich wsi i czę­ści miast;

 (1.2) geogr. sy­no­nim dla Pie­kar Ślą­skich;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pie­ka­ry – część mia­sta Gniez­no
  • Pie­ka­ry – część mia­sta Poz­nań, w de­le­ga­tu­rze Poz­nań-Stare Mia­sto
  • Pie­ka­ry – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. oław­skim, w gmi­nie Jelcz-La­sko­wi­ce
  • Pie­ka­ry – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. średz­kim, w gmi­nie Uda­nin
  • Pie­ka­ry – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. trzeb­nic­kim, w gmi­nie Obor­ni­ki Ślą­skie
  • Pie­ka­ry – wieś w woj. łódz­kim, w pow. łę­czyc­kim, w gmi­nie Pią­tek
  • Pie­ka­ry – wieś w woj. łódz­kim, w pow. pa­ję­czań­skim, w gmi­nie Strzel­ce Wiel­kie
  • Pie­ka­ry – wieś w woj. łódz­kim, w pow. pa­ję­czań­skim, w gmi­nie Sul­mie­rzy­ce
  • Pie­ka­ry – wieś w woj. łódz­kim, w pow. piotr­kow­skim, w gmi­nie Wola Krzysz­to­por­ska
  • Pie­ka­ry – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. kra­kow­skim, w gmi­nie Lisz­ki
  • Pie­ka­ry – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. pro­szo­wic­kim, w gmi­nie Pro­szo­wi­ce
  • Pie­ka­ry – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ży­rar­dow­skim, w gmi­nie Mszczo­nów

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pie­ka­ry leżą w gra­ni­cach Gniez­na.

 (1.2) W Pie­ka­rach go­ścił król Jan III So­bie­ski w dro­dze do Wied­nia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piekarzanin mos., piekarzanka ż., piec mrz.

 przym. piekarski

 czas. piec

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) Piekary Śląskie

Wiktionary


piekarz

osoba trud­nią­ca się za­wo­do­wo wy­pie­kiem pie­czy­wa oraz jego póź­niej­szą dy­stry­bu­cją


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek, który pra­cu­je w pie­kar­ni i wy­pie­ka chleb, bułki itp.

Wiktionary

Pie­karz – osoba zaj­mu­ją­ca się za­wo­do­wo pie­kar­stwem.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpʲjɛkaʃ, AS: pʹi ̯ekaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piekarka ż., piekarnia ż., piekarzowa ż., piekarstwo n., piekarnik mrz.

:: zdrobn. piekarczyk m.

 czas. piec ndk., upiec dk., wypiekać ndk.

 przym. piekarski, piekarniczy, piecowy, pieczony

Wiktionary


piekarzanin

miesz­ka­niec Pie­kar Ślą­skich (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Pie­kar

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tłum pie­ka­rzan skan­do­wał przed ma­gi­stra­tem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Piekary lm nm.

:: fż. piekarzanka ż.

 przym. piekarski

Wiktionary


piekarzanka

miesz­kan­ka Pie­kar Ślą­skich (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Pie­kar

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Już od ty­god­nia wia­do­mo, kto zo­stał „Pie­ka­rzan­ką Roku”.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Piekary lm nm.

:: fm. piekarzanin m.

 przym. piekarski

Wiktionary


piekarzowa

→ pie­karz (daw­niej); pie­kar­ski


SJP.pl


piekarzowy

→ pie­karz (daw­niej); pie­kar­ski


SJP.pl


piekarzówna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) córka pie­ka­rza

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛkaˈʒuvna, AS: pʹi ̯ekažuvna

Wiktionary

Powiązane:

 przym. piekarski

Wiktionary


piekałkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


piekielnica

1. po­tocz­nie: kłót­li­wa, zło­śli­wa, nie­sym­pa­tycz­na ko­bie­ta; zło­śni­ca, szan­tra­pa, kłót­ni­ca, awan­tur­ni­ca, se­kut­ni­ca;
2. ryba z ro­dzi­ny kar­pio­wa­tych, ży­ją­ca w wo­dach sto­ją­cych i rze­kach za­chod­niej Eu­ro­py; szwe­ja


SJP.pl

Pie­kiel­ni­ca, szwe­ja, by­strzan­ka ("Al­bur­no­i­des bi­punc­ta­tus") – ga­tu­nek słod­ko­wod­nej ryby z ro­dzi­ny kar­pio­wa­tych (Cy­pri­ni­dae).

Wikipedia


piekielniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: pie­kiel­nie


SJP.pl


piekielnik

po­tocz­nie lub żar­to­bli­wie o oso­bie za­dzior­nej, złej, sko­rej do zło­ści, zło­śli­wo­ści, kłót­ni


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pie­kiel­nik – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. no­wo­tar­skim, w gmi­nie Czar­ny Du­na­jec
  • Pie­kiel­nik – dawna gro­ma­da
  • Pie­kiel­nik – potok, do­pływ Czar­nej Orawy
  • Pie­kiel­nik – potok, do­pływ Czar­ne­go Du­naj­ca
  • Pie­kiel­nik – stru­mień, prawy do­pływ rzeki Ka­mien­na
  • Pie­kiel­nik (skała) – skała w Kar­ko­no­szach
  • Pie­kiel­nik (wzgó­rze) – wzgó­rze we Wzgó­rzach Bu­ko­wych pod Szcze­ci­nem

Wikipedia


piekielność

→ pie­kiel­ny


SJP.pl

Patrz:

piekielny

piekielny

1. taki, jak w pie­kle (np. duch pie­kiel­ny), zwią­za­ny w jakiś spo­sób z pie­kłem (np. ogień pie­kiel­ny);
2. przy­no­szą­cy, zwia­stu­ją­cy zło lub bar­dzo in­ten­syw­ny, silny, naj­czę­ściej w od­nie­sie­niu do cze­goś przy­kre­go (np. ból pie­kiel­ny)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy pie­kła, zwią­za­ny z pie­kłem, taki, jak w pie­kle

 (1.2) przen. niez­no­śny, bar­dzo zły, de­ner­wu­ją­cy, cho­ler­ny

 (1.3) przen. o dużej in­ten­syw­no­ści, cho­ler­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Kątem oka spo­glą­da na ze­ga­rek, bo ge­o­gra­fia, pie­kiel­na ge­o­gra­fia… ale zdąży.

 (1.3) Rohan wy­ci­skał z ma­szyn całą moc, i wra­ca­li w je­szcze bar­dziej pie­kiel­nym jaz­go­cie młó­cą­cych ka­mie­nie gą­sie­nic.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛ̇ˈcɛlnɨ, AS: pʹi ̯ėḱelny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piekło n., piekiełko n., piekielność ż.

 przysł. piekielnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) książk. infernalny

 (1.2) cholerny, nieszczęsny, diabelny, nieznośny

 (1.3) cholerny, potworny, diabelny

Wiktionary


piekiełko

prze­no­śne zdrob­nie­nie od: pie­kło, naj­czę­ściej w do­my­śle o drob­nych prze­wi­nie­niach, czę­sto żar­to­bli­wych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zdrobn. od: pie­kło

 (1.2) reg. zob. łu­bian­ka.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pie­kieł­ko – część mia­sta Cho­decz
  • Pie­kieł­ko – część mia­sta Gry­bów
  • Pie­kieł­ko – część mia­sta Mława
  • Pie­kieł­ko – część mia­sta Rypin
  • Pie­kieł­ko – część mia­sta War­sza­wa
  • Pie­kieł­ko – osada w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. go­lub­sko-do­brzyń­skim, w gmi­nie Golub-Do­brzyń
  • Pie­kieł­ko – część wsi Dylów A w woj. łódz­kim, w pow. pa­ję­czań­skim, w gmi­nie Pa­jęcz­no
  • Pie­kieł­ko – część wsi Pru­si­no­wi­ce w woj. łódz­kim, w pow. zduń­sko­wol­skim, w gmi­nie Sza­dek
  • Pie­kieł­ko – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. li­ma­now­skim, w gmi­nie Tym­bark
  • Pie­kieł­ko – część wsi Sioł­ko­wa w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. no­wo­są­dec­kim, w gmi­nie Gry­bów
  • Pie­kieł­ko – część wsi Gry­wałd w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. no­wo­tar­skim, w gmi­nie Kro­ścien­ko nad Du­naj­cem
  • Pie­kieł­ko – część wsi Kro­ścien­ko nad Du­naj­cem w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. no­wo­tar­skim, w gmi­nie Kro­ścien­ko nad Du­naj­cem

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Bab­cia na­zbie­ra­ła w lesie pie­kieł­ko ło­chy­ni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛ̇ˈcɛwkɔ, AS: pʹi ̯ėḱeu̯ko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piekło n., piekielnik m., piekielnica ż.

 czas. pieklić się

 przym. piekielny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) łubianka; reg. kobiałka

Wiktionary


pieklić

pie­klić się: po­wo­do­wać zło, bu­dzić strach lub de­ner­wo­wać się, kłó­cić się, awan­tu­ro­wać, robić pie­kło


SJP.pl


pieknosuseł

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. ga­tu­nek gry­zo­nia z ro­dzi­ny wie­wiór­ko­wa­tych, wy­stę­pu­ją­cy w Ame­ry­ce Pół­noc­nej

Wiktionary


piekny

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. pię­kny

Wiktionary


piekoszowianin

miesz­ka­niec Pie­ko­szo­wa (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


piekoszowianka

miesz­kan­ka Pie­ko­szo­wa (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


piekoszowski

przy­miot­nik od: Pie­ko­szów


SJP.pl


piekoszów

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

Pie­ko­szów – mia­sto w Pol­sce po­ło­żo­ne w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie kie­lec­kim, w gmi­nie Pie­ko­szów.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa kie­lec­kie­go.

Miej­sco­wość jest sie­dzi­bą gminy Pie­ko­szów.

Wikipedia


piekut

naz­wi­sko


SJP.pl

Pie­kut – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie gró­jec­kim, w gmi­nie Chy­nów.

Wieś za­ło­żo­na na nowo wy­kar­czo­wa­nym te­re­nie w roku 1576. Wła­ści­cie­lem wsi był Wa­wrzy­niec

Łoski. Dzie­się­ci­nę z 3 łanów pła­co­no pa­ra­fii w Chy­no­wie, w któ­rej obrę­bie się znaj­do­wa­ła.

Wikipedia


piekutowski

naz­wi­sko


SJP.pl


piekący

1. pod­da­wać pro­dukt żyw­no­ścio­wy dzia­ła­niu ognia (wy­so­kiej tem­pe­ra­tu­ry w pie­kar­ni­ku);
2. pa­rzyć, palić, dosk­wie­rać;
3. wy­wo­ły­wać pie­ką­cy ból; palić


SJP.pl


piekło

1. we­dług niek­tó­rych re­li­gii: miej­sce gdzie po­śmiert­nie tra­fia dusza grzesz­ni­ka; sie­dzi­ba po­tę­pio­nych;
2. po­tocz­nie o kłót­ni, awan­tu­rze lub ogól­nie o czymś złym albo po­grą­żo­nym w nie­ła­dzie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) rel. teol. filoz. miej­sce prze­by­wa­nia dusz zmar­łych po­tę­pio­nych za grze­chy lub winy wobec bogów po­peł­nio­ne na ziemi;

 (1.2) przen. miej­sce, w któ­rym trud­no wy­trzy­mać (z po­wo­du cięż­kich wa­run­ków), bar­dzo nie­przy­jem­na sy­tu­a­cja, wy­da­rze­nie przy­spa­rza­ją­ce wielu cier­pień

 (1.3) stpol. smoła

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 3. os. n. przesz. oz­najm. od: piec

Wiktionary

Pie­kło – w es­cha­to­lo­giach re­li­gii uz­na­ją­cych życie po­za­gro­bo­we – miej­sce prze­by­wa­nia lub stan dusz zmar­łych po­tę­pio­nych za grze­chy lub winy wobec bogów po­peł­nio­ne na Ziemi.

Wy­o­bra­że­nie pie­kła w róż­nych sy­ste­mach re­li­gij­nych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bę­dziesz się sma­żył w pie­kle za swoje grze­chy!

 (1.2) Żoł­nie­rze przesz­li przez praw­dzi­we pie­kło, to­ru­jąc sobie drogę przez dżun­glę pod nie­mal nie­u­sta­ją­cym ostrza­łem wroga.

 (1.2) Por­wa­ne dziec­ko przez trzy lata żyło w pie­kle.

 (2.1) Mamo, czy długo bę­dzie pie­kło się cia­sto?

 (2.1) W miej­scu, gdzie pu­gi­nał przyg­woź­dził mnie do masz­tu, ramię pie­kło mnie jak roz­pa­lo­nym że­la­zem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲjɛkwɔ, AS: pʹi ̯eku̯o

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piekielnik m., piekielnica ż.

:: zdrobn. piekiełko n.

 czas. pieklić się

 przym. piekielny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) książk. inferno, otchłań, pandemonium; przest. gehenna; stpol. pkieł

 (1.2) gehenna, droga przez mękę, mordęga

Wiktionary


piel

forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) 2. os. lp. trybu rozk. od: pie­lić

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • A Flor de Piel – płyta Julio Igle­sia­sa wy­da­na w 1974
  • En Otra Piel – ame­ry­kań­sko-mek­sy­kań­ska te­le­no­we­la z 2014
  • Roger Piel – fran­cu­ski ko­larz to­ro­wy
  • Harry Piel – nie­miec­ki aktor i re­ży­ser fil­mo­wy
  • Piela
  • Piele

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pʲjɛl, AS: pʹi ̯el

Wiktionary


piela

naz­wi­sko


SJP.pl


pielachowski

naz­wi­sko


SJP.pl


pielak

naz­wi­sko


SJP.pl


pielaszkowice

Pie­lasz­ko­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie średz­kim, w gmi­nie Uda­nin.

Wikipedia


pielaszów

Pie­la­szów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie san­do­mier­skim, w gmi­nie Wil­czy­ce. Ma sta­tus so­łect­wa.

Wikipedia


pielenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pie­lić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛˈlɛ̃ɲɛ, AS: pʹi ̯elẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pielić, opielać, pleć

Wiktionary


pielesz

oczy­szczać zie­mię z chwa­stów; pie­lić


SJP.pl

Pie­lesz – pol­ski herb szla­chec­ki, na­da­wa­ny głów­nie na ziemi li­tew­skiej, pod­la­skiej i bia­ło­ru­skiej.

Wikipedia


pielesze

zna­jo­me, do­brze znane oko­li­ce, naj­czę­ściej w od­nie­sie­niu do włas­ne­go domu, miesz­ka­nia


SJP.pl


pieleszki

Pie­lesz­ki – część wsi Za­le­sie w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie włoc­ław­skim, w gmi­nie Cho­decz.

W la­tach 1975–1998 Pie­lesz­ki ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ły do wo­je­wództ­wa włoc­ław­skie­go.

Wikipedia


pielgrzan

nie­wiel­kie drze­wo z ro­dzi­ny ba­na­no­wa­tych, po­cho­dzą­ce z Ma­da­ga­ska­ru, a dziś upra­wia­ne w wielu kra­jach tro­pi­kal­nych jako ro­śli­na ozdob­na; drze­wo po­dróż­nych


SJP.pl

Piel­grzan ("Ra­ve­na­la") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny stre­li­cjo­wa­tych. Obej­mu­je 6 ga­tun­ków wy­stę­pu­ją­cych na Ma­da­ga­ska­rze. Jeden z nich, piel­grzan ma­da­ga­skar­ski, zo­stał in­tro­du­ko­wa­ny do Ban­gla­de­szu, Mek­sy­ku, na Ko­mo­ry i Ma­u­ri­tius.

Nazwa na­u­ko­wa ro­dza­ju po­cho­dzi od zwy­cza­jo­wej nazwy tych ro­ślin w ję­zy­ku mal­ga­skim.

Wikipedia


pielgrzym

osoba uczest­ni­czą­ca w piel­grzym­kach, po­dró­żu­ją­ca do miejsc świę­tych; pąt­nik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. osoba, która od­by­wa wę­drów­kę do miej­sca kultu

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • piel­grzym (pąt­nik) – czło­wiek od­by­wa­ją­cy wę­drów­kę do miej­sca kultu, uczest­nik piel­grzym­ki
  • piel­grzym – po­dró­żu­ją­cy przed­sta­wi­ciel Ba­da­czy Pisma Świę­te­go, obec­nie na­dzor­ca ob­wo­du Świad­ków Je­ho­wy
  • Piel­grzym – po­e­mat Zofii Reutt-Wit­kow­skiej, opu­bli­ko­wa­ny w 1925
  • Piel­grzym – czter­na­sty sonet z cyklu so­ne­tów krym­skich au­tor­stwa Adama Mic­kie­wi­cza
  • Cza­so­pis­ma:
  • Po­wie­ści:
  • Filmy:
  • Piel­grzym – skała w re­zer­wa­cie Góry So­ko­le koło Olsz­ty­na
  • Piel­grzy­mi (ujed­noz­nacz­nie­nie)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Czę­sto­cho­wie spot­ka­li­śmy grupę piel­grzy­mów z Hon­du­ra­su.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pielgrzymka ż., pielgrzymowanie n., pielgrzymstwo n.

 czas. pielgrzymować ndk.

 przym. pielgrzymi, pielgrzymkowy

 przysł. pielgrzymio

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pątnik, sakroturysta

Wiktionary


pielgrzymi

od­no­szą­cy się do piel­grzy­ma, zwią­za­ny w jakiś spo­sób z piel­grzy­mem (np. kij piel­grzy­mi, szlak piel­grzy­mi)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do piel­grzy­ma, zwią­za­ny z piel­grzy­mem

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=mę­sko­o­so­bo­wy.

 (2.1) M. i W. lm. od: piel­grzym

Wiktionary

Piel­grzy­mi ( Pil­grim Fat­hers: 'oj­co­wie piel­grzy­mi') – pa­sa­że­ro­wie stat­ku "Ma­y­flo­wer", któ­rzy 21 li­sto­pa­da 1620 roku przy­by­li do Nowej An­glii i osied­li­li się, za­kła­da­jąc pier­wszą an­giel­ską ko­lo­nię na te­re­nie stanu Mas­sa­chu­setts i jedną z pier­wszych na te­re­nie obec­nych Sta­nów Zjed­no­czo­nych, w miej­scu dzi­siej­sze­go Ply­mo­uth.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Emi­gran­ci czę­sto na­rze­ka­li na swą piel­grzy­mią dolę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pielgrzymka ż., pielgrzym m., pielgrzymowanie n., pielgrzymstwo n.

 czas. pielgrzymować ndk.

 przym. pielgrzymkowy

 przysł. pielgrzymio

Wiktionary


pielgrzymio

przy­słó­wek

 (1.1) rzad. tak jak piel­grzy­mi, piel­grzy­mu­jąc

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pielgrzymka ż., pielgrzym m., pielgrzymowanie n., pielgrzymstwo n.

 czas. pielgrzymować ndk.

 przym. pielgrzymi, pielgrzymkowy

Wiktionary


pielgrzymka

1. wę­drów­ka do miejsc świę­tych lub ogół osób uczest­ni­czą­cych w ta­kiej wę­drów­ce;
2. żar­to­bli­wie o spo­rej gru­pie osób re­gu­lar­nie przy­cho­dzą­cych w ja­kieś miej­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wę­drów­ka do świę­te­go miej­sca

 (1.2) grupa wspól­nie od­by­wa­ją­ca piel­grzym­kę (1.1)

Wiktionary

Piel­grzym­ka – po­dróż pod­ję­ta z po­bu­dek re­li­gij­nych do miejsc świę­tych. Mo­ty­wem pod­ję­cia trudu piel­grzy­mo­wa­nia może być chęć za­do­śću­czy­nie­nia za po­peł­nio­ne wy­stęp­ki lub też chęć wy­ra­że­nia proś­by, np. o zdro­wie, o po­myśl­ność. Pąt­ni­cy piel­grzy­mu­ją rów­nież, ażeby wy­ra­zić wdzięcz­ność, np. za uro­dze­nie dziec­ka, odzy­ska­nie spraw­no­ści fi­zycz­nej. Piel­grzy­mo­wa­nie wiąże się też ze skła­da­niem wotum w sank­tu­a­rium, do któ­re­go się wę­dro­wa­ło, jak to ma np. miej­sce w ka­to­li­cyz­mie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­sta­no­wi­łem odbyć piel­grzym­kę do Li­che­nia w in­ten­cji zdro­wia dziec­ka.

 (1.2) Jadąc do Czę­sto­cho­wy, spot­ka­łem dwie piel­grzym­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛlˈɡʒɨ̃mka, AS: pʹi ̯elgžỹmka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pielgrzym mos., pielgrzymowanie n., pielgrzymstwo n.

 czas. pielgrzymować ndk.

 przym. pielgrzymkowy, pielgrzymi

 przysł. pielgrzymio

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) peregrynacja, reg. śl. póńć

 (1.2) reg. śl. póńć

Wiktionary


pielgrzymkowczasy

wcza­sy po­łą­czo­ne ze zwie­dza­niem miejsc świę­tych


SJP.pl


pielgrzymkowy

→ piel­grzym­ka


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do piel­grzym­ki, zwią­za­ny z piel­grzym­ką

Wiktionary

Patrz:

pielgrzymka

Przykłady

 (1.1) Z po­wo­du za­ma­chu w Je­ro­zo­li­mie za­marł ruch piel­grzym­ko­wy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pielgrzymka ż., pielgrzym m., pielgrzymowanie n., pielgrzymstwo n.

 czas. pielgrzymować ndk.

 przym. pielgrzymi

 przysł. pielgrzymio

Wiktionary


pielgrzymowanie

uczest­ni­czyć w wę­drów­ce do miejsc świę­tych jako piel­grzym, po­dró­żo­wać do miejsc kultu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|piel­grzy­mo­wać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Szcze­gól­ną cechą pon­ty­fi­ka­tu Jana Pawła II było piel­grzy­mo­wa­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pielgrzym m., pielgrzymka ż., pielgrzymstwo n.

 przym. pielgrzymi, pielgrzymkowy

 czas. pielgrzymować

 przysł. pielgrzymio

Wiktionary


pielgrzymować

uczest­ni­czyć w wę­drów­ce do miejsc świę­tych jako piel­grzym, po­dró­żo­wać do miejsc kultu


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) rel. wę­dro­wać do miej­sca kultu lub kogoś, komu się chce oddać cześć

 (1.2) przen. żart. na­wie­dzać czę­sto ja­kieś miej­sce z za­mi­ło­wa­niem, w po­żą­da­nym celu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) We wrze­śniu piel­grzy­mo­wa­li­śmy do Lo­ur­des.

 (1.2) Do tej ta­wer­ny piel­grzy­mu­ją sma­ko­sze kal­ma­rów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pielgrzymowanie n., pielgrzym m., pielgrzymka ż., pielgrzymstwo n.

 przym. pielgrzymi, pielgrzymkowy

 przysł. pielgrzymio

Wiktionary


pielgrzymowice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Piel­grzy­mo­wi­ce – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. kra­kow­skim, w gmi­nie Mi­cha­ło­wi­ce
  • Piel­grzy­mo­wi­ce – wieś w woj. opol­skim, w pow. na­my­słow­skim, w gmi­nie Wil­ków
  • Piel­grzy­mo­wi­ce – wieś w woj. ślą­skim, w pow. pszczyń­skim, w gmi­nie Pa­wło­wi­ce

Wikipedia


pielgrzymowicz

czło­wiek wę­dru­ją­cy do miejsc kultu; pąt­nik; piel­grzym


SJP.pl


pielgrzymowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Piel­grzy­mo­wo – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. bra­niew­skim, w gmi­nie Pło­ski­nia
  • Piel­grzy­mo­wo – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. ni­dzic­kim, w gmi­nie Ko­zło­wo
  • Piel­grzy­mo­wo – dawna gro­ma­da w po­wie­cie ni­dzic­kim

Wikipedia


pielgrzymstwo

ogół za­gad­nień, czyn­no­ści zwią­za­nych z piel­grzy­mo­wa­niem, po­dró­żo­wa­niem do miejsc kultu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) przest. po­dró­żo­wa­nie do miejsc kultu

 (1.2) daw. od­by­wa­nie po­dró­ży

 (1.3) wszy­scy piel­grzy­mi, ich ogół

 (1.4) przen. uchodź­stwo, emi­gra­cja

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pielgrzymka ż., pielgrzym m., pielgrzymowanie n.

 czas. pielgrzymować ndk.

 przym. pielgrzymi, pielgrzymkowy

 przysł. pielgrzymio

Wiktionary


pielice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pie­li­ce – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. strze­lec­ko-dre­zde­nec­kim, w gmi­nie Strzel­ce Kra­jeń­skie
  • Pie­li­ce – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. zie­lo­no­gór­skim, w gmi­nie No­wo­gród Bo­brzań­ski
  • Pie­li­ce – je­zio­ro w woj. lu­bu­skim, w pow. strze­lec­ko-dre­zde­nec­kim, w gmi­nie Strzel­ce Kra­jeń­skie

Wikipedia


pielichowski

naz­wi­sko


SJP.pl


pielik

marka her­bi­cy­du


SJP.pl


pielić

oczy­szczać zie­mię z chwa­stów; pleć


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­pie­lić)

 (1.1) ogrod. usu­wać ręcz­nie chwa­sty z upra­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pra­co­wa­łam na równi z nią, pie­ląc, no­sząc wodę i sa­dząc kwia­ty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲjɛlʲit͡ɕ, AS: pʹi ̯elʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pielenie n., plenie n., opielanie n., opielenie n., wypielenie n.

 czas. pleć ndk., opielić dk., opielać ndk., wypielić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pleć, plewić

Wiktionary


pielka

naz­wi­sko


SJP.pl


pielmieni

pie­roż­ki na­dzie­wa­ne mię­sem lub rybą, go­to­wa­ne w ro­so­le; piel­mie­nie


SJP.pl

Piel­mie­ni (także "pi­li­me­ni", "piel­me­nie", "piel­mie­nie", пельме́ни) – ro­dzaj pie­ro­gów z dość luź­nym far­szem mięs­nym. Po­tra­wa kuch­ni ro­syj­skiej, wy­wo­dzą­ca się z kuch­ni ud­murc­kiej. Ud­murc­ka nazwa "piel­niań" zło­żo­na jest ze słów "piel" "ucho" i "niań" "chleb". Za­do­mo­wio­na w kuch­ni pol­skiej, zwła­szcza na te­re­nach daw­ne­go za­bo­ru ro­syj­skie­go. Wy­glą­dem, nazwą i po­cho­dze­niem zbli­żo­ne do uszek.

Wikipedia


pielmienie

pie­roż­ki na­dzie­wa­ne mię­sem lub rybą, go­to­wa­ne w ro­so­le; piel­mie­ni


SJP.pl


pielmień

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. pie­ro­żek na­dzie­wa­ny su­ro­wym, mie­lo­nym mię­sem wo­ło­wo-wie­przo­wym, po­da­wa­ny ze sto­pio­nym ma­słem lub śmie­ta­ną; tra­dy­cyj­na po­tra­wa kuch­ni ukra­iń­skiej i ro­syj­skiej;

Wiktionary


pielnik

ręcz­ne na­rzę­dzie do opie­la­nia i spulch­nia­nia gleby; pla­net


SJP.pl


pielografia

ba­da­nie ra­dio­lo­gicz­ne ma­ją­ce na celu uwi­docz­nie­nie mied­nicz­ki ner­ko­wej po­przez wpro­wa­dze­nie do niej środ­ka kon­tra­stu­ją­ce­go


SJP.pl

Pie­lo­gra­fia – ba­da­nie ra­dio­lo­gicz­ne ma­ją­ce na celu uwi­docz­nie­nie i na­stę­po­wą ocenę mied­nicz­ki ner­ko­wej.

Do mied­nicz­ki ner­ko­wej wpro­wa­dza się cew­nik i na­stęp­nie po­da­je się przez niego śro­dek cie­niu­ją­cy (tzw. kon­trast) po czym wy­ko­nu­je się zdję­cie RTG. Na­stęp­nie można wpro­wa­dzić tenże cew­nik do mo­czo­wo­du i po­now­nie po­da­je się kon­trast – ba­da­nie nosi nazwę ure­te­ro­pie­lo­gra­fii i poz­wa­la oce­nić oprócz mied­nicz­ki i kie­li­chów ner­ko­wych, także mo­czo­wo­dy.

Wikipedia


pielucha

nieg­dyś nie­wiel­ki ka­wa­łek płót­na lub po­dob­ne­go ma­te­ria­łu, dziś spe­cjal­ny ro­dzaj jed­no­ra­zo­wej bie­liz­ny słu­żą­cej do prze­wi­ja­nia, naj­czę­ściej nie­mow­ląt


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hig. nieg­dyś nie­wiel­ki ka­wa­łek płót­na lub po­dob­ne­go ma­te­ria­łu, dziś spe­cjal­ny ro­dzaj jed­no­ra­zo­wej bie­liz­ny słu­żą­cej do prze­wi­ja­nia, naj­czę­ściej nie­mow­ląt

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdy dziec­ko pła­ka­ło od­da­wa­ła je Izol­dzie. Odor pie­luch prze­pa­jał stan­cję.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛˈluxa, AS: pʹi ̯eluχa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. pieluszka ż.

 przym. pieluchowy, pieluszkowy, pieluszczany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. pampers

Wiktionary


pieluchomajtki

ro­dzaj jed­no­ra­zo­wej bie­liz­ny, naj­czę­ściej dla do­ro­słych z pro­ble­ma­mi nie­trzy­ma­nia moczu


SJP.pl


pieluchować

po­tocz­nie: za­kła­dać pie­lu­chę


SJP.pl


pieluchowy

przez­na­czo­ny na pie­lu­chy, pie­lusz­ki (np. tka­ni­na pie­lu­cho­wa) lub w jakiś inny spo­sób zwią­za­ny z pie­lu­cha­mi (np. okres pie­lu­cho­wy)


SJP.pl


pielusia

pie­szczot­li­wie: pie­lu­cha


SJP.pl


pieluszczany

przy­miot­nik

 (1.1) daw. do­ty­czą­cy pie­lusz­ki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛluʃˈt͡ʃãnɨ, AS: pʹi ̯eluščãny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pielucha ż., pieluszka ż.

 przym. pieluszkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pieluszkowy

Wiktionary


pieluszeczka

zdrob­nie­nie od: pie­lu­cha


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: pie­lu­cha

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛluˈʃɛt͡ʃka, AS: pʹi ̯elušečka

Wiktionary


pieluszka

nieg­dyś nie­wiel­ki ka­wa­łek płót­na lub po­dob­ne­go ma­te­ria­łu, dziś spe­cjal­ny ro­dzaj jed­no­ra­zo­wej bie­liz­ny słu­żą­cej do prze­wi­ja­nia nie­mow­ląt


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hig. ka­wa­łek płót­na do prze­wi­ja­nia nie­mow­ląt

 (1.2) pot. hig. jed­no­ra­zo­wy ar­ty­kuł hi­gie­nicz­ny łą­czą­cy funk­cję pie­lusz­ki (1.1) z majt­ka­mi

Wiktionary

Pie­lusz­ka, pie­lu­cha – ka­wa­łek chłon­ne­go ma­te­ria­łu, ab­sor­bu­ją­cy mocz no­wo­rod­ka, nie­mow­lę­cia i ma­łe­go dziec­ka, a także osób cho­rych, które sa­mo­dziel­nie nie kon­tro­lu­ją po­trzeb fiz­jo­lo­gicz­nych. Obec­nie w Pol­sce naj­czę­ściej sto­so­wa­ne są pie­lusz­ki jed­no­ra­zo­we po­tocz­nie na­zy­wa­ne, od marki jed­ne­go z pro­du­cen­tów, pam­per­sa­mi.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pʲjɛˈluʃka, AS: pʹi ̯eluška

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pielucha ż.

 przym. pieluszkowy, pieluszczany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pielucha; gw. Śląsk Cieszyński plenka

 (1.2) pampers

Wiktionary


pieluszkowy

→ pie­lusz­ka


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) rzad. zwią­za­ny z pie­lusz­ką

Wiktionary

Patrz:

pieluszka

Przykłady

 (1.1) Naj­pię­kniej wysz­ła Ha­li­nie czer­wo­na su­kien­ka z pie­lusz­ko­wej ba­weł­ny włas­no­ręcz­nie za­far­bo­wa­nej na ja­skra­wą czer­wień…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛluˈʃkɔvɨ, AS: pʹi ̯eluškovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pielucha ż., pieluszka ż.

 przym. pieluchowy, pieluszczany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. pieluszczany

Wiktionary


pielęgnacja

pie­lę­gno­wa­nie, ogół za­bie­gów po­ma­ga­ją­cych w le­cze­niu cho­rych lub ma­ją­cych na celu osią­gnię­cie wzro­stu i roz­wo­ju ro­ślin lub zwie­rząt


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pie­lę­gno­wa­nie kogoś lub cze­goś, dba­nie o coś lub kogoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ab­so­lut­nie nie­zbęd­na jest pie­lę­gna­cja po­draż­nio­nej skóry od razu po za­koń­cze­niu go­le­nia.

 (1.1) Potem ręcz­nik, mlecz­ko do ciała, sól fiz­jo­lo­gicz­na do oczu, pa­tycz­ki do uszu. Kaf­ta­nik, śpiosz­ki, łó­żecz­ko. A potem pra­so­wa­nie. Tak, tak, chcie­li­śmy być naj­lep­szy­mi ro­dzi­ca­mi na świe­cie. Mi­strza­mi pie­lę­gna­cji. I chyba by­li­śmy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛlɛ̃ŋɡˈnat͡sʲja, AS: pʹi ̯elẽŋgnacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pielęgnowanie n., wypielęgnowanie n., pielęgniarka ż., pielęgniarz m., pielęgniarstwo n.

 czas. pielęgnować, wypielęgnować

 przym. pielęgnacyjny

 przysł. pielęgnacyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pielęgnowanie

Wiktionary


pielęgnacyjnie

→ pie­lę­gna­cyj­ny


SJP.pl

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób pie­lę­gna­cyj­ny, do­ty­czą­cy pie­lę­gna­cji

Wiktionary

Patrz:

pielęgnacyjny

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛlɛ̃ŋɡnaˈt͡sɨjɲɛ, AS: pʹi ̯elẽŋgnacyi ̯ńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pielęgnacja ż., pielęgnowanie n., pielęgniarka ż., pielęgniarz m.

 czas. pielęgnować, wypielęgnować

 przym. pielęgnacyjny

Wiktionary


pielęgnacyjny

zwią­za­ny z pie­lę­gna­cją


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) słu­żą­cy pie­lę­gna­cji, pie­lę­gno­wa­niu, dba­niu o zdro­wie i zdro­wy wy­gląd

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­dob­nie jak zwie­rzę­ta in­nych ga­tun­ków ma­ją­ce długą okry­wę, rów­nież świn­ki an­gor­skie wy­ma­ga­ją szcze­gól­nych za­bie­gów pie­lę­gna­cyj­nych – cze­sa­nia, pu­dro­wa­nia itp. – i są w ho­dow­li naj­bar­dziej kło­pot­li­we.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛlɛ̃ŋɡnaˈt͡sɨjnɨ, AS: pʹi ̯elẽŋgnacyi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pielęgnacja ż., pielęgniarstwo n., pielęgniarz m., pielęgniarka ż., pielęgnica ż., pielęgnowanie n.

 czas. pielęgnować ndk., wypielęgnować dk.

 przysł. pielęgnacyjnie, pielęgniarski

 przym. pielęgniarski

Wiktionary


pielęgniara

zgru­bie­nie od: pie­lę­gniar­ka


SJP.pl


pielęgniareczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: pie­lę­gniar­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pielęgniarka ż.

Wiktionary


pielęgniarka

pra­cow­ni­ca służ­by zdro­wia upraw­nio­na do po­mo­cy w pie­lę­gno­wa­niu cho­rych i wy­ko­ny­wa­nia pod­sta­wo­wych za­bie­gów lecz­ni­czych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta spra­wu­ją­ca pod­sta­wo­wą opie­kę me­dycz­ną nad pa­cjen­ta­mi;

Wiktionary

Pie­lę­gniar­ka (r. m. pie­lę­gniarz) – sa­mo­dziel­ny, me­dycz­ny zawód z grupy spe­cja­li­stów do spraw zdro­wia. Na całym świe­cie upra­wia­ny jest w więk­szo­ści przez ko­bie­ty.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dziś jest świę­to pie­lę­gnia­rek.

 (1.1) Nawet doś­wiad­czo­ne pie­lę­gniar­ki nie były w sta­nie na to pa­trzeć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛlɛ̃ŋʲɟˈɲarka, AS: pʹi ̯elẽŋʹǵńarka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pielęgniarstwo n., pielęgnacja ż., pielęgnowanie n., wypielęgnowanie n., pielęgnica ż.

:: fm. pielęgniarz m.

 czas. pielęgnować ndk., wypielęgnować dk.

 przym. pielęgniarski, pielęgnacyjny

 przysł. pielęgnacyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. siostra; żart. piguła; uczn. pigwa; gw. Maćkowce miedsiestra

Wiktionary


pielęgniarski

od­no­szą­cy się do za­wo­du pie­lę­gnia­rza lub pie­lę­gniar­ki (np. prak­ty­ka pie­lę­gniar­ska), zwią­za­ny z pie­lę­gniar­stwem (np. szko­ła pie­lę­gniar­ska)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pie­lę­gniar­stwem, pie­lę­gnia­rzem lub pie­lę­gniar­ką, do­ty­czą­cy pie­lę­gniar­stwa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na drzwiach wisi pie­lę­gniar­ski far­tuch.

 (1.1) Gdzie pani zdo­by­wa­ła pie­lę­gniar­skie szli­fy?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pielęgniarz m., pielęgniarka ż., pielęgniarstwo n., pielęgnowanie n.

 czas. pielęgnować ndk.

 przym. pielęgnacyjny

Wiktionary


pielęgniarstwo

ogół dzia­łań ma­ją­cych na celu opie­kę nad cho­ry­mi, zawód pie­lę­gnia­rza lub pie­lę­gniar­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pro­fe­sja po­le­ga­ją­ca na opie­ko­wa­niu się cho­ry­mi

Wiktionary

Pie­lę­gniar­stwo – ter­min okre­śla­ją­cy róż­ne­go ro­dza­ju za­da­nia i dzia­ła­nia za­wo­do­we pie­lę­gnia­rek i pie­lę­gnia­rzy oraz naukę, wie­dzę, tech­ni­kę i sztu­kę z tymi czyn­no­ścia­mi zwią­za­ne.

Wyraz „pie­lę­gniar­stwo” funk­cjo­nu­je w ta­kich zna­cze­niach jak m.in.:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mam na imię Jagna i stu­diu­ję pie­lę­gniar­stwo na Ślą­skim Uni­wer­sy­te­cie Me­dycz­nym w Ka­to­wi­cach.

 (1.1) Bab­cia Gosia poś­wię­ci­ła życie pie­lę­gniar­stwu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pielęgniarz m., pielęgniarka ż., pielęgnowanie n., pielęgnacja ż.

 czas. pielęgnować ndk.

 przym. pielęgniarski, pielęgnacyjny

Wiktionary


pielęgniarz

pra­cow­nik służ­by zdro­wia upraw­nio­ny do po­mo­cy w pie­lę­gno­wa­niu cho­rych i wy­ko­ny­wa­nia pod­sta­wo­wych za­bie­gów lecz­ni­czych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pra­cow­nik służ­by zdro­wia upraw­nio­ny do pie­lę­gno­wa­nia cho­rych i do wy­ko­ny­wa­nia prost­szych za­bie­gów lecz­ni­czych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W szpi­ta­lach pie­lę­gnia­rze są po­żą­da­ny­mi pra­cow­ni­ka­mi, po­nie­waż z re­gu­ły dy­spo­nu­ją więk­szą siłą fi­zycz­ną, niż pie­lę­gniar­ki.

 (1.1) Szyb­ko wcią­gnął na sie­bie zie­lo­ne ubra­nie pie­lę­gnia­rza i zam­knął szaf­kę w tym samym mo­men­cie, w któ­rym ot­wo­rzy­ły się drzwi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛˈlɛ̃ŋʲɟɲaʃ, AS: pʹi ̯elẽŋʹǵńaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pielęgniarstwo n.

:: fż. pielęgniarka ż.

 przym. pielęgniarski, pielęgnacyjny

 przysł. pielęgnacyjnie

 czas. pielęgnować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lekcew. łapiduch; gw. Górny Śląsk krankfoter

Wiktionary


pielęgnica

ga­tu­nek dra­pież­nej ryby ak­wa­rio­wej, ży­ją­cej na wol­no­ści w Afry­ce i Ame­ry­ce Po­łud­nio­wej


SJP.pl

Pie­lę­gni­ca – zwy­cza­jo­wa nazwa wielu ga­tun­ków ryb m.in. z ro­dza­jów "Ama­tit­la­nia", "Astro­no­tus", "Cich­la­so­ma", "Heros", "Rocio", na­le­żą­cych do ro­dzi­ny pie­lę­gni­co­wa­tych, m.in.:

Wikipedia


pielęgnicowate

ro­dzi­na ryb z gro­ma­dy ryb kost­nych, obej­mu­ją­ca ga­tun­ki cha­rak­te­ry­zu­ją­ce się spła­szczo­nym cia­łem i wro­dzo­nym in­stynk­tem opie­ki nad po­tom­stwem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Cich­li­dae|Bo­na­par­te|ref=tak., klad w ran­dze ro­dzi­ny słod­ko­wod­nych ryb oko­nioksz­tałt­nych;

Wiktionary

Pie­lę­gni­co­wa­te (Cich­li­dae) – klad w ran­dze ro­dzi­ny ryb oko­nioksz­tałt­nych (Per­ci­for­mes) obej­mu­ją­cy ponad 1600 ga­tun­ków opi­sa­nych na­u­ko­wo oraz kil­ka­set od­kry­tych, ocze­ku­ją­cych na for­mal­ny opis, co czyni ją jedną z naj­licz­niej­szych w ga­tun­ki ro­dzin krę­gow­ców. Jest je­dy­ną słod­ko­wod­ną ro­dzi­ną war­ga­czow­ców (La­bro­i­dei).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Szyb­ka spe­cja­cja i ra­dia­cja adap­ta­cyj­na pie­lę­gni­co­wa­tych stały się przed­mio­tem za­in­te­re­so­wa­nia bio­lo­gów ewo­lu­cyj­nych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pielęgnica ż., pielęgniczka ż.

Wiktionary


pielęgnicowaty

o ce­chach pie­lę­gni­co­wa­tych (ryb z gro­ma­dy ryb kost­nych, cha­rak­te­ry­zu­ją­cych się spła­szczo­nym cia­łem i wro­dzo­nym in­stynk­tem opie­ki nad po­tom­stwem)


SJP.pl


pielęgniczka

część nazwy sy­ste­ma­tycz­nej kilku ga­tun­ków ma­łych ryb ak­wa­rio­wych z ro­dzi­ny pie­lę­gni­co­wa­tych


SJP.pl

Pie­lę­gnicz­ka – nazwa (obie­go­wa i hand­lo­wa, sto­so­wa­na m.in. przez mi­ło­śni­ków ak­wa­ry­sty­ki) ga­tun­ków ma­łych ryb z ro­dzi­ny pie­lę­gni­co­wa­tych, po­cho­dzą­cych z Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej i Afry­ki, z wy­jąt­kiem je­zior Wiel­kie­go Rowu Afry­kań­skie­go. Naj­bar­dziej roz­po­wszech­nio­ne wśród ak­wa­ry­stów są pie­lę­gnicz­ki z ro­dza­ju "Api­sto­gram­ma", "Mi­kro­ge­op­ha­gus" oraz "Pel­vi­ca­chro­mis".

Wikipedia


pielęgnowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pie­lę­gno­wać.

Wiktionary

Pie­lę­gno­wa­nie – ze­spół czyn­no­ści wcho­dzą­cych w pro­ces pie­lę­gno­wa­nia cho­rych lub po­stę­po­wa­nia w za­kre­sie ochro­ny zdro­wia lud­no­ści. Spe­cjal­ną rolą osoby pie­lę­gnu­ją­cej jest po­ma­gać czło­wie­ko­wi cho­re­mu lub zdro­we­mu w czyn­no­ściach ma­ją­cych na celu za­pew­nie­nie peł­ne­go zdro­wia lub po­wro­tu do niego.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ro­bot­ni­ce są za­ko­do­wa­ne wy­łącz­nie na pracę. Są wie­lo­za­wo­dow­ca­mi. W za­leż­no­ści od ak­tu­al­nej po­trze­by zaj­mu­ją się sprzą­ta­niem, pie­lę­gno­wa­niem larw, bu­do­wą pla­ste­ra­strów, stró­żo­wa­niem u wej­ścia, zbie­ra­niem po­kar­mu etc.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pielęgnować ndk.

 rzecz. pielęgnacja ż., pielęgniarka ż., pielęgniarstwo n.

 przysł. pielęgnacyjnie

 przym. pielęgnacyjny, pielęgniarski

Wiktionary


pielęgnować

po­ma­gać w le­cze­niu cho­rych lub pro­wa­dzić za­bie­gi pie­lę­gna­cyj­ne ma­ją­ce na celu osią­gnię­cie wzro­stu i roz­wo­ju ro­ślin lub zwie­rząt


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) dbać o coś, zaj­mo­wać się czymś z dużą dba­ło­ścią i tro­ską

 (1.2) dbać o cho­rych, po­ma­gać w le­cze­niu cho­rych

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛlɛ̃ŋɡˈnɔvat͡ɕ, AS: pʹi ̯elẽŋgnovać

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pielęgnacyjny, pielęgniarski

 rzecz. pielęgnacja ż., pielęgnowanie ż., pielęgniarka ż., pielęgniarz m., pielęgniarstwo n.

 czas. wypielęgnować dk.

 przysł. pielęgnacyjnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dbać, troszczyć się, zajmować się

Wiktionary


piemoncki

przy­miot­nik od: Pie­mont


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Pie­mon­tem, do­ty­czą­cy Pie­mon­tu, wy­wo­dzą­cy się z Pie­mon­tu

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język pie­monc­ki;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dia­lekt pie­monc­ki wy­raź­nie różni się od ję­zy­ka wło­skie­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛ̃ˈmɔ̃nt͡sʲci, AS: pʹi ̯ẽmõncʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Piemont mrz., Piemontczyk mos., Piemontka ż., piemontyt mrz.

 przym. piemontytowy

Wiktionary


piemonckojęzyczny

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który po­słu­gu­je się ję­zy­kiem pie­monc­kim

 (1.2) taki, któ­re­go miesz­kań­cy po­słu­gu­ją się ję­zy­kiem pie­monc­kim

 (1.3) spi­sa­ny, stwo­rzo­ny w ję­zy­ku pie­monc­kim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛ̃ˈmɔ̃nt͡skɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: pʹi ̯ẽmõnckoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary


piemont

kra­i­na hi­sto­rycz­na i re­gion ad­mi­ni­stra­cyj­ny w pół­noc­no-za­chod­nich Wło­szech, przy gra­ni­cy z Fran­cją i Szwaj­ca­rią


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. kra­i­na hi­sto­rycz­na i re­gion ad­mi­ni­stra­cyj­ny w pół­noc­no-za­chod­nich Wło­szech, ze sto­li­cą w Tu­ry­nie;

Wiktionary

Pie­mont ( Pie­mon­te) – kra­i­na hi­sto­rycz­na i re­gion ad­mi­ni­stra­cyj­ny w pół­noc­no-za­chod­nich Wło­szech. Od za­cho­du gra­ni­czy z Fran­cją, od pół­no­cy ze Szwaj­ca­rią i re­gio­nem Do­li­na Aosty, od wscho­du z Lom­bar­dią i Emi­lią-Ro­ma­nią, a od po­łud­nia z Li­gu­rią.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Od XI do XV wieku Pie­mont był po­dzie­lo­ny na pięć jed­no­stek te­ry­to­rial­nych: Turyn, Ivreę, Mon­fer­ra­to, Sa­luz­zo i Sa­ba­u­dię.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲjɛ̃mɔ̃nt, AS: pʹi ̯ẽmõnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Piemontczyk mos., Piemontka ż., piemontyt mrz., piemoncki mrz.

 przym. piemoncki, piemontytowy

Wiktionary


piemontczyk

miesz­ka­niec Pie­mon­tu (kra­i­ny hi­sto­rycz­nej)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Pie­mon­tu lub osoba płci mę­skiej po­cho­dzą­ca z Pie­mon­tu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Au­to­bio­gra­fie Pie­mont­czy­ka Vit­to­ria Dan Se­gre­go, trie­steń­czy­ka Gior­gia Vog­he­ry i au­to­bio­gra­ficz­na saga ro­dzin­na rzy­mian­ki Clary Se­re­ni sta­no­wią różne przy­kła­dy spo­so­bów, w jakie Żydzi wło­scy poś­wiad­cza­li włas­ne wy­bo­ry po­li­tycz­ne (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛ̃ˈmɔ̃nṭt͡ʃɨk, AS: pʹi ̯ẽmõnṭčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piemontyt mrz., Piemont mrz.

:: fż. Piemontka ż.

 przym. piemoncki, piemontytowy

Wiktionary


piemontese

[czy­taj: pie­mon­te­ze] wło­ska rasa bydła do­mo­we­go po­cho­dzą­ca z Pie­mon­tu


SJP.pl


piemontka

miesz­kan­ka Pie­mon­tu (kra­i­ny hi­sto­rycz­nej)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Pie­mon­tu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Piemont mrz.

:: fm. Piemontczyk mos.

 przym. piemoncki, piemontytowy

Wiktionary


piemontyt

rzad­ki mi­ne­rał z grupy krze­mia­nów, bo­ga­ta w że­la­zo, man­gan oraz glin od­mia­na epi­do­tu, naj­czę­ściej spo­ty­ka­na w Pie­mon­cie i w Valle d'Aosta we Wło­szech


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miner. mi­ne­rał z grupy krze­mia­nów o czer­wo­nej lub bru­nat­nej bar­wie;

Wiktionary

Pie­mon­tyt (epi­dot man­ga­no­wo-że­la­zo­wy) – mi­ne­rał z grupy krze­mia­nów, bo­ga­ta w że­la­zo i man­gan od­mia­na epi­do­tu. Nazwa po­cho­dzi od Pie­mon­tu we Wło­szech, gdzie zo­stał od­kry­ty.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Piemont m., Piemontczyk m., Piemontka ż., piemoncki m.

 przym. piemoncki, piemontytowy

Wiktionary


piemontytowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) rzad. zwią­za­ny z pie­mon­ty­tem, do­ty­czą­cy pie­mon­ty­tu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Łupek pie­mon­ty­to­wy jest łup­kiem kwar­cy­to­wym z ob­fi­tą za­war­to­ścią ozdob­nych, a czę­sto ponad 1 cm się­ga­ją­cych krysz­ta­łów epi­do­tu man­ga­no­we­go (pie­mon­ty­tu), który na­da­je skale za­bar­wie­nie czer­wo­na­wo-fio­le­to­we

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piemontyt mrz., Piemont mrz., Piemontczyk mos., Piemontka ż., piemoncki mrz.

 przym. piemoncki

Wiktionary


pienia

1. pieśń, pio­sen­ka, utwór mu­zycz­ny z pod­kła­dem in­stru­men­tal­nym, przez­na­czo­ny do śpie­wa­nia;
2. w prze­no­śni o po­chwa­łach, za­chwy­tach


SJP.pl


pieniacki

taki, jak u pie­nia­cza (np. pie­niac­kie za­cho­wa­nie, uspo­so­bie­nie), od­no­szą­cy się do pie­nia­cza, pie­niact­wa


SJP.pl


pieniactwo

za­mi­ło­wa­nie do wy­ta­cza­nia spraw są­do­wych, naj­czę­ściej o błahe spra­wy, w me­dy­cy­nie okre­śla­ne jako kwe­ru­len­cja i uwa­ża­ne za cho­ro­bli­wą skłon­ność


SJP.pl


pieniacz

osoba z za­mi­ło­wa­niem do wy­ta­cza­nia spraw są­do­wych, naj­czę­ściej o błahe spra­wy lub ma­ją­ca cho­ro­bli­wą skłon­ność do do­cho­dze­nia rze­czy­wi­stych lub uro­jo­nych krzywd


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba czę­sto pro­ce­su­ją­ca się z bła­hych po­wo­dów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nikt nie chce mieć w swoim gro­nie part­ne­rów uwa­ża­nych, słusz­nie czy nie słusz­nie, za per­ma­nent­nych pie­nia­czy i mal­kon­ten­tów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pieniactwo ż., pienianie n.

:: fż. pieniaczka ż.

 czas. pieniaczyć się dk., pieniać ndk.

 przym. pieniacki, pieniaczy

 przysł. pieniacko, pieniaczo

Wiktionary


pieniaczka

ko­bie­ta z za­mi­ło­wa­niem do wy­ta­cza­nia spraw są­do­wych, naj­czę­ściej o błahe spra­wy lub ma­ją­ca cho­ro­bli­wą skłon­ność do do­cho­dze­nia rze­czy­wi­stych lub uro­jo­nych krzywd


SJP.pl


pieniaczyć

pie­nia­czyć się: pro­ce­so­wać się, naj­czę­ściej o spra­wy błahe, nie­i­stot­ne, pra­wić się; pie­niać się (rza­dziej)


SJP.pl


pieniak

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Cze­sław Pie­niak (1918-1965), ofi­cer Woj­ska Pol­skie­go i Armii Kra­jo­wej, ci­cho­ciem­ny
  • Fran­ci­szek Pie­niak (zm. 1939/1941), na­u­czy­ciel, ofia­ra zbrod­ni w Pal­mi­rach
  • Fran­ci­szek Pie­niak (1903-1968), ofi­cer Woj­ska Pol­skie­go i Armii Kra­jo­wej
  • Sta­ni­sław Pie­niak (1945-), re­ży­ser, sce­na­rzy­sta i mon­ta­ży­sta fil­mów do­ku­men­tal­nych

Wikipedia


pieniawa

źró­dło, z któ­re­go wy­pły­wa mie­sza­ni­na wodno-ga­zo­wa; źró­dło ga­zu­ją­ce


SJP.pl


pieniać

pie­niać się: pie­nia­czyć się, pro­ce­so­wać się, pra­wo­wać się


SJP.pl


pienie

1. pieśń, pio­sen­ka, utwór mu­zycz­ny z pod­kła­dem in­stru­men­tal­nym, przez­na­czo­ny do śpie­wa­nia;
2. w prze­no­śni o po­chwa­łach, za­chwy­tach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pod­nio­sły śpiew, wznio­sła pieśń

 (1.2) przen. przest. wiersz, po­ez­ja

 (1.3) daw. śpie­wa­nie, śpiew

 (1.4) daw. pia­nie ko­gu­ta

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Pie­nia Anio­łów brzmią pod nie­bio­sy, / Śpie­waj­my z nimi wspól­ny­mi głosy.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. piać ndk.

Wiktionary


pieniek

1. nie­wiel­ki pień;
2. po­zo­sta­ły w szczę­ce dolny frag­ment zęba, bę­dą­cy po­zo­sta­ło­ścią po wy­kru­sze­niu się lub zła­ma­niu ko­ro­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: pień

 (1.2) mały pień

 (1.3) leśn. wi­docz­na część pnia (bez ko­rze­ni), która po­zo­sta­je w ziemi po ścię­ciu drze­wa

 (1.4) od­cię­ta górna część kar­cza lub na­sa­da pnia, na któ­rej rąbie się drew­no albo mięso

 (1.5) przest. pot. pszcz. ul

Wiktionary

Przykłady

 (1.4) Daw­niej drew­no na opał rą­ba­no na pień­ku.

 (1.5) Moja ko­bie­ta do­sta­ła po ojcu dzie­sięć pień­ków; nie chciał­bym ich zmar­no­wać; boć widzę, że pszczo­ły są bar­dzo po­ży­tecz­ne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲjɛ̇̃ɲɛk, AS: pʹi ̯ė̃ńek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pniaczek m., pień nmos./n./mrz.

 przym. pieńkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pniaczek

 (1.4) pniak, reg. śl. gnot, reg. śl. gnotek

Wiktionary


pienienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pie­nić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pienić

 rzecz. piana ż., pianka ż.

Wiktionary


pienik

owad, któ­re­go larwa oto­czo­na grud­ką piany, wy­sy­sa soki z róż­nych krze­wów i ziół


SJP.pl


pienikowate

ro­dzi­na plusk­wia­ków obej­mu­ją­ca ponad 900 ga­tun­ków


SJP.pl

Pie­ni­ko­wa­te (Aph­rop­ho­ri­dae) – ro­dzi­na plusk­wia­ków z po­drzę­du cy­ka­doksz­tałt­nych, li­czą­ca ponad 900 opi­sa­nych ga­tun­ków.

Wikipedia


pienikowaty

o ce­chach pie­ni­ko­wa­tych (ro­dzi­na plusk­wia­ków)


SJP.pl


pieniny

pas skał­ko­wy cią­gną­cy się na pół­noc­nym obrze­żu Cen­tral­nych Kar­pat Za­chod­nich, w Pol­sce i na Sło­wa­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. góry w Pol­sce i Sło­wa­cji;

Wiktionary

Pie­ni­ny (514.12) – pasmo gór­skie w łań­cu­chu Kar­pat, po­ło­żo­ne w po­łud­nio­wej Pol­sce i pół­noc­nej Sło­wa­cji. Re­gion tu­ry­stycz­ny.

Pie­ni­ny ce­chu­je skom­pli­ko­wa­na bu­do­wa ge­o­lo­gicz­na – cha­rak­te­ry­stycz­ne są ska­li­ce, bę­dą­ce naj­wyż­szą czę­ścią dłu­gie­go, po­roz­dzie­la­ne­go pasa for­ma­cji wa­pien­nych (Pie­niń­ski Pas Skał­ko­wy), który w tym miej­scu wy­cho­dzi na po­wierzch­nię.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ge­ne­za Pie­nin to naj­trud­niej­szy pro­blem w całej ge­o­lo­gii Kar­pat.

 (1.1) Poś­wię­cił Pie­ni­nom jeden ze swo­ich li­ry­ków.

 (1.1) Kie­dyś w Pie­ni­nach wi­dy­wa­no żbika.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pieniński

Wiktionary


pienistość

cecha cze­goś po­kry­te­go pianą lub peł­ne­go piany


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co pie­ni­ste

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piana ż., pianka ż.

 przym. pienisty

Wiktionary


pienisty

po­kry­ty war­stwą piany, pełen piany lub łatwo pie­nią­cy się


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) po­kry­ty pianą, za­wie­ra­ją­cy pianę

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. spieniacz mrz., pienistość ż., pianka ż., piana ż.

Wiktionary


pieniąch

zgru­bie­nie od: pie­niądz


SJP.pl


pieniądz

1. po­wszech­nie ak­cep­to­wa­ny śro­dek płat­ni­czy;
2. pla­sti­ko­wy pie­niądz - karta płat­ni­cza;
3. pusty pie­niądz - pie­niądz bez po­kry­cia w to­wa­rze


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bank. umow­ny śro­dek płat­ni­czy, obec­nie w po­sta­ci monet i ban­kno­tów;

Wiktionary

Pie­niądz – towar uz­na­ny w wy­ni­ku ogól­nej zgody spo­łecz­nej za śro­dek wy­mia­ny go­spo­dar­czej, w któ­rym są wy­ra­żo­ne ceny i war­to­ści wszyst­kich in­nych to­wa­rów. Jako wa­lu­ta, krąży ano­ni­mo­wo od osoby do osoby i po­mię­dzy kra­ja­mi, ułat­wia­jąc wy­mia­nę hand­lo­wą. In­ny­mi słowy jest to ma­te­rial­ny lub nie­ma­te­rial­ny śro­dek, który można wy­mie­nić na towar lub usłu­gę. Jest praw­nie okre­ślo­nym środ­kiem płat­ni­czym, który może wy­ra­żać, prze­cho­wy­wać i prze­ka­zy­wać war­tość ści­śle zwią­za­ną z re­al­nym pro­duk­tem spo­łecz­nym.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ten sa­mo­chód kosz­tu­je dużo pie­nię­dzy (= jest drogi).

 (1.1) Lu­dzie ule­ga­ją do­mi­nu­ją­cej roli pie­nią­dza.

 (1.1) Roz­sier­dzo­na G. na­ka­za­ła swym po­ma­gie­rom nękać są­sia­da te­le­fo­nicz­ny­mi po­gróż­ka­mi i żądać pie­nię­dzy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲjɛ̇̃ɲɔ̃nt͡s, AS: pʹi ̯ė̃ńõnc

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pieniądze lm nm., pieniążki lm nm., pieniężnik mos.

:: zdrobn. pieniążek mrz.

:: zgrub. pieniąch mrz.

 czas. spieniężyć dk.

 przym. pieniężny

 przysł. pieniężnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. forsa, flota, grosz, hajs, kabona, kapusta, kasa, kaszanka, kwit, mamona, sałata, siano, sos, szmal; gw. Śląsk Cieszyński pinióndz

Wiktionary


pieniądze

1. po­wszech­nie ak­cep­to­wa­ny śro­dek płat­ni­czy;
2. pla­sti­ko­wy pie­niądz - karta płat­ni­cza;
3. pusty pie­niądz - pie­niądz bez po­kry­cia w to­wa­rze


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) plu­ral|pie­niądz.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie mam pie­nię­dzy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛ̇̃ˈɲɔ̃nd͡zɛ, AS: pʹi ̯ė̃ńõnʒe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pieniężnik mos., pieniądz mrz.

:: zdrobn. pieniążki lm.

 czas. spieniężyć dk., spieniężać ndk.

 przym. pieniężny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. forsa, kasa, kasiora, kabona, mamona, slang. hajs, kapucha, sałata, siano, szmal, gw. Poznań bejmy, przestęp. hopy; daw. flota

Wiktionary


pieniądzory

po­tocz­nie, żar­to­bli­wie o pie­nią­dzach


SJP.pl


pieniążek

1. ga­tu­nek grzy­ba (pie­nią­żek pa­lą­cy);
2. po­tocz­nie o drob­nej mo­ne­cie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: pie­niądz

 (1.2) mała mo­ne­ta

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) biol. syst. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Col­ly­bia|Fr.|ref=tak., ro­dzaj grzy­bów na­le­żą­cy do ro­dzi­ny gą­sko­wa­tych;

 (2.2) biol. grzyb z ro­dza­ju pie­nią­żek (2.1)

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pie­nią­żek (Col­ly­bia) – ro­dzaj grzy­bów na­le­żą­cy do rzędu pie­czar­kow­ców
  • An­to­ni Ka­zi­mierz Pie­nią­żek (1940–2020) – pol­ski praw­nik, dok­tor ha­bi­li­to­wa­ny nauk praw­nych
  • Artur Pie­nią­żek (ur. 1968) – pol­ski sza­chi­sta, mistrz mię­dzy­na­ro­do­wy
  • Bog­dan Pie­nią­żek (ur. 1972) – pił­karz pol­ski gra­ją­cy na po­zy­cji obroń­cy
  • Eu­ge­niusz Pie­nią­żek (1934–2020) – pol­ski pilot, kon­struk­tor jed­no­o­so­bo­we­go sa­mo­lo­tu Ku­kuł­ka
  • Jan Chry­zo­stom Pie­nią­żek herbu Odro­wąż (ur. ok. 1630, zm. 1712) – pol­ski po­li­tyk, urzęd­nik i żoł­nierz I Rze­czy­po­spo­li­tej, mówca sej­mo­wy
  • Jan Pie­nią­żek (1881-1963) – pol­ski po­li­tyk, dzia­łacz PSL „Piast” i OZN
  • Jan Pie­nią­żek (ur. przed 1930) – pol­ski bok­ser ka­te­go­rii śred­niej, me­da­li­sta mi­strzostw Pol­ski
  • Ja­nusz Jacek Odro­wąż-Pie­nią­żek (1931–2015) – pol­ski hi­sto­ryk li­te­ra­tu­ry, pi­sarz i mu­ze­o­log
  • Ja­ro­sław Odro­wąż-Pie­nią­żek (1853–1920) – pol­ski urzęd­nik ban­ko­wy, aktor, li­te­rat, dzien­ni­karz, ko­lek­cjo­ner
  • Jerzy Woj­ciech Odro­wąż-Pie­nią­żek (1890-1974) – pol­ski in­ży­nier che­mik, pi­sarz, ofi­cer sa­pe­rów Woj­ska Pol­skie­go
  • Jerzy Pie­nią­żek (ur. 1957) – pol­ski po­li­tyk, se­na­tor IV i V ka­den­cji

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Dziew­czyn­ka trzy­ma­ła na rącz­ce pie­niąż­ka i pro­si­ła o wspar­cie.

 (2.2) Za­rod­ni­ki pie­niąż­ków są ku­li­sta­we lub elip­so­i­dal­ne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pieniężnik mos., pieniądz mrz., pieniążki lm nm., Pieniążki lm nm., Pieniążkowice lm nm., Pieniążkowo n.

 czas. spieniężać ndk., spieniężyć dk.

 przym. pieniężny

Wiktionary


pieniążkowice

Pie­niąż­ko­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie no­wo­tar­skim, w gmi­nie Czar­ny Du­na­jec.

Wieś kró­lew­ska daw­niej zwana Ma­cie­jow­skie, po­ło­żo­na w dru­giej po­ło­wie XVI wieku w po­wie­cie są­dec­kim wo­je­wództ­wa kra­kow­skie­go, na­le­ża­ła do te­nu­ty no­wo­tar­skiej. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa no­wo­są­dec­kie­go.

Wikipedia


pieniążkowiec

drob­ny szkar­łu­pień z gro­ma­dy je­żow­ców, za­miesz­ku­ją­cy mu­li­ste dna sub­tro­pi­kal­nych i tro­pi­kal­nych mórz


SJP.pl


pieniążkowo

Pie­niąż­ko­wo (niem. "Pie­non­sko­wo") – wieś ko­ciew­ska w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie tczew­skim, w gmi­nie Gniew. Leży przy dro­dze kra­jo­wej nr 91.

W skład so­łect­wa "Pie­niąż­ko­wo" wcho­dzi także Wło­sie­ni­ca. W końcu 2025 so­łect­wo li­czy­ło 371 miesz­kań­ców.

Wikipedia


pieniążkówka

ro­dzaj grzy­bów z ro­dzi­ny obrzę­kow­co­wa­tych


SJP.pl


pieniążnica

ro­dzaj grzy­bów z ro­dzi­ny twar­dziosz­ko­wa­tych


SJP.pl


pieniążniczka

ro­dzaj grzy­bów z rzędu pie­czar­kow­ców


SJP.pl


pienić

1. po­kry­wać coś pianą;
2. pie­nić się:
a) wyt­wa­rzać pianę, po­kry­wać się pianą; bu­rzyć się;
b) prze­no­śnie o czło­wie­ku: de­ner­wo­wać się, zło­ścić się;
c) o czymś be­zład­nym: kłę­bić się


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) wyt­wa­rzać pianę na czymś

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny pie­nić się

 (2.1) wyt­wa­rzać pianę na sobie

 (2.2) przen. pot. ob­ja­wiać gniew, złość

Wiktionary

Przykłady

 (2.2) Wpadł zatem do nas któ­re­goś dnia i pie­niąc się z gnie­wu za­czął krzy­czeć do Maj­stra: Co to jest!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲjɛ̇̃ɲit͡ɕ, AS: pʹi ̯ė̃ńić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piana ż., pianka ż., pienienie n.

 czas. spienić, spieniać

 przym. pianowy, piankowy

Wiktionary

Synonimy:

 (2.2) wściekać się, dostać białej gorączki

Wiktionary


pieniężeński

przy­miot­nik od: Pie­nięż­no


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Pie­nięż­nem, do­ty­czą­cy Pie­nięż­na

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pieniężno n., pieniężnianin m., pieniężnianka ż.

Wiktionary


pieniężnianin

miesz­ka­niec Pie­nięż­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Pie­nięż­na

 (1.2) osoba po­cho­dzą­ca z Pie­nięż­na, uro­dzo­na w Pie­nięż­nie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pieniężno n.

:: fż. pieniężnianka ż.

 przym. pieniężeński

Wiktionary


pieniężnianka

miesz­kan­ka Pie­nięż­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Pie­nięż­na

 (1.2) ko­bie­ta po­cho­dzą­ca z Pie­nięż­na, uro­dzo­na w Pie­nięż­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bra­nie­wian­ki naj­lep­sze w wo­je­wództ­wie. Pie­nięż­nian­ki trze­cie!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pieniężno n.

:: fm. pieniężnianin m.

 przym. pieniężeński

Wiktionary


pieniężnica

Pie­nięż­ni­ca (ka­szub. "Pieniãżnica", niem.: "Pen­kuhl") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie człu­chow­skim, w gmi­nie Rze­cze­ni­ca.

Wieś jest sie­dzi­bą so­łect­wa "Pie­nięż­ni­ca", w któ­re­go skład wcho­dzi rów­nież miej­sco­wość Knie­ja. W końcu 2025 so­łect­wo li­czy­ło 312 miesz­kań­ców.

Wikipedia


pieniężnik

ga­tu­nek nie­wiel­kiej ro­śli­ny pol­nej o ja­skra­wych po­ma­rań­czo­wych kwia­tach i gru­bych li­ściach w kształ­cie kół


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. czło­wiek trud­nią­cy się wy­mia­ną pie­nię­dzy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛ̇̃ˈɲɛ̃w̃ʒʲɲik, AS: pʹi ̯ė̃ńẽũ̯žʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pieniądz, pieniądze

:: zdrobn. pieniążek, pieniążki

:: zgrub. pieniąch

 czas. spieniężyć

 przym. pieniężny

 przysł. pieniężnie

Wiktionary


pieniężno

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

Pie­nięż­no (daw­niej "Mel­zak", a także Mą­ko­wo­ry, Mehl­sack) – mia­sto w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie bra­niew­skim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Pie­nięż­no.

We­dług da­nych GUS z 1 stycz­nia 2024 r. Pie­nięż­no li­czy­ło 2420 miesz­kań­ców.

Pie­nięż­no leży za­rów­no na hi­sto­rycz­nej War­mii bi­sku­piej, jak i na ob­sza­rze daw­ne­go pru­skie­go te­ry­to­rium War­mii ple­mien­nej. Po­ło­żo­ne jest w pasie Wznie­sień Gó­row­skich, nad rzeką Wał­szą.

Wikipedia


pieniężno-kredytowy

do­ty­czą­cy kre­dy­tu pie­nięż­ne­go


SJP.pl


pieniężny

wy­pła­ca­ny lub pła­co­ny w pie­nią­dzach (np. kara pie­nięż­na, da­ro­wiz­na pie­nięż­na), wy­ra­żo­ny w pie­nią­dzach (np. odsz­ko­do­wa­nie pie­nięż­ne) lub w jakiś inny spo­sób zwią­za­ny z pie­niędz­mi (np. spra­wy pie­nięż­ne)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) wy­pła­ca­ny lub pła­co­ny w pie­nią­dzach

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Słowo ort w ję­zy­ku sta­ro­nie­miec­kim na ob­sza­rach Na­dre­nii, pół­noc­nych Nie­miec i Skan­dy­na­wii oz­na­cza­ło czwar­tą część ja­kiejś ca­ło­ści, a w obie­gu pie­nięż­nym ćwierć ta­la­ra.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛ̇̃ˈɲɛ̃w̃ʒnɨ, AS: pʹi ̯ė̃ńẽũ̯žny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pieniężnik mos., pieniądze nmos., pieniądz, pieniąch, pieniążek

 przysł. pieniężnie, niepieniężnie

 przym. niepieniężny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) płatniczy

 (1.3) monetarny

Wiktionary


pieniński

zwią­za­ny z Pie­ni­na­mi


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Pie­ni­na­mi, do­ty­czą­cy Pie­nin, po­cho­dzą­cy z Pie­nin

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przy­wi­tał nas dy­rek­tor Pie­niń­skie­go Parku Na­ro­do­we­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pieniny nmos.

Wiktionary


pieniściej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: pie­ni­ście


SJP.pl


pienny

ma­ją­cy pień, wy­ra­sta­ją­cy z pnia (np. róża pien­na, krze­wy pien­ne), od­no­szą­cy się w jakiś spo­sób do zdrew­nia­łe­go pnia


SJP.pl


pieprz

niski krzew z ro­dzi­ny pie­przo­wa­tych upra­wia­ny w kra­jach tro­pi­kal­nych i sub­tro­pi­kal­nych oraz owoc ta­kie­go krze­wu, naj­czę­ściej su­szo­ny, sto­so­wa­ny jako przy­pra­wa sto­ło­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. ro­śli­na ziel­na lub krzew z ro­dzi­ny pie­przo­wa­tych;

 (1.2) kulin. spoż. przy­pra­wa otrzy­my­wa­na z na­sion pie­przu (1.1)

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 2. os. lp. rozk. od: pie­przyć

Wiktionary

Pieprz ("Piper" L.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny pie­przo­wa­tych ("Pi­pe­ra­ce­ae"). Na­le­ży do niego ponad 2,4 ty­sią­ca ga­tun­ków wy­stę­pu­ją­cych na ob­sza­rach o kli­ma­cie rów­ni­ko­wym i zwrot­ni­ko­wym. Są to pną­cza cie­pło­lub­ne i wy­ma­ga­ją­ce wy­so­kiej wil­got­no­ści po­wie­trza, zwła­szcza formy o li­ściach pstrych. Naj­więk­sze zna­cze­nie użyt­ko­we ma pieprz czar­ny, z owo­ców któ­re­go wyt­wa­rza­na jest po­pu­lar­na przy­pra­wa. Jest on ga­tun­kiem ty­po­wym. Ła­ciń­ska nazwa "Piper" po­cho­dzi od hin­du­skie­go okre­śle­nia na pieprz – "pip­pa­li".

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pieprz to ro­śli­na z ro­dzi­ny pie­przo­wa­tych.

 (1.2) Na końcu wbić su­ro­we jajko, dodać pieprz i sól.

 (2.1) Pio­trze, nie pieprz tyle tej zupy!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛpʃ, AS: pʹi ̯epš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pieprzniczka ż., pieprzówka ż., pieprznik m., pieprzowiec mrz., pieprzenie n., pieprznięcie n., spieprzenie n.

:: zdrobn. pieprzyk m.

 czas. opieprzać, pieprzyć ndk., spieprzyć dk., pieprznąć dk.

 przym. pieprzowy, pieprzny, pierny, pieprznięty, pieprzony

 przysł. pieprznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) reg. śl. fefer

Wiktionary


pieprzenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pie­przyć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛˈpʃɛ̃ɲɛ, AS: pʹi ̯epšẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pieprzyć, opieprzać

 ims. pieprzony

 przym. pieprzony, pieprzny, pieprznięty

 rzecz. pieprzyk mzw./mrz., pieprzniczka ż., pieprz mrz.

Wiktionary


pieprznica

daw­niej: pie­przów­ka


SJP.pl


pieprzniczka

1. nie­wiel­kie na­czy­nie do prze­cho­wy­wa­nia pie­przu; pieprz­nik;
2. krót­ka broń palna wy­po­sa­żo­na w ze­spół czte­rech do sze­ściu luf, uży­wa­na w la­tach 20. i 30. XX wieku; re­wol­wer wiąz­ko­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. małe na­czy­nie sto­ło­we lub po­jem­nik do prze­cho­wy­wa­nia pie­przu

 (1.2) wojsk. zob. re­wol­wer wiąz­ko­wy.

 (1.3) mykol. grzyb z ro­dza­ju nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Cant­ha­rel­lu­la|ref=tak., z ro­dzi­ny gą­sko­wa­tych;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pieprz­nicz­ka – na­czy­nie sto­ło­we i ku­chen­ne
  • pieprz­nicz­ka – ro­dzaj grzy­bów
  • pieprz­nicz­ka – po­tocz­ne okre­śle­nie kal­ku­la­to­ra „Curta”
  • pieprz­nicz­ka – po­tocz­ne okre­śle­nie re­wol­we­ru wiąz­ko­we­go

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do obia­du za­wsze kładę na stół sol­nicz­kę i pieprz­nicz­kę.

 (1.1) Są to takie przed­mio­ty jak sol­nicz­ki, pieprz­nicz­ki, kom­ple­ty do oliwy, octu, im­bi­ru, ma­je­ran­ku, sta­ran­nie wy­czy­szczo­ne i roz­mie­szczo­ne w kilku punk­tach stołu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛˈpʃʲɲit͡ʃka, AS: pʹi ̯epšʹńička

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pieprz m., pieprzyk m., pieprznik m., pieprzówka ż., pieprzyca ż., pieprzowiec m., pieprzowate nmos., pieprzność ż., pieprzenie n., popieprzenie n.

 czas. pieprzyć ndk., popieprzyć dk., przepieprzyć dk., przepieprzać ndk., dopieprzyć dk., dopieprzać ndk.

 przym. pieprzowy, pieprzny, pieprznięty, popieprzony, przepieprzony

 przysł. pieprznie, pieprzno

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) rewolwer wiązkowy

Wiktionary


pieprzniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ków: pieprz­no, pieprz­nie


SJP.pl


pieprzniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: pieprz­ny


SJP.pl


pieprznik

1. ro­dzaj grzy­bów z klasy pod­staw­cza­ków;
2. po­tocz­nie:
a) ba­ła­gan, nie­ład, nie­po­rzą­dek, roz­gar­diasz; syf, baj­zel;
b) chaos, za­mie­sza­nie;
3. nie­wiel­kie na­czy­nie do prze­cho­wy­wa­nia pie­przu; pieprz­nicz­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) mykol. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Cant­ha­rel­lus|ref=tak., ro­dzaj grzy­bów z ro­dzi­ny kol­cza­ko­wa­tych;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pieprz­nik – ro­dzaj grzy­bów
  • pieprz­nik – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ka­pu­sto­wa­tych

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pieprz­ni­ki trąb­ko­we są mi­strza­mi ka­mu­fla­żu, a ich bru­nat­na barwa ka­pe­lu­sza i żół­ta­wy trzon spra­wia­ją, że łatwo sta­pia­ją się w jedno z opa­dły­mi je­sien­ny­mi liść­mi o po­dob­nych od­cie­niach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pieprz mrz., pieprzniczka ż.

Wiktionary


pieprznikowate

ro­dzi­na grzy­bów z rzędu pieprz­ni­kow­ców


SJP.pl

Pieprz­ni­ko­wa­te ("Cant­ha­rel­la­ce­ae" J. Schröt.) – ro­dzi­na grzy­bów znaj­du­ją­ca się w rzę­dzie pieprz­ni­kow­ców ("Cant­ha­rel­la­les").

Wikipedia


pieprznikowaty

o ce­chach pieprz­ni­ko­wa­tych (ro­dzi­na grzy­bów)


SJP.pl


pieprznikowce

rząd grzy­bów z klasy pie­czar­nia­ków


SJP.pl

Pieprz­ni­kow­ce ("Cant­ha­rel­la­les" Gäum.) – rząd grzy­bów z klasy pie­czar­nia­ków ("Aga­ri­co­my­ce­tes").

Wikipedia


pieprznięcie

wul­gar­nie: ude­rzyć raz kogoś lub coś, cis­nąć, rzu­cić coś, rąb­nąć czymś o coś lub o kogoś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pieprz­nąć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pieprznąć, pieprzyć

 rzecz. pieprz mrz.

 przym. pieprznięty

Wiktionary


pieprznięty

wul­gar­nie: ude­rzyć raz kogoś lub coś, cis­nąć, rzu­cić coś, rąb­nąć czymś o coś lub o kogoś


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pot. posp. chory psy­chicz­nie, nie­nor­mal­ny, sza­lo­ny, zwa­rio­wa­ny, nie­speł­na ro­zu­mu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To pieprz­nię­ty facet!

 (1.1) Pieprz­nię­ty je­steś?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛˈpʃʲɲɛ̃ntɨ, AS: pʹi ̯epšʹńẽnty

Wiktionary

Powiązane:

 czas. dopieprzać/dopieprzyć, napieprzać/napieprzyć, odpieprzać/odpieprzyć, opieprzać/opieprzyć, pieprznąć/pieprzyć, podpieprzać/podpieprzyć, popieprzyć, przypieprzać się/przypieprzyć się, rozpieprzać/rozpieprzyć, spieprzać/spieprzyć, upieprzyć się, wpieprzać/wpieprzyć, wypieprzać/wypieprzyć, zapieprzać/zapieprzyć

 rzecz. pieprz m., pieprzenie n., pieprznięcie n., pieprzniczka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. stuknięty, walnięty; posp. popieprzony; wulg. pierdolnięty, popierdolony

Wiktionary


pieprzność

cecha cze­goś mocno za­pra­wio­ne­go pie­przem, ma­ją­ce­go w sobie dużo pie­przu lub pi­kant­ne­go, nie­przyz­wo­i­te­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co pieprz­ne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pieprzny, pieprzowy

 rzecz. pieprzyk mzw./mrz., pieprzniczka ż.

Wiktionary


pieprzny

1. mocno za­pra­wio­ny pie­przem, po­sy­pa­ny dużą ilo­ścią pie­przu (np. pieprz­na zupa);
2. pi­kant­ny, nie­przyz­wo­i­ty (np. pieprz­ne żarty, pieprz­ne za­cho­wa­nie)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) kulin. mocno przy­pra­wio­ny pie­przem, ma­ją­cy w sobie dużo pie­przu; ostry, pi­kant­ny

 (1.2) nie­przyz­wo­i­ty, ru­basz­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Marek lubi pieprz­ne po­tra­wy, za­wsze do­pra­wia pie­przem.

 (1.2) Tomek, gdy po­pi­je, opo­wia­da różne pieprz­ne hi­sto­rie z cza­sów stu­diów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲjɛpʃnɨ, AS: pʹi ̯epšny

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. pieprznie

 rzecz. pieprzyk mzw./mrz., pieprzność ż., pieprz m., pieprzenie n., pieprzniczka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. pierny, przest. pierzny

 (1.2) gruby, słony, tłusty, nieprzyzwoity, niewybredny

Wiktionary


pieprznąć

wul­gar­nie: ude­rzyć raz kogoś lub coś, cis­nąć, rzu­cić coś, rąb­nąć czymś o coś lub o kogoś


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) pot. ude­rzyć, wal­nąć

 (1.2) wulg. pot. rzu­cić

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Pieprz­nął w kąt moją ulu­bio­ną książ­kę!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲjɛpʃnɔ̃ɲt͡ɕ, AS: pʹi ̯epšnõńć

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pieprzyć

 rzecz. pieprz mrz., pieprznięcie

 ims. pieprznięty, popieprzony

 przym. pieprznięty, popieprzony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pierdolnąć

Wiktionary


pieprzojad

ptak z ro­dzi­ny tu­ka­nów


SJP.pl


pieprzony

1. po­sy­py­wać pie­przem, do­da­wać pie­przu do po­traw w celu uzy­ska­nia po­żą­da­ne­go smaku;
2. wul­gar­ne:
a) gadać bred­nie, bzdu­ry;
b) mieć sto­su­nek płcio­wy;
c) pie­przyć się - mieć sto­su­nek płcio­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pot. wzbu­dza­ją­cy gniew, nie­chęć, po­gar­dę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dzi­siaj pu­szcza­my z dymem całą naszą pie­przo­ną przesz­łość.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛˈpʃɔ̃nɨ, AS: pʹi ̯epšõny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pieprz m., pieprzenie n.

 czas. pieprzyć ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. zakichany, cholerny, przeklęty; wulg. pierdolony, jebany

Wiktionary


pieprzowate

ro­dzi­na ro­ślin z klasy dwu­li­ścien­nych, upra­wia­nych w kra­jach tro­pi­kal­nych i sub­tro­pi­kal­nych


SJP.pl

Pie­przo­wa­te ("Pi­pe­ra­ce­ae") – ro­dzi­na ro­ślin z rzędu pie­przow­ców. Na­le­ży do niej tylko 5 ro­dza­jów, ale obej­mu­ją­cych około 3615 ga­tun­ków, z czego ok. 2000 na­le­ży do ro­dza­ju pieprz "Piper", a 1600 do ro­dza­ju pe­pe­ro­mia "Pe­pe­ro­mia". Wy­stę­pu­ją one na wszyst­kich kon­ty­nen­tach w stre­fie mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej, rza­dziej w stre­fie umiar­ko­wa­nej (naj­da­lej od rów­ni­ka ro­śli­ny te spo­ty­ka­ne są w Ja­po­nii, Hi­ma­la­jach, na po­łud­nio­wych krań­cach Afry­ki i na Nowej Ze­lan­dii).

Wikipedia


pieprzowaty

o ce­chach pie­przo­wa­tych (ro­dzi­ny ro­ślin z klasy dwu­li­ścien­nych, upra­wia­nych w kra­jach tro­pi­kal­nych i sub­tro­pi­kal­nych)


SJP.pl


pieprzowcowy

pro­du­ko­wa­ny na bazie owo­ców pie­przow­ca (np. na­lew­ka pie­przow­co­wa), po­wią­za­ny w jakiś spo­sób z tymi owo­ca­mi lub samą ro­śli­ną (np. ole­o­ży­wi­ca pie­przow­co­wa)


SJP.pl


pieprzowiec

rocz­na ro­śli­na z ro­dzi­ny psian­ko­wa­tych o czer­wo­nych owo­cach i lan­ce­to­wa­tych lub ja­jo­wa­tych li­ściach, naj­czę­ściej ho­do­wa­na jako do­nicz­ko­wa ro­śli­na ozdob­na; pieprz tu­rec­ki, pieprz hisz­pań­ski


SJP.pl


pieprzowy

zwią­za­ny w jakiś spo­sób z pie­przem (np. krzew pie­przo­wy, plan­ta­cje pie­przo­we), od­no­szą­cy się do tej ro­śli­ny lub jej owo­ców


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy pie­przu

 (1.2) przy­rzą­dzo­ny z do­dat­kiem pie­przu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pieprzniczka ż., pieprz mrz., pieprzność ż., pieprzówka ż.

Wiktionary


pieprzyca

za­kaź­na cho­ro­ba pa­so­żyt­ni­cza jed­wab­ni­ków mor­wo­wych i dę­bo­wych; pla­mi­ca; pe­bry­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nazwa ro­dza­ju ro­ślin z ro­dzi­ny ka­pu­sto­wa­tych (Le­pi­dium);

Wiktionary

Pie­przy­ca ("Le­pi­dium" L.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ka­pu­sto­wa­tych, liczy w za­leż­no­ści od uję­cia od około 140 do ponad 260 ga­tun­ków. Przed­sta­wi­cie­le wy­stę­pu­ją prze­waż­nie w umiar­ko­wa­nych i cie­płych stre­fach obyd­wu pół­kul. Ro­śli­ny z tego ro­dza­ju rosną na sied­li­skach sy­nan­tro­pij­nych, na nie­u­żyt­kach, w miej­scach pia­szczy­stych, licz­ni przed­sta­wi­cie­le zwią­za­ni są z sied­li­ska­mi nad­mor­ski­mi, z sol­ni­ska­mi.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. pieprzniczka ż.

Wiktionary


pieprzyk

1. zdrob­nie­nie od: pieprz;
2. nie­wiel­ka, brą­zo­wa plam­ka pow­sta­ła na skó­rze wsku­tek nad­mia­ru lub nie­do­bo­ru jed­ne­go ze skład­ni­ków tkan­ko­wych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) kos­met. mała, brą­zo­wa plama na skó­rze

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) szcze­gół w wy­po­wie­dzi lub sy­tu­a­cji na­da­ją­cy jej sen­sa­cyj­no­ści

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Leon ma pie­przy­ka na brzu­chu.

 (2.1) Kry­cha lu­bi­ła takie opo­wie­ści z pie­przy­kiem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pieprz mrz., pieprzenie n., pieprzniczka ż., pieprzność ż.

 czas. pieprzyć ndk., przepieprzać ndk., przepieprzyć dk.

 przym. pieprzny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pieprz

 (2.1) pieprz, pikanteria

Wiktionary


pieprzykowaty

po­dob­ny do pie­przy­ka, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pie­przy­ka lub po­kry­ty licz­ny­mi pie­przy­ka­mi (np. pie­przy­ko­wa­ta dziew­czy­na)


SJP.pl


pieprzyć

1. po­sy­py­wać pie­przem, do­da­wać pie­przu do po­traw w celu uzy­ska­nia po­żą­da­ne­go smaku;
2. wul­gar­ne:
a) gadać bred­nie, bzdu­ry;
b) mieć sto­su­nek płcio­wy;
c) pie­przyć się - mieć sto­su­nek płcio­wy


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) do­da­wać pie­przu do je­dze­nia

 (1.2) posp. po­gard. mówić bzdu­ry, kła­mać

 (1.3) posp. po­gar­dzać kimś lub czymś, lek­ce­wa­żyć kogoś

 (1.4) wulg. pot. upra­wiać seks

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny pie­przyć się (dk. brak)

 (2.1) posp. prze­sta­wać pra­co­wać w spo­sób pra­wi­dło­wy

 (2.2) posp. robić coś prze­sad­nie długo, mo­zol­nie, dro­biaz­go­wo

 (2.3) posp. o my­ślach, wspom­nie­niach itp.: mylić się

 (2.4) wulg. upra­wiać seks

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie pieprz już tej zupy, jest za ostra.

 (1.2) Co ty mi tu pie­przysz, prze­cież widać, że to nie­praw­da!

 (1.3) Pie­przę tę ro­bo­tę i jadę do An­glii, trak­tu­ją mnie tu jak szma­tę i do tego płacą gów­nia­ne gro­sze.

 (1.4) Wiesz, że Tomek pie­przył żonę szefa?!

 (2.1) Kom­pu­ter się znowu pie­przy, trze­ci raz dzi­siaj się za­wie­sił.

 (2.2) Prze­stań się pie­przyć z tym ra­por­tem, rób go szyb­ciej.

 (2.3) Znowu mi się pie­przą te daty, nie pa­mię­tam kiedy to było.

 (2.4) Sły­sza­łem ich wczo­raj, pie­przy­li się całą noc.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲjɛpʃɨt͡ɕ, AS: pʹi ̯epšyć

Wiktionary

Powiązane:

 czas. dopieprzać ndk., dopieprzyć dk., napieprzać ndk.,napieprzyć dk., odpieprzać ndk., odpieprzyćdk., opieprzać ndk., opieprzyć dk., pieprznąć dk., podpieprzać ndk., podpieprzyć dk., popieprzyć dk., przypieprzać ndk., przypieprzyć dk., rozpieprzać ndk., rozpieprzyć dk., spieprzać ndk., spieprzyć dk., upieprzać ndk., upieprzyć dk., wpieprzać ndk., wpieprzyć dk., wypieprzać ndk., wypieprzyć dk., zapieprzać ndk., zapieprzyć dk.

 rzecz. pieprz m., pieprzyk m., pieprzniczka ż., pieprzenie n., pieprznięcie n.

 przym. pieprznięty, pieprzony

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) pierniczyć

 (1.2-4) wulg. pierdolić

 (2.2) pot. cackać się; wulg. pierdolić się

Wiktionary


pieprzówka

1. ro­śli­na ziel­na lub krze­win­ka z ro­dzi­ny pie­przo­wa­tych, o nie­wiel­kich, naj­czę­ściej lekko za­o­krą­glo­nych li­ściach i kre­mo­wych, nie­pach­ną­cych kwia­tach, na­tu­ral­nie ros­ną­ca w kra­jach tro­pi­kal­nych i sub­tro­pi­kal­nych, czę­sto ho­do­wa­na w do­mach jako ozdob­na ro­śli­na do­nicz­ko­wa; pe­pe­ro­mia;
2. po­bu­dza­ją­ca ape­tyt czy­sta wódka z do­dat­kiem zmie­lo­ne­go czar­ne­go pie­przu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Pe­pe­ro­mia||ref=tak., ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny pie­przo­wa­tych, cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się mię­si­sty­mi liść­mi;

 (1.2) bot. ro­śli­na z ro­dza­ju pie­przów­ka (1.1)

 (1.3) spoż. na­lew­ka pie­przo­wa

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pie­przów­ka – ro­dzaj wódki
  • Pie­przów­ka (łac. Pe­pe­ro­mia) – ro­dzaj ro­ślin

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Pod­lej też pie­przów­kę w Mar­ci­no­wym po­ko­ju.

 (1.3) Na­pi­łem się tro­chę pie­przów­ki i mi przesz­ło.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pieprz mrz., pieprzniczka ż.

 przym. pieprzowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) peperomia

 (1.2) peperomia

Wiktionary


pierca

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. ad­wo­kat, rzecz­nik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pierczyk mos.

 czas. przeć ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. pierczyk

Wiktionary


pierce

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fran­klin Pier­ce – 14. pre­zy­dent USA
  • Haw­ke­ye Pier­ce – le­karz woj­sko­wy słu­żą­cy w Korei, bo­ha­ter filmu MASH i se­ria­lu pod tym samym ty­tu­łem
  • Paul Pier­ce – ko­szy­karz ame­ry­kań­ski
  • Pier­ce – miej­sco­wość w sta­nie Ko­lo­ra­do, w hrab­stwie Weld
  • Pier­ce – mia­sto w sta­nie Idaho, w hrab­stwie Cle­ar­wa­ter
  • Pier­ce – mia­sto w sta­nie Ne­bra­ska, w hrab­stwie Pier­ce
  • Pier­ce – mia­sto w sta­nie Wi­scon­sin, w hrab­stwie Ke­wa­u­nee
  • Pier­ce (ang. Pier­ce Towns­hip) – gmina w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie DeKalb
  • Pier­ce (ang. Pier­ce Towns­hip) – gmina w sta­nie In­dia­na, w hrab­stwie Was­hing­ton
  • Pier­ce (ang. Pier­ce Towns­hip) – gmina w sta­nie Iowa, w hrab­stwie Page
  • Pier­ce (ang. Pier­ce Towns­hip) – gmina w sta­nie Mis­so­u­ri, w hrab­stwie La­wren­ce
  • Pier­ce (ang. Pier­ce Towns­hip) – gmina w sta­nie Mis­so­u­ri, w hrab­stwie Stone

Wikipedia


piercer

[czy­taj: pir­ser] osoba zaj­mu­ją­ca się prze­kłu­wa­niem róż­nych czę­ści ciała


SJP.pl


piercerka

[czy­taj: pir­ser­ka] ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się prze­kłu­wa­niem róż­nych czę­ści ciała


SJP.pl


pierchała

naz­wi­sko


SJP.pl


piercing

[czy­taj: pirs-ing] umie­szcza­nie kol­czy­ków i ta­tu­a­ży na róż­nych czę­ściach ciała


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ozda­bia­nie ciała kol­czy­ka­mi;

Wiktionary

Pier­cing [wym. "pir-sing"] (ang. "pier­ce" [], sta­rofr. "per­cier", łac. "per­tun­de­re", "per­tu­sus" – „prze­bi­jać”, „prze­kłu­wać”) – forma mo­dy­fi­ka­cji ciała po­le­ga­ją­ca na na­kłu­wa­niu lub prze­ci­na­niu czę­ści ciała czło­wie­ka w celu ut­wo­rze­nia ot­wo­ru, w któ­rym można nosić bi­żu­te­rię (zaz­wy­czaj kol­czyk) lub im­plant.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­nie­waż pier­cing karku jest pier­cin­giem po­wierzch­nio­wym, wy­ma­ga spe­cjal­nej bi­żu­te­rii, aby zmi­ni­ma­li­zo­wać ry­zy­ko prze­mie­szcze­nia się kol­czy­ka i odrzu­ce­nia przez or­ga­nizm.

Wiktionary


pierczyk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. ad­wo­kat, rzecz­nik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pierca mos.

 czas. przeć ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. pierca

Wiktionary


pierd

po­tocz­nie: gazy wy­pu­szczo­ne z or­ga­niz­mu; bąk


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) śmier­dzą­cy, ga­zo­wy efekt prze­mia­ny ma­te­rii o cha­rak­te­rze za­pa­cho­wo-dźwię­ko­wym

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pierdoła ż./m., pierdzenie n., wypierdzenie n., wypierdek m., pierdolenie n., wypierdolenie n., upierdliwość ż., upierdalanie n., upierdolenie n., pierdolnik m., podpieralanie n., podpierdolenie n., podpieralacz m., pierdółka ż., pierdel m.

 czas. pierdzieć ndk., wypierdzieć dk., pierdolić ndk., wypierdolić dk., pierdzielić ndk., upierdalać ndk., upierdolić dk., pierdolnąć dk., podpierdalać ndk., podpierdolić dk.

 przym. upierdliwy, pierdolnięty, pierdółkowaty

 przysł. upierdliwie

 wykrz. pierdu-pierdu

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bździna, bąk, pierdoła, piard

Wiktionary


pierdasić

po­tocz­nie: mówić głup­stwa albo nie­praw­dę; pier­dzie­lić, pier­do­lić, pie­przyć


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. po­pier­da­sić)

 (1.1) pot. wulg. mówić od rze­czy

 (1.2) pot. wulg. kła­mać

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Nie bę­dziesz mi tu pier­da­si­ła ta­kich głu­pot!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pierdaszenie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. wulg. pierdzielić, pierdolić, pieprzyć

 (1.2) pot. ściemniać; pot. wulg. pierdzielić, pierdolić, pieprzyć

Wiktionary


pierdaszenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. wulg. mó­wie­nie od rze­czy

 (1.2) pot. wulg. mó­wie­nie kłamstw

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tego jej pier­da­sze­nia już się nie da słu­chać!

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pierdasić ndk., popierdasić dk.

Wiktionary


pierdel

wul­gar­nie: wię­zie­nie; ciupa, kić, mamer, paka, pudło


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. grub. wię­zie­nie

 (1.2) przest. grub. śmier­dzą­cy, ga­zo­wy efekt prze­mia­ny ma­te­rii

 (1.3) uczn. grub. ubi­ka­cja

 (1.4) uczn. grub. szko­ła

 (1.5) uczn. grub. po­ste­ru­nek MO

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sie­dzę w pierd­lu już ostat­ni rok.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲjɛrdɛl, AS: pʹi ̯erdel

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pierdoła ż./m., pierdzenie n., wypierdzenie n., wypierdek m., pierdolenie n., wypierdolenie n., upierdliwość ż., upierdalanie n., upierdolenie n., pierdolnik m., podpieralanie n., podpierdolenie n., podpieralacz m., pierdółka ż., pierd m.

 czas. pierdzieć ndk., wypierdzieć dk., pierdolić ndk., wypierdolić dk., pierdzielić ndk., upierdalać ndk., upierdolić dk., pierdolnąć dk., podpierdalać ndk., podpierdolić dk.

 przym. upierdliwy, pierdolnięty, pierdółkowaty

 przysł. upierdliwie

 wykrz. pierdu-pierdu

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ciupa, mamer, paka, kić, pudło; neutr. więzienie

 (1.2) pierd, bździna, bąk; neutr. wiatry

Wiktionary


pierdnięcie

po­tocz­nie: wy­pu­ścić gazy tra­wien­ne; pru­knąć, pry­knąć, pu­ścić bąka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. wulg. od­głos wy­da­wa­ny pod­czas wy­pu­szcza­nia gazów tra­wien­nych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdy usły­szał pierd­nię­cie, za­chi­cho­tał.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛrdʲˈɲɛ̇̃ɲt͡ɕɛ, AS: pʹi ̯erdʹńė̃ńće

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pierdzenie n., piard m., pierdoła m./ż.

 czas. pierdnąć dk., pierdzieć ndk., piardnąć dk.

Wiktionary


pierdnąć

po­tocz­nie: wy­pu­ścić gazy tra­wien­ne; pru­knąć, pry­knąć, pu­ścić bąka


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) do­ko­na­ny od|pier­dzieć.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jeden prze­brał w jadle miar­kę • I ma w dupie oli­wiar­kę. • Gdy chciał pierd­nąć na od­mia­nę, • Obs­rał okna, drzwi i ścia­nę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲjɛrdnɔ̃ɲt͡ɕ, AS: pʹi ̯erdnõńć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pierdnięcie n., pierdzenie n., pierdoła m./ż.

 czas. pierdzieć ndk., piardnąć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk purtnąć, purtnońć

Wiktionary


pierdolamento

wul­gar­nie: ga­da­nie bez sensu, od rze­czy; pier­do­lo­lo, pier­du-pier­du


SJP.pl


pierdolec

wul­gar­ne: mania, ob­se­sja


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) wulg. za­fa­scy­no­wa­nie, bzik, ob­se­sja

 (1.2) wulg. zde­ner­wo­wa­nie, gniew, szał

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) wulg. po­gard­li­wie o męż­czyź­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mam pier­dol­ca na punk­cie po­praw­nej pol­szczyz­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛrˈdɔlɛt͡s, AS: pʹi ̯erdolec

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pierdolić, zapierdalać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fiksum, fioł, hyś, jobel, szajba, zajob

 (1.2) biała gorączka, kurwica

 (2.1) pierdoła, popapraniec, popierdoleniec, zjeb, pokraka

Wiktionary


pierdolenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wulg. bzdu­ry

 (1.2) wulg. zmy­śla­nie, mó­wie­nie bzdur

 (1.3) wulg. upra­wia­nie seksu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Co to za pier­do­le­nie?

 (1.2) Znowu sły­szę to pier­do­le­nie o pła­skiej Ziemi!

 (1.2) Skończ już to pier­do­le­nie.

 (1.3) Nie­o­stroż­ne pier­do­le­nie może skoń­czyć się ciążą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛrdɔˈlɛ̃ɲɛ, AS: pʹi ̯erdolẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pierdoła ż./mos.

 czas. pierdolić ndk., pierdolnąć ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1) pieprzenie

 (1.1) pierdoły

Wiktionary


pierdoleniec

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba cier­pią­ca na pier­do­lec

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pierdolić, zapierdalać

Wiktionary


pierdolet

po­tocz­nie: coś mało waż­ne­go, bła­host­ka, dro­biazg, głup­stwo; pier­do­ła, du­pe­re­la


SJP.pl


pierdolina

(zwy­kle w licz­bie mno­giej) pier­do­ła; wul­gar­nie:
1. bred­nia, nie­do­rzecz­ność, bzdu­ra; ba­nia­lu­ka;
2. bła­host­ka, drob­nost­ka, dro­biazg


SJP.pl


pierdolić

pier­dzie­lić; wul­gar­nie:
1. od­by­wać sto­su­nek płcio­wy;
2. mówić coś głu­pie­go, nie­praw­dzi­we­go;
3. robić coś źle, nie­do­łęż­nie;
4. psuć, ni­szczyć;
5. trak­to­wać z po­gar­dą lub lek­ce­wa­że­niem;
6. mylić, mie­szać, plą­tać;
7. pier­do­lić się:
a) od­ma­wiać po­słu­szeń­stwa, psuć się;
b) mylić się, mie­szać się, plą­tać się;
c) robić coś po­wo­li, po­stę­po­wać zbyt de­li­kat­nie;
d) upra­wiać seks ze sobą naw­za­jem


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) wulg. lek­ce­wa­żyć

 (1.2) wulg. zmy­ślać, mówić coś głu­pie­go

 (1.3) reg. pozn. dużo gadać, pleść głup­stwa

 (1.4) wulg. cza­sow­nik ek­spre­syj­ny, wy­ra­ża­ją­cy np. nie­do­wie­rza­nie, za­sko­cze­nie

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (2.1) wulg. mylić

 (2.2) wulg. upra­wiać z kimś seks (jako stro­na ak­tyw­na)

 (2.3) wulg. zmy­ślać, mówić coś głu­pie­go

 (2.4) wulg. lek­ce­wa­żyć

 (2.5) wulg. psuć

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny pier­do­lić się (dk. brak)

 (3.1) wulg. mylić się (w zn. być my­lo­nym)

 (3.2) wulg. mylić się

 (3.3) wulg. psuć się

 (3.4) wulg. upra­wiać seks ze sobą naw­za­jem

 (3.5) wulg. zaj­mo­wać się mo­zol­nie, robić coś po­wo­li

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pier­do­lę jego zda­nie! I tak zro­bię tak jak uwa­żam.

 (1.2) Na­praw­dę?! Pier­do­lisz, nie wie­rzę ci.

 (1.2) Weź nie pier­dol.

 (1.4) O ja pier­do­lę! Wy­gra­łem na­gro­dę w ja­kimś kon­kur­sie!

 (2.1) Cią­gle pier­do­lę go­dzi­ny zajęć i mam nie­o­bec­no­ści.

 (2.2) War­sza­wia­cy rzad­ko pier­do­lą swoje żony.

 (2.3) Pier­do­lisz bzdu­ry, już nie mogę słu­chać tych głu­pot.

 (2.4) Pier­do­lę to wszyst­ko! Już mnie to nie ob­cho­dzi.

 (2.5) Pier­do­lę każdą ro­bo­tę za jaką się nie wezmę.

 (3.1) Znaki dro­go­we mi się pier­do­lą.

 (3.2) Za­wsze pier­do­lę się w obli­cze­niach.

 (3.3) Pier­do­li mi się kom­pu­ter.

 (3.4) Pier­do­li­my się każ­de­go wie­czo­ru.

 (3.4) Są­siad z góry pier­do­li się z są­siad­ką tak, że aż tynk sypie się nam z su­fi­tu.

 (3.5) Już nie mam siły; pier­do­lę się z tym od rana.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛr.ˈdɔ.lʲit͡ɕ, AS: pʹi ̯er.do.lʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pierduśnica ż., pierdel mrz., opierdol mrz., pierdolec mrz., pierdoleniec mos., pierdoła ż., pierdółka ż., pierdółeczka ż., pierdolnik mrz., pierduśnik mrz., popierdoleniec mos., pierdolenie n., pierdolnięcie n., dopierdalanie n., napierdalanie n., odpierdolenie n., odpierdalanie n., opierdolenie n., opierdalanie n., podpierdolenie n., podpierdalanie n., popierdolenie n., popierdalanie n., przepierdolenie n., przepierdalanie n., przypierdolenie n., przypierdalanie n., rozpierdolenie n., rozpierdalanie n., spierdolenie n., spierdalanie n., upierdolenie n., upierdalanie n., wpierdolenie n., wpierdalanie n., wypierdolenie n., wypierdalanie n., zapierdolenie n., zapierdalanie n., wpierdol mrz., pierdu-pierdu n., pierd mrz.

 czas. pierdolnąć dk., dopierdalać ndk., napierdalać ndk., odpierdolić dk., odpierdalać ndk., opierdolić dk., opierdalać ndk., podpierdolić dk., podpierdalać ndk., popierdolić dk., popierdalać ndk., porozpierdalać dk., przepierdolić dk., przepierdalać ndk., przypierdolić dk., przypierdalać ndk., rozpierdolić dk., rozpierdalać ndk., spierdolić dk., spierdalać ndk., upierdolić dk., upierdalać ndk., wpierdolić dk., wpierdalać ndk., wypierdolić dk., wypierdalać ndk., zapierdolić dk., zapierdalać ndk.

 przym. pierdolony, dopierdolony, napierdolony, opierdolony, opierdalany, pierdolnięty, podpierdolony, popierdolony, przepierdolony, przypierdolony, rozpierdolony, spierdolony, upierdolony, wypierdolony, zapierdolony

 wykrz. pierdut, pierdu-pierdu, wypierdalać, pierdol się

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) neutr. lekceważyć, ignorować; pot. chrzanić, pierniczyć; posp. olewać; wulg. pierdzielić, pieprzyć

 (1.2) neutr. zmyślać; pot. chrzanić, pierniczyć; wulg. pieprzyć

 (2.1) neutr. mylić, plątać; wulg. pieprzyć

 (2.2) wulg. bzykać, chrobotać, ciumkać, ciupciać, dupczyć, dymać, jebać, młócić, posuwać, ruchać, rypać, rżnąć, walić, zapinać; przest. chędożyć

 (2.3) neutr. zmyślać; posp. chrzanić; wulg. pieprzyć

 (2.4) neutr. lekceważyć; wulg. pieprzyć, mieć w dupie, srać (na coś); posp. pierdzielić

 (2.5) neutr. psuć, niszczyć; wulg. jebać

 (3.1) neutr. mylić się; wulg. pieprzyć

 (3.2) neutr. mylić się; wulg. pieprzyć

 (3.3) neutr. psuć się; wulg. pieprzyć

 (3.4) neutr. uprawiać seks, kopulować; wulg. bzykać się, pieprzyć się, ruchać się; przest. chędożyć się

 (3.5) neutr. zajmować się mozolnie; pot. cackać się; wulg. pieprzyć się

Wiktionary


pierdolnik

wul­gar­nie:
1. mały przed­miot lub jego część; wi­haj­ster, dynks, dinks;
2. ba­ła­gan, roz­gar­diasz; bur­del, baj­zel;
3. szko­ła, bursa, in­ter­nat


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. wulg. brak po­rząd­ku

 (1.2) pot. wulg. mały przed­miot, dynks

 (1.3) pot. wulg. in­ter­nat

Wiktionary

Pier­dol­nik – skała we wsi Po­dzam­cze w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie za­wier­ciań­skim, w gmi­nie Ogro­dzie­niec. Jest to po­je­dyn­cza skała znaj­du­ją­ca się na szczy­cie Góry Ja­now­skie­go, po pół­noc­no-wschod­niej stro­nie ho­te­lu, w lesie na­prze­ciw­ko Małej Cimy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pos­przą­taj wresz­cie ten pier­dol­nik!

 (1.2) O, a tutaj na ścia­nie zro­bi­my taki pier­dol­nik.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛr.ˈdɔl.ʲɲik, AS: pʹi ̯er.dol.ʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pierdoła ż./mos., pierdolenie n.

 czas. pierdolić ndk., pierdolnąć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wulg. pieprznik, syf, bajzel, burdel; pot. bałagan, bigos, dom wariatów, galimatias, kocioł, kociokwik, kołomyja, kołowacizna, kołowanina, kołowrotek, koniec świata, meksyk, mętlik, miszmasz, młyn, obłęd, pomieszanie z poplątaniem, przewalanka, sajgon, sądny dzień, szurum-burum, urwanie głowy; neutr. bezład, nieład, chaos, dezorganizacja, kakofonia, nieporządek, rozgardiasz, zamęt, zamieszanie; przest. kweres

 (1.2) dynks, dynksik

Wiktionary


pierdolnięcie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pier­dol­nąć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pierdolnąć, pierdolić, zapierdalać

Wiktionary


pierdolnięty

jeb­nąć; wul­ga­ryzm o bar­dzo wielu zna­cze­niach, m.in.:
1. ude­rzyć w coś lub kogoś;
2. po­wie­dzieć coś śmiesz­ne­go, nie na temat;
3. pier­dol­nąć się:
a) po­ło­żyć się;
b) po­my­lić się


SJP.pl

forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) imie­słów przy­miot­ni­ko­wy bier­ny od: pier­dol­nąć

przy­miot­nik

 (2.1) wulg. chory psy­chicz­nie, nie­nor­mal­ny, sza­lo­ny, zwa­rio­wa­ny, nie­speł­na ro­zu­mu

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Je­steś nie mniej pier­dol­nię­ta niż twoja stara!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛrdɔlʲˈɲɛ̃ntɨ, AS: pʹi ̯erdolʹńẽnty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pierdolenie n., pierd mrz., pierdel mrz.

 czas. zapierdalać ndk., pierdolnąć dk., pierdolić ndk., pierdolić się ndk.

 przym. popierdolony

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) kopnięty, niedorobiony, niespełna rozumu, stuknięty, szurnięty, walnięty; wulg. jebnięty, wulg. pieprznięty, wulg. popieprzony, wulg. popierdolony

Wiktionary


pierdolnąć

jeb­nąć; wul­ga­ryzm o bar­dzo wielu zna­cze­niach, m.in.:
1. ude­rzyć w coś lub kogoś;
2. po­wie­dzieć coś śmiesz­ne­go, nie na temat;
3. pier­dol­nąć się:
a) po­ło­żyć się;
b) po­my­lić się


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) wulg. po­wie­dzieć coś głu­pie­go

 (1.2) wulg. ude­rzyć

 (1.3) wulg. umie­ścić

 (1.4) wulg. zro­bić, wy­ko­nać

 (1.5) wulg. zjeść, wypić

 (1.6) wulg. rzu­cić

 (1.7) wulg. runąć, prze­wró­cić się, spaść

 (1.8) wulg. wy­buch­nąć

 (1.9) wulg. zep­suć się, ulec awa­rii

 (1.10) wulg. de­fi­ni­tyw­nie się skoń­czyć

 (1.11) wulg. po­ra­zić prą­dem

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny pier­dol­nąć się

 (2.1) wulg. ude­rzyć się

 (2.2) wulg. po­my­lić się

 (2.3) wulg. po­ło­żyć się, usiąść; spo­cząć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pier­dol­ną­łem głu­po­tę.

 (1.2) Pier­dol­ną­łem Zenka w głowę.

 (1.3) Pier­dol­nę ten obra­zek na ścia­nę.

 (1.4) Pier­dol­nij mi masaż!

 (1.5) Pier­dol­ną­łem sobie ke­ba­ba. Pier­dol­nie­my po setce?

 (1.6) Pier­dol­nę tym twoim obraz­kiem o ścia­nę!

 (1.7) Była taka wi­chu­ra, że maszt pier­dol­nął na zie­mię.

 (1.8) Bomba pier­dol­nę­ła!

 (1.9) Pier­dol­nął mi aku­mu­la­tor w aucie.

 (1.10) Kiedy wresz­cie to wszyst­ko pier­dol­nie?!

 (1.11) Jak mnie od tego kabla pier­dol­nę­ło…

 (2.1) Pier­dol­ną­łem się o drzwi.

 (2.2) Pier­dol­ną­łem się w obli­cze­niach.

 (2.3) Ale je­stem zmę­czo­ny! Chcę jak naj­szyb­ciej pier­dol­nąć się do wyrka i zas­nąć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛrˈdɔlnɔ̃ɲt͡ɕ, AS: pʹi ̯erdolnõńć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pierdolnięcie n., pierdolenie n., pierdolnik mrz., pierd mrz., pierdel mrz.

 czas. zapierdalać, pierdolić ndk.

 przym. pierdolnięty, upierdolony

Wiktionary

Synonimy:

 pieprznąć, pizdnąć, kurwnąć, jebutnąć, zapierdolnąć, wyjebać, pierdyknąć

Wiktionary


pierdololo

wul­gar­nie: ga­da­nie bez sensu, od rze­czy; pier­do­la­men­to, pier­du-pier­du


SJP.pl


pierdolony

forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) imie­słów przy­miot­ni­ko­wy bier­ny od pier­do­lić

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (2.1) wulg. zły, wzbu­dza­ją­cy gniew, zde­ner­wo­wa­nie lub po­gar­dę

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Gdzie jest ten pier­do­lo­ny An­drzej?!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛrdɔˈlɔ̃nɨ, AS: pʹi ̯erdolõny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pierdoła ż./mos.

 czas. pierdolić ndk., opierdalać ndk.

 przym. upierdolony

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) pieprzony, cholerny, przeklęty, jebany, w dupę kopany

Wiktionary


pierdoła

ktoś nie­po­rad­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy lub żeń­ski

 (1.1) wulg. czło­wiek mó­wią­cy bzdu­ry, nie­do­rzecz­no­ści

 (1.2) po­gard. czło­wiek nie­do­łęż­ny, nie­zdar­ny, śla­ma­zar­ny, zwy­kle stary

 (1.3) przest. posp. ktoś, kto czę­sto pier­dzi

 (1.4) przest. wulg. lichy ro­bot­nik

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) śmier­dzą­cy, ga­zo­wy efekt prze­mia­ny ma­te­rii

 (2.2) wulg. plot­ka; zob. pier­do­ły.

 (2.3) wulg. rzecz mało zna­czą­ca, bzdu­ra, głup­stwo; zob. pier­do­ły.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jasio to strasz­ny pier­do­ła. Roz­mo­wy z nim za­wsze mnie nudzą.

 (1.2) Ten stary pier­do­ła bar­dzo gło­śno słu­cha radia. Przez niego nie mogę się skon­cen­tro­wać na nauce!

 (2.2) Pod­nie­ca­ła się jakąś pier­do­łą za­sły­sza­ną przed skle­pem.

 (2.3) Pła­czesz z po­wo­du po­trza­ska­nej szklan­ki? Nie przej­muj się taką pier­do­łą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛrˈdɔwa, AS: pʹi ̯erdou̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pierdoły nmos., pierdu-pierdu n., pierd m., pierdzenie n., pierdolenie n., opierdalanie n., opierdolenie n., pierdolnik m., wypierdek m., wypierdzenie n.

:: zdrobn. pierdołka ż., pierdółka n.

 czas. napierdalać, zapierdalać, pierdnąć, pierdolić ndk., opierdalać ndk., pierdzieć ndk., opierdolić dk., wypierdzieć ndk.

 przym. pierdolony, pierdółkowaty

 wykrz. pierdu-pierdu

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) zgred, pierdziel, pierdolec, niedołęga, fajtłapa

 (1.3) pierdziel, pierdzioch

 (1.4) partacz

 (2.1) bździna, pierd, bąk

Wiktionary


pierdołek

po­tocz­nie: głup­stwo, bzdu­ra, błaha spra­wa; pier­dół­ka, pier­doł­ka, pier­dó­łek


SJP.pl


pierdołka

po­tocz­nie: głup­stwo, bzdu­ra, błaha spra­wa; pier­dół­ka, pier­do­łek, pier­dó­łek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. przest. w lm. ga­da­ni­na, ba­nia­lu­ki, głup­stwa

 (1.2) przest. gw-pl|Ko­niń­skie. ulę­gał­ka, polna grusz­ka

 (1.3) przest. zob. pier­do­le­nie., pier­do­le­nie się

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Nie mów, że z każdą pier­doł­ką la­tasz do Ja­nu­sza?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛrˈdɔwka, AS: pʹi ̯erdou̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pierdoła mos./ż., pierdoły nmos., pierdółka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) pierdziołka

Wiktionary


pierdołowaty

po­tocz­nie: nie­za­rad­ny, nie­do­łęż­ny; ga­po­wa­ty


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pot. cia­maj­do­wa­ty

Wiktionary


pierdoły

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) pot. posp. rze­czy mało ważne, głup­stwa, dyr­dy­mał­ki, bzdu­ry; zob. pier­do­ła.

 (1.2) pot. posp. plot­ka­ot­ki, wie­ści; zob. pier­do­ła.

 (1.3) pot. posp. po­ga­du­chy, plot­ko­wa­nie

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) M. i B. lm. od: pier­do­ła

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) My­śla­łam, że to bę­dzie cie­ka­wy pro­gram, a to same pier­do­ły.

 (1.2) Znasz naj­no­wsze pier­do­ły o na­szym wój­cie?

 (1.2) Nie przej­muj się tymi pier­do­ła­mi, po­ga­da­ją i za­pom­ną.

 (1.3) Mamy nie ma w domu, posz­ła do są­siad­ki na pier­do­ły.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛrˈdɔwɨ, AS: pʹi ̯erdou̯y

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pierdziel mos., pierdołka ż., pierdoła, pierdu-pierdu

:: zdrobn. pierdołki, pierdółki

 wykrz. pierdu-pierdu

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) banialuki, koszałki-opałki

 (1.2) reg. pozn. pierdy, reg. sieradz. pirdoły

Wiktionary


pierdu-merdu

wy­krzy­knik

 (1.1) wulg. ono­ma­to­pe­ja war­to­ściu­ją­ca ne­ga­tyw­nie roz­mo­wę

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pierdu-pierdu

Wiktionary


pierdu-pierdu

pier­du pier­du; po­tocz­nie:
1. bez­war­to­ścio­wa wy­po­wiedź; trele-mo­re­le;
2. coś mało waż­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. bez­sen­sow­na wy­po­wiedź

 (1.2) pot. coś mało istot­ne­go

 (1.3) pot. zob. gadu-gadu.

wy­krzy­knik

 (2.1) pot. wy­krzy­knie­nie, które może wy­ra­żać lek­ce­wa­że­nie dla czy­jejś wy­po­wie­dzi, nie­do­wie­rza­nie, iry­ta­cję

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To, co mó­wi­li na szko­le­niu to same pier­du-pier­du.

 (1.2) Ty się na tym znasz, pójdź tam od­wa­lić ja­kieś kom­pu­te­ro­we pier­du-pier­du.

 (2.1) — Po­życz je­szcze dychę; zo­ba­czysz, po pier­wszym oddam ci co do gro­sza. — Pier­du-pier­du!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛrdu‿ˈpʲjɛrdu, AS: pʹi ̯erdu‿pʹi ̯erdu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pierdel mrz., pierdoła ż., pierdoły nmos., pierd mrz.

 czas. pierdolić, zapierdalać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) trele-morele

 (2.1) akurat; pot. baju, baju, będziesz w raju, tere-fere kuku, strzela baba z łuku, tere-bzdere kuku, strzela baba z łuku, tere-fere kuku, tere-fere, trele-morele, gadaj zdrów; wulg. dupa jasiu, sranie w banię

Wiktionary


pierdut

po­tocz­nie: wy­krzy­knik na­śla­du­ją­cy bar­dzo silne i gło­śne ude­rze­nie; jebut


SJP.pl

wy­krzy­knik

 (1.1) wulg. ono­ma­to­pe­ja do­sad­nie imi­tu­ją­ca ude­rze­nie, upa­dek lub wy­buch

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pierdolić, zapierdalać, pierdzieć ndk.

Wiktionary


pierduśnica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. plot­kar­ka; osoba ga­dat­li­wa, ga­du­ła

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To dla­te­go wła­śnie za­wia­do­mi­ła o tych po­ła­ma­nych drzwiach swoje ko­le­żan­ki, a nie tę pier­du­śni­cę Ba­du­ro­wą, która znana była z tego, że na każdy temat pre­pa­ro­wa­ła nie­stwo­rzo­ne hi­sto­rie, zresz­tą z sobą w roli głów­nej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pierdy nmos.

:: fm. pierduśnik m.

 czas. pierdolić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pleciuga, pleciuch, papla; gw-pl|Poznań. klecicha, kletuśnica, klepidupa, gw-pl|Górny Śląsk. klekotka, klapaczka

Wiktionary


pierdy

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. pot. plot­ka­ot­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Opo­wia­da­ła różne pier­dy o nowym sze­fie i jego żonie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pierduśnik m., pierduśnica ż.

 czas. pierdzielić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pierdoły

Wiktionary


pierdykać

wul­gar­nie:
1. mocno ude­rzać w coś;
2. lek­ce­wa­żyć; chro­mo­lić;
3. mówić głu­po­ty; chro­mo­lić, pie­przyć, chrza­nić


SJP.pl


pierdyknięcie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pier­dy­knąć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pierdyknąć

Wiktionary


pierdyknąć

wul­gar­nie:
1. ude­rzyć; wal­nąć, strze­lić;
2. cis­nąć, rzu­cić;
3. wy­buch­nąć;
4. po­wie­dzieć coś głu­pie­go; pal­nąć;
5. sta­nąć przed od­po­wie­dzial­no­ścią, od­po­wie­dzieć za coś;
6. wy­ko­nać jakąś czyn­ność, np. pier­dy­knąć bro­wa­ra;
7. pier­dy­knąć w ka­len­darz - um­rzeć; fi­knąć, wy­ki­to­wać, wy­kor­ko­wać;
8. pier­dy­knąć się:
a) ude­rzyć się; rąb­nąć się, wal­nąć się;
b) po­my­lić się; kop­nąć się, mach­nąć się, majd­nąć się


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) wulg. po­wie­dzieć coś nie­mą­dre­go

 (1.2) wulg. po­nieść kon­sek­wen­cje swo­je­go po­stę­po­wa­nia

 (1.3) wulg. ude­rzyć

 (1.4) wulg. wy­buch­nąć

 (1.5) wulg. runąć, prze­wró­cić się, spaść

 (1.6) wulg. po­ra­zić prą­dem elek­trycz­nym

 (1.7) wulg. ukraść

 (1.8) wulg. um­rzeć

 (1.9) wulg. zep­suć się, ulec awa­rii

 (1.10) wulg. de­fi­ni­tyw­nie się skoń­czyć

 (1.11) wulg. zro­bić, wy­ko­nać

 (1.12) wulg. kupić, nabyć

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny pier­dy­knąć się

 (2.1) wulg. ude­rzyć się

 (2.2) wulg. po­my­lić się

 (2.3) wulg. po­ło­żyć się, usiąść; spo­cząć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Aleś pier­dy­knął, bo ja aku­rat za­ra­biam i płacę w euro, po ce­nach jak w Niem­czech

 (1.4) Usły­sze­li­śmy wy­buch, wiel­ki huk, pot­wor­na ek­sploz­ja. – Ja w jed­nej sztu­ce odzie­ży je­stem, bo byłem w wan­nie, jak to pier­dy­knę­ło.

 (1.6) Dot­kną­łem tylko sa­me­go grzej­ni­ka i pier­dy­knął mnie, aż mi łapę wy­gię­ło

 (1.9) Co się sta­nie jak za­si­lacz pier­dy­knie albo wia­trak od za­si­la­cza się za­trzy­ma?

 (1.11) Przed wy­bo­ra­mi "pier­dy­knie" się ze dwa ki­lo­me­try as­fal­tu, ot­wo­rzy ja­kieś bo­i­sko i na­stęp­na ka­den­cja wy­gra­na.

 (2.1) Leży teraz w szpi­ta­lu, bo pier­dy­knął się w łeb.

 (2.2) Gdyby przed wojną pań­stwo­wy urzęd­nik pier­dy­knął się w tak waż­nym do­ku­men­cie tak ha­nieb­nie, to chyba po­zo­sta­ło­by mu tylko wy­cią­gnię­cie z szu­fla­dy re­wol­we­ru i pal­nię­cie sobie w łeb.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛrˈdɨknɔ̃ɲt͡ɕ, AS: pʹi ̯erdyknõńć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pierdyknięcie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wulg. jebnąć, pierdolnąć; posp. pieprznąć; pot. wyskoczyć jak filip z konopi

 (1.3) wulg. jebnąć, pierdolnąć; posp. pieprznąć; neutr. uderzyć, zdzielić

 (1.4) wulg. jebnąć, pierdolnąć; posp. pieprznąć; neutr. wybuchnąć, eksplodować

 (1.5) wulg. jebnąć, pierdolnąć; posp. pieprznąć

 (1.6) pot. kopnąć; posp. pieprznąć

 (1.7) wulg. zapierdolić; posp. zapieprzyć; pot. podwędzić

 (1.8) zob. umrzeć.

 (1.9) wulg. zjebać się, spierdolić się; posp. spieprzyć się; neutr. zepsuć się

 (1.10) wulg. jebnąć, pierdolnąć; posp. pieprznąć

 (1.12) pot. fundnąć (sobie), szarpnąć się

 (2.1-3) wulg. jebnąć się, pierdolnąć się

Wiktionary


pierdyliard

po­tocz­nie: ogrom­na licz­ba; pier­dy­lion, zy­lion, ba­zy­lion


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. grub. bar­dzo dużo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Niek­tó­re ob­ja­wy są tak oczy­wi­ste, że dobry le­karz wcale nie po­trze­bu­je pier­dy­liar­da wizyt, żeby po­sta­wić dia­gno­zę.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pierdylion, w chuj

Wiktionary


pierdylion

po­tocz­nie: ogrom­na licz­ba; pier­dy­liard, zy­lion, ba­zy­lion


SJP.pl

li­czeb­nik nie­o­kre­ślo­ny

 (1.1) grub. pot. nie­wy­o­bra­żal­nie wiele

Wiktionary

Powiązane:

 licz. pierdylionowy, pierdyliard, pierdyliardowy

Wiktionary


pierdzenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pier­dzieć.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tam ją­ka­ła w kącie stoi, • Dupę ści­ska bo się boi, • Chciał­by sobie pu­ścić bąka, • Lecz w pier­dze­niu też się jąka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛrˈd͡zɛ̃ɲɛ, AS: pʹi ̯erʒẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pierdoła ż./m., pierdnięcie n.

 czas. pierdzieć ndk., pierdnąć dk.

Wiktionary


pierdziel

wul­gar­ne, lek­ce­wa­żą­ce okre­śle­nie na męż­czyz­nę, naj­czę­ściej sta­re­go lub niez­grab­ne­go, nie­u­dol­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) wulg. po­gard. stary męż­czyz­na

 (1.2) wulg. ktoś, kto czę­sto pier­dzi

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 2. os. lp. rozk. od: pier­dzie­lić

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pi­szczał­ka pod­wój­no­stro­i­ko­wa zwana pier­dzie­lem
  • Jo­seph Pujol, znany pod pse­u­do­ni­mem Pier­dziel

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie słu­chaj tego pryka! To stary pier­dziel, który żyje je­szcze w po­przed­niej epoce.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pierdzenie n., pierdnięcie n., pierdoła ż./mos., pierdoły nmos., pierdzielenie n., wypierdek m.

 czas. pierdzielić ndk., pierdzieć ndk., pierdnąć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wulg. pierdoła; pot. pogard. dziadyga, stary grzyb, pryk, ramol, staruch, zgred; gw. Górny Śląsk purt

 (1.2) wulg. pierdoła

Wiktionary


pierdzielenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pier­dzie­lić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛrʲd͡ʑɛˈlɛ̃ɲɛ, AS: pʹi ̯erʹʒ́elẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pierdzielić

 rzecz. pierdziel mos.

Wiktionary


pierdzielić

1. wul­gar­nie: mówić głup­stwa albo nie­praw­dę;
2. pier­dzie­lić się - mylić się, plą­tać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni

 (1.1) pot. wulg. mówić bzdu­ry, kła­mać

 (1.2) pot. wulg. nie li­czyć się z czymś lub kimś, nie przej­mo­wać się

cza­sow­nik zwrot­ny pier­dzie­lić się

 (2.1) pot. wulg. mie­szać się, mylić się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Prze­stań mi tu pier­dzie­lić – po­wie­dział zde­ner­wo­wa­ny i wy­szedł.

 (1.2) Pier­dzie­lę to, nie będę się za­rzy­nał dla do­dat­ko­wych paru gro­szy.

 (2.1) Wszyst­ko mi się już pier­dzie­li ze zmę­cze­nia, nie mogę dalej się uczyć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛrʲˈd͡ʑɛlʲit͡ɕ, AS: pʹi ̯erʹʒ́elʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pierdziel m., pierdzielenie n., pierdy nmos., pierd mrz., pierdel mrz.

 czas. pierdzielnąć dk., popierdzielić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2, 2.1) wulg. pierdolić; posp. pieprzyć

 (1.2) wulg. pierdolić; posp. olewać; eufem. mieć gdzieś

Wiktionary


pierdzielnąć

pieprz­nąć; po­tocz­nie:
1. rzu­cić coś z wiel­ką siłą;
2. ude­rzyć czymś w coś;
3. prze­wró­cić się


SJP.pl


pierdzieć

wul­gar­nie: wy­da­lać gazy tra­wien­ne; pru­kać, pry­kać, bździć, smro­dzić


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. pierd­nąć)

 (1.1) wulg. wy­pu­szczać gazy tra­wien­ne

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pier­dzą panny, do­bro­dzie­je, • Księ­ża, szlach­ta i zło­dzie­je, • Nawet pa­pież cho­ciaż mier­nie, • Też ka­dzi­dłem sobie pierd­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲjɛrʲd͡ʑɛ̇t͡ɕ, AS: pʹi ̯erʹʒ́ėć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pierdzenie m., pierdnięcie n., pierdoła ż./mos.

 czas. pierdnąć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bździć, puszczać gazy, prykać, prukać, gw. Górny Śląsk dżistać, drzistać

Wiktionary


pierdzioch

po­tocz­nie: gazy wy­pu­szczo­ne z or­ga­niz­mu; bąk, pierd


SJP.pl


pierdzioszek

zdrob­nie­nie od: pier­dzioch


SJP.pl


pierdziu

żar­to­bli­we prze­kleń­stwo (zwy­kle w wy­ra­że­niu "ja pier­dziu")


SJP.pl


pierdółeczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: pier­dół­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pierdółka ż.

 czas. pierdolić, zapierdalać

Wiktionary


pierdółek

po­tocz­nie: głup­stwo, bzdu­ra, błaha spra­wa; pier­dół­ka, pier­do­łek, pier­doł­ka


SJP.pl


pierdółka

po­tocz­nie: głup­stwo, bzdu­ra, błaha spra­wa; pier­do­łek, pier­doł­ka, pier­dó­łek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mało istot­na rzecz

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pierd mrz., pierdel mrz., pierdoła mos./ż.

 czas. pierdolić

Wiktionary


pierdółkowatość

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest pier­dół­ko­wa­te; cecha tych, któ­rzy są pier­dół­ko­wa­ci

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pierdółkowaty

 przysł. pierdółkowato

Wiktionary


piere-wtere

przy­słó­wek

 (1.1) gwara. rzad. na­tych­miast, zaraz, bez zwło­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jak jej tak po­wie­cie, to wam karcz­mar­ka piere-wtere je­dze­nie poda.

 (1.1) Mój ta­tu­si­nek po­le­cie­li do księ­dza i piere-wtere wsyć­ko ope­dzie­li.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) raz-dwa, w trymiga

Wiktionary


pieredwiżnik

przed­sta­wi­ciel de­mo­kra­tycz­ne­go prądu re­a­li­stycz­ne­go w dzie­więt­na­sto­wiecz­nym ma­lar­stwie ro­syj­skim; pie­ried­wiż­nik


SJP.pl


pieredyszka

pie­rie­dysz­ka;
1. po­tocz­nie: chwi­la od­po­czyn­ku, wytch­nie­nia
2. zła­go­dze­nie na krót­ki czas ter­ro­ru sta­li­now­skie­go


SJP.pl


pierekaczewnik

re­gio­nal­nie: po­tra­wa w po­sta­ci za­pie­ka­ne­go cia­sta z na­dzie­niem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. tra­dy­cyj­ny wy­piek świą­tecz­ny w kuch­ni ta­tar­skiej i pod­la­skiej w for­mie cien­kie­go cia­sta ma­ka­ro­no­we­go za­wi­ja­ne­go ze słod­kim lub wy­traw­nym far­szem w kształt śli­ma­ka;

Wiktionary

Pie­re­ka­czew­nik (biał. перакачаўнік, "pie­ra­ka­cza­u­nik", od ros. "pie­rie­ka­ty­wat’" – prze­wał­ko­wy­wać) – po­tra­wa w for­mie za­pie­ka­ne­go cia­sta z na­dzie­niem, znana w kuch­ni ta­tar­skiej, bia­ło­ru­skiej, tu­rec­kiej i li­tew­skiej, m.in. wśród mniej­szo­ści ta­tar­skiej za­miesz­ku­ją­cej Pod­la­sie.

Wikipedia


pierepała

(zwy­kle w licz­bie mno­giej) po­tocz­nie: kło­pot, przesz­ko­da utrud­nia­ją­ca re­a­li­za­cję ja­kichś pla­nów; pie­re­pał­ka


SJP.pl


pierepałka

(zwy­kle w licz­bie mno­giej) po­tocz­nie: kło­pot, przesz­ko­da utrud­nia­ją­ca re­a­li­za­cję ja­kichś pla­nów; pie­re­pa­ła


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. pro­blem, kło­pot, czę­ściej w lm. pie­re­pał­ki – ży­cio­we pe­ry­pe­tie, trud­ne przej­ścia ży­cio­we

Wiktionary


pierestrojka

grun­tow­na prze­bu­do­wa życia po­li­tycz­no-go­spo­dar­cze­go w Związ­ku Ra­dziec­kim, sta­no­wią­ca wraz z głas­no­stią pro­gram prze­bu­do­wy po­li­ty­ki wew­nętrz­nej i za­gra­nicz­nej; pie­rie­stroj­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) polit. zob. pie­rie­stroj­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛrɛˈstrɔjka, AS: pʹi ̯erestroi ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pieriestrojka

 przym. pierestrojkowy, pieriestrojkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pieriestrojka

Wiktionary


pierestrojkowy

→ pie­re­stroj­ka; pie­rie­stroj­ko­wy


SJP.pl


pieriedwiżnik

przed­sta­wi­ciel de­mo­kra­tycz­ne­go prądu re­a­li­stycz­ne­go w dzie­więt­na­sto­wiecz­nym ma­lar­stwie ro­syj­skim; pie­red­wiż­nik


SJP.pl


pieriedyszka

pie­re­dysz­ka;
1. po­tocz­nie: chwi­la od­po­czyn­ku, wytch­nie­nia
2. zła­go­dze­nie na krót­ki czas ter­ro­ru sta­li­now­skie­go


SJP.pl


pieriestrojka

prze­bu­do­wa życia po­li­tycz­ne­go i go­spo­dar­cze­go w Związ­ku Ra­dziec­kim, za­i­ni­cjo­wa­na przez Mi­cha­i­ła Gor­ba­czo­wa; pie­re­stroj­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) polit. publ. hist. nie­o­fi­cjal­na nazwa re­form w ZSRR w II po­ło­wie lat 1980;

Wiktionary

Pie­rie­stroj­ka ( перестройка, „prze­bu­do­wa”) – okre­śle­nie pro­ce­su przeksz­tał­ceń sy­ste­mu ko­mu­ni­stycz­ne­go ZSRR w okre­sie 1985–1991.

Obej­mo­wa­ła ona zmia­ny struk­tu­ral­no-funk­cjo­nal­ne w sy­ste­mie spo­łecz­nym, eko­no­micz­nym i po­li­tycz­nym ZSRR, któ­rych osta­tecz­ny­mi kon­sek­wen­cja­mi były wzbo­ga­ce­nie świa­do­mo­ści spo­łecz­nej w ZSRR, utra­ta przez ZSRR do­mi­na­cji w Eu­ro­pie Środ­ko­wej i Wschod­niej, roz­pad ZSRR i pow­sta­nie Fe­de­ra­cji Ro­syj­skiej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Niek­tó­rzy uwa­ża­ją, że pie­rie­stroj­ka była po­cząt­kiem upad­ku ZSRR.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛrʲjɛˈstrɔjka, AS: pʹi ̯erʹi ̯estroi ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pierestrojka ż.

Wiktionary


pieriestrojkowy

→ pie­rie­stroj­ka; pie­re­stroj­ko­wy


SJP.pl


pieris

ośli­na z ro­dzi­ny wrzo­so­wa­tych, upra­wia­na w ogro­dach


SJP.pl

Pie­ris ("Pie­ris" D. Don) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny wrzo­so­wa­tych ("Eri­ca­ce­ae"). Obej­mu­je 9 ga­tun­ków zi­mo­zie­lo­nych krze­wów i ma­łych drzew. Wy­stę­pu­ją we wschod­niej Azji, po­łud­nio­wo-wschod­niej czę­ści USA oraz w za­chod­niej czę­ści Kuby. Za­sied­la­ją widne lasy i te­re­ny ska­li­ste. Niek­tó­re ga­tun­ki upra­wia­ne są jako ozdob­ne, zwła­szcza w od­mia­nach ozdob­nych.

Wikipedia


pierkunowo

Pier­ku­no­wo (niem. "Pier­ku­no­wen", 1935–1945 "Per­ku­nen") – osada w Pol­sce po­ło­żo­na na Ma­zu­rach, w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie gi­życ­kim, w gmi­nie Gi­życ­ko. Wieś leży na wschod­nim brze­gu je­zio­ra Ki­saj­no.

We wsi bez­sty­lo­wy dwór i za­bu­do­wa­nia fol­warcz­ne z końca XIX w.

Wikipedia


pierluigi

[czy­taj: pier­lu­i­dżi] wło­skie imię mę­skie


SJP.pl


pierm

mia­sto w Rosji nad rzeką Kamą, u stóp gór Ural; Perm


SJP.pl


piernacik

nie­wiel­ki pier­nat (ro­dzaj nie­pi­ko­wa­ne­go ma­te­ra­ca wy­peł­nio­ne­go pie­rzem lub po­ściel, na­rzu­ta)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od pier­nat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie pier­nat, lecz tylko mały pier­na­cik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piernat m.

Wiktionary


piernacz

ro­dzaj bu­zdy­ga­nu lub bu­ła­wy; oz­na­ka wła­dzy star­szyz­ny ko­zac­kiej w XVII w.


SJP.pl

Pier­nacz (rus. "broń pie­rza­sta") – ro­dzaj nie­wiel­kiej bu­ła­wy lub bu­zdy­ga­nu wy­ko­na­ne­go ze sre­bra lub że­la­za i za­koń­czo­ne­go pió­ra­mi.

Daw­niej sta­no­wił sym­bol wła­dzy u star­szyz­ny ko­zac­kiej na Za­po­ro­żu. Speł­niał także funk­cję listu że­laz­ne­go (glej­tu) za­pew­nia­ją­ce­go po­sia­da­czo­wi swo­bod­ny prze­jazd (łac. "sal­vus con­duc­tus") i nie­ty­kal­ność.

Wikipedia


piernat

ro­dzaj ma­te­ra­ca wy­peł­nio­ne­go pie­rzem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) nie­pi­ko­wa­ny ma­te­rac wy­peł­nio­ny pie­rzem;

Wiktionary

Pier­nat – w przesz­ło­ści ro­dzaj cien­kie­go, nie­pi­ko­wa­ne­go ma­te­ra­ca wy­peł­nio­ne­go pie­rzem, umie­szcza­ne­go na tward­szym, ale sprę­ży­stym ma­te­ra­cu wła­ści­wym wyp­cha­nym trawą mor­ską lub koń­skim wło­siem i kła­dzio­nym bez­poś­red­nio na drew­nia­ne łóżko.

Oz­na­ka za­moż­no­ści: "W 1834 roku w rę­kach Lo­u­i­se po­zo­sta­ła za­pew­ne już tylko część z tych rze­czy, mia­no­wi­cie: sie­dem pier­na­tów, tj.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. piernacik m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Poznań spodek

Wiktionary


piernaty

ro­dzaj ma­te­ra­ca wy­peł­nio­ne­go pie­rzem


SJP.pl


piernia

1. pier­nia jed­nok­wia­to­wa - ni­skie, wiecz­nie zie­lo­ne drze­wo lub krzew z ro­dzi­ny mir­to­wa­tych, upra­wia­ne w kli­ma­cie rów­ni­ko­wym, głów­nie w Bra­zy­lii i In­do­nez­ji; goź­dzi­ko­wiec jed­nok­wia­to­wy, eu­ge­nia jed­nok­wia­to­wa, pi­tan­ga;
2. pier­nia bra­zy­lij­ska - ga­tu­nek ro­śli­ny z ro­dzi­ny mir­to­wa­tych; goź­dzi­ko­wiec bra­zy­lij­ski


SJP.pl


piernicki

naz­wi­sko


SJP.pl


pierniczarka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. fż. od: pier­ni­czarz

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛrʲɲiˈt͡ʃarka, AS: pʹi ̯erʹńičarka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pierniczarz, piernikarstwo, piernikarnia, piernikarz, piernikarka, piernikarzowa, piernikarzówna, piernikarczyk, piernik, pierniczek, pierniczysko, piernikalia

 przym. piernikarzowy, piernikarski, piernikowy, pierniczkowy

Wiktionary


pierniczarz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. ama­tor pier­ni­ków

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛrʲˈɲit͡ʃaʃ, AS: pʹi ̯erʹńičaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piernikarstwo n., piernikarz m., piernikarka ż., piernikarzowa ż., piernikarzówna ż., piernikarczyk m., piernikarnia ż., piernik m., pierniczek ż., pierniczysko n., piernikalia ż., pierniczenie n., podpierniczenie n., podpierniczanie n., zapierniczenie n., zapierniczanie n., opierniczanie n., opierniczenie n., opiernicz m.

:: fż. pierniczarka ż.

 czas. pioerniczyć ndk., podpierniczać ndk., podpierniczyć dk., zapierniczać ndk., zapierniczyć dk., opierniczać ndk., opierniczyć dk.

 przym. piernikarzowy, piernikarski, piernikowy, pierniczkowy

 przysł. piernikowo

Wiktionary


pierniczek

mały pier­nik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od pier­nik

 (1.2) kulin. ciast­ko z cia­sta pier­ni­ko­we­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Ku­pi­łam prze­pysz­ne pier­nicz­ki w cze­ko­la­dzie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛrʲˈɲit͡ʃɛk, AS: pʹi ̯erʹńiček

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piernik m., pierniczysko n., piernikarz m., piernikarka ż., piernikarstwo n., piernikarnia ż., piernikarzowa ż., piernikarzówna ż., piernikarczyk m., pierniczarz m., pierniczarka ż., piernikalia nmos.

 przym. piernikarzowy, piernikarski, piernikowy, pierniczkowy

Wiktionary


pierniczenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pier­ni­czyć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pierniczyć

 rzecz. pierniczarz mos.

 przym. pierniczkowy

Wiktionary


pierniczeć

po­tocz­nie: te­try­czeć, dzia­dzieć, sta­rzeć się, zwła­szcza umy­sło­wo, także o rze­czach: psuć się, ni­szczeć


SJP.pl


pierniczka

mały pier­nik


SJP.pl


pierniczkowy

→ pier­ni­czek


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pier­nicz­kiem, do­ty­czą­cy pier­nicz­ka, wy­ko­na­ny z pier­nicz­ka

Wiktionary

Patrz:

pierniczek

Powiązane:

 rzecz. piernikarzówna ż., piernikarzowa ż., piernikarz mos., piernikarstwo n., piernikarnia ż., piernikarka ż., piernikarczyk mos., pierniczysko n., pierniczarz mos., piernik m., pierniczek m., pierniczenie n., pierniczarka ż.

 czas. pierniczyć ndk.

 przym. piernikowy, piernikarski

Wiktionary


pierniczysko

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zgrub. od pier­nik (cia­sto)

 (1.2) zgrub. od pier­nik (stary pier­do­ła)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie wiem, co mi wyj­dzie w tym roku, bo pier­ni­czy­sko nie­po­słusz­ne wy­ro­sło strasz­nie nie­rów­no.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛrʲɲiˈt͡ʃɨskɔ, AS: pʹi ̯erʹńičysko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piernik, pierniczek, piernikarz, piernikarka, piernikarstwo, piernikarnia, piernikarzowa, piernikarzówna, piernikarczyk, pierniczarz, pierniczarka, piernikalia

 przym. piernikarzowy, piernikarski, piernikowy, pierniczkowy

Wiktionary


pierniczyć

1. wul­gar­nie: gadać bred­nie, bzdu­ry, mówić coś od rze­czy;
2. pier­ni­czyć się: wul­gar­nie: ob­cho­dzić się z kimś lub z czymś bar­dzo de­li­kat­nie, robić coś bar­dzo do­kład­nie


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) eufem. pejor. mówić, opo­wia­dać bzdu­ry

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. spier­ni­czyć)

 (2.1) eufem. psuć

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛrʲˈɲit͡ʃɨt͡ɕ, AS: pʹi ̯erʹńičyć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piernik m., pierniczenie n.

 przym. pierniczkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wulg. pieprzyć, wulg. pieprzyć głupoty, kłamać, opowiadać bajki, pleść androny, pleść od rzeczy

Wiktionary


piernik

cia­sto z do­dat­kiem miodu i przy­praw ko­rzen­nych, które na­da­ją mu cha­rak­te­ry­stycz­ny za­pach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. twar­de ciem­no­brą­zo­we cia­sto ro­bio­ne z mie­sza­ni­ny mąki pszen­nej i żyt­niej, mleka, jajek, skar­me­li­zo­wa­ne­go cukru, miodu, sil­nie przy­pra­wio­ne cy­na­mo­nem, im­bi­rem;

 (1.2) bot. zob. pie­przo­wiec.

 (1.3) przen. teatr. przest. nie­wie­le warta rola, bez efek­tu

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) przen. pot. po­gard. o sta­rym męż­czyź­nie

Wiktionary

Pier­nik – cia­sto o słod­ko-pi­kant­nym smaku, o dłu­giej trwa­ło­ści, zro­bio­ne z mąki pszen­nej lub żyt­niej, miodu, kar­me­li­zo­wa­ne­go cukru, tłu­szczu, jajek, wody (lub mleka), środ­ka spulch­nia­ją­ce­go, mocno przy­pra­wio­ne przy­pra­wa­mi ko­rzen­ny­mi. Nazwa "pier­nik" wy­wo­dzi się od sta­ro­pol­skie­go słowa „pier­ny”, czyli „pieprz­ny”.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W tym roku bo­żo­na­ro­dze­nio­we pier­ni­ki były wy­śmie­ni­te!

 (2.1) Ten pier­nik stoi nad gro­bem, a wciąż się oglą­da za ma­ło­la­ta­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲjɛrʲɲik, AS: pʹi ̯erʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piernikarzówna ż., piernikarzowa ż., piernikarz mos., piernikarstwo n., piernikarnia ż., piernikarka ż., piernikarczyk mos., pierniczarz mos., piernikalia nmos., pierniczarka ż.

:: zdrobn. pierniczek mrz.

:: zgrub. pierniczysko n.

 czas. pierniczyć ndk., popierniczyć dk., odpierniczyć dk., odpierniczać ndk., wypierniczyć dk., wypierniczać dk., spierniczyć dk., upierniczyć dk.

 przym. piernikowy, pierniczkowy, piernikarski, piernikarzowy, pierny

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) ramol

Wiktionary


piernikalia

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) żart. ju­bi­le­usz star­szej osoby ob­cho­dzo­ny uro­czy­ście

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Byłam ostat­nio na pier­ni­ka­liach mo­je­go wuja, gdzie wszy­scy ba­wi­li się jak na osiem­nast­ce.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛrʲɲiˈkalʲja, AS: pʹi ̯erʹńikalʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pierniczysko n., pierniczek m., pierniczarz m., pierniczarka ż., piernik m., piernikarczyk m., piernikarka ż., piernikarnia ż., piernikarstwo n., piernikarz m., piernikarzowa ż., piernikarzówna ż.

 przym. piernikarski

Wiktionary


piernikarczyk

naz­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. cze­lad­nik pier­ni­ka­rza

 (1.2) przest. syn pier­ni­ka­rza

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Jagna wysz­ła za mąż za mło­de­go pier­ni­kar­czy­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛrʲɲiˈkart͡ʃɨk, AS: pʹi ̯erʹńikarčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piernikarzówna ż., piernikarz m., piernikarka ż., piernikarstwo n., piernikarnia ż., piernikarzowa ż., piernik m., pierniczek m., pierniczysko n., pierniczarz m., pierniczarka ż., piernikalia nmos.

 przym. piernikarzowy, piernikarski, piernikowy, pierniczkowy

Wiktionary


piernikarka

→ pier­ni­karz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. fż. od: pier­ni­karz

 (1.2) przest. żona pier­ni­ka­rza

Wiktionary

Pier­ni­kar­ka – dawny przy­sió­łek, obec­nie nie­za­miesz­ka­na część Sław­ko­wa.

Część znaj­du­ją­cych się w miej­sco­wo­ści bu­dyn­ków wy­ko­rzy­sty­wa­na jest jako dział­ki let­ni­sko­we.

Miej­sco­wość po­ło­żo­na jest w lesie nie­da­le­ko Bia­łej Przem­szy na gra­ni­cy z Sos­now­cem. Znaj­du­je się 1,5 km na wschód od Sta­rych Macz­ków i 1 km na po­łud­nio­wy za­chód od Bur­ków.

Wikipedia

Patrz:

piernikarz

Przykłady

 (1.1) Przy ul. Kró­lo­wej Jad­wi­gi, gdzie w XVIII w. znaj­do­wa­ła się naj­więk­sza to­ruń­ska wyt­wór­nia pier­ni­ków, moż­li­we by­ło­by umie­szcze­nie rzeź­by pier­ni­kar­ki, sprze­da­ją­cej swoje wy­ro­by.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛrʲɲiˈkarka, AS: pʹi ̯erʹńikarka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piernikarz m., piernikarstwo n., piernikarnia ż., piernikarzowa ż., piernikarzówna ż., piernikarczyk m., piernik m., pierniczek m., pierniczysko n., pierniczarz m., pierniczarka ż., piernikalia nmos.

 przym. piernikarzowy, piernikarski, piernikowy, pierniczkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) piernikarzowa

Wiktionary


piernikarnia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. fa­bry­ka pier­ni­ków

 (1.2) przest. reg. żart. tyłek, po­śla­dek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛrʲɲiˈkarʲɲa, AS: pʹi ̯erʹńikarʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piernikarstwo, piernikarz, piernikarka, piernikarzowa, piernikarzówna, piernikarczyk, piernik, pierniczek, pierniczysko, pierniczarz, pierniczarka, piernikalia

 przym. piernikarzowy, piernikarski, piernikowy, pierniczkowy

Wiktionary


piernikarski

po­wią­za­ny w jakiś spo­sób z pier­ni­kar­stwem lub pier­ni­ka­rzem (np. piec pier­ni­kar­ski, masa pier­ni­kar­ska), zwią­za­ny z pier­ni­kar­stwem


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przest. od pier­ni­karz lub pier­ni­kar­stwo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Znał różne, stare pier­ni­kar­skie ta­jem­ni­ce.

 (1.1) Zgłę­bi­my taj­ni­ki wie­dzy pier­ni­kar­skiej i sa­mo­dziel­nie upie­cze­my pier­nik tak, jak to ro­bi­li przed 500 laty to­ruń­scy mi­strzo­wie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛrʲɲiˈkarsʲci, AS: pʹi ̯erʹńikarsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piernikarstwo n., piernikarz mos., piernikarka ż., piernikarnia ż., piernikarzowa ż., piernikarzówna ż., piernikarczyk mos., piernik mzw./mrz./mos., pierniczek mrz., pierniczysko n., pierniczarz mos., pierniczarka ż., piernikalia nmos.

 przym. piernikarzowy, piernikowy, pierniczkowy

Wiktionary


piernikarstwo

spe­cja­li­za­cja pie­kar­ni­cza obej­mu­ją­ca wyrób pier­ni­ków oraz ich póź­niej­szą dy­stry­bu­cję, sprze­daż


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) przest. wyrób pier­ni­ków, za­ję­cie pier­ni­ka­rza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pier­ni­kar­stwo, jak wiele in­nych rze­miosł, prze­cho­dzi­ło z po­ko­le­nia na po­ko­le­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛrʲɲiˈkarstfɔ, AS: pʹi ̯erʹńikarstfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piernikarz mos., piernikarka ż., piernikarnia ż., piernikarzowa ż., piernikarzówna ż., piernikarczyk mos., piernik mzw./mrz./mos., pierniczek mrz., pierniczysko n., pierniczarz mos., pierniczarka ż., piernikalia nmos.

 przym. piernikarzowy, piernikarski, piernikowy, pierniczkowy

Wiktionary


piernikarz

spe­cja­li­sta z za­kre­su pier­ni­kar­stwa, zaj­mu­ją­cy się wy­ro­bem pier­ni­ków oraz ich póź­niej­szą dy­stry­bu­cją, sprze­da­żą


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. osoba zaj­mu­ją­ca się wy­ro­bem pier­ni­ków

 (1.2) przest. stary pier­do­ła, nie­zda­ra, sa­fan­du­ła

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pier­wszy cech pier­ni­ka­rzy w Pol­sce (…) pow­stał w Kra­ko­wie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛrʲˈɲikaʃ, AS: pʹi ̯erʹńikaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piernikarstwo n., piernikarnia ż., piernikarzowa ż., piernikarzówna ż., piernikarczyk m., piernik m., pierniczek m., pierniczysko n., pierniczarz m., pierniczarka ż., piernikalia nmos.

:: fż. piernikarka ż.

 przym. piernikarzowy, piernikarski, piernikowy, pierniczkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) miodownik, stpol. kichlarz

 (1.2) piernik, safanduła

Wiktionary


piernikarzowa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. żona pier­ni­ka­rza

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛrʲɲikaˈʒɔva, AS: pʹi ̯erʹńikažova

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piernikarka ż., piernikarz mos., piernikarstwo n., piernikarnia ż., piernikarzówna ż., piernikarczyk mos., piernik mzw./mrz./mos., pierniczek mrz., pierniczysko n., pierniczarz mos., pierniczarka ż., piernikalia nmos.

 przym. piernikarzowy, piernikarski, piernikowy, pierniczkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) piernikarka

Wiktionary


piernikarzowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pier­ni­ka­rzem, do­ty­czą­cy pier­ni­ka­rza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piernik mzw./mos./mrz., pierniczysko n., pierniczek mrz., pierniczarz mos., piernikarz m., pierniczarka ż.

Wiktionary


piernikarzówna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. córka pier­ni­ka­rza

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛrʲɲikaˈʒuvna, AS: pʹi ̯erʹńikažuvna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piernikarka ż., piernikarz mos., piernikarzowa ż., piernikarstwo n., piernikarnia ż., piernikarczyk mos., piernik mzw./mrz./mos., pierniczek mrz., pierniczysko n., pierniczarz mos., pierniczarka ż., piernikalia nmos.

 przym. piernikarzowy, piernikarski, piernikowy, pierniczkowy

Wiktionary


pierniki

cia­sto z do­dat­kiem miodu i przy­praw ko­rzen­nych, które na­da­ją mu cha­rak­te­ry­stycz­ny za­pach


SJP.pl


piernikowy

→ pier­nik


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) kulin. spoż. do­ty­czą­cy pier­ni­ka, zwią­za­ny z pier­ni­kiem, zro­bio­ny z pier­ni­ka, za­wie­ra­ją­cy pier­nik

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) ma­ją­cy kolor żół­to­brą­zo­wy, taki jak kolor pier­ni­ka

Wiktionary

Patrz:

piernik

Przykłady

 (2.1) Etap stał zwy­kle na skra­ju wsi, był oto­czo­ny ostro­ko­łem, do­o­ko­ła któ­re­go cho­dzi­ły warty. Poś­rod­ku pod­wó­rza wzno­sił się duży drew­nia­ny bu­dy­nek pier­ni­ko­we­go ko­lo­ru.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛrʲɲiˈkɔvɨ, AS: pʹi ̯erʹńikovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piernik mzw./mrz., pierniczek mrz., piernikarstwo n., piernikarnia ż., piernikarz mos., piernikarka ż., piernikarzowa ż., piernikarzówna ż., pierniczarz mos., pierniczarka ż., pierniczysko n., piernikarskość ż., piernikowość ż.

 czas. pierniczeć ndk.

 przym. piernikarski

 przysł. piernikarsko

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) żółtobrązowy

Wiktionary


pierny

daw­niej: pieprz­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przest. ostry, mocno przy­pra­wio­ny pie­przem

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲjɛrnɨ, AS: pʹi ̯erny

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. pierno

 rzecz. piernik

 zob. pieprz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pieprzny, pikantny, przest. pierzny

Wiktionary


pierocice

Pie­ro­ci­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie piń­czow­skim, w gmi­nie Dzia­ło­szy­ce. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa kie­lec­kie­go.

Wikipedia


pierog

cia­sto z far­szem z mięsa, ka­pu­sty lub grzy­bów, upie­czo­ne lub us­ma­żo­ne, po­da­wa­ne na cie­pło z róż­ny­mi do­dat­ka­mi; pie­róg


SJP.pl


pierogarka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) na­rzę­dzie ręcz­ne lub urzą­dze­nie do ro­bie­nia pie­ro­gów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pierogownica ż., pierogarnia ż., pierożarka ż., pierożek mrz., pieróg mrz.

 przym. pierogowy

Wiktionary


pierogarnia

punkt ga­stro­no­micz­ny, w któ­rym sprze­da­je się pie­ro­gi; pie­roż­kar­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wyt­wór­nia pie­ro­gów

 (1.2) hand. sklep lub re­sta­u­ra­cja ser­wu­ją­ca prze­de wszyst­kim pie­ro­gi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po zwol­nie­niu z pie­ro­gar­ni Mi­cha­li­na zna­la­zła za­trud­nie­nie u bam­bra.

 (1.2) Z któ­rej pie­ro­gar­ni bie­rze­cie pie­ro­gi na obiad w domu spo­koj­nej sta­ro­ści?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pierogownica ż., pierogarka ż., pierożarka ż., pierożek mrz., pieróg mrz.

 przym. pierogowy

Wiktionary


pierogi

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) M., B. i W. lm. od pie­róg

Wiktionary

Zo­bacz też: pi(e)róg, pi(e)rogi – tra­dy­cyj­na po­tra­wa wschod­nio­e­u­ro­pej­ska.

Pie­ro­gi – "ogól­nie": ka­wał­ki cien­kie­go, ela­stycz­ne­go i do­brze zle­pia­ją­ce­go się cia­sta na­peł­nio­ne naj­roz­ma­it­szy­mi far­sza­mi i ugo­to­wa­ne w wo­dzie lub na parze, upie­czo­ne, us­ma­żo­ne czy gril­lo­wa­ne; cia­sto może zo­stać zro­bio­ne z do­wol­ne­go ro­dza­ju mąki (pszen­nej, ry­żo­wej, ku­ku­ry­dzia­nej, żyt­niej, gry­cza­nej) z do­dat­kiem wody, jaj, droż­dży i tłu­szczu (masła, oleju, smal­cu), śmie­ta­ny oraz in­nych do­dat­ków sma­ko­wo-za­pa­cho­wo-bar­wią­cych; przy czym cia­sto po­win­no być do­sto­so­wa­ne do far­szu.

Wikipedia


pierogomat

au­to­mat do sprze­da­ży pie­ro­gów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) urzą­dze­nie słu­żą­cy do sprze­da­ży pie­ro­gów

Wiktionary


pierogować

żar­to­bli­wie: przy­go­to­wy­wać lub jeść pie­ro­gi


SJP.pl


pierogownica

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) na­rzę­dzie ręcz­ne lub urzą­dze­nie do ro­bie­nia pie­ro­gów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdy uży­wam pie­ro­gow­ni­cy do le­pie­nia pie­ro­gów, wy­cho­dzą mi one wszyst­kie pra­wie jed­na­ko­we.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛrɔɡɔvʲˈɲit͡sa, AS: pʹi ̯erogovʹńica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pierogarka ż., pierogarnia ż., pierożarka ż., pierożek mrz., pieróg mrz.

 przym. pierogowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pierogarka, pierożarka, maszynka / maszyna do pierogów

Wiktionary


pierogowy

cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pie­ro­ga, bę­dą­cy czę­ścią pie­ro­ga, skła­da­ją­cy się na pie­ro­ga (np. cia­sto pie­ro­go­we) lub w jakiś inny spo­sób zwią­za­ny z pie­ro­giem


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pie­ro­ga­mi, do­ty­czą­cy pie­ro­gów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cia­sto pie­ro­go­we ide­al­nie spraw­dza się do zro­bie­nia do­mo­wych klu­se­czek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pierogownica ż., pierogarnia ż., pierogarka ż., pierożarka ż., pierożek mrz., pieróg mrz.

Wiktionary


pieron

pie­run; re­gio­nal­nie:
1. prze­kleń­stwo;
2. wyz­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. reg-pl|Poz­nań. uży­wa­ny jako wyz­wi­sko lub prze­kleń­stwo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Trze­ba temu pie­ro­no­wi raz na za­wsze wybić to z głowy.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pieronować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. śl. pierón

Wiktionary


pieronek

naz­wi­sko


SJP.pl


pieronem

re­gio­nal­nie: szyb­ko, na­tych­miast; pie­ru­nem


SJP.pl


pierończyk

naz­wi­sko


SJP.pl


pieroński

przy­miot­nik od: pie­run; pie­ruń­ski


SJP.pl


pierożarka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) na­rzę­dzie ręcz­ne lub urzą­dze­nie do ro­bie­nia pie­ro­gów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pierogownica ż., pierogarnia ż., pierogarka ż., pierożek mrz., pieróg mrz.

 przym. pierogowy

Wiktionary


pierożek

1. nie­wiel­ki pie­róg, pie­rog;
2. mięk­ka czap­ka woj­sko­wa lub har­cer­ska, naj­czę­ściej bez dasz­ka, skła­da­na po­dłuż­nie; fu­ra­żer­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od pie­róg

 (1.2) pot. czap­ka bez dasz­ka wy­ko­na­na z mięk­kie­go ma­te­ria­łu, skła­da­na po­dłuż­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na obiad były pie­czo­ne pie­roż­ki z pie­czar­ka­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛˈrɔʒɛk, AS: pʹi ̯erožek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pieróg mrz., pierogownica ż., pierogarnia ż., pierogarka ż., pierożarka ż.

 przym. pierogowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) furażerka

Wiktionary


pierożkarnia

punkt ga­stro­no­micz­ny, w któ­rym sprze­da­je się pie­roż­ki; pie­ro­gar­nia


SJP.pl


pierożki

1. nie­wiel­ki pie­róg, pie­rog;
2. mięk­ka czap­ka woj­sko­wa lub har­cer­ska, naj­czę­ściej bez dasz­ka, skła­da­na po­dłuż­nie; fu­ra­żer­ka


SJP.pl

Pie­roż­ki – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie so­kól­skim, w gmi­nie Szu­dzia­ło­wo.

W la­tach 1954–1957 wieś była sie­dzi­bą gro­ma­dy Pie­roż­ki, po jej znie­sie­niu w gro­ma­dzie Szu­dzia­ło­wo. W la­tach 1975–1998 wieś ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa bia­ło­stoc­kie­go.

Wikipedia


pierożkowy

→ pie­ro­żek


SJP.pl

Patrz:

pierożek

pierożnica

forma słu­żą­ca do le­pie­nia i kształ­to­wa­nia pie­ro­gów


SJP.pl


pierre

[czy­taj: pjer] fran­cu­skie imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m. Piotr

Wiktionary

Pier­re (wy­mo­wa: //) – mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, sto­li­ca stanu Da­ko­ta Po­łud­nio­wa (od 1889), po­ło­żo­na w środ­ko­wej czę­ści stanu, nad wschod­nim brze­giem rzeki Mis­so­u­ri. We­dług spisu w 2020 roku li­czy­ło 14,1 tys. miesz­kań­ców i jest 9. co do wiel­ko­ści mia­stem Da­ko­ty Po­łud­nio­wej.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pʲjɛr, AS: pʹi ̯er

Wiktionary


pierrot

po­stać ko­micz­na daw­nej pan­to­mi­my fran­cu­skiej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) teatr. smut­na i ro­man­tycz­na po­stać z com­me­dia dell’arte, w bia­łym stro­ju i po­bie­lo­ną twa­rzą;

 (1.2) ktoś prze­bra­ny za pier­ro­ta (1.1) na ko­stiu­mo­wej za­ba­wie

Wiktionary

Pier­rot (wym., fr., dosł. „Pio­truś”) – jedna z po­sta­ci wło­skiej com­me­dii dell’arte m.in. obok Ar­le­ki­na i Sca­pi­no, którą roz­sła­wi­ła pan­to­mi­ma fran­cu­ska.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpʲjɛrːɔt, AS: pʹi ̯e•rot

Wiktionary


piersa

naz­wi­sko


SJP.pl


piersi

1. przed­nia, górna część tu­ło­wia u ludzi i niek­tó­rych zwie­rząt; klat­ka pier­sio­wa;
2. część ubra­nia okry­wa­ją­ca przed­nią, górną część tu­ło­wia czło­wie­ka;
3. jeden z dwóch gru­czo­łów mlecz­nych w przed­niej, gór­nej czę­ści tu­ło­wia ko­bie­ty;
4. mięso z przed­niej czę­ści tu­ło­wia pta­ków;
5. sied­li­sko uczuć czło­wie­ka; serce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pier­si (ana­to­mia)
  • Pier­si (ze­spół mu­zycz­ny)
  • Pier­si – de­biu­tanc­ka płyta ze­spo­łu Pier­si wy­da­na w 1992 roku.
  • pier­siów­ka
  • Pier­siów­ka
  • Pier­sio­dzio­be
  • Pier­si i przy­ja­cie­le 2
  • Kukiz i Pier­si

Wikipedia


piersiasty

sze­ro­ki w klat­ce pier­sio­wej, po­staw­ny, mocno zbu­do­wa­ny (np. pier­sia­sty bok­ser) lub ma­ją­cy duże, wy­dat­ne pier­si (np. pier­sia­sta ko­bie­ta); pier­si­sty


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pot. o ko­bie­cie ma­ją­ca duże, ob­fi­te pier­si

 (1.2) pot. o męż­czyź­nie ma­ją­cy sze­ro­ką klat­kę pier­sio­wą

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pierś ż., piersiówka ż., napierśnik m.

 przym. piersiowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) biuściasty, cycaty

Wiktionary


piersiczka

zdrob­nia­le o pier­si, czę­sto także o mię­sie z przed­niej czę­ści tu­ło­wia dro­biu


SJP.pl


piersiopławka

1. je­dy­ny przed­sta­wi­ciel ro­dzi­ny diu­go­ni, mor­ski ssak za­li­cza­ny do syren, ży­ją­cy w wo­dach Oce­a­nu In­dyj­skie­go i Spo­koj­ne­go; diu­goń;
2. daw­niej: sy­re­na, ru­sał­ka, po­łą­cze­nie dziew­czę­cia z rybą


SJP.pl


piersiopłetwe

o ce­chach pier­sio­płet­wych (ryb z gro­ma­dy ryb kost­nych, cha­rak­te­ry­zu­ją­cych się sil­nie roz­wi­nię­ty­mi płet­wa­mi pier­sio­wy­mi)


SJP.pl


piersiopłetwy

o ce­chach pier­sio­płet­wych (ryb z gro­ma­dy ryb kost­nych, cha­rak­te­ry­zu­ją­cych się sil­nie roz­wi­nię­ty­mi płet­wa­mi pier­sio­wy­mi)


SJP.pl


piersiowy

po­ło­żo­ny na wy­so­ko­ści pier­si (np. klat­ka pier­sio­wa, kręgi pier­sio­we) lub w jakiś inny spo­sób zwią­za­ny z pier­sia­mi


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy pier­si, zwią­za­ny z pier­sią

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pierś ż., napierśnik mrz., piersióweczka ż., piersiówka ż., popiersie n., pierśnica ż.

 przym. piersiasty

Wiktionary


piersisty

sze­ro­ki w klat­ce pier­sio­wej, po­staw­ny, mocno zbu­do­wa­ny (np. pier­si­sty bok­ser) lub ma­ją­cy duże, wy­dat­ne pier­si (np. pier­si­sta ko­bie­ta); pier­sia­sty


SJP.pl


piersióweczka

zdrob­nie­nie od: pier­siów­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrob­nie­nie od|pier­siów­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛrʲɕuˈvɛt͡ʃka, AS: pʹi ̯erʹśuvečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pierś ż., piersiówka ż., napierśnik m.

 przym. piersiowy

Wiktionary


piersiówka

po­tocz­nie o nie­wiel­kiej, pła­skiej, zwy­kle me­ta­lo­wej lub szkla­nej bu­te­lecz­ce z al­ko­ho­lem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nie­wiel­ki, pła­ski, naj­czę­ściej me­ta­lo­wy po­jem­nik na al­ko­hol, no­szo­ny w wew­nętrz­nej kie­sze­ni

 (1.2) pot. pła­ska bu­tel­ka al­ko­ho­lu

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pier­siów­ka – ro­dzaj na­czy­nia na płyny
  • Pier­siów­ka – skała w Do­li­nie Ko­by­lań­skiej na Wy­ży­nie Kra­kow­sko-Czę­sto­chow­skiej

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie pił dużo, ale za­wsze miał przy sobie pier­siów­kę cze­goś moc­niej­sze­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛrʲˈɕufka, AS: pʹi ̯erʹśufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pierś ż., napierśnik m., pierśnica ż., piersiątko n., popiersie n.

:: zdrobn. piersióweczka ż.

 przym. piersiowy, piersiasty

 przysł. piersiowo

Wiktionary


piersiątko

nie­wiel­ka pierś, naj­czę­ściej w od­nie­sie­niu do pier­si nie­mow­lę­cia, dziec­ka lub mło­de­go zwie­rzę­cia


SJP.pl


piersno

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Piers­no – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. średz­kim, w gmi­nie Ko­sto­mło­ty
  • Piers­no – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. trzeb­nic­kim, w gmi­nie Trzeb­ni­ca

Wikipedia


pierszczewo

Pier­szcze­wo (ka­szub. Pierszczewò) – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, po­wie­cie kar­tu­skim, gmi­nie Stę­ży­ca. Leży na Ka­szu­bach, na te­re­nie Ka­szub­skie­go Parku Kra­jo­bra­zo­we­go, nad Je­zio­rem Pa­tul­skim.

Wieś jest sie­dzi­bą so­łect­wa "Pier­szcze­wo", w któ­re­go skład wcho­dzą: Pier­szcze­wo, Pier­szczew­ko i Te­klo­wo.

Wikipedia


pierszyce

Pier­szy­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie tar­now­skim, w gmi­nie Żabno.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa tar­now­skie­go.

Wikipedia


pierun

pie­ron; re­gio­nal­nie:
1. prze­kleń­stwo;
2. wyz­wi­sko


SJP.pl


pierunem

pie­ron; re­gio­nal­nie:
1. prze­kleń­stwo;
2. wyz­wi­sko


SJP.pl


pieruszyce

Pie­ru­szy­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie ple­szew­skim, w gmi­nie Czer­min.

Wikipedia


pieruński

przy­miot­nik od: pie­run; pie­roń­ski


SJP.pl


pierw

prze­sta­rza­łe: naj­pierw, wpierw, najw­cze­śniej lub uprzed­nio, przed­tem, wcze­śniej; pier­wej


SJP.pl

przy­słó­wek

 (1.1) książk. naj­pierw, wpierw, wcze­śniej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jak że­ście spraw­dza­li? Trza było pierw zo­ba­czyć, co jest w bu­dzie.

 (1.1) Usta­la­ją, że pierw oboje będą in­ten­syw­nie pra­co­wać, potem po­ja­wi się dziec­ko […]

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pierwszy mos.

 przym. pierwszy

 przysł. pierwej, wpierw

 temsłow. pierwszo-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pierwej

Wiktionary


pierwak

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pszcz. pier­wszy rój w roku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pierwszeństwo n.

Wiktionary


pierwej

prze­sta­rza­le: naj­pierw, wpierw, najw­cze­śniej lub uprzed­nio, przed­tem, wcze­śniej; pierw


SJP.pl

przy­słó­wek

 (1.1) książk. naj­pierw, wpierw, wcze­śniej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Je­że­li was świat nie­na­wi­dzi, wiedz­cie, że Mnie pier­wej znie­na­wi­dził.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲjɛrvɛj, AS: pʹi ̯ervei ̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pierwszy mos.

 przym. pierwszy

 przysł. wpierw, pierw

 temsłow. pierwszo-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pierw

Wiktionary


pierwiastek

1. licz­ba, która pod­nie­sio­na do po­tę­gi licz­by stop­nia pier­wiast­ka, da licz­bę pod­pier­wiast­ko­wą
2. sub­stan­cja che­micz­na, któ­rej nie można ro­zło­żyć na prost­sze sub­stan­cje
3. ele­ment, skład­nik cze­goś
4. ję­zy­koz­naw­stwo: rdzeń; mor­fem głów­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. sub­stan­cja skła­da­ją­ca się z ato­mów o tej samej licz­bie pro­to­nów w ją­drze (licz­bie ato­mo­wej); pier­wia­stek che­micz­ny;

 (1.2) mat. licz­ba, która po pod­nie­sie­niu do danej po­tę­gi, jest równa licz­bie pier­wiast­ko­wa­nej;

 (1.3) mat. miej­sce ze­ro­we funk­cji;

 (1.4) mat. licz­ba, która speł­nia dane rów­na­nie

 (1.5) istot­ny skład­nik ja­kiejś ca­ło­ści; czyn­nik, cząst­ka

 (1.6) jęz. rdzeń

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pier­wia­stek – ope­ra­cja ma­te­ma­tycz­na,
  • pier­wia­stek – ele­ment a, dla któ­re­go dwu­mian x - a dzie­li (bez resz­ty) dany wie­lo­mian zmien­nej x (zob. też pier­wia­stek z je­dyn­ki),
  • pier­wia­stek, miej­sce ze­ro­we a. zero – ar­gu­ment, dla któ­re­go funk­cja przyj­mu­je war­tość ze­ro­wą,
  • pier­wia­stek a. roz­wią­za­nie – war­tość bądź ciąg war­to­ści, które speł­nia­ją dane rów­na­nie, tzn. pod­sta­wio­ne w miej­sce nie­wia­do­mych dają zda­nie lo­gicz­nie praw­dzi­we,
  • pier­wia­stek cy­fro­wy – ite­racj­na suma cyfr.
  • pier­wia­stek, ży­wioł a. ele­ment – za­sad­ni­cza część róż­nych kon­cep­cji fi­lo­zo­ficz­nych obec­na w wielu kul­tu­rach.
  • pier­wia­stek – sub­stan­cja che­micz­na skła­da­ją­ca się z jed­ne­go typu ato­mów (wska­za­ne­go licz­bą ato­mo­wą, czyli licz­bą pro­to­nów w ją­drze) lub z ato­mów o tej samej licz­bie pro­to­nów.
  • pier­wiast­ka – ko­bie­ta lub sa­mi­ca ssa­ków ro­dzą­ca po raz pier­wszy
  • ele­ment
  • Ra­ci­ne carrée (sty­li­zo­wa­ny na √) – album stu­dyj­ny Stro­mae’a wy­da­ny w 2013 roku

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Man­gan jest pier­wiast­kiem che­micz­nym o sym­bo­lu Mn i licz­bie ato­mo­wej 25.

 (1.2) Pier­wia­stek aryt­me­tycz­ny stop­nia dru­gie­go na­zy­wa­ny jest pier­wiast­kiem kwa­dra­to­wym.

 (1.3) Pro­szę obli­czyć wszyst­kie pier­wiast­ki tego wie­lo­mia­nu.

 (1.5) A dla wszel­kie­go zwie­rzę­cia pol­ne­go i dla wszel­kie­go ptact­wa w po­wie­trzu, i dla wszyst­kie­go, co się po­ru­sza po ziemi i ma w sobie pier­wia­stek życia, bę­dzie po­kar­mem wszel­ka trawa zie­lo­na.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛrˈvʲjastɛk, AS: pʹi ̯ervʹi ̯astek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pierwiastka ż., pierwiastkowanie n.

 czas. pierwiastkować ndk.

 przym. pierwiastkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) symbol. √, por. uwagi

 (1.4) rozwiązanie

 (1.5) element

Wiktionary


pierwiastka

ko­bie­ta lub sa­mi­ca pier­wszy raz ro­dzą­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. ko­bie­ta, która po raz pier­wszy rodzi dziec­ko

 (1.2) wet. sa­mi­ca ssaka, która pier­wszy raz rodzi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Je­szcze do nie­daw­na ko­bie­ty w wieku po­wy­żej 24 lat, ro­dzą­ce pier­wszy raz, były na­zy­wa­ne „sta­ry­mi pier­wiast­ka­mi”.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pierwiastek mrz., pierwszy mos.

 przym. pierwszy, pierwiastkowy

 temsłow. pierwszo-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) pierworódka

Wiktionary


pierwiastkowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) mat. wyz­na­cza­nie pier­wiast­ka ja­kiejś licz­by;

Wiktionary

Pier­wiast­ko­wa­nie – ope­ra­cja od­wrot­na wzglę­dem po­tę­go­wa­nia, zde­fi­nio­wa­na m.in. dla liczb rze­czy­wi­stych i ze­spo­lo­nych. Przy okaz­ji oma­wia­nia "pier­wiast­ko­wa­nia" dla liczb rze­czy­wi­stych, wpro­wa­dza się dwa osob­ne wzglę­dem sie­bie, po­ję­cia: pier­wiast­ka aryt­me­tycz­ne­go i pier­wiast­ka al­ge­bra­icz­ne­go.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. pierwiastek mrz.

 czas. pierwiastkować ndk.

Wiktionary


pierwiastkować

obli­czać pier­wia­stek danej licz­by


SJP.pl


pierwiastkowość

1. ze­spół cech cha­rak­te­ry­stycz­nych dla pier­wiast­ka (sub­stan­cji che­micz­nej, któ­rej nie można ro­zło­żyć na prost­sze sub­stan­cje);
2. do­dat­niość licz­by


SJP.pl


pierwiastkowy

zwią­za­ny w jakiś spo­sób z pier­wiast­kiem (np. rów­na­nie pier­wiast­ko­we, nie­rów­ność pier­wiast­ko­wa), od­no­szą­cy się do pier­wiast­ka lub dzia­łań na nim


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pier­wiast­kiem, do­ty­czą­cy pier­wiast­ka

 (1.2) zwią­za­ny z pier­wiast­ką, do­ty­czą­cy pier­wiast­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ana­li­za pier­wiast­ko­wa wło­sów oraz ty­po­wa­nie me­ta­bo­licz­ne jest w sta­nie bar­dzo pre­cy­zyj­nie okre­ślić za­po­trze­bo­wa­nie każ­de­go or­ga­niz­mu na dane skład­ni­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pierwiastek m., pierwiastka ż.

Wiktionary


pierwiastnik

licz­ba, którą można otrzy­mać po­przez dzia­ła­nia do­da­wa­nia, odej­mo­wa­nia, mno­że­nia, dzie­le­nia i pier­wiast­ko­wa­nia


SJP.pl

Pier­wiast­nik wzglę­dem usta­lo­nych liczb – wy­ra­że­nie al­ge­bra­icz­ne zbu­do­wa­ne z tych liczb za po­mo­cą czte­rech pod­sta­wo­wych dzia­łań aryt­me­tycz­nych oraz pier­wiast­ków stop­ni na­tu­ral­nych[].

Pier­wiast­ni­kiem wzglę­dem liczb for­mu­la_1 oraz for­mu­la_2 jest np. for­mu­la_3 Wy­ra­że­nie to można zatem za­pi­sać z uży­ciem skoń­czo­nej ilo­ści zna­ków czte­rech dzia­łań aryt­me­tycz­nych i dzia­ła­nia pier­wiast­ko­wa­nia.

Wikipedia


pierwiastnikowy

→ pier­wiast­nik


SJP.pl

Patrz:

pierwiastnik

pierwiosnek

1. ro­śli­na z ro­dzi­ny pier­wiosn­ko­wa­tych; pier­wiosn­ka, pry­mu­la, pry­mul­ka;
2. owa­do­żer­ny ptak z ro­dzi­ny po­krze­wek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Pri­mu­la|L.|ref=tak., ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny pier­wiosn­ko­wa­tych;

 (1.2) bot. ro­śli­na z ro­dza­ju pier­wios­nek (1.1)

 (1.3) pot. kwiat pier­wiosn­ka (1.2)

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) ornit. zob. pier­wios­nek zwy­czaj­ny.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pier­wios­nek zwy­czaj­ny (Phyl­lo­sco­pus col­ly­bi­ta) – ptak z ro­dzi­ny Phyl­lo­sco­pi­dae (wcze­śniej za­li­cza­ny do po­krzew­ko­wa­tych)
  • pier­wios­nek (Pri­mu­la) – ro­dzaj ro­śli­ny z ro­dzi­ny pier­wiosn­ko­wa­tych
  • „Pier­wios­nek” – XIX-wiecz­ne cza­so­pis­mo ko­bie­ce
  • Pier­wios­nek – wiersz na­pi­sa­ny w 1820 roku przez Adama Mic­kie­wi­cza
  • Pier­wios­nek – baśń li­te­rac­ka au­tor­stwa Hansa Chri­stia­na An­der­se­na

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pʲjɛrˈvʲjɔsnɛk, AS: pʹi ̯ervʹi ̯osnek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wiosna ż., pierwiosnka ż., pierwiosnkowe nmos., pierwiosnkowate nmos.

 przym. pierwiosnkowy, pierwiosnkowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) prymula, pierwiosnka, gw. Dukiel kurze stopy

 (1.3) prymula, pierwiosnka

Wiktionary


pierwiosnka

ro­śli­na o barw­nych kwia­tach, kwit­ną­ca zwy­kle wios­ną; pier­wios­nek, pry­mu­la, pry­mul­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. pot. pier­wios­nek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kwia­ciar­ka za­pro­po­no­wa­ła nam kupno żół­tych pier­wios­nek.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pierwiosnek mrz./mzw., pierwiosnkowe nmos., pierwiosnkowate nmos.

 przym. pierwiosnkowy, pierwiosnkowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pierwiosnek, prymula, prymulka

Wiktionary


pierwiosnkowate

o ce­chach pier­wiosn­ko­wa­tych (ro­ślin ziel­nych z rzędu pier­wiosn­kow­ców, cha­rak­te­ry­zu­ją­cych się pro­mie­ni­sty­mi kwia­ta­mi ty­po­wy­mi dla pier­wiosn­ków)


SJP.pl

Pier­wiosn­ko­wa­te ("Pri­mu­la­ce­ae") – ro­dzi­na ro­ślin z rzędu wrzo­sow­ców i w takim uję­ciu (sy­stem APG III z 2009, APG IV, APweb) sze­ro­ko uj­mo­wa­na sy­ste­ma­tycz­nie (58 ro­dza­jów z ponad 2,5 ty­sią­cem ga­tun­ków). Daw­niej zwy­kle była wąsko uj­mo­wa­na i wów­czas za­li­cza­no do niej tylko 20 ro­dza­jów z ok.

Wikipedia


pierwiosnkowaty

o ce­chach pier­wiosn­ko­wa­tych (ro­ślin ziel­nych z rzędu pier­wiosn­kow­ców, cha­rak­te­ry­zu­ją­cych się pro­mie­ni­sty­mi kwia­ta­mi ty­po­wy­mi dla pier­wiosn­ków)


SJP.pl


pierwiosnkowiec

ro­śli­na ziel­na, drze­wo lub krzew, przed­sta­wi­ciel rzędu pier­wiosn­kow­ców z gro­ma­dy okry­to­na­sien­nych


SJP.pl


pierwiosnkowy

→ pier­wios­nek


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pier­wiosn­ka, zwią­za­ny z pier­wiosn­kiem (ro­śli­ną)

 (1.2) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pier­wiosn­ka, zwią­za­ny z pier­wiosn­kiem (pta­kiem)

Wiktionary

Patrz:

pierwiosnek

Powiązane:

 rzecz. pierwiosnek m., pierwiosnka ż.

Wiktionary


pierwiośnie

daw­niej o przed­wio­śniu (porze roku sta­no­wią­cej okres przej­ścio­wy mię­dzy zimą a wios­ną, przy­pa­da­ją­cej na kwie­cień i po­cząt­ki maja)


SJP.pl

Pier­wio­śnie, wczes­na wios­na – fe­no­lo­gicz­na pora roku, cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się tym, że kwia­ty drzew, krze­wów oraz ro­ślin ziel­nych roz­wi­ja­ją się rów­no­mier­nie z roz­wo­jem pier­wszych liści. W tym okre­sie roz­po­czy­na się list­nie­nie drzew póź­niej zak­wi­ta­ją­cych. W pol­skiej sze­ro­ko­ści ge­o­gra­ficz­nej i kli­ma­cie porą fe­no­lo­gicz­ną po­prze­dza­ją­cą pier­wio­śnie jest przed­wio­śnie, zaś porą fe­no­lo­gicz­ną na­stę­pu­ją­cą po pier­wio­śniu jest wios­na.

Wikipedia


pierwo-

temat sło­wot­wór­czy

 (1.1) pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych oz­na­cza­ją­cy pier­wszeń­stwo, po­czą­tek, pier­wot­ność

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) pier­wodruk • pier­wowzór • pier­worodny • pier­wokup

Wiktionary


pierwobyt

pier­wot­ne ist­nie­nie, by­to­wa­nie cze­goś lub kogoś gdzieś, za­cząt­ki, po­cząt­ki cze­goś; pier­wo­ci­na


SJP.pl


pierwocina

1. pier­wot­ne ist­nie­nie, by­to­wa­nie cze­goś lub kogoś gdzieś, za­cząt­ki, po­cząt­ki cze­goś; pier­wo­byt;
2. de­biu­tanc­ki utwór ja­kie­goś ar­ty­sty, naj­czę­ściej pi­sa­rza lub mu­zy­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ele­ment który pow­stał jako pier­wszy, za­lą­żek

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pierwotny

Wiktionary


pierwodruk

1. pier­wszy wy­druk ja­kie­goś tek­stu, ut­wo­ru li­te­rac­kie­go, zwy­kle w od­nie­sie­niu do wydań kla­sy­ków;
2. od­bit­ka skła­du ze­cer­skie­go, uży­wa­na w dru­kar­niach jako al­ter­na­ty­wa dla ma­szy­no­pi­su


SJP.pl


pierwogonek

nie­wiel­ki sta­wo­nóg po­zba­wio­ny czuł­ków i oczu, za­miesz­ku­ją­cy górne war­stwy gleb na ob­sza­rach kli­ma­tów wil­got­nych i umiar­ko­wa­nych


SJP.pl


pierwokształt

rzad­ko: kształt pier­wot­ny, pier­wot­na po­stać cze­goś


SJP.pl


pierwokup

okre­ślo­ne usta­wą lub rza­dziej umową pier­wszeń­stwo w na­by­ciu okre­ślo­nej rze­czy w razie chęci zby­cia jej przez osobę zo­bo­wią­za­ną


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) praw. przy­słu­gu­ją­ce komuś prawo pier­wszeń­stwa kupna

Wiktionary

Prawo pier­wo­ku­pu – prawo okre­ślo­nej osoby do za­ku­pu danej rze­czy w pier­wszej ko­lej­no­ści na wy­pa­dek, gdyby jej wła­ści­ciel miał za­miar ją sprze­dać.

Prawo pier­wo­ku­pu upo­waż­nia daną osobę do kupna okre­ślo­nej rze­czy je­dy­nie wtedy, kiedy jej wła­ści­ciel bę­dzie sprze­da­wał tę rzecz. Nie obo­wią­zu­je ono w przy­pad­ku in­nych form od­stę­po­wa­nia (np. przy da­ro­wiź­nie).

Wikipedia


pierwomrówka

błon­ków­ka, bli­ska krew­na mrów­ki


SJP.pl


pierwopis

pier­wsza wer­sja ja­kie­goś ut­wo­ru li­te­rac­kie­go, naj­czę­ściej w po­sta­ci rę­ko­pi­su, rza­dziej wy­dru­ku, sta­no­wią­ca wzór kopii dla tego ut­wo­ru


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pier­wszy tekst ja­kie­goś ut­wo­ru, pisma, lub do­ku­men­tu, zaz­wy­czaj pi­sa­ny ręcz­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tekst Ko­ły­san­ki jest za­pi­sem ma­rze­nia o wiecz­nej je­sie­ni. I jest - w pier­wo­pi­sie ostat­ni wers Ko­ły­san­ki brzmiał: "niech mi się zdaje, że nic nie bę­dzie" - za­pi­sem ma­rze­nia o śmier­ci: ma­rze­nia, które mo­der­ni­ści zwią­za­li z ma­rze­niem o wiecz­nej je­sie­ni.

Wiktionary


pierwoptak

ko­pal­ne zwie­rzę z okre­su jury, uwa­ża­ne za naj­star­sze­go przed­sta­wi­cie­la pta­ków, łą­czą­ce w sobie cechy cha­rak­te­ry­stycz­ne dla pta­ków i gadów; prap­tak, ar­che­op­te­ryks


SJP.pl


pierworodna

uro­dzo­ny jako pier­wszy wśród ca­łe­go ro­dzeń­stwa, naj­star­szy z ro­dzeń­stwa (np. syn pier­wo­rod­ny) lub wro­dzo­ny, przy­ro­dzo­ny, przy­pi­sa­ny od uro­dze­nia (np. grzech pier­wo­rod­ny)


SJP.pl


pierworodność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest pier­wo­rod­ne; cecha tych, któ­rzy są pier­wo­rod­ni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pierworodny

 przysł. pierworodnie

 rzecz. pierworództwo n.

Wiktionary


pierworodny

uro­dzo­ny jako pier­wszy wśród ca­łe­go ro­dzeń­stwa, naj­star­szy z ro­dzeń­stwa (np. syn pier­wo­rod­ny) lub wro­dzo­ny, przy­ro­dzo­ny, przy­pi­sa­ny od uro­dze­nia (np. grzech pier­wo­rod­ny)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) uro­dzo­ny jako pier­wszy z po­tom­stwa

 (1.2) daw. przy­ro­dzo­ny, wro­dzo­ny

 (1.3) daw. pier­wot­ny, pier­wszy, po­cząt­ko­wy

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) syn pier­wo­rod­ny (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) [...] Gród ten po­sta­no­wił Ka­zi­mierz oddać na po­wrót sy­no­wi pier­wo­rod­ne­mu sio­stry swo­jej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛrvɔˈrɔdnɨ, AS: pʹi ̯ervorodny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pierworództwo n., pierworódka ż.

:: fż. pierworodna ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. jednorodzony

Wiktionary


pierworodztwo

bycie pier­wo­rod­nym lub pier­wo­rod­ną (naj­star­szym dziec­kiem ro­dzi­ców), przy­wi­le­je zwią­za­ne z bycia takim dziec­kiem; pier­wo­rództ­wo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) daw. zob. pier­wo­rództ­wo.

Wiktionary


pierworys

sza­blon, pier­wot­ny, ory­gi­nal­ny szkic, zarys cze­goś, naj­czę­ściej pro­jek­tu lub planu tech­nicz­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pier­wszy szkic pro­jek­tu, planu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛrˈvɔrɨs, AS: pʹi ̯ervorys

Wiktionary


pierworódka

ko­bie­ta lub sa­mi­ca u zwie­rząt, która uro­dzi­ła po raz pier­wszy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. ko­bie­ta, która po raz pier­wszy rodzi dziec­ko

 (1.2) wet. sa­mi­ca ssaka, która pier­wszy raz rodzi

Wiktionary

Pier­wo­ród­ka – w gi­ne­ko­lo­gii ko­bie­ta, która pier­wszy raz uro­dzi­ła. Starą pier­wo­ród­ką jest ko­bie­ta, która swoje pier­wsze dziec­ko uro­dzi po 40 roku życia.

Pier­wiast­ka – ko­bie­ta, która pier­wszy raz jest w ciąży.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Je­szcze do nie­daw­na ko­bie­ty w wieku po­wy­żej 24 lat, ro­dzą­ce pier­wszy raz, były na­zy­wa­ne „sta­ry­mi pier­wo­ród­ka­mi”.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pierworództwo n., pierworodny mrz.

 przym. pierworodny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pierwiastka

 (1.2) pierwiastka

Wiktionary


pierworództwo

bycie pier­wo­rod­nym lub pier­wo­rod­ną (naj­star­szym dziec­kiem ro­dzi­ców), przy­wi­le­je zwią­za­ne z bycia takim dziec­kiem; pier­wo­rodzt­wo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) bycie pier­wo­rod­nym synem

 (1.2) hist. praw. ze­spół praw i przy­wi­le­jów pier­wo­rod­ne­go po­tom­ka mę­skie­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Za go­to­wa­ną so­cze­wi­cę pa­triar­cha Ezaw oddał pier­wo­rództ­wo swemu bliź­nia­ko­wi Ja­ku­bo­wi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pierworodny m., pierworódka ż., pierworodność ż.

 przym. pierworodny

 przysł. pierworodnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pierwszeństwo

 (1.2) primogenitura

Wiktionary


pierwospy

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) daw. pier­wsze go­dzi­ny snu po za­śnię­ciu; także nocna pora po­mię­dzy wie­czo­rem a pół­no­cą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nic łat­wiej­sze­go jak na noc­le­gu w pier­wo­spy najść i za­rą­bać.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pierwośpie, gwara. pirwośpie

Wiktionary


pierwoszcza

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. zob. pro­to­plaz­ma.

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lp. oraz M., B. i W. od pier­wo­szcze

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Miąższ spo­ry­szu oka­zu­je pod mi­kro­sko­pem ko­mór­ki owal­ne, gęsto obok sie­bie uło­żo­ne, które za­wie­ra­ją w swej pier­wo­szczy tłuszcz, na­da­ją­cy miąż­szo­wi ćme wej­rze­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛrˈvɔʃt͡ʃa, AS: pʹi ̯ervošča

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) protoplazma; daw. pierwoszcze, pierwoszcznia, zaródź

Wiktionary


pierwoszczowocnia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mykol. za­rod­nia niek­tó­rych ślu­zow­ców pow­sta­ją­ca przez sku­pie­nie się ich plaz­mo­dium i wyksz­tał­ce­nie się wokół niego pe­ry­dium, wew­nątrz któ­re­go wyt­wa­rza­ne są za­rod­ni­ki;

Wiktionary

Pier­wo­szczo­woc­nia (łac. "plas­mo­dio­car­pium") – ro­dzaj za­rod­ni u ślu­zow­ców ("My­xo­my­co­ta"). Pow­sta­je z plaz­mo­dium (śluź­ni), które nie ule­ga­jąc więk­szym zew­nętrz­nym zmia­nom sku­pia się i ota­cza grub­szą ścia­ną, wew­nątrz któ­rej wyt­wa­rza­ne są za­rod­ni­ki. Jest to naj­bar­dziej pier­wot­ny spo­sób two­rze­nia za­rod­ni przez ślu­zow­ce. Po­zo­sta­łe ro­dza­je za­rod­ni two­rzo­nych przez ślu­zow­ce to: zro­sło­za­rod­nia, za­rod­nia wolna i pse­u­doz­ro­sło­za­rod­nia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Naj­cie­ka­wsze są jed­nak te wy­pad­ki, w któ­rych ga­tun­ki ślu­zow­ców po­sia­da­ją­ce fo­rem­ne za­rod­nie owo­cu­ją jako pier­wo­szczo­woc­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛrvɔʃt͡ʃɔˈvɔt͡sʲɲa, AS: pʹi ̯ervoščovocʹńa

Wiktionary


pierwoszów

Pier­wo­szów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie trzeb­nic­kim, w gmi­nie Wisz­nia Mała.

Wikipedia


pierwotek

pro­sty glon z typu zie­le­nic, czę­sto spo­ty­ka­ny w miej­scach wil­got­nych jako ciem­no­zie­lo­ny nalot, głów­nie na ka­mie­niach, pło­tach lub ścia­nach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. na­le­żą­cy do gro­ma­dy zie­le­nic jed­no­ko­mór­ko­wy glon two­rzą­cy zie­lo­ny nalot na ska­łach, mu­rach oraz korze drzew;

Wiktionary

Pier­wo­tek ("Ple­u­ro­coc­cus", "Pro­to­coc­cus", "Des­mo­coc­cus") – ro­dzaj zie­le­nic, o spor­nej po­zy­cji sy­ste­ma­tycz­nej.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pʲjɛrˈvɔtɛk, AS: pʹi ̯ervotek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pierwotność ż., pierwotniak m.

 przym. pierwotny

 przysł. pierwotnie

Wiktionary


pierwotniaczy

cha­rak­te­ry­stycz­ny, ty­po­wy dla pier­wot­nia­ków, zwią­za­ny w jakiś spo­sób z pier­wot­nia­ka­mi (np. pa­so­żyt pier­wot­nia­czy, za­ka­że­nie pier­wot­nia­cze)


SJP.pl


pierwotniak

jed­no­ko­mór­ko­wy or­ga­nizm eu­ka­rio­tycz­ny, z re­gu­ły mi­kro­sko­pij­nej wiel­ko­ści, cu­dzo­żyw­ny, po­ru­sza­ją­cy się za po­mo­cą wici, ni­by­nó­żek albo rzę­sek, za­miesz­ku­ją­cy wody i miej­sca wil­got­ne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. mi­kro­sko­pij­nej wiel­ko­ści zwie­rzę jed­no­ko­mór­ko­we

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wy­mień­cie do­wol­ne trzy ga­tun­ki pier­wot­nia­ków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛrˈvɔtʲɲak, AS: pʹi ̯ervotʹńak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pierwotność ż., pierwotek m.

 przym. pierwotniakowy, pierwotny, przeciwpierwotniakowy

 przysł. pierwotnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) jednokomórkowiec, protista zwierzęcy

Wiktionary


pierwotniaki

jed­no­ko­mór­ko­wy or­ga­nizm eu­ka­rio­tycz­ny, z re­gu­ły mi­kro­sko­pij­nej wiel­ko­ści, cu­dzo­żyw­ny, po­ru­sza­ją­cy się za po­mo­cą wici, ni­by­nó­żek albo rzę­sek, za­miesz­ku­ją­cy wody i miej­sca wil­got­ne


SJP.pl

Pier­wot­nia­ki (Pro­to­zoa) – tak­son o róż­nej ran­dze – w za­leż­no­ści od sy­ste­mu kla­sy­fi­ka­cyj­ne­go – obej­mu­ją­cy drob­ne or­ga­niz­my, prze­waż­nie he­te­ro­tro­ficz­ne. Po­cząt­ko­wo (do XX w.) za­li­cza­ne do kró­le­stwa zwie­rząt, w ran­dze typu lub pod­kró­le­stwa. W no­wszych sy­ste­mach kla­sy­fi­ka­cji włą­cza­ne są do kró­le­stwa Pro­ti­sta jako sztucz­ny tak­son (dział) okre­śla­ny też jako pro­ti­sty zwie­rzę­ce.

Wikipedia


pierwotniakobójczy

ni­szczą­cy pier­wot­nia­ki


SJP.pl


pierwotniakowy

→ pier­wot­niak


SJP.pl

Patrz:

pierwotniak

pierwotnie

przy­słó­wek

 (1.1) zgod­nie z po­cząt­kiem, od­wo­łu­jąc się do najw­cze­śniej­szych chwil od pow­sta­nia

 (1.2) w spo­sób niet­knię­ty cy­wi­li­za­cją

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W tej piw­ni­cy pier­wot­nie le­ża­ko­wa­ły wina, zaś teraz tylko ja­kieś graty.

 (1.2) Pier­wot­nie te te­re­ny po­ro­śnię­te były pu­szczą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛrˈvɔtʲɲɛ, AS: pʹi ̯ervotʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pierwotność ż., pierwotniak m., pierwotek m.

 przym. pierwotny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) początkowo, z początku, w pierwszej chwili, oryginalnie, wstępnie, dziewiczo, zrazu

 (1.2) prymitywnie

Wiktionary


pierwotniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: pier­wot­nie


SJP.pl


pierwotniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: pier­wot­ny


SJP.pl


pierwotnik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. jęz. lemma, forma słow­ni­ko­wa

 (1.2) daw. atom

 (1.3) daw. dziec­ko pier­wo­rod­ne

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za pier­wot­nik (…) od­mia­ny gram­ma­tycz­nej wy­bie­rać na­le­ży taką formę wy­ra­zu, w któ­rej jak najm­niej ob­ja­wia się zna­czeń do­dat­ko­wych, przez formy gram­ma­tycz­ne wy­ra­ża­nych.

Wiktionary


pierwotność

bycie pier­wszym w ja­kimś uję­ciu, cecha cze­goś, co za­po­cząt­ko­wa­ło coś, stało się pod­sta­wą ist­nie­nia cze­goś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest pier­wot­ne; cecha tych, któ­rzy są pier­wot­ni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pierwotniak m., pierwotek mzw./mrz.

 przym. pierwotny

 przysł. pierwotnie

 licz. pierwszy

Wiktionary


pierwotny

pre­hi­sto­rycz­ny, taki, który ist­niał bar­dzo dawno temu (np. kul­tu­ra pier­wot­na, czło­wiek pier­wot­ny) lub taki, który po­zo­stał w niez­mie­nio­nej po­sta­ci (np. las pier­wot­ny)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pre­hi­sto­rycz­ny, taki, który ist­niał bar­dzo dawno temu

 (1.2) taki, który po­zo­stał w niez­mie­nio­nej po­sta­ci

 (1.3) ten, który funk­cjo­nu­je jako pier­wszy

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Rze­czy­wi­ście spra­gnie­ni kon­tak­tu z przy­ro­dą wy­bio­rą przy­go­dę w miej­scach przy­rod­ni­czo cen­nych, dzi­kich i pier­wot­nych.

 (1.3) Mimo nie­by­wa­łe­go w sto­sun­ku do pier­wot­nych (bar­dzo pe­sy­mi­stycz­nych na Za­cho­dzie) prze­wi­dy­wań suk­ce­su go­spo­dar­cze­go Pol­ski, wciąż Pol­nis­che Wirts­chaft jest w Niem­czech sym­bo­lem par­tact­wa i ba­ła­ga­nu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛrˈvɔtnɨ, AS: pʹi ̯ervotny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pierwszy mos./ż., pierwotniak m., pierwotek m., pierwotność ż., pierwocina ż.

 przysł. pierwotnie

 temsłow. pierwszo-

 przym. pierwszy

Wiktionary


pierwouste

o ce­chach pier­wo­u­stych (klad zwie­rząt)


SJP.pl

Pier­wo­u­ste, pra­gę­bow­ce, pier­wo­gę­be (Pro­to­sto­mia) – klad zwie­rząt dwu­bocz­nie sy­me­trycz­nych, u któ­rych w roz­wo­ju em­brio­nal­nym nie wyt­wa­rza się wtór­ny otwór gę­bo­wy, a otwór pro­wa­dzą­cy do jamy ga­stru­li (pra­gę­ba) staje się w roz­wo­ju osob­ni­czym wła­ści­wym ot­wo­rem gę­bo­wym.

Wikipedia


pierwousty

o ce­chach pier­wo­u­stych (klad zwie­rząt)


SJP.pl


pierwowij

re­likt po­lo­dow­co­wy, przed­sta­wi­ciel pod­gro­ma­dy o tej samej naz­wie, cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się bra­kiem oczu, licz­ny­mi od­nó­ża­mi i dwoma czuł­ka­mi peł­nią­cy­mi rolę re­cep­to­rów


SJP.pl


pierwowije

re­likt po­lo­dow­co­wy, przed­sta­wi­ciel pod­gro­ma­dy o tej samej naz­wie, cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się bra­kiem oczu, licz­ny­mi od­nó­ża­mi i dwoma czuł­ka­mi peł­nią­cy­mi rolę re­cep­to­rów


SJP.pl


pierwowzór

pier­wot­ny wzór, model cze­goś, bę­dą­cy pla­nem we­dług któ­re­go two­rzy się kopie; pro­to­typ


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) po­cząt­ko­wy stan cze­goś

 (1.2) pro­to­typ

 (1.3) plan, model, na wzór któ­re­go two­rzy się kopie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ten model jest bez­na­dziej­ny! Wróć­my do pier­wow­zo­ru i zacz­nij­my od nowa.

 (1.2) Liga Na­ro­dów była pier­wow­zo­rem obec­nej Or­ga­ni­za­cji Na­ro­dów Zjed­no­czo­nych.

 (1.3) Po­stać Mer­li­na jest pier­wow­zo­rem dla obec­ne­go wi­ze­run­ku cza­ro­dzie­ja.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛrˈvɔvzur, AS: pʹi ̯ervovzur

Wiktionary


pierwsza

go­dzi­na pier­wsza


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) go­dzi­na 1 po po­łud­niu lub w nocy

forma przy­miot­ni­ka.

 (2.1) M. i W. ż. lp. od: pier­wszy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po po­wro­cie do ho­te­lu Ali­cja nie czuła nóg. Wysz­li z mu­ze­um o pier­wszej, kiedy je za­my­ka­no, jako jedni z ostat­nich.

Wiktionary

Powiązane:

 licz. pierwszy

 przym. pierwszy

 rzecz. pierwszy mos./ż.

Wiktionary


pierwszaczek

zdrob­nie­nie od: pier­wszak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zdrobn. od pier­wszak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pierwszak m.

Wiktionary


pierwszaczka

uczen­ni­ca pier­wszej klasy szko­ły pod­sta­wo­wej, po­nad­pod­sta­wo­wej lub rza­dziej li­ce­um; pier­wszo­kla­sist­ka


SJP.pl


pierwszak

uczeń pier­wszej klasy szko­ły pod­sta­wo­wej, po­nad­pod­sta­wo­wej lub rza­dziej li­ce­um; pier­wszo­kla­si­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. eduk. uczeń pier­wszej klasy pod­sta­wów­ki

 (1.2) pot. stu­dent pier­wsze­go roku lub se­me­stru

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dziś od­by­ło się uro­czy­ste pa­so­wa­nie pier­wsza­ków na ucz­niów na­szej szko­ły.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲjɛrfʃak, AS: pʹi ̯erfšak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pierwszeństwo n.

:: zdrobn. pierwszaczek m.

 przym. pierwszy

 temsłow. pierwszo-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pierwszoklasista

Wiktionary


pierwsze

pier­wsze danie po­sił­ku


SJP.pl


pierwszeństwo

prawo bycia pier­wszym, ro­bie­nie cze­goś przed in­ny­mi; prze­wa­ga


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) prawo do cze­goś przed in­ny­mi; prawo bycia pier­wszym, zro­bie­nia cze­goś na po­cząt­ku; prze­wa­ga, wyż­szość nad czymś lub nad kimś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie­u­stą­pie­nie pier­wszeń­stwa prze­ja­zdu było naj­częst­szą przy­czy­ną wy­pad­ków dro­go­wych na te­re­nie pow. mław­skie­go w roku 2019.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛrfˈʃɛ̃j̃stfɔ, AS: pʹi ̯erfšẽĩ ̯stfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pierwszy mos., pierwak mrz., pierwszak mos.

 przym. pierwszy

 przysł. najpierw

 temsłow. pierwszo-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) priorytet

Wiktionary


pierwszo-

temat sło­wot­wór­czy

 (1.1) pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych okre­śla­ją­cy pier­wszeń­stwo w zna­cze­niu, war­to­ści lub ko­lej­no­ści tego, do czego się od­no­si człon drugi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲjɛrfʃɔ, AS: pʹi ̯erfšo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pierwszeństwo n., pierwszak m., pierwiastka ż., pierwszy mos.

 przym. pierwotny, pierwszy

 przysł. najpierw, pierwej, pierw

Wiktionary


pierwszoinstancyjny

do­ty­czą­cy pier­wszej in­stan­cji


SJP.pl


pierwszoklasista

uczeń pier­wszej klasy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) eduk. uczeń klasy pier­wszej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na bo­i­sku za­ro­i­ło się od pier­wszo­kla­si­stów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛrfʃɔklaˈɕista, AS: pʹi ̯erfšoklaśista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. pierwszoklasistka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pierwszak

Wiktionary


pierwszoklasistka

uczen­ni­ca pier­wszej klasy szko­ły pod­sta­wo­wej, po­nad­pod­sta­wo­wej lub rza­dziej li­ce­um; pier­wszacz­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) uczen­ni­ca klasy pier­wszej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kubuś za­ko­chał się w ja­kiejś pier­wszo­kla­sist­ce i co­dzien­nie bie­rze do szko­ły dwa jabł­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛrfʃɔklaˈɕistka, AS: pʹi ̯erfšoklaśistka

Wiktionary

Powiązane:

 zob. pierwszoklasista.

Wiktionary


pierwszokomunijny

do­ty­czą­cy pier­wszej ko­mu­nii świę­tej


SJP.pl


pierwszokomunista

po­tocz­nie: chło­pak przy­stę­pu­ją­cy do pier­wszej ko­mu­nii


SJP.pl


pierwszokomunistka

dziew­czyn­ka przy­go­to­wu­ją­ca się do przy­ję­cia Pier­wszej Ko­mu­nii Świę­tej


SJP.pl


pierwszoligowiec

1. za­wod­nik gra­ją­cy w pier­wszej lidze
2. pot. o kimś, kto zaj­mu­je wy­so­ką po­zy­cję, sta­no­wi­sko, cie­szy się pre­sti­żem, "gra w pier­wszej lidze"


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) sport. za­wod­nik pier­wszo­li­go­wy

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) sport. klub pier­wszo­li­go­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pił­kar­ki nożne ek­stra­li­go­we­go Gór­ni­ka Łęcz­na kon­ty­nu­u­ją serię spa­rin­gów z pier­wszo­li­gow­ca­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pierwszoligowy

Wiktionary


pierwszoligowy

1. na­le­żą­cy do pier­wszej ligi, ty­po­wy dla pier­wszej ligi, roz­gry­wa­ny przez ze­spo­ły z pier­wszej ligi;
2. osią­ga­ją­cy naj­lep­sze wy­ni­ki w swo­jej dzie­dzi­nie


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) sport. na­le­żą­cy do pier­wszej ligi, gra­ją­cy, wy­stę­pu­ją­cy w pier­wszej lidze

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pierwszoligowiec mos.

Wiktionary


pierwszomajowy

od­no­szą­cy się do dnia pier­wsze­go maja, ma­ją­cy miej­sce tego dnia (np. po­chód pier­wszo­ma­jo­wy, ob­cho­dy pier­wszo­ma­jo­we)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z dniem 1 maja, do­ty­czą­cy dnia 1 maja

 (1.2) zwią­za­ny ze świę­tem Pier­wsze­go Maja, do­ty­czą­cy świę­ta Pier­wsze­go Maja

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Z po­dob­nych przy­czyn so­cja­li­ści or­ga­ni­zo­wa­li ob­cho­dy pier­wszo­ma­jo­we.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛrfʃɔ̃maˈjɔvɨ, AS: pʹi ̯erfšõmai ̯ovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pierwszy Maja m.

Wiktionary


pierwszoobiegowy

zwią­za­ny z pier­wszym obie­giem


SJP.pl


pierwszoosobowy

mó­wią­cy w pier­wszej oso­bie, naj­czę­ściej w licz­bie po­je­dyn­czej, opo­wia­da­ją­cy prze­bieg wy­da­rzeń jako ich świa­dek lub uczest­nik (np. nar­ra­tor pier­wszo­o­so­bo­wy)


SJP.pl


pierwszopiątkowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy pier­wsze­go piąt­ku mie­sią­ca, dzie­ją­cy się w pier­wszy pią­tek mie­sią­ca

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na na­bo­żeń­stwo pier­wszo­piąt­ko­we pój­dzie­my do obla­tów na Weł­no­wiec­ką.

Wiktionary


pierwszoplanowość

naj­więk­sze zna­cze­nie cze­goś lub kogoś, bycie naj­waż­niej­szym, naj­bar­dziej istot­nym lub rza­dziej pier­wszo­pla­no­wym w uję­ciu obra­zu, ry­sun­ku albo fo­to­gra­fii


SJP.pl


pierwszoplanowy

znaj­du­ją­cy się na pier­wszym pla­nie obra­zu, ry­sun­ku, fo­to­gra­fii (np. pier­wszo­pla­no­we po­ło­że­nie przed­mio­tu) lub na­ji­stot­niej­szy, naj­waż­niej­szy, ma­ją­cy naj­więk­sze zna­cze­nie dla kogoś lub cze­goś (np. po­stać pier­wszo­pla­no­wa)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) bę­dą­cy na pier­wszym pla­nie

 (1.2) ma­ją­cy głów­ną rolę w dzie­le

 (1.3) o prio­ry­te­to­wym zna­cze­niu

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Ak­tor­ka nie za­gra­ła żad­nej roli pier­wszo­pla­no­wej przed ro­kiem 2000.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pierwszoplanowość ż.

 przysł. pierwszoplanowo

Wiktionary


pierwszorazowy

prze­pro­wa­dza­ny po raz pier­wszy, naj­czę­ściej nie­od­wra­cal­nie, osta­tecz­nie (np. zakup pier­wszo­ra­zo­wy, wpis pier­wszo­ra­zo­wy)


SJP.pl


pierwszoroczna

bę­dą­cy pier­wszym w roku (np. pier­wszo­rocz­na nie­dzie­la, ja­go­dy pier­wszo­rocz­ne) lub zwią­za­ny z pier­wszym ro­kiem stu­diów, rza­dziej z pier­wszą klasą szko­ły pod­sta­wo­wej, gim­naz­jal­nej lub li­ce­al­nej


SJP.pl


pierwszoroczniaczka

stu­dent­ka pier­wsze­go roku bądź uczen­ni­ca pier­wszej klasy


SJP.pl


pierwszoroczniak

stu­dent pier­wsze­go roku bądź uczeń pier­wszej klasy


SJP.pl


pierwszoroczny

bę­dą­cy pier­wszym w roku (np. pier­wszo­rocz­na nie­dzie­la, ja­go­dy pier­wszo­rocz­ne) lub zwią­za­ny z pier­wszym ro­kiem stu­diów, rza­dziej z pier­wszą klasą szko­ły pod­sta­wo­wej, gim­naz­jal­nej lub li­ce­al­nej


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy pier­wsze­go roku cze­goś; z pier­wsze­go roku

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛrfʃɔˈrɔt͡ʃnɨ, AS: pʹi ̯erfšoročny

Wiktionary

Powiązane:

 pierwszoroczniak m.

Wiktionary


pierwszorzutowy

na­le­żą­cy do pier­wsze­go rzutu, od­no­szą­cy się do pier­wsze­go rzutu, np. od­dzia­ły pier­wszo­rzu­to­we


SJP.pl


pierwszorzęd

naj­star­szy okres w dzie­jach Ziemi, wy­dzie­la­ny w daw­niej­szych kla­sy­fi­ka­cjach


SJP.pl


pierwszorzędnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób pier­wszo­rzęd­ny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛrfʃɔˈʒɛ̃ndʲɲɛ, AS: pʹi ̯erfšožẽndʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pierwszorzędny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wyśmienicie, świetnie, wspaniale, doskonale, znakomicie

Wiktionary


pierwszorzędność

→ pier­wszo­rzęd­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co pier­wszo­rzęd­ne

Wiktionary

Patrz:

pierwszorzędny

Powiązane:

 przym. pierwszorzędny

Wiktionary


pierwszorzędny

1. bar­dzo dobry, naj­wyż­szej ja­ko­ści; wspa­nia­ły, wy­śmie­ni­ty, do­sko­na­ły;
2. naj­waż­niej­szy pod ja­kimś wzglę­dem


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) naj­lep­szej ja­ko­ści

 (1.2) naj­waż­niej­szy, naj­bar­dziej zna­czą­cy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) w dal­szej dro­dze opo­wie­dział mi ślicz­ną hi­sto­rię, jak po przy­jeź­dzie do Pol­ski udał się do pier­wszo­rzęd­nej re­sta­u­ra­cji ho­te­lo­wej, aby zjeść obiad.

 (1.1) Ten ma­te­riał jest pier­wszo­rzęd­ny.

 (1.2) Poz­na­nie ta­jem­nic ro­syj­skich okrę­tów ato­mo­wych oraz re­jo­nów ich pa­tro­li stało się pier­wszo­rzęd­nym za­da­niem ame­ry­kań­skich pod­wod­nia­ków.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛrfʃɔˈʒɛ̃ndnɨ, AS: pʹi ̯erfšožẽndny

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. pierwszorzędnie

 rzecz. pierwszorzędność ż.

Wiktionary


pierwszorzędowy

1. naj­waż­niej­szy w ko­lej­no­ści lub hie­rar­chii;
2. do­ty­czą­cy pier­wsze­go rzędu;
3. do­ty­czą­cy pier­wszo­rzę­du - naj­star­sze­go okre­su w dzie­jach Ziemi, wy­dzie­la­ne­go w daw­niej­szych kla­sy­fi­ka­cjach


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) za­kla­sy­fi­ko­wa­ny do pier­wsze­go rzędu

 (1.2) chem. o al­ko­ho­lu: z ato­mem węgla po­łą­czo­nym z grupą hy­drok­sy­lo­wą i jed­nym innym ato­mem węgla

 (1.3) chem. o ami­nie: o jed­nej gru­pa­ie al­ki­lo­wej lub ary­lo­wej bez­poś­red­nio zwią­za­nej z ato­mem azotu

 (1.4) chem. o soli: bę­dą­ca po­chod­ną aminy pier­wszo­rzę­do­wej

Wiktionary


pierwszowojenny

zwią­za­ny z pier­wszą wojną świa­to­wą


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pier­wszą wojną świa­to­wą, do­ty­czą­cy pier­wszej wojny świa­to­wej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pier­wszo­wo­jen­ny czar­ny rynek (wtedy na­zy­wa­ny — przy­najm­niej na zie­miach pol­skich — pa­skar­stwem) ła­god­nie prze­szedł w stan po­ko­ju, nie zmie­nia­jąc jed­nak spe­cjal­nie ani roz­mia­rów, ani przed­mio­tów.

Wiktionary


pierwszowrześniowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z 1 wrze­śnia, do­ty­czą­cy 1 wrze­śnia (zwy­kle w związ­ku z roz­po­czę­ciem roku szkol­ne­go lub rocz­ni­cą wy­bu­chu II wojny świa­to­wej)

Wiktionary


pierwszość

cecha liczb pier­wszych


SJP.pl


pierwszy

1. li­czeb­nik po­rząd­ko­wy od­po­wia­da­ją­cy licz­bie 1;
2. sto­ją­cy na po­cząt­ku;
3. taki, przed któ­rym nie było in­nych po­dob­nych;
4. od­gry­wa­ją­cy w czymś naj­waż­niej­szą rolę;
5. prze­wyż­sza­ją­cy in­nych pod ja­kimś wzglę­dem, naj­lep­szy


SJP.pl

przy­miot­nik od­li­czeb­ni­ko­wy

 (1.1) od licz­by 1

przy­miot­nik

 (2.1) naj­waż­niej­szy

 (2.2) mat. nie­ma­ją­cy nie­try­wial­nych dziel­ni­ków

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (3.1) pot. żegl. pier­wszy ofi­cer

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (4.1) po­cząt­ko­wy dzień mie­sią­ca

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (5.1) pier­wsza: go­dzi­na pier­wsza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nasz za­wod­nik przy­biegł do mety jako pier­wszy i zdo­był złoty medal.

 (1.1) Za­sta­na­wia­li­śmy się kie­dyś z Ewe­li­ną, jakiż to ta­jem­ni­czy in­we­stor kupił dział­kę na na­roż­ni­ku, pod nu­me­rem pier­wszym.

 (1.1) W zoo w Cho­rzo­wie Mi­cha­li­na po raz pier­wszy w życiu wi­dzia­ła hi­po­po­ta­ma.

 (3.1) Ka­pi­tan po­le­cił, aby pier­wszy prze­jął do­wo­dze­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲjɛrfʃɨ, AS: pʹi ̯erfšy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pierwsza ż., pierwsze n., pierwszeństwo n., pierwszak m., pierwiastka ż., pierwotność ż.

 przym. pierwotny

 przysł. najpierw, pierwej, pierw

 temsłow. pierwszo-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) 1.

Wiktionary


pierwszykroć

przy­słó­wek li­czeb­ni­ko­wy

 (1.1) daw. po raz pier­wszy, pier­wszy raz

Wiktionary


pierwszyzna

daw­niej:
1. coś, co się zda­rza po raz pier­wszy;
2. rzecz nowa;
3. pier­wszeń­stwo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) coś, czego ktoś nigdy przed­tem nie robił lub co go je­szcze nie spot­ka­ło

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Widać, że praca w polu to dla niego nie pier­wszyz­na.

 (1.1) Soł­da­ci ma­sze­ro­wa­li upor­czy­wie, sfor­nie, nie roz­glą­da­jąc się nawet po ogrom­nem mie­ście, dla wielu z nich bę­dą­cem pier­wszyz­ną w życiu

Wiktionary


pierwyj

przy­słó­wek

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. naj­pierw

Wiktionary


pierydy

Pie­ry­dy (gr. Πιερίδες Pierídes, łac. "Pie­ri­des") – w mi­to­lo­gii grec­kiej córki ma­ce­doń­skie­go króla Pie­ro­sa, ry­wal­ki muz olim­pij­skich (apol­liń­skich).

Wikipedia


pierz

1. czy­ścić tka­ni­ny za po­mo­cą wody i/lub środ­ków che­micz­nych;
2. po­tocz­nie: bić kogoś


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pierz – mia­sto w sta­nie Min­ne­so­ta, w hrab­stwie Mor­ri­son
  • Pierz (ang. Pierz Towns­hip) – gmina w sta­nie Min­ne­so­ta, w hrab­stwie Mor­ri­son

Wikipedia


pierzak

mrzon­ka pie­rzak - ga­tu­nek ćmy z ro­dzi­ny mier­ni­kow­co­wa­tych


SJP.pl


pierzany

przy­miot­nik

 (1.1) wy­peł­nio­ny pie­rzem

 (1.2) obro­sły pie­rzem, opie­rzo­ny

Wiktionary


pierzarka

pra­cow­nicz­ka prze­my­słu pie­rzar­skie­go (dzia­łu prze­my­słu obej­mu­ją­ce­go po­zy­ski­wa­nie i póź­niej­szą obrób­kę pie­rza, a nie­kie­dy także ich wy­ko­rzy­sta­nie pod­czas pro­duk­cji po­du­szek, pie­rzyn i ga­lan­te­rii)


SJP.pl


pierzarski

od­no­szą­cy się do pie­rzar­stwa (dzia­łu prze­my­słu obej­mu­ją­ce­go po­zy­ski­wa­nie i póź­niej­szą obrób­kę pie­rza, a nie­kie­dy także ich wy­ko­rzy­sta­nie pod­czas pro­duk­cji po­du­szek, pie­rzyn i ga­lan­te­rii) lub pie­rza­rzy


SJP.pl


pierzarstwo

dział prze­my­słu obej­mu­ją­cy po­zy­ski­wa­nie i póź­niej­szą obrób­kę pie­rza, a nie­kie­dy także ich wy­ko­rzy­sta­nie pod­czas pro­duk­cji po­du­szek, pie­rzyn i ga­lan­te­rii


SJP.pl


pierzarz

pra­cow­nik prze­my­słu pie­rzar­skie­go (dzia­łu prze­my­słu obej­mu­ją­ce­go po­zy­ski­wa­nie i póź­niej­szą obrób­kę pie­rza, a nie­kie­dy także ich wy­ko­rzy­sta­nie pod­czas pro­duk­cji po­du­szek, pie­rzyn i ga­lan­te­rii)


SJP.pl


pierzasto-kłębiasty

rzad­ko: chmu­ra pie­rza­sto-kłę­bia­sta - chmu­ra zło­żo­na z krysz­tał­ków lodu, nie po­wo­du­ją­ca opa­dów; chmu­ra kłę­bia­sto-pie­rza­sta, cir­ro­cu­mu­lus


SJP.pl


pierzastodzielny

głów­nie o li­ściach: taki, u któ­re­go roz­cię­cie blasz­ki li­ścio­wej jest takie samo, jak u dębu


SJP.pl


pierzastosieczny

głów­nie o li­ściach: taki, u któ­re­go roz­cię­cie blasz­ki li­ścio­wej jest głę­bo­kie, a spód jas­no­zie­lo­ny


SJP.pl


pierzastowąsowate

ro­dzi­na słod­ko­wod­nych ryb su­moksz­tałt­nych


SJP.pl

Pie­rza­sto­wą­so­wa­te (Mo­cho­ki­dae) – ro­dzi­na słod­ko­wod­nych ryb su­moksz­tałt­nych (Si­lu­ri­for­mes), obej­mu­ją­ca ponad 230 ga­tun­ków za­miesz­ku­ją­cych wody tro­pi­kal­nej i sub­tro­pi­kal­nej stre­fy Afry­ki. "Sy­no­don­tis" znany jest w za­pi­sie ko­pal­nym od oli­go­ce­nu. Wiele ga­tun­ków tych ryb trzy­ma­nych jest w ak­wa­riach ze wzglę­du na cie­ka­wy wy­gląd i in­te­re­su­ją­ce za­cho­wa­nie.

Wikipedia


pierzastozłożony

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) bot. o struk­tu­rze przy­po­mi­na­ją­cej pta­sie pióro

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wznie­sio­ny ogo­nek, two­rzą­cy u na­sa­dy krót­ką po­chwę, roz­ga­łę­zia się na trzy pie­rza­sto­zło­żo­ne osie, skła­da­ją­ce się z kilku list­ków.

Wiktionary


pierzasty

1. opie­rzo­ny, po­ro­śnię­ty pió­ra­mi lub zro­bio­ny z pta­sich piór (np. pie­rza­ste boa);
2. z wy­glą­du po­dob­ny do pióra, puchu (np. pie­rza­ste chmu­ry, obło­ki), a o li­ściach: skła­da­ją­cy się z kilku bla­szek li­ścio­wych osa­dzo­nych na osi tak, jak pro­mie­nie pta­sie­go pióra


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) po­ro­śnię­ty pie­rzem

 (1.2) zro­bio­ny z piór

 (1.3) przy­po­mi­na­ją­cy pta­sie pióra

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Bo naj­bar­dziej mi żal: / Ko­lo­ro­wych jar­mar­ków, bla­sza­nych ze­gar­ków / Pie­rza­stych ko­gu­ci­ków, ba­lo­ni­ków na dru­ci­ku…

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pierze n., pierzyna ż., pierzynka ż., pióro n., opierzenie n., upierzenie n.

 czas. opierzyć

 przysł. pierzasto

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) opierzony

 (1.3) piórkowaty

Wiktionary


pierzchalski

naz­wi­sko


SJP.pl


pierzchać

1. poś­piesz­nie ucie­kać, szcze­gól­nie w po­pło­chu, pa­ni­ce;
2. o skó­rze, cerze: sta­wać się szorst­kim wsku­tek dzia­ła­nia wia­tru, rza­dziej mrozu lub środ­ków che­micz­nych; pierzch­nąć


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) książk. ucie­kać w po­pło­chu, poś­piesz­nie

 (1.2) przen. zni­kać, roz­wie­wać się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie­przy­ja­ciel pierz­cha w kie­run­ku wschod­nim, po­zo­sta­wia­jąc wielu jeń­ców.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pierzchanie n., pierzchnięcie n., Pierzchała mrz.

 czas. pierzchnąć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) umykać

 (1.2) niknąć

Wiktionary


pierzchała

1. poś­piesz­nie ucie­kać, szcze­gól­nie w po­pło­chu, pa­ni­ce;
2. o skó­rze, cerze: sta­wać się szorst­kim wsku­tek dzia­ła­nia wia­tru, rza­dziej mrozu lub środ­ków che­micz­nych; pierzch­nąć


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) he­rald. pol­ski herb szla­chec­ki;

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pierzchać ndk.

Wiktionary


pierzchliwiej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: pierzch­li­wie


SJP.pl


pierzchliwość

płoch­li­wość, po­dat­ność na lęk, lę­kli­wość, trwoż­li­wość


SJP.pl


pierzchliwy

płoch­li­wy, skory do pa­ni­ki, uciecz­ki w po­pło­chu, po­dat­ny na lęk, lę­kli­wy, trwoż­li­wy


SJP.pl


pierzchnianka

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Pierzch­nian­ka – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie kie­lec­kim, w gmi­nie Pierzch­ni­ca. Ma sta­tus so­łect­wa.

W okre­sie Kró­le­stwa Kon­gre­so­we­go Pier­śnicz­ka i Pierzch­nian­ka, wieś i fol­wark, po­wiat kie­lec­ki, gmina Szczec­no, pa­ra­fia Pierzch­ni­ca, po­sia­da po­kła­dy ka­mie­nia li­to­gra­ficz­ne­go, ciem­no­żół­te­go.

Wikipedia


pierzchnica

1. mia­sto w Pol­sce;
2. wieś w Pol­sce


SJP.pl

Pierzch­ni­ca – mia­sto w Pol­sce po­ło­żo­ne w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie kie­lec­kim, w gmi­nie Pierzch­ni­ca. Miej­sco­wość jest od 1973 sie­dzi­bą gminy Pierzch­ni­ca; do 1954 roku była sie­dzi­bą gminy Dru­gnia.

Prawa miej­skie w la­tach 1359–1869 oraz po­now­nie od 1 stycz­nia 2019.

Wikipedia


pierzchnicki

→ Pierzch­ni­ca


SJP.pl

Patrz:

Pierzchnica

pierzchniczanin

miesz­ka­niec Pierzch­ni­cy (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


pierzchniczanka

miesz­kan­ka Pierzch­ni­cy (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


pierzchno

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pierzch­no – wieś w woj. ślą­skim, w pow. kło­buc­kim, w gmi­nie Wrę­czy­ca Wiel­ka
  • Pierzch­no – osada leśna w woj. ślą­skim, w pow. kło­buc­kim, w gmi­nie Wrę­czy­ca Wiel­ka
  • Pierzch­no – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. poz­nań­skim, w gmi­nie Kór­nik
  • Pierzch­no – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. średz­kim, w gmi­nie Środa Wiel­ko­pol­ska
  • Pierzch­no – przy­sta­nek ko­le­jo­wy w Pierzch­nie, w gmi­nie Kór­nik, w woj. wiel­ko­pol­skim

Wikipedia


pierzchnąć

uciec, zni­knąć


SJP.pl


pierzchotek

ga­tu­nek chrzą­szcza z ro­dzi­ny bie­ga­czo­wa­tych


SJP.pl


pierzchowice

Pierz­cho­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie sztum­skim, w gmi­nie Mi­ko­łaj­ki Po­mor­skie. Ma sta­tus so­łect­wa.

Wieś kró­lew­ska po­ło­żo­na była w II po­ło­wie XVI wieku w wo­je­wództ­wie mal­bor­skim. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa el­blą­skie­go.

Wikipedia


pierzchły

taki, który pierzch­nął (uciekł, zni­knął)


SJP.pl


pierze

pióra i po­kry­wa­ją­cy je w dol­nej czę­ści puch, szcze­gól­nie pta­ków do­mo­wych, wy­ko­rzy­sty­wa­ne po od­po­wied­nim przy­go­to­wa­niu do wy­py­cha­nia po­du­szek, pie­rzyn i pro­duk­cji ozdób


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ornit. w ogól­no­ści, pióra i puch po­kry­wa­ją­ce ptaka

 (1.2) pióra pta­ków do­mo­wych, zwy­kle gęsi, słu­żą­ce do na­py­cha­nia po­du­szek, pie­rzyn itp.

 (1.3) przen. żart. włosy słabe, rzad­kie

 (1.4) daw. gwara. więz. włosy

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 3. os. lp. ter. od prać

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Moja po­dusz­ka wyp­cha­na jest gęsim pie­rzem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲjɛʒɛ, AS: pʹi ̯eže

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. upierzenie n., opierzanie n., opierzenie n., pierzyna ż., pierzynka ż., pióro n., piórko n., pierzynka ż., piórnik m.

 czas. opierzać ndk., opierzyć dk.

 przym. pierzasty, opierzony, nieopierzony, piórkowy

 przysł. pierzasto

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) upierzenie

 (1.3) pióra, kołtuny, kłaki

 (1.4) selery

Wiktionary


pierzeja

fron­to­wa ścia­na za­bu­do­wy ulicy lub placu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. ar­chit. połać ulicy, stro­na ulicy

 (1.2) daw. zwy­kle w l. mno­giej skrzy­dło drzwi

Wiktionary

Pie­rze­ja – ciąg fron­to­wych ele­wa­cji bu­dyn­ków usta­wio­nych w sze­re­gu po jed­nej stro­nie ulicy lub placu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W wy­ni­ku walk zo­sta­ła spa­lo­na wschod­nia pie­rze­ja rynku z ra­tu­szem.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. przepierzać ndk., przepierzyć dk.

 rzecz. przepierzenie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) pierzej, formy oboczne pierzaj, pierzaja

Wiktionary


pierzejowy

→ pie­rze­ja


SJP.pl

Patrz:

pierzeja

pierzga

grud­ka pyłku kwia­to­we­go zle­pio­na mio­dem, sta­no­wią­ca po­karm dla mło­dych pszczół i star­szych larw


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pszcz. pszcze­li po­karm bę­dą­cy sfer­men­to­wa­nym i za­kon­ser­wo­wa­nym w ko­mór­kach pla­ste­ra­stra pył­kiem kwia­to­wym;

Wiktionary

Pierz­ga – sub­stan­cja wyt­wa­rza­na przez pszczo­ły z pyłku kwia­to­we­go zmie­sza­ne­go z mio­dem lub nek­ta­rem i za­kon­ser­wo­wa­ne­go w ko­mór­kach pla­stra w na­stęp­stwie fer­men­ta­cji.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) pierzga pszczela

Wiktionary


pierzowisko

teren o wa­run­kach sprzy­ja­ją­cych lę­go­wi da­ne­go ga­tun­ku ptaka, szcze­gól­nie ka­czek i in­nych pta­ków wod­nych


SJP.pl


pierzowy

→ pie­rze


SJP.pl

Patrz:

pierze

pierzwin

Pierz­win – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bu­skim, w po­wie­cie zie­lo­no­gór­skim, w gmi­nie No­wo­gród Bo­brzań­ski.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa zie­lo­no­gór­skie­go.

Wikipedia


pierzyna

przy­kry­cie skła­da­ją­ce się z wsypy wy­peł­nio­nej pie­rzem, pow­le­czo­nej posz­wą


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gruba koł­dra wy­ko­na­na z pie­rza

 (1.2) książk. war­stwa okry­wa­ją­ca

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To też, gdy mu się jed­ne­go razu udało wejść do izby chył­kiem i nie­o­bacz­kiem, wsko­czył na łóżko, za­ko­pał się głę­bo­ko w pie­rzy­nie i zas­nął.

 (1.2) Śnieg okrył białą pie­rzy­ną cały ogród.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛˈʒɨ̃na, AS: pʹi ̯ežỹna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pióro n., piórko n., pierze n., upierzenie n.

:: zdrobn. pierzynka ż.

 czas. upierzać ndk., upierzyć dk.

 przym. pierzasty, piórkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) kołdra, pokrywa

Wiktionary


pierzyneczka

zdrob­nie­nie od: pie­rzyn­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: pie­rzy­na

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛʒɨ̃ˈnɛt͡ʃka, AS: pʹi ̯ežỹnečka

Wiktionary


pierzynka

zdrob­nie­nie od: pie­rzy­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: pie­rzy­na

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛˈʒɨ̃nka, AS: pʹi ̯ežỹnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pierzyna ż., pierze n., pióro n.

 przym. pierzasty

Wiktionary


pierzysko

część strza­ły, w któ­rej znaj­du­ją się lotki


SJP.pl


pierzyszowate

ro­dzi­na owa­dów z rzędu chru­ści­ków


SJP.pl


pierzyć

pie­rzyć się: o pta­kach: zmie­niać upie­rze­nie, tra­cić stare pióra i po­kry­wać się no­wy­mi


SJP.pl


pierzyński

naz­wi­sko


SJP.pl


pieróg

cia­sto z far­szem z mięsa, ka­pu­sty lub grzy­bów, upie­czo­ne lub us­ma­żo­ne, po­da­wa­ne na cie­pło z róż­ny­mi do­dat­ka­mi; pie­rog


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. ka­wa­łek roz­wał­ko­wa­ne­go cien­ko cia­sta na­dzia­ne­go far­szem mięs­nym, se­ro­wym, wa­rzyw­nym lub owo­co­wym; go­to­wa­ny, cza­sem też sma­żo­ny na głę­bo­kim tłu­szczu lub opie­ka­ny po ugo­to­wa­niu;

 (1.2) kulin. pie­czo­ne danie kuch­ni ukra­iń­skiej – cia­sto w for­mie pla­ce­kac­ka z far­szem słod­kim (jabł­ka albo biały ser) lub sło­nym (mięso, ziem­nia­ki albo ka­pu­sta);

 (1.3) odzież. hist. duży ka­pe­lusz w kształ­cie pie­ro­ga (1.1), no­szo­ny przez żoł­nie­rzy na­po­le­oń­skich

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pie­róg (piróg) – pie­czo­ny pla­cek z na­dzie­niem
  • pie­róg – cien­ko roz­wał­ko­wa­ne cia­sto wy­peł­nio­ne na­dzie­niem
  • Pie­róg – wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie sied­lec­kim, w gmi­nie Kotuń
  • piróg

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na dzi­siej­szy obiad mama lepi pie­ro­gi z serem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲjɛruk, AS: pʹi ̯eruk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pierogownica ż., pierogarnia ż., pierogarka ż., pierożarka ż.

:: zdrobn. pierożek m.

 przym. pierogowy, pierożkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) kulebiak

 (1.3) bikorn, dwuróg

Wiktionary


pierón

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Górny Śląsk, Za­ol­zie. me­te­o­rol. pio­run

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Za­ol­zie. chwat, morus

wy­krzy­knik

 (3.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Za­ol­zie. posp. jako prze­kleń­stwo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pie­rón strze­lił do jedle.

 (2.1) To je pie­rón, sam dźwi­gnył sto kilo!

 (3.1) Pie­ró­na kandy, to je ro­bo­ta!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pierónobici n., pieróńszczok m.

 czas. pierónować ndk.

 przym. pieróński

 przysł. pierónym, pierónowacie

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) gw. Śląsk Cieszyński, Zaolzie pieróńszczok

Wiktionary


pierónobici

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Za­ol­zie. burza z pio­ru­na­mi

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Za­ol­zie. przen. awan­tu­ra

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Tam je dycki wie­czór taki pie­ró­no­bi­ci.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pierón mos./mrz., pieróńszczok mos.

 czas. pierónować ndk.

 przym. pieróński

 przysł. pierónym, pierónowacie

 wykrz. pierón

Wiktionary


pierónowacie

przy­słó­wek

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Za­ol­zie. ekspr. bar­dzo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pie­ró­no­wa­cie sie nóm to po­do­ba­ło.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pierón m., pierónobici n., pieróńszczok m.

 czas. pierónować ndk.

 przym. pieróński

 przysł. pierónym

 wykrz. pierón

Wiktionary


pierónować

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Za­ol­zie. kląć

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Prze­stóń tela pie­ró­no­wać, ni ma cie gańba?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pierón m., pieróńszczok m., pierónobici n.

 przym. pieróński

 przysł. pierónym, pierónowacie

 wykrz. pierón

Wiktionary


pierónym

przy­słó­wek

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Za­ol­zie. bar­dzo szyb­ko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pierón mos./mrz., pierónobici n., pieróńszczok mos.

 czas. pierónować ndk.

 przym. pieróński

 przysł. pierónowacie

 wykrz. pierón

Wiktionary


pieróński

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Za­ol­zie. ekspr. niez­no­śny, okrop­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pierón m., pieróńszczok m., pierónobici n.

 czas. pierónować ndk.

 przysł. pierónym, pierónowacie

 wykrz. pierón

Wiktionary


pieróńszczok

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Za­ol­zie. drań

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Za­ol­zie. chwat, morus

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pie­róń­szczok zas­mo­ló­ny, znów nie po­do­jo­ne!

 (1.2) Ś niego to je pie­róń­szczok, wy­so­ki i silny jak byk!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pierón mos./mrz., pierónobici n.

 czas. pierónować ndk.

 przym. pieróński

 przysł. pierónym, pierónowacie

 wykrz. pierón

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Śląsk Cieszyński, Zaolzie pierón

 (1.2) gw. Śląsk Cieszyński, Zaolzie pierón

Wiktionary


pierś

1. przed­nia, górna część tu­ło­wia u ludzi i niek­tó­rych zwie­rząt; klat­ka pier­sio­wa;
2. część ubra­nia okry­wa­ją­ca przed­nią, górną część tu­ło­wia czło­wie­ka;
3. jeden z dwóch gru­czo­łów mlecz­nych w przed­niej, gór­nej czę­ści tu­ło­wia ko­bie­ty;
4. mięso z przed­niej czę­ści tu­ło­wia pta­ków;
5. sied­li­sko uczuć czło­wie­ka; serce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) anat. pa­rzy­sty gru­czoł mle­ko­wy czło­wie­ka;

 (1.2) anat. przed­nia, górna część tu­ło­wia u czło­wie­ka lub in­ne­go zwie­rzę­cia

 (1.3) kulin. spoż. mięso z przed­niej czę­ści tu­ło­wia dro­biu

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • gru­czoł mle­ko­wy u ssa­ków
    • gru­czoł mle­ko­wy czło­wie­ka
  • przed­nią, górną część tu­ło­wia ludzi i niek­tó­rych in­nych zwie­rząt
  • mięso z przed­niej czę­ści tu­ło­wia dro­biu
  • Pier­si

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pier­si u ssa­ków służą do kar­mie­nia mło­dych mle­kiem.

 (1.2) Ge­ne­rał przy­piął swoje or­de­ry do pier­si.

 (1.3) Dzi­siaj na obiad go­tu­ję pier­si z kur­cza­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛrʲɕ, AS: pʹi ̯erʹś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piersiówka ż., piersióweczka ż., pierśnica ż., piersiątko n., napierśnik m., popiersie n.

 przym. piersiowy, piersiasty

 przysł. piersiowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) biust; wulg. cyc, cycek, balon, bufor, melon, zderzak

Wiktionary


pierściec

Pier­ściec (cz. "Prstec", niem. "Per­stetz") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie cie­szyń­skim, w gmi­nie Sko­czów. Wieś leży w hi­sto­rycz­nych gra­ni­cach re­gio­nu Ślą­ska Cie­szyń­skie­go, ge­o­gra­ficz­nie znaj­du­je się w re­gio­nie Do­li­na Gór­nej Wisły, bę­dą­cej czę­ścią Kot­li­ny Oś­wię­cim­skiej. Po­wierzch­nia so­łect­wa wy­no­si 709 ha, a licz­ba lud­no­ści 2034 ze, co daje gę­stość za­lud­nie­nia równą 286,8 os./km².

Wikipedia


pierścieniak

ro­dzaj grzy­bów z ro­dzi­ny pier­ście­nia­ko­wa­tych


SJP.pl


pierścieniakowate

ro­dzi­na grzy­bów z rzędu pie­czar­kow­ców


SJP.pl

Pier­ście­nia­ko­wa­te ("Strop­ha­ria­ce­ae" Sin­ger & A.H. Sm.) – ro­dzi­na grzy­bów z rzędu pie­czar­kow­ców.

Wikipedia


pierścienica

bez­krę­go­we zwie­rzę za­li­cza­ne do typu o tej samej naz­wie, cha­rak­te­ry­zu­ją­ce się ro­ba­ko­wa­tym cia­łem zło­żo­nym z licz­nych pier­ście­ni


SJP.pl

Pier­ście­ni­ca – szczyt w Gó­rach Świę­to­krzy­skich, w Pa­śmie Po­sło­wic­kim, o wy­so­ko­ści 367 m n.p.m. Roz­po­ście­ra się stąd sze­ro­ka pa­no­ra­ma na mia­sto Kiel­ce.

Przez górę prze­cho­dzi nie­bie­ski szlak tu­ry­stycz­ny z Chę­cin do Ła­go­wa. Dolna sta­cja wy­cią­gu nar­ciar­skie­go jest punk­tem po­cząt­ko­wym żół­te­go szla­ku spa­ce­ro­we­go wokół Kielc. Górna sta­cja wy­cią­gu nar­ciar­skie­go jest punk­tem po­cząt­ko­wym czar­ne­go szla­ku tu­ry­stycz­ne­go pro­wa­dzą­ce­go na ulicę Szcze­pa­nia­ka w Kiel­cach.

Wikipedia


pierścienice

bez­krę­go­we zwie­rzę za­li­cza­ne do typu o tej samej naz­wie, cha­rak­te­ry­zu­ją­ce się ro­ba­ko­wa­tym cia­łem zło­żo­nym z licz­nych pier­ście­ni


SJP.pl

Pier­ście­ni­ce (An­ne­li­da) – typ zwie­rząt bez­krę­go­wych o wy­dłu­żo­nym ciele zło­żo­nym z sze­re­gu pier­ście­ni. Są jed­nym z głów­nych typów zwie­rząt pier­wo­u­stych. Za­li­cza­ne do lo­fo­tro­cho­row­ców (Lop­ho­tro­cho­zoa). Żyją w wo­dach mor­skich i śród­lą­do­wych oraz w gle­bie i ściół­ce – na całym świe­cie.

Wikipedia


pierścieniopłat

sa­mo­lot pio­no­we­go star­tu i lą­do­wa­nia, któ­re­go skrzy­dło ma kształt pier­ście­nia; ko­le­op­ter; co­le­op­ter


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) lotn. sa­mo­lot pio­no­we­go star­tu i lą­do­wa­nia, w któ­rym skrzy­dła za­stę­pu­je pier­ścień nośny znaj­du­ją­cy się wokół ka­dłu­ba

Wiktionary

Pier­ście­nio­płat – sta­tek po­wietrz­ny, który za­miast kla­sycz­nych skrzy­deł, ma płat nośny uksz­tał­to­wa­ny w for­mie pier­ście­nia ota­cza­ją­ce­go ka­dłub.

Pier­ście­nio­płat może mieć napęd śmi­gło­wy, po­cho­dzą­cy z dwóch prze­ciw­bież­nych śmi­gieł na­pę­dza­nych sil­ni­kiem tur­bo­śmi­gło­wym, lub napęd odrzu­to­wy po­cho­dzą­cy z sil­ni­ka tur­bo­o­drzu­to­we­go oraz stru­mie­nio­we­go (pier­ście­nio­wy płat nośny pier­ście­nio­pła­ta pełni wtedy także funk­cję obu­do­wy sil­ni­ka stru­mie­nio­we­go).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛrʲɕt͡ɕɛ̇̃ˈɲɔpwat, AS: pʹi ̯erʹśćė̃ńopu̯at

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) koleopter

Wiktionary


pierścieniowaty

1. o kształ­cie zbli­żo­nym do pier­ście­nia (np. chrząst­ka pier­ście­nio­wa­ta), przy­po­mi­na­ją­cy pier­ścień;
2. zwy­kle o gą­sie­ni­cach, dżdżow­ni­cach: ma­ją­cy ciało zbu­do­wa­ne z seg­men­tów cha­rak­te­ry­stycz­nych dla pier­ście­nic


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) kształ­tem przy­po­mi­na­ją­cy pier­ścień

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pierścień mrz.

 przym. pierścieniowy, pierścienny

Wiktionary


pierścieniowy

w kształ­cie pier­ście­nia, two­rzą­cy obwód zam­knię­ty (np. otwór pier­ście­nio­wy, uszczel­ka pier­ście­nio­wa) lub za­o­pa­trzo­ny w pier­ście­nie (np. wał pier­ście­nio­wy)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pier­ście­niem, do­ty­czą­cy pier­ście­nia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pierścień mrz.

 przym. pierścienny, pierścieniowaty

Wiktionary


pierścieniówka

bar­czat­ka pier­ście­niów­ka: owad z rzędu mo­ty­li o be­żo­wych lub sza­ra­wych skrzy­dłach, któ­re­go gą­sie­ni­ce wy­lę­ga­ją się z jaj ze­bra­nych w złoża w kształ­cie okrę­gów


SJP.pl


pierścienny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) daw. zwią­za­ny z pier­ście­niem, do­ty­czą­cy pier­ście­nia

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pierścień mrz.

 przym. pierścieniowaty, pierścieniowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pierścieniowy

Wiktionary


pierścień

1. obrącz­ka, naj­czę­ściej ze szla­chet­ne­go me­ta­lu, czę­sto przy­o­zda­bia­na szla­chet­ny­mi ka­mie­nia­mi, peł­nią­ca funk­cję ozdo­by lub oz­na­ki god­no­ści;
2. coś w kształ­cie okrę­gu, głów­nie część ja­kiejś ma­szy­ny, słój na pniach drzew lub ze­spół od­dziel­nych przed­mio­tów two­rzą­cych krąg;
3. zam­knię­ty układ ato­mo­wy węgla


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jubil. ozdo­ba na­kła­da­na na palec, ma­syw­na obrącz­ka zaz­wy­czaj z ocz­kiem;

 (1.2) krąg na­o­ko­ło cze­goś

 (1.3) zool. u niek­tó­rych zwie­rząt pow­ta­rzal­na część ciała;

 (1.4) astr. pier­ścień (1.2) skła­da­ją­cy się z czą­ste­czek pyłu i in­nych ma­łych czą­stek krą­żą­cych do­o­ko­ła pla­ne­ta­a­ne­ty w ob­sza­rze o kształ­cie dysku;

 (1.5) in­form. jedna z to­po­lo­gii sieci lo­kal­nych;

 (1.6) mat. ro­dzaj struk­tu­ry al­ge­bra­icz­nej;

 (1.7) bot. słój w prze­kro­ju pnia drze­wa świad­czą­cy o przy­ro­ście rocz­nym

 (1.8) techn. część urzą­dze­nia o kształ­cie koła z ot­wo­rem

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pier­ścień – ro­dzaj bi­żu­te­rii,
  • pier­ścień – ter­min w me­cha­ni­ce,
  • pier­ścień – ele­ment roz­gryw­ki w grach z serii Sonic the Hed­ge­hog,
  • Pier­ścień – u grzy­bów ka­pe­lu­szo­wych część osło­ny cał­ko­wi­tej znaj­du­ją­ca się na trzo­nie
  • pier­ścień ciała – me­ta­mer;
  • Pier­ścień − pol­ski herb szla­chec­ki z no­bi­li­ta­cji
  • Pier­ścień – je­zio­ro w miej­sco­wo­ści Tło­ko­wo, w gmi­nie Je­zio­ra­ny
  • Pier­ścień – pow­tó­rze­nie na końcu stro­fy, aka­pi­tu lub ca­łe­go ut­wo­ru pier­wsze­go wersu
  • pier­ścień – struk­tu­ra al­ge­bra­icz­na o dwóch dzia­ła­niach dwu­ar­gu­men­to­wych,
  • pier­ścień zbio­rów – struk­tu­ra ba­da­na w te­o­rii mno­go­ści i sto­so­wa­na w te­o­rii miary,
  • pier­ścień ko­ło­wy – zbiór punk­tów pła­szczyz­ny;
  • Pier­ścień – mgła­wi­ca pla­ne­tar­na,

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) (…) jak one sta­ran­nie cze­sa­ły się, jakie no­si­ły szpil­ki, za­usz­ni­ce, pier­ście­nie i bran­so­le­ty (…)

 (1.2) To, co z za­to­ki wy­glą­da­ło jak las, było w rze­czy­wi­sto­ści pier­ście­niem drzew ota­cza­ją­cych ścię­ty czu­bek góry.

 (1.2) Zza pier­ście­nia strzel­ców kon­nych wy­ło­nił się od­dział lek­kiej jazdy pro­wa­dzo­ny przez kilku cięż­koz­broj­nych z pysz­ny­mi pió­ro­pu­sza­mi na heł­mach.

 (1.3) Ciało dżdżow­ni­cy skła­da się z wielu pier­ście­ni.

 (1.4) (…) wła­śnie zdą­ża­ją pod cer­kiew na ob­ser­wa­cje pier­ście­ni Sa­tur­na (…)

 (1.6) Ciało to pier­ścień prze­mien­ny, w któ­rym każdy nie­ze­ro­wy ele­ment jest od­wra­cal­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲjɛrʲɕt͡ɕɛ̇̃ɲ, AS: pʹi ̯erʹśćė̃ń

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. podpierścień mrz., pierścienica ż.

:: zdrobn. pierścionek mrz., pierścioneczek mrz.

 przym. pierścieniowaty, pierścieniowy, pierścienny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sygnet

 (1.2) krąg, kordon, koło

 (1.3) metamer, segment

 (1.7) słój

Wiktionary


pierścioneczek

nie­wiel­ki pier­ścio­nek, głów­nie w od­nie­sie­niu do obrącz­ki ze szla­chet­ne­go me­ta­lu, przy­o­zda­bia­nej dro­gi­mi ka­mie­nia­mi


SJP.pl


pierścionek

1. nie­wiel­ki pier­ścień, głów­nie w od­nie­sie­niu do obrącz­ki ze szla­chet­ne­go me­ta­lu, czę­sto przy­o­zda­bia­nej dro­gi­mi ka­mie­nia­mi;
2. po­je­dyn­czy lok, pu­kiel


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ro­dzaj ozdo­by na palec, wy­ko­na­nej zaz­wy­czaj z me­ta­lu szla­chet­ne­go z ocz­kiem

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pier­ścień (bi­żu­te­ria)
  • Pier­ścio­nek – ame­ry­kań­ski film z 1996 roku
  • pier­ścio­nek za­rę­czy­no­wy
  • Ka­ta­rzy­na Pier­ścio­nek – pol­ska ak­tor­ka
  • Zdzi­sław Pier­ścio­nek – pol­ski eko­no­mi­sta

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na palcu ser­decz­nym no­si­ła pier­ścio­nek za­rę­czy­no­wy z bry­lan­tem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛrʲɕˈt͡ɕɔ̃nɛk, AS: pʹi ̯erʹśćõnek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pierścień m.

:: zdrobn. pierścioneczek m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) obrączka, pierścień

Wiktionary


pierścionkowy

zwią­za­ny pier­ścion­ka­mi, głów­nie w od­nie­sie­niu do ozdób ze szla­chet­ne­go me­ta­lu (np. bi­żu­te­ria pier­ścion­ko­wa)


SJP.pl


pierściński

naz­wi­sko


SJP.pl


pierśnica

śred­ni­ca drze­wa mie­rzo­na na wy­so­ko­ści 1,3 metra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dendr. leśn. śred­ni­ca pnia drze­wa mie­rzo­na na wy­so­ko­ści pier­si, czyli 1,30 m;

 (1.2) ekol. obwód pnia drze­wa mie­rzo­ny na wy­so­ko­ści pier­si, czyli 1,30 m

Wiktionary

Pier­śni­ca – miara sto­so­wa­na w opi­sie drzew uzy­ski­wa­na w wy­ni­ku po­mia­ru drze­wa na wy­so­ko­ści 1,3 metra nad po­zio­mem grun­tu (czyli na wy­so­ko­ści klat­ki pier­sio­wej prze­cięt­ne­go do­ro­słe­go czło­wie­ka – stąd nazwa).

W na­u­kach le­śnych i den­dro­me­trii po­miar do­ty­czy śred­ni­cy pnia i do­star­cza jed­ne­go z głów­nych pa­ra­me­trów (obok wy­so­ko­ści pnia) słu­żą­cych do okre­śla­nia miąż­szo­ści drze­wa. W prak­ty­ce le­śnej pier­śni­ca służy rów­nież do okre­śla­nia wy­ra­żo­ne­go w m³ za­pa­su masy drzew na jed­nost­ce po­wierzch­ni.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. pierś m., piersiówka ż., napierśnik m.

 przym. piersiowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) obwód pierśnicowy

Wiktionary


pies

1. zwie­rzę do­mo­we wy­stę­pu­ją­ce w wielu ra­sach, tre­so­wa­ne dla róż­nych celów;
2. wyz­wi­sko;
3. sa­miec lisa i bor­su­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Canis fa­mi­lia­ris|ref=tak., zwie­rzę do­mo­we;

 (1.2) sa­miec psa (1.1)

 (1.3) środ. łow. sa­miec lisa lub bor­su­ka

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy lub mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) slang. obraź. po­li­cjant, żan­darm lub mi­li­cjant

 (2.2) daw. gwara. więz. ajent po­li­cyj­ny

 (2.3) pejor. ktoś podły, oszu­kań­czy (epi­tet wobec męż­czyz­ny)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pies jest naj­lep­szym przy­ja­cie­lem czło­wie­ka.

 (1.1) Cyrk Arena nie ukry­wa: będą wiel­błą­dy, konie, lamy, al­pa­ki, słoń, osioł, psy.

 (1.2) Czy to jest pies czy suka?

 (1.3) Na po­ko­cie mie­li­śmy dwa­dzie­ścia psów lisa i pięć bor­su­ków. -:- (2.1) Psy stoją na pa­tro­lu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛs, AS: pʹi ̯es

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. psowate nmos., psiarnia ż., psiarczyk mos., psiarz mos., psica ż., psina ż., psiara ż., psiak mzw., arcypies mzw., psioczenie n., napsioczenie n.

:: zdrobn. piesek mzw., psiaczek mzw., psiątko n., psinka ż., pieseczek mzw., piesunio mzw., pieseł mzw.

:: zgrub. psisko n.

 czas. psioczyć ndk., napsioczyć dk.

 przym. psi, psowaty, pieski, arcypsi

 przysł. psio, piesko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) warszawa|skowyr.; reg. pozn. kejter; reg. pozn. luńt; białystok|sobaka.; czworonożny przyjaciel, stróż domu / domowego ogniska

 (2.1) pała; neutr. policjant; pot. glina, gliniarz, kulson; żart. smerf

 (2.2) hind, skieł

 (2.3) szubrawiec, łgarz

Wiktionary


piesak

nie­wiel­ki ssak dra­pież­ny z ro­dzi­ny psów, za­miesz­ku­ją­cy te­re­ny pół­noc­nej tun­dry, ho­do­wa­ny dla futra i mięsa; pie­siec, lis po­lar­ny


SJP.pl


pieseczek

zdrob­nie­nie od: pie­sek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pieszcz. zdrobn. od: pies

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pie­secz­ku, chodź tutaj!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piesunio mzw., arcypies mzw., pies m., psina ż., psiak m., piesek m., psiaczek m., psinka ż., psiarz m., psioczenie n., psiarnia ż.

 przym. psi, psowaty, pieski

 przysł. psio

 czas. psioczyć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) psina, psinka

Wiktionary


piesek

1. zdrob­nie­nie od: pies;
2. mały pies;
3. daw­niej: przy­rząd do ścią­ga­nia wy­so­kich butów; chło­piec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zdrobn. od pies

 (1.2) mały pies

 (1.3) za­baw­ka wy­o­bra­ża­ją­ca psa

 (1.4) pot. po­gard. o kimś, kto do­no­si na in­nych, jest na czy­ichś usłu­gach

 (1.5) zool. zob. pie­sek pre­rio­wy.

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) daw. przen. przy­rząd do zdej­mo­wa­nia butów

 (2.2) sport. pro­sty styl pły­wac­ki, przy­po­mi­na­ją­cy spo­sób pły­wa­nia psów i in­nych czwo­ro­no­gów;

Wiktionary

Pie­sek – pro­sty styl pły­wac­ki. Cha­rak­te­ry­zu­je się on tym, że pły­wak leży na klat­ce pier­sio­wej i po­ru­sza rę­ko­ma i no­ga­mi w górę i w dół, tak jak pły­wa­ją psy i inne zwie­rzę­ta. Jest to w za­sa­dzie kłus w wo­dzie.

Jest pier­wszym sty­lem uży­wa­nym przez sta­ro­żyt­nych ludzi. Uważa się, że pow­stał w wy­ni­ku ob­ser­wa­cji pły­wa­ją­cych zwie­rząt. Pre­hi­sto­rycz­ne ma­lo­wi­dła ja­ski­nio­we w Egip­cie przed­sta­wia­ją po­sta­ci, które wy­da­ją się pły­nąć pie­skiem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Taki pie­sek robi tyle ha­ła­su?

 (1.2) Ku­pi­li­śmy pie­ska rasy la­bra­dor, teraz waży 10 kg, ale jak do­ro­śnie, to bę­dzie miał ponad 30.

 (1.3) Jacuś do­stał dwie ma­skot­ki, misia i pie­ska.

 (1.4) Le­piej nie mów za dużo przy Wik­to­rze, to pie­sek sze­fo­wej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲjɛsɛk, AS: pʹi ̯esek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piesunio mzw., psiur mzw., psioczenie n., napsioczenie n., piesio mzw., arcypies mzw., pies mzw., psowate nmos., psiarnia ż., psiarz mos., psica ż., psiątko n., psina ż., psiaczek mzw., psinka ż., pieseczek mzw., psiak mzw., psisko n., piechol mzw.

 czas. psioczyć ndk., napsioczyć dk., popsioczyć dk.

 przym. psi, psowaty, pieski, pieskowy

 przysł. psio, piesko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pieseczek, psinka, psina

Wiktionary


pieseniek

pie­szczot­li­wie: pies; psiu­tek, psiu­nia, psiak, psia­czek, psina, psin­ka, pie­sio, psiu­niek


SJP.pl


pieseł

po­tocz­nie:
1. pies rasy shiba inu z in­ter­ne­to­wych memów;
2. pies


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) żart. slang. pies

Wiktionary

Pie­seł ( Doge) – mem in­ter­ne­to­wy, który zy­skał po­pu­lar­ność w 2013. Przed­sta­wia psa rasy Shiba, oto­czo­ne­go ko­lo­ro­wy­mi tek­sta­mi, ory­gi­nal­nie pi­sa­ny­mi an­giel­szczyz­ną, przy uży­ciu fontu Comic Sans, wśród któ­rych czę­sto wy­stę­pu­je słowo "wow". Tek­sty mają przed­sta­wiać wew­nętrz­ne mo­no­lo­gi psa.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mój pie­seł nie poz­wa­la mi grać w gier­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pies mzw./mos.

Wiktionary


piesełeczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zdrobn. pie­se­łek

Wiktionary


piesełek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zdrobn. pie­seł

Wiktionary


piesiak

naz­wi­sko


SJP.pl


piesiec

ssak z ro­dzi­ny psów wy­stę­pu­ją­cy w Ark­ty­ce, ho­do­wa­ny jako zwie­rzę fu­ter­ko­we; lis po­lar­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Vul­pes la­go­pus|ref=tak., ga­tu­nek lisa wy­stę­pu­ją­cy w tun­drze;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W zimie sierść pie­śca jest śnież­no­bia­ła

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲjɛ̇ɕɛt͡s, AS: pʹi ̯ėśec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Piesiewicz ż./mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lis polarny, piesak

Wiktionary


piesienica

Pie­sie­ni­ca – wieś ko­ciew­ska w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie sta­ro­gardz­kim, w gmi­nie Zble­wo. Leży nad Pie­sie­ni­cą w po­bli­żu trasy linii ko­le­jo­wej Tczew-Choj­ni­ce-Piła (sta­cja ko­le­jo­wa "Pie­sie­ni­ce").

Pie­sie­ni­ca na­le­ży do rzym­sko­ka­to­lic­kiej pa­ra­fii św. Elż­bie­ty w Pin­czy­nie.

Wikipedia


piesiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Anie­la Pie­sie­wicz – pol­ska na­u­czy­ciel­ka
  • Krzysz­tof Pie­sie­wicz – pol­ski praw­nik, po­li­tyk, sce­na­rzy­sta fil­mo­wy no­mi­no­wa­ny do Osca­ra, ad­wo­kat, se­na­tor
  • Ra­do­sław Pie­sie­wicz – pol­ski dzia­łacz spor­to­wy, pre­zes Pol­skie­go Ko­mi­te­tu Olim­pij­skie­go.

Wikipedia


piesik

naz­wi­sko


SJP.pl


piesio

pie­szczot­li­wie: pies; psiu­tek, psiu­nia, psiak, psia­czek, psina, psin­ka, psiu­niek, pie­se­niek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pieszcz. pies

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­gła­skał ma­łe­go pie­sia, który wy­biegł za nim na drogę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲjɛ̇ɕɔ, AS: pʹi ̯ėśo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pies mzw.

:: zdrobn. piesek mzw., psina ż., psinka ż., psiak mzw., psiaczek mzw., psiunio mzw.

:: zgrub. psisko

 przym. psi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) psiaczek, psiunio, piesek

Wiktionary


piesiunio

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pieszcz. pie­sio

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) piesunio

Wiktionary


pieski

po­tocz­nie: marny, nędz­ny


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) przest. psi

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) pot. godny po­ża­ło­wa­nia

forma rze­czow­ni­ka.

 (3.1) plu­ral|pie­sek.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pie­ski – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. mię­dzy­rzec­kim, w gmi­nie Mię­dzy­rzecz
  • Pie­ski – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. lę­bor­skim, w gmi­nie Ce­wi­ce
  • Pie­ski – miej­sco­wość w ob­wo­dzie mo­skiew­skim
  • Pie­ski – wieś w osied­lu wiej­skim Pie­rie­wo­łocz­sko­je re­jo­nu rud­niań­skie­go w ob­wo­dzie smo­leń­skim
  • Pie­ski – osied­le w ob­wo­dzie ria­zań­skim, w re­jo­nie spa­skim
  • Pie­ski – wieś w siel­so­wie­cie na­u­mow­skim re­jo­nu ko­ny­szow­skie­go w ob­wo­dzie kur­skim
  • Pie­ski – wieś w ob­wo­dzie wo­ro­ne­skim, w re­jo­nie po­wo­riń­skim
  • Pie­ski – sta­cja ko­le­jo­wa w miej­sco­wo­ści Pie­ski, w re­jo­nie ko­ło­mień­skim, w ob­wo­dzie mo­skiew­skim

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpʲjɛsʲci, AS: pʹi ̯esʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pies m., piesek m., psiarnia ż., psiarz m., psina ż., psinka ż., psisko n., psiaczek m., pieseczek mzw., Piesiewicz ż./mos.

 przym. psi, psowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) psi, sobaczy

 (2.1) nędzny, kiepski, marny

Wiktionary


pieskiem

1. zdrob­nie­nie od: pies;
2. mały pies;
3. daw­niej: przy­rząd do ścią­ga­nia wy­so­kich butów; chło­piec


SJP.pl


piesko

przy­słó­wek

 (1.1) na spo­sób pie­ski

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pies mzw., piesek mzw., arcypies mzw., piesunio mzw.

 przym. pieski

Wiktionary


pieskowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pie­sko­wać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ostat­nio byłem ko­le­żan­ce z pracy kupić le­kar­stwa w ap­te­ce, czy to pie­sko­wa­nie?

Wiktionary


pieskować

cza­sow­nik

 (1.1) przen. za­bie­gać o wzglę­dy ko­bie­ty ni­czym pie­sek o uwagę wła­ści­cie­la

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Autor stwo­rzył po­rad­nik jak przy­kła­do­wo pie­sko­wać ko­bie­tom.

Wiktionary


pieskowy

→ pie­sek


SJP.pl

Patrz:

piesek

piesno

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pies­no – wieś w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie pil­skim, w gmi­nie Łob­że­ni­ca
  • Pies­no – osada leśna w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie pil­skim, w gmi­nie Łob­że­ni­ca]

Wikipedia


piestrak

ro­dzaj grzy­bów z ro­dzi­ny tru­flo­wa­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) syst. mykol. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Cho­i­ro­my­ces|Vit­tad.|ref=nie., ro­dzaj grzy­bów na­le­żą­cy do ro­dzi­ny tru­flo­wa­tych;

 (1.2) mykol. grzyb z ro­dza­ju pie­strak (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Swoim za­pa­chem pie­stra­ki zwa­bia­ją owady.

Wiktionary


piestruszka

ro­dzaj nie­wiel­kie­go gry­zo­nia z ro­dzi­ny cho­mi­ko­wa­tych


SJP.pl

Pie­strusz­ka ("La­gu­rus") – ro­dzaj ssaka z po­dro­dzi­ny kar­czow­ni­ków (Ar­vi­co­li­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny cho­mi­ko­wa­tych (Cri­ce­ti­dae).

Wikipedia


piestrzec

Pie­strzec – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie bu­skim, w gmi­nie Solec-Zdrój. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa kie­lec­kie­go.

Wikipedia


piestrzenica

grzyb z ro­dzi­ny pie­strzy­co­wa­tych, o dużym, cha­rak­te­ry­stycz­nie po­fał­do­wa­nym, brą­zo­wym ka­pe­lu­szu i bia­ła­wym trzo­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mykol. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Gy­ro­mi­tra|Fr.|ref=tak., ro­dzaj grzy­ba o ciem­no­brą­zo­wym, po­fał­do­wa­nym ka­pe­lu­szu obej­mu­ją­cy wiele tru­ją­cych ga­tun­ków;

Wiktionary


piestrzeniewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


piestrzyca

ro­dzaj grzy­bów z ro­dzi­ny pie­strzy­co­wa­tych


SJP.pl


piestrzycowate

o ce­chach pie­strzy­co­wa­tych (grzy­bów z klasy wor­kow­ców, cha­rak­te­ry­zu­ją­cych się bia­ła­wym trzo­nem i dużym, po­fał­do­wa­nym ka­pe­lu­szem, głów­nie w ko­lo­rze brą­zo­wym lub ka­wo­wym)


SJP.pl

Pie­strzy­co­wa­te ("Hel­vel­la­ce­ae" Fr.) – ro­dzi­na grzy­bów z rzędu ku­strzeb­kow­ców ("Pe­zi­za­les").

Wikipedia


piestrzycowaty

o ce­chach pie­strzy­co­wa­tych (grzy­bów z klasy wor­kow­ców, cha­rak­te­ry­zu­ją­cych się bia­ła­wym trzo­nem i dużym, po­fał­do­wa­nym ka­pe­lu­szem, głów­nie w ko­lo­rze brą­zo­wym lub ka­wo­wym)


SJP.pl


piestrzyński

naz­wi­sko


SJP.pl


piestrówka

ro­dzaj grzy­bów z ro­dzi­ny pie­strów­ko­wa­tych


SJP.pl


piesunio

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pieszcz. mały pie­sek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. psiur mzw., psioczenie n., napsioczenie n., piesio mzw., arcypies mzw., pies mzw., psowate nmos., psiarnia ż., psiarz mos., psica ż., psiątko n., psina ż., psiaczek mzw., psinka ż., pieseczek mzw., piesek mzw., psiak mzw., psisko n., piechol mzw.

 czas. psioczyć ndk., napsioczyć dk., popsioczyć dk.

 przym. psi, psowaty, pieski, pieskowy

 przysł. psio, piesko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) piesiunio

Wiktionary


piesza

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta, która po­ru­sza się na włas­nych no­gach

forma przy­miot­ni­ka.

 (2.1) ż. od: pie­szy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. pieszy m.

 przym. pieszy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) piechurka

Wiktionary


pieszak

naz­wi­sko


SJP.pl


pieszczany

mia­sto w za­chod­niej Sło­wa­cji; Pi­szcza­ny


SJP.pl

Pie­szcza­ny ( Piešťany, Pöstyén, Pi­sty­an/Pi­stian, na prze­ło­mie XIX i XX w. rów­nież "[Bad] Püschtin") – uz­dro­wi­sko na Sło­wa­cji, ok. 86 km na pół­noc od Bra­ty­sła­wy i 40 km na po­łud­nie od Tren­czy­na, przy au­to­stra­dzie D1, u pod­nó­ża pasma gór­skie­go Považský Ino­vec nad Wa­giem. Oś­ro­dek ad­mi­ni­stra­cyj­ny po­wia­tu Pie­szcza­ny.

Wikipedia


pieszczański

→ Pie­szcza­ny; pi­szczań­ski


SJP.pl


pieszczenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pie­ścić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pieścić ndk., wypieścić dk.

 rzecz. pieszczota ż., pieszczotliwość ż., pieszczoch mos., pieścidełko n.

 przym. pieszczotliwy

 przysł. pieszczotliwie

Wiktionary


pieszczoch

ktoś lu­bią­cy pie­szczo­ty


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ktoś lu­bią­cy pie­szczo­ty lub roz­pie­szczo­ny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲjɛʃt͡ʃɔx, AS: pʹi ̯eščoχ

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pieszczota ż., pieszczotka ż., pieszczoszka ż., pieszczotliwość ż., pieszczenie n.

:: fż. pieszczocha ż.

:: zdrobn. pieszczoszek m.

 przym. pieszczotliwy, rozpieszczony

 przysł. pieszczotliwie

 czas. pieścić ndk., rozpieszczać ndk., rozpieścić dk., dopieszczać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przylepka

Wiktionary


pieszczocha

pie­szczot­li­wie o sa­mi­cy ja­kie­goś zwie­rzę­cia lub dziew­czy­nie bar­dzo ko­cha­nej, przy­mil­nej, lu­bią­cej pie­szczo­ty


SJP.pl


pieszczoszek

zdrob­nia­le, czule o pie­szczo­chu (oso­bie lub zwie­rzę­ciu lu­bią­cym pie­szczo­ty)


SJP.pl


pieszczoszka

zdrob­nia­le, czule o pie­szczo­sze (dziew­czyn­ce, ko­bie­cie lub sa­mi­cy ja­kie­goś zwie­rzę­cia, lu­bią­cej pie­szczo­ty)


SJP.pl


pieszczot.

skrót od: pie­szczot­li­wy, pie­szczot­li­wie


SJP.pl


pieszczota

czułe gła­ska­nie, przy­tu­la­nie, ca­ło­wa­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) czułe do­ty­ka­nie, gła­ska­nie, ca­ło­wa­nie kogoś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jej córka to dziec­ko bar­dzo wraż­li­we, stale spra­gnio­ne ma­mi­nych pie­szczot.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛʃˈt͡ʃɔta, AS: pʹi ̯eščota

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pieszczoch mos., pieszczoszek m., pieszczoszka ż., pieszczenie n., rozpieszczanie n., rozpieszczenie n., pieścidełko n.

:: zdrobn. pieszczotka

 czas. pieścić ndk., rozpieszczać ndk., rozpieścić dk.

 przym. pieszczotliwy, rozpieszczony

 przysł. pieszczotliwie

Wiktionary


pieszczotka

pie­szczot­li­wie, czule o dziew­czyn­ce, ko­bie­cie lub sa­mi­cy ja­kie­goś zwie­rzę­cia, bar­dzo ko­cha­nej, przy­mil­nej, czu­łej, lu­bią­cej być pie­szczo­ną


SJP.pl


pieszczotki

pie­szczot­li­wie, czule o dziew­czyn­ce, ko­bie­cie lub sa­mi­cy ja­kie­goś zwie­rzę­cia, bar­dzo ko­cha­nej, przy­mil­nej, czu­łej, lu­bią­cej być pie­szczo­ną


SJP.pl


pieszczotliwie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób pie­szczot­li­wy, z czu­ło­ścią

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛʃt͡ʃɔˈtlʲivʲjɛ, AS: pʹi ̯eščotlʹivʹi ̯e

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pieszczotliwy

 rzecz. pieszczoch mos., pieszczota ż., pieszczotliwość ż., pieszczenie n., pieścidełko n.

Wiktionary


pieszczotliwiej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: pie­szczot­li­wie


SJP.pl


pieszczotliwość

przy­mil­ność, czu­łość, ser­decz­ność, także mi­łość lub po­trze­ba pie­szczot, szcze­gól­nie w od­nie­sie­niu do zwie­rząt


SJP.pl


pieszczotliwszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: pie­szczot­li­wy


SJP.pl


pieszczotliwy

przy­mil­ny, pełen czu­ło­ści, ser­decz­no­ści, także mi­ło­ści, od­da­nia lub lu­bią­cy być pie­szczo­nym, roz­pie­szcza­nym


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) książk. pełen czu­ło­ści, ser­decz­no­ści

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛʃt͡ʃɔˈtlʲivɨ, AS: pʹi ̯eščotlʹivy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pieszczota ż., pieszczoch mos., pieszczotliwość ż., pieszczenie n., pieścidełko n.

 przysł. pieszczotliwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) czuły

Wiktionary


pieszczoty

czułe gła­ska­nie, przy­tu­la­nie, ca­ło­wa­nie


SJP.pl


pieszek

pie­szek czar­no­gło­wy - ga­tu­nek chrzą­szcza z ro­dzi­ny bie­ga­czo­wa­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. osoba cho­dzą­ca pie­szo

Wiktionary


pieszka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. ko­bie­ta cho­dzą­ca pie­szo

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pieszy

 rzecz. pieszy mos.

Wiktionary


pieszko

naz­wi­sko


SJP.pl

Mistrz Piesz­ko, ma­gi­ster Pesco, Pes­chel (ok. 1320–1371) — śred­nio­wiecz­ny bu­dow­ni­czy epoki go­ty­ku dzia­ła­ją­cy we Wroc­ła­wiu.

Re­a­li­zo­wał zle­ce­nia bi­sku­pa Przec­ła­wa z Po­go­rze­li. Był pro­jek­tan­tem ka­pli­cy Ma­riac­kiej w ka­te­drze wroc­ław­skiej w la­tach 1354–1368 (wedle in­nych źró­deł[] 1345–1369), gdzie na wspor­ni­kach mogą wid­nieć wi­ze­run­ki jego i żony. Brał udział w bu­do­wie chóru ka­te­dral­ne­go, ko­ścio­ła NMP na Pia­sku ("St. Maria in Arena") (od 1365) i ka­te­dry św. Marii Mag­da­le­ny (do 1362).

Wikipedia


pieszkowa

wieś w Pol­sce


SJP.pl


pieszkowice

Piesz­ko­wi­ce (nazwa obocz­na: Pierz­ko­wi­ce, niem. "Pe­ters­dorf") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie pol­ko­wic­kim, w gmi­nie Pol­ko­wi­ce.

Wikipedia


pieszkowo

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Piesz­ko­wo (niem. "Pe­ters­ha­gen") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie bar­to­szyc­kim, w gmi­nie Gó­ro­wo Iła­wec­kie.

Wikipedia


pieszków

pie­szek czar­no­gło­wy - ga­tu­nek chrzą­szcza z ro­dzi­ny bie­ga­czo­wa­tych


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Piesz­ków – przy­sió­łek wsi Do­bro­szów w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. le­gnic­kim, w gmi­nie Choj­nów
  • Piesz­ków – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. lu­biń­skim, w gmi­nie Lubin
  • Piesz­ków – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. lwó­wec­kim, w gmi­nie Lwó­wek Ślą­ski
  • Piesz­ko­wo

Wikipedia


piesznia

rzad­ko: ro­dzaj że­laz­ne­go dłuta o pó­ło­krą­głym kształ­cie, słu­żą­ce­go do żło­bie­nia w drze­wie; żło­bak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. leśn. ro­dzaj dłuta lub sie­kie­ry wy­ko­rzy­sty­wa­nej głów­nie do drą­że­nia barci;

Wiktionary

Piesz­nia – na­rzę­dzie przy­po­mi­na­ją­ce dzidę z ostrzem ką­to­wym na szczy­cie. Słu­ży­ło do drą­że­nia (dzia­nia) barci.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gosta wstał, schy­lił się po piesz­nię, w razie po­trze­by mo­gą­cą słu­żyć jako broń.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. pieśnia

Wiktionary


pieszo

przy­słó­wek

 (1.1) idąc, bie­gnąc, nie zaś po­ja­zdem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do pracy cho­dzę pie­szo, bo firma jest tylko ki­lo­metr od domu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲjɛʃɔ, AS: pʹi ̯ešo

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pieszy

 rzecz. pieszy m., piechota ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) piechotą, na piechotę

Wiktionary


pieszojezdnia

pas bez wy­dzie­lo­nych chod­ni­ków, przez­na­czo­ny dla pie­szych i po­ja­zdów


SJP.pl


pieszy

pie­chot­ny;
1. idący na włas­nych no­gach, np. pie­szy tu­ry­sta;
2. od­by­wa­ny na włas­nych, np. pie­sza wy­ciecz­ka;
3. zło­żo­ny z osób idą­cych na włas­nych, np. pie­szy or­szak;
4. przez­na­czo­ny dla ludzi idą­cych na włas­nych no­gach, np. ciąg pie­szy;
5. na­le­żą­cy do pie­cho­ty (for­ma­cji woj­sko­wej), np. żoł­nierz pie­szy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) po­ru­sza­ją­cy się je­dy­nie na włas­nych no­gach

 (1.2) od­by­wa­ją­cy się przy udzia­le osób pie­szych (1.1)

 (1.3) przez­na­czo­ny dla pie­szych (2.1)

 (1.4) przest. od­no­szą­cy się do pie­cho­ty woj­sko­wej, na­le­żą­cy do ta­kiej pie­cho­ty

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) osoba, która po­ru­sza się na włas­nych no­gach

Wiktionary

Pie­szy – osoba znaj­du­ją­ca się poza po­ja­zdem na dro­dze i nie­wy­ko­nu­ją­ca na niej robót lub czyn­no­ści prze­wi­dzia­nych odręb­ny­mi prze­pi­sa­mi. Za pie­sze­go uważa się rów­nież osobę pro­wa­dzą­cą, cią­gną­cą lub pcha­ją­cą rower, mo­to­ro­wer, mo­to­cykl, hu­laj­no­gę elek­trycz­ną, urzą­dze­nie tran­spor­tu oso­bi­ste­go, urzą­dze­nie wspo­ma­ga­ją­ce ruch, wózek dzie­cię­cy, po­dręcz­ny lub in­wa­lidz­ki, osobę po­ru­sza­ją­cą się w wózku in­wa­lidz­kim, a także osobę w wieku do 10 lat kie­ru­ją­cą ro­we­rem pod opie­ką osoby do­ro­słej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pie­szy tu­ry­sta po­ru­sza się wol­niej, ale zo­ba­czy wię­cej.

 (1.2) Pie­szy ruch gra­nicz­ny jest źró­dłem spo­re­go im­por­tu to­wa­rów na ścia­nie wschod­niej.

 (1.4) 2. plu­ton strzel­ców pie­szych wy­ko­nał roz­poz­na­nie przed­po­la w kie­run­ku pół­noc­nym.

 (2.1) Na dro­gach pu­blicz­nych piesi po­win­ni po­ru­szać się za­wsze lewym po­bo­czem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲjɛʃɨ, AS: pʹi ̯ešy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piechota ż., piechur m., piechurka ż., piechociarz m., pieszka ż.

:: fż. piesza ż.

 czas. spieszyć ndk.

 przym. piechotny, piechociarski

 przysł. pieszo, piechotą

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niezmotoryzowany

 (1.4) piechotny

 (2.1) piechur

Wiktionary


pieszyce

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Pol­sce, na Gór­nym Ślą­sku;

Wiktionary

}|-

Pie­szy­ce ( Pe­ters­wal­dau) – mia­sto w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie dzier­żo­niow­skim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Pie­szy­ce.

We­dług da­nych GUS z 1 stycz­nia 2023 r. mia­sto li­czy­ło 6827 miesz­kań­ców.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pʲjɛˈʃɨt͡sɛ, AS: pʹi ̯ešyce

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pieszyczanin, pieszyczanka

 przym. pieszycki

Wiktionary


pieszycki

→ Pie­szy­ce


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przym. od Pie­szy­ce

Wiktionary

Patrz:

Pieszyce

Wymowa:

IPA: pʲjɛˈʃɨt͡sʲci, AS: pʹi ̯ešycʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pieszyce, pieszyczanin, pieszyczanka

Wiktionary


pieszyczanin

miesz­ka­niec Pie­szyc (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Pie­szyc

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛʃɨˈt͡ʃãɲĩn, AS: pʹi ̯ešyčãńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pieszyce, pieszyczanka

 przym. pieszycki

Wiktionary


pieszyczanka

miesz­kan­ka Pie­szyc (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Pie­szyc

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛʃɨˈt͡ʃãnka, AS: pʹi ̯ešyčãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pieszyce, pieszyczanin

 przym. pieszycki

Wiktionary


piet

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) in­form. ezo­te­rycz­ny język pro­gra­mo­wa­nia opar­ty na ko­lo­ro­wych po­lach przy­po­mi­na­ją­cych ab­strak­cyj­ną gra­fi­kę;

Wiktionary

Piet – ezo­te­rycz­ny język pro­gra­mo­wa­nia opra­co­wa­ny przez Da­vi­da Mor­gan-Mara. Nazwa ję­zy­ka po­cho­dzi od ho­len­der­skie­go ma­la­rza Pieta Mon­dria­na. Pier­wot­nie za­pla­no­wa­na nazwa Mon­drian oka­za­ła się już za­ję­ta.

Pro­gra­my two­rzo­ne w Piet to bit­ma­py, które wy­glą­dem przy­po­mi­na­ją ab­strak­cyj­ne obra­zy. Kom­pi­la­cji to­wa­rzy­szy kur­sor, który po­ru­sza się po obra­zie „prze­ska­ku­jąc” z jed­ne­go ob­sza­ru o jed­no­li­tej bar­wie na ko­lej­ne. Pro­ce­du­ry są wy­ko­ny­wa­ne wów­czas, gdy kur­sor opu­szcza dany ob­szar.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pʲit, AS: pʹit

Wiktionary


pieta

obraz lub rzeź­ba przed­sta­wia­ją­ca bo­le­ści­wą Marię z mart­wym Chry­stu­sem na ko­la­nach; Pieta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) iko­nogr. szt. forma przed­sta­wie­nia rzeź­biar­skie­go lub ma­lar­skie­go sceny pa­syj­nej z mart­wym Chry­stu­sem na ko­la­nach opła­ku­ją­cej go matki;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mi­chał Anioł wy­ko­nał pietę w kar­ra­ryj­skim mar­mu­rze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲjɛta, AS: pʹi ̯eta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pieta ż., pietyzm mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Pieta

Wiktionary


pieter

żar­to­bli­wie lub po­tocz­nie o stra­chu, bo­jaź­ni, także pa­ni­ce, od­czu­wa­niu lęków, fobii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. Piotr

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ja­rzin­ho Pie­ter – pił­karz z Curaçao
  • Pie­ter – ni­der­landz­kie imię mę­skie
  • Sint-Pie­ter

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pie­ter co­si­kej tam óna­czy w piw­ni­cy.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. Piotrowy

Wiktionary


pietkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­to­ni Piet­kie­wicz (1823–1903) – pol­ski pi­sarz
  • An­to­ni Piet­kie­wicz (ur. 1948) – pol­ski po­li­tyk
  • Bar­ba­ra Piet­kie­wicz – pol­ska dzien­ni­kar­ka
  • Bar­ba­ra Trze­ciak-Piet­kie­wicz (1945–2024) – pol­ska dzien­ni­kar­ka i pro­du­cent­ka
  • Beata Piet­kie­wicz (ur. 1981) – li­tew­ska po­li­tycz­ka i dzia­łacz­ka sa­mo­rzą­do­wa
  • Bo­gu­sła­wa Piet­kie­wicz (1944–2012) – pol­ska skocz­ki­ni do wody i tłu­macz­ka
  • Ed­ward Piet­kie­wicz (1909–1998) – pol­ski dy­plo­ma­ta i pi­sarz
  • Grze­gorz Piet­kie­wicz (ur. 1962) – pol­ski ar­ty­sta pla­styk
  • Grze­gorz Piet­kie­wicz (ur. 1988) – pol­ski siat­karz
  • Jad­wi­ga Piet­kie­wicz (ur. 1950) – pol­ska ko­szy­kar­ka
  • Ja­nusz Piet­kie­wicz (ur. 1946) – pol­ski im­pre­sa­rio, ani­ma­tor kul­tu­ry i dzia­łacz sa­mo­rzą­do­wy
  • Jerzy Piet­kie­wicz (zm. 1574) – pol­ski du­chow­ny rzym­sko­ka­to­lic­ki, bi­skup

Wikipedia


pietkowo

Piet­ko­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie bia­ło­stoc­kim, w gmi­nie Poś­więt­ne. Pier­wsza wzmian­ka o wsi po­cho­dzi z 1522 roku, kiedy to pow­sta­ła pa­ra­fia rzym­sko­ka­to­lic­ka.

W la­tach 1954-1959 wieś była sie­dzi­bą gro­ma­dy Piet­ko­wo, po jej znie­sie­niu w gro­ma­dzie Poś­więt­ne. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa bia­ło­stoc­kie­go.

Wikipedia


pietoso

okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: współ­czu­ją­co


SJP.pl


pietrain

[czy­taj: pi­trejn] rasa świni do­mo­wej wy­ho­do­wa­na w Bel­gii


SJP.pl

Pie­tra­in – rasa świni do­mo­wej wy­ho­do­wa­na w Bel­gii.

Uma­szcze­nie sza­ro­bia­łe z nie­re­gu­lar­ny­mi pla­ma­mi czar­ny­mi i ru­dy­mi. Rasa cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się bar­dzo cien­ką war­stwą sło­ni­ny i świet­nym umię­śnie­niem. Plen­ność loch wy­no­si śred­nio 9,8 pro­siąt w mio­cie.

Wikipedia


pietrak

naz­wi­sko


SJP.pl


pietras

naz­wi­sko


SJP.pl


pietrasiak

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adolf Pie­tra­siak – pol­ski woj­sko­wy, pilot Dy­wiz­jo­nu 303
  • Da­riusz Pie­tra­siak – pol­ski pił­karz
  • Iwona Pie­tra­siak – pol­ska bi­skup­ka Ko­ścio­ła Ka­to­lic­kie­go Ma­ria­wi­tów
  • Mał­go­rza­ta Pie­tra­siak – pol­ska na­u­ko­wiec

Wikipedia


pietrasiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Pie­tra­sie­wicz – pol­ski herb szla­chec­ki, od­mia­na herbu Le­li­wa.

Wikipedia


pietrasik

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ariel Pie­tra­sik – pol­ski pił­karz ręcz­ny
  • Bar­tło­miej Pie­tra­sik – pol­ski pił­karz
  • Da­mian Pie­tra­sik – pol­ski nie­peł­no­spraw­ny pły­wak
  • Eu­ge­niusz Pie­tra­sik – pol­ski dzia­łacz spor­to­wy
  • Zdzi­sław Pie­tra­sik – pol­ski kry­tyk fil­mo­wy i te­a­tral­ny, dzien­ni­karz, pu­bli­cy­sta

Wikipedia


pietrasz

po­tocz­nie: pie­trać się - od­czu­wać strach, bać się, a także pa­ni­ko­wać, od­czu­wać lęk przed kimś lub przed czymś; mieć pie­tra


SJP.pl


pietraszak

naz­wi­sko


SJP.pl


pietraszek

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pie­tra­szek – pol­skie naz­wi­sko.
  • Al­fre­da i Bo­le­sław Pie­tra­szek – Po­la­cy uho­no­ro­wa­ni me­da­lem Spra­wied­li­wy wśród Na­ro­dów Świa­ta,
  • Adrian Pie­tra­szek – dzien­ni­karz i so­cjo­log,
  • Anna Te­re­sa Pie­tra­szek – pol­ska re­ży­ser, do­ku­men­ta­li­sta, ope­ra­tor­ka,
  • An­drzej Pie­tra­szek – chi­rurg, ta­ter­nik i al­pi­ni­sta,
  • Jan Kry­spin Pie­tra­szek – bo­ha­ter PSB
  • Le­szek Pie­tra­szek – funk­cjo­na­riusz służb spe­cjal­nych, wi­ce­mar­sza­łek wo­je­wództ­wa ślą­skie­go,
  • Mar­cin Pie­tra­szek – dzien­ni­karz i pi­sarz,
  • Mie­czy­sław Pie­tra­szek – in­ży­nier me­cha­nik, ofi­cer WP, bo­ha­ter PSB,
  • Ro­mu­ald Pie­tra­szek – praw­nik, ka­pi­tan że­glu­gi wiel­kiej, urzęd­nik pań­stwo­wy.

Wikipedia


pietraszewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


pietraszewski

naz­wi­sko


SJP.pl

Pie­tra­szew­ski – pol­skie naz­wi­sko. Osoby o tym naz­wi­sku:

Wikipedia


pietraszkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


pietraszko

naz­wi­sko


SJP.pl


pietrasznik

ro­śli­na ziel­na, za­wie­ra tru­ją­cy al­ka­lo­id - ko­nii­nę; szczwół


SJP.pl


pietraszyn

Pie­tra­szyn (do­dat­ko­wa nazwa w j. niem. Klein Pe­ter­witz, Petřatin) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie ra­ci­bor­skim, w gmi­nie Krza­no­wi­ce. Liczy około 350 miesz­kań­ców. Hi­sto­rycz­nie leży na Gór­nym Ślą­sku, w tzw. "pol­skich Mo­ra­wach", czyli na ob­sza­rze daw­nej die­cez­ji oło­mu­niec­kiej.

Wikipedia


pietrać

po­tocz­nie: pie­trać się - od­czu­wać strach, bać się, a także pa­ni­ko­wać, od­czu­wać lęk przed kimś lub przed czymś; mieć pie­tra


SJP.pl


pietraś

naz­wi­sko


SJP.pl


pietrek

1. naz­wi­sko;
2. dawna forma imie­nia Piotr


SJP.pl


pietrelcina

mia­sto i gmina we Wło­szech


SJP.pl

Pie­trel­ci­na – mia­sto i gmina we Wło­szech, w po­bli­żu Ne­a­po­lu, w re­gio­nie Kam­pa­nia, w pro­win­cji Be­ne­went. Miej­sce uro­dze­nia św. o. Pio.

We­dług da­nych na I 2009 gminę za­miesz­ki­wa­ło 3069 osób przy gę­sto­ści za­lud­nie­nia 106,6 os./1 km².

W miej­sco­wo­ści znaj­du­je się sta­cja ko­le­jo­wa Pie­trel­ci­na.

Wikipedia


pietrewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


pietrkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


pietrodworec

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. Pe­ter­hof (nazwa obo­wią­zu­ją­ca w la­tach 1944–1997, obec­nie eg­zo­nim wa­rian­to­wy);

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pietrodworecki

Wiktionary


pietropawłowsk

mia­sto w Ka­zach­sta­nie; Pe­tro­pa­włowsk


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto w Ka­zach­sta­nie, po­ło­żo­ne nad Iszy­mem;

 (1.2) geogr. zob. Pie­tro­pa­włowsk Kam­czac­ki.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pie­tro­pa­włowsk – mia­sto w Ka­zach­sta­nie
  • Pie­tro­pa­włowsk Kam­czac­ki – mia­sto w Rosji
  • Pie­tro­pa­włowsk – wieś w Rosji, w Ja­ku­cji, w ułu­sie ust-maj­skim
  • „Pie­tro­pa­włowsk” – okręt floty Im­pe­rium Ro­syj­skie­go w la­tach 1897–1904
  • „Pie­tro­pa­włowsk” – pan­cer­nik typu Gan­gut floty Im­pe­rium Ro­syj­skie­go, a na­stęp­nie ZSRR w la­tach 1914–1953
  • „Pie­tro­pa­włowsk” – krą­żow­nik cięż­ki typu Ad­mi­ral Hip­per słu­żą­cy w ma­ry­nar­ce wo­jen­nej ZSRR w la­tach 1940–1956 (od 1944 jako „Tal­lin”)

Wikipedia

Powiązane:

 przym. pietropawłowski

Wiktionary


pietropawłowski

przy­miot­nik od: Pie­tro­pa­włowsk


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Pie­tro­pa­włow­skiem, do­ty­czą­cy Pie­tro­pa­włow­ska

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pietropawłowsk mrz.

Wiktionary


pietroszek

naz­wi­sko


SJP.pl


pietrowiak

naz­wi­sko


SJP.pl


pietrowice

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Zo­bacz też: Pie­tro­wi­ce w in­nych zna­cze­niach tego słowa.

Pie­tro­wi­ce (daw­niej "Pie­tro­wi­ce Głub­czyc­kie", cz. "Pe­tro­vi­ce", daw­niej "Petříkovy", niem. "Pe­ter­witz", daw­niej "Pe­tro­witz") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie głub­czyc­kim, w gmi­nie Głub­czy­ce, w po­łud­nio­wo-wschod­niej czę­ści Gór Opaw­skich.

Wikipedia


pietrowicki

przy­miot­nik od: Pie­tro­wi­ce, Pie­tro­wi­ce Małe, Pie­tro­wi­ce Wiel­kie


SJP.pl


pietrowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


pietrowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Artur Pie­trow­ski (1924-2006) – ro­syj­ski psy­cho­log
  • Boris Pie­trow­ski (1908-2004) – ra­dziec­ki chi­rurg
  • Fio­dor Pie­trow­ski (1907-1959) – ge­ne­rał ra­dziec­kich służb spe­cjal­nych
  • Karol Pie­trow­ski (2. poł. XVIII w.) – pol­ski kom­po­zy­tor
  • Kon­stan­tin Pie­trow­ski (1875-?) – ro­syj­ski dzia­łacz na­ro­do­wy w II Rze­czy­po­spo­li­tej
  • Mar­cin Pie­trow­ski (ur. 1988) – pol­ski pił­karz
  • Piotr Pie­trow­ski (1899-1941) – ra­dziec­ki woj­sko­wy
  • Stie­pan Pie­trow­ski (1897-po 1966) – puł­kow­nik Armii Czer­wo­nej, ge­ne­rał bry­ga­dy LWP
  • Pasaż Pie­trow­ski
  • Sta­dion Pie­trow­ski

Wikipedia


pietrozawodsk

sto­li­ca Ka­re­lii; Pe­tro­za­wodzk


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto na pół­noc­nym za­cho­dzie Fe­de­ra­cji Ro­syj­skiej, sto­li­ca Re­pu­bli­ki Ka­re­lii;

Wiktionary

Pie­tro­za­wodsk, Pe­tro­za­wodzk (ros. Петрозаводск, karel. "Pe­tro­skoi" lub "Zavod", fiń. "Pe­tro­skoi", w la­tach wojny kon­ty­nu­a­cyj­nej 1941–1944 – "Äänislinna", je­szcze w XVI w. znane jak One­ga­borg) – mia­sto w eu­ro­pej­skiej czę­ści Fe­de­ra­cji Ro­syj­skiej, sto­li­ca Re­pu­bli­ki Ka­re­lii. Port nad je­zio­rem Onega. Lud­ność: 281 tys. miesz­kań­ców (2020).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛtrɔˈzavɔtsk, AS: pʹi ̯etrozavotsk

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pietrozawodski, pietrozawodzki, petrozawodzki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. Petrozawodzk, Pietrozawodzk

Wiktionary


pietrozawodski

→ Pie­tro­za­wodsk; pe­tro­za­wodz­ki


SJP.pl


pietroń

naz­wi­sko


SJP.pl


pietrucha

1. pie­trusz­ka o po­kaź­nych roz­mia­rach;
2. żar­to­bli­wie o ko­bie­cie lub męż­czyź­nie, który pie­trusz­ku­je (nie ma po­wo­dze­nia na za­ba­wie, balu, nie tań­czy z part­ne­rem, part­ner­ką)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zgrub. pie­trusz­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) — Dobry byłby ze mnie ro­so­łek — ro­so­łek na ko­ściach z do­dat­kiem pie­tru­chy, mar­chwi, se­le­rów tu­dzież kilku won­nych liści ka­pu­ścia­nych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛˈtruxa, AS: pʹi ̯etruχa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pietruszka ż., pietruszeczka ż.

 przym. pietruszkowy

Wiktionary


pietruczuk

naz­wi­sko


SJP.pl


pietruniek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. od Piotr

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ale mu po­wiem: świę­ty Pie­truń­ku! za­kli­nam cię na ucho Mal­chu­so­we, nie czyń­że mi wstrę­tu, boć to po­ga­nie tak mi pop­so­wa­li szat­ki cie­les­ne…

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Piotr m., Piotra ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Piotruś, Piotrek

Wiktionary


pietrusiak

naz­wi­sko


SJP.pl


pietrusiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ste­fan Pie­tru­sie­wicz − pol­ski in­ży­nier i po­li­tyk
  • Wie­sław Pie­tru­sie­wicz − pol­ski le­karz

Wikipedia


pietrusiński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Dio­ni­zy Pie­tru­siń­ski (1930–2020) – pol­ski rzym­sko­ka­to­lic­ki du­chow­ny
  • Jan Pie­tru­siń­ski (1864–1886) – pol­ski tkacz, dzia­łacz ruchu ro­bot­ni­cze­go
  • Józef Pie­tru­siń­ski (1912–1976) – pol­ski dzia­łacz po­li­tycz­ny, poseł na Sejm
  • Lud­wik Pie­tru­siń­ski (1803–1865) – pol­ski praw­nik, pi­sarz i pu­bli­cy­sta
  • Ste­fan Pie­tru­siń­ski (1929–1953) – pol­ski dzia­łacz kon­spi­ra­cji
  • Zyg­munt Pie­tru­siń­ski (1924–?) – pol­ski dzia­łacz par­tyj­ny i dy­plo­ma­ta
  • Willa Bo­le­sła­wa Pie­tru­siń­skie­go w War­sza­wie

Wikipedia


pietruski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mie­czy­sław Pie­tru­ski (1848-1905) – kon­trad­mi­rał
  • Oktaw Pie­tru­ski (1820-1894) – praw­nik, po­li­tyk
  • Ry­szard Pie­tru­ski (1922-1996) – aktor te­a­tral­ny i fil­mo­wy
  • Sta­ni­sław Pie­tru­ski (1893-1971) – lot­nik woj­sko­wy
  • Sta­ni­sław Kon­stan­ty Pie­tru­ski (1811-1874) – zo­o­log, bo­ta­nik

Wikipedia


pietruszczanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. zupa z pie­trusz­ki

 (1.2) daw. gw-pl|Piotr­kow­skie. kulin. rosół

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pie­tru­szczan­kę mo­że­my ugo­to­wać też na mię­sie dro­bio­wym.

Wiktionary


pietruszczany

przy­miot­nik

 (1.1) daw. do­ty­czą­cy pie­trusz­ki, za­wie­ra­ją­cy pie­trusz­kę

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛtruʃˈt͡ʃãnɨ, AS: pʹi ̯etruščãny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pietruszkowy

Wiktionary


pietruszeczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: pie­trusz­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pietruszka ż., pietrucha ż.

Wiktionary


pietruszewski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alek­sandr Pie­tru­szew­ski – ro­syj­ski hi­sto­ryk
  • Alek­sandr Pie­tru­szew­ski – ra­dziec­ki ge­ne­rał
  • Dmi­trij Pie­tru­szew­ski – ro­syj­ski hi­sto­ryk
  • Fio­dor Pie­tru­szew­ski – ro­syj­ski fizyk
  • Ma­te­usz Ka­zi­mierz Pie­tru­szew­ski – sę­dzia grodz­ki
  • Mi­cha­ił Pie­tru­szew­ski – ro­syj­ski ge­ne­rał

Wikipedia


pietruszka

dwu­let­nia ro­śli­na ziel­na z ro­dzi­ny bal­dasz­ko­wa­tych, za­wie­ra­ją­ca licz­ne wi­ta­mi­ny i ole­jek ete­rycz­ny o cha­rak­te­ry­stycz­nym za­pa­chu oraz wła­ści­wo­ściach lecz­ni­czych, sto­so­wa­na naj­czę­ściej jako do­da­tek do po­traw


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. roln. kulin. ja­dal­ne wa­rzy­wo o bia­łym ko­rze­niu i zie­lo­nej naci;

 (1.2) pot. kulin. nać pie­trusz­ki (1.1)

 (1.3) pot. kulin. ko­rzeń pie­trusz­ki (1.1)

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pie­trusz­ka – balet
  • pie­trusz­ka – wa­rzy­wo ko­rze­nio­we i li­ścio­we – pie­trusz­ka zwy­czaj­na
  • pie­trusz­ka – ro­dzaj ro­ślin se­le­ro­wa­tych

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Natka pie­trusz­ki może sta­no­wić bar­dzo smacz­ny do­da­tek do zupy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛˈtruʃka, AS: pʹi ̯etruška

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zgrub. pietrucha ż.

 przym. pietruszkowy

 czas. pietruszkować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk pietruziel

Wiktionary


pietruszkować

żar­to­bli­wie: nie mieć po­wo­dze­nia na za­ba­wie, balu, nie być pro­szo­nym lub pro­szo­ną do tańca


SJP.pl


pietruszkowy

zro­bio­ny z pie­trusz­ki lub z do­dat­kiem pie­trusz­ki (np. krem pie­trusz­ko­wy, ser pie­trusz­ko­wy), zwią­za­ny w jakiś spo­sób z tą ro­śli­ną (np. pole pie­trusz­ko­we)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy pie­trusz­ki (ro­ślin i ja­dal­nych ko­rze­ni)

 (1.2) przy­rzą­dzo­ny, zro­bio­ny z pie­trusz­ki, z do­dat­kiem pie­trusz­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Przy­wio­złam stam­tąd ce­ra­micz­ny moź­dzierz, w któ­rym naj­le­piej udaje się do­sko­na­le pa­su­ją­cy do ryby sos pie­trusz­ko­wy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛtruˈʃkɔvɨ, AS: pʹi ̯etruškovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pietruszka ż., pietrucha ż.

Wiktionary


pietruszyński

naz­wi­sko


SJP.pl


pietruziel

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. pie­trusz­ka

Wiktionary


pietryga

naz­wi­sko


SJP.pl


pietryka

naz­wi­sko


SJP.pl


pietrykowski

naz­wi­sko


SJP.pl


pietrzak

naz­wi­sko


SJP.pl

Pie­trzak – naz­wi­sko pol­skie.

Nazwa oso­bo­wa "Pie­trzak", po­dob­nie jak "Pie­trzyk", wyt­wo­rzy­ła się z imie­nia "Piotr", w okre­sie gdy brzmia­ło ono je­szcze "Pietr", zanim nie usta­bi­li­zo­wa­ło się w for­mie dzi­siej­szej "Piotr" po do­ko­na­niu się tzw. prze­gło­su pol­skie­go.

Wikipedia


pietrzejowice

Pie­trze­jo­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie kra­kow­skim, w gmi­nie Koc­my­rzów-Lu­bo­rzy­ca.

Wieś du­chow­na, włas­ność opact­wa be­ne­dyk­ty­nów na Św. Krzy­żu po­ło­żo­na była w dru­giej po­ło­wie XVI wieku w po­wie­cie­pro­szow­skim wo­je­wództ­wa kra­kow­skie­go. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa kra­kow­skie­go.

Wikipedia


pietrzkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


pietrzkowski

naz­wi­sko


SJP.pl


pietrzycki

naz­wi­sko


SJP.pl


pietrzyk

naz­wi­sko


SJP.pl

Pie­trzyk – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie żu­ro­miń­skim, w gmi­nie Lu­to­cin. Ma sta­tus so­łect­wa.

Pry­wat­na wieś szla­chec­ka po­ło­żo­na była w dru­giej po­ło­wie XVI wieku w po­wie­cie sier­pec­kim wo­je­wództ­wa płoc­kie­go. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa cie­cha­now­skie­go.

Wikipedia


pietrzykowice

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pie­trzy­ko­wi­ce – wieś w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie wroc­ław­skim, w gmi­nie Dłu­go­łę­ka
  • Pie­trzy­ko­wi­ce – wieś w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie wroc­ław­skim, w gmi­nie Kąty Wroc­ław­skie
  • Pie­trzy­ko­wi­ce – wieś w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie ży­wiec­kim, w gmi­nie Ło­dy­go­wi­ce
  • Pie­trzy­ko­wi­ce – dawna gro­ma­da
  • Pie­trzy­ko­wi­ce Ży­wiec­kie

Wikipedia


pietrzykowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pie­trzy­ko­wo – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. człu­chow­skim, w gmi­nie Ko­cza­ła
  • Pie­trzy­ko­wo – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. szcze­ci­nec­kim, w gmi­nie Szcze­ci­nek
  • Pie­trzy­ko­wo – dawna gro­ma­da

Wikipedia


pietrzykowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bo­gu­sław Pie­trzy­kow­ski
  • Irena Pie­trzy­kow­ska
  • Jan Pie­trzy­kow­ski
  • Józef Pie­trzy­kow­ski
  • Józef Pie­trzy­kow­ski (ar­ty­sta)
  • Fe­liks Pie­trzy­kow­ski
  • Krzysz­tof Pie­trzy­kow­ski
  • Mi­chał Pie­trzy­kow­ski
  • Mie­czy­sław Pie­trzy­kow­ski
  • Sła­wo­mir Pie­trzy­kow­ski
  • Ta­de­usz Pie­trzy­kow­ski
  • To­masz Pie­trzy­kow­ski

Wikipedia


pietrzyński

naz­wi­sko


SJP.pl


pietuch

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) bia­ły­stok. kogut

Wiktionary


pietysta

osoba, którą cha­rak­te­ry­zu­je pie­tyzm (cześć, szcze­gól­ne po­sza­no­wa­nie kogoś lub cze­goś)


SJP.pl


pietystka

→ pie­ty­sta


SJP.pl

Patrz:

pietysta

pietystyczny

od­no­szą­cy się do pie­tyz­mu (szcze­gól­ne­go po­sza­no­wa­nia kogoś lub cze­goś), zwią­za­ny z pie­tyz­mem (np. pe­rio­dyk pie­ty­stycz­ny)


SJP.pl


pietyzm

szcze­gól­ne po­sza­no­wa­nie kogoś lub cze­goś; cześć


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) książk. cześć, po­sza­no­wa­nie; sza­cu­nek z tro­ską o coś

 (1.2) rel. nurt re­li­gij­ny w lu­te­ra­niz­mie w XVII i XVIII w.;

Wiktionary

Pie­tyzm ( Pie­tis­mus) – nurt re­li­gij­ny w lu­te­ra­niz­mie z XVII i XVIII wieku kła­dą­cy na­cisk na in­ten­syw­ną mod­lit­wę, stu­dio­wa­nie Bi­blii, udział w po­boż­nych zgro­ma­dze­niach re­li­gij­nych, ry­go­ry­stycz­ną mo­ral­ność oraz dzia­łal­ność cha­ry­ta­tyw­ną. Szcze­gól­nie roz­wi­nął się w Wir­tem­ber­gii i Pru­sach w XVII wieku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mu­ze­al­nik z pie­tyz­mem ro­zło­żył w nowej podś­wiet­la­nej ga­blo­cie całą sześć­dzie­siąt­kę­piąt­kę śred­nio­wiecz­nych ar­te­fak­tów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲjɛtɨsm̥, AS: pʹi ̯etysm̦

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pietystyczny

 rzecz. pieta ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dbałość, szacunek

Wiktionary


piewca

1. prze­sta­rza­łe: ten, kto opi­su­je, przed­sta­wia, sławi coś lub kogoś;
2. daw­niej: poeta, śpie­wak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) książk. ar­ty­sta sła­wią­cy w swej twór­czo­ści

 (1.2) książk. osoba prze­ko­na­na do cze­goś i zwy­kle to wy­ra­ża­ją­ca

Wiktionary

Powiązane:

 czas. piać

Wiktionary


piewczyni

daw­niej o ko­bie­cie, która opi­su­je, przed­sta­wia, sławi coś albo kogoś lub o po­et­ce, śpie­wacz­ce, wy­ko­naw­czy­ni pie­śni


SJP.pl


piewik

przed­sta­wi­ciel ro­dzi­ny owa­dów, któ­rych samce wy­da­ją do­no­śne dźwię­ki za po­mo­cą od­wło­ko­we­go na­rzą­du dźwię­ko­we­go; cy­ka­da


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ent. duży la­ta­ją­cy owad z ro­dzi­ny pie­wi­ko­wa­tych (nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ci­ca­di­dae|ref=tak|Batsch.), wy­stę­pu­ją­cy w cie­płych kra­jach

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cykada

Wiktionary


piewikowate

o ce­chach pie­wi­ko­wa­tych (ro­dzi­na plusk­wia­ków)


SJP.pl

Pie­wi­ko­wa­te, cy­ka­do­wa­te, cy­ka­dy (Ci­ca­di­dae) – ro­dzi­na plusk­wia­ków z po­drzę­du cy­ka­doksz­tałt­nych. Obej­mu­je około 2900 ga­tun­ków, głów­nie tro­pi­kal­nych i sub­tro­pi­kal­nych. Larwy mają przed­nie od­nó­ża grzeb­ne i żyją pod zie­mią, ży­wiąc się so­ka­mi wy­sy­sa­ny­mi z ko­rze­ni. Ich roz­wój trwa od 2 do 17 lat. Do­ro­słe samce wy­da­ją gło­śne dźwię­ki celem przy­wa­bie­nia samic.

Wikipedia


piewikowaty

o ce­chach pie­wi­ko­wa­tych (ro­dzi­na plusk­wia­ków)


SJP.pl


pieza

jed­nost­ka ci­śnie­nia jed­ne­go stena na po­wierzch­nię jed­ne­go metra kwa­dra­to­we­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. fiz. jed­nost­ka ci­śnie­nia równa jed­ne­mu ste­no­wi na po­wierzch­nię jed­ne­go metra kwa­dra­to­we­go

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲjɛza, AS: pʹi ̯eza

Wiktionary

Powiązane:

 przym. piezoelektryczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skrót pz

Wiktionary


piezoelektryczność

1. zja­wi­sko fi­zycz­ne po­le­ga­ją­ce na pow­sta­wa­niu na prze­ciw­le­głych ścia­nach niek­tó­rych krysz­ta­łów ła­dun­ków elek­trycz­nych prze­ciw­ne­go znaku pod wpły­wem roz­cią­ga­nia lub ści­ska­nia krysz­ta­łu
2. me­cha­nicz­na de­for­ma­cja krysz­ta­łu pod wpły­wem zew­nętrz­ne­go pola elek­trycz­ne­go


SJP.pl


piezoelektryczny

zwią­za­ny z pie­zo­e­lek­trycz­no­ścią (zja­wi­skiem fi­zycz­nym po­le­ga­ją­cym na pow­sta­wa­niu na prze­ciw­le­głych ścia­nach niek­tó­rych krysz­ta­łów ła­dun­ków elek­trycz­nych prze­ciw­ne­go znaku)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) fiz. zwią­za­ny z pie­zo­e­lek­trycz­no­ścią; wyt­wa­rza­ją­cy, wzbu­dza­ją­cy pie­zo­e­lek­trycz­ność; po­ru­sza­ny, za­si­la­ny pie­zo­e­lek­trycz­no­ścią

 (1.2) do­ty­czą­cy pie­zo­e­lek­try­ka (krysz­ta­łu, w któ­rym wy­stę­pu­je zja­wi­sko pie­zo­e­lek­trycz­no­ści)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dzie­dzi­ną za­sto­so­wa­nia od­bior­ni­ków pie­zo­e­lek­trycz­nych są tzw. czuj­ni­ki kry­sta­licz­ne, słu­żą­ce do wy­kry­wa­nia drgań i wstrzą­sów prze­no­szo­nych przez ciała stałe.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piezoelektryczność ż., piezoelektryk mrz., piezoelement mrz., pieza ż.

Wiktionary


piezoelektryk

krysz­tał, w któ­rym wy­stę­pu­je zja­wi­sko pie­zo­e­lek­trycz­no­ści (zja­wi­sko fi­zycz­ne po­le­ga­ją­ce na pow­sta­wa­niu na prze­ciw­le­głych ścia­nach niek­tó­rych krysz­ta­łów ła­dun­ków elek­trycz­nych prze­ciw­ne­go znaku pod wpły­wem roz­cią­ga­nia lub ści­ska­nia krysz­ta­łu)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fiz. krysz­tał wy­ka­zu­ją­cy zja­wi­sko pie­zo­e­lek­trycz­ne

Wiktionary

Pie­zo­e­lek­tryk, ma­te­riał pie­zo­e­lek­trycz­ny (z πιέζω ["piézō"] – na­ci­skać, na­pie­rać, upy­chać) – krysz­tał wy­ka­zu­ją­cy zja­wi­sko pie­zo­e­lek­trycz­ne, po­le­ga­ją­ce na po­ja­wie­niu się na jego po­wierzch­ni ła­dun­ków elek­trycz­nych pod wpły­wem na­prę­żeń me­cha­nicz­nych.

Pie­zo­e­lek­tryk prze­ja­wia rów­nież od­wrot­ne zja­wi­sko pie­zo­e­lek­trycz­ne, po­le­ga­ją­ce na zmia­nie wy­mia­rów krysz­ta­łu pod wpły­wem przy­ło­żo­ne­go pola elek­trycz­ne­go. Zja­wi­sko to bywa (błęd­nie) na­zy­wa­ne elek­tro­stryk­cją.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. piezoelektryczny

Wiktionary


piezoelektryka

krysz­tał, w któ­rym wy­stę­pu­je zja­wi­sko pie­zo­e­lek­trycz­no­ści (zja­wi­sko fi­zycz­ne po­le­ga­ją­ce na pow­sta­wa­niu na prze­ciw­le­głych ścia­nach niek­tó­rych krysz­ta­łów ła­dun­ków elek­trycz­nych prze­ciw­ne­go znaku pod wpły­wem roz­cią­ga­nia lub ści­ska­nia krysz­ta­łu)


SJP.pl


piezoelement

ele­ment ukła­du sca­lo­ne­go, po­dat­ny na zja­wi­sko pie­zo­e­lek­trycz­no­ści (me­cha­nicz­nej de­for­ma­cji pod wpły­wem zew­nętrz­ne­go pola elek­trycz­ne­go)


SJP.pl


piezokwarc

okre­śle­nie krysz­ta­łu kwar­cu sto­so­wa­ne m.in. w op­to­e­lek­tro­ni­ce, zwią­za­ne z jego włas­no­ścia­mi pie­zo­e­lek­trycz­ny­mi


SJP.pl


piezometr

przy­rząd po­mia­ro­wy ba­da­ją­cy sto­pień ści­śli­wo­ści ja­kiejś cie­czy lub gazu oraz ist­nie­ją­ce wów­czas ci­śnie­nie


SJP.pl

Pie­zo­metr, właśc. hy­dro­ge­o­lo­gicz­ny otwór ob­ser­wa­cyj­ny – urzą­dze­nie słu­żą­ce do po­mia­ru wy­so­ko­ści ci­śnie­nia pie­zo­me­trycz­ne­go w okre­ślo­nym punk­cie war­stwy wo­do­no­śnej. Oprócz tego, no­wo­czes­ne pie­zo­me­try są zdol­ne do:

Wikipedia


piezometryczny

→ pie­zo­metr


SJP.pl

Patrz:

piezometr

piezoprzewodność

zdol­ność prze­wod­ni­ka prze­wo­dze­nia prądu elek­trycz­ne­go pod wpły­wem roz­cią­gnię­cia lub ści­śnię­cia tego prze­wod­ni­ka


SJP.pl


piezotronika

dzie­dzi­na elek­tro­ni­ki obej­mu­ją­ca ba­da­nie i wy­ko­rzy­sta­nie zja­wi­ska pie­zo­e­lek­trycz­no­ści (me­cha­nicz­nej de­for­ma­cji krysz­ta­łu pod wpły­wem zew­nętrz­ne­go pola elek­trycz­ne­go)


SJP.pl


pień

1. ło­dy­ga drze­wa;
2. część drze­wa po­zo­sta­ją­ca w ziemi po ścin­ce;
3. ul w pniu drze­wa; barć;
4. w ge­o­lo­gii: ba­to­lit ma­łych roz­mia­rów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrew­nia­ła ło­dy­ga drze­wa, na­dziem­na część drze­wa bez ga­łę­zi

 (1.2) pszcz. (za­sied­lo­na) ro­dzi­na pszcze­la (np. ul wraz ze znaj­du­ją­cy­mi się w nim pszczo­ła­mi lub dzi­kie gnia­zdo)

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=ni­ja­ki.

 (2.1) D. lm. od: zob. pie­nie.

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga.

 (3.1) D. lm. od: pie­nia

forma cza­sow­ni­ka.

 (4.1) 2. os. lp. rozk. od: pie­nić

Wiktionary

Pień drze­wa – gruba, zdrew­nia­ła ło­dy­ga drzew. Pow­sta­je wsku­tek co­rocz­ne­go przy­ra­sta­nia na wy­so­kość i na gru­bość. U drze­wia­stych form na­go­za­ląż­ko­wych i dwu­li­ścien­nych pień za­koń­czo­ny jest ko­ro­ną. U nie­licz­nych, drze­wia­stych jed­no­li­ścien­nych pień koń­czy się pą­kiem wierz­choł­ko­wym. Na sku­tek skró­ce­nia mię­dzy­węź­li na szczy­cie pnia pow­sta­je gęsty pió­ro­pusz liści.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Drze­wo to wie­lo­let­nia ro­śli­na skła­da­ją­ca się z ko­rze­ni, pnia i ko­ro­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛ̇̃ɲ, AS: pʹi ̯ė̃ń

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pniak m., pniaczek m.

:: zdrobn. pieniek m.

 przym. pienny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) rodzina pszczela

Wiktionary


pieńczykowo

Pień­czy­ko­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie gra­jew­skim, w gmi­nie Raj­gród.

W 1929 r. wieś na­le­ża­ła do gminy Bełda. Ma­ją­tek ziem­ski po­sia­da­ła tu He­le­na Ma­jew­ski (55 mórg), Jakub Niedź­wiec­ki (84), Józef Niedź­wec­ki (56), Julia Niedź­wiec­ka (124).

Wikipedia


pieńczykówek

Pień­czy­kó­wek – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie gra­jew­skim, w gmi­nie Raj­gród.

W 1929 r. wieś na­le­ża­ła do gminy Bełda. Ma­ją­tek ziem­ski po­sia­dał tu Te­o­fil Kar­wow­ski (111 mórg), J. Pień­czy­kow­ski (120), Ka­zi­mierz Pień­czy­kow­ski (118), Le­o­pold Za­wadz­ki (118).

Wikipedia


pieńka

1. nie­wiel­ki pień;
2. po­zo­sta­ły w szczę­ce dolny frag­ment zęba, bę­dą­cy po­zo­sta­ło­ścią po wy­kru­sze­niu się lub zła­ma­niu ko­ro­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. lub gwara. ornit. plisz­ka

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lp. od: pie­niek

Wiktionary


pieńkowisko

teren, na któ­rym znaj­du­ją się pień­ki ścię­tych drzew


SJP.pl


pieńkowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alina Pien­kow­ska, dzia­łacz­ka opo­zy­cyj­na w la­tach PRL
  • An­drzej Pień­kow­ski, pol­ski po­li­tyk i in­ży­nier
  • Hanna Pień­kow­ska, pol­ski hi­sto­ryk sztu­ki i kon­ser­wa­tor za­byt­ków
  • Jo­lan­ta Pień­kow­ska, pol­ska dzien­ni­kar­ka
  • Ka­ro­li­na Pień­kow­ska, pol­ska ju­docz­ka
  • Mał­go­rza­ta Pień­kow­ska, pol­ska ak­tor­ka
  • Grze­gorz Pień­kow­ski, pol­ski, ge­o­log, pro­fe­sor, kon­sul ge­ne­ral­ny RP w Syd­ney (1991–1996)
  • Igna­cy Pień­kow­ski (1877, w Do­łu­bo­wie (Do­łub­nio­wie) na Pod­la­siu - 1948 w Kra­ko­wie), pol­ski ma­larz
  • Jan Pień­kow­ski, pol­sko-bry­tyj­ski ilu­stra­tor i autor ksią­żek i ko­mik­sów dla dzie­ci
  • Ka­zi­mierz Pień­kow­ski, rek­tor Po­li­tech­ni­ki Bia­ło­stoc­kiej 1988-1993
  • Oleg Pień­kow­ski (ros.: Олег Пеньковский; 1919–1963), wy­so­ki ofi­cer ra­dziec­kie­go wy­wia­du woj­sko­we­go GRU
  • Piotr Pień­kow­ski, re­dak­tor cza­so­pis­ma Świa­ta Gier Kom­pu­te­ro­wych

Wikipedia


pieńsk

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

Pieńsk (tuż po woj­nie "Pę­czek", do 1945 Pen­zig, gł. "Peńsk") – mia­sto w po­łud­nio­wo-za­chod­niej Pol­sce, w woj. dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie zgo­rze­lec­kim, po­ło­żo­ne nad Nysą Łu­życ­ką, przy gra­ni­cy z Niem­ca­mi. Sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Pieńsk. W la­tach 1975–1998 mia­sto ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ło do woj. je­le­nio­gór­skie­go.

Wikipedia


pieński

przy­miot­nik od: Pieńsk


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Pień­skiem, do­ty­czą­cy Pień­ska

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pieńsk mrz.

Wiktionary


pieńszczanin

miesz­ka­niec Pień­ska (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


pieńszczanka

miesz­kan­ka Pień­ska (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


pieścidełko

rzecz, rza­dziej zwie­rzę lub czło­wiek pię­kny, wy­pie­szczo­ny, bar­dzo zad­ba­ny, do­pro­wa­dzo­ny do ide­al­ne­go stanu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) cu­deń­ko, rzecz wy­mu­ska­na, wy­pie­szczo­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Naj­wy­bit­niej­si twór­cy tam­tej epoki sta­wia­li tu sobie wille i domki w róż­nych sty­lach, wszyst­kie jed­nak har­mo­ni­zu­ją­ce z kra­jo­bra­zem. Te „pie­ści­deł­ka" ar­chi­tek­to­nicz­ne były rze­czy­wi­ście wy­pie­szczo­ne do naj­drob­niej­sze­go szcze­gó­łu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pieszczoch mos., pieszczoszek m., pieszczoszka ż., pieszczenie n., rozpieszczanie n., rozpieszczenie n., pieszczota ż., pieszczotka ż., wypieszczenie n.

 czas. pieścić ndk., rozpieszczać ndk., rozpieścić dk., wypieścić dk.

 przym. pieszczotliwy, rozpieszczony

 przysł. pieszczotliwie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cudo, cudeńko

Wiktionary


pieściwiej

prze­sta­rza­ły sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: pie­ści­wie


SJP.pl


pieściwość

→ pie­ści­wy


SJP.pl

Patrz:

pieściwy

pieściwszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: pie­ści­wy


SJP.pl


pieściwy

daw­niej: miły, skłon­ny do roz­czu­la­nia się (np. pie­ści­wa go­spo­dy­ni), a także pełen wraż­li­wo­ści lub lu­bią­cy być pie­szczo­nym (np. pie­ści­wy zwie­rzak)


SJP.pl


pieścić

1. pie­ścić (się): gła­skać, tulić, ca­ło­wać kogoś, naj­czę­ściej dla oka­za­nia czu­ło­ści;
2. pie­ścić się: dbać o sie­bie lub o coś, o kogoś prze­sad­nie, oszczę­dzać coś lub kogoś, cac­kać się z czymś lub z kimś


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) tulić, gła­skać oka­zu­jąc czu­łość

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny pie­ścić się

 (2.1) pie­ścić (1.1) sie­bie naw­za­jem

 (2.2) prze­sad­nie dbać o sie­bie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mój chło­pak czę­sto pie­ści moje włosy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pieszczota ż., pieszczenie n., pieszczoch m., pieścidełko n.

 czas. rozpieścić

Wiktionary


pieśniarka

1. wy­ko­naw­czy­ni pie­śni, pio­se­nek, naj­czę­ściej re­gio­nal­nych, ty­po­wych dla da­ne­go re­gio­nu;
2. kom­po­zy­tor­ka pie­śni i śpie­wa­nych ut­wo­rów li­rycz­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. wo­ka­list­ka wy­ko­nu­ją­ca pie­śni

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dla przed­wo­jen­nych pie­śnia­rek pisał tek­sty m.in. Ju­lian Tuwim.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pieśń ż.

:: fm. pieśniarz mos.

 przym. pieśniowy

Wiktionary


pieśniarski

od­no­szą­cy się do pie­śniar­stwa lub pie­śnia­rza, pie­śniar­ski (np. kon­cert pie­śniar­ski, re­ci­tal pie­śniar­ski)


SJP.pl


pieśniarstwo

zbiór pie­śni cha­rak­te­ry­zu­ją­cych dany re­gion, ogół wy­ko­nań mu­zycz­nych ty­po­wych dla tego re­gio­nu


SJP.pl


pieśniarz

1. wy­ko­naw­ca pie­śni, pio­se­nek, naj­czę­ściej re­gio­nal­nych, ty­po­wych dla da­ne­go re­gio­nu;
2. kom­po­zy­tor pie­śni i śpie­wa­nych ut­wo­rów li­rycz­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) książk. wy­ko­naw­ca pie­śni, a także pio­se­nek

 (1.2) książk. kom­po­zy­tor pie­śni

Wiktionary

Pie­śniarz, pie­śniar­ka – wy­ko­naw­ca, wy­ko­naw­czy­ni pie­śni, pio­se­nek. Rów­nież autor, au­tor­ka me­lo­dii i słów pie­śni lub śpie­wa­nych ut­wo­rów li­rycz­nych. Rów­nież poeta, po­et­ka two­rzą­cy pie­śni (ut­wo­ry po­ez­ji li­rycz­nej).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. pieśniarka ż., pieśń ż.

 czas. piać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) neutr. piosenkarz, śpiewak

Wiktionary


pieśniowy

ma­ją­cy cechy ty­po­we dla pie­śni (np. pie­śnio­wy cha­rak­ter po­ez­ji) lub od­no­szą­cy się do pie­śni, zwią­za­ny z nią (np. re­ci­tal pie­śnio­wy, re­per­tu­ar pie­śnio­wy)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pie­śnią, do­ty­czą­cy pie­śni

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pieśniarka ż., pieśń ż.

Wiktionary


pieśń

1. krót­ki utwór wo­kal­ny, czę­sto do tek­stu po­e­tyc­kie­go, wy­ko­ny­wa­ny ze­spo­ło­wo lub so­lo­wo, zwy­kle za akom­pa­nia­men­tem;
2. roz­po­wszech­nio­ny w sta­ro­żyt­nej Gre­cji wiersz li­rycz­ny przez­na­czo­ny do re­cy­ta­cji lub śpie­wu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. forma mu­zycz­na ut­wo­ru wo­kal­ne­go, in­stru­men­tal­ne­go lub wo­kal­no-in­stru­men­tal­ne­go;

 (1.2) liter. ga­tu­nek li­te­rac­ki po­ez­ji li­rycz­nej, o ge­ne­zie zwią­za­nej z obrzę­da­mi i mu­zy­ką (pie­śni lu­do­we, pie­śni śred­nio­wiecz­ne), od któ­rej stop­nio­wo się uwol­nił, sta­jąc się sa­mo­dziel­ną formą wy­ra­zu;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pieśń (forma mu­zycz­na)
  • pieśń (ga­tu­nek li­te­rac­ki)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pol­skie pie­śni lu­do­we są głów­nie jed­no­gło­so­we.

 (1.1) Ja je­stem Dawid, jam jest pa­sterz – / Bła­gal­ną wiodę pieśń, / byś się zmi­ło­wać chciał nad Pia­stem, / byś żniwo zwo­lił zwieść.

 (1.2) U Ho­ra­ce­go pieśń stała się sa­mo­dziel­ną formą li­te­rac­ką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛ̇ɕɲ̊, AS: pʹi ̯ėśń̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pieśniarz mos.

:: zdrobn. piosenka ż.

 przym. pieśniowy

 czas. piać

Wiktionary


pif

wy­krzy­knie­nie na­śla­du­ją­ce od­głos wy­strza­łu lub od­głos przy­po­mi­na­ją­cy wy­strzał; czę­sto w wy­ra­że­niu: pif, paf


SJP.pl


pif-paf

wy­krzy­knik

 (1.1) ono­ma­to­pe­ja imi­tu­ją­ca pod­wój­ny wy­strzał

Wiktionary


pifferaro

we Wło­szech: wę­drow­ny mu­zy­kant gra­ją­cy na pif­fe­ro


SJP.pl


piffero

wło­ski in­stru­ment mu­zycz­ny; ro­dzaj fu­jar­ki pa­ster­skiej


SJP.pl


pig

skró­to­wiec

 (1.1) = Pań­stwo­wy In­sty­tut Ge­o­lo­gicz­ny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲik, AS: pʹik

Wiktionary


pigalak

po­tocz­nie o te­re­nie miej­skim, naj­czę­ściej w oko­li­cach domów pu­blicz­nych, na któ­rym gro­ma­dzą się pro­sty­tut­ki


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pi­ga­lak – teren w mie­ście gdzie można spot­kać osoby trud­nią­ce się pro­sty­tu­cją
  • Pi­ga­lak – ame­ry­kań­ski film
  • Pi­gal­le
  • Plac Pi­gal­le

Wikipedia


pigalakowy

od­no­szą­cy się do pi­ga­la­ka (te­re­nu miej­skie­go, na któ­rym gro­ma­dzą się pro­sty­tut­ki), zwią­za­ny w jakiś spo­sób z pi­ga­la­kiem


SJP.pl


pigalle

plac Pi­gal­le - plac w Pa­ry­żu u pod­nó­ża wzgó­rza Mont­mar­tre


SJP.pl

Pi­gal­le – zwy­cza­jo­wa nazwa dziel­ni­cy w Pa­ry­żu wokół placu Pi­gal­le, na gra­ni­cy po­mię­dzy ad­mi­ni­stra­cyj­ną dziel­ni­cą ("ar­ron­dis­se­ment") IX i XVIII. Pa­tro­nem placu jest osiem­na­sto­wiecz­ny rzeź­biarz fran­cu­ski, Jean-Bap­ti­ste Pi­gal­le (1714–1785).

W XIX i I po­ło­wie XX w.

Wikipedia


piggybacking

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) forma ko­o­pe­ra­cji ek­spor­to­wej, po­le­ga­ją­ca na współ­pra­cy z innym lo­kal­nym bądź za­gra­nicz­nym pod­mio­tem w celu wy­ko­rzy­sta­nia jego ka­na­łów dy­stry­bu­cji;

Wiktionary

Pig­gy­bac­king – forma ko­o­pe­ra­cji ek­spor­to­wej, po­le­ga­ją­ca na współ­pra­cy z innym lo­kal­nym bądź za­gra­nicz­nym pod­mio­tem w celu wy­ko­rzy­sta­nia jego ka­na­łów dy­stry­bu­cji.

Part­ne­rem w pig­gy­bac­kin­gu jest czę­sto więk­szy i bar­dziej umię­dzy­na­ro­do­wio­ny pod­miot, któ­re­go asor­ty­ment nie kon­ku­ru­je (a czę­sto jest kom­ple­men­tar­ny) z firmą, z którą do­ko­nu­je współ­pra­cy. Ek­spor­ter pod­czas pig­gy­bac­kin­gu za­cho­wu­je nie­za­leż­ność w za­kre­sie kształ­to­wa­nia ele­men­tów ta­kich jak marka, cena, re­kla­ma itp.

Wikipedia


pigmalion

prze­no­śnie: męż­czyz­na za­ko­cha­ny, umie­ją­cy uwz­nio­ślić uko­cha­ną ko­bie­tę


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pig­ma­lion – król Cypru, któ­re­go rzeź­bę oży­wi­ła Afro­dy­ta
  • Pig­ma­lion – syn Be­lo­sa, wład­ca Tyru
  • Pig­ma­lion – dra­mat Jeana-Jac­qu­es’a Ro­us­se­au
  • Pig­ma­lion – dra­mat Ge­or­ge’a Ber­nar­da Shawa
  • Pig­ma­lion – nie­miec­ki film z 1935, adap­ta­cja dra­ma­tu Shawa
  • Pig­ma­lion – ho­len­der­ski film z 1937, adap­ta­cja dra­ma­tu Shawa
  • Pig­ma­lion – bry­tyj­ski film z 1938, fil­mo­wa adap­ta­cja dra­ma­tu Shawa
  • Pig­ma­lion – bry­tyj­ski film z 1983
  • Pig­ma­lion – jed­no­ak­to­wa opera na­pi­sa­na przez Jeana-Phi­lip­pe’a Ra­me­au
  • Pyg­ma­lion – pla­ne­to­i­da z grupy Amora

Wikipedia


pigmalionizm

sek­su­al­ne pod­nie­ca­nie się wy­wo­ła­ne oglą­da­niem zdjęć por­no­gra­ficz­nych i obra­zów lub rzeźb przed­sta­wia­ją­cych akty


SJP.pl


pigmalionowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Pig­ma­lio­na lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


pigmej

obraź­li­wie, czę­sto także żar­to­bli­wie o oso­bie ni­skie­go wzro­stu, rza­dziej o kimś ma­ło­dusz­nym, nie­zdol­nym do szla­chet­nych odru­chów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. obraź­li­wie o męż­czyź­nie ni­skie­go wzro­stu

 (1.2) pot. obraź­li­wie o męż­czyź­nie ma­ło­dusz­nym

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pigmej mos., Pigmejczyk mos., Pigmejka ż., pigmejka ż.

 przym. pigmejski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) karzeł, kordupel; pot. grzdyl, karakan, konus, knypek, kurdupel, liliput, mikrus, pokurcz; wulg. wypierdek

Wiktionary


pigmejczyk

czło­nek ne­gro­i­dal­ne­go ludu Afry­ki Środ­ko­wej, cha­rak­te­ry­zu­ją­ce­go się m.in. ni­skim wzro­stem; Pig­mej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) etn. czło­nek ludu afry­kań­skie­go

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pigmej mos., pigmej mos., Pigmejka ż., pigmejka ż.

 przym. pigmejski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Pigmej

Wiktionary


pigmeje

obraź­li­wie, czę­sto także żar­to­bli­wie o oso­bie ni­skie­go wzro­stu, rza­dziej o kimś ma­ło­dusz­nym, nie­zdol­nym do szla­chet­nych odru­chów


SJP.pl

Pig­me­je ( πυγμαῖος "pygmaĩos" „mały jak pięść” od πυγμή "pygmḗ" „pięść; boks”) – ludy ne­gro­i­dal­ne, za­miesz­ku­ją­ce lasy tro­pi­kal­ne Afry­ki Środ­ko­wej, cha­rak­te­ry­zu­je je niski wzrost, wa­ha­ją­cy się od 140 do 150 cm. Czę­ścio­wo pro­wa­dzą ko­czow­ni­czy tryb życia, zaj­mu­jąc się ło­wiect­wem i zbie­ract­wem. Za­miesz­ku­ją różne re­gio­ny w Afry­ce rów­ni­ko­wej. Ich po­pu­la­cja liczy około 100 tys. osób. Nie po­słu­gu­ją się wspól­nym ję­zy­kiem, nie mają świa­do­mo­ści wspól­nej hi­sto­rii. Sta­no­wią małe, odręb­ne spo­łecz­no­ści.

Wikipedia


pigmejka

1. ma­lut­ka małpa z ro­dzi­ny pa­zur­kow­ców, za­miesz­ku­ją­ca tro­pi­kal­ne lasy Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej;
2. obraź­li­wie, nie­kie­dy żar­to­bli­wie o ko­bie­cie ni­skie­go wzro­stu, rza­dziej ma­ło­dusz­nej, nie­zdol­nej do szla­chet­nych odru­chów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) etn. człon­ki­ni ludu afry­kań­skie­go

Wiktionary

Pig­mej­ka ("Ce­bu­el­la") – ro­dzaj ssa­ków na­czel­nych z ro­dzi­ny pa­zur­kow­co­wa­tych (Cal­li­tri­chi­dae), najm­niej­sza z mał­poksz­tałt­nych. Osią­ga 12–16 cm dłu­go­ści ciała (bez ogona), 17–23 cm dłu­go­ści ogona i masę ciała 85–140 g. Za­miesz­ku­je lasy Ama­zo­nii, wio­dąc na­drzew­ny tryb życia w gru­pach ro­dzin­nych, w któ­rych rozm­na­ża się po­je­dyn­cza sa­mi­ca, wy­da­ją­ca na świat zwy­kle bliź­nię­ta. Żywi się gu­ma­mi ro­ślin­ny­mi i nie­wiel­ki­mi zwie­rzę­ta­mi, głów­nie owa­da­mi. Obej­mu­je dwa ga­tun­ki, oba na­ra­żo­ne na wy­gi­nię­cie.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. pigmej mos., Pigmejczyk mos., pigmejka ż.

:: fm. Pigmej mos.

 przym. pigmejski

Wiktionary


pigmejski

do­ty­czą­cy Pig­me­jów, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla Pig­me­jów


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Pig­me­ja­mi, do­ty­czą­cy Pig­me­jów, ich kul­tu­ry, sztu­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Już prę­dzej spo­dzie­wał­bym się spot­kać Po­la­ków po­słu­gu­ją­cych się na­rze­cza­mi pa­pu­a­ski­mi i pig­mej­ski­mi, bo tych uczą się po­dróż­ni­cy i przy­rod­ni­cy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲiɡˈmɛjsʲci, AS: pʹigmei ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pigmej mos., Pigmej mos., Pigmejczyk mos., Pigmejka ż.

Wiktionary


pigmencik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od pig­ment

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie pig­ment, lecz tylko słaby pig­men­cik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pigment m.

Wiktionary


pigment

1. na­tu­ral­na sub­stan­cja bar­wią­ca, pro­du­ko­wa­na przez żywe ko­mór­ki niek­tó­rych zwie­rząt i ro­ślin;
2. nie­roz­pu­szczal­na w wo­dzie i ole­jach sub­stan­cja uży­wa­na w prze­my­śle far­biar­skim do bar­wie­nia farb


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) biol. sub­stan­cja bar­wią­ca wyt­wa­rza­na przez ko­mór­ki i tkan­ki or­ga­niz­mów ży­wych, która na­da­je im kolor

 (1.2) techn. sprosz­ko­wa­na, kry­ją­ca sub­stan­cja bar­wią­ca, nie­roz­pu­szczal­na w wo­dzie i ole­jach, uży­wa­na do spo­rzą­dza­nia farb

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Al­bi­nizm jest skut­kiem wro­dzo­ne­go braku pig­men­tu w skó­rze.

 (1.2) Ma­lu­jąc ścia­ny, do­da­łem do bia­łej farby emul­syj­nej, pig­ment w ko­lo­rze oliw­ko­wym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲiɡmɛ̃nt, AS: pʹigmẽnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pigmentacja ż., pigmentowanie n.

:: zdrobn. pigmencik m.

 czas. pigmentować

 przym. pigmentowy, pigmentacyjny

Wiktionary


pigmentacja

ubar­wie­nie po­szcze­gól­nych czę­ści ro­ślin oraz po­wierzch­ni ciała zwie­rząt i ludzi, cha­rak­te­ry­zu­ją­ce dany ga­tu­nek i uwa­run­ko­wa­ne wy­stę­po­wa­niem okre­ślo­nych pig­men­tów w ich ko­mór­kach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) biol. ubar­wie­nie ro­ślin, czło­wie­ka i zwie­rząt uwa­run­ko­wa­ne pig­men­ta­mi w ich ko­mór­kach

Wiktionary

Pig­men­ta­cja – wy­stę­po­wa­nie pig­men­tu w ciele or­ga­niz­mu, może być stałe lub za­leż­ne od róż­nych wa­run­ków zew­nętrz­nych (np. opa­le­niz­na, zmia­na pH). Pełni ona roz­ma­i­te funk­cje, jak np.: ochro­na przed pro­mie­nio­wa­niem ul­tra­fio­le­to­wym, ko­mu­ni­ka­cja (ubar­wie­nie ostrze­gaw­cze), ka­mu­flaż, wy­chwy­ty­wa­nie pro­mie­nio­wa­nia czyn­ne­go fo­to­syn­te­tycz­nie. Licz­ne sub­stan­cje wy­stę­pu­ją­ce w ciele or­ga­niz­mów mogą być za­bar­wio­ne, mimo że nie wiąże się to z ich pod­sta­wo­wą funk­cją (np. ka­ro­te­no­i­dy w cia­łach i wy­dzie­li­nach).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌpʲiɡmɛ̃nˈtat͡sʲja, AS: pʹigmẽntacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pigment m.

 przym. pigmentacyjny

Wiktionary


pigmentacyjny

zwią­za­ny z pig­men­ta­cją


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z pig­men­ta­cją

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲiɡmɛ̃ntaˈt͡sɨjnɨ, AS: pʹigmẽntacyi ̯ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pigmentacja ż., pigment m.

Wiktionary


pigmentowany

o far­bach: po­łą­czo­ny z pig­men­tem, taki, któ­re­go kolor zo­stał uzy­ska­ny po­przez zmie­sza­nie da­nych pig­men­tów w od­po­wied­nich pro­por­cjach (np. emul­sja pig­men­to­wa­na)


SJP.pl


pigmentować

po­tocz­nie: do­da­wać pig­men­tu wło­som lub ustom


SJP.pl


pigmentowy

ut­wo­rzo­ny z cie­czy zmie­sza­nej z pig­men­tem (np. tusz pig­men­to­wy, pasta pig­men­to­wa) lub w jakiś inny spo­sób zwią­za­ny z pig­men­tem (np. dru­kar­ka pig­men­to­wa)


SJP.pl


pigmoid

rzad­ko: czło­wiek o wzro­ście niż­szym niż prze­wi­du­je norma fiz­jo­lo­gicz­na, ale wyż­szy od karła


SJP.pl


pigmoidalny

rzad­ko: taki, który wy­róż­nia się wzro­stem niż­szym niż prze­wi­du­je norma fiz­jo­lo­gicz­na, ale wyż­szym od karła


SJP.pl


pigoń

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Pigoń (1922–2005) – cy­to­log
  • Krzysz­tof Pigoń (1925–2001) – fi­zy­ko­che­mik
  • Sta­ni­sław Pigoń (1885–1968) – hi­sto­ryk li­te­ra­tu­ry
  • Zenon Pigoń (ur. 1940) – po­li­tyk

Wikipedia


pigtail

[czy­taj: pig­tejl] krót­ki od­ci­nek świa­tło­wo­du jed­no­stron­nie za­koń­czo­ne­go wty­kiem


SJP.pl


pigulara

iro­nicz­nie lub żar­to­bli­wie o ap­te­kar­ce; pi­gu­lar­ka


SJP.pl


pigularz

iro­nicz­nie lub żar­to­bli­wie o ap­te­ka­rzu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. iron. albo żart. zob. ap­te­karz.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲiˈɡulaʃ, AS: pʹigulaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pigułka ż., piguła ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) aptekarz, farmaceuta, pot. magister

Wiktionary


piguła

1. kula śnie­go­wa; śnież­ka;
2. po­tocz­nie:
a) duża pi­guł­ka;
b) pie­lę­gniar­ka;
3. gorz­ka pi­gu­ła - doz­na­na przy­krość; gorz­ka pi­guł­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ule­pio­na z cze­goś kula, naj­czę­ściej ze śnie­gu

 (1.2) pot. ekspr. zgru­bie­nie od|pi­guł­ka. (w zna­cze­niu: ta­blet­ka)

 (1.3) pot. żart. lub iron. pie­lę­gniar­ka, także. stu­dent­ka pie­lę­gniar­stwa

 (1.4) pot. środ. nar­ko­tyk syn­te­tycz­ny w for­mie pi­guł­ki

 (1.5) pot. środ. uczn. piąt­ka, ocena bar­dzo dobra

 (1.6) hist. środ. wojsk. bomba lot­ni­cza

 (1.7) hist. środ. wojsk. po­cisk ar­ty­le­ryj­ski

 (1.8) hist. środ. wojsk. mina

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Marek wy­rzu­cił puste pusz­ki, na­chy­lił się, zgar­nął tro­chę śnie­gu, ule­pił z niego pi­gu­łę i rzu­cił w Martę.

 (1.1) Tam bo­wiem, w dziel­ni­cy fa­brycz­nej, chłop­cy w czap­kach uszan­kach ci­ska­li śnież­ny­mi pi­gu­ła­mi we wszyst­ko, co­kol­wiek zdo­ła­ło wzbić się ponad przy­ziem­ność.

 (1.2) Pa­cjen­tom z pew­no­ścią łat­wiej bę­dzie po­ły­kać ma­lut­kie dra­żet­ki, niż mę­czyć się z ol­brzy­mi­mi pi­gu­ła­mi, które wielu oso­bom, w tym w szcze­gól­no­ści małym dzie­ciom, z tru­dem prze­cho­dzą przez gar­dło.

 (1.3) Kiedy wczo­raj w nocy, nasz­pry­co­wa­na środ­ka­mi znie­czu­la­ją­cy­mi, wla­złam nie do swo­je­go łóżka, nikt, żadna pi­gu­ła ani jeden le­karz się mną nie za­in­te­re­so­wa­li.

 (1.3) Za­pa­no­wa­ła po pro­stu zbio­ro­wa hi­ste­ria. Pi­gu­ły bały się wy­chy­lić nosa z dy­żur­ki. Na­stęp­ne­go dnia rano wy­pi­sał się cały od­dział z wy­jąt­kiem mnie i tego chło­pa­ka z Miń­ska.

 (1.4) Dużo łat­wiej jest dziś ły­knąć w klu­bie pi­gu­łę albo po­cią­gnąć kre­skę w ła­zien­ce, niż co­kol­wiek za­pa­lić.

 (1.4) A skoro zioło oka­zu­je się mało szkod­li­we po ja­kimś cza­sie, mamy na­dzie­ję, że to wszyt­ko do­ty­czy rów­nież fety, koksu czy piguł.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pigułka ż., pigularz mos., pigulara ż.

:: zdrobn. pigułeczka ż.

 przym. pigułkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bryła

 (1.3) zob. pielęgniarka.

 (1.5) zob. piątka.

 (1.6) zob. bomba lotnicza.; hist. środ. wojsk. cukierek

 (1.8) zob. mina.

 (1.9) zob. mordęga, męczarnia.

Wiktionary


pigułeczka

zdrob­nie­nie od: pi­guł­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: pi­guł­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲiɡuˈwɛt͡ʃka, AS: pʹiguu̯ečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piguła ż., pigułka ż.

Wiktionary


pigułka

1. sprosz­ko­wa­ny lek zmie­sza­ny z masą spo­i­stą, ufor­mo­wa­ny w małą, twar­dą kulkę
2. kulka ule­pio­na z mięk­kiej masy, np. z cia­sta, ze śnie­gu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) farm. mała por­cja le­kar­stwa w zwar­tej po­sta­ci i zwy­kle o obłym kształ­cie

 (1.2) farm. pot. ta­blet­ka an­ty­kon­cep­cyj­na, do­ust­ny śro­dek an­ty­kon­cep­cyj­ny

Wiktionary

Pi­guł­ka (łac. "pi­lu­lae") – re­cep­tu­ro­wa stała do­zo­wa­na po­stać leku, do po­da­wa­nia do­ust­ne­go, w kształ­cie małej kulki o śred­ni­cy 3–5 mm i masie 0,1–0,3 g. Oprócz sub­stan­cji czyn­nej za­wie­ra ona skład­ni­ki po­dło­ża leku do­bra­ne tak, aby pow­sta­ła pla­stycz­na masa, z któ­rej for­mu­je się kulkę.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ten lek jest sprze­da­wa­ny też w pły­nie, ale pani, zdaje się, woli łykać pi­guł­ki?

 (1.1) Można po­wie­dzieć, że słoń­ce jest czę­sto wiel­ką żółtą pi­guł­ką od nie­biań­skich psy­chia­trów, która roz­pę­dza smu­tek i wyt­wa­rza ró­żo­wy na­strój.

 (1.2) (…) wiele dziew­czyn prze­spa­ło się wtedy z chłop­ca­mi i zasz­ło w niech­cia­ne ciąże. Pi­guł­ka prak­tycz­nie nie ist­nia­ła, abor­cja była za­ka­za­na.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲiˈɡuwka, AS: pʹiguu̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pigularz m.

:: zdrobn. pigułeczka ż.

:: zgrub. piguła ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) drażetka, pastylka, tabletka

Wiktionary


pigułki

1. sprosz­ko­wa­ny lek zmie­sza­ny z masą spo­i­stą, ufor­mo­wa­ny w małą, twar­dą kulkę
2. kulka ule­pio­na z mięk­kiej masy, np. z cia­sta, ze śnie­gu


SJP.pl


pigułkowy

→ pi­guł­ka


SJP.pl

Patrz:

pigułka

pigwa

krzew lub drzew­ko z ro­dzi­ny ró­żo­wa­tych; cy­do­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Cy­do­nia|ref=tak., krzew lub drzew­ko o du­żych, bia­łych lub ró­żo­wych kwia­tach i aro­ma­tycz­nych owo­cach;

 (1.2) kulin. owoc pigwy (1.1) uży­wa­ny na przet­wo­ry

 (1.3) uczn. pie­lę­gniar­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Cze­ko­la­do­we cia­sto z pigwą to pysz­ny deser na za­koń­cze­nie uro­czy­ste­go obia­du.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲiɡva, AS: pʹigva

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pigwówka ż., pigwowiec m., pigwica ż.

 przym. pigwowy, pigwowcowy, pigwicowy

Wiktionary


pigwica

tro­pi­kal­ne drze­wo z ro­dzi­ny są­czyń­co­wa­tych, o ja­dal­nych owo­cach i cen­nym, wy­trzy­ma­łym drew­nie ce­nio­nym w prze­my­śle me­blar­skim; sa­po­dil­la, są­czy­niec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dendr. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ma­nil­ka­ra|ref=tak., ro­dzaj drzew z ro­dzi­ny są­czyń­co­wa­tych (nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Sa­po­ta­ce­ae|ref=tak.)

 (1.2) dendr. drze­wo owo­co­we z ro­dza­ju pig­wic, po­cho­dzą­ce z Ame­ry­ki Środ­ko­wej;

 (1.3) bot. owoc pig­wi­cy (1.2)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pigwa ż.

 przym. pigwicowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2-3) sączyniec, sapodilla

Wiktionary


pigwowiec

krzew z ro­dzi­ny ró­żo­wa­tych, o skó­rza­stych li­ściach, barw­nych kwia­tach i aro­ma­tycz­nych, zie­lo­nych lub kre­mo­wych owo­cach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) bot. ro­dzaj krze­wu o skó­rza­stych li­ściach i aro­ma­tycz­nych owo­cach

Wiktionary

Pig­wo­wiec ("Cha­e­no­me­les" Lindl.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ró­żo­wa­tych. Obej­mu­je czte­ry ga­tun­ki. Wszyst­kie wy­stę­pu­ją we wschod­niej Azji – w Chi­nach, na Pół­wy­spie Ko­re­ań­skim i w Ja­po­nii. Jako in­tro­du­ko­wa­ne obec­ne są w Azji Środ­ko­wej, znacz­nej czę­ści Eu­ro­py, w Ame­ry­ce Pół­noc­nej i Nowej Ze­lan­dii. W na­tu­rze rosną w la­sach, na te­re­nach ska­li­stych, czę­sto przy stru­mie­niach.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. pigwa ż., pigwówka ż.

 przym. pigwowy

Wiktionary


pigwowy

→ pigwa


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pigwą; zro­bio­ny z pigwy

Wiktionary

Patrz:

pigwa

Powiązane:

 rzecz. pigwa ż., pigwówka ż., pigwowiec mos.

Wiktionary


pigwówka

na­lew­ka z pigwy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spoż. na­lew­ka na owo­cach pigwy lub pig­wow­ca

Wiktionary

Pig­wów­ka – słod­ka na­lew­ka z owo­ców pigwy lub pig­wow­ca, o 40-45 pro­cen­to­wej za­war­to­ści al­ko­ho­lu. Spo­rzą­dza­na w pro­ce­sie ma­ce­ra­cji, czyli przez za­la­nie skład­ni­ków al­ko­ho­lem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Bar­dzo mi się po­do­ba, że teraz nie ma mody na bim­ber, ale na tak wspa­nia­łe trun­ki jak pig­wów­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲiɡˈvufka, AS: pʹigvufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pigwa, pigwowiec

 przym. pigwowy

Wiktionary


pigłowice

Pi­gło­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie średz­kim, w gmi­nie Za­nie­myśl.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa poz­nań­skie­go.

Wikipedia


pih

[czy­taj: pih] Pań­stwo­wa In­spek­cja Hand­lo­wa


SJP.pl

Na tę stro­nę wska­zu­je „pih”. Zo­bacz też: PIH.

Pih wła­ści­wie Adam Pie­choc­ki (ur. 9 wrze­śnia 1977 w Bia­łym­sto­ku) – pol­ski raper. Były czło­nek ze­spo­łów JedenSiedem i Ska­za­ni na Suk­cezz. Od 2000 roku pro­wa­dzi so­lo­wą dzia­łal­ność ar­ty­stycz­ną.

Współ­pra­co­wał po­nad­to m.in.

Wikipedia


pih-owiec

pra­cow­nik PIH-u (Pań­stwo­wej In­spek­cji Hand­lo­wej); pi­ho­wiec


SJP.pl


pih-owski

→ PIH; pi­how­ski


SJP.pl


pihm

[czy­taj: pihm] skrót od: Pań­stwo­wy In­sty­tut Hy­dro­lo­gicz­no-Me­te­o­ro­lo­gicz­ny (uży­wa­na w la­tach 1945-1972 nazwa In­sty­tu­tu Me­te­o­ro­lo­gii i Go­spo­dar­ki Wod­nej)


SJP.pl


pihowiec

pra­cow­nik PIH-u (Pań­stwo­wej In­spek­cji Hand­lo­wej); PIH-owiec


SJP.pl


pihowski

do­ty­czą­cy PIH-u; PIH-owski


SJP.pl


pii

od­głos pi­szcze­nia, pi­szczą­ce­go sy­gna­łu


SJP.pl

wy­krzy­knik ono­ma­to­pe­icz­ny

 (1.1) dźwięk. ono­ma­to­pe­ja imi­tu­ją­ca słaby głos zwie­rzę­cia, czło­wie­ka lub urzą­dze­nia elek­tro­nicz­ne­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z ukry­te­go gnia­zda do­cho­dzi­ło ci­chuś­kie: pii, pii...

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲiː, AS: pʹ•i

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pi

Wiktionary


pijacki

pro­wa­dzo­ny, or­ga­ni­zo­wa­ny przy zbyt dużej ilo­ści al­ko­ho­lu (np. pi­jac­kie spot­ka­nie, pi­jac­ka im­pre­za) lub cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pi­ja­ka, zwią­za­ny z pi­ja­kiem (np. pi­jac­ki cha­rak­ter, pi­jac­kie za­cho­wa­nie)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) wła­ści­wy pi­ja­ko­wi, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pi­ja­ka

 (1.2) zło­żo­ny z pi­ja­ków

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z pi­jac­kim upo­rem jął beł­ko­tać coś o spi­sku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲiˈjat͡sʲci, AS: pʹii ̯acʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pijak mos., pijaczka ż., pijaczek mos., pijatyka ż., pijaczyna mos./ż., pijanica mos./ż., pijaństwo n., pijaczysko n.

 czas. pić ndk., pijać ndk.

 przym. pijaczy, pijany, pijaniusieńki

 przysł. pijacko

Wiktionary


pijacko

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pi­ja­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Już dość! Już dość! – char­czał pi­jac­ko Wa­len­ty.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pijus mos., pijawa ż., picie n., pijak mos., pijaczka ż.

 przym. pijacki

Wiktionary


pijactwo

pi­jań­stwo;
1. al­ko­ho­lizm, uza­leż­nie­nie od al­ko­ho­lu, nałóg czę­ste­go upi­ja­nia się;
2. pi­ja­ty­ka, pi­jac­ka uczta; li­ba­cja


SJP.pl


pijaczek

czło­wiek na­du­ży­wa­ją­cy al­ko­ho­lu; al­ko­ho­lik, bi­bosz, mo­czy­gę­ba, mo­czy­mor­da, och­laj­tus, och­lap­tus, och­la­pus, opi­jus, opil­ca, opi­lec, opój, pi­ja­czy­na, pi­ja­czy­sko, pijak, pi­ja­ni­ca, pijus


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) po­gard. zdrobn. od: pijak

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲiˈjat͡ʃɛk, AS: pʹii ̯aček

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pijak m., pijaczka ż., pijaczysko n., pijaństwo n., pijawka ż., pijany mos., picie n., pijawa ż., pijus mos.

 czas. pić ndk., pijać

 przym. pijacki, pijany

Wiktionary


pijaczka

al­ko­ho­licz­ka, ko­bie­ta na­du­ży­wa­ją­ca al­ko­ho­lu, rza­dziej żar­to­bli­wie o ko­bie­cie dużo pi­ją­cej, spo­ży­wa­ją­cej duże ilo­ści wody lub in­nych cie­czy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. pejor. ko­bie­ta no­to­rycz­nie na­du­ży­wa­ją­ca al­ko­ho­lu

 (1.2) pot. pejor. ko­bie­ta bę­dą­ca pod wpły­wem al­ko­ho­lu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na klat­ce scho­do­wej leży roz­czo­chra­na pi­jacz­ka w chiń­skim szla­fro­ku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲiˈjat͡ʃka, AS: pʹii ̯ačka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pijaństwo n., pijatyka ż., pijaczysko n., pijaczek m., pijany mos., pijalnia ż., picie n., pijawa ż., pijus mos.

:: fm. pijak m.

 czas. upić dk., upijać ndk., pić ndk., pijać ndk.

 przym. pijacki, pijany, pitny

 przysł. pijacko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) med. alkoholiczka; gw. Śląsk Cieszyński ożralica

 (1.2) gw. Śląsk Cieszyński ożralica

Wiktionary


pijaczyna

ek­spre­syw­nie: męż­czyz­na na­du­ży­wa­ją­cy al­ko­ho­lu; bi­bosz, mo­czy­gę­ba, mo­czy­mor­da, och­laj­tus, och­lap­tus, och­la­pus, opi­jus, opil­ca, opi­lec, opój, pi­ja­czek, pi­ja­czy­sko, pijak, pi­ja­ni­ca, pijus


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) al­ko­ho­lik

Wiktionary


pijaczysko

czło­wiek na­du­ży­wa­ją­cy al­ko­ho­lu; al­ko­ho­lik, bi­bosz, mo­czy­gę­ba, mo­czy­mor­da, och­laj­tus, och­lap­tus, och­la­pus, opi­jus, opil­ca, opi­lec, opój, pi­ja­czek, pi­ja­czy­na, pijak, pi­ja­ni­ca, pijus


SJP.pl


pijaczyński

naz­wi­sko


SJP.pl


pijak

ktoś na­ło­go­wo pi­ją­cy al­ko­hol; al­ko­ho­lik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba na­du­ży­wa­ją­ca al­ko­ho­lu

 (1.2) pot. osoba bę­dą­ca pod wpły­wem al­ko­ho­lu

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) kulin. prze­są­czo­ne al­ko­ho­lem cia­sto z ma­kiem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wujek Kazio to strasz­ny pijak!

 (1.2) Sa­mo­chód po­trą­cił pi­ja­ka.

 (2.1) Bez wódki i maku nie da się upiec praw­dzi­we­go pi­ja­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲijak, AS: pʹii ̯ak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pijaństwo n., pijatyka ż., pijalnia ż., pijus m., pijawka ż., picie n.

:: fż. pijaczka ż.

:: zdrobn. pijaczek m., pijaczyna m.

:: zgrub. pijaczysko n.

 czas. wypić, upić, upijać, pić ndk., pijać ndk.

 przym. pijacki, pijany, pitny, piwny

 przysł. pijacko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) alkoholik, bibosz, opój, pijanica; przest. opilca, opilec; pogard. moczygęba, moczymorda, pijaczyna, pijaczysko, pijus; środ. oliwa, więz. bejc; gw. Górny Śląsk, Śląsk Cieszyński ożralec, ożyrok, gw. Górny Śląsk pulyr; lwów|chirus., warszawa|kizior.; stpol. hirus

 (1.2) nietrzeźwy, pijany, podchmielony, podpity, schlany, ubzdryngolony, ululany, urżnięty, wstawiony, zalany, zaprawiony, zawiany, napruty, nawalony, na bani, na gazie, na rauszu

Wiktionary


pijalnia

lokal, w któ­rym ku­pu­je się i pije różne na­po­je, zaz­wy­czaj cha­rak­te­ry­stycz­ne dla da­ne­go miej­sca i przy więk­szym wy­bo­rze, niż w tra­dy­cyj­nych ba­rach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spe­cjal­ne miej­sce lub bu­dy­nek, w któ­rym coś się pija

Wiktionary

Pi­jal­nia – obiekt, w któ­rym za­ma­wia się lub ku­pu­je i pije na­po­je okre­ślo­ne­go ro­dza­ju, np. pi­jal­nia wód mi­ne­ral­nych, pi­jal­nia wód so­lan­ko­wych, pi­jal­nia cze­ko­la­dy, pi­jal­nia kawy, pi­jal­nia piwa, pi­jal­nia soków itp.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wodę z dwóch ostat­nich ujęć wy­ko­rzy­stu­je się do ku­ra­cji pit­nej w pi­jal­ni, zaś z po­zo­sta­łych jest pom­po­wa­na do po­łą­czo­nych po­dziem­nych zbior­ni­ków, a potem uży­wa­na do ką­pie­li.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲiˈjalʲɲa, AS: pʹii ̯alʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. picie n., pijanie n., pijak m., pijaczka ż., pijawka ż., opój m., pijus m., pijanica m., piwo n., pijany mos.

 czas. upić, pić ndk., pijać ndk., wypić dk., wypijać ndk., spijać ndk., spić dk.

 przym. pijalny, pijany, pijalniany

Wiktionary


pijalność

1. atrak­cyj­ność sma­ko­wa na­po­ju;
2. zdat­ność do picia


SJP.pl


pijalny

na­da­ją­cy się do picia, przy­go­to­wa­ny lub po­da­ny w spo­sób niesz­ko­dzą­cy zdro­wiu (np. pi­jal­na woda); pitny (czę­ściej)


SJP.pl


pijana

mieć w zwy­cza­ju picie ja­kie­goś na­po­ju, np. ziół, kawy, al­ko­ho­lu, co jakiś czas


SJP.pl


pijanica

1. po­tocz­nie: ko­bie­ta na­du­ży­wa­ją­ca al­ko­ho­lu; także o męż­czyź­nie (z sil­niej­szym za­bar­wie­niem ek­spre­syw­nym);
2. ga­tu­nek bo­rów­ki; ło­chy­nia, bo­rów­ka ba­gien­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. po­gard. pijak

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) pot. po­gard. pi­jacz­ka

 (2.2) bot. pot. ro­śli­na z ga­tun­ku nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Vac­ci­nium uli­gi­no­sum|L.|ref=tak., bo­rów­ka ba­gien­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie­po­trzeb­nie mart­wisz się o tego pi­ja­ni­cę, pew­nie znów śpi w ja­kiejś bra­mie.

 (2.2) Kazia na­zbie­ra­ła kosz grzy­bów i pie­kieł­ko pi­ja­ni­cy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲijä̃ˈɲit͡sa, AS: pʹii ̯ä̃ńica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pijalnia ż., pijany mos., pijaństwo

 czas. pić ndk.

 przym. pijany, pijacki, pitny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pijaczyna

 (2.1) zob. łochynia.

Wiktionary


pijanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pijać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. upić, pijać ndk.

 rzecz. picie n., pijalnia ż., pijus mos., pijawa ż., pijak mos./mrz.

Wiktionary


pijanista

po­tocz­nie: czło­wiek na­du­ży­wa­ją­cy al­ko­ho­lu; al­ko­ho­lik, bi­bosz, mo­czy­gę­ba, mo­czy­mor­da, och­laj, och­laj­tus, och­lap­tus, och­la­pus, opi­jus, opil­ca, opi­lec, opój, pi­ja­czek, pi­ja­czy­na, pi­ja­czy­sko, pijak, pi­ja­ni­ca, pi­ja­ni­sta, pijus


SJP.pl


pijaniusieńki

zdrob­nie­nie od: pi­ja­ny; pi­ja­niu­teń­ki, pi­ja­niut­ki


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pot. zdrobn. od: pi­ja­ny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲijä̃ɲüˈɕɛ̇̃ɲci, AS: pʹii ̯ä̃ńüśė̃ńḱi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pijany, pijacki

 rzecz. pijany mos.

Wiktionary


pijaniuteńki

zdrob­nie­nie od: pi­ja­ny; pi­ja­niu­sień­ki, pi­ja­niut­ki


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pot. zdrobn. od: pi­ja­ny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲijä̃ɲuˈtɛ̃ɲci, AS: pʹii ̯ä̃ńutẽńḱi

Wiktionary


pijaniutki

zdrob­nie­nie od: pi­ja­ny; pi­ja­niu­sień­ki, pi­ja­niu­teń­ki


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zdrobn. od: pi­ja­ny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲijä̃ˈɲutʲci, AS: pʹii ̯ä̃ńutʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pijany

 rzecz. pijany mos.

Wiktionary


pijanowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Hen­ryk Pi­ja­now­ski – pol­ski aktor, re­ży­ser te­a­tral­ny, lal­karz oraz lek­tor fil­mo­wy
  • Lech Pi­ja­now­ski – pol­ski kry­tyk fil­mo­wy i te­le­wi­zyj­ny, re­ży­ser, sce­na­rzy­sta
  • Wac­ław Pi­ja­now­ski – pol­ski in­ży­nier i ofi­cer
  • Woj­ciech Pi­ja­now­ski – pol­ski pre­zen­ter te­le­wi­zyj­ny, pro­du­cent, sza­ra­dzi­sta, autor te­le­tur­nie­jów i ła­mi­głó­wek, gracz i dzia­łacz gol­fo­wy

Wikipedia


pijany

mieć w zwy­cza­ju picie ja­kie­goś na­po­ju, np. ziół, kawy, al­ko­ho­lu, co jakiś czas


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pod wpły­wem al­ko­ho­lu

 (1.2) przen. książk. w sta­nie eu­fo­rii

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) osoba nie­trzeź­wa

forma cza­sow­ni­ka.

 (3.1) ims. przy­miot­ni­ko­wy bier­ny od: pijać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pro­szę mnie nie do­ty­kać! Pan jest pi­ja­ny!

 (2.1) Po­li­cja zna­la­zła pi­ja­ne­go na chod­ni­ku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲiˈjãnɨ, AS: pʹii ̯ãny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pijak m., pijaczka ż., pijus m., pijaczyna m., pijaczek m., opój m., pijaństwo n., popijawa ż., pijanica m./ż., pijana ż., pijawka ż., pijalnia ż.

 czas. pić, pijać, popijać, podpijać

 przym. pitny, pijacki

:: zdrobn. pijaniutki, pijaniusieńki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nietrzeźwy, podchmielony, spity, upity, wcięty, zalany, schlany, na gazie, na cyku, nachlany, nabombany, wstawiony, pod wpływem alkoholu, w stanie wskazującym na spożycie, dziabnięty, na rauszu, na bani, napity, ubzdryngolony, ululany, zalany, zaprawiony, zapruty, napruty, zamroczony alkoholem, podochocony, w stanie nietrzeźwości, odurzony alkoholem, urżnięty, nagazowany, nabzdryngolony, mający w czubie, kurzy mu się z czuba, kirznięty, nabąbelkowany, zapity, podchmielony, pod dobrą datą, zanietrzeźwiony; eufem. zawiany, zmęczony, chory na nogi, zakręcony, łyżwa się komuś odpięła, w ciasnych butach; grub. nawalony; wulg. najebany, napierdolony

 (2.1) pijak; gw. Śląsk Cieszyński opiły, gw. Górny Śląsk naprany

Wiktionary


pijanów

Pi­ja­nów – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie ko­nec­kim, w gmi­nie Słu­pia Ko­nec­ka. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa kie­lec­kie­go.

Wikipedia


pijar

1. czło­nek rzym­skie­go za­ko­nu za­ło­żo­ne­go przez św. Jó­ze­fa Ka­la­san­te­go;
2. śro­do­wi­sko­wo: pra­cow­nik zaj­mu­ją­cy się pu­blic re­la­tions


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rel. za­kon­nik z za­ko­nu pi­jar­skie­go;

 (1.2) środ. pra­cow­nik zaj­mu­ją­cy się PR (pu­blic re­la­tions)

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) pot. pu­blic re­la­tions

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pi­ja­rzy – jeden z za­ko­nów
  • Pu­blic re­la­tions (skrót PR, czy­ta­ny z an­giel­ska piː ɑː(r) albo mniej do­kład­nie pi:ar lub po­tocz­nie w Pol­sce „pijar”) – po­ję­cie z dzie­dzi­ny psy­cho­lo­gii spo­łecz­nej i mar­ke­tin­gu
    • szcze­gól­ny przy­pa­dek PR – czar­ny PR (po­tocz­nie „czar­ny pijar”)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Spo­ty­ka­li­śmy się u pi­ja­rów na re­ko­lek­cjach po­wo­ła­nio­wych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. pijarka ż.

 przym. pijarski, popijarski

Wiktionary


pijarka

człon­ki­ni ka­to­lic­kie­go za­ko­nu żeń­skie­go, pow­sta­łe­go przy za­ko­nie pi­ja­rów: In­sty­tut Córek Maryi Sióstr Szkół Po­boż­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. za­kon­ni­ca z In­sty­tu­tu Córek Maryi Sióstr Szkół Po­boż­nych;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ma­ry­sia miesz­ka na stan­cji u sióstr pi­ja­rek w Kra­ko­wie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pijar mos.

 przym. pijarski, popijarski

Wiktionary


pijarki

człon­ki­ni ka­to­lic­kie­go za­ko­nu żeń­skie­go, pow­sta­łe­go przy za­ko­nie pi­ja­rów: In­sty­tut Córek Maryi Sióstr Szkół Po­boż­nych


SJP.pl


pijarowiec

czło­wiek zwią­za­ny z pu­blic re­la­tions, poś­red­ni­czą­cy w kon­tak­tach, np. po­li­ty­ka - media, po­dej­mu­ją­cy dzia­ła­nia ma­ją­ce na celu wpły­wa­nie na opi­nię od­bior­ców; PR-owiec, pia­ro­wiec


SJP.pl


pijarowski

naz­wi­sko


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pot. zo­bacz. PR-owski

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲijaˈrɔfsʲci, AS: pʹii ̯arofsʹḱi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) PR-owski

Wiktionary


pijarowy

→ pijar; PR-owy, pia­ro­wy (rza­dziej), pi­ja­row­ski


SJP.pl


pijarski

od­no­szą­cy się do pi­ja­rów (człon­ków rzym­skie­go za­ko­nu za­ło­żo­ne­go przez św. Jó­ze­fa Ka­la­san­te­go), zwią­za­ny w jakiś spo­sób z pi­ja­ra­mi


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy za­ko­nu pi­ja­rów albo człon­ka tego za­ko­nu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pracę pi­jar­skich szkół przer­wa­ły ro­zbio­ry.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pijar m., pijarka ż.

 przym. popijarski

Wiktionary


pijarzy

1. czło­nek rzym­skie­go za­ko­nu za­ło­żo­ne­go przez św. Jó­ze­fa Ka­la­san­te­go;
2. śro­do­wi­sko­wo: pra­cow­nik zaj­mu­ją­cy się pu­blic re­la­tions


SJP.pl

Nie mylić z: pu­blic re­la­tions (PR).

Zakon pi­ja­rów – po­tocz­na nazwa Za­ko­nu Kle­ry­ków Re­gu­lar­nych Ubo­gich Matki Bożej Szkół Po­boż­nych ("Ordo Cle­ri­co­rum Re­gu­la­rium Pa­u­pe­rum Ma­tris Dei Scho­la­rum Pia­rum"), czyli Za­ko­nu Szkół Po­boż­nych – za­ko­nu usta­no­wio­ne­go przez pa­pie­ża Grze­go­rza XV 18 li­sto­pa­da 1621 r. (re­gu­łę zat­wier­dzo­no rok póź­niej). Ko­rze­nie swe wy­wo­dzi jed­nak od roku 1597, kiedy to św. Józef Ka­la­san­cjusz ot­wo­rzył pier­wszą bez­płat­ną i po­wszech­ną szko­łę pod­sta­wo­wą w Eu­ro­pie.

Wikipedia


pijarówa

po­gard­li­wie: ko­bie­ta za­wo­do­wo dba­ją­ca o dobry wi­ze­ru­nek i ak­cep­ta­cję danej osoby, firmy lub or­ga­ni­za­cji; PR-ówka, pi­ja­rów­ka


SJP.pl


pijarówka

ko­bie­ta za­wo­do­wo dba­ją­ca o dobry wi­ze­ru­nek i ak­cep­ta­cję danej osoby, firmy lub or­ga­ni­za­cji; PR-ówka, pi­ja­ró­wa


SJP.pl


pijatyka

pi­jac­ka uczta; biba, li­ba­cja


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) uczta skon­cen­tro­wa­na wokół picia al­ko­ho­lu w du­żych ilo­ściach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do­bra­no się wresz­cie do po­dziem­nych skle­pów i ty­sią­ce flach i gą­sio­rów ga­si­ło nie­na­sy­co­ne gar­dzie­le. A gdy wy­to­czo­no smo­li­ste becz­ki i an­ta­ły, pi­ja­ty­ka stała się po­wszech­na.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲijaˈtɨka, AS: pʹii ̯atyka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pijaczka ż., pijak m.

 przym. pijacki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) libacja, popijawa, melanż

Wiktionary


pijawa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. gwara. tęcza

 (1.2) przest. po­pi­ja­wa

 (1.3) zgrub. od: pi­jaw­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. picie n., pijanie n., wypicie n., wypitek m., napitek m., pijawka ż., pijaweczka ż., pijus m., pijuska ż., pijak m., pijaczka ż., pijaczek m., piwo n., piwko n., wypijanie n., pijaństwo n., upicie n., upijanie n.

 czas. pić ndk., pijać ndk., wypić dk., wypijać ndk., spić dk., spijać ndk., upić dk., upijać ndk.

 przym. pijacki, pijawkowy, pijany, piwny

 przysł. pijacko

Wiktionary


pijawczak

po­dob­ny do pi­ja­wek pa­so­żyt raków rzecz­nych, za­li­cza­ny do typu pier­ście­nic, za­miesz­ku­ją­cy wody Pół­noc­nej i Środ­ko­wej Eu­ro­py


SJP.pl


pijaweczka

zdrob­nie­nie od: pi­jaw­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: pi­jaw­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲijaˈvɛt͡ʃka, AS: pʹii ̯avečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pijawa ż.

Wiktionary


pijawka

1. przed­sta­wi­ciel pod­gro­ma­dy zwie­rząt wod­nych z typu pier­ście­nic, ży­wią­cy się krwią zwie­rzę­cą i ludz­ką;
2. osoba bo­ga­cą­ca się pracą in­nych ludzi;
3. szyb­ko roz­wi­ja­ją­cy się pęd, wy­ra­sta­ją­cy pio­no­wo z ko­na­rów sta­rych drzew; wilk


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zool. drob­ne zwie­rzę wodne z typu pier­ście­nic;

 (1.2) przen. ktoś, kto czer­pie ko­rzy­ści z in­nych

 (1.3) daw. przen. li­chwiarz

 (1.4) leśn. bocz­ny pęd wy­ra­sta­ją­cy po­ni­żej ko­ro­ny

 (1.5) łow. mały zaw­zię­ty pies do po­lo­wań na dziki i niedź­wie­dzie

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pi­jaw­ki – pod­gro­ma­da zwie­rząt z typu pier­ście­nic
  • Pi­jaw­ka – film
  • Pi­jaw­ka – potok, do­pływ Ró­żo­we­go
  • Pi­jaw­ka – rzeka, do­pływ Smor­ta­wy
  • Pi­jaw­ka – rzeka, do­pływ Warty
  • Pi­jaw­nia, Pi­jaw­nik

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pi­jaw­ki sto­su­je się w lecz­nict­wie w scho­rze­niach ukła­du krą­że­nia.

 (1.2) Jego była żona to praw­dzi­wa pi­jaw­ka… Po roz­wo­dzie wzię­ła wszyst­kie jego pie­nią­dze!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲiˈjafka, AS: pʹii ̯afka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pijany mos., pijaczek mos., pijalnia ż., picie n., pijawa ż., pijus mos., pijak mos./mrz.

 czas. upić dk., pijać ndk.

 przym. pijany, pitny

Wiktionary


pijawki

1. przed­sta­wi­ciel pod­gro­ma­dy zwie­rząt wod­nych z typu pier­ście­nic, ży­wią­cy się krwią zwie­rzę­cą i ludz­ką;
2. osoba bo­ga­cą­ca się pracą in­nych ludzi;
3. szyb­ko roz­wi­ja­ją­cy się pęd, wy­ra­sta­ją­cy pio­no­wo z ko­na­rów sta­rych drzew; wilk


SJP.pl

Pi­jaw­ki, pi­jaw­ki wła­ści­we (Hi­ru­di­nea) – pod­gro­ma­da zwie­rząt z typu pier­ście­nic (An­ne­li­da) obej­mu­ją­ca ponad 500 – w więk­szo­ści eu­ry­to­po­wych – ga­tun­ków za­o­pa­trzo­nych w jedną lub dwie przys­saw­ki. Pro­wa­dzą pa­so­żyt­ni­czy lub dra­pież­ny tryb życia. Są bli­sko spo­krew­nio­ne ze ską­po­szcze­ta­mi, mają z nimi wiele cech wspól­nych i włą­cza­ne są z nimi do sio­deł­kow­ców (Cli­tel­la­ta). Więk­szość pi­ja­wek to zwie­rzę­ta wodne lub am­fi­bio­tycz­ne, ga­tun­ki lą­do­we na­le­żą do rzad­ko­ści.

Wikipedia


pijawkowate

ro­dzi­na słod­ko­wod­nych pier­ście­nic


SJP.pl

Pi­jaw­ko­wa­te (Hi­ru­di­ni­dae) – ro­dzi­na słod­ko­wod­nych i am­fi­bio­tycz­nych pier­ście­nic za­li­cza­nych do pi­ja­wek szczę­ko­wych (Hi­ru­di­ni­for­mes). Obej­mu­je ga­tun­ki krwio­pij­ne, wy­stę­pu­ją­ce na wszyst­kich kon­ty­nen­tach, poza An­tark­ty­dą. Pi­jaw­ko­wa­te mają do­brze roz­wi­nię­te szczę­ki i pięć par oczu uło­żo­nych w pół­ko­le na spod­niej czę­ści ciała. Seg­men­ty ciała po­dzie­lo­ne są na pięć pod­pier­ście­ni. Ga­tun­ki z tej ro­dzi­ny żywią się krwią krę­gow­ców.

Wikipedia


pijawkowy

→ pi­jaw­ka


SJP.pl

Patrz:

pijawka

pijawnik

ga­tu­nek ptaka bę­dą­ce­go je­dy­nym przed­sta­wi­cie­lem ro­dzi­ny pi­jaw­ni­ków z rzędu siew­ko­wych; stróż kro­ko­dy­li, żwi­ro­wiec ni­lo­wy


SJP.pl

Pi­jaw­nik, stróż kro­ko­dy­li, żwi­ro­wiec ni­lo­wy ("Plu­via­nus ae­gyp­tius") – ga­tu­nek ptaka bę­dą­ce­go je­dy­nym przed­sta­wi­cie­lem ro­dzi­ny pi­jaw­ni­ków (Plu­via­ni­dae) z rzędu siew­ko­wych (Cha­ra­drii­for­mes). Wy­stę­pu­je w Afry­ce Sub­sa­ha­ryj­skiej, aż po cen­tral­ną część kon­ty­nen­tu. Nie jest za­gro­żo­ny.

Wikipedia


pijać

mieć w zwy­cza­ju picie ja­kie­goś na­po­ju, np. ziół, kawy, al­ko­ho­lu, co jakiś czas


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) pić coś re­gu­lar­nie, stale lub od czasu do czasu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲijät͡ɕ, AS: pʹii ̯äć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pijak m., pijaczek m., pijaczka ż., pijany mos., pijawka ż., pijalnia ż., picie n., pijawa ż., pijanie n., pijus mos., piwosz mos.

 czas. pić ndk., popijać ndk.

 przym. pijany, pijacki, pitny

Wiktionary


pijaństwo

pi­jact­wo;
1. al­ko­ho­lizm, uza­leż­nie­nie od al­ko­ho­lu, nałóg czę­ste­go upi­ja­nia się;
2. pi­ja­ty­ka, pi­jac­ka uczta; li­ba­cja


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) na­ło­go­we na­du­ży­wa­nie al­ko­ho­lu

 (1.2) nie­trzeź­wość, stan upo­je­nia al­ko­ho­lo­we­go

 (1.3) li­ba­cja al­ko­ho­lo­wa

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Al­ko­ho­lizm
  • Li­ba­cja al­ko­ho­lo­wa
  • Pi­jań­stwo – sa­ty­ra Igna­ce­go Kra­sic­kie­go

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) Wiech to sta­now­czo nie­do­ce­nio­ny pi­sarz pier­wszej klasy, który zdo­łał opi­sać bodaj ty­siąc razy pi­jań­stwo i mor­do­bi­cie, za każ­dym razem ina­czej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pijanica m./ż., pijaczka ż., pijaczek mos., pijak m.

 czas. pić ndk., napić dk., upijać ndk., upić dk., upijać się ndk., upić się dk.

 przym. pijany, pijacki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) alkoholizm, zaglądanie do kieliszka, opilstwo

 (1.2) nietrzeźwość

Wiktionary


pije

forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) 3. os. lp. ter. od: pić

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pian­chi lub Pije – imię ku­szyc­kie
  • Pije – wieś w re­jo­nie obu­chow­skim ob­wo­du ki­jow­skie­go Ukra­i­ny

Wikipedia


pijus

czło­wiek na­du­ży­wa­ją­cy al­ko­ho­lu; al­ko­ho­lik, bi­bosz, mo­czy­gę­ba, mo­czy­mor­da, och­laj­tus, och­lap­tus, och­la­pus, opi­jus, opil­ca, opi­lec, opój, pi­ja­czek, pi­ja­czy­na, pi­ja­czy­sko, pijak, pi­ja­ni­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) po­gard. pijak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pijalnia ż., pijawka ż., pijak m., pijaczka ż., piwo n., pijanie n., wypijanie n., wypicie n., upijanie n., upicie n., picie n., spijanie n., spicie n., opijanie n., opicie n., dopijanie n., dopicie n., pijawa ż., popijawa ż., pijaczek m., pijany mos.

 czas. pić ndk., pijać ndk., wypijać ndk., wypić dk., upijać ndk., upić dk., spijać ndk., spić dk., opijać ndk., opić dk., dopijać ndk., dopić dk.

 przym. pitny, pijacki, piwny, pijany

 przysł. pijacko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pijak

Wiktionary


pik

1. jeden z czte­rech ko­lo­rów w kar­tach;
2. karta w takim ko­lo­rze;
3. ro­dzaj gry kar­cia­nej;
4. ostry szczyt gór­ski;
5. naj­wyż­szy róg żagla ga­flo­we­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) karc. kolor w kar­tach oz­na­czo­ny czar­nym list­kiem w kształ­cie serca; karta tego ko­lo­ru;

 (1.2) w licz­bie mno­giej piki: ro­dzaj gry kar­cia­nej;

 (1.3) szczyt (w naz­wach niek­tó­rych ro­syj­skich gór)

 (1.4) gwał­tow­ny i krót­kotr­wa­ły wzrost war­to­ści sy­gna­łu

przy­miot­nik

 (2.1) na­le­żą­cy do pików (1.1)

forma rze­czow­ni­ka.

 (3.1) D. lm. od: pika

Wiktionary

Pik (fr. "pique" – grot, pika) – jeden z czte­rech ko­lo­rów w kar­tach typu fran­cu­skie­go, oz­na­czo­ny czar­nym po­je­dyn­czym list­kiem.

Od­po­wied­ni­kiem pików w talii nie­miec­kiej są wina, w talii szwaj­car­skiej – tar­cze, a w talii wło­sko-hisz­pań­skiej mie­cze.

Pełna talia kart do gry w bry­dża za­wie­ra 13 kart tego ko­lo­ru, czyli karty nu­me­ro­wa­ne 2–10, wa­le­ta, damę, króla i asa:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mia­łem w ręku pięć pików.

 (1.3) Szczy­tem ma­rzeń każ­de­go al­pi­ni­sty jest zdo­by­cie Piku Ko­mu­niz­mu.

 (1.4) Na obra­zie z oscy­lo­sko­pu na­u­ko­wiec za­u­wa­żył nie­po­ko­ją­ce piki.

 (2.1) Do­ło­ży­łem damę pik.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲik, AS: pʹik

Wiktionary

Powiązane:

 (1.3-4) rzecz. pika ż.

 (1.3-4) czas. pikować

 (1.1,2.1) przym. pikowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wino, reg. śl. grin

 (2.1) pikowy

Wiktionary


pika

1. broń z dłu­gie­go drzew­ca i ma­łe­go ostre­go grotu, uży­wa­na daw­niej przez pie­cho­tę eu­ro­pej­ską;
2. gęsta, prąż­ko­wa­na tka­ni­na jed­wab­na lub ba­weł­nia­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. wojsk. broń drzew­co­wa pie­cho­ty, uży­wa­na prze­de wszyst­kim prze­ciw­ko ka­wa­le­rii;

 (1.2) włók. ro­dzaj gę­stej tka­ni­ny ba­weł­nia­nej lub jed­wab­nej

 (1.3) daw. uczn. stud. gw-pl|Lu­blin. ocena nie­do­sta­tecz­na

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 3. os. lp. ter. od: pikać

Wiktionary

Pika (spisa) – dawna długa broń drzew­co­wa pie­cho­ty, w po­sta­ci za­koń­czo­ne­go nie­wiel­kim gro­tem drzew­ca o dłu­go­ści do 5,5-6 me­trów, sto­so­wa­na prze­ciw szy­kom pie­szym i ka­wa­le­rii.

Uży­wa­na po­wszech­nie na ob­sza­rze eu­ro­pej­skim od po­cząt­ku XV do po­cząt­ku XVIII stu­le­cia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mię­dzy pi­ki­nie­ra­mi i za nimi stali żoł­nie­rze, któ­rych głów­ną bro­nią był pół­to­ra­me­tro­wy go­e­den­dag […], po­łą­cze­nie ma­czu­gi z piką zdat­ne tak do za­da­wa­nia cio­sów obu­chem jak pchnięć za­mo­co­wa­nym na gło­wi­cy szpi­kul­cem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲika, AS: pʹika

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pikować

 przym. pikowany

 rzecz. pikinier mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dzida, spisa, włócznia

Wiktionary


pikada

prze­sie­ka w lesie


SJP.pl


pikador

konny uczest­nik kor­ri­dy uz­bro­jo­ny w pikę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) etn. konny uczest­nik kor­ri­dy, który kłuje byka piką osła­bia­jąc w ten spo­sób mię­śnie jego karku, czym po­wo­du­je ob­ni­że­nie po­zy­cji rogów do po­zio­mu mu­le­ty

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲiˈkadɔr, AS: pʹikador

Wiktionary


pikanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pikać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pikadło n., pikawa ż., pikawka ż.

 czas. pikać ndk., piknąć dk.

Wiktionary


pikanteria

1. dwuz­nacz­ny, czę­sto nie­przyz­wo­i­ty cha­rak­ter ja­kiejś wy­po­wie­dzi lub zaj­ścia;
2. ele­ment ja­kiejś spra­wy lub wy­po­wie­dzi, który na­da­je jej cechy sen­sa­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nie­przyz­wo­i­tość (dow­ci­pu)

 (1.2) dwuz­nacz­ność

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pikantny

Wiktionary


pikantnie

przy­słó­wek

 (1.1) nie­przyz­wo­i­cie, pieprz­nie

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pikantny

Wiktionary


pikantniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: pi­kant­nie


SJP.pl


pikantniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: pi­kant­ny


SJP.pl


pikantność

1. ostrość w smaku;
2. ze­spół cech cha­rak­te­ry­stycz­nych dla sen­sa­cji, naj­czę­ściej w po­łą­cze­niu z nie­przyz­wo­i­to­ścią lub zło­śli­wo­ścią


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha cze­gos co jest sen­sa­cyj­ne, nie­przyz­wo­i­te

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pikantny

Wiktionary


pikantny

1. odz­na­cza­ją­cy się ostrym, sil­nie pie­ką­cym sma­kiem (np. pi­kant­na pa­pry­ka);
2. na­da­ją­cy ja­kiejś spra­wie lub wy­po­wie­dzi cha­rak­ter sen­sa­cji, a także: ty­po­wy dla sen­sa­cji, o ce­chach sen­sa­cji


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ostry w smaku, ma­ją­cy dużo draż­nią­cych język przy­praw

 (1.2) dow­cip­ny z od­cie­niem nie­przyz­wo­i­to­ści

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ten tru­nek jest słod­ka­wy, ale z wy­raź­nym pi­kant­nym ak­cen­tem.

 (1.2) Znasz jakiś pi­kant­ny dow­cip?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲiˈkãntnɨ, AS: pʹikãntny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pikanteria ż., pikantność ż.

 przysł. pikantnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ostry

 (1.2) nieprzyzwoity, pieprzny

Wiktionary


pikap

sa­mo­chód pół­cię­ża­ro­wy z plat­for­mą ba­ga­żo­wą w miej­scu tyl­nych sie­dzeń; pic­kup, pick-up


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mot. mały sa­mo­chód do­staw­czy, wer­sja sa­mo­cho­du oso­bo­we­go z plat­for­ma­at­for­mą ba­ga­żo­wą za­miast tyl­nych sie­dzeń

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲi'kap, AS: pʹikap

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pick-up, półciężarówka

Wiktionary


pikardia

kra­i­na hi­sto­rycz­na we Fran­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. kra­i­na hi­sto­rycz­na we Fran­cji, po­ło­żo­na w pół­noc­nej czę­ści kraju nad ka­na­łem La Man­che;

 (1.2) geogr. hist. adm. były re­gion ad­mi­ni­stra­cyj­ny we Fran­cji; znie­sio­ny w 2016 roku;

Wiktionary

Pi­kar­dia ( Pi­car­die) – kra­i­na hi­sto­rycz­na i dawny re­gion ad­mi­ni­stra­cyj­ny (1960–2015) we Fran­cji, po­ło­żo­ne w pół­noc­nej czę­ści kraju, nad ka­na­łem La Man­che. Ważny re­gion rol­ni­czy. Od 1 stycz­nia 2016 jest czę­ścią nowo pow­sta­łe­go re­gio­nu Hauts-de-Fran­ce.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pʲiˈkardʲja, AS: pʹikardʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pikardyjczyk mos., Pikardyjka ż., pikardyjski mrz.

 przym. pikardyjski, pikardzki

Wiktionary


pikardyjczyk

miesz­ka­niec Pi­kar­dii (kra­i­ny we Fran­cji)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Pi­kar­dii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pikardia ż.

:: fż. Pikardyjka ż.

 przym. pikardyjski, pikardzki

Wiktionary


pikardyjka

miesz­kan­ka Pi­kar­dii (kra­i­ny we Fran­cji)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Pi­kar­dii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pikardia ż.

:: fm. Pikardyjczyk mos.

 przym. pikardyjski, pikardzki

Wiktionary


pikardyjski

1. przy­miot­nik od: Pi­kar­dia;
2. ow­cza­rek pi­kar­dyj­ski i spa­niel pi­kar­dyj­ski - rasy psów


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy Pi­kar­dii lub Pi­kar­dyj­czy­ków

 (1.2) po­cho­dzą­cy z Pi­kar­dii lub wyt­wo­rzo­ny na tam­tej­szy spo­sób

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. et­no­lekt ro­mań­ski, bli­sko po­wią­za­ny z fran­cu­skim, uży­wa­ny w Pi­kar­dii i czę­ści Bel­gii;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wy­zio­nął ducha na pi­kar­dyj­skiej ziemi w bit­wie pod Crécy. Albo może nawet je­szcze wcze­śniej, wtedy, gdy uj­rzał swą sio­strę, Eu­de­li­ne, hań­bio­ną przez ojca.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pikardia mrz., Pikardyjczyk mos., Pikardyjka ż., pikardyjskość ż., pikard mos.

 przym. pikardzki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1-2) pikardzki

Wiktionary


pikardyjskojęzyczny

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który po­słu­gu­je się ję­zy­kiem pi­kar­dyj­skim

 (1.2) taki, któ­re­go miesz­kań­cy po­słu­gu­ją się ję­zy­kiem pi­kar­dyj­skim

 (1.3) spi­sa­ny, stwo­rzo­ny w ję­zy­ku pi­kar­dyj­skim

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲikarˈdɨjskɔjɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: pʹikardyi ̯skoi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary


pikardzki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) rzad. zwią­za­ny z Pi­kar­dią lub Pi­kar­dyj­czy­ka­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) pewni księ­ża prze­by­wa­ją­cy na górze Tabor (…) za­ra­zi­li swą dok­try­ną około czte­ry­stu wier­nych oboj­ga płci, któ­rzy obec­nie w ślad za nimi wyz­na­ją he­rez­ję pi­kardz­ką (…)

 (1.1) Ma­lar­stwo Ozen­fan­ta aż do I wojny zwią­za­ne było te­ma­tycz­nie z pej­za­żem, na co wpły­nę­ło nie­wąt­pli­wie jego dzie­ciń­stwo spę­dzo­ne na wsi pi­kardz­kiej (…)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pikardia ż., pikardyjski mrz., Pikardyjczyk mos., Pikardyjka ż.

 przym. pikardyjski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pikardyjski

Wiktionary


pikarejski

po­wieść, opo­wieść pi­ka­rej­ska, ro­mans pi­ka­rej­ski: ro­mans awan­tur­ni­czy, któ­re­go głów­nym bo­ha­te­rem jest be­zdom­ny włó­czę­ga przed­sta­wio­ny w sa­ty­rycz­nym obra­zie epoki; po­wieść ło­trzy­kow­ska (ro­mans ło­trzy­kow­ski); po­wieść szel­mow­ska (ro­mans szel­mow­ski)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) liter. zwią­za­ny z po­wie­ścią pi­ka­rej­ską (po­wie­ścią ło­trzy­kow­ską, po­wie­ścią szel­mow­ską), do­ty­czą­cy tego ro­dza­ju po­wie­ści

Wiktionary


pikareska

po­wieść ło­trzy­kow­ska; pi­ca­re­sca; ro­mans awan­tur­ni­czy, na­le­żą­cy do li­te­ra­tu­ry lu­do­wo-mie­szczań­skiej, w któ­rym przed­sta­wie­nie losów przed­się­bior­cze­go i prze­bie­głe­go włó­czę­gi-oszu­sta służy uka­za­niu sa­ty­rycz­ne­go obra­zu epoki


SJP.pl


pikas

po­tocz­nie: obraz, wzór de­ko­ra­cyj­ny ko­ja­rzą­cy się z obra­za­mi Pabla Pi­cas­sa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. ab­strak­cyj­ne ma­lar­stwo bądź rzeź­ba; ele­ment zdob­ni­czy nie­zbyt zro­zu­mia­ły dla laika

 (1.2) pot. coś brzyd­kie­go

 (1.3) pot. coś niez­ro­zu­mia­łe­go

Wiktionary


pikawa

po­tocz­nie: serce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gwara. więz. serce

 (1.2) gwał­tow­ne pi­ka­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pi­ka­wa mu stawa w tem wol­nym ko­na­niu… sic.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲiˈkava, AS: pʹikava

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pikawka ż., pikanie n.

 czas. pikać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zob. serce.

Wiktionary


pikawka

zdrob­nie­nie od: pi­ka­wa (serce)


SJP.pl


pikać

po­tocz­nie:
1. wy­da­wać krót­ki, słaby, ury­wa­ny głos; pi­szczeć;
2. o sercu: bić, ude­rzać;
3. kłuć lekko kogoś lub coś;
4. po­tocz­nie w me­diach: za­głu­szać wy­po­wiedź pi­szczą­cym dźwię­kiem


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. pi­knąć, za­pi­kać)

 (1.1) wy­da­wać krót­kie sy­gna­ły dźwię­ko­we

 (1.2) pot. bić jako serce

 (1.3) pot. kłuć lekko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pik mrz., pikanie n., pikawa ż., pikawka ż.

 czas. piknąć dk., zapikać dk.

Wiktionary


pikelhauba

skó­rza­ny hełm okuty bla­chą i za­koń­czo­ny ostrym gro­tem, no­szo­ny daw­niej przez woj­sko pru­skie i nie­miec­kie; pi­kiel­ha­u­ba


SJP.pl


pikfał

lina, która wraz z gar­da­fa­łem służy do sta­wia­nia i zrzu­ca­nia żagla ga­flo­we­go


SJP.pl

Pik­fał – ele­ment oli­no­wa­nia ru­cho­me­go wy­stę­pu­ją­cy przy oża­glo­wa­niu ga­flo­wym. Fał ten mo­co­wa­ny jest do piku gafla zaz­wy­czaj przez wo­dzik (pro­wad­ni­cę). Przy żaglu wy­stę­pu­je w parze z gar­da­fa­łem. Pod­czas sta­wia­nia oża­glo­wa­nia w pier­wszej ko­lej­no­ści wy­bie­ra­ny jest pik­fał, aby unieść pik gafla, a na­stęp­nie oba pik­fał i gar­da­fał.

Wikipedia


piki

1. broń z dłu­gie­go drzew­ca i ma­łe­go ostre­go grotu, uży­wa­na daw­niej przez pie­cho­tę eu­ro­pej­ską;
2. gęsta, prąż­ko­wa­na tka­ni­na jed­wab­na lub ba­weł­nia­na


SJP.pl

Piki – gra kar­cia­na dla czte­rech osób. Gra się pełną talią kart, atu­tem jest za­wsze pik. Osoby sie­dzą­ce na­prze­ciw sie­bie grają razem w parze.

Gra skła­da się z de­kla­ra­cji i roz­gryw­ki.

Każdy gracz otrzy­mu­je 13 kart i de­kla­ru­je, ile weź­mie lew (od zera do trzy­na­stu).

Wikipedia


pikieciara

1. po­tocz­nie: uczest­nicz­ka pi­kie­ty;
2. śro­do­wi­sko­wo: pro­sty­tut­ka


SJP.pl


pikieciarz

po­tocz­nie: ten, kto pi­kie­tu­je


SJP.pl


pikiel

ką­piel gar­bar­ska sto­so­wa­na do pi­klo­wa­nia skór


SJP.pl


pikielhauba

skó­rza­ny hełm okuty bla­chą i za­koń­czo­ny ostrym gro­tem, no­szo­ny daw­niej przez woj­sko pru­skie i nie­miec­kie; pi­kel­ha­u­ba


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wojsk. hist. ro­dzaj hełmu woj­sko­we­go lub po­li­cyj­ne­go, zaz­wy­czaj wy­ko­na­ne­go ze skóry i za­koń­czo­ne­go gro­tem, sto­so­wa­ne­go m.in. w woj­sku Ce­sar­stwa Nie­miec­kie­go;

Wiktionary

Pi­kiel­ha­u­ba (niem. "Pic­kel­ha­u­be") – ro­dzaj hełmu zwień­czo­ne­go cha­rak­te­ry­stycz­nym szpi­kul­cem, z dzwo­nem wy­ko­ny­wa­nym naj­czę­ściej ze skóry lub stali.

Wikipedia


pikieta

1. zor­ga­ni­zo­wa­na grupa pro­te­sta­cyj­na lub sam pro­test pro­wa­dzo­ny przez tę grupę;
2. daw­niej o war­cie, służ­bie war­tow­ni­czej;
3. dawna fran­cu­ska gra kar­cia­na opra­co­wa­na i roz­po­wszech­nio­na przez Char­les'a Pic­qu­et'a, nieg­dyś znana pod nazwą ronflé


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ak­tyw­na forma de­mon­stra­cji lub pro­te­stu w spra­wie spo­łecz­nej lub po­li­tycz­nej przed sie­dzi­bą ja­kiejś in­sty­tu­cji lub w innym pu­blicz­nym miej­scu

 (1.2) przest. grupa ro­bot­ni­ków ob­no­szą­ca pla­ka­ty przed straj­ku­ją­cym za­kła­dem i blo­ku­ją­ca wej­ście ła­mi­straj­ków

 (1.3) jedna ze sta­rych gier kar­cia­nych dla dwóch osób, po­cho­dzą­ca z Fran­cji;

 (1.4) przest. okre­śle­nie jed­nost­ki pie­cho­ty, ka­wa­le­rii albo wy­su­nię­te­go po­ste­run­ku woj­sko­we­go

 (1.5) geod. bud. punkt po­mia­ru wy­so­ko­ścio­we­go lub sy­tu­a­cyj­ne­go

 (1.6) środ. ge­jow­skie miej­sce spot­kań osób po­szu­ku­ją­cych ano­ni­mo­we­go seksu;

 (1.7) sport. w kro­kie­cie kołek, od któ­re­go roz­po­czy­na­na jest gra

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pi­kie­ta – gra kar­cia­na
  • pi­kie­ta – forma de­mon­stra­cji
  • pi­kie­ta – w slan­gu ge­jow­skim miej­sce spot­kań osób po­szu­ku­ją­cych ano­ni­mo­we­go seksu
  • pi­kie­ta – okre­śle­nie jed­nost­ki pie­cho­ty lub wy­su­nię­tych po­ste­run­ków
  • pi­kie­ta – punkt po­mie­rzo­ny w ra­mach wy­ko­ny­wa­nia po­mia­rów ge­o­de­zyj­nych
  • pi­kie­taż

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pi­kie­ta przed am­ba­sa­dą Chin skan­do­wa­ła hasła za wol­nym Ty­be­tem.

 (1.2) Pi­kie­ta straj­ku­ją­cych związ­kow­ców nie wpu­ści­ła dy­rek­to­ra na teren fa­bry­ki.

 (1.3) Zwy­cięz­cą w pi­kie­tę jest gracz, który uzy­skał w całej grze wię­cej punk­tów.

 (1.4) Cała pi­kie­ta li­czy­ła pięć dru­żyn pod do­wództ­wem po­rucz­ni­ka.

 (1.5) Aby okre­ślić pi­kie­tę, na­le­ży wy­ko­nać trzy do­kład­ne po­mia­ry.

 (1.6) Pod Te­a­trem Sło­wac­kie­go była kie­dyś naj­słyn­niej­sza pi­kie­ta w mie­ście.

 (1.7) W kro­kie­cie kulę prze­ta­cza się we­dług usta­lo­ne­go po­rząd­ku po­czą­wszy od pi­kie­ty po­przez sześć bra­mek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲiˈcɛta, AS: pʹiḱeta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pikiet m., pikietaż m.; pikieciarz m., pikietujący m.

 czas. pikietować ndk.

 przym. pikietowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) protest, wiec

 (1.3) ronflé, cent

 (1.4) pikiet, posterunek, placówka, czujka

 (1.7) baba

Wiktionary


pikietaż

oz­na­cze­nie od­le­gło­ści na tra­sie; ki­lo­me­traż, ki­lo­me­tra­cja


SJP.pl

Pi­kie­taż ("ki­lo­me­traż", "ki­lo­me­tra­cja") – okre­śle­nie miej­sca na dro­dze lub linii ko­le­jo­wej po­przez po­da­nie od­le­gło­ści od jej po­cząt­ku. Od­le­głość tę na ogół po­da­je się z do­kład­no­ścią do 1 metra w for­ma­cie "(km) xx+yyy" lub "xx,yyy (km)", gdzie:

Na dro­gach i li­niach ko­le­jo­wych w Pol­sce pi­kie­taż jest po­da­wa­ny na słup­kach roz­mie­szczo­nych co 100 me­trów.

Wikipedia


pikietażowy

→ pi­kie­taż


SJP.pl

Patrz:

pikietaż

pikietować

1. zbie­rać się w grupę pro­te­sta­cyj­ną lub pro­te­sto­wać, naj­czę­ściej przed gma­chem ja­kie­goś urzę­du;
2. po­tocz­nie: pil­no­wać, strzec cze­goś


SJP.pl


pikietowy

→ pi­kie­ta


SJP.pl

Patrz:

pikieta

pikinier

w ar­miach XVI-XVIII w.: żoł­nierz pie­cho­ty wy­po­sa­żo­ny w pikę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. wojsk. żoł­nierz wal­czą­cy przy uży­ciu piki (cza­sem kosy);

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mię­dzy pi­ki­nie­ra­mi i za nimi stali żoł­nie­rze, któ­rych głów­ną bro­nią był pół­to­ra­me­tro­wy go­e­den­dag […], po­łą­cze­nie ma­czu­gi z piką zdat­ne tak do za­da­wa­nia cio­sów obu­chem jak pchnięć za­mo­co­wa­nym na gło­wi­cy szpi­kul­cem.

 (1.1) Ledwo pół wieku po woj­nach hu­syc­kich na po­lach bi­tew­nych Eu­ro­py kró­lo­wa­ła już ar­ty­le­ria, a po­płoch bu­dzi­li pi­ki­nie­rzy szwaj­car­scy i for­ma­cje lanc­knech­tów Frunds­ber­ga – karne, zwar­te, po ple­bej­skie­bej­sku so­li­dar­ne, wier­nie na­śla­du­ją­ce hu­syc­ki styl wo­jo­wa­nia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pika ż.

Wiktionary


pikinierski

→ pi­ki­nier


SJP.pl

Patrz:

pikinier

pikle

ugo­to­wa­ne ka­wał­ki za­ma­ry­no­wa­nych w occie wa­rzyw


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) kulin. ma­ry­no­wa­ne wa­rzy­wa w ostrej za­le­wie oc­to­wej

Wiktionary

Pikle – mie­szan­ka ogór­ków, mar­chwi, dyni, ce­bu­li i zie­lo­nych po­mi­do­rów w ostrej ma­ry­na­cie wa­rzyw­nej.

Po wstęp­nym kro­je­niu wa­rzy­wa zo­sta­ją po­so­lo­ne i są prze­cho­wy­wa­ne w ema­lio­wa­nej misce bądź ka­mien­nym garn­ku. Po od­ce­dze­niu płynu, na­gro­ma­dzo­ne­go w wy­ni­ku pro­ce­sów che­micz­nych za­i­ni­cjo­wa­nych przez sól, wa­rzy­wa zo­sta­ją umie­szczo­ne w sło­i­kach i za­la­ne ma­ry­na­tą w wy­so­kiej tem­pe­ra­tu­rze, spo­rzą­dzo­ną na bazie wody, cukru, gor­czy­cy i octu.

Wikipedia


pikling

śledź lekko so­lo­ny i wę­dzo­ny w go­rą­cym dymie


SJP.pl

Pi­kling – hand­lo­wa nazwa wę­dzo­ne­go śle­dzia. Pi­kling jest to śledź wę­dzo­ny w ca­ło­ści – z wnętrz­no­ścia­mi (w tym rów­nież z mle­czem lub ikrą). Pi­kling po­cho­dzi z kuch­ni nie­miec­kiej, a przy­rzą­dza i spo­ży­wa się go rów­nież w Pol­sce, na Wy­spach Bry­tyj­skich, w Ho­lan­dii oraz w Nor­we­gii. Wę­dzo­ne na go­rą­co w dymie o tem­pe­ra­tu­rze po­wy­żej 40 stop­ni Cel­sju­sza, nie wy­ma­ga­ją go­to­wa­nia.

Wikipedia


pikloram

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny uży­wa­ny jako bar­dzo sku­tecz­ny fi­to­tok­sycz­ny bo­jo­wy śro­dek tru­ją­cy


SJP.pl

Pi­klo­ram – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, jeden z naj­sku­tecz­niej­szych fi­to­tok­sycz­nych bo­jo­wych środ­ków tru­ją­cych.

Tor­don jest bia­łym prosz­kiem, roz­pu­szcza się w wo­dzie, nie­roz­pu­szczal­ny w ole­jach. Jako po­chod­na na­le­ży do grupy her­bi­cy­dów opar­tych na struk­tu­rze pi­ry­dy­ny.

Wikipedia


piklować

ob­my­wać su­ro­wą skórę pod­czas ką­pie­li gar­bar­skiej w celu za­kon­ser­wo­wa­nia jej przed wła­ści­wym gar­bo­wa­niem


SJP.pl


piklowy

→ pikle


SJP.pl

Patrz:

pikle

pikniczek

zdrob­nie­nie od: pi­knik


SJP.pl


piknik

za­ba­wa to­wa­rzy­ska na wol­nym po­wie­trzu poza mia­stem; wy­ciecz­ka; ma­jów­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ro­dzaj wy­po­czyn­ku na łonie na­tu­ry z je­dze­niem za­bra­nym ze sobą;

 (1.2) kib. lek­cew. kibic, który przy­cho­dzi na mecze, ale nie an­ga­żu­je się w ruch ki­bi­cow­ski

Wiktionary

Pi­knik – forma wy­po­czyn­ku, po­le­ga­ją­ca na spo­ży­wa­niu po­sił­ku na świe­żym po­wie­trzu.

Sam ter­min wy­wo­dzi się z ję­zy­ka fran­cu­skie­go ("pique-nique"), choć jego ety­mo­lo­gia po­zo­sta­je przed­mio­tem dy­sku­sji. Naj­czę­ściej wska­zu­je się na po­łą­cze­nie cza­sow­ni­ka "pi­qu­er" („sku­bać, pod­ja­dać”) z rze­czow­ni­kiem "nique" oz­na­cza­ją­cym dro­biazg lub bła­host­kę, co pier­wot­nie od­no­si­ło się do nie­for­mal­ne­go cha­rak­te­ru po­sił­ku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W naj­bliż­szą so­bo­tę urzą­dza­my pi­knik nad rzeką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲicɲik, AS: pʹiḱńik

Wiktionary

Powiązane:

 czas. piknikować ndk.

 przym. piknikowy

 rzecz. piknikowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) majówka

Wiktionary


piknikowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ro­bie­nie pi­kni­ku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­bra­nia się pi­kni­ko­wa­nia na te­re­nie re­zer­wa­tu!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piknik mrz.

 czas. piknikować ndk.

 przym. piknikowy

Wiktionary


piknikować

jeść, bawić się pod­czas pi­kni­ku (za­ba­wy to­wa­rzy­skiej na wol­nym po­wie­trzu poza mia­stem), uczest­ni­czyć w pi­kni­ku


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) rzad. robić pi­knik

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Lu­bi­my z dziew­czy­na­mi pi­kni­ko­wać pod sta­rym dębem przy ru­cza­ju.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piknik mrz., piknikowanie n.

 przym. piknikowy

Wiktionary


piknikowicz

pi­kni­ko­wiec;
1. uczest­nik pi­kni­ku;
2. śro­do­wi­sko­wo: sym­pa­tyk piłki noż­nej, który na wi­dow­ni tylko ob­ser­wu­je grę i nie an­ga­żu­je się w do­ping i spra­wy klu­bo­we; pi­knik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) uczest­nik pi­kni­ku

Wiktionary


piknikowiec

pi­kni­ko­wicz;
1. uczest­nik pi­kni­ku;
2. śro­do­wi­sko­wo: sym­pa­tyk piłki noż­nej, który na wi­dow­ni tylko ob­ser­wu­je grę i nie an­ga­żu­je się w do­ping i spra­wy klu­bo­we; pi­knik


SJP.pl


piknikowy

przez­na­czo­ny na pi­knik, po­moc­ny w przy­go­to­wa­niu, zor­ga­ni­zo­wa­niu pi­kni­ku (np. ple­cak pi­kni­ko­wy, kosz pi­kni­ko­wy) lub zwią­za­ny w jakiś inny spo­sób z pi­kni­kiem


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pi­kni­kiem, do­ty­czą­cy pi­kni­ku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­wio­zła ich za to nad je­zio­ro Källtorpssjön w Hagen, gdzie łąka scho­dzi­ła ła­god­ną krzy­wiz­ną do wody, a po­żół­kłą trawę za­sła­nia­ły ludz­kie ciała, ręcz­ni­ki, wózki, ro­we­ry i torby pi­kni­ko­we.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲicɲiˈkɔvɨ, AS: pʹiḱńikovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piknik mrz., piknikowanie n.

 czas. piknikować ndk.

Wiktionary


piknięcie

po­tocz­nie: za­pi­szczeć, wydać krót­ki, słaby głos, naj­czę­ściej ury­wa­ny lub ude­rzyć, ukłuć, po­draż­nić coś


SJP.pl


piknometr

gę­sto­ścio­mierz do oz­na­cza­nia gę­sto­ści cie­czy i ciał sta­łych


SJP.pl

Pi­kno­metr (od gr. "πυκνός" „gęsty” i "μέτρον" „miara”) – na­czy­nie szkla­ne, które poz­wa­la na do­kład­ny po­miar masy cie­czy przy ści­śle okre­ślo­nej ob­ję­to­ści. Me­to­da pi­kno­me­trycz­na jest jed­nym z naj­prost­szych spo­so­bów wyz­na­cza­nia gę­sto­ści cie­czy (metod den­sy­me­trycz­nych).

Wikipedia


piknometryczny

→ pi­kno­metr


SJP.pl

Patrz:

piknometr

piknąć

po­tocz­nie: za­pi­szczeć, wydać krót­ki, słaby głos, naj­czę­ściej ury­wa­ny lub ude­rzyć, ukłuć, po­draż­nić coś


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. pikać)

 (1.1) do­ko­na­ny od|pikać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲiknɔ̃ɲt͡ɕ, AS: pʹiknõńć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pikanie n.

 czas. pikać

Wiktionary


pikofarad

bi­lio­no­wa część fa­ra­da (jed­nost­ki po­jem­no­ści elek­trycz­nej rów­nej przy­ro­sto­wi war­to­ści po­ten­cja­łu o jed­ne­go wolta, po do­star­cze­niu ła­dun­ku jed­ne­go ku­lom­ba)


SJP.pl


pikogram

jed­nost­ka masy równa jed­nej bi­lio­no­wej grama


SJP.pl


pikolaczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zdrobn. od pi­ko­lak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pikolak m.

Wiktionary


pikolak

daw­niej o chłop­cu usłu­gu­ją­cym w miej­scach pu­blicz­nych, naj­czę­ściej w ho­te­lach, ka­wiar­niach i re­sta­u­ra­cjach; pi­ko­lo; pic­co­lo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. chło­pak usłu­gu­ją­cy w re­sta­u­ra­cji, ho­te­lu, itp.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲiˈkɔlak, AS: pʹikolak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. pikolaczek m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pikolo

Wiktionary


pikolina

po­chod­na pi­ry­dy­ny uży­wa­na m.in. jako roz­pu­szczal­nik i do ska­ża­nia de­na­tu­ra­tu


SJP.pl


pikolitr

jed­nost­ka ob­ję­to­ści równa jed­nej bi­lio­no­wej litra


SJP.pl


pikolo

daw­niej o chłop­cu usłu­gu­ją­ce­mu w miej­scach pu­blicz­nych, naj­czę­ściej w ho­te­lach, ka­wiar­niach lub re­sta­u­ra­cjach; pic­co­lo, pi­ko­lak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. chło­pak usłu­gu­ją­cy w re­sta­u­ra­cji, ho­te­lu, itp.

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (2.1) muz. ro­dzaj fletu;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲiˈkɔlɔ, AS: pʹikolo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pikolak

 (2.1) pikulina, piccolo, flet piccolo, flecik

Wiktionary


pikometr

jed­nost­ka dłu­go­ści równa jed­nej bi­lio­no­wej metra (skrót: pm)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miar. fiz. jed­nost­ka ukła­du SI, jedna bi­lio­no­wa metra;

Wiktionary

Pi­ko­metr (sym­bol: pm) – pod­wie­lo­krot­ność metra, pod­sta­wo­wej jed­nost­ki dłu­go­ści w ukła­dzie SI. Jeden pi­ko­metr równa się 10−12 m. W no­ta­cji na­u­ko­wej można go za­pi­sać jako 1 E-12 m oz­na­cza­ją­cy 0,000 000 000 001 × 1 m (jedna bi­lio­no­wa część metra).

Jest równy jed­nej mi­lio­no­wej mi­kro­me­tra (mi­kro­na) i był na­zy­wa­ny mi­kro­mi­kro­nem lub bi­kro­nem (nazwa od jed­nej bi­lio­no­wej czę­ści metra).

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) symbol. pm

Wiktionary


pikornawirus

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mi­kro­biol. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Pi­cor­na­vi­ri­dae|ref=tak., wirus z ro­dzi­ny ma­łych wi­ru­sów o iko­sa­e­dral­nej sy­me­trii kap­sy­du z jed­no­ni­cio­wym RNA o do­dat­niej po­lar­no­ści;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) […] po­now­ne do­da­nie do sy­ste­mu czy­ste­go biał­ka przy­wra­ca wy­daj­ną trans­la­cję pi­kor­na­wi­ru­sów, nie wpły­wa na­to­miast na zmia­nę po­zio­mu trans­la­cji HCV.

Wiktionary


pikosatelita

Pi­ko­sa­te­li­ta, pico-sa­te­li­ta, pi­co­sat – ro­dzaj mi­nia­tu­ro­we­go sztucz­ne­go sa­te­li­ty. Typ urzą­dzeń o wadze od 0,1 do 1 kg. Do tej ka­te­go­rii za­li­cza się rów­nież sa­te­li­ty okre­śla­ne jako CubeSat, czyli urzą­dze­nia w for­mie sze­ścia­nu o po­jem­no­ści 1 de­cy­me­tra sze­ścien­ne­go i masie około 1 kg.

Wikipedia


pikosekunda

jed­nost­ka czasu równa 10^(-12) se­kun­dy (skrót: ps)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miar. jed­nost­ka czasu równa jed­nej bi­lio­no­wej czę­ści se­kun­dy;

Wiktionary

Pi­ko­se­kun­da (ps) – jed­nost­ka czasu w ukła­dzie SI równa jed­nej bi­lio­no­wej se­kun­dy:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po na­stęp­nych 20 pi­ko­se­kun­dach elek­tron znaj­du­je się już na prze­ciw­le­głym końcu mem­bra­ny, prze­mie­rzy­wszy całe cen­trum — ok. 40 ang­stre­mów […], dla atomu po­dróż nie­mal­że do­o­ko­ła świa­ta.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pikosekundowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. ps

Wiktionary


pikot

pę­tel­ki ro­bio­ne szy­deł­kiem na brze­gu chu­stecz­ki, koł­nie­rzy­ka; pi­ko­tek; pi­kot­ka


SJP.pl


pikotek

pę­tel­ki ro­bio­ne szy­deł­kiem na brze­gu chu­stecz­ki, koł­nie­rzy­ka.; pikot; pi­kot­ka


SJP.pl

Pi­ko­tek, pikot, pi­kot­ka – pę­tel­ka z nici wy­ko­na­na w celu użyt­ko­wym lub zdob­ni­czym wzdłuż kra­wę­dzi ko­ron­ki lub wstąż­ki, ro­bót­ki szy­deł­ko­wej, tka­ni­ny dzia­nej lub we fry­wo­lit­ce. Pętle róż­nią się roz­mia­rem i formą (drob­ne oczka, ząbki, pę­tel­ki) w za­leż­no­ści od ich funk­cji i za­my­słu ar­ty­stycz­ne­go.

Wikipedia


pikotka

pę­tel­ki ro­bio­ne szy­deł­kiem na brze­gu chu­stecz­ki, koł­nie­rzy­ka.; pikot; pi­ko­tek


SJP.pl


pikotyt

mi­ne­rał z grupy spi­ne­li


SJP.pl


pikowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) wzór ut­wo­rzo­ny przez zszy­wa­nie dwóch tka­nin;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pi­ko­wa­nie (ma­newr lot­ni­czy)
  • Pi­ko­wa­nie tka­nin – tech­ni­ka szy­cia, np. koł­der;
  • Pi­ko­wa­nie ro­ślin – spo­sób sa­dze­nia roz­sa­dy.
  • Pi­ko­wa­nie wło­sów – (czę­ściej piór­ko­wa­nie) tech­ni­ka strzy­że­nia wło­sów przez fryz­je­ra.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌpʲikɔˈvãɲɛ, AS: pʹikovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pikować

Wiktionary


pikowany

przy­miot­nik

 (1.1) za­wie­ra­ją­cy ma­te­riał izo­la­cyj­ny wszy­ty po­mię­dzy dwie tka­ni­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pika ż.

Wiktionary


pikować

1. prze­szy­wać ście­giem kilka warstw ma­te­ria­łu;
2. robić prze­strzeń dla gęsto ros­ną­cych ro­ślin, roz­sa­dza­jąc je;
3. wy­ko­ny­wać ma­newr lot­ni­czy w po­sta­ci pio­no­we­go lotu w dół


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) le­cieć ostro w dół

 (1.2) kraw. prze­szy­wać ście­giem war­stwę tka­nin

 (1.3) ogrod. sa­dzić uko­rze­nio­ne ro­śli­ny w doł­kach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲiˈkɔvat͡ɕ, AS: pʹikovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pika ż., pikowanie n., pik m.

Wiktionary


pikownik

krót­ki, ostry kołek z me­ta­lu lub drew­na do two­rze­nia ot­wo­rów, w które sadzi się ro­śli­ny; pi­ku­lec


SJP.pl


pikowy

1. przy­miot­nik od: pik
2. przy­miot­nik od: pika


SJP.pl


pikraminowy

kwas pi­kra­mi­no­wy: zre­du­ko­wa­ny za po­mo­cą pod­siar­czy­nu so­do­we­go kwas pi­kry­no­wy, nieg­dyś wy­ko­rzy­sty­wa­ny jako do­da­tek do kos­me­ty­ków, dziś wy­co­fa­ny z ta­kie­go za­sto­so­wa­nia


SJP.pl


pikrat

sól pow­sta­ła z po­łą­cze­nia kwasu pi­kry­no­we­go z innym związ­kiem che­micz­nym


SJP.pl


pikromeryt

mi­ne­rał o cha­rak­te­ry­stycz­nym gorz­kim smaku, uwod­nio­ny siar­czan po­ta­su i ma­gne­zu


SJP.pl


pikrotoksyna

sil­nie tru­ją­cy or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, do­brze roz­pu­szczal­ny w wo­dzie i al­ko­ho­lach, wy­o­dręb­nia­ny z na­sion niek­tó­rych ro­ślin az­ja­tyc­kich


SJP.pl

Pi­kro­tok­sy­na – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny wy­stę­pu­ją­cy w na­sio­nach az­ja­tyc­kich pną­czy "Ana­mir­ta coc­cu­lus", wy­ka­zu­ją­cy silne dzia­ła­nie tok­sycz­ne.

Two­rzy be­zbarw­ne krysz­ta­ły w for­mie igieł o tem­pe­ra­tu­rze top­nie­nia 203,5 °C, do­brze roz­pu­szczal­ne w eta­no­lu i go­rą­cej wo­dzie. Dzia­ła­nie tok­sycz­ne ob­ja­wia się uczu­ciem pa­le­nia w jamie ust­nej, roz­sze­rze­niem źre­nic, śli­no­to­kiem, wy­mio­ta­mi, pra­gnie­niem, za­wro­ta­mi głowy, uczu­ciem lęku, osła­bie­niem i śpiącz­ką. LD50 dla szczu­rów wy­no­si 33,3 μg/kg.

Wikipedia


pikrynian

sól kwasu pi­kry­no­we­go, pow­sta­ła pod­czas re­ak­cji tego kwasu z niek­tó­ry­mi me­ta­la­mi i za­sa­da­mi


SJP.pl


pikryniany

sól kwasu pi­kry­no­we­go, pow­sta­ła pod­czas re­ak­cji tego kwasu z niek­tó­ry­mi me­ta­la­mi i za­sa­da­mi


SJP.pl

Pi­kry­nia­ny – sole kwasu pi­kry­no­we­go (tri­ni­tro­fe­no­lu). Są w więk­szo­ści żół­ty­mi sub­stan­cja­mi kry­sta­licz­ny­mi. Two­rzą się w wy­ni­ku re­ak­cji tri­ni­tro­fe­no­lu z od­po­wied­ni­mi me­ta­la­mi lub za­sa­da­mi. Mają wła­ści­wo­ści wy­bu­cho­we, z re­gu­ły sil­niej­sze od kwasu pi­kry­no­we­go, stąd niek­tó­re z nich są sto­so­wa­ne jako ma­te­ria­ły wy­bu­cho­we (zwy­kle ini­cju­ją­ce).

Wikipedia


pikrynowy

kwas pi­kry­no­wy: zwią­zek ni­tro­wy w po­sta­ci zie­lon­ka­wych lub bia­ła­wych krysz­tał­ków, wy­bu­cho­wy i sil­nie tru­ją­cy, nieg­dyś sto­so­wa­ny w po­ci­skach ar­ty­le­ryj­skich


SJP.pl


pikryt

ży­ło­wa skała mag­mo­wa


SJP.pl

Pi­kryt, por­fi­ryt pi­kry­to­wy – ciem­na skała mag­mo­wa: wy­lew­na lub hi­pa­bi­sal­na. Drob­no- lub śred­nio­ziar­ni­sta o struk­tu­rze por­fi­ro­wej. W skła­dzie naj­licz­niej­szy jest oli­win i augit ty­ta­no­wy, może za­wie­rać też w znacz­niej­szych ilo­ściach takie mi­ne­ra­ły jak horn­blen­da i pla­gio­klaz. Za­wie­ra mało krze­mion­ki, po­ni­żej 45%.

Wikipedia


piksa

naz­wi­sko


SJP.pl


piksel

najm­niej­szy ele­ment obra­zu bit­ma­po­we­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) in­form. najm­niej­szy jed­no­li­ty ele­ment obra­zu wyś­wiet­la­ne­go na ekra­nie, dru­ko­wa­ne­go lub uzy­ski­wa­ne­go za po­mo­cą urzą­dzeń przet­wa­rza­nia obra­zu (apa­rat cy­fro­wy, ska­ner);

Wiktionary

Pik­sel ( pixel) – najm­niej­szy jed­no­li­ty (przed­sta­wia­ją­cy kon­kret­ny kolor) ele­ment obra­zu pre­zen­to­wa­ne­go na urzą­dze­niach cy­fro­wych lub w for­mie dru­ko­wa­nej cy­fro­wo. Nazwa pik­sel jest zbit­ką an­giel­skich słów pic­tu­res oraz ele­ment.

Jeden pik­sel w od­nie­sie­niu do mo­ni­to­rów kom­pu­te­ro­wych to bar­dzo mały kwa­drat (zwy­kle w gra­ni­cach 0,28 mm, co daje 90 ppi), pro­sto­kąt lub ewen­tu­al­nie trój­kąt wi­dzial­ny z od­le­gło­ści użyt­ko­wej jako wy­peł­nio­ny jed­no­li­tym ko­lo­rem.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpʲiksɛl, AS: pʹiksel

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pikselizacja ż., pikseloza ż.

Wiktionary


pikselizacja

znieksz­tał­ce­nie obra­zu cy­fro­we­go bądź obra­zu wideo tak, że wi­docz­ne są duże pik­se­le za­miast obra­zu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ce­lo­we za­ma­za­nie obra­zu kwa­dra­ta­mi pik­se­li

 (1.2) wada tech­nicz­na obra­zu, na któ­rym wi­docz­ne są nie­po­żą­da­ne pik­se­le;

Wiktionary

Pik­se­li­za­cja (pot. "pik­se­lo­za") – zja­wi­sko de­for­ma­cji obra­zu po­le­ga­ją­ce na jego wyś­wiet­la­niu w spo­sób wi­docz­ny, uka­zu­jąc po­szcze­gól­ne wiąz­ki pik­se­li, które nie są wi­docz­ne, gdy obraz jest wi­dzia­ny w pom­niej­sze­niu, z więk­szej od­le­gło­ści lub gdy za­sto­so­wa­no mniej­szy sto­pień kom­pre­sji. W znacz­nym stop­niu zja­wi­sko pik­se­li­za­cji można zmi­ni­ma­li­zo­wać dzię­ki tech­ni­kom re­duk­cji ar­te­fak­tów, m.in. an­ty­a­lia­sin­go­wi oraz dit­he­rin­go­wi.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. piksel m.

Wiktionary


pikselizować

znieksz­tał­cać obraz cy­fro­wy lub obraz wideo, uka­zu­jąc po­szcze­gól­ne pik­se­le, zwy­kle w celu unie­moż­li­wie­nia roz­poz­na­nia okre­ślo­nych szcze­gó­łów; pik­se­lo­wać


SJP.pl


pikselować

znieksz­tał­cać obraz cy­fro­wy lub obraz wideo, uka­zu­jąc po­szcze­gól­ne pik­se­le, zwy­kle w celu unie­moż­li­wie­nia roz­poz­na­nia okre­ślo­nych szcze­gó­łów; pik­se­li­zo­wać


SJP.pl


pikselowy

→ pik­sel


SJP.pl

Patrz:

piksel

pikseloza

wy­stę­po­wa­nie wi­docz­nych pik­se­li na obra­zie cy­fro­wym lub video


SJP.pl


piktawia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) hist. daw. Po­i­tou (hi­sto­rycz­na pro­win­cja fran­cu­ska)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Piktawianin mos., Piktawianka ż.

 przym. piktawski

Wiktionary


piktografia

grupa ści­śle okre­ślo­nych zna­ków wy­ko­rzy­sty­wa­nych jako za­mien­ni­ki liter przy za­pi­sy­wa­niu słów, tre­ści


SJP.pl


piktograficzny

zwią­za­ny z pik­to­gra­fią (grupą ści­śle okre­ślo­nych zna­ków wy­ko­rzy­sty­wa­nych jako za­mien­ni­ki liter przy za­pi­sy­wa­niu słów, tre­ści), od­no­szą­cy się do pik­to­gra­fii


SJP.pl


piktogram

1. wyraz przed­sta­wio­ny za po­mo­cą obraz­ka;
2. sym­bol jed­noz­nacz­nie ro­zu­mia­ny przez ludzi wszyst­kich na­ro­do­wo­ści;
3. cha­rak­te­ry­stycz­na forma w po­sta­ci kilku łą­czą­cych się figur, pow­sta­łych po zgnie­ce­niu łanów zboża na po­lach upraw­nych, we­dług niek­tó­rych wsku­tek in­ge­ren­cji istot po­za­ziem­skich


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) po­ję­cie przed­sta­wio­ne obra­zem;

Wiktionary

Pik­to­gram ( pic­tus — „na­ry­so­wa­ny” i γράμμα "grámma" — „pismo”) – przed­sta­wie­nie po­ję­cia (opi­sy­wa­ne­go wy­ra­zem bądź rów­no­waż­ni­kiem zda­nia) za po­mo­cą obraz­ka w oder­wa­niu od za­pi­su. Pik­to­gra­ma­mi są np. hie­ro­gli­fy, znaki dro­go­we i ostrze­gaw­cze, oz­na­cze­nia prze­ciw­po­ża­ro­we. Formą pik­to­gra­mu jest rów­nież ide­o­gram.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pʲikˈtɔɡrãm, AS: pʹiktogrãm

Wiktionary


piktorial

fo­to­gra­fia lub seria fo­to­gra­fii, na któ­rych model lub mo­del­ka są nadzy lub pra­wie nadzy; pic­to­rial


SJP.pl


piktorialistyczny

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pik­to­ria­liz­mem, do­ty­czą­cy pik­to­ria­liz­mu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piktorializm m., piktorialista m., piktorialistka ż.

 przysł. piktorialistycznie

Wiktionary


piktorializm

nurt w fo­to­gra­fii, rza­dziej w gra­fi­ce, któ­re­go głów­nym za­ło­że­niem jest na­da­nie dzie­łu cech ty­po­wych obra­zom, dzie­łom sztu­ki ma­lar­skiej


SJP.pl

Pik­to­ria­lizm – nurt w fo­to­gra­fii ar­ty­stycz­nej, roz­wi­ja­ją­cy się w Eu­ro­pie i Sta­nach Zjed­no­czo­nych od końca XIX wieku do około 1914 roku. Nurt ten sta­no­wił próbę uz­na­nia fo­to­gra­fii za peł­no­praw­ną dzie­dzi­nę sztuk pię­knych po­przez odej­ście od me­cha­nicz­nej re­je­stra­cji rze­czy­wi­sto­ści na rzecz in­dy­wi­du­al­nej in­ter­pre­ta­cji ar­ty­stycz­nej.

Wikipedia


piktorialny

→ pik­to­ria­lizm


SJP.pl

Patrz:

piktorializm

pikturalizm

okre­śle­nie czy­stych war­to­ści ko­lo­ry­stycz­nych i fak­tu­ro­wych w ma­lar­stwie


SJP.pl


piktyjski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Pik­ta­mi, do­ty­czą­cy Pik­tów

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język pik­tyj­ski;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pikt mos.

Wiktionary


pikul

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Pikul (ur. 1954) – pia­ni­sta, pe­da­gog i pro­fe­sor
  • An­to­ni Pikul (ur. 1954) – pol­ski po­li­tyk
  • Jan Pikul – pol­ski du­chow­ny ka­to­lic­ki i autor ste­row­ni­ków
  • Jan Pikul (pro­fe­sor) (ur. 1949) – pol­ski tech­no­log żyw­no­ści i na­u­czy­ciel aka­de­mic­ki
  • Jerzy Ma­rian Pikul (1946–2016) – pol­ski poeta i pro­za­ik
  • Piotr Pikul (ur. 1924) – pol­ski rol­nik i poseł na Sejm
  • Wa­len­tin Pikul (1928–1990) – ro­syj­ski pi­sarz
  • Pikuj

Wikipedia


pikula

naz­wi­sko


SJP.pl


pikulec

krót­ki, ostry kołek z me­ta­lu lub drew­na do two­rze­nia ot­wo­rów, w które sadzi się ro­śli­ny; pi­kow­nik


SJP.pl


pikulina

ro­dzaj nie­wiel­kie­go fletu po­przecz­ne­go, o bar­dzo sze­ro­kim za­kre­sie wy­so­kich dźwię­ków; pic­co­lo, pi­ko­lo


SJP.pl


pikulinista

osoba gra­ją­ca na pi­ku­li­nie (pi­ko­lu, pic­co­lu - nie­wiel­kim fle­cie po­przecz­nym, o bar­dzo sze­ro­kim za­kre­sie wy­so­kich dźwię­ków)


SJP.pl


pikulinistka

ko­bie­ta gra­ją­ca na pi­ku­li­nie (pi­ko­lu, pic­co­lu - nie­wiel­kim fle­cie po­przecz­nym, o bar­dzo sze­ro­kim za­kre­sie wy­so­kich dźwię­ków)


SJP.pl


pikulski

naz­wi­sko


SJP.pl


pikus

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pikus – po­stać z mi­to­lo­gii rzym­skiej
  • Pikus – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow.e iław­skim, w gmi­nie Iława
  • Pikus – przy­sta­nek ko­le­jo­wy
  • Ste­fan Pikus – pro­fe­sor dok­tor ha­bi­li­to­wa­ny, fi­lo­zof

Wikipedia


pikutkowo

Pi­kut­ko­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie włoc­ław­skim, w gmi­nie Brześć Ku­jaw­ski.

We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go (III 2011 r.) li­czy­ła 292 miesz­kań­ców. Jest ósmą co do wiel­ko­ści miej­sco­wo­ścią gminy Brześć Ku­jaw­ski.

Wikipedia


pikuty

gra z wy­ko­rzy­sta­niem noża, w któ­rej za­da­niem osoby uczest­ni­czą­cej jest wbić nóż w zie­mię po wy­ko­na­niu jed­nej z kilku okre­ślo­nych sztu­czek


SJP.pl

Pi­ku­ty – gra zręcz­no­ścio­wa z wy­ko­rzy­sta­niem noża, po­le­ga­ją­ca na jego wbi­ja­niu w zie­mię po wy­ko­na­niu okre­ślo­nej sztucz­ki. Daw­niej bar­dzo po­pu­lar­na gra pod­wór­ko­wa zwana rów­nież „grą w noża”.

Wikipedia


pikuła

naz­wi­sko


SJP.pl


pikuś

po­tocz­nie:
1. coś łat­we­go, mało waż­ne­go; drob­nost­ka, pest­ka, bzdet;
2. osoba mało ważna, nie­za­słu­gu­ją­ca na uwagę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pot. bła­host­ka, dro­biazg, coś mało istot­ne­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dla­cze­go jed­nak ci lu­dzie (…) nie widzą rów­nież, że ich dzie­ci oraz wnuki będą za chwi­lę miały na gło­wie pro­ble­my takie, przy któ­rych zam­knię­ta przez ty­dzień przy­chod­nia na osied­lu to pikuś?

Wiktionary


pikówka

kilka warstw ma­te­ria­łu zszy­tych ście­giem pod­czas pi­ko­wa­nia, peł­nią­cych rolę ozdób, naj­czę­ściej na koł­nie­rzu


SJP.pl


pil.

skrót

 (1.1) = lotn. wojsk. pilot

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dwóch pi­lo­tów woj­sko­wych od­wie­dzi­ło w tym ty­god­niu Szko­łę Pod­sta­wo­wą im. por. pil. Fran­cisz­ka Surmy w Goł­ko­wi­cach.

Wiktionary


pila

krót­ki wy­ro­stek wi­docz­ny w pre­pa­ra­tach elek­tro­mi­kro­sko­po­wych na ko­mór­kach licz­nych bak­te­rii; fim­bria


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pila (bio­lo­gia)
  • oszcze­py po­cho­dze­nia etru­skie­go (lp pilum)
  • Pila – wieś w Chor­wa­cji, w żu­pa­nii kra­piń­sko-za­gor­skiej, w gmi­nie Stubičke To­pli­ce
  • Pila – miej­sco­wość na Cy­prze
  • Pila – wieś i gmina w Cze­chach, w po­wie­cie Kar­lo­we Wary, w kraju kar­lo­war­skim
  • Pila – miej­sco­wość i gmina we Wło­szech
  • Pila (firma) – pro­du­ku­ją­ca ża­rów­ki
  • Pila Röding, 1798 syn. Am­pul­la­ria La­marck, 1799 – ro­dzaj śli­ma­ków z ro­dzi­ny Am­pul­la­rii­dae
  • Piła – mia­sto w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim

Wikipedia


pilak

nie­wiel­ki rekin


SJP.pl


pilanin

miesz­ka­niec Piły


SJP.pl


pilanka

miesz­kan­ka Piły


SJP.pl


pilar

naz­wi­sko


SJP.pl

Pilar − mia­sto w Ar­gen­ty­nie wcho­dzą­ce w skład ze­spo­łu miej­skie­go Bu­e­nos Aires. We­dług spisu z roku 2001 mia­sto li­czy­ło 232 463 miesz­kań­ców. Jedna z sie­dzib Uni­wer­sy­te­tu Au­stral.

Wikipedia


pilarczyk

naz­wi­sko


SJP.pl


pilarek

obra­biar­ka do pi­ło­wa­nia drew­na; piła


SJP.pl


pilarka

obra­biar­ka do pi­ło­wa­nia drew­na; piła


SJP.pl


pilarski

→ pi­larz


SJP.pl

Pi­lar­ski, Pi­lar­ska – pol­skie naz­wi­sko, w Pol­sce nosi je ponad 8,5 tys. osób.

Wikipedia

Patrz:

pilarz

pilarz

ro­bot­nik, któ­re­go głów­nym na­rzę­dziem pracy jest piła lub pi­lar­ka (elek­trycz­na obra­biar­ka, naj­czę­ściej drew­na)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) drwal, który po­słu­gu­je się piłą

Wiktionary

Pi­larz – pol­skie naz­wi­sko. Na po­cząt­ku lat 90. XX wieku w Pol­sce no­si­ły je 1701 osoby.

Wikipedia


pilarzowate

o ce­chach pi­la­rzo­wa­tych (ro­dzi­ny błon­kó­wek obej­mu­ją­cej kilka ty­się­cy ga­tun­ków, z któ­rych więk­szość to groź­ne szkod­ni­ki ro­ślin upraw­nych)


SJP.pl

Pi­la­rzo­wa­te (Tenth­re­di­ni­dae) – ro­dzi­na owa­dów z rzędu błon­kos­krzy­dłych i po­drzę­du ro­śli­nia­rek, obej­mu­ją­ca ponad 5 ty­się­cy opi­sa­nych ga­tun­ków. Tak­son kos­mo­po­li­tycz­ny, naj­licz­niej­szy w stre­fie umiar­ko­wa­nej pół­ku­li pół­noc­nej. Gą­sie­ni­co­wa­te larwy są fi­to­fa­ga­mi. Wiele ga­tun­ków to szkod­ni­ki ro­ślin upraw­nych oraz drzew le­śnych.

Wikipedia


pilarzowaty

o ce­chach pi­la­rzo­wa­tych (ro­dzi­ny błon­kó­wek obej­mu­ją­cej kilka ty­się­cy ga­tun­ków, z któ­rych więk­szość to groź­ne szkod­ni­ki ro­ślin upraw­nych)


SJP.pl


pilarzowe

o ce­chach pi­la­rzo­wych (na­dro­dzi­na błon­kó­wek)


SJP.pl

Pi­la­rzo­we (Tenth­re­di­no­i­dea) – na­dro­dzi­na błon­kó­wek z po­drzę­du ro­śli­nia­rek.

Przed­sta­wi­cie­le tej grupy wy­róż­nia­ją się od in­nych ro­śli­nia­rek zwę­żo­nym poś­rod­ku przed­ple­czem, bra­kiem szwu "su­tu­ra trans­scu­ta­lis" na śród­ple­czu oraz obec­no­ścią dwóch ostróg na wierz­choł­ko­wej czę­ści go­le­ni przed­niej pary od­nó­ży.

Wikipedia


pilarzowy

o ce­chach pi­la­rzo­wych (na­dro­dzi­na błon­kó­wek)


SJP.pl


pilaster

pła­ski filar przy­ścien­ny z bazą i gło­wi­cą, peł­nią­cy w ar­chi­tek­tu­rze funk­cję de­ko­ra­cyj­ną i kon­struk­cyj­ną; pi­lastr


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ar­chit. filar usta­wio­ny przy ścia­nie lub czę­ścio­wo w nią wto­pio­ny, niez­nacz­nie wy­stę­pu­ją­cy przed lico ścia­ny;

Wiktionary

Pi­la­ster – ele­ment ar­chi­tek­to­nicz­ny w for­mie pła­skie­go fi­la­ra, niez­nacz­nie wy­stę­pu­ją­ce­go przed lico ścia­ny. Pełni on funk­cje za­rów­no kon­struk­cyj­ną, jak i de­ko­ra­cyj­ną (rozcz­łon­ko­wu­je ścia­nę). Może sta­no­wić część obra­mie­nia ot­wo­rów okien­nych, drzwio­wych lub bram­nych. W sta­ro­żyt­no­ści pi­la­stry wy­stę­po­wa­ły dużo rza­dziej niż pół­ko­lum­ny i uży­wa­ne były głów­nie w ar­chi­tek­tu­rze rzym­skiej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ten pi­la­ster jest pię­knie zdo­bio­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲiˈlastɛr, AS: pʹilaster

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pilastr m., pilastrowanie n.

 przym. pilastrowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pilastr

Wiktionary


pilastr

pła­ski filar przy­ścien­ny z bazą i gło­wi­cą, peł­nią­cy w ar­chi­tek­tu­rze funk­cję de­ko­ra­cyj­ną i kon­struk­cyj­ną; pi­la­ster


SJP.pl


pilastrowanie

sze­reg pi­la­strów (pła­skich fi­la­rów przy­ścien­nych z bazą i gło­wi­cą, peł­nią­cych w ar­chi­tek­tu­rze funk­cję de­ko­ra­cyj­ną i kon­struk­cyj­ną)


SJP.pl


pilastrować

sta­wiać pi­la­stry


SJP.pl


pilastrowy

zwią­za­ny z pi­la­stra­mi (pła­ski­mi fi­la­ra­mi przy­ścien­ny­mi z bazą i gło­wi­cą, peł­nią­cy­mi w ar­chi­tek­tu­rze funk­cję de­ko­ra­cyj­ną i kon­struk­cyj­ną), cha­rak­te­ry­stycz­ny dla ta­kich fi­la­rów (np. gło­wi­ca pi­la­stro­wa, trzon pi­la­stro­wy)


SJP.pl


pilasty

o spo­so­bach da­chów­ko­we­go po­kry­cia da­chów: ut­wo­rzo­ny po­przez czę­ścio­we na­ło­że­nie na sie­bie da­chó­wek


SJP.pl


pilaszków

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pi­lasz­ków – wieś w woj. łódz­kim, w pow. ło­wic­kim, w gmi­nie Ło­wicz
  • Pi­lasz­ków – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. war­szaw­ski za­chod­nim, w gmi­nie Oża­rów Ma­zo­wiec­ki
  • Pi­lasz­ków – dawna gro­ma­da

Wikipedia


pilates

sy­stem ćwi­czeń ru­cho­wych z po­cząt­ku XX wieku, po­łą­cze­nie ba­le­tu, jogi i gim­na­sty­ki izo­me­trycz­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sport. sy­stem ćwi­czeń ma­ją­cy na celu roz­cią­gnię­cie i ue­la­stycz­nie­nie wszyst­kich mię­śni ciała;

Wiktionary

Pi­la­tes – sy­stem ćwi­czeń fi­zycz­nych wy­my­ślo­ny na po­cząt­ku XX wieku przez Niem­ca Jo­se­fa Hum­ber­tu­sa Pi­la­te­sa, któ­re­go celem miało być roz­cią­gnię­cie i ue­la­stycz­nie­nie wszyst­kich mię­śni ciała. Sy­stem pi­la­tes to po­łą­cze­nie jogi, ba­le­tu i ćwi­czeń izo­me­trycz­nych. We­dług za­ło­żeń Pi­la­te­sa me­to­da ta ma się przy­czy­niać do: wzmoc­nie­nia mię­śni bez ich nad­mier­ne­go ro­zbu­do­wa­nia, od­cią­że­nia krę­go­słu­pa, po­pra­wy po­sta­wy, ue­la­stycz­nie­nia ciała, ob­ni­że­nia po­zio­mu stre­su oraz ogól­nej po­pra­wy zdro­wia osób ćwi­czą­cych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sy­stem pi­la­tes to po­łą­cze­nie jogi, ba­le­tu i ćwi­czeń izo­me­trycz­nych.

Wiktionary


pilatesowy

→ pi­la­tes


SJP.pl

Patrz:

pilates

pilaw

po­tra­wa po­pu­lar­na na Bli­skim Wscho­dzie, ryż z ka­wał­ka­mi ba­ra­ni­ny i ostry­mi przy­pra­wa­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. po­tra­wa z ryżu, ostrych przy­praw i mięsa, naj­czę­ściej ba­ra­nie­go, po­cho­dzą­ca z Bli­skie­go Wscho­du;

Wiktionary

Pilaw (tur. "pilav", pers. پلو, "polou", hindi पुलाव, "pulaw", ros. плов, "płow") – tra­dy­cyj­na po­tra­wa wschod­nia, spo­rzą­dza­na z ryżu lub bul­gu­ru z do­dat­kiem wa­rzyw, ka­wał­ków mięsa (ba­ra­ni­ny, dro­biu lub ryb) oraz dużej ilo­ści ostrych przy­praw. Dzię­ki spe­cjal­nej tech­ni­ce go­to­wa­nia (rów­nież na­zy­wa­nej pi­la­wem) zia­ren­ka ryżu po­zo­sta­ją osob­no.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Moim zda­niem, w tym pi­la­wie jest za mało mięsa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲilaf, AS: pʹilaf

Wiktionary


pilawa

1. mia­sto w Pol­sce;
2. wieś w Pol­sce;
3. nazwa kilku wsi na Ukra­i­nie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pi­la­wa – mia­sto w woj. ma­zo­wiec­kim, pow. gar­wo­liń­skim, gmi­nie Pi­la­wa
  • Pi­la­wa – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, pow. pia­se­czyń­skim, gmi­nie Pia­secz­no
  • Pi­la­wa – osada leśna w woj. ma­zo­wiec­kim, pow. pia­se­czyń­skim, gmi­nie Pia­secz­no
  • Pi­la­wa – dawna gro­ma­da
  • Pi­la­wa (ukr. Пилява) – wieś w ob­wo­dzie chmiel­nic­kim
  • Pi­la­wa (ukr. Пилява) – wieś w ob­wo­dzie tar­no­pol­skim
  • Adam Pi­la­wa (1954–1982) – pol­ski skrzy­pek i mul­tiin­stru­men­ta­li­sta
  • Pi­la­wa – sta­cja ko­le­jo­wa
  • Pi­la­wa – herb szla­chec­ki
  • Pi­la­win, Pi­law­ka, Pi­ła­wa, Py­la­wa

Wikipedia


pilawianin

miesz­ka­niec Pi­la­wy


SJP.pl


pilawianka

miesz­kan­ka Pi­la­wy


SJP.pl


pilawski

przy­miot­nik od: Pi­la­wa


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Pi­la­wą, do­ty­czą­cy Pi­la­wy

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­riusz Pi­law­ski – pol­ski aktor te­a­tral­ny i fil­mo­wy, re­ży­ser, poeta i fe­lie­to­ni­sta
  • Sta­ni­sław Pi­law­ski – pol­ski zo­o­log, wy­kła­dow­ca aka­de­mic­ki
  • Zbi­gniew Pi­law­ski – pol­ski le­karz, dzia­łacz har­cer­ski, żoł­nierz po­dzie­mia i woj­sko­wy

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Pilawa ż.

Wiktionary


pilch

gry­zoń na­drzew­ny; po­pie­li­ca


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. zool. po­pie­li­ca

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pilch – inna nazwa po­pie­li­cy Glis glis
  • Adam Pilch (1965–2010) – pol­ski du­chow­ny lu­te­rań­ski
  • Adolf Pilch ps. „Góra”, „Do­li­na” (1914–2000) – jeden z do­wód­ców od­dzia­łów Armii Kra­jo­wej
  • An­drzej Pilch (1912–1981) – pol­ski dzia­łacz pa­trio­tycz­ny
  • An­drzej Pilch (1926–2011) – hi­sto­ryk, pro­fe­sor Uni­wer­sy­te­tu Ja­giel­loń­skie­go
  • Ed­ward Pilch (1916–1941) – pol­ski pilot okre­su II wojny świa­to­wej
  • Grze­gorz Pilch (ur. 1976) – pol­ski pił­karz
  • Jan Pilch (1956–2022) – pol­ski per­ku­si­sta, pro­fe­sor sztuk mu­zycz­nych
  • Jerzy Pilch (1952–2020) – pol­ski pi­sarz
  • Józef Pilch (ur. 1957) – dzia­łacz Prawa i Spra­wied­li­wo­ści, wo­je­wo­da ma­ło­pol­ski (2015–2017)
  • Mag­da­le­na Pilch (ur. 1972) – pol­ska fle­cist­ka
  • Piotr Pilch (ur. 1965) – sa­mo­rzą­do­wiec, dzia­łacz Prawa i Spra­wied­li­wo­ści, wi­ce­mar­sza­łek sej­mi­ku wo­je­wództ­wa pod­kar­pac­kie­go

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Grzbie­ty sta­rze­ją­cych się pil­chów coraz bar­dziej ru­dzie­ją.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) popielica

Wiktionary


pilchowate

o ce­chach pil­cho­wa­tych (po­pie­li­co­wa­tych - gry­zo­ni z grupy poś­red­niej mię­dzy my­szo­wa­ty­mi a wie­wiór­ko­wa­ty­mi, obej­mu­ją­cej kil­ka­dzie­siąt ga­tun­ków o pu­szy­stym ogo­nie i cen­nym fu­trze); po­pie­li­co­wa­ty


SJP.pl


pilchowaty

o ce­chach pil­cho­wa­tych (po­pie­li­co­wa­tych - gry­zo­ni z grupy poś­red­niej mię­dzy my­szo­wa­ty­mi a wie­wiór­ko­wa­ty­mi, obej­mu­ją­cej kil­ka­dzie­siąt ga­tun­ków o pu­szy­stym ogo­nie i cen­nym fu­trze); po­pie­li­co­wa­ty


SJP.pl


pilchowice

nazwa dwóch wsi w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pil­cho­wi­ce – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. lwó­wec­kim, w gmi­nie Wleń
  • Pil­cho­wi­ce – wieś w woj. ślą­skim, w pow. gli­wic­kim, w gmi­nie Pil­cho­wi­ce
  • Pil­cho­wi­ce – dawna gro­ma­da w po­wie­cie gli­wic­kim
  • Pil­cho­wi­ce – dawna gro­ma­da w po­wie­cie lwó­wec­kim
  • Pil­cho­wi­ce – nie­czyn­na wą­sko­to­ro­wa sta­cja ko­le­jo­wa w Pil­cho­wi­cach, w woj. ślą­skim

Wikipedia


pilchowicki

przy­miot­nik od: Pil­cho­wi­ce


SJP.pl


pilchowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pil­cho­wo – część Szcze­ci­na
  • Pil­cho­wo – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, pow. po­lic­kim, gm. Po­li­ce

Wikipedia


pilcomayo

rzeka w Bo­li­wii


SJP.pl

Pil­co­ma­yo – rzeka wy­cho­dzą­ca ze źró­dła w środ­ko­wych An­dach, prze­pły­wa­ją­ca przez Bo­li­wię, Pa­rag­waj i Ar­gen­ty­nę.

Mie­rzy 2500 km dłu­go­ści, a ucho­dzi w Pa­rag­wa­ju. W dol­nym biegu sta­no­wi gra­ni­cę mię­dzy Pa­rag­wa­jem a Ar­gen­ty­ną. Znaj­du­je się tu ar­gen­tyń­ski Park Na­ro­do­wy Río Pil­co­ma­yo.

Wikipedia


pilczycki

naz­wi­sko


SJP.pl


pile

krót­ki wy­ro­stek wi­docz­ny w pre­pa­ra­tach elek­tro­mi­kro­sko­po­wych na ko­mór­kach licz­nych bak­te­rii; fim­bria


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pile (je­zio­ro)
  • Pile - dawna nazwa (do 1998) wsi Pi­ła­wa
  • Pilus – ro­dzaj fim­brii, pu­ste­go w środ­ku „wło­ska” ko­mór­ko­we­go

Wikipedia


pilea

ro­śli­na z ro­dzi­ny po­krzy­wo­wa­tych, upra­wia­na jako do­nicz­ko­wa


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pilea – mia­sto w Gre­cji
  • pilea – ro­śli­na

Wikipedia


pilecki

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jan Pi­lec­ki (ok. 1405–1476) – kasz­te­lan kra­kow­ski, wo­je­wo­da kra­kow­ski
  • Jan Pi­lec­ki (zm. 1527) – pol­ski szlach­cic, urzęd­nik i woj­sko­wy sta­ro­pol­ski
  • Jan Pi­lec­ki – pol­ski szlach­cic, urzęd­nik i woj­sko­wy sta­ro­pol­ski
  • Jan Pi­lec­ki – pol­ski le­karz, dzien­ni­karz i dzia­łacz spo­łecz­ny
  • Jan Pi­lec­ki – pol­ski szlach­cic, urzęd­nik sta­ro­pol­ski
  • Gie­dy­min Pi­lec­ki – du­chow­ny rzym­sko­ka­to­lic­ki, ka­pe­lan
  • Gu­staw Pi­lec­ki – pol­ski ma­larz
  • Ma­rian Pi­lec­ki – pol­ski ofi­cer
  • Ok­ta­wian Pi­lec­ki – pol­ski le­karz, ge­ne­rał
  • Stan Pi­lec­ki – au­stra­lij­ski rug­by­sta
  • Sta­ni­sław Pi­lec­ki Otta – pol­ski szlach­cic, urzęd­nik sta­ro­pol­ski
  • Szcze­pan Pi­lec­ki – pol­ski dzia­łacz i na­u­czy­ciel w Wol­nym Mie­ście Gdań­sku

Wikipedia


pilers

ele­ment peł­nią­cy rolę pod­po­ry po­zio­mo uło­żo­nych czę­ści, naj­czę­ściej ka­dłu­ba stat­ków i in­nych jed­no­stek pły­wa­ją­cych


SJP.pl

Pi­lers (pod­po­ra po­kła­do­wa) – ele­ment kon­struk­cyj­ny speł­nia­ją­cy rolę fi­la­ru, sto­so­wa­ny na pły­wa­ją­cych jed­nost­kach wod­nych do punk­to­we­go pod­pie­ra­nia po­zio­mych ele­men­tów szkie­le­tu ka­dłu­ba, któ­rym mogło gro­zić zbyt duże ugię­cie pod ob­cią­że­niem, oraz do pod­pie­ra­nia in­nych ele­men­tów o dużym na­ci­sku na małą po­wierzch­nię.

Wikipedia


pileus

czap­ka no­szo­na przez wyz­wo­lo­nych nie­wol­ni­ków w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie; czap­ka fry­gij­ska, sym­bol wol­no­ści


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Czap­ka fry­gij­ska (łac. pi­le­us) – na­kry­cie głowy
  • Pi­le­us – forma chmu­ry

Wikipedia


pilewski

naz­wi­sko


SJP.pl


pili

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) spoż. orzech z drze­wa ka­na­recz­ni­ka, Ca­na­rium L.

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 3. os. ter. od: pilić

 (2.2) 3. os. przesz. mos. od: pić

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲilʲi, AS: pʹilʹi

Wiktionary


pilica

1. mia­sto w Pol­sce;
2. wieś w Pol­sce;
3. rzeka w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka w Pol­sce, lewy do­pływ Wisły;

 (1.2) geogr. mia­sto w wo­je­wództ­wie ślą­skim;

Wiktionary

Pi­li­ca – rzeka w po­łud­nio­wej i cen­tral­nej Pol­sce, naj­więk­szy i naj­dłuż­szy lewy do­pływ Wisły. Dłu­gość rzeki wy­no­si 319 km, a po­wierzch­nia do­rze­cza 8341 km². Rzeka wy­pły­wa z dwóch kra­so­wych źró­deł po­ło­żo­nych bli­sko mia­stecz­ka Pi­li­ca w po­wie­cie za­wier­ciań­skim.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pi­li­ca jest naj­dłuż­szym lewym do­pły­wem Wisły.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Nadpilicze n.

 przym. pilicki

Wiktionary


pilichowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pi­li­cho­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim w pow. ra­dzie­jow­skim, w gmi­nie Osię­ci­ny
  • Pi­li­cho­wo – część wsi Ar­ci­sze­wo w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim w pow. włoc­ław­skim, w gmi­nie Bo­nie­wo
  • Pi­li­cho­wo – nazwa nie­stan­da­ry­zo­wa­na, osada wsi Pi­li­cho­wo w woj. ma­zo­wiec­kim w pow. płoc­kim, w gmi­nie Bul­ko­wo
  • Pi­li­cho­wo – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim w pow. płoc­kim, w gmi­nie Bul­ko­wo
  • Pi­li­cho­wo – wieś w woj. po­mor­skim w pow. kwi­dzyń­skim, w gmi­nie Pra­bu­ty
  • Pi­li­cho­wo – dawna gro­ma­da
  • Ko­lo­nia Pi­li­cho­wo – nazwa nie­stan­da­ry­zo­wa­na, przy­sió­łek wsi Pi­li­cho­wo w woj. ma­zo­wiec­kim w pow. płoc­kim, w gmi­nie Bul­ko­wo

Wikipedia


pilichowski

naz­wi­sko


SJP.pl


pilichówko

Pi­li­chów­ko – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie płoc­kim, w gmi­nie Bul­ko­wo.

W la­tach 1954-1960 wieś była sie­dzi­bą gro­ma­dy Pi­li­chów­ko, po jej znie­sie­niu w gro­ma­dzie Da­ni­sze­wo. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa płoc­kie­go.

Wikipedia


pilicki

przy­miot­nik od: Pi­li­ca


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od Pi­li­ca

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲiˈlʲit͡sʲci, AS: pʹilʹicʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pilica

Wiktionary


piliczanin

miesz­ka­niec Pi­li­cy (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


piliczanka

miesz­kan­ka Pi­li­cy (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


pilidium

wolno pły­wa­ją­ca larwa wstęż­nic o ciele po­kry­tym rzę­ska­mi, w kształ­cie po­dob­nym do dzwo­nu


SJP.pl


pilik

ptak z rzędu pi­li­ków; tro­gon


SJP.pl


pilikowski

naz­wi­sko


SJP.pl


piling

pe­e­ling;
1. za­bieg kos­me­tycz­ny wy­ko­ny­wa­ny w celu usu­nię­cia mart­we­go na­skór­ka;
2. kos­me­tyk uży­wa­ny do ta­kie­go za­bie­gu; ście­rak


SJP.pl


pilingować

usu­wać zro­go­wa­cia­łe czę­ści na­skór­ka i oczy­szczać skórę; pe­e­lin­go­wać


SJP.pl


pilingowy

→ pi­ling; pe­e­lin­go­wy


SJP.pl


pilipczuk

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mar­cin Pi­lip­czuk
  • Mi­chał Pi­lip­czuk
  • Swia­tła­na Ci­cha­no­u­ska z domu Pi­lip­czuk
  • Py­łyp­czuk

Wikipedia


pilipiuk

naz­wi­sko


SJP.pl


pilitowo

Pi­li­to­wo – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie płoń­skim, w gmi­nie Płońsk.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa cie­cha­now­skie­go. Po­ło­żo­na 1 km od trasy nr 7 War­sza­wa - Gdańsk i około 3 km od Płoń­ska w kie­run­ku War­sza­wy.

Wikipedia


pilić

po­tocz­nie: na­glić, po­pę­dzać


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) przy­na­glać kogoś do cze­goś

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pilenie n., przypilenie n.

 czas. przypilić dk.

Wiktionary


pilker

ro­dzaj przy­nę­ty węd­kar­skiej w po­sta­ci nie­wiel­kiej sztucz­nej rybki z kot­wicz­ką lub ha­czy­kiem, wy­ko­rzy­sty­wa­nej pod­czas po­ło­wów me­to­dą spin­nin­go­wą


SJP.pl

Pil­ker – przy­nę­ta sto­so­wa­na głów­nie w węd­kar­stwie mor­skim.

Przy­po­mi­na kształ­tem małe rybki. Obec­nie w wielu kształ­tach i bar­wach. Pil­ker uz­bro­jo­ny jest zaz­wy­czaj w jedną, lub dwie kot­wi­ce, czę­sto za­koń­czo­ne ko­lo­ro­wy­mi nit­ka­mi, lub sztucz­ną muchą. Gra­ma­tu­ra w prze­dzia­le od 40 g do 1 kg.

Wikipedia


pilling

[czy­taj: pi­ling] pro­ces kos­ma­ce­nia się tka­nin


SJP.pl

Zo­bacz też: Pil­ling (An­glia) – miej­sco­wość w hrab­stwie Lan­cas­hi­re (An­glia).

Pil­ling − pro­ces two­rze­nia się sku­pisk splą­ta­nych włó­kie­nek (ku­le­czek) na po­wierzch­ni wy­ro­bów włó­kien­ni­czych pod wpły­wem tar­cia, pod­czas ich użyt­ko­wa­nia. Szcze­gól­nie wy­stę­pu­je w tek­sty­liach z nitek za­wie­ra­ją­cych wraz z włó­kna­mi na­tu­ral­ny­mi rów­nież włó­kno che­micz­ne.

Wikipedia


pilniczek

nie­wiel­ki pil­nik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) nie­wiel­ki pil­nik (na­rzę­dzie słu­żą­ce do obrób­ki twar­dych ma­te­ria­łów)

 (1.2) przy­rząd do pie­lę­gna­cji paz­nok­ci

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pilnik m., pilarka ż. piłowanie n., opiłek mrz.

 czas. piłować ndk., opiłować dk.

Wiktionary


pilnicznik

pil­nicz­nik fioł­ko­wy - ga­tu­nek chrzą­szcza z ro­dzi­ny sprę­ży­ko­wa­tych


SJP.pl


pilnie

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) ze sta­ran­no­ścią, z gor­li­wo­ścią

 (1.2) z wiel­ką uwagą

 (1.3) będąc przy­mu­szo­ny upły­wa­ją­cym ter­mi­nem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Uczeń pil­nie przy­kła­dał się do nauki ję­zy­ka pol­skie­go.

 (1.2) Che­micz­ka pil­nie ob­ser­wo­wa­ła gim­naz­ja­li­stów pi­szą­cych kart­ków­kę.

 (1.3) Dobry akor­de­on pil­nie od­ku­pię.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pilny

 rzecz. pilność ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) aktywnie, gorliwie, mozolnie, niestrudzenie, niezmordowanie, nieznużenie, ofiarnie, pracowicie, znojnie, żmudnie

 (1.2) bacznie, czujnie, uważnie

 (1.3) bez zwłoki, bezzwłocznie, co żywo, jak najszybciej, na gwałt, natychmiast, niezwłocznie, pośpiesznie, w tej chwili, od ręki

Wiktionary


pilniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ków: pilno, pil­nie


SJP.pl


pilniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: pilny


SJP.pl


pilnik

ro­dzaj na­rzę­dzia z har­to­wa­nej stali w kształ­cie pła­skiej sztab­ki o chro­po­wa­tej po­wierzch­ni, uży­wa­ny do ście­ra­nia, gła­dze­nia lub obra­bia­na, naj­czę­ściej ka­wał­ków drew­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. ro­dzaj na­rzę­dzia z har­to­wa­nej stali w kształ­cie pła­skiej sztab­ki o chro­po­wa­tej po­wierzch­ni, uży­wa­ny do ście­ra­nia, gła­dze­nia lub obra­bia­na, naj­czę­ściej ka­wał­ków drew­na;

Wiktionary

Pil­nik – na­rzę­dzie słu­żą­ce do pi­ło­wa­nia, czyli skra­wa­nia z obra­bia­nej po­wierzch­ni cien­kiej war­stwy o gru­bo­ści od 0,01 do 1 mm.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Oj­ciec Jurka wykuł mi ze sta­re­go pil­ni­ka krze­si­wo, za po­mo­cą któ­re­go na­u­czy­łem się roz­nie­cać ogień.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲilʲɲik, AS: pʹilʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. opiłek mrz.

:: zdrobn. pilniczek mrz.

 czas. opiłowywać ndk., piłować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk fajla

Wiktionary


pilnikarz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rzem. rze­mieśl­nik wy­ko­nu­ją­cy pil­ni­ki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pilnikarstwo n., pilnikarnia ż., pilnik mrz.

 przym. pilnikarski

Wiktionary


pilnikowy

→ pil­nik


SJP.pl

Patrz:

pilnik

pilnowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pil­no­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pilnować ndk.

Wiktionary


pilnować

1. strzec cze­goś lub kogoś, czu­wać nad czymś lub nad kimś, naj­czę­ściej chro­niąc przed nie­bez­pie­czeń­stwem;
2. nie od­stę­po­wać od cze­goś, prze­strze­gać cze­goś;
3. pil­no­wać się: czu­wać nad sobą, uwa­żać na swoje włas­ne po­czy­na­nia


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) spra­wo­wać na­dzór; strzec cze­goś lub kogoś

 (1.2) po­stę­po­wać, trzy­ma­jąc się okre­ślo­nych reguł

cza­sow­nik zwrot­ny pil­no­wać się

 (2.1) uwa­żać na sie­bie, na swoje po­stę­po­wa­nie

 (2.2) pil­no­wać (1.1) wza­jem­nie jeden dru­gie­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy dzi­siaj nadal pil­nu­jesz swo­je­go młod­sze­go brata, Marka?

 (1.1) Pil­nu­ję, żeby nikt nie zni­szczył tych wik­to­riań­skich re­ga­łów i fo­te­li.

 (1.2) Ma­rio­la nie tyje, bo pil­nu­je diety.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲilˈnɔvat͡ɕ, AS: pʹilnovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pilnowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) czuwać, dbać, doglądać; gw. Górny Śląsk wahować

Wiktionary


pilność

→ pilny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha bycia pil­nym; przy­kła­da­nie się do cze­goś; sta­ran­ność w wy­ko­ny­wa­niu czego

 (1.2) ko­niecz­ność poś­pie­chu

 (1.3) daw. czuj­na opie­ka nad kim lub nad czym

Wiktionary

Patrz:

pilny

Powiązane:

 przym. pilny

 przysł. pilnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gorliwość, pracowitość, rzetelność, sumienność, zapał

 (1.2) pośpiech, terminowość

 (1.3) baczność, czujność

Wiktionary


pilny

1. gor­li­wie i rze­tel­nie coś wy­ko­nu­ją­cy; pra­co­wi­ty
2. wy­ma­ga­ją­cy poś­pie­chu, szyb­kie­go dzia­ła­nia; niez­włocz­ny, ko­niecz­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) gor­li­wie i rze­tel­nie coś wy­ko­nu­ją­cy

 (1.2) wy­ma­ga­ją­cy poś­pie­chu, szyb­kie­go dzia­ła­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wy­haf­to­wa­nie chu­sty na głowę, nie­zbęd­nej do stro­ju La­chów są­dec­kich, za­bie­ra­ło ponad 70 go­dzin pil­nej pracy.

 (1.2) Wie­czo­rem oj­ciec z Pio­trow­skim i z Jur­czen­ką wy­je­cha­li do Mosk­wy za­łat­wić ja­kieś pilne spra­wy zwią­za­ne z prze­nie­sie­niem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲilnɨ, AS: pʹilny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pilność ż.

 przysł. pilnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dbały, nienaganny, obowiązkowy, odpowiedzialny, poważny, przykładny, rzetelny, słowny, solenny, solidny, stateczny, sumienny, uczciwy, dokładny, gorliwy, skrupulatny, skrzętny, staranny, troskliwy, pracowity

 (1.2) niezwłoczny, konieczny, bezzwłoczny, naglący, nagły, nie cierpiący zwłoki, palący

Wiktionary


pilobezoar

be­zo­ar z sier­ści pow­sta­ją­cy w prze­wo­dzie po­kar­mo­wym kota


SJP.pl


pilocik

1. zdrob­nie­nie od: pilot;
2. część spa­do­chro­nu wy­cią­ga­ją­ca cza­szę spa­do­chro­nu z po­krow­ca pod­czas skoku


SJP.pl


pilocki

→ pilot (osoba)


SJP.pl


pilokarpina

al­ka­lo­id po­cho­dzą­cy z liści krze­wu po­to­śli­nu, po­bu­dza­jąc układ przyw­spół­czul­ny na­le­ży do naj­sil­niej dzia­ła­ją­cych leków śli­no­pęd­nych i na­pot­nych, sto­so­wa­ny w le­cze­niu ja­skry


SJP.pl

Pi­lo­kar­pi­na (łac. "Pi­lo­car­pi­num") – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, al­ka­lo­id imi­da­zo­lo­wy wy­stę­pu­ją­cy w li­ściach po­łud­nio­wo­a­me­ry­kań­skich ro­ślin – "Pi­lo­car­pus ja­bo­ran­di" i "Pi­lo­car­pus mi­crop­hyl­lus" – wraz z jej ste­re­o­i­zo­me­rem – izo­pi­lo­kar­pi­ną.

Czą­stecz­ka pi­lo­kar­pi­ny zbu­do­wa­na jest z pier­ście­nia imi­da­zo­lo­we­go i lak­to­no­we­go, po­łą­czo­nych grupą me­ty­le­no­wą (–CH2-).

Wikipedia


pilokarpus

wiecz­nie zie­lo­ny krzew lub nie­wiel­kie drzew­ko z lasów tro­pi­kal­nych Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej, któ­re­go li­ście są źró­dłem pi­lo­kar­pi­ny


SJP.pl


pilon

pod­po­ra poś­red­nia mostu wi­szą­ce­go, na któ­rej opie­ra­ją się pasma nośne; pylon


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Da­niel Pilon – ka­na­dyj­ski aktor fil­mo­wy i te­le­wi­zyj­ny
  • Debby Stam-Pilon – ho­len­der­ska siat­kar­ka
  • Do­mi­ni­que Pilon – fran­cu­ski bry­dży­sta
  • Ger­ma­in Pilon – fran­cu­ski rzeź­biarz

Wikipedia


piloreczka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. żona pi­lo­rza

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pilorz mos., piła ż.

Wiktionary


pilorekcja

stro­sze­nie się wło­sów u zwie­rząt, głów­nie pod wpły­wem chło­du


SJP.pl


pilorz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. wła­ści­ciel tar­ta­ku

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piła ż., piloreczka ż.

Wiktionary


pilot

1. osoba opro­wa­dza­ją­ca wy­ciecz­ki;
2. osoba kie­ru­ją­ca po­ja­zdem la­ta­ją­cym;
3. osoba to­wa­rzy­szą­ca kie­row­cy raj­do­we­mu w cza­sie wy­ści­gu;
4. osoba wska­zu­ją­ca trasę wy­ści­gu ko­lar­skie­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) lotn. osoba kie­ru­ją­ca po­ja­zdem la­ta­ją­cym – stat­kiem kos­micz­nym, śmi­głow­cem lub sa­mo­lo­tem

 (1.2) tu­ryst. osoba od­po­wie­dzial­na za prze­bieg wy­ciecz­ki;

 (1.3) mar. osoba, która po­ka­zu­je i na­dzo­ru­je drogę w por­cie wod­nym lub ak­we­nie przy­brzeż­nym;

 (1.4) sport. osoba po­da­ją­ca kie­row­cy na bie­żą­co: drogę (kie­ru­nek i kąt skrę­tu) oraz op­ty­mal­ną pręd­kość prze­ja­zdu przez dany od­ci­nek trasy rajdu;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) pot. telew. od­ci­nek se­ria­lu te­le­wi­zyj­ne­go wpro­wa­dzo­ny na próbę;

 (2.2) techn. urzą­dze­nie do ste­ro­wa­nia na od­le­głość sprzę­tem elek­tro­nicz­nym lub ma­szy­ną;

 (2.3) pot. zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Glo­bi­cep­ha­la ma­cror­hyn­cus|ref=tak., zob. grind­wal krót­ko­płet­wy. (ga­tu­nek wa­le­nia)

 (2.4) techn. nie­wiel­ka tu­le­ja (pilot ru­cho­my) na­kła­da­na na na­rzę­dzie skra­wa­ją­ce lub cy­lin­drycz­ny od­ci­nek na­rzę­dzia (pilot stały);

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pilot stat­ku po­wietrz­ne­go – pro­wa­dzi taką jed­nost­kę np. sa­mo­lot, szy­bo­wiec, śmi­gło­wiec
  • pilot dro­go­wy – pi­lo­taż po­ja­zdów nie­nor­ma­tyw­nych
  • pilot zdal­ne­go ste­ro­wa­nia – urzą­dze­nie elek­tro­nicz­ne
  • pilot wy­cie­czek – zawód w bran­ży tu­ry­stycz­nej
  • pilot au­to­ma­tycz­ny – urzą­dze­nie na­wi­ga­cyj­ne
  • pilot mor­ski, pilot por­to­wy – osoba do­ra­dza­ją­ca ka­pi­ta­no­wi stat­ku pod­czas na­wi­ga­cji i ma­ne­wrów w por­cie
  • pi­lo­tów­ka – jed­nost­ka pły­wa­ją­ca do tran­spor­tu pi­lo­ta mor­skie­go
  • pilot raj­do­wy – osoba po­da­ją­ca kie­row­cy na bie­żą­co: drogę (kie­ru­nek i kąt skrę­tu) oraz op­ty­mal­ną pręd­kość prze­ja­zdu przez dany od­ci­nek trasy rajdu
  • pilot se­ria­lu – od­ci­nek se­ria­lu te­le­wi­zyj­ne­go po­prze­dza­ją­cy pier­wszą serię
  • pilot spa­do­chro­nu – część spa­do­chro­nu (pi­lo­cik)
  • Pilot – marka przy­bo­rów do pi­sa­nia
  • pilot – pro­jekt pi­lo­ta­żo­wy ma­ją­cy na celu zgro­ma­dze­nie know-how dla re­a­li­za­cji przysz­łych pro­jek­tów

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kon­tro­ler nie za­re­a­go­wał na wy­so­kość po­da­ną przez pi­lo­ta w sto­pach oraz nie­wła­ści­we ci­śnie­nie at­mos­fe­rycz­ne i na­ka­zał zni­ża­nie (…)

 (1.1) Pilot Pirx wy­lą­do­wał na Księ­ży­cu.

 (1.2) Je­że­li masz cho­ro­bę lo­ko­mo­cyj­ną, zgłoś to pi­lo­to­wi wy­ciecz­ki.

 (1.3) Pilot wszedł na po­kład.

 (1.4) Z po­wo­du po­mył­ki pi­lo­ta sa­mo­chód wpadł na drze­wo.

 (2.2) Podaj mi pilot do te­le­wi­zo­ra!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲilɔt, AS: pʹilot

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pilotaż m., pilotówka ż., pilotowanie n., popilotowanie n., pilotażówka ż.

:: fż. pilotka ż.

:: zdrobn. pilocik m.

 czas. pilotować ndk., popilotować dk.

 przym. pilotażowy, pilocki

 przysł. pilotażowo

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) odcinek pilotażowy

Wiktionary


pilota

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. pilot

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲiˈlɔta, AS: pʹilota

Wiktionary


pilotaż

1. umie­jęt­ność od­po­wied­nie­go po­kie­ro­wa­nia kie­row­cy sa­mo­cho­du, ster­ni­ka stat­ku, wy­ciecz­ki itp.
2. umie­jęt­ność pro­wa­dze­nia stat­ków po­wietrz­nych
3. prób­ne, spraw­dza­ją­ce dzia­ła­nia, zwy­kle w związ­ku z prze­pro­wa­dze­niem cze­goś, wdra­ża­niem cze­goś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pro­wa­dze­nie sa­mo­lo­tu lub in­ne­go stat­ku po­wietrz­ne­go

 (1.2) prze­pro­wa­dza­nie stat­ków przez nie­bez­piecz­ne i trud­ne do na­wi­ga­cji miej­sca

 (1.3) dzia­ła­nia prób­ne, któ­rych celem jest spraw­dze­nie cze­goś, czę­sto ja­kie­goś przed­sięw­zię­cia w dzie­dzi­nie po­li­ty­ki lub go­spo­dar­ki

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pi­lo­taż (lot­nict­wo) – pro­wa­dze­nie i ma­ne­wro­wa­nie stat­ków po­wietrz­nych w pła­szczyź­nie po­zio­mej i pio­no­wej
  • Pi­lo­taż (za­rzą­dza­nie) – re­a­li­za­cja pro­jek­tu wstęp­ne­go ma­ją­ce­go na celu zgro­ma­dze­nie know-how dla re­a­li­za­cji przysz­łych pro­jek­tów
  • Pi­lo­taż (tu­ry­sty­ka) – pro­wa­dze­nie im­pre­zy tu­ry­stycz­nej przez pi­lo­ta wy­ciecz­ki
  • Pi­lo­taż (ruch dro­go­wy) – za­bez­pie­cze­nie prze­ja­zdu po­ja­zdów naj­czę­ściej po­nad­nor­ma­tyw­nych (ga­ba­ry­to­wych) dro­ga­mi pu­blicz­ny­mi.
  • Pi­lo­taż w że­glu­dze – usłu­ga po­mo­cy w ma­ne­wro­wa­niu stat­kiem wy­ko­ny­wa­na przez pi­lo­tów mor­skich

Wikipedia

Powiązane:

 przym. pilotażowy

 rzecz. pilot mzw./mos./mrz.

Wiktionary


pilotażowy

po­wią­za­ny z pi­lo­ta­żem (np. umie­jęt­no­ści pi­lo­ta­żo­we, grupa pi­lo­ta­żo­wa) lub wy­ko­rzy­sty­wa­ny do nauki pi­lo­ta­żu (np. po­dręcz­nik pi­lo­ta­żo­wy)


SJP.pl


pilotka

1. ko­bie­ta opro­wa­dza­ją­ca wy­ciecz­ki;
2. ko­bie­ta kie­ru­ją­ca po­ja­zdem la­ta­ją­cym;
3. czap­ka za­pi­na­na pod brodą, wy­ko­na­na zwy­kle ze skóry, no­szo­na daw­niej przez lot­ni­ków, kie­row­ców


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. lotn. ko­bie­ta pro­wa­dzą­ca sta­tek po­wietrz­ny

 (1.2) tu­ryst. ko­bie­ta opie­ku­ją­ca się tu­ry­sta­mi pod­czas wy­ciecz­ki, dba­ją­ca o ich zak­wa­te­ro­wa­nie, pro­gram itp.

 (1.3) pot. czap­ka z na­usz­ni­ka­mi za­pi­na­na pod brodą, chro­nią­ca przed wia­trem i mro­zem, no­szo­na zwy­kle przez lot­ni­ków, mo­to­cy­kli­stów lub dzie­ci i mło­dzież jako zi­mo­we na­kry­cie głowy;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲiˈlɔtka, AS: pʹilotka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pilotaż m., pilotowanie n., pilotówka ż., pilocik m.

:: fm. (1.1-2) pilot

 czas. pilotować

 przym. pilotażowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) hauba lotnicza

Wiktionary


pilotki

1. ko­bie­ta opro­wa­dza­ją­ca wy­ciecz­ki;
2. ko­bie­ta kie­ru­ją­ca po­ja­zdem la­ta­ją­cym;
3. czap­ka za­pi­na­na pod brodą, wy­ko­na­na zwy­kle ze skóry, no­szo­na daw­niej przez lot­ni­ków, kie­row­ców


SJP.pl


pilotowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pi­lo­to­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pilot mos./mzw.

Wiktionary


pilotować

1. kie­ro­wać stat­kiem po­wietrz­nym
2. opie­ko­wać się zwie­dza­ją­cy­mi
3. to­wa­rzy­szyć kie­row­cy, wska­zu­jąc drogę
4. je­chać przed po­ja­zdem, po­ja­zda­mi (np. z nie­bez­piecz­ny­mi ma­te­ria­ła­mi), ko­la­rza­mi itp., aby za­pew­nić bez­piecz­ny prze­jazd


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) pro­wa­dzić sta­tek po­wietrz­ny

 (1.2) żegl. prze­pro­wa­dzać sta­tek wodny przez ob­szar trud­ny do że­glu­gi

 (1.3) tu­ryst. opie­ko­wać się tu­ry­sta­mi

 (1.4) mot. je­chać na przo­dzie po­ten­cjal­nie nie­bez­piecz­nych po­ja­zdów, ostrze­ga­jąc i za­bez­pie­cza­jąc in­nych użyt­kow­ni­ków drogi

 (1.5) sport. je­chać na czele ko­lum­ny wy­ści­gu

 (1.6) wy­ty­czać drogę roz­wo­ju; ty­czyć kie­ru­nek dzia­łań

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pilotowanie n., pilot mzw./mos./mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sterować

 (1.3) oprowadzać

Wiktionary


pilotowy

kie­ro­wa­ny pi­lo­tem, zmie­nia­ny za po­mo­cą pi­lo­ta (np. pi­lo­to­wy sy­stem mo­ni­to­rin­gu) lub w jakiś inny spo­sób zwią­za­ny z pi­lo­tem


SJP.pl


pilotówka

1. nie­wiel­ka spe­cja­li­stycz­na jed­nost­ka pły­wa­ją­ca, naj­czę­ściej uży­wa­na jako ho­low­nik;
2. ro­dzaj kurt­ki od wew­nątrz po­kry­tej po­la­rem, a od zew­nątrz nie­prze­ma­kal­nym ma­te­ria­łem


SJP.pl

Pi­lo­tów­ka – spe­cja­li­stycz­na jed­nost­ka pły­wa­ją­ca słu­żą­ca do tran­spor­tu pi­lo­ta mor­skie­go i przed­sta­wi­cie­li in­nych or­ga­nów por­to­wych na lub ze stat­ku pod­czas ich prze­mie­szcza­nia się na re­dzie portu mor­skie­go w związ­ku z wy­ko­ny­wa­ny­mi czyn­no­ścia­mi.

Pi­lo­tów­ka­mi są zaz­wy­czaj szyb­kie ło­dzie mo­to­ro­we, zdol­ne do szyb­kie­go do­tar­cia do burty stat­ku, celem do­star­cze­nia na jego po­kład pi­lo­ta (lub też – w przy­pad­ku gdy sta­tek wy­cho­dzi z portu pro­wa­dzo­ny przez pi­lo­ta – zdję­cia go zeń).

Wikipedia


pils

typ piwa dol­nej fer­men­ta­cji; pilz­ner, pils­ner


SJP.pl


pilsik

zdrob­nie­nie od: pils


SJP.pl


pilski

do­ty­czą­cy Piły (mia­sto w Pol­sce)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy Piły, zwią­za­ny z Piłą, po­cho­dzą­cy z Piły

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wśród 18 no­wych za­ka­żo­nych ko­ro­na­wi­ru­sem w Wiel­ko­pol­sce sie­dem osób po­cho­dzi z po­wia­tu kę­piń­skie­go, który jest głów­nym ogni­skiem epi­de­mii w re­gio­nie, trzy z po­wia­tu ka­li­skie­go, po jed­nym z pil­skie­go, śrem­skie­go, ja­ro­ciń­skie­go, ostrze­szow­skie­go i tu­rec­kie­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲilsʲci, AS: pʹilsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Piła ż., pilanin m., pilanka ż.

 przym. podpilski

Wiktionary


pilskie

do­ty­czą­cy Piły (mia­sto w Pol­sce)


SJP.pl


pilsko

do­ty­czą­cy Piły (mia­sto w Pol­sce)


SJP.pl

Pil­sko ( Pil­sko) – szczyt w Gru­pie Pil­ska w Be­ski­dzie Ży­wiec­ko-Oraw­skim. Czę­sto nazwą Pil­sko obej­mu­je się nie tylko jego głów­ną kul­mi­na­cję (1557 m), w ca­ło­ści le­żą­cą po stro­nie sło­wac­kiej, ale rów­nież cały masyw. We­dług sło­wac­kiej re­gio­na­li­za­cji są to Be­ski­dy Oraw­skie ("Oravské Be­sky­dy").

Wikipedia


pilsner

typ piwa dol­nej fer­men­ta­cji; pilz­ner, pils


SJP.pl


pilsnerek

zdrob­nie­nie od: pils­ner


SJP.pl


pilsowy

→ pils


SJP.pl

Patrz:

pils

piltyń

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w pół­noc­no-za­chod­niej Łot­wie, w okrę­gu win­daw­skim;

Wiktionary

Pil­tyń (łot. "Pil­te­ne", niem. "Pil­ten") – mia­sto na Łot­wie, w no­vad­sie Win­da­wa, 1776 miesz­kań­ców (2004), po­ło­żo­ne na wschód od rzeki Win­da­wy.

Pil­tyń to jedno z najm­niej­szych ale i naj­star­szych miast Łotwy. Gród w tym miej­scu wzmian­ko­wa­ny był już w 1295 roku, prawa miej­skie otrzy­ma­ło w roku 1557.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. piltyński

Wiktionary


pilum

oszczep słu­żą­cy do walki na od­le­głość, uży­wa­ny daw­niej przez sta­ro­żyt­nych le­gio­ni­stów rzym­skich


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) (w sta­ro­żyt­no­ści) oszczep uży­wa­ny przez rzym­skich le­gio­ni­stów;

Wiktionary

Pilum (łac. "oszczep", licz­ba mnoga "pila") – oszczep, naj­praw­do­po­dob­niej po­cho­dze­nia etru­skie­go lub sam­nic­kie­go, udo­sko­na­lo­ny i uży­wa­ny przez Rzy­mian w całym okre­sie ist­nie­nia pań­stwa rzym­skie­go.

Na po­cząt­ku re­pu­bli­ki rzym­skiej le­gio­ni­ści pier­wszej ("ha­sta­ti") i dru­giej ("prin­ci­pes") linii ma­ni­pu­łów w le­gio­nie byli wy­po­sa­że­ni w dwa pila: więk­sze, okre­śla­ne "pilum emi­nus" („pilum z da­le­ka”) oraz mniej­sze, zwane z kolei "pilum com­mi­nus" („pilum z bli­ska”).

Wikipedia


pilzner

typ piwa dol­nej fer­men­ta­cji; pils, pils­ner


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ro­dzaj piwa

Wiktionary

Pilz­ner (pil­se­ner, pils, pil­sen, pils­ner) – typ piwa fer­men­ta­cji dol­nej. Nazwę swoją piwo to zaw­dzię­cza miej­sco­wo­ści Pilz­no (Plzeň) w Cze­chach, gdzie w 1842 roku opra­co­wa­no jego ory­gi­nal­ną re­cep­tu­rę. Po raz pier­wszy w obro­cie hand­lo­wym zna­la­zło się to piwo pod marką Pils­ner Ur­qu­ell.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. pilzneński, pilźnieński

 rzecz. Pilzno n.

Wiktionary


pilzneński

przy­miot­nik od: Pilz­no; pilź­nień­ski


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Pilz­na, zwią­za­ny z Pilz­nem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na­pił­bym się schło­dzo­ne­go pilz­neń­skie­go piwa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pilzno n., pilźnianin mos., pilźnianka ż., pilzner m.

 przym. pilźnieński, pilzny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pilźnieński

Wiktionary


pilzno

1. mia­sto w Pol­sce;
2. mia­sto w Cze­chach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Cze­chach;

 (1.2) geogr. mia­sto w Pol­sce, w po­wie­cie dę­bic­kim;

Wiktionary

Pilz­no (cz., Pil­sen) – mia­sto w za­chod­nich Cze­chach, sto­li­ca kraju pilz­neń­skie­go. Po­ło­żo­ne jest w kot­li­nie, gdzie zbie­ga się wiele po­to­ków, two­rząc rzekę Be­ro­un­kę. Znane jest prze­de wszyst­kim z piwa Pils­ner Ur­qu­ell i za­kła­dów Škoda Tran­spor­ta­tion. Na po­cząt­ku 2024 roku, z licz­bą miesz­kań­ców wy­no­szą­cą ponad 185 tys., Pilz­no zaj­mo­wa­ło czwar­te miej­sce pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści w Cze­chach.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W sierp­niu po­je­dzie­my do Pilz­na.

 (1.2) Z Cie­szy­na do Pilz­na jest w linii pro­stej ok. 190 km.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲilznɔ, AS: pʹilzno

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pilźnianin mos., pilźnianka ż., pilzner m.

 przym. pilzneński, pilźnieński

Wiktionary


pilśniak

po­tocz­nie: ka­pe­lusz pil­śnio­wy


SJP.pl


pilśniarka

ma­szy­na wy­koń­cza­ją­ca tka­ni­ny weł­nia­ne w ten spo­sób, aby po­szcze­gól­ne włó­kna wątku i os­no­wy scze­pi­ły się i splą­ta­ły; fo­lusz


SJP.pl


pilśniarz

rze­mieśl­nik zaj­mu­ją­cy się fo­lo­wa­niem (za­gę­szcza­niem) tka­nin; fo­larz


SJP.pl


pilśniowaty

imi­tu­ją­cy pilśń, przy­po­mi­na­ją­cy z wy­glą­du pilśń (np. nalot pil­śnio­wa­ty, pil­śnio­wa­ta skór­ka owoc­ni­ka), ma­ją­cy cechy pil­śni


SJP.pl


pilśniowy

zro­bio­ny z pil­śni, zbli­żo­ny do niej wy­glą­dem


SJP.pl


pilśnić

wy­kań­czać tka­ni­ny weł­nia­ne w ten spo­sób, aby po­szcze­gól­ne włó­kna wątku i os­no­wy scze­pi­ły się i splą­ta­ły, w wy­ni­ku czego wzra­sta wy­trzy­ma­łość, gę­stość i nie­kie­dy także mięk­kość tej tka­ni­ny


SJP.pl


pilśń

1. ro­dzaj filcu
2. pilśń mi­ne­ral­na - spil­śnio­na wełna mi­ne­ral­na z le­pi­szczem bi­tu­micz­nym, ży­wicz­nym itp., słu­żą­ca jako ma­te­riał izo­la­cyj­ny, chro­nią­cy przed zim­nem
3. pilśń pa­pie­ro­wa - roz­włó­knio­na masa drzew­na, od­po­wied­nio spre­pa­ro­wa­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) włók. zwar­ty ma­te­riał uzy­ski­wa­ny z włó­kien wełny lub sier­ści zwie­rząt

 (1.2) techn. sil­nie zwar­ty ma­te­riał drew­no­po­chod­ny

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • płyta pil­śnio­wa – wyrób z drew­na
  • filc – wyrób włó­kien­ni­czy
  • pilśń ner­wo­wa – ne­u­ro­pil (frag­ment ukła­du ner­wo­we­go)

Wikipedia

Powiązane:

 przym. pilśniowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) filc

Wiktionary


pilźnianin

miesz­ka­niec Pilz­na (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Pilz­na

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pilzno n.

:: fż. pilźnianka ż.

 przym. pilzneński, pilźnieński

Wiktionary


pilźnianka

miesz­kan­ka Pilz­na (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Pilz­na

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pilzno n.

:: fm. pilźnianin m.

 przym. pilzneński, pilźnieński

Wiktionary


pilźnieński

przy­miot­nik od: Pilz­no; pilz­neń­ski


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Pilz­na, zwią­za­ny z Pilz­nem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na­pił­bym się schło­dzo­ne­go pilź­nień­skie­go piwa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pilzno n., pilźnianin mos., pilźnianka ż., pilzner m.

 przym. pilzneński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pilzneński

Wiktionary


pimelea

wiecz­nie zie­lo­ny krzew z ro­dzi­ny wa­wrzy­no­wa­tych


SJP.pl


piment

ziele an­giel­skie, pieprz an­giel­ski


SJP.pl


pimenta

drzew­ko pi­men­to­we: ni­skie drze­wo z ro­dzi­ny mir­to­wa­tych, o bru­nat­no­sza­rych, won­nych ja­go­dach wy­ko­rzy­sty­wa­nych do pro­duk­cji per­fum i kre­mów; drzew­ko pi­men­to­we


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ko­rzen­nik (Pi­men­ta)
  • Pi­men­ta (Minas Ge­ra­is), mia­sto i gmina w Bra­zy­lii
  • Pi­men­ta Bueno, mia­sto i gmina w Bra­zy­lii
  • Ad­he­mar Pi­men­ta
  • Simon Pi­men­ta

Wikipedia


pimentowy

drzew­ko pi­men­to­we: ni­skie drze­wo z ro­dzi­ny mir­to­wa­tych, o bru­nat­no­sza­rych, won­nych ja­go­dach wy­ko­rzy­sty­wa­nych do pro­duk­cji per­fum i kre­mów; pi­men­ta


SJP.pl


pimowie

ple­mię In­dian Ame­ry­ki Pół­noc­nej z ro­dzi­ny uto-az­tec­kiej; Pima


SJP.pl


pimpek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy, nazwa włas­na

 (1.1) zo­o­nim imię dla psa

Wiktionary


pimpunia

pie­szczot­li­wie o uko­cha­nej; pim­pu­sia


SJP.pl


pimpusia

pie­szczot­li­wie o uko­cha­nym


SJP.pl


pimpuś

imię dla zwie­rząt


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ekspr. Pim­pek

Wiktionary


pin

nóżka ukła­du sca­lo­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) krót­ki kod do­stę­pu do usłu­gi elek­tro­nicz­nej lub urzą­dze­nia;

 (1.2) elek­tron. nóżka ukła­du sca­lo­ne­go;

 (1.3) elek­tron. szpil­ko­wy bolec wtycz­ki łą­czą­cej urzą­dze­nia elek­tro­nicz­ne

Wiktionary

Pin (z ang. "szpil­ka, trzpień"), zwany rów­nież nóżką – wy­pro­wa­dze­nie ele­men­tu elek­tro­nicz­ne­go (np. ukła­du sca­lo­ne­go) słu­żą­ce do wy­ko­ny­wa­nia po­łą­czeń elek­trycz­nych po­mię­dzy danym ele­men­tem a in­ny­mi ele­men­ta­mi ob­wo­du dru­ko­wa­ne­go. Po­łą­cze­nie to może być za­rów­no me­cha­nicz­ne (np.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Czę­sto przy ban­ko­ma­cie za­po­mi­nam pinu do mojej karty.

 (1.2) Układ sca­lo­ny 7480 ma czter­na­ście pinów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲĩn, AS: pʹĩn

Wiktionary


pin-up

Pin-up (z pin-up – przy­piąć, po­wie­sić) – nazwa tren­du kul­tu­ro­we­go po­pu­lar­ne­go w Sta­nach Zjed­no­czo­nych głów­nie w la­tach 40. i 50. XX w.

Ty­po­wa mo­del­ka pin-up (ang. "pin-up girl") to młoda ko­bie­ta, któ­rej ma­so­wo roz­po­wszech­nia­ne ry­sun­ki i fo­to­gra­fie cie­szą się sze­ro­kim za­in­te­re­so­wa­niem w kul­tu­rze po­pu­lar­nej.

Wikipedia


pinakiel

mała, smu­kła wie­życz­ka, ele­ment de­ko­ra­cyj­ny ar­chi­tek­tu­ry go­tyc­kiej; fiala


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ar­chit. mała wie­życz­ka umie­szczo­na na fi­la­rze przy­po­ry, czę­sto de­ko­ro­wa­na ele­men­ta­mi ro­ślin­ny­mi (np. w zwień­cze­niu – kwia­to­nem), fi­gu­ra­mi i in­ny­mi ozdob­ni­ka­mi;

Wiktionary

Pi­na­kiel (ina­czej fiala, ster­czy­na) – pio­no­wy ele­ment de­ko­ra­cyj­ny w po­sta­ci smu­kłej ka­mien­nej wie­życz­ki, za­koń­czo­nej od góry igli­cą, któ­rej kra­wę­dzie ude­ko­ro­wa­ne są żab­ka­mi i która zwień­czo­na jest kwia­to­nem. W po­sta­ci bar­dziej ozdob­nej miał kształt ażu­ro­wej ka­plicz­ki z mas­wer­ka­mi. Jest cha­rak­te­ry­stycz­ny dla ar­chi­tek­tu­ry go­tyc­kiej i ne­o­go­tyc­kiej.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za­da­niem pi­na­kli w bu­dow­lach jest do­cią­ża­nie przy­pór, ma­ją­ce na celu zwięk­sze­nie kąta na­chy­le­nia wy­pad­ko­wej sił roz­po­ru idą­cych ze skle­pień i cię­ża­ru.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲĩˈnacɛl, AS: pʹĩnaḱel

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sterczyna, fiala

Wiktionary


pinakocyt

zew­nętrz­na ko­mór­ka gąbek


SJP.pl


pinakoid

forma kry­sta­lo­gra­ficz­na skła­da­ją­ca się z dwu rów­nych rów­no­le­głych ścian; dwu­ścian


SJP.pl


pinakoteka

ga­le­ria obra­zów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ga­le­ria ma­lar­stwa, zbiór obra­zów przez­na­czo­ny dla użyt­ku pu­blicz­ne­go;

Wiktionary

Pi­na­ko­te­ka (łac. "pi­na­cot­he­ca", "pi­na­cot­he­ce, z "gr. "pi­na­kot­he­ke") – ga­le­ria obra­zów.

W sta­ro­żyt­no­ści za naj­star­szą i naj­sław­niej­szą pi­na­ko­te­kę uwa­ża­no pi­na­ko­te­kę ateń­ską. Mie­ści­ła się ona w pół­noc­no-za­chod­nim skrzyd­le Pro­py­le­jów na Akro­po­lu w Ate­nach.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌpʲĩnakɔˈtɛka, AS: pʹĩnakoteka

Wiktionary


pinakozaur

ro­dzaj di­no­za­u­ra z ro­dzi­ny an­ky­lo­za­u­rów; syr­mo­za­ur


SJP.pl

Pi­na­ko­za­ur ("Pi­na­co­sa­u­rus") – ro­dzaj ty­re­o­fo­ra z ro­dzi­ny an­ky­lo­za­u­rów (An­ky­lo­sa­u­ri­dae) ży­ją­ce­go w póź­nej kre­dzie na te­re­nie dzi­siej­szej Azji. Ga­tu­nek ty­po­wy ro­dza­ju, "Pi­na­co­sa­u­rus gran­ge­ri", zo­stał opi­sa­ny w 1933 roku przez ame­ry­kań­skie­go pa­le­on­to­lo­ga Char­le­sa Whit­ne­ya Gil­mo­re'a w opar­ciu o czasz­kę, oste­o­der­my i przed­nie kręgi szyj­ne (AMNH 6523). Jest to pier­wszy nowy tak­son an­ky­lo­za­u­ra opi­sa­ny z te­re­nów Azji.

Wikipedia


pinang

drze­wo z ro­dzi­ny palm upra­wia­ne w Ma­lez­ji, któ­rej owoce są źró­dłem are­ko­li­ny (sil­nie tru­ją­ce­go al­ka­lo­i­du); pe­nang, żu­wi­pal­ma, palma be­te­lo­wa, areka


SJP.pl


pinardier

sta­tek-cy­ster­na do prze­wo­zu wina


SJP.pl


pinasa

nie­wiel­ka szyb­ka jed­nost­ka pły­wa­ją­ca z trze­ma lub dwoma masz­ta­mi re­jo­wy­mi, rza­dziej ga­flo­wy­mi, uży­wa­na w pięt­na­sto­wiecz­nej Eu­ro­pie, obec­nie roz­po­wszech­nio­na w Ho­lan­dii jako sta­tek ry­bac­ki; pinka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) żegl. mar. XVII-wiecz­ny okręt ża­glo­wy, czę­sto obec­ny w skła­dzie flot wo­jen­nych;

Wiktionary

Pi­na­sa, pinas, pinka – ża­glo­wiec sze­ro­ko roz­po­wszech­nio­ny we flo­tach eu­ro­pej­skich w XVI-XVIII wieku. Zaz­wy­czaj były to jed­nost­ki tro­chę mniej­sze od fluit (z któ­rych się roz­wi­nę­ły) oraz zde­cy­do­wa­nie mniej­sze od ga­le­o­nów. Wy­ko­rzy­sty­wa­ne były do prze­wo­zu to­wa­rów lub jako okrę­ty wo­jen­ne, po­mi­mo tego, że nie były zbyt po­jem­ne.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) pinas, pinka

Wiktionary


pinball

[czy­taj: pin­bol]
1. gra, w któ­rej gracz stara się za po­mo­cą ru­cho­mych ele­men­tów utrzy­mać kulkę jak naj­dłu­żej na na­chy­lo­nej w jego kie­run­ku plan­szy;
2. au­to­mat do gry w pin­bal­la; flip­per, fli­per


SJP.pl


pinballista

[czy­taj: pin­bo­li­sta] osoba gra­ją­ca w pin­ball


SJP.pl


pinballowy

→ pin­ball [czy­taj: pin­bo­lo­wy]


SJP.pl


pince-nez

[czy­taj: pęsNE] oku­la­ry osa­dzo­ne na nosie za po­mo­cą sprę­żyn­ki, bez uchwy­tów za uszy; cwi­kier, bi­no­kle


SJP.pl


pinceta

ro­dzaj szczy­piec o sprę­ży­stych ra­mio­nach; pę­se­ta


SJP.pl

Pin­ce­ta (pę­se­ta, szczyp­czy­ki) – na­rzę­dzie o sprę­ży­stych ra­mio­nach uży­wa­ne do chwy­ta­nia przed­mio­tów, któ­rych mały roz­miar utrud­nia lub unie­moż­li­wia ma­ni­pu­la­cję za po­mo­cą rąk. Wy­wo­dzi się praw­do­po­dob­nie od cęgów, szczy­piec lub nożyc – jak kle­szcze do uchwy­ce­nia i trzy­ma­nia go­rą­cych przed­mio­tów, uży­wa­nych od za­ra­nia dzie­jów.

Wikipedia


pincetka

pę­set­ka, nie­wiel­ka pin­ce­ta


SJP.pl


pincetowy

→ pin­ce­ta; pę­se­to­wy


SJP.pl


pinchas

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pin­chas – Ar­cy­ka­płan syn He­le­go
  • Pin­chas – Ar­cy­ka­płan syn Ele­a­za­ra

Wikipedia


pinczer

nie­wiel­ki pies po­cho­dzą­cy z Nie­miec, ho­do­wa­ny jako stró­żu­ją­cy lub do to­wa­rzy­stwa, cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się krót­ką gład­ką sier­ścią i żywym tem­pe­ra­men­tem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) kynol. przed­sta­wi­ciel grupy ras eu­ro­pej­skich psów kon­ty­nen­tal­nych o pro­por­cjo­nal­nej, kwa­dra­to­wej syl­wet­ce, ma­łych wy­ma­ga­niach, ob­da­rzo­nych in­te­li­gen­cją, czuj­no­ścią oraz od­por­no­ścią na cho­ro­by;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲĩn͇t͡ʃɛr, AS: pʹĩṇčer

Wiktionary


pinczerek

mały pin­czer (pies po­cho­dzą­cy z Nie­miec, ho­do­wa­ny jako stró­żu­ją­cy lub do to­wa­rzy­stwa, cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się krót­ką gład­ką sier­ścią i żywym tem­pe­ra­men­tem)


SJP.pl


pinczyn

Pin­czyn – wieś ko­ciew­ska w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie po­mor­skim, w po­wie­cie sta­ro­gardz­kim, w gmi­nie Zble­wo.Ma sta­tus so­łect­wa.

Pin­czyn leży przy linii ko­le­jo­wej nr 203 Tczew – Ko­strzyn. Na łące (teren pry­wat­ny) obok toru ko­le­jo­we­go leży głaz na­rzu­to­wy – pom­nik przy­ro­dy przy­nie­sio­ny nieg­dyś przez lo­do­wiec, zwany "Ka­mie­niem dia­bel­skim" (obwód 14 m, wy­so­kość 2,20 m).

Wikipedia


pinda

picz, picza; wul­gar­nie:
1. srom;
2. wyz­wi­sko sto­so­wa­ne do ko­bie­ty


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wulg. po­gard. ko­bie­ta, zwła­szcza źle pro­wa­dzą­ca się

 (1.2) wulg. zew­nętrz­ne na­rzą­dy płcio­we ko­bie­ty

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pinda – hin­du­i­stycz­na ry­tu­al­na ofia­ra dla przod­ków
  • Pinda – ciała sub­tel­ne z na­u­cza­nia hat­ha­jo­gi

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gdzie się znowu szla­jasz po no­cach, głu­pia pindo?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲĩnda, AS: pʹĩnda

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pindowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cipa, puszczalska, rozpustnica, zdzira

 (1.2) cipa, cipka, srom

Wiktionary


pindar

sta­ro­grec­ki twór­ca li­ry­ki chó­ral­nej


SJP.pl

Pin­dar, Πίνδαρος (ur. mię­dzy 522 a 518 p.n.e. w Ky­no­ske­fa­laj pod Te­ba­mi, zm. m. 443 a 438 p.n.e. w Argos) – grec­ki twór­ca li­ry­ki chó­ral­nej (oda), wy­ko­ny­wa­nej przez chór przy akom­pa­nia­men­cie in­stru­men­tów dę­tych (aulos) lub stru­no­wych (ki­ta­ra).

Jego pie­śni, po­łą­czo­ne z ukła­da­mi ta­necz­ny­mi, two­rzo­ne były ku czci bogów, lecz wy­ra­ża­ły też żal po śmier­ci okre­ślo­nej osoby. [].

Wikipedia


pindarowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Pin­da­ra lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


pindaryczność

ze­spół cech cha­rak­te­ry­stycz­nych dla dzieł Pin­da­ra (grec­kie­go twór­cy li­ry­ki chó­ral­nej, obec­nie za­li­cza­nej do ód wy­ko­ny­wa­nych przy akom­pa­nia­men­cie po­je­dyn­cze­go in­stru­men­tu)


SJP.pl


pindaryczny

cha­rak­te­ry­stycz­ny dla dzieł Pin­da­ra (grec­kie­go twór­cy li­ry­ki chó­ral­nej, obec­nie za­li­cza­nej do ód wy­ko­ny­wa­nych przy akom­pa­nia­men­cie po­je­dyn­cze­go in­stru­men­tu)


SJP.pl


pindel

naz­wi­sko


SJP.pl


pindelski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ste­fan Pin­del­ski – pol­ski ope­ra­tor fil­mo­wy
  • Piotr Pin­del­ski – pol­ski in­ży­nier

Wikipedia


pindol

po­tocz­nie: penis; kuśka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) grub. penis

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 2. os. lp. rozk. od: pin­do­lić

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) posp. Za szcza­nie na klapę ob­ci­na­my pół pin­do­la!

 (2.1) posp. Czło­wie­ku! Pin­dol to! Co się bę­dziesz dur­nia­mi przej­mo­wał?!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲĩndɔl, AS: pʹĩndol

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pindolić ndk.

Wiktionary


pindolek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. pin­dol

Wiktionary


pindowaty

przy­miot­nik

 (1.1) przy­po­mi­na­ją­cy pindę (ko­bie­tę)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pinda ż.

Wiktionary


pindrzyć

po­spo­li­cie: pin­drzyć się - stro­ić się


SJP.pl


pindzia

1. zdrob­nie­nie od: pinda;
2. wyz­wi­sko uży­wa­ne głów­nie w sto­sun­ku do ko­biet


SJP.pl


pinealocyt

po­je­dyn­cza ko­mór­ka, głów­nie szy­szyn­ki, two­rzą­ca wraz z in­ny­mi ta­ki­mi ko­mór­ka­mi wy­pust­ki po­łą­czo­ne ze sobą cha­rak­te­ry­stycz­ną sie­cią


SJP.pl


pinega

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka na pół­no­cy eu­ro­pej­skiej czę­ści Rosji, prawy do­pływ Dwiny;

Wiktionary

Pi­ne­ga (ros. Пинега, "Pi­nie­ga") – rzeka na pół­no­cy eu­ro­pej­skiej czę­ści Rosji (w ob­wo­dzie ar­chan­giel­skim), prawy do­pływ Dwiny o dłu­go­ści 779 km i po­wierzch­ni do­rze­cza 42 600 km².

Pi­ne­ga pow­sta­je na Ni­zi­nie Dwiń­skiej z po­łą­cze­nia dwóch rzek: Bia­łej i Czar­nej, a do Dwiny ucho­dzi w miej­sco­wo­ści Ust'-Pi­nie­ga.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. pineżański

Wiktionary


pinen

zwią­zek or­ga­nicz­ny, dwu­pier­ście­nio­wy, nie­na­sy­co­ny wę­glo­wo­dór ter­pe­no­wy


SJP.pl


pineska

mały me­ta­lo­wy przed­mio­cik z okrą­głą, pła­ską głów­ką i szpi­kul­cem, uży­wa­ny do przy­pi­na­nia cze­goś do tek­tu­ry, drew­na itp; pi­nez­ka; plu­skiew­ka


SJP.pl


pineskowy

→ pi­ne­ska; pi­nez­ko­wy


SJP.pl


pineta

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rzad. las sos­no­wy w Ita­lii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ro­ślin­ność ogro­dów, win­nic, pinet i gajów owo­co­wych zal­śni­ła na tle lwiej żółci ur­wisk skal­nych i na­gich gło­wic gór­skich.

Wiktionary


pinezka

mały me­ta­lo­wy przed­mio­cik z okrą­głą, pła­ską głów­ką i szpi­kul­cem, uży­wa­ny do przy­pi­na­nia cze­goś do tek­tu­ry, drew­na itp; pi­ne­ska; plu­skiew­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) krót­ka szpil­ka z pła­ską lub ku­li­stą głów­ką;

Wiktionary

Zo­bacz też: Teatr Pi­nez­ka.

Pi­nez­ka (pi­ne­ska, plu­skiew­ka) – krót­ki gwoź­dzik lub szpil­ka (z ostrzem dłu­go­ści nie­prze­kra­cza­ją­cej 6, rza­dziej 10 mi­li­me­trów) z dużą głów­ką, me­ta­lo­wą lub z two­rzy­wa sztucz­ne­go, czę­sto pła­ską, umoż­li­wia­ją­cą wci­śnię­cie pi­nez­ki w mięk­kie po­dło­że (np. z tek­tu­ry, korka lub mięk­kie­go drew­na) bez uży­cia młot­ka, sa­my­mi pal­ca­mi i – co czę­sto waż­niej­sze – rów­nież wy­cią­gnię­cie jej bez uży­cia żad­nych na­rzę­dzi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na­u­czy­ciel­ka pi­nez­ka­mi przy­pię­ła do ta­bli­cy ogło­szeń in­for­ma­cję o spraw­dzia­nach na ko­niec se­me­stru.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲĩˈnɛska, AS: pʹĩneska

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. śl. cwek; kraków|pluskiewka.

Wiktionary


pinezkowy

→ pi­nez­ka; pi­ne­sko­wy


SJP.pl


pineżański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Pi­ne­gą, do­ty­czą­cy Pi­ne­gi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pinega ż.

Wiktionary


ping

w in­for­ma­ty­ce:
1. pro­gram do dia­gno­zo­wa­nia po­łą­czeń sie­cio­wych;
2. pa­kiet wy­sła­ny w celu zba­da­nia, czy do­ce­lo­wy ser­wer od­po­wia­da


SJP.pl

Ping – po­le­ce­nie uży­wa­ne w sie­ciach kom­pu­te­ro­wych TCP/IP (jak In­ter­net) i słu­żą­ce do dia­gno­zo­wa­nia po­łą­czeń sie­cio­wych. Poz­wa­la na spraw­dze­nie, czy ist­nie­je po­łą­cze­nie po­mię­dzy ho­sta­mi te­stu­ją­cym i te­sto­wa­nym. Umoż­li­wia on zmie­rze­nie licz­by zgu­bio­nych pa­kie­tów oraz opóź­nień w ich trans­mi­sji, zwa­nych la­ga­mi.

Wikipedia


ping-pong

ping pong;
1. gra spor­to­wa przy­po­mi­na­ją­ca tenis, roz­gry­wa­na na stole przy uży­ciu ra­kie­tek słu­żą­cych do prze­bi­ja­nia pi­łecz­ki nad siat­ką na pole prze­ciw­ni­ka; tenis sto­ło­wy;
2. pi­łecz­ka do tej gry


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) sport. zob. tenis sto­ło­wy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲĩŋk‿pɔ̃ŋk, AS: pʹĩŋk‿põŋk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pingpongista, pingpongistka

 przym. pingpongowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tenis stołowy

Wiktionary


ping-pongowy

→ ping-pong; ping­pon­go­wy


SJP.pl


pingiel

po­tocz­nie: ping-pong


SJP.pl


pingle

po­tocz­nie: oku­la­ry; bi­no­kle, bryle, cyn­gle, pa­trzał­ki, szkła


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) żart. oku­la­ry

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Patrz na mnie bacz­nie jak kujon przez pin­gle.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲĩŋɡlɛ, AS: pʹĩŋgle

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bryle, patrzałki, lupy

Wiktionary


pingować

spraw­dzać ja­kość po­łą­cze­nia do urzą­dze­nia w sieci


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. spin­go­wać)

 (1.1) in­form. wy­sy­łać do urzą­dze­nia sy­gnał, na który po­win­no od­po­wie­dzieć, zwy­kle w ce­lach dia­gno­stycz­nych

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny pin­go­wać się (dk. spin­go­wać się)

 (2.1) in­form. wza­jem­nie wy­sy­łać i od­po­wia­dać sobie na wy­sła­ny sy­gnał dia­gno­stycz­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W moim przy­pad­ku było łat­wiej, bo mo­głem spraw­dzić nie tylko wy­ciąg z ko­lej­ki wy­sył­ko­wej ser­we­ra pocz­to­we­go, ale także pró­bo­wać pin­go­wać ser­wer od­bior­czy.

 (2.1) Gdy urzą­dze­nia są bez­poś­red­nio po­łą­czo­ne z ro­u­te­rem wszyst­ko dzia­ła, gdy do swit­cha się nie pin­gu­ją.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. ping m.

 czas. popingować dk., spingować dk., zapingować dk.

Wiktionary


pingpong

sport. dy­scy­pli­na spor­to­wa roz­gry­wa­na przy po­mo­cy ra­kie­tek i pi­łecz­ki na stole prze­dzie­lo­nym siat­ką; ping-pong; tenis sto­ło­wy


SJP.pl


pingpongista

osoba gra­ją­ca w ping-ponga (te­ni­sa sto­ło­we­go)


SJP.pl


pingpongistka

ko­bie­ta gra­ją­ca w ping-ponga (te­ni­sa sto­ło­we­go)


SJP.pl


pingpongowy

→ ping-pong; ping-pon­go­wy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ping-pon­giem, do­ty­czą­cy ping-ponga

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­miast eu­ka­lip­tu­so­wej gumy, mógł­by scho­wać w kie­sze­ni or­gan­ki, pla­ste­li­na­a­ste­li­nę lub pi­łecz­kę ping­pon­go­wą, każda z tych ewen­tu­al­no­ści sta­ła­by się po­żyw­ką dla wy­o­braź­ni żony.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pingpongista m., pingpongistka ż., ping-pong mzw., ping pong mzw.

Wiktionary


pingwin

1. ptak o krót­kich no­gach i skrzy­dłach oraz czar­no-bia­łym upie­rze­niu, nie­la­ta­ją­cy, lecz świet­nie pły­wa­ją­cy, ży­ją­cy w wiel­kich ko­lo­niach, głów­nie na An­tark­ty­dzie; bez­lo­tek;
2. w gwa­rze mło­dzie­żo­wej: za­kon­ni­ca; bat­man


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ornit. nie­lot­ny, czar­no-biały ptak za­miesz­ku­ją­cy zimne morza pół­ku­li po­łud­nio­wej;

 (1.2) żart. pejor. za­kon­ni­ca

 (1.3) gw-pl|War­sza­wa. pra­cow­nik Za­rzą­du Oczy­szcza­nia Mia­sta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) 4 lipca chiń­skie media po­da­ły, że „za­nie­po­ko­je­ni czę­sty­mi przy­pad­ka­mi za­cho­ro­wań wśród ping­wi­nów pra­cow­ni­cy szang­haj­skie­go zoo po­sta­no­wi­li uod­por­nić po­do­piecz­nych, kar­miąc ich re­gu­lar­nie czosn­kiem”.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲĩŋɡvʲĩn, AS: pʹĩŋgvʹĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pingwiny lm nm.

:: zdrobn. pingwinek mzw., pingwiniątko n.

 przym. pingwini

Wiktionary


pingwinarium

po­mie­szcze­nie w ogro­dzie zo­o­lo­gicz­nym, w któ­rym żyją ping­wi­ny


SJP.pl

Ping­wi­na­rium (ang. "pen­gu­i­na­rium") – część ogro­du zo­o­lo­gicz­ne­go, rza­dziej odręb­ny obiekt zaj­mu­ją­cy się ho­dow­lą, ba­da­niem oraz ek­spo­no­wa­niem ping­wi­nów. Jed­nym z naj­bar­dziej zna­nych pla­có­wek tego typu na świe­cie jest ping­wi­na­rium au­stra­lij­skie Kan­ga­roo Is­land Pen­gu­i­ne Cen­tre.

Wikipedia


pingwinek

1. mały ping­win;
2. ga­tu­nek ping­wi­na z Au­stra­lii, Tas­ma­nii i Nowej Ze­lan­dii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zdrobn. od: ping­win

 (1.2) mały ping­win

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ping­wi­nek za­czął prze­bi­jać sko­ru­pę jaja.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pingwin mzw., pingwiniątko n., pingwiny lm nm.

 przym. pingwini

Wiktionary


pingwini

→ ping­win; ping­wi­no­wy


SJP.pl

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) na­le­żą­cy do ping­wi­na

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (2.1) zwią­za­ny z ping­wi­nem, do­ty­czą­cy ping­wi­na

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (3.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla ping­wi­na, ma­ją­cy cechy ping­wi­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Lis opu­sto­szył kilka ping­wi­nich gniazd.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pingwin mzw., pingwinek mzw., pingwiniątko n., pingwiny lm nm.

Wiktionary


pingwiniątko

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ping­wi­nie pis­klę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W fil­mie po­ka­za­ne było ping­wi­niąt­ko wy­klu­wa­ją­ce się z jaja.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pingwin mzw., pingwinek mzw.

 przym. pingwini

Wiktionary


pingwinowy

→ ping­win; ping­wi­ni


SJP.pl


pingwiny

1. ptak o krót­kich no­gach i skrzy­dłach oraz czar­no-bia­łym upie­rze­niu, nie­la­ta­ją­cy, lecz świet­nie pły­wa­ją­cy, ży­ją­cy w wiel­kich ko­lo­niach, głów­nie na An­tark­ty­dzie; bez­lo­tek;
2. w gwa­rze mło­dzie­żo­wej: za­kon­ni­ca; bat­man


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Sphe­ni­sci­for­mes|Shar­pe|ref=tak., rząd pta­ków z in­fra­gro­ma­dy pta­ków ne­o­gna­tycz­nych;

 (1.2) syst. ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Sphe­ni­sci­dae|Bo­na­par­te|ref=tak., ro­dzi­na pta­ków z rzędu ping­wi­nów (1.1)

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=mę­skoz­wie­rzę­cy.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: ping­win

Wiktionary

Ping­wi­ny, bez­lot­ki – rząd (Sphe­ni­sci­for­mes) oraz ro­dzi­na (Sphe­ni­sci­dae) pta­ków z in­fra­gro­ma­dy pta­ków ne­o­gna­tycz­nych (Ne­o­gnat­hae).

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Ro­dzi­na ping­wi­nów obej­mu­je ga­tun­ki mor­skie (…) za­miesz­ku­ją­ce zimne morza pół­ku­li po­łud­nio­wej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pingwin mzw., pingwinek mzw.

 przym. pingwini

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) bezlotki

Wiktionary


pini

naz­wi­sko, m.in. Ta­de­usz Pini (1872-1937) - hi­sto­ryk li­te­ra­tu­ry pol­skiej


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Józef Pini
  • Raúl Pini
  • Ro­dol­fo Pini
  • Ryan Pini
  • Pini Szo­mer
  • pinia
  • orzesz­ki pi­nio­we

Wikipedia


pinia

drze­wo igla­ste z ro­dzi­ny sos­no­wa­tych, ro­śnie w kra­jach śró­dziem­no­mor­skich


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dendr. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Pinus pinea|L.|ref=tak., drze­wo z ro­dzi­ny sos­no­wa­tych, cha­rak­te­ry­stycz­ne dla kra­jów śró­dziem­no­mor­skich;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W prze­ci­wień­stwie do in­nych ga­tun­ków sosen, pinie są mało wraż­li­we na dzia­ła­nie wia­tru.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. piniowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sosna pinia

Wiktionary


piniata

1. lu­do­wy zwy­czaj kra­jów la­ty­no­skich, po­le­ga­ją­cy na strą­ce­niu kijem przed­mio­tu wy­peł­nio­ne­go sło­dy­cza­mi;
2. kula lub za­baw­ka wy­peł­nio­na sło­dy­cza­mi, którą dzie­ci okła­da­ją kijem, aby do­stać się do jej za­war­to­ści


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) etn. kula lub za­baw­ka wy­peł­nio­na sło­dy­cza­mi wy­ko­ny­wa­na tra­dy­cyj­nie w kra­jach la­ty­no­skich w okre­sie Bo­że­go Na­ro­dze­nia i za­wie­sza­na pod su­fi­tem, którą dzie­ci okła­da­ją kijem, aby do­stać się do jej za­war­to­ści;

Wiktionary

Pi­nia­ta (hiszp. "piñata") – lu­do­wy zwy­czaj w kra­jach la­ty­no­skich osa­dzo­ny w tra­dy­cji bo­żo­na­ro­dze­nio­wej. Za­ba­wa po­le­ga na strą­ce­niu spe­cjal­nie przy­go­to­wa­nej kuli wy­peł­nio­nej prze­waż­nie sło­dy­cza­mi, któ­rych uczest­ni­cy sta­ra­ją się ze­brać jak naj­wię­cej.

"Pi­nia­ta" ko­rze­nia­mi sięga cza­sów przed­ko­lo­nial­nych.

Wikipedia


pinino

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pi­ni­no – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. alek­san­drow­skim, w gmi­nie Alek­san­drów Ku­jaw­ski
  • Pi­ni­no – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. ry­piń­skim, w gmi­nie Ro­go­wo

Wikipedia


piniola

(zwy­kle w licz­bie mno­giej) orze­szek pinii


SJP.pl


pinior

naz­wi­sko


SJP.pl


piniowy

cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pinii (drze­wa igla­ste­go z ro­dzi­ny sos­no­wa­tych, ros­ną­ce­go w kra­jach śró­dziem­no­mor­skich) lub zro­bio­ny z pinii (np. ole­jek pi­nio­wy)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) skła­da­ją­cy się z pinii

 (1.2) wy­ko­na­ny z drew­na lub innej czę­ści pinii

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (2.1) na­le­żą­cy do pinii, bę­dą­cy czę­ścią pinii

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Jedna z miej­sco­wych pla­ża­aż to Ku­ku­na­ries, któ­rej nazwa z kolei po­cho­dzi od szysz­ki sosny pi­nio­wej, która znacz­ny­mi po­ła­cia­mi po­ra­sta wyspę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pinia ż.

Wiktionary


piniynżyty

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. bo­ga­ty

Wiktionary


pinióndz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. pie­niądz

Wiktionary


pink

po­tocz­nie: jed­no­ra­zo­wy sy­gnał wy­sy­ła­ny jako znak umow­ny przez dzwo­nią­ce­go przy łą­cze­niu się przez te­le­fon ko­mór­ko­wy; dzwo­nek; strzał­ka


SJP.pl

P!nk (także Pink), właśc. Ale­cia Beth Moore (ur. 8 wrze­śnia 1979 w Do­y­le­stown, stan Pen­syl­wa­nia, USA) – ame­ry­kań­ska pio­sen­kar­ka, au­tor­ka tek­stów, tan­cer­ka, ak­tor­ka i pro­du­cent­ka mu­zycz­na.

Roz­głos zdo­by­ła na po­cząt­ku stycz­nia 2000 roku. Two­rzy mu­zy­kę z ga­tun­ku pop-rock, choć w po­cząt­kach dzia­łal­no­ści mu­zycz­nej jej ut­wo­ry wpi­sy­wa­ły się w nurt mu­zy­ki R&B.

Wikipedia


pinka

nie­wiel­ka szyb­ka jed­nost­ka pły­wa­ją­ca z trze­ma lub dwoma masz­ta­mi re­jo­wy­mi, rza­dziej ga­flo­wy­mi, uży­wa­na w pięt­na­sto­wiecz­nej Eu­ro­pie, obec­nie roz­po­wszech­nio­na w Ho­lan­dii jako sta­tek ry­bac­ki; pi­na­sa


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pi­na­sa, pinka – typ daw­ne­go okrę­tu ża­glo­we­go
  • Pinka – rzeka w Au­strii i na Wę­grzech
  • Pinka – wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim
  • Pinka – drob­ne larwy much

Wikipedia


pinkas

naz­wi­sko


SJP.pl


pinkawa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ornit. zięba

Wiktionary


pinkiel

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. tobół

Wiktionary


pinkowski

naz­wi­sko


SJP.pl


pinkwashing

[czy­taj: pin­kło­szing] iden­ty­fi­ko­wa­nie się firm i in­sty­tu­cji ze spo­łecz­no­ścią LGBTQ+ w celu osią­gnię­cia ko­rzy­ści wi­ze­run­ko­wych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) polit. ekon. kult. wy­ko­rzy­sty­wa­nie w spo­sób po­wierz­chow­ny lub obłud­ny sym­bo­li­ki zwią­za­nej z kwe­stia­mi praw osób LGBT+, rza­dziej raka pier­si, do celów mar­ke­tin­go­wych lub wi­ze­run­ko­wych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pink­was­hing to wszyst­kie kam­pa­nie w żaden spo­sób nie­bę­dą­ce spo­łecz­nie za­an­ga­żo­wa­ne, a wprost prze­ciw­nie. Mimo haseł de­kla­ru­ją­cych przy­wią­za­nie do spra­wy LGBT+ od­bie­ra­ne są przez opi­nię spo­łecz­ną jako kam­pa­nie czy­sto mar­ke­tin­go­we, wy­ko­rzy­stu­ją­ce pro­blem spo­łecz­ny dla zwięk­sze­nia sprze­da­ży.

Wiktionary


pinlock

wkład­ka na wiz­jer kasku za­po­bie­ga­ją­ca pa­ro­wa­niu


SJP.pl


pinnit

mi­ne­rał, pro­dukt prze­o­bra­że­nia kor­die­ry­tu, skła­da­ją­cy się głów­nie z mu­sko­wi­tu i bio­ty­tu


SJP.pl


pinnoit

bar­dzo rzad­ki mi­ne­rał zbu­do­wa­ny głów­nie z boru i ma­gne­zu


SJP.pl

Pin­no­it – bar­dzo rzad­ki mi­ne­rał z klasy bo­ra­nów.

Wikipedia


pinobanksyna

pro­po­lis (ro­dzaj gę­stej mazi na­zy­wa­nej kitem pszcze­lim) wyt­wa­rza­ny z pyłu kwia­tów kwit­ną­cych topól


SJP.pl


pinochet

[czy­taj: pi­no­czet] naz­wi­sko, m.in. Au­gu­sto José Ramón Pi­no­chet Ugar­te (1915-2006) - po­li­tyk chi­lij­ski, ge­ne­rał


SJP.pl


pinocytoza

zja­wi­sko wchła­nia­nia sub­stan­cji che­micz­nych przez ko­mór­kę i tra­wie­nia ich; spo­sób odży­wia­nia się or­ga­niz­mów jed­no­ko­mór­ko­wych lub wie­lo­ko­mór­ko­wych; ro­dzaj en­do­cy­to­zy


SJP.pl

Pi­no­cy­to­za – ro­dzaj en­do­cy­to­zy, spo­sób odży­wia­nia wielu ameb (Amo­e­ba), orzę­sków (Ci­lia­ta) oraz wi­ciow­ców (Fla­gel­la­ta). Wy­stę­pu­je także w niek­tó­rych tkan­kach or­ga­niz­mów wie­lo­ko­mór­ko­wych. Po­le­ga na po­bie­ra­niu ze śro­do­wi­ska płynu z roz­pu­szczo­ny­mi w nim sub­stan­cja­mi po­kar­mo­wy­mi (np.

Wikipedia


pinokio

po­stać stwo­rzo­na przez Carlo Col­lo­die­go; drew­nia­na ma­rio­net­ka sta­ją­ca się po wielu pe­ry­pe­tiach chłop­cem; po­stać wy­stę­pu­ją­ca nie tylko w po­wie­ści Wło­cha, ale i w wielu in­nych ga­tun­kach, m.in. ba­le­cie, ko­mik­sie, fil­mie ry­sun­ko­wym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) liter. bo­ha­ter po­wie­ści Carla Col­lo­die­go;

Wiktionary

Pi­no­kio ( Pi­noc­chio) – po­stać fik­cyj­na stwo­rzo­na przez Carla Col­lo­die­go, au­to­ra po­wie­ści "Pi­no­kio" ("Le av­ven­tu­re di Pi­noc­chio"), która uka­zy­wa­ła się w od­cin­kach w la­tach 1881–1883. Pi­no­kio jest też bo­ha­te­rem licz­nych te­a­tral­nych i fil­mo­wych ekra­ni­za­cji oraz ich se­qu­e­li.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wi­taj­cie w na­szej bajce, / Słoń zagra na fu­jar­ce, / Pi­no­kio nam zaś­pie­wa, / Za­tań­czą w koło drze­wa.

 (1.1) Po­stać Pi­no­kia wie­lo­krot­nie po­ja­wia­ła się w te­a­trze i fil­mie.

Wiktionary


pinola

upraw­na od­mia­na pora, cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się bra­kiem ce­bu­li oraz dłu­gi­mi liść­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. upraw­na od­mia­na pora, cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się bra­kiem ce­bu­li oraz dłu­gi­mi liść­mi

 (1.2) masz. wy­su­wa­na tu­le­ja w obra­biar­kach

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ja­vier Pi­no­la – ar­gen­tyń­ski pił­karz
  • Sanna Pi­no­la – fiń­ski kie­row­ca wy­ści­go­wy
  • USS Pi­no­la – różne okrę­ty US Navy

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Ma­szy­na wy­po­sa­żo­na jest w wy­su­wa­ną pi­no­lę pio­no­wą.

Wiktionary


pinot

ga­tu­nek wi­no­gron czer­wo­nych i bia­łych, uży­wa­nych do pro­duk­cji win; wi­no­rośl bur­gundz­ka


SJP.pl


pins

danie kuch­ni wło­skiej, pod­pło­myk na cie­ście przy­go­to­wa­nym z mie­szan­ki mąk w róż­nych pro­por­cjach i bez do­dat­ku oliwy


SJP.pl


pinsa

danie kuch­ni wło­skiej, pod­pło­myk na cie­ście przy­go­to­wa­nym z mie­szan­ki mąk w róż­nych pro­por­cjach i bez do­dat­ku oliwy


SJP.pl

Pinsa – danie kuch­ni wło­skiej z re­gio­nu La­cjum, które sta­no­wi pod­pło­myk na cie­ście przy­go­to­wa­nym z mie­szan­ki mąk w róż­nych pro­por­cjach i bez (lub z nie­wiel­kim) do­dat­ku oliwy. Pinsa może być rów­nież po­da­wa­na z sosem po­mi­do­ro­wym i do­dat­ka­mi. Na­zy­wa­na jest ni­sko­ka­lo­rycz­ną ku­zyn­ką pizzy.

Wikipedia


pint

[czy­taj: pajnt] pinta, półk­war­ta;
1. an­giel­ska miara cie­czy i ciał syp­kich równa w przy­bli­że­niu 0,568 litra;
2. pint mokry - ame­ry­kań­ska miara cie­czy równa w przy­bli­że­niu 0,473 litra (jedna ósma ga­lo­na);
3. pint suchy - ame­ry­kań­ska miara cie­czy równa w przy­bli­że­niu 0,551 litra


SJP.pl


pinta

1. sta­ro­fran­cu­ska miara cie­czy równa w przy­bli­że­niu 0,9 litra;
2. an­giel­ska miara cie­czy i ciał syp­kich równa w przy­bli­że­niu 0,568 litra; pint, półk­war­ta;
3. pinta mokra - ame­ry­kań­ska miara cie­czy równa w przy­bli­że­niu 0,473 litra (jedna ósma ga­lo­na); pint mokry, półk­war­ta;
4. pinta sucha - ame­ry­kań­ska miara cie­czy równa w przy­bli­że­niu 0,551 litra; pint suchy, półk­war­ta;
5. cho­ro­ba za­kaź­na skóry za­li­cza­na do kręt­ko­wic nie­we­ne­rycz­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. cho­ro­ba wy­wo­ła­na przez Tre­po­ne­ma ca­ra­te­um;

 (1.2) sta­ro­fran­cu­ska miara cie­czy równa w przy­bli­że­niu 0,9 l

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pinta – cho­ro­ba za­kaź­na wy­wo­ły­wa­na przez kręt­ka Tre­po­ne­ma ca­ra­te­um
  • Pinta – jeden ze stat­ków z wy­pra­wy Krzysz­to­fa Ko­lum­ba
  • Pinta – wyspa w ar­chi­pe­la­gu Ga­la­pa­gos
  • Pinta – pro­gram do obrób­ki gra­fi­ki kom­pu­te­ro­wej
  • półk­war­ta () – jed­nost­ka ob­ję­to­ści lub po­jem­no­ści sto­so­wa­na głów­nie w USA, Wiel­kiej Bry­ta­nii i Ir­lan­dii.
  • Bro­war Pinta – pol­ski bro­war rze­mieśl­ni­czy

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpʲĩnta, AS: pʹĩnta

Wiktionary


pinter

[czy­taj: pajn­ter] naz­wi­sko


SJP.pl


pinterest

ser­wis spo­łecz­no­ścio­wy umoż­li­wia­ją­cy ko­lek­cjo­no­wa­nie i wy­szu­ki­wa­nie ma­te­ria­łów wi­zu­al­nych


SJP.pl

Pin­te­rest – ame­ry­kań­ski ser­wis spo­łecz­no­ścio­wy umoż­li­wia­ją­cy dzie­le­nie się ma­te­ria­ła­mi wi­zu­al­ny­mi (obra­za­mi, GIF-ami, fil­ma­mi). Sza­cu­je się, że war­tość ryn­ko­wa ser­wi­su wy­no­si 11 mi­liar­dów do­la­rów. Po­sia­da 444 mi­lio­nów ak­tyw­nych użyt­kow­ni­ków. Więk­szość to ko­bie­ty, sta­ty­sty­ki mówią, że jest ich aż 81%, a naj­licz­niej­sza grupa wie­ko­wa to 25-34 lata.

Wikipedia


pinto

od­mia­na fa­so­li o ró­żo­wa­wych na­sio­nach w bor­do­we plam­ki, po­pu­lar­na w po­łud­nio­wej Eu­ro­pie


SJP.pl

Pinto – rasa koni po­cho­dzą­ca z USA i od 1963 uz­na­wa­na za od­dziel­ną rasę. Od 1956 ho­do­wa­ne pod okiem "Pinto Horse As­so­cia­tion of Ame­ri­ca" (PtHA) pod kątem ubar­wie­nia, har­mo­nij­nej bu­do­wy i cho­dów.

Wy­so­kość w kłę­bie: 130–170 cm. W Niem­czech, Au­strii i Szwaj­ca­rii prze­wa­ża­ją konie mniej­sze.

Wikipedia


pinturicchio

[czy­taj: pintuRIKjo] naz­wi­sko


SJP.pl

Pin­tu­ric­chio, właśc. Ber­nar­di­no di Betto (ur. ok. 1454 w Pe­ru­gii, zm. 11 grud­nia 1513 w Sie­nie) – ma­larz wło­ski.

Na­le­żał do um­bryj­skiej szko­ły ma­lar­stwa, był ucz­niem Pe­ru­gi­na. Na rok 1473 da­tu­je się dwa płót­na "Uz­dro­wie­nie pa­ra­li­ty­ka" i "Uwol­nie­nie więź­nia".

Wikipedia


pinus

świa­tło­lub­ne drze­wo lub krzew z ro­dzi­ny sos­no­wa­tych, obej­mu­ją­ce około 80 ga­tun­ków; sosna


SJP.pl


pinx

skrót od: pin­xit; pinx.


SJP.pl


pinx.

skrót od: pin­xit; pinx


SJP.pl


pinxit

= na­ma­lo­wał - napis umie­szcza­ny daw­niej na obra­zach przed naz­wi­skiem ma­la­rza


SJP.pl

Pin­xit, pinx. (łac. "na­ma­lo­wał") – for­muł­ka (wy­ra­że­nie lub skrót) uży­wa­na przez ma­la­rzy w sy­gna­tu­rach lub umie­szcza­na przez ry­tow­ni­ków na ry­ci­nie przy naz­wi­sku ma­la­rza, we­dług któ­re­go obra­zu ją wy­ko­na­no.

"Pin­xit", które za­czę­to uży­wać w re­ne­san­sie, wraz z roz­po­wszech­nia­niem się zwy­cza­ju sy­gno­wa­nia obra­zów przez ma­la­rzy, stało się sze­ro­ko sto­so­wa­ne w ba­ro­ku.

Wikipedia


pinyin

[czy­taj: pin­jin] tran­skryp­cja stan­dar­do­we­go ję­zy­ka man­da­ryń­skie­go, opie­ra­ją­ca się prze­de wszyst­kim na roz­róż­nie­niu tonów przy­pi­sa­nych danym sy­la­bom


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. sy­stem la­ty­ni­za­cji ję­zy­ka chiń­skie­go;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pol­ska w la­tach 80. za­stą­pi­ła ofi­cjal­nie swój sy­stem tran­skryp­cji chiń­skie­go sy­ste­mem przy­ję­tym w sa­mych Chi­nach (tzw. pi­ny­in).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲĩnʲjĩn, AS: pʹĩnʹi ̯ĩn

Wiktionary


pinzgauer

au­striac­ka rasa bydła mięs­no-mlecz­ne­go, wy­ho­do­wa­na w kra­i­nie Pinz­gau


SJP.pl

Pinz­ga­u­er – au­striac­ki woj­sko­wy wie­lo­za­da­nio­wy te­re­no­wy sa­mo­chód cię­ża­ro­wy opra­co­wa­ny w dru­giej po­ło­wie lat 60. XX wieku przez przed­się­bior­stwo Steyr-Da­im­ler-Puch jako na­stęp­ca po­ja­zdu Ha­flin­ger.

Pro­duk­cja se­ryj­na sa­mo­cho­dów Pinz­ga­u­er roz­po­czę­ła się w 1971 roku.

Wikipedia


pinzgauery

au­striac­ka rasa bydła mięs­no-mlecz­ne­go, wy­ho­do­wa­na w kra­i­nie Pinz­gau


SJP.pl


pio

[czy­taj: pijo] Pio z Pie­trel­ci­ny (1887-1968) - pre­zbi­ter i wło­ski ka­pu­cyn, styg­ma­tyk i świę­ty Ko­ścio­ła ka­to­lic­kie­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (2.1) geogr. wyspa w ar­chi­pe­la­gu Wysp Sa­lo­mo­na

Wiktionary

PIO (z ang. "Pro­gram­med Input Out­put" – pro­gra­mo­wa­ne wej­ście/wyj­ście) – tech­ni­ka ob­słu­gi ope­ra­cji wej­ścia/wyj­ścia mię­dzy CPU a urzą­dze­nia­mi IDE/ATA po­le­ga­ją­ca na wy­ko­rzy­sta­niu pro­ce­so­ra jako ukła­du je na­dzo­ru­ją­ce­go. Wy­ma­ga to du­że­go za­an­ga­żo­wa­nia pro­ce­so­ra w pro­ce­sie trans­fe­ru da­nych, dla­te­go ta tech­ni­ka jest uży­wa­na coraz rza­dziej, zwła­szcza gdy wy­ma­ga­ne są duże pręd­ko­ści trans­mi­sji.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Świę­ty oj­ciec Pio stał się jed­nym z naj­po­pu­lar­niej­szych świę­tych Ko­ścio­ła ka­to­lic­kie­go.

 (1.1) Mam na imię Pio i je­stem wo­ka­li­stą ka­pe­li he­a­vy­me­ta­lo­wej z Fie­so­le.

 (1.1) Wuj Pio był nie­po­praw­nym dziec­kiem szlach­ci­ca z do­bre­go ka­sty­lij­skie­go domu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pia ż., Pius mos., piuska ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Pius

Wiktionary


piodermia

zgo­rze­li­no­we za­pa­le­nie skóry ob­ja­wia­ją­ce się roz­le­gły­mi, szyb­ko po­stę­pu­ją­cy­mi owrzo­dze­nia­mi, naj­czę­ściej lo­ka­li­zu­ją­cy­mi się na koń­czy­nach dol­nych


SJP.pl


piokać

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) wy­da­wać in­dy­czy głos

Wiktionary


pioktanina

barw­nik ani­li­no­wy o dzia­ła­niu prze­ciw­bak­te­ryj­nym; fio­let gen­cja­ny


SJP.pl


piombino

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. nad­mor­ska miej­sco­wość i gmina we Wło­szech; po­ło­żo­na w To­ska­nii, na­prze­ciw wyspy Elby;

Wiktionary

Piom­bi­no – miej­sco­wość i gmina we Wło­szech, w re­gio­nie To­ska­nia, w pro­win­cji Li­vor­no.

We­dług da­nych na rok 2004 gminę za­miesz­ki­wa­ło 33 917 osób, 262,9 os./km².

W po­bli­żu Piom­bi­no leżą ruiny etru­skie­go mia­sta Po­pu­lo­nia. Od XVI do XIX w. Piom­bi­no było oś­rod­kiem nie­za­leż­ne­go księ­stwa.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na przy­kład ce­sarz zgo­dził się w la­tach dwu­dzie­stych ochra­niać małe mia­sto-pań­stwo Piom­bi­no, któ­re­go port miał stra­te­gicz­ne zna­cze­nie dla ochro­ny drogi mor­skiej po­mię­dzy Ne­a­po­lem a Genuą. Jed­nak w roku 1529 flo­tyl­la skła­da­ją­ca się z pię­ciu galer mu­zuł­mań­skich wpły­nę­ła bez oporu do Piom­bi­no i zdo­by­ła tam ce­sar­ski okręt.

 (1.1) Eliza Ba­cioc­chi nie za­do­wo­li­ła się rów­nież po bit­wie pod Au­ster­litz po­sia­da­niem Lukki i Piom­bi­na; za­żą­da­ła roz­le­glej­sze­go te­ry­to­rium, a brat jej, któ­re­go naj­słab­szą stro­ną była ule­głość dla ro­dzi­ny, za­dość uczy­nił wy­ma­ga­niom sio­stry uwsp..

Wiktionary

Powiązane:

 przym. piombiński

Wiktionary


pion

1. kie­ru­nek zgod­ny z siłą cięż­ko­ści na po­wierzch­ni Ziemi;
2. przy­rząd do wyz­na­cza­nia kie­run­ku pio­no­we­go;
3. od­dziel­ny dział; re­sort;
4. część sieci prze­wo­dów elek­trycz­nych, ga­zo­wych itp. bie­gną­cych pio­no­wo w bu­dyn­ku wie­lo­kon­dy­gna­cyj­nym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kie­ru­nek rów­no­le­gły do kie­run­ku dzia­ła­nia siły gra­wi­ta­cji ciała nie­bie­skie­go, wzglę­dem któ­re­go jest on okre­śla­ny;

 (1.2) techn. cię­ża­rek na sznur­ku, słu­żą­cy do wyz­na­cza­nia pionu (1.1);

 (1.3) techn. frag­ment sieci prze­wo­dów in­sta­la­cji elek­trycz­nej, wo­do­cią­go­wej, ka­na­li­za­cyj­nej, ga­zo­wej itp. prze­bie­ga­ją­cy pio­no­wo przez kon­dy­gna­cje bu­dyn­ku

 (1.4) fiz. najl­żej­szy z me­zo­nów;

 (1.5) dział in­sty­tu­cji

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) szach. jedna z bie­rek w sza­chach, war­ca­bach i in­nych grach

forma rze­czow­ni­ka.

 (3.1) D. lm. od: piona

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pion (cząst­ka)
  • pion (kie­ru­nek)
  • pion (or­ga­ni­za­cja) – w or­ga­ni­za­cji (np. go­spo­dar­czej) wy­o­dręb­nio­na jej część two­rzą­ca zam­knię­tą ca­łość
  • pion (przy­rząd)
  • pion (sza­chy) – naj­słab­sza bier­ka w sza­chach
  • „Pion” – cza­so­pis­mo li­te­rac­kie
  • „Pion” – ra­dziec­ki film dra­ma­tycz­ny z 1966 roku
  • Pion – ar­ma­ta sa­mo­bież­na ka­li­bru 203 mm
  • Pion wodny – pio­no­we rury w in­sta­la­cjach wod­nych
  • Pion dzio­bo­wy i pion ru­fo­wy – linie te­o­re­tycz­ne ka­dłu­ba stat­ku

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Winda po­ru­sza się w pio­nie.

 (2.1) Koń­ców­ki sza­cho­we z róż­no­barw­ny­mi goń­ca­mi czę­sto koń­czą się re­mi­sem nawet wów­czas, gdy jedna ze stron ma prze­wa­gę w pio­nach.

 (2.1) Ru­szył się sło­niem, aby wziąć piona.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɔ̃n, AS: pʹi ̯õn

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1-3)

 rzecz. pionowość ż., pionizacja ż.

 czas. pionować ndk.

 przym. pionowy

 przysł. pionowo

 (2.1)

 rzecz.

:: zdrobn. pionek mrz.

 przym. pionowy, pionkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) gw. Górny Śląsk zynklod

 (1.4) mezon π

 (2.1) pionek, gw. sądecka: chłopek

Wiktionary


piona

bier­ka sza­cho­wa, pio­nek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) posp. slang. gest przy­wi­ta­nia, po­że­gna­nia lub gra­tu­la­cji przez zde­cy­do­wa­ne zet­knię­cie po­wierzch­ni dłoni dwóch osób

 (1.2) uczn. pot. ocena bar­dzo dobra

 (1.3) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Pio­nus|ref=tak., ptak z ro­dzi­ny pa­pu­go­wa­tych

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lp. od: pion (tylko w zna­cze­niu „jedna z bie­rek w sza­chach, war­ca­bach i in­nych grach”)

wy­krzy­knik

 (3.1) posp. slang. „przy­bij pionę (1.1)”

 (3.2) posp. slang. cześć, na razie

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Piona brą­zo­wos­krzy­dła – ga­tu­nek śred­niej wiel­ko­ści ptaka z ro­dzi­ny pa­pu­go­wa­tych
  • Piona nie­bie­sko­gło­wa – ga­tu­nek śred­niej wiel­ko­ści ptaka z ro­dzi­ny pa­pu­go­wa­tych
  • Pion

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przy­bi­li pionę i posz­li na chatę.

 (1.2) Z testu z EdB do­sta­łem tym razem pionę.

 (1.3) Piona nie­bie­sko­gło­wa uwiel­bia wodne ką­pie­le, dla­te­go na­le­ży jej to umoż­li­wić.

 (3.1) — Oje­cha­li­śmy ich 3:0! — Brawo, piona!

 (3.2) — Muszę już koń­czyć, zio­muś, na razie. — Spoko, piona.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲjɔ̃na, AS: pʹi ̯õna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pięć n., pięcioraczek m., piątka ż., piątek mrz., pięciornik mrz., piątak m., piąteczek mrz.

 przym. piątkowy, piąty

 licz. pięć, pięcioro

 przedr. pięcio-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) piątka

 (1.2) bardzo dobry, pot. piątka

Wiktionary


pionczanin

miesz­ka­niec Pio­nek (mia­sta w Pol­sce); Pion­ko­wia­nin


SJP.pl


pionczanka

miesz­kan­ka Pio­nek (mia­sta w Pol­sce); Pion­ko­wian­ka


SJP.pl


pionecki

przy­miot­nik od: Pion­ki


SJP.pl


pioneer

[czy­taj: pjo­ńer]
1. fun­dusz in­we­sty­cyj­ny;
2. ja­poń­ska firma elek­tro­nicz­na


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pio­ne­er Pekao TFI - w Pol­sce – pol­skie to­wa­rzy­stwo fun­du­szy in­we­sty­cyj­nych za­rzą­dza­ją­ce fun­du­sza­mi in­we­sty­cyj­ny­mi
  • Pro­gram Pio­ne­er – seria ame­ry­kań­skich prób­ni­ków kos­micz­nych
  • Pio­ne­er Cor­po­ra­tion – ja­poń­ska kor­po­ra­cja
  • „Pio­ne­er” – sin­giel wę­gier­skie­go pio­sen­ka­rza Fred­die­go z 2016 roku
  • Pio­ne­er – na­ziem­na sta­cja Mass Rapid Tran­sit (MRT) w Sin­ga­pu­rze
  • Pio­ne­er – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Flo­ry­da, w hrab­stwie Hen­dry
  • Pio­ne­er – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Ka­li­for­nia, w hrab­stwie Ama­dor
  • Pio­ne­er – mia­sto w sta­nie Iowa, w hrab­stwie Hum­boldt
  • Pio­ne­er – wieś w sta­nie Lu­iz­ja­na, w pa­ra­fii West Car­roll
  • Pio­ne­er – wieś w sta­nie Ohio, w hrab­stwie Wil­liams
  • Pio­ne­er (ang. Pio­ne­er Towns­hip) – gmina w sta­nie Iowa, w hrab­stwie Cedar
  • Pio­ne­er (ang. Pio­ne­er Towns­hip) – gmina w sta­nie Kan­sas, w hrab­stwie Gra­ham

Wikipedia


pionek

1. naj­słab­sza bier­ka w sza­chach; pion;
2. drob­ny przed­miot uży­wa­ny w grach plan­szo­wych;
3. po­tocz­nie: osoba mało zna­czą­ca, nie­ma­ją­ca wpły­wu na prze­bieg wy­da­rzeń; płot­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) szach. naj­słab­sza bier­ka;

 (1.2) przed­miot prze­mie­szcza­ny na plan­sza­an­szy w niek­tó­rych grach

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy lub mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) przen. ktoś nie­waż­ny, wy­ko­rzy­sty­wa­ny przez in­ne­go czło­wie­ka i nieś­wia­do­mie wy­peł­nia­ją­cy jego wolę

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pion albo pio­nek – naj­słab­sza i za­ra­zem najm­niej­sza bier­ka w sza­chach.
  • Pio­nek (ang. Pawn Sa­cri­fi­ce) – film bio­gra­ficz­ny w re­ży­se­rii Ed­war­da Zwic­ka.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za­sa­dy wy­ko­ny­wa­nia ru­chów pion­ka­mi znacz­nie się róż­nią od zasad do­ty­czą­cych in­nych bie­rek sza­cho­wych.

 (2.1) Byłam tylko pion­kiem na ich sza­chow­ni­cy, nie wie­dzia­łam, że robię coś złego.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲjɔ̃nɛk, AS: pʹi ̯õnek

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pionkowy

 rzecz. pion mzw./mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pion

 (2.1) marionetka, płotka

Wiktionary


pionier

1. krze­wi­ciel kul­tu­ry, po­stę­pu, osoba wyz­na­cza­ją­ca nowe drogi w ja­kieś dzie­dzi­nie;
2. czło­nek ma­so­wej dzie­cię­cej or­ga­ni­za­cji ko­mu­ni­stycz­nej, dzia­ła­ją­cej nieg­dyś na te­re­nach Związ­ku Ra­dziec­kie­go;
3. daw­niej o in­ży­nie­rze woj­sko­wym, żoł­nie­rzu wojsk in­ży­nie­ryj­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ktoś, kto pier­wszy coś od­kry­wa, poz­na­je

 (1.2) osad­nik, który za­go­spo­da­ro­wu­je nowe te­re­ny

 (1.3) czło­nek ko­mu­ni­stycz­nej dzie­cię­co-mło­dzie­żo­wej or­ga­ni­za­cji pio­nier­skiej

 (1.4) daw. wojsk. żoł­nierz wojsk in­ży­nie­ryj­nych

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) bot. roln. od­mia­na ka­la­fio­ra

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pio­nier – pier­wszy w danej dzie­dzi­nie, także pier­wszy osad­nik
  • pio­nier – żoł­nierz wojsk in­ży­nie­ryj­nych (saper)
    • pio­nier – saper nie­miec­ki z cza­sów II wojny świa­to­wej
  • pio­nier – czło­nek ko­mu­ni­stycz­nej or­ga­ni­za­cji dzie­cię­cej (w ZSRR Wszechz­wiąz­ko­wej Or­ga­ni­za­cji Pio­nier­skiej imie­nia W.I. Le­ni­na)
  • Pio­nier – dzie­cię­ca or­ga­ni­za­cja ko­mu­ni­stycz­na w II Rze­czy­po­spo­li­tej
  • Pio­nier – pier­wszy pol­ski po­wo­jen­ny od­bior­nik ra­dio­wy
  • Pio­nier – ogól­no­pol­ska sieć op­tycz­na, do jej stwo­rze­nia po­wo­ła­no kon­sor­cjum Pio­nier.
  • Pio­nier – wyspa w ar­chi­pe­la­gu Zie­mia Pół­noc­na na Morzu Ark­tycz­nym
  • „Pio­nier” – dzien­nik dol­no­ślą­ski wy­da­wa­ny przez kil­ka­na­ście mie­się­cy (od po­cząt­ku sierp­nia 1945 do II po­ło­wy roku 1946). W wy­ni­ku ple­bi­scy­tu wśród czy­tel­ni­ków prze­mia­no­wa­ny na „Słowo Pol­skie”
  • pio­nier – peł­no­cza­so­wy gło­si­ciel do­brej no­wi­ny Świad­ków Je­ho­wy
  • Pio­nier – pro­to­typ pol­skie­go sa­mo­cho­du ma­ło­li­tra­żo­we­go
  • pio­nier – osoba, która wcze­śnie osied­li­ła się na Zie­miach Odzy­ska­nych.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpʲjɔ̇̃ɲɛr, AS: pʹi ̯o̊̃ńer

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pionierstwo n., pionierskość ż.

:: zdrobn. pionierek m.

:: fż. pionierka ż.

 przym. pionierski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) prekursor, nowator

 (1.4) saper

Wiktionary


pionierek

1. po­tocz­nie o sze­ro­kim, wy­god­nym bucie spor­to­wym z cho­lew­ką i gu­mo­wą, row­ko­wa­ną po­desz­wą; pio­nier­ka;
2. żar­to­bli­wie, po­tocz­nie o pro­duk­cie ja­poń­skiej firmy Pio­ne­er


SJP.pl


pionierka

1. krze­wi­ciel­ka kul­tu­ry, po­stę­pu, ko­bie­ta wyz­na­cza­ją­ca nowe drogi w ja­kieś dzie­dzi­nie;
2. człon­ki­ni ma­so­wej dzie­cię­cej or­ga­ni­za­cji ko­mu­ni­stycz­nej, dzia­ła­ją­cej nieg­dyś na te­re­nach Związ­ku Ra­dziec­kie­go;
3. po­tocz­nie o sze­ro­kim, wy­god­nym bucie spor­to­wym z cho­lew­ką i gu­mo­wą, row­ko­wa­ną po­desz­wą; pio­nie­rek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta, która przy­by­wa za­miesz­kać na nie­za­lud­nio­nym te­re­nie

 (1.2) ko­bie­ta, która jest pre­kur­so­rem w ja­kiejś dzie­dzi­nie, od­kry­wa coś no­we­go

 (1.3) człon­ki­ni or­ga­ni­za­cji pio­nier­skiej

 (1.4) harc. za­ję­cia oraz umie­jęt­no­ści zwią­za­ne z urzą­dza­niem obozu har­cer­skie­go i bu­do­wą sprzę­tów z drew­na;

 (1.5) harc. jeden z żeń­skich stop­ni har­cer­skich;

 (1.6) ro­dzaj tu­ry­stycz­ne­go buta się­ga­ją­ce­go za kost­kę;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pio­nier­ka – sto­pień har­cer­ski
  • Pio­nier­ka – but tu­ry­stycz­ny
  • Pio­nier­ka – tech­ni­ka har­cer­ska

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pʲjɔ̇̃ˈɲɛrka, AS: pʹi ̯o̊̃ńerka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pionierstwo n., pionierskość ż.

:: zdrobn. pioniereczka ż.

:: fm. pionier m.

 przym. pionierski

 przysł. pioniersko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) osadniczka, traperka

 (1.2) prekursorka

Wiktionary


pionierki

1. krze­wi­ciel­ka kul­tu­ry, po­stę­pu, ko­bie­ta wyz­na­cza­ją­ca nowe drogi w ja­kieś dzie­dzi­nie;
2. człon­ki­ni ma­so­wej dzie­cię­cej or­ga­ni­za­cji ko­mu­ni­stycz­nej, dzia­ła­ją­cej nieg­dyś na te­re­nach Związ­ku Ra­dziec­kie­go;
3. po­tocz­nie o sze­ro­kim, wy­god­nym bucie spor­to­wym z cho­lew­ką i gu­mo­wą, row­ko­wa­ną po­desz­wą; pio­nie­rek


SJP.pl

Pio­nier­ki – obu­wie skó­rza­ne, za kost­kę, przez­na­czo­ne do tu­ry­sty­ki. Zwy­kle na głę­bo­ko żło­bio­nej po­desz­wie typu wi­bram. Po­pu­lar­ne wśród tu­ry­stów i har­ce­rzy do końca lat 90. Wy­par­te przez obu­wie z mem­bra­na­mi tzw. tre­kin­go­we (np. Gore-Tex). Pio­nier­ki były cha­rak­te­ry­stycz­nym obu­wiem no­szo­nym przez m.in. Zbi­gnie­wa Cy­bul­skie­go.

Wikipedia


pionierski

cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pio­nier­stwa, pio­nie­ra lub pio­nier­ki (np. pio­nier­skie osad­nict­wo), zwią­za­ny w jakiś spo­sób z pio­nier­stwem (np. dzia­łal­ność pio­nier­ska)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) pier­wszy w ja­kiejś dzie­dzi­nie i to­ru­ją­cy drogę na­stęp­nym

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pionierka ż., pionier mos., pionierskość ż., pionierstwo n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) nowatorski, prekursorski

Wiktionary


pionierskość

in­no­wa­cyj­ność, ślad, znak krze­wie­nia kul­tu­ry, po­stę­pu, to­ro­wa­nia no­wych dróg w ja­kiejś dzie­dzi­nie


SJP.pl


pionierstwo

no­wa­tor­stwo, in­no­wa­cja, praca, dzia­łal­ność pio­nie­ra albo pio­nier­ki, to­ro­wa­nie no­wych dróg w ja­kiejś dzie­dzi­nie


SJP.pl


pionizacja

jedna z pod­sta­wo­wych cech czło­wie­ka jako ga­tun­ku, którą jest przy­bra­nie w toku ewo­lu­cji po­zy­cji pio­no­wej, nie­spo­ty­ka­nej u in­nych ssa­ków i zwią­za­nej z dwu­noż­no­ścią


SJP.pl

Pio­ni­za­cja – pro­ces po­le­ga­ją­cy na uzy­ska­niu wy­pro­sto­wa­nej po­sta­wy ciała, zwią­za­ny z za­mia­ną funk­cji pod­po­ro­wych koń­czyn gór­nych na funk­cje ma­ni­pu­la­cyj­ne. Dziec­ko w na­tu­ral­ny spo­sób dąży do uzy­ska­nia po­sta­wy pio­no­wej kształ­tu­jąc po­szcze­gól­ne par­tie mię­śni. Pio­ni­za­cja na­stę­pu­je gdy mied­ni­ca jest sta­bil­na, a roz­wi­nię­te mię­śnie usta­wia­ją kość krzy­żo­wą po­mię­dzy kość­mi bio­dro­wy­mi.

Wikipedia


pionizacyjny

→ pio­ni­za­cja


SJP.pl

Patrz:

pionizacja

pionizator

przy­rząd do re­ha­bi­li­ta­cji osób nie­peł­no­spraw­nych


SJP.pl


pionizować

w me­dy­cy­nie: po­wo­do­wać przy­bra­nie po­zy­cji pio­no­wej


SJP.pl


pionki

1. naj­słab­sza bier­ka w sza­chach; pion;
2. drob­ny przed­miot uży­wa­ny w grach plan­szo­wych;
3. po­tocz­nie: osoba mało zna­czą­ca, nie­ma­ją­ca wpły­wu na prze­bieg wy­da­rzeń; płot­ka


SJP.pl

Pion­ki (do 1932 "Za­goż­dżon i Pion­ki") – mia­sto w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie ra­dom­skim. Sie­dzi­ba wiej­skiej gminy Pion­ki. Pion­ki są po­ło­żo­ne nad rzeką Za­goż­dżon­ką, na Ni­zi­nie Środ­ko­wo­ma­zo­wiec­kiej, w daw­nej ziemi ra­dom­skiej hi­sto­rycz­nej Ma­ło­pol­ski.

Pow­sta­nie i roz­wój mia­sta był zwią­za­ny z za­kła­da­mi che­micz­ny­mi ZTS Pro­nit.

Wikipedia


pionkowianin

miesz­ka­niec Pio­nek (mia­sta w Pol­sce); Pion­cza­nin


SJP.pl


pionkowianka

miesz­kan­ka Pio­nek (mia­sta w Pol­sce); Pion­czan­ka


SJP.pl


pionkowski

przy­miot­nik od: Pion­ki (mia­sto)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Pion­ka­mi, do­ty­czą­cy Pio­nek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pionki nmos.

Wiktionary


pionkowy

→ pio­nek (bier­ka w sza­chach lub war­ca­bach)


SJP.pl


pionować

usta­lać, okre­ślać po­ło­że­nie cze­goś za po­mo­cą pionu, wyz­na­czać kąt pro­sty mię­dzy pod­sta­wą a ele­men­ta­mi ma­ją­cy­mi two­rzyć pion


SJP.pl


pionowi

forma przy­miot­ni­ka.

 (1.1) M. i W. mos. lm. od: pio­no­wy

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) C. lp. od: pion

Wiktionary


pionowo

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) w kie­run­ku pio­no­wym; po­ru­sza­jąc się w górę lub dół, pro­sto­pad­le do pod­sta­wy

 (1.2) w grach plan­szo­wych: zwią­za­ny z pio­nem (bier­ką)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­lu­zo­wa­na da­chów­ka spa­dła pio­no­wo z dachu i, nie na­po­ty­ka­jąc żad­nych przesz­kód, ro­zbi­ła się na ubi­tej ziemi.

 (1.1) Sta­wiaj książ­ki pio­no­wo na półce, bo wtedy bę­dziesz miał wię­cej miej­sca.

 (1.1) Pięć pio­no­wo: „Pa­sia­ste zwie­rzę afry­kań­skie”. To chyba zebra, nie?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɔ̃ˈnɔvɔ, AS: pʹi ̯õnovo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pion m., pionowość ż.

 czas. pionować

 przym. pionowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wertykalnie

Wiktionary


pionowość

pro­sto­pa­dłość do pod­sta­wy usy­tu­o­wa­nej po­zio­mo, po­ru­sza­nie się lub dzia­ła­nie w kie­run­ku pro­sto­pa­dłym do niej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co pio­no­we

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pion m., pionizacja ż., pionizowanie ż.

 czas. pionizować ndk.

 przym. pionowy

 przysł. pionowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wertykalność

Wiktionary


pionowy

two­rzą­cy z pod­sta­wą kąt pro­sty, pro­sto­pa­dły do pod­sta­wy usy­tu­o­wa­nej po­zio­mo lub po­ru­sza­ją­cy się, dzia­ła­ją­cy pro­sto w dół lub w górę


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) pro­sto­pa­dły do pod­sta­wy usy­tu­o­wa­nej po­zio­mo

 (1.2) po­ru­sza­ją­cy się pro­sto w dół lub w górę

 (1.3) zwią­za­ny z pio­nem w grach plan­szo­wych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mur był pra­wie pio­no­wy, a zatém wdra­pać się nań nie mogły.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɔ̃ˈnɔvɨ, AS: pʹi ̯õnovy

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1-2)

:: rzecz. pion mrz., pionizacja ż., pionowość ż.

:: czas. pionować ndk.

:: przysł. pionowo

 (1.3)

:: rzecz. pion mrz., pionek mrz.

Wiktionary


pionowzlot

zdol­ność niek­tó­rych sa­mo­lo­tów woj­sko­wych do pio­no­we­go star­tu i lą­do­wa­nia lub wy­ko­na­nia tych ma­ne­wrów na pasie star­to­wym o nie­wiel­kich wy­mia­rach; pio­nowz­nos


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sa­mo­lot mo­gą­cy pio­no­wo star­to­wać i lą­do­wać

Wiktionary


piontek

naz­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. pią­tek

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Aloj­zy Pion­tek (1934–2005) – pol­ski gór­nik
  • Bar­ba­ra Pion­tek – pol­ska eko­no­mist­ka
  • Do­ro­ta Pion­tek – pol­ska po­li­to­loż­ka
  • Elż­bie­ta Pion­tek (1941–2021) – pol­ska le­kar­ka, pe­dia­tra i dia­be­to­loż­ka
  • Eu­ge­niusz Pion­tek (1935–2009) – pol­ski praw­nik
  • Fer­di­nand Pion­tek (1878–1963) – nie­miec­ki du­chow­ny rzym­sko­ka­to­lic­ki, bi­skup
  • Fran­ci­szek Pion­tek (ur. 1937) – pol­ski eko­no­mi­sta
  • Hans Pion­tek (1876–1930) – nie­miec­ki praw­nik i po­li­tyk
  • Heinz Pion­tek (1925–2003) – nie­miec­ki pi­sarz i poeta
  • Ja­nusz Pion­tek (ur. 1945) – pol­ski bio­log
  • Mar­le­na Pion­tek – pol­ska mi­kro­bio­loż­ka
  • Paweł Pion­tek (1901–1927) – pol­ski woj­sko­wy, agent Ab­weh­ry

Wikipedia


piorun

gwał­tow­ne wy­ła­do­wa­nie elek­trycz­ne po­mię­dzy dwie­ma chmu­ra­mi lub mię­dzy chmu­rą a zie­mią, moż­li­we do za­ob­ser­wo­wa­nia pod­czas burzy jako znacz­nej wiel­ko­ści iskra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) me­te­o­rol. wy­ła­do­wa­nie elek­trycz­ne mię­dzy dwie­ma chmu­ra­mi lub mię­dzy chmu­rą a zie­mią;

Wiktionary

Pio­run – w me­te­o­ro­lo­gii bar­dzo silne wy­ła­do­wa­nie elek­tro­sta­tycz­ne w at­mos­fe­rze pow­sta­ją­ce na­tu­ral­nie, zwy­kle to­wa­rzy­szą­ce bu­rzom. Pio­ru­no­wi czę­sto to­wa­rzy­szy grom dźwię­ko­wy (grzmot) oraz zja­wi­sko świetl­ne zwane bły­ska­wi­cą. Może ono przy­bie­rać roz­ma­i­te kształ­ty i roz­cią­gło­ści, two­rzyć linie pro­ste lub roz­ga­łę­ziać się do góry lub w dół. Wy­stę­pu­ją bły­ska­wi­ce, które wi­docz­ne są je­dy­nie jako roz­ja­śnie­nie po­wierzch­ni chmu­ry, inne znów w ciągu ułam­ka se­kun­dy przy­po­mi­na­ją swym kształ­tem świe­cą­cy sznur pereł.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Spar­ta­kus był roz­gnie­wa­ny jak Zeus, gdy ciska pio­ru­na­mi.

 (1.1) Pio­ru­no­wi czę­sto to­wa­rzy­szy bły­ska­wi­ca i grzmot.

 (1.1) Pio­run może wy­wo­łać pożar.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲjɔrũn, AS: pʹi ̯orũn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piorunian mrz., Perun mos.

 przym. piorunowy, pioruński, piorunujący

 przysł. piorunem, pioruńsko

 czas. piorunować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) grom, ogień niebieski; gw. Śląsk Cieszyński, Górny Śląsk, Zaolzie pierón

Wiktionary


piorunem

po­tocz­nie: bar­dzo szyb­ko, bły­ska­wicz­nie (np. trasa prze­je­cha­na pio­ru­nem), ga­lo­pem, pędem


SJP.pl

przy­słó­wek

 (1.1) pot. bar­dzo szyb­ko

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) N. lp. od: pio­run

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Idź tam! Pio­ru­nem!

 (1.1) Jak tylko usły­sza­łem strze­la­ni­nę, ucie­kłem pio­ru­nem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɔˈrũnɛ̃m, AS: pʹi ̯orũnẽm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piorun m., Perun mos.

 czas. piorunować

Wiktionary


piorunian

sól kwasu pio­ru­no­we­go (izo­me­ru kwasu cy­ja­no­we­go), czę­sto pod­le­ga­ją­ca pro­ce­so­wi kry­sta­li­za­cji, tru­ją­ca i sil­nie wy­bu­cho­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. sól kwasu pio­ru­no­we­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jakie są wła­ści­wo­ści wy­bu­cho­we pio­ru­nia­nu rtęci?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piorun mrz., Perun mos.

 przym. piorunowy

 czas. piorunować

Wiktionary


pioruniany

sól kwasu pio­ru­no­we­go (izo­me­ru kwasu cy­ja­no­we­go), czę­sto pod­le­ga­ją­ca pro­ce­so­wi kry­sta­li­za­cji, tru­ją­ca i sil­nie wy­bu­cho­wa


SJP.pl

Pio­ru­nia­ny – grupa związ­ków che­micz­nych bę­dą­cych so­la­mi kwasu pio­ru­no­we­go, za­wie­ra­ją­cych pse­u­do­ha­lo­gen­ko­wy jon pio­ru­nia­no­wy #PATRZ. Z uwagi na wła­ści­wo­ści wy­bu­cho­we i dużą wraż­li­wość na bodź­ce zew­nętrz­ne niek­tó­re pio­ru­nia­ny sto­so­wa­ne są jako ini­cju­ją­ce ma­te­ria­ły wy­bu­cho­we (np. pio­ru­nian rtęci(II), pio­ru­nian sre­bra) m.in. w za­pal­ni­kach.

Wikipedia


piorunkowice

Pio­run­ko­wi­ce ( Schwe­ins­dorf, Pe­run­cho­vitz) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie prud­nic­kim, w gmi­nie Prud­nik. Hi­sto­rycz­nie leży na Gór­nym Ślą­sku, na ziemi prud­nic­kiej. Po­ło­żo­na jest na te­re­nie Wy­so­czyz­ny Bial­skiej, bę­dą­cej czę­ścią Ni­zi­ny Ślą­skiej. Prze­pły­wa przez nią rzeka Ści­na­wa Nie­mod­liń­ska.

Wikipedia


piorunochron

ele­ment in­sta­la­cyj­ny bu­dow­li, chro­nią­cy ją przed bez­poś­red­nim ude­rze­niem pio­ru­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) techn. urzą­dze­nie in­sta­lo­wa­ne na bu­dyn­kach lub obok nich, aby chro­nić je przed bez­poś­red­nim ude­rze­niem pio­ru­na ;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɔrũˈnɔxrɔ̃n, AS: pʹi ̯orũnoχrõn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. piorunochronny, piorunochronowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) odgromnik

Wiktionary


piorunochronny

ochra­nia­ją­cy przed ude­rze­niem pio­ru­na lub skut­ka­mi ta­kie­go ude­rze­nia (np. uzie­mie­nie pio­ru­no­chron­ne, in­sta­la­cja urzą­dzeń pio­ru­no­chron­nych)


SJP.pl


piorunochronowy

od­no­szą­cy się do pio­ru­no­chro­nów, in­sta­la­cji pio­ru­no­chron­nych, zwią­za­ny z nimi (np. in­sta­la­cje pio­ru­no­chro­no­we, drąg pio­ru­no­chro­no­wy)


SJP.pl


piorunować

1. sprze­ci­wiać się komuś lub cze­muś, su­ro­wo na­po­mi­nać, stro­fo­wać, także: gniew­nie, groź­nie spo­glą­dać na coś lub na kogoś;
2. po­tocz­nie: robić wra­że­nie na kimś, za­chwy­cać


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny (dk. spio­ru­no­wać)

 (1.1) gwał­tow­nie kry­ty­ko­wać kogoś lub coś

 (1.2) gniew­nie spo­glą­dać

 (1.3) prze­kli­nać

 (1.4) daw. strze­lać, mio­tać pio­ru­na­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­dob­na nieco była droga Em­ma­nu­e­la Mo­u­nie­ra, re­dak­to­ra pisma "Esprit", który, tak samo pio­ru­nu­jąc na ka­pi­ta­lizm, do­szedł do uz­na­nia sta­no­wi­ska ko­mu­ni­stów za je­dy­nie słusz­ne.

 (1.2) Od­wró­cił się do go­spo­da­rzy, zanim żona prze­sta­ła pio­ru­no­wać męża wzro­kiem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piorun mrz., piorunian mrz., Perun mos.

 przym. piorunowy, pioruński, piorunujący

 przysł. piorunem, pioruńsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gromić

Wiktionary


piorunowiec

kwar­co­wy pręt pow­sta­ły z pia­sku lub skały, sto­pio­nych od ude­rze­nia pio­ru­na; ful­gu­ryt


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pio­ru­no­wiec – wznie­sie­nie w Gor­cach
  • pio­ru­no­wiec, ful­gu­ryt – ro­dzaj mi­ne­ra­łu

Wikipedia


piorunowy

bę­dą­cy źró­dłem pio­ru­nów (np. chmu­ra pio­ru­no­wa, burza pio­ru­no­wa) lub po­dob­ny do pio­ru­na, naj­czę­ściej w szyb­ko­ści lub gwał­tow­no­ści


SJP.pl


piorunowładny

wła­da­ją­cy pio­ru­na­mi, głów­nie w od­nie­sie­niu do Po­sej­do­na (grec­kie­go boga mórz i oce­a­nów) lub jego od­po­wied­ni­ków w in­nych re­li­giach po­li­te­i­stycz­nych


SJP.pl


piorunujący

1. dzia­ła­ją­cy jak pio­run, szyb­ki, bar­dzo gwał­tow­ny, bły­ska­wicz­ny, na­tych­mia­sto­wy (np. pio­ru­nu­ją­cy prze­bieg cho­ro­by);
2. groź­ny, gniew­ny (np. pio­ru­nu­ją­ce spoj­rze­nie) lub ro­bią­cy wra­że­nie na kimś, za­dzi­wia­ją­cy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) na­tych­mia­sto­wy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piorun mrz., Perun mos.

 czas. piorunować

Wiktionary


piorunówek

Pio­ru­nó­wek – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie ła­skim, w gmi­nie Wo­dzie­ra­dy.

Miej­sco­wość po­ło­żo­na jest na Wy­so­czyź­nie Ła­skiej.

Przez wieś prze­bie­ga droga as­fal­to­wa, po­wia­to­wa nr 03706E. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa sie­radz­kie­go.

Wikipedia


pioruński

szyb­ki jak pio­run


SJP.pl


pioseneczka

zdrob­nie­nie od: pio­sen­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: pio­sen­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɔsɛ̃ˈnɛt͡ʃka, AS: pʹi ̯osẽnečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piosneczka ż., piosenka

Wiktionary


piosenka

krót­ki, pro­sty utwór mu­zycz­ny z tek­stem do śpie­wa­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. wo­kal­ny utwór mu­zycz­ny, zwy­kle o roz­ryw­ko­wym cha­rak­te­rze;

Wiktionary

Pio­sen­ka – krót­ki utwór słow­no-mu­zycz­ny so­lo­wy, wy­ko­ny­wa­ny z akom­pa­nia­men­tem in­stru­men­tu, ze­spo­łu in­stru­men­tal­ne­go lub or­kie­stry; pod­sta­wo­wa forma mu­zycz­na sto­so­wa­na w mu­zy­ce po­pu­lar­nej. Spoś­ród roz­ma­i­tych typów pio­sen­ki (m.in. pio­se­nek ku­ple­to­wej i blu­e­so­wej) naj­czę­ściej po­ja­wia­ją­cym się jest pio­sen­ka zwrot­ko­wa, zbu­do­wa­na z wy­stę­pu­ją­cych na­prze­mien­nie zwro­tek i re­fre­nu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na przedsz­kol­nym przed­sta­wie­niu dzie­ci re­cy­to­wa­ły wier­szy­ki i śpie­wa­ły pio­sen­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɔˈsɛ̃nka, AS: pʹi ̯osẽnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pieśń ż., piosenkarz m., piosenkarka ż., pioseneczka ż., piosnka ż., piosneczka ż.

 czas. piać ndk., piosenkować ndk.

 przym. piosenkarski, pieśniarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pioseneczka, piosnka

Wiktionary


piosenkarka

1. ko­bie­ta za­wo­do­wo zaj­mu­ją­ca się śpie­wa­niem
2. au­tor­ka pio­se­nek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ar­tyst­ka, która śpie­wa pio­sen­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pio­sen­kar­ka na sce­nie była mokra od potu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɔsɛ̃ŋˈkarka, AS: pʹi ̯osẽŋkarka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piosenka ż., piosenkarstwo n.

:: fm. piosenkarz m.

 przym. piosenkarski

 czas. piosenkować

Wiktionary


piosenkarski

od­no­szą­cy się do pio­sen­kar­stwa, pio­sen­ka­rza lub pio­sen­kar­ki, zwią­za­ny z pio­sen­kar­stwem (np. re­ci­tal pio­sen­kar­ski, twór­czość pio­sen­kar­ska)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy pio­sen­ka­rzy i/lub pio­sen­kar­stwa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piosenka ż., piosenkarz m., piosenkarka ż., piosenkarstwo n.

 czas. piosenkować

Wiktionary


piosenkarstwo

1. ga­tu­nek sztu­ki estra­do­wej, któ­rej pre­zen­ta­cja sku­pia się głów­nie na śpie­wa­niu pio­se­nek;
2. zbiór pie­śni ty­po­wych dla da­ne­go re­gio­nu, te­re­nu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) muz. wy­ko­ny­wa­nie pio­se­nek na estra­dzie

 (1.2) muz. ogół pio­se­nek np. da­ne­go kraju

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Kom­po­zy­tor przy­czy­nił się do roz­wo­ju pio­sen­kar­stwa wę­gier­skie­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piosenkarz mos., piosenkarka ż.

 przym. piosenkarski

Wiktionary


piosenkarz

wy­ko­naw­ca pio­se­nek, pie­śni, naj­czę­ściej bę­dą­cy także ich kom­po­zy­to­rem, au­to­rem; pie­śniarz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba zaj­mu­ją­ca się za­wo­do­wo śpie­wa­niem;

Wiktionary

Pio­sen­karz, pio­sen­kar­ka – zawód po­le­ga­ją­cy na wy­ko­rzy­sta­niu głosu do śpie­wu, z re­gu­ły przy akom­pa­nia­men­cie grupy mu­zycz­nej. Ut­wo­ry wy­da­wa­ne są na­stęp­nie na pły­tach (al­bu­mach) lub wy­ko­ny­wa­ne na kon­cer­tach. Pio­sen­ka­rze zaj­mu­ją się mu­zy­ką roz­ryw­ko­wą, w odróż­nie­niu od śpie­wa­ków, któ­rzy zwią­za­ni są z mu­zy­ką kla­sycz­ną. Do po­pu­la­ry­za­cji współ­czes­nych pio­se­nek i ich wy­ko­naw­ców przy­czy­nia się dzia­łal­ność radia i te­le­wiz­ji.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mój brat, kiedy był mały, bar­dzo chciał zo­stać pio­sen­ka­rzem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɔˈsɛ̃ŋkaʃ, AS: pʹi ̯osẽŋkaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piosenka ż., piosenkarstwo n.

:: fż. piosenkarka ż.

 przym. piosenkarski

 czas. piosenkować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) śpiewak

Wiktionary


piosenkopisarski

→ pio­sen­ko­pi­sarz, → pio­sen­ko­pi­sar­stwo


SJP.pl

Patrz:

piosenkopisarz, → piosenkopisarstwo

piosenkopisarstwo

pi­sa­nie pio­se­nek


SJP.pl


piosenkopisarz

twór­ca tek­stów pio­se­nek


SJP.pl


piosenkować

po­tocz­nie: śpie­wać wspól­nie pio­sen­ki


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) przest. śpie­wać pio­sen­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Har­ce­rze pio­sen­ku­ją z gi­ta­rą przy ogni­sku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piosenka ż., piosenkarz m., piosenkarka ż.

 przym. piosenkarski

Wiktionary


piosenkowy

→ pio­sen­ka


SJP.pl

Patrz:

piosenka

piosik

naz­wi­sko


SJP.pl


piosneczka

prze­sta­rza­łe zdrob­nie­nie od: pio­sen­ka; pio­se­necz­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: piosn­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piosnka ż., piosenka ż., pioseneczka ż.

 przym. piosenkowy

Wiktionary


piosnka

prze­strza­le, dziś tylko w po­ez­ji, li­ry­ce: pio­sen­ka, pieśń, głów­nie lu­do­wa, ty­po­wa dla da­ne­go re­gio­nu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) poet. pio­sen­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Moi mło­dzi to­wa­rzy­sze po­dró­ży stali się we­sel­si. Fio­dor po­czął nucić jakąś skocz­ną piosn­kę, a Dy­tryk wy­do­był zza pa­zu­chy fu­jar­kę i po­czął przy­gry­wać do wtóru.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pieśń ż., piosenka ż.

:: zdrobn. piosneczka ż.

 czas. piać ndk.

Wiktionary


pioter

po­gard­li­wie: chło­piec bę­dą­cy synem ro­dzi­ców po­strze­ga­nych jako nie­wy­cho­wa­nych, pry­mi­tyw­nych; Pio­ter, Bra­jan, bra­jan, Bra­ja­nek, bra­ja­nek


SJP.pl


pioterczak

naz­wi­sko


SJP.pl


pioterek

naz­wi­sko


SJP.pl


piotr

imię mę­skie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: Pio­tra

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Piotr – imię (tam lista osób o imie­niu Piotr)
  • Piotr apo­stoł
  • Piotr – pa­triar­cha Kon­stan­ty­no­po­la 654-666
  • Piotr (zm. 1191) – dwu­na­sto­wiecz­ny kar­dy­nał
  • Piotr (zm. 1139) – kar­dy­nał pre­zbi­ter S. Mar­cel­lo w la­tach 1120–1139
  • Piotr (?-1326) – me­tro­po­li­ta mo­skiew­ski
  • Piotr – du­chow­ny Etiop­skie­go Ko­ścio­ła Or­to­dok­syj­ne­go
  • Piotr – du­chow­ny Etiop­skie­go Ko­ścio­ła Or­to­dok­syj­ne­go, od 2017 bi­skup Szi­rie
  • Piotr – du­chow­ny Kop­tyj­skie­go Ko­ścio­ła Or­to­dok­syj­ne­go, bi­skup Ka­ro­li­ny i Ken­tuc­ky
  • Piotr – du­chow­ny Kop­tyj­skie­go Ko­ścio­ła Or­to­dok­syj­ne­go, bi­skup po­moc­ni­czy Kairu
  • Piotr – du­chow­ny Kop­tyj­skie­go Ko­ścio­ła Or­to­dok­syj­ne­go, bi­skup Szi­bin al-Ka­na­tir
  • Piotr – bi­skup Tu­scu­lum

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) We­dług tra­dy­cji świę­ty Piotr był pier­wszym pa­pie­żem, ale niek­tó­rzy hi­sto­ry­cy twier­dzą ina­czej.

 (1.1) Żona pana Pio­tra po­wia­do­mi­ła go o wy­gra­nej na lo­te­rii.

 (1.1) Kon­takt z panem Pio­trem je­szcze to­le­ru­ję ale nie­bez­piecz­nie zbli­ża się do punk­tu, który może nie być przy­jem­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɔtr̥, AS: pʹi ̯otr̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Piotrowa ż., Piotrówna ż., Piotrostwo lm m., Piotrusiowa ż., Piotrusiówna ż., Piotrkowa ż., Piotrkówna ż., Pietrkowa ż., Piotrka ż., Piotrusia ż., Piotrowo n., Piotrkowo n., Piotrków mrz., piotrkowianin mos., piotrkowianka ż., Piotrkówek mrz., Piotrkówko n., Piotrowice nmos., Piotrkowice nmos.

:: zdrobn. Piotrek mos., Piotruś mos., Pietrek mos.

:: fż. Piotra ż.

 przym. Piotrowy, Piotrkowy, Piotrusiowy, piotrkowski, piotrkowicki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zdrobn. Piotrek, Piotruś; gw. Górny Śląsk Pieter

Wiktionary


piotra

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) rzad. imię|pol­ski|ż.;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D., B. lp. od: Piotr

Wiktionary

Pio­tra – żeń­ski od­po­wied­nik imie­nia Piotr, chrze­ści­jań­skie­go imie­nia mę­skie­go po­cho­dze­nia grec­ko-ła­ciń­skie­go, wy­wie­dzio­ne­go od przy­dom­ku Szy­mo­na apo­sto­ła na­da­ne­go mu przez Je­zu­sa Chry­stu­sa (aram. "Kefas"). Imię Piotr (Πέτρος) jest cza­sa­mi tłu­ma­czo­ne jako „Skała”, co w ję­zy­ku pol­skim oz­na­cza z re­gu­ły wiel­ki ka­mien­ny masyw. Pol­ska forma "Piotr" z "„o”" za­miast "„e”" jest re­gu­lar­ną zmia­ną spo­wo­do­wa­ną przez prze­głos le­chic­ki (por. też np. "ko­ściół" z łac. "ca­stel".)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Furtę ot­war­ła sio­stra Pio­tra.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲjɔtra, AS: pʹi ̯otra

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Piotrków mrz., Piotrówka ż.

:: fm. Piotr mos., Piotrek mos., Piotruś mos.

 przym. Piotrowy

Wiktionary


piotrak

naz­wi­sko


SJP.pl


piotraszewo

Pio­tra­sze­wo (daw­niej niem. "Pe­ters­wal­de") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie olsz­tyń­skim, w gmi­nie Dobre Mia­sto.

Wikipedia


piotreczek

zdrob­nie­nie od: Piotr (imię mę­skie)


SJP.pl


piotrek

zdrob­nie­nie od: Piotr (imię mę­skie); Pio­truś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) zdrobn. od: Piotr

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pio­trek, przyjdź tu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲjɔtrɛk, AS: pʹi ̯otrek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piotrówka ż., Piotr mos., Piotra ż., Piotrowicz mos.

 przym. Piotrowy, piotrkowski, Piotrkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Piotruś, Pietruniek

Wiktionary


piotrkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


piotrkosice

Piotr­ko­si­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie mi­lic­kim, w gmi­nie Mi­licz.

W la­tach 1954-1961 wieś była sie­dzi­bą gro­ma­dy Piotr­ko­si­ce, po jej znie­sie­niu była w gro­ma­dzie Sułów. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa wroc­ław­skie­go.

Wikipedia


piotrkowianin

1. miesz­ka­niec Piotr­ko­wa Try­bu­nal­skie­go;
2. miesz­ka­niec Piotr­ko­wa Ku­jaw­skie­go


SJP.pl


piotrkowianka

1. miesz­kan­ka Piotr­ko­wa Try­bu­nal­skie­go;
2. miesz­kan­ka Piotr­ko­wa Ku­jaw­skie­go


SJP.pl


piotrkowice

nazwa kilku wsi w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. to­po­nim, nazwa kil­ku­na­stu wsi lub ich czę­ści w Pol­sce;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Piotr­ko­wi­ce – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. trzeb­nic­kim, w gmi­nie Pru­si­ce
  • Piotr­ko­wi­ce – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. ino­wroc­ław­skim, w gmi­nie Ino­wroc­ław
  • Piotr­ko­wi­ce – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. tar­now­skim, w gmi­nie Tu­chów
  • Piotr­ko­wi­ce – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. gro­dzi­skim, w gmi­nie Żabia Wola
  • Piotr­ko­wi­ce – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ko­zie­nic­kim, w gmi­nie Ko­zie­ni­ce
  • Piotr­ko­wi­ce – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. ję­drze­jow­skim, w gmi­nie Wo­dzi­sław
  • Piotr­ko­wi­ce – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. ka­zi­mier­skim, w gmi­nie Bej­sce
  • Piotr­ko­wi­ce – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. kie­lec­kim, w gmi­nie Chmiel­nik
  • Piotr­ko­wi­ce – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ko­niń­skim, w gmi­nie Śle­sin
  • Piotr­ko­wi­ce – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ko­ściań­skim, w gmi­nie Czem­piń
  • Piotr­ko­wi­ce – osada leśna w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ko­ściań­skim, w gmi­nie Czem­piń
  • Piotr­ko­wi­ce – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. wą­gro­wiec­kim, w gmi­nie Da­ma­sła­wek

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przy­jeż­dża­jąc do Piotr­ko­wic, za­trzy­my­wał się w mo­te­lu koło pocz­ty.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piotrówka ż., Piotr mos., piotrkowiczanin mos., piotrkowiczanka ż.

 przym. piotrkowicki

Wiktionary


piotrkowicki

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Piotr­ko­wic, zwią­za­ny z Piotr­ko­wi­ca­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pro­chy rot­mi­strza spo­czę­ły na piotr­ko­wic­kim cmen­ta­rzu pa­ra­fial­nym.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piotrówka ż., Piotr mos., Piotrkowice lm nm., piotrkowiczanin mos., piotrkowiczanka ż.

Wiktionary


piotrkowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


piotrkowiczanin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Piotr­ko­wic

 (1.2) osoba po­cho­dzą­ca z Piotr­ko­wic, uro­dzo­na w Piotr­ko­wi­cach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wy­bit­ne­go piotr­ko­wi­cza­ni­na do­ce­ni­ły wła­dze wo­je­wódz­kie.

 (1.2) Mąż Bar­ba­ry jest piotr­ko­wi­cza­ni­nem z dzia­da pra­dzia­da.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Piotrkowice lm nm.

:: fż. piotrkowiczanka ż.

 przym. piotrkowicki

Wiktionary


piotrkowiczanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Piotr­ko­wic

 (1.2) ko­bie­ta po­cho­dzą­ca z Piotr­ko­wic, uro­dzo­na w Piotr­ko­wi­cach

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Czy babka Mar­ce­la była piotr­ko­wi­czan­ką z uro­dze­nia?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Piotrkowice lm nm.

:: fm. piotrkowiczanin mos.

 przym. piotrkowicki

Wiktionary


piotrkowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Piotr­ko­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. go­lub­sko-do­brzyń­skim, w gmi­nie Cie­cho­cin
  • Piotr­ko­wo – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. iław­skim, w gmi­nie Susz
  • Piotr­ko­wo – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. ni­dzic­kim, w gmi­nie Ja­no­wiec Ko­ściel­ny
  • Piotr­ko­wo – pier­wot­na nazwa Piotr­ko­wa Ku­jaw­skie­go, w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. ra­dzie­jow­skim, w gmi­nie Piotr­ków Ku­jaw­ski
  • Piotr­ko­wo – dawna gmina
  • Piotr­ko­wo – dawna gro­ma­da

Wikipedia


piotrkowski

1. przy­miot­nik od: Piotr­ków Ku­jaw­ski;
2. przy­miot­nik od: Piotr­ków Try­bu­nal­ski


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Piotr­ko­wem, do­ty­czą­cy Piotr­ko­wa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kie­dyś Ra­wicz na­le­żał do wo­je­wództ­wa piotr­kow­skie­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɔˈtr̥kɔfsʲci, AS: pʹi ̯otr̦kofsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piotrówka ż., Piotrków m., Piotrkowianin m., Piotrkowianka ż., Piotr m., Piotrek m.

 przym. Piotrowy

Wiktionary


piotrkowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Piotr­ka lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) na­le­żą­cy do Piotr­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wi­dzie­li­śmy Piotr­ko­wy cią­gnik na końcu pola.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Piotr mos., Piotrek mos., piotrówka ż.

 przym. Piotrowy

Wiktionary


piotrków

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. zob. Piotr­ków Ku­jaw­ski.

 (1.2) geogr. zob. Piotr­ków Try­bu­nal­ski.

 (1.3) geogr. zob. Piotr­ków Pier­wszy.

 (1.4) geogr. zob. Piotr­ków Drugi.

 (1.5) geogr. zob. Piotr­ków Bo­row­ski.

 (1.6) geogr. zob. Piotr­ków-Ko­lo­nia.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Piotr­ków – część mia­sta Niem­cza
  • Piotr­ków Try­bu­nal­ski – mia­sto na pra­wach po­wia­tu w wo­je­wództ­wie łódz­kim
  • Piotr­ków Ku­jaw­ski – mia­sto w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie ra­dzie­jow­skim, w gmi­nie Piotr­ków Ku­jaw­ski
  • Piotr­ków Pier­wszy – wieś w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie lu­bel­skim, w gmi­nie Ja­błon­na
  • Piotr­ków Drugi – wieś w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie lu­bel­skim, w gmi­nie Ja­błon­na
  • Piotr­ków Bo­row­ski – wieś w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie strze­liń­skim, w gmi­nie Borów
  • Piotr­ków-Ko­lo­nia – wieś w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie lu­bel­skim, w gmi­nie Ja­błon­na
  • Piotr­ków – dawna gmina
  • Piotr­ków – dawna gmina w gu­ber­ni war­szaw­skiej
  • Piotr­ków – dawna gmina w wo­je­wództ­wie war­szaw­skim
  • Piotr­ków – dawna gro­ma­da
  • Piotr­ków – dawny ma­ją­tek. Te­re­ny, na któ­rych leżał, znaj­du­ją się w ob­wo­dzie wi­teb­skim, w re­jo­nie mior­skim

Wikipedia

Powiązane:

 przym. piotrkowski

 rzecz. Piotr mos., Piotra ż., Piotrowicz ż./mos.

Wiktionary


piotrkówek

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Piotr­kó­wek – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. lu­bel­skim, w gmi­nie Krzczo­nów
  • Piotr­kó­wek – wieś w woj. łódz­kim, w pow. łę­czyc­kim, w gmi­nie Gra­bów
  • Piotr­kó­wek – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. płoc­kim, w gmi­nie Słu­bi­ce
  • Piotr­kó­wek – dziel­ni­ca Niem­czy
  • Piotr­kó­wek – dawna gro­ma­da
  • Piotr­ko­wo
  • Piotr­kó­wek Duży
  • Piotr­kó­wek Mały

Wikipedia


piotrogrodzki

przy­miot­nik od: Pio­tro­gród (dawna nazwa Sankt Pe­ters­bur­ga)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Pio­tro­gro­dem, do­ty­czą­cy Pio­tro­gro­du

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Piotrogród mrz., piotrogrodzianin mos., piotrogrodzianka ż.

Wiktionary


piotrogród

dawna nazwa Pe­ters­bur­ga


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. Pe­ters­burg

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piotrogrodzianin mos., piotrogrodzianka ż.

 przym. piotrogrodzki

Wiktionary


piotrostwo

Piotr z żoną; Pio­tro­wie


SJP.pl


piotrosz

dra­pież­ny ga­tu­nek ryby wy­stę­pu­ją­cy przy eu­ro­pej­skich wy­brze­żach Oce­a­nu At­lan­tyc­kie­go; pa­szczak, zeus


SJP.pl

Pio­trosz, pa­szczak ("Zeus faber") – ga­tu­nek ryby z ro­dzi­ny pio­tro­szo­wa­tych (Ze­i­dae).

Wikipedia


piotroszowate

o ce­chach pio­tro­szo­wa­tych (tro­pi­kal­nych ryb mor­skich z gro­ma­dy pro­mie­nio­płet­wych)


SJP.pl

Pio­tro­szo­wa­te (Ze­i­dae) – nie­licz­na w ga­tun­ki ro­dzi­na mor­skich ryb pio­tro­szoksz­tałt­nych (Ze­i­for­mes).

Wikipedia


piotroszowaty

o ce­chach pio­tro­szo­wa­tych (tro­pi­kal­nych ryb mor­skich z gro­ma­dy pro­mie­nio­płet­wych)


SJP.pl


piotrowa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) przest. żona Pio­tra

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lp. od: Pio­tro­wo

 (2.2) D. lp. od: Pio­trów

forma przy­miot­ni­ka.

 (3.1) ż. lp. od: Pio­tro­wy

Wiktionary

Pio­tro­wa (niem. "Pe­ters­dorf") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie opol­skim, w gmi­nie Nie­mod­lin.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do ów­czes­ne­go wo­je­wództ­wa opol­skie­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pio­tro­wa wzdy­cha­ła gło­śno i raz po raz, Szy­mo­no­wa głowę w obie stro­ny ko­ły­sa­ła i także wzdy­cha­ła.

 (2.1-2) Jadę dziś do Pio­tro­wa.

 (3.1) Są­sia­do­wał z Pio­tro­wą za­gro­dą z jed­nej stro­ny i z Jó­ze­fo­wym polem z dru­giej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɔˈtrɔva, AS: pʹi ̯otrova

Wiktionary

Powiązane:

 zob. Piotr.

Wiktionary


piotrowiak

naz­wi­sko


SJP.pl


piotrowice

nazwa wielu wsi w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hi­sto­rycz­na dziel­ni­ca Ka­to­wic;

 (1.2) geogr. to­po­nim, nazwa kil­ku­dzie­się­ciu wsi lub ich czę­ści w Pol­sce;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pio­tro­wi­ce – część mia­sta Ka­to­wi­ce
  • Pio­tro­wi­ce – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. ja­wor­skim, w gmi­nie Mę­cin­ka
  • Pio­tro­wi­ce – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. kłodz­kim, w gmi­nie By­strzy­ca Kłodz­ka
  • Pio­tro­wi­ce – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. le­gnic­kim, w gmi­nie Choj­nów
  • Pio­tro­wi­ce – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. pol­ko­wic­kim, w gmi­nie Przem­ków
  • Pio­tro­wi­ce – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. strze­liń­skim, w gmi­nie Strze­lin
  • Pio­tro­wi­ce – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. średz­kim, w gmi­nie Ko­sto­mło­ty
  • Pio­tro­wi­ce – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. lu­bel­skim, w gmi­nie Strzy­że­wi­ce
  • Pio­tro­wi­ce – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. pu­ław­skim, w gmi­nie Na­łę­czów
  • Pio­tro­wi­ce – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. ryc­kim, w gmi­nie Stę­ży­ca
  • Pio­tro­wi­ce – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. żar­skim, w gmi­nie Li­pin­ki Łu­życ­kie
  • Pio­tro­wi­ce – wieś w woj. łódz­kim, w pow. ło­wic­kim, w gmi­nie Bie­la­wy

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do­li­na Śle­piot­ki jest coraz czę­ściej od­wie­dza­na przez miesz­kań­ców Pio­tro­wic i Ochoj­ca.

 (1.2) Lasy cią­gną się stąd ku Pio­tro­wi­com na pół­no­cy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piotrówka ż., Piotr mos., piotrowiczanin mos., piotrowiczanka ż.

 przym. piotrowicki, podpiotrowicki

Wiktionary


piotrowicz

naz­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) daw. syn Pio­tra

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jan (Pio­tro­wicz) z Oś­wię­ci­mia – fi­lo­zof, praw­nik, pro­fe­sor Uni­wer­sy­te­tu Ja­giel­loń­skie­go.
  • Ka­zi­mierz Pio­tro­wicz – kan­dy­dat w wy­bo­rach pre­zy­denc­kich 1995.
  • Lud­wik Pio­tro­wicz – hi­sto­ryk sta­ro­żyt­no­ści, autor prac z za­kre­su ar­che­o­lo­gii, pa­pi­ro­lo­gii oraz hi­sto­rii Sło­wiań­szczyz­ny.
  • Marek Pio­tro­wicz – pol­ski pił­karz, tre­ner pił­kar­ski
  • Marek Pio­tro­wicz – pol­ski przed­się­bior­ca i po­li­tyk
  • Paweł Pio­tro­wicz – pol­ski poeta, dzien­ni­karz, ani­ma­tor kul­tu­ry.
  • Ro­bert Pio­tro­wicz – ar­ty­sta dźwię­ko­wy, kom­po­zy­tor, im­pro­wi­za­tor.
  • Sta­ni­sław Pio­tro­wicz (zm. 1894) – pol­ski ksiądz ka­to­lic­ki
  • Sta­ni­sław Pio­tro­wicz (ur. 1940) – pol­ski dzia­łacz par­tyj­ny, pre­zy­dent Poz­na­nia
  • Sta­ni­sław Pio­tro­wicz (ur. 1952) – pol­ski pro­ku­ra­tor i po­li­tyk
  • Wie­sław Pio­tro­wicz – pol­ski rug­by­sta, mię­dzy­na­ro­do­wy sę­dzia spor­to­wy.
  • Wik­tor Pio­tro­wicz – urzęd­nik, hi­sto­ryk, pu­bli­cy­sta i kry­tyk li­te­rac­ki

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Piotr mos., Piotrek mos., Piotruś mos., Piotrków mrz.

 przym. Piotrowiczowy, Piotrowy

Wiktionary


piotrowiczanin

miesz­ka­niec Pio­tro­wic (mia­sta w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim lub dziel­ni­cy Ka­to­wic)


SJP.pl


piotrowiczanka

miesz­kan­ka Pio­tro­wic (mia­sta w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim lub dziel­ni­cy Ka­to­wic)


SJP.pl


piotrowie

wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim


SJP.pl


piotrowin

bo­ha­ter śred­nio­wiecz­nej opo­wie­ści o cu­dach św. Sta­ni­sła­wa ze Szcze­pa­no­wa; Piotr Strze­mień­czyk z Ja­ni­sze­wa


SJP.pl

Pio­tro­win – bo­ha­ter ha­gio­gra­ficz­nej le­gen­dy z XI wieku, za­pi­sa­nej w "Ży­wo­cie św. Sta­ni­sła­wa" Win­cen­te­go z Kiel­czy. Bi­skup kra­kow­ski św. Sta­ni­sław ze Szcze­pa­no­wa za­ku­pił od Pio­tra Strze­mień­czy­ka z Ja­ni­sze­wa, zwa­ne­go Pio­tro­wi­nem, dobra ziem­skie na rzecz bi­skup­stwa.

Wikipedia


piotrowo

wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pio­tro­wo – część mia­sta Poz­nań, w de­le­ga­tu­rze Poz­nań-Nowe Mia­sto
  • Pio­tro­wo – część mia­sta Tczew
  • Pio­tro­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. na­kiel­skim, w gmi­nie Kcy­nia
  • Pio­tro­wo – ko­lo­nia w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. włoc­ław­skim, w gmi­nie Cho­decz
  • Pio­tro­wo – część wsi Dą­bro­wi­ce w woj. łódz­kim, w pow. kut­now­skim, w gmi­nie Dą­bro­wi­ce
  • Pio­tro­wo – część wsi Osiny w woj. łódz­kim, w pow. ło­wic­kim, w gmi­nie Kier­no­zia
  • Pio­tro­wo – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ostro­łęc­kim, w gmi­nie Czer­win
  • Pio­tro­wo – wieś w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie płoc­kim, w gmi­nie Słup­no
  • Pio­tro­wo – wieś w woj. po­mor­skim, w pow. kar­tu­skim, w gmi­nie So­mo­ni­no
  • Pio­tro­wo – osada w woj. po­mor­skim, w pow. no­wod­wor­skim, w gmi­nie Nowy Dwór Gdań­ski
  • Pio­tro­wo – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. lidz­bar­skim, w gmi­nie Lu­bo­mi­no
  • Pio­tro­wo – ko­lo­nia w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ko­niń­skim, w gmi­nie Go­li­na

Wikipedia


piotrowski

→ Pio­tro­wo, → Pio­trów


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pio­trow­ski – herb ksią­żę­cy
  • Adam Pio­trow­ski (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • An­drzej Pio­trow­ski (ujed­noz­nacz­nie­nie).
  • Alek­san­der Pio­trow­ski 1878-1933, le­karz ne­u­ro­log i psy­chia­tra
  • An­to­ni Pio­trow­ski (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • An­to­ni Adam Pio­trow­ski 1853-1924, ma­larz; ry­sow­nik
  • Au­gu­styn Pio­trow­ski, poseł do Sejmu Kra­jo­we­go Ga­li­cji
  • Au­gu­styn Pio­trow­ski (1912–2004), eko­no­mi­sta i dzia­łacz pań­stwo­wy, wi­ce­mi­ni­ster
  • Bar­tło­miej Pio­trow­ski (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • Bar­tosz Pio­trow­ski (ur. 1973) – pol­ski pla­styk, pro­jek­tant po­ja­zdów szy­no­wych
  • Boris Pio­trow­ski 1908-1990, ro­syj­ski ba­dacz dzie­jów Urar­tu
  • Cze­sław Pio­trow­ski (ujed­noz­nacz­nie­nie)

Wikipedia

Patrz:

Piotrowo, → Piotrów

piotrowszczyzna

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pio­trow­szczyz­na – wieś w ob­wo­dzie miń­skim, w re­jo­nie mo­ło­dec­kim
  • Pio­trow­szczyz­na – dawny fol­wark w ob­wo­dzie miń­skim, w re­jo­nie mia­dziel­skim, w siel­so­wie­cie Bud­sław
  • Pio­trow­szczyz­na – dawny za­ścia­nek w ob­wo­dzie miń­skim, w re­jo­nie mia­dziel­skim, w siel­so­wie­cie Na­rocz.
  • Pio­trow­szczyz­na – dawny fol­wark w ob­wo­dzie miń­skim, w re­jo­nie mo­ło­dec­kim, w siel­so­wie­cie Gró­dek
  • Pio­trow­szczyz­na – wieś w ob­wo­dzie wi­teb­skim, w re­jo­nie po­staw­skim, w siel­so­wie­cie Urze­cze
  • Pio­trow­szczyz­na – wieś w ob­wo­dzie wi­teb­skim, w re­jo­nie po­staw­skim, w siel­so­wie­cie Ko­ma­je
  • Pio­trow­szczyz­na – dawny za­ścia­nek w ob­wo­dzie wi­teb­skim, w re­jo­nie dok­szyc­kim, w siel­so­wie­cie Tu­mi­ło­wi­cze
  • Pio­trow­szczyz­na – chu­tor w ob­wo­dzie wi­teb­skim, w re­jo­nie głę­boc­kim, w siel­so­wie­cie Ziab­ki
  • Pio­trow­szczyz­na – chu­tor w ob­wo­dzie wi­teb­skim, w re­jo­nie bra­sław­skim, w siel­so­wie­cie Mie­ża­ny
  • Pio­trow­szczyz­na – dawny ma­ją­tek w ob­wo­dzie wi­teb­skim, w re­jo­nie głę­boc­kim, w siel­so­wie­cie Urze­cze
  • Pio­trow­szczyz­na – dawna wieś w okrę­gu uciań­skim, w re­jo­nie wi­sa­giń­skim
  • Pio­trow­szczyz­na – wieś w okrę­gu wi­leń­skim, w re­jo­nie wi­leń­skim, w gmi­nie Pod­brze­zie

Wikipedia


piotrowy

taki jak u Pio­tra, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla Pio­tra


SJP.pl

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) przest. gwara. na­le­żą­cy do Pio­tra

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przed Pio­tro­wą cha­łu­pą rosną dwa stare dęby.

 (1.1) Są­sia­do­wał z Ma­cie­jo­wą za­gro­dą z jed­nej stro­ny i z Pio­tro­wym polem z dru­giej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɔˈtrɔvɨ, AS: pʹi ̯otrovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piotrówka ż., Piotr mos., Piotrek mos., Piotruś mos., Piotrowa ż., Piotra ż., Piotrowicz mos., Pieter mos., pieter mzw.

 przym. Piotrkowy, Piotrusiowy, piotrkowski

Wiktionary


piotrumiliny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Pio­tru­mi­ły lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


piotrumiła

imię żeń­skie


SJP.pl


piotrusiowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Pio­tru­sia lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) na­le­żą­cy do Pio­tru­sia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wy­pra­łam Pio­tru­sio­we bety i roz­wie­si­łam na we­ran­dzie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Piotr mos., Piotruś mos., piotruś mzw., piotrówka ż.

 przym. Piotrowy

Wiktionary


piotruziele

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) stpol. śrpol. pie­trusz­ka da­ta­def|1475|1549.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. pietruziele, pietrużele

Wiktionary


piotruś

gra kar­cia­na; Pio­truś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) karc. dzie­cię­ca gra kar­cia­na;

Wiktionary

Pio­truś (Pła­zy­na, 727 m n.p.m.) – szczyt w Be­ski­dzie Ni­skim w pa­śmie Be­ski­du Du­kiel­skie­go, gó­ru­ją­cy nad prze­ło­mem Ja­sioł­ki. Na sto­kach Pio­tru­sia od­kry­to ja­ski­nie, bije tu także źró­deł­ko zwią­za­ne le­gen­dą ze św. Janem z Dukli.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Całe po­po­łud­nie gra­łam w pio­tru­sia z dzie­cia­ka­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Piotruś mos.

 przym. Piotrusiowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. Piotruś

Wiktionary


piotrzkowski

naz­wi­sko


SJP.pl


piotrówka

wieś w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. rel. okres postu w tra­dy­cji pra­wo­sław­nej po­prze­dza­ją­cy świę­to Pio­tra

 (1.2) daw. środ. prze­stęp. i więz. kłód­ka

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pio­trów­ka – część mia­sta Radom
  • Pio­trów­ka – część wsi Świ­ni­ce Warc­kie w woj. łódz­kim, w pow. łę­czyc­kim, w gmi­nie Świ­ni­ce Warc­kie
  • Pio­trów­ka – część wsi Wy­so­ka w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. su­skim, w gmi­nie Jor­da­nów
  • Pio­trów­ka – część wsi Gra­bo­wiec w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. lip­skim, w gmi­nie Rzecz­niów
  • Pio­trów­ka – część wsi Te­o­do­ro­wo w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. ostro­łęc­kim, w gmi­nie Rze­kuń
  • Pio­trów­ka – wieś w woj. opol­skim, w pow. strze­lec­kim, w gmi­nie Je­miel­ni­ca
  • Pio­trów­ka – wieś w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. kro­śnień­skim, w gmi­nie Jed­li­cze
  • Pio­trów­ka – część wsi Pie­tru­sza Wola w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. kro­śnień­skim, w gmi­nie Wo­ja­szów­ka
  • Pio­trów­ka – przy­sió­łek wsi Rze­go­cin w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. bu­skim, w gmi­nie Nowy Kor­czyn
  • Pio­trów­ka – część wsi Ło­niów-Ko­lo­nia w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. san­do­mier­skim, w gmi­nie Ło­niów
  • Pio­trów­ka – osada w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. mrą­gow­skim, w gmi­nie Mrą­go­wo
  • Pio­trów­ka – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. kę­piń­skim, w gmi­nie Trzci­ni­ca

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nam pra­wo­sław­nym grzech jest pić mleko w „pio­trów­kę”, a panom t. j. Po­la­kom nie jest grze­chem.

 (1.1) Wła­śnie w pio­trów­kę, na pier­wszy dzień, w po­nie­dzia­łek, przy­je­cha­ło dwu­na­stu za­cięż­nych na zwia­dy.

 (1.1) Przy­tom­ni Oj­co­wie du­chow­ni wnie­śli proś­by swoje o dy­spen­sę na post pio­trów­ką zwany prze­kła­da­jąc post ten na­stę­pu­ją­cy nieco prze­cią­gły ile nie­dziel sześć przy­pa­da­ją­cy (…).

 (1.2) Tam trze­ba klawy sznyt, bo pio­trów­ka ma moc.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Piotr mos., Piotrowa ż., Piotrówna ż., Piotrostwo lm m., Piotrusiowa ż., Piotrusiówna ż., Piotrkowa ż., Piotrkówna ż., Pietrkowa ż., Piotrka ż., Piotrusia ż., Piotrowo n., Piotrkowo n., Piotrków mrz., piotrkowianin mos., piotrkowianka ż., Piotrkówek mrz., Piotrkówko n., Piotrowice nmos., Piotrkowice nmos.

:: zdrobn. Piotrek mos., Piotruś mos., Pietrek mos.

:: fż. Piotra ż.

 przym. Piotrowy, Piotrkowy, Piotrusiowy, piotrkowski, piotrkowicki

Wiktionary


piołun

1. wie­lo­let­nia ro­śli­na z ro­dzi­ny astro­wa­tych o drob­nych, żół­ta­wych kwia­tach i in­ten­syw­nym za­pa­chu, ce­nio­na w lecz­nict­wie, uży­wa­na jako przy­pra­wa i do wy­ro­bu na­le­wek
2. napar lub wywar z tej ro­śli­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. by­li­ca pio­łun

 (1.2) kulin. przy­pra­wa z ziela by­li­cy pio­łun

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲjɔwũn, AS: pʹi ̯ou̯ũn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piołunówka ż.

 przym. piołunowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bylica piołun, psia ruta, absynt, wermut, bielica piołun

Wiktionary


piołunka

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Pio­łun­ka – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie ję­drze­jow­skim, w gmi­nie Sę­dzi­szów. Ma sta­tus so­łect­wa.

Pio­łun­ka jest po­ło­żo­na na te­re­nie ni­zin­nym, więk­szość ob­sza­ru obej­mu­ją pola upraw­ne. Wieś gra­ni­czy z Zie­lon­ka­mi, Krzcię­ci­ca­mi i Mie­rzy­nem.

Wikipedia


piołunowo

skła­da­ją­cy się z pio­łu­nu (wie­lo­let­niej ro­śli­ny z ro­dzi­ny astro­wa­tych), zro­bio­ny z pio­łu­nu (np. na­lew­ka pio­łu­no­wa) lub w jakiś inny spo­sób zwią­za­ny z pio­łu­nem


SJP.pl

Pio­łu­no­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie ra­dzie­jow­skim, w gmi­nie Ra­dzie­jów.

Wikipedia


piołunowy

skła­da­ją­cy się z pio­łu­nu (wie­lo­let­niej ro­śli­ny z ro­dzi­ny astro­wa­tych), zro­bio­ny z pio­łu­nu (np. na­lew­ka pio­łu­no­wa) lub w jakiś inny spo­sób zwią­za­ny z pio­łu­nem


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) spo­rzą­dzo­ny z pio­łu­nu

 (1.2) zwią­za­ny z pio­łu­nem, do­ty­czą­cy pio­łu­nu

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Na Wy­ży­nie Ko­lum­bii i w Wiel­kiej Kot­li­nie wy­stę­pu­je step pio­łu­no­wy, a go­rą­ce re­gio­ny Ne­va­dy zaj­mu­je pół­pu­sty­nia pio­łu­no­wa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piołun mrz., piołunówka ż.

Wiktionary


piołunówka

na­lew­ka spi­ry­tu­so­wa na pio­łu­nie i in­nych zio­łach; ab­synt


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spoż. gorz­ka wódka zio­ło­wa na pio­łu­nie;

Wiktionary

Pio­łu­nów­ka − bar­dzo gorz­ka wódka zio­ło­wa spo­rzą­dzo­na po­przez za­la­nie al­ko­ho­lem ziela pio­łu­nu.

Pio­łu­nów­kę można spo­ży­wać bez do­dat­ko­we­go doj­rze­wa­nia. Sto­so­wa­na w bar­dzo ma­łych ilo­ściach ma lecz­ni­cze dzia­ła­nie na pro­ble­my z ukła­dem po­kar­mo­wym. Może być uży­wa­na u osób ze zmniej­szo­nym ape­ty­tem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pio­łu­nów­kę można spo­ży­wać bez do­dat­ko­we­go doj­rze­wa­nia.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piołun mrz.

 przym. piołunowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) absynt, wódka piołunowa, zielona wróżka

Wiktionary


pip

funk­cja w te­le­wi­zo­rze, umoż­li­wia­ją­ca pod­gląd in­nych pro­gra­mów te­le­wi­zyj­nych lub obra­zów ze źró­deł zew­nętrz­nych, np. z ma­gne­to­wi­du, pod­czas oglą­da­nia in­ne­go pro­gra­mu, bez prze­łą­cze­nia ka­na­łu; PIP


SJP.pl

skró­to­wiec

 (1.1) = adm. Pań­stwo­wa In­spek­cja Pracy;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pań­stwo­wa In­spek­cja Pracy – pol­ski organ na­dzo­ru i kon­tro­li prze­strze­ga­nia prawa pracy
  • Pet­tis In­te­gral Pro­per­ty – w ma­te­ma­ty­ce, włas­ność prze­strze­ni Ba­na­cha
  • – funk­cja spo­ty­ka­na w te­le­wi­zo­rach poz­wa­la­ją­ca na oglą­da­nie obra­zu z dwóch źró­deł jed­no­cze­śnie
  • Por­to­ry­kań­ska Par­tia Nie­pod­le­gło­ści – ,
  • Pro­ku­ra­tu­ra i Prawo – mie­sięcz­nik wy­da­wa­ny przez Pro­ku­ra­tu­rę Kra­jo­wą
  • PIP – po­le­ce­nie sy­ste­mu ope­ra­cyj­ne­go CP/M
  • PIP – Pol­ski In­sty­tut Prawa w Ka­to­wi­cach (sp. z o.o.)
  • pip – mi­ni­mal­na jed­nost­ka zmia­ny kursu wa­lu­to­we­go
  • pip – ofi­cjal­ny sy­stem za­rzą­dza­nia pa­kie­ta­mi śro­do­wi­ska ję­zy­ka Pyt­hon
  • The Pip – nazwa ra­dio­sta­cji mi­li­tar­nej

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gdyby w tej fir­mie zja­wi­li się in­spek­to­rzy PIP, kon­sek­wen­cje mo­gły­by być su­ro­we.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲip, AS: pʹip

Wiktionary


pipa

1. czte­ro­stru­no­wy chiń­ski in­stru­ment mu­zycz­ny szar­pa­ny; man­do­li­na chiń­ska;
2. po­tocz­nie: pomp­ka do becz­ki z piwem;
3. wul­gar­nie:
a) żeń­ski organ płcio­wy;
b) wyz­wi­sko kie­ro­wa­ne prze­de wszyst­kim do ko­biet;
c) osoba nie­za­rad­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. chiń­ski in­stru­ment szar­pa­ny;

 (1.2) posp. na­rząd płcio­wy ko­bie­ty

 (1.3) posp. po­gard. po­gard­li­wie o ko­bie­cie

 (1.6) daw. becz­ka do wina, oliwy lub araku

 (1.7) daw. fajka

Wiktionary

Pipa (chiń.: 琵琶; pi­ny­in: pípá) – chiń­ski szar­pa­ny in­stru­ment stru­no­wy, na­zy­wa­ny też chiń­ską lut­nią, gdyż po­dob­nie jak ona ma pudło re­zo­nan­so­we w grusz­ko­wa­tym kształ­cie. W Chi­nach znany jako tra­dy­cyj­ny in­stru­ment od ponad dwóch ty­się­cy lat. Kilka in­stru­men­tów w in­nych kra­jach wschod­niej i po­łud­nio­wo-wschod­niej Azji jest spo­krew­no­nych z pipą.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pipa to in­stru­ment stru­no­wy szar­pa­ny – cza­sa­mi na­zy­wa­ny chiń­ską lut­nią, po­nie­waż ma pudło re­zo­nan­so­we o grusz­ko­wa­tym kształ­cie.

 (1.1) Jako in­stru­ment mu­zycz­ny pipa funk­cjo­nu­je w Chi­nach od ponad dwóch ty­się­cy lat (ma krew­nych w Azji po­łud­nio­wo-wschod­niej, np. ja­poń­ska biwa, wiet­nam­ska đàn tỳ, ko­re­ań­ska bipa)

 (1.4) Jak cho­dzisz, pipo jedna, ślepy je­steś?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲipa, AS: pʹipa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. pipka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chińska lutnia

 (1.2) vagina, wulg. cipa

 (1.3) wulg. cipa

 (1.4) oferma, wulg. cipa

Wiktionary


pipcia

pie­szczot­li­wie o ko­bie­cym na­rzą­dzie płcio­wym


SJP.pl


pipczeć

re­gio­nal­nie: pikać, trą­bić


SJP.pl


pipek

1. po­tra­wa z gę­sich żo­łąd­ków z do­dat­kiem ce­bu­li i czosn­ku, po­da­wa­na na cie­pło wraz z sosem pow­sta­łym pod­czas przy­rzą­dza­nia;
2. po­tocz­nie: osoba nie­za­rad­na


SJP.pl


pipel

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy lub mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) środ. hist. pejor. mło­do­cia­ny słu­żą­cy u kapo lub eses­ma­na w na­zi­stow­skim obo­zie kon­cen­tra­cyj­nym

Wiktionary


piperazyna

zwią­zek or­ga­nicz­ny o bu­do­wie czą­stecz­ko­wej zbli­żo­nej do bu­do­wy pi­pe­ry­dy­ny, uzy­ski­wa­ny sztucz­nie, wy­ko­rzy­sty­wa­ny w far­ma­ko­lo­gii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) farm. he­te­ro­cy­klicz­ny zwią­zek or­ga­nicz­ny o wzo­rze su­ma­rycz­nym wzór che­micz­ny|C4H10N2.;

Wiktionary

Pi­pe­ra­zy­na – or­ga­nicz­ny zwią­zek he­te­ro­cy­klicz­ny z dwoma he­te­ro­a­to­ma­mi azotu w po­zy­cjach 1,4. Szkie­let pi­pe­ra­zy­ny wy­stę­pu­je w wielu związ­kach ak­tyw­nych bio­lo­gicz­nie, mię­dzy in­ny­mi w czą­stecz­ce sil­de­na­fi­lu oraz w sze­re­gu związ­ków psy­cho­ak­tyw­nych. Nazwa pi­pe­ra­zy­ny wy­ni­ka z jej struk­tu­ral­ne­go po­do­bień­stwa do pi­pe­ry­dy­ny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Z pew­no­ścią, gdyby ist­nia­ło za­gro­że­nie zdro­wia pu­blicz­ne­go in­ny­mi sub­stan­cja­mi, ta­ki­mi jak inne po­chod­ne pi­pe­ra­zy­ny, pol­skie służ­by pod­ję­ły­by de­cyz­ję o kon­tro­lo­wa­niu tych sub­stan­cji.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. piperazynowy

Wiktionary


piperonal

zwią­zek or­ga­nicz­ny wy­stę­pu­ją­cy w olej­kach ete­rycz­nych; he­lio­tro­pi­na


SJP.pl

Pi­pe­ro­nal – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy al­de­hy­dów wy­stę­pu­ją­cy w olej­kach ete­rycz­nych. Sto­so­wa­ny jest w prze­my­śle per­fu­me­ryj­nym jako skład­nik kom­po­zy­cji za­pa­cho­wych, do aro­ma­ty­zo­wa­nia li­kie­rów oraz jako pre­kur­sor MDA i MDMA.

Wikipedia


piperydyna

zwią­zek che­micz­ny z grupy amin, sto­so­wa­ny jako roz­pu­szczal­nik w ana­li­zie che­micz­nej


SJP.pl

Pi­pe­ry­dy­na – he­te­ro­cy­klicz­ny, or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, cy­klicz­na amina dru­go­rzę­do­wa. Za­wie­ra na­sy­co­ny pier­ścień sze­ściocz­ło­no­wy z jed­nym he­te­ro­a­to­mem – azo­tem.

Wikipedia


piperyna

al­ka­lo­id wy­stę­pu­ją­cy w pie­przu


SJP.pl

Pi­pe­ry­na – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, al­ka­lo­id wy­stę­pu­ją­cy we wierzch­niej war­stwie owo­ców czar­ne­go pie­przu ("Pi­pe­ris nigri"), po­chod­na pi­pe­ry­dy­ny. Jest be­zbarw­ną lub kre­mo­wo­żół­tą, kry­sta­licz­ną sub­stan­cją roz­pu­szczal­ną w ben­zy­nie, chlo­ro­for­mie, eta­no­lu, ete­rze die­ty­lo­wym oraz w pi­ry­dy­nie. Ma ostro-gorz­ki smak.

Wikipedia


pipeta

rurka szkla­na o zwę­żo­nym wy­lo­cie z gu­mo­wą na­sad­ką, uży­wa­na w la­bo­ra­to­riach i w lecz­nict­wie; pi­pet­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) lab. chem. wąsko za­koń­czo­na rurka, zwy­kle szkla­na, słu­żą­ca do prze­no­sze­nia lub od­mie­rza­nia nie­wiel­kiej ilo­ści cie­czy;

Wiktionary

Pi­pe­ta – sprzęt la­bo­ra­to­ryj­ny – rurka szkla­na lub wy­ko­na­na z two­rzy­wa sztucz­ne­go, słu­żą­ca do prze­no­sze­nia i od­mie­rza­nia cie­czy.

W la­bo­ra­to­riach spo­ty­ka­ne są trzy ro­dza­je pipet:

Pi­pe­ta Pa­ste­u­ra (A na ry­sun­ku) to naj­prost­szy ro­dzaj pi­pe­ty. Jest to rurka szkla­na, o po­jem­no­ści zaz­wy­czaj ok. 1 ml, która po­sia­da dolny od­ci­nek wąski i górny od­ci­nek szer­szy. Ma ona cha­rak­ter sprzę­tu jed­no­ra­zo­we­go użyt­ku. Przy jej po­mo­cy po­bie­ra się i prze­no­si nie­wiel­kie ilo­ści cie­czy przy po­mo­cy ssaw­ki.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pʲiˈpɛta, AS: pʹipeta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. pipetka ż., pipa ż.

Wiktionary


pipetka

rurka szkla­na o zwę­żo­nym wy­lo­cie z gu­mo­wą na­sad­ką, uży­wa­na w la­bo­ra­to­riach i w lecz­nict­wie; pi­pe­ta


SJP.pl


pipetowy

→ pi­pe­ta, np. grusz­ka pi­pe­to­wa


SJP.pl


pipidówa

po­tocz­nie o nie­wiel­kiej miej­sco­wo­ści (żar­to­bli­wie czę­sto w po­łą­cze­niu: pi­pi­dó­wa wiel­ka); pi­pi­dów­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. iron. lub po­gard. mała, pro­win­cjo­nal­na miej­sco­wość

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲipʲiˈduva, AS: pʹipʹiduva

Wiktionary

Powiązane:

 zdrobn. pipidówka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) posp. zadupie, dziura, dziura zabita dechami, grajdoł, grajdołek, kaczy dół, świat zabity dechami, tam, gdzie diabeł mówi dobranoc, wiocha, wygwizdów; dziura zabita deskami, świat zabity deskami, wieś zabita deskami, zaścianek

Wiktionary


pipidówek

po­tocz­nie: mała miej­sco­wość od­da­lo­na od du­żych sku­pisk ludzi; pi­pi­dó­wek


SJP.pl


pipidówka

po­tocz­nie: mała miej­sco­wość od­da­lo­na od du­żych sku­pisk ludzi; pi­pi­dó­wek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. iron. lub po­gard. mała, pro­win­cjo­nal­na miej­sco­wość

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Udaje panią z wiel­kie­go mia­sta, a miesz­ka w ja­kiejś pi­pi­dów­ce.

 (1.1) Więc to nie dla mnie pani tak, lecz dla męża • W mi­zer­nych wdzię­kach ten dwut­le­nek pani sprę­ża, • Dla niego ta heca, ta kieca z ze­rów­ki, • Ten szał, ten styl, gdzieś z pi­pi­dów­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲipʲiˈdufka, AS: pʹipʹidufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zgrub. pipidówa ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) posp. zadupie, dziura, dziura zabita dechami, grajdoł, grajdołek, kaczy dół, świat zabity dechami, tam, gdzie diabeł mówi dobranoc, wiocha, wygwizdów; dziura zabita deskami, świat zabity deskami, wieś zabita deskami, zaścianek

Wiktionary


pipil

ro­dzaj pta­ków z ro­dzi­ny pa­só­wek


SJP.pl


pipka

1. daw­niej fajka
2. szkla­na rurka słu­żą­ca do po­mo­cy w pa­le­niu pa­pie­ro­sów be­zust­ni­ko­wych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: pipa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲipka, AS: pʹipka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pipa ż.

Wiktionary


pippi

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|ż.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pippi Poń­czo­szan­ka − po­stać fik­cyj­na z cyklu po­wie­ści Astrid Lind­gren
  • Pippi Poń­czo­szan­ka
  • Pippi wcho­dzi na po­kład
  • Pippi na Po­łud­nio­wym Pa­cy­fi­ku
  • Pippi jest naj­sil­niej­sza w świe­cie
  • Pippi na wy­spie Kur­re­kur­re­dutt
  • Pippi scho­dzi na ląd
  • Pippi urzą­dza przy­ję­cie
  • Pippi − szwedz­ko-nie­miec­ki film z 1969 roku w re­ży­se­rii Ol­le­go Hell­bo­ma.
  • Pippi Lang­strumpf − Po­wrót Pippi − szwedz­ko-nie­miec­ki film z 1969 roku w re­ży­se­rii Ol­le­go Hell­bo­ma.
  • Uciecz­ka Pippi − szwedz­ki film ani­mo­wa­ny z 1970 roku.
  • Pippi w kraju Taka-Tuka − szwedz­ko-nie­miec­ki film z 1970 roku w re­ży­se­rii Ol­le­go Hell­bo­ma.

Wikipedia


pips

Pań­stwo­wy In­sty­tut Pe­da­go­gi­ki Spe­cjal­nej


SJP.pl


pips-owski

→ PIPS; pip­sow­ski


SJP.pl


pipsowski

do­ty­czą­cy PIPS-u; PIPS-owski


SJP.pl


pipszoł

peep show, peep-show, pe­eps­how;
1. strip­tiz lub ta­niec ero­tycz­ny wy­ko­ny­wa­ny w od­gro­dzo­nym od widza po­mie­szcze­niu, który można oglą­dać przez okien­ko;
2. miej­sce, w któ­rym od­by­wa się taki strip­tiz lub ta­niec ero­tycz­ny


SJP.pl


pipsztyk

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. slang. przy­cisk, guzik (część me­cha­niz­mu)

 (1.2) pot. slang. wi­haj­ster, dynks (dinks)

 (1.3) pot. slang. dzyn­dzel

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲipʃtɨk, AS: pʹipštyk

Wiktionary


piptoły

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) pot. buty typu peep toe

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Widzę, że ze­bra­ły się tu bu­to­we ek­spert­ki, może mi wy­tłu­ma­czy­cie i pod­po­wie­cie, jak do­brze wy­glą­dać w pip­to­łach.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. peep toe

Wiktionary


piracetam

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, lek no­o­tro­po­wy


SJP.pl

Pi­ra­ce­tam – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, po­chod­na 2-pi­ro­li­do­nu, sto­so­wa­ny jako lek no­o­tro­po­wy.

Wikipedia


piracić

po­tocz­nie: nie­le­gal­nie ko­pio­wać lub ścią­gać z in­ter­ne­tu np. film, grę, utwór mu­zycz­ny


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. spi­ra­cić)

 (1.1) pot. niez­god­nie z pra­wem ko­pio­wać, odt­wa­rzać, lub roz­po­wszech­niać pewne dzie­ło, utwór, pro­gram kom­pu­te­ro­wy lub inną włas­ność in­te­lek­tu­al­ną

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ich ka­se­ty, pi­ra­co­ne, na­gry­wa­ne pod­czas kon­cer­tów, krą­ży­ły po po­ko­jach aka­de­mi­ków i w har­cer­skich izbach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pirat m., pirata m., piractwo n.

 czas. piratować ndk., spiracić dk., spiratować ndk.

 przym. piracki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. piratować

Wiktionary


piracki

1. cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pi­ra­ta (np. napad pi­rac­ki), na­le­żą­cy do pi­ra­ta lub z nim zwią­za­ny (np. sta­tek pi­rac­ki, wy­pra­wa pi­rac­ka);
2. od­no­szą­cy się do pi­ract­wa (czer­pa­nia zy­sków z nie­le­gal­ne­go ko­pio­wa­nia i roz­po­wszech­nia­nia cu­dzej twór­czo­ści)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy pi­ract­wa lub pi­ra­tów

 (1.2) przen. na­ru­sza­ją­cy prawa au­tor­skie

 (1.3) przen. taki, który nie prze­strze­ga prze­pi­sów dro­go­wych i stwa­rza za­gro­że­nie dla in­nych użyt­kow­ni­ków dróg

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na masz­cie wi­sia­ła pi­rac­ka flaga.

 (1.2) On cią­gle oglą­da pi­rac­kie filmy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲiˈrat͡sʲci, AS: pʹiracʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pirat m., piractwo n.

 przysł. piracko

 czas. piracić

Wiktionary


pirackość

→ pi­rac­ki


SJP.pl

Patrz:

piracki

piractwo

1. bez­praw­ne akty prze­mo­cy do­ko­ny­wa­ne przez pi­ra­tów;
2. ła­ma­nie prze­pi­sów dro­go­wych przy jed­no­czes­nym stwa­rza­niu za­gro­że­nia dla zdro­wia lub życia in­nych;
3. czer­pa­nie zy­sków z nie­le­gal­ne­go ko­pio­wa­nia i roz­po­wszech­nia­nia cu­dzej twór­czo­ści


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) praw. wszel­ki bez­praw­ny akt gwał­tu, za­trzy­ma­nia lub gra­bie­ży po­peł­nio­ny dla celów oso­bi­stych przez za­ło­gę lub pa­sa­że­rów pry­wat­ne­go stat­ku lub sa­mo­lo­tu na peł­nym morzu lub w miej­scu nie­pod­le­ga­ją­cym ju­rys­dyk­cji żad­ne­go pań­stwa wy­mie­rzo­ny prze­ciw­ko in­ne­mu stat­ko­wi mor­skie­mu lub po­wietrz­ne­mu albo prze­ciw­ko oso­bom lub mie­niu na po­kła­dzie ta­kie­go stat­ku

 (1.5) przen. na­ru­sza­nie praw au­tor­skich po­przez nie­le­gal­ne ko­pio­wa­nie, odt­wa­rza­nie, roz­po­wszech­nia­nie ut­wo­rów, dzieł, pro­gra­mów kom­pu­te­ro­wych itp.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pi­ract­wo (ro­zbój mor­ski) w świet­le prawa mię­dzy­na­ro­do­we­go
  • pi­ract­wo dro­go­we
  • pi­ract­wo me­dial­ne (w tym kom­pu­te­ro­we)
    • pi­ract­wo ra­dio­we
  • bio­pi­ract­wo
  • pirat

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pʲiˈrat͡stfɔ, AS: pʹiractfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pirat mos./mzw.

 przym. piracki

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) korsarstwo

Wiktionary


piraja

nie­wiel­ka dra­pież­na ryba słod­ko­wod­na z po­drzę­du ką­sa­czy; pi­ra­nia, ka­ri­be


SJP.pl


piramida

1. mo­nu­men­tal­na bu­dow­la w kształ­cie ostro­słu­pa o kwa­dra­to­wej pod­sta­wie, bu­do­wa­na w sta­ro­żyt­nym Egip­cie jako gro­bo­wiec dla fa­ra­o­na, także: bryła ge­o­me­trycz­na o takim kształ­cie;
2. ro­dzaj gru­po­we­go ćwi­cze­nia akro­ba­tycz­ne­go, w któ­rym akro­ba­ci two­rzą coś w ro­dza­ju pio­no­wo sto­ją­ce­go trój­ką­ta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ar­chit. bu­dow­la w kształ­cie ostro­słu­pa, gro­bo­wiec fa­ra­o­na;

 (1.2) ar­chit. pod­bu­do­wa świą­ty­ni w pre­ko­lum­bij­skiej ar­chi­tek­tu­rze po­łud­nio­wo­a­me­ry­kań­skiej

 (1.3) geom. ostro­słup o pod­sta­wie kwa­dra­tu i trój­ką­tach rów­no­ra­mien­nych two­rzą­cych jego boki;

 (1.4) pot. przed­miot lub ster­ta cze­goś przy­po­mi­na­ją­ca kształ­tem, wy­glą­dem pi­ra­mi­dę (1.1)

 (1.5) sport. ćwi­cze­nie akro­ba­tycz­ne, w któ­rym kilku, kil­ku­na­stu ćwi­czą­cych two­rzy fi­gu­rę w kształ­cie stoż­ka

Wiktionary

Pi­ra­mi­da – bu­dow­la w kształ­cie ostro­słu­pa pra­wi­dło­we­go o pod­sta­wie czwo­ro­kąt­nej lub do niego po­dob­nym, słu­żą­ca naj­czę­ściej jako gro­bo­wiec albo pod­bu­do­wa dla świą­ty­ni. Naj­bar­dziej znane kom­plek­sy pi­ra­mid znaj­du­ją się w Egip­cie i pre­ko­lum­bij­skiej Ame­ry­ce.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) U nas za­sad­ni­czym kształ­tem każ­de­go gma­chu jest pi­ra­mi­da ścię­ta, najtr­wal­sza ze wszyst­kich form, jak Egipt jest najtr­wal­szym ze wszyst­kich państw.

 (1.2) Stare cy­wi­li­za­cje, nie tylko egip­ska, wie­dzia­ły co robią, bu­du­jąc pi­ra­mi­dy w Ba­bi­lo­nii, w mek­sy­kań­skim Te­o­ti­hu­a­can, wśród Ol­me­ków i Majów, w Peru i Bo­li­wii, w In­diach, Kam­bo­dży, Au­stra­lii, Ja­po­nii i Chi­nach, gdzie jest naj­więk­sza na świe­cie, tak zwana Biała Pi­ra­mi­da, ma­ją­ca 300 me­trów wy­so­ko­ści, czyli ponad dwa razy więk­sza od pi­ra­mi­dy Che­op­sa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲirãˈmʲida, AS: pʹirãmʹida

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piramidalność ż., piramidion m., piramidy ż. lm.

:: zdrobn. piramidka ż.

 przym. piramidowy, piramidalny

 przysł. piramidowo-, piramidalnie

Wiktionary


piramidalność

po­do­bień­stwo do pi­ra­mi­dy, ze­spół cech, dzię­ki któ­rym coś przy­po­mi­na wy­glą­dem pi­ra­mi­dę, rza­dziej: ko­lo­sal­ność lub niez­wy­kłość cze­goś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest pi­ra­mi­dal­ne

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piramida ż., piramidka ż., piramidy nmos.

 przym. piramidalny

 przysł. piramidalnie

Wiktionary


piramidalny

po­dob­ny do pi­ra­mi­dy, o kształ­cie zbli­żo­nym do ostro­słu­pa z kwa­dra­to­wą pod­sta­wą (np. pi­ra­mi­dal­ny gmach, biu­ro­wiec), rza­dziej: ko­lo­sal­ny, niez­wy­kły (np. pi­ra­mi­dal­na głu­po­ta)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) po­dob­ny do pi­ra­mi­dy, ma­ją­cy kształt ostro­słu­pa

 (1.2) ol­brzy­mi, ko­lo­sal­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Bzdu­ra pi­ra­mi­dal­na, ale jak przy­cho­dzi z pro­ku­ra­tu­ry ofi­cjal­ne zle­ce­nie, czyn­no­ści spraw­dza­ją­ce muszą być przez po­li­cję prze­pro­wa­dzo­ne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲirãmʲiˈdalnɨ, AS: pʹirãmʹidalny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piramida, piramidka, piramidy, piramidalność

 przym. piramidowy

 przysł. piramidalnie

Wiktionary


piramidion

ka­mień sta­no­wią­cy za­koń­cze­nie pi­ra­mi­dy lub obe­li­sku


SJP.pl

Nie mylić z: lek o naz­wie „pi­ra­mi­don”.

Pi­ra­mi­dion – ka­mień wień­czą­cy szczyt pi­ra­mi­dy lub obe­li­sku.

W sta­ro­żyt­nym Egip­cie pi­ra­mi­dion sym­bo­li­zo­wał prawz­gó­rze "ben­ben", na któ­rym, zgod­nie z he­lio­po­li­tań­skim sy­ste­mem kos­mo­go­nicz­no-re­li­gij­nym, ob­ja­wił się pier­wszy bóg – stwór­ca Atum-Ra. Ka­mień "ben­ben" miał formę ostro­słu­pa, więc na jego cześć wzno­szo­no pi­ra­mi­dy o takim wła­śnie kształ­cie, bę­dą­ce jego po­więk­sze­niem.

Wikipedia


piramidka

nie­wiel­ka pi­ra­mi­da, głów­nie w od­nie­sie­niu do cze­goś, co wy­glą­dem przy­po­mi­na pi­ra­mi­dę lub kilku rze­czy uło­żo­nych na kształt pi­ra­mi­dy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. pi­ra­mi­da

 (1.2) mała pi­ra­mi­da

 (1.3) sport. od­mia­na bi­lar­da, w któ­rej bile usta­wia się w trój­kąt

Wiktionary

Pi­ra­mid­ka (ang. "py­ra­mis") – część owocu mnisz­ka ("Ta­ra­xa­cum") znaj­du­ją­ca się po­mię­dzy dziób­kiem a samą nie­łup­ką.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌpʲirãˈmʲitka, AS: pʹirãmʹitka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piramida ż., piramidy nmos., piramidalność ż.

 przym. piramidalny

 przysł. piramidalnie

Wiktionary


piramido

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) W. lp. od: pi­ra­mi­da

Wiktionary


piramidon

nazwa hand­lo­wa leku prze­ciw­bó­lo­we­go i prze­ciw­go­rącz­ko­we­go, za­wie­ra­ją­ce­go pi­ra­mi­don


SJP.pl


piramidowy

→ pi­ra­mi­da, np. ze­spół pi­ra­mi­do­wy, układ pi­ra­mi­do­wy


SJP.pl


piramidy

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) pot. spod­nie o roz­sze­rza­ją­cych się no­gaw­kach, a w pasie i bio­drach wą­skie

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lp.; M., B. i W. lm. od: pi­ra­mi­da

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pi­ra­mi­dy – po­wieść Terry'ego Prat­chet­ta
  • Pi­ra­mi­dy – blo­ko­wi­sko skal­ne w re­zer­wa­cie przy­ro­dy Ska­mie­nia­łe Mia­sto w Cięż­ko­wi­cach
  • Pi­ra­mi­dy – ze­spół mu­zycz­ny, któ­re­go li­de­rem jest Piotr Ka­je­tan Mat­czuk

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌpʲirãˈmʲidɨ, AS: pʹirãmʹidy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piramidalność ż., piramidion m., piramida ż.

:: zdrobn. piramidka ż.

 przym. piramidowy, piramidalny

 przysł. piramidalnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dzwony

Wiktionary


piramowicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Grze­gorz Pi­ra­mo­wicz (1735–1801) – je­zu­i­ta, pi­sarz, pe­da­gog, dzia­łacz oś­wia­to­wy
  • Zofia Pi­ra­mo­wicz (1880–1958) – ma­lar­ka i ilu­stra­tor­ka
  • An­to­ni Kon­rad Pi­ra­mo­wicz (1817–1896) – pro­win­cjał re­for­ma­tów, pi­sarz, dzia­łacz re­li­gij­ny
  • Piotr Pi­ra­mo­wicz – brat Grze­go­rza, se­kre­tarz na dwo­rze Iza­be­li Bra­nic­kiej w Bia­łym­sto­ku (1772–1786); we­dług star­szej li­te­ra­tu­ry toż­sa­my z prze­o­rem do­mi­ni­ka­nów w Żółk­wi od 1788 r., dok­to­rem te­o­lo­gii, z...
  • Bar­ba­ra We­ro­ni­ka Pi­ra­mo­wi­czów­na (ur. ok. 1744, zm. 1827) – sio­stra Grze­go­rza, siód­ma ksie­ni be­ne­dyk­ty­nek or­miań­skich we Lwo­wie w la­tach 1796–1827

Wikipedia


piran

he­te­ro­cy­klicz­ny zwią­zek che­micz­ny


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Piran – mia­sto w Sło­we­nii
  • Piran – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny

Wikipedia


pirandellizm

ide­o­lo­gia Lu­i­gie­go Pi­ran­del­la (wło­skie­go dra­ma­tur­ga i po­wie­ścio­pi­sa­rza, la­u­re­a­ta Na­gro­dy Nobla w dzie­dzi­nie li­te­ra­tu­ry)


SJP.pl


pirandello

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • (ur. 1899, zm. 1975) – wło­ski ma­larz, syn Lu­i­gie­go
  • (ur. 1900, zm. 1928) – wło­ski pił­karz
  • Luigi Pi­ran­del­lo (ur. 1867, zm. 1936) – wło­ski dra­ma­turg, pi­sarz, no­bli­sta (1934)
  • (ur. 1895, zm. 1972) – wło­ski dra­ma­turg (ko­me­dio­pi­sarz) i poeta
  • (12369) Pi­ran­del­lo – pla­ne­to­i­da z głów­ne­go pasa aste­ro­id

Wikipedia


piranga

ro­dzaj pta­ków z ro­dzi­ny kar­dy­na­łów


SJP.pl

Pi­ran­ga – ro­dzaj pta­ków z ro­dzi­ny kar­dy­na­łów (Car­di­na­li­dae).

Wikipedia


pirania

nie­wiel­ka dra­pież­na ryba słod­ko­wod­na z po­drzę­du ką­sa­czy; pi­ra­ja, ka­ri­be


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) icht. ryba dra­pież­na wy­stę­pu­ją­ca głów­nie w do­rze­czu Ama­zon­ki;

 (1.2) przen. osoba za­cho­wu­ją­ca się w sto­sun­ku do in­nych agre­syw­nie

Wiktionary

Pi­ra­nia ("Py­go­cen­trus pi­ra­ya") – ga­tu­nek słod­ko­wod­nej, dra­pież­nej ryby ką­sa­czoksz­tałt­nej, jeden z naj­więk­szych przed­sta­wi­cie­li ro­dzi­ny pi­ra­nio­wa­tych (Ser­ra­sal­mi­dae). Jest ga­tun­kiem ty­po­wym ro­dza­ju "Py­go­cen­trus". Wraz z pi­ra­nią Nat­te­re­ra za­li­cza­na jest do ga­tun­ków bar­dzo agre­syw­nych i nie­bez­piecz­nych, rów­nież dla ludzi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Czy hi­sto­rie o pi­ra­niach rzu­ca­ją­cych się na ry­ba­ków to ba­nia­lu­ki?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲiˈrãɲja, AS: pʹirãńi ̯a

Wiktionary


piraniowate

o ce­chach pi­ra­nio­wa­tych (ro­dzi­na ryb)


SJP.pl

Pi­ra­nio­wa­te (Ser­ra­sal­mi­dae) – ro­dzi­na słod­ko­wod­nych ryb ką­sa­czoksz­tałt­nych (Cha­ra­ci­for­mes), en­de­mi­tów Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej. Z po­wo­du bar­dzo ostrych zębów, gru­po­we­go ata­ko­wa­nia ofia­ry i dużej żar­łocz­no­ści pi­ra­nie uwa­ża­ne są za groź­ne dra­pież­ni­ki wód słod­kich Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej.

Wikipedia


piraniowaty

o ce­chach pi­ra­nio­wa­tych (ro­dzi­na ryb)


SJP.pl


piranometr

przy­rząd opa­ten­to­wa­ny przez An­der­sa Angströma, wy­ko­rzy­sty­wa­ny do mie­rze­nia stop­nia na­tę­że­nia pro­mie­nio­wa­nia sło­necz­ne­go; py­ra­no­metr, so­la­ry­metr


SJP.pl


piranoza

pier­ście­nio­wa od­mia­na cu­krów pro­stych, ma­ją­cych co najm­niej pięć ato­mów węgla


SJP.pl


piranozowy

→ pi­ra­no­za


SJP.pl

Patrz:

piranoza

pirantron

syn­te­tycz­ny barw­nik ka­dzio­wy


SJP.pl


pirapitinga

ga­tu­nek ryby z ro­dzi­ny pi­ra­nio­wa­tych


SJP.pl

Pi­ra­pi­tin­ga ("Pia­rac­tus bra­chy­po­mus") – ga­tu­nek słod­ko­wod­nej ryby z ro­dzi­ny pi­ra­nio­wa­tych (Ser­ra­sal­mi­dae).

Wikipedia


pirargiryt

siar­czek sre­bra i an­ty­mo­nu (siar­ko­an­ty­mo­nin), czar­ny lub ciem­no­czer­wo­ny mi­ne­rał o dia­men­to­wym lub me­ta­licz­nym po­ły­sku, sto­so­wa­ny jako su­ro­wiec do otrzy­my­wa­nia sre­bra


SJP.pl


pirargyryt

mi­ne­rał, siar­czek sre­bra i an­ty­mo­nu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miner. mi­ne­rał z gro­ma­dy siar­ko­so­li, an­ty­mo­no­wa siar­ko­sól sre­bra;

Wiktionary

Pi­rar­gy­ryt (pi­rar­gi­tyt, py­rar­gy­ryt) – mi­ne­rał z gro­ma­dy siar­ko­so­li. Po­dob­nie jak pro­u­styt, jest krusz­cem sre­bra. Na­le­ży do grupy mi­ne­ra­łów bar­dzo rzad­kich.

Nazwa po­cho­dzi od gr. "pyr" = ogień i "ar­gy­ros" = sre­bro; na­wią­zu­je do barwy mi­ne­ra­łu i jego skła­du che­micz­ne­go.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. pirargyrytowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pirargityt, pyrargyryt

Wiktionary


pirat

1. osoba na­pa­da­ją­ca i ra­bu­ją­ce inne stat­ki na morzu; kor­sarz;
2. osoba czer­pią­ca zyski z nie­a­u­to­ry­zo­wa­nej sprze­da­ży cu­dzej włas­no­ści in­te­lek­tu­al­nej;
3. pirat dro­go­wy - kie­row­ca ła­mią­cy prze­pi­sy dro­go­we;
4. pirat po­wietrz­ny - ter­ro­ry­sta po­ry­wa­ją­cy sa­mo­lot;
5. daw­niej, prze­no­śnie: ro­zbój­nik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) praw. ro­zbój­nik na­pa­da­ją­cy na stat­ki mor­skie lub po­wietrz­ne;

 (1.2) pot. prze­stęp­ca nie­le­gal­nie roz­po­wszech­nia­ją­cy cudzą włas­ność in­te­lek­tu­al­ną

 (1.3) pot. zob. pirat dro­go­wy.

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) pot. nie­le­gal­nie sko­pio­wa­ny pro­gram kom­pu­te­ro­wy lub plik

Wiktionary

Pirat ( pi­ra­ta z gr. πειρατής "peiratēs") – prze­stęp­ca pro­wa­dzą­cy ro­zbój na morzu lub na­brze­żu, przy wy­ko­rzy­sta­niu stat­ku lub łodzi. Naj­czę­ściej celem ata­ków pi­ra­tów pa­da­ją inne stat­ki.

Pirat czę­sto my­lo­ny jest z kor­sa­rzem, który pro­wa­dził le­gal­ne dzia­ła­nia wo­jen­ne w imie­niu wład­cy na pod­sta­wie listu ka­per­skie­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ka­pi­tan uz­bro­ił sta­tek do obro­ny przed pi­ra­ta­mi.

 (1.2) Po­li­cja wy­kry­ła lokal, gdzie pi­ra­ci ko­pio­wa­li pro­gra­my.

 (1.3) Jakiś pirat po­trą­cił sta­rusz­kę na pa­sach.

 (2.1) Mam ko­lek­cję ory­gi­nal­nych płyt i żad­ne­go pi­ra­ta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲirat, AS: pʹirat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piractwo n.

 czas. piracić ndk., spiracić dk., piratować ndk.

 przym. piracki

 przysł. piracko

Wiktionary


piratka

→ pirat


SJP.pl

Patrz:

pirat

piratnik

kor­sarz pi­rat­nik - ga­tu­nek pa­ją­ka z ro­dzi­ny po­goń­co­wa­tych


SJP.pl


piratować

po­tocz­nie:
1. po­dra­biać pro­duk­ty ob­ję­te pra­wem au­tor­skim;
2. pod­szy­wać się pod jakąś znaną markę;
3. bra­wu­ro­wo pro­wa­dzić sa­mo­chód, mo­to­cykl


SJP.pl


pirazol

pię­ciocz­ło­no­wy zwią­zek he­te­ro­cy­klicz­ny, któ­re­go po­chod­ne są cen­ny­mi le­ka­mi (np. pi­ra­mi­don)


SJP.pl

Pi­ra­zol ("1,2-dia­zol") – or­ga­nicz­ny, pię­ciocz­ło­no­wy aro­ma­tycz­ny he­te­ro­cy­klicz­ny zwią­zek che­micz­ny o wzo­rze su­ma­rycz­nym C3H4N2.

Pi­ra­zol i jego po­chod­ne sto­so­wa­ne są do wyt­wa­rza­nia leków, barw­ni­ków i pe­sty­cy­dów. Ma wła­ści­wo­ści słabo za­sa­do­we.

Izo­me­rem pi­ra­zo­lu jest imi­da­zol ("1,3-dia­zol").

Wikipedia


pirazolon

syn­te­tycz­ny śro­dek prze­ciw­bó­lo­wy, prze­ciw­go­rącz­ko­wy i prze­ciw­za­pal­ny; an­ty­pi­ry­na


SJP.pl


pirazolowy

→ pi­ra­zol


SJP.pl

Patrz:

pirazol

pirazyna

he­te­ro­cy­klicz­ny or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny sto­so­wa­ny głów­nie w me­dy­cy­nie


SJP.pl

Pi­ra­zy­na, 1,4-dia­zy­na – he­te­ro­a­ro­ma­tycz­ny or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny.

Wikipedia


pirazynamid

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, po­chod­na ni­ko­ty­na­mi­du o dzia­ła­niu prze­ciw­gruź­li­czym


SJP.pl

Pi­ra­zy­na­mid, py­ra­zy­na­mid ( py­ra­zi­na­mi­dum) – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, po­chod­na ni­ko­ty­na­mi­du o dzia­ła­niu prze­ciw­gruź­li­czym. Jeden z pię­ciu pod­sta­wo­wych leków w le­cze­niu gruź­li­cy, sto­so­wa­ny w pier­wszej, na­jin­ten­syw­niej­szej fazie le­cze­nia.

W wą­tro­bie jest przeksz­tał­ca­ny do czyn­ne­go me­ta­bo­li­tu – kwasu pi­ra­zy­no­we­go – który dzia­ła wy­łącz­nie na prąt­ki znaj­du­ją­ce się w ma­kro­fa­gach.

Wikipedia


pirdoły

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) reg. sie­radz. zob. pier­do­ły.

Wiktionary


pireks

ga­tu­nek twar­de­go szkła o małym współ­czyn­ni­ku roz­sze­rzal­no­ści ter­micz­nej, od­por­ne­go na dzia­ła­nie che­mi­ka­liów; pyrex, py­reks


SJP.pl


pirelli

marka opon i firma


SJP.pl

Pi­rel­li – wło­skie przed­się­bior­stwo spe­cja­li­zu­ją­ce się w pro­duk­cji opon pne­u­ma­tycz­nych. Za­ło­żył je Gio­van­ni Bat­ti­sta Pi­rel­li w 1872 roku.

Opony Pi­rel­li nie­mal od za­wsze ko­ja­rzo­ne są ze spor­tem. Pier­wszym suk­ce­sem był rajd Pekin-Paryż w 1907 r. Zwy­cięz­cy wy­ści­gu uży­wa­li wła­śnie opon tego przed­się­bior­stwa, co przy­nio­sło mu mię­dzy­na­ro­do­wą sławę.

Wikipedia


piren

be­zbarw­na sub­stan­cja kry­sta­licz­na, wę­glo­wo­dór aro­ma­tycz­ny zbu­do­wa­ny z czte­rech sprzę­żo­nych pier­ście­ni ben­ze­no­wych


SJP.pl

Piren – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, po­li­cy­klicz­ny wę­glo­wo­dór aro­ma­tycz­ny zbu­do­wa­ny z czte­rech sprzę­żo­nych pier­ście­ni ben­ze­no­wych.

Piren jest w tem­pe­ra­tu­rze po­ko­jo­wej be­zbarw­ną sub­stan­cją kry­sta­licz­ną. Po raz pier­wszy zo­stał wy­o­dręb­nio­ny przez Carla Gräbego, ze smoły po­ga­zo­wej, bę­dą­cej pro­duk­tem ubocz­nym su­chej de­sty­la­cji węgla ka­mien­ne­go (w nieg­dy­siej­szym pro­ce­sie pro­duk­cji gazu miej­skie­go).

Wikipedia


pireneje

łań­cuch gór­ski w pół­noc­no-wschod­niej czę­ści Pół­wy­spu Ibe­ryj­skie­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. łań­cuch gór­ski w po­łud­nio­wo-za­chod­niej Eu­ro­pie;

Wiktionary

Pi­re­ne­je (hiszp. "Pi­ri­ne­os", kat. "Pi­ri­ne­us"; franc. "Pyrénées"; gask. "Pirenèus"; arag. "Pe­ri­ne­us"; bask. "Pi­ri­nio­ak") – łań­cuch gór­ski w Eu­ro­pie, trze­ci (jeśli trak­to­wać Ka­u­kaz jako znaj­du­ją­cy się w Azji) pod wzglę­dem wy­so­ko­ści po Al­pach i Gó­rach Be­tyc­kich. Po­ło­żo­ny jest na po­gra­ni­czu Fran­cji i Hisz­pa­nii, po­nad­to w środ­ko­wej czę­ści znaj­du­je się An­do­ra.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pi­re­ne­je roz­cią­ga­ją się po­mię­dzy At­lan­ty­kiem na za­cho­dzie i Mo­rzem Śró­dziem­nym na wscho­dzie, osią­ga­jąc dłu­gość 450 km.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲirɛ̃ˈnɛjɛ, AS: pʹirẽnei ̯e

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pirenejczyk m., Pirenejczyk m.

 przym. pirenejski

Wiktionary


pirenejski

przy­miot­nik od: Pi­re­ne­je


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Pi­re­ne­ja­mi, do­ty­czą­cy Pi­re­ne­jów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Włosi tra­dy­cyj­nie wy­róż­nia­ją trzy kla­sycz­ne typy lo­dow­ców: pi­re­nej­ski, al­pej­ski i hi­ma­laj­ski.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲirɛ̃ˈnɛjsʲci, AS: pʹirẽnei ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pireneje nmos.

Wiktionary


pirenoid

ciał­ko wy­stę­pu­ją­ce w chlo­ro­pla­stach niek­tó­rych glo­nów i msza­ków, oś­ro­dek two­rze­nia się skro­bi


SJP.pl

Pi­re­no­id (gr. pyrén ‘pest­ka’ + eídos ‘po­stać’) – sfe­rycz­na, biał­ko­wa struk­tu­ra o roz­mia­rach 1,5–2 μm, zbu­do­wa­na głów­nie z kar­bok­sy­la­zy/ok­sy­ge­na­zy ry­bu­lo­zo-1,5-bis­fos­fo­ra­nu (RuBisCO), wy­stę­pu­ją­ca w chlo­ro­pla­stach glo­nów oraz gle­wi­ków ("Ant­ho­ce­ros"). Wokół pi­re­no­i­dów u "Eu­gle­na" czę­sto od­kła­da­ją się pier­ście­nio­wa­te ziar­na pa­ra­my­lo­nu, po­li­sa­cha­ry­du po­dob­ne­go w swej bu­do­wie do skro­bi. W chlo­ro­pla­ście może być 1 lub kilka pi­re­no­i­dów. Pi­re­no­id po­sia­da zdol­ność sil­ne­go za­ła­my­wa­nia świa­tła.

Wikipedia


piretron

nazwa hand­lo­wa pre­pa­ra­tu we­te­ry­na­ryj­ne­go sto­so­wa­ne­go u psów do zwal­cza­nia pa­so­ży­tów, za­wie­ra­ją­ce­go per­me­try­nę


SJP.pl


piretrum

ro­śli­na ziel­na z ro­dzi­ny astro­wa­tych; ma­ru­na sza­ro­list­na, zę­bow­nik, zło­cień dal­ma­tyń­ski, ber­tram


SJP.pl


pireus

mia­sto por­to­we w Gre­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w Gre­cji;

Wiktionary

Pi­re­us (gr. Πειραιάς, "Pi­re­as"; sta­ro­grec­ki / "kat­ha­re­wu­sa" Πειραιεύς, "Peiraieús", "Pireẹfs") – mia­sto por­to­we w Gre­cji, w ad­mi­ni­stra­cji zde­cen­tra­li­zo­wa­nej At­ty­ka, w re­gio­nie At­ty­ka, w jed­nost­ce re­gio­nal­nej Pi­re­us, w po­łud­nio­wo-za­chod­niej czę­ści aglo­me­ra­cji ateń­skiej[]. Sie­dzi­ba i je­dy­na miej­sco­wość gminy Pi­re­us. W 2011 roku li­czy­ło 163 688 miesz­kań­ców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pi­re­us to głów­ny port mor­ski Gre­cji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲirɛws, AS: pʹireu̯s

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pireuski

Wiktionary


pireuski

→ Pi­re­us (mia­sto w Gre­cji)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Pi­re­u­sem, do­ty­czą­cy Pi­re­u­su

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Roz­gło­śnia Wol­nej Gre­cji do­no­si że dnia 7 bm. roz­po­czął się w Gre­cji 24-go­dzin­ny strajk ro­bot­ni­ków i urzęd­ni­ków ateń­skich i pi­re­u­skich tram­wa­jów oraz pra­cow­ni­ków kolei elek­trycz­nej, łą­czą­cej Ateny z Pi­re­u­sem.

 (1.1) Pro­ku­ra­tor sądu ape­la­cyj­ne­go w Ate­nach po­in­for­mo­wał, że pro­ces by­łe­go dyk­ta­to­ra Gre­cji, Je­or­jo­sa Pa­pa­do­pu­lo­sa i jego naj­bliż­szych współ­pra­cow­ni­ków, oskar­żo­nych o zdra­dę stanu i do­ko­na­nie prze­wro­tu woj­sko­we­go w 1967 roku, roz­pocz­nie się 28 lipca w pi­re­u­skim wię­zie­niu Ko­ri­da­los.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pireus mrz.

Wiktionary


pirheliometr

przy­rząd wy­ko­rzy­sty­wa­ny do mie­rze­nia stop­nia na­tę­że­nia pro­mie­nio­wa­nia sło­necz­ne­go pa­da­ją­ce­go na Zie­mię; pyr­he­lio­metr


SJP.pl


piro-

prze­dro­stek

 (1.1) pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych wska­zu­ją­cy na ich zwią­zek zna­cze­nio­wy z ogniem lub wy­so­ką tem­pe­ra­tu­rą

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲirɔ, AS: pʹiro

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piryt m., piroliza ż.

Wiktionary


piroceram

ognio­od­por­ne i wy­trzy­ma­łe two­rzy­wo otrzy­my­wa­ne po­przez wpro­wa­dze­nie do szkła spe­cjal­nych do­dat­ków po­wo­du­ją­cych kry­sta­li­za­cję mie­szan­ki; py­ro­ce­ram


SJP.pl


pirochlor

mi­ne­rał ut­le­nio­ny w wy­ni­ku re­ak­cji z sodem, wap­niem, ty­ta­nem, tan­ta­lem lub nio­bem, o bar­wie czer­wo­nej lub bru­nat­nej


SJP.pl

Pi­roch­lor – mi­ne­rał o dużej za­war­to­ści niobu. Ruda pi­roch­lo­ru za­wie­ra zaz­wy­czaj co najm­niej 0,05% ra­dio­ak­tyw­nych uranu i toru. Nazwa po­cho­dzi od grec­kie­go słowa πΰρ (pyr) – ogień, i χλωρός (chlo­ros) – zie­lo­ny, po­nie­waż mi­ne­rał ten przy spa­la­niu czę­sto staje się zie­lo­ny.

Wikipedia


pirodynamika

nauka łą­czą­ca w sobie za­gad­nie­nia z dzie­dzi­ny pi­ro­tech­ni­ki i pi­ro­sta­ty­ki, ba­da­ją­ca zmia­ny ener­ge­tycz­ne za­cho­dzą­ce pod­czas pro­ce­su spa­la­nia


SJP.pl


piroelektryczność

pow­sta­wa­nie ła­dun­ków elek­trycz­nych na po­wierzch­ni niek­tó­rych krysz­ta­łów die­lek­trycz­nych pod­czas ich rów­no­mier­ne­go ogrze­wa­nia lub ochła­dza­nia


SJP.pl


piroelektryczny

taki, któ­re­go ce­chu­je zja­wi­sko pi­ro­e­lek­trycz­no­ści (pow­sta­wa­nie ła­dun­ków elek­trycz­nych na po­wierzch­ni niek­tó­rych krysz­ta­łów die­lek­trycz­nych pod­czas ich rów­no­mier­ne­go ogrze­wa­nia lub ochła­dza­nia)


SJP.pl


piroelektryk

krysz­tał, w któ­rym za­cho­dzi zja­wi­sko pi­ro­e­lek­trycz­no­ści (pow­sta­wa­nie na po­wierzch­ni ła­dun­ków elek­trycz­nych pod­czas rów­no­mier­ne­go ogrze­wa­nia lub ochła­dza­nia)


SJP.pl

Pi­ro­e­lek­tryk (z πῦρ „ogień”) – ma­te­riał ma­ją­cy zdol­ność ge­ne­ro­wa­nia siły elek­tro­mo­to­rycz­nej pod wpły­wem zmian tem­pe­ra­tu­ry.

W odróż­nie­niu od zja­wi­ska ter­mo­e­lek­trycz­ne­go, do wy­stą­pie­nia efek­tu pi­ro­e­lek­trycz­ne­go nie jest ko­niecz­ny gra­dient tem­pe­ra­tu­ry, ale wy­star­czy ogrza­nie ca­łe­go krysz­ta­łu. Efek­ty pi­ro­e­lek­trycz­no­ści są moż­li­we do do­strze­że­nia tylko na krysz­ta­łach, które są do­bry­mi izo­la­to­ra­mi. Po usta­le­niu się tem­pe­ra­tu­ry krysz­tał stop­nio­wo ro­zła­do­wu­je się na sku­tek upły­wu ła­dun­ku.

Wikipedia


pirofag

ar­ty­sta cyr­ko­wy rze­ko­mo ły­ka­ją­cy ogień; po­ły­kacz ognia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) ar­ty­sta cyr­ko­wy rze­ko­mo po­ły­ka­ją­cy ogień

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲiˈrɔfak, AS: pʹirofak

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) połykacz ognia

Wiktionary


pirofanit

krze­mian ma­gne­zu, czar­ny mi­ne­rał o me­ta­licz­nym po­ły­sku, sto­so­wa­ny jako naj­waż­niej­sza ruda man­ga­nu, głów­nie do pro­duk­cji że­la­zo­man­ga­nu; bra­u­nit


SJP.pl

Pi­ro­fa­nit – mi­ne­rał z ro­dzi­ny tlen­ków.

Wikipedia


pirofilit

mi­ne­rał, za­sa­do­wy krze­mian glinu


SJP.pl


pirofit

ga­tu­nek ro­śli­ny, który w wy­ni­ku ewo­lu­cji zdą­żył się przy­sto­so­wać do wa­run­ków pa­nu­ją­cych na te­re­nach su­chych, bę­dą­cych miej­scem czę­stych po­ża­rów; py­ro­fit


SJP.pl

Pi­ro­fit, py­ro­fit (gr. "pyr" - ogień + -fit) – ro­śli­na przy­sto­so­wa­na (fiz­jo­lo­gicz­nie i ana­to­micz­nie) do od­dzia­ły­wa­nia ognia.

Wy­róż­nia się pi­ro­fi­ty pa­syw­ne i ak­tyw­ne. Do pier­wszej grupy na­le­żą drze­wa i krze­wy od­por­ne na dzia­ła­nie ognia. Przy­sto­so­wa­nie u tych ro­ślin po­le­ga zwy­kle na wyksz­tał­ca­niu gru­bej i słabo pa­lą­cej się kory np.

Wikipedia


pirofityczny

→ pi­ro­fit; py­ro­fi­tycz­ny


SJP.pl


pirofobia

cho­ro­bli­wy lęk przed ogniem


SJP.pl


pirofor

sub­stan­cja, która po zet­knię­ciu z po­wie­trzem za­pa­la się lub ulega gwał­tow­nym re­ak­cjom o po­dob­nym do spa­la­nia prze­bie­gu


SJP.pl


pirofory

sub­stan­cja, która po zet­knię­ciu z po­wie­trzem za­pa­la się lub ulega gwał­tow­nym re­ak­cjom o po­dob­nym do spa­la­nia prze­bie­gu


SJP.pl


piroforyczny

za­pa­la­ją­cy się sa­mo­czyn­nie po zet­knię­ciu z po­wie­trzem


SJP.pl


pirofyllit

mi­ne­rał, krze­mian glinu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mi­ne­rał z gro­ma­dy krze­mia­nów;

Wiktionary

Pi­ro­fyl­lit (py­ro­fyl­lit) – di­hy­drok­sy­fy­lo­krze­mian glinu – mi­ne­rał z gro­ma­dy krze­mia­nów, za­li­cza­ny do grupy mi­ne­ra­łów blasz­ko­wych (fyl­lo­krze­mia­nów). Na­le­ży do grupy mi­ne­ra­łów bar­dzo rzad­kich.

Jego nazwa po­cho­dzi od grec­kich słów "pyr-" ogień i "phyl­lon-" liść, wią­żą­cych się z jego za­cho­wa­niem pod­czas ogrze­wa­nia (traci wodę, two­rząc blasz­ko­wa­tą masę).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Py­ro­fil­lyt wy­stę­pu­je w oko­li­cach Kowar na Dol­nym Ślą­sku.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dihydroksyfylokrzemian glinu, pyrofyllit

Wiktionary


piroga

łódź in­diań­ska wy­ko­na­na z pnia drze­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nie­wiel­ka, pła­sko­den­na łódź, wy­drą­żo­na z pnia, po­ru­sza­na zwy­kle jed­nym wio­słem – pa­ga­jem;

Wiktionary

Pi­ro­ga to nie­wiel­ka, pła­sko­den­na łódź, wy­drą­żo­na z pnia, na­pę­dza­na wio­słem o jed­nym pió­rze (pa­ga­jem). Jej bu­do­wa umoż­li­wia pły­wa­nie po bar­dzo płyt­kiej wo­dzie i łatwe wy­cią­ga­nie łodzi na brzeg. Nie jest przez­na­czo­na do pły­wa­nia na ot­war­tych wo­dach.

Pi­ro­ga na­pę­dza­na nie­wiel­kim sil­ni­kiem spa­li­no­wym to tzw. "peke-peke".

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pʲiˈrɔɡa, AS: pʹiroga

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pirogowy

Wiktionary


pirogallol

fenol tri­hy­drok­sy­lo­wy, tru­ją­cy che­micz­ny zwią­zek or­ga­nicz­ny w po­sta­ci bia­łych płat­ków lub igie­łek, sto­so­wa­ny jako wy­wo­ły­wacz fo­to­gra­ficz­ny; pi­ro­ga­lol


SJP.pl


pirogalol

fenol tri­hy­drok­sy­lo­wy, tru­ją­cy che­micz­ny zwią­zek or­ga­nicz­ny w po­sta­ci bia­łych płat­ków lub igie­łek, sto­so­wa­ny jako wy­wo­ły­wacz fo­to­gra­ficz­ny; pi­ro­gal­lol


SJP.pl

Pi­ro­ga­lol (1,2,3-tri­hy­drok­sy­ben­zen) – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy po­li­fe­no­li. Za­wie­ra 3 grupy hy­drok­sy­lo­we w po­zy­cjach 1, 2 i 3 pier­ście­nia ben­ze­no­we­go. Jest bia­łym, kry­sta­licz­nym prosz­kiem o sła­bym, cha­rak­te­ry­stycz­nym za­pa­chu.

Al­ka­licz­ny rozt­wór pi­ro­ga­lo­lu sto­su­je się do usu­wa­nia tlenu z mie­sza­nin ga­zo­wych.

Wikipedia


pirogen

sub­stan­cja wy­wo­łu­ją­ca go­rącz­kę


SJP.pl

Pi­ro­gen – sub­stan­cja wy­wo­łu­ją­ca go­rącz­kę. Sub­stan­cje pi­ro­gen­ne od­dzia­łu­ją na oś­ro­dek ter­mo­re­gu­la­cyj­ny, który znaj­du­je się w podwz­gó­rzu i prze­sta­wia­ją bio­lo­gicz­ny wzo­rzec tem­pe­ra­tu­ry ciała tzw. "set point" na wyż­szy po­ziom.

Wikipedia


pirogeneza

pro­ces two­rze­nia się niek­tó­rych skał mag­mo­wych, prze­bie­ga­ją­cy pod wpły­wem ni­skich tem­pe­ra­tur, w któ­rych go­rą­ca magma ulega szyb­kie­mu schło­dze­niu


SJP.pl


pirogeniczny

o ska­łach, mi­ne­ra­łach: pow­sta­ły w wy­ni­ku pi­ro­ge­ne­zy (pro­ce­su prze­bie­ga­ją­ce­go pod wpły­wem ni­skich tem­pe­ra­tur, w któ­rych go­rą­ca magma ulega szyb­kie­mu schło­dze­niu)


SJP.pl


pirogenizacja

pro­ces roz­kła­du ter­micz­ne­go sub­stan­cji przy wy­so­kiej tem­pe­ra­tu­rze i bez kon­tak­tu z tle­nem


SJP.pl


pirogenny

pod­wyż­sza­ją­cy tem­pe­ra­tu­rę ciała do co najm­niej stanu pod­go­rącz­ko­we­go (np. pi­ro­gen­ny oś­ro­dek móz­go­wy, lek pi­ro­gen­ny)


SJP.pl


pirogowy

cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pi­ro­gi (łodzi in­diań­skiej wy­ko­na­nej z pnia drze­wa), od­no­szą­cy się do pi­ro­gi, zwią­za­ny z nią


SJP.pl


pirograf

urzą­dze­nie do wy­pa­la­nia wzo­rów lub ry­sun­ków na skó­rze lub w drew­nie (pi­ro­gra­fia)


SJP.pl


pirografia

tech­ni­ka zdob­ni­cza skóry i drze­wa, po­le­ga­ją­ca na wy­pa­la­niu go­rą­cym me­ta­lo­wym ryl­cem róż­ne­go ro­dza­ju wzo­rów, ry­sun­ków


SJP.pl

Pi­ro­gra­fia – tech­ni­ka druku wy­pu­kłe­go. Ma­try­cę przy­go­to­wu­je się wy­pa­la­jąc ry­su­nek na drew­nie przy uży­ciu pi­ro­gra­fu – na­rzę­dzia z me­ta­lo­wą koń­ców­ką roz­grze­wa­ną za po­mo­cą prądu. Pi­ro­gra­fy po­ja­wi­ły się w po­ło­wie XX wieku.

Pi­ro­gra­fia jest także tech­ni­ką zdob­ni­czą po­le­ga­ją­cą na wy­pa­la­niu wzo­rów na drew­nie, skó­rze lub innym ma­te­ria­le przy po­mo­cy roz­grza­ne­go rylca lub pi­ro­gra­fu. Tech­ni­kę pi­ro­gra­fii wy­ko­rzy­stu­je w swo­jej twór­czo­ści pol­ska ar­tyst­ka Zu­zan­na Do­le­ga.

Wikipedia


pirograficzny

→ pi­ro­gra­fia


SJP.pl

Patrz:

pirografia

pirogronian

or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny umoż­li­wia­ją­cy utrzy­ma­nie wy­so­kie­go stę­że­nia gli­ko­ge­nu w mię­śniach


SJP.pl


pirogronianowy

→ pi­ro­gro­nian


SJP.pl

Patrz:

pirogronian

pirogronowy

kwas pi­ro­gro­no­wy: or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny pow­sta­ją­cy w ży­wych or­ga­niz­mach jako pro­dukt me­ta­bo­liz­mu cu­krów


SJP.pl


pirokatechina

zwią­zek or­ga­nicz­ny, fenol di­hy­drok­sy­lo­wy; pi­ro­ka­te­chol


SJP.pl

Pi­ro­ka­te­chi­na, "o"-di­hy­drok­sy­ben­zen – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy po­li­fe­no­li, w któ­rym dwie grupy hy­drok­sy­lo­we są przy­łą­czo­ne do pier­ście­nia ben­ze­no­we­go w po­zy­cji orto. Do­brze roz­pu­szcza się w wo­dzie, dając rozt­wo­ry o od­czy­nie kwa­śnym. Ma włas­no­ści re­du­ku­ją­ce.

Wikipedia


pirokatechol

zwią­zek or­ga­nicz­ny, fenol di­hy­drok­sy­lo­wy; pi­ro­ka­te­chi­na


SJP.pl


pirokinetyczka

ko­bie­ta ma­ją­ca pa­ra­nor­mal­ne zdol­no­ści pa­no­wa­nia nad ogniem przy uży­ciu siły woli


SJP.pl


pirokinetyk

osoba ma­ją­ca pa­ra­nor­mal­ne zdol­no­ści pa­no­wa­nia nad ogniem przy uży­ciu siły woli


SJP.pl


pirokineza

pa­ra­nor­mal­ne zdol­no­ści pa­no­wa­nia nad ogniem przy uży­ciu siły woli


SJP.pl

Pi­ro­ki­ne­za (z gr. "pûr" – ogień, bły­ska­wi­ca oraz "kínesis" – ruch) – rze­ko­ma umie­jęt­ność wznie­ca­nia ognia siłą woli, za­li­cza­na do ka­te­go­rii zja­wisk pa­ra­nor­mal­nych. W niek­tó­rych przy­pad­kach mówi się o peł­nej kon­tro­li nad pło­mie­nia­mi (np. tem­pe­ra­tu­ra, ukie­run­ko­wa­nie, moc itp.)

Wikipedia


piroklastyczny

pow­sta­ły z odłam­ków skał, pyłów i pia­sków wy­rzu­co­nych na po­wierzch­nię ziemi w trak­cie wy­bu­chu wul­ka­nicz­ne­go (np. ma­te­ria­ły pi­ro­kla­stycz­ne)


SJP.pl


piroksen

mi­ne­rał ska­łot­wór­czy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miner. skała z grupy mi­ne­ra­łów ska­łot­wór­czych, wy­stę­pu­ją­cych w bar­wach od bia­łej do żół­ta­wej, zie­lo­nej lub czar­nej, za­wie­ra­ją­cych krze­mia­ny wap­nia, sodu, litu, ma­gne­zu, że­la­za i/lub glinu;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W cza­sie na­szej po­dró­ży chce­my do­trzeć do kilku kla­sycz­nych sta­no­wisk ge­o­lo­gicz­nych z barw­ny­mi od­mia­na­mi pi­rok­se­nów, am­fi­bo­li, tur­ma­li­nów i ne­fry­tów.

Wiktionary


piroksenit

bru­nat­no­czar­na, rdza­wa lub zie­lon­ka­wa mag­mo­wa skała głę­bi­no­wa, na którą skła­da­ją się w więk­szej czę­ści pi­rok­se­ny


SJP.pl

Pi­rok­se­nit – skała mag­mo­wa głę­bi­no­wa po­cho­dze­nia ul­tra­za­sa­do­we­go, bru­nat­no­czar­na, ziar­ni­sta, zbu­do­wa­na pra­wie wy­łącz­nie z pi­rok­se­nów jed­no­sko­śnych lub rom­bo­wych. Czę­sto w nie­wiel­kich ilo­ściach za­wie­ra także horn­blen­dę, bio­tyt, chro­mit i ma­gne­tyt.

Wy­stę­pu­je w USA, Ir­lan­dii, na Gren­lan­dii, Zim­bab­we. Na te­re­nie Pol­ski pi­rok­se­ni­ty wy­stę­pu­ją na ma­łych ob­sza­rach Su­de­tów w Gó­rach Bial­skich, Ru­da­wach Ja­no­wic­kich, w oko­li­cy So­bót­ki, gdzie wy­stę­pu­ją razem ze ska­ła­mi z klasy gabra i ba­zal­tu.

Wikipedia


pirokseny

mi­ne­rał ska­łot­wór­czy


SJP.pl

Pi­rok­se­ny – grupa bar­dzo roz­po­wszech­nio­nych mi­ne­ra­łów ska­łot­wór­czych o struk­tu­rze wew­nętrz­nej od­po­wia­da­ją­cej krze­mia­nom łań­cu­cho­wym i ogól­nym wzo­rze:

Wikipedia


piroksylina

ba­weł­na strzel­ni­cza


SJP.pl


pirol

zwią­zek che­micz­ny z grupy związ­ków he­te­ro­cy­klicz­nych, sto­so­wa­ny do pro­duk­cji leków; pyrol


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. zwią­zek che­micz­ny o wzo­rze C4H5N;

Wiktionary

Pirol – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy he­te­ro­cy­klicz­nych związ­ków aro­ma­tycz­nych. Zbu­do­wa­ny jest z pię­ciocz­ło­no­we­go pier­ście­nia za­wie­ra­ją­ce­go jeden atom azotu.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpʲirɔl, AS: pʹirol

Wiktionary


pirolatria

kult ognia w re­li­giach pier­wot­nych


SJP.pl


pirolidon

w che­mii: cy­klicz­ny or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy lak­ta­mów


SJP.pl


pirolidyna

he­te­ro­cy­klicz­ny zwią­zek che­micz­ny na bazie cy­klo­pen­ta­nu, za­wie­ra­ją­cy he­te­ro­a­tom azotu


SJP.pl

Pi­ro­li­dy­na – or­ga­nicz­ny, na­sy­co­ny zwią­zek he­te­ro­cy­klicz­ny. Struk­tu­ral­nie opar­ta jest na pier­ście­niu cy­klo­pen­ta­nu i za­wie­ra jeden he­te­ro­a­tom – azot. Jest aminą dru­go­rzę­do­wą o za­sa­do­wo­ści po­rów­ny­wal­nej z trie­ty­lo­a­mi­ną. Be­zbarw­na ciecz o ostrym za­pa­chu zbli­żo­nym do amo­nia­ku. Po­chod­ny­mi pi­ro­li­dy­ny są m.in. ami­nok­wa­sy pro­li­na i hy­drok­sy­pro­li­na.

Wikipedia


pirolidynowy

→ pi­ro­li­dy­na


SJP.pl

Patrz:

pirolidyna

pirolit

hi­po­te­tycz­ny ma­te­riał, z któ­re­go zbu­do­wa­ny jest górny płaszcz Ziemi


SJP.pl


pirolityczny

→ pi­ro­li­za


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) chem. zwią­za­ny z pi­ro­li­zą, do­ty­czą­cy pi­ro­li­zy, po­le­ga­ją­cy na pi­ro­li­zie

Wiktionary

Patrz:

piroliza

Wymowa:

IPA: ˌpʲirɔlʲiˈtɨt͡ʃnɨ, AS: pʹirolʹityčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piroliza ż.

Wiktionary


piroliza

py­ro­li­za;
1. pro­ces roz­pa­du czą­stecz­ki związ­ku che­micz­ne­go pod wpły­wem od­po­wied­nio wy­so­kiej tem­pe­ra­tu­ry;
2. sa­mo­o­czy­szcza­nie pie­kar­ni­ka w bar­dzo wy­so­kiej tem­pe­ra­tu­rze, pod­czas któ­re­go za­nie­czy­szcze­nia za­mie­nia­ją się w po­piół


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) chem. pro­ces roz­kła­du ter­micz­ne­go sub­stan­cji pro­wa­dzo­ny po­przez pod­da­wa­nie ich dzia­ła­niu wy­so­kiej tem­pe­ra­tu­ry, ale bez kon­tak­tu z tle­nem i in­ny­mi czyn­ni­ka­mi ut­le­nia­ją­cy­mi;

Wiktionary

Pi­ro­li­za (gr. "pyr" do­peł­niacz "pyros", ogień, i "lysis", roz­pad), sucha de­sty­la­cja, de­sty­la­cja roz­kła­do­wa – pro­ces de­gra­da­cji za­cho­dzą­cy pod wpły­wem wy­so­kiej tem­pe­ra­tu­ry i pro­wa­dzo­ny bez tlenu i in­nych ce­lo­wo do­da­wa­nych re­a­gen­tów. Po­dob­nym pro­ce­sem jest prze­bie­ga­ją­ce w niż­szej tem­pe­ra­tu­rze wyt­le­wa­nie.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌpʲirɔˈlʲiza, AS: pʹirolʹiza

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pirolityczny

 temsłow. piro-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sucha destylacja, destylacja rozkładowa

Wiktionary


pirolowy

→ pirol


SJP.pl

Patrz:

pirol

piroluzyt

twar­dy, sta­lo­wo­sza­ry mi­ne­rał, dwut­le­nek man­ga­nu, od­mia­na bra­unsz­ty­nu


SJP.pl

Pi­ro­lu­zyt – mi­ne­rał z gro­ma­dy tlen­ków. Na­le­ży do mi­ne­ra­łów po­spo­li­tych i czę­sto spo­ty­ka­nych.

Nazwa po­cho­dzi od gr. "pyr" = ogień i "lio­sis" = roz­pro­sze­nie, roz­kład ("oysis" = myć).

Wikipedia


piroman

osoba cier­pią­ca na pi­ro­ma­nię (cho­ro­bli­wą skłon­ność do za­ba­wy ogniem)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) psych. ktoś dot­knię­ty pi­ro­ma­nią

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jakiś pi­ro­man znów pod­pa­lił stóg siana we wsi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲiˈrɔ̃mãn, AS: pʹirõmãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piromania ż.

:: fż. piromanka ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) podpalacz

Wiktionary


piromancja

1. w fan­ta­sy: ma­gicz­na zdol­ność two­rze­nia i kon­tro­li ognia za po­mo­cą włas­nej woli;
2. wró­że­nie z ognia; py­ro­man­cja


SJP.pl

Nie mylić z: Pi­ro­ki­ne­za.

Pi­ro­man­cja (sta­ro­grec­kie ἐμπυρία, "wró­że­nie z ognia") – sztu­ka wró­że­nia za po­mo­cą ognia lub pło­mie­ni.

Słowo "pi­ro­man­cja" jest adap­ta­cją grec­kie­go słowa "py­ro­man­te­ia", po­cho­dzą­ce­go od pyr (πῦρ, "ogień)" i "man­te­ia" (μαντεία, "wró­że­nie przy uży­ciu [cze­goś]"). Pier­wsze znane uży­cie tego słowa miało miej­sce w XIV wieku, a na­stęp­nie roz­wi­nę­ło się ono w póź­no­ła­ciń­skie słowo "pi­ro­man­tia" i sta­ro­fran­cu­skie słowo "pi­ro­man­ce".

Wikipedia


piromania

cho­ro­bli­wa skłon­ność do ba­wie­nia się ogniem, do pod­pa­la­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) psych. cho­ro­bli­wa żądza pod­pa­la­nia lub ba­wie­nia się ogniem;

Wiktionary

Pi­ro­ma­nia (z gr. πῦρ „ogień” i μανία „sza­leń­stwo”) – cho­ro­bli­wa żądza pod­pa­la­nia lub do zabaw z ogniem, która wy­stę­pu­je przy niek­tó­rych za­bu­rze­niach psy­chicz­nych ta­kich jak np. pa­dacz­ka czy psy­cho­pa­tia. Jest to za­bu­rze­nie wy­stę­pu­ją­ce rzad­ko.

Z re­gu­ły pow­sta­je na po­dło­żu or­ga­nicz­nych zmian mózgu, w ze­spo­le ob­ja­wów cha­rak­te­ro­pa­tii (zmia­ny oso­bo­wo­ści typu psy­cho­pa­tycz­ne­go, wy­ra­ża­ją­ce się w od­chy­le­niach cha­rak­te­ro­lo­gicz­nych) lub otę­pie­nia czy nie­do­roz­wo­ju umy­sło­we­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jak na iro­nię mu­ze­um pi­ro­ma­nii nie spło­nę­ło z po­wo­du pod­pa­le­nia, ale w wy­ni­ku zwar­cia w in­sta­la­cjach elek­trycz­nych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲirɔ̃ˈmãɲja, AS: pʹirõmãńi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piroman m., piromanka ż., piromaństwo n., piromaniak m.

 przym. piromański

Wiktionary


piromanka

ko­bie­ta cier­pią­ca na pi­ro­ma­nię (cho­ro­bli­wą skłon­ność do za­ba­wy ogniem)


SJP.pl


piromanta

1. w fan­ta­sy: mag two­rzą­cy i kon­tro­lu­ją­cy ogień za po­mo­cą włas­nej woli;
2. osoba wró­żą­ca z ognia


SJP.pl


piromantka

w fan­ta­sy: ma­gi­ni two­rzą­ca i kon­tro­lu­ją­ca ogień za po­mo­cą włas­nej woli


SJP.pl


piromański

→ pi­ro­man


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) psych. zwią­za­ny z pi­ro­ma­nią lub pi­ro­ma­nem

Wiktionary

Patrz:

piroman

Powiązane:

 rzecz. piromania ż.

Wiktionary


piromelitowy

kwas pi­ro­me­li­to­wy, bez­wod­nik pi­ro­me­li­to­wy: zwią­zek che­micz­ny, który w po­łą­cze­niu z dia­mi­ną two­rzy po­lii­mid (ro­dzaj syn­te­tycz­ne­go two­rzy­wa o bar­dzo dużej od­por­no­ści na dzia­ła­nie wy­so­kich tem­pe­ra­tur i sil­nie żrą­cych związ­ków che­micz­nych)


SJP.pl


pirometalurgia

dział me­ta­lur­gii zaj­mu­ją­cy się otrzy­my­wa­niem me­ta­li z rud po­przez prze­ra­bia­nie tych rud w wy­so­kich tem­pe­ra­tu­rach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dział me­ta­lur­gii zaj­mu­ją­cy się prze­ro­bem rud me­ta­li i me­ta­li wtór­nych w wy­so­kich tem­pe­ra­tu­rach;

Wiktionary

Pi­ro­me­ta­lur­gia – dział me­ta­lur­gii zaj­mu­ją­cy się prze­ro­bem rud me­ta­li i me­ta­li wtór­nych w wy­so­kich tem­pe­ra­tu­rach (po­wy­żej tem­pe­ra­tu­ry to­pie­nia otrzy­my­wa­ne­go me­ta­lu).

Pi­ro­me­ta­lur­gia obej­mu­je pro­ce­sy spie­ka­nia, świe­że­nia (ina­czej kon­wer­to­ro­wa­nia), re­duk­cji i inne.

Wikipedia


pirometr

przy­rząd do be­zdo­ty­ko­we­go po­mia­ru bar­dzo wy­so­kich tem­pe­ra­tur, np. w pie­cach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) fiz. przy­rząd do be­zdo­ty­ko­we­go po­mia­ru tem­pe­ra­tu­ry;

Wiktionary

Pi­ro­metr – przy­rząd po­mia­ro­wy słu­żą­cy do be­zdo­ty­ko­we­go po­mia­ru tem­pe­ra­tu­ry. Dzia­ła w opar­ciu o ana­li­zę pro­mie­nio­wa­nia ciepl­ne­go emi­to­wa­ne­go przez ba­da­ne ciała.

Wszyst­kie ciała o tem­pe­ra­tu­rze wyż­szej od tem­pe­ra­tu­ry zera bezwz­ględ­ne­go emi­tu­ją pro­mie­nio­wa­nie ciepl­ne o po­dob­nej cha­rak­te­ry­sty­ce zwa­nej pro­mie­nio­wa­niem ciała do­sko­na­le czar­ne­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za­sa­da dzia­ła­nia pi­ro­me­tru opie­ra się na po­mia­rze na­tę­że­nia pro­mie­nio­wa­nia ciepl­ne­go emi­to­wa­ne­go przez ba­da­ne ciało.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲiˈrɔ̃mɛtr̥, AS: pʹirõmetr̦

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pirometria ż.

 przym. pirometryczny

 przysł. pirometrycznie

Wiktionary


pirometria

dział zaj­mu­ją­cy się fo­to­me­trycz­ny­mi po­mia­ra­mi wy­so­kich tem­pe­ra­tur


SJP.pl


pirometryczny

zwią­za­ny z pro­ce­sem mie­rze­nia wy­so­kich tem­pe­ra­tur (np. urzą­dze­nia pi­ro­me­trycz­ne, wskaź­nik pi­ro­me­trycz­ny)


SJP.pl


piromorfit

mi­ne­rał, chlo­ro­fos­fo­ran oło­wiu, naj­czę­ściej o zie­lo­nym lub po­ma­rań­czo­wym za­bar­wie­niu


SJP.pl

Pi­ro­mor­fit (py­ro­mor­fit) – mi­ne­rał z gro­ma­dy fos­fo­ra­nów. Na­le­ży do grupy mi­ne­ra­łów rzad­kich, roz­po­wszech­nio­nych tylko w niek­tó­rych re­jo­nach Ziemi.

Nazwa po­cho­dzi od gr. "pyr" = ogień i "morp­he" = po­stać, forma, kształt.

Wikipedia


pironizm

scep­ty­cyzm sta­ro­żyt­ny; pir­ro­nizm; pyr­ro­nizm


SJP.pl


pirop

mi­ne­rał z grupy gra­na­tów, ka­mień półsz­la­chet­ny; gra­nat cze­ski


SJP.pl

Pirop – mi­ne­rał z gro­ma­dy krze­mia­nów, na­le­żą­cy do gra­na­tów sze­re­gu pi­ral­spi­tu.

Jego nazwa po­cho­dzi od grec­kie­go słowa "pyr" =,ogień" lub "pi­ro­pos" = „po­dob­ny do ognia”, co jest aluz­ją do czer­wo­nej barwy mi­ne­ra­łu.

Wikipedia


piropiktura

Pi­ro­pik­tu­ra (gr. "πυρ" (pyr) ogień, łac. "pic­tu­ra" ma­lo­wi­dło) – de­ko­ra­cyj­na tech­ni­ka ce­ra­micz­na, po­le­ga­ją­ca na na­no­sze­niu płyn­ne­go szkli­wa ce­ra­micz­ne­go na po­wierzch­nię roz­grza­ną do wy­so­kiej tem­pe­ra­tu­ry, opra­co­wa­na i opa­ten­to­wa­na w la­tach 50. XX wieku przez He­le­nę i Ro­ma­na Hu­sar­skich (Hus­sar­skich).

Wikipedia


piropissyt

od­mia­na węgla bru­nat­ne­go o szcze­gól­nie dużej za­war­to­ści sub­stan­cji bi­tu­micz­nych


SJP.pl


piroplazma

pier­wot­niak wy­wo­łu­ją­cy pi­ro­plaz­mo­zę (ba­be­sio­zę, ba­besz­jo­zę, śmier­tel­ną cho­ro­bę psów i kotów, po­wo­du­ją­cą roz­pad krwi­nek czer­wo­nych)


SJP.pl


piroplazmoza

prze­no­szo­na przez kle­szcze śmier­tel­na cho­ro­ba psów i kotów, po­wo­du­ją­ca roz­pad krwi­nek czer­wo­nych; ba­be­sio­za, ba­besz­jo­za


SJP.pl


piroplazmozy

prze­no­szo­na przez kle­szcze śmier­tel­na cho­ro­ba psów i kotów, po­wo­du­ją­ca roz­pad krwi­nek czer­wo­nych; ba­be­sio­za, ba­besz­jo­za


SJP.pl


pirosfera

jedna z warstw ukry­tych pod sko­ru­pą Ziemi, ut­wo­rzo­na przez ogni­stą płyn­ną masę skła­da­ją­cą się w zna­czą­cej czę­ści z niklu


SJP.pl


pirosiarczan

roz­pu­szczal­ny w wo­dzie zwią­zek che­micz­ny w po­sta­ci bia­łe­go prosz­ku, wy­ko­rzy­sty­wa­ny w prze­my­śle spo­żyw­czym jako jeden ze środ­ków kon­ser­wu­ją­cych


SJP.pl


pirosiarczyn

1. pi­ro­siar­czyn po­ta­su - kon­ser­want (sym­bol E224);
2. pi­ro­siar­czyn sodu - kon­ser­want (sym­bol E223)


SJP.pl


pirosiarkowy

kwas pi­ro­siar­ko­wy: be­zbarw­ny kwas, któ­re­go po­je­dyn­cza czą­stecz­ka skła­da się z dwóch ato­mów siar­ki, dwóch ato­mów wo­do­ru oraz sied­miu ato­mów tlenu


SJP.pl


pirostatyka

nauka łą­czą­ca w sobie za­gad­nie­nia z dzie­dzi­ny pi­ro­tech­ni­ki i ba­li­sty­ki, zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem praw spa­la­nia się pro­chu w wa­run­kach sta­łej ob­ję­to­ści


SJP.pl


pirostilpnit

czer­wo­ny mi­ne­rał o po­ły­sku dia­men­to­wym, któ­re­go skład i włas­no­ści che­micz­ne są ana­lo­gicz­ne do pi­rar­gi­ry­tu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miner. rzad­ki mi­ne­rał z grupy siarcz­ków, o czer­wo­nej lub czer­wo­no­bru­nat­nej bar­wie i dia­men­to­wym po­ły­sku;

Wiktionary

Pi­ro­stilp­nit – rzad­ki mi­ne­rał z grupy siarcz­ków. Jego nazwa w ję­zy­ku grec­kim oz­na­cza "lśnią­cy ogni­ście". Daw­niej znany był pod nazwą "pi­ro­chro­tyt".

Wikipedia

Powiązane:

 przym. pirostilpnitowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pirochrotyt

Wiktionary


pirotechniczka

→ pi­ro­tech­nik


SJP.pl

Patrz:

pirotechnik

pirotechniczny

zwią­za­ny z pi­ro­tech­ni­ką, pi­ro­tech­ni­kiem (np. pokaz pi­ro­tech­nicz­ny, efek­ty pi­ro­tech­nicz­ne)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pi­ro­tech­ni­ką, do­ty­czą­cy pi­ro­tech­ni­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Syl­we­ster za pasem, już teraz jak grzy­by po de­szczu wy­ra­sta­ją skle­py i stra­ga­ny z pe­tar­da­mi, w po­go­ni za zy­skiem hand­low­cy za­po­mi­na­ją o obo­wią­zu­ją­cym za­ka­zie sprze­da­ży ar­ty­ku­łów pi­ro­tech­nicz­nych nie­let­nim […]

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pirotechnika ż., pirotechnik m.

Wiktionary


pirotechnik

spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie pi­ro­tech­ni­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie pi­ro­tech­ni­ki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pirotechnika ż.

 przym. pirotechniczny

Wiktionary


pirotechnika

dział tech­ni­ki obej­mu­ją­cy wyt­wa­rza­nie wy­ro­bów wy­wo­łu­ją­cych efek­ty świetl­ne i aku­stycz­ne (np. sztucz­nych ogni); także sztu­ka wy­wo­ły­wa­nia ta­kich efek­tów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dział che­mii i tech­ni­ki zaj­mu­ją­cy się spo­rzą­dza­niem wy­ro­bów słu­żą­cych do wy­wo­ły­wa­nia efek­tów świetl­nych i aku­stycz­nych;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. i B. lp. od: pi­ro­tech­nik

Wiktionary

Pi­ro­tech­ni­ka – dział che­mii i tech­ni­ki zaj­mu­ją­cy się kon­struk­cją urzą­dzeń z wy­ko­rzy­sta­niem ma­te­ria­łów, które po wzbu­dze­niu, sa­mo­dziel­nie lub w po­łą­cze­niu z in­ny­mi, po­przez pro­ces re­ak­cji spa­la­nia, wy­wo­łu­ją efek­ty op­tycz­ne, ciepl­ne, aku­stycz­ne, za­pa­la­ją­ce lub dymne. Dzie­je się to dzię­ki nie­de­to­na­cyj­nym, sa­mo­wy­star­czal­nym re­ak­cjom eg­zo­ter­micz­nym. Jedną z waż­nych cech sub­stan­cji pi­ro­tech­nicz­nych jest to, że nie po­le­ga­ją na tle­nie ze źró­deł zew­nętrz­nych.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. pirotechnik m.

 przym. pirotechniczny

Wiktionary


piroteria

Pi­ro­te­ria – rząd wy­mar­łych ło­ży­skow­ców z na­drzę­du Me­ri­diun­gu­la­ta.

Uważa się nie­kie­dy, że po­cho­dzą od kse­nun­gu­la­tów (Xe­nun­gu­la­ta) – mo­no­ty­po­we­go rzędu obej­mu­ją­ce­go ro­dzaj "Ca­rod­nia".

Wikipedia


pirotyn

mi­ne­rał, siar­czek że­la­za; piryt ma­gne­tycz­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miner. ro­dzaj mi­ne­ra­łu;

Wiktionary

Pi­ro­tyn (piryt ma­gne­tycz­ny) – mi­ne­rał z gro­ma­dy siarcz­ków. Jest mi­ne­ra­łem rzad­kim. Nazwa po­cho­dzi od gr. "pyrr­hos" = ogni­sty.

Wikipedia


pirowski

naz­wi­sko


SJP.pl


pirozol

układ ko­lo­i­do­wy za­wie­ra­ją­cy roz­drob­nio­ny metal, trwa­ły tylko w wy­so­kiej tem­pe­ra­tu­rze; py­ro­zol


SJP.pl


pirożel

bo­jo­wy śro­dek za­pa­la­ją­cy skła­da­ją­cy się z mie­sza­ni­ny sprosz­ko­wa­ne­go ma­gne­zu z as­fal­tem


SJP.pl

Pi­ro­żel (PT-1, z ang. "py­ro­tech­nic") – bo­jo­wy śro­dek za­pa­la­ją­cy opra­co­wa­ny w USA pod­czas II wojny świa­to­wej, ok. 1943 r. Skła­da się z mie­sza­ni­ny sprosz­ko­wa­ne­go ma­gne­zu z as­fal­tem, z do­dat­kiem żelu pow­sta­łe­go z ben­zy­ny i me­ta­kry­la­nu izo­bu­ty­lu oraz ut­le­nia­cza i od­pad­ków ma­gne­zu z pro­duk­cji bomb ma­gne­zo­wych.

Wikipedia


pirożki

fraza rze­czow­ni­ko­wa, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) kulin. danie kuch­ni ro­syj­skiej, pie­czo­ne lub sma­żo­ne cia­sto droż­dżo­we, z na­dzie­niem sło­nym lub słod­kim

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wew­nątrz mó­wi­ło się po fran­cu­sku i jadło pti­fur­ki, lecz także tu­rec­ką ba­kla­wę, ro­syj­skie pi­roż­ki, wie­deń­skie strud­le – prze­gląd naj­waż­niej­szych w Ru­mu­nii wpły­wów kul­tu­ro­wych.

Wiktionary


pirożyński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ma­rian Pi­ro­żyń­ski (1899-1964) – re­demp­to­ry­sta, pu­bli­cy­sta, hi­sto­ryk Ko­ścio­ła
  • Jan Ka­zi­mierz Pi­ro­żyń­ski (1903-1978) – pol­ski in­ży­nier rol­nict­wa
  • Jan Pi­ro­żyń­ski (1936-2004) – pol­ski bi­blio­log, hi­sto­ryk książ­ki, li­te­ra­tu­ry i kul­tu­ry
  • Pie­ro­żyń­ski

Wikipedia


pirronizm

scep­ty­cyzm sta­ro­żyt­ny; pi­ro­nizm; pyr­ro­nizm


SJP.pl


pirrus

Pir­rus (319-272 p.n.e.), król Epiru; Pyr­rus


SJP.pl


pirrusowy

od­no­szą­cy się do Pir­ru­sa (Pyr­ru­sa, króla Epiru), dziś głów­nie w po­wie­dze­niu: pir­ru­so­we zwy­cię­stwo - zwy­cię­stwo od­nie­sio­ne przy du­żych stra­tach; pyr­ru­so­wy


SJP.pl


pirrychej

an­tycz­na stopa wier­szo­wa zło­żo­na z dwóch krót­kich sylab; pi­ry­chej


SJP.pl


pirs

1. po­most do cu­mo­wa­nia stat­ków i prze­ła­dun­ku to­wa­rów, wcho­dzą­cy w głąb ba­se­nu por­to­we­go;
2. pas su­che­go te­re­nu mię­dzy są­sied­ni­mi ba­se­na­mi portu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) żegl. sztucz­ny pół­wy­sep por­to­wy wy­po­sa­żo­ny w urzą­dze­nia do cu­mo­wa­nia;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pirs – por­to­wa bu­dow­la hy­dro­tech­nicz­na
  • Pirs – jeden z mo­du­łów Mię­dzy­na­ro­do­wej Sta­cji Kos­micz­nej

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pʲirs, AS: pʹirs

Wiktionary


piruecik

1. zdrob­nie­nie od: pi­ru­et;
2. fi­gu­ra akro­ba­cji lot­ni­czej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od pi­ru­et

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie pi­ru­et, lecz tylko mały pi­ru­e­cik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piruet m.

Wiktionary


piruet

1. obrót do­o­ko­ła włas­nej osi wy­ko­na­ny sto­jąc na pal­cach jed­nej nogi, a w łyż­wiar­stwie fi­gu­ro­wym - na czu­bie łyżwy
2. obrót konia na tyl­nych no­gach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) cho­re­ogr. sport. szyb­ki obrót

Wiktionary

Pi­ru­et (z franc. "Pi­ro­u­et­te") – obrót wokół włas­nej osi, wy­ko­ny­wa­ny przez tan­ce­rzy. Pi­ru­et może być wy­ko­ny­wa­ny z róż­nych po­zy­cji - w tańcu zaz­wy­czaj po­zy­cją wyj­ścio­wą jest pier­wsza po­zy­cja kla­sycz­na. Pier­wszą wy­ko­naw­czy­nią pi­ru­e­tu była Niem­ka, Anna Ha­i­nel, tan­cer­ka kla­sycz­na z epoki oś­wie­ce­nia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ek­wi­li­bry­sta może robić pi­ru­e­ty na dru­cie.

 (1.1) Zbli­żył się do drzwi, zro­bił nagły, za­pew­ne po­że­gnal­ny pi­ru­et i znikł we drzwiach raz na za­wsze.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piruetka ż.

:: zdrobn. piruecik m.

Wiktionary


piruetka

skom­pli­ko­wa­na akro­ba­cja lot­ni­cza, po­le­ga­ją­ca na wy­ko­na­niu w locie pio­no­wym w górę peł­nej becz­ki i wy­pro­wa­dze­niu sa­mo­lo­tu do lotu po­zio­me­go na tym samym pu­ła­pie, co po­cząt­ko­wy kurs


SJP.pl


pirwina

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) stpol. pier­wsze plony

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲirˈvʲĩna, AS: pʹirvʹĩna

Wiktionary


pirychej

an­tycz­na stopa wier­szo­wa zło­żo­na z dwóch krót­kich sylab; pir­ry­chej


SJP.pl

Pi­ry­chej – w me­try­ce ilo­cza­so­wej stopa me­trycz­na zło­żo­na z dwóch krót­kich sylab. W wier­szach pol­skich od­po­wied­ni­kiem jest sek­wen­cja zło­żo­na z dwóch sylab nie­ak­cen­to­wa­nych. Stopa ta nie ma sa­mo­dziel­ne­go zna­cze­nia, gdyż nie ist­nie­ją ut­wo­ry bez ak­cen­tów lub dłu­gich sylab.

Wikipedia


pirydoksal

wi­ta­mi­na B6, po­chod­na pi­ry­dy­ny syn­te­ty­zo­wa­na przez ro­śli­ny i bak­te­rie; ader­mi­na; pi­ry­dok­sy­na


SJP.pl


pirydoksamina

po­chod­na pi­ry­dok­sy­ny


SJP.pl


pirydoksyna

wi­ta­mi­na B6, po­chod­na pi­ry­dy­ny syn­te­ty­zo­wa­na przez ro­śli­ny i bak­te­rie; ader­mi­na; pi­ry­dok­sal


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bio­chem. jedna z form wi­ta­mi­ny B6;

Wiktionary

Pi­ry­dok­sy­na ("ader­mi­na") – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny, po­chod­na pi­ry­dy­ny, jedna z form wi­ta­mi­ny B6. W or­ga­niz­mie ulega prze­mia­nie do fos­fo­ra­nu pi­ry­dok­sa­lu, ak­tyw­nej formy wi­ta­mi­ny B6, wcho­dzą­ce­go w skład grup pro­ste­tycz­nych wielu en­zy­mów nie­zbęd­nych w syn­te­zie ami­nok­wa­sów (np. tryp­to­fa­nu), ne­u­ro­prze­kaź­ni­ków (ka­te­cho­la­min, se­ro­to­ni­ny, no­re­pi­ne­fry­ny), sfin­go­li­pi­dów, kwasu 5-ami­no­le­wu­li­no­we­go oraz me­ta­bo­liz­mie bia­łek (np. he­mo­glo­bi­ny), wę­glo­wo­da­nów i tłu­szczów.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌpʲirɨdɔˈksɨ̃na, AS: pʹirydoksỹna

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) adermina

Wiktionary


pirydyna

zwią­zek he­te­ro­cy­klicz­ny; azyna


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bio­chem. be­zbarw­ny, or­ga­nicz­ny, he­te­ro­cy­klicz­ny zwią­zek che­micz­ny o nie­przy­jem­nym za­pa­chu;

Wiktionary

Pi­ry­dy­na – or­ga­nicz­ny, he­te­ro­cy­klicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy azyn o aro­ma­tycz­nym, sze­ściocz­ło­no­wym pier­ście­niu.

Jest to be­zbarw­na ciecz, o cha­rak­te­ry­stycz­nym za­pa­chu, mie­sza­ją­ca się z wodą w każ­dym sto­sun­ku. Jest sil­nie hi­gro­sko­pij­na. Z wodą two­rzy mo­no­hy­drat, róż­nią­cy się wła­ści­wo­ścia­mi od czy­stej pi­ry­dy­ny.

Wikipedia


pirydynowy

za­wie­ra­ją­cy pi­ry­dy­nę (azynę, jeden ze związ­ków he­te­ro­cy­klicz­nych) lub w jakiś inny spo­sób zwią­za­ny z tym związ­kiem; azy­no­wy


SJP.pl


pirymidyna

he­te­ro­cy­klicz­ny zwią­zek or­ga­nicz­ny, któ­re­go po­je­dyn­cza czą­stecz­ka za­wie­ra czte­ry atomy węgla, czte­ry atomy wo­do­ru i dwa atomy azotu


SJP.pl

Pi­ry­mi­dy­na, 1,3-dia­zy­na, – or­ga­nicz­ny zwią­zek che­micz­ny z grupy he­te­ro­cy­klicz­nych związ­ków aro­ma­tycz­nych, struk­tu­ral­nie zbli­żo­ny do pi­ry­dy­ny.

Trzy pod­sta­wo­we czę­ści kwa­sów nu­kle­i­no­wych (DNA i RNA) – cy­to­zy­na, ty­mi­na i ura­cyl są po­chod­ny­mi pi­ry­mi­dy­ny.

Wikipedia


pirymidynowy

zwią­za­ny w jakiś spo­sób z pi­ry­mi­dy­ną (he­te­ro­cy­klicz­nym związ­kiem or­ga­nicz­nym, któ­re­go po­je­dyn­cza czą­stecz­ka za­wie­ra czte­ry atomy węgla, czte­ry atomy wo­do­ru i dwa atomy azotu)


SJP.pl


piryt

mi­ne­rał na­le­żą­cy do grupy siarcz­ków o wzo­rze che­micz­nym FeS2 (di­siar­czek że­la­za (II)).


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miner. mi­ne­rał, po­li­mor­ficz­na od­mia­na siarcz­ku że­la­za;

Wiktionary

Piryt (is­krzyk) – mi­ne­rał że­la­za z gro­ma­dy siarcz­ków, di­siar­czek że­la­za(II), #PATRZ. Nazwa po­cho­dzi od gr. "pyr" = „ogień” / "py­ri­tes lit­hos" = „ka­mień, który wy­wo­łu­je ogień”, gdyż po ude­rze­niu w mi­ne­rał pow­sta­ją iskry.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Piryt two­rzy zwy­kle krysz­ta­ły sze­ścien­ne o mo­sięż­no­żół­tej bar­wie i me­ta­licz­nym po­ły­sku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲirɨt, AS: pʹiryt

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pirytowy

 temsłow. piro-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) iskrzyk, złoto głupców, Jaś błądzący

Wiktionary


pirytowy

o ce­chach pi­ry­tu, wy­ko­na­ny z pi­ry­tu, za­wie­ra­ją­cy piryt (np. złoża pi­ry­to­we, krysz­tał pi­ry­to­wy)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pi­ry­tem, za­wie­ra­ją­cy piryt, wy­ko­na­ny z pi­ry­tu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piryt mrz.

Wiktionary


pirzgać

piz­gać; po­tocz­nie:
1. rzu­cać czymś;
2. bić, ude­rzać


SJP.pl


pirzgnąć

po­tocz­nie: rzu­cić, wal­nąć


SJP.pl


piróg

ka­pe­lusz skła­da­ny pła­sko, no­szo­ny nieg­dyś przez wyż­szych ofi­ce­rów fran­cu­skich, a także: ro­dzaj cy­lin­dra po­pu­lar­ne­go w dzie­więt­na­sto­wiecz­nej Eu­ro­pie; sza­po­klak


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • piróg – sza­po­klak (nie mylić z cy­lin­drem), skła­da­ny pła­sko dwu­roż­ny ka­pe­lusz, uży­wa­ny przez wyż­szych ofi­ce­rów fran­cu­skich na po­cząt­ku XIX wieku
  • piróg (pie­róg) – po­tra­wa, na­dzie­wa­ny pla­cek z cia­sta droż­dżo­we­go
  • piróg (pie­róg) – po­tra­wa z cien­ko roz­wał­ko­wa­nej por­cji cia­sta z far­szem; zob. pie­ro­gi, sek­cja Ety­mo­lo­gia wy­ra­zu
  • Piróg – wieś w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie bia­ło­brze­skim, w gmi­nie Stro­miec

Wikipedia


pis

[czy­taj: pis] skrót od: Prawo i Spra­wied­li­wość - par­tia po­li­tycz­na


SJP.pl

skró­to­wiec gło­sko­wy w funk­cji rze­czow­ni­ka ro­dza­ju mę­sko­rze­czo­we­go

 (1.1) = polit. Prawo i Spra­wied­li­wość

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Prawo i Spra­wied­li­wość (PiS) – pol­ska par­tia po­li­tycz­na
  • Pis – miej­sco­wość we Fran­cji
  • Pań­stwo­wa In­spek­cja Sa­ni­tar­na, po­tocz­nie okre­śla­na jako sa­ne­pid
  • kod IATA dla portu lot­ni­cze­go w Biard
  • Plat­form In­vo­ca­tion Ser­vi­ces (Mi­cro­soft) – usłu­ga poz­wa­la­ją­ca wy­wo­ły­wa­nie pro­ce­dur z bi­blio­tek DLL lub kom­po­nen­tów COM
  • Pol­ski In­sty­tut So­cjo­lo­gicz­ny
  • Pol­ski In­sty­tut Spa­la­nia
  • Przed­się­bior­stwo In­ży­nie­rii Sa­ni­tar­nej
  • Právo a spra­vedl­nost (PaS) – cze­ska par­tia po­li­tycz­na, obec­nie pod nazwą Nie dla Bruk­se­li – Na­ro­do­wa De­mo­kra­cja

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Czło­nek PiS zo­bo­wią­za­ny jest m.in. do po­stę­po­wa­nia zgod­ne­go z po­wszech­nie przy­ję­ty­mi za­sa­da­mi współ­ży­cia spo­łecz­ne­go oraz za­sa­da­mi mo­ral­ny­mi i oby­wa­tel­ski­mi wy­ni­ka­ją­cy­mi z pro­gra­mu PiS.

 (1.1) So­bot­ni marsz KOD-u i opo­zy­cji miał być sy­gna­łem dla przed­wy­bor­cze­go zjed­no­cze­nia róż­nych śro­do­wisk prze­ciw­ko PiS-owi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲis, AS: pʹis

Wiktionary

Powiązane:

 skr. POPiS

 rzecz. Prawo i Sprawiedliwość n., pisowiec mos., pisiak mos., pisior mos., pisdzielec mos., pisowskość ż.

 przym. pisowski, PiS-owski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Prawo i Sprawiedliwość

Wiktionary


pis-bus

po­tocz­nie: au­to­bus, któ­rym po­ru­sza­ją się po­li­ty­cy PiS-u w cza­sie kam­pa­nii wy­bor­czych


SJP.pl


pis-owiec

pi­so­wiec;
1. czło­nek PiS-u (Prawa i Spra­wied­li­wo­ści, par­tii po­li­tycz­nej);
2. po­gard­li­wie: zwo­len­nik PiS-u (Prawa i Spra­wied­li­wo­ści, par­tii po­li­tycz­nej)


SJP.pl


pis-owski

→ PiS (Prawo i Spra­wied­li­wość); pi­sow­ski


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) polit. zwią­za­ny z PiS-em (Pra­wem i Spra­wied­li­wo­ścią), do­ty­czą­cy PiS-u (Prawa i Spra­wied­li­wo­ści)

 (1.2) polit. zwią­za­ny z po­li­ty­ką, rzą­da­mi PiS-u (Prawa i Spra­wied­li­wo­ści), cha­rak­te­ry­stycz­ny dla rzą­dów PiS-u (Prawa i Spra­wied­li­wo­ści)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲiˈsɔfsʲci, AS: pʹisofsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 skr. PiS

 rzecz. pisowiec mos., PiS-owiec mos., pisdzielec mos., pisowskość ż., PiS-owskość ż.

 przym. pisowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pisowski

Wiktionary


pis-ówa

pi­só­wa, PiS-ówka, pi­sów­ka; po­gard­li­wie:
1. zwo­len­nicz­ka par­tii Prawo i Spra­wied­li­wość;
2. człon­ki­ni par­tii Prawo i Spra­wied­li­wość


SJP.pl


pis-ówka

pi­sów­ka, PiS-ówa, pi­só­wa; po­gard­li­wie:
1. zwo­len­nicz­ka par­tii Prawo i Spra­wied­li­wość;
2. człon­ki­ni par­tii Prawo i Spra­wied­li­wość


SJP.pl


pis.

skrót od: pi­sow­nia


SJP.pl


pisa

rzeka w Pol­sce, prze­pły­wa­ją­ca przez Pisz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka w Rosji, w ob­wo­dzie kró­le­wiec­kim, do­pływ Wę­go­ra­py;

 (1.2) geogr. nazwa kilku cie­ków wod­nych w Pol­sce;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pisa – rzeka, do­pływ Narwi, na Ma­zu­rach i pół­noc­nym Ma­zo­wszu
  • Pisa – rzeka, do­pływ Łyny, na War­mii i Pru­sach Dol­nych
  • Pisa (Pisa War­miń­ska) – rzeka, śred­ni bieg rzeki Wadąg, na War­mii (od jez. Pisz do jez. Wadąg)
  • Pisa – potok, do­pływ Bia­łej Głu­cho­ła­skiej
  • Pisa – stru­ga, do­pływ Ry­pie­ni­cy
  • Pisa (ros. Pissa) – rzeka, do­pływ Wę­go­ra­py
  • Pisa – sta­ro­żyt­ne mia­sto w Gre­cji
  • Piza (wł. Pisa) – mia­sto we Wło­szech (pi­sow­nia ory­gi­nal­na)
  • PISA – Pro­gram Mię­dzy­na­ro­do­wej Oceny Umie­jęt­no­ści Ucz­niów
  • Pisia, Pi­siak
  • Pissa

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpʲisa, AS: pʹisa

Wiktionary

Powiązane:

 przym. piski, pisański

Wiktionary


pisaczek

zdrob­nie­nie od: pisak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od pisak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pisak m., pisanina ż.

 przym. pisakowy

Wiktionary


pisadło

po­tocz­nie: przy­rząd do pi­sa­nia; pisak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. to, co służy do pi­sa­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cze­kam na pia­ni­no – przy­wio­zą, to się ogar­nę, od­ku­rzę i łaps za pi­sa­dło, do nut przy­stą­pię, no­tat­ki po­ro­bię.

 (1.1) Zo­sta­wi pi­sa­dła, aby pod­czas wy­bo­rów pa­mię­tać, żeby przy naz­wi­sku żad­ne­go z tych kan­dy­da­tów krzy­ży­ka nie po­sta­wić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pisać ndk.

 rzecz. pismo n., pisak m., pisarz m., pisanina ż.

Wiktionary


pisak

przy­rząd do pi­sa­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) na­rzę­dzie do pi­sa­nia, któ­rym pisze się, uży­wa­jąc wy­mien­nych wkła­dów z atra­men­tem lub żelem

 (1.2) techn. część pi­szą­ca me­cha­niz­mu

 (1.3) pot. każdy przy­rząd, któ­rym można pisać

Wiktionary

Pisak (fla­ma­ster, mazak, mar­ker) – jest to ro­dzaj dłu­go­pi­su, wew­nątrz któ­re­go znaj­du­je się po­ro­wa­ty rdzeń na­są­czo­ny tu­szem. Koń­ców­ka pi­szą­ca jest rów­nież po­ro­wa­ta, dzię­ki czemu tusz po­wo­li prze­pły­wa na po­wierzch­nię pa­pie­ru czy in­ne­go ma­te­ria­łu. Do­stęp­na jest ich sze­ro­ka gama ko­lo­rów i ro­dza­jów tuszu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kto ma po­ży­czyć pisak, bo mi się wy­pi­sał?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲisak, AS: pʹisak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pisanie n., pismo n., pisanina ż.

:: zdrobn. pisaczek mrz.

 czas. pisać ndk.

 przym. pisakowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) długopis, pióro, cienkopis, flamaster

Wiktionary


pisakowy

→ pisak


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pi­sa­kiem, do­ty­czą­cy pi­sa­ka

Wiktionary

Patrz:

pisak

Powiązane:

 rzecz. pisak mrz., pisaczek mrz.

 czas. pisać ndk.

Wiktionary


pisane

1. two­rzyć tekst na ja­kiejś po­wierzch­ni uży­wa­jąc do tego sto­sow­ne­go na­rzę­dzia;
2. do­no­sić, prze­ka­zy­wać coś na pi­śmie lub w druku, ko­mu­ni­ko­wać o czymś w taki spo­sób;
3. pisać się: pod­pi­sy­wać się pod czymś, czę­sto także: zga­dzać się na coś, pot­wier­dzać chęć uczest­ni­cze­nia w czymś


SJP.pl


pisaneczka

zdrob­nie­nie od: pi­san­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: pi­san­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pisanka ż., pisanina ż.

Wiktionary


pisanica

wieś i osada w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pi­sa­ni­ca – osada leśna w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. ełc­kim, w gmi­nie Ełk
  • Pi­sa­ni­ca – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. ełc­kim, w gmi­nie Ka­li­no­wo
  • Pi­sa­ni­ca – dawna gmina wiej­ska
  • Pi­sa­ni­ca – dawna gro­ma­da

Wikipedia


pisanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pisać.

 (1.2) odręcz­ne two­rze­nie na­pi­sów i tek­stów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Moja pasja pi­sa­nia roz­wi­ja się i przy­no­si nie­spo­dzie­wa­ne owoce.

 (1.2) Swój czas dzie­li mię­dzy two­rze­nie ko­mik­sów jako fre­e­lan­cer i pro­wa­dze­nie kur­sów ry­sun­ku i pi­sa­nia jako na­u­czy­ciel w ra­mach na­gra­dza­ne­go pro­gra­mu ani­ma­cji w Se­ne­ca Col­le­ge.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲiˈsãɲɛ, AS: pʹisãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pisarstwo n., pismo n., pisarz m., pisarka ż., pismak m., pisak m., pisownia ż., pisanina ż., pisanka ż., pisarczyk m., piśmienność ż., piśmiennictwo n., pisywanie n., napisanie n., spisywanie n., spisanie n., wypisywanie n., wypisanie n., wpisywanie n., wpisanie n., opisywanie n., opisanie n., nadpisywanie n., nadpisanie n., napisy nmos.

 czas. pisywać dk., pisać ndk., napisać dk., spisywać ndk., spisać dk., wypisywać ndk., wypisać dk., opisywać ndk., opisać dk., nadpisywać ndk., nadpisać dk., wpisywanie n., wpisanie n.

 przym. pisarski, piśmienny, piśmienniczy, pisemny

Wiktionary


pisanina

lek­ce­wa­żą­co o ja­kimś bła­hym, mar­nym lub nud­nym tek­ście, naj­czę­ściej nie­po­trzeb­nym, niew­no­szą­cym żad­nych no­wych spoj­rzeń na daną spra­wę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) lek­cew. przy­dłu­gie, nud­na­we pi­sa­nie

 (1.2) lek­cew. nędz­ny, marny utwór pi­sa­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. dopisanie dk., dopisek mrz., dopisywacz mos., dopisywanie ndk., napis mrz., napisanie dk., napisy nmos., odpis mrz., odpisanie dk., odpisywacz mos., odpisywanie ndk., opis mrz., opisanie dk., opisowość ż., opisówka ż., opisywactwo n., opisywacz mos., opisywalność ż., opisywanie ndk., pisaczek mrz., pisadło n., pisak mrz., pisane n., pisaneczka ż., pisanie n., pisanka ż., pisankarka ż., pisankarstwo n., pisanko n., pisarczyk mos., pisarka ż., pisarskość ż., pisarstwo n., pisarz mos., pisarzyna mos., pisemko n., pisemność ż., pismak mos., piśmidło n., pismo n., pisownia ż., pisywacz mos., pisywanie n., piszpan mos., piśmiennictwo n., piśmienność ż., podpis mrz., podpisik mrz., podpisanie n., podpisywanie n., popis mrz., popisowość ż., popisówa ż., popisówka ż., popisanie n., popisy nmos., pospiskowanie n., przepis mrz., przepisanie n., przepiska ż., przepisodawca mos., przepisownik mrz., przepisowość ż., przepisy nmos., przepisywacz mos., przepisywanie n., przepiśnik mrz., przypis mrz., przypisanie n., przypisaniec mos., przypisek mrz., przypiska ż., przypisywanie n., rozpis mrz., rozpisanie n., rozpiska ż., rozpisywanie n., spis mrz., spisanie n., spisek mrz., spiskowanie n., spiskowiec mos., spisywanie n., wpis mrz., wpisanie n., wpisowe nmos., wpisywanie n., wypis mrz., wypisanie n., wypisek mrz., wypiska ż., wypiski nmos., wypisy nmos., wypisywanie n., zapis mrz., zapisanie n., zapisek mrz., zapiska ż., zapisobierca mos., zapisobiorca mos., zapisodawca mos., zapisywacz, zapisywanie n.

 czas. dopisać dk., dopisywać ndk., napisać dk., odpisać dk., odpisywać ndk., opisać dk., opisywać ndk., pisać ndk., pisywać ndk., podpisać dk., podpisywać ndk., popisać dk., pospiskować dk., przepisać dk., przepisywać ndk., przypisać dk., przypisywać ndk., rozpisać dk., rozpisywać ndk., spisać dk., spiskować ndk., spisywać ndk., wpisać dk., wpisywać ndk., wypisać dk., wypisywać ndk., zapisać dk., zapisywać ndk.

 przym. opisowy, opisywalny, pisemny, piśmienniczy, piśmienny, pisarski, podpisowy, popisowy, przepisodawczy, przepisowy, spisowy, spiskowy, wpisowy, zapisowy, zapisywalny

 przysł. pisemnie, piśmiennie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) pot. bazgranina, bazgroły, bohomazy, chała, chłam, grafomania, gryzmoły, kicz, makulatura, mazanina, ramota, szmira

Wiktionary


pisanit

mi­ne­rał, siar­czan mie­dzi za­wie­ra­ją­cy w swo­jej po­je­dyn­czej czą­stecz­ce sie­dem czą­ste­czek wody; me­lan­te­ryt mie­dzio­wy


SJP.pl


pisanka

wiel­ka­noc­ne jajko bar­wio­ne, ma­lo­wa­ne lub ozda­bia­ne in­ny­mi tech­ni­ka­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) etn. folk. tra­dy­cyj­nie po­ma­lo­wa­ne jajko w okre­sie świąt Wiel­kiej­no­cy;

 (1.2) ty­pogr. ła­ciń­ski krój wzo­ro­wa­ny na ka­li­gra­ficz­nym pi­śmie odręcz­nym, prze­waż­nie po­chy­lo­ny w prawo

Wiktionary

Pi­san­ka – ogól­na, zwy­cza­jo­wa nazwa jaja (zwy­kle ku­rze­go, ale także gę­sie­go czy ka­cze­go) zdo­bio­ne­go róż­ny­mi tech­ni­ka­mi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ma­lo­wa­nie pi­sa­nek w Wiel­ką So­bo­tę to stary pol­ski zwy­czaj.

 (1.2) […] Na­le­ży też pa­mię­tać, że bloki tek­stu zło­żo­ne pi­san­ką nie za­chę­ca­ją do czy­ta­nia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲiˈsãnka, AS: pʹisãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pisarczyk mos., pismo n., pisarz mos., pisaneczka ż., pisanie n., pisanina ż.

 czas. pisać

 przym. pisankowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Mazowsze piska

Wiktionary


pisankarka

ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się pi­san­kar­stwem (two­rze­niem i bar­wie­niem pi­sa­nek, naj­czę­ściej przy uży­ciu tech­nik cha­rak­te­ry­stycz­nych dla da­ne­go re­gio­nu)


SJP.pl


pisankarski

od­no­szą­cy się do pi­san­kar­stwa (ogółu tech­nik two­rze­nia i bar­wie­nia pi­sa­nek, naj­czę­ściej odręb­nych dla da­ne­go re­gio­nu), zwią­za­ny z pi­san­kar­stwem


SJP.pl


pisankarstwo

ogół spe­cjal­nych tech­nik two­rze­nia i bar­wie­nia pi­sa­nek, naj­czę­ściej odręb­nych dla da­ne­go re­gio­nu


SJP.pl


pisankarz

twór­ca pi­sa­nek


SJP.pl


pisanko

pismo ar­ty­stycz­ne zbli­żo­ne formą do pisma ka­li­gra­ficz­ne­go, sto­so­wa­ne do du­żych na­pi­sów


SJP.pl


pisankowy

→ pi­san­ka


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pi­san­ka­mi, do­ty­czą­cy pi­sa­nek

Wiktionary

Patrz:

pisanka

Powiązane:

 rzecz. pisanka ż.

Wiktionary


pisarczyk

1. lek­ce­wa­żą­co: marny pi­sarz; pis­mak, pi­sa­rzy­na, skro­bi­pió­rek, gry­zi­pió­rek;
2. daw­niej: po­moc­nik pi­sa­rza w biu­rze, urzę­dzie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) lek­cew. słaby, marny lub po­drzęd­ny pi­sarz

 (1.2) daw. po­moc­nik pi­sa­rza urzę­do­we­go

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pisanina ż., pisarz mos., pismo n., pisarstwo n., piśmiennictwo n., pisanka ż., zapisek mrz., Pisarzowice nmos., pisanie n., napisanie n., pisarka ż., pisarzyna mos.

 czas. pisać ndk., napisać dk., zapisywać ndk., zapisać dk.

 przym. pisarski

 przysł. pisarsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pisarzyna, gryzipiórek, gryzipiór

Wiktionary


pisarek

ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się pi­sa­niem ut­wo­rów li­te­rac­kich; li­te­rat­ka, au­tor­ka


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • (1901, Przed­bórz – 1983, Ber­lin Za­chod­ni) – fo­to­graf
  • Iza­bel­la Pi­sa­rek (ur. 1964) – pol­ska eko­no­mist­ka, pro­fe­sor nauk rol­ni­czych
  • Ka­ro­li­na Pi­sa­rek (ur. 1997) – pol­ska mo­del­ka
  • Kry­sty­na Pi­sar­ko­wa (1932–2010) – pro­fe­sor ję­zy­koz­naw­stwa, ba­dacz­ka ję­zy­ka pol­skie­go
  • Ma­ciej Pi­sa­rek (ur. 1966, Kra­ków) – pol­ski re­ży­ser i sce­na­rzy­sta fil­mo­wy
  • (ur. 1972, War­sza­wa) – ma­lar­ka
  • Ma­rian Pi­sa­rek (1912, Łosie – 1942, Fran­cja)
  • Re­gi­na Pi­sa­rek (1939, War­sza­wa – 1998, Na­da­rzyn) – pol­ska pio­sen­kar­ka
  • Wa­le­ry Pi­sa­rek (1931–2017) – pol­ski ję­zy­koz­naw­ca i pra­soz­naw­ca
  • Zdzi­sław Pi­sa­rek (ur. 1953, To­ka­ry) – pol­ski po­li­tyk

Wikipedia


pisarka

ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się pi­sa­niem ut­wo­rów li­te­rac­kich; li­te­rat­ka, au­tor­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) liter. forma żeń­ska od: pi­sarz

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲiˈsarka, AS: pʹisarka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pismo n., pisanie n., pisarstwo n.

:: fm. pisarz m.

 czas. pisać

 przym. pisarski

 przysł. pisarsko

Wiktionary


pisarkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


pisarowicz

naz­wi­sko


SJP.pl


pisarski

od­no­szą­cy się do pi­sar­stwa lub pi­sa­rza, pi­sar­ki (np. ta­lent pi­sar­ski, wy­o­braź­nia pi­sar­ska), zwią­za­ny w jakiś spo­sób z tą dzie­dzi­ną sztu­ki (np. znak pi­sar­ski, przy­rząd pi­sar­ski)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z pi­sa­niem, do­ty­czą­cy pi­sa­nia

 (1.2) zwią­za­ny z two­rze­niem dzieł li­te­rac­kich, do­ty­czą­cy two­rze­nia dzieł li­te­rac­kich

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Boh­dan Pi­sar­ski – pol­ski myr­me­ko­log i en­to­mo­log
  • Józef Pi­sar­ski – pol­ski bok­ser
  • Roman Pi­sar­ski – pol­ski pi­sarz
  • Ry­szard Pi­sar­ski – pol­ski pio­sen­karz
  • Ry­szard Pi­sar­ski – pol­ski zo­o­tech­nik, spe­cja­li­zu­ją­cy się w ży­wie­niu zwie­rząt

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Chwyt pi­sar­ski u dzie­ci można po­dzie­lić na chwyt pry­mi­tyw­ny, przej­ścio­wy i doj­rza­ły.

 (1.2) Od­krył w sobie ta­lent pi­sar­ski pod­czas re­kon­wa­le­scen­cji po am­pu­ta­cji nogi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pisarczyk mos., pisarz mos., pisarka ż., pisarstwo n., pisanie n., pismo n., pisanina ż.

 czas. napisać dk., pisać ndk.

 przysł. pisarsko

Wiktionary


pisarstwo

twór­czość pi­sar­ska, li­te­rac­ka, two­rze­nie ut­wo­rów pi­sa­nych, naj­czę­ściej ma­so­wo w celu zna­le­zie­nia do­cho­dów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) za­ję­cie pi­sa­rza, dzia­łal­ność pi­sar­ska

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dla mo­je­go pi­sar­stwa naj­bar­dziej in­spi­ru­ją­ca oka­za­ła się ar­ty­stycz­na po­ten­cja mowy chłop­skiej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pisarczyk mos., pismo n., pisanina ż., pisanie n., napis m., napisanie n., pisarz m., pisarka ż., pisarzyna m.

 czas. pisać ndk., napisać dk., przynapisać dk., donapisać dk., przynapisać dk., odnapisać dk.

 przym. pisarski

Wiktionary


pisarz

1. osoba zaj­mu­ją­ca się pi­sa­niem ut­wo­rów li­te­rac­kich; li­te­rat;
2. daw­niej: urzęd­nik peł­nią­cy funk­cję se­kre­ta­rza, zaj­mu­ją­cy się spra­wa­mi ad­mi­ni­stra­cyj­ny­mi, fi­nan­so­wy­mi itp.;
3. osoba prze­pi­su­ją­ca księ­gi, do­ku­men­ty; skry­ba, ko­pi­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) liter. osoba, która two­rzy ut­wo­ry li­te­rac­kie, zwła­szcza prozą;

 (1.2) wojsk. po­do­fi­cer funk­cyj­ny do spraw ad­mi­ni­stra­cyj­nych, se­kre­tarz do­wód­cy kom­pa­nii

 (1.3) daw. urzęd­nik peł­nią­cy funk­cję se­kre­ta­rza w urzę­dzie miej­skim, kan­ce­la­rii kró­lew­skiej itp.;

 (1.4) hist. war­stwa spo­łecz­na sta­ro­żyt­ne­go Egip­tu osób wyksz­tał­co­nych, po­słu­gu­ją­cych się pis­mem;

Wiktionary

Pi­sarz – osoba two­rzą­ca dzie­ła li­te­rac­kie, przy­na­leż­na do ję­zy­ka, w któ­rym pisze.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Autor tej książ­ki jest bar­dzo zna­nym pi­sa­rzem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲisaʃ, AS: pʹisaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pismo n., pisarstwo n., piśmiennictwo n., pisanka ż., zapisek m., Pisarzowice nmos., pisanie n., napisanie n.

:: zdrobn. pisarczyk m.

:: zgrub. pisarzyna m.

:: fż. pisarka ż.

 czas. pisać ndk., napisać dk., zapisywać ndk., zapisać dk.

 przym. pisarski

 przysł. pisarsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) literat, prozaik

 (1.3) kancelista, notariusz

 (1.4) skryba

Wiktionary


pisarzowa

→ pi­sarz (daw­niej); pi­sar­ski


SJP.pl

Pi­sa­rzo­wa – wieś w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie li­ma­now­skim, w gmi­nie Li­ma­no­wa po­ło­żo­na u pod­nó­ży Pasma Ło­so­siń­skie­go, w gór­nym od­cin­ku po­to­ku Smol­nik (do­pły­wu Du­naj­ca), przy dro­dze po­wia­to­wej nr 1551K re­la­cji Li­ma­no­wa – Cheł­miec. Miej­sco­wość za­miesz­ka­na jest przez grupę en­to­gra­ficz­ną la­chów li­ma­now­skich.

Wikipedia


pisarzowice

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś w Pol­sce;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pi­sa­rzo­wi­ce – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. ka­mien­no­gór­skim, w gmi­nie Ka­mien­na Góra
  • Pi­sa­rzo­wi­ce – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. lu­bań­skim, w gmi­nie Lubań
  • Pi­sa­rzo­wi­ce – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. średz­kim, w gmi­nie Mię­ki­nia
  • Pi­sa­rzo­wi­ce – wieś w woj. opol­skim, w pow. brze­skim, w gmi­nie Lub­sza
  • Pi­sa­rzo­wi­ce – wieś w woj. opol­skim, w pow. krap­ko­wic­kim, w gmi­nie Strze­lecz­ki
  • Pi­sa­rzo­wi­ce – wieś w woj. ślą­skim, w pow. biel­skim, w gmi­nie Wi­la­mo­wi­ce
  • Pi­sa­rzo­wi­ce – wieś w woj. ślą­skim, w pow. gli­wic­kim, w gmi­nie To­szek
  • Pi­sa­rzo­wi­ce – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. ostrze­szow­skim, w gmi­nie Ko­by­la Góra
  • Pi­sa­rzo­wi­ce – gmina w wo­je­wództ­wie opol­skim
  • Pi­sa­rzo­wi­ce – gmina w wo­je­wództ­wie wroc­ław­skim
  • Pi­sa­rzo­wi­ce – gro­ma­da w po­wie­cie brze­skim
  • Pi­sa­rzo­wi­ce – gro­ma­da w po­wie­cie gli­wic­kim

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. pisarz mos., pisarczyk mos.

Wiktionary


pisarzowy

→ pi­sarz (daw­niej); pi­sar­ski


SJP.pl


pisarzyna

(r. męski) lek­ce­wa­żą­co: marny pi­sarz; pis­mak, skry­ba, skro­bi­pió­rek, gry­zi­pió­rek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) po­gard. kiep­ski pi­sarz

Wiktionary


pisarzówna

daw­niej: córka pi­sa­rza


SJP.pl


pisać

1. two­rzyć tekst na ja­kiejś po­wierzch­ni uży­wa­jąc do tego sto­sow­ne­go na­rzę­dzia;
2. do­no­sić, prze­ka­zy­wać coś na pi­śmie lub w druku, ko­mu­ni­ko­wać o czymś w taki spo­sób;
3. pisać się: pod­pi­sy­wać się pod czymś, czę­sto także: zga­dzać się na coś, pot­wier­dzać chęć uczest­ni­cze­nia w czymś


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. na­pi­sać)

 (1.1) umie­szczać tekst na ja­kimś ma­te­ria­le lub me­dium

 (1.2) two­rzyć utwór li­te­rac­ki; prze­ka­zy­wać ja­kieś in­for­ma­cje za po­mo­cą pisma

 (1.3) przest. ma­lo­wać, ry­so­wać (szcze­gól­nie pra­wo­sław­ne ikony)

 (1.4) two­rzyć, okre­ślać re­gu­łę pi­sow­ni; sto­so­wać taką re­gu­łę

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na­u­czy­ciel­ka pisze kredą na ta­bli­cy ja­kieś wzory.

 (1.2) Dzien­ni­karz na­pi­sał dla swo­jej ga­ze­ty cie­ka­wą re­cenz­ję przed­sta­wie­nia.

 (1.4) Jak się pisze pana naz­wi­sko?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲisat͡ɕ, AS: pʹisać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wpisywać ndk., pisywać ndk., napisać dk., dopisywać ndk., dopisać dk., opisywać ndk., opisać dk., przepisywać ndk., przepisać dk., zapisywać ndk., zapisać dk.

 rzecz. pisarczyk mos., piśmiennictwo n., pisanie n., pisak mrz., pismo n., pismak mos., pisarz mos., pisarka ż., pisarstwo n., pisadło n., pisownia ż., pisanka ż., podpisanie n., napisy nmos., pisanina ż.

 przym. pisemny, pisarski, niepiśmienny, piśmienny, pisakowy

 przysł. pisemnie

Wiktionary


pisański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Pisą, do­ty­czą­cy Pisy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pisa ż.

Wiktionary


pisces

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ryb – zwie­rząt.
  • Ryb – gwia­zdo­zbio­ru nieba pół­noc­ne­go.

Wikipedia


pischinger

[czy­taj: pi­szin­ger] tor­cik z wafli prze­kła­da­nych słod­ką masą


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. tor­cik wa­flo­wy, zwy­kle z masą cze­ko­la­do­wą;

Wiktionary

Pis­chin­ger, także spol­szczo­ny jako pi­szin­ger, pi­szyn­gier lub pi­szyn­ger – tor­cik z wafli prze­kła­da­nych masą cze­ko­la­do­wo-orze­cho­wą, obla­ny po­le­wą cze­ko­la­do­wą. Ter­min ten znany jest pra­wie wy­łącz­nie na te­re­nach daw­nej Ga­li­cji i może od­no­sić się też do an­dru­tów prze­ło­żo­nych masą kaj­ma­ko­wą.

Wikipedia


piscina

[czy­taj: pisc-ina] pi­scy­na;
1. basen z zimną wodą sta­no­wią­cy ele­ment sta­ro­rzym­skich term;
2. ka­mien­na misa z wodą, słu­żą­ca do ablu­cji ka­płań­skich i mycia na­czyń li­tur­gicz­nych, a w epoce wczes­no­chrze­ści­jań­skiej także jako bap­ty­ste­rium, w któ­rym chrzczo­no przez za­nu­rze­nie w wo­dzie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pi­sci­na (mia­sto) – mia­sto we Wło­szech
  • Pi­sci­na (ar­chi­tek­tu­ra) – zbior­nik wodny

Wikipedia


pisco

[czy­taj: pisko] aro­ma­tycz­ny wi­niak uz­na­wa­ny za tru­nek na­ro­do­wy w Peru i Chile, spo­ży­wa­ny zwy­kle z do­dat­kiem soku owo­co­we­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ro­dzaj al­ko­ho­lu z Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej, bran­dy ze sfer­men­to­wa­nych i de­sty­lo­wa­nych wi­no­gron;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pisco (mia­sto) – mia­sto w Peru
  • Pisco (al­ko­hol) – al­ko­hol typu bran­dy

Wikipedia


piscyna

pi­sci­na;
1. basen z zimną wodą sta­no­wią­cy ele­ment sta­ro­rzym­skich term;
2. ka­mien­na misa z wodą, słu­żą­ca do ablu­cji ka­płań­skich i mycia na­czyń li­tur­gicz­nych, a w epoce wczes­no­chrze­ści­jań­skiej także jako bap­ty­ste­rium, w któ­rym chrzczo­no przez za­nu­rze­nie w wo­dzie


SJP.pl


pisdzielec

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) wulg. czło­nek lub zwo­len­nik PiS-u

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy te pis­dziel­ce zro­bią cho­ciaż jedną rzecz do­brze, czy wszyst­ko mają za­miar spier­do­lić?

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. PiS m., pisowiec m., pisówka ż., pisowczyk m.

 przym. pisowski, PiS-owski

 skr. PiS

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. obraź. pisior, pisuar; neutr. pisowiec, pisowczyk

Wiktionary


pisemko

zdrob­nia­le o pi­śmie (naj­czę­ściej w zna­cze­niu tek­stu sta­no­wią­ce­go do­ku­ment lub więk­szą ca­łość, ga­ze­tę lub cza­so­pis­mo)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) po­gard­li­wie o ga­ze­cie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pismo n., pisanina ż.

 przym. pisemny, piśmienny

Wiktionary


pisemnie

przy­słó­wek

 (1.1) na pi­śmie, za po­mo­cą pisma

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲiˈsɛ̃mʲɲɛ, AS: pʹisẽmʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pisanina ż., pismo, piśmiennictwo

 czas. pisać

 przym. pisemny, piśmienniczy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) na piśmie

Wiktionary


pisemny

utr­wa­lo­ny na pi­śmie (np. praca pi­sem­na, zgoda pi­sem­na), wy­ra­żo­ny za po­mo­cą pisma lub w jakiś inny spo­sób zwią­za­ny z pis­mem; pi­śmien­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­by­wa­ją­cy się na pi­śmie, wy­ra­żo­ny na pi­śmie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kon­kurs bę­dzie prze­bie­gać w dwóch eta­pach: test pi­sem­ny, a po nim część ustna dla fi­na­li­stów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲiˈsɛ̃mnɨ, AS: pʹisẽmny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pismo n., pisemko n., piśmidło n., piśmidełko n., piśmiennictwo n., piśmiennik m., pisemność ż., pisemnictwo n., pisanina ż., pisanie n.

 czas. pisać ndk.

 przym. piśmienniczy

 przysł. pisemnie

Wiktionary


pisf

skró­to­wiec gło­sko­wy w funk­cji rze­czow­ni­ka ro­dza­ju mę­sko­rze­czo­we­go

 (1.1) = Pol­ski In­sty­tut Sztu­ki Fil­mo­wej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Re­a­li­za­cję filmu umoż­li­wi­ły pie­nią­dze z PISF-u.

Wiktionary


pisflacja

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) publ. ekon. in­fla­cja spo­wo­do­wa­na rzą­da­mi PiS

Wiktionary


pisia

ru­basz­nie: żeń­ski na­rząd płcio­wy; pipa, pipka, picz­ka


SJP.pl

Zo­bacz też: Pisia (do­pływ Bry­ni­cy).

Pisia – rzeka w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim na Rów­ni­nie Ło­wic­ko-Błoń­skiej, prawy do­pływ Bzury (ucho­dzi w So­cha­cze­wie). Dłu­gość rzeki wy­no­si 58,5 km, a po­wierzch­nia zlew­ni 501,4 km².

Pisia pow­sta­je z po­łą­cze­nia dwóch rzek: więk­szej Pisi Gą­go­li­ny (daw­niej zwa­nej "Ra­dzie­jów­ką") i mniej­szej Pisi Tucz­nej. Obie mają źró­dła na Wy­so­czyź­nie Raw­skiej na po­łud­nio­wy wschód od mia­sta Mszczo­nów i łączą się na po­łud­nie od wsi Kaski.

Wikipedia


pisiak

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. lek­cew. czło­nek PiS-u

Wiktionary

Powiązane:

 skr. PiS

Wiktionary


pisiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


pisil

skró­to­wiec

 (1.1) = Pol­ska Izba Spe­dy­cji i Lo­gi­sty­ki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲisʲil, AS: pʹisʹil

Wiktionary


pisior

żar­to­bli­wie o mę­skim człon­ku; siu­sior, kuśka, pitol, pta­szek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pot. grub. penis

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy lub mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) pejor. obraź. czło­nek lub zwo­len­nik PiS-u

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jacek nach­lał się wódy i latał z pi­sio­rem na wierz­chu po aka­de­mi­ku.

 (2.1) Nie tylko pi­sio­ry wie­rzą w za­mach smo­leń­ski.

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

 rzecz.

:: zdrobn. pisiorek m.

 (2.1)

 skr. PiS

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. siusiak, siurak, wacek, fajfus; członek, penis; wulg. chuj, wulg. kutas

 (2.1) pisuar; neutr. pisowiec

Wiktionary


pisiorek

zdrob­nie­nie od: pi­sior


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pot. penis

 (1.2) zdrobn. od: pi­sior

 (1.3) pejor. obraź. czło­nek lub zwo­len­nik PiS-u

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pisior m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pisior, ptaszek, fujara, członek, pała, fiutek

Wiktionary


pisiorka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pejor. obraź. człon­ki­ni lub zwo­len­nicz­ka PiS-u

Wiktionary


pisiorski

po­gard­li­wie: pi­sow­ski (zwią­za­ny z PiS-em)


SJP.pl


pisiorstwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pejor. ogół wy­bor­ców i po­li­ty­ków Prawa i Spra­wied­li­wo­ści

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pisowski

Wiktionary


pisizm

pe­jo­ra­tyw­nie: spo­sób rzą­dze­nia przez PiS


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pejor. spo­sób spra­wo­wa­nia rzą­dów przez par­tię po­li­tycz­ną Prawo i Spra­wied­li­wość

Wiktionary


pisk

ostry, prze­ni­kli­wy dźwięk


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) cien­ki, prze­ni­kli­wy dźwięk

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nagły pisk do­cho­dzą­cy z ko­ry­ta­rza ze­lek­try­zo­wał ze­bra­nych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲisk, AS: pʹisk

Wiktionary

Powiązane:

 czas. piszczeć, piskać, popiskiwać

 przym. piskliwy, piszczałkowy

 rzecz. pisklę n., piszczałka ż.

Wiktionary


piska

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. kre­ska

 (1.2) gw-pl|Ma­zo­wsze. pi­san­ka

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 3 os. lp. ter. od: pi­skać

Wiktionary


piskać

wy­da­wać piski


SJP.pl


piski

przy­miot­nik od: Pisz


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od Pisz

 (1.2) od Pisa

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) M. B. lm. od pisk

Wiktionary

Piski (do­peł­niacz: Pi­sków, przy­miot­nik: pi­skow­ski) – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie ostro­łęc­kim, w gmi­nie Czer­win.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpʲisʲci, AS: pʹisʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

 rzecz. Pisz m., piszanin m., piszanka ż.

 (1.2)

 rzecz. Pisa ż.

Wiktionary


pisklaczek

młode ptaka, szcze­gól­nie gęsi lub kury, znane jako jeden z po­za­re­li­gij­nych sym­bo­li świąt Wiel­kiej­no­cy; pis­klak, pis­kląt­ko, pis­klę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zdrobn. od: pis­klak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pisklak mzw., pisklę n.

 przym. pisklęcy

Wiktionary


pisklak

młode ptaka, szcze­gól­nie gęsi lub kury, znane jako jeden z po­za­re­li­gij­nych sym­bo­li świąt Wiel­kiej­no­cy; pis­kla­czek, pis­kląt­ko, pis­klę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pot. ptak wy­klu­ty z jaja

Wiktionary

Pis­klak (ang. "Piper") – 6-mi­nu­to­wy krót­ko­me­tra­żo­wy film ani­mo­wa­ny pro­duk­cji wyt­wór­ni Pixar. Wy­re­ży­se­ro­wał go Alan Ba­ril­la­ro, który rów­nież na­pi­sał sce­na­riusz. Swoją pre­mie­rę miał 16 czerw­ca 2016, w ki­nach przed fil­mem "Gdzie jest Dory?", w Pol­sce 17 czerw­ca. Film zdo­był Oska­ra w 2017 roku, w ka­te­go­rii naj­lep­szy krót­ko­me­tra­żo­wy film ani­mo­wa­ny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przy pniu le­ża­ło ciał­ko pis­kla­ka, który wy­padł z gnia­zda.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pisklę n., pisklątko n.

:: zdrobn. pisklaczek mzw.

 przym. pisklęcy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pisklę

Wiktionary


piskliwiej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: pis­kli­wie


SJP.pl


piskliwość

cecha głosu lub dźwię­ku prze­ni­kli­we­go, bar­dzo wy­so­kie­go, cien­kie­go lub ja­kie­goś przed­mio­tu wy­da­ją­ce­go dźwię­ki okre­ślo­ne w ten spo­sób


SJP.pl


piskliwszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: pis­kli­wy


SJP.pl


piskliwy

prze­ni­kli­wy, bar­dzo wy­so­ki, cien­ki, zbli­żo­ny do pisku (np. pis­kli­wy głos) lub bę­dą­cy źró­dłem dźwię­ków tak okre­ślo­nych (np. pis­kli­we skrzyp­ce, pis­kli­wy flet)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) o gło­sie, dźwię­ku itp.: wy­so­ki, cien­ki, prze­ni­kli­wy

 (1.2) wy­da­ją­cy pis­kli­wy (1.1) dźwięk, głos itp.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲisˈklʲivɨ, AS: pʹisklʹivy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pisk m., piskliwość ż., pisklę n.

 przysł. piskliwie

Wiktionary


pisklątko

młode ptaka, szcze­gól­nie gęsi lub kury, znane jako jeden z po­za­re­li­gij­nych sym­bo­li świąt Wiel­kiej­no­cy; pis­kla­czek, pis­klak, pis­klę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) młode pis­klę

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pisklak mzw., pisklę n.

 przym. pisklęcy

Wiktionary


pisklę

młode ptaka, szcze­gól­nie gęsi lub kury, znane jako jeden z po­za­re­li­gij­nych sym­bo­li świąt Wiel­kiej­no­cy; pis­kla­czek, pis­klak, pis­kląt­ko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ornit. nie­daw­no wy­klu­te młode ptaka;

 (1.2) przen. pie­szczot­li­wie o dziec­ku

Wiktionary

Pis­klę – świe­żo wy­klu­ty z jaja ptak (ter­min sto­so­wa­ny rów­nież dla mło­dych di­no­za­u­rów niep­ta­sich), u więk­szo­ści ga­tun­ków wy­ma­ga­ją­cy opie­ki ro­dzi­ciel­skiej.

We­dług cech pis­kląt róż­nych ga­tun­ków pta­ków, ptaki dzie­li się na gnia­zdow­ni­ki i za­gnia­zdow­ni­ki.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) My­śli­wy chro­ni gnia­zda i lę­go­wi­ska wszel­kiej zwie­rzy­ny, jaja pta­ków i pis­klę­ta oraz mło­dzież zwie­rzy­ny.

 (1.1) Wszyst­kie pis­klę­ta po wy­klu­ciu wy­ma­ga­ją opie­ki ro­dzi­ców.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲisklɛ, AS: pʹiskle

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pisk m., pisklak m., pisklątko n., piszczenie n., popiskiwanie n., piskanie n.

:: zdrobn. pisklaczek m.

 czas. piszczeć ndk., popiskiwać ndk., piskać ndk.

 przym. pisklęcy, piskliwy, piszczałkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. pisklak

Wiktionary


pisklęcy

na­le­żą­cy do pis­klę­cia (np. pis­klę­ce skrzy­deł­ka, pis­klę­cy dzió­bek), taki jak u pis­klę­cia (np. pis­klę­cy pu­szek) lub w jakiś inny spo­sób zwią­za­ny z pis­klę­ciem


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pis­klę­ciem, do­ty­czą­cy pis­klę­cia

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (2.1) na­le­żą­cy do pis­klę­cia

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (3.1) cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pis­klę­cia, po­sia­da­ją­cy cechy przy­pi­sy­wa­ne pis­klę­tom

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Z budki do­cho­dził pis­klę­cy świer­got.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pisklak mzw., pisklę n., pisklątko n., pisklaczek mzw.

Wiktionary


pisknięcie

pisk, po­je­dyn­czy dźwięk o bar­dzo wy­so­kiej czę­stot­li­wo­ści, prze­ni­kli­wy, cien­ki, ostry


SJP.pl


piskorczyk

naz­wi­sko


SJP.pl


piskorczyn

Pi­skor­czyn – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie ry­piń­skim, w gmi­nie Brzu­ze. W la­tach 1975−1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa włoc­ław­skie­go. W la­tach 1867–1975 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do po­wia­tu ry­piń­skie­go. Jest to prze­do­stat­nia pod wzglę­dem licz­by lud­no­ści miej­sco­wość w gmi­nie.

Wikipedia


piskorek

ro­dzaj ryb z ro­dzi­ny pi­sko­rzo­wa­tych; cier­nio­o­czek


SJP.pl


piskornica

Pi­skor­ni­ca daw­niej też Pi­skor­szczyz­na – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie ra­dom­skim, w gmi­nie Gózd. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ra­dom­skie­go.

Wier­ni Ko­ścio­ła rzym­sko­ka­to­lic­kie­go na­le­żą do pa­ra­fii św. Jó­ze­fa Oblu­bień­ca Najś­więt­szej Maryi Panny w Kucz­kach.

Wikipedia


piskorowice

Pi­sko­ro­wi­ce – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie le­żaj­skim, w gmi­nie Le­żajsk. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 wieś ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa rze­szow­skie­go.

Wieś kró­lew­ska Pi­sko­ro­wi­ce, po­ło­żo­na była w 1589 roku w sta­ro­stwie nie­gro­do­wym krze­szow­skim w ziemi prze­my­skiej wo­je­wództ­wa ru­skie­go. Wieś Pi­sko­ro­wi­ce jest po­ło­żo­na nad rzeką San.

Wikipedia


piskorowski

naz­wi­sko


SJP.pl


piskorski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Anna Pi­skor­ska-Chle­bow­ska – che­micz­ka, pod­harc­mi­strzy­ni, dzia­łacz­ka opo­zy­cji de­mo­kra­tycz­nej w PRL
  • Jad­wi­ga Pi­skor­ska-Pli­szczyń­ska – ra­dio­bio­log i tok­sy­ko­log, pro­fe­sor nauk we­te­ry­na­ryj­nych, pra­cow­nik na­u­ko­wy Pań­stwo­we­go In­sty­tu­tu We­te­ry­na­ryj­ne­go, pre­zy­dent Puław (1990–1994)
  • Ka­ta­rzy­na Pi­skor­ska – prze­wod­nicz­ka har­cer­ska, ar­tyst­ka rzeź­biar­ka i me­da­lier­ka, dzia­łacz­ka Ro­dzin Ka­tyń­skich, zgi­nę­ła w cza­sie ka­ta­stro­fy pol­skie­go Tu-154 w Smo­leń­sku 10 kwiet­nia 2010 r.
  • Maria Pi­skor­ska – dzia­łacz­ka nie­pod­le­gło­ścio­wa, dzia­łacz­ka ZHP, harc­mi­strzy­ni, na­u­czy­ciel­ka
  • Au­gust Pi­skor­ski – pro­to­pla­sta naj­star­sze­go pol­skie­go rodu bia­ło­skór­ni­ków w War­sza­wie
  • Cze­sław Pi­skor­ski – kra­joz­naw­ca, piew­ca i po­pu­la­ry­za­tor hi­sto­rii i tu­ry­sty­ki Po­mo­rza Za­chod­nie­go
  • Flo­rian Pi­skor­ski – de­le­gat Rady Po­lo­nii Ame­ry­kań­skiej na Eu­ro­pę, ukry­wał się w Brdo­wie w 1939 r.
  • Jan Pi­skor­ski – po­li­tyk, ad­wo­kat, radca praw­ny, poseł na Sejm I ka­den­cji
  • Jan Pi­skor­ski – pre­zy­dent Za­mo­ścia w la­tach 1975–1981
  • Jan Maria Pi­skor­ski – hi­sto­ryk, wy­kła­dow­ca hi­sto­rii po­rów­naw­czej Eu­ro­py na Uni­wer­sy­te­cie Szcze­ciń­skim
  • Józef Pi­skor­ski – rze­mieśl­nik i dzia­łacz par­tyj­ny zwią­za­ny z Ostró­dą, poseł na Sejm PRL I, II i III ka­den­cji (1952–1965
  • Krzysz­tof Pi­skor­ski – pi­sarz, autor fan­ta­stycz­ny i twór­ca gier fa­bu­lar­nych

Wikipedia


piskorz

słod­ko­wod­na ryba po­cho­dzą­ca z Eu­raz­ji i Afry­ki, ma­ją­ca wy­dłu­żo­ne ciało i małe łuski


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) icht. ga­tu­nek słod­ko­wod­nej ryby (nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Mis­gur­nus fos­si­lis|ref=tak.), o ela­stycz­nym, wy­dłu­żo­nym, obłym ciele, na­le­żą­cej do ro­dzi­ny pi­sko­rzo­wa­tych (Co­bi­ti­dae);

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) stpol. nic

Wiktionary

Pi­skorz ("Mis­gur­nus fos­si­lis") – ga­tu­nek słod­ko­wod­nej ryby z ro­dzi­ny pi­sko­rzo­wa­tych (Co­bi­ti­dae).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpʲiskɔʃ, AS: pʹiskoš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piskorzowate nmos.

 przym. piskorzowy, piskorzowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) regionalizm. wiun, wijun; przest. jun

Wiktionary


piskorzec

Pi­sko­rzec – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie so­cha­czew­skim, w gmi­nie Iłów. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa płoc­kie­go.

Wikipedia


piskorzeniec

Pi­sko­rze­niec – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie ra­dom­szczań­skim, w gmi­nie Przed­bórz.

W la­tach 1975–1998 wieś ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa piotr­kow­skie­go.

W po­bli­żu znaj­du­je się re­zer­wat przy­ro­dy o pow. 409 ha (Re­zer­wat przy­ro­dy Pi­sko­rze­niec).

Wikipedia


piskorzewo

Pi­sko­rze­wo (niem. "Königsdorf") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie pi­skim, w gmi­nie Pisz.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa su­wal­skie­go.

Wikipedia


piskorzowate

o ce­chach pi­sko­rzo­wa­tych (ryb słod­ko­wod­nych z po­drzę­du kar­piow­ców, cha­rak­te­ry­zu­ją­cych się wal­co­wa­tym, nagim lub miej­sco­wo po­kry­tym nie­wiel­ki­mi łu­ska­mi cia­łem)


SJP.pl

Pi­sko­rzo­wa­te, ko­zo­wa­te, kóz­ko­wa­te (Co­bi­ti­dae) – ro­dzi­na słod­ko­wod­nych ryb kar­pioksz­tałt­nych (Cy­pri­ni­for­mes).

Wikipedia


piskorzowaty

o ce­chach pi­sko­rzo­wa­tych (ryb słod­ko­wod­nych z po­drzę­du kar­piow­ców, cha­rak­te­ry­zu­ją­cych się wal­co­wa­tym, nagim lub miej­sco­wo po­kry­tym nie­wiel­ki­mi łu­ska­mi cia­łem)


SJP.pl


piskorzowy

zro­bio­ny z pi­sko­rza (słod­ko­wod­nej ryby z ro­dzi­ny pi­sko­rzo­wa­tych), przy­rzą­dzo­ny z do­dat­kiem ka­wał­ków pi­sko­rza (np. sa­łat­ka pi­sko­rzo­wa)


SJP.pl


piskorzówek

Pi­sko­rzó­wek ( Klein Pe­i­ske­rau) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie oław­skim, w gmi­nie Do­ma­niów.

Wieś jest po­ło­żo­na 14 ki­lo­me­trów od Oławy, 3 ki­lo­me­try od sie­dzi­by gminy w Do­ma­nio­wie i 23 ki­lo­me­try od Wroc­ła­wia.

Wikipedia


piskorów

Pi­sko­rów – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie pu­ław­skim, w gmi­nie Pu­ła­wy.

Pry­wat­na wieś szla­chec­ka, po­ło­żo­na była w dru­giej po­ło­wie XVI wieku w po­wie­cie ra­dom­skim wo­je­wództ­wa san­do­mier­skie­go.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość na­le­ża­ła ad­mi­ni­stra­cyj­nie do ów­czes­ne­go wo­je­wództ­wa lu­bel­skie­go.

Wikipedia


piskrzyn

Pis­krzyn – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie opa­tow­skim, w gmi­nie Bać­ko­wi­ce. Ma sta­tus so­łect­wa.

W Pis­krzy­nie znaj­du­je się ka­mie­nio­łom do­lo­mi­tu ek­splo­a­to­wa­ny przez "Ko­pal­nie Do­lo­mi­tu S.A. w San­do­mie­rzu". Miej­sco­we za­so­by oce­nio­no na 16 997 tys. ton, z czego do­tych­czas wy­do­by­to 384 tys. Od 2015 roku trwa pro­ces prze­no­sze­nia ko­pal­ni do Jan­czyc.

Wikipedia


piskwa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. beksa

Wiktionary


pism

1. ze­spół zna­ków gra­ficz­nych w po­sta­ci liter skła­da­ją­cych się na dany al­fa­bet, a także: to, co zo­sta­ło na­pi­sa­ne, wy­ra­żo­ne ta­ki­mi zna­ka­mi;
2. cza­so­pis­mo, ga­ze­ta lub ja­ki­kol­wiek inny po­dob­ny tekst na­pi­sa­ny ręcz­nie lub ma­szy­no­wo


SJP.pl

skró­to­wiec, rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) polit. = Pol­ski In­sty­tut Spraw Mię­dzy­na­ro­do­wych;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲism, AS: pʹism

Wiktionary


pisma

1. ze­spół zna­ków gra­ficz­nych w po­sta­ci liter skła­da­ją­cych się na dany al­fa­bet, a także: to, co zo­sta­ło na­pi­sa­ne, wy­ra­żo­ne ta­ki­mi zna­ka­mi;
2. cza­so­pis­mo, ga­ze­ta lub ja­ki­kol­wiek inny po­dob­ny tekst na­pi­sa­ny ręcz­nie lub ma­szy­no­wo


SJP.pl


pismaczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zdrobn. od pis­mak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pismak m.

Wiktionary


pismaczka

→ pis­mak; gry­zi­piór­ka


SJP.pl


pismak

1. lek­ce­wa­żą­co: autor tek­stów o małej war­to­ści li­te­rac­kiej; pi­sa­rzy­na, skry­ba, skro­bi­pió­rek, gry­zi­pió­rek;
2. po­gard­li­wie o dzien­ni­ka­rzu, pu­bli­cy­ście, zwła­szcza mar­nym, nie­u­dol­nym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) po­gard. dzien­ni­karz, pu­bli­cy­sta, li­te­rat, zwła­szcza marny, nie­u­dol­ny

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pis­mak – po­wieść Wła­dy­sła­wa Ter­lec­kie­go
  • Pis­mak – po­wieść Marka Har­ne­go, na­gro­dzo­na Na­gro­dą Wiel­kie­go Ka­li­bru
  • Pis­mak – film pol­ski w re­ży­se­rii Woj­cie­cha Je­rze­go Hasa z 1984 r., adap­ta­cja po­wie­ści Ter­lec­kie­go

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpʲismak, AS: pʹismak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pismo n., pisanie n., pisanina ż.

:: zdrobn. pismaczek m.

 czas. pisać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dziennikarzyna, gryzipiórek

Wiktionary


pismaniye

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) kulin. słod­ki deser zro­bio­ny z cukru, mąki pszen­nej, masła i aro­ma­tu

Wiktionary


pismo

1. ze­spół zna­ków gra­ficz­nych w po­sta­ci liter skła­da­ją­cych się na dany al­fa­bet, a także: to, co zo­sta­ło na­pi­sa­ne, wy­ra­żo­ne ta­ki­mi zna­ka­mi;
2. cza­so­pis­mo, ga­ze­ta lub ja­ki­kol­wiek inny po­dob­ny tekst na­pi­sa­ny ręcz­nie lub ma­szy­no­wo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zbiór liter i in­nych zna­ków gra­ficz­nych umoż­li­wia­ją­cy wy­ra­ża­nie i prze­cho­wy­wa­nie myśli za po­mo­cą tek­stu;

 (1.2) nota, do­ku­ment na jakiś temat

 (1.3) cza­so­pis­mo, ga­ze­ta, zwy­kle o lek­kiej tre­ści

 (1.4) spo­sób pi­sa­nia

 (1.5) przest. książk. bi­blia, zob. Pismo Świę­te.

 (1.6) ofic. list

Wiktionary

Pismo – sy­stem umow­nych zna­ków gra­ficz­nych, za po­mo­cą któ­rych przed­sta­wia­ny jest język mó­wio­ny. Jako jeden z ludz­kich wy­na­laz­ków in­te­lek­tu­al­nych jest środ­kiem po­ro­zu­mie­wa­nia się oraz odz­wier­cied­le­niem mowy i myśli. Zanim pow­sta­ło pismo, do prze­ka­zy­wa­nia mowy słu­ży­ły obraz­ki, różne środ­ki mne­mo­tech­nicz­ne oraz zro­zu­mia­łe dla danej spo­łecz­no­ści, przed­tem uz­god­nio­ne i od­po­wied­nio spre­pa­ro­wa­ne, sym­bo­le.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Hie­ro­gli­fy to pismo sta­ro­żyt­nych Egip­cjan.

 (1.2) Dy­rek­tor skie­ro­wał po­uf­ne pismo do swo­ich pod­wład­nych.

 (1.3) Moja ciot­ka ku­pu­je setki pism dla ko­biet.

 (1.4) Ma­gi­ster z tru­dem mogła prze­czy­tać niech­luj­ne pismo le­ka­rza.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲismɔ, AS: pʹismo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pisanie n., pisak m., pismak m., pisarz m., pisarzyna m., pisarczyk m., pisarka ż., pisarstwo n., pisadło n., pisownia ż., pisanka ż., pisanina ż.

:: zdrobn. pisemko n.

:: zgrub. piśmidło n.

 czas. pisać ndk., pisywać ndk., napisać dk., dopisywać ndk., dopisać dk., opisywać ndk., opisać dk., przepisywać ndk., przepisać dk., zapisywać ndk., zapisać dk.

 przym. pisemny, piśmienny, pisarski

 przysł. pisemnie, piśmiennie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) alfabet

 (1.3) magazyn, brukowiec

Wiktionary


pismowstręt

żar­to­bli­wie o bar­dzo sil­nej nie­chę­ci do pi­sa­nia, zaz­wy­czaj przy uży­ciu pióra, dłu­go­pi­su lub po­dob­ne­go tra­dy­cyj­ne­go przed­mio­tu


SJP.pl


pismowy

→ pismo


SJP.pl

Patrz:

pismo

pismoznawczy

do­ty­czą­cy ana­li­zy pisma


SJP.pl


pisnąć

1. odez­wać się pis­kli­wym gło­sem, wydać ostry, cien­ki, prze­ni­kli­wy dźwięk, wydać pisk;
2. o in­stru­men­tach mu­zycz­nych, głów­nie pi­szczał­ko­wych: wydać po­je­dyn­czy ton, dźwięk


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. pi­szczeć)

 (1.1) do­ko­na­ny od|pi­szczeć.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piszczałka ż.

 przym. piszczałkowy

Wiktionary


pisogłówka

pi­so­głów­ka ró­ża­necz­ni­ko­wa - ga­tu­nek plusk­wia­ka z ro­dzi­ny skocz­ko­wa­tych


SJP.pl

Pi­so­głów­ka ("Grap­ho­cep­ha­la") – ro­dzaj plusk­wia­ków z ro­dzi­ny bez­rąb­ko­wa­tych i po­dro­dzi­ny Ci­ca­del­li­nae.

Pi­so­głów­ki są naj­ja­skra­wiej ubar­wio­ny­mi przed­sta­wi­cie­la­mi po­dro­dzi­ny w całym pań­stwie ho­lark­tycz­nym.

Na­tu­ral­ny za­sięg tych plusk­wia­ków obej­mu­je Ame­ry­kę Pół­noc­ną, od Ka­na­dy na pół­no­cy po Pa­na­mę na po­łud­niu. Jeden z ga­tun­ków, pi­so­głów­ka ró­ża­necz­ni­ko­wa, zaw­le­czo­ny zo­stał do Eu­ro­py, w tym także do Pol­ski.

Wikipedia


pisonia

ro­śli­na do­nicz­ko­wa o gru­bych li­ściach, któ­rych soki za­wie­ra­ją kol­chi­cy­nę (jedną z naj­bar­dziej roz­po­wszech­nio­nych w przy­ro­dzie tru­cizn) i związ­ki po­chod­ne


SJP.pl

Pi­so­nia, chwyt­wa ("Pi­so­nia") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny noc­ni­co­wa­tych. Obej­mu­je około 40 ga­tun­ków, przy czym w niek­tó­rych uję­ciach za­li­cza­ne są tu także ro­śli­ny z ro­dza­ju "Ce­o­des", co zwięk­sza licz­bę ga­tun­ków do ok. 75. Są one sze­ro­ko roz­prze­strze­nio­ne w stre­fie tro­pi­kal­nej i sub­tro­pi­kal­nej.

Wikipedia


pisowiec

PiS-owiec;
1. czło­nek PiS-u (Prawa i Spra­wied­li­wo­ści, par­tii po­li­tycz­nej);
2. po­gard­li­wie: zwo­len­nik PiS-u (Prawa i Spra­wied­li­wo­ści, par­tii po­li­tycz­nej)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) polit. czło­nek PiS-u

 (1.2) polit. zwo­len­nik PiS-u

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. PiS m.

:: fż. pisówka ż.

 przym. pisowski, PiS-owski

 skr. PiS

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kaczysta; pejor. obraź. pisior, pisuar, wulg. pisdzielec

 (1.2) kaczysta; pejor. obraź. pisior, pisuar, wulg. pisdzielec

Wiktionary


pisownia

spo­sób pi­sa­nia wy­ra­zów; gra­fia, or­to­gra­fia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spo­sób pi­sa­nia, za­pi­su wy­ra­zów we­dług usta­lo­nych zasad

 (1.2) za­sa­dy do­ty­czą­ce po­praw­ne­go pi­sa­nia wy­ra­zów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲiˈsɔvʲɲa, AS: pʹisovʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pismo n., pisanie n., napisanie n., pisarz m., pisarka ż., pisanina ż.

 czas. pisać ndk., napisać dk.

 przym. pisowniany, pisowniowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) grafia

 (1.2) ortografia

Wiktionary


pisowniany

okre­śla­ją­cy po­praw­ną pi­sow­nię (np. za­sa­dy pi­sow­nia­ne), od­no­szą­cy się do pi­sow­ni, zwią­za­ny w jakiś spo­sób z pi­sow­nią (np. spory pi­sow­nia­ne); pi­sow­nio­wy (czę­ściej)


SJP.pl


pisowniowy

okre­śla­ją­cy po­praw­ną pi­sow­nię (np. za­sa­dy pi­sow­nio­we), od­no­szą­cy się do pi­sow­ni, zwią­za­ny w jakiś spo­sób z pi­sow­nią (np. spory pi­sow­nio­we); pi­sow­nia­ny (rza­dziej)


SJP.pl


pisowski

→ PiS (Prawo i Spra­wied­li­wość); PiS-owski


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) polit. zwią­za­ny z PiS-em (Pra­wem i Spra­wied­li­wo­ścią), do­ty­czą­cy PiS-u (Prawa i Spra­wied­li­wo­ści)

 (1.2) polit. zwią­za­ny z po­li­ty­ką, rzą­da­mi PiS-u (Prawa i Spra­wied­li­wo­ści), cha­rak­te­ry­stycz­ny dla rzą­dów PiS-u (Prawa i Spra­wied­li­wo­ści)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie można jed­nak było oprzeć się wra­że­niu, że pi­sow­scy spece od mar­ke­tin­gu na­tru­dzi­li się, aby kon­fe­ren­cja prof. Gliń­skie­go en­to­u­ra­gem do złu­dze­nia przy­po­mi­na­ła po­sie­dze­nie rządu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲiˈsɔfsʲci, AS: pʹisofsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 skr. PiS

 rzecz. pisiorstwo n., pisowiec mos., PiS-owiec mos., pisdzielec mos., pisowskość ż., PiS-owskość ż.

 przym. PiS-owski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) PiS-owski

Wiktionary


pisowskość

→ pi­sow­ski


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest pi­sow­skie; cecha tych, któ­rzy są pi­sow­scy

Wiktionary

Patrz:

pisowski

Powiązane:

 rzecz. PiS m., pisowiec m., pisówa ż.

 przym. pisowski, PiS-owski

 przysł. pisowsko

 skr. PiS

Wiktionary


pissarro

[czy­taj: pisaRO] naz­wi­sko, m.in. Ca­mil­le Pis­sar­ro (1830-1903) - ma­larz fran­cu­ski


SJP.pl


pissing

[czy­taj: pis-ink] od­da­wa­nie moczu na ciało part­ne­ra lub part­ner­ki; chiń­ski de­szczyk, złoty deszcz


SJP.pl


pistacja

1. drze­wo lub krzew z ro­dzi­ny na­ner­czo­wa­tych wy­stę­pu­ją­ce w re­jo­nie śró­dziem­no­mor­skim, w Azji, po­łud­nio­wej czę­ści Ame­ry­ki Pn. i Ame­ry­ce Środ­ko­wej, o smacz­nych, ole­i­stych na­sio­nach
2. na­sio­no owocu tego drze­wa (krze­wu); orze­szek pi­sta­cjo­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spoż. owoc drze­wa pi­sta­cjo­we­go

 (1.2) dendr. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Pi­sta­cia|L.|ref=tak., drze­wo z ro­dzi­ny na­ner­czo­wa­tych;

 (1.3) barwa jas­no­zie­lo­na przy­po­mi­na­ją­ca kolor wnę­trza owocu pi­sta­cji (1.1)

Wiktionary

Pi­sta­cja ("Pi­sta­cia" L.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny na­ner­czo­wa­tych. Obej­mu­je 11–12 ga­tun­ków. Ro­śli­ny te wy­stę­pu­ją na pół­ku­li pół­noc­nej na ob­sza­rach o cie­płym lub umiar­ko­wa­nym kli­ma­cie – w ba­se­nie Morza Śró­dziem­ne­go (trzy ga­tun­ki rosną w po­łud­nio­wej Eu­ro­pie), we wschod­niej Afry­ce, w po­łud­nio­wej i środ­ko­wej Azji i w po­łud­nio­wej czę­ści Ame­ry­ki Pół­noc­nej (mię­dzy Tek­sa­sem i Hon­du­ra­sem). Ro­śli­ny te rosną w za­ro­ślach i świet­li­stych la­sach, zwy­kle na te­re­nach su­chych i ska­li­stych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pa­sterz sie­dział i dłu­bał pi­sta­cje.

 (1.2) Z na­sion pi­sta­cji wyt­wa­rza się ter­pen­ty­nę cy­pryj­ską.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲiˈstat͡sʲja, AS: pʹistacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pistacjowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) orzeszek pistacjowy

 (1.3) jasnozielony

Wiktionary


pistacje

1. drze­wo lub krzew z ro­dzi­ny na­ner­czo­wa­tych wy­stę­pu­ją­ce w re­jo­nie śró­dziem­no­mor­skim, w Azji, po­łud­nio­wej czę­ści Ame­ry­ki Pn. i Ame­ry­ce Środ­ko­wej, o smacz­nych, ole­i­stych na­sio­nach
2. na­sio­no owocu tego drze­wa (krze­wu); orze­szek pi­sta­cjo­wy


SJP.pl


pistacjowy

1. zwią­za­ny z pi­sta­cją (drze­wem lub krze­wem);
2. zro­bio­ny z owo­ców pi­sta­cji, ma­ją­cy smak owo­ców pi­sta­cji, za­pach owo­ców pi­sta­cji;
3. se­le­dy­no­wy, bla­do­zie­lo­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­no­szą­cy się do pi­sta­cji, zro­bio­ny z pi­sta­cji

 (1.2) ko­lo­ru bla­do­zie­lo­ne­go

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pistacja ż.

Wiktionary


pistacyt

mi­ne­rał z grupy krze­mia­nów


SJP.pl

Pi­sta­cyt (epi­dot że­la­zo­wy) – mi­ne­rał z grupy krze­mia­nów, od­mia­na epi­do­tu za­sob­na w że­la­zo.

Nazwa po­cho­dzi od gr. "pi­sta­kia" = orzech pi­sta­cjo­wy i na­wią­zu­je do cha­rak­te­ry­stycz­nej barwy, przy­po­mi­na­ją­cej orzesz­ki pi­sta­cjo­we.

Wikipedia


pistakowiec

drze­wo lub krzew z ro­dzi­ny na­ner­czo­wa­tych o smacz­nych, ole­i­stych na­sio­nach, wy­stę­pu­ją­ce w śró­dziem­no­mor­skim re­jo­nie Azji, Ame­ry­ki Pół­noc­nej i Ame­ry­ki Środ­ko­wej


SJP.pl


pistki

Pist­ki ( Pist­ken) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie ełc­kim, w gmi­nie Ełk.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa su­wal­skie­go.

Wikipedia


pistofon

urzą­dze­nie słu­żą­ce do wzor­co­wa­nia po­mia­ro­wych od­bior­ni­ków dźwię­ku przy ni­skich czę­stot­li­wo­ściach dźwię­ko­wych


SJP.pl

Pi­ston­fon – (czę­sto zwy­cza­jo­wo na­zy­wa­ny „Pi­sto­fo­nem”). Nazwa po­cho­dzi od an­giel­skie­go słowa "pi­ston" – tłok. Urzą­dze­nie wyt­wa­rza­ją­ce w spo­sób me­cha­nicz­ny za po­mo­cą tłoka ton (naj­czę­ściej o czę­stot­li­wo­ści 250 Hz) o sta­łym po­zio­mie dźwię­ku, a do­kład­niej ci­śnie­nia aku­stycz­ne­go (naj­czę­ściej 124 dB). Służy do ka­li­bra­cji mier­ni­ków po­zio­mu dźwię­ku SLM.

Wikipedia


pistol

dawna złota mo­ne­ta hisz­pań­ska


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hist. dawna mo­ne­ta hisz­pań­ska;

Wiktionary

Pi­stol – złota mo­ne­ta hisz­pań­ska o war­to­ści pod­wój­ne­go escu­do wpro­wa­dzo­na do men­nict­wa przez Fi­li­pa II, bita także w niek­tó­rych in­nych kra­jach eu­ro­pej­skich, po raz ostat­ni w Brunsz­wi­ku i Lüneburgu w 1803 r. Na awer­sie przed­sta­wio­ny był por­tret mo­nar­szy, na re­wer­sie zaś tar­cza her­bo­wa albo inny znak ofi­cjal­ny.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpʲistɔl, AS: pʹistol

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dublon

Wiktionary


pistoleciarz

po­tocz­nie: spor­to­wiec star­tu­ją­cy w kon­ku­ren­cji strze­la­nia z pi­sto­le­tu


SJP.pl


pistolecik

zdrob­nie­nie od: pi­sto­let


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: pi­sto­let

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie pi­sto­let, lecz tylko mały pi­sto­le­cik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pistolet mrz.

Wiktionary


pistolet

1. krót­ka, ręcz­na broń palna, przez­na­czo­na do strze­la­nia na bli­skie od­le­gło­ści, po­cząt­ko­wo dzia­ła­ją­ca na za­sa­dzie odrzu­tu zamka swo­bod­ne­go, póź­niej zmo­der­ni­zo­wa­na do broni sa­mo­pow­ta­rzal­nej wy­ko­rzy­stu­ją­cej krót­ki odrzut lufy;
2. urzą­dze­nie wy­rzu­ca­ją­ce pod ci­śnie­niem farbę, la­kier lub wodę;
3. przy­siad na jed­nej nodze, z drugą wy­pro­sto­wa­ną i skie­ro­wa­ną rów­no­le­gle do po­dło­ża


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ręcz­na, krót­ka broń palna, za­si­la­na z ma­ga­zyn­ka lub jed­no­strza­ło­wa;

 (1.2) techn. na­rzę­dzie w kształ­cie pi­sto­le­tu (1.1), np. do ma­lo­wa­nia, kle­je­nia

 (1.3) pot. przen. żart. ktoś szyb­ki i rzut­ki

Wiktionary

Pi­sto­let – krót­ka, ręcz­na broń strze­lec­ka (z wy­łą­cze­niem re­wol­we­rów) przez­na­czo­na do strze­la­nia na krót­kim dy­stan­sie (do 50 m). Wy­po­sa­żo­na w chwyt umoż­li­wia­ją­cy pro­wa­dze­nie ognia jedną ręką, oraz za­si­la­na naj­czę­ściej amu­ni­cją pi­sto­le­to­wą.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nagle ktoś przy­su­nął mu pi­sto­let do głowy.

 (1.1) Jest coś ta­kie­go w pi­sto­le­cie ma­szy­no­wym, co po­wo­du­je, że serce mło­de­go męż­czyz­ny za­czy­na szyb­ciej bić.

 (1.3) Ko­le­ga życz­li­wie uprze­dził go, że z tymi mło­dy­mi pi­sto­le­ta­mi i tak nie wygra.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲiˈstɔlɛt, AS: pʹistolet

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. pistolecik m.

 przym. pistoletowy

 przysł. pistoletowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) żart. pukawka; slang. gnat, klamka, kopyto, spluwa; daw. środ. woczypluń

Wiktionary


pistoletowy

przez­na­czo­ny do pi­sto­le­tu (np. nabój pi­sto­le­to­wy, tar­cza pi­sto­le­to­wa), zwią­za­ny w jakiś spo­sób z pi­sto­le­tem (np. lufa pi­sto­le­to­wa)


SJP.pl


piston

1. klap­ka za­my­ka­ją­ca ot­wo­ry w dę­tych in­stru­men­tach mu­zycz­nych;
2. mo­sięż­na lub mie­dzia­na spłon­ka wy­ko­rzy­sty­wa­na w daw­nej broni pal­nej, za­wie­ra­ją­ca proch wy­bu­cha­ją­cy bez­poś­red­nio po ude­rze­niu kurka; ka­pi­szon


SJP.pl


pistonowy

po­dob­ny do pi­sto­nu (ka­pi­szo­nu, mo­sięż­nej lub mie­dzia­nej spłon­ki wy­bu­cha­ją­cej bez­poś­red­nio po ude­rze­niu kurka), wy­ko­rzy­stu­ją­cy pi­ston (np. obrzyn pi­sto­no­wy, pi­sto­let pi­sto­no­wy) lub w jakiś inny spo­sób zwią­za­ny z pi­sto­nem


SJP.pl


pistonówka

strzel­ba ka­pi­szo­no­wa


SJP.pl

Pi­sto­nów­ka – dawny fol­wark. Te­re­ny, na któ­rych leżał, znaj­du­ją się obec­nie na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie wi­teb­skim, w re­jo­nie mior­skim, w siel­so­wie­cie Tur­ko­wo.

Wikipedia


pistynka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. rzeka na za­chod­niej Ukra­i­nie, lewy do­pływ Prutu;

Wiktionary

Pi­styn­ka ( Пістинька "Pi­styń­ka") – rzeka na Ukra­i­nie, na Hu­cul­szczyź­nie, prze­pły­wa­ją­ca przez rejon ko­sow­ski i ko­ło­myj­ski ob­wo­du iwa­no­fran­kiw­skie­go. Prawy do­pływ Prutu w do­rze­czu Du­na­ju.

Wikipedia


pisuar

miska wy­ko­na­na z po­ce­la­ny lub ma­te­ria­łów por­ce­la­no­po­dob­nych słu­żą­ca do od­da­wa­nia moczu przez męż­czyzn, in­sta­lo­wa­na zwy­kle w ubi­ka­cjach pu­blicz­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) musz­la w ubi­ka­cji mę­skiej do od­da­wa­nia moczu na sto­ją­co

 (1.2) męska ubi­ka­cja pu­blicz­na wy­po­sa­żo­na w pi­su­a­ry (1.1)

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) pot. pejor. po­gard. obraź. czło­nek Prawa i Spra­wied­li­wo­ści, także zwo­len­nik PiS-u

Wiktionary

Pi­su­ar – urzą­dze­nie sa­ni­tar­ne poz­wa­la­ją­ce na wy­god­ne od­da­wa­nie moczu przez męż­czyzn w po­zy­cji sto­ją­cej; na ogół mon­to­wa­ne na ścia­nie, [] i wy­po­sa­żo­ne w spłucz­kę. Mon­to­wa­ny naj­czę­ściej w ubi­ka­cjach pu­blicz­nych lub w ubi­ka­cjach w ogól­no­do­stęp­nych bu­dyn­kach; rza­dziej w pry­wat­nych miesz­ka­niach.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W ubi­ka­cjach pu­blicz­nych ko­rzy­stam tylko z pi­su­a­rów, nigdy z musz­li klo­ze­to­wych.

 (1.2) Po­cze­kaj na mnie chwi­lę; muszę pójść do pi­su­a­ru.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲiˈsuwar, AS: pʹisuu̯ar

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pisuardessa ż.

:: zdrobn. pisuarek m.

 przym. pisuarowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. wulg. szczalnik

 (1.2) przest. wulg. szczalnia

 (2.1) neutr. pisowiec; pot. lekcew. pisiak; obraź. pisior

Wiktionary


pisuardesa

żar­to­bli­wie o ko­bie­cie sprzą­ta­ją­cej ubi­ka­cję lub w ogóle pra­cu­ją­cej w płat­nej ubi­ka­cji, przyj­mu­ją­cej za­pła­tę za sko­rzy­sta­nie z ubi­ka­cji, wy­dzie­la­ją­cej pa­pier to­a­le­to­wy itp.; pi­su­ar­des­sa; bab­cia klo­ze­to­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) środ. żart. ko­bie­ta sprzą­ta­ją­ca pu­blicz­ne to­a­la­ty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) babcia klozetowa

Wiktionary


pisuardessa

żar­to­bli­wie o ko­bie­cie sprzą­ta­ją­cej ubi­ka­cję lub w ogóle pra­cu­ją­cej w płat­nej ubi­ka­cji, przyj­mu­ją­cej za­pła­tę za sko­rzy­sta­nie z ubi­ka­cji, wy­dzie­la­ją­cej pa­pier to­a­le­to­wy itp.; pi­su­ar­de­sa, bab­cia klo­ze­to­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta po­bie­ra­ją­ca opła­ty za ko­rzy­sta­nie z to­a­le­ty pu­blicz­nej i utrzy­mu­ją­ca tam po­rzą­dek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pisuar mos./mrz.

Wiktionary


pisuarek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mały pi­su­ar

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pisuar mos./mrz.

Wiktionary


pisuarowy

→ pi­su­ar


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy pi­su­a­ru

Wiktionary

Patrz:

pisuar

Powiązane:

 rzecz. pisuar mos./mrz.

Wiktionary


pisula

naz­wi­sko


SJP.pl


pisuliński

naz­wi­sko


SJP.pl


pisywać

1. pisać od czasu do czasu;
2. in­for­mo­wać, ko­mu­ni­ko­wać coś od czasu do czasu


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) two­rzyć od czasu do czasu ut­wo­ry li­te­rac­kie lub mu­zycz­ne

 (1.2) li­stow­nie ko­mu­ni­ko­wać się z kimś

 (1.3) wy­ra­żać pi­sem­nie co jakiś czas swoje myśli lub opi­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To może tro­chę dzi­wić, ale dzi­siaj na świe­cie, i w Pol­sce także, mu­zy­kę do filmu pi­su­ją lu­dzie, któ­rzy nie odróż­nia­ją krzy­ży­ka od be­mo­la czy ćwiart­ki od pół­nu­ty.

 (1.2) Dzie­ci pi­sy­wa­ły do sie­bie pra­wie co­dzien­nie, ale zło­ży­ło się tak, że nie wi­dzia­ły się lat dzie­sięć.

 (1.3) Te­ra­sa­wa, który pi­su­je do ta­blo­i­dów, nie na­le­ży do żad­ne­go z około ty­sią­ca klu­bów pra­so­wych przy in­sty­tu­cjach, tzw. Kisza Ku­ra­bu, które mo­no­po­li­zu­ją do­stęp me­diów do źró­deł in­for­ma­cji.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wpisywać, napisać, pisać ndk.

 rzecz. piśmiennictwo n., pismo n., pisanie n., pisanina ż.

Wiktionary


pisz

1. two­rzyć tekst na ja­kiejś po­wierzch­ni uży­wa­jąc do tego sto­sow­ne­go na­rzę­dzia;
2. do­no­sić, prze­ka­zy­wać coś na pi­śmie lub w druku, ko­mu­ni­ko­wać o czymś w taki spo­sób;
3. pisać się: pod­pi­sy­wać się pod czymś, czę­sto także: zga­dzać się na coś, pot­wier­dzać chęć uczest­ni­cze­nia w czymś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto po­wia­to­we w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim;

 (1.2) geogr. je­zio­ro w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, na te­re­nie Po­je­zie­rza Olsz­tyń­skie­go;

Wiktionary

Pisz (daw­niej "Jańs­bork" albo "Jans­bork", Jo­han­nis­burg) – mia­sto w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, sie­dzi­ba po­wia­tu pi­skie­go i gminy miej­sko-wiej­skiej Pisz, w po­łud­nio­wo-wschod­niej czę­ści Kra­i­ny Wiel­kich Je­zior Ma­zur­skich, nad je­zio­rem Roś i nad wy­pły­wa­ją­cą z niego rzeką Pisą. Mia­sto ota­cza Pu­szcza Piska.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Cmen­tarz ży­dow­ski w Piszu zo­stał za­ło­żo­ny w 1850 roku.

 (1.2) Śred­nia głę­bo­kość Pisza wy­no­si 5,1 m.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲiʃ, AS: pʹiš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piszanin mos., piszanka ż.

 przym. piski

Wiktionary


piszanin

miesz­ka­niec Pisza


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Pisza

 (1.2) osoba po­cho­dzą­ca z Pisza, uro­dzo­na w Piszu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲiˈʃãɲĩn, AS: pʹišãńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pisz m.

:: fż. piszanka ż.

 przym. piski

Wiktionary


piszanka

miesz­kan­ka Pisza


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Pisza

 (1.2) ko­bie­ta po­cho­dzą­ca z Pisza, uro­dzo­na w Piszu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wszyst­kie spot­ka­nia za­koń­czy­ły się zwy­cię­stwem pi­sza­nek 2-0 w se­tach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲiˈʃãnka, AS: pʹišãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pisz m.

:: fm. piszanin mos.

 przym. piski

Wiktionary


piszcz

1. odzy­wać się pis­kli­wym gło­sem, wy­da­wać ostre, cien­kie, prze­ni­kli­we dźwię­ki, wy­da­wać piski;
2. o in­stru­men­tach mu­zycz­nych, głów­nie pi­szczał­ko­wych: wy­da­wać tony, dźwię­ki


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Agata Piszcz – ka­ja­kar­ka
  • Ed­mund Piszcz – bi­skup
  • Ed­ward Piszcz – dzien­ni­karz
  • Rafał Piszcz – ka­ja­karz
  • Swia­tła­na Piszcz – bia­ło­ru­ska po­li­tycz­ka

Wikipedia


piszczac

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

}|-

Pi­szczac – mia­sto w Pol­sce, po­ło­żo­ne w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie bial­skim, sie­dzi­ba miej­sko-wiej­skiej gminy Pi­szczac.

Mia­sto kró­lew­skie lo­ko­wa­ne w 1530 roku, na­zy­wa­ne także nie­kie­dy "Pi­szczat­ką", po­ło­żo­ne było w po­wie­cie brze­sko­li­tew­skim wo­je­wództ­wa brze­sko­li­tew­skie­go.

Wikipedia


piszczacki

przy­miot­nik od: Pi­szczac


SJP.pl


piszczaczanin

miesz­ka­niec Pi­szcza­ca (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


piszczaczanka

miesz­kan­ka Pi­szcza­ca (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


piszczal

1. ro­dzaj śred­nio­wiecz­nej ar­ma­ty
2. daw­niej:
a) pi­szczel
b) pi­szczał­ka


SJP.pl


piszczany

mia­sto w za­chod­niej Sło­wa­cji; Pie­szcza­ny


SJP.pl

Pi­szcza­ny ( Піщани) – wieś na Ukra­i­nie, w re­jo­nie stryj­skim ob­wo­du lwow­skie­go. Wieś liczy 463 miesz­kań­ców.

Do 1946 roku miej­sco­wość no­si­ła nazwę Ta­tar­sko ( Татарське, "Ta­tarś­ke").

Znaj­du­je tu się przy­sta­nek ko­le­jo­wy Pi­szcza­ny, po­ło­żo­ny na linii Tar­no­pol – Stryj.

Wikipedia


piszczatowski

naz­wi­sko


SJP.pl


piszczała

duża pi­szczał­ka (głów­nie w zna­cze­niu jed­nej z wielu czę­ści skła­do­wych in­stru­men­tów mu­zycz­nych, prze­de wszyst­kim z grupy ae­ro­fo­nów)


SJP.pl


piszczałeczka

zdrob­nie­nie od: pi­szczał­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: pi­szczał­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲiʃt͡ʃaˈwɛt͡ʃka, AS: pʹiščau̯ečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piszczałka ż.

 przym. piszczałkowy

Wiktionary


piszczałka

1. lu­do­wy in­stru­ment mu­zycz­ny z grupy ae­ro­fo­nów war­go­wych, przy­po­mi­na­ją­cy nie­wiel­ki flet z bocz­ny­mi ot­wo­ra­mi;
2. jedna z wielu skła­do­wych czę­ści in­stru­men­tów mu­zycz­nych, głów­nie z grupy ae­ro­fo­nów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. część skła­do­wa wielu in­stru­men­tów mu­zycz­nych

 (1.2) muz. lu­do­wy dęty in­stru­ment mu­zycz­ny w po­sta­ci dłu­giej, wą­skiej rurki z ot­wo­ra­mi z boku

 (1.3) ornit. nie­wiel­ki in­stru­ment słu­żą­cy do wa­bie­nia pta­ków

 (1.4) pot. ryba ro­dza­ju nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Fi­stu­la­ria|ref=tak.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pi­szczał­ka – lu­do­wy in­stru­ment mu­zycz­ny z grupy ae­ro­fo­nów war­go­wych, bę­dą­cy naj­czę­ściej drew­nia­ną rurką za­o­pa­trzo­ną w otwór war­go­wy i 3-7 ot­wo­rów bocz­nych (ina­czej fu­ja­ra, fu­jar­ka, fu­la­ra).
  • pi­szczał­ka – część ae­ro­fo­nu, w któ­rej wsku­tek wi­bra­cji słupa po­wie­trza pow­sta­je dźwięk (zob. też pi­szczał­ka or­ga­no­wa).
  • pi­szczał­ka – pol­ska nazwa zwy­cza­jo­wa ryb z ro­dza­ju Fi­stu­la­ria
  • Pi­szczał­ka – dia­beł, ty­tu­ło­wy bo­ha­ter po­wie­ści Kor­ne­la Ma­ku­szyń­skie­go pt.: Przy­ja­ciel we­so­łe­go dia­bła, fil­mów pt.: Przy­ja­ciel we­so­łe­go dia­bła i Bli­skie spot­ka­nia z we­so­łym dia­błem oraz se­ria­lu te­le­wiz...

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pʲiʃˈt͡ʃawka, AS: pʹiščau̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pisk m., piszczenie n., pisklę n.

:: zdrobn. piszczałeczka ż.

 czas. piszczeć ndk., pisnąć dk.

 przym. piszczałkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) fujarka

Wiktionary


piszczałkowy

→ pi­szczał­ka


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) skła­da­ją­cy się z pi­szcza­łek, opar­ty na za­sa­dzie dzia­ła­nia pi­szcza­łek lub w jakiś inny spo­sób zwią­za­ny z pi­szczał­ka­mi

Wiktionary

Patrz:

piszczałka

Przykłady

 (1.1) Była to ma­chi­na droga i skom­pli­ko­wa­na, a także trud­na w ob­słu­dze, bo or­ga­ny pi­szczał­ko­we były naj­kunsz­tow­niej­szym me­cha­niz­mem przed wy­na­le­zie­niem ze­ga­ra me­cha­nicz­ne­go w XIV wieku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piszczałka ż., piszczałeczka ż., pisk mrz., piszczenie n., pisklę n.

 czas. piszczeć ndk., pisnąć dk.

Wiktionary


piszczański

→ Pi­szcza­ny; pie­szczań­ski


SJP.pl


piszczek

śred­nio­wiecz­ny muzyk gra­ją­cy na in­stru­men­tach dę­tych, naj­czę­ściej wę­dru­ją­cy po mia­stach i za­ra­bia­ją­cy kon­cer­ta­mi na dwo­rach


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pi­szczek – część mia­sta Tu­cho­la
  • Pi­szczek – część mia­sta Opole Lu­bel­skie
  • Pi­szczek – pol­skie naz­wi­sko
  • Filip Pi­szczek – pol­ski pił­karz
  • Józef Pi­szczek – pol­ski pro­fe­sor nauk rol­ni­czych
  • Łu­kasz Pi­szczek – pol­ski pił­karz

Wikipedia


piszczel

1. jedna z naj­dłuż­szych kości szkie­le­tu, bę­dą­ca jedną z dwu kości go­le­nio­wych, łą­czą­ca się u góry z ko­ścią udową, a u dołu z na­pięt­kiem;
2. cien­ka, sta­lo­wa rurka z ust­ni­kiem, sto­so­wa­na w hu­tach szkła do wyd­mu­chi­wa­nia wy­ro­bów szkla­nych; cy­buch, pi­szczel (ro­dzaj żeń­ski)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, rza­dziej mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) anat. pod­sta­wo­wa kość go­le­ni;

 (1.2) techn. na­rzę­dzie uży­wa­ne w hut­nict­wie szkła słu­żą­ce do ręcz­ne­go for­mo­wa­nia wy­ro­bów;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pi­szczel – jedna z kości dłu­gich szkie­le­tu nogi
  • pi­szczel – na­rzę­dzie hut­ni­cze do wyd­mu­chi­wa­nia szkła
  • pi­szczel (pi­szczał) – ręcz­na broń palna

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dwie skrzy­żo­wa­ne pi­szcze­le wid­nie­ją na ban­de­rze pi­ra­tów.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. piszczelowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kość piszczelowa

 (1.2) cybuch

Wiktionary


piszczelowy

kość pi­szcze­lo­wa: jedna z naj­dłuż­szych kości szkie­le­tu, bę­dą­ca jedną z dwu kości go­le­nio­wych, łą­czą­ca się u góry z ko­ścią udową, a u dołu z na­pięt­kiem; pi­szczel


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pi­szcze­lą, do­ty­czą­cy pi­szcze­li

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piszczel ż.

Wiktionary


piszczenia

1. odzy­wać się pis­kli­wym gło­sem, wy­da­wać ostre, cien­kie, prze­ni­kli­we dźwię­ki, wy­da­wać piski;
2. o in­stru­men­tach mu­zycz­nych, głów­nie pi­szczał­ko­wych: wy­da­wać tony, dźwię­ki


SJP.pl


piszczenie

1. odzy­wać się pis­kli­wym gło­sem, wy­da­wać ostre, cien­kie, prze­ni­kli­we dźwię­ki, wy­da­wać piski;
2. o in­stru­men­tach mu­zycz­nych, głów­nie pi­szczał­ko­wych: wy­da­wać tony, dźwię­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pi­szczeć.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pisklę n., piszczałka ż.

 czas. piszczeć

 przym. piszczałkowy

Wiktionary


piszczeć

1. odzy­wać się pis­kli­wym gło­sem, wy­da­wać ostre, cien­kie, prze­ni­kli­we dźwię­ki, wy­da­wać piski;
2. o in­stru­men­tach mu­zycz­nych, głów­nie pi­szczał­ko­wych: wy­da­wać tony, dźwię­ki


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) po­wo­do­wać prze­ni­kli­wy dźwięk, od­głos

 (1.2) (o isto­tach ży­wych) wy­da­wać prze­ni­kli­wy głos

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ło­ży­sko w lewym kole pi­szczy. Muszę je nas­ma­ro­wać.

 (1.2) Nie piszcz. Za­strzyk nie jest aż tak bo­les­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲiʃt͡ʃɛt͡ɕ, AS: pʹiščeć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pisk m., piszczałka ż., piszczenie n., pisklę n.

 przym. piszczałkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zgrzytać

 (1.2) kwiczeć, skowyczeć

Wiktionary


piszczka

po­tocz­nie o przed­mio­cie do świ­sta­nia, gwi­zda­nia, a także: gu­mo­wa za­baw­ka dla zwie­rząt do­mo­wych, wy­peł­nio­na po­wie­trzem, pi­szczą­ca po przy­dep­nię­ciu


SJP.pl


piszczyk

naz­wi­sko


SJP.pl


piszewo

Pi­sze­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie olsz­tyń­skim, w gmi­nie Je­zio­ra­ny.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa olsz­tyń­skie­go. Wieś znaj­du­je się w hi­sto­rycz­nym re­gio­nie War­mia.

W Pi­sze­wie uro­dził się Fer­di­nand Schulz, wie­lo­krot­ny mistrz świa­ta w szy­bow­nict­wie.

Wikipedia


piszinger

tor­cik z wafli prze­kła­da­nych słod­ką masą, np. ka­ka­o­wą; pis­chin­ger


SJP.pl


piszkowice

Ga­le­ria: ko­ściół, pa­wi­lon ogro­do­wy

Wikipedia


piszpan

po­tocz­nie, żar­to­bli­wie o urzęd­ni­ku, zwła­szcza niż­sze­go szcze­bla, zaj­mu­ją­cym się głów­nie two­rze­niem do­ku­men­tów i in­nych pism


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) żart. kan­ce­li­sta

 (1.2) gw-pl|War­sza­wa. po­gard. in­te­li­gent

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pisanina ż.

Wiktionary


piszący

1. two­rzyć tekst na ja­kiejś po­wierzch­ni uży­wa­jąc do tego sto­sow­ne­go na­rzę­dzia;
2. do­no­sić, prze­ka­zy­wać coś na pi­śmie lub w druku, ko­mu­ni­ko­wać o czymś w taki spo­sób;
3. pisać się: pod­pi­sy­wać się pod czymś, czę­sto także: zga­dzać się na coś, pot­wier­dzać chęć uczest­ni­cze­nia w czymś


SJP.pl


pisówa

PiS-ówa, PiS-ówka, pi­sów­ka; po­gard­li­wie:
1. zwo­len­nicz­ka par­tii Prawo i Spra­wied­li­wość;
2. człon­ki­ni par­tii Prawo i Spra­wied­li­wość


SJP.pl


pisówka

PiS-ówka, PiS-ówa, pi­só­wa; po­gard­li­wie:
1. zwo­len­nicz­ka par­tii Prawo i Spra­wied­li­wość;
2. człon­ki­ni par­tii Prawo i Spra­wied­li­wość


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) polit. zwo­len­nicz­ka PiS-u

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pisdzielec mos., pisowiec mos.

Wiktionary


pit

okrą­gły pla­cek jęcz­mien­ny lub pszen­ny; pitta, chleb sy­ryj­ski


SJP.pl

skró­to­wiec, rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ekon. urz. po­da­tek od do­cho­du oso­bi­ste­go;

 (1.2) pot. for­mu­larz słu­żą­cy do skła­da­nia zez­na­nia po­dat­ko­we­go

 (1.3) = tu­ryst. Pol­ska Izba Tu­ry­sty­ki;

 (1.4) = nauk. Pań­stwo­wy In­sty­tut Te­le­ko­mu­ni­ka­cyj­ny;

Wiktionary

Zo­bacz też: PIT – po­da­tek do­cho­do­wy od osób fi­zycz­nych oraz pit stop – miej­sce przy­stan­ku pod­czas wy­ści­gów.

Pit (pol. "wgłę­bie­nie") – wgłę­bie­nie w no­śni­kach op­tycz­nych, ta­kich jak CD, DVD, HD DVD, Blu-ray czy HVD.

Wiąz­ka la­se­ra pa­da­ją­ca na no­śnik jest albo roz­pra­sza­na (ab­sor­bo­wa­na) we wgłę­bie­niu ("pit") albo od­bi­ja­na od po­wierzch­ni (ang.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Byłam dziś w skar­bów­ce roz­li­czyć PIT.

 (1.2) Nie mogę się po­ła­pać w tym picie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲit, AS: pʹit

Wiktionary


pit-omat

au­to­mat do skła­da­nia de­kla­ra­cji po­dat­ko­wych; skar­bo­mat, pi­to­mat


SJP.pl


pit-pi-lit

wy­krzy­knik

 (1.1) dźwięk. rzad. …imi­tu­ją­cy od­głos niek­tó­rych pta­ków

Wiktionary


pit-stop

pit stop;
1. w wy­ści­gach sa­mo­cho­do­wych:
a) kil­ku­se­kun­do­wa przer­wa na za­tan­ko­wa­nie po­ja­zdu i wy­mia­nę opon;
b) sta­no­wi­sko ob­słu­gi tech­nicz­nej;
2. żar­to­bli­wie: po­stój w trak­cie po­dró­ży


SJP.pl


pita

okrą­gły pla­cek jęcz­mien­ny lub pszen­ny; pitta, chleb sy­ryj­ski


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. okrą­gły pla­cek chle­bo­wy z mąki pszen­nej lub jęcz­mien­nej po­wszech­ny na Bli­skim Wscho­dzie;

 (1.2) eufem. bia­ły­stok. cipka

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) imie­słów przy­miot­ni­ko­wy bier­ny, ro­dzaj żeń­ski, od: pić

Wiktionary

Pita (arab. كماج lub خبز عربي, cy­ry­li­ca пита, gr. πίτα, hebr. פִּתָּה lub פיתה, tur. "pide") – okrą­głe, pszen­ne, pła­skie plac­ki, po­pu­lar­ne w kra­jach Bli­skie­go Wscho­du. [] Jak wska­zu­ją sza­cun­ki, pła­ski chleb przy­po­mi­na­ją­cy pitę pie­czo­no już 12 ty­się­cy lat temu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dziś na ko­la­cję mamy pitę z gyros i tzat­zy­ki.

 (2.1) Te­qu­i­la po­win­na być pita z odro­bi­ną soli i li­mon­ką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲita, AS: pʹita

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chleb syryjski, chleb pita, placek chlebowy

Wiktionary


pitagoras

(572 - 497 p.n.e.) grec­ki fi­lo­zof i ma­te­ma­tyk


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) filoz. mat. grec­ki ma­te­ma­tyk i fi­lo­zof;

Wiktionary

Pi­ta­go­ras (gr. Πυθαγόρας, "Pyt­ha­gó­ras"; ur. ok. 572 p.n.e. na Samos lub w Sy­do­nie, zm. ok. 497 p.n.e. w Me­ta­pon­cie) – grec­ki ma­te­ma­tyk, fi­lo­zof, mi­styk ko­ja­rzo­ny ze słyn­nym twier­dze­niem ma­te­ma­tycz­nym naz­wa­nym jego imie­niem.

We­dług więk­szo­ści opi­sów Pi­ta­go­ras żył około 80 lat, cho­ciaż re­la­cja ano­ni­mo­we­go au­to­ra twier­dzi, iż żył on aż 104 lata. We­dług jed­nej z wer­sji zmarł w Me­ta­pon­cie w domu za­pa­śni­ka Mi­lo­na, oca­lo­ny z po­gro­mu Kro­to­ny, zaś innej – re­wol­ty tej nie prze­żył.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zda­niem Dio­ge­ne­sa La­er­tio­sa sam Pi­ta­go­ras był we­ge­ta­ria­ni­nem i ab­sty­nen­tem (…)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲitaˈɡɔras, AS: pʹitagoras

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pitagoreizm mrz., pitagorejczyk mos.

 przym. pitagorejski

Wiktionary


pitagorasowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Pi­ta­go­ra­sa lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


pitagoreizm

wy­wo­dzą­cy się od Pi­ta­go­ra­sa i roz­wi­ja­ny przez jego ucz­niów kie­ru­nek fi­lo­zo­ficz­no-re­li­gij­ny i na­u­ko­wy, łą­czą­cy kult ma­te­ma­ty­ki z mi­sty­cyz­mem, wi­dzą­cy w ma­te­ma­ty­ce drogę do poz­na­nia wszechś­wia­ta i oczy­szcze­nia duszy, gło­szą­cy wiarę w wę­drów­kę dusz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) filoz. dok­try­na fi­lo­zo­ficz­na roz­wi­nię­ta przez Pi­ta­go­ra­sa;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wy­kład był poś­wię­co­ny pi­ta­go­re­iz­mo­wi Pla­to­na.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. neopitagoreizm mrz., Pitagoras mos., pitagorejczyk mos.

 przym. pitagorejski

Wiktionary


pitagorejczyk

przed­sta­wi­ciel pi­ta­go­re­iz­mu; także czło­nek Związ­ku Pi­ta­go­rej­skie­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) filoz. kul­ty­wa­tor pi­ta­go­re­iz­mu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ze wzglę­dów etycz­nych pi­ta­go­rej­czy­cy prak­ty­ko­wa­li we­ge­ta­ria­nizm.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pitagoras mos., pitagoreizm mrz.

 przym. pitagorejski

Wiktionary


pitagorejka

→ pi­ta­go­rej­czyk


SJP.pl

Patrz:

pitagorejczyk

pitagorejski

zwią­za­ny z Pi­ta­go­ra­sem, pi­ta­go­re­iz­mem lub pi­ta­go­rej­czy­ka­mi


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) filoz. zwią­za­ny z pi­ta­go­re­iz­mem – nauką, po­glą­da­mi gło­szo­ny­mi przez Pi­ta­go­ra­sa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pitagoras mos., pitagoreizm mrz., pitagorejczyk mos.

Wiktionary


pitaja

eg­zo­tycz­ny owoc wielu ga­tun­ków kak­tu­sa o słod­kim smaku; smo­czy owoc, tru­skaw­ko­wa grusz­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spoż. ja­dal­ny owoc kak­tu­sów z ro­dza­jów Hy­lo­ce­re­us i Ste­no­ce­re­us, o ró­żo­wej, czer­wo­nej lub żół­tej skór­ce;

Wiktionary

Pi­ta­ja, smo­czy owoc, tru­skaw­ko­wa grusz­ka – owoc wielu ga­tun­ków kak­tu­sów, zwła­szcza z ro­dza­ju "Hy­lo­ce­re­us", ale także "Ste­no­ce­re­us". Po­cho­dzi z Mek­sy­ku i Ame­ry­ki Środ­ko­wej, ale obec­nie jest też upra­wia­ny w wielu kra­jach Azji Po­łud­nio­wo-Wschod­niej, jak Wiet­nam, Fi­li­pi­ny, Ma­lez­ja, oraz na Taj­wa­nie, Oki­na­wie, w po­łud­nio­wych Chi­nach, a także w Iz­ra­e­lu.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. pitajowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) smoczy owoc, truskawkowa gruszka, pitahaya

Wiktionary


pitak

naz­wi­sko


SJP.pl


pitala

naz­wi­sko


SJP.pl


pitanga

ni­skie, wiecz­nie zie­lo­ne drze­wo lub krzew z ro­dzi­ny mir­to­wa­tych, upra­wia­ne w kli­ma­cie rów­ni­ko­wym, głów­nie w Bra­zy­lii i In­do­nez­ji; goź­dzi­ko­wiec jed­nok­wia­to­wy, eu­ge­nia jed­nok­wia­to­wa, pier­nia jed­nok­wia­to­wa


SJP.pl


pitaval

ro­dzaj kro­ni­ki kry­mi­nal­nej; pi­ta­wal


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zob. pi­ta­wal.

Wiktionary


pitawal

ro­dzaj kro­ni­ki kry­mi­nal­nej; pi­ta­val


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) liter. pu­bli­ka­cja za­wie­ra­ją­ca pu­bli­cy­stycz­nie opra­co­wa­ny zbiór spra­wo­zdań z gło­śnych roz­praw są­do­wych w spra­wach kry­mi­nal­nych, rza­dziej in­nych;

Wiktionary

Pi­ta­wal, daw. pi­ta­val – ogól­na nazwa wy­da­nej dru­kiem pu­bli­ka­cji, za­wie­ra­ją­cej pu­bli­cy­stycz­nie opra­co­wa­ny zbiór spra­wo­zdań z gło­śnych roz­praw są­do­wych w spra­wach kry­mi­nal­nych, rza­dziej in­nych (np. cy­wil­nych).

Nazwa po­cho­dzi od naz­wi­ska pier­wsze­go au­to­ra ta­kie­go zbio­ru – fran­cu­skie­go ad­wo­ka­ta F.G. de Pi­ta­va­la, ży­ją­ce­go w la­tach 1673–1743, który w 1734 wydał swój zbiór spraw kry­mi­nal­nych za­ty­tu­ło­wa­ny Ca­u­ses célèbres et intéressantes (fr. "Cause célèbre" – słyn­na spra­wa).

Wikipedia

Powiązane:

 przym. pitawalowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. pitaval

Wiktionary


pitbul

bar­dzo agre­syw­na od­mia­na bul­te­rie­ra; pit­bull; pit­bul­te­rier; pit­bull­te­rier


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) kynol. rasa psów pow­sta­ła ze skrzy­żo­wa­nia bul­do­ga i kilku ras te­rie­rów

 (1.2) kynol. pies rasy pit­bul (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Mło­de­go pit­bu­la ofe­ro­wa­no za 600 dol­ców.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pitbull mzw.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pitbullterier, pitbulterier, pitbull

Wiktionary


pitbull

bar­dzo agre­syw­na od­mia­na bul­te­rie­ra; pit­bul; pit­bul­te­rier; pit­bull­te­rier


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) kynol. rasa psów pow­sta­ła ze skrzy­żo­wa­nia bul­do­ga i kilku ras te­rie­rów

 (1.2) kynol. pies rasy pit­bull (1.1)

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ame­ry­kań­ski pit­bul­te­rier – rasa psów
  • Pit­bull – seria pol­skich fil­mów, np:
    • Pit­bull – pol­ski se­rial sen­sa­cyj­ny
    • PitBull – pol­ski film sen­sa­cyj­ny, 2005
    • Pit­bull – pol­ski film sen­sa­cyj­ny, 2021
  • Pit­bull – ame­ry­kań­ski raper

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Mło­de­go pit­bul­la ofe­ro­wa­no za 500 dol­ców.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pitbul mzw.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pitbullterier, pitbulterier, pitbul

Wiktionary


pitbullterier

bar­dzo agre­syw­na od­mia­na bul­te­rie­ra; pit­bull; pit­bul; pit­bul­te­rier


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) kynol. rasa psów pow­sta­ła ze skrzy­żo­wa­nia bul­do­ga i kilku ras te­rie­rów

 (1.2) kynol. pies rasy pit­bull­te­rier (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Mło­de­go pit­bull­te­rie­ra ofe­ro­wa­no za 400 dol­ców.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pitbulterier mzw.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pitbulterier, pitbul, pitbull

Wiktionary


pitbulterier

bar­dzo agre­syw­na od­mia­na bul­te­rie­ra; pit­bull; pit­bul; pit­bull­te­rier


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) kynol. rasa psów pow­sta­ła ze skrzy­żo­wa­nia bul­do­ga i kilku ras te­rie­rów

 (1.2) kynol. pies rasy pit­bul­te­rier (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Mło­de­go pit­bul­te­rie­ra ofe­ro­wa­no za 300 dol­ców.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pitbullterier mzw.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pitbullterier, pitbul, pitbull

Wiktionary


pitcairn

[czy­taj: pit­kern] te­ry­to­rium za­leż­ne Wiel­kiej Bry­ta­nii w Po­li­nez­ji


SJP.pl

Pit­ca­irn (Wyspy Pit­ca­irn, Hen­der­son, Ducie i Oeno; Pit­ca­irn Is­lands; Pit­ca­irn, Hen­der­son, Ducie, and Oeno Is­lands; pit­kern Pit­kern Ailen) – grupa czte­rech wysp le­żą­cych na Oce­a­nie Spo­koj­nym w Po­li­nez­ji mię­dzy Au­stra­lią a Ame­ry­ką Po­łud­nio­wą, na wyspy skła­da­ją się Pit­ca­irn (4,53 km²), Hen­der­son (37,3 km²), Ducie (0,7 km²), Oeno (0,65 km²), (trzy ostat­nie są nie­za­miesz­ka­ne) o łącz­nej po­wierzch­ni 47 km².

Wikipedia


pitch

[czy­taj: picz] krót­ka pre­zen­ta­cja no­we­go po­my­słu na biz­nes, pro­dukt itp. skie­ro­wa­na do po­ten­cjal­ne­go spon­so­ra


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pitch (kry­kiet) – mu­ra­wa w kry­kie­cie
  • pitch (mu­zy­ka) – za­cho­wa­nie płyn­no­ści dźwię­ku i sta­łej gło­śno­ści wraz z dy­na­mi­ką
  • – pre­zen­ta­cja ma­ją­ca na celu sprze­daż pro­duk­tu lub usłu­gi

Wikipedia


pitek

naz­wi­sko


SJP.pl


pitekantrop

isto­ta po­dob­na do czło­wie­ka, znana z wy­ko­pa­lisk; homo erec­tus; pi­te­kan­tro­pus


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. an­trop. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Homo erec­tus|Du­bo­is|ref=tak., ho­mi­nid z epoki środ­ko­we­go plej­sto­ce­nu, po­tra­fią­cy po­słu­gi­wać się ogniem;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ślady dzia­łal­no­ści pi­te­kan­tro­pa na te­re­nie Pol­ski zna­le­zio­no w Koń­czy­cach Wiel­kich w po­wie­cie cie­szyń­skim (wo­je­wództ­wo ślą­skie).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pitekantropus mzw.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pitekantropus

Wiktionary


pitekantropoidalny

po­dob­ny do pi­te­kan­tro­pa (ga­tun­ku czło­wie­ka z okre­su środ­ko­we­go plej­sto­ce­nu), wła­ści­wy pi­te­kan­tro­po­wi (np. po­sta­wa pi­te­kan­tro­po­i­dal­na, czasz­ka pi­te­kan­tro­po­i­dal­na)


SJP.pl


pitekantropus

isto­ta po­dob­na do czło­wie­ka, znana z wy­ko­pa­lisk; homo erec­tus; pi­te­kan­trop


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. an­trop. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Pit­he­canth­ro­pus erec­tus|Du­bo­is., ho­mi­nid z epoki środ­ko­we­go plej­sto­ce­nu, po­tra­fią­cy po­słu­gi­wać się ogniem;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To wcale nie pi­te­kan­tro­pus jako pier­wszy wy­e­mi­gro­wał z afry­kań­skiej sa­wan­ny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pitekantrop mzw.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pitekantrop

Wiktionary


piter

daw­niej: wo­re­czek na pie­nią­dze, sa­kiew­ka, pu­gi­la­res


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. sa­kiew­ka na pie­nią­dze

Wiktionary

Piter (oryg. Питер) – po­wieść po­sta­po­ka­lip­tycz­na na­pi­sa­na przez ro­syj­skie­go pi­sa­rza Szy­mu­na Wrocz­ka, wy­da­na w 2010 roku. Książ­ka na­le­ży do serii "Uni­wer­sum Metro 2033".

Książ­ka ta nie jest kon­ty­nu­a­cją ory­gi­nal­nych prac Dmi­tri­ja Głu­chow­skie­go; opo­wia­da o tym, co stało się po Ka­ta­stro­fie w innej czę­ści Rosji, za­cho­wu­jąc przy tym ory­gi­nal­ne po­my­sły pier­wow­zo­ru.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. piterek mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pugilares

Wiktionary


pitera

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Julia Pi­te­ra – pol­ska po­li­tyk, dzia­łacz­ka sa­mo­rzą­do­wa i fi­lo­log pol­ska
  • Nick Pi­te­ra – ame­ry­kań­ski autor pio­se­nek i wo­ka­li­sta
  • Paweł Pi­te­ra – pol­ski re­ży­ser fil­mów fa­bu­lar­nych i do­ku­men­tal­nych, sce­na­rzy­sta i tłu­macz
  • Zbi­gniew Pi­te­ra – pol­ski kry­tyk fil­mo­wy, hi­sto­ryk kina, dzien­ni­karz

Wikipedia


piterek

po­tocz­nie: sa­szet­ka na do­ku­men­ty i go­tów­kę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. port­mo­net­ka

 (1.2) pot. męska sa­szet­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲiˈtɛrɛk, AS: pʹiterek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piter mrz.

Wiktionary


piterka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bia­ły­stok. port­fe­lik, mały port­fel

Wiktionary


pitia

osoba mó­wią­ca nie­jas­no, dwuz­nacz­nie, za­gad­ko­wo; pytia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sta­roż. wró­żeb­na ka­płan­ka w świą­ty­ni del­fic­kiej

 (1.2) przen. ktoś mó­wią­cy nie­jas­no, za­gad­ko­wo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­py­ta­no pitię, ale ta dała od­po­wiedź dwuz­nacz­ną.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pytia ż.

Wiktionary


pitiatyzm

okre­śle­nie hi­ste­rii jako za­bu­rze­nia psy­chicz­ne­go da­ją­ce­go się rze­ko­mo wy­le­czyć pers­waz­ją


SJP.pl


pitiuzy

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. grupa hisz­pań­skich wysp ulo­ko­wa­nych w za­chod­niej czę­ści ba­se­nu Morza Śró­dziem­ne­go, na po­łud­nio­wo-za­chod­nim krań­cu Ba­le­a­rów;

Wiktionary

Pi­tiu­zy (hiszp. "Islas Pi­tiu­sas", "Las Pi­tiu­sas" kat. "Illes Pitiüses") – grupa hisz­pań­skich wysp ulo­ko­wa­nych w za­chod­niej czę­ści ba­se­nu Morza Śró­dziem­ne­go, na po­łud­nio­wo-za­chod­nim krań­cu ar­chi­pe­la­gu Ba­le­a­ry. Pod wzglę­dem ad­mi­ni­stra­cyj­nym na­le­żą do pro­win­cji Ba­le­a­ry. Po­wierzch­nia ok. 760 km². Naj­więk­sze wyspy: Ibiza i For­men­te­ra.

Wikipedia


pitka

naz­wi­sko


SJP.pl


pitkarnyjski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Pit­ca­irn, do­ty­czą­cy Pit­ca­irn

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język pit­kar­nyj­ski;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pitcairn n.

Wiktionary


pitnik

urzą­dze­nie do udo­stęp­nia­nia wody pit­nej, zwy­kle z misą i kra­ni­kiem; po­i­deł­ko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) urzą­dze­nie do picia do­stęp­ne pu­blicz­nie zwy­kle w po­sta­ci kra­ni­ka z miską, z któ­re­go try­ska woda

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. picie n.

 czas. pić ndk.

Wiktionary


pitność

cecha cze­goś na­da­ją­ce­go się do picia


SJP.pl


pitny

na­da­ją­cy się do picia, przy­go­to­wa­ny lub po­da­ny w spo­sób niesz­ko­dzą­cy zdro­wiu (np. pitna woda); pi­jal­ny (rza­dziej)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) niesz­kod­li­wy i zdat­ny do picia

 (1.2) bę­dą­cy w sta­nie płyn­nym, do wy­pi­cia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wy­plu­łem twój so­czek wi­śnio­wy – to ma być pitne?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲitnɨ, AS: pʹitny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pijany mos., picie n., wypicie n., pijak m., pijaczka ż., pijus m., pijuska ż., pijawka ż., pijanica m., piwo n., piwosz mos.

 czas. pić ndk., pijać ndk., wypić dk., wypijać ndk., upijać ndk., upić dk., spijać ndk., spić dk.

 przym. pijany, pijacki, piwny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pijalny

Wiktionary


pitol

po­tocz­nie:
1. grać nie­u­mie­jęt­nie na ja­kimś in­stru­men­cie; rzę­po­lić, dyn­do­lić, dryn­do­lić, brzą­kać;
2. po­tocz­nie: mówić głu­po­ty, nie­do­rzecz­no­ści;
3. kła­mać, łgać, zmy­ślać


SJP.pl


pitolenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. pejor. bez­war­to­ścio­wa, czcza ga­da­ni­na

 (1.2) pot. pejor. nie­u­mie­jęt­na gra na in­stru­men­cie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mam już dość tego jego pi­to­le­nia o ni­czym.

 (1.2) Trzy pię­tra po­ni­żej było sły­chać pi­to­le­nie Zbysz­ka na pia­ni­nie.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pitolić ndk.

 wykrz. pitu, pitu, pitu-pitu

 rzecz. pitu-pitu n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gadanie, gadanina, ględzenie, wulg. pieprzenie, wulg. pierdolenie

 (1.2) pot. rzępolenie

Wiktionary


pitolić

po­tocz­nie:
1. grać nie­u­mie­jęt­nie na ja­kimś in­stru­men­cie; rzę­po­lić, dyn­do­lić, dryn­do­lić, brzą­kać;
2. po­tocz­nie: mówić głu­po­ty, nie­do­rzecz­no­ści;
3. kła­mać, łgać, zmy­ślać


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) pot. nie­u­dol­nie grać na ja­kimś in­stru­men­cie

 (1.2) pot. opo­wia­dać bzdu­ry

 (1.3) pot. kła­mać

 (1.4) reg-pl|Kresy. źle wy­ko­ny­wać swoją pracę

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pitu-pitu n., pitolenie n., reg. pitolonko m.

 wykrz. pitu-pitu

Wiktionary


pitom

okrą­gły pla­cek jęcz­mien­ny lub pszen­ny; pitta, chleb sy­ryj­ski


SJP.pl


pitomat

au­to­mat do skła­da­nia de­kla­ra­cji po­dat­ko­wych; skar­bo­mat, PIT-omat


SJP.pl


pitos

gli­nia­na, wko­pa­na w zie­mię duża becz­ka, peł­nią­ca w sta­ro­żyt­no­ści rolę piw­nicz­ki


SJP.pl

Pitos (gr. πίθος "píthos" ‘wiel­kie na­czy­nie gli­nia­ne’, ‘kadź’ l. mn. πίθοι "pit­hoi") – w sta­ro­żyt­no­ści wyrób garn­car­ski o kształ­cie zbli­żo­nym do becz­ki lub ja­jo­wa­tym, o wy­so­ko­ści do­cho­dzą­cej nie­kie­dy do 2 me­trów.

Słu­żył do prze­cho­wy­wa­nia żyw­no­ści (wody, oliwy, zbóż, orze­chów, itp.). Umie­szcza­ny zwy­kle na po­sadz­ce naj­niż­szej kon­dy­gna­cji bu­dyn­ku, czę­sto też w ob­sy­pa­nych zie­mią za­głę­bie­niach lub w skal­nych po­mie­szcze­niach. Srebr­ny pitos był sto­sow­nym po­da­run­kiem ślub­nym.

Wikipedia


pitrasić

po­tocz­nie:
1. go­to­wać, przy­rzą­dzać ja­kieś po­tra­wy szyb­ko, byle jak;
2. żar­to­bli­wie: go­to­wać, przy­rzą­dzać ja­kieś po­tra­wy z przy­jem­no­ścią, upo­do­ba­niem; kuch­cić, ku­cha­rzyć, ku­cha­rzo­wać, pich­cić


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni

 (1.1) pot. przy­go­to­wy­wać po­tra­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W ty­god­niu wy­my­ślam po­tra­wy, a na we­e­kend przy­jeż­dżam do domu i pi­tra­szę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲiˈtraɕit͡ɕ, AS: pʹitraśić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pitraszenie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gotować, przyrządzać, pichcić

Wiktionary


pitraszenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pi­tra­sić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pitrasić

Wiktionary


pitta

pita; okrą­gły pla­cek jęcz­mien­ny lub pszen­ny; chleb sy­ryj­ski


SJP.pl

Pitta – ro­dzaj pta­ków z ro­dzi­ny kur­tacz­ków (Pit­ti­dae).

Wikipedia


pitting

1. ko­roz­ja punk­to­wa;
2. zmę­cze­nie po­wierzch­nio­we;
3. pow­sta­wa­nie wgłę­bień w trak­cie na­kła­da­nia po­wło­ki gal­wa­nicz­nej


SJP.pl


pittsburczyk

[czy­taj: pits­ber­czyk] miesz­ka­niec Pitts­burg­ha


SJP.pl


pittsburgh

[czy­taj: pits­berg] mia­sto w USA


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. duże mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Pen­syl­wa­nia, sto­li­ca hrab­stwa Al­leg­he­ny;

 (1.2) geogr. to­po­nim, nazwa kilku ma­łych miej­sco­wo­ści w Ka­na­dzie i USA

Wiktionary

Pitts­burgh – mia­sto w Sta­nach Zjed­no­czo­nych, w sta­nie Pen­syl­wa­nia, oś­ro­dek ad­mi­ni­stra­cyj­ny hrab­stwa Al­leg­he­ny, po­ło­żo­ne nad zbie­giem rzek Al­leg­he­ny i Mo­non­ga­he­la, da­ją­cych w tym miej­scu po­czą­tek rzece Ohio. W 2020 roku mia­sto li­czy­ło 302 971 miesz­kań­ców, a ob­szar me­tro­po­li­tal­ny – 2 370 930.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W roku 1992 Lit­man imi­gro­wa­ła ze swoją ro­dzi­ną do Pitts­burg­ha w Pen­syl­wa­nii.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pittsburczyk m., pittsburka ż.

 przym. pittsburski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hist. Fort Duquesne

Wiktionary


pittsburka

[czy­taj: pits­ber­ka] miesz­kan­ka Pitts­burg­ha


SJP.pl


pittsburski

przy­miot­nik od: Pitts­burgh


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z Pitts­burg­hiem, do­ty­czą­cy Pitts­burg­ha

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pittsburgh m., pittsburczyk m., pittsburka ż.

Wiktionary


pitu-pitu

pitu pitu, pi­to­le­nie; po­tocz­nie:
1. mó­wie­nie głupstw;
2. kła­ma­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. po­gard. wy­po­wiedź lub jej forma, do któ­rej od­no­si­my się z dy­stan­sem, lek­ce­wa­że­niem, lub którą po­tę­pia­my

wy­krzy­knik

 (2.1) pot. ko­men­tarz wy­ra­ża­ją­cy dy­stans, lek­ce­wa­że­nie bądź ne­ga­cję czy­jeś wy­po­wie­dzi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bałem się, zrazu, że bę­dzie to dzie­ło z ga­tun­ku „ar­ty­stow­skie pitu-pitu”.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pitolenie n.

:: zdrobn. pitolonko n.

 czas. pitolić ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bzdura, nonsens, niestworzone rzeczy, dyrdymały

 (2.1) bzdura!, bzdury!, nonsens!, dyrdymały!

Wiktionary


pituicyt

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) biol. ko­mór­ka gle­jo­wa tyl­ne­go płata przy­sad­ki

Wiktionary


pitura

naz­wi­sko


SJP.pl


pituła

naz­wi­sko


SJP.pl


pituś

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zo­o­nim imię dla zwie­rzę­cia

Wiktionary


pityjski

cha­rak­te­ry­stycz­ny dla Pytii (ka­płan­ki w świą­ty­ni Apol­li­na w Del­fach), a w prze­no­śni także: nie­jas­ny, dwuz­nacz­ny, za­gad­ko­wy; py­tyj­ski


SJP.pl


piu

rzad­ko: wy­krzy­knie­nie wy­ra­ża­ją­ce zdzi­wie­nie, po­dziw, uz­na­nie itp.; fiu


SJP.pl


piukać

o niek­tó­rych pta­kach: wy­da­wać głos "piu"; kwi­lić, świe­go­tać


SJP.pl


piure

purée;
1. po­tra­wa z utar­tych albo ugnie­cio­nych ziem­nia­ków, in­nych wa­rzyw lub owo­ców;
2. utar­ty, ugnie­cio­ny (np. ziem­nia­ki piure - utar­te ziem­nia­ki)


SJP.pl


pius

imię przyj­mo­wa­ne przez pa­pie­ży


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Pius – imię mę­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go. Wy­wo­dzi się od słowa oz­na­cza­ją­ce­go „po­boż­ny”, „cnot­li­wy”. Jako przy­do­mek imię to po raz pier­wszy po­ja­wi­ło się u ce­sa­rza rzym­skie­go An­to­ni­na Piusa (pan. 138–161). Imię to przy­ję­ło dwu­na­stu pa­pie­ży.

Pius ob­cho­dzi imie­ni­ny: 30 kwiet­nia, 5 maja, 11 lipca, 21 sierp­nia, 3 wrze­śnia i 23 wrze­śnia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po śmier­ci pa­pie­ża Piusa XI kon­kla­we trwa­ło tylko jeden dzień.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjus, AS: pʹi ̯us

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pio mos., piuska ż.

:: fż. Pia ż.

 przym. Piusowy

Wiktionary


piuska

okrą­gła cza­pecz­ka no­szo­na przez du­chow­nych ka­to­lic­kich


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pła­ska, okrą­gła czap­ka, wy­ko­na­na z tka­ni­ny; pier­wot­nie słu­ży­ła do przy­kry­cia ton­su­ry;

Wiktionary

Piu­ska (zuc­chet­to, ka­lot­ka) – mała cza­pecz­ka za­kła­da­na przez du­chow­nych ka­to­lic­kich pod biret lub ka­pe­lusz, na­to­miast przez wyż­szych do­stoj­ni­ków (bi­sku­pów, kar­dy­na­łów, pa­pie­ży) no­szo­na stale jako sa­mo­dziel­ne na­kry­cie głowy. Za­sad­ni­czo wy­stę­pu­ją­ca w ko­lo­rach:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Biała piu­ska jest przez­na­czo­na dla pa­pie­ża, czer­wo­na zaś dla kar­dy­na­łów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲjuska, AS: pʹi ̯uska

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pius mos., Pio mos., Pia ż.

 przym. Piusowy

Wiktionary


piusowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Piusa lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) przest. gwara. taki, który na­le­ży do Piusa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na Piu­so­wej we­ran­dzie już nie było miej­sca.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pius mos., piuska ż.

Wiktionary


pivařka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pi­wosz­ka

Wiktionary


piw

napój z nie­wiel­ką za­war­to­ścią al­ko­ho­lu, otrzy­ma­ny ze słodu jęcz­mien­ne­go, chmie­lu, droż­dży i wody, a także: jedna bu­tel­ka, por­cja tego na­po­ju


SJP.pl


piw-owiec

pra­cow­nik PIW-u (Pań­stwo­we­go In­sty­tu­tu Wy­daw­ni­cze­go); pi­wo­wiec


SJP.pl


piw-owski

→ PIW (Pań­stwo­wy In­sty­tut Wy­daw­ni­czy); pi­wow­ski


SJP.pl


piweczko

zdrob­nie­nie od: piwko; pi­weń­ko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zdrobn. piwo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piwko n.

Wiktionary


piwek

1. zdrob­nie­nie od: piwo;
2. żar­to­bli­wie, po­tocz­nie o czymś bar­dzo pro­stym, nie­skom­pli­ko­wa­nym, łat­wym do zro­zu­mie­nia lub wy­ko­na­nia


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alek­san­der Piwek – pol­ski ar­chi­tekt, hi­sto­ryk ar­chi­tek­tu­ry i kon­ser­wa­tor za­byt­ków
  • Elż­bie­ta Piwek – pol­ska ak­tor­ka te­a­tral­na i fil­mo­wa

Wikipedia


piwerko

po­tocz­nie: piwo; piwko, bro­war


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. piwo

Wiktionary


piwetozaur

ro­dzaj di­no­za­u­ra z in­fra­rzę­du te­ta­nu­rów


SJP.pl

Pi­we­to­za­ur ("Pi­ve­te­a­u­sa­u­rus di­ve­sen­sis") – di­no­za­ur z grupy te­ta­nu­rów (Te­ta­nu­rae) o bli­żej nie­spre­cy­zo­wa­nej po­zy­cji sy­ste­ma­tycz­nej.

Żył w okre­sie jury (ok. 164-160 mln lat temu) na te­re­nach Eu­ro­py. Dłu­gość ciała ok. 11 m, wy­so­kość ok. 4 m, masa ok. 2 t. Jego szcząt­ki zna­le­zio­no we Fran­cji (w de­par­ta­men­cie Cal­va­dos).

Wikipedia


piweńko

zdrob­nie­nie od: piwko; pi­wecz­ko


SJP.pl


piwiarenka

zdrob­nie­nie od: pi­wiar­nia


SJP.pl


piwiarnia

ro­dzaj lo­ka­lu pu­blicz­ne­go, w któ­rym pro­wa­dzo­na jest sprze­daż piwa, głów­nie becz­ko­we­go, a cza­sa­mi także in­nych pro­duk­tów spo­żyw­czych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gastr. lokal, w któ­rym sprze­da­je się i kon­su­mu­je piwo

Wiktionary

Pi­wiar­nia – lokal ga­stro­no­micz­ny przez­na­czo­ny głów­nie do spo­ży­wa­nia piwa.

Oprócz funk­cji ga­stro­no­micz­nej pi­wiar­nie peł­nią funk­cję spo­łecz­ną, in­te­gru­jąc by­wal­ców. Lo­ka­le te służą swo­bod­nym po­ga­węd­kom i za­ba­wie. Czę­sto w pi­wiar­niach ist­nie­je moż­li­wość gry w karty, kości, darty, czy pił­ka­rzy­ki. W pi­wiar­niach czę­sto można usły­szeć lekką mu­zy­kę (pio­sen­ka bie­siad­na).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jej mąż cią­gle prze­sia­du­je w pi­wiar­ni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲiˈvʲjarʲɲa, AS: pʹivʹi ̯arʹńa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piwo n., piwko n.

 przym. piwiarniany, piwny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. bawaria, biersztuba

Wiktionary


piwiarniany

cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pi­wiar­ni, zwią­za­ny w jakiś spo­sób z pi­wiar­nią (np. pi­wiar­nia­ny by­wa­lec), od­no­szą­cy się do ta­kie­go lo­ka­lu (np. pi­wiar­nia­na at­mos­fe­ra, pi­wiar­nia­ny kli­mat)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pi­wiar­nią, do­ty­czą­cy pi­wiar­nii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piwiarnia ż.

Wiktionary


piwiński

naz­wi­sko


SJP.pl


piwkarz

po­tocz­nie o ama­to­rze piwa, zwła­szcza spo­ży­wa­ne­go w nie­zbyt kul­tu­ral­nych wa­run­kach


SJP.pl


piwko

1. zdrob­nie­nie od: piwo;
2. żar­to­bli­wie, po­tocz­nie o czymś bar­dzo pro­stym, nie­skom­pli­ko­wa­nym, łat­wym do zro­zu­mie­nia lub wy­ko­na­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zdrobn. piwo

Wiktionary

Piwko – sin­gel Ka­zi­ka pro­mu­ją­cy album Silny Kazik pod wez­wa­niem. Sin­gel zo­stał wy­da­ny w 2009 roku przez S.P. Re­cords.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpʲifkɔ, AS: pʹifko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pijawa ż., piwo n., piwsko n., piwiarnia ż., piwosz m., piwoszka ż., piwnica ż., piwkowanie n.

:: zdrobn. piweczko

 czas. piwkować

 przym. piwny, piwniczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) browarek

Wiktionary


piwkowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) picie piwa, od­cza­sow­ni­ko­wy od|piw­ko­wać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Re­gu­lar­ne piw­ko­wa­nie prow­da­dzi do al­ko­ho­liz­mu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲifkɔˈvãɲɛ, AS: pʹifkovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. piwkować ndk.

 rzecz. piwo n., piwosz m.

:: zdrobn. piwko n.

 przym. piwny

Wiktionary


piwkować

po­tocz­nie: pić piwo; pi­wo­szyć


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) pić piwo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­przed­niej nocy piw­ko­wał do pół­no­cy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲifˈkɔvat͡ɕ, AS: pʹifkovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piwko n., piwkowanie, piwo, piwosz, piwoszka

 przym. piwny

Wiktionary


piwkowski

naz­wi­sko


SJP.pl


piwne

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) daw. na­pi­wek

forma przy­miot­ni­ka.

 (2.1) M., B. i W. n. lp. oraz M., B. i W. nmos. lm. od: piwny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piwo n.

 przym. piwny

Wiktionary


piwnica

1. po­dziem­ne po­mie­szcze­nie, naj­czę­ściej bę­dą­ce pier­wszym nad fun­da­men­ta­mi ja­kie­goś bu­dyn­ku, wy­ko­rzy­sty­wa­ne zwy­kle jako prze­cho­wal­nia za­pa­sów, żyw­no­ści;
2. skle­pio­ne po­dziem­ne po­mie­szcze­nie słu­żą­ce jako pub, wi­niar­nia, ka­wiar­nia lub po­dob­ny lokal


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­dziem­ne pię­tro bu­dyn­ku

 (1.2) po­mie­szcze­nie przez­na­czo­ne do prze­cho­wy­wa­nia wina, piwa i in­nych trun­ków

 (1.3) bu­dy­nek go­spo­dar­czy przez­na­czo­ny do prze­cho­wy­wa­nia za­pa­sów je­dze­nia na zimę, a latem w ni­skiej tem­pe­ra­tu­rze, czę­sto po­kry­ty zie­mią

Wiktionary

Piw­ni­ca – naj­niż­sza, cał­ko­wi­cie lub czę­ścio­wo po­dziem­na kon­dy­gna­cja bu­dyn­ku. Jej funk­cja za­le­ży od typu bu­dyn­ku.

Nazwa po­cho­dzi od piwa, które w wa­run­kach piw­nicz­nych było prze­cho­wy­wa­ne – było zimne i nie psuło się zbyt szyb­ko.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W piw­ni­cy trzy­mam rower i dżemy od babci.

 (1.1) Mój dzia­dek ma w piw­ni­cy nie­wiel­ką kra­ja­recz­kę in­tro­li­ga­tor­ską.

 (1.2) Przy­nieś, wać­pan­na, wę­grzy­na z piw­ni­cy!

 (1.3) Idę do piw­ni­cy przy­nieść ziem­nia­ków na obiad.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲivʲˈɲit͡sa, AS: pʹivʹńica

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piwo n., piwko n.

:: zdrobn. piwniczka ż.

 przym. piwniczny, piwny

 czas. podpiwniczyć

Wiktionary


piwnicki

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Piw­nic­ki − pol­ski herb szla­chec­ki
  • Grze­gorz Piw­nic­ki – pol­ski gra­fik, graf­fi­ciarz
  • Mi­chał Piw­nic­ki – ka­to­lic­ki du­chow­ny
  • Wi­told Piw­nic­ki – pol­ski ma­larz
  • Zyg­munt Piw­nic­ki – pol­ski woj­sko­wy

Wikipedia


piwniczak

po­tocz­nie: osoba spę­dza­ją­ca dużo czasu w domu, zwy­kle przy kom­pu­te­rze, uni­ka­ją­ca wyjść i spot­kań to­wa­rzy­skich; piw­nicz­niak


SJP.pl


piwniczanin

1. czło­nek Piw­ni­cy pod Ba­ra­na­mi (ka­ba­re­tu li­te­rac­kie­go);
2. daw­niej: by­wa­lec piw­ni­cy (lo­ka­lu ka­wiar­nia­no-roz­ryw­ko­we­go mie­szczą­ce­go się w po­dzie­miach bu­dyn­ku)


SJP.pl


piwniczanka

1. człon­ki­ni Piw­ni­cy pod Ba­ra­na­mi (ka­ba­re­tu li­te­rac­kie­go);
2. daw­niej: by­wal­czy­ni piw­ni­cy (lo­ka­lu ka­wiar­nia­no-roz­ryw­ko­we­go mie­szczą­ce­go się w po­dzie­miach bu­dyn­ku)


SJP.pl

Piw­ni­czan­ka – na­tu­ral­na woda mi­ne­ral­na wy­do­by­wa­na w Piw­nicz­nej-Zdro­ju z kil­ku­na­stu od­wier­tów. Roz­pro­wa­dza­na przez Za­kład Bu­tel­ko­wa­nia Na­tu­ral­nej Wody Mi­ne­ral­nej "Piw­ni­czan­ka", któ­re­go wła­ści­cie­lem jest Spół­dziel­nia Pracy "Piw­ni­czan­ka".

Wikipedia


piwniczański

przy­miot­nik od: Piw­nicz­na-Zdrój (do 1998 roku: Piw­nicz­na; miej­sco­wość wy­po­czyn­ko­wa nad Po­pra­dem)


SJP.pl


piwniczka

nie­wiel­kie po­mie­szcze­nie wy­ko­rzy­sty­wa­ne jako piw­ni­ca (po­dziem­na część domu lub lokal, któ­re­go część mie­ści się pod zie­mią)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: piw­ni­ca

 (1.2) nie­wiel­ka piw­ni­ca

Wiktionary

Piw­nicz­ka – ja­ski­nia w Mię­tu­sich Tur­niach w Do­li­nie Mię­tu­siej w Ta­trach Za­chod­nich. Wej­ście do niej znaj­du­je się w pół­noc­no-za­chod­nim zbo­czu Małej Świ­stów­ki, po­wy­żej Ja­ski­ni Mię­tu­siej Wyż­niej, na wy­so­ko­ści 1440 me­trów n.p.m. Dłu­gość ja­ski­ni wy­no­si 9 me­trów, a jej de­ni­we­la­cja 7 me­trów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Idę do piw­nicz­ki po wino.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piwniczy mos., piwnica ż.

 przym. piwniczny

 czas. podpiwniczyć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) loszek

Wiktionary


piwniczna

od­no­szą­cy się do piw­ni­cy; umie­szczo­ny w piw­ni­cy; cha­rak­te­ry­stycz­ny dla piw­ni­cy


SJP.pl


piwniczna-zdrój

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

Piw­nicz­na-Zdrój (do 6 lu­te­go 1998 Piw­nicz­na) – mia­sto w wo­je­wództ­wie ma­ło­pol­skim, w po­wie­cie no­wo­są­dec­kim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Piw­nicz­na-Zdrój.

Mia­sto kró­lew­skie sta­ro­stwa są­dec­kie­go w po­wie­cie są­dec­kim wo­je­wództ­wa kra­kow­skie­go w końcu XVI wieku. W la­tach 1975–1998 mia­sto ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ło do wo­je­wództ­wa no­wo­są­dec­kie­go. We­dług da­nych GUS z 1 stycz­nia 2024 r. mia­sto li­czy­ło 5385 miesz­kań­ców.

Wikipedia


piwnicznianin

rzad­ko: miesz­ka­niec Piw­nicz­nej-Zdro­ju; Piw­ni­cza­nin


SJP.pl


piwnicznianka

rzad­ko: miesz­kan­ka Piw­nicz­nej-Zdro­ju; Piw­ni­czan­ka


SJP.pl


piwniczny

od­no­szą­cy się do piw­ni­cy; umie­szczo­ny w piw­ni­cy; cha­rak­te­ry­stycz­ny dla piw­ni­cy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy piw­ni­cy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­pło­nę­ła ła­god­nym po­ma­rań­czem i po­wo­li spły­nę­ła dwa sąż­nie niżej, do roz­wid­le­nia ko­ry­ta­rza piw­nicz­ne­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲivʲˈɲit͡ʃnɨ, AS: pʹivʹńičny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piwniczy mos., piwo n., piwnica ż., piwniczka ż., piwko n.

 przym. piwny

 czas. podpiwniczyć

Wiktionary


piwniczy

ka­na­farz, czło­wiek opie­ku­ją­cy się piw­ni­cą


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. słu­żą­cy od­po­wia­da­ją­cy za piw­ni­ce

Wiktionary

Piw­nicz­ny – w śred­nio­wiecz­nej Pol­sce urzęd­nik dwor­ski spra­wu­ją­cy pie­czę nad piw­ni­ca­mi, w któ­rych prze­cho­wy­wa­no wino oraz piwo. Za pa­no­wa­nia Hen­ry­ka Wa­le­ze­go i Ste­fa­na Ba­to­re­go na­stą­pił po­dział na dwa od­dziel­ne sta­no­wi­ska:

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. piwnica ż., piwniczka ż., podpiwniczenie n.

 przym. piwniczny

 czas. podpiwniczyć

Wiktionary


piwnik

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Bar­ba­ra Piw­nik (ur. 1955) – pol­ska praw­nicz­ka, sę­dzia
  • Jan Piw­nik (1912–1944) – pol­ski woj­sko­wy

Wikipedia


piwnobrązowy

brą­zo­wy o od­cie­niu piw­nym


SJP.pl


piwnooki

ma­ją­cy oczy ko­lo­ru piw­ne­go


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) książk. ma­ją­cy piwne oczy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲivnɔˈːci, AS: pʹivn•oḱi

Wiktionary


piwny

do­ty­czą­cy piwa, zwią­za­ny z piwem, o ko­lo­rze piwa


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zro­bio­ny z piwa lub z do­dat­kiem piwa

 (1.2) spoż. uży­wa­ny do pro­duk­cji piwa

 (1.3) o ko­lo­rze oczu: brą­zo­wy z żół­tym od­cie­niem, w ko­lo­rze piwa

 (1.4) zwią­za­ny z piwem

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Miał wiel­ki ka­pe­lusz i głu­pie piwne oczy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲivnɨ, AS: pʹivny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pijak mos./mrz., pijus mos., pijawa ż., picie n., piwo mrz., piwsko mrz., piwko mrz., piwiarnia ż., piwosz mos., piwoszka ż., piwnica ż., piwkowanie n.

 czas. piwkować ndk.

 przym. piwniczny, pitny

Wiktionary


piwo

napój z nie­wiel­ką za­war­to­ścią al­ko­ho­lu, otrzy­ma­ny ze słodu jęcz­mien­ne­go, chmie­lu, droż­dży i wody, a także: jedna bu­tel­ka, por­cja tego na­po­ju


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) spoż. kulin. ni­sko­al­ko­ho­lo­wy napój orzeź­wia­ją­cy;

 (1.2) hand. bu­tel­ka, pusz­ka lub kufel piwa (1.1)

Wiktionary

Piwo – napój al­ko­ho­lo­wy otrzy­my­wa­ny w wy­ni­ku fer­men­ta­cji al­ko­ho­lo­wej brzecz­ki piw­nej. Brzecz­ka sta­no­wi wodny wy­ciąg ze słodu bro­war­ne­go z do­dat­kiem chmie­lu i ewen­tu­al­nie in­nych su­row­ców. W sze­ro­kim zna­cze­niu, zwła­szcza hi­sto­rycz­nym, "piwem" okre­śla się napój fer­men­to­wa­ny opar­ty na zbo­żo­wym su­row­cu. Piwo to naj­star­szy i naj­czę­ściej spo­ży­wa­ny napój al­ko­ho­lo­wy oraz trze­ci pod wzglę­dem po­pu­lar­no­ści po wo­dzie i her­ba­cie napój na świe­cie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wśród niek­tó­rych kie­row­ców pa­nu­je prze­ko­na­nie, że „piwo to nie al­ko­hol”.

 (1.1) Piwo to tylko zgni­ły wywar ze zbóż i chmie­lu.

 (1.2) Kup mi dwa piwa – roz­li­czy­my się póź­niej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲivɔ, AS: pʹivo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piwiarnia ż., podpiwek mrz., piwosz mos., piwoszka ż., piwnica ż., piwkowanie n., pijalnia ż., napiwek mrz.

:: zdrobn. piwko n.

:: zgrub. piwsko n.

 czas. pić, piwkować ndk.

 przym. piwny, piwniczny, pitny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. browar; żart. kocie siki, mocz starego pawiana; slang. bro

 (1.2) pot. browar

Wiktionary


piwocki

naz­wi­sko


SJP.pl


piwomat

au­to­mat do sprze­da­ży piwa


SJP.pl


piwonia

krzew z ro­dzi­ny ja­skro­wa­tych o du­żych, bia­łych, ró­żo­wych lub czer­wo­nych kwia­tach; pe­o­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Pa­e­o­nia|L.|ref=tak., ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny pi­wo­nio­wa­tych;

 (1.2) bot. ogrod. ro­śli­na z ro­dza­ju pi­wo­nii (1.1)

 (1.3) kwiat pi­wo­nii (1.2)

 (1.4) gw-pl|War­sza­wa. piwo

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pi­wo­nia – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny pi­wo­nio­wa­tych
  • Pi­wo­nia – rzeka, do­pływ Pros­ny
  • Pi­wo­nia – rzeka, do­pływ Ty­śmie­ni­cy
  • 2S7 Pion (tłum. Pi­wo­nia) – ra­dziec­ka ar­ma­ta sa­mo­bież­na

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) W ogród­ku przed domem rosły prze­pię­kne pi­wo­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲiˈvɔ̃ɲja, AS: pʹivõńi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Piwonia ż., piwoniowate nmos.

 przym. piwoniowy, piwoniowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) reg. śl. piwónka

 (1.3) peonia; reg. śl. piwónka

Wiktionary


piwonin

Pi­wo­nin – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie ot­woc­kim, w gmi­nie So­bie­nie-Je­zio­ry. Przez miej­sco­wość prze­bie­ga droga wo­je­wódz­ka nr 739.

Wier­ni Ko­ścio­ła rzym­sko­ka­to­lic­kie­go na­le­żą do pa­ra­fii Wszyst­kich Świę­tych w So­bie­niach-Je­zio­rach.

Wikipedia


piwoniowate

o ce­chach pi­wo­nio­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


piwoniowaty

o ce­chach pi­wo­nio­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


piwoniowiec

ga­tu­nek ro­śli­ny z rzędu o tej samej naz­wie, obec­nie za­li­cza­ny do ro­dzi­ny pi­wo­nio­wa­tych (wcze­śniej ja­skro­wa­tych)


SJP.pl


piwoniowy

→ pi­wo­nia


SJP.pl

Patrz:

piwonia

piwosz

czło­wiek lu­bią­cy piwo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) mi­ło­śnik i znaw­ca piwa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Te­go­rocz­ny Ok­to­ber­fest znów przy­cią­gnął rze­sze pi­wo­szy z ca­łe­go świa­ta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲivɔʃ, AS: pʹivoš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piwkowanie n., piwko n., piwo n., piwoszka ż., picie n.

 czas. piwkować ndk., pić ndk., pijać dk.

 przym. piwny, pitny, pijany

Wiktionary


piwoszka

ko­bie­ta lu­bią­ca pić piwo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mi­ło­śnicz­ka i znaw­czy­ni piwa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pi­wosz­ka eme­ryt­ka obie­ca­ła, że nie bę­dzie jeź­dzić po pi­ja­ku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲiˈvɔʃka, AS: pʹivoška

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piwko n., piwo n., piwosz m.

 czas. piwkować

 przym. piwny

Wiktionary


piwoszyć

po­tocz­nie: pić piwo; piw­ko­wać


SJP.pl


piwot

w ko­szy­ków­ce: doz­wo­lo­ny prze­pi­sa­mi obrót za­wod­ni­ka trzy­ma­ją­ce­go w ręku piłkę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) część ramy ro­we­ro­wej, do któ­rej mon­tu­je się ha­mul­ce

 (1.2) w ko­szy­ków­ce: doz­wo­lo­ny prze­pi­sa­mi obrót za­wod­ni­ka trzy­ma­ją­ce­go w ręku piłkę, pod­czas któ­re­go jedna stopa cią­gle do­ty­ka bo­i­ska

 (1.3) mat. ele­ment dzie­lą­cy ciąg na dwie czę­ści, np. przy sor­to­wa­niu przez po­dział

Wiktionary

Ten ar­ty­kuł opi­su­je za­gad­nie­nie ko­szy­kar­skie zgod­ne z nor­ma­mi FIBA.

Piwot (lub obrót) – w ko­szy­ków­ce jest le­gal­nym ru­chem za­wod­ni­ka trzy­ma­ją­ce­go żywą piłkę.

Piwot (obrót) po­le­ga na wy­ko­na­niu ruchu (lub ru­chów) jedną ze stóp, bez odry­wa­nia dru­giej stopy (stopa "nogi obro­tu" po­zo­sta­je na jed­nym punk­cie na bo­i­sku).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpʲivɔt, AS: pʹivot

Wiktionary


piwotalny

przy­miot­nik

 (1.1) rzad. obro­to­wy, osio­wy

 (1.2) przen. polit. pejor. nie ma­ją­cy sa­mo­dziel­nej wła­dzy, ale za to wcho­dzą­cy w ko­a­li­cje z pra­wie każdą opcją po­li­tycz­ną;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) (…) a ztąd po­wszech­na do­le­gli­wość da­ją­ca się czuć wszyst­kim człon­kom so­cy­al­ne­go ciała, od­szcze­pień­stwo, a cza­sem i po­gar­da pi­wo­tal­nych osi przesz­ło­ści

 (1.1) W wier­szu haiku wy­stę­pu­ją, na przy­kład, grupy słów okre­śla­ne jako słowa pi­wo­tal­ne, nagle zmie­nia­ją­ce zna­cze­nie wier­sza i tok myśli.

 (1.2) – I wtedy pi­wo­tal­ny czło­nek Rady Po­li­ty­ki Pie­nięż­nej, czyli Ha­us­ner, zgo­dzi się… – Pi­wo­tal­ny wła­śnie.

 (1.2) Par­tia pi­wo­tal­na nie musi być, jak już wcze­śniej wspom­nia­łem, par­tią małą.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piwotalność ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) obrotowy, osiowy

 (1.2) obrotowy, zawiasowy

Wiktionary


piwotować

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) środ. in­form. w ar­ku­szu kal­ku­la­cyj­nym: przed­sta­wiać, ze­sta­wiać dane w for­mie ta­be­li prze­staw­nej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piwotowanie n., rozpiwotowanie n., spiwowtowanie n.

 czas. rozpiwotować dk., spiwotować dk.

Wiktionary


piwowar

osoba pra­cu­ją­ca w pi­wo­war­stwie (bro­war­nict­wie, prze­my­śle spo­żyw­czym zaj­mu­ją­cym się wa­rze­niem piwa i jego dy­stry­bu­cją na rynek); bro­war­nik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba zaj­mu­ją­ca się wa­rze­niem piwa

Wiktionary

Zo­bacz też: Pi­wo­war (ujed­noz­nacz­nie­nie).

Pi­wo­war (sta­ro­pol. "miel­carz") – rze­mieśl­nik zaj­mu­ją­cy się wa­rze­niem piwa; sze­rzej osoba pra­cu­ją­ca w prze­my­śle pi­wo­war­skim (bro­war­nict­wie – prze­my­śle spo­żyw­czym zaj­mu­ją­cym się wa­rze­niem piwa i jego dy­stry­bu­cją na rynek).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pi­wo­wa­rzy z na­dzie­ją cze­ka­ją na zbli­ża­ją­ce się Euro.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲiˈvɔvar, AS: pʹivovar

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piwowarstwo n.

:: zdrobn. piwowarczyk m.

 przym. piwowarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stpol. mielcarz

Wiktionary


piwowarczyk

naz­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) daw. uczeń pi­wo­war­ski

 (1.2) daw. syn pi­wo­wa­ra

 (1.3) daw. lek­cew. bądź po­gard. kiep­ski pi­wo­war

Wiktionary

Pi­wo­war­czyk – pol­skie naz­wi­sko, na po­cząt­ku lat 90. XX wieku Pol­skę za­miesz­ki­wa­ły 8193 osoby no­szą­ce to naz­wi­sko.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌpʲivɔˈvart͡ʃɨk, AS: pʹivovarčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piwowar m., piwowarstwo n.

 przym. piwowarski

Wiktionary


piwowarek

→ pi­wo­war


SJP.pl

Patrz:

piwowar

piwowarka

→ pi­wo­war


SJP.pl

Patrz:

piwowar

piwowarnia

za­kład przet­wór­stwa spo­żyw­cze­go zaj­mu­ją­cy się pro­duk­cją piwa; bro­war


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest. wyt­wór­nia piwa

Wiktionary

Powiązane:

 przym. piwowarski

Wiktionary


piwowarski

wy­ko­rzy­sty­wa­ny w pro­ce­sie wa­rze­nia piwa (np. droż­dże pi­wo­war­skie), zwią­za­ny w jakiś spo­sób z pi­wo­war­stwem lub pi­wo­wa­rem (np. cech pi­wo­war­ski); bro­war­nia­ny, bro­war­ni­czy, bro­war­ny


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pi­wo­war­stwem, do­ty­czą­cy pi­wo­war­stwa

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ar­nulf (Ar­nold) Pi­wo­war­ski (580–640) – świę­ty Ko­ścio­ła ka­to­lic­kie­go
  • Ed­ward Pi­wo­war­ski (1910–1974) – pol­ski rzeź­biarz
  • Grze­gorz Pio­trow­ski (ur. 1971) – pol­ski ko­larz
  • Jerzy Pi­wo­war­ski (ur. 1959) – ar­ty­sta fo­to­gra­fik
  • Ju­liusz Pi­wo­war­ski (ur. 1954) – pu­bli­cy­sta, pe­da­gog, po­li­to­log
  • Kor­dian Pi­wo­war­ski (ur. 1978) – pol­ski re­ży­ser i sce­na­rzy­sta
  • Marek Pi­wo­war­ski (ur. 1965) – ho­no­ro­wy kon­sul Rze­czy­po­spo­li­tej
  • Ra­do­sław Pi­wo­war­ski (ur. 1948) – pol­ski re­ży­ser i sce­na­rzy­sta oraz aktor fil­mo­wy
  • Rafał Pi­wo­war­ski (ur. 1947) – pol­ski pe­da­gog, pro­fe­sor nauk hu­ma­ni­stycz­nych
  • Wła­dy­sław Pi­wo­war­ski (1929 – 2001) – pol­ski ksiądz ka­to­lic­ki, na­u­czy­ciel aka­de­mic­ki

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌpʲivɔˈvarsʲci, AS: pʹivovarsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piwowar m., piwowarczyk m., piwowarka ż., piwowarstwo n., piwowarnia ż.

Wiktionary


piwowarstwo

wyrób piwa, prze­mysł spo­żyw­czy zaj­mu­ją­cy się wa­rze­niem piwa i jego dy­stry­bu­cją na rynek; bro­war­nict­wo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) sztu­ka wa­rze­nia piwa;

Wiktionary

Pi­wo­war­stwo albo bro­war­nict­wo – sztu­ka wa­rze­nia piwa (w tym pi­wo­war­stwo do­mo­we) oraz pro­duk­cja piwa w bro­wa­rach na skalę prze­my­sło­wą (zob. prze­mysł pi­wo­war­ski).

Stwa­rza za­po­trze­bo­wa­nie na pro­duk­ty rolne: jęcz­mień bro­war­ny oraz chmiel.

Pro­duk­ta­mi ubocz­ny­mi są: młóto, chmie­li­ny, osady brzecz­ko­we, uży­wa­ne na paszę.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W skan­se­nie odbył się pokaz filmu na temat hi­sto­rii pi­wo­war­stwa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲivɔˈvarstfɔ, AS: pʹivovarstfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piwowar m., piwowarczyk m.

 przym. piwowarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) browarnictwo

Wiktionary


piwowiec

pra­cow­nik PIW-u (Pań­stwo­we­go In­sty­tu­tu Wy­daw­ni­cze­go); PIW-owiec


SJP.pl


piwowoński

naz­wi­sko


SJP.pl


piwowski

przy­miot­nik od: PIW (Pań­stwo­wy In­sty­tut Wy­daw­ni­czy); PIW-owski


SJP.pl


piwoznawca

spe­cja­li­sta w za­kre­sie wie­dzy o pro­duk­cji i ro­dza­jach piwa


SJP.pl


piwoński

naz­wi­sko


SJP.pl


piwsko

zgru­bie­nie od: piwo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zgrub. od: piwo

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie żłop już tego piw­ska!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲifskɔ, AS: pʹifsko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piwo n., piwko n.

 przym. piwny

Wiktionary


piwusio

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) pot. pieszcz. zdrobn. od: piwo

Wiktionary


piwónka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. bot. ogrod. pi­wo­nia

Wiktionary


pixie

[czy­taj: piks-i] po­stać se­ria­lu ani­mo­wa­ne­go "Pixie, Dixie i Pan Jinks"


SJP.pl

Pixie (rów­nież Pixy, Pixi, w Korn­wa­lii – pig­sie) – w bry­tyj­skim fol­klo­rze małe po­sta­ci ob­da­rzo­ne ma­gicz­ną mocą za­miesz­ka­łe głów­nie na po­łud­niu An­glii, w De­vo­nie i Korn­wa­lii, co su­ge­ru­je ich cel­tyc­kie po­cho­dze­nie i nazwę. W opi­sach z epoki wik­to­riań­skiej zwy­kle po­ja­wia­ją się ze spi­cza­sty­mi usza­mi, w zie­lo­nym stro­ju i spi­cza­stym ka­pe­lu­szu.

Wikipedia


piyrszy

przy­miot­nik od­li­czeb­ni­ko­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. pier­wszy

Wiktionary


piyła

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. piła

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk zyjga, zega

Wiktionary


piza

mia­sto we Wło­szech


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto we Wło­szech, w To­ska­nii, sto­li­ca pro­win­cji Piza (1.2);

 (1.2) geogr. adm. wło­ska pro­win­cja po­ło­żo­na w środ­ko­wej czę­ści kraju w re­gio­nie To­ska­nia;

Wiktionary

Piza ( Pisa) – mia­sto we Wło­szech, w To­ska­nii, 85 379 miesz­kań­ców, nad rzeką Arno, od­da­lo­ne o 13 km od wy­brze­ża Morza Li­gu­ryj­skie­go.

Piza jest także jedną z pro­win­cji To­ska­nii o po­wierzch­ni 2448 km², za­miesz­ka­ną przez 384 957 osób, po­dzie­lo­ną na 39 gmin.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Krzy­wą Wieżę w Pizie od­wie­dza rocz­nie ok. 10 mi­lio­nów tu­ry­stów.

 (1.1) Piza jest nie tylko sta­rym, za­byt­ko­wym mia­stem, ale także sie­dzi­bą uni­wer­sy­te­tu o bar­dzo bo­ga­tych tra­dy­cjach (1343) oraz miej­scem uro­dzin Ga­li­le­u­sza.

 (1.1) We Wło­szech trze­ba było po­go­dzić Genuę i Pizę, któ­rych po­łą­czo­ne floty mogły za­bez­pie­czyć uj­ście Tybru przed Ro­ge­rem sy­cy­lij­skim, stron­ni­kiem an­ty­pa­py. Św. Ber­nard osią­gnął ten cel. Genua uzy­ska­ła ar­cy­bi­skup­stwo, a wła­dzę nad sze­ścio­ma bi­skup­stwa­mi kor­sy­kań­ski­mi po­dzie­lo­no po równo po­mię­dzy obie me­tro­po­lie. Trzy dla Genui, trzy dla Pizy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pizańczyk mos., pizanka ż.

 przym. pizański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) stpol. Pizy

Wiktionary


pizang

ga­tu­nek ba­na­na upra­wia­ny po­wszech­nie w kra­jach tro­pi­kal­nych; banan zwy­czaj­ny, banan wła­ści­wy, banan za­o­strzo­ny, figa raj­ska, bło­go­sła­wa


SJP.pl


pizanka

miesz­kan­ka Pizy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Pizy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Piza ż.

:: fm. pizańczyk mos.

 przym. pizański

Wiktionary


pizanozaur

ro­dzaj drob­ne­go or­ni­to­po­da z ro­dzi­ny le­so­to­za­u­rów


SJP.pl

Pi­za­no­za­ur ("Pi­sa­no­sa­u­rus") – ro­dzaj ar­cho­za­u­ra z grupy Di­no­sa­u­ri­for­mes ży­ją­ce­go w okre­sie tria­su (ok. 227-220 mln lat temu) na te­re­nach dzi­siej­szej Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej. Jego szcząt­ki zna­le­zio­no w Ar­gen­ty­nie (w pro­win­cji La Rioja).

Jego do­kład­na po­zy­cja w obrę­bie Di­no­sa­u­ri­for­mes jest nie­pew­na; mógł to być jeden z najw­cze­śniej­szych di­no­za­u­rów pta­sio­mied­nicz­nych (Or­nit­his­chia) lub przed­sta­wi­ciel ro­dzi­ny Si­le­sa­u­ri­dae.

Wikipedia


pizarro

[czy­taj: pi­sar­ro] naz­wi­sko, np. Fran­ci­sco Pi­zar­ro (1478-1541), konk­wi­sta­dor hisz­pań­ski


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Fran­ci­sco Pi­zar­ro
  • Gon­za­lo Pi­zar­ro – przy­rod­ni brat Fran­ci­sco
  • Her­nan­do Pi­zar­ro – brat Fran­ci­sco
  • Juan Pi­zar­ro − przy­rod­ni brat Fran­ci­sco
  • Pedro Pi­zar­ro − kuzyn Fran­ci­sco
  • Al­ber­to Ri­ve­ra Pi­zar­ro – pił­karz hisz­pań­ski
  • Artur Pi­zar­ro − pia­ni­sta por­tu­gal­ski
  • Cla­u­dio Pi­zar­ro – pił­karz pe­ru­wiań­ski
  • David Pi­zar­ro – pił­karz chi­lij­ski
  • Fran­ci­sco Pi­zar­ro − chi­lij­ski pił­karz
  • Jaime Pi­zar­ro − pił­karz chi­lij­ski
  • José Al­fon­so Pi­zar­ro − hisz­pań­ski ofi­cer ma­ry­nar­ki

Wikipedia


pizańczyk

miesz­ka­niec Pizy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Pizy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pi­zań­czy­cy ry­wa­li­zo­wa­li z Ge­nu­eń­czy­ka­mi i We­ne­cja­na­mi o tran­sport piel­grzy­mów i krzy­żow­ców do Ziemi Świę­tej oraz o wpły­wy hand­lo­we w tej czę­ści Morza Śró­dziem­ne­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Piza ż.

:: fż. pizanka ż.

 przym. pizański

Wiktionary


pizański

przy­miot­nik od: Piza (mia­sto w środ­ko­wych Wło­szech)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Pizą, do­ty­czą­cy Pizy, po­cho­dzą­cy z Pizy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) We­ne­cja­nie kot­wi­czy­li w por­cie Rodos, kiedy po­ka­za­ły się okrę­ty pi­zań­skie. Na ich widok 30 okrę­tów we­nec­kich opu­ści­ło port i je za­a­ta­ko­wa­ło. Pi­zań­czy­cy zo­sta­li ro­zbi­ci (…)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Piza ż., pizańczyk mos., pizanka ż.

Wiktionary


pizda

wul­gar­nie:
1. żeń­ski organ płcio­wy;
2. wyz­wi­sko uży­wa­ne głów­nie w sto­sun­ku do ko­biet;
3. nie­u­dacz­nik;
4. si­niak (ślad na ciele)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wulg. anat. po­chwa lub srom; żeń­ski na­rząd płcio­wy

 (1.2) wulg. med. si­niak, czę­sto pod­bi­te oko, ślad po po­bi­ciu

 (1.3) wulg. pejor. nie­zda­ra, cia­maj­da

 (1.4) wulg. seks. męski odbyt (jako obiekt sek­su­al­ny)

 (1.5) wulg. usta

 (1.6) wulg. obraź. pejor. o ko­bie­cie

 (1.7) wulg. eduk. ocena nie­do­sta­tecz­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Więc astro­log wzią­wszy lupę, • Zaj­rzał raz kró­lew­nie w dupę, • Wiel­kim cyr­klem pizdę zmie­rzył, • Po czym zam­knął się w swej wieży.

 (1.2) Ale masz pizdę pod okiem.

 (1.3) Ale z cie­bie jest pizda!

 (1.4) W wię­zie­niu już cze­ka­ją na twoją pizdę, fra­je­rze!

 (1.5) Zaraz w pizdę do­sta­niesz!

 (1.3,6) Co za pizda z tej na­u­czy­ciel­ki!

 (1.7) Znów do­sta­łem pizdę z matmy!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲizda, AS: pʹizda

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pizduś m., pizdryk m., piździelec m., piżdżenie n., pizganie n., rozpiżdżenie n.

:: zdrobn. piczka ż.

 czas. piździć ndk., pizgać ndk., rozpiździć dk.

 przym. pizdowaty, zapiździały

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wulg. kapa, kapsko, cipa, cipka, picza, piczka, muszelka; med. wagina, pochwa, srom

 (1.6) suka

Wiktionary


pizdeczka

zdrob­nie­nie od: pizda


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wulg. zdrobn. od: pizda

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲizˈdɛt͡ʃka, AS: pʹizdečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pizda ż.

Wiktionary


pizdnięty

piz­gnąć, piz­nąć; wul­gar­nie:
1. ude­rzyć, wal­nąć, trzas­nąć;
2. mocno rzu­cić;
3. wy­buch­nąć


SJP.pl


pizdnąć

piz­gnąć, piz­nąć; wul­gar­nie:
1. ude­rzyć, wal­nąć, trzas­nąć;
2. mocno rzu­cić;
3. wy­buch­nąć


SJP.pl


pizdogrzeb

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy lub mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) wulg. gi­ne­ko­log

Wiktionary


pizdowato

przy­słó­wek

 (1.1) nie­faj­nie

Wiktionary


pizdowatość

→ pi­zdo­wa­ty


SJP.pl

Patrz:

pizdowaty

pizdowaty

wul­gar­nie:
1. śla­ma­zar­ny, nie­zdar­ny, nie­u­dol­ny; cia­po­wa­ty, ofer­mo­wa­ty, cia­maj­do­wa­ty;
2. kiep­ski, marny, złej ja­ko­ści; chu­jo­wy;
3. skłon­ny do pła­czu; maz­ga­jo­wa­ty;
4. słaby, znie­wie­ścia­ły, bez cha­rak­te­ru; mi­mo­zo­wa­ty, mię­cza­ko­wa­ty


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) wulg. nie­za­rad­ny

 (1.2) wulg. znie­wie­ścia­ły

 (1.3) wulg. kiep­ski, marny, do ni­cze­go

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pizda ż., pizduś m., pizdryk m., piździelec m., pizdoliz m., pizdogrzebek m., piżdżenie n., pizganie n., rozpiżdżenie n.

:: zdrobn. piczka ż.

 czas. piździć ndk., pizgać ndk., rozpiździć dk.

 przym. zapiździały

Wiktionary


pizduś

po­gard­li­wie:
1. męż­czyz­na znie­wie­ścia­ły, po­sia­da­ją­cy ko­bie­ce cechy;
2. męż­czyz­na nie­za­rad­ny, nie­u­dol­ny; ofia­ra, ofer­ma;
3. męż­czyz­na tchórz­li­wy, bo­ją­cy się wszyst­kie­go; cykor


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) męż­czyz­na znie­wie­ścia­ły

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pizda ż.

 przym. pizdowaty

Wiktionary


pizganie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|piz­gać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pizgać ndk.

 rzecz. pizda ż.

 przym. pizdowaty, spizgany

Wiktionary


pizgawica

po­tocz­nie: zimna, wietrz­na po­go­da


SJP.pl


pizgać

wul­gar­nie:
1. sil­nie wiać; piź­dzić;
2. bić, ude­rzać;
3. rzu­cać czymś;
4. o zim­nej po­go­dzie: do­ku­czać, dosk­wie­rać; piź­dzić


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) pot. rzu­cać

 (1.2) bić

 (1.3) wulg. jebać, pier­do­lić

 (1.4) pot. wiać, być zimno (o po­go­dzie)

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Mój są­siad pizga ko­chan­kę.

 (1.4) Załóż swe­ter, bo strasz­nie pizga.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲizɡat͡ɕ, AS: pʹizgać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pizda ż., pizganie n.

 przym. pizdowaty, spizgany

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) walić, bić, uderzać

 (1.3) pierdolić, jebać, ruchać

 (1.4) piździć

Wiktionary


pizgnąć

pizd­nąć, piz­nąć; wul­gar­nie:
1. ude­rzyć, wal­nąć, trzas­nąć;
2. mocno rzu­cić;
3. wy­buch­nąć


SJP.pl


piznóć

cza­sow­nik do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. ude­rzyć

Wiktionary

Powiązane:

 przym. piźniynty, piźnióny

Wiktionary


piznąć

pizd­nąć, piz­gnąć; wul­gar­nie:
1. ude­rzyć, wal­nąć, trzas­nąć;
2. mocno rzu­cić;
3. wy­buch­nąć


SJP.pl

cza­sow­nik do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Górny Śląsk. ude­rzyć

 (1.2) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Górny Śląsk. wybić (na ze­ga­rze)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jak od niego odesz­ła, to mu pizło do głowy.

 (1.2) Pizło dwie po po­łed­niu.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. piźniynty, piźnióny

Wiktionary


pizolit

ku­li­ste sku­pie­nie mi­ne­ral­ne spo­ty­ka­ne w osa­dach go­rą­cych źró­deł oraz wśród osa­do­wych rud że­la­za


SJP.pl

Pi­zo­lit – skała osa­do­wa skła­da­ją­ca się ze sce­men­to­wa­nych pi­zo­i­dów. Naj­czę­ściej jest skałą wę­gla­no­wą.

W ja­ski­niach pi­zo­li­ty uwa­ża­ne są za jeden z ro­dza­jów twar­dych na­cie­ków ja­ski­nio­wych. Są to nie­wiel­kie, zło­żo­ne z kal­cy­tu lub ara­go­ni­tu ku­li­ste kon­kre­cje o śred­ni­cy do 6 cm.

Wikipedia


pizolityczny

ty­czą­cy się pi­zo­li­tu (ku­li­ste­go sku­pie­nia mi­ne­ral­ne­go spo­ty­ka­ne­go w osa­dach go­rą­cych źró­deł oraz wśród osa­do­wych rud że­la­za)


SJP.pl


pizon

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ga­jusz Kal­pur­niusz Pizon
  • Gne­jusz Kal­pur­niusz Pizon

Wikipedia


pizydia

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) hist. geogr. sta­ro­żyt­na kra­i­na w po­łud­nio­wo-za­chod­niej czę­ści Azji Mniej­szej, obec­nie na te­re­nie Tur­cji

Wiktionary

Pi­zy­dia ( Πισιδία, Pi­si­dia) – hi­sto­rycz­na kra­i­na w po­łud­nio­wo-za­chod­niej Azji Mniej­szej. Na wscho­dzie gra­ni­czy­ła z Cy­li­cją i Iza­u­rią, na po­łud­niu z Pam­fi­lią, na za­cho­dzie z Licją i Karią, na pół­no­cy z Fry­gią. Była uwa­ża­na cza­sa­mi za część Fry­gii lub Pam­fi­lii, trud­no obec­nie wska­zać jej do­kład­ne gra­ni­ce.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Potem przesz­li przez Pi­zy­dię.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲiˈzɨdʲja, AS: pʹizydʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pizydyjczyk mos., pizydyjski mrz.

 przym. pizydyjski

Wiktionary


pizydyjski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Pi­zy­dią, do­ty­czą­cy Pi­zy­dii

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) jęz. język pi­zy­dyj­ski;

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pizydia ż., Pizydyjczyk mos.

Wiktionary


pizystrat

Pi­zy­strat (gr. Πεισίστρατος) – tyran Aten w la­tach 561-527 p.n.e. Dy­na­stia Pi­zy­stra­ty­dów (on oraz jego sy­no­wie, Hip­par­chos i Hip­piasz) pa­no­wa­ła w Ate­nach do 510 p.n.e.

Był jed­nym z ty­ra­nów ateń­skich od 561/560 r. p.n.e. Swoją po­zy­cję zaw­dzię­czał kon­flik­tom mię­dzy ro­dzi­na­mi ary­sto­kra­tycz­ny­mi.

Wikipedia


pizz.

skrót od: piz­zi­ca­to (okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: szar­piąc stru­ny pal­cem)


SJP.pl


pizza

[czy­taj: picca] pla­cek droż­dżo­wy z do­dat­ka­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kulin. pła­ski pla­cek z cia­sta droż­dżo­we­go z do­dat­ka­mi, danie o wło­skim ro­do­wo­dzie;

Wiktionary

Pizza – po­tra­wa kuch­ni wło­skiej, któ­rej współ­czes­na po­stać roz­wi­nę­ła się w Ne­a­po­lu. Naj­czę­ściej skła­da się z pła­skiej pod­sta­wy z wy­ro­śnię­te­go cia­sta pszen­ne­go, po­kry­tej wy­bra­ny­mi skład­ni­ka­mi i wy­pie­ka­nej w wy­so­kiej tem­pe­ra­tu­rze. Do czę­sto sto­so­wa­nych do­dat­ków na­le­żą po­mi­do­ry lub sos po­mi­do­ro­wy, sery, oliwa, zioła, wa­rzy­wa, mięso i owoce morza; ist­nie­ją rów­nież pizze bez po­mi­do­rów albo bez sera. Z Włoch pizza roz­po­wszech­ni­ła się na świe­cie, gdzie pow­sta­ły licz­ne style re­gio­nal­ne i lo­kal­ne od­mia­ny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie chcia­ło mi się przy­go­to­wy­wać obia­du, więc za­mó­wi­łem pizzę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲit͡sːa, AS: pʹi•ca

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pizzeria ż., pizzer mos., pizzerka ż.

 przym. pizzowy

Wiktionary


pizzer

[czy­taj: pic­cer] pra­cow­nik piz­ze­rii ro­bią­cy pizzę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pie­karz, który wy­ko­nu­je pizze

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Każdy doś­wiad­czo­ny piz­zer wie, że ce­bu­lę trze­ba spa­rzyć przed na­ło­że­niem na cia­sto.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲit͡sːɛr, AS: pʹi•cer

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pizza ż., pizzeria ż., pizzerka ż.

 przym. pizzowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pizzerman

Wiktionary


pizzeria

[czy­taj: pic­ce­ria] re­sta­u­ra­cja, w któ­rej głów­nym da­niem jest pizza; piz­zer­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gastr. re­sta­u­ra­cja, w któ­rej pizza jest głów­nym da­niem;

Wiktionary

Piz­ze­ria – lokal ga­stro­no­micz­ny spe­cja­li­zu­ją­cy się w przy­rzą­dza­niu i ser­wo­wa­niu pizzy.

Wiele piz­ze­rii, oprócz sprze­da­ży pizzy w lo­ka­lu, pro­wa­dzi sprze­daż przez te­le­fon oraz stro­ny in­ter­ne­to­we – pizze do­star­cza­ne są przez do­star­czy­cie­li bez­poś­red­nio do miesz­kań lub biur klien­tów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wsze­dłem do ja­kiejś piz­ze­rii i za­mó­wi­łem sobie pizzę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲit͡sˈːɛrʲja, AS: pʹi•cerʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pizza ż., pizzer m., pizzerka ż.

 przym. pizzowy

Wiktionary


pizzerina

[czy­taj: pic­ce­ri­na] pla­cek droż­dżo­wy przy­go­to­wy­wa­ny tak samo, jak spód od pizzy, za­wi­ja­ny i po­da­wa­ny na cie­pło z grzy­ba­mi, mię­sem lub in­ny­mi do­dat­ka­mi


SJP.pl


pizzerinka

po­tocz­nie: pizza o małym roz­mia­rze


SJP.pl


pizzerka

[czy­taj: pic­cer­ka] pra­cow­ni­ca piz­ze­rii ro­bią­ca pizzę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) spoż. pła­ska bułka z do­dat­ka­mi na wierz­chu, przy­po­mi­na­ją­ca małą pizzę

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pizza ż., pizzeria ż., pizzer m.

 przym. pizzowy

Wiktionary


pizzernia

[czy­taj: pic­cer­nia] rzad­ko: re­sta­u­ra­cja, w któ­rej głów­nym da­niem jest pizza; piz­ze­ria (czę­ściej)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zob. piz­ze­ria.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ktoś pró­bo­wał ot­wo­rzyć so­la­rium, ktoś inny ga­bi­net kos­me­tycz­ny, ale z usłu­ga­mi na wsi cięż­ko. Choć piz­zer­nia je­szcze się trzy­ma.

Wiktionary


pizzicato

[czy­taj: picc-ikato] okre­śle­nie wy­ko­naw­cze dla in­stru­men­tów stru­no­wych, głów­nie smycz­ko­wych: szar­piąc stru­ny pal­cem


SJP.pl

Piz­zi­ca­to (wym. [], tłum. szar­pa­ny, zry­wa­ny) – tech­ni­ka ar­ty­ku­la­cyj­na, po­le­ga­ją­ca na wpro­wa­dze­niu w ruch stru­ny in­stru­men­tu smycz­ko­we­go po­przez szar­pa­nie pal­cem.

Wikipedia


pizzomat

[czy­taj: pic­co­mat] au­to­mat do sprze­da­ży pizzy


SJP.pl


pizzowy

→ pizza [czy­taj: pic­co­wy]


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) spoż. zwią­za­ny z pizzą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kel­ner przy­niósł na stół cie­pły chle­bek z cia­sta piz­zo­we­go ze sma­ko­wy­mi ma­sła­mi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pizza ż., pizzer m., pizzeria ż., pizzerka ż.

Wiktionary


pióra

1. wyt­wór na­skór­ka pta­ków w kształ­cie cien­kiej rurki z pro­mie­ni­ście uło­żo­ny­mi wło­ska­mi;
2. przed­miot, na­rzę­dzie po­dob­ne do pta­sie­go pióra;
3. przy­rząd do pi­sa­nia;
4. wy­stęp, np. w desce po­dło­go­wej, poz­wa­la­ją­cy na łą­cze­nie jej z in­ny­mi;
5. twór­czość li­te­rac­ka;
6. styl cha­rak­te­ry­stycz­ny dla da­ne­go au­to­ra;
7. pi­sarz, autor, li­te­rat


SJP.pl


piórecki

naz­wi­sko


SJP.pl


pióreczko

zdrob­nie­nie od: piór­ko


SJP.pl


piórek

1. nie­wiel­kie pióro, czę­sto także drob­ny przed­miot lub jego część przy­po­mi­na­ją­ca pta­sie pióro;
2. młody li­stek lub nowe pędy wscho­dzą­cej ro­śli­ny;
3. mała, naj­czę­ściej trój­kąt­na płyt­ka wy­ko­na­na ze sztucz­ne­go two­rzy­wa, słu­żą­ca do szar­pa­nia strun pod­czas gry na in­stru­men­tach stru­no­wych; plek­tron


SJP.pl


piórewicz

naz­wi­sko


SJP.pl


piórka

1. nie­wiel­kie pióro, czę­sto także drob­ny przed­miot lub jego część przy­po­mi­na­ją­ca pta­sie pióro;
2. młody li­stek lub nowe pędy wscho­dzą­cej ro­śli­ny;
3. mała, naj­czę­ściej trój­kąt­na płyt­ka wy­ko­na­na ze sztucz­ne­go two­rzy­wa, słu­żą­ca do szar­pa­nia strun pod­czas gry na in­stru­men­tach stru­no­wych; plek­tron


SJP.pl


piórko

1. nie­wiel­kie pióro, czę­sto także drob­ny przed­miot lub jego część przy­po­mi­na­ją­ca pta­sie pióro;
2. młody li­stek lub nowe pędy wscho­dzą­cej ro­śli­ny;
3. mała, naj­czę­ściej trój­kąt­na płyt­ka wy­ko­na­na ze sztucz­ne­go two­rzy­wa, słu­żą­ca do szar­pa­nia strun pod­czas gry na in­stru­men­tach stru­no­wych; plek­tron


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zdrobn. od: pióro

 (1.2) małe pióro

 (1.3) sta­lów­ka uży­wa­na w two­rze­niu szki­ców i ry­sun­ków

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Piór­ko – po­tocz­na nazwa na kost­kę do gry na gi­ta­rze
  • – przy­rząd do ry­so­wa­nia tu­szem
  • Piór­ko – źró­dło kra­so­we w Jerz­ma­no­wi­cach w po­wie­cie kra­kow­skim
  • Gęsie pióro

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sądzę, że Jad­wi­si ten ka­pe­lu­sik z piór­kiem, zu­peł­nie nie pa­su­je.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲjurkɔ, AS: pʹi ̯urko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pierze n., pióro n., pierzyna ż.

 przym. piórkowy

Wiktionary


piórkowanie

1. do­bi­jać po­strze­lo­ne­go w po­lo­wa­niu ptaka;
2. uży­wać piór­ka (plek­tro­nu, małej, naj­czę­ściej trój­kąt­nej płyt­ki wy­ko­na­nej ze sztucz­ne­go two­rzy­wa) pod­czas gry na stru­no­wych in­stru­men­tach szar­pa­nych


SJP.pl

Piór­ko­wa­nie ("pi­ko­wa­nie") – tech­ni­ka strzy­że­nia wło­sów po­le­ga­ją­ca na prze­rze­dza­niu ich w czę­ści środ­ko­wej i na koń­cach w celu na­da­nia fry­zu­rze lekko po­strzę­pio­ne­go wy­glą­du.

Piór­ko­wa­nie nie zmniej­sza ob­ję­to­ści fry­zu­ry i gę­sto­ści owło­sie­nia, w odróż­nie­niu od innej tech­ni­ki strzy­że­nia - de­ga­żo­wa­nia ("efi­lo­wa­nia").

Wikipedia


piórkowaty

po­dob­ny do pta­sie­go pióra lub jego czę­ści, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla uło­że­nia ni­te­czek puchu na takim pió­rze; pie­rza­sty, strzę­pia­sty


SJP.pl


piórkować

1. do­bi­jać po­strze­lo­ne­go w po­lo­wa­niu ptaka;
2. uży­wać piór­ka (plek­tro­nu, małej, naj­czę­ściej trój­kąt­nej płyt­ki wy­ko­na­nej ze sztucz­ne­go two­rzy­wa) pod­czas gry na stru­no­wych in­stru­men­tach szar­pa­nych


SJP.pl


piórkowcowate

ro­dzi­na msza­ków z rzędu mesz­kow­ców


SJP.pl


piórkowiec

po­tocz­nie o za­wod­ni­ku spor­to­wym o masie mie­szczą­cej się w prze­dzia­le wagi piór­ko­wej (wagi okre­ślo­nej dla boksu, za­pa­sów, dżudo oraz pod­no­sze­nia cię­ża­rów, któ­rej wyz­nacz­ni­kiem jest war­tość równa sześć­dzie­się­ciu ki­lo­gra­mom)


SJP.pl


piórkowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Piór­ko­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. go­lub­sko-do­brzyń­skim, w gmi­nie Ra­do­min
  • Piór­ko­wo – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. bra­niew­skim, w gmi­nie Pło­ski­nia

Wikipedia


piórkowski

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adrian Piór­kow­ski – pol­ski pił­karz ręcz­ny, za­wod­nik Ju­ran­da Cie­cha­nów
  • Zbi­gniew Piór­kow­ski – pol­ski pię­ściarz, olim­pij­czyk, re­pre­zen­tant Pol­ski i tre­ner
  • Pior­kow­ski – naz­wi­sko, wy­wo­dzą­ce się od naz­wi­ska Piór­kow­ski
  • Piór­kow­ski, popr. Apa­rat Möde-Pior­kow­skie­go – urzą­dze­nie do prze­pro­wa­dza­nia psy­cho­lo­gicz­ne­go testu ko­or­dy­na­cji wzro­ko­wo-ru­cho­wej, sze­ro­ko wy­ko­rzy­sty­wa­ny do badań kie­row­ców, in­struk­to­rów i eg­za­mi­na­to­ró...

Wikipedia


piórkowy

o ce­chach piór­ka pta­sie­go, głów­nie w od­nie­sie­niu do masy cze­goś lub kogoś (np. waga piór­ko­wa, za­wod­nik piór­ko­wy), po­dob­ny do piór­ka


SJP.pl


piórkuję

1. do­bi­jać po­strze­lo­ne­go w po­lo­wa­niu ptaka;
2. uży­wać piór­ka (plek­tro­nu, małej, naj­czę­ściej trój­kąt­nej płyt­ki wy­ko­na­nej ze sztucz­ne­go two­rzy­wa) pod­czas gry na stru­no­wych in­stru­men­tach szar­pa­nych


SJP.pl


piórniczek

zdrob­nie­nie od: piór­nik


SJP.pl


piórnik

ro­dzaj po­jem­ni­ka, naj­czę­ściej po­dłuż­ne­go, słu­żą­ce­go do prze­cho­wy­wa­nia gumek, piór oraz in­nych przy­bo­rów pi­śmien­ni­czych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zwy­kle po­dłuż­ne etui z przy­bo­ra­mi szkol­ny­mi;

 (1.2) reg. zwy­czaj wspól­ne­go dar­cia pie­rza przez dziew­czę­ta i ko­bie­ty

 (1.3) środ. więz. grze­bień

 (1.4) slang. głu­piec

 (1.5) gw-pl|Ma­zu­ry, War­mia. wsypa na pie­rzy­nę

 (1.6) środ. trum­na

Wiktionary

Piór­nik – pu­deł­ko lub etui przez­na­czo­ne do prze­cho­wy­wa­nia ma­te­ria­łów pi­śmien­ni­czych oraz in­nych ma­łych przed­mio­tów przy­dat­nych pod­czas zajęć. Piór­ni­ki zwy­kle zro­bio­ne są z ma­te­ria­łu, pla­sti­ku, skóry lub me­ta­lu. Daw­niej piór­ni­ki wy­ko­ny­wa­no z drew­na. Więk­szość po­sia­da zamek bły­ska­wicz­ny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przed wyj­ściem do szko­ły wło­żył do piór­ni­ka ołó­wek.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲjurʲɲik, AS: pʹi ̯urʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pióro n.

:: zdrobn. piórniczek mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. śl. fyjderbiksa, fyjderkasta

 (1.2) zob. wyskubek.

Wiktionary


piórnikowe

świad­cze­nie pie­nięż­ne pra­co­daw­cy na rzecz pra­cow­ni­ka, któ­re­go dziec­ko uczę­szcza do szko­ły; kred­ko­we, ołów­ko­we


SJP.pl

Patrz:

piórnik

piórnikowy

→ piór­nik


SJP.pl

Patrz:

piórnik

pióro

1. wyt­wór na­skór­ka pta­ków w kształ­cie cien­kiej rurki z pro­mie­ni­ście uło­żo­ny­mi wło­ska­mi;
2. przed­miot, na­rzę­dzie po­dob­ne do pta­sie­go pióra;
3. przy­rząd do pi­sa­nia;
4. wy­stęp, np. w desce po­dło­go­wej, poz­wa­la­ją­cy na łą­cze­nie jej z in­ny­mi;
5. twór­czość li­te­rac­ka;
6. styl cha­rak­te­ry­stycz­ny dla da­ne­go au­to­ra;
7. pi­sarz, autor, li­te­rat


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ornit. wyt­wór na­skór­ka pta­ków, po­kry­wa­ją­cy ich ciało, skła­da­ją­cy się z ela­stycz­nej osi i dwu cho­rą­gie­wek;

 (1.2) przy­rząd do pi­sa­nia

 (1.3) liter. au­tor­stwo dzie­ła li­te­rac­kie­go

 (1.4) spła­szczo­ny, roz­sze­rzo­ny ko­niec wio­sła

 (1.5) pióra slang. dłu­gie włosy, szcze­gól­nie u męż­czyz­ny

 (1.6) gwara. muz. gi­ta­ra

 (1.7) łow. ptact­wo łowne

 (1.8) techn. męska część po­łą­cze­nia cie­siel­skie­go typu „pióro i wpust”

Wiktionary

Pióro (łac. "penna") – twory na­błon­ko­we po­kry­wa­ją­ce ciała czę­ści zwie­rząt, zwła­szcza pta­ków. Po­dob­nie jak łuski u gadów, pióra za­cho­dzą na sie­bie da­chów­ko­wa­to.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wró­bel na­stro­szył pióra.

 (1.2) Dzia­dek pisze listy wy­łącz­nie pió­rem.

 (1.3) To je­dy­na po­wieść pióra mło­dej wę­gier­skiej pi­sar­ki.

 (1.4) Po­wi­nie­neś pły­cej za­nu­rzać pióra wio­seł.

 (1.5) Gi­ta­rzy­sta po­trzą­sał dłu­gi­mi blond pió­ra­mi.

 (1.6) Kla­u­dia umie pię­knie grać na pió­rze, a ja się do­pie­ro uczę.

 (1.8) Pod ele­wa­cją drew­nia­ną mo­co­wa­ną na pióro i wpust na­le­ży za­pew­nić szcze­li­nę wen­ty­la­cyj­ną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲjurɔ, AS: pʹi ̯uro

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piórnik mrz., pierze n., pierzyna ż., pierzynka ż., pierzenie n., opierzenie n., piórkowanie n., opiórkanie n., pierzastość ż.

:: zdrobn. piórko n., pióreczko n.

 czas. pierzyć się ndk., opierzyć się dk., piórkować ndk., opiórkać dk.

 przym. piórowy, piórkowy, pierzasty, pióropuszowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lotka, sterówka

 (1.3) klawiatura

 (1.5) włosy

Wiktionary


piórolotek

ro­dzaj mo­ty­la z ro­dzi­ny pió­ro­lot­ko­wa­tych


SJP.pl


piórolotki

ro­dzaj mo­ty­la z ro­dzi­ny pió­ro­lot­ko­wa­tych


SJP.pl


piórolotkowate

ro­dzi­na mo­ty­li


SJP.pl

Pió­ro­lot­ko­wa­te, pió­ro­lot­ki (Pte­rop­ho­ri­dae) – ro­dzi­na mo­ty­li z po­drzę­du Glos­sa­ta. Obej­mu­je ponad 1300 opi­sa­nych ga­tun­ków. Kos­mo­po­li­tycz­na. Ima­gi­nes mają małe głowy, smu­kłe od­wło­ki, cien­kie i dłu­gie od­nó­ża oraz (z wy­jąt­kiem Ag­di­sti­nae) skrzy­dła po­dzie­lo­ne wcię­cia­mi na 2–3 piór­ka. Ak­tyw­ne są wie­czo­rem i nocą, nie­kie­dy też o świ­cie. Gą­sie­ni­ce że­ru­ją wew­nątrz lub na zew­nątrz róż­nych czę­ści ro­ślin.

Wikipedia


piórolotkowaty

o ce­chach pió­ro­lot­ko­wa­tych (ro­dzi­na mo­ty­li)


SJP.pl


pióronóg

pió­ro­nóg zwy­kły - ga­tu­nek ważki


SJP.pl


pióropusz

kita z piór lub ich imi­ta­cji, nieg­dyś no­szo­na jako ozdo­ba lub znak cha­rak­te­ry­stycz­ny poz­wa­la­ją­cy roz­róż­nić człon­ków niek­tó­rych za­ko­nów ry­cer­skich


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) na­kry­cie głowy z piór no­szo­ne przez in­diań­skie­go wo­jow­ni­ka

Wiktionary

Pió­ro­pusz – na­kry­cie głowy, uży­wa­ne przez wy­bit­nych wo­jow­ni­ków in­diań­skich Ame­ry­ki Pół­noc­nej re­gio­nu Wiel­kich Rów­nin. Pió­ro­pusz miał zna­cze­nie re­li­gij­ne (sza­ma­nizm), był uwa­ża­ny za ma­gicz­ny ta­liz­man ochron­ny (za ta­ko­wy uwa­żał swój war­bon­net znany wo­jow­nik Rzym­ski Nos).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. pióropusznik mos.

Wiktionary


pióropusznik

ro­śli­na z ro­dzi­ny pa­prot­ko­wa­tych, ros­ną­ca w la­sach pół­ku­li pół­noc­nej, wy­stę­pu­ją­ca w trzech ga­tun­kach, z któ­rych jeden, pió­ro­pusz­nik stru­si, zo­stał w Pol­sce ob­ję­ty ochro­ną ga­tun­ko­wą


SJP.pl

Pió­ro­pusz­nik ("Mat­te­uc­cia") – ro­dzaj w obrę­bie ro­dzi­ny ono­kle­o­wa­tych "Onoc­le­a­ce­ae" (daw­niej włą­cza­ny był do ro­dzi­ny ne­recz­ni­co­wa­tych "Dry­op­te­ri­da­ce­ae"). Naj­czę­ściej za­li­cza­ny jest tu tylko jeden ga­tu­nek: pió­ro­pusz­nik stru­si "Mat­te­uc­cia strut­hiop­te­ris". Cza­sem do tego ro­dza­ju włą­cza­ne są dwa inne ga­tun­ki wy­stę­pu­ją­ce w Azji: pió­ro­pusz­nik wschod­ni "Mat­te­uc­cia orien­ta­lis" i "M.

Wikipedia


pióropuszowy

skła­da­ją­cy się na pió­ro­pusz, ozdo­bio­ny pió­ro­pu­szem (np. ka­pe­lusz, hełm pió­ro­pu­szo­wy) lub w jakiś inny spo­sób zwią­za­ny z taką ozdo­bą


SJP.pl


pióroskrzelce

gro­ma­da zwie­rząt mor­skich z typu przed­stru­now­ców


SJP.pl


pióroskrzelec

przed­sta­wi­ciel gro­ma­dy bez­krę­gow­ców mor­skich z typu przed­stru­now­ców


SJP.pl


pióroskrzelne

o ce­chach pió­ros­krzel­nych (bez­krę­gow­ców z gro­ma­dy przed­stru­now­ców, ko­lo­nij­nie za­miesz­ku­ją­cych głę­bi­ny mórz stre­fy umiar­ko­wa­nej i chłod­nej)


SJP.pl

Pió­ros­krzel­ne, pió­ros­krzel­ce (Pte­ro­bran­chia) – mo­no­fi­le­tycz­na gro­ma­da nie­wiel­kich pół­stru­now­ców obej­mu­ją­ca okołu 30 ro­dza­jów.

Gro­ma­da Pte­ro­bran­chia zo­sta­ła ut­wo­rzo­na przez Raya Lan­ke­ste­ra w 1877. Za­wie­ra­ła wtedy jeden ro­dzaj: "Rhab­do­ple­u­ra".

Drob­ne zwie­rzę­ta przy­po­mi­na­ją­ce zew­nętrz­nym wy­glą­dem mszy­wio­ły.

Wikipedia


pióroskrzelny

o ce­chach pió­ros­krzel­nych (bez­krę­gow­ców z gro­ma­dy przed­stru­now­ców, ko­lo­nij­nie za­miesz­ku­ją­cych głę­bi­ny mórz stre­fy umiar­ko­wa­nej i chłod­nej)


SJP.pl


piórowy

przy­po­mi­na­ją­cy pióro, zro­bio­ny z piór lub po­kry­ty pió­ra­mi (np. skrzy­dła pió­ro­we) albo w jakiś inny spo­sób zwią­za­ny z pió­ra­mi


SJP.pl


piórówka

ja­mo­chłon mor­ski


SJP.pl


più

rzad­ko: wy­krzy­knie­nie wy­ra­ża­ją­ce zdzi­wie­nie, po­dziw, uz­na­nie itp.; fiu


SJP.pl


piącha

po­tocz­nie o pię­ści, naj­czę­ściej dużej lub pow­sta­łej po bar­dzo moc­nym za­ci­śnię­ciu dłoni


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zgrub. pięść

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie za­trzy­mu­ję się. Pędzę pro­sto na niego i wy­ko­pu­ję mu bla­ster z rąk. Do­sia­dam go i na­pa­rzam pią­cha­mi ze wszyst­kich sił.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. napięstek mrz., pięściak mrz., pięściarstwo n., pięściarz mos., pięść ż.

Wiktionary


piączyn

Pią­czyn – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie płoc­kim, w gmi­nie Sta­roź­re­by.

W la­tach 1954–1961 wieś na­le­ża­ła i była sie­dzi­bą gro­ma­dy Pią­czyn, po jej lik­wi­da­cji w gro­ma­dzie Góra. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość na­le­ża­ła ad­mi­ni­stra­cyj­nie do wo­je­wództ­wa płoc­kie­go.

Wikipedia


piąsteczka

zdrob­nie­nie od: piąst­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: piąst­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɔ̃w̃ˈstɛt͡ʃka, AS: pʹi ̯õũ̯stečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piąstka ż.

Wiktionary


piąstka

nie­wiel­ka pięść, naj­czę­ściej dziec­ka lub w prze­no­śni o bar­dzo małej, drob­nej twa­rzy, buzi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: pięść

 (1.2) mała pięść dziec­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. napięstek mrz., pięść ż., piąsteczka ż., pięściarz m., pięściarka ż., pięściarstwo n., pięściak m., piąstkowanie n.

 czas. piąstkować ndk.

 przym. pięściarski, pięściowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) piąsteczka

Wiktionary


piąstkować

wy­bi­jać (wybić), od­bi­jać (odbić) piłkę pię­ścią lub pię­ścia­mi


SJP.pl


piąta

go­dzi­na piąta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) go­dzi­na 5 nad ranem lub po po­łud­niu

forma przy­miot­ni­ka.

 (2.1) M. i W. ż. lp. od: piąty

Wiktionary

Powiązane:

 licz. pięć

 przym. piąty

Wiktionary


piątaczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od pią­tak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piątak m.

Wiktionary


piątak

1. po­tocz­nie o mo­ne­cie ma­ją­cej war­tość pię­ciu jed­no­stek mo­ne­tar­nych, naj­czę­ściej w od­nie­sie­niu do pię­cio­zło­tów­ki; pią­tal;
2. tro­pi­kal­na, czę­sto ho­do­wa­na w miesz­ka­niach ro­śli­na z ro­dzi­ny ma­rzan­no­wa­tych, o cha­rak­te­ry­stycz­nych kwia­tach ze­bra­nych w pęcz­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pot. pięć zło­tych lub inna mo­ne­ta o no­mi­na­le pięć

 (1.2) ro­dzaj miodu pit­ne­go

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) pot. uczeń pią­tej klasy

Wiktionary

Zo­bacz też: pią­tak ("Pen­tas") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ma­rza­no­wa­tych.

Pią­tak – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie so­kól­skim, w gmi­nie Su­cho­wo­la.

Wieś kró­lew­ska eko­no­mii gro­dzień­skiej po­ło­żo­na była w końcu XVIII wieku w po­wie­cie gro­dzień­skim wo­je­wództ­wa troc­kie­go. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa bia­ło­stoc­kie­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) To za mało. Daj mi je­szcze pią­ta­ka i bę­dzie ok!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pięciornik m., piątka ż., piona ż.

:: zdrobn. piątaczek m.

 licz. pięć

 wykrz. piona

 przym. piąty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) piątka, pięciozłotówka

Wiktionary


piątal

po­tocz­nie o mo­ne­cie ma­ją­cej war­tość pię­ciu jed­no­stek mo­ne­tar­nych, naj­czę­ściej w od­nie­sie­niu do pię­cio­zło­tów­ki; pią­tak


SJP.pl


piątczanin

miesz­ka­niec Piąt­ka


SJP.pl


piątczanka

miesz­kan­ka Piąt­ka


SJP.pl


piątecki

→ Pią­tek (mia­sto w Pol­sce); piąt­kow­ski


SJP.pl


piąteczek

zdrob­nie­nie od: piąt­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. zdrobn. od: pią­tek

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lm. od: pią­tecz­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pięciornik mrz., piątka ż., piąteczka ż., piona ż., Piętaszek mos./ż.

 przym. piątkowy

 licz. pięć, piąty

 wykrz. piona

Wiktionary


piąteczka

zdrob­nie­nie od: piąt­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: piąt­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɔ̃nˈtɛt͡ʃka, AS: pʹi ̯õntečka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. piąty

 rzecz. piątka ż., piąteczek mrz.

Wiktionary


piątek

piąty dzień ty­god­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) piąty dzień ty­god­nia

Wiktionary

Pią­tek (skrót pt. lub piąt.) – dzień ty­god­nia mię­dzy czwart­kiem a so­bo­tą.

We­dług normy ISO-8601 jest pią­tym dniem ty­god­nia.

W tra­dy­cji bi­blij­nej – chrze­ści­jań­skiej i ży­dow­skiej, gdzie za pier­wszy dzień ty­god­nia uz­na­wa­na jest nie­dzie­la, pią­tek jest dniem szó­stym.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pią­tek jest moim ulu­bio­nym dniem ty­god­nia.

 (1.1) W piąt­ki, w na­szej kla­sie dzie­ci robią ek­spe­ry­men­ty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲjɔ̃ntɛk, AS: pʹi ̯õntek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piątka ż., piątak m., pięciornik mrz.

:: zdrobn. piąteczek mrz.

 przym. piątkowy, piąty

 licz. pięć

 wykrz. piona

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk piątek

Wiktionary


piąterko

pię­ter­ko


SJP.pl


piątka

1. cyfra oz­na­cza­ją­ca licz­bę pięć;
2. pięć osób;
3. coś co jest przez­na­czo­ne dla pię­ciu osób;
4. karta do gry lub co­kol­wiek oz­na­czo­ne cyfrą pięć;
5. pięć oczek na kost­ce do­mi­na, pięć punk­tów na kost­ce do gry, pięć po­praw­nych skre­śleń w to­to­lot­ka;
6. ocena bar­dzo dobra, wy­so­ka ocena szkol­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nazwa cyfry 5

 (1.2) ocena w pol­skich szko­łach, nieg­dyś naj­wyż­sza, obec­nie druga po naj­wyż­szej

 (1.3) to, co ma numer 5, jest oz­na­czo­ne licz­bą 5, np. dom, au­to­bus, bieg (w skrzy­ni bie­gów)

 (1.4) coś, czego jest 5, ca­łość skła­da­ją­ca się z 5 ele­men­tów, jed­no­stek itp.

 (1.5) środ. kolej. lo­ko­mo­ty­wa serii EP05

 (1.6) slang. pot. gest przy­bi­ja­nia piąt­ki

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • piąt­ka – gest wy­ko­ny­wa­ny przez dwie osoby
  • „piąt­ka” – w ZSRR i jego by­łych kra­jach, po­tocz­na nazwa sa­mo­cho­du „Łada 2105”
  • Poz­nań­ska Piąt­ka
  • Wiel­ka piąt­ka
  • Wiel­ka piąt­ka Afry­ki
  • Piąt­ka – wieś w re­jo­nie cud­now­skim ob­wo­du ży­to­mier­skie­go
  • Piąt­ka – dawna gmina wiej­ska ist­nie­ją­ca w la­tach 1867–1923
  • Piąt­ka – piąty album Ro­ber­ta Choj­nac­kie­go, wy­da­ny w 2016
  • Piąt­ka – karta do gry

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mała Mał­go­sia bar­dzo ład­nie na­ry­so­wa­ła piąt­kę.

 (1.2) Kla­sów­ka z che­mii oka­za­ła się być bar­dzo trud­na, tylko dwóm ucz­niom udało się do­stać piąt­ki, a aż dzie­się­ciu otrzy­ma­ło z niej je­dyn­ki.

 (1.3) Mia­łem je­chać pięt­nast­ką, a przez po­mył­kę wsia­dłem do piąt­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲjɔ̃ntka, AS: pʹi ̯õntka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piątkowicz m., piątkowiczka ż.

:: zdrobn. piąteczka ż.

 przym. piątkowy, piąty

 licz. pięcioro, pięć

 wykrz. piona

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) bardzo dobry, ocena bardzo dobra, bdb, bdb.

Wiktionary


piątkarz

po­tocz­nie: uczeń o bar­dzo do­brych oce­nach; piąt­ko­wicz


SJP.pl


piątkiewicz

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Alek­sy Piąt­kie­wicz – pol­ski spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie bu­do­wy i kon­struk­cji ma­szyn
  • Bro­ni­sław Piąt­kie­wicz – pol­ski ge­o­de­ta
  • Le­o­pold Piąt­kie­wicz – pol­ski ofi­cer
  • Sta­ni­sław Piąt­kie­wicz – pol­ski rzeź­biarz
  • Sta­ni­sław Jan Piąt­kie­wicz – pol­ski rzeź­biarz

Wikipedia


piątkomania

po­tocz­nie: fa­scy­na­cja Krzysz­to­fem Piąt­kiem, pol­skim pił­ka­rzem


SJP.pl


piątkowice

Piąt­ko­wi­ce (niem. "Roth­ha­us")– wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie ny­skim, w gmi­nie Łam­bi­no­wi­ce.

W la­tach 1954–1961 wieś była sie­dzi­bą gro­ma­dy Piąt­ko­wi­ce, po jej znie­sie­niu w gro­ma­dzie Ja­sie­ni­ca Dolna.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do ów­czes­ne­go wo­je­wództ­wa opol­skie­go.

Wikipedia


piątkowicz

po­tocz­nie: uczeń o bar­dzo do­brych oce­nach; piąt­karz


SJP.pl


piątkowiczka

→ piąt­ko­wicz


SJP.pl

Patrz:

piątkowicz

piątkowiec

Piąt­ko­wiec – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­kar­pac­kim, w po­wie­cie mie­lec­kim, w gmi­nie Wa­do­wi­ce Górne. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa tar­now­skie­go.

Przez wieś prze­bie­ga droga wo­je­wódz­ka nr 984.

Wikipedia


piątkowisko

wieś so­łec­ka w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie pa­bia­nic­kim


SJP.pl

Piąt­ko­wi­sko – wieś so­łec­ka w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie pa­bia­nic­kim, w gmi­nie Pa­bia­ni­ce.

Pry­wat­na wieś du­chow­na po­ło­żo­na była w dru­giej po­ło­wie XVI wieku w po­wie­cie szad­kow­skim wo­je­wództ­wa sie­radz­kie­go, włas­ność kra­kow­skiej ka­pi­tu­ły ka­te­dral­nej. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do ów­czes­ne­go wo­je­wództ­wa łódz­kie­go.

Wikipedia


piątkowo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Piąt­ko­wo – część mia­sta Poz­nań
  • Piąt­ko­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. cheł­miń­skim, w gmi­nie Li­se­wo
  • Piąt­ko­wo – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. go­lub­sko-do­brzyń­skim, w gmi­nie Ko­wa­le­wo Po­mor­skie
  • Piąt­ko­wo – osada leśna wsi Wiele w woj. po­mor­skim, w pow. ko­ścier­skim, w gmi­nie Kar­sin
  • Piąt­ko­wo – dawna gmina wiej­ska ist­nie­ją­ca w la­tach 1934-1954
  • Białe Piąt­ko­wo
  • Czar­ne Piąt­ko­wo
  • Płąt­ko­wo

Wikipedia


piątkowski

→ Pią­tek (mia­sto w Pol­sce); pią­tec­ki


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam An­to­ni Piąt­kow­ski (1930–2002), na­u­ko­wiec, elek­tro­nik
  • An­drzej Piąt­kow­ski (1934–2010), pol­ski szer­mierz sza­bli­sta, trzy­krot­ny me­da­li­sta
  • Ed­mund Piąt­kow­ski (1936–2016), pol­ski lek­ko­at­le­ta dy­sko­bol, mistrz Eu­ro­py i re­kor­dzi­sta świa­ta
  • Fe­li­cjan Zyg­munt Piąt­kow­ski (1908–2004), pol­ski kar­to­graf i po­li­graf
  • Grze­gorz Piąt­kow­ski (ur. 1959), pol­ski sce­no­graf fil­mo­wy
  • Hen­ryk Piąt­kow­ski (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • Jan Piąt­kow­ski (1935-2016), pol­ski po­li­tyk, praw­nik, były mi­ni­ster spra­wied­li­wo­ści, poseł na Sejm I i
  • Ja­ro­sław Piąt­kow­ski (ur. 1982), pol­ski pił­karz, gra­ją­cy na po­zy­cji pra­we­go po­moc­ni­ka w Stali Sta­lo­wa Wola
  • Jerzy Piąt­kow­ski (ujed­noz­nacz­nie­nie)
  • Kamil Piąt­kow­ski (ur. 2000), pol­ski pił­karz, gra­ją­cy na po­zy­cji obroń­cy w Ra­ko­wie Czę­sto­cho­wa
  • Le­o­ka­dia Piąt­kow­ska (1833–1944), pol­ska rol­nicz­ka za­mor­do­wa­na w cza­sie oku­pa­cji nie­miec­kiej przez Niem­ców za pomoc oka­za­ną Żydom. Za­wo­ła­na po Imie­niu.
  • Lu­cjan Piąt­kow­ski (1929–2001), pol­ski dzia­łacz par­tyj­ny i dy­plo­ma­ta

Wikipedia


piątkowy

1. cha­rak­te­ry­stycz­ny dla piąt­ku, zwią­za­ny z pią­tym dniem ty­god­nia (np. na­bo­żeń­stwa piąt­ko­we);
2. ba­zu­ją­cy na pię­ciu czę­ściach (np. ma­te­ma­tycz­ny układ piąt­ko­wy), cha­rak­te­ry­stycz­ny dla piąt­ki, po­wią­za­ny z tą licz­bą;
3. zdol­ny do uzy­ska­nia piąt­ki, oceny bar­dzo do­brej (np. uczeń piąt­ko­wy)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) wła­ści­wy piąt­ko­wi; dzie­ją­cy się w pią­tek

 (1.2) do­ty­czą­cy piąt­ki (jako licz­by)

 (1.3) do­ty­czą­cy piąt­ki (jako oceny w szko­le)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bo kto miał to robić? Matka nie da­ła­by rady, bo po szpi­ta­lu led­wie cho­ci­ła o lasce, a oj­ciec od­sy­piał piąt­ko­we picie i le­piej go było nie bu­dzić, bo mo­gła­by być z tego tylko awan­tu­ra.

 (1.3) Je­dy­ną moż­li­wo­ścią były stu­dia me­dycz­ne, ale mu­sia­łem mieć do­sko­na­łe wy­ni­ki na eg­za­mi­nach wstęp­nych, bo w szko­le nie byłem ucz­niem piąt­ko­wym - nie wy­da­wa­ło mi się, aby to było takie ważne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɔ̃ntˈkɔvɨ, AS: pʹi ̯õntkovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pięcioraczek m., piąteczek mrz., pięciornik mrz., piona ż., piątek m., piątka ż., pięć

 przym. piąty

 licz. pięć

 wykrz. piona

Wiktionary


piątnica

1. gmina wiej­ska w Pol­sce;
2. część Le­gni­cy


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Piąt­ni­ca – gmina wiej­ska w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie łom­żyń­skim
  • Piąt­ni­ca – część Le­gni­cy
  • Okrę­go­wa Spół­dziel­nia Mle­czar­ska w Piąt­ni­cy
  • De­ka­nat Piąt­ni­ca, Piąt­ni­ca Po­du­chow­na, Piąt­ni­ca Wło­ściań­ska

Wikipedia


piątnicki

przy­miot­nik od: Piąt­ni­ca, Piąt­ni­ca Po­du­chow­na, Piąt­ni­ca Wło­ściań­ska


SJP.pl


piątoklasista

uczeń pią­tej klasy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) eduk. uczeń pią­tej klasy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɔ̃ntɔklaˈɕista, AS: pʹi ̯õntoklaśista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fż. piątoklasistka ż.

 przym. pięcioklasowy

Wiktionary


piątoklasistka

uczen­ni­ca pią­tej klasy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) eduk. uczen­ni­ca pią­tej klasy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: fm. piątoklasista m.

 przym. pięcioklasowy

Wiktionary


piątoligowiec

za­wod­nik gra­ją­cy w pią­tej lidze


SJP.pl


piątoligowy

na­le­żą­cy do pią­tej ligi, roz­gry­wa­ny przez tę ligę


SJP.pl


piątro

pię­tro


SJP.pl


piątunio

pie­szczot­li­wie: pią­tek; pią­te­czek


SJP.pl


piąty

li­czeb­nik po­rząd­ko­wy od­po­wia­da­ją­cy licz­bie 5


SJP.pl

przy­miot­nik od­li­czeb­ni­ko­wy

 (1.1) od 5

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) dzień mie­sią­ca po czwar­tym

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (3.1) piąta: go­dzi­na piąta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za za­ję­cie pią­te­go miej­sca nie przyz­na­wa­ny jest żaden medal.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲjɔ̃ntɨ, AS: pʹi ̯õnty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pięć n., pięcioraczek m., piąteczek mrz., piona ż., Piątek mrz., piątka ż., piąteczka ż., piątek m., piąta ż., piątak m.

 przym. piątkowy

 licz. pięć, pięcioro

 wykrz. piona

 przedr. pięcio-

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) 5.

Wiktionary


piąć

piąć się -
1. po­su­wać się w górę, po­ko­nu­jąc opór; wspi­nać, gra­mo­lić się;
2. o ro­śli­nach: ros­nąć, cze­pia­jąc się pod­po­ry;
3. prze­no­śnie: po­ko­ny­wać ko­lej­ne stop­nie ka­rie­ry;
4. prze­no­śnie: kie­ro­wać się ku górze, wzno­sić się


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) rzad. po­su­wać się wolno, prze­mie­szczać się z tru­dem

Wiktionary

Powiązane:

 czas. piąć się, spinać

 rzecz. pnącze n., spinka ż.

Wiktionary


pić

1. spo­ży­wać na­po­je;
2. po­tocz­nie na­du­ży­wać na­po­jów al­ko­ho­lo­wych;
3. uci­skać, ugnia­tać (o ubio­rze, obu­wiu)


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) spo­ży­wać płyny

 (1.2) o obu­wiu lub ubra­niu: uwie­rać

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (2.1) pić (1.1) al­ko­hol, zwła­szcza na­ło­go­wo

 (2.2) robić aluz­je

forma rze­czow­ni­ka.

 (3.1) D. lm. od: picie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wczo­raj pi­li­śmy bar­dzo dobrą her­ba­tę.

 (1.1) To co pi­je­my?

 (1.2) Buty mnie piją i nie mogę cho­dzić.

 (2.1) Wujek Zdzi­sław ostat­nio dużo pije.

 (2.2) Dla­cze­go do mnie pi­jesz?

 (2.2) Nie wiem, do czego autor tego ut­wo­ru pije.

 (3.1) Są picia i nie ma pić.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲit͡ɕ, AS: pʹić

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pijać ndk., wypić dk., przepić dk., zapić dk., rozpić dk., podpić dk., odpić dk., nadpić dk., spić dk., wypijać ndk., upić dk., upijać ndk., popić dk., popijać ndk., napić się strzwr., dopić dk., poić ndk.

 rzecz. pitnik mrz., piwosz mos., pijus mos., pijawa ż., pijany mos., pijaczka ż., picie n., pijalnia ż., pijak mos., pijaczek mos., pijanica ż., pijaństwo n., napój mrz., piwo n.

 przym. pijany, niedopity, pijacki, pitny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chlać; gw. Górny Śląsk duldać

 (1.2) gnieść, uciskać, ugniatać, uwierać

 (2.1) chlać

 (2.2) przycinać, przymawiać

Wiktionary


pięciak

naz­wi­sko


SJP.pl


pięcioaktowy

o ut­wo­rze sce­nicz­nym: ma­ją­cy pięć aktów


SJP.pl


pięcioaktówka

po­tocz­nie o ut­wo­rze pię­cio­ak­to­wym (zło­żo­nym z pię­ciu aktów) przez­na­czo­nym do ode­gra­nia na sce­nie


SJP.pl


pięcioarkuszowy

skła­da­ją­cy się z pię­ciu ar­ku­szy, wy­dru­ko­wa­ny na pię­ciu ar­ku­szach itp.


SJP.pl


pięcioarowy

ma­ją­cy po­wierzch­nię pię­ciu arów


SJP.pl


pięcioatomowy

zło­żo­ny z pię­ciu ato­mów


SJP.pl


pięciobarwny

ma­ją­cy pięć barw; pię­cio­ko­lo­ro­wy


SJP.pl


pięciobiegowy

1. o me­cha­niz­mie na­pę­do­wym: ma­ją­cy pięć bie­gów;
2. o po­jeź­dzie: wy­po­sa­żo­ny w me­cha­nizm na­pę­do­wy o pię­ciu bie­gach


SJP.pl


pięciobiegunowy

ma­ją­cy pięć bie­gu­nów


SJP.pl


pięciobitowy

1. za­wie­ra­ją­cy pięć bitów;
2. dzia­ła­ją­cy w opar­ciu o słowa (roz­ka­zy, dane) dłu­go­ści pię­ciu bitów


SJP.pl


pięcioboczność

→ pię­cio­bocz­ny


SJP.pl

Patrz:

pięcioboczny

pięcioboczny

do­ty­czą­cy pię­cio­bo­ku, ma­ją­cy pięć boków, ogra­ni­czo­ny pię­cio­ma pła­szczyz­na­mi itp.


SJP.pl


pięcioboista

spor­to­wiec tre­nu­ją­cy pię­cio­bój (dy­scy­pli­nę spor­to­wą zło­żo­ną z pię­ciu kon­ku­ren­cji, obec­nie obej­mu­ją­cą jazdę konną z przesz­ko­da­mi, szer­mier­kę na szpa­dy, strze­la­nie z pi­sto­le­tu, bieg prze­ła­jo­wy oraz pły­wa­nie kra­u­lem)


SJP.pl


pięcioboistka

ko­bie­ta tre­nu­ją­ca pię­cio­bój (dy­scy­pli­nę spor­to­wą zło­żo­ną z pię­ciu kon­ku­ren­cji, obec­nie obej­mu­ją­cą jazdę konną z przesz­ko­da­mi, szer­mier­kę na szpa­dy, strze­la­nie z pi­sto­le­tu, bieg prze­ła­jo­wy oraz pły­wa­nie kra­u­lem)


SJP.pl


pięciobojowy

→ pię­cio­bój


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pię­cio­bo­jem, do­ty­czą­cy pię­cio­bo­ju

Wiktionary

Patrz:

pięciobój

Powiązane:

 rzecz. pięciobój m.

Wiktionary


pięciobok

fi­gu­ra pła­ska ogra­ni­czo­na pię­cio­ma od­cin­ka­mi o wspól­nych wierz­choł­kach, a w przy­pad­ku pię­cio­bo­ku fo­rem­ne­go także o rów­nych dłu­go­ściach


SJP.pl


pięciobramkowy

cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się strze­le­niem pię­ciu bra­mek


SJP.pl


pięciobój

dy­scy­pli­na spor­to­wa zło­żo­na z pię­ciu kon­ku­ren­cji; pen­tat­lon


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sport. dy­scy­pli­na spor­to­wa, która skła­da się z pię­ciu czę­ści;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pię­cio­bój an­tycz­ny – za­wo­dy w sta­ro­żyt­nej Gre­cji: bieg, za­pa­sy, skok w dal, rzut oszcze­pem oraz rzut dy­skiem,
  • pię­cio­bój no­wo­czes­ny – współ­czes­na dy­scy­pli­na olim­pij­ska: jazda konna, szer­mier­ka, pły­wa­nie, strze­la­nie z pi­sto­le­tu oraz bieg prze­ła­jo­wy,
  • pię­cio­bój lek­ko­at­le­tycz­ny – dawna kon­ku­ren­cja lek­ko­at­le­tycz­na.
  • pię­cio­bój woj­sko­wy

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Otrzy­ma­łem medal w pię­cio­bo­ju.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛ̇̃ɲˈt͡ɕɔbuj, AS: pʹi ̯ė̃ńćobui ̯

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pięcioboista m., pięcioboistka ż.

 przym. pięciobojowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pięciobój nowoczesny

Wiktionary


pięciocalowy

ma­ją­cy dłu­gość pię­ciu cali


SJP.pl


pięciocentowy

przy­miot­nik

 (1.1) li­czą­cy pięć cen­tów, ma­ją­cy war­tość pię­ciu cen­tów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔt͡sɛ̃nˈtɔvɨ, AS: pʹi ̯ė̃ńćocẽntovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pięciocentówka

Wiktionary


pięciocentymetrowy

ma­ją­cy dłu­gość pię­ciu cen­ty­me­trów, wy­no­szą­cy pięć cen­ty­me­trów


SJP.pl


pięciocentówka

mo­ne­ta o no­mi­na­le pię­ciu cen­tów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mo­ne­ta o no­mi­na­le pię­ciu cen­tów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔt͡sɛ̃nˈtufka, AS: pʹi ̯ė̃ńćocẽntufka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pięciocentowy

Wiktionary


pięciocyfrowy

skła­da­ją­cy się z pię­ciu cyfr


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) skła­da­ją­cy się z pię­ciu cyfr, ma­ją­cy pięć cyfr

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Trzy­dzie­ści lat temu nu­me­ry były pię­cio­cy­fro­we, potem do­da­li je­szcze trój­kę i szóst­kę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔt͡sɨfˈrɔvɨ, AS: pʹi ̯ė̃ńćocyfrovy

Wiktionary


pięciocylindrowy

przy­miot­nik

 (1.1) techn. ma­ją­cy pięć cy­lin­drów

Wiktionary


pięcioczęściowy

skła­da­ją­cy się z pię­ciu czę­ści


SJP.pl


pięcioczłonowy

zło­żo­ny z pię­ciu czło­nów (np. po­ciąg pię­ciocz­ło­no­wy, tia­zol pię­ciocz­ło­no­wy), ma­ją­cy pięć czę­ści razem two­rzą­cych ca­łość


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) li­czą­cy pięć czło­nów, skła­da­ją­cy się z pię­ciu czło­nów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pod­sta­wia­jąc czte­ry miej­sca ko­or­dy­na­cyj­ne w tym jonie two­rzy trzy pier­ście­nie pię­ciocz­ło­no­we.

 (1.1) Na przy­kład gracz ze skom­pli­ko­wa­nym czte­ro- czy pię­ciocz­ło­no­wym naz­wi­skiem sta­wał się Silvą.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔt͡ʃwɔ̃ˈnɔvɨ, AS: pʹi ̯ė̃ńćoču̯õnovy

Wiktionary


pięciodaniowy

skła­da­ją­cy się z pię­ciu dań


SJP.pl


pięciodniowy

ma­ją­cy pięć dni, trwa­ją­cy pięć itp.


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) trwa­ją­cy pięć dni

 (1.2) bę­dą­cy w wieku pię­ciu dni

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈdʲɲɔvɨ, AS: pʹi ̯ė̃ńćodʹńovy

Wiktionary


pięciodniówka

po­tocz­nie o czymś, co od­by­wa się wcią­gu pię­ciu dni, obej­mu­je pięć dni na­stę­pu­ją­cych po sobie


SJP.pl


pięciodolarowy

ma­ją­cy war­tość pię­ciu do­la­rów


SJP.pl


pięciodolarówka

mo­ne­ta lub ban­knot o no­mi­na­le pię­ciu do­la­rów


SJP.pl


pięciodrożny

ma­ją­cy pięć dróg


SJP.pl


pięciodrzwiowy

ma­ją­cy pię­cio­ro drzwi


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) ma­ją­cy pię­cio­ro drzwi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nowe auto pro­du­ko­wa­ne jest w dwóch wer­sjach nad­wo­zia: trzydrz­wio­wej i bar­dziej po­jem­nej pię­ciodrz­wio­wej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈḍʒvʲjɔvɨ, AS: pʹi ̯ė̃ńćoḍžvʹi ̯ovy

Wiktionary


pięciodzielny

zło­żo­ny z pię­ciu czę­ści, dzie­lą­cy się na pięć czę­ści


SJP.pl


pięciodźwięk

akord skła­da­ją­cy się z pię­ciu róż­nych dźwię­ków


SJP.pl

Pię­ciodź­więk – akord zło­żo­ny z pię­ciu dźwię­ków. Ba­zu­je na trójdź­wię­ku z do­da­ny­mi ko­lej­ny­mi dwie­ma ter­cja­mi. Od­le­gło­ścią mię­dzy pier­wszym a pią­tym dźwię­kiem jest in­ter­wał nony, dla­te­go na­zy­wa­ny jest też akor­dem no­no­wym.

Wikipedia


pięcioelementowy

za­wie­ra­ją­cy pięć ele­men­tów, dzie­lą­cy się na pięć ele­men­tów, zło­żo­ny z pię­ciu czło­nów, czę­ści two­rzą­cych razem ca­łość


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) skła­da­ją­cy się z pię­ciu ele­men­tów

Wiktionary


pięcioetapowo

przy­słó­wek

 (1.1) w pię­ciu eta­pach, fa­zach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔɛtaˈpɔvɔ, AS: pʹi ̯ė̃ńćoetapovo

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pięcioetapowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pięciofazowo, pięciostopniowo

Wiktionary


pięcioetapowy

skła­da­ją­cy się z pię­ciu eta­pów


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) skła­da­ją­cy się z pię­ciu eta­pów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ra­do­sław Ro­ma­nik (Hoop-CCC-Pol­sat) zajął czwar­te miej­sce w koń­co­wej kla­sy­fi­ka­cji pię­cio­e­ta­po­we­go wy­ści­gu ko­lar­skie­go Tro­feo Jo­a­qu­im Ago­stin­ho w Por­tu­ga­lii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔɛtaˈpɔvɨ, AS: pʹi ̯ė̃ńćoetapovy

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. pięcioetapowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pięciostopniowy, pięciofazowy

Wiktionary


pięcioeurowy

ma­ją­cy war­tość 5 euro


SJP.pl


pięciofazowo

przy­słó­wek

 (1.1) w pię­ciu fa­zach, eta­pach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔfaˈzɔvɔ, AS: pʹi ̯ė̃ńćofazovo

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pięciofazowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pięcioetapowo, pięciostopniowo

Wiktionary


pięciofazowy

1. skła­da­ją­cy się z pię­ciu faz, eta­pów;
2. dzia­ła­ją­cy w ukła­dzie od­po­wied­nich pię­ciu prą­dów prze­mien­nych


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) skła­da­ją­cy się z pię­ciu faz, eta­pów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔfaˈzɔvɨ, AS: pʹi ̯ė̃ńćofazovy

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. pięciofazowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pięciostopniowy, pięcioetapowy

Wiktionary


pięciofrankowy

ma­ją­cy war­tość pię­ciu fran­ków


SJP.pl


pięciofunkcyjny

ma­ją­cy pięć funk­cji


SJP.pl


pięciofuntowy

1. ma­ją­cy war­tość pię­ciu fun­tów;
2. wa­żą­cy pięć fun­tów


SJP.pl


pięciofuntówka

mo­ne­ta o no­mi­na­le pię­ciu fun­tów, warta pięć fun­tów


SJP.pl


pięciogodzinny

trwa­ją­cy pięć go­dzin


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) trwa­ją­cy pięć go­dzin

 (1.2) bę­dą­cy w wieku pię­ciu go­dzin

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W trak­cie pię­cio­go­dzin­nej dy­sku­sji po­in­for­mo­wa­no, że dzi­siaj do cu­krow­ni przy­je­dzie ek­spert, który zbada moż­li­wość uru­cho­mie­nia w Ostro­wach pro­duk­cji bio­pa­liw.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔɡɔˈd͡ʑĩnːɨ, AS: pʹi ̯ė̃ńćogoʒ́ĩ•ny

Wiktionary


pięciogramowy

1. wa­żą­cy 5 gra­mów;
2. przez­na­czo­ny na 5 gra­mów cze­goś


SJP.pl


pięciogroszowy

ma­ją­cy war­tość pię­ciu gro­szy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy war­tość pię­ciu gro­szy, kosz­tu­ją­cy pięć gro­szy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na proś­bę Ho­len­drów wi­ce­pre­zy­dent Lesz­na, Jan Woj­cie­chow­ski, po­da­ro­wał mo­ne­tę pię­cio­gro­szo­wą, która zo­sta­ła wto­pio­na w jeden z dzwo­nów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔɡrɔˈʃɔvɨ, AS: pʹi ̯ė̃ńćogrošovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pięciogroszówka ż.

Wiktionary


pięciogroszówka

mo­ne­ta o war­to­ści pię­ciu gro­szy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mo­ne­ta, któ­rej war­tość wy­no­si pięć gro­szy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔɡrɔˈʃufka, AS: pʹi ̯ė̃ńćogrošufka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pięciogroszowy

Wiktionary


pięciogłosowy

skła­da­ją­cy się z pię­ciu gło­sów


SJP.pl


pięciogłowy

ma­ją­cy pięć głów


SJP.pl


pięciohektarowy

a) bę­dą­cy wiel­ko­ści pię­ciu hek­ta­rów;
b) po­sia­da­ją­cy pięć hek­ta­rów ziemi (np. rol­nik pię­cio­hek­ta­ro­wy)


SJP.pl


pięcioigłowy

wy­ko­rzy­stu­ją­cy pięć igieł


SJP.pl


pięcioipółgodzinny

trwa­ją­cy pięć i pół go­dzi­ny


SJP.pl


pięcioipółletni

ma­ją­cy pięć lat i pół roku


SJP.pl


pięcioipółmilionowy

li­czą­cy pięć i pół mi­lio­na cze­goś


SJP.pl


pięcioizbowy

skła­da­ją­cy się z pię­ciu izb


SJP.pl


pięciojajeczny

ma­ją­cy w skła­dzie pięć jajek


SJP.pl


pięciojęzyczny

1. po­słu­gu­ją­cy się pię­cio­ma ję­zy­ka­mi;
2. na­pi­sa­ny w pię­ciu ję­zy­kach;
3. o ja­kimś te­re­nie: za­miesz­ka­ny przez lud­ność po­słu­gu­ją­cą się pię­cio­ma ję­zy­ka­mi


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) po­słu­gu­ją­cy się pię­cio­ma ję­zy­ka­mi

 (1.2) na­pi­sa­ny w pię­ciu ję­zy­kach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔ̇jɛ̃w̃ˈzɨt͡ʃnɨ, AS: pʹi ̯ė̃ńćȯi ̯ẽũ̯zyčny

Wiktionary


pięciokanałowy

ma­ją­cy pięć ka­na­łów


SJP.pl


pięciokaratowy

wa­żą­cy pięć ka­ra­tów


SJP.pl


pięciokartkowy

ma­ją­cy pięć kar­tek


SJP.pl


pięciokieszeniowy

ma­ją­cy pięć kie­sze­ni


SJP.pl


pięciokilogramowy

1. wa­żą­cy 5 ki­lo­gra­mów;
2. przez­na­czo­ny na 5 ki­lo­gra­mów cze­goś


SJP.pl


pięciokilometrowy

ma­ją­cy dłu­gość pię­ciu ki­lo­me­trów, wy­no­szą­cy pięć ki­lo­me­trów


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który ma wiel­kość (dłu­gość) pię­ciu ki­lo­me­trów

Wiktionary


pięciokilowy

po­tocz­nie: pię­cio­ki­lo­gra­mo­wy


SJP.pl


pięcioklapowy

o li­ściach, owo­cach, to­reb­kach na­sien­nych: po­dzie­lo­ny na pięć czę­ści


SJP.pl


pięcioklasista

ktoś, kto ukoń­czył pięć klas


SJP.pl


pięcioklasistka

→ pię­cio­kla­si­sta


SJP.pl

Patrz:

pięcioklasista

pięcioklasowy

obej­mu­ją­cy pięć klas, ma­ją­cy pięć klas


SJP.pl


pięcioklasówka

po­tocz­nie: szko­ła ma­ją­ca pięć klas


SJP.pl


pięciokolorowy

ma­ją­cy pięć ko­lo­rów; pię­cio­barw­ny


SJP.pl


pięciokolumnowy

ma­ją­cy pięć ko­lumn


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) taki, który skła­da się z pię­ciu ko­lumn

Wiktionary


pięciokomorowy

ma­ją­cy pięć komór


SJP.pl


pięciokomponentowy

zło­żo­ny z pię­ciu kom­po­nen­tów, ele­men­tów, skład­ni­ków


SJP.pl


pięciokomórkowy

skła­da­ją­cy się z pię­ciu ko­mó­rek


SJP.pl


pięciokondygnacyjny

ma­ją­cy pięć kon­dy­gna­cji


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) taki, który ma pięć kon­dy­gna­cji

Wiktionary


pięciokonny

1. o po­jeź­dzie: za­przę­żo­ny w pięć koni;
2. o sil­ni­ku: ma­ją­cy moc pię­ciu koni me­cha­nicz­nych


SJP.pl


pięciokoronowy

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy war­tość/li­czą­cy/wy­no­szą­cy 5 koron

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔkɔrɔ̃ˈnɔvɨ, AS: pʹi ̯ė̃ńćokorõnovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pięciokoronówka

Wiktionary


pięciokoronówka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mo­ne­ta o no­mi­na­le 5 koron

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔkɔrɔ̃ˈnufka, AS: pʹi ̯ė̃ńćokorõnufka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pięciokoronowy

Wiktionary


pięciokołowy

ma­ją­cy pięć kół


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który ma pięć kół

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔkɔˈwɔvɨ, AS: pʹi ̯ė̃ńćokou̯ovy

Wiktionary


pięciokreślny

ok­ta­wa pię­cio­kreśl­na - jedna z oktaw (dźwię­ki oz­na­cza­ne ma­ły­mi li­te­ra­mi z piąt­ką arab­ską w gór­nym in­dek­sie)


SJP.pl


pięciokropka

szu­bar­ga pię­cio­krop­ka - ga­tu­nek ston­ki


SJP.pl


pięciokrotnie

przy­słó­wek

 (1.1) pięć razy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈkrɔtʲɲɛ, AS: pʹi ̯ė̃ńćokrotʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pięciokrotność ż.

 przym. pięciokrotny

 przysł. pięciokroć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. pięciokroć

Wiktionary


pięciokrotność

pow­ta­rzal­ność do­ty­czą­ca pię­ciu na­stę­pu­ją­cych zaraz po sobie zda­rzeń, frag­men­tów lub cykli


SJP.pl


pięciokrotny

pow­ta­rza­ją­cy się pięć razy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­by­wa­ją­cy się/pow­ta­rza­ją­cy się pięć razy

 (1.2) taki, który osią­gnął/zdo­był/robił coś pięć razy

 (1.3) pięć razy więk­szy bądź mniej­szy od cze­goś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gi­be­re­li­ny Ag041 […] dzia­ła­ją naj­sku­tecz­niej w stę­że­niu 50 mg po pię­cio­krot­nym za­sto­so­wa­niu w od­stę­pach ty­god­nio­wych.

 (1.3) Kupił sobie w an­tyk­wa­ria­cie Wióry, za - jak pod­kre­ślał - pię­cio­krot­ną cenę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈkrɔtnɨ, AS: pʹi ̯ė̃ńćokrotny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pięciokrotność ż.

 przysł. pięciokrotnie, pięciokroć

Wiktionary


pięciokroć

pięć razy; pięć­kroć, pię­cio­krot­nie


SJP.pl

przy­słó­wek

 (1.1) przest. dziś książk. pięć razy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pięciokrotność ż.

 przym. pięciokrotny

 przysł. pięciokrotnie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pięciokrotnie

Wiktionary


pięcioksiąg

cykl pię­ciu ut­wo­rów li­te­rac­kich stwo­rzo­nych przez jed­ne­go au­to­ra i od­po­wied­nio po­wią­za­nych ze sobą te­ma­tycz­nie; pen­ta­lo­gia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) liter. dzie­ło li­te­rac­kie skła­da­ją­ce się z pię­ciu czę­ści

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Tora (Pię­ciok­siąg Moj­że­szo­wy) – świę­ta księ­ga ju­da­iz­mu, pięć pier­wszych ksiąg Sta­re­go Te­sta­men­tu
  • Pię­ciok­siąg sa­ma­ry­tań­ski – sa­ma­ry­tań­ska wer­sja Tory
  • Pię­ciok­siąg kon­fu­cjań­ski – ze­staw kla­sycz­nych ksiąg chiń­skich

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Pięcioksiąg m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pentateuch

Wiktionary


pięciokącik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od pię­cio­kąt

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie pię­cio­kąt, lecz tylko mały pię­cio­ką­cik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pięciokąt m.

Wiktionary


pięciokąt

fi­gu­ra pła­ska ogra­ni­czo­na pię­cio­ma od­cin­ka­mi o wspól­nych wierz­choł­kach, a w przy­pad­ku pię­cio­bo­ku fo­rem­ne­go także o rów­nych dłu­go­ściach; pię­cio­bok


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geom. wie­lo­kąt ma­ją­cy pięć boków;

Wiktionary

Pię­cio­kąt (pię­cio­bok) – wie­lo­kąt o pię­ciu bo­kach. Każdy pię­cio­kąt ma pięć prze­kąt­nych. Szcze­gól­nym przy­pad­kiem pię­cio­ką­ta jest pię­cio­kąt fo­rem­ny.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Suma kątów pię­cio­ką­ta wy­no­si 540 (pięć­set czter­dzie­ści) stop­ni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛ̇̃ɲˈt͡ɕɔkɔ̃nt, AS: pʹi ̯ė̃ńćokõnt

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pięciokątny

 rzecz. pięciokącik mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pięciobok; daw. pentagon

Wiktionary


pięciokątny

ma­ją­cy pięć kątów; pen­ta­go­nal­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który ma pięć kątów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pięciokąt m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pentagonalny

Wiktionary


pięciolatek

zwie­rzę ma­ją­ce pięć lat


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) chło­piec ma­ją­cy pięć lat

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) zwie­rzę, ro­śli­na lub rzecz ma­ją­ca pięć lat

forma rze­czow­ni­ka.

 (3.1) D. lm. od pię­cio­lat­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈlatɛk, AS: pʹi ̯ė̃ńćolatek

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pięcioletni

 rzecz. pięciolatka ż., pięciolecie n.

Wiktionary


pięciolatka

1. dziew­czyn­ka albo sa­mi­ca zwie­rząt ma­ją­ca pięć lat
2. okres ob­ję­ty pla­no­wa­niem go­spo­dar­czym, obej­mu­ją­cy (przy­najm­niej te­o­re­tycz­nie) pięć lat; pię­cio­le­cie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dziew­czyn­ka ma­ją­ca pięć lat

 (1.2) zwie­rzę, rzecz lub ro­śli­na ma­ją­ca pięć lat

 (1.3) pię­cio­let­ni okres ob­ję­ty pla­nem go­spo­dar­czym;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D., B. lp. od pię­cio­la­tek

Wiktionary

Pię­cio­lat­ka, pię­cio­let­ni plan roz­wo­ju go­spo­dar­ki na­ro­do­wej (ros. пятилетка, пятилетний план развития народного хозяйства) – nazwa pla­nów go­spo­dar­czych ZSRR po­czą­wszy od roku 1928.

Pier­wsza pię­cio­lat­ka (1928–1932) miała na celu zlik­wi­do­wa­nie włas­no­ści pry­wat­nej (kła­dąc kres po­li­ty­ce NEP-u) oraz roz­wój prze­my­słu cięż­kie­go i rol­ni­cze­go. O ile – we­dług władz ra­dziec­kich – po­wiódł się plan roz­wo­ju prze­my­słu cięż­kie­go, to skut­kiem ko­lek­ty­wi­za­cji była klę­ska głodu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) Roz­wój go­spo­dar­czy ZSRR pla­no­wa­ća­no­wa­ny był w ko­lej­nych pię­cio­lat­kach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈlatka, AS: pʹi ̯ė̃ńćolatka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pięciolecie n.

:: fm. pięciolatek m.

 przym. pięcioletni

Wiktionary


pięciolatki

1. dziew­czyn­ka albo sa­mi­ca zwie­rząt ma­ją­ca pięć lat
2. okres ob­ję­ty pla­no­wa­niem go­spo­dar­czym, obej­mu­ją­cy (przy­najm­niej te­o­re­tycz­nie) pięć lat; pię­cio­le­cie


SJP.pl


pięciolecie

1. okres pię­ciu lat;
2. okres ob­ję­ty pla­no­wa­niem go­spo­dar­czym, obej­mu­ją­cy (przy­najm­niej te­o­re­tycz­nie) pięć lat; pię­cio­lat­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) okres pię­ciu lat

 (1.2) piąta rocz­ni­ca cze­goś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W mi­nio­nym pię­cio­le­ciu byłem tylko raz na wa­ka­cjach.

 (1.2) Firma wujka Fran­ka ob­cho­dzi wła­śnie pię­cio­le­cie ist­nie­nia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈlɛt͡ɕɛ, AS: pʹi ̯ė̃ńćoleće

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pięciolatek m., pięciolatka ż.

 przym. pięcioletni

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pięciolatka

Wiktionary


pięcioletni

1. trwa­ją­cy pięć lat; przy­pa­da­ją­cy za pięć lat;
2. bę­dą­cy w wieku pię­ciu lat, ma­ją­cy pięć lat


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy pięć lat

 (1.2) trwa­ją­cy pięć lat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za tym po­to­kiem ro­śnie pię­cio­let­nia lipa.

 (1.2) W okre­sie pię­cio­let­niej swej dzia­łal­no­ści Radio rze­szow­skie do­ko­na­ło na­gra­nia około 25-ciu ze­spo­łów wo­kal­nych i kapel lu­do­wych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈlɛtʲɲi, AS: pʹi ̯ė̃ńćoletʹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pięciolecie n., pięciolatek m., pięciolatka ż.

Wiktionary


pięciolinia

układ pię­ciu rów­no­le­głych linii sta­no­wią­cy pod­sta­wę za­pi­su nu­to­we­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) muz. ele­ment gra­ficz­ny skła­da­ją­cy się z pię­ciu rów­no­le­głych linii, który służy do za­pi­su mu­zy­ki;

Wiktionary

Pię­cio­li­nia – pod­sta­wo­wy ele­ment pisma nu­to­we­go dla za­pi­su dźwię­ków we współ­czes­nej no­ta­cji mu­zycz­nej. Skła­da się z pię­ciu po­zio­mych, rów­no­le­głych linii oraz pól po­mię­dzy tymi li­nia­mi.

Pię­cio­li­nia umoż­li­wia wy­god­ne, cał­ko­wi­cie gra­ficz­ne przed­sta­wia­nie wy­so­ko­ści dźwię­ków (za­rów­no po­je­dyn­czo, jak i w akor­dach) z uwz­ględ­nie­niem czasu ich trwa­nia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mło­de­mu kom­po­zy­to­ro­wi natch­nie­nia star­czy­ło led­wie na klucz wio­li­no­wy i trzy pier­wsze takty na pię­cio­li­nii.

Wiktionary


pięciolinijkowy

zło­żo­ny z pię­ciu li­ni­jek; pię­cio­wer­so­wy, pię­cio­wier­szo­wy


SJP.pl


pięciolirowy

ma­ją­cy war­tość pię­ciu lirów


SJP.pl


pięciolistkowy

zło­żo­ny z pię­ciu list­ków


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) bot. po­sia­da­ją­cy pięć list­ków

Wiktionary


pięciolistny

ma­ją­cy pięć liści


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) po­sia­da­ją­cy pięć liści

Wiktionary


pięcioliterowy

zło­żo­ny z pię­ciu liter


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który skła­da się z pię­ciu liter

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Moje imię jest pię­cio­li­te­ro­we.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔlʲitɛˈrɔvɨ, AS: pʹi ̯ė̃ńćolʹiterovy

Wiktionary


pięciolitrowy

a) ma­ją­cy po­jem­ność pię­ciu li­trów;
b) za­wie­ra­ją­cy pięć li­trów cze­goś


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy po­jem­ność pię­ciu li­trów, za­wie­ra­ją­cy pięć li­trów cze­goś

Wiktionary


pięciolufowy

ma­ją­cy pięć luf


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) wojsk. ma­ją­cy pięć luf

Wiktionary


pięciomandatowy

pię­cio­man­da­to­wy okręg wy­bor­czy - okręg, w któ­rym do ob­ję­cia jest pięć man­da­tów po­sel­skich


SJP.pl


pięciomasztowiec

sta­tek pię­cio­masz­to­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) żegl. sta­tek ma­ją­cy pięć masz­tów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔ̃maˈʃtɔvʲjɛt͡s, AS: pʹi ̯ė̃ńćõmaštovʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pięciomasztowy

Wiktionary


pięciomasztowy

ma­ją­cy pięć masz­tów


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) o ża­glow­cu: ma­ją­cy pięć masz­tów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔ̃maˈʃtɔvɨ, AS: pʹi ̯ė̃ńćõmaštovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pięciomasztowiec

Wiktionary


pięciometrowy

ma­ją­cy dłu­gość pię­ciu me­trów, wy­no­szą­cy pięć me­trów


SJP.pl


pięciomiarowy

dzie­lą­cy się na pięć jed­no­stek ryt­micz­nych


SJP.pl


pięciomiejscowy

ma­ją­cy pięć miejsc


SJP.pl


pięciomiesięczny

ma­ją­cy pięć mie­się­cy, trwa­ją­cy pięć mie­się­cy itp.


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) trwa­ją­cy pięć mie­się­cy

 (1.2) bę­dą­cy w wieku pię­ciu mie­się­cy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po pię­cio­mie­sięcz­nej przer­wie, ze­spół wró­cił na scenę z nowym al­bu­mem.

 (1.1) Pię­cio­mie­sięcz­na po­dróż po Azji była nie­za­pom­nia­nym doś­wiad­cze­niem.

 (1.1) Le­karz za­le­cił pię­cio­mie­sięcz­ną ku­ra­cję an­ty­bio­ty­ko­wą.

 (1.2) Kiedy od­wie­dzi­li­śmy zna­jo­mych, ich pię­cio­mie­sięcz­ny kotek bie­gał po całym domu.

 (1.2) Nasza pię­cio­mie­sięcz­na córka lubi bawić się plu­szo­wy­mi za­baw­ka­mi.

 (1.2) W parku spot­ka­li­śmy mamę z pię­cio­mie­sięcz­nym dziec­kiem w wózku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔ̃mʲjɛ̇ˈɕɛ̃n͇t͡ʃnɨ, AS: pʹi ̯ė̃ńćõmʹi ̯ėśẽṇčny

Wiktionary


pięciomilimetrowy

ma­ją­cy dłu­gość pię­ciu mi­li­me­trów (po­ło­wy cen­ty­me­tra), wy­no­szą­cy pięć mi­li­me­trów (pół cen­ty­me­tra); pół­cen­ty­me­tro­wy


SJP.pl


pięciomilionowy

li­czą­cy pięć mi­lio­nów cze­goś


SJP.pl


pięciomilowy

ma­ją­cy dłu­gość pię­ciu mil, wy­no­szą­cy pięć mil


SJP.pl


pięciominutowy

trwa­ją­cy pięć minut


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) trwa­ją­cy pięć minut

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pięciominutówka ż.

Wiktionary


pięciominutówka

po­tocz­nie o przer­wie trwa­ją­cej pięć minut lub po­tra­wie, naj­czę­ściej w prosz­ku, przy­rzą­dza­nej w około pięć minut


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. eduk. przer­wa pię­cio­mi­nu­to­wa

 (1.2) pot. kulin. po­tra­wa przy­go­to­wy­wa­na w pięć minut

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pięciominutowy

Wiktionary


pięciomodułowy

zbu­do­wa­ny z pię­ciu mo­du­łów


SJP.pl


pięciomorgowy

a) bę­dą­cy wiel­ko­ści pię­ciu mórg (mor­gów);
b) po­sia­da­ją­cy pięć mórg (mor­gów) ziemi, np. rol­nik pię­cio­mor­go­wy


SJP.pl


pięciomorowy

obej­mu­ją­cy pięć mor (okre­sów po­trzeb­nych do wy­mó­wie­nia sy­la­by krót­kiej, bę­dą­cych pod­sta­wo­wym ele­men­tem w me­try­ce an­tycz­nej), trwa­ją­cy pięć mor (np. stopa pię­cio­mo­ro­wa)


SJP.pl


pięcionawowy

o ko­ście­le: ma­ją­cy pięć naw


SJP.pl


pięcionitkowy

ma­ją­cy pięć nitek


SJP.pl


pięcionogi

ma­ją­cy pięć nóg; pię­cio­noż­ny


SJP.pl


pięcionożny

ma­ją­cy pięć nóg; pię­cio­no­gi


SJP.pl


pięcioodcinkowy

skła­da­ją­cy się z pię­ciu od­cin­ków


SJP.pl


pięciooktawowy

ma­ją­cy roz­pię­tość pię­ciu oktaw


SJP.pl


pięcioosiowy

ma­ją­cy pięć osi


SJP.pl


pięcioosobowy

zło­żo­ny z pię­ciu osób; mo­gą­cy po­mie­ścić pięć osób


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przez­na­czo­ny dla pię­ciu osób, mo­gą­cy po­mie­ścić pięć osób

 (1.2) zło­żo­ny z pię­ciu osób, wy­ko­ny­wa­ny przez pięć osób

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔːsɔˈbɔvɨ, AS: pʹi ̯ė̃ńć•osobovy

Wiktionary


pięcioostrzowy

ma­ją­cy pięć ostrzy


SJP.pl


pięciootworowy

ma­ją­cy pięć ot­wo­rów


SJP.pl


pięciopak

pięć, naj­czę­ściej iden­tycz­nych pro­duk­tów, przed­mio­tów sprze­da­wa­nych jako ca­łość w jed­nym opa­ko­wa­niu, ze­sta­wie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) hand. ze­staw zło­żo­ny z pię­ciu ele­men­tów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W tym pię­cio­pa­ku trzy sztu­ki były wy­raź­nie mniej­sze.

Wiktionary


pięciopalcowy

1. zwy­kle w od­nie­sie­niu do ludz­kich dłoni, stóp: ma­ją­cy pięć pal­ców;
2. wy­ko­ny­wa­ny pię­cio­ma pal­ca­mi


SJP.pl


pięciopalczasty

zwy­kle o zwie­rzę­ciu (jego od­nó­żach, koń­czy­nach) lub przed­mio­cie: ma­ją­cy pięć pal­ców


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który jest wy­po­sa­żo­ny w pięć pal­ców

 (1.2) taki, który ma miej­sce na pięć pal­ców

 (1.3) taki, który przy­po­mi­na kształ­tem dłoń z pię­cio­ma pal­ca­mi lub ma pięć wy­rost­ków

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sło­nie mają pię­cio­pal­cza­ste nogi.

 (1.2) Moje dzie­ci zde­cy­do­wa­nie wolą pię­cio­pal­cza­ste rę­ka­wi­ce od tych z jed­nym pal­cem.

 (1.3) Ten kwia­tek do­nicz­ko­wy u babci, z pię­cio­pal­cza­sty­mi liść­mi, to pew­nie ma­ri­hu­a­na wnucz­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔpalˈt͡ʃastɨ, AS: pʹi ̯ė̃ńćopalčasty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pięciopalcówka ż.

 przym. pięciopalcy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pięciopalcy

Wiktionary


pięciopalcówka

ćwi­cze­nie na for­te­pian, pia­ni­no, or­ga­ny lub inny in­stru­ment kla­wi­szo­wy, pro­wa­dzo­ne przy uży­ciu wszyst­kich pię­ciu pal­ców u obu dłoni


SJP.pl


pięciopalnikowy

ma­ją­cy pięć pal­ni­ków


SJP.pl


pięciopanelówka

czap­ka z dasz­kiem uszy­ta z pię­ciu ka­wał­ków tka­ni­ny


SJP.pl


pięciopartyjny

skła­da­ją­cy się z pię­ciu par­tii


SJP.pl


pięciopasmowy

skła­da­ją­cy się z pię­ciu pasm


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) taki, który ma pięć pasm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pięciopasmówka ż.

Wiktionary


pięciopensowy

przy­miot­nik

 (1.1) li­czą­cy pięć pen­sów, ma­ją­cy war­tość pię­ciu pen­sów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔpɛ̃w̃ˈsɔvɨ, AS: pʹi ̯ė̃ńćopẽũ̯sovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pięciopensówka

Wiktionary


pięciopensówka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nu­mizm. mo­ne­ta o no­mi­na­le pię­ciu pen­sów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔpɛ̃w̃ˈsufka, AS: pʹi ̯ė̃ńćopẽũ̯sufka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pięciopensowy

Wiktionary


pięciopienny

o drze­wie: roz­ga­łę­zio­ny w pięć pni


SJP.pl


pięciopiór

pió­ro­lo­tek pię­cio­piór - ga­tu­nek mo­ty­la z ro­dzi­ny pió­ro­lot­ko­wa­tych


SJP.pl


pięciopiętrowy

ma­ją­cy pięć pię­ter


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zło­żo­ny z par­te­ru i pię­ciu wyż­szych kon­dy­gna­cji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pięciopiętrowiec m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sześciokondygnacyjny

Wiktionary


pięcioplamek

kra­śnik pię­cio­pla­mek - ga­tu­nek mo­ty­la z ro­dzi­ny kra­śni­ko­wa­tych


SJP.pl


pięciopokojowy

zło­żo­ny z pię­ciu po­ko­jów


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) z pię­cio­ma po­ko­ja­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przed ślu­bem Har­ri­son za­ku­pił ka­wa­łek ziemi i zbu­do­wał dla swej przysz­łej żony pię­cio­po­ko­jo­wą, drew­nia­ną chatę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔpɔkɔˈjɔvɨ, AS: pʹi ̯ė̃ńćopokoi ̯ovy

Wiktionary


pięciopokoleniowy

przy­miot­nik

 (1.1) skła­da­ją­cy się z pię­ciu po­ko­leń

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔpɔkɔlɛ̃ˈɲɔvɨ, AS: pʹi ̯ė̃ńćopokolẽńovy

Wiktionary


pięciopokładowy

ma­ją­cy pięć po­kła­dów


SJP.pl


pięciopolowy

ma­ją­cy pięć pól


SJP.pl


pięciopoziomowy

ma­ją­cy pięć po­zio­mów


SJP.pl


pięciopołaciowy

ma­ją­cy pięć po­ła­ci da­cho­wych


SJP.pl


pięcioprocentowy

sta­no­wią­cy pięć pro­cent cze­goś


SJP.pl


pięciopromienny

o czymś ma­ją­cym kształt gwia­zdy: ma­ją­cy pięć pro­mie­ni; pię­cio­ra­mien­ny


SJP.pl


pięciopromilowy

ma­ją­cy pięć pro­mi­li


SJP.pl


pięcioprzymiotnikowy

(o wy­bo­rach, pra­wie wy­bor­czym) cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się pię­cio­ma za­sa­da­mi: taj­no­ścią, bez­poś­red­nio­ścią, rów­no­ścią, po­wszech­no­ścią i pro­por­cjo­nal­no­ścią


SJP.pl


pięcioprzęsłowy

ma­ją­cy pięć przę­seł


SJP.pl


pięciopręcikowy

1. o kwie­cie: ma­ją­cy pięć prę­ci­ków;
2. o ro­śli­nie: ma­ją­cy kwia­ty o pię­ciu prę­ci­kach


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) bot. po­sia­da­ją­cy pięć prę­ci­ków

Wiktionary


pięciopunktowy

skła­da­ją­cy się z pię­ciu punk­tów


SJP.pl


pięciopłaszczyznowy

przy­miot­nik

 (1.1) roz­mie­szczo­ny na pię­ciu pła­szczyz­nach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔpwaʃt͡ʃɨzˈnɔvɨ, AS: pʹi ̯ė̃ńćopu̯aščyznovy

Wiktionary


pięciopłatkowy

ma­ją­cy pięć płat­ków


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) o kwie­cie: ma­ją­cy pięć płat­ków, skła­da­ją­cy się z pię­ciu płat­ków

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kwia­ty lej­ko­wa­te, dwu­war­go­we, o pię­cio­płat­ko­wej ko­ro­nie przy­po­mi­na­ją eg­zo­tycz­ne stor­czy­ki.

Wiktionary


pięciopłytowy

skła­da­ją­cy się z pię­ciu płyt


SJP.pl


pięcioraczek

dziew­czyn­ka wśród pię­cio­racz­ków


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) jedno z pię­ciu dzie­ci uro­dzo­nych pod­czas jed­ne­go po­ro­du

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piąty mrz./ż., pięć n., piątka ż., piątek m., pięciornik m., piątak m., piona ż., piąteczek mrz.

 przym. piątkowy, piąty

 licz. piąty, pięcioro, pięć

 przedr. pięcio-

 wykrz. piona

Wiktionary


pięcioraczka

dziew­czyn­ka wśród pię­cio­racz­ków


SJP.pl


pięcioraczki

pię­cio­ro dzie­ci uro­dzo­nych pod­czas jed­ne­go po­ro­du


SJP.pl

Pię­cio­racz­ki (ang. "Qu­in­tu­plets") – ame­ry­kań­ski se­rial ko­me­dio­wy na­da­wa­ny przez sta­cję FOX od 16 czerw­ca 2004 roku do 12 stycz­nia 2005 roku. W Pol­sce na­da­wa­ny jest na ka­na­le Co­me­dy Cen­tral Pol­ska od 10 lipca 2010 roku, a dzień póź­niej od 11 lipca 2010 roku w Co­me­dy Cen­tral Fa­mi­ly.

Wikipedia


pięcioraki

wy­stę­pu­ją­cy w pię­ciu ro­dza­jach, ga­tun­kach, od­mia­nach itp.


SJP.pl

li­czeb­nik wie­lo­ra­ki

 (1.1) do­ty­czą­cy pię­ciu typów, ro­dza­jów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈraci, AS: pʹi ̯ė̃ńćoraḱi

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. pięciorako

Wiktionary


pięciorako

przy­słó­wek

 (1.1) przysł. od przy­miot­ni­ka → pię­cio­ra­ki

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈrakɔ, AS: pʹi ̯ė̃ńćorako

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pięcioraki

 licz. pięcioraki

Wiktionary


pięcioramienny

ma­ją­cy pięć ra­mion, odnóg itp.


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) ma­ją­cy pięć ra­mion, odnóg, pro­mie­ni itp.

Wiktionary


pięciordzeniowy

ma­ją­cy pięć rdze­ni, np. pię­cior­dze­nio­wy pro­ce­sor


SJP.pl


pięciornik

ziel­na ro­śli­na z ro­dzi­ny ró­żo­wa­tych, w Pol­sce chwast


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Po­ten­til­la|L.|ref=tak., ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny ró­żo­wa­tych;

 (1.2) bot. ro­śli­na z ro­dza­ju pię­cior­nik (1.1)

Wiktionary

Pię­cior­nik ("Po­ten­til­la" L.) – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cych do ro­dzi­ny ró­żo­wa­tych. W za­leż­no­ści od uję­cia sy­ste­ma­tycz­ne­go za­li­cza­nych jest tu od 10 do ponad 1350 ga­tun­ków, przy czym naj­czę­ściej ok. 450. Ro­śli­ny te są sze­ro­ko roz­prze­strze­nio­ne na świe­cie z wy­jąt­kiem stre­fy tro­pi­kal­nej, gdzie wy­stę­pu­ją tylko na ob­sza­rach gór­skich. Licz­ne ga­tun­ki upra­wia­ne są jako ro­śli­ny ozdob­ne, niek­tó­re wy­ko­rzy­sty­wa­ne są także jako ro­śli­ny lecz­ni­cze.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. pięć n., piątka ż., piątek m., piątak m., piona ż., piąteczek mrz., pięcioraczek m.

 przym. piątkowy, pięciornikowy

 licz. pięć, pięcioro

 temsłow. pięcio-

 wykrz. piona

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) reg-pl|Kraków|gęsie wianki.

Wiktionary


pięcioro

li­czeb­nik zbio­ro­wy od­po­wia­da­ją­cy licz­bie 5, uży­wa­ny w od­nie­sie­niu do osób róż­nej płci, dzie­ci i mło­dych zwie­rząt oraz do przed­mio­tów o naz­wie wy­stę­pu­ją­cej tylko w licz­bie mno­giej


SJP.pl

li­czeb­nik zbio­ro­wy

 (1.1) …od­po­wia­da­ją­cy licz­bie 5

Wiktionary

Pię­cio­ro (ang. "Five") – ame­ry­kań­ski film fan­ta­stycz­no­na­u­ko­wy z 1951 roku w re­ży­se­rii Archa Obo­le­ra. Jeden z wczes­nych re­pre­zen­tan­tów nurtu kina po­sta­po­ka­lip­tycz­ne­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na wy­ciecz­kę wy­bra­ło się pię­cio­ro ucz­niów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛ̇̃ɲˈt͡ɕɔrɔ, AS: pʹi ̯ė̃ńćoro

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pięć n., Piątek mrz., pięcioraczek m., pięciornik mrz., piątka ż., piona ż.

 przym. piąty

 licz. pięć

 wykrz. piona

Wiktionary


pięciorodzinny

skła­da­ją­cy się z pię­ciu ro­dzin


SJP.pl


pięciorublowy

ma­ją­cy war­tość pię­ciu rubli


SJP.pl


pięciorublówka

mo­ne­ta o war­to­ści pię­ciu rubli


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nu­mizm. mo­ne­ta war­to­ści pię­ciu rubli

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie my­śla­łem się tłu­ma­czyć, a on nie pytał, za co wła­ści­wie wdowa ob­da­ro­wa­ła mnie pię­cio­ru­blów­ka­mi.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. świnka

Wiktionary


pięciorundowy

trwa­ją­cy pięć rund


SJP.pl


pięciorzemienny

skła­da­ją­cy się z pię­ciu rze­mie­ni


SJP.pl


pięciorzędny

1. najm­niej ważny na tle in­nych;
2. ma­ją­cy bar­dzo małą ja­kość lub war­tość na tle in­nych; czwar­to­rzęd­ny


SJP.pl


pięciorzędowy

ma­ją­cy pięć rzę­dów


SJP.pl


pięciosalowy

ma­ją­cy pięć sal


SJP.pl


pięciosekcyjny

ma­ją­cy pięć sek­cji


SJP.pl


pięciosekundowy

trwa­ją­cy pięć se­kund


SJP.pl


pięciosesyjny

skła­da­ją­cy się z pię­ciu sesji


SJP.pl


pięciosetowy

skła­da­ją­cy się z pię­ciu setów; trwa­ją­cy pięć setów


SJP.pl


pięciosetówka

spot­ka­nie siat­kar­skie skła­da­ją­ce się z pię­ciu setów


SJP.pl


pięciosezonowy

o se­ria­lu: ma­ją­cy pięć se­zo­nów


SJP.pl


pięciosilnikowy

ma­ją­cy pięć sil­ni­ków


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który jest wy­po­sa­żo­ny w pięć sil­ni­ków

Wiktionary


pięcioskibowy

zwią­za­ny z pię­cio­ma ski­ba­mi, np. pług pię­cio­ski­bo­wy


SJP.pl


pięcioskrzydły

ma­ją­cy pięć skrzy­deł


SJP.pl


pięciosmakowy

ma­ją­cy pięć sma­ków


SJP.pl


pięciostopniowo

przy­słó­wek

 (1.1) w pię­ciu eta­pach, fa­zach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔstɔpʲˈɲɔvɔ, AS: pʹi ̯ė̃ńćostopʹńovo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pięciostopniowość

 przym. pięciostopniowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pięcioetapowo, pięciofazowo

Wiktionary


pięciostopniowość

→ pię­cio­stop­nio­wy


SJP.pl

Patrz:

pięciostopniowy

pięciostopniowy

1. ma­ją­cy pięć stop­ni (w ja­kiejś skali);
2. ma­ją­cy pięć stop­ni, eta­pów


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) skła­da­ją­cy się z pię­ciu stop­ni, schod­ków

 (1.2) skła­da­ją­cy się z pię­ciu stop­ni, eta­pów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔstɔpʲˈɲɔvɨ, AS: pʹi ̯ė̃ńćostopʹńovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pięciostopniowość

 przysł. pięciostopniowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) pięcioetapowy, pięciofazowy

Wiktionary


pięciostopowiec

wiersz pię­cio­sto­po­wy


SJP.pl


pięciostopowy

1. wiersz pię­cio­sto­po­wy - wiersz skła­da­ją­cy się z pię­ciu stóp; pię­cio­sto­po­wiec;
2. rzad­ko: ma­ją­cy dłu­gość pię­ciu stóp


SJP.pl


pięciostrefowy

zwią­za­ny z pię­cio­ma stre­fa­mi


SJP.pl


pięciostrofowy

skła­da­ją­cy się z pię­ciu strof; pię­cioz­wrot­ko­wy


SJP.pl


pięciostronny

ma­ją­cy pięć stron


SJP.pl


pięciostrunny

ma­ją­cy pięć strun; pię­cio­stru­no­wy


SJP.pl


pięciostrunowy

ma­ją­cy pięć strun; pię­cio­strun­ny


SJP.pl


pięciostrzałowy

o ręcz­nej broni pal­nej: mie­szczą­cy w ma­ga­zyn­ku mak­sy­mal­nie pięć na­bo­jów


SJP.pl


pięciosylabowy

zło­żo­ny z pię­ciu sylab (zgło­sek); pię­cioz­gło­sko­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) li­czą­cy pięć sylab, skła­da­ją­cy się z pię­ciu sylab

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔsɨlaˈbɔvɨ, AS: pʹi ̯ė̃ńćosylabovy

Wiktionary


pięcioszpaltowy

dru­ko­wa­ny w for­ma­cie pię­ciu szpalt


SJP.pl


pięciotaktowy

skła­da­ją­cy się z pię­ciu tak­tów


SJP.pl


pięciotlenek

zwią­zek che­micz­ny za­wie­ra­ją­cy pięć ato­mów tlenu w czą­stecz­ce; pen­tat­le­nek


SJP.pl


pięciotomowy

skła­da­ją­cy się z pię­ciu tomów, za­war­ty w pię­ciu to­mach


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) skła­da­ją­cy się z pię­ciu tomów, za­war­ty w pię­ciu to­mach, wy­da­ny w pię­ciu to­mach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Obec­nie wy­da­wa­na jest pię­cio­to­mo­wa "Hi­sto­ria fi­lo­zo­fii sta­ro­żyt­nej" Gio­va­nie­go Reale'a.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔtɔ̃ˈmɔvɨ, AS: pʹi ̯ė̃ńćotõmovy

Wiktionary


pięciotonowy

1. zło­żo­ny z pię­ciu tonów mu­zycz­nych;
2.
a) wa­żą­cy pięć ton;
b) mie­szczą­cy pięć ton cze­goś;
c) mo­gą­cy unieść pięć ton


SJP.pl


pięciotorowy

ma­ją­cy pięć torów


SJP.pl


pięciotygodniowy

trwa­ją­cy pięć ty­god­ni


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) trwa­ją­cy pięć ty­god­ni

 (1.2) bę­dą­cy w wieku pię­ciu ty­god­ni

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔtɨɡɔdʲˈɲɔvɨ, AS: pʹi ̯ė̃ńćotygodʹńovy

Wiktionary


pięciotysięcznik

1. sta­tek o no­śno­ści pię­ciu ty­się­cy ton;
2. szczyt gór­ski o wy­so­ko­ści ponad pię­ciu ty­się­cy me­trów nad po­zio­mem morza


SJP.pl


pięciotysięczny

przy­miot­nik od­li­czeb­ni­ko­wy

 (1.1) bę­dą­cy ostat­nim ele­men­tem zbio­ru wiel­ko­ści pię­ciu ty­się­cy

 (1.2) bę­dą­cy jedną z pię­ciu ty­się­cy czę­ści, na które można coś po­dzie­lić

 (1.3) zło­żo­ny z pię­ciu ty­się­cy jed­no­stek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To jest moja pię­cio­ty­sięcz­na edy­cja w pol­skim Wi­ki­słow­ni­ku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔtɨˈɕɛ̃n͇t͡ʃnɨ, AS: pʹi ̯ė̃ńćotyśẽṇčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pięciotysięcznik m.

Wiktionary


pięciowapniowy

o czą­stecz­ce: ma­ją­cy pięć ato­mów wap­nia


SJP.pl


pięciowarstwowy

skła­da­ją­cy się z pię­ciu warstw


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) li­czą­cy pięć warstw, skła­da­ją­cy się z pię­ciu warstw

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔvarˈstfɔvɨ, AS: pʹi ̯ė̃ńćovarstfovy

Wiktionary


pięciowartościowy

o pier­wiast­ku: za­wie­ra­ją­cy atomy two­rzą­ce pięć wią­zań che­micz­nych z in­ny­mi ato­ma­mi


SJP.pl


pięciowatowy

ma­ją­cy moc pię­ciu watów


SJP.pl


pięciowersowy

skła­da­ją­cy się z pię­ciu wer­sów; pię­cio­wier­szo­wy, pię­cio­li­nij­ko­wy


SJP.pl


pięciowieczny

rzad­ko: pię­cio­wie­ko­wy (ma­ją­cy pięć wie­ków, trwa­ją­cy pięć wie­ków)


SJP.pl


pięciowiekowy

ma­ją­cy pięć wie­ków, trwa­ją­cy pięć wie­ków; pię­cio­wiecz­ny (rzad­ko)


SJP.pl


pięciowiersz

utwór lub frag­ment ut­wo­ru skła­da­ją­cy się z pię­ciu jed­no­stek wier­szo­wych


SJP.pl


pięciowierszowy

skła­da­ją­cy się z pię­ciu wier­szy


SJP.pl


pięciowodny

w che­mii: za­wie­ra­ją­cy 5 czą­ste­czek wody


SJP.pl


pięciowymiarowy

ma­ją­cy pięć wy­mia­rów


SJP.pl


pięciowyrazowy

skła­da­ją­cy się z pię­ciu wy­ra­zów


SJP.pl


pięciowęglowy

ma­ją­cy mięć ato­mów węgla w czą­stecz­ce


SJP.pl


pięciozakresowy

obej­mu­ją­cy pięć za­kre­sów, dzia­ła­ją­cy w pię­ciu za­kre­sach


SJP.pl


pięciozaworowy

skła­da­ją­cy się z pię­ciu za­wo­rów


SJP.pl


pięciozdaniowy

skła­da­ją­cy się z pię­ciu zdań


SJP.pl


pięciozgłoskowiec

ro­dzaj ut­wo­ru po­e­tyc­kie­go, w któ­rym każdy wers skła­da się z pię­ciu zgło­sek


SJP.pl

Pię­cioz­gło­sko­wiec – forma wier­szo­wa zło­żo­na z pię­ciu sylab.

Wy­stę­pu­je naj­czę­ściej jako sa­mo­dziel­ny wers, nie­kie­dy jed­no­wy­ra­zo­wy, w wier­szach izo­sy­la­bicz­nych, prze­pla­ta­nych lub róż­no­wer­so­wych. Bywa rów­nież osob­nym czło­nem w sy­la­bi­kach dwu­dziel­nych.

Wikipedia


pięciozgłoskowy

zło­żo­ny z pię­ciu zgło­sek (sylab); pię­cio­sy­la­bo­wy


SJP.pl


pięcioznaczność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest pię­cioz­nacz­ne; cecha tych, któ­rzy są pię­cioz­nacz­ni

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pięcioznaczny

 przysł. pięcioznacznie

Wiktionary


pięcioznakowy

skła­da­ją­cy się z pię­ciu zna­ków


SJP.pl


pięciozwrotkowy

ma­ją­cy pięć zwro­tek; pię­cio­stro­fo­wy


SJP.pl


pięciozębny

ma­ją­cy pięć zębów


SJP.pl


pięciozębowy

ma­ją­cy pięć zębów


SJP.pl


pięciozłotowy

ma­ją­cy war­tość pię­ciu zło­tych


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy war­tość pię­ciu zło­tych

 (1.2) wy­no­szą­cy pięć zło­tych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sta­ru­szek wyjął z port­fe­la mo­ne­tę pię­cio­zło­to­wą.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pięciozłotówka ż.

Wiktionary


pięciozłotówka

mo­ne­ta o no­mi­na­le pię­ciu zło­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nu­mizm. mo­ne­ta o war­to­ści pię­ciu zło­tych

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔzwɔˈtufka, AS: pʹi ̯ė̃ńćozu̯otufka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pięciozłotowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) piątka, pot. piątak

Wiktionary


pięcioćwierciówka

daw­niej: deska o gru­bo­ści pię­ciu ćwier­ci cala


SJP.pl


pięciołóżkowy

ma­ją­cy pięć łóżek


SJP.pl


pięciościan

gra­nia­sto­słup bez jed­nej pod­sta­wy lub nie­ty­po­wa bryła prze­strzen­na o pię­ciu ścia­nach, z któ­rych dwie przy­bie­ra­ją po­stać tra­pe­zów, jedna kwa­dra­tu, a po­zo­sta­łe trój­ką­tów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geom. wie­lo­ścian o pię­ciu ścia­nach

Wiktionary


pięciościenny

ma­ją­cy pięć ścian


SJP.pl


pięciościeżkowy

ma­ją­cy pięć ście­żek


SJP.pl


pięcioświecowy

ma­ją­cy pięć świec


SJP.pl


pięciożaglowy

skła­da­ją­cy się z pię­ciu żagli


SJP.pl


pięciożyłowy

o kablu: ma­ją­cy pięć żył


SJP.pl


pięciusetzłotowy

ma­ją­cy war­tość pię­ciu­set zło­tych; pięć­set­zło­to­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy war­tość pię­ciu­set zło­tych

 (1.2) wy­no­szą­cy pięć­set zło­tych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Babka trzy­ma stare ban­kno­ty pię­ciu­set­zło­to­we.

 (1.2) Spraw­cą zda­rze­nia był kie­row­ca tran­spor­te­ra, który zo­stał uka­ra­ny pię­ciu­set­zło­to­wym man­da­tem.

 (1.2) Wśród uka­ra­nych nawet pię­ciu­set­zło­to­wy­mi man­da­ta­mi prze­wa­ża­li mło­dzi męż­czyź­ni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕusɛdzwɔˈtɔvɨ, AS: pʹi ̯ė̃ńćusedzu̯otovy

Wiktionary


pięczkowo

Pięcz­ko­wo (niem. "Piensch­ko­wo") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie średz­kim, w gmi­nie Krzy­ko­sy.

Wikipedia


piędziesiona

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zgrub. od pięć­dzie­siąt­ka

Wiktionary


piędzik

ga­tu­nek mo­ty­la, któ­re­go larwy że­ru­ją na drze­wach li­ścia­stych (zwła­szcza na gra­bie, buku, dębie, klo­nie), po­ja­wia się w okre­sie je­sien­nym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ent. motyl z ga­tun­ku pię­dzik prze­dzi­mek, nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ope­roph­te­ra bru­ma­ta|ref=tak.

 (1.2) ent. motyl z ga­tun­ku pię­dzik sie­wie­rak, nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ope­roph­te­ra fa­ga­ta.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) motyl zimowy

Wiktionary


piędziówka

ga­tu­nek owada, szkod­nik lasów; mier­ni­ca


SJP.pl


piędź

dawna jed­nost­ka dłu­go­ści równa około ośmiu calom


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) hist. me­trol. dawna miara dłu­go­ści równa od­le­gło­ści od końca kciu­ka do końca palca środ­ko­we­go lub ma­łe­go roz­po­star­tej dłoni do­ro­słe­go męż­czyz­ny (ok. 8 cali);

Wiktionary

Piędź – dawna miara dłu­go­ści, okre­śla­na jako od­le­głość mię­dzy koń­ca­mi kciu­ka i palca środ­ko­we­go (lub ma­łe­go) roz­war­tej dłoni.

W daw­nej Pol­sce jej war­tość, zróż­ni­co­wa­na lo­kal­nie, wy­no­si­ła w za­leż­no­ści od re­gio­nu:

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pʲjɛ̇̃ɲt͡ɕ, AS: pʹi ̯ė̃ńć

Wiktionary

Powiązane:

 przym. stpol. piędzisty, piędziowy

Wiktionary


piękne

odz­na­cza­ją­cy się pię­knem


SJP.pl


piękniczka

pię­knicz­ka błę­kit­no­o­ka - ga­tu­nek ryby z ro­dzi­ny pię­knicz­ko­wa­tych


SJP.pl


piękniczkowate

ro­dzi­na ma­łych ryb z rzędu kar­pień­coksz­tałt­nych


SJP.pl

Pię­knicz­ko­wa­te, pe­cyl­ki (Po­e­ci­lii­dae) – ro­dzi­na ma­łych ryb

kar­pień­coksz­tałt­nych (Cy­pri­no­don­ti­for­mes). Wiele ga­tun­ków z tej ro­dzi­ny, zwła­szcza ozdob­ne od­mia­ny ho­dow­la­ne ży­wo­ró­dek, to ryby po­pu­lar­ne w ak­wa­ry­sty­ce.

Wikipedia


piękniczkowaty

o ce­chach pię­knicz­ko­wa­tych (ro­dzi­na ryb)


SJP.pl


pięknie

przy­słó­wek

 (1.1) w pię­kny spo­sób, po­sia­da­jąc dużo pię­kna

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nie wiem, czy to praw­da, ale lu­dzie mówią, że pię­knie śpie­wam.

 (1.1) Pię­knie dziś wy­glą­dasz, Emil­ko.

 (1.1) Jest miło i pię­knie, pa­mię­tam i tęs­knię.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲjɛ̃ŋʲcɲɛ, AS: pʹi ̯ẽŋʹḱńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. upięknienie n., piękno n., piękniś mos., piękność ż.

 czas. upiększać ndk., upiększyć dk., pięknieć ndk., wypięknieć dk.

 przym. piękny, piękniutki, przepiękny

 przysł. przepięknie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ślicznie, urodziwie, ładnie

Wiktionary


piękniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: pię­knie


SJP.pl


piękniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: pię­kny


SJP.pl


pięknienie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pię­knieć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pięknieć

 rzecz. upięknienie n., piękność ż.

 przym. piękny

Wiktionary


pięknieć

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­pię­knieć)

 (1.1) sta­wać się pię­kniej­szym, pię­kniej­szą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ko­bie­ta pię­knie­je, kiedy jest zad­ba­na i za­do­wo­lo­na z sie­bie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲjɛ̃ŋʲcɲɛ̇t͡ɕ, AS: pʹi ̯ẽŋʹḱńėć

Wiktionary

Powiązane:

 przym. piękny

 rzecz. upięknienie n., piękno n., piękność ż., pięknienie n.

 przysł. pięknie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ładnieć

Wiktionary


pięknisia

→ pię­kniś


SJP.pl

Patrz:

piękniś

piękniuchny

zdrob­nie­nie od: pię­kny; pię­kniut­ki, pię­kniu­si


SJP.pl


piękniusi

zdrob­nie­nie od: pię­kny; pię­kniut­ki, pię­kniuch­ny


SJP.pl


piękniutki

zdrob­nie­nie od: pię­kny; pię­kniuch­ny, pię­kniu­si


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zdrobn. od: pię­kny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛ̃ŋʲcˈɲutʲci, AS: pʹi ̯ẽŋʹḱńutʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. pięknie

 przym. piękny

 rzecz. upięknienie n.

Wiktionary


pięknić

pię­knić się -
1. być gdzieś i wy­glą­dać pię­knie;
2. sta­wać się pię­knym lub je­szcze pię­kniej­szym; upię­kniać się, upięk­szać się, wy­pięk­szać się, wy­pię­kniać się, pięk­szyć się


SJP.pl


piękniś

lek­ce­wa­żą­co: męż­czyz­na prze­sad­nie dba­ją­cy o swój wy­gląd; laluś, stroj­niś, goguś, fir­cyk


SJP.pl

Patrz:

piękniś

piękno

1. ze­spół cech, który spra­wia, że coś się po­do­ba;
2. wy­so­ka war­tość mo­ral­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zbiór po­zy­tyw­nych cech (har­mo­nia, pro­por­cja) na­le­żą­cych do obiek­tu, po­ję­cia; coś, co po­do­ba się, wzbu­dza za­chwyt;

Wiktionary

Pię­kno – ro­dzaj wra­że­nia od­bie­ra­ne­go przez zmy­sły. Jest to wra­że­nie przy­jem­ne i atrak­cyj­ne, ina­czej przy­cią­ga­ją­ce, skut­ku­ją­ce róż­ny­mi emo­cja­mi i uczu­cia­mi jak cie­ka­wość, ra­dość, za­do­wo­le­nie, wzru­sze­nie, pra­gnie­nie, za­ko­cha­nie i po­żą­da­nie. Pię­kno bywa na­zy­wa­ne wra­że­niem po­zy­tyw­nym[].

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pobyt w Rzy­mie stał się wiel­kim prze­ży­ciem ro­zbu­dza­ją­cym wraż­li­wość na pię­kno i naj­wyż­sze war­to­ści cy­wi­li­za­cyj­ne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲjɛ̃ŋknɔ, AS: pʹi ̯ẽŋkno

Wiktionary

Powiązane:

 przym. piękny, przepiękny

 przysł. pięknie, przepięknie

 rzecz. upięknienie n., piękność, piękniś

 czas. upiększać, upiększyć, pięknieć

Wiktionary


pięknobrzmiący

rzad­ko: ma­ją­cy pię­kne brzmie­nie


SJP.pl


pięknoduch

osoba oder­wa­na od rze­czy­wi­sto­ści, przy­pi­su­ją­ca zbyt dużą war­tość doz­na­niom este­tycz­nym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba nad­mier­nie sku­pio­na na wzru­sze­niach este­tycz­nych i przez to oder­wa­na od rze­czy­wi­sto­ści

Wiktionary


pięknoduchostwo

ogół cech wła­ści­wych pię­kno­du­cho­wi, oso­bie oder­wa­nej od rze­czy­wi­sto­ści, przy­pi­su­ją­cej zbyt dużą war­tość doz­na­niom este­tycz­nym


SJP.pl


pięknoduchowski

→ pię­kno­duch


SJP.pl

Patrz:

pięknoduch

pięknolicy

prze­sta­rza­łe: ma­ją­cy pię­kne lica; uro­dzi­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) poet. ma­ją­cy pię­kne lico, tj. pię­kną twarz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W do­dat­ku matka chrzest­na Fiony […] przy­po­mi­na kró­lo­wi, że z Fioną miał oże­nić się jej syn, zma­nie­ro­wa­ny, pię­kno­li­cy, znu­dzo­ny bo­gact­wem Ksią­żę z Bajki.

Wiktionary


pięknonogi

ma­ją­cy pię­kne nogi


SJP.pl


pięknooki

ma­ją­cy pię­kne oczy


SJP.pl


pięknopióry

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) taki, który ma pię­kne pióra

Wiktionary


pięknoróg

ro­dzaj grzy­ba z klasy pod­staw­cza­ków


SJP.pl


pięknota

ślicz­no­ta, pię­kność; po­tocz­nie:
1. ślicz­na, pię­kna ko­bie­ta; ślicz­not­ka, pię­knot­ka;
2. coś ślicz­ne­go, pię­kne­go


SJP.pl


pięknotka

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pię­knot­ka – ro­dzaj krze­wów z ro­dzi­ny jas­no­to­wa­tych
  • pię­knot­ka – ro­dzaj ro­ślin ziel­nych z ro­dzi­ny astro­wa­tych

Wikipedia


pięknowłosy

ma­ją­cy pię­kne włosy


SJP.pl


piękność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) cecha tego, co pię­kne

 (1.2) pię­kna ko­bie­ta

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Wczo­raj w Kra­ko­wie wi­dzia­łem praw­dzi­wą pię­kność.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲjɛ̃ŋknɔɕt͡ɕ, AS: pʹi ̯ẽŋkność

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. upięknienie n., piękno n., pięknotka ż., pięknienie n., wypięknienie n., upiększanie n., upiększenie n.

 czas. pięknieć ndk., wypięknieć dk., upiększać ndk., upiększyć dk.

 przym. piękny, przepiękny

 przysł. pięknie, przepięknie

Wiktionary


piękny

odz­na­cza­ją­cy się pię­knem


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) taki, któ­re­go ce­chu­je pię­kno: bar­dzo ładny, wzbu­dza­ją­cy za­chwyt

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Kra­jo­braz jest pię­kny.

 (1.1) To naj­pię­kniej­szy pre­zent, jaki do­sta­łam.

 (1.1) Ona jest taka pię­kna!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲjɛ̃ŋknɨ, AS: pʹi ̯ẽŋkny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. upięknienie n., piękno n., piękność ż., piękniś m., pięknisia ż., pięknotka ż., pięknienie n., wypięknienie n., upiększanie n., upiększenie n.

 czas. pięknieć ndk., wypięknieć dk., upiększać ndk., upiększyć dk., upiękniać ndk.

 przym. piękniutki, przepiękny, niepiękny

 przysł. pięknie, przepięknie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ładny, atrakcyjny, wspaniały, śliczny, boski, uroczy, reg. śl. piekny, reg. śl. pyszny, reg. śl. szumny

Wiktionary


piękocin

Pię­ko­cin (niem. "Pin­kots­chi­ne") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie mi­lic­kim, w gmi­nie Mi­licz.

Wikipedia


piękoś

naz­wi­sko


SJP.pl


piększyć

pięk­szyć się - rzad­ko: sta­wać się pię­knym lub je­szcze pię­kniej­szym; upię­kniać się, upięk­szać się, wy­pięk­szać się, wy­pię­kniać się, pię­knić się


SJP.pl


pięstnik

w tech­ni­ce: jed­no­ręcz­ny młot do pod­bi­ja­nia na­rzę­dzi ka­mie­niar­skich; młot bab­ko­wy


SJP.pl


pięta

dolna, tylna część stopy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) anat. tylna część stopy

 (1.2) część skar­pe­ty, poń­czo­chy, buta w oko­li­cach pięty (1.1)

 (1.3) żegl. dolny ko­niec masz­tu;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pięta – część stopy czło­wie­ka
  • pięta – człon od­nó­ży niek­tó­rych sta­wo­no­gów (syn. nad­sto­pia)
  • pięta – część nad­sto­pia u niek­tó­rych ko­sa­rzy
  • pięta achil­le­so­wa
  • pięta (że­glar­stwo)
  • Pięta (naz­wi­sko)
  • Pięta – wieś na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie wi­teb­skim, w re­jo­nie bra­sław­skim, w siel­so­wie­cie Widze
  • Pięta – herb szla­chec­ki

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Coś mnie lewa pięta boli.

 (1.2) Co ci się tak te skar­pe­ty na pię­tach prze­cie­ra­ją?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲjɛ̃nta, AS: pʹi ̯ẽnta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piętka ż., podpiętek m., zapiętek m.

 przym. piętowy

Wiktionary


piętak

daw­niej:
1. mo­ne­ta war­to­ści pię­ciu gro­szy lub pię­ciu ko­pie­jek;
2. że­laz­ny drą­żek uży­wa­ny do pod­wa­ża­nia cięż­kich przed­mio­tów


SJP.pl

Pię­tak – część wsi Ro­gie­ni­ce Wiel­kie w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie kol­neń­skim, w gmi­nie Mały Płock.

Wikipedia


pięterko

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zdrobn. od pię­tro; nad­bu­do­wa, zwy­kle o mniej­szej po­wierzch­ni niż kon­dy­gna­cja po­ni­żej

 (1.2) przen. miej­sce in­tym­nych spot­kań

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wy­re­mon­to­wa­li­śmy sobie pię­ter­ko u ro­dzi­ców i mamy włas­ny kąt.

 (1.2) Asi i Bart­ko­wi udzie­lił się ro­man­tycz­ny na­strój i posz­li na pię­ter­ko.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛ̃nˈtɛrkɔ, AS: pʹi ̯ẽnterko

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piętro n., piętrowiec mrz., piętrówka ż., piętrus mrz.

 przym. piętrowy

 przysł. piętrowo

 czas. piętrzyć (się)

Wiktionary


piętka

1. zdrob­nie­nie od: pięta;
2. krom­ka chle­ba od­cię­ta pier­wsza z brze­gu bo­chen­ka; przy­lep­ka;
3. tylna część narty


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: pięta

 (1.2) spoż. krom­ka chle­ba od­kro­jo­na z po­cząt­ku lub końca bo­chen­ka chle­ba

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pięt­ka – spo­sób uksz­tał­to­wa­nia kon­tu­ru ele­men­tu ar­chi­tek­to­nicz­ne­go
  • Pięt­ka – pol­skie naz­wi­sko
  • pięt­ka – część pługa
  • pięt­ka – część ko­py­ta ko­nio­wa­tych

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpʲjɛ̃ntka, AS: pʹi ̯ẽntka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pięta ż.

 przym. piętowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) przylepka, reg. skrajka, pot. dupka

Wiktionary


piętnar

cie­siel­skie łą­cze­nie kon­struk­cji drew­nia­nej; ban­ty­na, ro­sosz­ka


SJP.pl


piętnasta

go­dzi­na pięt­na­sta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) go­dzi­na 15, go­dzi­na trze­cia po po­łud­niu

forma przy­miot­ni­ka.

 (2.1) M. i W. ż. lp. od: pięt­na­sty

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Była pięt­na­sta dzie­sięć i Ce­le­sty­na Żak stała w ko­lej­ce wi­ją­cej się przed pie­kar­nią PSS przy ulicy Dą­brow­skie­go, tuż obok skle­pu z sor­ta­mi mun­du­ro­wy­mi MO.

Wiktionary

Powiązane:

 licz. piętnaście

 przym. piętnasty

 rzecz. piętnastka ż.

Wiktionary


piętnastak

ktoś zwią­za­ny z obiek­tem (np. dru­ży­ną, od­dzia­łem) oz­na­czo­nym licz­bą 15


SJP.pl


piętnastka

1. grupa pięt­na­stu osób lub przed­mio­tów;
2. po­tocz­nie o bu­dyn­ku, po­ko­ju, po­jeź­dzie lub czym­kol­wiek, co oz­na­czo­ne jest licz­bą 15;
3. pięt­na­ście lat


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nazwa licz­by 15

 (1.2) coś, co oz­na­czo­ne jest licz­bą 15

 (1.3) ca­łość skła­da­ją­ca się z pięt­na­stu czę­ści, ele­men­tów lub jed­no­stek

 (1.4) pot. pięt­na­sto­let­nia dziew­czy­na

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pięt­nast­ka – nazwa licz­by 15
  • Pięt­nast­ka – ukła­dan­ka lo­gicz­na
  • Pięt­nast­ka – gra bi­lar­do­wa
  • 15

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) W któ­rym bloku miesz­ka An­drzej? W pięt­nast­ce.

 (1.4) An­drzej ma pra­wie trzy­dzie­chę, a spo­ty­ka się z pięt­nast­ką.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛtˈnastka, AS: pʹi ̯etnastka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piętnasta ż.

 przym. piętnasty

 licz. piętnaście, piętnaścioro

Wiktionary

Synonimy:

 (1.4) piętnastolatka

Wiktionary


piętnastkowy

→ pięt­nast­ka


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z licz­bą pięt­na­ście, do­ty­czą­cy licz­by pięt­na­ście

Wiktionary

Patrz:

piętnastka

piętnastoboczny

ma­ją­cy 15 boków


SJP.pl


piętnastocentymetrowy

ma­ją­cy dłu­gość pięt­na­stu cen­ty­me­trów


SJP.pl


piętnastoczęściowy

skła­da­ją­cy się z pięt­na­stu czę­ści


SJP.pl


piętnastodniowy

ma­ją­cy pięt­na­ście dni, trwa­ją­cy pięt­na­ście dni itp.


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) trwa­ją­cy pięt­na­ście dni

 (1.2) bę­dą­cy w wieku pięt­na­stu dni

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na za­koń­cze­nie pięt­na­stod­nio­wych re­ko­lek­cji po­je­cha­li­śmy do Ła­giew­nik.

 (1.1) Er­nest roz­po­czął pięt­na­stod­nio­wą dietę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛtnastɔˈdʲɲɔvɨ, AS: pʹi ̯etnastodʹńovy

Wiktionary


piętnastogodzinny

trwa­ją­cy pięt­na­ście go­dzin


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) trwa­ją­cy pięt­na­ście go­dzin

 (1.2) bę­dą­cy w wieku pięt­na­stu go­dzin

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛtnastɔɡɔˈd͡ʑĩnːɨ, AS: pʹi ̯etnastogoʒ́ĩ•ny

Wiktionary


piętnastokilometrowy

ma­ją­cy dłu­gość pięt­na­stu ki­lo­me­trów, wy­no­szą­cy pięt­na­ście ki­lo­me­trów


SJP.pl


piętnastokrotnie

przy­słó­wek

 (1.1) pięt­na­ście razy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tu na­le­ży przy­pom­nieć sobie pe­ry­pe­tie z mu­ra­wą, gdzie po­przed­nie wła­dze z dwu ofert wy­bra­ły droż­szą pięt­na­sto­krot­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛtnastɔˈkrɔtʲɲɛ, AS: pʹi ̯etnastokrotʹńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piętnastokrotność ż.

 przym. piętnastokrotny

Wiktionary


piętnastokrotność

→ pięt­na­sto­krot­ny


SJP.pl

Patrz:

piętnastokrotny

piętnastokrotny

pow­ta­rza­ją­cy się pięt­na­ście razy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) od­by­wa­ją­cy się/pow­ta­rza­ją­cy się pięt­na­ście razy

 (1.2) taki, który osią­gnął/zdo­był/robił coś pięt­na­ście razy

 (1.3) pięt­na­ście razy więk­szy bądź mniej­szy od cze­goś

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛtnastɔˈkrɔtnɨ, AS: pʹi ̯etnastokrotny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piętnastokrotność ż.

 przysł. piętnastokrotnie

Wiktionary


piętnastokąt

fi­gu­ra pła­ska ma­ją­ca 15 kątów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geom. fi­gu­ra ge­o­me­trycz­na, która ma pięt­na­ście boków i pięt­na­ście wierz­choł­ków

Wiktionary

Pięt­na­sto­kąt – wie­lo­kąt o pięt­na­stu bo­kach.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Suma kątów wew­nętrz­nych w pięt­na­sto­ką­cie wy­no­si 2340°.

Wiktionary


piętnastolatek

chło­piec pięt­na­sto­let­ni


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) chło­pak w wieku pięt­na­stu lat

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) zwie­rzę, ro­śli­na lub rzecz ma­ją­ca pięt­na­ście lat

forma rze­czow­ni­ka.

 (3.1) D. lm. od pięt­na­sto­lat­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nasza córka cho­dzi do­pie­ro do pią­tej klasy, a spo­ty­ka się z ja­kimś pięt­na­sto­lat­kiem.

 (2.1) Byłem wczo­raj na gieł­dzie sa­mo­cho­do­wej, ku­pi­łem cał­kiem spraw­ne­go pięt­na­sto­lat­ka.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛtnastɔˈlatɛk, AS: pʹi ̯etnastolatek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piętnastolatka

 przym. piętnastoletni

Wiktionary


piętnastolatka

1. dziew­czyn­ka albo sa­mi­ca zwie­rząt ma­ją­ca pięt­na­ście lat;
2. okres obej­mu­ją­cy pięt­na­ście lat


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) dziew­czy­na ma­ją­ca pięt­na­ście lat

 (1.2) zwie­rzę, rzecz lub ro­śli­na ma­ją­ca pięt­na­ście lat

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D., B. lp. od pięt­na­sto­la­tek

Wiktionary

Pięt­na­sto­lat­ka (tytuł oryg. "Quinceañera") – ame­ry­kań­ski dra­mat fil­mo­wy z 2006 roku, na­pi­sa­ny oraz wy­re­ży­se­ro­wa­ny przez Ri­char­da Glat­ze­ra i Washa West­mo­re­lan­da. Pro­jekt miał swoją pre­mie­rę pod­czas Sun­dan­ce Film Fe­sti­val stycz­niem 2006, na­stęp­nie pre­zen­to­wa­ny był pod­czas ogól­noś­wia­to­wych fe­sti­wa­li, w tym na pre­sti­żo­wym Ber­li­na­le. Zo­stał wy­róż­nio­ny wie­lo­ma na­gro­da­mi i no­mi­na­cja­mi.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛtnastɔˈlatka, AS: pʹi ̯etnastolatka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. piętnastoletni

 rzecz. piętnastolatek m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. piętnastka

Wiktionary


piętnastolatki

1. dziew­czyn­ka albo sa­mi­ca zwie­rząt ma­ją­ca pięt­na­ście lat;
2. okres obej­mu­ją­cy pięt­na­ście lat


SJP.pl

Pięt­na­sto­lat­ki (ang. "Hill­si­de", znany rów­nież jako "Fif­te­en", 1991–1993) – ka­na­dyj­sko-ame­ry­kań­ski se­rial mło­dzie­żo­wy stwo­rzo­ny przez Johna T. Bin­kle­ya.

Wikipedia


piętnastolecie

1. okres pięt­na­stu lat;
2. pięt­na­sta rocz­ni­ca cze­goś


SJP.pl


piętnastoletni

1. trwa­ją­cy pięt­na­ście lat; przy­pa­da­ją­cy za pięt­na­ście lat;
2. bę­dą­cy w wieku pięt­na­stu lat, ma­ją­cy pięt­na­ście lat


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy pięt­na­ście lat

 (1.2) trwa­ją­cy pięt­na­ście lat

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛtnastɔˈlɛtʲɲi, AS: pʹi ̯etnastoletʹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piętnastolecie n., piętnastolatek m., piętnastolatka ż.

Wiktionary


piętnastoliterowy

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który skła­da się z pięt­na­stu liter

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛtˈnastɔˌlʲitɛˈrɔvɨ, AS: pʹi ̯etnastolʹiterovy

Wiktionary


piętnastomiesięczny

ma­ją­cy pięt­na­ście mie­się­cy, trwa­ją­cy pięt­na­ście mie­się­cy itp.


SJP.pl


piętnastominutowy

trwa­ją­cy pięt­na­ście minut


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) trwa­ją­cy pięt­na­ście minut

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na nie­wiel­ką scenę w kącie sali wró­cił wła­śnie, z przy­słu­gu­ją­cej mu pięt­na­sto­mi­nu­to­wej przer­wy re­kre­a­cyj­nej, trzy­o­so­bo­wy ze­spół zło­żo­ny z gi­ta­rzy­sty, per­ku­si­sty i śpie­wacz­ki o pla­ty­no­wych wło­sach, ubra­nej w czar­no-sre­brzy­stą su­knię nie­po­trzeb­nie mocno od­sła­nia­ją­cą de­kolt.

Wiktionary


piętnastoosobowy

1. skła­da­ją­cy się z pięt­na­stu osób;
2. przez­na­czo­ny dla pięt­na­stu osób


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przez­na­czo­ny dla pięt­na­stu osób, mo­gą­cy po­mie­ścić pięt­na­ście osób

 (1.2) zło­żo­ny z pięt­na­stu osób, wy­ko­ny­wa­ny przez pięt­na­ście osób

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛtnastɔːsɔˈbɔvɨ, AS: pʹi ̯etnast•osobovy

Wiktionary


piętnastopiętrowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zło­żo­ny z par­te­ru i pięt­na­stu kon­dy­gna­cji po­ło­żo­nych nad nim

Wiktionary


piętnastoprocentowy

sta­no­wią­cy pięt­na­ście pro­cent cze­goś


SJP.pl


piętnastostopniowy

1. ma­ją­cy pięt­na­ście stop­ni (w ja­kiejś skali);
2. ma­ją­cy pięt­na­ście stop­ni, eta­pów


SJP.pl


piętnastotomowy

przy­miot­nik

 (1.1) skła­da­ją­cy się z pięt­na­stu tomów, za­war­ty w pięt­na­stu to­mach, wy­da­ny w pięt­na­stu to­mach

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛtnastɔtɔ̃ˈmɔvɨ, AS: pʹi ̯etnastotõmovy

Wiktionary


piętnastotonowy

wa­żą­cy pięt­na­ście ton


SJP.pl


piętnastotygodniowy

przy­miot­nik

 (1.1) trwa­ją­cy pięt­na­ście ty­god­ni

 (1.2) bę­dą­cy w wieku pięt­na­stu ty­god­ni

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛtnastɔtɨɡɔdʲˈɲɔvɨ, AS: pʹi ̯etnastotygodʹńovy

Wiktionary


piętnastotysięcznik

sta­tek o no­śno­ści pięt­na­stu ty­się­cy ton


SJP.pl


piętnastowieczny

do­ty­czą­cy pięt­na­ste­go wieku, po­cho­dzą­cy z pięt­na­ste­go wieku, ży­ją­cy w pięt­na­stym wieku, dzie­ją­cy się w pięt­na­stym wieku itp.


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który wy­da­rzył się lub żył w pięt­na­stym wieku; taki, który po­cho­dzi z pięt­na­ste­go wieku

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛtnastɔˈvʲjɛt͡ʃnɨ, AS: pʹi ̯etnastovʹi ̯ečny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piętnastowiecze n.

Wiktionary


piętnastościan

wie­lo­ścian o 15 ścia­nach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geom. wie­lo­ścian o pięt­na­stu ścia­nach

Wiktionary


piętnasty

li­czeb­nik po­rząd­ko­wy od­po­wia­da­ją­cy licz­bie 15


SJP.pl

przy­miot­nik od­li­czeb­ni­ko­wy

 (1.1) od 15

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) dzień mie­sią­ca po czter­na­stym

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (3.1) pięt­na­sta: go­dzi­na pięt­na­sta

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Miesz­kam na pięt­na­stym pię­trze.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛtˈnastɨ, AS: pʹi ̯etnasty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piętnasta ż., piętnastka ż.

 licz. piętnaście, piętnaścioro

 przedr. piętnasto-

Wiktionary


piętnaście

[czy­taj: piet­na­ście] li­czeb­nik oz­na­cza­ją­cy licz­bę 15


SJP.pl

li­czeb­nik głów­ny

 (1.1) licz­ba 15

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Cze­kam na przy­stan­ku au­to­bu­so­wym od pięt­na­stu minut.

 (1.1) W ostat­nich dniach tem­pe­ra­tu­ry w niek­tó­rych re­gio­nach Pol­ski spa­dły do minus pięt­na­stu stop­ni.

 (1.1) Z moich obli­czeń wy­ni­ka, że osiem­dzie­siąt czte­ry plus pięt­na­ście równa się dzie­więć­dzie­siąt dzie­więć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛtˈnaɕt͡ɕɛ, AS: pʹi ̯etnaśće

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piętnasta ż., piętnastka ż.

 przym. piętnasty

 licz. piętnaścioro

Wiktionary


piętnaścioro

li­czeb­nik zbio­ro­wy od­po­wia­da­ją­cy licz­bie 15, uży­wa­ny w od­nie­sie­niu do osób róż­nej płci, dzie­ci i mło­dych zwie­rząt oraz do przed­mio­tów o naz­wie wy­stę­pu­ją­cej tylko w licz­bie mno­giej


SJP.pl

li­czeb­nik zbio­ro­wy

 (1.1) …od­po­wia­da­ją­cy licz­bie 15

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pięt­na­ścio­ro ucz­niów z na­szej klasy (ośmiu chłop­ców i sie­dem dziew­czy­nek) zak­wa­li­fi­ko­wa­ło się do fi­na­łu kon­kur­su.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛtnaɕˈt͡ɕɔrɔ, AS: pʹi ̯etnaśćoro

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piętnastka ż.

 przym. piętnasty

 licz. piętnaście

Wiktionary


piętno

1. znak, zna­mię, ślad po ude­rze­niu, bliz­na;
2. cecha cha­rak­te­ry­stycz­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) trwa­ły znak roz­poz­naw­czy wła­ści­cie­la wy­ci­śnię­ty lub wy­pa­lo­ny na skó­rze byd­lę­cia albo nie­wol­ni­ka; daw­niej rów­nież na twa­rzy lub ple­cy­e­cach prze­stęp­cy

 (1.2) przen. cecha cha­rak­te­ry­stycz­na, trwa­ły ślad po czymś, znak roz­poz­naw­czy

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pięt­no – ślad albo od­bi­te czy wy­pa­lo­ne zna­mię; pięt­no na ra­mie­niu no­si­ła Mi­la­dy, zbrod­niar­ka, bo­ha­ter­ka po­wie­ści Trzej musz­kie­te­ro­wie Alek­san­dra Du­ma­sa; naz­na­czo­ny nim był rów­nież Jean Val­je­an, bo­ha­te...
  • Pięt­no (zo­o­tech­ni­ka) – znak wy­pa­la­ny na skó­rze zwie­rząt w celu ich roz­poz­na­wa­nia
  • Pięt­no – pol­ski film z 1983 roku
  • Pięt­no – bry­tyj­ski film z 1997 roku
  • Pięt­no – ame­ry­kań­ski film z 2003 roku
  • Pięt­no – wieś w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie tu­rec­kim, w gmi­nie Tu­lisz­ków
  • Pięt­no – dawna gmina wiej­ska
  • Pięt­no − dawny ko­le­jo­wy wą­sko­to­ro­wy przy­sta­nek oso­bo­wy w Pięt­nie

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. piętnowanie n., napiętnowanie n., piętnówki nmos.

 czas. piętnować ndk., napiętnować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) blizna, odcisk, skaza, stygmat, ślad, znak, znamię

Wiktionary


piętnować

1. po­tę­piać;
2. oz­na­czyć pięt­nem


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. na­pięt­no­wać)

 (1.1) su­ro­wo osą­dzać

 (1.2) rzad. od­ci­skać pięt­no

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny pięt­no­wać się (dk. na­pięt­no­wać się)

 (2.1) su­ro­wo osą­dzać jeden dru­gie­go

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Piętno n., piętno n., piętnowanie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) ganić, karcić, potępiać

Wiktionary


piętnówki

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. ent. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ha­de­ni­nae|Guénée|ref=tak., po­dro­dzi­na mo­ty­li w obrę­bie ro­dzi­ny sów­ko­wa­tych;

Wiktionary

Pięt­nów­ki ("Ha­de­ni­nae") – po­dro­dzi­na mo­ty­li w obrę­bie ro­dzi­ny sów­ko­wa­tych ("Noc­tu­i­dae"). Jest bar­dzo licz­na: wy­róż­nia się kilka ty­się­cy ga­tun­ków i 382 ro­dza­je. Do pięt­nó­wek na­le­ży wiele szkod­ni­ków upraw, z czego w Pol­sce szcze­gól­nie szkod­li­we są ga­tun­ki z ro­dza­ju "Ma­me­stra" (m.in. pięt­nów­ka ka­pust­ni­ca, pięt­nów­ka bru­kiew­ka).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do po­dro­dzi­ny pięt­nó­wek na­le­ży sze­reg szkod­ni­ków upraw.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piętno n., piętnówka ż.

Wiktionary


piętowski

naz­wi­sko


SJP.pl


piętowy

→ pięta


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z piętą

Wiktionary

Patrz:

pięta

Powiązane:

 rzecz. pięta ż., piętka ż.

Wiktionary


piętro

1. kon­dy­gna­cja bu­dyn­ku nad par­te­rem lub nad inną kon­dy­gna­cją;
2. stre­fa znaj­du­ją­ca się na okre­ślo­nej wy­so­ko­ści nad po­zio­mem morza, w któ­rej pa­nu­je pe­wien typ ro­ślin­no­ści;
3. ze­spół warstw skal­nych pow­sta­łych w cza­sie wieku ge­o­lo­gicz­ne­go;
4. część złoża przy­go­to­wa­na do jed­no­czes­ne­go wy­bie­ra­nia;
5. w drze­wo­sta­nie le­śnym: jed­na­ko­wa wy­so­kość koron pew­nej grupy drzew lub krze­wów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ar­chit. bud. na­dziem­na kon­dy­gna­cja bu­dyn­ku bez­poś­red­nio nad par­te­rem albo je­szcze wyżej

 (1.2) geol. jed­nost­ka chro­no­stra­ty­gra­ficz­na dzie­jów Ziemi, część od­dzia­łu;

 (1.3) bot. zob. pię­tro ro­ślin­ne.

 (1.4) górn. część złoża przy­go­to­wa­na do jed­no­czes­ne­go wy­bie­ra­nia (przy pio­no­wym po­dzia­le po­zio­mu ko­pal­ni)

 (1.5) leśn. ko­ro­ny grupy drzew znaj­du­ją­ce się na tej samej wy­so­ko­ści

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pię­tro, czyli wyż­sza kon­dy­gna­cja bu­dyn­ku
  • Pię­tra ro­ślin­no­ści w bo­ta­ni­ce
  • Pię­tro – jed­nost­ka chro­no­stra­ty­gra­ficz­na
  • Pie­tro

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sa­mo­bój­ca wy­sko­czył z dzie­sią­te­go pię­tra.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲjɛ̃ntrɔ, AS: pʹi ̯ẽntro

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piętrowiec m., piętrus m., piętrówka ż., piętrzenie n., spiętrzenie n.

:: zdrobn. pięterko n.

 czas. piętrzyć ndk.

 przym. piętrowy, piętrzasty

 przysł. piętrowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Śląsk Cieszyński sztok

Wiktionary


piętrować

1. usta­wiać jedno na dru­gim;
2. daw­niej: pię­trzyć


SJP.pl


piętrowiec

po­tocz­nie: bu­dy­nek pię­tro­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. bu­dy­nek pię­tro­wy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piętro n., pięterko n., piętrówka ż., piętrus mrz., piętrzenie n., podpiętrzenie n., popiętrzenie n., spiętrzanie n., spiętrzenie n., wypiętrzanie n., wypiętrzenie n.

 przym. piętrowy

 przysł. piętrowo

 czas. piętrzyć ndk., podpiętrzyć dk., popiętrzyć dk., spiętrzać ndk., spiętrzyć dk., wypiętrzać ndk., wypiętrzyć dk.

Wiktionary


piętrowość

→ pię­tro­wy


SJP.pl

Pię­tro­wość – istot­na wła­ści­wość śro­do­wi­ska przy­rod­ni­cze­go te­re­nów gór­skich, po­le­ga­ją­ca na zmien­no­ści jego cech wraz ze wzro­stem wy­so­ko­ści bezwz­ględ­nej. Zmien­ność ta do­ty­czy ca­łe­go śro­do­wi­ska, jak i po­szcze­gól­nych jego ele­men­tów (np. kli­ma­tu, opa­dów, gleb, ro­ślin­no­ści itp.).

Wikipedia

Patrz:

piętrowy

piętrowy

od­no­szą­cy się do pię­tra, skła­da­ją­cy się z dwóch lub wię­cej pię­ter (kon­dy­gna­cji)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) o domu: taki, który ma dwie kon­dy­gna­cje: par­ter i jedno pię­tro

 (1.2) taki, który ma wiele pię­ter, kon­dy­gna­cji, spię­trzo­nych warstw

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za ko­ścio­łem, po obu stro­nach, dwie ścia­ny daw­ne­go le­pro­zo­rium, pię­tro­we, bez okien.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛ̃nˈtrɔvɨ, AS: pʹi ̯ẽntrovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piętro n., pięterko n., piętrówka ż., piętrus mrz., piętrowiec mrz., piętrzenie n., podpiętrzenie n., popiętrzenie n., spiętrzanie n., spiętrzenie n., wypiętrzanie n., wypiętrzenie n.

 przysł. piętrowo

 czas. piętrzyć ndk., podpiętrzyć dk., popiętrzyć dk., spiętrzać ndk., spiętrzyć dk., wypiętrzać ndk., wypiętrzyć dk.

Wiktionary


piętrus

po­tocz­nie: wagon ko­le­jo­wy lub au­to­bus ma­ją­cy miej­sca dla pa­sa­że­rów umie­szczo­ne na dwóch po­zio­mach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. pię­tro­wy po­jazd – au­to­bus lub po­ciąg

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲjɛ̃ntrus, AS: pʹi ̯ẽntrus

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piętro n., pięterko n., piętrówka ż.

:: zdrobn. piętruś m.

 czas. piętrzyć, spiętrzyć, wypiętrzyć

 przym. piętrowy

 przysł. piętrowo

Wiktionary


piętrówka

pię­trów­ka ka­pust­ni­ca - motyl z ro­dzi­ny sówek, szkod­nik ka­la­fio­rów i ka­pu­sty


SJP.pl


pięć

li­czeb­nik głów­ny oz­na­cza­ją­cy licz­bę 5


SJP.pl

li­czeb­nik głów­ny (po­rząd­ko­wy: piąty • zbio­ro­wy: pię­cio­ro)

 (1.1) mat. licz­ba 5

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (2.1) mat. cyfra 5

 (2.2) pot. jedna z ocen w czte­ro­stop­nio­wej i sze­ścio­stop­nio­wej szkol­nej skali ocen, ocena bar­dzo dobra

forma rze­czow­ni­ka.

 (3.1) rzad. D. lm. od: pię­cie (się)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ale wiel­moż­ny panie, na targu płacą pięć zło­tych pur żyta, a Josel nam nie daje jak pół­trze­cia.

 (1.1) Już jest za pięć dwu­na­sta.

 (2.1) Pięć­dzie­siąt jest za­pi­sy­wa­ne jako pięć-zero.

 (2.2) Do­sta­łem dziś w szko­le pięć ze spraw­dzia­nu z matmy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛ̇̃ɲt͡ɕ, AS: pʹi ̯ė̃ńć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piątka ż., piątek mrz., pięciornik mrz., piątak mos./mrz., piona ż., piąteczek mrz., piątunio m., pięcioraczek m.

 przym. piąty, piątkowy

 licz. pięcioro

 przedr. pięcio-

 wykrz. piona

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zapis arabski: 5, zapis rzymski: V

Wiktionary


pięćdziesiąt

[czy­taj: pień­dzie­siąt] li­czeb­nik oz­na­cza­ją­cy licz­bę 50


SJP.pl

li­czeb­nik głów­ny

 (1.1) licz­ba 50

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pięć­dzie­siąt lat to pół wieku.

 (1.1) W wieku pięć­dzie­się­ciu lat zo­stał kró­lem ba­weł­ny.

 (1.1) Pięć­dzie­siąt jest za­pi­sy­wa­ne jako pięć-zero.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛ̇̃ɲˈd͡ʑɛ̇ɕɔ̃nt, AS: pʹi ̯ė̃ńʒ́ėśõnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pięćdziesiątka ż., Pięćdziesiątnica ż.

 przym. pięćdziesiąty

 licz. pięćdziesięcioro

Wiktionary


pięćdziesiątak

ban­knot o war­to­ści pięć­dzie­się­ciu zło­tych lub rza­dziej o innej jed­nost­ce płat­ni­czej, któ­rej war­tość oz­na­czo­na jest licz­bą 50


SJP.pl


pięćdziesiątka

1. grupa pięć­dzie­się­ciu osób lub przed­mio­tów;
2. po­tocz­nie o bu­dyn­ku, po­ko­ju, po­jeź­dzie lub czym­kol­wiek, co oz­na­czo­ne jest licz­bą 50;
3. pięć­dzie­siąt lat


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nazwa licz­by 50

 (1.2) grupa 50 osób lub rze­czy

 (1.3) osią­gnię­cie wieku 50 lat

 (1.4) coś okre­ślo­ne licz­bą lub nu­me­rem 50

 (1.5) pot. pręd­kość pięć­dzie­się­ciu ki­lo­me­trów na go­dzi­nę

 (1.6) pot. ban­knot o no­mi­na­le pięć­dzie­się­ciu (zło­tych, euro, do­la­rów itd.); kwota tej wy­so­ko­ści

 (1.7) pot. ko­bie­ta w wieku 50 lat

 (1.8) pot. coś o ob­ję­to­ści 50 ml

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Na rajd ru­szy­ła pięć­dzie­siąt­ka uczest­ni­ków.

 (1.3) Nie­wie­lu ludzi po pięć­dzie­siąt­ce wy­glą­da młodo.

 (1.5) W te­re­nie za­bu­do­wa­nym nie wolno je­chać szyb­ciej niż pięć­dzie­siąt­ką.

 (1.6) Dałem jej pięć­dzie­siąt­kę, a ona mi wy­da­ła tylko dychę.

 (1.8) I wcho­dzi­łem do go­spo­dy „Pod Moc­nym Anio­łem”, i w celu upo­rząd­ko­wa­nia doz­nań wy­pi­ja­łem czte­ry pięć­dzie­siąt­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ˈɕɔ̃ntka, AS: pʹi ̯ė̃ńʒ́ėśõntka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pięćdziesiątnica ż.

 przym. pięćdziesiąty

 licz. pięćdziesiąt, pięćdziesięcioro

Wiktionary


pięćdziesiątkaczwórka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nazwa licz­by 54

 (1.2) coś okre­ślo­ne licz­bą lub nu­me­rem 54

 (1.3) ca­łość skła­da­ją­ca się z pięć­dzie­się­ciu czte­rech czę­ści, ele­men­tów lub jed­no­stek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Osoby ma­ją­ce w dacie uro­dze­nia nu­me­ro­lo­gicz­ną pięć­dzie­siąt­kęcz­wór­kę wy­róż­nia­ją się od­wa­gą i po­czu­ciem hu­mo­ru.

 (1.2) Muszę na­u­czyć się na pa­mięć stu sutr, a cią­gle mam pro­ble­my z pięć­dzie­siąt­kącz­wór­ką.

 (1.3) Ka­pi­tan z pompą za­mel­do­wał, że cała pięć­dzie­siąt­kacz­wór­ka ma­ry­na­rzy jest go­to­wa do rejsu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ˈɕɔ̃ntkaˈt͡ʃfurka, AS: pʹi ̯ė̃ńʒ́ėśõntkačfurka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pięćdziesiąty czwarty

 liczgł. pięćdziesiąt cztery

Wiktionary


pięćdziesiątkadwójka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nazwa licz­by 52

 (1.2) coś okre­ślo­ne licz­bą lub nu­me­rem 52

 (1.3) ca­łość skła­da­ją­ca się z pięć­dzie­się­ciu dwóch czę­ści, ele­men­tów lub jed­no­stek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na ta­bli­cy wy­ni­ków po­ja­wi­ła się pięć­dzie­siąt­kad­wój­ka.

 (1.2) Muszę na­u­czyć się na pa­mięć stu sutr, a cią­gle mam pro­ble­my z pięć­dzie­siąt­kąd­wój­ką.

 (1.3) Po uda­nej misji na Zie­mię po­wró­ci­ła cała pięć­dzie­siąt­kad­wój­ka kos­mo­na­u­tów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ˈɕɔ̃ntkaˈdvujka, AS: pʹi ̯ė̃ńʒ́ėśõntkadvui ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pięćdziesiąty drugi

 liczgł. pięćdziesiąt dwa

Wiktionary


pięćdziesiątkadziewiątka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nazwa licz­by 59

 (1.2) coś okre­ślo­ne licz­bą lub nu­me­rem 59

 (1.3) ca­łość skła­da­ją­ca się z pięć­dzie­się­ciu dzie­wię­ciu czę­ści, ele­men­tów lub jed­no­stek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jego szczę­śli­wą licz­bą jest pięć­dzie­siąt­ka­dzie­wiąt­ka.

 (1.2) Na odś­wie­ża­nym w cza­sie rze­czy­wi­stym pod­glą­dzie za­wo­rów wy­raź­nie widać, że to pięć­dzie­siąt­ka­dzie­wiąt­ka szwan­ku­je.

 (1.3) Ka­pi­tan z pompą za­mel­do­wał, że cała pięć­dzie­siąt­ka­dzie­wiąt­ka ma­ry­na­rzy jest go­to­wa do rejsu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ˈɕɔ̃ntkad͡ʑɛˈvʲjɔ̃ntka, AS: pʹi ̯ė̃ńʒ́ėśõntkaʒ́evʹi ̯õntka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pięćdziesiąty dziewiąty

 liczgł. pięćdziesiąt dziewięć

Wiktionary


pięćdziesiątkajedynka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nazwa licz­by 51

 (1.2) coś okre­ślo­ne licz­bą lub nu­me­rem 51

 (1.3) ca­łość skła­da­ją­ca się z pięć­dzie­się­ciu jeden czę­ści, ele­men­tów lub jed­no­stek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) PIN do drzwi skład­ni­cy to po pro­stu dwie pięć­dzie­siąt­ki­je­dyn­ki, to bar­dzo pro­ste, nie spo­sób nie za­pa­mię­tać.

 (1.2) W serii ko­mik­sów o Eryku Krwa­wym pięć­dzie­siąt­ka­je­dyn­ka była po­zy­cją naj­trud­niej­szą do zdo­by­cia.

 (1.3) Ka­pi­tan z pompą za­mel­do­wał, że cała pięć­dzie­siąt­ka­je­dyn­ka ma­ry­na­rzy jest go­to­wa do rejsu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ˈɕɔ̃ntkajɛˈdɨ̃nka, AS: pʹi ̯ė̃ńʒ́ėśõntkai ̯edỹnka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pięćdziesiąty pierwszy

 liczgł. pięćdziesiąt jeden

Wiktionary


pięćdziesiątkapiątka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nazwa licz­by 55

 (1.2) coś okre­ślo­ne licz­bą lub nu­me­rem 55

 (1.3) ca­łość skła­da­ją­ca się z pięć­dzie­się­ciu pię­ciu czę­ści, ele­men­tów lub jed­no­stek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Osoby ma­ją­ce w dacie uro­dze­nia nu­me­ro­lo­gicz­ną pięć­dzie­siąt­kę­piąt­kę wy­róż­nia­ją się od­wa­gą i po­czu­ciem hu­mo­ru.

 (1.2) Na odś­wie­ża­nym w cza­sie rze­czy­wi­stym pod­glą­dzie za­wo­rów wy­raź­nie widać, że to pięć­dzie­siąt­ka­piąt­ka szwan­ku­je.

 (1.3) Ka­pi­tan z pompą za­mel­do­wał, że cała pięć­dzie­siąt­ka­piąt­ka ma­ry­na­rzy jest go­to­wa do rejsu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ˈɕɔ̃ntkaˈpʲjɔ̃ntka, AS: pʹi ̯ė̃ńʒ́ėśõntkapʹi ̯õntka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pięćdziesiąty piąty

 liczgł. pięćdziesiąt pięć

Wiktionary


pięćdziesiątkasiódemka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nazwa licz­by 57

 (1.2) coś okre­ślo­ne licz­bą lub nu­me­rem 57

 (1.3) ca­łość skła­da­ją­ca się z pięć­dzie­się­ciu sied­miu czę­ści, ele­men­tów lub jed­no­stek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na ta­bli­cy wy­ni­ków po­ja­wi­ła się pięć­dzie­siąt­ka­sió­dem­ka.

 (1.2) W serii ko­mik­sów o Eryku Krwa­wym pięć­dzie­siąt­ka­sió­dem­ka była po­zy­cją naj­trud­niej­szą do zdo­by­cia.

 (1.3) Po uda­nej misji na Zie­mię po­wró­ci­ła cała pięć­dzie­siąt­ka­sió­dem­ka kos­mo­na­u­tów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ˈɕɔ̃ntkaɕuˈdɛ̃mka, AS: pʹi ̯ė̃ńʒ́ėśõntkaśudẽmka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pięćdziesiąty siódmy

 liczgł. pięćdziesiąt siedem

Wiktionary


pięćdziesiątkaszóstka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nazwa licz­by 56

 (1.2) coś okre­ślo­ne licz­bą lub nu­me­rem 56

 (1.3) ca­łość skła­da­ją­ca się z pięć­dzie­się­ciu sze­ściu czę­ści, ele­men­tów lub jed­no­stek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jego szczę­śli­wą licz­bą jest pięć­dzie­siąt­ka­szóst­ka.

 (1.2) Z urny peł­nej po­nu­me­ro­wa­nych kul wy­lo­so­wa­łem pięć­dzie­siąt­kę­szóst­kę.

 (1.3) Po uda­nej misji na Zie­mię po­wró­ci­ła cała pięć­dzie­siąt­ka­szóst­ka kos­mo­na­u­tów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ˈɕɔ̃ntkaˈʃustka, AS: pʹi ̯ė̃ńʒ́ėśõntkašustka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pięćdziesiąty szósty

 liczgł. pięćdziesiąt sześć

Wiktionary


pięćdziesiątkatrójka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nazwa licz­by 53

 (1.2) coś okre­ślo­ne licz­bą lub nu­me­rem 53

 (1.3) ca­łość skła­da­ją­ca się z pięć­dzie­się­ciu trzech czę­ści, ele­men­tów lub jed­no­stek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gość przy stole z ru­let­ką z nie­do­wie­rza­niem pa­trzył, jak kula za­trzy­mu­je się na pięć­dzie­siąt­ce­trój­ce.

 (1.2) W serii ko­mik­sów o Eryku Krwa­wym pięć­dzie­siąt­ka­trój­ka była po­zy­cją naj­trud­niej­szą do zdo­by­cia.

 (1.3) W ko­lek­cji śred­nio­wiecz­nych monet do peł­nej pięć­dzie­siąt­ki­trój­ki bra­ku­je mi je­szcze ośmiu uni­ka­tów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ˈɕɔ̃ntkaˈtrujka, AS: pʹi ̯ė̃ńʒ́ėśõntkatrui ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pięćdziesiąty trzeci

 liczgł. pięćdziesiąt trzy

Wiktionary


pięćdziesiątkaósemka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nazwa licz­by 58

 (1.2) coś okre­ślo­ne licz­bą lub nu­me­rem 58

 (1.3) ca­łość skła­da­ją­ca się z pięć­dzie­się­ciu ośmiu czę­ści, ele­men­tów lub jed­no­stek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jego szczę­śli­wą licz­bą jest pięć­dzie­siąt­ka­ó­sem­ka.

 (1.2) Z urny peł­nej po­nu­me­ro­wa­nych kul wy­lo­so­wa­łem pięć­dzie­siąt­kę­ó­sem­kę.

 (1.3) Mu­ze­al­nik z pie­tyz­mem ro­zło­żył w nowej podś­wiet­la­nej ga­blo­cie całą pięć­dzie­siąt­kę­ó­sem­kę śred­nio­wiecz­nych ar­te­fak­tów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ˈɕɔ̃ntkauˈsɛ̃mka, AS: pʹi ̯ė̃ńʒ́ėśõntkausẽmka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pięćdziesiąty ósmy

 liczgł. pięćdziesiąt osiem

Wiktionary


pięćdziesiątkowy

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z licz­bą pięć­dzie­siąt, do­ty­czą­cy licz­by pięć­dzie­siąt

Wiktionary


pięćdziesiątnica

dzień w ka­len­da­rzu ży­dow­skim, ma­ją­cy upa­mięt­nić zstą­pie­nie Boga na górę Synaj po pięć­dzie­się­ciu dniach od wyj­ścia Iz­ra­e­li­tów z Egip­tu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. ostat­nia nie­dzie­la przed Po­piel­cem (tj. przed Wiel­kim Po­stem)

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Sza­wu­ot – ży­dow­skie Świę­to Ty­god­ni
  • Ze­sła­nie Ducha Świę­te­go – świę­to chrze­ści­jań­skie
  • Stado – świę­to sło­wiań­skie

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Pięćdziesiątnica ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) niedziela zapustna

Wiktionary


pięćdziesiąty

li­czeb­nik po­rząd­ko­wy od­po­wia­da­ją­cy licz­bie 50


SJP.pl

przy­miot­nik od­li­czeb­ni­ko­wy

 (1.1) od pięć­dzie­siąt

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z okaz­ji pięć­dzie­sią­tych uro­dzin zło­ży­li­śmy ju­bi­lat­ce naj­ser­decz­niej­sze ży­cze­nia.

 (1.1) So­cjo­lo­go­wie tłu­ma­czą, że pod­kra­da­nie w za­kła­dach pracy, nie tylko ma­te­ria­łów pi­śmien­nych, ale wielu in­nych dóbr, wy­stę­pu­ją­ce ma­so­wo w la­tach pięć­dzie­sią­tych, sześć­dzie­sią­tych i sie­dem­dzie­sią­tych, to re­likt wo­jen­ne­go i po­wo­jen­ne­go sza­bru.

 (1.1) W pięć­dzie­sią­tej pier­wszej se­kun­dzie na­gra­nia sły­chać ja­kieś chro­bo­ty.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ˈɕɔ̃ntɨ, AS: pʹi ̯ė̃ńʒ́ėśõnty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pięćdziesiątka ż., pięćdziesiątak m., Pięćdziesiątnica ż.

 licz. pięćdziesiąt, pięćdziesięcioro

Wiktionary


pięćdziesięciocentowy

przy­miot­nik

 (1.1) li­czą­cy pięć­dzie­siąt cen­tów, ma­ją­cy war­tość pięć­dzie­się­ciu cen­tów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔt͡sɛ̃nˈtɔvɨ, AS: pʹi ̯ė̃ńʒ́ėśė̃ńćocẽntovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pięćdziesięciocentówka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) półdolarowy

Wiktionary


pięćdziesięciocentówka

mo­ne­ta o no­mi­na­le pięć­dzie­się­ciu cen­tów


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mo­ne­ta o no­mi­na­le pięć­dzie­się­ciu cen­tów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔt͡sɛ̃nˈtufka, AS: pʹi ̯ė̃ńʒ́ėśė̃ńćocẽntufka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pięćdziesięciocentowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) półdolarówka

Wiktionary


pięćdziesięcioczterolatek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) męż­czyz­na ma­ją­cy pięć­dzie­siąt czte­ry lata

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) zwie­rzę, ro­śli­na lub rzecz ma­ją­ca pięć­dzie­siąt czte­ry lata

forma rze­czow­ni­ka.

 (3.1) D. lm. od pięć­dzie­się­ciocz­te­ro­lat­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔt͡ʃtɛrɔˈlatɛk, AS: pʹi ̯ė̃ńʒ́ėśė̃ńćočterolatek

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pięćdziesięcioczteroletni

 rzecz. pięćdziesięcioczterolatka ż.

Wiktionary


pięćdziesięcioczterolatka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta ma­ją­ca pięć­dzie­siąt czte­ry lata

 (1.2) zwie­rzę, rzecz lub ro­śli­na ma­ją­ca pięć­dzie­siąt czte­ry lata

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D., B. lp. od pięć­dzie­się­ciocz­te­ro­la­tek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔt͡ʃtɛrɔˈlatka, AS: pʹi ̯ė̃ńʒ́ėśė̃ńćočterolatka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pięćdziesięcioczteroletni

 rzecz. pięćdziesięcioczterolatek m.

Wiktionary


pięćdziesięcioczteroletni

1. trwa­ją­cy pięć­dzie­siąt czte­ry lata; przy­pa­da­ją­cy za pięć­dzie­siąt czte­ry lata;
2. bę­dą­cy w wieku pięć­dzie­się­ciu czte­rech lat, ma­ją­cy pięć­dzie­siąt czte­ry lata


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy pięć­dzie­siąt czte­ry lata

 (1.2) trwa­ją­cy pięć­dzie­siąt czte­ry lata

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mil­let, dziś pięć­dzie­się­ciocz­te­ro­let­nia, jest ce­nio­nym fran­cu­skim kry­ty­kiem sztu­ki, re­dak­tor­ką ma­ga­zy­nu „Art Press” (za­ło­żo­ny trzy­dzie­ści lat temu ma trzy­dzie­ści ty­się­cy na­kła­du), ku­ra­tor­ką wy­staw, jak i au­tor­ką ośmiu ksią­żek o sztu­ce współ­czes­nej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔt͡ʃtɛrɔˈlɛtʲɲi, AS: pʹi ̯ė̃ńʒ́ėśė̃ńćočteroletʹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pięćdziesięcioczterolatek m., pięćdziesięcioczterolatka ż.

Wiktionary


pięćdziesięciodwuipółletni

1. trwa­ją­cy pięć­dzie­siąt dwa lata i pół roku; przy­pa­da­ją­cy za pięć­dzie­siąt dwa lata i pół roku;
2. bę­dą­cy w wieku pięć­dzie­się­ciu dwóch lat i pół roku, ma­ją­cy pięć­dzie­siąt dwa lata i pół roku


SJP.pl


pięćdziesięciodwulatek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) męż­czyz­na ma­ją­cy pięć­dzie­siąt dwa lata

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) zwie­rzę, ro­śli­na lub rzecz ma­ją­ca pięć­dzie­siąt dwa lata

forma rze­czow­ni­ka.

 (3.1) D. lm. od pięć­dzie­się­ciod­wu­lat­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔdvuˈlatɛk, AS: pʹi ̯ė̃ńʒ́ėśė̃ńćodvulatek

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pięćdziesięciodwuletni

 rzecz. pięćdziesięciodwulatka ż.

Wiktionary


pięćdziesięciodwulatka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta ma­ją­ca pięć­dzie­siąt dwa lata

 (1.2) zwie­rzę, rzecz lub ro­śli­na ma­ją­ca pięć­dzie­siąt dwa lata

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D., B. lp. od pięć­dzie­się­ciod­wu­la­tek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔdvuˈlatka, AS: pʹi ̯ė̃ńʒ́ėśė̃ńćodvulatka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pięćdziesięciodwuletni

 rzecz. pięćdziesięciodwulatek m.

Wiktionary


pięćdziesięciodwuletni

ma­ją­cy pięć­dzie­siąt dwa lata, trwa­ją­cy pięć­dzie­siąt dwa lata itp.


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy pięć­dzie­siąt dwa lata

 (1.2) trwa­ją­cy pięć­dzie­siąt dwa lata

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ten sam sę­dzia ska­zał na trzy mie­sią­ce wię­zie­nia pięć­dzie­się­ciod­wu­let­nie­go Kuan Cinga.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔdvuˈlɛtʲɲi, AS: pʹi ̯ė̃ńʒ́ėśė̃ńćodvuletʹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pięćdziesięciodwulatek m., pięćdziesięciodwulatka ż.

Wiktionary


pięćdziesięciodziewięciolatek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) męż­czyz­na ma­ją­cy pięć­dzie­siąt dzie­więć lat

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) zwie­rzę, ro­śli­na lub rzecz ma­ją­ca pięć­dzie­siąt dzie­więć lat

forma rze­czow­ni­ka.

 (3.1) D. lm. od pięć­dzie­się­cio­dzie­wię­cio­lat­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔ̇d͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈlatɛk, AS: pʹi ̯ė̃ńʒ́ėśė̃ńćȯʒ́evʹi ̯ė̃ńćolatek

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pięćdziesięciodziewięcioletni

 rzecz. pięćdziesięciodziewięciolatka ż.

Wiktionary


pięćdziesięciodziewięciolatka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta ma­ją­ca pięć­dzie­siąt dzie­więć lat

 (1.2) zwie­rzę, rzecz lub ro­śli­na ma­ją­ca pięć­dzie­siąt dzie­więć lat

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D., B. lp. od pięć­dzie­się­cio­dzie­wię­cio­la­tek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔ̇d͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈlatka, AS: pʹi ̯ė̃ńʒ́ėśė̃ńćȯʒ́evʹi ̯ė̃ńćolatka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pięćdziesięciodziewięcioletni

 rzecz. pięćdziesięciodziewięciolatek m.

Wiktionary


pięćdziesięciodziewięcioletni

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy pięć­dzie­siąt dzie­więć lat

 (1.2) trwa­ją­cy pięć­dzie­siąt dzie­więć lat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przy­ja­ciel mo­je­go wujka, uro­dzo­ny w ty­siąc osiem­set osiem­dzie­sią­tym ósmym, w roku ty­siąc dzie­więć­set czter­dzie­stym siód­mym był już pięć­dzie­się­cio­dzie­wię­cio­let­nim męż­czyz­ną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔ̇d͡ʑɛvʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈlɛtʲɲi, AS: pʹi ̯ė̃ńʒ́ėśė̃ńćȯʒ́evʹi ̯ė̃ńćoletʹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pięćdziesięciodziewięciolatek m., pięćdziesięciodziewięciolatka ż.

Wiktionary


pięćdziesięciofuntowy

1. ma­ją­cy war­tość pięć­dzie­się­ciu fun­tów;
2. wa­żą­cy pięć­dzie­siąt fun­tów


SJP.pl


pięćdziesięciogodzinny

trwa­ją­cy pięć­dzie­siąt go­dzin


SJP.pl


pięćdziesięciogroszowy

ma­ją­cy war­tość pięć­dzie­się­ciu gro­szy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy war­tość pięć­dzie­się­ciu gro­szy, kosz­tu­ją­cy pięć­dzie­siąt gro­szy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔɡrɔˈʃɔvɨ, AS: pʹi ̯ė̃ńʒ́ėśė̃ńćogrošovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pięćdziesięciogroszówka ż.

Wiktionary


pięćdziesięciogroszówka

mo­ne­ta o no­mi­na­le pięć­dzie­się­ciu gro­szy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mo­ne­ta, któ­rej war­tość wy­no­si pięć­dzie­siąt gro­szy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ˈɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔɡrɔˈʃufka, AS: pʹi ̯ė̃ńʒ́ėśė̃ńćogrošufka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pięćdziesięciogroszowy

Wiktionary


pięćdziesięciojednolatek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) męż­czyz­na ma­ją­cy pięć­dzie­siąt jeden lat

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) zwie­rzę, ro­śli­na lub rzecz ma­ją­ca pięć­dzie­siąt jeden lat

forma rze­czow­ni­ka.

 (3.1) D. lm. od pięć­dzie­się­cio­jed­no­lat­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔ̇jɛdnɔˈlatɛk, AS: pʹi ̯ė̃ńʒ́ėśė̃ńćȯi ̯ednolatek

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pięćdziesięciojednoletni

 rzecz. pięćdziesięciojednolatka ż.

Wiktionary


pięćdziesięciojednolatka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta ma­ją­ca pięć­dzie­siąt jeden lat

 (1.2) zwie­rzę, rzecz lub ro­śli­na ma­ją­ca pięć­dzie­siąt jeden lat

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D., B. lp. od pięć­dzie­się­cio­jed­no­la­tek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔ̇jɛdnɔˈlatka, AS: pʹi ̯ė̃ńʒ́ėśė̃ńćȯi ̯ednolatka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pięćdziesięciojednoletni

 rzecz. pięćdziesięciojednolatek m.

Wiktionary


pięćdziesięciojednoletni

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy pięć­dzie­siąt jeden lat

 (1.2) trwa­ją­cy pięć­dzie­siąt jeden lat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przy­ja­ciel mo­je­go wujka, uro­dzo­ny w ty­siąc osiem­set osiem­dzie­sią­tym ósmym, w roku ty­siąc dzie­więć­set trzy­dzie­stym dzie­wią­tym był już pięć­dzie­się­cio­jed­no­let­nim męż­czyz­ną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔ̇jɛdnɔˈlɛtʲɲi, AS: pʹi ̯ė̃ńʒ́ėśė̃ńćȯi ̯ednoletʹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pięćdziesięciojednolatek m., pięćdziesięciojednolatka ż.

Wiktionary


pięćdziesięciokilkoletni

ma­ją­cy pięć­dzie­siąt kilka lat, trwa­ją­cy pięć­dzie­siąt kilka lat itp.; pięć­dzie­się­cio­kil­ku­let­ni


SJP.pl


pięćdziesięciokilkuletni

ma­ją­cy pięć­dzie­siąt kilka lat, trwa­ją­cy pięć­dzie­siąt kilka lat itp.; pięć­dzie­się­cio­kil­ko­let­ni


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy lub trwa­ją­cy pięć­dzie­siąt kilka lat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Miła, zad­ba­na, kul­tu­ral­na pięć­dzie­się­cio­kil­ku­let­nia ko­bie­ta przeksz­tał­ci­ła się w ciągu do­słow­nie kilku dni w niech­luj­ną starą wiedź­mę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔ̇cilkuˈlɛtʲɲi, AS: pʹi ̯ė̃ńʒ́ėśė̃ńćȯḱilkuletʹńi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pięćdziesięcioparoletni

Wiktionary


pięćdziesięciokilogramowy

1. wa­żą­cy 50 ki­lo­gra­mów;
2. przez­na­czo­ny na 50 ki­lo­gra­mów cze­goś


SJP.pl


pięćdziesięciokoronowy

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy war­tość/li­czą­cy/wy­no­szą­cy 50 koron

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔkɔrɔ̃ˈnɔvɨ, AS: pʹi ̯ė̃ńʒ́ėśė̃ńćokorõnovy

Wiktionary


pięćdziesięciokrotność

→ pięć­dzie­się­cio­krot­ny


SJP.pl

Patrz:

pięćdziesięciokrotny

pięćdziesięciokrotny

pow­ta­rza­ją­cy się pięć­dzie­siąt razy


SJP.pl


pięćdziesięciolatek

męż­czyz­na ma­ją­cy pięć­dzie­siąt lat


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba w wieku 50-59 lat

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) zwie­rzę, ro­śli­na lub rzecz ma­ją­ca 50-59 lat

forma rze­czow­ni­ka.

 (3.1) D. lm. od pięć­dzie­się­cio­lat­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈlatɛk, AS: pʹi ̯ė̃ńʒ́ėśė̃ńćolatek

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pięćdziesięcioletni

 rzecz. pięćdziesięciolecie n., pięćdziesięciolatka ż.

Wiktionary


pięćdziesięciolatka

ko­bie­ta ma­ją­ca pięć­dzie­siąt lat


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta ma­ją­ca pięć­dzie­siąt lat

 (1.2) zwie­rzę, rzecz lub ro­śli­na ma­ją­ca pięć­dzie­siąt lat

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D., B. lp. od pięć­dzie­się­cio­la­tek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈlatka, AS: pʹi ̯ė̃ńʒ́ėśė̃ńćolatka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pięćdziesięciolecie n.

:: fm. pięćdziesięciolatek m.

 przym. pięćdziesięcioletni

Wiktionary


pięćdziesięciolatki

męż­czyz­na ma­ją­cy pięć­dzie­siąt lat


SJP.pl


pięćdziesięciolecie

1. okres pięć­dzie­się­ciu lat;
2. pięć­dzie­sią­ta rocz­ni­ca cze­goś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) okres pięć­dzie­się­ciu lat

 (1.2) pięć­dzie­sią­ta rocz­ni­ca

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Wczo­raj ob­cho­dzi­łem ju­bi­le­usz pięć­dzie­się­cio­le­cia moich uro­dzin.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈlɛt͡ɕɛ, AS: pʹi ̯ė̃ńʒ́ėśė̃ńćoleće

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pięćdziesięciolatek m., pięćdziesięciolatka ż., pięćdziesięcioośmiolatek mos./mzw.

 przym. pięćdziesięcioletni

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) półwiecze

 (1.2) półwiecze

Wiktionary


pięćdziesięcioletni

ma­ją­cy pięć­dzie­siąt lat


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy pięć­dzie­siąt lat

 (1.2) trwa­ją­cy pięć­dzie­siąt lat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W progu sta­nę­ła pięć­dzie­się­cio­let­nia, kom­plet­nie po­zba­wio­na en­tuz­jaz­mu ko­bie­ta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈlɛtʲɲi, AS: pʹi ̯ė̃ńʒ́ėśė̃ńćoletʹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pięćdziesięciolatek m., pięćdziesięciolatka ż., pięćdziesięciolecie n.

Wiktionary


pięćdziesięciominutowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) trwa­ją­cy pięć­dzie­siąt minut

Wiktionary


pięćdziesięcioosobowy

1. skła­da­ją­cy się z pięć­dzie­się­ciu osób;
2. przez­na­czo­ny dla pięć­dzie­się­ciu osób


SJP.pl


pięćdziesięcioośmiolatek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) męż­czyz­na ma­ją­cy pięć­dzie­siąt osiem lat

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) zwie­rzę, ro­śli­na lub rzecz ma­ją­ca pięć­dzie­siąt osiem lat

forma rze­czow­ni­ka.

 (3.1) D. lm. od pięć­dzie­się­cio­o­śmio­lat­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔːɕmʲjɔˈlatɛk, AS: pʹi ̯ė̃ńʒ́ėśė̃ńć•ośmʹi ̯olatek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pięćdziesięciolecie n.

:: fż. pięćdziesięcioośmiolatka ż.

 przym. pięćdziesięcioośmioletni

Wiktionary


pięćdziesięcioośmiolatka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta ma­ją­ca pięć­dzie­siąt osiem lat

 (1.2) zwie­rzę, rzecz lub ro­śli­na ma­ją­ca pięć­dzie­siąt osiem lat

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D., B. lp. od pięć­dzie­się­cio­o­śmio­la­tek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔːɕmʲjɔˈlatka, AS: pʹi ̯ė̃ńʒ́ėśė̃ńć•ośmʹi ̯olatka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pięćdziesięcioośmioletni

 rzecz. pięćdziesięcioośmiolatek m.

Wiktionary


pięćdziesięcioośmioletni

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy pięć­dzie­siąt osiem lat

 (1.2) trwa­ją­cy pięć­dzie­siąt osiem lat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przy­ja­ciel mo­je­go wujka, uro­dzo­ny w ty­siąc osiem­set osiem­dzie­sią­tym ósmym, w roku ty­siąc dzie­więć­set czter­dzie­stym szó­stym był już pięć­dzie­się­cio­o­śmio­let­nim męż­czyz­ną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔːɕmʲjɔˈlɛtʲɲi, AS: pʹi ̯ė̃ńʒ́ėśė̃ńć•ośmʹi ̯oletʹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pięćdziesięcioośmiolatek m., pięćdziesięcioośmiolatka ż.

Wiktionary


pięćdziesięcioparoletni

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy lub trwa­ją­cy pięć­dzie­siąt kilka lat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ten pięć­dzie­się­cio­pa­ro­let­ni ar­ty­sta stu­dio­wał w We­ne­cji na wy­dzia­le gra­fi­ki i ry­sow­nict­wa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔparɔˈlɛtʲɲi, AS: pʹi ̯ė̃ńʒ́ėśė̃ńćoparoletʹńi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pięćdziesięciokilkuletni

Wiktionary


pięćdziesięciopensowy

przy­miot­nik

 (1.1) li­czą­cy pięć­dzie­siąt pen­sów, ma­ją­cy war­tość pięć­dzie­się­ciu pen­sów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔpɛ̃w̃ˈsɔvɨ, AS: pʹi ̯ė̃ńʒ́ėśė̃ńćopẽũ̯sovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pięćdziesięciopensówka

Wiktionary


pięćdziesięciopensówka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nu­mizm. mo­ne­ta o no­mi­na­le pięć­dzie­się­ciu pen­sów

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔpɛ̃w̃ˈsufka, AS: pʹi ̯ė̃ńʒ́ėśė̃ńćopẽũ̯sufka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pięćdziesięciopensowy

Wiktionary


pięćdziesięciopięciolatek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) męż­czyz­na ma­ją­cy pięć­dzie­siąt pięć lat

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) zwie­rzę, ro­śli­na lub rzecz ma­ją­ca pięć­dzie­siąt pięć lat

forma rze­czow­ni­ka.

 (3.1) D. lm. od pięć­dzie­się­cio­pię­cio­lat­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈlatɛk, AS: pʹi ̯ė̃ńʒ́ėśė̃ńćopʹi ̯ė̃ńćolatek

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pięćdziesięciopięcioletni

 rzecz. pięćdziesięciopięciolatka ż.

Wiktionary


pięćdziesięciopięciolatka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta ma­ją­ca pięć­dzie­siąt pięć lat

 (1.2) zwie­rzę, rzecz lub ro­śli­na ma­ją­ca pięć­dzie­siąt pięć lat

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D., B. lp. od pięć­dzie­się­cio­pię­cio­la­tek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈlatka, AS: pʹi ̯ė̃ńʒ́ėśė̃ńćopʹi ̯ė̃ńćolatka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pięćdziesięciopięcioletni

 rzecz. pięćdziesięciopięciolatek m.

Wiktionary


pięćdziesięciopięciolecie

1. okres pięć­dzie­się­ciu pię­ciu lat;
2. pięć­dzie­sią­ta piąta rocz­ni­ca cze­goś


SJP.pl


pięćdziesięciopięcioletni

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy pięć­dzie­siąt pięć lat

 (1.2) trwa­ją­cy pięć­dzie­siąt pięć lat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przy­ja­ciel mo­je­go wujka, uro­dzo­ny w ty­siąc osiem­set osiem­dzie­sią­tym ósmym, w roku ty­siąc dzie­więć­set czter­dzie­stym trze­cim był już pięć­dzie­się­cio­pię­cio­let­nim męż­czyz­ną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕɔˈlɛtʲɲi, AS: pʹi ̯ė̃ńʒ́ėśė̃ńćopʹi ̯ė̃ńćoletʹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pięćdziesięciopięciolatek m., pięćdziesięciopięciolatka ż.

Wiktionary


pięćdziesięcioro

li­czeb­nik zbio­ro­wy od­po­wia­da­ją­cy licz­bie 50, uży­wa­ny w od­nie­sie­niu do osób róż­nej płci, dzie­ci i mło­dych zwie­rząt oraz do przed­mio­tów o naz­wie wy­stę­pu­ją­cej tylko w licz­bie mno­giej


SJP.pl

li­czeb­nik zbio­ro­wy

 (1.1) …od­po­wia­da­ją­cy licz­bie 50

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W tym roku sty­pen­dia otrzy­ma­ło pięć­dzie­się­cio­ro ucz­niów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲˈt͡ɕɔrɔ, AS: pʹi ̯ė̃ńʒ́ėśė̃ńćoro

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pięćdziesiątka ż., Pięćdziesiątnica ż.

 przym. pięćdziesiąty

 licz. pięćdziesiąt

Wiktionary


pięćdziesięciosiedmioipółletni

ma­ją­cy pięć­dzie­siąt sie­dem lat i pół roku, trwa­ją­cy pięć­dzie­siąt sie­dem lat i pół roku itp.


SJP.pl


pięćdziesięciosiedmiolatek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) męż­czyz­na ma­ją­cy pięć­dzie­siąt sie­dem lat

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) zwie­rzę, ro­śli­na lub rzecz ma­ją­ca pięć­dzie­siąt sie­dem lat

forma rze­czow­ni­ka.

 (3.1) D. lm. od pięć­dzie­się­cio­sied­mio­lat­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔ̇ɕɛdmʲjɔˈlatɛk, AS: pʹi ̯ė̃ńʒ́ėśė̃ńćȯśedmʹi ̯olatek

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pięćdziesięciosiedmioletni

 rzecz. pięćdziesięciosiedmiolatka ż.

Wiktionary


pięćdziesięciosiedmiolatka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta ma­ją­ca pięć­dzie­siąt sie­dem lat

 (1.2) zwie­rzę, rzecz lub ro­śli­na ma­ją­ca pięć­dzie­siąt sie­dem lat

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D., B. lp. od pięć­dzie­się­cio­sied­mio­la­tek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔ̇ɕɛdmʲjɔˈlatka, AS: pʹi ̯ė̃ńʒ́ėśė̃ńćȯśedmʹi ̯olatka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pięćdziesięciosiedmioletni

 rzecz. pięćdziesięciosiedmiolatek m.

Wiktionary


pięćdziesięciosiedmioletni

1. trwa­ją­cy pięć­dzie­siąt sie­dem lat; przy­pa­da­ją­cy za pięć­dzie­siąt sie­dem lat;
2. bę­dą­cy w wieku pięć­dzie­się­ciu sied­miu lat, ma­ją­cy pięć­dzie­siąt sie­dem lat


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy pięć­dzie­siąt sie­dem lat

 (1.2) trwa­ją­cy pięć­dzie­siąt sie­dem lat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pan Zdzi­sław, pięć­dzie­się­cio­sied­mio­let­ni miesz­ka­niec Trój­mia­sta, był w po­dob­nej sy­tu­a­cji.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔ̇ɕɛdmʲjɔˈlɛtʲɲi, AS: pʹi ̯ė̃ńʒ́ėśė̃ńćȯśedmʹi ̯oletʹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pięćdziesięciosiedmiolatek m., pięćdziesięciosiedmiolatka ż.

Wiktionary


pięćdziesięciostopniowy

1. ma­ją­cy pięć­dzie­siąt stop­ni (w ja­kiejś skali);
2. ma­ją­cy pięć­dzie­siąt stop­ni, eta­pów


SJP.pl


pięćdziesięciosześciolatek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) męż­czyz­na ma­ją­cy pięć­dzie­siąt sześć lat

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) zwie­rzę, ro­śli­na lub rzecz ma­ją­ca pięć­dzie­siąt sześć lat

forma rze­czow­ni­ka.

 (3.1) D. lm. od pięć­dzie­się­cio­sze­ścio­lat­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔʃɛɕt͡ɕɔˈlatɛk, AS: pʹi ̯ė̃ńʒ́ėśė̃ńćošeśćolatek

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pięćdziesięciosześcioletni

 rzecz. pięćdziesięciosześciolatka ż.

Wiktionary


pięćdziesięciosześciolatka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta ma­ją­ca pięć­dzie­siąt sześć lat

 (1.2) zwie­rzę, rzecz lub ro­śli­na ma­ją­ca pięć­dzie­siąt sześć lat

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D., B. lp. od pięć­dzie­się­cio­sze­ścio­la­tek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔʃɛɕt͡ɕɔˈlatka, AS: pʹi ̯ė̃ńʒ́ėśė̃ńćošeśćolatka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pięćdziesięciosześcioletni

 rzecz. pięćdziesięciosześciolatek m.

Wiktionary


pięćdziesięciosześcioletni

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy pięć­dzie­siąt sześć lat

 (1.2) trwa­ją­cy pięć­dzie­siąt sześć lat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przy­ja­ciel mo­je­go wujka, uro­dzo­ny w ty­siąc osiem­set osiem­dzie­sią­tym ósmym, w roku ty­siąc dzie­więć­set czter­dzie­stym czwar­tym był już pięć­dzie­się­cio­sze­ścio­let­nim męż­czyz­ną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔʃɛɕt͡ɕɔˈlɛtʲɲi, AS: pʹi ̯ė̃ńʒ́ėśė̃ńćošeśćoletʹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pięćdziesięciosześciolatek m., pięćdziesięciosześciolatka ż.

Wiktionary


pięćdziesięciotrzylatek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) męż­czyz­na ma­ją­cy pięć­dzie­siąt trzy lata

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (2.1) zwie­rzę, ro­śli­na lub rzecz ma­ją­ca pięć­dzie­siąt trzy lata

forma rze­czow­ni­ka.

 (3.1) D. lm. od pięć­dzie­się­cio­trzy­lat­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔṭʃɨˈlatɛk, AS: pʹi ̯ė̃ńʒ́ėśė̃ńćoṭšylatek

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pięćdziesięciotrzyletni

 rzecz. pięćdziesięciotrzylatka ż.

Wiktionary


pięćdziesięciotrzylatka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta ma­ją­ca pięć­dzie­siąt trzy lata

 (1.2) zwie­rzę, rzecz lub ro­śli­na ma­ją­ca pięć­dzie­siąt trzy lata

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D., B. lp. od pięć­dzie­się­cio­trzy­la­tek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔṭʃɨˈlatka, AS: pʹi ̯ė̃ńʒ́ėśė̃ńćoṭšylatka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pięćdziesięciotrzyletni

 rzecz. pięćdziesięciotrzylatek m.

Wiktionary


pięćdziesięciotrzyletni

ma­ją­cy pięć­dzie­siąt trzy lata, trwa­ją­cy pięć­dzie­siąt trzy lata itp.


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy pięć­dzie­siąt trzy lata

 (1.2) trwa­ją­cy pięć­dzie­siąt trzy lata

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Szes­na­sto­let­nia Maria oba­li­ła śred­nio­wiecz­ny po­rzą­dek pięć­dzie­się­cio­trzy­let­nie­go króla.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔṭʃɨˈlɛtʲɲi, AS: pʹi ̯ė̃ńʒ́ėśė̃ńćoṭšyletʹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pięćdziesięciotrzylatek m., pięćdziesięciotrzylatka ż.

Wiktionary


pięćdziesięciozłotowy

ma­ją­cy war­tość pięć­dzie­się­ciu zło­tych


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy war­tość pięć­dzie­się­ciu zło­tych

 (1.2) wy­no­szą­cy pięć­dzie­siąt zło­tych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na ban­kno­cie pięć­dzie­się­cio­zło­to­wym wid­nie­je twarz króla Ka­zi­mie­rza Wiel­kie­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pięćdziesięciozłotówka ż.

Wiktionary


pięćdziesięciozłotówka

ban­knot o no­mi­na­le pięć­dzie­się­ciu zło­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mo­ne­ta lub ban­knot któ­re­go war­tość wy­no­si pięć­dzie­siąt zło­tych

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲd͡ʑɛ̇ˈɕɛ̇̃ɲt͡ɕɔzwɔˈtufka, AS: pʹi ̯ė̃ńʒ́ėśė̃ńćozu̯otufka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pięćdziesięciozłotowy

Wiktionary


pięćkroć

pięć razy; pię­cio­kroć, pię­cio­krot­nie


SJP.pl


pięćset

[czy­taj: pien­cet] li­czeb­nik oz­na­cza­ją­cy licz­bę 500


SJP.pl

li­czeb­nik głów­ny

 (1.1) licz­ba 500

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pięć­set lat to po­ło­wa mil­le­nium.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕsɛt, AS: pʹi ̯ė̃ńćset

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pięćsetka ż.

 przym. pięćsetny

Wiktionary


pięćsetka

1. grupa pię­ciu­set osób lub przed­mio­tów;
2. po­tocz­nie o bu­dyn­ku, po­ko­ju, po­jeź­dzie lub czym­kol­wiek, co oz­na­czo­ne jest licz­bą 500


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nazwa licz­by 500 (pięć­set)

 (1.2) coś, co oz­na­czo­ne jest licz­bą 500

 (1.3) ca­łość skła­da­ją­ca się z pię­ciu­set czę­ści, ele­men­tów lub jed­no­stek

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛ̇̃ɲt͡ɕˈsɛtka, AS: pʹi ̯ė̃ńćsetka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pięćsetny

 licz. pięćset

Wiktionary


pięćsetkoronowy

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy war­tość/li­czą­cy/wy­no­szą­cy 500 koron

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕsɛtkɔrɔ̃ˈnɔvɨ, AS: pʹi ̯ė̃ńćsetkorõnovy

Wiktionary


pięćsetlecie

1. okres pię­ciu­set lat;
2. pięć­set­na rocz­ni­ca cze­goś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) okres pię­ciu­set lat

 (1.2) pięć­set­na rocz­ni­ca

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕsɛtˈlɛt͡ɕɛ, AS: pʹi ̯ė̃ńćsetleće

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pięćsetletni

Wiktionary


pięćsetletni

ma­ją­cy pięć­set lat, trwa­ją­cy pięć­set lat itp.


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy pięć­set lat

 (1.2) trwa­ją­cy pięć­set lat

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Naj­czę­ściej mówi się o okre­sie pięć­set­let­nim, niek­tó­rzy jed­nak wy­mie­nia­ją od­stęp ty­sią­ca czte­ry­stu sześć­dzie­się­ciu i jed­ne­go roku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲjɛ̇̃ɲt͡ɕsɛtˈlɛtʲɲi, AS: pʹi ̯ė̃ńćsetletʹńi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pięćsetlecie n.

Wiktionary


pięćsetmarkowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) ma­ją­cy war­tość pię­ciu­set marek

 (1.2) wy­no­szą­cy pięć­set marek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wsu­nął mu do ręki ban­knot pięć­set­mar­ko­wy i wsiadł do do­staw­cza­ka.

Wiktionary


pięćsetny

li­czeb­nik po­rząd­ko­wy od­po­wia­da­ją­cy licz­bie 500


SJP.pl

przy­miot­nik od­li­czeb­ni­ko­wy

 (1.1) od pięć­set

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Linię mety prze­kro­czył pięć­set­ny za­wod­nik.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛ̇̃ɲt͡ɕˈsɛtnɨ, AS: pʹi ̯ė̃ńćsetny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pięćsetka ż.

 licz. pięćset

Wiktionary


pięćsetosobowy

1. skła­da­ją­cy się z pię­ciu­set osób;
2. przez­na­czo­ny dla pię­ciu­set osób


SJP.pl


pięćsettysięcznik

sta­tek o no­śno­ści pię­ciu­set ty­się­cy ton


SJP.pl


pięćsetzłotowy

ma­ją­cy war­tość pię­ciu­set zło­tych; pię­ciu­set­zło­to­wy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) ma­ją­cy war­tość pię­ciu­set zło­tych

 (1.2) wy­no­szą­cy pięć­set zło­tych

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Skład­kę pięć­set­zło­to­wą wpła­ci­li­śmy w stycz­niu.

Wiktionary


pięćsetzłotówka

ban­knot o no­mi­na­le pię­ciu­set zło­tych


SJP.pl


pięściaczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od pię­ściak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pięściak m.

Wiktionary


pięściak

pro­ste ka­mien­ne na­rzę­dzie wy­ko­rzy­sty­wa­ne do ro­zbi­ja­nia i kru­sze­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ar­che­ol. pa­le­o­li­tycz­ne na­rzę­dzie prze­waż­nie z krze­mie­nia lub twar­dej skały ma­ją­ce kształt mig­da­ło­wa­ty, ser­co­wa­ty lub owal­ny;

Wiktionary

Pię­ściak, tłuk pię­ścio­wy, zwany w daw­nej ar­che­o­lo­gii to­po­rem bądź tłu­kiem pię­ścio­wym – na­rzę­dzie wy­ko­na­ne tech­ni­ką rdze­nio­wa­nia z na­tu­ral­nych frag­men­tów krze­mie­ni i in­nych skał twar­dych (rza­dziej z gru­bych odłup­ków) przy za­sto­so­wa­niu obu­stron­nej obrób­ki na więk­szej czę­ści lub na całym ob­wo­dzie[]. W ten spo­sób pow­sta­wa­ły na­rzę­dzia o mig­da­ło­wa­tym, [].

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pier­wsze pię­ścia­ki ab­wil­skie cha­rak­te­ry­zo­wa­ły się przy­pad­ko­wą formą i bra­kiem wy­raź­nej kra­wę­dzi tną­cej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲjɛ̃w̃ɕt͡ɕak, AS: pʹi ̯ẽũ̯śćak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pięść ż., piąstka ż., pięściarz mos., pięściarstwo n., piącha ż., piąstkowanie n.

:: zdrobn. pięściaczek mrz.

 czas. piąstkować ndk.

 przym. pięściowy, pięściarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tłuk pięściowy

Wiktionary


pięściarka

→ pię­ściarz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sport. ko­bie­ta, która upra­wia pię­ściar­stwo

Wiktionary

Patrz:

pięściarz

Wymowa:

IPA: pʲjɛ̃w̃ɕˈt͡ɕarka, AS: pʹi ̯ẽũ̯śćarka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pięść ż., pięściarstwo n., piąstka ż.

:: fm. pięściarz m.

 przym. pięściowy, pięściarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bokserka

Wiktionary


pięściarski

do­ty­czą­cy pię­ścia­rza, pię­ściar­stwa


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) sport. zwią­za­ny z pię­ściar­stwem lub pię­ścia­rza­mi, do­ty­czą­cy pię­ściar­stwa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. napięstek mrz., pięściarka ż., pięść ż., pięściak mrz., pięściarstwo n., pięściarz mos., piąstka ż.

 przym. pięściowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bokserski

Wiktionary


pięściarstwo

spor­to­wa walka na pię­ści; boks


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) sport. boks

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛ̃w̃ɕˈt͡ɕarstfɔ, AS: pʹi ̯ẽũ̯śćarstfo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. napięstek mrz., pięściarka ż., piącha ż., piąstka ż., piąstkowanie n., pięściak m., pięściarz m., pięść ż.

 czas. piąstkować ndk.

 przym. pięściarski, pięściowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) boks

Wiktionary


pięściarz

spor­to­wiec upra­wia­ją­cy pię­ściar­stwo; bok­ser


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) sport. za­wod­nik, który upra­wia pię­ściar­stwo (boks), zwła­szcza w kon­tek­ście hi­sto­rycz­nym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W Cir­cus Ma­xi­mus, w do­li­nie po­mię­dzy Pa­la­ty­nem i Awen­ty­nem urzą­dza­ne były wy­ści­gi konne i walki pię­ścia­rzy spro­wa­dza­nych z Etru­rii.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲjɛ̃w̃ɕt͡ɕaʃ, AS: pʹi ̯ẽũ̯śćaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piącha ż., piąstka ż., piąstkowanie n., pięściak m., pięściarstwo m., pięść ż.

:: fż. pięściarka ż.

 czas. piąstkować ndk.

 przym. pięściarski, pięściowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bokser

Wiktionary


pięściopiryna

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) slang. iron. cios z pię­ści jako me­to­da „wy­cho­waw­cza” lub „lecz­ni­cza”

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) A na wy­po­ce­nie pięć­dzie­siąt pom­pek, a na bóle wsze­la­kie – pię­ścio­pi­ry­na!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piąchopiryna ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) piąchopiryna

Wiktionary


pięściowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pię­ścią, do­ty­czą­cy pię­ści

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. napięstek mrz., pięść ż., piąstka ż., pięściarstwo n., pięściarz mos., pięściarka ż., pięściak mrz.

 przym. pięściarski

Wiktionary


pięść

za­ci­śnię­ta dłoń


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) za­ci­śnię­ta dłoń

 (1.2) przen. bru­tal­na prze­moc

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Mocno za­cis­nął pięść i zadał cios.

 (1.1) Cią­gnął nas na brzeg skały, kiedy Do­nald za­my­kał oczy i za­ci­skał obie pię­ście koło skro­ni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɛ̃w̃ɕt͡ɕ, AS: pʹi ̯ẽũ̯ść

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. napięstek mrz., pięściarka ż., pięściak mrz., piącha ż., piąstka ż., piąstkowanie n., pięściarstwo n., pięściarz mos.

 czas. piąstkować ndk.

 przym. pięściarski, pięściowy

Wiktionary


piła

1. na­rzę­dzie do prze­ci­na­nia; pi­lar­ka;
2. po­tocz­nie: czło­wiek na­tar­czy­wy, nudny, pe­dan­tycz­ny;
3. ryba po­dob­na do re­ki­na
4. śro­do­wi­sko­wo o wy­ma­ga­ją­cym na­u­czy­cie­lu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) techn. na­rzę­dzie tnące z zę­ba­tym ostrzem;

 (1.2) icht. pot. ryba nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Pri­stis pri­stis|ref=tak. z ro­dzi­ny pi­ło­wa­tych, wy­glą­dem przy­po­mi­na­ją­ca re­ki­na;

 (1.3) przen. pot. ktoś su­ro­wy i wy­ma­ga­ją­cy, naj­czę­ściej na­u­czy­ciel

 (1.4) przen. pot. czło­wiek na­tar­czy­wie, cią­głym upo­mi­na­niem wy­mu­sza­ją­cy na in­nych ja­kieś dzia­ła­nie

 (1.5) przen. pot. coś nud­ne­go, cią­gle pow­ta­rza­ją­ce­go się do znu­dze­nia

 (1.7) fiz. elek­tron. pot. kształt wy­kre­su zmian pew­nej wiel­ko­ści, przy­po­mi­na­ją­cy zęby piły (1.1); wy­kres pi­łoksz­tałt­ny

 (1.8) zgrub. od: piłka

 (1.9) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. tar­tak

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 3. os. ż. lp. przesz. → zob. pić.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • piła – na­rzę­dzie
  • piła – in­stru­ment
  • Piła – seria fil­mów o psy­cho­pa­tycz­nym za­bój­cy Joh­nie Kram­me­rze
  • Piła – krót­ko­me­tra­żo­wy film, pier­wow­zór po­niż­sze­go filmu
  • Piła – film z 2004 r.
  • Piła – ścież­ka dźwię­ko­wa filmu Piła (2004)
  • Piła – gra wideo wy­re­ży­se­ro­wa­na przez Ja­me­sa Wana, Leigh Whan­nel­la i Da­vi­da Co­he­na
  • Saw: Re­birth (pol­ski tytuł: Piła: Odro­dze­nie) – ko­miks na­pi­sa­ny przez R. Erica Lieba i Krisa Opri­sko. Ry­sun­ki Re­na­to Gu­e­des z 2005 roku.
  • Saw: The Ride (pol­ski tytuł: Piła: Prze­jażdż­ka) – ko­lej­ka gór­ska w Thor­pe Park w Wiel­kiej Bry­ta­nii.
  • Saw Das Spiel (ang. Saw The Game) – gra on-line wy­da­na w ję­zy­ku nie­miec­kim .
  • dawna nazwa rzeki Mro­ży­cy
  • ryba piła

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­dejdź z tą piłą i utnij mi tę belkę pięć cen­ty­me­trów niżej.

 (1.2) Piły mają spe­cy­ficz­ny wy­gląd pyska, kształ­tem przy­po­mi­na­ją­ce­go piłę (1.1), który służy im do ogłu­sza­nia i za­bi­ja­nia ofiar.

 (1.3) Moja na­u­czy­ciel­ka z an­giel­skie­go to strasz­na piła. Nawet dziew­czy­na, która jest za­wsze przy­go­to­wa­na, ma u niej czwó­rę.

 (1.4) Oj, nie bądź już taka piła, na­praw­dę teraz nie mogę.

 (1.6) Dźwięk piły wy­do­by­wa­ny za po­mo­cą smycz­ka jest naj­bar­dziej zbli­żo­ny do gi­ta­ry ha­waj­skiej.

 (1.7) Zapis na tar­czy ta­cho­gra­fu może od­by­wać się li­nio­wo i wtedy prze­bieg ma kształt piły.

 (2.1) Moja córka do pią­te­go mie­sią­ca życia piła tylko mleko matki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲiwa, AS: pʹiu̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piłowanie n., opiłek m., opiłka ż., pilarka ż., pilarz m., pilarstwo n., Piła ż.

:: zdrobn. piłka ż., piłeczka ż.

 czas. piłować, opiłować, odpiłować, upiłować, spiłować, wypiłować, opiłowywać

 przym. piłowy, piłowaty, piłkowany

 (1.9)

 rzecz. pilorz mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk piyła, zega, zyjga

 (1.2) ryba piła

 (1.7) wykres piłokształtny

Wiktionary


piłaciński

naz­wi­sko


SJP.pl


piłakno

je­zio­ro w Pol­sce


SJP.pl

Pi­ła­kno – je­zio­ro w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. mrą­gow­skim, w gmi­nie Sork­wi­ty, le­żą­ce na te­re­nie Po­je­zie­rza Mrą­gow­skie­go w do­rze­czu Kru­ty­ni.

Wikipedia


piłat

Pon­cjusz Piłat; Piłat z Pontu; pre­fekt rzym­skiej Judei 26-36 r. (37 r.?)


SJP.pl


piłatyk

kij do pod­bi­ja­nia piłki w grze w pa­lan­ta, kwa­dran­ta; pa­lant, pod­bi­jak


SJP.pl


piława

1. nazwa dwóch wsi w Pol­sce;
2. do­pływ Gwdy;
3. do­pływ By­strzy­cy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hist. Bał­tyjsk (nazwa ofi­cjal­na do 1946 roku, obec­nie eg­zo­nim wa­rian­to­wy)

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pi­ła­wa – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. wroc­ław­skim, w gmi­nie Miet­ków
  • Pi­ła­wa – część wsi Wola Mała w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. łań­cuc­kim, w gmi­nie Czar­na
  • Pi­ła­wa – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. szcze­ci­nec­kim, w gmi­nie Borne Su­li­no­wo
  • Pi­ła­wa – część wsi Kłę­bo­wiec w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. wa­łec­kim, w gmi­nie Wałcz.
  • Pi­ła­wa – dawna nazwa Bał­tyj­ska, mia­sta por­to­we­go w Rosji, w ob­wo­dzie kró­le­wiec­kim
  • Pi­ła­wa – rzeka, do­pływ Gwdy
  • Pi­ła­wa – rzeka na Dol­nym Ślą­sku, do­pływ By­strzy­cy
  • Pi­ła­wa Górna
  • Pi­ła­wa Dolna
  • Pi­la­wa

Wikipedia

Powiązane:

 przym. piławski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Bałtyjsk (od 1946)

Wiktionary


piławce

wieś na Ukra­i­nie


SJP.pl


piławianin

miesz­ka­niec Pi­ła­wy Gór­nej (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


piławianka

miesz­kan­ka Pi­ła­wy Gór­nej (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


piławiecki

zwią­za­ny w jakiś spo­sób z Pi­ław­ca­mi (ukra­iń­ską miej­sco­wo­ścią nad rzeką Pi­ła­wą, w ob­wo­dzie chmiel­nic­kim), od­no­szą­cy się do Pi­ław­ców


SJP.pl


piławski

przy­miot­nik od: Pi­ła­wa Górna


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) geogr. zwią­za­ny z Pi­ła­wą (inna nazwa: Bał­tyjsk)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Piława ż.

Wiktionary


piłeczka

zdrob­nie­nie od: piłka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn., spie­szcze­nie od: piłka

 (1.2) zdrobn., spie­szcze­nie od: piła

 (1.3) pot. mała piłka (okrą­gła) do gry lub za­ba­wy

 (1.4) pot. pieszcz. cię­żar­na

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dziew­czyn­ki, chodź­my po­rzu­cać pi­łecz­ką na pod­wó­recz­ku.

 (1.2) Och, ta pi­łecz­ka ma wy­szczer­bio­ne zą­becz­ki.

 (1.3) W te­ni­sie sto­ło­wym używa się pi­łe­czek z ce­lu­lo­i­du.

 (1.3) Gład­ko tak, lekko tak toczy się w dal, / Jak gdyby to była pi­łecz­ka, nie stal…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲiˈwɛt͡ʃka, AS: pʹiu̯ečka

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1,3)

 rzecz. piłka ż., piłeczkowanie n.

 czas. piłeczkować

 przym. piłeczkowany

 zobacz też: pełna lista w haśle piłka

 (1.2)

 rzecz. piła ż.

 zobacz też: pełna lista w haśle piła

Wiktionary


piłeczkowy

→ pi­łecz­ka


SJP.pl

Patrz:

piłeczka

piłecznica

ro­dzaj błon­ków­ki z ro­dzi­ny pi­la­rzo­wa­tych


SJP.pl


piłka

1. na­peł­nio­na po­wie­trzem kula od­bi­ja­ją­ca się sprę­ży­ście, naj­czę­ściej wy­ko­na­na z gumy lub skóry, wy­ko­rzy­sty­wa­na do za­ba­wy lub gier spor­to­wych;
2. nie­wiel­ka piła ręcz­na;
3. gra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sport. ku­li­sty lub owal­ny przed­miot, wy­ko­na­ny ze skóry lub gumy, czę­sto wy­peł­nio­ny po­wie­trzem, wy­ko­rzy­sty­wa­ny w spor­cie lub do za­ba­wy

 (1.2) pot. za­ba­wa lub gra spor­to­wa z uży­ciem piłki (1.1)

 (1.3) rzut piłką (1.1); piłka (1.1) le­cą­ca w po­wie­trzu pod­czas gry

 (1.4) techn. piła ręcz­na o ma­łych roz­mia­rach

 (1.5) pot. głowa

 (1.6) pot. brzuch cię­żar­nej

Wiktionary

Piłka – ku­li­sty przed­miot, naj­czę­ściej uży­wa­ny w spor­tach i grach.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pił­karz kop­nął piłkę w kie­run­ku bram­ki prze­ciw­nej dru­ży­ny.

 (1.2) Za­graj­my w piłkę!

 (1.3) Zmie­ni­ła się rów­nież tak­ty­ka Au­stra­lii — pił­ka­rze sta­ra­li się czę­ściej wrzu­cać wy­so­kie piłki w pole karne ry­wa­la.

 (1.4) Są­siad od­ciął piłką ka­wa­łek płotu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲiwka, AS: pʹiu̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piłkarz mos., piłkarka ż., piłkarstwo n., piłkarzyki lm nm.

:: zdrobn. piłeczka ż.

:: zgrub. piła

 przym. piłkowany, piłkarski

 czas. piłkować ndk., spiłować dk., piłować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kula, kulka; gw. Górny Śląsk bal, bala

 (1.4) piła

Wiktionary


piłkarka

→ pił­karz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) za­wod­nicz­ka gra­ją­ca w piłkę nożną

 (1.2) za­wod­nicz­ka gra­ją­ca w piłkę ręcz­ną

 (1.3) za­wod­nicz­ka gra­ją­ca w piłkę siat­ko­wą

Wiktionary

Patrz:

piłkarz

Wymowa:

IPA: pʲiwˈkarka, AS: pʹiu̯karka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piłka ż., piłkarz m., piłkarstwo n., piłkarzyki nmos.

 przym. piłkarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) futbolistka

 (1.2) szczypiornistka

 (1.3) siatkarka

Wiktionary


piłkarski

→ pił­kar­stwo, → pił­karz


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pił­kar­stwem, do­ty­czą­cy pił­kar­stwa

Wiktionary

Patrz:

piłkarstwo, → piłkarz

Przykłady

 (1.1) Po­trzeb­na była też chęć do­sko­na­le­nia pił­kar­skich umie­jęt­no­ści.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲiwˈkarsʲci, AS: pʹiu̯karsʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piła ż., piłka ż., piłkarz mos., piłkarka ż., piłkarstwo n., piłkarzyki nmos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) futbolowy

Wiktionary


piłkarstwo

ogół czyn­no­ści, spraw zwią­za­nych z czyn­ną grą w piłkę, szcze­gól­nie w piłkę nożną, ze­spół rze­czy od­no­szą­cych się do tej dzie­dzi­ny spor­tu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) sport. gra w piłkę nożną

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gwia­zdy świa­to­we­go pił­kar­stwa modlą się o szyb­ki po­wrót do zdro­wia cho­re­go na raka bra­zy­lij­skie­go „króla fut­bo­lu” 82-let­nie­go Pe­le­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piła ż., piłka ż., piłkarz mos., piłkarka ż., piłkarzyki nmos.

 przym. piłkarski

Wiktionary


piłkarz

osoba gra­ją­ca w piłkę, zwy­kle w piłkę nożną


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) sport. spor­to­wiec gra­ją­cy w piłkę nożną

 (1.2) sport. spor­to­wiec gra­ją­cy w piłkę ręcz­ną

 (1.3) sport. spor­to­wiec gra­ją­cy w piłkę siat­ko­wą

Wiktionary

Pił­karz (w od­nie­sie­niu do ko­biet sto­su­je się formę pił­kar­ka) – osoba upra­wia­ją­ca grę w piłkę, prze­de wszyst­kim w piłkę nożną. Okre­śle­nie sto­so­wa­ne mniej pre­cy­zyj­nie w przy­pad­ku spor­tow­ca upra­wia­ją­ce­go:

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Już się przyz­wy­cza­i­li­śmy, że pol­scy pił­ka­rze prze­gry­wa­ją mecz za me­czem.

 (1.2) Wszyst­kie ga­ze­ty piszą o wczo­raj­szym suk­ce­sie pol­skich pił­ka­rzy ręcz­nych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲiwkaʃ, AS: pʹiu̯kaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piłka ż., piłkarstwo n., piłkarzyki nmos.

:: zdrobn. piłkarzyk m.

:: fż. piłkarka ż.

 przym. piłkarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) futbolista, kopacz

 (1.2) szczypiornista

 (1.3) siatkarz

Wiktionary


piłkarzyk

1. fi­gur­ka pił­ka­rza;
2. obraź­li­wie: pił­karz


SJP.pl


piłkarzyki

tram­bam­bu­la;
1. gra zręcz­no­ścio­wa roz­gry­wa­na przy uży­ciu fi­gu­rek pił­ka­rzy przy­mo­co­wa­nych do rurek po­ru­sza­nych rę­ko­ma, na stole przy­po­mi­na­ją­cym mi­nia­tu­ro­we bo­i­sko do piłki noż­nej, po­le­ga­ją­ca na zdo­by­ciu usta­lo­nej licz­by bra­mek;
2. stół do tej gry


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) gra zręcz­no­ścio­wa przy­po­mi­na­ją­ca fut­bol, roz­gry­wa­na w spe­cjal­nej skrzyn­ce z fi­gur­ka­mi pił­ka­rzy na ru­cho­mych prę­tach;

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=męski.

 (2.1) lm. od: pił­ka­rzyk

Wiktionary

Pił­ka­rzy­ki, fut­bol sto­ło­wy, piłka sto­ło­wa, tram­bam­bu­la ( table fo­ot­ball, Tischfußball) – gra 2- lub 4-oso­bo­wa, imi­tu­ją­ca praw­dzi­wy mecz piłki noż­nej.

Jest bar­dzo po­pu­lar­na w ba­rach, szko­łach. Wy­stę­pu­je w wer­sji re­kre­a­cyj­nej, jak i au­to­ma­to­wej (przed roz­po­czę­ciem gry trze­ba wło­żyć mo­ne­tę). Re­a­li­zo­wa­na może być rów­nież jako sport.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na po­czą­tek ko­lo­nii pla­no­wa­ća­nu­je­my tur­niej pił­ka­rzy­ków, wie­czo­rek ka­ra­o­ke i im­pre­zę tech­no.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲiwkaˈʒɨci, AS: pʹiu̯kažyḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piłkarstwo n., piłkarz m., piłkarka ż., piłka ż.

 przym. piłkarzykowy, piłkarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) trambambula, futbol stołowy, piłka stołowa

Wiktionary


piłkarzykowy

→ pił­ka­rzy­ki (tram­bam­bu­la)


SJP.pl


piłkarzyna

lek­ce­wa­żą­co: marny, lichy pił­karz


SJP.pl


piłkochwyt

ogro­dze­nie wokół bo­i­ska za­po­bie­ga­ją­ce wy­pa­da­niu piłki poza plac gry; pił­ko­łap


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sport. wy­so­ka kon­struk­cja z za­wie­sza­ną na niej siat­ką, umie­szcza­na z tyłu bram­ki na bo­i­sku do piłki noż­nej lub ręcz­nej, która służy do za­trzy­my­wa­nia le­cą­cych piłek

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) piłkołap; pot. łapacz

Wiktionary


piłkoholik

osoba bar­dzo in­te­re­su­ją­ca się piłką nożną, poś­wię­ca­ją­ca jej zbyt wiele czasu


SJP.pl


piłkoholizm

prze­sad­ne in­te­re­so­wa­nie się piłką nożną, poś­wię­ca­nie tej te­ma­ty­ce zbyt dużej ilo­ści czasu


SJP.pl


piłkorożny

1. krok­wio­wiec pił­ko­roż­ny - ga­tu­nek chrzą­szcza z ro­dzi­ny ko­łat­ko­wa­tych;
2. pnia­ko­wiec pił­ko­roż­ny - ga­tu­nek chrzą­szcza z ro­dzi­ny za­lę­szczy­co­wa­tych


SJP.pl


piłkowanie

rzad­ko: wy­ci­nać nie­wiel­ką piłą ręcz­ną


SJP.pl


piłkowany

o li­ściach: o brze­gach ogra­ni­czo­nych nie­wiel­ki­mi ostro za­koń­czo­ny­mi ząb­ka­mi od­dzie­lo­ny­mi od sie­bie wcię­cia­mi


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) bot. po­sia­da­ją­cy kra­wędź z ostro za­koń­czo­ny­mi, po­chy­lo­ny­mi, drob­ny­mi wcię­cia­mi i klap­ka­mi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲiwkɔˈvãnɨ, AS: pʹiu̯kovãny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piła ż., piłka ż., piłkowanie n.

Wiktionary


piłkowaty

przy­po­mi­na­ją­cy piłkę


SJP.pl


piłkować

rzad­ko: wy­ci­nać nie­wiel­ką piłą ręcz­ną


SJP.pl


piłkowy

→ piłka


SJP.pl

Patrz:

piłka

piłodziobe

o ce­chach pi­ło­dzio­bych (pół­noc­no­a­me­ry­kań­skich pta­ków le­śnych z rzędu kra­sko­wa­tych, o dużym dzio­bie z cha­rak­te­ry­stycz­ny­mi nie­wiel­ki­mi ząb­ka­mi)


SJP.pl


piłodzioby

o ce­chach pi­ło­dzio­bych (pół­noc­no­a­me­ry­kań­skich pta­ków le­śnych z rzędu kra­sko­wa­tych, o dużym dzio­bie z cha­rak­te­ry­stycz­ny­mi nie­wiel­ki­mi ząb­ka­mi)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Mo­mo­ti­dae|G.R. Gray|ref=tak., ro­dzi­na pta­ków z rzędu kra­sko­wych

Wiktionary

Pi­ło­dzio­by (Mo­mo­ti­dae) – ro­dzi­na pta­ków z rzędu kra­sko­wych (Co­ra­cii­for­mes).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ja­skra­wo ubar­wio­ne pi­ło­dzio­by gnia­zdu­ją w tu­ne­lach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piłodziób mzw.

Wiktionary


piłodziób

ptak z ro­dzi­ny o tej samie naz­wie, za­miesz­ku­ją­cy lasy Po­łud­nio­wej Ame­ry­ki, odz­na­cza­ją­cy się ja­skra­wym upie­rze­niem i dużym ząb­ko­wa­nym dzio­bem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ornit. ptak z ro­dzi­ny pi­ło­dzio­bów wy­stę­pu­ją­cy w Ame­ry­ce

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Śred­niej wiel­ko­ści pi­ło­dzio­by żyją w gę­stych la­sach No­we­go Świa­ta.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piłodzioby nmos.

Wiktionary


piłogon

ga­tu­nek at­lan­tyc­kiej ryby po­ła­wia­nej do kon­sump­cji i dla skór


SJP.pl

Pi­ło­gon ("Ga­le­us me­la­sto­mus") – ga­tu­nek mor­skiej ryby chrzęst­nosz­kie­le­to­wej z ro­dzi­ny Pen­tan­chi­dae. Po­ła­wia­na jako ryba kon­sump­cyj­na i dla skór.

Wikipedia


piłokształtny

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który kształ­tem przy­po­mi­na zęby piły

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲiwɔˈkʃtawtnɨ, AS: pʹiu̯okštau̯tny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) piłozębny

Wiktionary


piłonos

ga­tu­nek śred­niej wiel­ko­ści re­ki­na


SJP.pl


piłowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pi­ło­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. piłować ndk.

 rzecz. piła ż., Piła ż., pilniczek mrz.

Wiktionary


piłowate

ro­dzi­na ryb mor­skich z rzędu pła­szczek, o kształ­cie ciała po­dob­nym do ciała re­ki­na i przy­po­mi­na­ją­cym piłę pysku uz­bro­jo­nym w bocz­ne zęby


SJP.pl

Pi­ło­wa­te (Pri­sti­dae) – ro­dzi­na ryb chrzęst­nosz­kie­le­to­wych z rzędu Rhi­no­pri­sti­for­mes.

Wikipedia


piłowaty

1. przy­po­mi­na­ją­cy piłę, ząb­ko­wa­ny tak, jak piła (np. pi­ło­wa­ty szew);
2. nud­na­wy, nie­cie­ka­wy (np. pi­ło­wa­te przed­sta­wie­nie, pi­ło­wa­ta re­cenz­ja);
3. o ce­chach pi­ło­wa­tych (ryb mor­skich z rzędu pła­szczek, o kształ­cie ciała po­dob­nym do ciała re­ki­na i przy­po­mi­na­ją­cym piłę pysku uz­bro­jo­nym w bocz­ne zęby)


SJP.pl


piłować

1. prze­ci­nać piłą
2. obra­biać coś pil­ni­kiem
3. śro­do­wi­sko­wo: być wy­ma­ga­ją­cym na­u­czy­cie­lem
4. po­tocz­nie: chra­pać


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) rżnąć, prze­ci­nać coś piłą lub piłką

 (1.2) ście­rać lub wy­gła­dzać coś pil­ni­kiem

 (1.3) przen. chra­pać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piła ż., piłka ż., piłowanie n., pilnik m., opiłek mrz., pilniczek mrz., Piła ż., pilarka ż.

 czas. opiłowywać, spiłować, opiłować

Wiktionary


piłowy

do­ty­czą­cy piły


SJP.pl


piłozębny

przy­miot­nik

 (1.1) elektr. o prze­bie­gu: pi­łoksz­tałt­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) A poza tym dla­cze­go cha­rak­te­ry­sty­ka de­tek­to­ra ma kształt pi­ło­zęb­ny? (z In­ter­ne­tu)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲiwɔˈzɛ̃mbnɨ, AS: pʹiu̯ozẽmbny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) piłokształtny

Wiktionary


piłsudczyk

żoł­nierz słu­żą­cy pod do­wództ­wem Jó­ze­fa Pił­sud­skie­go (pol­skie­go dzia­ła­cza nie­pod­le­gło­ścio­we­go, twór­cy i przy­wód­cy Or­ga­ni­za­cji Bo­jo­wej Pol­skiej Par­tii So­cja­li­stycz­nej)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. polit. żoł­nierz Le­gio­nów Pił­sud­skie­go; póź­niej zwo­len­nik Jó­ze­fa Pił­sud­skie­go i jego po­li­ty­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Adam Szczy­pior­ski po­zo­stał pił­sud­czy­kiem rów­nież wtedy, gdy drogi PPS i Pił­sud­skie­go się ro­zesz­ły.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲiwˈsuṭt͡ʃɨk, AS: pʹiu̯suṭčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. propiłsudczyk mos., Piłsudski m., piłsudczyzna ż.

 przym. piłsudczykowski

Wiktionary


piłsudczykowski

zwią­za­ny z Jó­ze­fem Pił­sud­skim, jego dzia­łal­no­ścią i po­glą­da­mi


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) polit. zwią­za­ny ze zwo­len­ni­ka­mi Pił­sud­skie­go i jego po­li­ty­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Je­ste­śmy świa­do­mi roli na­sze­go pisma w za­kre­sie: in­te­gra­cji śro­do­wisk nie­pod­le­gło­ścio­wych i pił­sud­czy­kow­skich; prze­ka­zy­wa­nia zasad i war­to­ści zwią­za­nych z tra­dy­cją za­rów­no na­ro­do­wą, jak i chrze­ści­jań­ską (…).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piłsudczyk m., piłsudczyzna ż., Piłsudski m.

Wiktionary


piłsudczyzna

ogół po­glą­dów Jó­ze­fa Pił­sud­skie­go (pol­skie­go dzia­ła­cza nie­pod­le­gło­ścio­we­go, twór­cy i przy­wód­cy Or­ga­ni­za­cji Bo­jo­wej Pol­skiej Par­tii So­cja­li­stycz­nej) i hi­sto­ria, miej­sca z nim zwią­za­ne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) publ. pejor. lub iron. po­li­ty­ka pro­wa­dzo­na przez Jó­ze­fa Pił­sud­skie­go i jego obóz

 (1.2) publ. pejor. lub iron. po­li­tycz­ne za­ple­cze Jó­ze­fa Pił­sud­skie­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Przed wojną trwa­ła walka po­mię­dzy pił­sud­czyz­ną a en­de­cją.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Piłsudski m., piłsudczyk m.

 przym. piłsudczykowski

Wiktionary


piłsudski

naz­wi­sko


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) he­rald. pol­ski herb szla­chec­ki;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Adam Pił­sud­ski – po­li­tyk, brat Jó­ze­fa Pił­sud­skie­go
  • Bro­ni­sław Pił­sud­ski – et­no­graf, brat Jó­ze­fa Pił­sud­skie­go
  • Ed­mund Pił­sud­ski – rot­mistrz hu­sa­rów, kuzyn Jó­ze­fa Pił­sud­skie­go
  • Fran­ci­szek Pił­sud­ski – sta­ro­sta wiesz­wiań­ski, piw­ni­czy Wiel­kie­go Księ­stwa Li­tew­skie­go
  • Igna­cy Ju­liusz Pił­sud­ski – szam­be­lan Sta­ni­sła­wa Au­gu­sta Po­nia­tow­skie­go
  • Jan Chry­sto­for Pił­sud­ski – sta­ro­sta cze­ra­kow­ski i wi­śniań­ski, czło­nek kon­fe­de­ra­cji tar­go­wic­kiej
  • Jan Pił­sud­ski – praw­nik, spo­łecz­nik, dzia­łacz pań­stwo­wy
  • Józef Pił­sud­ski – Na­czel­nik Pań­stwa, pier­wszy Mar­sza­łek Pol­ski
  • Józef Win­cen­ty Pił­sud­ski – oj­ciec Jó­ze­fa Pił­sud­skie­go
  • Ka­zi­mierz Lud­wik Pił­sud­ski – pra­pra­dziad Jó­ze­fa Pił­sud­skie­go
  • Ka­zi­mierz Pił­sud­ski – urzęd­nik, dzia­łacz sza­cho­wy
  • Ka­zi­mierz Pił­sud­ski – rot­mistrz żmudz­ki

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. piłsudczyk mos., piłsudczyzna ż.

 przym. piłsudczykowski

Wiktionary


pińczowianin

miesz­ka­niec Piń­czo­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Piń­czo­wa

 (1.2) osoba po­cho­dzą­ca z Piń­czo­wa, uro­dzo­na w Piń­czo­wie

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲĩj̃n͇t͡ʃɔˈvʲjä̃ɲĩn, AS: pʹĩĩ ̯ṇčovʹi ̯ä̃ńĩn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pińczów m.

:: fż. pińczowianka ż.

 przym. pińczowski

Wiktionary


pińczowianka

miesz­kan­ka Piń­czo­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Piń­czo­wa

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpʲĩj̃n͇t͡ʃɔˈvʲjãnka, AS: pʹĩĩ ̯ṇčovʹi ̯ãnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pińczów m.

:: fm. pińczowianin m.

 przym. pińczowski

Wiktionary


pińczowski

przy­miot­nik od: Piń­czów


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Piń­czo­wem, do­ty­czą­cy Piń­czo­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pińczów mrz., pińczowianin mos., pińczowianka ż.

Wiktionary


pińczyce

Piń­czy­ce – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ślą­skim, w po­wie­cie mysz­kow­skim, w gmi­nie Ko­zie­gło­wy.

Sły­nie prze­de wszyst­kim z pię­kne­go za­byt­ko­we­go ko­ściół­ka z XVIII w. i pa­ła­cu, w któ­rym obec­nie znaj­du­je się ple­ba­nia. Wokół ko­ścio­ła i ple­ba­nii znaj­du­je się rów­nież mur i dwie basz­ty. W Piń­czy­cach mie­ści się także Szko­ła Pod­sta­wo­wa oraz Bi­blio­te­ka. Piń­czy­ce po­ło­żo­ne są na Gar­bie Woź­nic­kim, wokół nich rosną lasy.

Wikipedia


pińczów

mia­sto w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim


SJP.pl

Piń­czów – mia­sto w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, sie­dzi­ba po­wia­tu piń­czow­skie­go i gminy miej­sko-wiej­skiej Piń­czów.

Pry­wat­ne mia­sto szla­chec­kie lo­ko­wa­ne w 1428 roku, po­ło­żo­ne było w dru­giej po­ło­wie XVI wieku w po­wie­cie wi­ślic­kim w wo­je­wództ­wie san­do­mier­skim.

Wikipedia


pińka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. ornit. zięba

Wiktionary


pińsk

mia­sto i port na Bia­ło­ru­si


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. adm. mia­sto i port rzecz­ny na Bia­ło­ru­si, na Po­le­siu, nad rzeką Piną, u jej uj­ścia do Pry­pe­ci

Wiktionary

Pińsk ( Пінск, "Pinsk", Пинск, "Pinsk") – mia­sto i port rzecz­ny w po­łud­nio­wej czę­ści Bia­ło­ru­si, na Po­le­siu, nad rzeką Piną, u jej uj­ścia do Pry­pe­ci, w od­le­gło­ści 29 km od ka­na­łu Dniepr – Bug. Mia­sto leży w ob­wo­dzie brze­skim, do 1939 w wo­je­wództ­wie po­le­skim (w 1921 jego sto­li­ca), węzeł dro­go­wy; sto­li­ca die­cez­ji piń­skiej (1925), se­mi­na­rium du­chow­ne (1925, 2001); 126 300 miesz­kań­ców (2020).

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. Pina ż., pińszczanin mos., pińszczanka ż.

 przym. piński

Wiktionary


piński

zwią­za­ny z Piń­skiem


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Piń­skiem, do­ty­czą­cy Piń­ska

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pińsk mrz.

Wiktionary


pińsko

zwią­za­ny z Piń­skiem


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Piń­sko – wieś w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie na­kiel­skim, w gmi­nie Szu­bin
  • Piń­sko – osada w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie na­kiel­skim, w gmi­nie Szu­bin

Wikipedia


pińszczanin

miesz­ka­niec Piń­ska


SJP.pl


pińszczanka

miesz­kan­ka Piń­ska


SJP.pl


piśmica

pi­śmi­ca okół­kó­wecz­ka - ga­tu­nek mo­ty­la z ro­dzi­ny zwój­ko­wa­tych


SJP.pl


piśmidełko

zdrob­nie­nie od: pi­śmi­dło


SJP.pl


piśmidło

po­gard­li­wie o kiep­skiej ga­ze­cie, mar­nym, bez­war­to­ścio­wym cza­so­pi­śmie, rza­dziej ut­wo­rze li­te­rac­kim


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) po­gard. ga­ze­ta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pismo n., pisanina ż.

 przym. pisemny

Wiktionary


piśmiennictwo

ut­wo­ry pi­sa­ne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ogół pi­sa­nych ut­wo­rów li­te­rac­kich

 (1.2) przest. pi­sar­stwo, two­rze­nie li­te­ra­tu­ry

Wiktionary

Pi­śmien­nict­wo, także ko­mu­ni­ka­cja pi­śmien­na – ogół wy­po­wie­dzi ję­zy­ko­wych utr­wa­lo­nych w pi­śmie, peł­nią­cych okre­ślo­ne funk­cje w róż­nych dzie­dzi­nach życia spo­łecz­ne­go; obej­mu­je m.in. li­te­ra­tu­rę pię­kną, pu­bli­cy­sty­kę, dzie­ła na­u­ko­we i po­pu­lar­no­na­u­ko­we, do­ku­men­ty życia zbio­ro­we­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­cząt­ki li­te­ra­tu­ry pol­skiej wiążą się z pi­śmien­nict­wem ła­ciń­skim, pow­sta­ją­cym na zie­miach pol­skich już od prze­ło­mu X i XI w.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pisać ndk., pisywać dk.

 przym. piśmienniczy, piśmienny, pisemny

 rzecz. pisarczyk mos., pisarz mos., piśmienność ż., pisanie n., pisanina ż., pismo n.

 przysł. pisemnie

Wiktionary


piśmienniczy

od­no­szą­cy się do pi­śmien­nict­wa, pi­sar­stwa (np. praca pi­śmien­ni­cza, twór­czość pi­śmien­ni­cza), zwią­za­ny w jakiś spo­sób z pi­śmien­nict­wem


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy pi­śmien­nict­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pisanie n., pisanina ż., piśmiennictwo n., piśmienniczość ż., piśmiennik mos., piśmienność ż.

 przym. piśmienny, pisemny

 przysł. piśmienniczo, piśmiennie, pisemnie

Wiktionary


piśmienność

na­by­ta umie­jęt­ność pi­sa­nia, a także: ta­lent pi­sar­ski, zdol­ność do two­rze­nia war­to­ścio­wych ut­wo­rów li­te­rac­kich


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdol­ność po­słu­gi­wa­nia się pis­mem

Wiktionary

Powiązane:

 przym. piśmienny, piśmienniczy

 przysł. piśmiennie

 rzecz. piśmiennictwo n., pisanie n., pisanina ż.

Wiktionary


piśmienny

1. o czło­wie­ku: po­tra­fią­cy pisać;
2. utr­wa­lo­ny na pi­śmie (np. praca pi­śmien­na, zgoda pi­śmien­na), wy­ra­żo­ny za po­mo­cą pisma lub w jakiś inny spo­sób zwią­za­ny z pis­mem; pi­sem­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) po­tra­fią­cy czy­tać i pisać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Już przed wojną w na­szej wsi żyły same osoby pi­śmien­ne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pismo n., pisemko n., pisanie n., pisanina ż., piśmiennictwo n., piśmienniczość ż., piśmiennik mos., piśmienność ż.

 czas. pisać ndk.

 przym. piśmienniczy

 przysł. piśmienniczo, piśmiennie

Wiktionary


piśnięcie

1. odez­wać się pis­kli­wym gło­sem, wydać ostry, cien­ki, prze­ni­kli­wy dźwięk, wydać pisk;
2. o in­stru­men­tach mu­zycz­nych, głów­nie pi­szczał­ko­wych: wydać po­je­dyn­czy ton, dźwięk


SJP.pl


piździelec

wul­gar­nie: wyz­wi­sko kie­ro­wa­ne do męż­czyzn; chuj, pizda


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) wulg. męż­czyz­na bar­dzo źle oce­nia­ny przez mó­wią­ce­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wzgar­dzi­ła nami i w końcu wysz­ła za ja­kie­goś obrot­ne­go piź­dziel­ca, który na śmiet­ni­ku w Re­i­chu wy­grze­bał mer­ce­de­sa, wy­po­le­ro­wał irchą oraz fla­ne­lą i za­je­chał pod jej dom, […]

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pizda ż.

 przym. pizdowaty

 czas. piździć

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wulg. chuj, fiut, kutas, skurwiel, skurwysyn

Wiktionary


piździernik

żar­to­bli­wie: zimny paź­dzier­nik


SJP.pl


piździć

wul­gar­nie:
1. sil­nie wiać; piz­gać;
2. śmier­dzieć, cuch­nąć;
3. o zim­nej po­go­dzie: do­ku­czać, dosk­wie­rać; piz­gać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni

 (1.1) wulg. padać (o de­szczu, śnie­gu)

 (1.2) wulg. śmier­dzieć

 (1.3) wulg. być lub wiać (zwy­kle o cie­ple lub zim­nie)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dzi­siaj od rana piź­dzi de­szczem bez przer­wy.

 (1.2) Co tutaj tak piź­dzi?

 (1.3) Zam­knij okno, bo już piź­dzi zim­nem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲiʑd͡ʑit͡ɕ, AS: pʹiźʒ́ić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pizda ż., piździelec m., piżdżenie n.

 przym. pizdowaty

Wiktionary


piźniynty

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. głup­ko­wa­ty, sza­lo­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czyś ty je, chło­pie, piź­niyn­ty, że tak pra­wisz od rze­czy?

Wiktionary

Powiązane:

 czas. piznąć dk., piznóć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) piźnióny

Wiktionary


piźnióny

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. głup­ko­wa­ty, sza­lo­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czyś ty je, chło­pie, piź­nió­ny, że tak pra­wisz od rze­czy?

Wiktionary

Powiązane:

 czas. piznąć dk., piznóć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) piźniynty

Wiktionary


piźnięty

pizd­nąć, piz­gnąć; wul­gar­nie:
1. ude­rzyć, wal­nąć, trzas­nąć;
2. mocno rzu­cić;
3. wy­buch­nąć


SJP.pl


piżam

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D. plu­ral|pi­ża­ma.

Wiktionary


piżama

strój przez­na­czo­ny do spa­nia lub od­po­czyn­ku, skła­da­ją­cy się z luź­nych spod­ni i bluzy albo spo­de­nek i ko­szul­ki; pi­dża­ma; py­ja­ma (rzad­ko)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) strój, który za­kła­da się, idąc spać;

Wiktionary

Pi­ża­ma (pi­dża­ma) – ubiór nocny, na­kła­da­ny do snu, skła­da­ją­cy się z dwóch czę­ści: bluzy (czę­sto roz­pi­na­nej) i spod­ni. Pi­ża­ma ma zwy­kle luźny, swo­bod­ny krój. Pi­ża­my są na ogół wy­ko­ny­wa­ne z ba­weł­ny, czę­sto z ba­weł­nia­ne­go try­ko­tu lub fla­ne­li. Ma­te­ria­łem na bar­dziej ele­ganc­kie pi­ża­my bywa też sa­ty­na, także jed­wab­na.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Gdy go od­wie­dzi­łem, był w szpi­tal­nej pi­ża­mie i wpa­try­wał się w po­dło­gę.

 (1.1) Na wy­sta­wie skle­po­wej były szla­fro­ki, pi­ża­my i bie­liz­na.

 (1.1) Usia­dłem w kap­ciach i pi­ża­mie przed te­le­wi­zo­rem i obej­rza­łem film.

 (1.1) Pół roku przed śmier­cią można było zo­ba­czyć star­szą panią w szpi­tal­nej pi­ża­mie na au­to­stra­dzie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲiˈʒãma, AS: pʹižãma

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pidżama ż., pidżamka ż.

:: zdrobn. piżamka ż.

 przym. pidżamowy, piżamowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. pidżama

Wiktionary


piżamka

zdrob­nie­nie od: pi­ża­ma; pi­dżam­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: pi­ża­ma

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Drzwi ot­wo­rzył mały No­wa­kow­ski, ubra­ny w pi­żam­kę w czer­wo­ne kacz­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲiˈʒãmka, AS: pʹižãmka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piżama, pidżama, pidżamka

 przym. pidżamowy, piżamowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pidżamka

Wiktionary


piżamowy

zwią­za­ny w jakiś spo­sób z pi­ża­mą (np. kom­plet pi­ża­mo­wy, ze­staw pi­ża­mo­wy), od­no­szą­cy się do pi­ża­my; pi­dża­mo­wy


SJP.pl


piżdżenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|piź­dzić.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. piździć

 rzecz. pizda ż.

 przym. pizdowaty

Wiktionary


piżjan

sieja piż­jan - ga­tu­nek ryby z ro­dzi­ny ło­so­sio­wa­tych


SJP.pl


piżma

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. hy­dron. rzeka w ob­wo­dach niż­no­no­wo­grodz­kim i ki­row­skim Rosji, prawy do­pływ Wiat­ki

 (1.2) geogr. hy­dron. rzeka w Re­pu­bli­ce Komi, w Rosji, lewy do­pływ Pe­czo­ry

Wiktionary


piżmaczek

ro­śli­na z ro­dzi­ny piż­macz­ko­wa­tych, o kwia­tach pach­ną­cych piż­mem, ros­ną­cy w cie­ni­stych la­sach całej Pol­ski


SJP.pl

Piż­ma­czek ("Adoxa") – ro­dzaj ro­ślin na­le­żą­cy do ro­dzi­ny piż­macz­ko­wa­tych. Obej­mu­je w za­leż­no­ści od uję­cia trzy lub pięć ga­tun­ków. Wy­stę­pu­ją one w stre­fie umiar­ko­wa­nej i chłod­nej pół­ku­li pół­noc­nej, przy czym dwa ga­tun­ki to en­de­mi­ty chiń­skie. Do flory Pol­ski na­le­ży jeden ga­tu­nek – piż­ma­czek wio­sen­ny ("Adoxa mos­cha­tel­li­na"), bę­dą­cy za­ra­zem ga­tun­kiem ty­po­wym ro­dza­ju.

Wikipedia


piżmaczkowate

ro­dzi­na ro­ślin z gro­ma­dy okry­to­na­sien­nych, obej­mu­ją­ca je­dy­nie kilka ga­tun­ków piż­macz­ka (nie­wiel­kiej ro­śli­ny o kwia­tach pach­ną­cych piż­mem, ros­ną­cej w cie­ni­stych la­sach całej Pol­ski)


SJP.pl

Piż­macz­ko­wa­te ("Ado­xa­ce­ae" Tra­utv.) – ro­dzi­na ro­ślin na­le­żą­ca do rzędu szcze­ciow­ców ("Dip­sa­ca­les" Du­mort.). Na­le­ży do niej 5 ro­dza­jów z ok. 200 ga­tun­ka­mi. Przed­sta­wi­cie­le wy­stę­pu­ją prze­de wszyst­kim w stre­fie kli­ma­tu umiar­ko­wa­ne­go na pół­ku­li pół­noc­nej, rza­dziej w gó­rach stre­fy mię­dzyz­wrot­ni­ko­wej.

Wikipedia


piżmaczkowaty

o ce­chach piż­macz­ko­wa­tych


SJP.pl


piżmak

ssak z rzędu gry­zo­ni; piż­mo­szczur, szczur piż­mo­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. gry­zoń pół­ku­li pół­noc­nej wyt­wa­rza­ją­cy piżmo;

Wiktionary

Piż­mak ("On­da­tra") – ro­dzaj ssaka z po­dro­dzi­ny kar­czow­ni­ków (Ar­vi­co­li­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny cho­mi­ko­wa­tych (Cri­ce­ti­dae).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpʲiʒmak, AS: pʹižmak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piżmo n., piżmowiec m.

 przym. piżmowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) piżmak amerykański, piżmoszczur, szczur piżmowy

Wiktionary


piżmaki

ssak z rzędu gry­zo­ni; piż­mo­szczur, szczur piż­mo­wy


SJP.pl


piżmian

włó­kno­daj­na i ozdob­na ro­śli­na z ro­dzi­ny śla­zo­wa­tych


SJP.pl

Piż­mian ("Abel­mos­chus") – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny śla­zo­wa­tych ("Mal­va­ce­ae"). Obej­mu­je 15 ga­tun­ków wy­stę­pu­ją­cych w tro­pi­kach Afry­ki i Azji. Niek­tó­re ga­tun­ki, np. piż­mian ja­dal­ny ("A. escu­len­tus") i piż­mian wła­ści­wy ("A. mos­cha­tus") upra­wia­ne są jako ro­śli­ny ozdob­ne i ja­dal­ne.

Wikipedia


piżmo

ma­zi­sta wy­dzie­li­na gru­czo­łów piż­mow­ca (sub­stan­cja otrzy­my­wa­na rów­nież syn­te­tycz­nie), słu­żą­ca do utr­wa­la­nia za­pa­chu per­fum


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zo­o­techn. wy­dzie­li­na z gru­czo­łów oko­ło­od­byt­ni­czych piż­mow­ca sy­be­ryj­skie­go;

 (1.2) przest. przy­pra­wa z wy­dzie­lin gru­czo­łów zwie­rzę­cych wy­dzie­la­ją­cych silny za­pach

 (1.3) stpol. bot. bo­dzi­szek cuch­ną­cy

 (1.4) stpol. kos­met. maść za­pa­cho­wa

Wiktionary

Piżmo – wy­dzie­li­na z gru­czo­łów za­pa­cho­wych piż­mow­ca sy­be­ryj­skie­go ("Mos­chus mos­chi­fe­rus", daw. „jeleń piż­mo­wy”), sto­so­wa­na jako sub­stan­cja za­pa­cho­wa i utr­wa­lacz za­pa­chu per­fum. Sub­stan­cję o po­dob­nych wła­ści­wo­ściach można po­zy­skać od in­nych zwie­rząt. Na­tu­ral­ne piżma są obec­nie za­stę­po­wa­ne przez syn­te­tycz­ne wonne związ­ki che­micz­ne, tzw. piżma sztucz­ne (syn­te­tycz­ne).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po roz­pu­szcze­niu w rozt­wo­rze al­ko­ho­lo­wym piżmo na­bie­ra zmy­sło­we­go zwie­rzę­ce­go aro­ma­tu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piżmak mzw.

 przym. piżmowy

Wiktionary


piżmoszczur

ziem­no-wodny gry­zoń z ro­dzi­ny nor­ni­ko­wa­tych; piż­mak, szczur piż­mo­wy


SJP.pl


piżmowce

az­ja­tyc­ki ssak z je­le­nio­wa­tych; na brzu­chu samce mają gru­czoł wy­dzie­la­ją­cy piżmo


SJP.pl


piżmowcowate

o ce­chach piż­mow­co­wa­tych (ro­dzi­na ssa­ków)


SJP.pl

Piż­mow­co­wa­te, piż­mow­ce (Mos­chi­dae) – ro­dzi­na ssa­ków z po­drzę­du prze­żu­wa­czy (Ru­mi­nan­tia) w obrę­bie rzędu pa­rzy­sto­ko­pyt­nych (Atrio­dac­ty­la).

Wikipedia


piżmowcowaty

o ce­chach piż­mow­co­wa­tych (ro­dzi­na ssa­ków)


SJP.pl


piżmowiec

az­ja­tyc­ki ssak z je­le­nio­wa­tych; na brzu­chu samce mają gru­czoł wy­dzie­la­ją­cy piżmo


SJP.pl

Piż­mo­wiec ("Mos­chus") – ro­dzaj ssa­ków z ro­dzi­ny piż­mow­co­wa­tych (Mos­chi­dae).

Wikipedia


piżmowy

wy­pro­du­ko­wa­ny z do­dat­kiem piżma, pach­ną­cy piż­mem (np. ole­jek piż­mo­wy), zwią­za­ny w jakiś spo­sób z piż­mem (np. za­pach piż­mo­wy)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z piż­mem, do­ty­czą­cy piżma

 (1.2) wy­dzie­la­ją­cy piżmo

 (1.3) o za­pa­chu piżma

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. piżmo n., piżmowiec mzw., piżmak mzw., piżmowcowate nmos.

Wiktionary


piżmowół

po­tęż­nie zbu­do­wa­ny ssak z krę­to­ro­gich wy­stę­pu­ją­cy w ark­tycz­nych re­jo­nach Ame­ry­ki Pół­noc­nej; piż­mo­wiec wschod­ni, wół piż­mo­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Ovi­bos mos­cha­tus|ref=tak., ga­tu­nek ssaka ko­pyt­ne­go wy­stę­pu­ją­cy na da­le­kiej pół­no­cy, w tun­drach Ame­ry­ki Pół­noc­nej i Azji;

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wół piżmowy

Wiktionary


piżmówka

1. ga­tu­nek du­że­go ptaka wod­ne­go z ro­dzi­ny kacz­ko­wa­tych; kacz­ka piż­mo­wa;
2. won­ni­ca piż­mów­ka - ga­tu­nek chrzą­szcza z ro­dzi­ny kóz­ko­wa­tych


SJP.pl

Piż­mów­ka, piż­mów­ka ame­ry­kań­ska, kacz­ka piż­mo­wa ("Ca­i­ri­na mos­cha­ta") – ga­tu­nek du­że­go ptaka wod­ne­go z ro­dzi­ny kacz­ko­wa­tych (Ana­ti­dae). Za­miesz­ku­je te­re­ny od wy­brze­ży Mek­sy­ku, po­przez Ame­ry­kę Środ­ko­wą po Ek­wa­dor nad Pa­cy­fi­kiem oraz wy­brze­ża Urug­wa­ju i pół­noc­nej Ar­gen­ty­ny nad At­lan­ty­kiem. Udo­mo­wio­ny przez In­dian Ame­ry­ki Po­łud­nio­wej, tra­fił do Eu­ro­py w XVI wieku przy­wie­zio­ny przez Hisz­pa­nów i Por­tu­gal­czy­ków.

Wikipedia


piżmówki

1. ga­tu­nek du­że­go ptaka wod­ne­go z ro­dzi­ny kacz­ko­wa­tych; kacz­ka piż­mo­wa;
2. won­ni­ca piż­mów­ka - ga­tu­nek chrzą­szcza z ro­dzi­ny kóz­ko­wa­tych


SJP.pl


piżon

po­je­dyn­czy, kunsz­tow­ny pu­kiel wło­sów, przy­po­mi­na­ją­cy skrzy­dła go­łę­bia, modny zwła­szcza w osiem­na­sto­wiecz­nej Eu­ro­pie


SJP.pl


pjkm

skró­to­wiec

 (1.1) = Plat­for­ma Ja­nu­sza Kor­wi­na-Mikke

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) PJKM star­to­wa­ła w wy­bo­rach par­la­men­tar­nych w 2005

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɛ‿jɔt‿ka‿ˈɛ̃m, AS: pe‿i ̯ot‿ka‿ẽm

Wiktionary


pjm

skró­to­wiec, rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) = jęz. pol­ski język mi­go­wy;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) PJM ma gra­ma­ty­kę bar­dziej zbli­żo­ną do chiń­skie­go niż pol­skie­go; po­sia­da tak jak chiń­ski kla­sy­fi­ka­to­ry, nie­spo­ty­ka­ne w ję­zy­kach in­do­e­u­ro­pej­skich.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɛ‿jɔt‿ˈɛ̃m, AS: pe‿i ̯ot‿ẽm

Wiktionary


pjongczang

mia­sto w Korei Po­łud­nio­wej


SJP.pl

Pjong­czang (kor. 평창군, "Py­e­ong­chang-gun") – po­wiat w pół­noc­no-wschod­niej czę­ści Korei Po­łud­nio­wej, w pro­win­cji Gang­won, w gó­rach Ta­e­ba­ek. Go­spo­darz Zi­mo­wych Igrzysk Olim­pij­skich 2018.

Wikipedia


pjongjang

sto­li­ca Korei Pół­noc­nej; Phe­nian


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. sto­li­ca Korei Pół­noc­nej;

Wiktionary

{

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pjong­jang nie jest tak uprze­my­sło­wio­ny jak inne mia­sta Azji Wschod­niej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲjɔ̃ŋʲɟjãŋk, AS: pʹi ̯õŋʹǵi ̯ãŋk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pjongjańczyk mos., pjongjanka ż.

 przym. pjongjański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. Phenian

Wiktionary


pjongjanka

miesz­kan­ka Pjong­jan­gu (sto­li­cy Korei Pół­noc­nej)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Pjong­jan­gu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɔ̃ŋʲˈɟjãŋka, AS: pʹi ̯õŋʹǵi ̯ãŋka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pjongjang mrz.

:: fm. pjongjańczyk mos.

 przym. pjongjański

Wiktionary


pjongjańczyk

miesz­ka­niec Pjong­jan­gu (sto­li­cy Korei Pół­noc­nej)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Pjong­jan­gu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɔ̃ŋʲˈɟjä̃j̃n͇t͡ʃɨk, AS: pʹi ̯õŋʹǵi ̯ä̃ĩ ̯ṇčyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pjongjang m.

:: fż. pjongjanka ż.

 przym. pjongjański

Wiktionary


pjongjański

→ Pjong­jang; phe­niań­ski


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Pjong­jan­gu, sto­li­cy Korei Pół­noc­nej

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲjɔ̃ŋʲˈɟjä̃j̃sʲci, AS: pʹi ̯õŋʹǵi ̯ä̃ĩ ̯sʹḱi

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pjongjang mrz., pjongjańczyk mos., pjongjanka ż.

Wiktionary


pk

skrót od: Po­li­tech­ni­ka Kra­kow­ska


SJP.pl

skró­to­wiec

 (1.1) = Po­li­tech­ni­ka Kra­kow­ska

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Po­li­tech­ni­ka Kra­kow­ska – wyż­sza uczel­nia w Kra­ko­wie
  • Par­tia Ko­biet – pol­ska par­tia po­li­tycz­na
  • Park kra­jo­bra­zo­wy – forma ochro­ny przy­ro­dy
  • pK – wy­ra­że­nie che­micz­ne
  • Par­ko­ur – dy­scy­pli­na spor­tów ek­stre­mal­nych
  • Ka­ra­bin ma­szy­no­wy PK/PKM – ra­dziec­ki uni­wer­sal­ny ka­ra­bin ma­szy­no­wy
  • Psy­cho­ki­ne­za – okre­śle­nie uży­wa­ne w pa­rap­sy­cho­lo­gii
  • P. Kil­ler Trackz – pro­du­cent mu­zy­ki hip-ho­po­wej
  • „Prze­wod­nik Ka­to­lic­ki” – ogól­no­pol­ski ty­god­nik
  • Pla­y­er kil­ler – po­ję­cie do­ty­czą­ce gier in­ter­ne­to­wych
  • Pu­char Kon­fe­de­ra­cji – tur­niej pił­kar­ski
  • Pu­char Kon­ty­nen­tal­ny

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Stu­diu­ję na PK.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɛ‿ˈka, AS: pe‿ka

Wiktionary


pka

skró­to­wiec

 (1.1) eduk. = Pol­ska Ko­mi­sja Akre­dy­ta­cyj­na; (do 30 wrze­śnia 2011) Pań­stwo­wa Ko­mi­sja Akre­dy­ta­cyj­na

 (1.2) transp. = Przed­się­bior­stwo Ko­mu­ni­ka­cji Au­to­bu­so­wej (w Gdyni)

 (1.3) transp. = Pod­kar­pac­ka Kolej Aglo­me­ra­cyj­na

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pol­ska Ko­mi­sja Akre­dy­ta­cyj­na
  • Przed­się­bior­stwo Ko­mu­ni­ka­cji Au­to­bu­so­wej w Gdyni
  • pKa - Moc kwasu
  • Pod­kar­pac­ka Kolej Aglo­me­ra­cyj­na

Wikipedia


pkb

pro­dukt kra­jo­wy brut­to; war­tość wyt­wo­rzo­nych przez go­spo­dar­kę da­ne­go pań­stwa w ciągu roku dóbr i usług, przy­pa­da­ją­ca na głowę jed­ne­go miesz­kań­ca


SJP.pl

skró­to­wiec

 (1.1) = pro­dukt kra­jo­wy brut­to;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pro­dukt kra­jo­wy brut­to
    • PKB no­mi­nal­ny
    • PKB re­al­ny
  • Pań­stwo­wy Kor­pus Bez­pie­czeń­stwa
  • pKb

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) De­fi­cyt bu­dże­to­wy rzędu 10 proc. PKB albo roz­pad sy­ste­mów za­bez­pie­cze­nia spo­łecz­ne­go i zdro­wot­ne­go - przed takim dy­le­ma­tem już za dwa­dzie­ścia lat sta­nie Pol­ska za spra­wą an­ty­na­tal­nej i de­po­pu­la­cyj­nej po­li­ty­ki pro­wa­dzo­nej przez ko­lej­ne rządy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɛ‿ka‿ˈbɛ, AS: pe‿ka‿be

Wiktionary


pkd

skrót od: Pol­ska Kla­sy­fi­ka­cja Dzia­łal­no­ści


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pol­ska Kla­sy­fi­ka­cja Dzia­łal­no­ści
  • wie­lo­tor­bie­lo­wa­tość nerek ()
  • Prze­wor­ska Kolej Do­ja­zdo­wa
  • Piotr­kow­ska Kolej Do­ja­zdo­wa
  • Pol­ski Klub Dy­sku­syj­ny

Wikipedia


pkf

Pol­ska Kro­ni­ka Fil­mo­wa


SJP.pl


pkg

skró­to­wiec

 (1.1) = Pol­skie Ko­le­je Gór­skie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W sie­dzi­bie PKG nie zna­lazł już ni­ko­go.

Wiktionary


pkieł

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) stpol. pie­kło

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pʲcɛw, AS: pʹḱeu̯

Wiktionary


pkin

skrót od: Pałac Kul­tu­ry i Nauki


SJP.pl

skró­to­wiec, rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) = Pałac Kul­tu­ry i Nauki;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɛ‿ka‿i‿ˈɛ̃n, AS: pe‿ka‿i‿ẽn

Wiktionary


pkl

skró­to­wiec

 (1.1) = Pol­skie Ko­le­je Li­no­we

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pol­skie Ko­le­je Li­no­we
  • Pol­ska Ko­mi­sja Lik­wi­da­cyj­na

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dy­rek­cja PKL ode­sła­ła je z kwit­kiem.

Wiktionary


pkld

skrót od: Par­la­men­tar­ny Klub Le­wi­cy De­mo­kra­tycz­nej


SJP.pl


pkm

skró­to­wiec

 (1.1) = pod­sta­wy kon­struk­cji ma­szyn;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pod­sta­wy kon­struk­cji ma­szyn
  • PKM – ka­ra­bin ma­szy­no­wy
  • Pa­sa­że­ro­ki­lo­metr – (paskm, pkm, ang. pass·km, pas­sen­ger·ki­lo­me­tre)
  • Pol­ski Klub Mor­ski – jeden z naj­star­szych pol­skich klu­bów że­glar­skich z Gdań­ska.
  • Poz­nań­ski Klub Mor­ski – klub że­glar­ski Ligi Obro­ny Kraju z Poz­na­nia
  • PKM Bytom
  • PKM Tychy
  • PKM Gli­wi­ce
  • PKM Świer­kla­niec
  • PKM Sos­no­wiec
  • PKM Cze­cho­wi­ce-Dzie­dzi­ce
  • PKM Ka­to­wi­ce

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pɛ‿ka‿ˈɛ̃m, AS: pe‿ka‿ẽm

Wiktionary


pkn

skrót od: Pol­ski Ko­mi­tet Nor­ma­li­za­cyj­ny - jed­nost­ka or­ga­ni­za­cyj­na pro­wa­dzą­ca dzia­łal­ność nor­ma­li­za­cyj­ną na szcze­blu kra­jo­wym


SJP.pl

skró­to­wiec

 (1.1) = Pol­ski Kon­cern Naf­to­wy

 (1.2) = Pol­ski Ko­mi­tet Nor­ma­li­za­cyj­ny

 (1.3) = ekon. pro­dukt kra­jo­wy netto

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pol­ski Ko­mi­tet Nor­ma­li­za­cyj­ny
  • Pol­ski Kon­cern Naf­to­wy (od 3 lipca 2023 pod nazwą Orlen S.A.) – pol­ski kon­cern mul­tie­ner­ge­tycz­ny
  • Pro­dukt kra­jo­wy netto – jeden z mier­ni­ków bo­gact­wa na­ro­du
  • Ko­ściół Pro­te­stanc­ki w Ho­lan­dii, hol. Pro­te­stant­se Kerk in Ne­der­land, naj­więk­sze po Ko­ście­le ka­to­lic­kim ugru­po­wa­nie re­li­gij­ne w Ho­lan­dii

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) PKN Orlen pod­pi­sał z Sie­mens Pol­ska dłu­go­ter­mi­no­wą umowę ser­wi­so­wą dla pię­ciu tur­bo­ze­spo­łów Za­kła­do­wej Elek­tro­cie­płow­ni PKN Orlen w Płoc­ku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɛ‿ka‿ˈɛ̃n, AS: pe‿ka‿ẽn

Wiktionary


pknmij

[czy­taj: pe-ka-en-em-i-JOT] skrót od: Pol­ski Ko­mi­tet Nor­ma­li­za­cji, Miar i Ja­ko­ści


SJP.pl


pko

Po­wszech­na Kasa Oszczęd­no­ści


SJP.pl

skró­to­wiec w funk­cji rze­czow­ni­ka

 (1.1) = Po­wszech­na Kasa Oszczęd­no­ści;

 (1.2) = Pocz­to­wa Kasa Oszczęd­no­ści

 (1.3) = Pol­ski Ko­mi­tet Oby­wa­tel­ski

 (1.4) = Po­wia­to­wy Ko­mi­tet Obro­ny

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • PKO BP (PKO Bank Pol­ski) – Po­wszech­na Kasa Oszczęd­no­ści Bank Pol­ski Spół­ka Ak­cyj­na
  • PKO (Pocz­to­wa Kasa Oszczęd­no­ści) – obec­ne PKO BP
  • PKO (Po­wszech­na Kasa Oszczęd­no­ści) – obec­ne PKO BP
  • (Pol­ski Kor­pus Ochot­ni­czy) – od­dział wal­czą­cy po stro­nie ukra­iń­skiej pod­czas wojny ukra­iń­sko-ro­syj­skiej
  • PKO – kod IATA portu lot­ni­cze­go Pa­ra­kou
  • PKO lub PolKO (pol­skie ko­mi­te­ty opie­kuń­cze) – agen­dy te­re­no­we Rady Głów­nej Opie­kuń­czej
  • PeKaO (Bank Pekao) – Bank Pol­ska Kasa Opie­ki Spół­ka Ak­cyj­na

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Od no­we­go roku PKO BP wpro­wa­dzi­ło mie­sięcz­ną dwu­zło­to­wą opła­tę za pro­wa­dze­nie ra­chun­ku (…).

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɛ‿ka‿ˈɔ, AS: pe‿ka‿o

Wiktionary


pko-wski

przy­miot­nik od: PKO BP (Po­wszech­na Kasa Oszczęd­no­ści Bank Pol­ski); pe­ka­ow­ski


SJP.pl


pkol

[czy­taj: pe-ka-OL] skrót od: Pol­ski Ko­mi­tet Olim­pij­ski


SJP.pl

skró­to­wiec

 (1.1) = sport. Pol­ski Ko­mi­tet Olim­pij­ski;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) PKOl jest człon­kiem MKOl-u od 1919 roku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɛ‿ka‿ˈɔl, AS: pe‿ka‿ol

Wiktionary


pkos

skrót od: Pol­ski Ko­mi­tet Opie­ki Spo­łecz­nej


SJP.pl


pkp

[czy­taj: pe-ka-PE] skrót od: Pol­skie Ko­le­je Pań­stwo­we


SJP.pl

skró­to­wiec w funk­cji rze­czow­ni­ka ro­dza­ju nie­mę­sko­o­so­bo­we­go, licz­ba mnoga

 (1.1) = Pol­skie Ko­le­je Pań­stwo­we

skró­to­wiec w funk­cji rze­czow­ni­ka ro­dza­ju mę­sko­rze­czo­we­go

 (2.1) = pot. dwo­rzec PKP (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W grud­niu wy­da­no nowy roz­kład jazdy PKP.

 (2.1) Od dru­giej w nocy byłem na PKP w Kra­ko­wie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɛ‿ka‿ˈpɛ, AS: pe‿ka‿pe

Wiktionary


pkpg

skrót od: Pań­stwo­wa Ko­mi­sja Pla­no­wa­nia Go­spo­dar­cze­go, głów­ny organ go­spo­dar­ki pla­no­wej w Pol­sce okre­su sta­li­now­skie­go i na­rzę­dzie jej cen­tra­li­za­cji


SJP.pl


pkpp

Pol­ska Kon­fe­de­ra­cja Pra­co­daw­ców Pry­wat­nych


SJP.pl


pkps

skrót od: Pol­ski Ko­mi­tet Po­mo­cy Spo­łecz­nej


SJP.pl


pks

[czy­taj: pe-ka-ES] skrót od: Pań­stwo­wa Ko­mu­ni­ka­cja Sa­mo­cho­do­wa - przed­się­bior­stwo pań­stwo­we zaj­mu­ją­ce się prze­wo­za­mi pu­blicz­ny­mi


SJP.pl

skró­to­wiec

 (1.1) = mot. Pań­stwo­wa Ko­mu­ni­ka­cja Sa­mo­cho­do­wa

 (1.2) = mot. Przed­się­bior­stwo Ko­mu­ni­ka­cji Sa­mo­cho­do­wej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W stycz­niu wy­da­no nowy roz­kład jazdy PKS.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɛ‿ka‿ˈɛs, AS: pe‿ka‿es

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pekaes mrz., Pekaes mrz.

 przym. pekaesowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Pekaes

Wiktionary


pks-owiec

pra­cow­nik PKS (Pe­ka­e­su, Pań­stwo­wej Ko­mu­ni­ka­cji Sa­mo­cho­do­wej); pe­ka­e­so­wiec


SJP.pl


pks-owski

→ PKS (Pań­stwo­wa Ko­mu­ni­ka­cja Sa­mo­cho­do­wa); pe­ka­e­sow­ski


SJP.pl


pkt

skrót od: punkt (czy­ta­ny jako cały wyraz); p., pt


SJP.pl

skrót

 (1.1) = punkt

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zgod­nie z art. 30 §1 pkt 2 umowa o pracę roz­wią­zu­je się przez oś­wiad­cze­nie jed­nej ze stron z za­cho­wa­niem okre­su wy­po­wie­dze­nia.

Wiktionary

Powiązane:

 skr. ppkt

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) p.

Wiktionary


pkw

skrót od: Pań­stwo­wa Ko­mi­sja Wy­bor­cza


SJP.pl

skró­to­wiec

 (1.1) = polit. Pań­stwo­wa Ko­mi­sja Wy­bor­cza;

 (1.2) = wojsk. Pol­ski Kon­tyn­gent Woj­sko­wy

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pKw – lo­ga­rytm dzie­sięt­ny ilo­czy­nu jo­no­we­go,
  • PKW – Pań­stwo­wa Ko­mi­sja Wy­bor­cza,
  • PKW – Pol­skie Kadry Woj­sko­we,
  • PKW – Pol­ski Kon­tyn­gent Woj­sko­wy,
  • PKW – Po­łud­nio­wy Kon­cern Wę­glo­wy.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) PKW ogło­si­ła wy­ni­ki wy­bo­rów.

 (1.2) Dy­wiz­ja Ka­wa­le­rii Pan­cer­nej wcho­dzi w skład PKW w Af­ga­ni­sta­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɛ‿ka‿ˈvu, AS: pe‿ka‿vu

Wiktionary


pkwiu

skrót od: Pol­ska Kla­sy­fi­ka­cja Wy­ro­bów i Usług


SJP.pl

skró­to­wiec

 (1.1) = Pol­ska Kla­sy­fi­ka­cja Wy­ro­bów i Usług

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɛ‿ka‿vu‿i‿ˈu, AS: pe‿ka‿vu‿i‿u

Wiktionary


pkwn

[czy­taj: pe-ka-wu-EN] skrót od: Pol­ski Ko­mi­tet Wyz­wo­le­nia Na­ro­do­we­go


SJP.pl

skró­to­wiec w funk­cji rze­czow­ni­ka ro­dza­ju mę­sko­rze­czo­we­go

 (1.1) = hist. polit. Pol­ski Ko­mi­tet Wyz­wo­le­nia Na­ro­do­we­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W Lu­bli­nie PKWN wydał w for­mie de­kre­tu ko­deks karny Woj­ska Pol­skie­go, w któ­rym karę śmier­ci prze­wi­dzia­no w 17 ar­ty­ku­łach, m.in. dla każ­de­go, "kto pu­blicz­nie lży, znie­wa­ża albo wy­szy­dza ustrój" […]

Wiktionary


pkz

skrót od: Pra­cow­nie Kon­ser­wa­cji Za­byt­ków


SJP.pl


pkzp

skrót od: Pra­cow­ni­cza Kasa Za­po­mo­go­wo-Po­życz­ko­wa


SJP.pl


pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • PL – Pol­ska, kod ISO 3166-1 nazwy pań­stwa
  • pl – język pol­ski, kod ISO 639-1 nazwy ję­zy­ka
  • .pl – kra­jo­wa do­me­na naj­wyż­sze­go po­zio­mu przy­pi­sa­na do pol­skich stron in­ter­ne­to­wych
  • Pa­tro­lo­gia La­ti­na, PL – zbiór pism ojców Ko­ścio­ła i in­nych au­to­rów chrze­ści­jań­skich pi­szą­cych po ła­ci­nie
  • Pol­ska Le­wi­ca, PL – pol­ska le­wi­co­wa par­tia po­li­tycz­na, za­ło­żo­na przez by­łe­go pre­mie­ra RP Lesz­ka Mil­le­ra
  • PL/1
  • Pogoń Lwów

Wikipedia


pl.

skrót od:
1. plu­ra­lis (w ję­zy­koz­naw­stwie: licz­ba mnoga); plur.;
2. plac


SJP.pl

skrót

 (1.1) = plac

 (1.2) = plan

 (1.3) = plan­sza

 (1.4) = prze­ciw­lot­ni­czy

Wiktionary


plac

1. duża, wolna prze­strzeń w mie­ście, zwy­kle oto­czo­na bu­dyn­ka­mi;
2. teren przez­na­czo­ny pod za­bu­do­wę, ota­cza­ją­cy za­bu­do­wę;
3. daw­niej: pole bitwy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wy­dzie­lo­na część mia­sta, oto­czo­na uli­ca­mi i bu­dyn­ka­mi, zwy­kle wy­łą­czo­na z ruchu po­ja­zdów;

 (1.2) okre­ślo­ne miej­sce

 (1.3) daw. wolna prze­strzeń, wolne miej­sce

Wiktionary

Plac (niem. "Platz" – puste miej­sce; z łac. "pla­tea" – sze­ro­ka ulica, bul­war, plac; od gr. "πλατεῖα ὁδός" – "pla­te­ia hodos" – sze­ro­ka ulica) – wolna, nie­za­bu­do­wa­na prze­strzeń miej­ska, zwy­kle w kształ­cie pro­sto­ką­ta lub kwa­dra­tu, ogra­ni­czo­na za­bu­do­wą, uli­ca­mi, zie­le­nią, prze­waż­nie wy­łą­czo­na z ruchu po­ja­zdów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na placu przed mi­ni­ster­stwem de­mon­stro­wa­li nie­za­do­wo­le­ni.

 (1.2) Na placu bitwy nie było już ni­ko­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: plat͡s, AS: plac

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. placówka ż., placowe n., placowy m., placek m.

:: zdrobn. placyk m.

 przym. placowy, plackowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rondo, skrzyżowanie

Wiktionary


placadiutant

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) hist. adm. ofi­cer po­moc­ni­czy plac­ma­jo­ra

Wiktionary


placebo

sub­stan­cja lub za­bieg bez ak­tyw­ne­go skład­ni­ka lecz­ni­cze­go, który wy­wo­łu­je po­zy­tyw­ne efek­ty zdro­wot­ne dzię­ki prze­ko­na­niu pa­cjen­ta, że otrzy­mu­je praw­dzi­we le­cze­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) farm. sub­stan­cja lub dzia­ła­nie (np. za­bieg chi­rur­gicz­ny) obo­jęt­ne, które nie mają wpły­wu na stan zdro­wia pa­cjen­ta, po­da­wa­ne cho­re­mu jako te­ra­pia;

Wiktionary

Pla­ce­bo (łac. „będę się po­do­bał”) – sub­stan­cja lub dzia­ła­nie (np. za­bieg chi­rur­gicz­ny) obo­jęt­ne, nie­ma­ją­ce wpły­wu na stan zdro­wia pa­cjen­ta, po­da­wa­ne cho­re­mu jako te­ra­pia. Chory nie wie, że to, co za­sto­so­wa­no, nie jest praw­dzi­wym le­cze­niem, zaś wszyst­ko (dla leku głów­nie: wy­gląd, za­pach, smak, kon­sy­sten­cja), oprócz lecz­ni­czych wła­ści­wo­ści pla­ce­bo jest takie samo, jak rze­czy­wi­stej te­ra­pii.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: plaˈt͡sɛbɔ, AS: placebo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. nocebo n.

Wiktionary


placeboreaktywny

re­a­gu­ją­cy na pla­ce­bo (śro­dek nie­ma­ją­cy wpły­wu na funk­cjo­no­wa­nie or­ga­niz­mu, po­da­wa­ny jed­nak jako lek w ce­lach psy­cho­te­ra­pe­u­tycz­nych) tak samo, jak na sku­tecz­nie dzia­ła­ją­cy lek


SJP.pl


placeholder

[czy­taj: plejs­hol­der] tym­cza­so­wy ele­ment za­stęp­czy, zaj­mu­ją­cy miej­sce do­ce­lo­wej tre­ści


SJP.pl


placek

pła­skie, słod­kie cia­sto, pie­czo­ne czę­sto z róż­ny­mi do­dat­ka­mi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. pła­ski, zwy­kle okrą­gły wy­piek, czę­sto słod­ki, z do­dat­ka­mi

 (1.2) nie­wiel­ki, pie­czo­ny lub sma­żo­ny krą­żek np. z mąki lub ziem­nia­ków

 (1.3) o czymś nie­wiel­kim, pła­skim, ut­wo­rzo­nym z mięk­kiej masy

 (1.4) mała, ogra­ni­czo­na pła­szczyz­na wy­o­dręb­nia­ją­ca się z ota­cza­ją­ce­go ją tła

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pla­cek – ro­dzaj po­tra­wy
  • Pla­cek – bo­ha­ter po­wie­ści O dwóch ta­kich, co ukrad­li księ­życ

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mama zro­bi­ła pysz­ny pla­cek z owo­ca­mi, może spró­bu­jesz?

 (1.2) Na­tar­łem ziem­nia­ków i będę sma­żył pla­ce­kac­ki.

 (1.3) Ro­biąc ta­lerz, garn­carz for­mu­je sta­ran­nie na kole pla­cek gliny.

 (1.4) Na tej sta­rej ka­na­pie widać tłu­ste pla­ce­kac­ki brudu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈplat͡sɛk, AS: placek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plac m., placyk m., placowe n.

:: zdrobn. placuszek m.

 przym. plackowaty, placowy

Wiktionary


placenta

1. na­rząd pow­sta­ją­cy u więk­szo­ści ssa­ków w cza­sie ciąży; ło­ży­sko;
2. część ścian­ki za­ląż­ni;
3. wy­ciąg z ło­żysk ko­bie­cych wzmac­nia­ją­cy od­por­ność;
4. daw­niej: skó­rza­na dy­scy­pli­na do ka­ra­nia ucz­niów


SJP.pl


placet

zgoda, poz­wo­le­nie na coś


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) zgoda, poz­wo­le­nie

Wiktionary

Pla­cet (łac. "pla­cet" po­do­ba się) – []. W śred­nio­wie­czu także przez wła­dzę świec­ką.

W dzie­dzi­nie prawa są­do­we­go "pla­cet" to proś­ba skie­ro­wa­na do mo­nar­chy o roz­strzy­gnię­cie sporu. We Fran­cji w przy­pad­ku przy­chyl­ne­go jej roz­pa­trze­nia, mo­nar­cha wy­da­wał wyrok oso­bi­ście lub prze­ka­zy­wał Ra­dzie Stron Pro­ce­so­wych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Do­sta­li­śmy ocze­ki­wa­ne pla­cet na bu­do­wę ka­pli­cy cmen­tar­nej.

Wiktionary


placido

okre­śle­nie wy­ko­naw­cze: spo­koj­nie, ła­god­nie


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pla­ci­do – tra­dy­cyj­ne imię ro­mań­skie.
  • Plácido (film) – hisz­pań­ski film
  • Pla­ci­do Co­stan­zi – wło­ski ma­larz
  • Plácido Do­min­go – tenor hisz­pań­ski
  • Pla­ci­do Fal­co­nio – wło­ski kom­po­zy­tor
  • Pla­ci­do Puc­ci­nel­li – wło­ski mnich i hi­sto­ryk
  • Pla­ci­do Co­lum­ba­ni – wło­ski ar­chi­tekt
  • Gia­cin­to Pla­ci­do Zurla – wło­ski kar­dy­nał
  • Plácido Po­lan­co – do­mi­ni­kań­ski bejs­bo­li­sta
  • Plácido Vega y Daza – mek­sy­kań­ski ge­ne­rał
  • Pla­ci­do – wódz In­dian Ton­ka­wa
  • Mi­che­le Pla­ci­do – wło­ski aktor i re­ży­ser

Wikipedia


placka

rzad­ko: przy­rząd do za­bi­ja­nia much, skła­da­ją­cy się z pła­skie­go ele­men­tu z two­rzy­wa sztucz­ne­go, umo­co­wa­ne­go na dłu­giej rącz­ce; packa


SJP.pl


plackapela

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. muz. or­kie­stra pod­wór­ko­wa

Wiktionary


plackarnia

ro­dzaj re­sta­u­ra­cji, w któ­rej głów­ną spe­cjal­no­ścią są plac­ki, cza­sa­mi także na­le­śni­ki i po­dob­ne po­tra­wy ze sma­żo­ne­go cia­sta


SJP.pl


plackiem

pła­skie, słod­kie cia­sto, pie­czo­ne czę­sto z róż­ny­mi do­dat­ka­mi


SJP.pl


plackowaty

po­dob­ny do plac­ka, ma­ją­cy kształt plac­ka


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy kształt pla­ce­kac­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plac mrz., placek mrz., placyk mrz.

Wiktionary


plackowy

→ pla­cek


SJP.pl

Patrz:

placek

placmajor

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) adm. hist. po­moc­ni­czy ofi­cer głów­ne­go ko­men­dan­ta for­te­cy lub mia­sta, kie­ru­ją­cy spra­wa­mi biu­ro­wy­mi

Wiktionary


placowa

→ plac


SJP.pl

Patrz:

plac

placowe

opła­ta po­bie­ra­na od osoby wy­naj­mu­ją­cej część ja­kie­goś placu w za­mian za moż­li­wość użyt­ko­wa­nia go w ce­lach go­spo­dar­czych lub ko­mu­ni­ka­cyj­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) opła­ta po­bie­ra­na od hand­la­rzy na pla­cach tar­go­wych

Wiktionary

Patrz:

plac

Powiązane:

 rzecz. plac mrz., placek mrz., placyk mrz.

Wiktionary


placowy

→ plac


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pra­cow­nik do­zo­ru­ją­cy plac

Wiktionary

Patrz:

plac

Powiązane:

 rzecz. plac mrz., placek mrz., placyk mrz.

Wiktionary


placuszek

zdrob­nie­nie od: pla­cek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od pla­cek

 (1.2) mały pla­cek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. placek mrz.

Wiktionary


placyd

imię mę­skie


SJP.pl

Pla­cyd – imię mę­skie po­cho­dze­nia ła­ciń­skie­go. Wy­wo­dzi się od ła­ciń­skie­go przy­dom­ka po­cho­dzą­ce­go od wy­ra­zu po­spo­li­te­go "pla­ci­dus", oz­na­cza­ją­ce­go „spo­koj­ny, do­brot­li­wy, ła­god­ny”. No­to­wa­ne w Pol­sce co najm­niej od 1691 roku.

Żeń­ski od­po­wied­nik tego imie­nia: Pla­cy­da.

Wikipedia


placyda

imię żeń­skie


SJP.pl

Pla­cy­da – żeń­ski od­po­wied­nik imie­nia Pla­cyd. Zdrob­nie­nia to Cytka, Cysia, Pla­tu­sia. Ist­nie­ją świę­te i bło­go­sła­wio­ne tego imie­nia.

W XIX wieku imię po­ja­wia­ło się spo­ra­dycz­nie. Po­pu­lar­ne było w Hisz­pa­nii. W XXI wieku jest w Pol­sce nadal rzad­kie. W stycz­niu 2025 r. w re­je­strze PESEL, wśród pu­blicz­nie do­stęp­nych da­nych do­ty­czą­cych osób ży­ją­cych, wy­ka­za­no 7 ko­biet o imie­niu Pla­cy­da na­da­nym jako imię pier­wsze.

Wikipedia


placydia

imię żeń­skie


SJP.pl

Pla­cy­dia – młod­sza córka ce­sa­rza rzym­skie­go Wa­len­ty­nia­na III, żona ce­sa­rza Oli­briu­sza, matka Ju­lia­ny Ani­cji. Jej star­szą sio­strą była Eu­do­kia, żona Pal­la­diu­sza, syna ce­sa­rza Pe­tro­niu­sza Mak­sy­mu­sa a także Hu­ne­ry­ka, syna Gen­ze­ry­ka.

Po zdo­by­ciu Rzymu w roku 455 przez Gen­ze­ry­ka, razem z matką Li­cy­nią Eu­dok­sją i sio­strą Eu­do­kią, zo­sta­ła prze­wie­zio­na do Kar­ta­gi­ny. Po uwol­nie­niu około 461 roku, udała się do Kon­stan­ty­no­po­la, gdzie miesz­ka­ła do śmier­ci.

Wikipedia


placydostwo

Pla­cyd z żoną; Pla­cy­do­wie


SJP.pl


placydowie

imię mę­skie


SJP.pl


placydowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Pla­cy­da lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


placydziny

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Pla­cy­dy lub z nią zwią­za­ny


SJP.pl


placyk

nie­wiel­ki plac (zwy­kle w zna­cze­niu spe­cjal­nie wy­dzie­lo­nej, wol­nej prze­strze­ni w mie­ście, zaz­wy­czaj oto­czo­nej bu­dyn­ka­mi)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: plac

 (1.2) mały plac

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na pla­cy­ku przed ko­ściół­kiem, ku­pu­ję co­dzien­nie bu­łecz­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈplat͡sɨk, AS: placyk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plac m., placowe n., placek m., placowy mos.

 przym. placowy, plackowy, plackowaty

Wiktionary


placówka

1. teren bę­dą­cy miej­scem sta­cjo­no­wa­nia wojsk obron­nych, a także: część wojsk przez­na­czo­na do ubez­pie­cze­nia in­nych od­dzia­łów na po­sto­ju;
2. za­kład, in­sty­tu­cja peł­nią­ca rolę przed­sta­wi­ciel­stwa hand­lo­we­go, dy­plo­ma­tycz­ne­go lub in­ne­go oś­rod­ka pu­blicz­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wojsk. teren bę­dą­cy miej­scem sta­cjo­no­wa­nia wojsk obron­nych

 (1.2) wojsk. część wojsk przez­na­czo­na do ubez­pie­cze­nia in­nych od­dzia­łów na po­sto­ju

 (1.3) za­kład, in­sty­tu­cja peł­nią­ca rolę przed­sta­wi­ciel­stwa hand­lo­we­go, dy­plo­ma­tycz­ne­go lub in­ne­go oś­rod­ka pu­blicz­ne­go

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pla­ców­ka – ro­dzaj po­ste­run­ku woj­sko­we­go
  • pla­ców­ka – za­kład, in­sty­tu­cja peł­nią­ca rolę oś­rod­ka w ja­kiejś dzie­dzi­nie życia, czę­sto filia lub od­dział in­sty­tu­cji
  • pla­ców­ka na­u­ko­wa – in­sty­tu­cja zaj­mu­ją­ca się ba­da­nia­mi na­u­ko­wy­mi
  • pla­ców­ka dy­plo­ma­tycz­na, ina­czej misja dy­plo­ma­tycz­na – przed­sta­wi­ciel­stwo dy­plo­ma­tycz­ne okre­ślo­ne­go pań­stwa w innym pań­stwie lub przy or­ga­ni­za­cji mię­dzy­na­ro­do­wej
  • Pla­ców­ka – rejon w dziel­ni­cy Bie­la­ny w War­sza­wie
  • Pla­ców­ka – dziel­ni­ca Haj­nów­ki
  • Pla­ców­ka – wieś w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie piotr­kow­skim, w gmi­nie Ręcz­no
  • Pla­ców­ka – po­wieść Bo­le­sła­wa Prusa
  • Pla­ców­ka – opo­wia­da­nie Sta­ni­sła­wa Lema opu­bli­ko­wa­ne w Kuź­ni­cy w 1946 r. (patrz: Lata czter­dzie­ste. Dyk­tan­da)
  • Pla­ców­ka – film z 1979 r. w re­ży­se­rii Zyg­mun­ta Sko­niecz­ne­go
  • Pla­ców­ka – film ani­mo­wa­ny w re­ży­se­rii Mi­ło­sza Mar­gań­skie­go – la­u­re­at w ka­te­go­rii „Naj­lep­szy film ani­mo­wa­ny” na te­le­wi­zyj­nym fe­sti­wa­lu fil­mo­wym kina nie­za­leż­ne­go Te­le­wi­zyj­ny fe­sti­wal Kult Off Kino w TV...
  • Pla­ców­ka po­stę­pu – opo­wia­da­nie Jo­sep­ha Con­ra­da opu­bli­ko­wa­na w 1898 r. w zbio­rze Opo­wie­ści nie­po­ko­ją­ce (Tales of Un­rest, wyd. pol. 1925)

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Z zew­nątrz bazy do­bie­ga­ły od­gło­sy walki. Ścia­ny pla­ców­ka­a­ców­ki drża­ły od tra­fień.

 (1.3) Sze­ścior­gu pra­cow­ni­kom pla­ców­ka­a­ców­ki udaje się zbiec i ukryć w re­zy­den­cji am­ba­sa­do­ra Ka­na­dy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: plaˈt͡sufka, AS: placufka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plac mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) posterunek

Wiktionary


plafon

de­ko­ra­cyj­ne ma­lo­wi­dło na su­fi­cie; rów­nież sufit ozdo­bio­ny tym ma­lo­wi­dłem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ar­chit. sufit ozdo­bio­ny sztu­ka­te­rią, pła­sko­rzeź­bą, fre­skiem lub ma­lo­wi­dłem olej­nym;

 (1.2) szt. ma­lo­wi­dło na tynku, płót­nie lub de­ko­ra­cja stiu­ko­wa zaj­mu­ją­ce cen­tral­ną część su­fi­tu lub skle­pie­nia

 (1.3) bank. ogól­na kwota akre­dy­ty­wy od­na­wial­nej (re­wol­win­go­wej), z któ­rej co jakiś czas na­stę­pu­je wy­pła­ta czę­ści środ­ków (na­wiąz­ki)

 (1.4) karc. gra kar­cia­na z po­cząt­ku XX wieku, daw­niej­sza od­mia­na bry­dża;

Wiktionary

Pla­fon (od fr. "plat fond" – pła­skie tło) – sufit lub pod­nie­bien­na część skle­pie­nia ozdo­bio­na sztu­ka­te­rią, pła­sko­rzeź­bą, fre­skiem lub ma­lo­wi­dłem olej­nym na za­mo­co­wa­nym od­po­wied­nio przy su­fi­cie płót­nie. Bywa oto­czo­ny de­ko­ra­cyj­nym obra­mie­niem, wy­ko­na­nym z ma­te­ria­łu o innej fak­tu­rze i po­kry­tym inną tech­ni­ką niż wła­ści­wa kom­po­zy­cja.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1-2) Po­ły­ski­wa­ły zło­co­ne gzem­sy stiu­ku, a poś­rod­ku su­fi­tu za­ma­ja­czał wy­bla­kły pla­fon.

 (1.3) Przy za­sto­so­wa­niu akre­dy­ty­wy nie­ku­mu­la­tyw­nej część pla­fo­nu może zo­stać nie­wy­ko­rzy­sta­na, jeśli nie wszyst­kie na­wiąz­ki będą wy­ko­rzy­sta­ne w peł­nej wy­so­ko­ści.

 (1.4) Opo­wia­dał jak jego krew­ny, bo­ga­ty prze­my­sło­wiec z Łodzi, świet­nie gra­ją­cy w pla­fo­na, zo­stał za­pro­szo­ny na Zamek do sa­me­go pre­zy­den­ta Mo­ścic­kie­go na robra. Mo­ścic­ki, tak głosi fama, choć fu­sze­ru­je jak sto­ło­wa noga, prze­pa­da za pla­fo­nem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈplafɔ̃n, AS: plafõn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plafoniera ż.

 przym. plafonowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) pułap

Wiktionary


plafoniera

ro­dzaj opra­wy świetl­nej za­in­sta­lo­wa­nej przy su­fi­cie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) elektr. ro­dzaj opra­wy lampy su­fi­to­wej

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌplafɔ̃ˈɲɛra, AS: plafõńera

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plafon m.

Wiktionary


plafonowy

przy­miot­nik od: pla­fon (np. ma­lar­stwo pla­fo­no­we, ma­lo­wi­dła pla­fo­no­we)


SJP.pl


plag

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D. lm. od: plaga

Wiktionary


plaga

trud­ne do opa­no­wa­nia nie­ko­rzyst­ne zja­wi­sko, szyb­ko sze­rzą­ce się


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ma­so­we, groź­ne zja­wi­sko, sze­rzą­ce się i trud­ne do opa­no­wa­nia

 (1.2) przen. coś do­kucz­li­we­go i trud­ne­go do opa­no­wa­nia

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • epi­de­mia
  • Plaga (po­wieść)
  • Plaga (film)
  • Plaga (ze­spół mu­zycz­ny)

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Wzra­sta nie­ste­ty ilość roz­wo­dów, które (…) stają się już pla­ga­a­gą na­szych cza­sów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈplaɡa, AS: plaga

Wiktionary

Powiązane:

 przym. plagalny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) epidemia, pomór, gradacja, zaraza

 (1.2) najazd

Wiktionary


plagalny

ka­den­cja pla­gal­na: okre­ślo­ny ze­spół wy­stę­pu­ją­cych bez­poś­red­nio po sobie akor­dów, two­rzą­cy koń­co­wy frag­ment ja­kie­goś ut­wo­ru; ka­den­cja ko­ściel­na


SJP.pl


plagi

prze­sta­rza­le o ba­tach, chło­ście


SJP.pl


plagiacik

zdrob­nie­nie od: pla­giat


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od pla­giat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To nie pla­giat, lecz tylko mały pla­gia­cik.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plagiat m., plagiator mos.

Wiktionary


plagiaryzm

do­pu­szcze­nie się bez­praw­ne­go wy­pro­mo­wa­nia, wy­ko­rzy­sta­nia cu­dze­go dzie­ła lub po­my­słu pod włas­nym naz­wi­skiem; pla­gia­tor­stwo


SJP.pl


plagiaryzować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. spla­gia­ry­zo­wać)

 (1.1) pot. pla­gia­to­wać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) […] so­wiec­cy fi­lo­zo­fo­wie nie­chęt­nym okiem pa­trzy­li na po­czy­na­nia Po­la­ków, cho­ciaż nie­kie­dy po kry­jo­mu ich na­śla­do­wa­li, aby nie po­wie­dzieć pla­gia­ry­zo­wa­ća­gia­ry­zo­wa­li.

 (1.1) […] ab­stra­hu­jąc od też znowu za­baw­nych ak­cen­tów, czy ktoś tu kogoś pla­gia­ry­zo­wa­ća­gia­ry­zu­je, to pa­ra­dok­sal­nie jeśli cho­dzi o głów­ne fi­la­ry pro­gra­mu, te ogło­szo­ne przez dwóch głów­nych kan­dy­da­tów, to oni się spe­cjal­nie od sie­bie nie róż­nią […].

 (1.1) Gut­ten­berg […] za­prze­czył, ja­ko­by umyśl­nie wpro­wa­dził w błąd i pla­gia­ry­zo­wa­ća­gia­ry­zo­wał w pracy dok­tor­skiej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plagiaryzm mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zob. plagiatować.

Wiktionary


plagiat

wy­ko­rzy­sta­nie bez­praw­nie cu­dze­go dzie­ła, po­my­słu pod włas­nym naz­wi­skiem; także taki przy­wła­szczo­ny po­mysł, dzie­ło lub za­po­ży­cze­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) sko­pio­wa­nie cu­dze­go ut­wo­ru lub jego frag­men­tu i przy­pi­sa­nie sobie au­tor­stwa;

 (1.2) utwór, praca na­u­ko­wa bę­dą­ca efek­tem pla­gia­tu (1.1)

Wiktionary

Pla­giat ( pla­gium „kra­dzież”) – po­ję­cie z za­kre­su prawa au­tor­skie­go oz­na­cza­ją­ce sko­pio­wa­nie cu­dze­go ut­wo­ru (lub jego czę­ści) wraz z przy­pi­sa­niem sobie prawa do au­tor­stwa po­przez ukry­cie po­cho­dze­nia spla­gia­to­wa­ne­go ut­wo­ru. Może być nim obraz, gra­fi­ka, fo­to­gra­fia, pio­sen­ka, wiersz, praca ma­gi­ster­ska, praca dok­tor­ska, pu­bli­ka­cja na­u­ko­wa, jak rów­nież gra kom­pu­te­ro­wa.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Po spot­ka­niu po­desz­ła do nas pewna Ania, mło­dziu­teń­ka adept­ka pióra, za­rzu­ca­jąc An­drze­jo­wi pla­giat.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈplaɟjat, AS: plaǵi ̯at

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plagiator m., plagiatorka ż., autoplagiat m., plagiatorstwo n., plagiatowanie n., splagiatowanie n.

:: zdrobn. plagiacik m.

 czas. plagiatować ndk., splagiatować dk.

 przym. plagiatowy, plagiatorski

Wiktionary


plagiator

osoba, która do­pu­ści­ła się pla­gia­tu (bez­praw­ne­go wy­pro­mo­wa­nia, wy­ko­rzy­sta­nia cu­dze­go dzie­ła lub po­my­słu pod włas­nym naz­wi­skiem)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) praw. jed­nost­ka lub osoba przy­pi­su­ją­ca sobie prawa au­tor­skie do ut­wo­ru, któ­re­go nie jest au­to­rem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Znany pu­bli­cy­sta, autor bio­gra­fii pre­zy­den­ta, oka­zał się pla­gia­to­rem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: plaˈɟatɔr, AS: plaǵator

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plagiat m., plagiatorstwo n., plagiatowanie n., splagiatowanie n.

:: fż. plagiatorka ż.

:: zdrobn. plagiacik m.

 czas. plagiatować ndk., splagiatować dk.

 przym. plagiatowy, plagiatorski

Wiktionary


plagiatorka

ko­bie­ta, która do­pu­ści­ła się pla­gia­tu (bez­praw­ne­go wy­pro­mo­wa­nia, wy­ko­rzy­sta­nia cu­dze­go dzie­ła lub po­my­słu pod włas­nym naz­wi­skiem)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta, która po­peł­ni­ła pla­giat

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌplaɟaˈtɔrka, AS: plaǵatorka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plagiator mos., plagiat mrz., plagiatorstwo n.

 przym. plagiatorski, plagiatowy

 czas. plagiatować ndk.

Wiktionary


plagiatorski

zna­mien­ny dla pla­gia­to­ra, pla­gia­tor­ki, od­no­szą­cy się w jakiś spo­sób do pla­gia­tor­stwa (np. pla­gia­tor­ski in­cy­dent), ma­ją­cy zna­mio­na pla­gia­tu (np. pla­gia­tor­ski utwór)


SJP.pl


plagiatorstwo

do­pu­szcze­nie się bez­praw­ne­go wy­pro­mo­wa­nia, wy­ko­rzy­sta­nia cu­dze­go dzie­ła lub po­my­słu pod włas­nym naz­wi­skiem; pla­gia­ryzm


SJP.pl


plagiatować

do­pu­szczać się bez­praw­ne­go wy­pro­mo­wa­nia, wy­ko­rzy­sta­nia cu­dze­go dzie­ła lub po­my­słu pod włas­nym naz­wi­skiem; pla­gio­wać, pla­gia­ry­zo­wać


SJP.pl


plagiatowi

forma przy­miot­ni­ka.

 (1.1) M. i W. mos. lm. od: pla­gia­to­wy

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) C. lp. od: pla­giat

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Bli­skie pla­gia­to­wi są kom­pi­la­cje, to jest prace uło­żo­ne z po­zbie­ra­nych frag­men­tów cu­dzych dzieł.

Wiktionary


plagiatowość

ze­spół cech zna­mien­nych dla pla­gia­tu (bez­praw­ne­go wy­pro­mo­wa­nia, wy­ko­rzy­sta­nia cu­dze­go dzie­ła lub po­my­słu pod włas­nym naz­wi­skiem) lub pla­gia­to­ra, pla­gia­tor­ki


SJP.pl


plagiatowy

przy­miot­nik od: pla­giat (np. pla­gia­to­wy skan­dal, pla­gia­to­wa praca na­u­ko­wa)


SJP.pl


plagioklaz

gli­no­krze­mian sodu i wap­nia, mi­ne­rał za­li­cza­ny do grupy ska­le­ni, bę­dą­cy po­spo­li­tym skład­ni­kiem więk­szo­ści skał mag­mo­wych i me­ta­mor­ficz­nych


SJP.pl


plagionit

siar­czek oło­wiu i an­ty­mo­nu, nie­przez­ro­czy­sty mi­ne­rał o me­ta­licz­nym po­ły­sku i zie­lo­nej, ciem­no­zie­lo­nej, czar­nej lub sza­rej bar­wie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) miner. rzad­ki mi­ne­rał z gro­ma­dy siarcz­ków;

Wiktionary

Pla­gio­nit – mi­ne­rał klasy siarcz­ków. To­wa­rzy­szą mu naj­czę­ściej ga­le­na, kwarc, chal­ko­pi­ryt, ker­me­syt, sfa­le­ryt, sem­se­y­it oraz kal­cyt.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. plagionitowy

Wiktionary


plagiotropizm

okre­ślo­na re­ak­cja ru­cho­wa ro­śli­ny lub osia­dłe­go zwie­rzę­cia, po­le­ga­ją­ca na zwró­ce­niu się lub za­dzia­ła­niu w stro­nę wy­stą­pie­nia da­ne­go bodź­ca; tro­pizm do­dat­ni


SJP.pl


plagiotropowy

ga­tu­nek pla­gio­tro­po­wy: ga­tu­nek ro­śli­ny, u któ­rej wzrost pędu od­by­wa się rów­no­le­gle lub uko­śnie wzglę­dem po­dło­ża (w prze­ci­wień­stwie do ga­tun­ków or­to­tro­po­wych, u któ­rych taki wzrost od­by­wa się pro­sto­pad­le do po­dło­ża)


SJP.pl


plagiować

do­pu­szczać się bez­praw­ne­go wy­pro­mo­wa­nia, wy­ko­rzy­sta­nia cu­dze­go dzie­ła lub po­my­słu pod włas­nym naz­wi­skiem; pla­gia­to­wać, pla­gia­ry­zo­wać


SJP.pl


plagowy

→ plaga


SJP.pl

Patrz:

plaga

plaja

nazwa pu­sty­ni ila­stej w Ame­ry­ce Pół­noc­nej


SJP.pl


plajster

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) reg-pl|Bia­ły­stok.

 (1.2) gw-pl|Gniez­no. pla­ster (opa­tru­nek)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plajsterek n.

Wiktionary


plajta

krach, ban­kruct­wo, upa­dłość


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. ban­kruct­wo

 (1.2) pot. nie­po­wo­dze­nie przed­sięw­zię­cia

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈplajta, AS: plai ̯ta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plajciarz m.

 czas. plajtować ndk., splajtować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bankructwo, upadłość

 (1.2) niepowodzenie

Wiktionary


plajtować

do­pro­wa­dzać do plaj­ty (ban­kruct­wa, kra­chu), upa­dać, chy­lić się ku upad­ko­wi z po­wo­du braku pie­nię­dzy, fun­du­szy na dal­sze ist­nie­nie; ban­kru­to­wać


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. splaj­to­wać)

 (1.1) pot. fi­nans. doz­na­wać klę­ski fi­nan­so­wej; upa­dać eko­no­micz­nie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plajta ż.

 czas. splajtować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bankrutować

Wiktionary


plak

naz­wi­sko


SJP.pl


plakaciarz

osoba roz­le­pia­ją­ca pla­ka­ty, ob­wie­szcze­nia itp.


SJP.pl


plakacik

zdrob­nie­nie od: pla­kat


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od pla­kat

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na całej po­ła­ci – śnieg, w prze­róż­nej po­sta­ci – śnieg, na sio­stry i braci, zi­mo­wy pla­ka­cik – śnieg…

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plakat m., plakacista m., plakaciarz m., plakatówka ż., plakatowanie n.

 czas. plakatować ndk.

 przym. plakatowy

Wiktionary


plakacista

gra­fik, któ­re­go spe­cja­li­za­cją jest pro­jek­to­wa­nie pla­ka­tów i two­rze­nie ele­men­tów cha­rak­te­ry­stycz­nych dla ta­kie­go ga­tun­ku sztu­ki użyt­ko­wej


SJP.pl


plakacistka

gra­ficz­ka, któ­rej spe­cja­li­za­cją jest pro­jek­to­wa­nie pla­ka­tów i two­rze­nie ele­men­tów cha­rak­te­ry­stycz­nych dla ta­kie­go ga­tun­ku sztu­ki użyt­ko­wej


SJP.pl


plakat

duży ar­kusz pa­pie­ru za­wie­ra­ją­cy in­for­ma­cję w for­mie gra­ficz­nej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wyrób po­li­gra­ficz­ny zaz­wy­czaj po­kaź­nych roz­mia­rów re­kla­mu­ją­cy coś

 (1.2) wyrób po­li­gra­ficz­ny zaz­wy­czaj po­kaź­nych roz­mia­rów pro­pa­gu­ją­cy coś

Wiktionary

Pla­kat (z pla­ka­at, z pla­card ‘ta­bli­ca z afi­szem’) – [].

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sze­dłem ulicą, a na mu­rach było pełno pla­ka­tów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈplakat, AS: plakat

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plakatówka ż., plakatowanie n.

:: zdrobn. plakacik m.

 czas. plakatować ndk.

 przym. plakatowy, plakatówkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) afisz

Wiktionary


plakatowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) roz­wie­sza­nie pla­ka­tów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plakat mrz., plakacik mrz., plakatówka ż.

 czas. plakatować

Wiktionary


plakatować

roz­le­pia­jąc pla­ka­ty, pro­mo­wać, re­kla­mo­wać ja­kieś przed­sięw­zię­cia lub in­sty­tu­cje, czę­sto także: ob­wie­szczać, ogła­szać coś


SJP.pl


plakatowość

ze­spół cech cha­rak­te­ry­stycz­nych dla pla­ka­tu, spo­sób przed­sta­wie­nia kom­po­zy­cji w for­mie przy­po­mi­na­ją­cej pla­kat


SJP.pl


plakatowy

przed­sta­wio­ny w po­sta­ci pla­ka­tu (np. ogło­sze­nie pla­ka­to­we), cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pla­ka­tu lub w jakiś inny spo­sób z nim zwią­za­ny (np. gra­fi­ka pla­ka­to­wa)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy pla­ka­tu, wy­ko­rzy­sty­wa­ny do pro­duk­cji pla­ka­tu

 (1.2) książk. przen. uka­za­ny w pro­sty, sche­ma­tycz­ny spo­sób, sta­no­wią­cy upro­szcze­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) W pla­ka­to­wych bo­ha­te­rach tej po­wie­ści można do­strzec cechy ty­po­we dla współ­czes­nej mło­dzie­ży.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌplakaˈtɔvɨ, AS: plakatovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plakat m., plakacik m., plakacista m., plakacistka ż., plakatowość ż., plakatówka ż.

Wiktionary


plakatówka

po­tocz­nie o far­bie pla­ka­to­wej (go­to­wej far­bie roz­mie­sza­nej ze spo­i­wem, uży­wa­nej do nietr­wa­łych ma­lo­wi­deł de­ko­ra­cyj­nych)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) szt. pół­płyn­na, kry­ją­ca farba wodna do nietr­wa­łych za­sto­so­wań pla­stycz­nych

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plakat m., plakacik m., plakatowanie n.

 czas. plakatować ndk.

 przym. plakatowy, plakatówkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) farba plakatowa

Wiktionary


plakatówki

po­tocz­nie o far­bie pla­ka­to­wej (go­to­wej far­bie roz­mie­sza­nej ze spo­i­wem, uży­wa­nej do nietr­wa­łych ma­lo­wi­deł de­ko­ra­cyj­nych)


SJP.pl


plakieta

ro­dzaj de­ko­ra­cyj­ne­go ka­fel­ka, naj­czę­ściej pro­sto­kąt­ne­go lub kwa­dra­to­we­go, zdo­bio­ne­go or­na­men­tem ma­lar­skim lub re­lie­fo­wym, na­kła­da­ne­go na dzie­ła rze­mio­sła ar­ty­stycz­ne­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) szt. płyt­ka de­ko­ra­cyj­na ozdo­bio­na pła­sko­rzeź­bą lub na­pi­sem, bę­dą­ca sa­mo­dziel­nym przed­mio­tem ar­ty­stycz­nym lub na­kła­da­na na przed­mio­ty rze­mio­sła ar­ty­stycz­ne­go

Wiktionary

Pla­kie­ta – ozdob­na płyt­ka słu­żą­ca do zdo­bie­nia przed­mio­tów rze­mio­sła ar­ty­stycz­ne­go. Ma kształt wie­lo­kąt­ny, naj­czę­ściej pro­sto­kąt­ny. Może być wy­ko­na­na z me­ta­lu, ce­ra­mi­ki, mo­za­i­ki lub kości sło­nio­wej. Jest zdo­bio­na or­na­men­tem ma­lar­skim bądź re­lie­fo­wym. Mimo że służy do na­kła­da­nia na inne, więk­sze przed­mio­ty, czę­sto sama w sobie sta­no­wi odręb­ny przed­miot ar­ty­stycz­ny.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. plakietka ż.

Wiktionary


plakietka

1. nie­wiel­ka pla­kie­ta (de­ko­ra­cyj­ny ka­fe­lek, naj­czę­ściej pro­sto­kąt­ny lub kwa­dra­to­wy, zdo­bio­ny or­na­men­tem ma­lar­skim lub re­lie­fo­wym, na­kła­da­ny na dzie­ła rze­mio­sła ar­ty­stycz­ne­go);
2. mała ta­blicz­ka, naj­czę­ściej pla­sti­ko­wa, peł­nią­ca rolę iden­ty­fi­ka­to­ra pod­czas ja­kichś zgro­ma­dzeń


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: pla­kie­ta

 (1.2) ta­blicz­ka, zna­czek przy­pi­na­ny do ubra­nia – z tek­stem lub zna­kiem gra­ficz­nym

Wiktionary

Wymowa:

IPA: plaˈcɛtka, AS: plaḱetka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plakieta ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) znaczek

Wiktionary


plakoderma

pra­daw­na ryba dra­pież­na z okre­su sy­lu­ru i de­wo­nu, cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się silną szczę­ką i ma­syw­nym uzę­bie­niem; ryba pan­cer­na, tar­czo­wiec


SJP.pl


plakować

po­kry­wać ele­men­ty ze zwy­kłe­go drew­na sto­lar­skie­go cen­niej­szym ga­tun­kiem drew­na, zło­tem, sre­brem lub po­dob­nym war­to­ścio­wym krusz­cem


SJP.pl


plama

1. część ja­kiejś po­wierzch­ni wy­róż­nia­ją­ca się inną barwą, czę­sto szpe­cą­ca, o nie­o­kre­ślo­nym kształ­cie;
2. hańba, nie­sła­wa, wpad­ka;
3. ma­lar­stwo: po­wierzch­nia barw­na o jed­nym ko­lo­rze


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) brud­ny lub osz­pe­ca­ją­cy ślad po­zo­sta­wio­ny na po­wierzch­ni cze­goś

 (1.2) część po­wierzch­ni ja­kie­goś przed­mio­tu róż­nią­ca się ko­lo­rem lub wa­lo­rem od tła

 (1.3) med. kos­met. róż­ni­ca w pig­men­ta­cji

 (1.4) przen. hańba, kom­pro­mi­ta­cja

 (1.5) pot. przen. fia­sko, nie­po­wo­dze­nie

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • plama – w der­ma­to­lo­gii, wyk­wit le­żą­cy w po­zio­mie skóry
  • Radio Plama
  • plama go­rą­ca – zja­wi­sko ge­o­lo­gicz­ne
  • plama sło­necz­na – ob­szar na po­wierzch­ni Słoń­ca

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈplãma, AS: plãma

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plamistość ż., odplamiacz m.

:: zdrobn. plamka ż., plameczka ż.

 czas. plamić ndk., splamić dk., odplamiać ndk., odplamić dk., poplamić dk.

 przym. plamisty, plamkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.4) hańba, ujma, piętno, kompromitacja

Wiktionary


plameczka

zdrob­nie­nie od: plam­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: plam­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: plãˈmɛt͡ʃka, AS: plãmečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plama, plamka

 czas. plamić

Wiktionary


plamek

zdrob­nie­nie od: plama


SJP.pl


plamiak

ryba z ro­dzi­ny dor­szo­wa­tych, za­miesz­ku­ją­ca za­chod­nią część Morza Bał­tyc­kie­go i pół­noc­ne wody At­lan­ty­ku, po­ła­wia­na go­spo­dar­czo dla cen­ne­go i po­żyw­ne­go mięsa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) icht. dra­pież­na ryba mor­ska;

Wiktionary

Pla­miak, łu­pacz, wą­tłusz sre­brzy­sty ("Me­la­no­gram­mus ae­gle­fi­nus") – ga­tu­nek mor­skiej ryby dor­szoksz­tałt­nej z ro­dzi­ny dor­szo­wa­tych (Ga­di­dae). Je­dy­ny przed­sta­wi­ciel ro­dza­ju "Me­la­no­gram­mus". Po­pu­lar­ny kon­sump­cyj­nie w kra­jach an­glo­sa­skich, gdzie razem z dor­szem two­rzy pod­sta­wę dania fish and chips. Mało po­pu­lar­ny w kuch­ni pol­skiej. Łatwo roz­poz­na­wal­ny ze wzglę­du na czar­ną linię bocz­ną.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Dzi­siaj zja­dłem sma­żo­ne­go pla­mia­ka z fryt­ka­mi.

Wiktionary


plamiasty

pla­mi­sty


SJP.pl


plamica

1. za­kaź­na cho­ro­ba pa­so­żyt­ni­cza jed­wab­ni­ków mor­wo­wych i dę­bo­wych; pe­bry­na; pie­przy­ca
2. wy­stę­po­wa­nie sa­mo­ist­nych krwa­wień do skóry i błon ślu­zo­wych wsku­tek ob­ni­że­nia licz­by lub czyn­no­ści pły­tek krwi


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • skaza krwo­tocz­na
  • ma­ło­płyt­ko­wość im­mu­no­lo­gicz­na (daw. pla­mi­ca ma­ło­płyt­ko­wa, ma­ło­płyt­ko­wość sa­mo­ist­na)
  • za­krze­po­wa pla­mi­ca ma­ło­płyt­ko­wa
  • za­pa­le­nie na­czyń zwią­za­ne z IgA
  • pla­mi­ca (Art­ho­nia) – ro­dzaj grzy­bów

Wikipedia


plamicowy

→ pla­mi­ca


SJP.pl

Patrz:

plamica

plamiec

pla­miec agre­ściak: motyl z ro­dzi­ny mier­ni­kow­ców, któ­re­go po­stać lar­wal­na uwa­ża­na jest za groź­ne­go szkod­ni­ka krze­wów i drzew owo­co­wych, głów­nie agre­stu i po­rze­czek


SJP.pl


plamisko

duża, roz­le­gła plama


SJP.pl


plamistość

1. bycie pla­mi­stym (peł­nym plam, całym w pla­mach);
2. ogól­na nazwa każ­dej z cho­rób spo­wo­do­wa­nych przez róż­ne­go ro­dza­ju grzy­by wy­wo­łu­ją­ce pow­sta­wa­nie plam na ło­dy­gach i li­ściach ro­ślin


SJP.pl


plamisty

po­kry­ty licz­ny­mi pla­ma­mi, pełen plam (np. pla­mi­sta twarz, pla­mi­sta cera) lub wy­glą­da­ją­cy jak plama, po­dob­ny do plamy (np. pla­mi­ste ru­mień­ce)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy pla­ma­a­my, cha­rak­te­ry­zu­ją­cy się pla­mi­sto­śća­mi­sto­ścią

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plama ż., plamka ż., plamienie n.

 czas. plamić ndk., poplamić dk., odplamić dk., odplamiać ndk., zaplamić dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) cętkowany

Wiktionary


plamić

1. bru­dzić, walać coś, robić, po­zo­sta­wiać na czymś plamy, naj­czę­ściej przy­pad­ko­wo, bez za­mie­rze­nia;
2. okry­wać hańbą, znie­sła­wiać


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. po­pla­mić, za­pla­mić)

 (1.1) robić pla­ma­a­my

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. spla­mić)

 (2.1) okry­wać hańbą

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny pla­mić się (dk. po­pla­mić się, za­pla­mić się)

 (3.1) robić pla­ma­a­my na sobie

 (3.2) być pla­mio­nym

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny pla­mić się (dk. spla­mić się)

 (4.1) okry­wać się hańbą

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plama ż., plamienie n., plamistość ż., plamka ż., plameczka ż.

 przym. plamisty

 czas. odplamiać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) brudzić

 (2.1) hańbić, kalać

 (3.1) brudzić się

 (4.1) hańbić się

Wiktionary


plamka

zdrob­nie­nie od: plama


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. plama

 (1.2) in­form. techn. w mo­ni­to­rze od­le­głość mię­dzy ob­sza­ra­mi de­cy­du­ją­cy­mi o wyś­wiet­le­niu są­sied­nich punk­tów obra­zu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Si­ko­ra modra jest mniej­sza od wró­bla, wierzch głowy ma nie­bie­ski, a na karku ma jasną plam­ka­am­kę.

 (1.1) Ta mapa ma u góry tłu­stą plam­ka­am­kę; po­pro­szę o inną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈplãmka, AS: plãmka

Wiktionary

Powiązane:

 czas. plamić, odplamiać

 rzecz. plamienie n., plameczka ż., plamistość, plama

 przym. plamisty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kropka

Wiktionary


plamkowaty

przy­po­mi­na­ją­cy plam­ki


SJP.pl


plamkować

usu­wać przy­pad­ko­we skazy w po­sta­ci nie­wiel­kich pół­przez­ro­czy­stych pla­mek pow­sta­łych na zdję­ciach bę­dą­cych od­bit­ka­mi fo­to­gra­ficz­ny­mi


SJP.pl


plamkowy

1. → plam­ka;
2. fik­sa­cja plam­ko­wa - do­mi­na­cja re­cep­to­rów wzro­ko­wych plam­ki żół­tej nad po­zo­sta­ły­mi fo­to­re­cep­to­ra­mi siat­ków­ki oka; fik­sa­cja środ­ko­wa


SJP.pl


plamobrzuchy

só­wecz­ka pla­mo­brzu­cha, miod­nik pla­mo­brzu­chy - ga­tun­ki pta­ków


SJP.pl


plamoodporność

→ pla­mo­od­por­ny


SJP.pl

Patrz:

plamoodporny

plamoodporny

od­por­ny na plamy (np. ma­te­riał pla­mo­od­por­ny) lub wy­ko­na­ny z ma­te­ria­łu od­por­ne­go na tego typu za­bru­dze­nia (np. obrus pla­mo­od­por­ny)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) taki, na któ­rym nie pow­sta­ją pla­ma­a­my; wy­ko­na­ny z ma­te­ria­łu na któ­rym nie pow­sta­ją pla­ma­a­my

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tka­ni­na pla­mo­od­por­ny­a­mo­od­por­na to tka­ni­na po­kry­ta spe­cjal­na po­wło­ką, która nie prze­pu­szcza pły­nów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: plamɔɔtpɔrnɨ

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plamoodporność ż.

Wiktionary


plamowstęg

wie­le­na pla­mow­stęg - ga­tu­nek mo­ty­la


SJP.pl


plamówka

pla­mów­ka ma­li­nów­ka - ga­tu­nek mo­ty­la z ro­dzi­ny wy­cin­ko­wa­tych


SJP.pl


plan

1. za­miar, za­mysł;
2. szkic, pro­jekt;
3. pro­gram wy­ko­na­nia zadań, roz­kład zajęć;
4. ry­su­nek odw­zo­ro­wu­ją­cy na pła­szczyź­nie szcze­gó­ły, np. mia­sta;
5. śro­do­wi­sko­wo: miej­sce re­a­li­za­cji da­ne­go frag­men­tu akcji fil­mo­wej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) to, co chce­my zro­bić

 (1.2) odw­zo­ro­wa­nie te­re­nu w po­sta­ci mapy, ma­kie­ty

 (1.3) ta­bel­ka z ukła­dem czyn­no­ści w cza­sie, np. zajęć lek­cyj­nych

 (1.4) film. miej­sce re­a­li­za­cji filmu

 (1.5) układ cze­goś, szkic

 (1.6) na sce­nie, na obra­zach, w kra­jo­bra­zie itp.: miej­sce osób lub rze­czy w per­spek­ty­wie, okre­ślo­ne ze wzglę­du na od­le­głość od pa­trzą­ce­go lub ka­me­ry

 (1.7) film. roz­miar kadru obej­mu­ją­ce­go frag­ment prze­strze­ni;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Plan – mia­sto w re­gio­nie Rodan-Alpy
  • Le Plan – mia­sto w re­gio­nie Midi-Pyrénées
  • Plan – gmina w pro­win­cji Hu­e­sca
  • Plan-les-Ou­a­tes – mia­sto w kan­to­nie Ge­ne­wa
  • plan – w kar­to­gra­fii obraz nie­wiel­kie­go ob­sza­ru po­wierzch­ni Ziemi przed­sta­wio­ny na pła­szczyź­nie za po­mo­cą sym­bo­li kar­to­gra­ficz­nych
  • PLAN – Pol­ska Lu­do­wa Akcja Nie­pod­le­gło­ścio­wa
  • PLAN – Pe­o­ple's Li­be­ra­tion Army of Na­mi­bia. Zbroj­ne ramię SWAPO
  • PLAN – pro­gram kom­pu­te­ro­wy Pro­gram­ming Lan­gu­a­ge As­sem­bler Ni­ne­te­en-hun­dred
  • Plan – film Bol­ly­wo­od
  • Plan – krót­ko­me­tra­żo­wy film Sła­wo­mi­ra Pstron­ga
  • Plan – de­biu­tanc­ki album pol­skiej pio­sen­kar­ki Syl­wii Przy­bysz, wy­da­ny w 2015 roku
  • Plan – wspól­ny sin­gel Syl­wii Przy­bysz i Meza, wy­da­ny w 2015 roku

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mam plan: pos­przą­taj­my teraz miesz­ka­nie.

 (1.2) Na pla­nie widać wy­raź­nie, że je­ste­śmy da­le­ko od naj­bliż­szej sta­cji ben­zy­no­wej.

 (1.3) Przez kilka lat mia­łem tak uło­żo­ny plan, że mu­sia­łem wsta­wać o pią­tej rano.

 (1.4) Uwaga, wszy­scy ak­to­rzy na plan! Krę­ci­my!

 (1.5) Plan bu­dyn­ku wy­raź­nie po­ka­zu­je roz­mie­szcze­nie ka­na­li­za­cji.

 (1.6) Na pier­wszym pla­nie obra­zu ar­ty­sta umie­ścił ry­czą­ce­go je­le­nia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: plãn, AS: plãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. planista m., planistka ż., planowanie n.

:: zdrobn. planik m.

 czas. planować ndk., rozplanować dk., zaplanować dk.

 przym. planowy, planistyczny

 przysł. planowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) idea, koncepcja, koncept, mapa drogowa, myśl, pomysł

 (1.2) mapa, odwzorowanie

 (1.3) program

 (1.5) szkic

 (1.7) plan filmowy

Wiktionary


planacja

pro­ces zrów­ny­wa­nia po­wierzch­ni Ziemi przez skut­ki de­nu­da­cji (wie­trze­nia, eroz­ji i gra­wi­ta­cyj­nych ru­chów ma­so­wych) i se­dy­men­ta­cji (aku­mu­la­cji)


SJP.pl

Pla­na­cja (łac. "wy­rów­ny­wać") zwana też gra­da­cją – zja­wi­sko ge­o­lo­gicz­ne po­le­ga­ją­ce na ero­zyj­nym zrów­ny­wa­niu te­re­nu (po­wierzch­ni ziemi) przez pro­ce­sy de­nu­da­cji (ni­szcze­nie wy­nio­sło­ści) i se­dy­men­ta­cji (za­peł­nia­nie osa­da­mi ob­ni­żeń). Pla­na­cja może być rów­nież wy­mu­szo­na przez czło­wie­ka, szcze­gól­nie w przy­pad­kach przy­go­to­wy­wa­nia te­re­nów pod za­bu­do­wę.

Wikipedia


planaria

pła­zi­niec z rzędu wy­pła­wek


SJP.pl


planarny

pła­ski, dwu­wy­mia­ro­wy


SJP.pl


plancheit

mi­ne­rał z grupy krze­mia­nów, tur­ku­so­wą barwę zaw­dzię­cza­ją­cy obec­no­ści mie­dzi, kry­sta­li­zu­ją­cy zaz­wy­czaj w po­sta­ci igieł


SJP.pl

Plan­che­it – rzad­ki mi­ne­rał z gro­ma­dy krze­mia­nów.

Nazwa zo­sta­ła na­da­na na cześć fran­cu­skie­go od­kryw­cy Planché, który od­krył ten mi­ne­rał w Afry­ce w Min­do­u­li.

Wikipedia


planck

[czy­taj: plank] naz­wi­sko, m.in. Max Planck (1858-1947) - fizyk nie­miec­ki


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Max Planck
  • Planck (kra­ter księ­ży­co­wy)
  • Planck (misja kos­micz­na)
  • Val­lis Planck
  • To­wa­rzy­stwo Maxa Planc­ka
  • Medal Maxa Planc­ka
  • In­sty­tut In­for­ma­ty­ki im. Maxa Planc­ka

Wikipedia


planctus

[czy­taj: plank­tus] ga­tu­nek sta­ro­rzym­skiej pie­śni ża­łob­nej, w któ­rej te­ma­tem prze­wod­nim jest cier­pie­nie z po­wo­du czy­jejś śmier­ci


SJP.pl

Planc­tus, plankt (z łac. "planc­tus" – na­rze­ka­nie, płacz) – cha­rak­te­ry­stycz­ny dla li­te­ra­tu­ry śred­nio­wiecz­nej utwór, w któ­rym wy­ra­ża się żal po bli­skiej, zmar­łej oso­bie i wzywa do wspó­łu­czest­nict­wa w cier­pie­niu. Na­wo­ły­wa­nia te (na­zy­wa­ne "apo­strop­ha de luctu") sta­no­wi­ły głów­ny motyw tre­ścio­wy i kom­po­zy­cyj­ny plank­tów, pow­ta­rza­ły się w nich wie­lo­krot­nie i bu­do­wa­ły patos ut­wo­rów.

Wikipedia


plandeka

przy­kry­cie skrzy­ni ła­dun­ko­wej sa­mo­cho­du lub przy­cze­py, wy­ko­na­ne z ma­te­ria­łu wo­do­szczel­ne­go; opoń­cza


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nie­prze­ma­kal­na płach­ta do na­kry­wa­nia cze­goś

Wiktionary

Plan­de­ka – płach­ta ma­te­ria­łu o sto­sun­ko­wo du­żych roz­mia­rach chro­nią­ca towar przed prze­mo­knię­ciem. Wy­ko­na­na jest z tka­ni­ny (ba­weł­na, len, włó­kna syn­te­tycz­ne) gu­mo­wa­nej lub na­są­czo­nej sub­stan­cją hy­dro­fo­bo­wą (np. tłu­szczem). Przy­kła­dem ta­kiej tka­ni­ny jest bre­zent.

Wikipedia


plandekowy

→ plan­de­ka


SJP.pl

Patrz:

plandeka

plandemia

pan­de­mia cho­ro­by COVID-19, uwa­ża­na za ogól­noś­wia­to­wy spi­sek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) publ. rze­ko­ma „pla­no­wa­ća­no­wa­na” pan­de­mia; okre­śle­nie pan­de­mii uży­wa­ne przez jej scep­ty­ków

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plandemizm m., plandemista m., plandemistka ż.

 czas. plandemiczny

Wiktionary


plandemiczny

→ plan­de­mia


SJP.pl

Patrz:

plandemia

plandowski

naz­wi­sko


SJP.pl


planer

apli­ka­cja, plik kom­pu­te­ro­wy lub ze­szyt do za­pi­sy­wa­nia dat spot­kań i wy­da­rzeń; plan­ner


SJP.pl


planerka

spe­cja­list­ka zaj­mu­ją­ca się pla­no­wa­niem; plan­ner­ka


SJP.pl


planespotter

[czy­taj: plejn­spo­ter] osoba upra­wia­ją­ca hobby po­le­ga­ją­ce na ob­ser­wo­wa­niu i fo­to­gra­fo­wa­niu sa­mo­lo­tów pa­sa­żer­skich lub woj­sko­wych


SJP.pl


planespotting

[czy­taj: plejn­spo­ting] hobby po­le­ga­ją­ce na ob­ser­wo­wa­niu i fo­to­gra­fo­wa­niu sa­mo­lo­tów pa­sa­żer­skich lub woj­sko­wych; plane spot­ting


SJP.pl

Pla­ne­spot­ting (ang. "plane" – sa­mo­lot, "to spot" – na­mie­rzać) – za­ję­cie po­dob­ne tra­in­spot­tin­go­wi, w któ­rym jed­nak obiek­tem ob­ser­wa­cji są wszel­kie stat­ki po­wietrz­ne.

Wikipedia


planet

ręcz­ne na­rzę­dzie do opie­la­nia i spulch­nia­nia gleby; piel­nik


SJP.pl

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D. plu­ra­la­ne­ta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈplãnɛt, AS: plãnet

Wiktionary


planeta

ciało nie­bie­skie krą­żą­ce wokół ma­cie­rzy­stej gwia­zdy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) astr. ciało nie­bie­skie o znacz­nej masie nie emi­tu­ją­ce świa­tła i zaz­wy­czaj okrą­ża­ją­ce ma­cie­rzy­stą gwia­zdę;

 (1.2) więz. dziew­czy­na

Wiktionary

Pla­ne­ta – ciało nie­bie­skie (obiekt astro­no­micz­ny) speł­nia­ją­ce kilka kry­te­riów:

Po­wyż­sza de­fi­ni­cja po­cho­dzi od Mię­dzy­na­ro­do­wej Unii Astro­no­micz­nej; we­dług niej w Ukła­dzie Sło­necz­nym zna­nych jest 8 pla­net:

Zna­cze­nie tego ter­mi­nu ewo­lu­o­wa­ło, przez co ra­chu­ba pla­net w Ukła­dzie Sło­necz­nym zmie­nia­ła się; w 2006 roku ofi­cjal­nie uz­na­no, że pla­ne­tą nie jest Plu­ton, wcze­śniej za­li­cza­ny do tego grona.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zie­mia jest trze­cią pla­ne­ta­a­ne­tą od Słoń­ca w na­szym ukła­dzie pla­ne­tar­nym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: plãˈnɛta, AS: plãneta

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. planetarium n., planetoida ż.

:: zdrobn. planetka ż.

 przym. planetarny, wewnątrzplanetarny

Wiktionary


planetarium

urzą­dze­nie do odt­wa­rza­nia wy­glą­du nieba w róż­nych sze­ro­ko­ściach ge­o­gra­ficz­nych i ob­ser­wo­wa­nia ru­chów ciał nie­bie­skich, a także: bu­dy­nek, w któ­rym mie­ści się takie urzą­dze­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) astr. eduk. od­po­wied­nio wy­po­sa­żo­ny obiekt przez­na­czo­ny do po­pu­la­ry­za­cji astro­no­mii po­przez odt­wa­rza­nie na sfe­rycz­nym ekra­nie wy­glą­du nieba i ru­chów ciał nie­bie­skich;

 (1.2) astr. techn. pro­jek­tor słu­żą­cy do wyś­wiet­la­nia ukła­dów gwiazd i in­nych ciał nie­bie­skich na sfe­rycz­nym ekra­nie

Wiktionary

Pla­ne­ta­rium – miej­sce lub urzą­dze­nie (pro­jek­tor gwia­zdo­wy) słu­żą­ce do odt­wa­rza­nia wy­glą­du nieba w róż­nych sze­ro­ko­ściach ge­o­gra­ficz­nych oraz ru­chów ciał nie­bie­skich, a także ze­spół urzą­dzeń i obiek­tów przez­na­czo­nych do na­u­cza­nia i po­pu­la­ry­za­cji astro­no­mii.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W Pol­sce jest kil­ka­na­ście pla­ne­ta­riu­ma­ne­ta­riów.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌplãnɛˈtarʲjũm, AS: plãnetarʹi ̯ũm

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. planeta ż., planetka ż., planetoida ż.

 przym. planetarny

Wiktionary


planetarny

wła­ści­wy pla­ne­tom (np. ruch pla­ne­tar­ny), two­rzo­ny przez pla­ne­ty (np. sy­stem, układ pla­ne­tar­ny) lub w jakiś inny spo­sób zwią­za­ny z ta­ki­mi cia­ła­mi nie­bie­ski­mi (np. mgła­wi­ca pla­ne­tar­na)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy pla­ne­ta­a­net; taki, który jest wła­ści­wy, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla pla­ne­ta­a­net

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌplãnɛˈtarnɨ, AS: plãnetarny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. planeta ż., planetarium n., planetologia ż.

Wiktionary


planetaryjny

→ pla­ne­ta­rium


SJP.pl

Patrz:

planetarium

planetezymal

małe ciało nie­bie­skie zbu­do­wa­ne ze sta­łej ma­te­rii, za­lą­żek pla­ne­ty; pla­ne­to­zy­mal


SJP.pl


planetka

ciało nie­bie­skie o bu­do­wie zbli­żo­nej do pla­ne­ty, lecz o śred­ni­cy nie­prze­kra­cza­ją­cej ty­sią­ca ki­lo­me­trów, obie­ga­ją­ce naj­bliż­szą gwia­zdę; pla­ne­to­i­da


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) astr. ciało nie­bie­skie obie­ga­ją­ce Słoń­ce, mniej­sze od pla­ne­ta­a­ne­ty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. planeta ż., planetarium n., planetoida ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) asteroida, planetoida

Wiktionary


planetobus

au­to­bus wy­po­sa­żo­ny w mo­bil­ne pla­ne­ta­rium


SJP.pl


planetoida

drob­ne ciało nie­bie­skie o śred­ni­cy mniej­szej niż 1000 ki­lo­me­trów, obie­ga­ją­ce naj­bliż­szą gwia­zdę


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) astr. ciało nie­bie­skie o ma­łych roz­mia­rach – od kilku me­trów do cza­sem ponad 1000 km, obie­ga­ją­ce gwia­zdę cen­tral­ną;

Wiktionary

Pla­ne­to­i­da (pla­ne­ta + "eídos" – po­stać), aste­ro­i­da ( "asteroeidés" – gwiaź­dzi­sty), pla­net­ka ( minor pla­net) – ciało nie­bie­skie, nie­bę­dą­ce pla­ne­tą, księ­ży­cem pla­ne­ty, ko­me­tą lub me­te­o­ro­i­dem, o zaz­wy­czaj ma­łych roz­mia­rach (od kilku me­trów do cza­sem ponad 1000 km), obie­ga­ją­ce gwia­zdę (w szcze­gól­no­ści Słoń­ce).

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌplãnɛˈtɔjda, AS: plãnetoi ̯da

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. planeta ż., planetka ż., planetarium n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) asteroida, planetka

Wiktionary


planetolog

spe­cja­li­sta w za­kre­sie pla­ne­to­lo­gii (dzia­łu astro­no­mii i astro­fi­zy­ki zaj­mu­ją­ce­go się ba­da­niem bu­do­wy i ewo­lu­cji pla­net, pla­ne­to­id oraz in­nych po­dob­nych ciał nie­bie­skich)


SJP.pl


planetologia

dział astro­no­mii zaj­mu­ją­cy się ba­da­niem pla­net


SJP.pl

Pla­ne­to­lo­gia, nauki pla­ne­tar­ne – in­ter­dy­scy­pli­nar­na dzie­dzi­na nauki, wy­wo­dzą­ca się z astro­no­mii, zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem bu­do­wy i ewo­lu­cji pla­net, księ­ży­ców, oraz mniej­szych ciał nie­bie­skich, a także pro­ce­sów na nich za­cho­dzą­cych. Dzię­ki roz­wo­jo­wi badań kos­mo­su od II po­ło­wy XX wieku, w szcze­gól­no­ści mi­sjom au­to­ma­tycz­nych sond kos­micz­nych, moż­li­wo­ści ba­da­nia pla­net Ukła­du Sło­necz­ne­go nie ogra­ni­cza­ją się już do sa­mych ob­ser­wa­cji astro­no­micz­nych.

Wikipedia


planetolożka

→ pla­ne­to­log


SJP.pl

Patrz:

planetolog

planetotwórczy

ma­ją­cy zdol­ność two­rze­nia pla­net


SJP.pl


planetować

opie­lać, spulch­niać glebę przy uży­ciu pla­ne­tu (piel­ni­ka, ręcz­ne­go na­rzę­dzia ma­ją­ce­go po­stać zę­ba­tej ramy na kół­kach)


SJP.pl


planetozymal

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) astr. ma­te­ria sta­no­wią­ca za­lą­żek pla­ne­ta­a­ne­ty;

Wiktionary

Pla­ne­to­zy­mal, pla­ne­te­zy­mal – małe ciało nie­bie­skie zbu­do­wa­ne ze sta­łej ma­te­rii, za­lą­żek pla­ne­ty two­rzą­cy się we wczes­nym eta­pie ewo­lu­cji ukła­du pla­ne­tar­ne­go.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) planetezymal

Wiktionary


planica

1. do­li­na gór­ska w Sło­we­nii;
2. wieś w Sło­we­nii;
3. wieś w Chor­wa­cji


SJP.pl

Pla­ni­ca – po­lo­dow­co­wa do­li­na gór­ska w pół­noc­no-za­chod­niej Sło­we­nii (przy gra­ni­cy z Wło­cha­mi i Au­strią) w Al­pach Ju­lij­skich, nie­da­le­ko Kranj­skiej Gory.

Roz­cią­ga się po­łud­ni­ko­wo na dłu­go­ści nie­ca­łych 6 km – od wsi Rateče do schro­ni­ska tu­ry­stycz­ne­go "Dom v Ta­mar­ju" / "Pla­nin­ski dom Tamar" (1108 m n.p.m.). Stam­tąd do­li­na wie­dzie dalej na po­łud­nie już pod nazwą Tamar.

Wikipedia


planiglob

mapa pół­ku­li ziem­skiej w rzu­cie kar­to­gra­ficz­nym


SJP.pl

Pla­ni­glob – mapa przed­sta­wia­ją­ca pół­ku­lę ziem­ską w po­sta­ci koła, wy­ko­na­na w po­sta­ci odw­zo­ro­wa­nia azy­mu­tal­ne­go rów­no­po­wierzch­nio­we­go Lam­ber­ta.

Wikipedia


planigloby

mapa pół­ku­li ziem­skiej w rzu­cie kar­to­gra­ficz­nym


SJP.pl


planik

zdrob­nie­nie od: plan


SJP.pl

Pla­nik – bez­lud­na wyspa w Chor­wa­cji, na Morzu Adria­tyc­kim.

Jest po­ło­żo­na na za­chód od wyspy Pag, po­mię­dzy wy­spa­mi Maun, Olib i Vir. Zaj­mu­je po­wierzch­nię 1,1 km². Jej wy­mia­ry to 2,4 × 0,6 km, a mak­sy­mal­na wy­so­kość to 123 m n.p.m. Jest zbu­do­wa­na z wa­pie­nia i po­kry­ta szatą ro­ślin­ną. Mak­sy­mal­na wy­so­kość to 25 m n.p.m. Dłu­gość linii brze­go­wej wy­no­si 6 km..

Wikipedia


planimetr

przy­rząd do mie­rze­nia pól po­wierzch­ni figur ge­o­me­trycz­nych pła­skich, o do­wol­nych kształ­tach, ro­dzaj in­te­gra­to­ra


SJP.pl

Pla­ni­metr – przy­rząd me­cha­nicz­ny lub elek­tro­nicz­ny do wyz­na­cza­nia pola po­wierzch­ni figur pła­skich.

Wikipedia


planimetria

dział ma­te­ma­ty­ki do­ty­czą­cy wła­ści­wo­ści figur na pła­szczyź­nie; ge­o­me­tria pła­ska


SJP.pl

Pla­ni­me­tria, ge­o­me­tria pła­szczyz­ny – pod­sta­wo­wy dział ge­o­me­trii, ba­da­ją­cy pła­szczyz­nę i jej czę­ści, czyli fi­gu­ry pła­skie. Pla­ni­me­tria bada pła­szczyz­ny róż­ne­go ro­dza­ju – tę ro­zu­mia­ną kla­sycz­nie, czyli eu­kli­de­so­wą, jak rów­nież bar­dziej za­a­wan­so­wa­ne struk­tu­ry, np. pła­szczyz­ny rzu­to­we i hi­per­bo­licz­ne[]. Pla­ni­me­tria jest roz­wi­ja­na od an­ty­ku, a w XXI wieku ten pro­ces dalej trwa – jej niek­tó­re pro­ble­my po­zo­sta­ły nie­roz­wią­za­ne.

Wikipedia


planimetryczny

→ pla­ni­me­tria


SJP.pl

Patrz:

planimetria

planisfera

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) geogr. mapa przed­sta­wia­ją­ca Zie­mię w rzu­cie pła­skim bez po­dzia­łu na pół­ku­le

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌplãɲiˈsfɛra, AS: plãńisfera

Wiktionary


planista

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) czło­wiek, który zaj­mu­je się opra­co­wy­wa­niem pla­nów go­spo­dar­czych danej in­sty­tu­cji lub przed­się­bior­stwa

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pla­ni­sta – część sy­ste­mu ope­ra­cyj­ne­go od­po­wie­dzial­na za har­mo­no­gra­mo­wa­nie pro­ce­sów
  • pla­ni­sta – osoba zaj­mu­ją­ca się two­rze­niem pla­nów, naj­czę­ściej pla­nów miast

Wikipedia

Wymowa:

IPA: plãˈɲista, AS: plãńista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. planowanie n., plan m., planistyka ż.

:: fż. planistka ż.

 czas. planować ndk., zaplanować dk.

 przym. planistyczny, planowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) planifikator

Wiktionary


planistka

→ pla­ni­sta


SJP.pl

Patrz:

planista

planistyczny

→ pla­ni­sta


SJP.pl

Patrz:

planista

planit

kom­po­zy­cja trój­wy­mia­ro­wa w su­pre­ma­tyz­mie (kie­run­ku w ab­strak­cyj­nej sztu­ce ge­o­me­trycz­nej)


SJP.pl


plank

pod­pór na prze­dra­mio­nach i pal­cach stóp z utrzy­ma­niem na­tu­ral­nej krzy­wiz­ny krę­go­słu­pa; deska


SJP.pl

Plank, deska, pod­pór przo­dem na prze­dra­mio­nach lub dło­niach – sta­tycz­ne ćwi­cze­nie izo­me­trycz­ne an­ga­żu­ją­ce wszyst­kie mię­śnie głę­bo­kie brzu­cha, a także mię­śnie ple­ców, ra­mion oraz nóg.

Kla­sycz­ny plank to pod­pór na prze­dra­mio­nach i pal­cach stóp z utrzy­ma­niem na­tu­ral­nej krzy­wiz­ny krę­go­słu­pa. Wy­ko­ny­wa­ny jest jed­nak w róż­nych wa­rian­tach.

Wikipedia


planka

pa­le­ta ła­dow­ni­cza uży­wa­na na stat­kach


SJP.pl


planking

za­ba­wa po­le­ga­ją­ca na le­że­niu w róż­nych miej­scach twa­rzą do ziemi z rę­ka­mi uło­żo­ny­mi wzdłuż tu­ło­wia


SJP.pl

Plan­king – za­ba­wa po­le­ga­ją­ca na kła­dze­niu się w miej­scu pu­blicz­nym, na brzu­chu, twa­rzą w dół i z rę­ka­mi wy­cią­gnię­ty­mi wzdłuż ciała, i fo­to­gra­fo­wa­niu się w ta­kiej po­zy­cji.

Nazwa "plan­king" (od an­giel­skie­go słowa "plank" – „deska”, do­słow­nie – „de­sko­wa­nie”, „uda­wa­nie deski”) pow­sta­ła w Au­stra­lii, a samo "plan­king" stało się po­pu­lar­ną za­ba­wą w 2011, sze­ro­ko ko­men­to­wa­ną w me­diach.

Wikipedia


plankt

śred­nio­wiecz­ny utwór ża­łob­ny; la­ment; tren


SJP.pl


planktolog

spe­cja­li­sta w za­kre­sie plank­to­lo­gii


SJP.pl


planktologia

nauka o plank­to­nie; plank­to­no­lo­gia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nauka o plank­to­nie;

Wiktionary

Plank­to­lo­gia (od gr. "πλαγκτoν = plank­ton" = wę­drow­nik, i "logos" = wie­dza)- nauka (dział hy­dro­bio­lo­gii) zaj­mu­ją­ca się ba­da­niem plank­to­nu, tzn. róż­no­rod­nych drob­nych or­ga­niz­mów za­miesz­ku­ją­cych śro­do­wi­ska wodne. Plank­to­lo­gia bada m.in. pro­duk­cję pier­wot­ną i prze­pływ ener­gii oraz za­cho­wa­nia plank­to­nu, wy­ko­rzy­stu­jąc m.in. obra­zy wy­ge­ne­ro­wa­ne w tech­ni­ce "in situ".

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌplãŋktɔˈlɔɟja, AS: plãŋktoloǵi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. planktonologia ż., planktolog m., planktonolog m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) planktonologia

Wiktionary


plankton

1. ogół drob­nych, czę­sto mi­kro­sko­pij­nych or­ga­niz­mów ro­ślin­nych lub zwie­rzę­cych, ży­ją­cych w gór­nych war­stwach słod­kiej lub sło­nej wody;
2. plank­ton wi­rów­ko­wy - naj­drob­niej­sze or­ga­niz­my plank­to­nu; na­no­plank­ton


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) biol. ekol. ze­spół or­ga­niz­mów ży­wych uno­szą­cych się w wo­dzie;

 (1.2) pot. polit. par­tia po­li­tycz­na o nie­wiel­kim zna­cze­niu;

Wiktionary

Plank­ton (gr. πλαγκτός "plank­tós" – „błą­ka­ją­cy się”) – ze­spół or­ga­niz­mów uno­szą­cych się w wo­dzie.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zaz­wy­czaj plank­ton sta­no­wią drob­ne or­ga­niz­my, ale za­li­cza się do niego rów­nież me­du­zy, które mogą mieć znacz­ne roz­mia­ry.

 (1.1) Or­ga­niz­my od­by­wa­ją­ce cały cykl życia jako plank­to­ny to ho­lo­plank­ton, pod­czas gdy or­ga­niz­my, które w plank­to­nie wy­stę­pu­ją tylko przez niek­tó­re sta­dia roz­wo­jo­we to me­ro­plank­ton.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈplãŋktɔ̃n, AS: plãŋktõn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. planktoniarnia ż.

 przym. planktonowy, planktoniczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) plankton polityczny

Wiktionary


planktoniarnia

mały zbior­nik wodny do pro­du­ko­wa­nia dużej ilo­ści plank­to­nu


SJP.pl


planktoniczny

do­ty­czą­cy plank­to­nu, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla plank­to­nu, na­le­żą­cy do niego (np. ot­wor­ni­ce plank­to­nicz­ne); plank­to­no­wy


SJP.pl


planktonolog

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) spe­cja­li­sta w dzie­dzi­nie plank­to­lo­gia­ank­to­lo­gii

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. planktologia ż.

Wiktionary


planktonologia

nauka o plank­to­nie; plank­to­lo­gia


SJP.pl


planktonowaty

przy­po­mi­na­ją­cy plank­ton


SJP.pl


planktonowy

do­ty­czą­cy plank­to­nu, cha­rak­te­ry­stycz­ny dla plank­to­nu, na­le­żą­cy do niego (np. ot­wor­ni­ce plank­to­no­we); plank­to­nicz­ny


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z plank­to­nem, do­ty­czą­cy plank­to­nu

 (1.2) przen. bar­dzo mały, nie­i­stot­ny, wręcz nie­do­strze­gal­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sie­la­wa żywi się or­ga­niz­ma­mi plank­to­no­wy­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌplãŋktɔ̃ˈnɔvɨ, AS: plãŋktõnovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plankton m.

 przym. planktoniczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) planktoniczny

Wiktionary


planktonożerny

ży­wią­cy się plank­to­nem - or­ga­niz­ma­mi uno­szą­cy­mi się swo­bod­nie w toni wod­nej


SJP.pl


planner

[czy­taj: pla­ner] apli­ka­cja, plik kom­pu­te­ro­wy lub ze­szyt do za­pi­sy­wa­nia dat spot­kań i wy­da­rzeń; pla­ner


SJP.pl


plannerka

[czy­taj: pla­ner­ka] spe­cja­list­ka zaj­mu­ją­ca się pla­no­wa­niem; pla­ner­ka


SJP.pl


plano

for­mat książ­ki


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • plano – for­mat bi­blio­gra­ficz­ny ar­ku­sza
  • Plano – wieś w Chor­wa­cji, w żu­pa­nii splic­ko-dal­ma­tyń­skiej
  • miej­sco­wo­ści i gminy w USA:
    • Plano – jed­nost­ka osad­ni­cza w sta­nie Ken­tuc­ky, w hrab­stwie War­ren
    • Plano – mia­sto w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie Ken­dall
    • Plano – mia­sto w sta­nie Iowa, w hrab­stwie Ap­pa­no­o­se
    • Plano – mia­sto w sta­nie Tek­sas, w hrab­stwie Col­lin
    • Plano (ang. Plano Towns­hip) – gmina w sta­nie Da­ko­ta Po­łud­nio­wa, w hrab­stwie Han­son

Wikipedia


planogram

gra­ficz­ne odw­zo­ro­wa­nie prze­strze­ni sprze­da­żo­wej skle­pu


SJP.pl

Pla­no­gram – gra­ficz­ne odw­zo­ro­wa­nie prze­strze­ni sprze­da­żo­wej obej­mu­ją­ce wy­po­sa­że­nie skle­pu (zaz­wy­czaj regał lub ciąg re­ga­łów) wraz ze znaj­du­ją­cy­mi się na nich pro­duk­ta­mi. Uży­wa­ny jest w hand­lu de­ta­licz­nym do celów op­ty­ma­li­za­cji ek­spo­zy­cji i asor­ty­men­tu, zaz­wy­czaj w trak­cie pro­jek­tów za­rzą­dza­nia ka­te­go­ria­mi pro­duk­tów.

Wikipedia


planokok

jed­no­ko­mór­ko­wy frag­ment try­cho­mu sinic


SJP.pl


planowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy oda­no­wać.

Wiktionary

Pla­no­wa­nie – pro­ces usta­la­nia celów i od­po­wied­nich dzia­łań, by je osią­gnąć. Opi­su­jąc bar­dziej szcze­gó­ło­wo, jest to pro­jek­to­wa­nie przysz­ło­ści, ja­kiej się pra­gnie, oraz sku­tecz­nych środ­ków jej or­ga­ni­za­cji. Pla­no­wa­nie to rów­nież prze­wi­dy­wa­nie wa­run­ków dzia­ła­nia w ra­mach okre­ślo­nych gra­nic cza­so­wych, wyz­na­cza­nie celów i zadań oraz środ­ków i spo­so­bów ich naj­ko­rzyst­niej­szej re­a­li­za­cji.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za­go­spo­da­ro­wa­nie prze­strzen­ne Sa­skiej Kępy wiąże się ści­śle z hi­sto­rią pla­no­wa­nie­a­no­wa­nia roz­wo­ju ca­łe­go mia­sta.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌplãnɔˈvãɲɛ, AS: plãnovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. planować ndk.

 rzecz. plan, planista

 przym. planowy

Wiktionary


planować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) za­mie­rzać

 (1.2) ob­my­ślać sek­wen­cje i wa­rian­ty czyn­no­ści do wy­ko­na­nia w przysz­ło­ści

 (1.3) two­rzyć do­ku­ment zwany pla­nem, np. roz­mie­szcze­nia lamp, albo fi­nan­so­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pla­nu­ję za­pro­sić ich razem na im­pre­zę.

 (1.2) Sztab wo­jen­ny pla­no­wa­ća­nu­je wła­śnie ko­lej­ną kam­pa­nię.

 (1.3) Ar­chi­tekt pla­no­wa­ća­nu­je dla in­we­sto­ra i trze­ba do­pa­so­wać wizje jed­ne­go i dru­gie­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: plãˈnɔvat͡ɕ, AS: plãnovać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. zaplanować, rozplanowywać, rozplanować, rzad. doplanować, rzad. wyplanować

 rzecz. planista m., plan m., planowanie n.

 przym. planowany, zaplanowany, planowy

 przysł. planowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) postanawiać, zamierzać

 (1.2) snuć plany, patrzeć w przyszłość, przewidywać, organizować, określać

 (1.2) projektować, opracowywać plan, opracowywać plany, rozplanowywać

Wiktionary


planowy

1. → plan;
2. ma­ją­cy for­mat ar­ku­sza pa­pie­ru nies­kła­da­ne­go


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) wy­ko­ny­wa­ny z na­my­słem, suk­ce­syw­nie, zgod­nie z opra­co­wa­nym pla­nem

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plan m., planik m., planistyka ż., planista m., planistka ż., planowanie n., zaplanowanie n.

 czas. planować ndk., zaplanować dk.

 przym. planistyczny

 przysł. planowo

Wiktionary


planson

ocio­sa­na kłoda drew­na dę­bo­we­go o ośmio­kąt­nej pod­sta­wie


SJP.pl


plansza

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. ta­bli­ca, ar­kusz sztyw­ne­go pa­pie­ru z tek­stem, ry­sun­kiem, wy­kre­sem itp., słu­żą­ce do zo­bra­zo­wa­nia ja­kie­goś te­ma­tu

 (1.2) książk. kar­ton, deska itp. z zaz­na­czo­ny­mi po­la­mi, po któ­rych prze­su­wa się pion­ki w niek­tó­rych grach

 (1.3) sport. miej­sce po­je­dyn­ku szer­mier­cze­go w po­sta­ci pro­sto­kąt­ne­go po­dium

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gra plan­szo­wa – gra, w któ­rej wy­ko­rzy­sty­wa­na jest plan­sza
  • Plan­sza (szer­mier­ka) – miej­sce po­je­dyn­ku szer­mier­cze­go

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈplãw̃ʃa, AS: plãũ̯ša

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. planszet mrz., planszecista mos.

 przym. planszowy

Wiktionary


planszajba

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) masz. pot. uchwyt to­kar­ki, naj­czę­ściej czte­ro­szczę­ko­wy ze szczę­ka­mi na­sta­wia­ny­mi nie­za­leż­nie

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) To­kar­ka po­sia­da plan­szaj­ba­an­szaj­bę o śred­ni­cy 800 mm.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: plãw̃ˈʃajba, AS: plãũ̯šai ̯ba

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) uchwyt narzędziowy

Wiktionary


planszecista

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) wojsk. żoł­nierz ob­słu­gu­ją­cy plan­szet ra­dio­lo­ka­cyj­ny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌplãw̃ʃɛˈt͡ɕista, AS: plãũ̯šećista

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. planszet mrz., plansza ż.

:: fż. planszecistka ż.

 przym. planszowy

Wiktionary


planszet

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) wojsk. mar. ro­dzaj przeź­ro­czy­stej szyby, zro­bio­nej zaz­wy­czaj ze szkła akry­lo­we­go, po któ­rej można kre­ślić np. w celu na­nie­sie­nia zaz­na­czeń na mapę znaj­du­ją­cą się za nią lub za­no­to­wa­nia cze­goś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tra­dy­cyj­ną me­to­dą zbio­ru in­for­ma­cji ra­da­ro­wej było fo­nicz­ne prze­ka­zy­wa­nie mel­dun­ków o wy­kry­tych obiek­tach linią te­le­fo­nicz­ną przez ope­ra­to­ra ra­da­ru. Na dru­gim końcu ta­kie­go toru trans­mi­sji sto­so­wa­ny był tzw. plan­szet (…)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plansza ż., planszecista mos., planszecistka ż.

 przym. planszowy

Wiktionary


planszowy

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z plan­sza­an­szą, do­ty­czą­cy plan­sza­an­szy

Wiktionary

Wymowa:

IPA: plãw̃ˈʃɔvɨ, AS: plãũ̯šovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plansza ż., planszet mrz., planszecista mos., planszówka ż.

Wiktionary


planszówka

po­tocz­nie: gra plan­szo­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. gra plan­szo­wa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na dep­ta­ku jest sklep z plan­szów­ka­mi i fi­gur­ka­mi z War­ham­me­ra.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. planszowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gra planszowa

Wiktionary


planszówkowanie

gra­nie w gry plan­szo­we


SJP.pl


planszówkowicz

osoba lu­bią­ca grać w gry plan­szo­we


SJP.pl


planszówkowy

→ plan­szów­ka


SJP.pl

Patrz:

planszówka

plant

teren wy­dzie­lo­ny na tor ko­le­jo­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) teren wy­dzie­lo­ny pod to­ro­wi­sko ko­le­jo­we

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Posz­li­śmy plan­tem na spot­ka­nie za­cho­du słoń­ca.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: plãnt, AS: plãnt

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plantowanie n., rozplantowanie n., plantacja ż., planty nmos.

 czas. plantować ndk., rozplantować dk.

 przym. plantowy

Wiktionary


planta

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. ro­śli­na

 (1.2) daw. plan

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Plan­ta – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. ra­dzyń­skim, w gmi­nie Wohyń
  • Plan­ta – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. haj­now­skim, w gmi­nie Na­rew­ka
    • Plan­ta – sta­cja ko­le­jo­wa po­ło­żo­na na wschód od po­wyż­szej wsi
  • Plan­ta – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. su­wal­skim, w gmi­nie Racz­ki
  • Plan­ta – wieś w woj. świę­to­krzy­skim, w pow. opa­tow­skim, w gmi­nie Iwa­ni­ska
  • Plan­ta – wieś w ob­wo­dzie brze­skim, w re­jo­nie ka­mie­niec­kim, w siel­so­wie­cie Ogrod­ni­ki
  • Plan­ta – wieś w ob­wo­dzie brze­skim, w re­jo­nie ka­mie­niec­kim, w siel­so­wie­cie Wi­dom­la
  • Plan­ta – wieś w ob­wo­dzie brze­skim, w re­jo­nie ko­bryń­skim, w siel­so­wie­cie Ostro­mecz
  • Plan­ta – dawny fol­wark, po­ło­żo­ny w miej­scu le­żą­cym obec­nie na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie gro­dzień­skim, w re­jo­nie gro­dzień­skim, w siel­so­wie­cie In­du­ra

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Każdy naród jest to plan­ta na­tu­ral­na, która, bez wąt­pie­nia, wyda liść, kwiat, i owoc, jakie wydać jest zdol­na.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈplãnta, AS: plãnta

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) rzecz. plantator mos.

Wiktionary


plantacja

1. pole ob­sia­ne ro­śli­na­mi kon­trak­to­wa­ny­mi
2. wiel­kie go­spo­dar­stwo rolne w stre­fach go­rą­cych, spe­cja­li­zu­ją­ce się w upra­wie jed­nej ro­śli­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ob­szar za­ję­ty pod upra­wę na wiel­ką skalę jed­nej ro­śli­ny o zna­cze­niu prze­my­sło­wym

 (1.2) go­spo­dar­stwo rolne spe­cja­li­zu­ją­ce się w upra­wie ro­śli­ny na skalę prze­my­sło­wą

Wiktionary

Plan­ta­cja (z plan­ta­tio od plan­ta­re – sa­dzić) – duży teren przez­na­czo­ny pod upra­wę jed­nej ro­śli­ny (mo­no­kul­tu­ra).

Plan­ta­cje wy­stę­pu­ją głów­nie w kra­jach go­rą­cych stref kli­ma­tycz­nych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Bra­zy­lia znana jest mię­dzy in­ny­mi z ogrom­nych plan­ta­cja­an­ta­cji kawy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: plãnˈtat͡sʲja, AS: plãntacʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. planty nmos., plant mrz., plantator mos.

 przym. plantacyjny

Wiktionary


plantacyjny

przy­miot­nik od: plan­ta­cja


SJP.pl


plantageneci

dy­na­stia an­giel­ska


SJP.pl

Plan­ta­ge­ne­ci – an­giel­ska dy­na­stia po­cho­dze­nia fran­cu­skie­go, bocz­na linia dru­giej dy­na­stii An­de­ga­we­nów, wy­wo­dzi się od hra­bie­go Got­fry­da V Plan­ta­ge­ne­ta (star­sze­go syna Fulka V) i Ma­tyl­dy an­giel­skiej (córki króla Hen­ry­ka I). Ich po­tom­ko­wie pa­no­wa­li w An­glii w la­tach 1154-1485. Nazwę wzię­li od przy­dom­ka Got­fry­da V.

Wikipedia


plantan

banan skro­bio­wy, wy­ko­rzy­sty­wa­ny do przet­wo­rów, nie na su­ro­wo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. od­mia­na skro­bio­wa ba­na­na, zdat­ne­go do spo­ży­wa­nia po obrób­ce ter­micz­nej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Plan­ta­na nie trze­ba go­to­wać przed pie­cze­niem — można go piec bez­poś­red­nio w pie­kar­ni­ku, przy­go­to­wać na gril­lu lub na pa­tel­ni, za­rów­no w skór­ce, jak i obra­ne­go.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) banan warzywny

Wiktionary


plantator

wła­ści­ciel plan­ta­cji; rol­nik upra­wia­ją­cy plan­ta­cję


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rol­nik, który zaj­mu­je się prze­my­sło­wą upra­wą ro­ślin

 (1.2) wła­ści­ciel plan­ta­cja­an­ta­cji

Wiktionary

Wymowa:

IPA: plãnˈtatɔr, AS: plãntator

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plantacja ż., plantacyjka ż., planta ż., planty nmos.

:: fż. plantatorka ż.

 czas. plantować ndk.

 przym. plantacyjny, plantatorski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) fazender

Wiktionary


plantatorka

wła­ści­ciel­ka plan­ta­cji; ko­bie­ta upra­wia­ją­ca plan­ta­cję


SJP.pl


plantatorski

do­ty­czą­cy plan­ta­cji lub plan­ta­to­ra


SJP.pl


plantowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy odan­to­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. rozplantować, plantować ndk.

 rzecz. plant mrz., planty nmos.

Wiktionary


plantować

1. wy­rów­ny­wać teren;
2. ho­do­wać ro­śli­ny wy­ma­ga­ją­ce szcze­gól­nej pie­lę­gna­cji


SJP.pl


plantownik

urzą­dze­nie uży­wa­ne przy ro­bo­tach ziem­nych do wy­rów­ny­wa­nia po­wierzch­ni grun­tu; ni­we­la­tor


SJP.pl


planty

miej­ska prze­strzeń zie­le­ni pow­sta­ła na nie­u­żyt­kach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) te­re­ny zie­lo­ne wokół oś­rod­ków sta­ro­miej­skich po zni­we­lo­wa­niu wałów, fos i sta­ro­rze­czy for­ty­fi­ka­cyj­nych;

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=męski.

 (2.1) lm. od: plant

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=żeń­ski.

 (3.1) lm. od: plan­ta

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • plan­ty – ro­dzaj miej­skich te­re­nów zie­lo­nych, parku lub skwe­ru
  • plan­ty w Ka­li­szu – park ota­cza­ją­cy Nowe Mia­sto w Ka­li­szu
  • plan­ty w Kra­ko­wie – park ota­cza­ją­cy Stare Mia­sto w Kra­ko­wie
  • plan­ty w Lwów­ku Ślą­skim – park ota­cza­ją­cy Stare Mia­sto w Lwów­ku Ślą­skim
  • plan­ty w Ra­wi­czu – park wokół sta­rów­ki Ra­wi­cza
  • plan­ty w To­ru­niu – park ota­cza­ją­cy Stare Mia­sto w To­ru­niu
  • plan­ty w Star­gar­dzie – park ota­cza­ją­cy Stare Mia­sto w Star­gar­dzie
  • plan­ty w Bia­łym­sto­ku – park miej­ski w Bia­łym­sto­ku
  • plan­ty w Chełm­nie – park wokół sta­rów­ki Chełm­na
  • plan­ty w Tar­no­wie – park w są­siedzt­wie dwor­ca ko­le­jo­we­go w Tar­no­wie
  • Plan­ty – miej­sco­wość w wo­je­wództ­wie pod­la­skim
  • Plan­ty – miej­sco­wość i gmina we Fran­cji, w re­gio­nie Szam­pa­nia-Ar­de­ny

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈplãntɨ, AS: plãnty

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plantowanie n., rozplantowanie n., rozplantowywanie n., plantacja ż., plant m., plantator mos.

 czas. plantować ndk., rozplantować dk., rozplantowywać ndk.

 przym. plantowy

Wiktionary


planula

larwa ja­mo­chło­nów


SJP.pl

Pla­nu­la – orzę­sio­na, wolno pły­wa­ją­ca (plank­to­nicz­na), pier­wsza larwa cha­rak­te­ry­stycz­na dla pa­rzy­deł­kow­ców (Cni­da­ria), głów­nie stuł­bio­pła­wów (Hy­dro­zoa). Pow­sta­je z ga­stru­li. Ma wy­dłu­żo­ne, owal­ne i lekko spła­szczo­ne, dwu­war­stwo­we ciało o dłu­go­ści 0,2–0,3 mm, zło­żo­ne z orzę­sio­nej ek­to­der­my i wew­nętrz­nej en­to­der­my.

Wikipedia


plaqué

[czy­taj: plaKE]
1. wyrób z me­ta­lu, po­kry­te­go cien­ką war­stwą me­ta­lu szla­chet­ne­go; pla­ter;
2. wyrób z drew­na okle­jo­ny for­ni­rem z in­ne­go, szla­chet­ne­go ga­tun­ku drew­na lub me­ta­lem szla­chet­nym


SJP.pl


plas

w siat­ków­ce lub te­ni­sie: lek­kie za­gra­nie piłki w okre­ślo­ne miej­sce bo­i­ska


SJP.pl


plaser

ma­szy­na wy­ko­rzy­sty­wa­na w ko­lej­nict­wie, słu­żą­ca do pod­bi­ja­nia torów (po­pra­wy ich sprę­ży­sto­ści); pod­bi­jar­ka


SJP.pl


plask

od­głos ude­rza­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. dźwięk pla­ska­nie­a­ska­nia, który pow­sta­je pod­czas ude­rze­nia o coś pła­skie­go lub mięk­kie­go

wy­krzy­knik ono­ma­to­pe­icz­ny

 (2.1) dźwięk. na­śla­do­wa­nie pla­sku (1.1)

wy­krzy­knik w funk­cji cza­sow­ni­ka

 (3.1) zro­bić plask (1.1)

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sły­sza­łaś ten dziw­ny plask? Chyba coś spa­dło z dachu.

 (2.1) Pod­niósł rękę, aby zabić ko­ma­ra sie­dzą­ce­go mu na udzie. Plask! Ale komar zdą­żył od­le­cieć.

 (3.1) Chło­piec pot­knął się i plask na buzię.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: plask, AS: plask

Wiktionary

Powiązane:

 czas. plaskać ndk.

 rzecz. plaskacz mzw.

Wiktionary


plaskacz

po­tocz­nie: ude­rze­nie ot­war­tą dło­nią w twarz; liść


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) posp. ude­rze­nie z ot­war­tej dłoni w twarz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z tą róż­ni­cą, że tym razem nie skoń­czy­ło się nie­ste­ty na "pla­ska­czach"...

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plask mrz., plaskanie n., plaskanka ż.

 czas. plasnąć dk., plaskać ndk.

 przym. plaskaty, płaski

 przysł. płasko

 wykrz. plask

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) policzek; posp. liść

Wiktionary


plaskanka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) kra­ków., ogól­nie pła­ski ka­wa­łek cze­goś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­da­ła oseł­kę świe­że­go masła i pla­skan­ka­a­skan­kę sera z kmin­kiem.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. plaski, płaski

 rzecz. plaskacz mzw.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) płaskanka

Wiktionary


plaskaty

przy­miot­nik

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. pła­ski

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plaskacz mzw., płoszczyca ż.

Wiktionary


plaskać

1. ude­rzyć czymś pła­skim
2. ude­rza­jąc o coś, pa­da­jąc na coś, wydać cha­rak­te­ry­stycz­ny od­głos


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. plas­nąć)

 (1.1) ude­rzać czymś pła­skim o pła­ską po­wierzch­nię

 (1.2) wy­da­wać od­głos pla­sku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pa­trzy się w oczy widza śle­pe­mi ocza­mi, dźwi­ga się bez­sku­tecz­nie na zemd­la­łych no­gach, — i raz wraz pla­ska­ća­ska w próż­ni osza­la­łe­mi rę­ko­ma.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plask mrz., plaskanie n., plaskacz mrz.

 czas. plasnąć dk.

 wykrz. plask

Wiktionary


plaskota

naz­wi­sko


SJP.pl


plaskęć

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) część pła­ska przed­mio­tu w prze­ciw­sta­wie­niu do jego kra­wę­dzi

Wiktionary

Powiązane:

 przym. plaski, płaski

Wiktionary


plasnąć

1. ude­rzyć dło­nią lub czymś pła­skim;
2. upa­da­jąc lub ude­rza­jąc o coś, wydać cha­rak­te­ry­stycz­ny od­głos


SJP.pl


plasować

1. umie­szczać, lo­ko­wać
2. kie­ro­wać piłkę w locie opa­da­ją­cym w kie­run­ku za­mie­rzo­ne­go miej­sca
3. pla­so­wać się: zaj­mo­wać miej­sce; sa­do­wić się


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. upla­so­wać)

 (1.1) umie­szczać na okre­ślo­nym miej­scu w kla­sy­fi­ka­cji

 (1.2) sport. kie­ro­wać piłkę w do­kład­nie okre­ślo­ne miej­sce

 (1.3) daw. umie­szczać kogoś lub coś w okre­ślo­nym miej­scu

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny pla­so­wać się (dk. upla­so­wać się)

 (2.1) znaj­do­wać się na okre­ślo­nym miej­scu w kla­sy­fi­ka­cji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do­ro­bek le­gis­la­cyj­ny pla­so­wa­ća­su­je go w gru­pie naj­bar­dziej le­wi­co­wych se­na­to­rów, z jego men­to­rem Ed­war­dem Ken­ne­dym na czele.

 (1.2) Chang bie­gał do każ­dej piłki, pla­so­wa­ća­so­wał ją z pre­cyz­ją przy linii lub wprost pod nogi Niem­ca.

 (1.3) Na­to­miast stal i wy­ro­by sta­lo­we pla­so­wa­ća­so­wa­no nie­mal wy­łącz­nie we wschod­nich pro­win­cjach Nie­miec.

 (2.1) Wy­so­ko, bo na siód­mym miej­scu, pla­so­wa­ća­su­je­my się w kla­sy­fi­ka­cji miast, które naj­wię­cej do­kła­da­ją z włas­nych do­cho­dów do sub­wen­cji oś­wia­to­wej.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: plaˈsɔvat͡ɕ, AS: plasovać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lokować

 (2.1) lokować się

Wiktionary


plastelina

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zwy­kle bar­wio­na, od­por­na na wy­sy­cha­nie masa pla­stycz­ny­a­stycz­na, do za­ba­wy dla dzie­ci;

Wiktionary

Pla­ste­li­na – masa pla­stycz­na wy­ko­na­na z wa­ze­li­ny zmie­sza­nej z wę­gla­nem wap­nia (kredą) i kwa­sa­mi tłu­szczo­wy­mi (głów­nie ste­a­ry­no­wym), słu­żą­ca do mo­de­lo­wa­nia prze­strzen­ne­go.

Skład pla­ste­li­ny jest po­da­wa­ny od­mien­nie w róż­nych źró­dłach:

Pla­ste­li­na jest masą, naj­czę­ściej za­bar­wio­ną pig­men­ta­mi, która staje się bar­dzo pla­stycz­na w tem­pe­ra­tu­rze zbli­żo­nej do tem­pe­ra­tu­ry ciała czło­wie­ka, na­to­miast w tem­pe­ra­tu­rze po­ko­jo­wej traci pla­stycz­ność, jed­nak nie tward­nie­je na za­wsze.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Za­miast eu­ka­lip­tu­so­wej gumy, mógł­by scho­wać w kie­sze­ni or­gan­ki, pla­ste­li­na­a­ste­li­nę lub pi­łecz­kę ping­pon­go­wą, każda z tych ewen­tu­al­no­ści sta­ła­by się po­żyw­ką dla wy­o­braź­ni żony.

 (1.1) Zo­bacz mamo, ja­kie­go sło­nia ule­pił Jacuś z pla­ste­li­na­a­ste­li­ny.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌplastɛˈlʲĩna, AS: plastelʹĩna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Plastuś m.

:: zdrobn. plastelinka ż.

 przym. plastelinowy

Wiktionary


plastelinka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: pla­ste­li­na

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plastelina ż.

Wiktionary


plastelinowy

→ pla­ste­li­na


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) wy­ko­na­ny z pla­ste­li­na­a­ste­li­ny

Wiktionary

Patrz:

plastelina

Przykłady

 (1.1) Na lek­cji dzie­ci ro­bi­ły pla­ste­li­no­wy­a­ste­li­no­we ludki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Plastuś mzw., plastelina ż.

Wiktionary


plaster

1. taśma po­kry­ta z jed­nej stro­ny sub­stan­cją kle­ją­cą, czę­sto za­wie­ra­ją­ca śro­dek lecz­ni­czy, słu­żą­ca do umo­co­wa­nia opa­trun­ku; przy­le­piec, le­u­ko­plast;
2. pła­ski, sze­ro­ki ka­wa­łek cze­goś, od­cię­ty od ca­ło­ści;
3. płat zło­żo­ny z przy­le­ga­ją­cych do sie­bie sze­ścio­kąt­nych ko­mó­rek z wosku, zbu­do­wa­ny przez pszczo­ły lub ufor­mo­wa­ny sztucz­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pła­ski, sze­ro­ki płat, czę­sto od­kro­jo­ny od pew­nej ca­ło­ści

 (1.2) pszcz. ufor­mo­wa­ny przez pszczo­ły zle­pek sze­ścio­kąt­nych ko­mó­rek wo­sko­wych

 (1.3) med. ka­wa­łek ma­te­ria­łu po­kry­ty sub­stan­cją sa­mo­przy­lep­ną, sto­so­wa­ny na rany

 (1.4) żegl. go­to­wy ma­te­riał przy­go­to­wa­ny do awa­ryj­ne­go uszczel­nia­nia po­szy­cia stat­ku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na krom­kę chle­ba po­ło­ży­łem sobie ogrom­ny pla­ster szyn­ki.

 (1.2) Ro­bot­ni­ce są za­ko­do­wa­ne wy­łącz­nie na pracę. Są wie­lo­za­wo­dow­ca­mi. W za­leż­no­ści od ak­tu­al­nej po­trze­by zaj­mu­ją się sprzą­ta­niem, pie­lę­gno­wa­niem larw, bu­do­wą pla­ste­ra­strów, stró­żo­wa­niem u wej­ścia, zbie­ra­niem po­kar­mu etc.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈplastɛr, AS: plaster

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plasterkowanie n., poplasterkowanie n.

:: zdrobn. plasterek m.

 czas. plasterkować ndk., poplasterkować dk., plastrować ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) przylepiec

Wiktionary


plastereczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: pla­ste­rek

Wiktionary


plasterek

zdrob­nie­nie od: pla­ster


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od: pla­ster

 (1.2) kulin. mały pla­ster (por­cja cze­goś)

 (1.3) med. mały, sa­mo­przy­lep­ny opa­tru­nek

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Je­że­li lu­bi­my mięso, mo­że­my ukro­ić cie­niut­ki pla­ste­rek bocz­ku, karcz­ku, pier­si in­dy­czej, lub do­wol­nie wy­bra­ne­go mięsa i obs­ma­żyć go w wa­rzy­wach.

 (1.2) Po­sze­dłem do kuch­ni: bu­tel­kę po oran­ża­dzie na­peł­ni­łem mle­kiem, od­kro­i­łem pajdę ra­zow­ca, kilka pla­ste­re­ka­ster­ków żół­te­go sera i kawał bocz­ku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: plaˈstɛrɛk, AS: plasterek

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plaster m.

 czas. plastrować ndk., plasterkować ndk.

 przym. plastrowy, plasterkowy

Wiktionary


plasterkować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. spla­ster­ko­wać)

 (1.1) rzad. kulin. kroić coś w pla­ste­re­ka­ster­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­ku­pi­łem sobie nożyk […] ale jakoś mnie nie po­wa­lił na ko­la­na. Zro­bi­łem mu test po­mi­do­ra i pcha po­mi­dor po desce za­miast go pla­ster­ko­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plasterek mrz., plasterkowanie n., plaster mrz.

 czas. splasterkować dk.

 przym. plasterkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) war. plastrować

Wiktionary


plasticrust

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. geol. twar­dy nalot z two­rzyw sztucz­nych za­nie­czy­szcza­ją­cy skały w stre­fie linii brze­go­wej mórz

Wiktionary


plasticzek

zdrob­nie­nie od: pla­stik


SJP.pl


plastik

pla­styk;
1. two­rzy­wo sztucz­ne;
2. od­mia­na ma­te­ria­łu wy­bu­cho­we­go;
3. po­tocz­nie: karta płat­ni­cza


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pot. two­rzy­wo sztucz­ne

 (1.2) pot. wojsk. techn. sem­tex, pla­stycz­ny ma­te­riał wy­bu­cho­wy

 (1.3) pot. bank. karta płat­ni­cza

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pla­stik – po­tocz­ne okre­śle­nie two­rzy­wa sztucz­ne­go
  • pla­stik – po­tocz­ne okre­śle­nie pla­stycz­ne­go ma­te­ria­łu wy­bu­cho­we­go
  • Pla­stik – mie­sięcz­nik
  • pla­stik – sub­kul­tu­ra mło­dzie­żo­wa
  • Pla­stik – sin­gel pol­skiej ra­per­ki Fa­ga­ty

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ku­pi­łem sobie krze­sła ogro­do­we z pla­sti­ku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈplastʲik, AS: plastʹik

Wiktionary

Powiązane:

 przym. plastikowy, plastykowy

 przysł. plastikowo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tworzywo sztuczne, plastyk

 (1.2) semtex, czeski plastik

 (1.3) karta płatnicza

Wiktionary


plastikowo-gumowy

wy­ko­na­ny z pla­sti­ku i gumy (np. mło­tek pla­sti­ko­wo-gu­mo­wy)


SJP.pl


plastikowość

→ pla­sti­ko­wy; pla­sty­ko­wość


SJP.pl


plastikowy

→ pla­stik; pla­sty­ko­wy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) wy­ko­na­ny z do­wol­ne­go ro­dza­ju pla­sti­ku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W tym bu­dyn­ku nie ma pla­sti­ko­wych okien.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌplastʲiˈkɔvɨ, AS: plastʹikovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plastik m., plastyk m.

 przym. plastykowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) plastykowy, z plastiku

Wiktionary


plastikoza

zbyt po­wszech­na obec­ność pla­sti­ku


SJP.pl


plastizol

pasta emul­syj­ne­go po­lich­lor­ku wi­ny­lu, sto­so­wa­na do pow­le­ka­nia tka­nin i in­nych ma­te­ria­łów


SJP.pl


plastmal

hand­lo­wa nazwa pre­pa­ra­tu do czy­szcze­nia me­ta­li, two­rzyw sztucz­nych, drew­na, szkła itp., po­zo­sta­wia­ją­ce­go na przed­mio­cie ochron­ną war­stwę te­flo­nu


SJP.pl


plastomer

two­rzy­wo sztucz­ne, które po ostu­dze­niu tward­nie­je i za­cho­wu­je kształt na­da­ny mu w cza­sie ogrze­wa­nia; ter­mo­plast, ter­mo­pla­stik, ter­mo­pla­styk, two­rzy­wo ter­mo­pla­stycz­ne


SJP.pl


plastron

1. usz­tyw­nio­ny przód daw­nej ko­szu­li fra­ko­wej
2. sze­ro­ki kra­wat no­szo­ny ongiś do fraka
3. część zbroi osła­nia­ją­ca pier­si
4. na­pier­śnik chro­nią­cy przed cio­sa­mi, sto­so­wa­ny pod­czas tre­nin­gu szer­mier­ki
5. tar­cza brzusz­na pan­ce­rza żół­wia


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pla­stron (ana­to­mia sta­wo­no­gów) – struk­tu­ra od­de­cho­wa niek­tó­rych sta­wo­no­gów
  • Pla­stron (ana­to­mia żółwi) – brzusz­na część pan­ce­rza żółwi
  • pla­stron (chi­rur­gia) – ro­pień oko­ło­wy­rost­ko­wy
  • pla­stron (kra­wat) – od­mia­na kra­wa­tu
  • pla­stron (ko­szu­la) – część ko­szu­li fra­ko­wej
  • pla­stron (zbro­ja) – część zbroi
  • pla­stron (sport) – ka­mi­zel­ka żuż­low­ca
  • pla­stron (jeź­dziect­wo) – w jeź­dziect­wie część ubio­ru stro­ju kon­kur­so­we­go

Wikipedia


plastrowaty

przy­po­mi­na­ją­cy pla­ster


SJP.pl


plastrować

okła­dać pla­stra­mi


SJP.pl


plastrowy

→ pla­ster


SJP.pl

Patrz:

plaster

plastusiowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Pla­stu­sia lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) taki, który na­le­ży do Pla­stu­sia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dzie­ci lubią czy­tać „Pla­stu­sio­wy pa­mięt­nik”.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Plastuś mzw.

Wiktionary


plastuś

lu­dzik z pla­ste­li­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy, nazwa włas­na

 (1.1) liter. film. fik­cyj­na po­stać stwo­rzo­na przez pol­ską pi­sar­kę Marię Kow­nac­ką, ludek z pla­ste­li­na­a­ste­li­ny;

Wiktionary

Pla­stuś – fik­cyj­na po­stać, znana z twór­czo­ści Marii Kow­nac­kiej (ksią­żek "Pla­stu­sio­wy pa­mięt­nik" i "Przy­go­dy Pla­stu­sia") oraz serii fil­mów ani­mo­wa­nych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W tym od­cin­ku Pla­stuś opo­wia­da o swo­jej przy­go­dzie z kredą na ta­bli­cy.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. plastelinowy, Plastusiowy

 rzecz. plastelina ż.

Wiktionary


plastyczka

ar­tyst­ka zaj­mu­ją­ca się jedną ze sztuk pla­stycz­nych: ma­lar­stwem, rzeź­bą, gra­fi­ką lub ar­chi­tek­tu­rą


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) forma żeń­ska od: pla­styk

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nasza pla­stycz­ka ma hopla na punk­cie Pi­cas­sa.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: plaˈstɨt͡ʃka, AS: plastyčka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plastyczność ż., plastyk, plastyka

 przym. plastyczny

Wiktionary


plastyczniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: pla­stycz­nie


SJP.pl


plastyczniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: pla­stycz­ny


SJP.pl


plastyczność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdol­ność do zmia­ny kształ­tu lub funk­cji pod wpły­wem siły lub doś­wiad­cze­nia

 (1.2) szt. liter. cecha bycia niez­wy­kle barw­nym, obra­zo­wym, wy­ra­zi­stym

Wiktionary

Pla­stycz­ność – za­gad­nie­nie z za­kre­su badań ma­te­ria­ło­wych i fi­zy­ki ciała sta­łe­go – wła­ści­wość fi­zycz­na ma­te­ria­łów – zdol­ność do ule­ga­nia nie­od­wra­cal­nym odksz­tał­ce­niom (odksz­tał­ce­nie pla­stycz­ne) pod wpły­wem sił zew­nętrz­nych dzia­ła­ją­cych na ten ma­te­riał. Nie­od­wra­cal­ne odksz­tał­ce­nia pow­sta­ją na sku­tek dzia­ła­nia na ciała stałe na­prę­żeń me­cha­nicz­nych, prze­kra­cza­ją­cych za­kres, w któ­rym jest ono zdol­ne do odksz­tał­ceń sprę­ży­stych lub ela­stycz­nych i jed­no­cze­śnie na tyle małe, że nie po­wo­du­ją zni­szcze­nia cią­gło­ści jego struk­tu­ry.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. plastyczka ż., plastyk mos., plastyka ż.

 przym. plastyczny

 przysł. plastycznie

Wiktionary


plastyczny

1. da­ją­cy się for­mo­wać w do­wol­ne kształ­ty;
2. ma­ją­cy zwią­zek z twór­czo­ścią ar­ty­stycz­ną;
3. wy­raź­ny, spra­wia­ją­cy wra­że­nie trój­wy­mia­ro­wo­ści


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) okre­śle­nie ciała sta­łe­go, oz­na­cza­ją­ce łat­wość zmia­ny jego kształ­tu

 (1.2) ma­ją­cy wy­raź­nie za­ry­so­wa­ne kon­tu­ry i kształ­ty, spra­wia­ją­cy wra­że­nie trój­wy­mia­ro­wo­ści

 (1.3) ma­ją­cy zwią­zek z twór­czo­ścią ma­la­rza, rzeź­bia­rza, gra­fi­ka itp.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: plaˈstɨt͡ʃnɨ, AS: plastyčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plastyk m., plastyczka ż., plastyczność ż., plastyka ż.

 przysł. plastycznie

Wiktionary


plastyd

drob­ne ciał­ko w cy­to­plaz­mie ko­mór­ki ro­ślin­nej, peł­nią­ce głów­ne funk­cje me­ta­bo­licz­ne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) bot. or­ga­nel­lum w cy­to­plaz­mie więk­szo­ści ko­mó­rek ro­ślin­nych, które pełni pod­sta­wo­we funk­cje me­ta­bo­licz­ne;

Wiktionary

Pla­styd – or­ga­nel­lum oto­czo­ne dwie­ma bło­na­mi pla­sty­do­wy­mi, wy­stę­pu­ją­ce u ro­ślin oraz pro­ti­stów ro­śli­no­po­dob­nych. W ko­mór­kach em­brio­nal­nych wy­stę­pu­ją pro­pla­sty­dy, z któ­rych roz­wi­ja­ją się po­zo­sta­łe ro­dza­je pla­sty­dów. Wnę­trze pla­sty­dów wy­peł­nio­ne jest gę­stym rozt­wo­rem, stro­mą, za­wie­ra­ją­cym biał­ka, DNA, związ­ki roz­pu­szczal­ne oraz ziar­na skro­bi, pla­sto­glo­bu­le oraz fi­to­fer­ry­ty­nę.

Wikipedia


plastydowy

→ pla­styd


SJP.pl

Patrz:

plastyd

plastyfikator

Pla­sty­fi­ka­tor – sub­stan­cja zmniej­sza­ją­ca od­dzia­ły­wa­nia mię­dzy­czą­stecz­ko­we i zwięk­sza­ją­ca ruch­li­wość łań­cu­chów po­li­me­ro­wych. Pla­sty­fi­ka­to­ry po­wo­du­ją ob­ni­że­nie tem­pe­ra­tu­ry zesz­kle­nia, twar­do­ści i zwięk­sze­nie ela­stycz­no­ści. Sto­su­je się je głów­nie jako do­dat­ki do PCW, ale także do in­nych po­li­me­rów, dzię­ki czemu znacz­nie zwięk­sza się ob­szar sto­so­wa­nia uzy­ska­nych ma­te­ria­łów.

Wikipedia


plastyfikować

zwięk­szać pla­stycz­ność two­rzyw sztucz­nych


SJP.pl


plastyk

ar­ty­sta zaj­mu­ją­cy się jedną ze sztuk pla­stycz­nych: ma­lar­stwem, rzeź­bą, gra­fi­ką lub ar­chi­tek­tu­rą


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) szt. osoba zaj­mu­ją­ca się za­wo­do­wo pla­sty­ka­a­sty­ką;

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (2.1) zob. pla­stik.

forma rze­czow­ni­ka.

 (3.1) D. lm. od: pla­sty­ka

Wiktionary

Pla­styk – osoba zaj­mu­ją­ca się twór­czo­ścią w za­kre­sie sztuk pla­stycz­nych. Pla­sty­ka, jako po­ję­cie, obej­mo­wa­ła zwy­kle węż­szy za­kres dzia­łań, tzn. te, które nie mają wy­raź­ne­go cha­rak­te­ru użyt­ko­we­go, jak ma­lar­stwo, rzeź­ba, gra­fi­ka.

Roz­róż­nia­my po­ję­cie pla­sty­ka pro­fe­sjo­na­li­sty, czyli zwy­kle pla­sty­ka dy­plo­mo­wa­ne­go lub twór­cy, który zdo­był upraw­nie­nia w inny spo­sób (np.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) To znany ar­ty­sta pla­styk, jego obra­zy wiszą w naj­lep­szych ga­le­riach.

 (1.1) On pra­cu­je w szko­le, jest pla­sty­kiem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈplastɨk, AS: plastyk

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) rzecz. plastyczność ż., uplastycznienie n., plastyka ż.

::: fż. plastyczka

:: czas. uplastyczniać ndk., uplastycznić dk.

:: przym. plastyczny

:: przysł. plastycznie

 (2.1) czas. uplastyczniać ndk., uplastycznić dk.

:: przym. plastykowy, plastikowy

:: przysł. plastikowo

Wiktionary


plastyka

ar­ty­sta zaj­mu­ją­cy się jedną ze sztuk pla­stycz­nych: ma­lar­stwem, rzeź­bą, gra­fi­ką lub ar­chi­tek­tu­rą


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) szt. dział sztuk pię­knych obej­mu­ją­cy dzie­dzi­ny wi­zu­al­nej twór­czo­ści ar­ty­stycz­nej

 (1.2) techn. mo­de­lo­wa­nie w ma­te­ria­le mięk­kim

 (1.3) eduk. przed­miot szkol­ny, na któ­rym ucz­nio­wie poz­na­ją taj­ni­ki sztuk pię­knych

 (1.4) eduk. lek­cja, wy­kład lub inne za­ję­cia z pla­sty­ki (1.3)

 (1.5) uwy­pu­kle­nie formy, wy­ra­zi­stość kształ­tu

 (1.6) liter. obra­zo­we przed­sta­wie­nie po­sta­ci lub zda­rzeń w ut­wo­rze li­te­rac­kim

 (1.7) środ. med. chi­rur­gia pla­stycz­na

 (1.8) środ. med. ope­ra­cja pla­stycz­ny­a­stycz­na

 (1.9) sport. gim­na­sty­ka wy­ra­bia­ją­ca har­mo­nię ru­chów

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. i B. lp. od: pla­styk

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Czy gra­fi­kę kom­pu­te­ro­wą za­li­cza­my do pla­sty­ka­a­sty­ki?

 (1.3) Mał­go­sia uczy dzie­ci pla­sty­ka­a­sty­ki w pod­sta­wów­ce.

 (1.4) Po pla­sty­ka­a­sty­ce mamy je­szcze dwie go­dzi­ny wf-u.

 (1.7) Fol­wacz­ny ima się pla­sty­ka­a­sty­ką już pięt­na­ście lat.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plastyk mos., plastyczka ż., plastyczność ż.

 przym. plastyczny

Wiktionary


plastykowy

stwo­rzo­ny z two­rzy­wa sztucz­ne­go; pla­sti­ko­wy


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zob. pla­sti­ko­wy.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na półce obok okien­ka, po­mię­dzy pla­sty­ko­wy­mi żoł­nie­rzy­ka­mi a kar­to­nem peł­nym dłu­go­pi­sów „Ze­ni­tu”, stało lu­ster­ko, w któ­rym Cesia uj­rza­ła swoje od­bi­cie: frag­ment źle ubra­nej, nie­cie­ka­wej dziew­czy­ny w na­ci­śnię­tej na oczy włócz­ko­wej czap­ce.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plastik mrz.

 przym. plastikowy

Wiktionary


plastynacja

me­to­da kon­ser­wa­cji tka­nek bio­lo­gicz­nych


SJP.pl

Pla­sty­na­cja – skom­pli­ko­wa­ny pro­ces pre­pa­ra­cji po­le­ga­ją­cy na usu­nię­ciu z tka­nek or­ga­niz­mu wody oraz tłu­szczów (po­trzeb­nych do roz­wo­ju bak­te­rii gnil­nych) i na­sy­ce­niu ich od­po­wied­ni­mi po­li­me­ra­mi, co po­wo­du­je za­trzy­ma­nie ich roz­kła­du, za­cho­wa­ny zo­sta­je jed­nak ich kształt i kolor. Pow­sta­łe w ten spo­sób ek­spo­na­ty są uży­wa­ne jako mo­de­le ana­to­micz­ne w me­dy­cy­nie, a także w sztu­ce (wy­sta­wy z cyklu Body Worlds).

Wikipedia


plaszczyk

naz­wi­sko


SJP.pl


plata

daw­niej:
1. płyta lub bla­cha ku­chen­na;
2. blat, tafla;
3. bla­cha zbroi;
4. przy­kryw­ka ko­szy­ka, pła­skie wieko bez boków;
5. wy­cisk ozdób na okład­ce książ­ki;
6. kli­sza


SJP.pl

Plata (Plat, Pla­ten, Osto­ja od­mien­ny, Osto­ja Pru­ska od­mien­ny) – herb szla­chec­ki, uży­wa­ny przez ro­dzi­nę osia­dłą na Ka­szu­bach. Herb włas­ny ro­dzi­ny Plata. Od­mia­na herbu Osto­ja lub Osto­ja Pru­ska.

Wikipedia


platan

drze­wo z ro­dzi­ny pla­ta­no­wa­tych, o du­żych, pię­knych, mocno pach­ną­cych li­ściach i kwia­tach ze­bra­nych w ku­li­ste kwia­to­sta­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy lub mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) dendr. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Pla­ta­nus|ref=tak., wy­so­kie drze­wo o du­żych, pach­ną­cych li­ściach i kwia­tach ze­bra­nych w ku­li­ste głów­ki, z ro­dzi­ny pla­ta­no­wa­te­a­ta­no­wa­tych;

Wiktionary

Pla­tan ("Pla­ta­nus" L.) – ro­dzaj drzew na­le­żą­cy do mo­no­ty­po­wej ro­dzi­ny pla­ta­no­wa­tych. Obej­mu­je 9 ga­tun­ków. Sie­dem ga­tun­ków wy­stę­pu­je w Ame­ry­ce Pół­noc­nej od Mek­sy­ku na po­łud­niu (gdzie jest ich naj­więk­sze zróż­ni­co­wa­nie) po On­ta­rio na pół­no­cy. Jeden ga­tu­nek (pla­tan wschod­ni) ro­śnie od po­łud­nio­wo-wschod­niej Eu­ro­py po Hi­ma­la­je, ko­lej­ny ("Pla­ta­nus ker­rii") w La­o­sie i pół­noc­nym Wiet­na­mie. Drze­wa te wy­stę­pu­ją na te­re­nach ska­li­stych, czę­sto wzdłuż dolin rzecz­nych i stru­mie­ni oraz nad je­zio­ra­mi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przy nim pię­kny okaz pla­ta­na o ob­wo­dzie 600 cm.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈplatãn, AS: platãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. platanowate nmos.

 przym. platanowy

Wiktionary


platana

ga­tu­nek płaza be­zo­go­no­we­go; afry­kań­ska żaba szpo­nia­sta po­sia­da­ją­ca uzę­bie­nie w gór­nej szczę­ce


SJP.pl


platanolistny

przy­miot­nik

 (1.1) bot. po­sia­da­ją­cy li­ście jak pla­tan

Wiktionary


platanowate

ro­dzi­na ro­ślin z rzędu srebr­ni­kow­ców


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) syst. bot. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Pla­ta­na­ce­ae|ref=tak., ro­dzi­na ro­ślin z rzędu srebr­ni­kow­ców

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przed­sta­wi­cie­le pla­ta­no­wa­te­a­ta­no­wa­tych mają kwia­ty jed­nopł­cio­we.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. platan mrz.

Wiktionary


platanowaty

o ce­chach pla­ta­no­wa­tych (ro­dzi­na ro­ślin)


SJP.pl


platanowy

przy­miot­nik

 (1.1) skła­da­ją­cy się z pla­ta­na

 (1.2) wy­ko­na­ny z drew­na lub innej czę­ści pla­ta­na

 (1.3) bę­dą­cy czę­ścią pla­ta­na

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌplatãˈnɔvɨ, AS: platãnovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. platan

Wiktionary


plateau

[czy­taj: plaTO]
1. ob­szar wy­żyn­ny ma­ją­cy po­stać war­stwo­wo uło­żo­nych płyt;
2. faza pod­nie­ce­nia sek­su­al­ne­go przed osią­gnię­ciem or­gaz­mu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) geogr. pła­sko­wyż, wy­żyn­na rów­ni­na;

 (1.2) seks. faza pod­nie­ce­nia sek­su­al­ne­go przed or­gaz­mem;

 (1.3) mat. pła­ski ob­szar prze­bie­gu funk­cji

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pla­te­au – de­par­ta­ment
  • Le Pla­te­au-Mont-Royal – dziel­ni­ca Mon­tre­a­lu
  • Pla­te­au – stan
  • Pla­te­au de Dies­se – gmina w kan­to­nie Berno, w okrę­gu Ber­ner Jura
  • Pla­te­au – dziel­ni­ca Abi­dża­nu
  • Jo­seph Pla­te­au – bel­gij­ski fizyk
  • Pier­re Pla­te­au – fran­cu­ski bi­skup
  • pla­te­au – inne okre­śle­nie pła­sko­wy­żu
  • pla­te­au – w na­u­kach ści­słych pła­ski ob­szar prze­bie­gu krzy­wej
  • pla­te­au – w psy­cho­lo­gii faza w ucze­niu się re­ak­cji
  • pla­te­au – w sek­su­o­lo­gii faza pod­nie­ce­nia sek­su­al­ne­go
  • pla­te­au – okre­śla­nie cha­rak­te­ry­sty­ki urzą­dzeń i ma­szyn

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wę­drow­cy wspię­li się na roz­le­głe pla­te­au.

 (1.3) Widmo to cha­rak­te­ry­zu­je się sze­ro­kim ob­sza­rem pla­te­au o bar­dzo wy­so­kim współ­czyn­ni­ku od­bi­cia…

Wiktionary

Wymowa:

IPA: plaˈtɔ, AS: plato

Wiktionary


plateonim

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. nazwa włas­na trak­tu ko­mu­ni­ka­cyj­ne­go w mie­ście

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) hodonim miejski

Wiktionary


plateozaur

ro­dzaj di­no­za­u­ra z grupy pro­za­u­ro­po­dów; pa­chy­za­ur


SJP.pl

Pla­te­o­za­ur ("Pla­te­o­sa­u­rus") – ro­dzaj póź­no­tria­so­we­go di­no­za­u­ra na­le­żą­ce­go do pro­za­u­ro­po­dów z ro­dzi­ny pla­te­o­za­u­rów (Pla­te­o­sa­u­ri­dae). Nazwa ro­dza­jo­wa "Pla­te­o­sa­u­rus" oz­na­cza „pła­ski ja­szczur”.

Wikipedia


plateozaury

ro­dzaj di­no­za­u­ra z grupy pro­za­u­ro­po­dów; pa­chy­za­ur


SJP.pl

Pla­te­o­za­u­ry, "Pla­te­o­sa­u­ri­dae" - ro­dzi­na głów­nie tria­so­wych ro­śli­no­żer­nych pro­za­u­ro­po­dów.

Wikipedia


plater

1. zwy­kle w l. mn.: przed­mio­ty me­ta­lo­we pla­te­ro­wa­ne, głów­nie na­czy­nia i sztuć­ce
2. cien­ka war­stwa me­ta­lu szla­chet­ne­go po­kry­wa­ją­ca przed­mio­ty z me­ta­lu niesz­la­chet­ne­go


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pla­ter, pol­skie naz­wi­sko, na po­cząt­ku lat 90. XX wieku Pol­skę za­miesz­ki­wa­ło 12 osób o tym naz­wi­sku, 18 Broël-Pla­ter, a także 29 Pla­ter-Zy­berk.
  • Kon­stan­ty Lud­wik Pla­ter (1722–1778) – kasz­te­lan troc­ki, wo­je­wo­da mści­sław­ski, kasz­te­lan po­łoc­ki, pi­sarz wiel­ki li­tew­ski,
  • Ka­zi­mierz Kon­stan­ty Pla­ter (1749–1807) – pod­kanc­le­rzy li­tew­ski, kasz­te­lan troc­ki, sta­ro­sta in­flanc­ki i dy­ne­bur­ski,
  • Józef Kon­stan­ty Pla­ter (1758–1840) – mar­sza­łek tel­szew­ski,
  • Lud­wik Au­gust Pla­ter (1775–1846) – se­na­tor-kasz­te­lan Kró­le­stwa Kon­gre­so­we­go, pow­sta­niec ko­ściusz­kow­ski i li­sto­pa­do­wy, dzia­łacz le­śnict­wa,
  • Sta­ni­sław Pla­ter (1784–1851) – pol­ski hi­sto­ryk, ge­o­graf, pio­nier sta­ty­sty­ki oraz en­cy­klo­pe­dy­sta,
  • Emi­lia Pla­ter (1806-1831) – hra­bian­ka, żoł­nierz pow­sta­nia li­sto­pa­do­we­go (zo­bacz też: Pla­te­rów­ki),
  • Lu­cjan Pla­ter (1808–1857) – spi­sko­wiec, ofi­cer pow­sta­nia li­sto­pa­do­we­go, dzia­łacz emi­gra­cyj­ny; jeden z pier­wszych pol­skich osad­ni­ków w Au­stra­lii
  • Ce­za­ry Au­gu­styn Pla­ter (1810–1869) – pol­ski hra­bia, pow­sta­niec li­sto­pa­do­wy i dzia­łacz emi­gra­cyj­ny,
  • Lud­wik Ka­zi­mierz Pla­ter (1844–1909) – pol­ski zie­mia­nin i prze­my­sło­wiec,
  • Pla­ter (herb szla­chec­ki) – pol­ski herb szla­chec­ki
  • pla­ter – przed­miot pla­te­ro­wa­ny

Wikipedia


plateresco

[czy­taj: pla­te­re­sko] styl w hisz­pań­skiej ar­chi­tek­tu­rze XV-XVII w., z bo­ga­tą or­na­men­ty­ką na­wią­zu­ją­cą do sztu­ki złot­ni­czej; pla­te­resk


SJP.pl

Pla­te­re­sco, "esti­lo pla­te­re­sco", pla­te­resk, tzw. „styl złot­ni­czy” – styl w ar­chi­tek­tu­rze na­wią­zu­ją­cy do ge­o­me­trycz­nej or­na­men­ty­ki ma­u­re­tań­skiej.

Styl pow­stał w Hisz­pa­nii pod ko­niec XV wieku z po­łą­cze­nia mudéjar, ro­dzi­mej od­mia­ny póź­ne­go go­ty­ku (tzw.

Wikipedia


plateresk

styl w hisz­pań­skiej ar­chi­tek­tu­rze XV–XVII w., z bo­ga­tą or­na­men­ty­ką na­wią­zu­ją­cą do sztu­ki złot­ni­czej; pla­te­re­sco


SJP.pl


platerowa

wieś w Pol­sce


SJP.pl


platerowany

przy­miot­nik

 (1.1) po­kry­ty pla­te­rem

Wiktionary


platerować

1. po­kry­wać metal mniej szla­chet­ny war­stwą me­ta­lu szla­chet­niej­sze­go
2. for­mo­wać oczka dzia­ni­ny z dwu po­kry­wa­ją­cych się nitek róż­nych ro­dza­jów przę­dzy


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) na­kła­dać na wy­ro­by me­ta­lo­we cien­ką po­wło­kę z in­nych me­ta­li

Wiktionary


platerowianin

miesz­ka­niec Pla­te­ro­wa


SJP.pl


platerowianka

miesz­kan­ka Pla­te­ro­wa


SJP.pl


platerowski

do­ty­czą­cy mia­sta Pla­te­rów


SJP.pl


platerów

1. zwy­kle w l. mn.: przed­mio­ty me­ta­lo­we pla­te­ro­wa­ne, głów­nie na­czy­nia i sztuć­ce
2. cien­ka war­stwa me­ta­lu szla­chet­ne­go po­kry­wa­ją­ca przed­mio­ty z me­ta­lu niesz­la­chet­ne­go


SJP.pl

Nie mylić z: Pla­te­rów (Bia­ło­ruś), Pla­te­rów­ka, Pla­te­rów­ka (gmina).

Pla­te­rów (daw. "Pla­te­ro­wo-Pa­sie­ka") – wieś so­łec­ka w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie ło­sic­kim, w gmi­nie Pla­te­rów. Miej­sco­wość jest sie­dzi­bą gminy Pla­te­rów oraz rzym­sko­ka­to­lic­kiej pa­ra­fii Pod­wyż­sze­nia Krzy­ża Świę­te­go.

Wikipedia


platerówecki

przy­miot­nik od: Pla­te­rów­ka


SJP.pl


platerówka

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Pla­te­rów­ka ( Nie­der Linde, w 1945 "Pla­te­ro­wo", potem "Lipy Dolne", na­stęp­nie do 29 marca 1962 "Za­li­pie Dolne") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie dol­no­ślą­skim, w po­wie­cie lu­bań­skim, w gmi­nie Pla­te­rów­ka.

Wikipedia


platforemka

zdrob­nie­nie od: plat­for­ma


SJP.pl


platforma

1. pła­ska po­zio­ma po­wierzch­nia;
2. dzie­dzi­na wspól­ne­go dzia­ła­nia;
3. przed­nia lub tylna część wa­go­nu ko­le­jo­we­go lub tram­wa­jo­we­go daw­ne­go typu, bez miejsc sie­dzą­cych;
4. nad­wo­zie cię­ża­ro­we po­ja­zdu z po­mo­stem ła­dun­ko­wym bez ścian;
5. w ge­o­lo­gii: duża część sko­ru­py ziem­skiej skła­da­ją­ca się ze sfał­do­wa­ne­go po­dło­ża i osa­dzo­nej na nim po­kry­wy osa­do­wej;
6. bar­dzo gruba po­desz­wa buta


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pła­ska po­zio­ma po­wierzch­nia cze­goś

 (1.2) przen. dzie­dzi­na wspól­ne­go dzia­ła­nia

 (1.3) przed­nia lub tylna część wa­go­nu ko­le­jo­we­go lub tram­wa­jo­we­go daw­ne­go typu, w któ­rej nie ma miejsc sie­dzą­cych

 (1.4) nad­wo­zie cię­ża­ro­we po­ja­zdu, przy­cze­pa lub wagon ko­le­jo­wy z po­mo­stem ła­dun­ko­wym bez ścian

 (1.5) po­jazd o nad­wo­ziu w po­sta­ci plat­for­my (1.4)

 (1.6) ilość to­wa­ru, która mie­ści się na plat­for­mie (1.5)

 (1.7) geol. duża część sko­ru­py ziem­skiej skła­da­ją­ca się ze sfał­do­wa­ne­go po­dło­ża i osa­dzo­nej na nim po­kry­wy osa­do­wej;

 (1.8) bar­dzo gruba po­desz­wa buta

 (1.9) pot. but o bar­dzo gru­bej po­desz­wie

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Gór­nict­wo:
    • plat­for­ma wiert­ni­cza
    • plat­for­ma wy­do­byw­cza
  • Tech­ni­ka / in­for­ma­ty­ka:
    • plat­for­ma obli­cze­nio­wa
    • plat­for­ma pro­gra­mi­stycz­na
    • plat­for­ma cy­fro­wa
  • Ge­o­lo­gia:
    • plat­for­ma (ge­o­lo­gia)
    • plat­for­ma (wspi­nacz­ka)
    • plat­for­ma za­chod­nio­e­u­ro­pej­ska
    • plat­for­ma abra­zyj­na

Wikipedia

Wymowa:

IPA: platˈfɔrma, AS: platforma

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. platformers mos., platformówka ż.

 przym. platformowy, platformerski

Wiktionary


platformer

po­tocz­nie: czło­nek lub zwo­len­nik Plat­for­my Oby­wa­tel­skiej; plat­for­mers, plat­for­miarz, pe­o­wiec, PO-wiec


SJP.pl


platformerka

po­tocz­nie: człon­ki­ni lub zwo­len­nicz­ka Plat­for­my Oby­wa­tel­skiej; plat­for­mia­ra


SJP.pl


platformers

po­tocz­nie: czło­nek lub zwo­len­nik Plat­for­my Oby­wa­tel­skiej; plat­for­mer, plat­for­miarz, pe­o­wiec, PO-wiec


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. polit. czło­nek lub zwo­len­nik Plat­for­my Oby­wa­tel­skiej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. platforma ż.

 przym. platformerski

Wiktionary


platformerski

po­tocz­nie: zwią­za­ny z Plat­for­mą Oby­wa­tel­ską; PO-wski, pe­ow­ski


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) wła­ści­wy dla Plat­for­my Oby­wa­tel­skiej, po­sia­da­ją­cy cechy przy­pi­sy­wa­ne Plat­for­mie Oby­wa­tel­skiej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Już za­czy­na się plat­for­mer­skie ga­da­nie, że lu­dzie le­wi­cy mają zam­knąć twarz i po­pie­rać PO, cał­ko­wi­cie re­zy­gnu­jąc ze swo­ich po­glą­dów, „bo po­dzie­lą”.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. platforma ż., platformer mos., platformers mos.

 przym. platformiany

Wiktionary


platformerskość

→ plat­for­mer­ski


SJP.pl

Patrz:

platformerski

platformiany

→ PO (Plat­for­ma Oby­wa­tel­ska)


SJP.pl


platformiara

po­tocz­nie: człon­ki­ni lub zwo­len­nicz­ka Plat­for­my Oby­wa­tel­skiej; plat­for­mer­ka


SJP.pl


platformiarz

po­tocz­nie: czło­nek lub zwo­len­nik Plat­for­my Oby­wa­tel­skiej; plat­for­mers, plat­for­mer, pe­o­wiec, PO-wiec


SJP.pl


platformowy

→ plat­for­ma


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy plat­for­ma­at­for­my

Wiktionary

Patrz:

platforma

Powiązane:

 rzecz. platformówka ż., platforma ż.

Wiktionary


platformówka

po­tocz­nie: kom­pu­te­ro­wa gra plat­for­mo­wa; plat­for­mer


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gry­komp. pot. gra zręcz­no­ścio­wa po­le­ga­ją­ca na po­ru­sza­niu przez gra­cza po­sta­ci po tzw. po­zio­mach w celu ich ukoń­cze­nia;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gra­łem tak dużo w tę plat­for­mów­ka­at­for­mów­kę, że gałka kon­tro­le­ra po pro­stu prze­sta­ła dzia­łać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. platforma ż.

 przym. platformówkowy, platformowy, platformerski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gra platformowa

Wiktionary


platformówkowy

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy plat­for­mów­ka­at­for­mów­ki

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. platformówka ż.

Wiktionary


platfus

1. po­tocz­nie o czło­wie­ku cier­pią­cym na pła­sko­sto­pie;
2. z lek­ce­wa­że­niem o kimś po­wol­nym, śla­ma­zar­nym, nie­zdar­nym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) med. pot. pła­sko­sto­pie

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) pot. osoba, która ma pła­sko­sto­pie

 (2.2) po­gard. nie­zda­ra

 (2.3) obraź. polit. czło­nek lub zwo­len­nik PO

Wiktionary

Przykłady

 (2.3) Rok 2015 za­pi­sze się w hi­sto­rii z całą pew­no­ścią jako rok prze­ło­mo­wy, rok wiel­kiej po­tycz­ki mię­dzy plat­fu­sa­mi a pi­sio­ra­mi. Z tej po­tycz­ki zde­cy­do­wa­nie zwy­cię­sko wy­cho­dzą PISiory. Wy­gra­li Pre­zy­den­ta, Sejm i ogra­li plat­fu­sów z Try­bu­na­łem Kon­sty­tu­cyj­nym.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈplatfus, AS: platfus

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) płaskostopie

Wiktionary


platfuska

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) obraź. polit. człon­ki­ni lub zwo­len­nicz­ka PO

Wiktionary


platfusowaty

po­tocz­nie: po­wol­ny, śla­ma­zar­ny, nie­zdar­ny


SJP.pl


platini

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Mi­chel François Pla­ti­ni (ur. 1955) – pił­karz, re­pre­zen­tant Fran­cji, a obec­nie dzia­łacz pił­kar­ski;
  • Mi­chel Pla­ti­ni Fer­re­i­ra Mes­qu­i­ta (ur. 1983) – pił­karz bra­zy­lij­ski;
  • Luís Car­los Al­ma­da So­a­res znany także jako Pla­ti­ni (ur. 1986) – pił­karz, re­pre­zen­tant Re­pu­bli­ki Zie­lo­ne­go Przy­ląd­ka.

Wikipedia


platka

po­tocz­na nazwa kilku ga­tun­ków ryb ak­wa­rio­wych z ro­dzi­ny pię­knicz­ko­wa­tych


SJP.pl

Plat­ka, plata – po­tocz­na nazwa kilku ga­tun­ków ryb ak­wa­rio­wych z ro­dza­ju "Xip­hop­ho­rus" cha­rak­te­ry­zu­ją­cych się bra­kiem mie­czo­wa­te­go wy­rost­ka na płet­wie ogo­no­wej, mię­dzy in­ny­mi:

Wikipedia


plato

Plato (ok. 427-347 p.n.e.), fi­lo­zof grec­ki, twór­ca te­o­rii idei, za­ło­ży­ciel Aka­de­mii Pla­toń­skiej; Pla­ton


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Plato – mia­sto
  • Plato – mia­sto w sta­nie Min­ne­so­ta, w hrab­stwie McLeod
  • Plato – wieś w sta­nie Mis­so­u­ri, w hrab­stwie Texas
  • Plato (ang. Plato Towns­hip) – gmina w sta­nie Il­li­no­is, w hrab­stwie Kane
  • Plato (ang. Plato Towns­hip) – gmina w sta­nie Iowa, w hrab­stwie Sioux
  • Plato (ang. Plato Towns­hip) – gmina w sta­nie Da­ko­ta Po­łud­nio­wa, w hrab­stwie Hand
  • Skala Plato – skala obra­zu­ją­ca za­war­tość ek­strak­tu (głów­nie cukru) w rozt­wo­rze
  • PLATO – pla­no­wa­ny te­le­skop kos­micz­ny
  • „Plato” – pse­u­do­nim Johna Craw­for­da (Sal Mineo), po­sta­ci z filmu Bun­tow­nik bez po­wo­du
  • Pla­te­au
  • Pla­te­a­ux

Wikipedia


platon

Pla­ton (ok. 427-347 p.n.e.), fi­lo­zof grec­ki, twór­ca te­o­rii idei, za­ło­ży­ciel Aka­de­mii Pla­toń­skiej; Plato


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. duży wóz, zwy­kle dwu­kon­ny, ro­dzaj plat­for­ma­at­for­my do prze­wo­du cięż­kich lub wiel­ko­ga­ba­ry­to­wych to­wa­rów

Wiktionary

Pla­ton ( Πλάτων, Plátōn; ur. 424/423 p.n.e., zm. 348/347 p.n.e.) – fi­lo­zof grec­ki, Ateń­czyk, twór­ca tra­dy­cji in­te­lek­tu­al­nej zna­nej jako pla­to­nizm. Sfor­mu­ło­wał pod­sta­wy ide­a­liz­mu i ra­cjo­na­liz­mu, a po­przez swą dzia­łal­ność li­te­rac­ką i pe­da­go­gicz­ną wpro­wa­dził takie za­gad­nie­nia jak te­o­ria dobra, me­to­da dia­lek­tycz­na, te­o­ria idei, te­o­ria spra­wied­li­wo­ści czy ma­te­ma­tycz­na te­o­ria ato­mów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mój oj­ciec woził przed wojną pa­pier pla­to­nem do kra­kow­skiej dru­kar­ni.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈplatɔ̃n, AS: platõn

Wiktionary


platoniczka

→ pla­to­nik


SJP.pl

Patrz:

platonik

platoniczność

→ pla­to­nicz­ny


SJP.pl

Patrz:

platoniczny

platoniczny

po­zba­wio­ny pier­wiast­ka sek­su­al­ne­go; nie­da­ją­cy się urze­czy­wist­nić


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) o uczu­ciu: opar­ty na skłon­no­ści du­cho­wej, po­zba­wio­ny pier­wiast­ka zmy­sło­we­go, sek­su­al­ne­go

 (1.2) nie­re­al­ny, nie­da­ją­cy się urze­czy­wist­nić

 (1.3) daw. zob. pla­toń­ski.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W końcu zdał sobie spra­wę, że nigdy jej nie bę­dzie miał dla sie­bie, ale wie­dział co to mi­łość pla­to­nicz­ny­a­to­nicz­na.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Platon mrz./mos., platonizm m.

 przym. Platoński, platoński

 przysł. platonicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) nierealny

Wiktionary


platonik

zwo­len­nik pla­to­niz­mu; pla­toń­czyk


SJP.pl


platonizm

fi­lo­zo­fia Pla­to­na lub na­wią­zu­ją­ca do Pla­to­na, sta­no­wią­ca, że praw­dzi­wym i rze­czy­wi­stym bytem jest byt ide­al­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) filoz. nurt fi­lo­zo­ficz­ny stwo­rzo­ny przez Pla­to­na;

Wiktionary

Pla­to­nizm – nurt fi­lo­zo­ficz­ny opie­ra­ją­cy się na fi­lo­zo­fii Pla­to­na (427–347 p.n.e.), sta­no­wią­cy jej in­ter­pre­ta­cję i kon­ty­nu­a­cję. W po­szcze­gól­nych epo­kach hi­sto­rycz­nych, roz­wi­ja­ły się różne odła­my pla­to­niz­mu, nie­jed­no­krot­nie bar­dzo się od sie­bie róż­nią­ce. Pla­to­nizm na­le­ży do naj­bar­dziej wpły­wo­wych nur­tów w myśli eu­ro­pej­skiej. Poza fi­lo­zo­fią miał rów­nież wpływ na inne dzie­dzi­ny, takie jak te­o­lo­gia, nauka, sztu­ki pię­kne czy li­te­ra­tu­ra.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pi­ta­go­rej­skie roz­wa­ża­nia wpły­nę­ły w za­sad­ni­czy spo­sób na pla­to­nizm.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Platon mos./mrz., platonik, platończyk

 przym. platoński

Wiktionary


platonka

→ pla­to­nik


SJP.pl

Patrz:

platonik

platonowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Pla­to­na lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


platończyk

zwo­len­nik pla­to­niz­mu; pla­to­nik


SJP.pl


platoński

od­no­szą­cy się do Pla­to­na lub pla­to­niz­mu


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) filoz. od­no­szą­cy się do pla­to­niz­mu lub do Pla­to­na

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Platon mos., platonizm mrz., platończyk mos.

 przym. Platoński, platoniczny

 przysł. platonicznie

Wiktionary


plattdeutsch

[czy­taj: plat­dojcz] w ję­zy­koz­naw­stwie: grupa dia­lek­tów wy­stę­pu­ją­cych na te­re­nie pół­noc­nych Nie­miec; język dol­no­nie­miec­ki


SJP.pl


platycefalia

bar­dzo mały wy­miar wy­so­ko­ści czasz­ki; pła­sko­gło­wie, pla­ty­ke­fa­lia


SJP.pl


platykefalia

bar­dzo mały wy­miar wy­so­ko­ści czasz­ki; pła­sko­gło­wie, pla­ty­ce­fa­lia


SJP.pl


platyna

pier­wia­stek che­micz­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) chem. pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu Pt i licz­bie ato­mo­wej 78;

Wiktionary

Pla­ty­na (Pt, łac. "pla­ti­num") – pier­wia­stek che­micz­ny z grupy me­ta­li przej­ścio­wych w ukła­dzie okre­so­wym, metal szla­chet­ny. Nazwa tego me­ta­lu, od­kry­te­go do­pie­ro w 1735 roku w Ko­lum­bii (po­mi­ja­jąc różne daw­niej­sze nie­zbyt pewne wzmian­ki), jest zdrob­nie­niem hisz­pań­skie­go słowa "plata" (sre­bro); nazwą "pla­ti­na" (sre­ber­ko) sta­ra­no się pod­kre­ślić małą uży­tecz­ność nowo od­kry­te­go me­ta­lu.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jakie wła­ści­wo­ści che­micz­ne ma pla­ty­na?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: plaˈtɨ̃na, AS: platỹna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. platynowiec m.

 przym. platynowy

 czas. platynować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. Pt

Wiktionary


platynit

ni­sko­wę­glo­wy stop że­la­za z ni­klem, uży­wa­ny do wy­ro­bu prze­wo­dów elek­trycz­nych wta­pia­nych w szkło (np. w lam­pach elek­trycz­nych; pla­ty­nid


SJP.pl


platynka

pla­tyn­ka zie­lon­ka - ga­tu­nek mo­ty­la z ro­dzi­ny mier­ni­kow­co­wa­tych


SJP.pl


platynki

rze­czow­nik

 (1.1) gwara wię­zien­na bi­żu­te­ria

Wiktionary

Wymowa:

IPA: plaˈtɨ̃ŋʲci, AS: platỹŋʹḱi

Wiktionary


platynoiryd

Pla­ty­no­i­ryd – stop pla­ty­ny z iry­dem. Jego cechą cha­rak­te­ry­stycz­ną jest duża twar­dość, stąd sto­so­wa­ny bywa w sto­ma­to­lo­gii oraz we wzor­cach (np. wzo­rzec metra i ki­lo­gra­ma zo­sta­ły spo­rzą­dzo­ne ze stopu skła­da­ją­ce­go się w 90% z pla­ty­ny i 10% z irydu).

Wikipedia


platynowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) po­kry­wa­nie po­wierzch­ni cze­goś pla­ty­na­a­ty­ną

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. platynowiec m., platynit m.

 czas. platynować ndk.

 przym. platynowy

Wiktionary


platynować

cza­sow­nik

 (1.1) po­kry­wać pla­ty­na­a­ty­ną

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. platyna ż., platynowanie n.

 przym. platynowy

Wiktionary


platynowce

grupa pier­wiast­ków che­micz­nych zbli­żo­nych wła­ści­wo­ścia­mi che­micz­ny­mi obej­mu­ją­ca pla­ty­now­ce lek­kie (ruten, rod, pal­lad) i pla­ty­now­ce cięż­kie (osm, iryd, pla­ty­na)


SJP.pl


platynowiec

ogól­na nazwa każ­de­go pier­wiast­ka (ru­te­nu, rodu, pal­la­du, osmu, irydu i pla­ty­ny) na­le­żą­ce­go do pla­ty­now­ców, grupy me­ta­li szla­chet­nych, trud­no­to­pli­wych


SJP.pl


platynowoblond

blond o od­cie­niu pla­ty­no­wym


SJP.pl


platynowy

1. zro­bio­ny z pla­ty­ny;
2. ma­ją­cy kolor pla­ty­ny, sre­brzy­sto­bia­ły


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) chem. jubil. met. do­ty­czą­cy pla­ty­na­a­ty­ny, zwią­za­ny z pla­ty­na­a­ty­ną, wy­ko­na­ny z pla­ty­na­a­ty­ny, za­wie­ra­ją­cy pla­ty­na­a­ty­nę

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) ma­ją­cy kolor sre­brzy­sto­bia­ły, taki jak kolor pla­ty­na­a­ty­ny lub przy­po­mi­na­ją­cy kolor pla­ty­na­a­ty­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na ser­decz­nym palcu lewej ręki ma pod­wój­ną pla­ty­no­wy­a­ty­no­wą obrącz­kę.

 (1.1) Na Księ­ży­cu astro­na­u­ci roz­kła­da­li spe­cjal­ne alu­mi­nio­we oraz pla­ty­no­wy­a­ty­no­we folie.

 (2.1) (…) aby pasma miały od­cień pla­ty­no­wy, na­le­ży wy­brać płu­kan­kę nie­bie­ską.

 (2.1) Po­do­ba­ją ci się pla­ty­no­wy­a­ty­no­we włosy?.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. platyna ż., platynka ż., platynowiec mrz., platynit mrz., platynowanie n., platynowość ż.

 czas. platynować ndk., platynować się ndk.

 przysł. platynowo

Wiktionary


platynowłosy

ma­ją­cy pla­ty­no­we, sre­brzy­sto­bia­łe włosy


SJP.pl


plauen

Pla­u­en (czes. "Plav­no", grnłuż. "Pław­no") – mia­sto po­wia­to­we we wschod­niej czę­ści Nie­miec, w kraju związ­ko­wym Sak­so­nia, sie­dzi­ba po­wia­tu Vogt­land, u pod­nó­ża Rudaw, nad Białą El­ste­rą. Liczy ok. 66 tys. miesz­kań­ców.

Do 31 lipca 2008 Pla­u­en było mia­stem na pra­wach po­wia­tu, do 29 lu­te­go 2012 na­le­ża­ło do okrę­gu ad­mi­ni­stra­cyj­ne­go Chem­nitz.

Wikipedia


plaut

sta­ro­żyt­ny ko­me­dio­pi­sarz rzym­ski


SJP.pl

Titus Mac­cius Pla­u­tus (ur. ok. 250 p.n.e. w Sar­si­nie, zm. ok. 184 p.n.e.) – rzym­ski ko­me­dio­pi­sarz, jeden z naj­star­szych (obok Ka­to­na Star­sze­go) pi­sa­rzy rzym­skich, któ­rych ut­wo­ry za­cho­wa­ły się wię­cej niż we frag­men­tach, a przy tym jeden z dwóch (obok Te­ren­cju­sza) ko­me­dio­pi­sa­rzy rzym­skich, któ­rych ut­wo­ry znamy z bez­poś­red­nie­go prze­ka­zu.

Wikipedia


plautowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Pla­u­ta lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl


plawgo

naz­wi­sko


SJP.pl


play

[czy­taj: plej] w te­ni­sie i kry­kie­cie: ko­men­da sę­dzie­go, po któ­rej można ser­wo­wać


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Play – sieć te­le­fo­nii ko­mór­ko­wej w Pol­sce
  • Play – plan dzia­łań dru­ży­ny w fut­bo­lu ame­ry­kań­skim
  • Play – film w re­ży­se­rii Ant­ho­ny’ego Ming­hel­li
  • Play – linie lot­ni­cze z Is­lan­dii
  • Play – ot­war­toź­ró­dło­wy fra­me­work we­bo­wy
  • Play – pol­skie cza­so­pis­mo o grach kom­pu­te­ro­wych
  • Play – ze­spół roc­ko­wy Sław­ka Pie­trza­ka
  • Play – album ze­spo­łu Ma­ga­zi­ne wy­da­ny w 1980 roku
  • Play – album mu­zycz­ny Moby’ego wy­da­ny w 1999 roku
  • Play – album ze­spo­łu De Mono wy­da­ny w 1999 roku
  • Play – album Namie Amuro wy­da­ny w 2007 roku
  • Play – album ze­spo­łu Super Ju­nior wy­da­ny w 2017 roku

Wikipedia


play-off

[czy­taj: plej of] sy­stem roz­gry­wek spor­to­wych, od­mia­na sy­ste­mu pu­cha­ro­we­go; pla­y­off, play off


SJP.pl

Play-off – sy­stem roz­gry­wek spor­to­wych, od­mia­na sy­ste­mu pu­cha­ro­we­go, ma­ją­cy na celu wy­ło­nie­nie dru­ży­ny mi­strzow­skiej, dru­żyn awan­su­ją­cych do wyż­szej klasy roz­gryw­ko­wej lub spa­da­ją­cych do niż­szej. Sto­so­wa­ny naj­czę­ściej po za­koń­cze­niu znacz­nie dłuż­szej rundy za­sad­ni­czej (na­zy­wa­nej cza­sem – głów­nie w od­nie­sie­niu do roz­gry­wek w USA – se­zo­nem re­gu­lar­nym lub za­sad­ni­czym), która wy­ła­nia uczest­ni­ków play-offów oraz okre­śla ich roz­sta­wie­nie.

Wikipedia


playback

[czy­taj: PLEJbek lub plejBEK]
1. odt­wa­rza­nie mu­zy­ki z przy­go­to­wa­ne­go wcze­śniej na­gra­nia w trak­cie wy­stę­pu na żywo;
2. me­to­da re­a­li­za­cji filmu dźwię­ko­we­go, po­le­ga­ją­ca na wy­ko­ny­wa­niu zdjęć fil­mo­wych zgod­nie z na­gra­nym wcze­śniej pod­kła­dem dźwię­ko­wym


SJP.pl

Pla­y­back (wym. //) – pe­jo­ra­tyw­ne okre­śle­nie peł­ne­go pod­kła­du mu­zycz­ne­go, uży­wa­ne­go do cał­ko­wi­te­go za­stą­pie­nia mu­zy­ki / głosu ar­ty­sty pod­czas wy­ko­na­nia ut­wo­ru. Okre­śle­nie na­bra­ło mocno ne­ga­tyw­ne­go zna­cze­nia po afe­rze z ze­spo­łem Milli Va­nil­li w 1989 roku. Używa się go naj­czę­ściej na kon­cer­tach, w pro­gra­mach te­le­wi­zyj­nych i fe­sti­wa­lach, w wy­stą­pie­niach "na żywo".

Wikipedia


playbackowy

→ pla­y­back [czy­taj: plej­be­ko­wy]


SJP.pl


playboy

[czy­taj: plej­boj] męż­czyz­na lu­bu­ją­cy się w uwo­dze­niu ko­biet, spę­dza­niu czasu na za­ba­wach i od­da­wa­niu się innym ucie­chom życia; plej­boj


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) he­do­ni­sta pro­wa­dzą­cy łatwe życie, także od­da­ją­cy się ucie­chom sek­su­al­nym

Wiktionary

„Pla­y­boy” – ilu­stro­wa­ny ma­ga­zyn ero­tycz­ny i pu­bli­cy­stycz­ny dla męż­czyzn, za­ło­żo­ny w 1953 w Sta­nach Zjed­no­czo­nych przez Hugh Hef­ne­ra. Jego logo to głowa kró­licz­ka z musz­ką. Wła­ści­cie­lem ma­ga­zy­nu jest Pla­y­boy En­ter­pri­ses.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Nie mówmy już wię­cej o tym pla­y­bo­yu.

Wiktionary


playboyowaty

[czy­taj: plej­bo­jo­wa­ty] przy­po­mi­na­ją­cy za­cho­wa­niem osobę lu­bu­ją­cą się w uwo­dze­niu ko­biet, spę­dza­ją­cą czas na za­ba­wach i od­da­ją­cą się innym ucie­chom życia


SJP.pl


playdirect

w in­for­ma­ty­ce: sy­stem umoż­li­wia­ją­cy do­ko­ny­wa­nie nie­wiel­kich i bez­piecz­nych opłat przez In­ter­net


SJP.pl


playgirl

[czy­taj: plej­gerl] ko­bie­ta po­zu­ją­ca nago do fo­to­gra­fii w cza­so­pis­mach


SJP.pl


playlista

[czy­taj: plej­li­sta] lista pio­se­nek


SJP.pl

Pla­y­li­sta – ofi­cjal­na lista pio­se­nek, jakie sta­cja ra­dio­wa emi­tu­je w ciągu ty­god­nia. Poz­wa­la na czę­stą emi­sję wy­bra­nych ut­wo­rów.

W przy­pad­ku niek­tó­rych for­ma­tów ra­dio­wych pla­y­li­sty mają duże zna­cze­nie, po­nie­waż są pu­bli­ko­wa­ne w pra­sie mu­zycz­nej, w celu odz­wier­cied­le­nia ak­tu­al­nych tren­dów pa­nu­ją­cych w mu­zy­ce. Pla­y­li­sty po­wszech­nie sto­so­wa­ne są w radiu CHR.

Wikipedia


playmaker

[czy­taj: plej­mej­ker] w grach ze­spo­ło­wych: osoba stwa­rza­ją­ca wiele sy­tu­a­cji, które zwięk­sza­ją szan­se na zwy­cię­stwo jej dru­ży­ny


SJP.pl


playmate

[czy­taj: plej­mejt] męż­czyz­na lub ko­bie­ta z okła­dek cza­so­pism o te­ma­ty­ce ero­tycz­nej


SJP.pl


playoff

[czy­taj: plej of] sy­stem roz­gry­wek spor­to­wych, od­mia­na sy­ste­mu pu­cha­ro­we­go; play-off, play off


SJP.pl


playstation

kon­so­la do gier wideo wy­pro­du­ko­wa­na przez firmę Sony


SJP.pl

PlayStation (jap. プレイステーション Pureisutēshon, w skró­cie PS, znana także jako PSX, póź­niej PS1 lub PS one) – 32-bi­to­wa kon­so­la do gier wideo, opra­co­wa­na i sprze­da­wa­na przez ja­poń­skie przed­się­bior­stwo Sony Com­pu­ter En­ter­ta­in­ment, za­pro­jek­to­wa­na przez Kena Ku­ta­ra­gie­go. Na­le­ży do pią­tej ge­ne­ra­cji kon­sol. Jej głów­ny­mi ry­wa­la­mi były Nin­ten­do 64 i Sega Sa­turn.

Wikipedia


playtest

[czy­taj: plej­test] te­sto­wa­nie gry przez gra­nie w nią w celu spraw­dze­nia dzia­ła­nia i wy­kry­cia błę­dów


SJP.pl


plaza

kom­pleks hand­lo­wy lub biu­ro­wy


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Plaza – mia­sto w sta­nie Da­ko­ta Pół­noc­na, w hrab­stwie Mo­un­tra­il
  • Plaza () – gmina w sta­nie Da­ko­ta Pół­noc­na, w hrab­stwie Mo­un­tra­il
  • Plaza – sieć cen­trów hand­lo­wych
  • Plaza Sur – mała wyspa w Ga­la­pa­gos
  • Plaza Point (Punta La Plaza) – przy­lą­dek na Wy­spie Króla Je­rze­go
  • plaża

Wikipedia


plazma

1. w bio­lo­gii: pod­sta­wo­wy skład­nik ko­mó­rek zwie­rzę­cych i ro­ślin­nych; pro­to­plaz­ma;
2. w ana­to­mii: płyn­ny skład­nik krwi; oso­cze;
3. w fi­zy­ce: zjo­ni­zo­wa­ny gaz o jed­na­ko­wej ilo­ści ła­dun­ków do­dat­nich i ujem­nych;
4. ka­mień półsz­la­chet­ny, ciem­no­zie­lo­na od­mia­na chal­ce­do­nu;
5. po­tocz­nie: te­le­wi­zor plaz­mo­wy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fiz. ma­te­ria pow­sta­ła w bar­dzo wy­so­kiej tem­pe­ra­tu­rze z sil­nie zjo­ni­zo­wa­ne­go gazu, skła­da­ją­ca się z na­ła­do­wa­nych i obo­jęt­nych elek­trycz­nie czą­stek;

 (1.2) biol. oso­cze krwi;

 (1.3) pot. te­le­wi­zor z ekra­nem plaz­mo­wym

Wiktionary

Plaz­ma (ang. "plas­ma" z gr. "πλάσμα" "plásma" „rzecz ufor­mo­wa­na, ule­pio­na, wy­my­ślo­na” od "πλάσσειν", "plássein" ‘for­mo­wać; mo­de­lo­wać’) – zjo­ni­zo­wa­na ma­te­ria o sta­nie sku­pie­nia przy­po­mi­na­ją­cym gaz, w któ­rym znacz­na część czą­stek jest na­ła­do­wa­na elek­trycz­nie. Mimo że plaz­ma za­wie­ra swo­bod­ne cząst­ki na­ła­do­wa­ne (jony i elek­tro­ny), to w skali ma­kro­sko­po­wej jest elek­trycz­nie obo­jęt­na.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Plaz­ma jest uwa­ża­na za czwar­ty stan sku­pie­nia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈplazma, AS: plazma

Wiktionary

Powiązane:

 przym. plazmowy, plazmatyczny

Wiktionary


plazmafereza

za­bieg po­le­ga­ją­cy na po­bra­niu od cho­re­go je­dy­nie płyn­nej czę­ści krwi (zwa­nej oso­czem lub plaz­mą) wraz z krą­żą­cy­mi czyn­ni­ka­mi cho­ro­bot­wór­czy­mi i za­stą­pie­niu jej przez płyn za­stęp­czy, sto­so­wa­ny w le­cze­niu scho­rzeń o po­dło­żu im­mu­no­lo­gicz­nym, me­ta­bo­licz­nym i he­ma­to­lo­gicz­nym


SJP.pl

Plaz­ma­fe­re­za – pro­ces se­pa­ra­cji oso­cza (ręcz­nej lub przy po­mo­cy au­to­ma­tycz­nych urzą­dzeń do plaz­ma­fe­re­zy), jego obrób­ki i po­now­ne­go po­da­nia dawcy lub wy­mia­na oso­cza krwi lub jego skład­ni­ków z krą­że­nia i do krwio­bie­gu. Jest to zatem te­ra­pia zew­ną­trzu­stro­jo­wa (za­bieg me­dycz­ny wy­ko­ny­wa­ny poza or­ga­niz­mem).

Wikipedia


plazmalemma

pół­prze­pu­szczal­na błona zew­nętrz­na ota­cza­ją­ca pro­to­plast


SJP.pl


plazmalogen

fos­fo­li­pid, w skład któ­re­go wcho­dzi dłu­go­łań­cu­cho­wy al­de­hyd po­wią­za­ny z gli­ce­ry­ną oraz nie­na­sy­co­ny kwas tłu­szczo­wy z cho­li­ną lub 2-ami­no­e­ta­no­lem; wy­stę­pu­je ob­fi­cie w tkan­ce ner­wo­wej i mię­śniach


SJP.pl

Plaz­ma­lo­gen – fos­fo­li­pid ete­ro­wy, w któ­rym do pier­wsze­go atomu węgla rdze­nia gli­ce­ro­we­go (tj. w po­zy­cji sn-1) przy­łą­czo­ny jest po­przez wią­za­nie ete­ro­we łań­cuch al­ki­lo­wy, który jest cis-α,β-nie­na­sy­co­ny. Po­dob­nie jak w in­nych fos­fo­li­pi­dach, do dru­gie­go atomu węgla gli­ce­ro­lu (po­zy­cja sn-2) przy­łą­czo­ny jest łań­cuch wę­glo­wy po­przez wią­za­nie estro­we, a do trze­cie­go (sn-3) – po­chod­na kwasu fos­fo­ro­we­go. Grupa fos­fo­ra­no­wa jest naj­czę­ściej pod­sta­wio­na cho­li­ną, eta­no­lo­a­mi­ną lub se­ry­ną, rza­dziej ino­zy­to­lem.

Wikipedia


plazmatyczny

→ plaz­ma


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) biol. zwią­za­ny z plaz­ma­az­mą, do­ty­czą­cy plaz­ma­az­my

Wiktionary

Patrz:

plazma

Powiązane:

 rzecz. plazma ż.

Wiktionary


plazmid

nie­za­leż­na czą­stecz­ka DNA mniej­sza od ge­no­fo­ru


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) biol. czą­stecz­ka po­za­chro­mo­so­mo­we­go DNA wy­stę­pu­ją­ca w cy­to­plaz­mie ko­mór­ki;

Wiktionary

Plaz­mid – czą­stecz­ka po­za­chro­mo­so­mo­we­go DNA wy­stę­pu­ją­ca w cy­to­plaz­mie ko­mór­ki, zdol­na do au­to­no­micz­nej re­pli­ka­cji. Ter­min „plaz­mid” zo­stał po raz pier­wszy za­pro­po­no­wa­ny przez Jos­huę Le­der­ber­ga w 1952 roku, jako ge­ne­tycz­na nazwa wszyst­kich zna­nych (w tam­tym cza­sie) „po­za­chro­mo­so­mo­wych czą­stek ge­ne­tycz­nych”, a w prak­ty­ce za­czął funk­cjo­no­wać osiem lat póź­niej.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈplazmʲit, AS: plazmʹit

Wiktionary


plazmidowy

→ plaz­mid


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) genet. do­ty­czą­cy plaz­mi­du

Wiktionary


plazmina

enzym ma­ją­cy zdol­ność roz­pu­szcza­nia fi­bry­ny, sto­so­wa­ny w le­cze­niu za­wa­łów i za­krze­pów; fi­bry­no­li­zy­na


SJP.pl

Plaz­mi­na (fi­bry­na­za, fi­bry­no­li­zy­na) – zwie­rzę­cy enzym biał­ko­wy z grupy pro­te­az, znaj­du­ją­cy się w oso­czu krwi, któ­re­go dzia­ła­nie po­le­ga na roz­kła­da­niu bia­łek krwi wcho­dzą­cych w skład skrze­pu, prze­de wszyst­kim fi­bry­ny (włó­kni­ka). Pro­ces ten na­zy­wa się fi­bry­no­li­zą. Plaz­mi­na pow­sta­je z nie­ak­tyw­ne­go pre­kur­so­ra (plaz­mi­no­ge­nu) na sku­tek dzia­ła­nia trom­bi­ny i tkan­ko­we­go ak­ty­wa­to­ra plaz­mi­no­ge­nu (t-PA). Plaz­mi­no­gen może być też ak­ty­wo­wa­ny przez uro­ki­na­zę (u-PA).

Wikipedia


plazminogen

biał­ko su­ro­wi­cy krwi, pre­kur­sor plaz­mi­ny


SJP.pl

Plaz­mi­no­gen – nie­ak­tyw­ne biał­ko w su­ro­wi­cy krwi. Jest to czyn­nik fi­bry­no­li­tycz­ny bę­dą­cy pro­en­zy­mem (pre­kur­so­rem) plaz­mi­ny. Do przeksz­tał­ce­nia plaz­mi­no­ge­nu w plaz­mi­nę wy­ma­ga­ny jest enzym tkan­ko­wy ak­ty­wa­tor plaz­mi­no­ge­nu oraz inne czyn­ni­ki np. uro­ki­na­za.

Wikipedia


plazmocytowy

→ plaz­mo­cyt


SJP.pl

Patrz:

plazmocyt

plazmoderma

spe­cjal­na opon­ka plaz­ma­tycz­na, ota­cza­ją­ca ko­mór­kę ro­ślin­ną


SJP.pl


plazmodesma

ro­dzaj po­łą­cze­nia mię­dzy­ko­mór­ko­we­go u ro­ślin; plaz­mo­dez­ma


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) biol. (w cy­to­lo­gii, o ko­mór­ce) po­łą­cze­nie dwóch sty­ka­ją­cych się ze sobą ko­mó­rek, gdzie po­przez kanał mię­dzy­bło­no­wy prze­ni­ka sia­tecz­ka śród­plaz­ma­tycz­na;

Wiktionary

Plaz­mo­des­ma, plas­mo­des­ma – po­łą­cze­nie mię­dzy­ko­mór­ko­we wy­stę­pu­ją­ce w ko­mór­ce ro­ślin­nej (oraz w ko­mór­kach grzy­bów i bak­te­rii, w tym sinic). Plaz­mo­des­my mają po­stać pasm cy­to­zo­lu łą­czą­cych sia­tecz­ki śród­plaz­ma­tycz­ne obu ko­mó­rek ro­ślin­nych po­przez licz­ne szcze­li­ny (jamki) w ścia­nie ko­mór­ko­wej.

Wikipedia


plazmodezma

po­łą­cze­nie mię­dzy­ko­mór­ko­we u ro­ślin po­le­ga­ją­ce na prze­ni­ka­niu cy­to­plaz­my i re­ti­ku­lum en­do­plaz­ma­tycz­ne­go przez szcze­li­ny ścian ko­mór­ko­wych są­sied­nich ko­mó­rek; plaz­mo­des­ma


SJP.pl


plazmodioforowe

o ce­chach plaz­mo­dio­fo­ro­wych (rząd grzy­bów)


SJP.pl


plazmodioforowy

o ce­chach plaz­mo­dio­fo­ro­wych (rząd grzy­bów)


SJP.pl


plazmodium

1. pier­wot­niak z rzędu krwin­kow­ców, pa­so­ży­tu­ją­cy w czer­wo­nych ciał­kach krwi; za­ro­dziec; ce­no­cyt
2. wie­lo­ją­dro­wa ko­mór­ka ro­ślin­na lub zwie­rzę­ca pow­sta­ła wsku­tek po­dzia­łów jądra ko­mór­ko­we­go


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Plas­mo­dium – pa­so­żyt­ni­czy pier­wot­niak
  • Plaz­mo­dium – sta­dium we­ge­ta­tyw­ne niek­tó­rych ślu­zow­ców

Wikipedia


plazmogamia

pro­ces zla­nia się cy­to­plazm dwóch gamet, bądź ca­łych plem­ni i lęgni


SJP.pl

Plaz­mo­ga­mia – pier­wszy etap za­płod­nie­nia u grzy­bów. Plaz­mo­ga­mia to ze­spo­le­nie się cy­to­plazm dwóch zróż­ni­co­wa­nych płcio­wo ko­mó­rek ge­ne­ra­tyw­nych. Po plaz­mo­ga­mii na­stę­pu­je ka­rio­ga­mia (zla­nie się jąder), co pro­wa­dzi do pow­sta­nia zy­go­ty. U grzy­bów wyż­szych po plaz­mo­ga­mii pow­sta­je grzyb­nia dwu­ją­dro­wa, a do ka­rio­ga­mii do­cho­dzi znacz­nie póź­niej i tylko w strzęp­kach koń­co­wych, w któ­rych na­stęp­nie będą wyt­wa­rza­ne za­rod­ni­ki.

Wikipedia


plazmogen

Plaz­mo­gen – gen zlo­ka­li­zo­wa­ny w plaz­mo­nie (tj. w cy­to­plaz­mie, mi­to­chon­driach, pla­sty­dach lub plaz­mi­dach).

Wikipedia


plazmogonia

hi­po­te­za o po­cho­dze­niu życia z mart­wej ma­te­rii


SJP.pl


plazmoliza

odry­wa­nie się cy­to­plaz­my od ścian­ki ko­mór­ko­wej w żywej ko­mór­ce ro­ślin­nej


SJP.pl

Plaz­mo­li­za – zja­wi­sko od­sta­wa­nia pro­to­pla­stu od ścia­ny ko­mór­ko­wej, w wy­ni­ku utra­ty wody i tym samym tur­go­ru. Może za­cho­dzić we wszyst­kich ko­mór­kach, ma­ją­cych ścia­nę ko­mór­ko­wą. Plaz­mo­li­zę można za­ob­ser­wo­wać w ko­mór­kach ro­ślin­nych po umie­szcze­niu ich w rozt­wo­rze hi­per­to­nicz­nym.

Wikipedia


plazmon

jedna z kwa­zi­czą­stek, kwant drgań plaz­mo­wych


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • w fi­zy­ce jest kwa­zi­cząst­ką opi­su­ją­cą za­cho­wa­nie się plaz­my.
  • w bio­lo­gii oz­na­cza geny znaj­du­ją­ce się poza ją­drem ko­mór­ko­wym.

Wikipedia


plazmonowy

→ plaz­mon


SJP.pl

Patrz:

plazmon

plazmotron

urzą­dze­nie wyt­wa­rza­ją­ce stru­mień plaz­my ni­sko­tem­pe­ra­tu­ro­wej, sto­so­wa­ne do to­pie­nia, cię­cia i spa­wa­nia ma­te­ria­łów trud­no to­pli­wych


SJP.pl

Plaz­mo­tron (pal­nik plaz­mo­wy) – urzą­dze­nie do wyt­wa­rza­nia plaz­my zim­nej o tem­pe­ra­tu­rze do 30 000 K.

Moc plaz­mo­tro­nów małej i śred­niej mocy za­wie­ra się w za­kre­sie od kilku do kil­ku­set ki­lo­wa­tów. Bu­du­je się także plaz­mo­tro­ny dużej mocy do kil­ku­dzie­się­ciu me­ga­wa­tów.

Wikipedia


plazmowy

przy­miot­nik

 (1.1) fiz. zwią­za­ny z plaz­ma­az­mą, do­ty­czą­cy plaz­ma­az­my

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Teraz mamy wresz­cie klasę śred­nią, ale o pre­fe­ren­cjach… mer­ce­de­so­wych. Ta klasa woli in­we­sto­wać w te­le­wi­zo­ry plaz­mo­wy­az­mo­we, sa­mo­cho­dy, miesz­ka­nia, a brązy ku­pu­je w ga­le­riach po wie­lo­krot­nie wyż­szej cenie niż u mnie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plazma ż., plazmon m., plazmówka ż.

Wiktionary


plazmówka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) prze­ci­nar­ka plaz­mo­wy­az­mo­wa

Wiktionary

Powiązane:

 przym. plazmowy

Wiktionary


plała

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. plan­de­ka

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. pe­le­ry­na

Wiktionary


plaśnięcie

1. ude­rzyć dło­nią lub czymś pła­skim;
2. upa­da­jąc lub ude­rza­jąc o coś, wydać cha­rak­te­ry­stycz­ny od­głos


SJP.pl


plaża

pas wy­brze­ża przy zbior­ni­ku wod­nym po­kry­ty pia­skiem lub żwi­rem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) tu­ryst. brzeg ak­we­nu, po­kry­ty pia­skiem lub żwi­rem, na­da­ją­cy się do opa­la­nia i re­kre­a­cji;

Wiktionary

Plaża – pas nad­brzeż­ny po­kry­ty ma­te­ria­łem syp­kim: pia­skiem, żwi­rem bądź ich mie­sza­ni­ną, le­żą­cy nad brze­giem zbior­ni­ków wod­nych.

Plaże są wy­ko­rzy­sty­wa­ne je­dy­nie w ce­lach re­kre­a­cyj­no-wy­po­czyn­ko­wych, gdyż ze wzglę­du na nie­u­ro­dzaj­ność i nie­sta­bil­ność oraz moż­li­wość za­la­nia inna dzia­łal­ność go­spo­dar­cza jest nie­moż­li­wa.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Idziesz z nami na pla­ża­a­żę po­o­pa­lać się?

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈplaʒa, AS: plaža

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plażówki nmos., plażowicz m., plażowiczka ż., plażowanie n., plażówka ż.

 czas. plażować ndk.

 przym. plażowy, przyplażowy

 przysł. plażowo

Wiktionary


plażing

żar­to­bli­wie: le­że­nie na plaży; pla­żo­wa­nie, le­żing


SJP.pl


plażowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy oda­żo­wać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zbior­nik ma też funk­cję ho­dow­la­ną (za­ry­bia­nie) i re­kre­a­cyj­ną, zwła­szcza dla Za­mo­ścia (spor­ty wodne, pla­żo­wa­nie i inne).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plażówki nmos., plażówka ż., plaża ż., plażowicz m., plażowiczka ż.

 czas. plażować ndk.

 przym. plażowy

 przysł. plażowo

Wiktionary


plażować

po­tocz­nie: leżeć, wy­po­czy­wać na plaży


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) wy­po­czy­wać, bawić się na pla­ża­a­ży

Wiktionary

Wymowa:

IPA: plaˈʒɔvat͡ɕ, AS: plažovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plażówki nmos., plażówka ż., plaża ż., plażowanie n., plażowicz m., plażowiczka ż.

 przym. plażowy

 przysł. plażowo

Wiktionary


plażowicz

osoba za­ży­wa­ją­ca ką­pie­li sło­necz­nej, opa­la­ją­ca się


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) pot. osoba opa­la­ją­ca się na pla­ża­a­ży

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Nad je­zio­rem wy­stą­pił praw­dzi­wy wysyp pla­żo­wi­czów. Nie ma gdzie się po­ło­żyć z kocem – wszyst­kie miej­sca są za­ję­te.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: plaˈʒɔvʲit͡ʃ, AS: plažovʹič

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plaża ż., plażowanie n., plażówka ż.

:: fż. plażowiczka ż.

 czas. plażować ndk.

 przym. plażowy

 przysł. plażowo

Wiktionary


plażowiczka

ko­bie­ta za­ży­wa­ją­ca ką­pie­li sło­necz­nej, opa­la­ją­ca się


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) forma żeń­ska od: pla­żo­wicz

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W te­le­wi­zyj­nym ko­me­dio­dra­ma­cie NBC Plaża Zuma (Zuma Beach, 1978) na pod­sta­wie sce­na­riu­sza Johna Car­pen­te­ra [...] wy­stą­pi­ła w epi­zo­dycz­nej roli czar­no­wło­sej pla­żo­wicz­ka­a­żo­wicz­ki w bia­łym bi­ki­ni, która pod­słu­chu­je w to­a­le­cie głów­ne­go bo­ha­te­ra – bier­ne­go pio­sen­ka­rza roc­ko­we­go.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌplaʒɔˈvʲit͡ʃka, AS: plažovʹička

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plażówki nmos., plażowicz, plaża, plażowanie, plażówka

 czas. plażować

 przym. plażowy

 przysł. plażowo

Wiktionary


plażowisko

miej­sce przez­na­czo­ne do pla­żo­wa­nia i wy­po­czyn­ku nad wodą


SJP.pl


plażowo

przy­słó­wek

 (1.1) na spo­sób pla­żo­wy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plażówki nmos., plaża ż., plażowanie n., plażowicz mos., plażowiczka ż., plażówka ż.

 czas. plażować ndk.

 przym. plażowy, przyplażowy

Wiktionary


plażowstręt

żar­to­bli­wie: wstręt przed pla­ża­mi


SJP.pl


plażowy

ma­ją­cy zwią­zek z plażą, z pasem wy­brze­ża zbior­ni­ka wod­ne­go lub brze­giem cieku, po­kry­te­go pia­skiem lub żwi­rem; no­szo­ny na plaży; znaj­du­ją­cy się na plaży


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przez­na­czo­ny do no­sze­nia, uży­wa­nia na pla­ża­a­ży

 (1.2) znaj­du­ją­cy się na pla­ża­a­ży, zwią­za­ny z pla­ża­a­żą, od­by­wa­ją­cy się na pla­ża­a­ży

Wiktionary

Wymowa:

IPA: plaˈʒɔvɨ, AS: plažovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plażówki nmos., plażówka ż., plaża ż., plażowicz m., plażowiczka ż., plażowanie n.

 czas. plażować ndk.

 przysł. plażowo

 przym. przyplażowy

Wiktionary


plażówka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. sport. piłka pla­żo­wa

 (1.2) kraw. luźna su­kien­ka na lato

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sprzęt do pla­żów­ka­a­żów­ki wy­po­ży­czy­my w re­cep­cji ho­te­lu.

 (1.2) Miała na sobie zwiew­ną pla­żów­ka­a­żów­kę, a na gło­wie słom­ko­wy ka­pe­lusz z ko­kar­dą.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plaża ż., plażowanie n., plażowicz mos., plażowiczka ż., plażówki lm nm.

 czas. plażować ndk.

 przym. plażowy, przyplażowy

 przysł. plażowo

Wiktionary


plażówki

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) kraw. ubra­nia no­szo­ne na pla­ża­a­ży

Wiktionary

Pla­żów­ki – skały w Oj­cow­skim Parku Na­ro­do­wym. Wzno­szą się po oro­gra­ficz­nie lewej stro­nie wy­lo­tu Do­li­ny Są­spow­skiej do Do­li­ny Prąd­ni­ka, nad willą "Ser­decz­na". Zbu­do­wa­ne są z wa­pie­ni. Wraz z Jo­na­szów­ką, znaj­du­ją­cą się po prze­ciw­nej stro­nie two­rzą bramę skal­ną za­my­ka­ją­cą wylot Do­li­ny Są­spow­skiej. Pla­żów­ki znaj­du­ją się jed­nak w lesie, a wylot do­li­ny jest dość sze­ro­ki, wsku­tek czego brama ta w kra­jo­bra­zie jest słabo roz­róż­nial­na.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Mo­żesz cho­dzić w pla­żów­kia­żów­kach po domu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plaża ż., plażowanie n., plażowicz mos., plażowiczka ż., plażówka ż.

 czas. plażować ndk.

 przym. plażowy, przyplażowy

 przysł. plażowo

Wiktionary


ple

ko­żuch ro­ślin tor­fo­wi­sko­wych uno­szą­cy się na je­zio­rze, które ulega przeksz­tał­ca­niu w tor­fo­wi­sko lub trzę­sa­wi­sko; sple­ja


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • PLE (me­dy­cy­na) – en­te­ro­pa­tia z utra­tą bia­łek
  • PLE (elek­tro­ni­ka)
  • po­li­mor­ficz­na osut­ka świetl­na

Wikipedia


ple-ple

mó­wie­nie bez sensu, ple­ce­nie bzdur


SJP.pl

wy­krzy­knik

 (1.1) ono­ma­to­pe­ja war­to­ściu­ją­ca czy­jeś słowa jako błahe i nic nie warte

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) bla bla bla, war. ple ple ple

Wiktionary


pleban

daw­niej: pro­boszcz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) przest. pro­boszcz;

 (1.2) pot. lek­cew. ksiądz ka­to­lic­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Fol­wark bi­sku­pi od­da­wał dzie­się­ci­nę ple­ba­no­wi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈplɛbãn, AS: plebãn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plebania ż., plebanijka ż.

 przym. plebanijny, plebanowy, plebański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) proboszcz

 (1.2) klecha, katabas

Wiktionary


plebanek

naz­wi­sko


SJP.pl


plebania

przy­ko­ściel­ny bu­dy­nek przez­na­czo­ny na miesz­ka­nie dla pro­bo­szcza, czę­sto mie­szczą­cy rów­nież urzę­dy pa­ra­fial­ne


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rel. przy­ko­ściel­ny bu­dy­nek przez­na­czo­ny na miesz­ka­nie dla pro­bo­szcza, czę­sto mie­szczą­cy rów­nież urząd pa­ra­fial­ny

 (1.2) hist. dom ple­ba­na

 (1.3) hist. urząd, god­ność ple­ba­na

Wiktionary

Ple­ba­nie

Ple­ba­nia – bu­dy­nek miesz­kal­ny bę­dą­cy włas­no­ścią pa­ra­fii, zaz­wy­czaj ulo­ko­wa­ny w po­bli­żu ko­ścio­ła, przez­na­czo­ny na miesz­ka­nie dla pro­bo­szcza bądź rek­to­ra oraz na kan­ce­la­rię pa­ra­fial­ną. Ple­ba­nia może rów­nież sta­no­wić miesz­ka­nie dla in­nych księ­ży (gości lub re­zy­den­tów).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przed ple­ba­nia­e­ba­nią dosz­ło do groź­ne­go wy­pad­ku.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: plɛˈbãɲja, AS: plebãńi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pleban mos.

:: zdrobn. plebanijka ż.

 przym. plebanijny, plebanowy, plebański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) probostwo; reg. śl. fara

 (1.2) reg. śl. fara

Wiktionary


plebanijka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: ple­ba­nia

 (1.2) mała ple­ba­nia

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Z ko­le­gia­ty tra­fił na nie­wiel­ką ple­ba­nij­ka­e­ba­nij­kę w Be­ski­dzie.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pleban mos., plebania ż.

 przym. plebanijny, plebanowy, plebański

Wiktionary


plebanijny

→ ple­ba­nia


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ple­ba­nia­e­ba­nią, do­ty­czą­cy ple­ba­nia­e­ba­nii

Wiktionary

Patrz:

plebania

Przykłady

 (1.1) Pola dzie­dzicz­ki za­czy­na­ły się tuż za ple­ba­nij­nym ogro­dem.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pleban mos., plebania ż., plebanijka ż.

 przym. plebanowy, plebański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) plebański

Wiktionary


plebanka

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ple­ban­ka – część Gdań­ska, w dziel­ni­cy Oru­nia-Św. Woj­ciech-Lipce
  • Ple­ban­ka – część Ko­ście­rzy­ny
  • Ple­ban­ka – część mia­sta Więc­bork
  • Ple­ban­ka – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. alek­san­drow­skim, w gmi­nie Alek­san­drów Ku­jaw­ski
  • Ple­ban­ka – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. alek­san­drow­skim, w gmi­nie Wa­ga­niec
  • Ple­ban­ka – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. ra­dzie­jow­skim, w gmi­nie Ra­dzie­jów
  • Ple­ban­ka – wieś w woj. ku­jaw­sko-po­mor­skim, w pow. wą­brze­skim, w gmi­nie Wą­brzeź­no
  • Ple­ban­ka – część wsi Kru­ków­ka w woj. lu­bel­skim, w pow. ryc­kim, w gmi­nie Stę­ży­ca
  • Ple­ban­ka – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. to­ma­szow­skim, w gmi­nie Jar­czów
  • Ple­ban­ka – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. płoc­kim, w gmi­nie Gąbin
  • Ple­ban­ka – osada wsi Grzę­ska w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. prze­wor­skim, w gmi­nie Prze­worsk
  • Ple­ban­ka – je­zio­ro w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. gry­fiń­skim, w gmi­nie Stare Czar­no­wo

Wikipedia


plebanowo

Ple­ba­no­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie pod­la­skim, w po­wie­cie so­kól­skim, w gmi­nie Kryn­ki.

W cza­sach za­bo­rów w gra­ni­cach Im­pe­rium Ro­syj­skie­go, w gu­ber­ni gro­dzień­skiej, w po­wie­cie gro­dzień­skim.

W la­tach 1921–1939 le­ża­ła w Pol­sce, w wo­je­wództ­wie bia­ło­stoc­kim, w po­wie­cie gro­dzień­skim, w gmi­nie Kryn­ka.

Wikipedia


plebanowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ple­ba­nem, do­ty­czą­cy ple­ba­na

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (2.1) na­le­żą­cy dla ple­ba­na

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pleban mos., plebania ż., plebanijka ż.

 przym. plebanijny, plebański

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) plebański

 (2.1) plebański

Wiktionary


plebański

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ple­ba­nem albo ple­ba­nia­e­ba­nią, do­ty­czą­cy ple­ba­na albo ple­ba­nia­e­ba­nii

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (2.1) na­le­żą­cy dla ple­ba­na

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pleban mos., plebania ż., plebanijka ż.

 przym. plebanijny, plebanowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) plebanowy

 (2.1) plebanowy

Wiktionary


plebej

daw­niej: ple­be­jusz;
1. w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie: wolny oby­wa­tel o ogra­ni­czo­nych pra­wach po­li­tycz­nych i cy­wil­nych; w okre­sie póź­niej­szym: ma­ją­cy wszyst­kie prawa, ale ubogi;
2. w daw­nej Pol­sce: czło­wiek spoza stanu szla­chec­kie­go;
3. daw­niej: nie­u­przy­wi­le­jo­wa­ny, pro­sty czło­wiek


SJP.pl


plebejka

→ ple­bej


SJP.pl

Patrz:

plebej

plebejski

1. zwią­za­ny z ple­be­ju­szem, do­ty­czą­cy ple­be­ju­sza, ple­be­ju­szy - ludzi z niż­szych warstw spo­łecz­nych (czę­sto z za­bar­wie­niem ne­ga­tyw­nym, np. ple­bej­skie ma­nie­ry)
2. lu­do­wy (np. nurt ple­bej­ski w li­te­ra­tu­rze sta­ro­pol­skiej)


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z rzym­ski­mi ple­be­ju­sza­mi, do­ty­czą­cy tych ple­be­ju­szy

 (1.2) zwią­za­ny z pol­ski­mi ple­be­ju­sza­mi, do­ty­czą­cy tych ple­be­ju­szy

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (2.1) ma­ją­cy cechy tego, co po­spo­li­te, niesz­la­chet­ne

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za cza­sów ce­sar­stwa, ple­bej­ski dotąd Awen­tyn, stał się ulu­bio­ną dziel­ni­cą rzym­skiej ary­sto­kra­cji, pełną luk­su­so­wych willi i pa­ła­ców.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plebejusz mos., plebejuszka ż., plebejka ż., plebejskość ż., plebs mrz.

 przym. plebejuszowski

 przysł. plebejsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) plebejuszowski

Wiktionary


plebejskość

ogół cech wła­ści­wych pleb­so­wi, lu­dziom nie­za­moż­nym i nie­wyksz­tał­co­nym, zwła­szcza brak za­in­te­re­so­wań kul­tu­ral­nych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest ple­bej­skie; cecha tych, któ­rzy są ple­bej­skie­bej­scy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plebs m., plebejusz m., plebejka ż.

 przym. plebejski, plebejuszowski

 przysł. plebejsko

Wiktionary


plebejstwo

1. ogół ludzi nie­wyksz­tał­co­nych i nie­za­moż­nych; po­spól­stwo, plebs;
2. spo­sób my­śle­nia i za­cho­wa­nia wła­ści­wy pleb­so­wi, zwła­szcza brak aspi­ra­cji kul­tu­ral­nych


SJP.pl


plebejusz

ple­bej;
1. w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie: wolny oby­wa­tel o ogra­ni­czo­nych pra­wach po­li­tycz­nych i cy­wil­nych; w okre­sie póź­niej­szym: ma­ją­cy wszyst­kie prawa, ale ubogi;
2. w daw­nej Pol­sce: czło­wiek spoza stanu szla­chec­kie­go;
3. daw­niej: nie­u­przy­wi­le­jo­wa­ny, pro­sty czło­wiek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) współcz. przen. ktoś nie­wyksz­tał­co­ny i nie­za­moż­ny, ma­ją­cy obo­jęt­ny sto­su­nek do kul­tu­ry

 (1.2) hist. czło­wiek za­li­cza­ny do pleb­su, rzym­skiej klasy spo­łecz­nej

 (1.3) hist. czło­wiek za­li­cza­ny do pleb­su, grupy spo­łecz­nej nie po­sia­da­ją­cej szla­chect­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plebs m., plebejskość n., plebejuszka ż., plebejka ż.

 przym. plebejski, plebejuszowski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) prostak

 (1.3) chudopachołek

Wiktionary


plebejuszka

→ ple­be­jusz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) nie­u­przy­wi­le­jo­wa­na, pro­sta ko­bie­ta

Wiktionary

Patrz:

plebejusz

Powiązane:

 przym. plebejski

 rzecz. plebejusz mos., plebs mrz.

Wiktionary


plebiscitum

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) hist. uchwa­ła zgro­ma­dze­nia ple­be­ju­szy w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie

Wiktionary


plebiscyt

1. gło­so­wa­nie, któ­re­go uczest­ni­cy wy­bie­ra­ją naj­lep­szą ich zda­niem osobę lub rzecz;
2. gło­so­wa­nie lud­no­ści za­miesz­ku­ją­cej dane te­ry­to­rium dla roz­strzy­gnię­cia waż­nej kwe­stii zwią­za­nej z tym te­ry­to­rium;
3. w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie: po­dej­mo­wa­nie uchwał przez ple­be­ju­szy pod prze­wod­nict­wem try­bu­na


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) publ. po­wszech­ne gło­so­wa­nie okre­ślo­nej pu­blicz­no­ści w celu wy­bra­nia naj­lep­szej ich zda­niem osoby lub rze­czy

 (1.2) polit. gło­so­wa­nie miesz­kań­ców ja­kie­goś te­ry­to­rium w celu okre­śle­nia jego przy­na­leż­no­ści pań­stwo­wej;

 (1.3) hist. w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie: uchwa­ła po­dej­mo­wa­na przez zgro­ma­dze­nie ple­be­ju­szy pod prze­wod­nict­wem try­bu­na

Wiktionary

Ple­bi­scyt ( ple­bi­sci­tum – de­cyz­ja ludu) – forma roz­strzy­gnię­cia po­przez gło­so­wa­nie oby­wa­te­li.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zor­ga­ni­zuj­my ple­bi­scyt na naj­ład­niej­szy bal­kon na na­szym osied­lu.

 (1.2) Po I woj­nie świa­to­wej w 1920 Olsz­tyn w wy­ni­ku nie­ko­rzyst­ne­go dla Pol­ski ple­bi­scy­tu nadal pod pa­no­wa­niem Nie­miec.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: plɛˈbʲist͡sɨt, AS: plebʹiscyt

Wiktionary

Powiązane:

 przym. plebiscytarny, plebiscytowy, przedplebiscytowy, poplebiscytowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) głosowanie

 (1.3) war. plebiscitum

Wiktionary


plebiscytowy

→ ple­bi­scyt


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ple­bi­scy­tem, do­ty­czą­cy ple­bi­scy­tu

Wiktionary

Patrz:

plebiscyt

Przykłady

 (1.1) Hi­sto­ryk za­mie­ścił w pu­bli­ka­cji swego ro­dza­ju ka­len­darz bojów ple­bi­scy­to­wy­e­bi­scy­to­wo-pow­stań­czych na Gór­nym Ślą­sku.

 (1.1) Or­kie­stra miała swoją sie­dzi­bę na ul. Ple­bi­scy­to­wej w Ka­to­wi­cach.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plebiscyt mrz.

 przym. poplebiscytowy, przedplebiscytowy

Wiktionary


plebs

1. w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie: naj­licz­niej­sza war­stwa oby­wa­te­li wol­nych, ale bez praw po­li­tycz­nych - ple­be­ju­sze;
2. ogół ludzi nie­wyksz­tał­co­nych i nie­za­moż­nych;
3. w daw­nej Pol­sce: war­stwa spo­łecz­na nie­na­le­żą­ca do szlach­ty; gmin, po­spól­stwo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ogół ludzi nie­wyksz­tał­co­nych i nie­za­moż­nych, ma­ją­cych obo­jęt­ny sto­su­nek do kul­tu­ry

 (1.2) w daw­nej Pol­sce: war­stwa spo­łecz­na nie­na­le­żą­ca do stanu szla­chec­kie­go

 (1.3) w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie: war­stwa oby­wa­te­li wol­nych, ale nie­ma­ją­cych pełni praw po­li­tycz­nych

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Po­cho­dzą­cy z ję­zy­ka ła­ciń­skie­go ter­min plebs od­no­si się do:
    • ple­be­ju­szy w sta­ro­żyt­nym Rzy­mie (w cza­sach Re­pu­bli­ki)
    • pleb­su, niż­szej war­stwy spo­łecz­nej w Ce­sar­stwie Rzym­skim (dzie­li się na miej­ski, wiej­ski; prawa i inne patrz: ple­be­ju­sze)
    • pleb­su miej­skie­go, war­stwy spo­łecz­nej w mia­stach śred­nio­wiecz­nych i wczes­no­no­wo­żyt­nych
  • Plebs – ro­dzaj pa­ją­ków z ro­dzi­ny krzy­ża­ko­wa­tych
  • Plebs – bry­tyj­ski se­rial te­le­wi­zyj­ny

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. plebejskość n., plebejusz m., plebejuszka ż., plebejka ż.

 przym. plebejski, plebejuszowski

Wiktionary


plec

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Plec – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie przy­su­skim, w gmi­nie Wie­nia­wa. Ma sta­tus so­łect­wa.

Pry­wat­na wieś szla­chec­ka, po­ło­żo­na była w dru­giej po­ło­wie XVI wieku w po­wie­cie ra­dom­skim wo­je­wództ­wa san­do­mier­skie­go. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ra­dom­skie­go.

Wikipedia


plecaczek

1. zdrob­nie­nie od: ple­cak;
2. żar­to­bli­wie: pa­sa­żer mo­to­cy­kli­sty


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od ple­cak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plecak m., plecy nmos.

Wiktionary


plecak

torba przy­sto­so­wa­na do no­sze­nia na ple­cach


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) ro­dzaj worka lub torby przy­sto­so­wa­nej za po­mo­cą dwóch pa­sków do no­sze­nia na ple­cy­e­cach;

Wiktionary

Zo­bacz też: Ple­cak (sin­gel).

Ple­cak – torba z dwoma pa­ska­mi, no­szo­na na ple­cach. Po­pu­lar­ny w tu­ry­sty­ce. Duże ple­ca­ki zaz­wy­czaj wy­po­sa­żo­ne są w ste­laż, który roz­kła­da cię­żar ple­ca­ka bar­dziej rów­no­mier­nie na ple­cach czło­wie­ka. Po­jem­ność ple­ca­ka zaz­wy­czaj okre­śla się w li­trach.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W swoim ple­ca­ku noszę nie tylko śpi­wór i ubra­nia, ale i je­dze­nie na kilka dni.

 (1.1) Po­jem­ność ple­ca­ka zaz­wy­czaj okre­śla się w li­trach.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈplɛt͡sak, AS: plecak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plecy lm nm., plecki lm nm.

:: zdrobn. plecaczek m.

 przym. plecakowy, pleczysty

Wiktionary


plecakowiec

tu­ry­sta po­dró­żu­ją­cy ni­skim kosz­tem, no­cu­ją­cy zwy­kle pod na­mio­tem lub w pry­wat­nych do­mach


SJP.pl


plecakowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ple­ca­ke­ca­kiem, do­ty­czą­cy ple­ca­ke­ca­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plecak m.

Wiktionary


plecenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy odeść.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: plɛˈt͡sɛ̃ɲɛ, AS: plecẽńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pleść ndk.

 rzecz. plecionka ż., splot mrz., plecień mrz.

 przym. pleciony

Wiktionary


plecewice

Ple­ce­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie so­cha­czew­skim, w gmi­nie Bro­chów. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa war­szaw­skie­go.

Od 1967 na te­re­nie wsi dzia­ła­ła ce­giel­nia jako przed­się­bior­stwo pań­stwo­we.

Wikipedia


plecha

jedno- lub wie­lo­ko­mór­ko­wa tkan­ka ple­chow­ców; thal­lus


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bot. we­ge­ta­tyw­na tkan­ka niek­tó­rych or­ga­niz­mów niez­róż­ni­co­wa­na na ko­rzeń oraz pęd;

 (1.2) daw. wy­go­lo­ne miej­sce na gło­wie

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lp. od plech

Wiktionary

Ple­cha ("thal­lus") – we­ge­ta­tyw­ne ciało or­ga­niz­mów za­li­cza­nych w daw­nych sy­ste­mach tak­so­no­micz­nych do ple­chow­ców, niez­róż­ni­co­wa­ne na ko­rzeń i pęd. Więk­szość bo­ta­ni­ków za ple­chę nie uważa ciał jed­no­ko­mór­ko­wych, z wy­jąt­kiem ko­mór­cza­ków. Rza­dziej ple­chą okre­śla się po­nad­to ciała jed­no­ko­mór­ko­wych glo­nów i grzy­bów (lub pro­ti­stów grzy­bo­po­dob­nych) lub bezt­kan­ko­wych ro­ślin lą­do­wych, np. wą­tro­bow­ców. U grzy­bów do okre­śle­nia bar­dziej roz­wi­nię­tej ple­chy używa się okre­śle­nia grzyb­nia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Je­dy­nie w pew­nym stop­niu pomóc mogą spo­so­by two­rze­nia i roz­ga­łę­zie­nia ple­cha­e­chy spe­cy­ficz­ne dla kras­no­ro­stów, bru­nat­nic i zie­le­nic.

 (1.2) — Dać mu pokój! — za­wo­łał, — gdyby ple­cha­e­chy wy­go­lo­nej nie miał na łbie, po­stą­pił­bym z nim ina­czej, ale się z bi­sku­pa­mi za­dzie­rać teraz nie chcę…

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plechowiec m.

 przym. plechowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) tonsura; daw. plesz

Wiktionary


plechowate

grupa or­ga­niz­mów wie­lo­ko­mór­ko­wych nie­po­sia­da­ją­cych tka­nek i na­rzą­dów; ple­chow­ce


SJP.pl


plechowaty

o ce­chach ple­cho­wa­tych (grupa or­ga­niz­mów)


SJP.pl


plechowce

grupa or­ga­niz­mów wie­lo­ko­mór­ko­wych nie­po­sia­da­ją­cych tka­nek i na­rzą­dów; ple­cho­wa­te


SJP.pl

Ple­chow­ce, daw­niej ro­śli­ny niż­sze ("Thal­lop­hy­ta") – grupa or­ga­niz­mów jedno lub wie­lo­ko­mór­ko­wych, któ­rych ciało zwane ple­chą ("thal­lus") nie jest po­dzie­lo­ne na tkan­ki oraz or­ga­ny.

W daw­nych sy­ste­mach kla­sy­fi­ka­cji dzie­lo­no kró­le­stwo ro­ślin (za­li­cza­no do nich rów­nież grzy­by) na or­ga­now­ce (ro­śli­ny wyż­sze) i ple­chow­ce (ro­śli­ny niż­sze).

Wikipedia


plechowiec

or­ga­nizm wie­lo­ko­mór­ko­wy nie­po­sia­da­ją­cy tka­nek i na­rzą­dów


SJP.pl


plechowy

→ ple­cha


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) bot. zwią­za­ny z ple­cha­e­chą; ma­ją­cy ple­cha­e­chę; zbu­do­wa­ny z ple­cha­e­chy

Wiktionary

Patrz:

plecha

Powiązane:

 rzecz. plecha ż.

Wiktionary


pleciak

gwa­ro­wo: ogro­dze­nie z ga­łę­zi wple­cio­nych po­zio­mo mię­dzy pio­no­we słup­ki; ple­cień


SJP.pl


plecień

1. w po­tocz­nym wy­ra­że­niu: kwie­cień ple­cień - kwie­cień bę­dą­cy mie­sią­cem, w któ­rym prze­pla­ta­ją się różne typy po­go­dy;
2. gwa­ro­wo: ogro­dze­nie z ga­łę­zi wple­cio­nych po­zio­mo mię­dzy pio­no­we słup­ki; ple­ciak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. gwara. ple­śće­cio­ny płot, ple­cion­ka z chru­stu

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plecionka ż., płot m., pleciuga ż., splot m., plecenie n., oplecenie n., splecenie n., uplecenie n., wyplatanie n., wyplecenie n.

 czas. pleć, pleść ndk., opleść dk., spleść dk., upleść dk., wyplatać ndk., wypleść dk.

 przym. plecionkowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pleciak

Wiktionary


plecioneczka

zdrob­nie­nie od: ple­cion­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) pot. zdrobn. od: ple­cion­ka

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌplɛt͡ɕɔ̃ˈnɛt͡ʃka, AS: plećõnečka

Wiktionary


plecionka

1. przed­miot zro­bio­ny z dwóch lub więk­szej licz­by pasm cze­goś, prze­pla­ta­ją­cych się wza­jem­nie;
2. or­na­ment zło­żo­ny z prze­pla­ta­ją­cych się linii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rzecz wy­ko­na z za­ple­cio­nych włó­kien

 (1.2) or­na­ment przed­sta­wia­ją­cy prze­pla­ta­ją­ce się linie, pasma

Wiktionary

Ple­cion­ka – motyw zdob­ni­czy ut­wo­rzo­ny ze sple­cio­nych, skrę­co­nych pasm, linii, wstęg lub wyrób użyt­ko­wy w rze­mio­śle.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: plɛˈt͡ɕɔ̃nka, AS: plećõnka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plecenie n., pleciuga ż./m., splot m.

 czas. pleść, zapleść, zaplatać, upleść

Wiktionary


plecionkarka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) rzem. rze­mieśl­nicz­ka wy­pla­ta­ją­ca przed­mio­ty ze słomy lub wi­kli­ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plecionka ż., plecionkarstwo n.

:: fm. plecionkarz mos.

 przym. plecionkarski, plecionkowy, pleciony, wyplatany

Wiktionary


plecionkarski

wy­ko­na­ny z ple­cion­ki; uży­wa­ny do pro­duk­cji ple­cion­ki


SJP.pl


plecionkarstwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) rzem. wy­ra­bia­nie ple­cion­ka­e­cio­nek i mebli ze słomy lub wi­kli­ny;

Wiktionary

Ple­cion­kar­stwo – rze­mio­sło po­le­ga­ją­ce na wy­ro­bie wszel­kie­go ro­dza­ju ple­cio­nek ze słomy, wi­kli­ny, rafii, ro­go­ży­ny, ro­tan­gu, bam­bu­sa, słomy ry­żo­wej, włó­kien ko­ko­so­wych i si­za­lo­wych itp. Nazwa ta od­no­si się także do wy­pla­ta­nia sprzę­tów ozdob­nych i użyt­ko­wych, m.in. koszy. Rze­mio­sło znane od cza­sów pre­hi­sto­rycz­nych, także w za­kre­sie wy­ro­bu ple­cio­nek ozdob­nych. Ple­cion­kar­stwo w Pol­sce zo­sta­ło wpi­sa­ne na Kra­jo­wą Listę nie­ma­te­rial­ne­go dzie­dzict­wa kul­tu­ro­we­go de­cyz­ją z dnia 10 lipca 2018 roku.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wielu miesz­kań­ców mia­stecz­ka żyje z ple­cion­kar­stwo­e­cion­kar­stwa.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plecionkarka ż., plecionkarz mos.

 przym. plecionkarski, plecionkowy, pleciony, wyplatany

Wiktionary


plecionkarz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) rzem. rze­mieśl­nik wy­pla­ta­ją­cy przed­mio­ty ze słomy lub wi­kli­ny

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W trzy­let­niej szko­le za­wo­do­wej nie­wi­do­ma mło­dzież uczy się za­wo­dów: dzie­wia­rza ma­szy­no­we­go, ślu­sa­rza, in­tro­li­ga­to­ra, szczot­ka­rza i ple­cion­ka­rza (ko­szy­ka­rza).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plecionka ż., plecionkarstwo n.

:: fż. plecionkarka ż.

 przym. plecionkarski, plecionkowy, pleciony, wyplatany

Wiktionary


pleciony

forma cza­sow­ni­ka.

 (1.1) imie­słów przy­miot­ni­ko­wy bier­ny od pleść

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (2.1) wyt­wo­rzo­ny po­przez łą­cze­nie pędów lub pasm

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) W ple­cio­nym ka­pe­lu­szu ma­sze­ro­wał na pla­ża­a­żę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plecionkarz mos., plecionkarstwo n., plecionkarka ż., plecenie n., plecionka ż.

 czas. pleść ndk., pleśćeść się ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (2.1) wyplatany

Wiktionary


pleciuch

po­tocz­nie: osoba ga­dat­li­wa, lu­bią­ca dużo mówić o byle czym; ple­ciu­ga, plo­ciuch, papla, ga­du­ła


SJP.pl


pleciucha

po­tocz­nie: osoba ga­dat­li­wa, lu­bią­ca dużo mówić o byle czym; ple­ciu­ga, plo­ciuch, papla, ga­du­ła


SJP.pl


pleciuga

(r. męski) po­tocz­nie: czło­wiek ga­dat­li­wy, lu­bią­cy dużo mówić o byle czym; ple­ciuch, plo­ciuch, papla, ga­du­ła


SJP.pl


plecki

zdrob­nie­nie od: plecy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) zdrobn. od: plecy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Łu­kasz­ku, pani dok­tor obej­rzy ci teraz plec­ki.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plecak mrz., plecy lm nm.

 przym. pleczysty

Wiktionary


plecowy

→ plecy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z ple­cy­e­ca­mi, do­ty­czą­cy ple­cy­e­ców

Wiktionary

Patrz:

plecy

Powiązane:

 rzecz. plecy nmos.

 przym. pleczysty

Wiktionary


plectrum

piór­ko, kost­ka, płyt­ka ela­stycz­na słu­żą­ce do gry na in­stru­men­tach stru­no­wych szar­pa­nych; plek­tron


SJP.pl


plecy

tylna stro­na tu­ło­wia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) anat. tylna część tu­ło­wia, od bar­ków do pasa;

 (1.2) tylna część ubra­nia okry­wa­ją­ca plecy (1.1)

 (1.3) przen. pot. po­par­cie wpły­wo­wych osób

 (1.4) gw-pl|Ma­zu­ry, War­mia. pręt u kosy

Wiktionary

Plecy – duży grzbie­to­wy (tylny) ob­szar ludz­kie­go ciała za­czy­na­ją­cy się od gór­nej gra­ni­cy oko­li­cy po­ślad­ko­wej, a koń­czą­cy na tyl­nej po­wierzch­ni szyi i ra­mion.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Opar­łem się ple­cy­e­ca­mi o ścia­nę.

 (1.1) Bolą mnie plecy.

 (1.1) Po­czu­łem ból w dol­nej czę­ści ple­cy­e­ców.

 (1.1) Od­wró­ci­łem się do niego ple­cy­e­ca­mi w wy­sze­dłem z po­ko­ju.

 (1.2) Pra­su­jąc ko­szu­lę, wy­pa­li­łem dziu­rę na ple­cy­e­cach.

 (1.3) Kto jest pu­pil­kiem szefa i ma plecy, do­sta­je wyż­szą pre­mię.

 (1.3) Ten czło­wiek do­stał to sta­no­wi­sko, bo ma mocne plecy.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈplɛt͡sɨ, AS: plecy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plecak m., plecaczek m.

:: zdrobn. plecki nmos.

 przym. plecowy, pleczysty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) krysza

Wiktionary


pleczasty

1. ma­ją­cy sze­ro­kie, mocne plecy; ple­czy­sty;
2. żar­to­bli­wie: ma­ją­cy po­par­cie ja­kichś wpły­wo­wych osób


SJP.pl


pleczysty

ma­ją­cy sze­ro­kie, mocne plecy; ple­cza­sty


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) przest. rzad. ma­ją­cy sze­ro­kie barki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W ko­lej­ce stała za ple­czy­stym męż­czyz­ną w pro­chow­cu.

 (1.1) Bar­tek chciał syp­nąć ta­kie­mu ple­czy­sty­e­czy­ste­mu ko­le­sio­wi z są­sied­niej wsi.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plecak mrz., plecki lm nm., plecy lm nm.

 przym. plecowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) barczysty

Wiktionary


plecówka

mięso wo­ło­we wy­cię­te z przed­niej czę­ści grzbie­tu wraz z ło­pat­ką


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) górna przed­nia część par­tii grzbie­to­wej pół­tu­szy razem z ło­pat­ką

Wiktionary

Wymowa:

IPA: plɛˈt͡sufka, AS: plecufka

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) górka

Wiktionary


pled

gruba, cie­pła tka­ni­na uży­wa­na do przy­kry­cia; koc


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pu­szy­sty weł­nia­ny koc

Wiktionary

Pled – płat gru­be­go sukna lub tka­ni­ny ba­weł­nia­nej; ro­dzaj koca uży­wa­ne­go jako przy­kry­cie w cza­sie snu albo okry­cie wierzch­nie w typie pła­szcza, no­szo­ne na ra­mio­nach bądź prze­rzu­ca­ne przez ramię. Cha­rak­te­ry­stycz­ny ele­ment hisz­pań­skie­go i por­tu­gal­skie­go stro­ju lu­do­we­go pod nazwą manta oraz szkoc­kie­go stro­ju re­gio­nal­ne­go jako plaid (plo­y­de).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ten pled jest tak miły w do­ty­ku jak ak­sa­mit.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: plɛt, AS: plet

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zdrobn. pledzik

 przym. pledowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) koc, derka

Wiktionary


pledowy

→ pled


SJP.pl

Patrz:

pled

pledzik

zdrob­nie­nie od: pled (gruby koc)


SJP.pl


plejada

1. grupa zna­ko­mi­to­ści, wy­bit­nych osób, np. ar­ty­stów, uczo­nych, spor­tow­ców
2. duża grupa osób po­wią­za­na w jakiś spo­sób (np. ple­ja­dy tu­ry­stów)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) książk. grupa wy­bit­nych ludzi

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ple­ja­da – grupa 7 po­e­tów fran­cu­skie­go odro­dze­nia
  • Ple­ja­da – w mi­to­lo­gii grec­kiej każda z 7 nimf, córek At­la­sa i Ple­jo­ne
  • Ple­ja­da.pl – pol­ski ser­wis in­ter­ne­to­wy
  • ple­ja­da alek­san­dryj­ska (ple­ja­da tra­gicz­na) – grupa 7 tra­ge­dio­pi­sa­rzy grec­kich z Alek­san­drii
  • Ple­ja­da Bytom – cen­trum hand­lo­we w By­to­miu
  • Ple­ja­da Sos­no­wiec – cen­trum hand­lo­we w Sos­now­cu
  • Ple­ja­dy – ot­war­ta gro­ma­da gwiazd w gwia­zdo­zbio­rze Byka

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tu sku­pia się ple­ja­da in­te­lek­tu­a­li­stów i tu rodzi się naj­wię­cej po­my­słów.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Plejady nmos., Plejada ż.

Wiktionary


plejadianin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) ezot. sf. przed­sta­wi­ciel rze­ko­mej cy­wi­li­za­cji po­za­ziem­skiej po­cho­dzą­cej z Ple­jad

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ple­ja­dia­nie to jedna z naj­bar­dziej zna­nych po­za­ziem­skich cy­wi­li­za­cji, o któ­rej do­wie­dzie­li­śmy się dzię­ki chan­ne­lin­gom.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Plejada ż., Plejady nmos.

:: fż. Plejadianka ż.

 przym. plejadiański

Wiktionary


plejady

1. grupa zna­ko­mi­to­ści, wy­bit­nych osób, np. ar­ty­stów, uczo­nych, spor­tow­ców
2. duża grupa osób po­wią­za­na w jakiś spo­sób (np. ple­ja­dy tu­ry­stów)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga, nazwa włas­na

 (1.1) astr. ot­war­ta gro­ma­da gwiazd w gwia­zdo­zbio­rze Byka;

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=żeń­ski.

 (2.1) M., B. i W. lm. od: Ple­ja­da

Wiktionary

Ple­ja­dy (w ka­ta­lo­gu Mes­sie­ra M45 lub Mes­sier 45; inne nazwy: "Baby", "Kur­czę­ta", "Ko­kosz­ki", "Kurki", "Sie­dem Sióstr", "Ko­ściół Ma­soń­ski") – naj­bar­dziej znana gro­ma­da ot­war­ta na nie­bie. Po­pu­lar­ność zaw­dzię­cza głów­nie temu, że można ją swo­bod­nie ob­ser­wo­wać nie­uz­bro­jo­nym okiem.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Naj­ja­śniej­szą gwia­zdą w Ple­ja­dach jest Al­kio­ne.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: plɛˈjadɨ, AS: plei ̯ady

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Plejadianin mos., Plejada ż., plejada ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Baby, Kokoszki, Kurczęta, Siedem Sióstr, M 45

Wiktionary


plejboj

męż­czyz­na lu­bu­ją­cy się w uwo­dze­niu ko­biet, spę­dza­niu czasu na za­ba­wach i od­da­wa­niu się innym ucie­chom życia; pla­y­boy


SJP.pl


plejona

w mi­to­lo­gii grec­kiej: jedna z oke­a­nid, córka ty­ta­na Oke­a­no­sa i ty­ta­ni­dy Te­ty­dy


SJP.pl


plejotropia

zja­wi­sko wa­run­ko­wa­nia przez jeden gen kilku, po­zor­nie nie zwią­za­nych ze sobą wła­ści­wo­ści fe­no­ty­po­wych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) wpływ jed­ne­go genu, na wię­cej niż jedną cechę fe­no­ty­po­wą

 (1.2) ist­nie­nie in­nych efek­tów leku (zwła­szcza ko­rzyst­nych) niż te, dla któ­rych lek zo­stał za­pro­jek­to­wa­ny;

Wiktionary

Ple­jo­tro­pia, ple­jo­tro­pizm, efekt ple­jo­tro­po­wy, ple­jo­tro­po­wość (gr. πλείων "ple­ion" – wię­cej, τρόπος "tro­pos" – spo­sób, me­to­da) – zja­wi­sko, w któ­rym po­je­dyn­czy czyn­nik ma wpływ na dwie lub wię­cej odręb­nych, czę­sto po­zor­nie nie­po­wią­za­nych ze sobą cech fe­no­ty­po­wych i jest czę­sto iden­ty­fi­ko­wa­ny jako po­je­dyn­cza mu­ta­cja, która wpły­wa na dwie lub wię­cej cech typu dzi­kie­go; np.

Wikipedia


plejotropowy

→ ple­jo­tro­pia


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy ple­jo­tro­pia­e­jo­tro­pii

Wiktionary

Patrz:

plejotropia

plejstocen

star­sza epoka czwar­to­rzę­du, ce­chu­ją­ca się m.in. wiel­kim zlo­do­wa­ce­niem i po­ja­wie­niem się czło­wie­ka ne­an­der­tal­skie­go; dy­lu­wium, epoka lo­do­wa, epoka lo­dow­co­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geol. star­sza epoka czwar­to­rzę­du;

Wiktionary

Plej­sto­cen ( πλεῖστος 'więk­szość' + καινός 'nowy')

Za ko­niec plej­sto­ce­nu uwa­ża­ny jest schy­łek ostat­nie­go zlo­do­wa­ce­nia (pół­noc­no­pol­skie­go), a także ko­niec pa­le­o­li­tu.

Daw­niej plej­sto­cen zwano "dy­lu­wium" (łac. 'potop'). Plej­sto­cen nie­for­mal­nie na­zy­wa­ny jest też epoką lo­dow­co­wą, lub epoką lo­do­wą, ze wzglę­du na wy­stę­pu­ją­ce w nim zlo­do­wa­ce­nia.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Pod­czas plej­sto­ce­nu miało miej­sce kilka zlo­do­wa­ceń kon­ty­nen­tal­nych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: plɛjˈstɔt͡sɛ̃n, AS: plei ̯stocẽn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. plejstoceński

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. dyluwium

Wiktionary


plejstoceński

od­no­szą­cy się do plej­sto­ce­nu


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) geol. zwią­za­ny z plej­sto­ce­nem, do­ty­czą­cy plej­sto­ce­nu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Zlo­do­wa­ce­nie pod­la­skie sta­no­wi­ło naj­star­sze ze zlo­do­wa­ceń plej­sto­ceń­skich.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plejstocen mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przest. dyluwialny

Wiktionary


plejzerować

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) ranić, ka­le­czyć bro­nią białą

Wiktionary


plekanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy ode­kać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. plekać ndk.

Wiktionary


plekać

cza­sow­nik

 (1.1) góry. ssać mleko matki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Do­brze ple­ka­će­ka to ja­gnię!

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plekanie n.

Wiktionary


pleksa

po­tocz­nie: plek­si­glas; plek­si


SJP.pl


pleksi

[czy­taj: pleks-i] przez­ro­czy­ste two­rzy­wo sztucz­ne pro­du­ko­wa­ne na bazie po­li­me­ru, słu­żą­ce m.in. do wy­ro­bu szyb sa­mo­lo­to­wych i sa­mo­cho­do­wych; szkło akry­lo­we, szkło or­ga­nicz­ne, plek­si­glas, ple­xi­glas, plexi


SJP.pl


pleksiglas

[czy­taj: pleks-iglas] przez­ro­czy­ste two­rzy­wo sztucz­ne pro­du­ko­wa­ne na bazie po­li­me­ru, słu­żą­ce m.in. do wy­ro­bu szyb sa­mo­lo­to­wych i sa­mo­cho­do­wych; szkło akry­lo­we, szkło or­ga­nicz­ne, plek­si, ple­xi­glas


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. przez­ro­czy­ste two­rzy­wo sztucz­ne po­dob­ne do szkła, lżej­sze i bar­dziej od­por­ne na ude­rze­nia od niego

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pleksiglasowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) polimetakrylan metylu, PMMA, war. pleksi

Wiktionary


pleksiglasowy

przy­miot­nik

 (1.1) z plek­si­gla­su

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jedź, czło­wie­ku, ostroż­niej, do cho­le­ry! – krzy­knął do kie­row­cy, który od­dzie­lo­ny był od prze­dzia­łu ra­tun­ko­we­go plek­si­gla­so­wy­ek­si­gla­so­wą, uchy­lo­ną nieco szybą.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pleksiglas mrz.

Wiktionary


plektenchyma

nazwa nit­ko­wa­tych, sple­cio­nych i czę­ścio­wo poz­ra­sta­nych ze sobą grup ko­mó­rek o du­żych prze­stwo­rzach mię­dzy­ko­mór­ko­wych, two­rzą­cych ciało ro­ślin niż­szych; tkan­ka rze­ko­ma, pse­u­dot­kan­ka


SJP.pl

Plek­ten­chy­ma – tkan­ka rze­ko­ma, która pow­sta­je z nit­ko­wa­tych, po­cząt­ko­wo od­dzie­lo­nych plech po­przez ich splą­ta­nie się i złą­cze­nie. Wy­stę­pu­je u grzy­bów i niek­tó­rych glo­nów. Nitki ple­chy łączą się z sobą po­przez ści­słe splą­ta­nie albo po­przez zle­pie­nie ślu­zo­wa­ty­mi ścia­na­mi ko­mór­ko­wy­mi, two­rząc twór po­dob­ny do tkan­ki ro­ślin wyż­szych.

Wikipedia


plektrantus

ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny jas­no­to­wa­tych


SJP.pl

Plek­tran­tus, po­krze­li­ca ("Plec­trant­hus" L'Her.) – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny jas­no­to­wa­tych. W za­leż­no­ści od uję­cia obej­mu­je ok. 150 do nawet 325 ga­tun­ków lub tylko ok. 65 po wy­łą­cze­niu wielu przed­sta­wi­cie­li do ro­dza­ju ko­le­us "Co­le­us". Ro­śli­ny te wy­stę­pu­ją w la­sach i za­ro­ślach Afry­ki i Azji, nie­licz­ne w Au­stra­lii, w kli­ma­cie tro­pi­kal­nym i umiar­ko­wa­nym cie­płym. Niek­tó­re ga­tun­ki są upra­wia­ne jako ro­śli­ny ozdob­ne.

Wikipedia


plektron

piór­ko, kost­ka, płyt­ka ela­stycz­na słu­żą­ce do gry na in­stru­men­tach stru­no­wych szar­pa­nych; plec­trum


SJP.pl

Plek­tron ( πλῆκτρον, pot. "kost­ka", "piór­ko") – przy­rząd słu­żą­cy do szar­pa­nia strun niek­tó­rych in­stru­men­tów stru­no­wych. Uży­wa­ny już w sta­ro­żyt­no­ści do gry na ki­ta­rze i lirze. W póź­niej­szych cza­sach i obec­nie służy rów­nież do gry na ta­kich in­stru­men­tach, jak: domra, man­do­li­na, gi­ta­ra (zob. kost­ka gi­ta­ro­wa). „Piór­ka” szar­pią­ce stru­ny w kla­we­sy­nie rów­nież peł­nią funk­cję plek­tro­nów, czę­sto także są okre­śla­ne tym ter­mi­nem.

Wikipedia


plemieniec

czło­nek ple­mie­nia w sto­sun­ku do in­nych jego człon­ków; współ­ple­mie­niec


SJP.pl


plemienność

od­wo­ły­wa­nie się do wspól­no­ty po­cho­dze­nia, od­no­sze­nie się do wspól­no­ty ro­do­wej


SJP.pl


plemienny

→ ple­mię


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy ple­mię­e­mie­nia, wła­ści­wy ple­mię­e­mie­niu i jego re­gu­łom

Wiktionary

Patrz:

plemię

Przykłady

 (1.1) Arab­ska tra­dy­cja na­da­ła ple­mien­nym prze­ja­wom nie­po­słu­szeń­stwa ko­lek­tyw­ną nazwę „ridda”, czyli apo­staz­ja, odrzu­ce­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: plɛ̃ˈmʲjɛ̃nːɨ, AS: plẽmʹi ̯ẽ•ny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plemię n., plemienność ż.

 przym. międzyplemienny

Wiktionary


plemię

1. grupa rodów wy­wo­dzą­cych się od wspól­ne­go przod­ka, za­miesz­ku­ją­cych dany ob­szar i zwią­za­nych wspól­no­tą or­ga­ni­za­cji spo­łecz­nych;
2. daw­niej: ród, po­tom­stwo, po­ko­le­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) forma przed­pań­stwo­wej or­ga­ni­za­cji spo­łe­czeństw, grupa spo­krew­nio­nych rodów za­miesz­ku­ją­cych jeden ob­szar;

 (1.2) biol. ka­te­go­ria sy­ste­ma­ty­ki ro­ślin i zwie­rząt;

 (1.3) przest. po­ko­le­nie, po­tom­stwo, ród

Wiktionary

Ple­mię – grupa rodów, wy­wo­dzą­cych się od wspól­ne­go przod­ka (w odróż­nie­niu od szcze­pu), za­miesz­ku­ją­cych jeden ob­szar i po­łą­czo­nych wspól­ny­mi związ­ka­mi spo­łecz­ny­mi oraz eko­no­micz­ny­mi. Ple­mię ma świa­do­mość bli­skie­go po­kre­wień­stwa, po­słu­gu­je się tym samym ję­zy­kiem (lub dia­lek­tem) i jest po­łą­czo­ne wyz­na­wa­niem tego sa­me­go kultu re­li­gij­ne­go.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wiel­kie zna­cze­nie dla bi­blij­nej opo­wie­ści o lu­dzie wy­bra­nym, jakie przy­pi­su­je się Ja­ku­bo­wi, wy­ni­ka z faktu, że dwu­na­stu jego synów (Ruben, Sy­me­on, Lewi, Juda, Is­sa­char, Za­bu­lon, Józef, Be­nia­min, Dan, Nef­ta­li, Gad , Aser) dało po­czą­tek tzw. dwu­na­stu ple­mię­e­mio­nom Iz­ra­e­la, po tym, jak sam Jakub zy­skał to imię - Iz­ra­el, a jego po­tom­ko­wie od tego czasu będą na­zy­wać sie­bie Bnej Iz­ra­el, Iz­ra­e­li­ci, sy­no­wie Iz­ra­e­la.

 (1.1) W Bra­zy­lii, w dżun­gli Ama­zo­nii od­kry­to niez­na­ne do tej pory ple­mię.

 (1.3) Pol­skie wy­da­ło go ple­mię, • Wstrzy­mał słoń­ce, ru­szył zie­mię!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈplɛ̃mʲjɛ, AS: plẽmʹi ̯e

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1) przym. plemienny

Wiktionary


plemnia

mę­skie ga­me­tan­gium, miej­sce wyt­wa­rza­nia plem­ni­ków; an­te­ry­dium, an­te­ri­dium


SJP.pl

Plem­nia, an­te­ry­dium – ha­plo­i­dal­ny organ rozm­na­ża­nia (ga­me­tan­gium), w któ­rym wyt­wa­rza­ne są plem­ni­ki. Wy­stę­pu­je w wielu gru­pach sy­ste­ma­tycz­nych ro­ślin (zie­le­ni­ce, msza­ki, pa­prot­ni­ki), grzy­bów i glo­nów nie za­li­cza­nych do ro­ślin. Plem­nia może być jed­no­ko­mór­ko­wa lub wie­lo­ko­mór­ko­wa.

Wikipedia


plemnik

męska ko­mór­ka roz­rod­cza


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) biol. męska ko­mór­ka roz­rod­cza – u ludzi, zwie­rząt i niek­tó­rych ro­ślin;

Wiktionary

Plem­nik, sper­ma­to­zo­id – ga­me­ta męska, ha­plo­i­dal­na ko­mór­ka roz­rod­cza wyt­wa­rza­na przez go­na­dę osob­ni­ka płci mę­skiej słu­żą­ca do rozm­na­ża­nia płcio­we­go. Plem­ni­ki wy­stę­pu­ją za­rów­no u zwie­rząt, jak i u ro­ślin.

Plem­ni­ki po raz pier­wszy za­ob­ser­wo­wał w 1677 roku An­to­ni van Le­e­u­wen­ho­ek. U czło­wie­ka zwy­kle w jed­nej por­cji na­sie­nia wy­dzie­la­ne­go pod­czas wy­try­sku jest od 100 do 500 mi­lio­nów plem­ni­ków.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈplɛ̃mʲɲik, AS: plẽmʹńik

Wiktionary

Powiązane:

 przym. plemnikowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) spermatozoid

Wiktionary


plemnikobójczo

przy­słó­wek spo­so­bu

 (1.1) farm. med. po­wo­du­jąc uśmier­ce­nie plem­ni­ków

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ile kosz­tu­je pre­pa­rat dzia­ła­ją­cy plem­ni­ko­bój­czo w pań­skiej ap­te­ce?

Wiktionary

Powiązane:

 przym. plemnikobójczy

Wiktionary


plemnikobójczy

za­bi­ja­ją­cy plem­ni­ki


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) farm. med. po­wo­du­ją­cy uśmier­ce­nie plem­ni­ków

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. plemnikobójczo

Wiktionary


plemnikotwórczy

ma­ją­cy zdol­ność wyt­wa­rza­nia plem­ni­ków


SJP.pl


plemnikowy

→ plem­nik


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z plem­ni­kem­ni­kiem, do­ty­czą­cy plem­ni­kem­ni­ka

Wiktionary

Patrz:

plemnik

Powiązane:

 rzecz. plemnik m.

Wiktionary


plenarka

po­tocz­nie: po­sie­dze­nie ple­nar­ne


SJP.pl


plenarny

o ze­bra­niach: ogól­ny, walny, ca­ło­ścio­wy, ge­ne­ral­ny


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) w peł­nym skła­dzie

Wiktionary


plener

1. ot­war­ta prze­strzeń pod gołym nie­bem, uży­wa­na jako miej­sce i temat pracy ar­ty­sty, na­tu­ral­na sce­no­gra­fia do zdjęć fil­mo­wych lub miej­sce wy­po­czyn­ku;
2. ma­lo­wa­nie obra­zów lub ro­bie­nie zdjęć na wol­nym po­wie­trzu bez­poś­red­nio z na­tu­ry; obraz tak na­ma­lo­wa­ny lub zdję­cie tak zro­bio­ne;
3. pobyt grupy ar­ty­stów w ja­kiejś miej­sco­wo­ści, poś­wię­co­ny pracy twór­czej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) prze­strzeń poza bu­dyn­kiem, pod gołym nie­bem

 (1.2) im­pre­za dla ar­ty­stów zor­ga­ni­zo­wa­na aby ma­lo­wać, rzeź­bić fo­to­gra­fo­wać na wol­nym po­wie­trzu

 (1.3) teren poza stu­diem fil­mo­wym wy­bra­ny jako sce­ne­ria do fil­mo­wa­nia

 (1.4) fil­mo­wa­nie w na­tu­ral­nej sce­ne­rii

Wiktionary

Ple­ner ( en plein air – na świe­żym po­wie­trzu) - forma dzia­łal­no­ści ar­ty­stycz­nej – twór­czość ar­ty­stycz­na na zew­nątrz, in­spi­ro­wa­na na­tu­rą, pow­sta­ją­ca w bez­poś­red­nim kon­tak­cie z na­tu­rą, po­le­ga­ją­ca na utr­wa­la­niu w twór­czo­ści ma­lar­skiej kra­jo­bra­zu, ot­war­ta prze­strzeń pod gołym nie­bem jako miej­sce i temat pracy ar­ty­sty, pobyt grupy ar­ty­stów w ja­kiejś miej­sco­wo­ści, poś­wię­co­ny pracy twór­czej.

Wikipedia

Powiązane:

 przym. plenerowy

Wiktionary


plenerowiec

ar­ty­sta pra­cu­ją­cy w ple­ne­rze - prze­strze­ni pod gołym nie­bem


SJP.pl


plenerowy

wy­stę­pu­ją­cy w ple­ne­rze, do­ty­czą­cy ple­ne­ru


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­by­wa­ją­cy się, wy­ko­na­ny w ple­ne­rze

 (1.2) zwią­za­ny z ple­ne­rem; do­ty­czą­cy ple­ne­ru

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌplɛ̃nɛˈrɔvɨ, AS: plẽnerovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plener m.

Wiktionary


plenerzysta

ma­larz ma­lu­ją­cy w ple­ne­rze


SJP.pl


plenerzystka

→ ple­ne­rzy­sta


SJP.pl

Patrz:

plenerzysta

plenerówka

po­tocz­nie: im­pre­za w ple­ne­rze


SJP.pl


plenica

tylna część trat­wy, dzie­sięć do dwu­dzie­stu pni drze­wa zbi­tych w jedną ca­łość dla spła­wie­nia wodą; tafla, cal


SJP.pl


plenipotencja

peł­no­moc­nict­wo


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) praw. peł­no­moc­nict­wo (prawo do dzia­ła­nia w czy­imś imie­niu)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌplɛ̃ɲipɔˈtɛ̃nt͡sʲja, AS: plẽńipotẽncʹi ̯a

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plenipotent mos., plenipotentka ż.

Wiktionary


plenipotent

osoba upo­waż­nio­na do wy­ko­ny­wa­nia ja­kichś obo­wiąz­ków w czy­imś imie­niu, także do wy­po­wia­da­nia się pu­blicz­nie w ta­kiej for­mie; peł­no­moc­nik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) zob. peł­no­moc­nik.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W 1841/42 był już nowy wy­dział zdro­wia oraz na pra­wach wy­dzia­łu: służ­ba ogól­na, którą kie­ro­wał ple­ni­po­tent, jego za­stęp­ca lub se­kre­tarz, a oprócz niej kasa głów­na.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plenipotentka ż., plenipotencja ż.

Wiktionary


plenipotentka

ko­bie­ta upo­waż­nio­na do wy­ko­ny­wa­nia ja­kichś obo­wiąz­ków w czy­imś imie­niu, także do wy­po­wia­da­nia się pu­blicz­nie w ta­kiej for­mie; peł­no­moc­nicz­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zob. peł­no­moc­nicz­ka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plenipotent mos., plenipotencja ż.

Wiktionary


pleniówka

zie­miór­ka ple­niów­ka - mu­chów­ka z ro­dzi­ny bed­li­szek


SJP.pl


plenić

ple­nić się:
1. np. o owa­dach: rozm­na­żać się, po­więk­szać swą ilość;
2. o ro­śli­nach: ros­nąć buj­nie, szyb­ko


SJP.pl


plenka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. hig. pie­lusz­ka

Wiktionary


plenniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: plen­nie


SJP.pl


plenniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: plen­ny


SJP.pl


plenność

1. wy­da­wa­nie licz­ne­go po­tom­stwa
2. licz­ba na­sion, bulw ro­ślin upraw­nych ce­chu­ją­ca po­szcze­gól­ne od­mia­ny
3. licz­ba no­wo­rod­ków w mio­cie
4. żyz­ność, uro­dzaj­ność gleby


SJP.pl


plenny

1. przy­no­szą­cy ob­fi­te plony;
2. kie­li­cho­wiec plen­ny - kwiat z Ame­ry­ki Pół­noc­nej, upra­wia­ny rów­nież w Pol­sce;
3. ol­ku­ska owca plen­na - od­mia­na owiec dłu­go­weł­ni­stych


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) przest. wy­da­ją­cy na świat licz­ne po­tom­stwo

 (1.2) przest. roln. wy­da­ją­cy ob­fi­te plony

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. plenno

 rzecz. plenność ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) płodny

 (1.2) żyzny

Wiktionary


plenum

1. ogół lub część ja­kiejś or­ga­ni­za­cji, par­tii, ugru­po­wa­nia itp. obec­nych, np. na po­sie­dze­niu;
2. po­sie­dze­nie człon­ków or­ga­ni­za­cji, ugru­po­wa­nia, par­tii w peł­nym jej skła­dzie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ogół człon­ków ja­kiejś or­ga­ni­za­cji obec­nych na ze­bra­niu

 (1.2) ze­bra­nie człon­ków wcho­dzą­cych w skład ple­num (1.1)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈplɛ̃nũm, AS: plẽnũm

Wiktionary


pleochroizm

wła­ści­wość niek­tó­rych krysz­ta­łów po­le­ga­ją­ca na zmia­nie ich barwy przy obra­ca­niu, gdy prze­cho­dzi przez nie świa­tło spo­la­ry­zo­wa­ne li­nio­wo; po­li­chro­izm, wie­lo­barw­ność


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zja­wi­sko zmia­ny barwy w za­leż­no­ści od po­la­ry­za­cji świa­tła prze­cho­dzą­ce­go przez ciało;

Wiktionary

Ple­o­chro­izm (łac. "pleo" na­peł­niam i gr. "χρῶμα" barwa), po­li­chro­izm (z gr. wie­lo­barw­ność) – zja­wi­sko zmia­ny barwy w za­leż­no­ści od po­la­ry­za­cji świa­tła prze­cho­dzą­ce­go przez ciało. Jest on wy­ni­kiem róż­nej ab­sorp­cji wid­mo­wej świa­tła przez sub­stan­cje, za­leż­nie od kie­run­ku po­la­ry­za­cji pa­da­ją­ce­go świa­tła.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) wielobarwność, polichroizm

Wiktionary


pleocytoza

obec­ność zwięk­szo­nej licz­by ko­mó­rek da­ne­go ro­dza­ju w pły­nie móz­go­wo-rdze­nio­wym


SJP.pl

Ple­o­cy­to­za – obec­ność zwięk­szo­nej licz­by ko­mó­rek da­ne­go ro­dza­ju w pły­nie móz­go­wo-rdze­nio­wym. Naj­czę­ściej mó­wi­my o ple­o­cy­to­zie w sto­sun­ku do lim­fo­cy­tów. Nie na­le­ży uży­wać pojęć lim­fo­cy­to­za czy ne­u­tro­fi­lia, po­nie­waż od­no­szą się one do zwięk­sze­nia licz­by lim­fo­cy­tów lub ne­u­tro­fi­li we krwi ob­wo­do­wej, a nie w PMR.

Wikipedia


pleograf

apa­rat do re­je­stra­cji zdjęć i pro­jek­cji ru­cho­mych obra­zów; skon­stru­o­wa­ny w roku 1894 przez K. Pró­szyń­skie­go


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ple­o­graf (tech­ni­ka) – apa­rat ki­ne­ma­to­gra­ficz­ny.
  • ple­o­graf (mul­ti­graf, po­li­graf, wie­loz­nak) – okre­ślo­na ilość liter oz­na­cza­ją­ca jedną lub dwie gło­ski.
  • To­wa­rzy­stwo Udzia­ło­we Ple­o­graf – pier­wsza pol­ska wyt­wór­nia fil­mo­wa.
  • bio­ple­o­graf
  • Ka­zi­mierz Pró­szyń­ski

Wikipedia


pleomorfizm

wy­stę­po­wa­nie róż­nych kształ­tów or­ga­niz­mów i ko­mó­rek


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) biol. wy­stę­po­wa­nie róż­nych kształ­tów or­ga­niz­mów i ko­mó­rek

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ple­o­mor­fizm w kry­sta­lo­gra­fii to zja­wi­sko wy­stę­po­wa­nia róż­nych od­mian kry­sta­lo­gra­ficz­nych tego sa­me­go związ­ku che­micz­ne­go.
  • Ple­o­mor­fizm w bio­lo­gii to zja­wi­sko wy­stę­po­wa­nia róż­nych kształ­tów or­ga­niz­mów, ko­mó­rek lub or­ga­nel­li ko­mór­ko­wych, np. ple­o­mor­fizm ba­ku­lo­wi­ru­sów, ple­o­mor­fizm ją­dro­wy.
  • Ple­o­mor­fizm cy­klicz­ny – wie­lo­po­sta­cio­wość form drob­no­u­stro­jów w cza­sie życia

Wikipedia


pleonast

mi­ne­rał z grupy spi­ne­li, o bar­wie zie­lo­no­czar­nej, bo­ga­ty w że­la­zo


SJP.pl


pleonastyczny

→ ple­o­nazm


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) jęz. zwią­za­ny z ple­o­naz­mem, do­ty­czą­cy ple­o­naz­mu

Wiktionary

Patrz:

pleonazm

Powiązane:

 rzecz. pleonazm mrz.

 przym. pleonazmiczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rzad. pleonazmiczny

Wiktionary


pleonazm

wy­ra­że­nie zło­żo­ne z wy­ra­zów o takim samym lub bar­dzo po­dob­nym zna­cze­niu, zwy­kle oce­nia­ne jako błąd, np. cofać się w tył; ta­u­to­lo­gia, ta­u­to­lo­gizm


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) jęz. wy­ra­że­nie skła­da­ją­ce się z wy­ra­zów to samo lub pra­wie to samo zna­czą­cych;

Wiktionary

Ple­o­nazm (z πλεονασμός "ple­o­nas­mos" „nad­miar”), po­tocz­nie lub żar­to­bli­wie masło ma­śla­ne – wy­ra­że­nie, w któ­rym jedna część wy­po­wie­dzi za­wie­ra treść wy­stę­pu­ją­cą także w dru­giej czę­ści, za­li­cza­ne do re­dun­dant­nych po­łą­czeń wy­ra­zo­wych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wy­ra­że­nie „mokra woda” to ple­o­nazm.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: plɛˈɔ̃nasm̥, AS: pleõnasm̦

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pleonastyczny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tautologia; pot. żart. masło maślane

Wiktionary


pleoptyka

dział or­top­ty­ki; zaj­mu­je się le­cze­niem nie­do­wi­dze­nia jed­no­ocz­ne­go wy­stę­pu­ją­ce­go w zezie jed­no­stron­nym to­wa­rzy­szą­cym


SJP.pl


plereza

1. fry­zu­ra męska
2. dawne, pu­szy­ste pióro stru­sie zwi­sa­ją­ce z ronda dam­skie­go ka­pe­lu­sza
3. dawna, biała ob­wód­ka na­szy­ta na ża­łob­ną su­knię


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) męska fry­zu­ra z dość dłu­gich wło­sów za­cze­sa­nych ku ty­ło­wi i opa­da­ją­cych na kark

 (1.2) daw. pu­szy­ste stru­sie pióro zwi­sa­ją­ce z ronda dam­skie­go ka­pe­lu­sza

 (1.3) daw. biała ob­wód­ka na­szy­ta na su­knię ża­łob­ną

Wiktionary

Wymowa:

IPA: plɛˈrɛza, AS: plereza

Wiktionary


plerocerkoid

jedno ze sta­diów lar­wal­nych bru­zdo­głow­ca sze­ro­kie­go


SJP.pl

Ple­ro­cer­ko­id ("ple­ro­cer­co­i­dus", z gr. πλερες = pełny, kom­plet­ny + κερκος = ogon) – trze­cie sta­dium lar­wal­ne ta­siem­ców z rzędu Pse­u­dop­hyl­li­dea (np. bru­zdo­głow­ca sze­ro­kie­go). Cha­rak­te­ry­zu­je się ro­ba­ko­wa­tym kształ­tem ciała i dwoma bru­zda­mi przys­saw­ko­wa­ty­mi. Pa­so­ży­tu­je głów­nie w ry­bach, dru­gim ży­wi­cie­lu poś­red­nim larw tego typu, ale spo­ty­ka­ny jest rów­nież u pła­zów, gadów i ssa­ków.

Wikipedia


pleroma

po­ję­cie uży­wa­ne w gno­sty­cyz­mie oz­na­cza­ją­ce peł­nię bo­skie­go Bytu


SJP.pl


plery

mło­dzie­żo­wo: plecy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) pot. plecy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tak mnie plery bolą, że nie mogę się pod­nieść.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈplɛrɨ, AS: plery

Wiktionary


plesewo

Ple­se­wo – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ku­jaw­sko-po­mor­skim, w po­wie­cie gru­dziądz­kim, w gmi­nie Łasin.

W okre­sie mię­dzy­wo­jen­nym Ple­se­wo było sie­dzi­bą ko­mi­sa­ria­tu Stra­ży Cel­nej „Ple­se­wo”.

Wikipedia


plesieński

przy­miot­nik od: Ple­śna


SJP.pl


pleskać

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) daw. plu­skać, chla­pać; wy­da­wać od­głos ude­rza­nia o po­wierzch­nię wody

 (1.2) daw., także. reg-pl|Ma­ło­pol­ska., gw-pl|Ma­zo­wsze, Lwow­skie, Ży­to­mier­skie, Olesz­kow­ce, Mać­kow­ce, Cie­sza­nów. ude­rzać dło­nią o dłoń; kla­skać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (2.1) daw., także. gw-pl|Cie­sza­nów. ude­rzać kogoś dło­nią; kle­pać

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny ple­skać się

 (3.1) daw. plu­skać się, chla­pać się (w wo­dzie); ta­plać się

 (3.2) daw. ple­skać (2.1) sa­me­go sie­bie; kle­pać się

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Już za kark ple­ska­će­szcze [woda], już na łeb ci cie­cze, // […] Tu pompa chlu­sła i gębę ci zmyła. // Gdzie spoj­rzysz — wszę­dzie sro­gość i zaw­zią­tek, // A morze kipi i bucha, jak wrzą­tek.

 (1.1) Cho­dzi cza­pla, w ba­gnie ple­ska­će­szcze, // Czy wam opo­wia­dać je­szcze?

 (1.2) Ha­li­na w plą­sach przed nim ucie­ka, // On w ręce ple­ska­će­szcząc goni z da­le­ka

 (1.2) Za­śmia­ła się na te słowa panna Ka­mil­la gło­śno, ple­ska­će­szcząc rę­ka­mi, a pan Józef, sły­sząc ten głos czy­sty i wdzięcz­ny, pa­trząc na te ruchy pełne gra­cji i ży­wo­ści, za­my­ślił się […].

 (1.2) Jak nie­mow­ląt­ko na mat­czy­nem łonie, // Na imie Marya ple­ska­će­szcze w drob­ne dło­nie.

 (1.2) I wnet z hu­kiem, i wnet z szu­mem, // Z jakim w pu­szczy wiatr sze­le­szcze, // Za ry­ce­rzem lecąc tłu­mem, // W dłoń po­słusz­na zgra­ja ple­ska­će­szcze.

 (1.2) Napił się dzia­duś // cie­płe­go winka, // Gonił ba­bu­się // wkoło ko­min­ka. // A ba­bu­leń­ka // rącz­ka­mi ple­ska­će­szcze: // — O mój dzia­dul­ku, // goń-że mnie je­szcze!

 (1.2) W Małéj Rusi pod­czas nie­dzie­li rusalnéj, nikt nie po­wa­ży się kąpać w rzéce, ani ple­skać w dło­nie […].

 (2.1) Pewny [czło­wiek] w kom­pa­nii chcąc szy­dzić z [[re­li­gia|re­li­gi[i]]] i ka­pła­na — przy­szedł­szy do [[ka­płan|kapł[a]na]] ple­ska­će­szcząc go po ple­cy­e­cach, za­da­je za­py­ta­nie: »Czyli te osły na strasz­nym są­dzie staną do zda­nia ra­chun­ku?« od­po­wia­da ka­płan: »[…] to tylko wiém, że mnie po ra­mie­niach wię­cej ple­skać nie będą«.

 (2.1) Przy śmie­chu po­licz­ki i po­wie­ki cał­ko­wi­cie za­sła­nia­ją oczy; wo­gó­le: pieje śmie­chem gdzieś aż od prze­po­ny brzusz­nej; za­no­si się; rę­ka­mi w uda ple­ska­će­szcze; za­raź­li­we to; śmie­jesz się wraz z nim — mu­so­wo!

 (3.1) Je­chał ze mną to­wa­rzysz, co miał biel­mo w oku. // Aż wrona, tuż przy dro­dze, ple­skać się­e­szcze się w po­to­ku. // Wyr­wie z ol­stra pi­sto­let, lecz bez kal­ce­do­na, // Nim przyj­dzie do dru­gie­go, posz­ła w górę wrona.

 (3.1) Dodał serca Mosk­wi­cin za­ją­trzo­ny je­szcze, // Że się w własnéj krwi jego mo­nar­chia ple­skać się­e­szcze; // Bo pod­ten­czas Po­la­cy nie­przer­wa­nym cu­giem // Krnąbr­ny naród mo­skiew­ski takim myli łu­giem.

 (3.2) Bierz licho ak­cy­o­na­ry­u­szów. Niek­tó­rzy z nich do­sta­ną spaz­mów, niek­tó­rzy dla odzy­ska­nia hu­mo­ru po stra­cie akcyj po­pi­ją się, inni będą się ple­skać po czole z roz­pa­czy, że im nie tra­fi­ła się taka grat­ka, jak mnie […].

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pluskać, chlapać, chlupotać, chlustać

 (1.2) klaskać, klapać, plaskać

 (2.1) klepać, pacać

 (2.3) spłaszczać, rozpłaszczać

Wiktionary


pleskot

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Jiří Ple­skot – cze­ski aktor
  • Pa­tryk Ple­skot – pol­ski hi­sto­ryk i po­li­to­log

Wikipedia


plessyt

drob­no­kry­sta­licz­na mie­sza­ni­na róż­nych od­mian że­la­za ni­klo­no­śne­go, wy­stę­pu­ją­ca w me­te­o­ry­tach że­laz­nych


SJP.pl


plesymetr

dawne na­rzę­dzie le­kar­skie w po­sta­ci cien­kiej me­ta­lo­wej płyt­ki, uży­wa­ne jako re­zo­na­tor przy opu­ki­wa­niu klat­ki pier­sio­wej lub jamy brzusz­nej; pu­ka­dło


SJP.pl


plesz

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) daw. wy­go­lo­ne w kształ­cie kółka miej­sce na gło­wie du­chow­nych ka­to­lic­kich

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tonsura

Wiktionary


plesza

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś w Ru­mu­nii, w po­łud­nio­wej Bu­ko­wi­nie, za­ło­żo­na przez pol­skich osad­ni­ków;

Wiktionary

Ple­sza ( Pleșa) – wieś w Ru­mu­nii, w okrę­gu Su­cza­wa, w gmi­nie Mănăstirea Hu­mo­ru­lui. W 2011 roku li­czy­ła 171 miesz­kań­ców.

Wieś leży na po­łud­nio­wej Bu­ko­wi­nie, na pół­noc od Gura Hu­mo­ru­lui. Za­miesz­ka­na jest pra­wie wy­łącz­nie przez Po­la­ków.

Wikipedia


pleszanka

drob­na ro­śli­na z ro­dzi­ny wą­tro­bow­ców


SJP.pl


pleszew

mia­sto w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto po­wia­to­we w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim;

Wiktionary

Ple­szew (niem. "Ples­chen") – mia­sto w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w Ka­li­skiem, na Wy­so­czyź­nie Ka­li­skiej, nad Nerem, sie­dzi­ba po­wia­tu ple­szew­skie­go i gminy Ple­szew.

We­dług ra­por­tu o sta­nie mia­sta i gminy Ple­szew, mia­sto li­czy­ło 14 989 miesz­kań­ców.

Pa­tro­nem mia­sta jest św. Jan Chrzci­ciel.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Na­dro­bi­li­śmy sporo, jadąc przez Ple­szew.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pleszewianin mos., pleszewianka ż.

 przym. pleszewski

Wiktionary


pleszewianin

miesz­ka­niec Ple­sze­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Ple­sze­wa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Grupa ple­sze­wia­ni­ne­sze­wian zor­ga­ni­zo­wa­ła pa­trol oby­wa­tel­ski.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pleszew mrz.

:: fż. pleszewianka ż.

 przym. pleszewski

Wiktionary


pleszewianka

miesz­kan­ka Ple­sze­wa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Ple­sze­wa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ple­bi­scyt po­now­nie wy­gra­ła ro­do­wi­ta ple­sze­wian­ka.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pleszew mrz.

:: fm. pleszewianin mos.

 przym. pleszewski

Wiktionary


pleszewski

przy­miot­nik od: Ple­szew


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Ple­sze­wa, zwią­za­ny z Ple­sze­wem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Po­wiat ple­szew­ski po­dzie­lo­no na 1 mia­sto i 6 gmin.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pleszew mrz., pleszewianin mos., pleszewianka ż.

Wiktionary


pleszka

ga­tu­nek ma­łe­go ptaka wę­drow­ne­go z ro­dzi­ny mu­cho­łów­ko­wa­tych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ornit. nie­wiel­ki ptak na­le­żą­cy do mu­cho­łó­wek

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • plesz­ka zwy­czaj­na (Pho­e­ni­cu­rus pho­e­ni­cu­rus)
  • plesz­ka sza­rogrz­bie­ta (Pho­e­ni­cu­rus hodg­so­ni)
  • plesz­ka modra (Pho­e­ni­cu­rus fron­ta­lis)
  • plesz­ka bia­ło­gar­dła (Pho­e­ni­cu­rus schi­sti­ceps)
  • plesz­ka chiń­ska (Pho­e­ni­cu­rus au­ro­re­us)
  • plesz­ka al­gier­ska (Pho­e­ni­cu­rus mo­us­sie­ri)
  • plesz­ka ka­u­ka­ska (Pho­e­ni­cu­rus eryth­ro­ga­strus)
  • plesz­ka śnia­da (Rhy­a­cor­nis fu­li­gi­no­sa)
  • plesz­ka bia­ło­gło­wa (Cha­i­mar­ror­nis le­u­co­cep­ha­lus)

Wikipedia


pleszowaty

przy­miot­nik

 (1.1) stpol. łysy

 (1.2) stpol. po­kry­ty stru­pa­mi

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌplɛʃɔˈvatɨ, AS: plešovaty

Wiktionary


pleszowski

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ple­szo­wem, do­ty­czą­cy Ple­szo­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pleszów m.

Wiktionary


pleszówka

wieś w Pol­sce


SJP.pl

Ple­szów­ka – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie ple­szew­skim, w gmi­nie Go­łu­chów.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ka­li­skie­go.

Inne miej­sco­wo­ści o naz­wie Ple­szów­ka: Ple­szew

Wikipedia


pleton

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) hist. grec­ki fi­lo­zof Jerzy Ge­mist;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈplɛtɔ̃n, AS: pletõn

Wiktionary


pletwa

daw­niej: płet­wa


SJP.pl


pletwiasty

daw­niej: płet­wia­sty


SJP.pl


pletwowaty

daw­niej: płet­wo­wa­ty


SJP.pl


pletyzmografia

w me­dy­cy­nie: me­to­da dia­gno­stycz­na po­le­ga­ją­ca na oce­nie ob­wo­do­we­go prze­pły­wu krwi


SJP.pl

Ple­tyz­mo­gra­fia – (ang. "plet­hys­mo­grap­hy" od gr. "plēthysmós" – po­więk­sze­nie, "gráphō" – piszę) – me­to­da po­mia­ru zmian prze­pły­wu krwi przez na­czy­nia ob­wo­do­we po­ło­żo­ne bli­sko po­wierzch­ni ciała. Jedną z naj­czę­ściej sto­so­wa­nych jest fo­to­ple­tyz­mo­gra­fia. Wy­ni­kiem po­mia­ru ple­tyz­mo­gra­ficz­ne­go jest krzy­wa obra­zu­ją­ca względ­ne zmia­ny ob­ję­to­ści prze­pły­wa­ją­cej krwi.

Wikipedia


pleura

błona wy­ście­ła­ją­ca wew­nętrz­ną ścian­kę klat­ki pier­sio­wej i po­kry­wa­ją­ca płuca; opłuc­na


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ple­u­ra – opłuc­na krę­gow­ców
  • ple­u­ra – bocz­na część seg­men­tu ciała u sta­wo­no­gów

Wikipedia


pleuritis

za­pa­le­nie opłuc­nej


SJP.pl


pleuropelt

ro­dzaj ro­śli­no­żer­ne­go di­no­za­u­ra z ro­dzi­ny no­do­za­u­rów; stru­tio­za­ur


SJP.pl


pleuston

or­ga­niz­my ro­ślin­ne (np. rzęsa wodna, hia­cynt wodny) i or­ga­niz­my zwie­rzę­ce (np. niek­tó­re śli­ma­ki, larwy owa­dów) uno­szą­ce się na po­wierzch­ni wody lub tuż pod po­wierzch­nią wody, zwy­kle w za­cisz­nej stre­fie brze­go­wej


SJP.pl

Ple­u­ston – or­ga­niz­my pły­wa­ją­ce na lub pod po­wierzch­nią wody, zaz­wy­czaj ro­śli­ny wodne (np. rzęsa, sal­wi­nia pły­wa­ją­ca, tro­pi­kal­ny hia­cynt wodny "Eich­hor­nia cras­si­pes"), czyli ple­u­sto­fi­ty, ale mogą to być także zwie­rzę­ta (np. pły­wa­ją­ce ko­lo­nie że­gla­rza por­tu­gal­skie­go). Nad­miar ple­u­sto­nu ogra­ni­cza do­stęp świa­tła i pro­duk­cję pier­wot­ną w zbior­ni­ku wod­nym.

Wikipedia


plewa

1. od­pa­dek przy młó­ce­niu i czy­szcze­niu doj­rza­łych ro­ślin, uży­wa­ny jako pasza
2. ina­czej: plew­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) roln. łuska ziar­na zboża, odpad po­zo­sta­ły po prze­wia­niu

 (1.2) bot. nie­wiel­ki, łó­decz­ko­wa­ty liść (zie­lo­ny lub bez­zie­le­nio­wy) wy­ra­sta­ją­cy u pod­sta­wy kło­sków ro­ślin, głów­nie wiech­li­no­wa­tych;

 (1.3) przen. coś, co nie jest wiele warte

Wiktionary

Plewa (łac. "glu­mae") – u ro­ślin, głów­nie u ga­tun­ków z ro­dzi­ny wiech­li­no­wa­tych, nie­wiel­ki, łó­decz­ko­wa­te­go kształ­tu, zie­lo­ny lub bez­zie­le­nio­wy liść (pod­sad­ka) wy­ra­sta­ją­cy u pod­sta­wy kło­sków. Prze­waż­nie wy­stę­pu­ją dwie plewy: plewa dolna (łac. "gluma in­te­rior") i plewa górna ("gluma su­pe­rior"), rza­dziej jedna (np.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. plewniak m., plewienie n., wyplewianie n., wyplewienie n., przeplewienie n., Plewnia ż., Plewnik m., Plewno n., Plewniak m., oplewianie n., oplewienie n., Plewiska nmos., plew m.

:: zdrobn. plewka ż., plewinka ż.

 czas. plewić ndk., wyplewiać ndk., wyplewić dk., przeplewić dk., oplewiać ndk., oplewić dk.

 przym. plewowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) otrąb, plew

Wiktionary


plewen

mia­sto w Buł­ga­rii; Plew­na


SJP.pl

Ple­wen, daw­niej (obec­nie rzad­ko) Plew­na (bułg. Плевен) – mia­sto w pół­noc­nej Buł­ga­rii, na Ni­zi­nie Nad­du­naj­skiej, oś­ro­dek ad­mi­ni­stra­cyj­ny ob­wo­du Ple­wen oraz oko­licz­ne­go re­gio­nu rol­ni­cze­go. We­dług da­nych sza­cun­ko­wych Ujed­no­li­co­ne­go Sy­ste­mu Ewi­den­cji Lud­no­ści oraz Usług Ad­mi­ni­stra­cyj­nych dla Lud­no­ści, 15 wrze­śnia 2023 roku miej­sco­wość li­czy­ła 99 342 miesz­kań­ców.

Wikipedia


pleweński

przy­miot­nik od: Plew­na


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Ple­we­nem, do­ty­czą­cy Ple­we­nu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ge­or­gi Dy­mi­tro­wa zna­łem je­szcze ze swo­ich wczes­nych lat mło­dzień­czych, z klubu le­wi­co­wych so­cjal­de­mo­kra­tów or­ga­ni­za­cji ple­weń­skiej (…)

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Plewen mrz.

Wiktionary


plewiarka

ma­szy­na rol­ni­cza do wy­ry­wa­nia chwa­stów


SJP.pl


plewiasty

1. po­dob­ny do plewy;
2. za­wie­ra­ją­cy plewy


SJP.pl


plewinka

ro­dzaj łu­secz­ko­wa­te­go list­ka u ro­ślin zło­żo­nych i szcze­cio­wa­tych


SJP.pl

Ple­win­ka (łac. "brac­te­o­la", ang. "disk scale, chaf­fy bract") – łu­secz­ka wy­ra­sta­ją­ca u pod­sta­wy kwia­tów na dnie niek­tó­rych ko­szycz­ków u ro­ślin z ro­dzi­ny astro­wa­tych. Jej mor­fo­lo­gia ma duże zna­cze­nie przy oz­na­cza­niu niek­tó­rych ga­tun­ków ro­ślin.

Wikipedia


plewiska

wieś koło Poz­na­nia


SJP.pl

Ple­wi­ska – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie poz­nań­skim, w gmi­nie Ko­mor­ni­ki. Ple­wi­ska wcho­dzą w skład aglo­me­ra­cji poz­nań­skiej, a sama miej­sco­wość przy­le­ga bez­poś­red­nio do Poz­na­nia.

W la­tach 1954–1998 wieś ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa poz­nań­skie­go.

Wikipedia


plewić

re­gio­nal­ne: pleć, pie­lić (oczy­szczać zie­mię z chwa­stów)


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) reg. pleć

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wyplewiać ndk., wyplewić dk.

 rzecz. plewienie n., plewa ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pleć, pielić

Wiktionary


plewiński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Erazm Ple­wiń­ski − pol­ski zie­mia­nin
  • Ja­nusz Ple­wiń­ski − pol­ski żuż­lo­wiec
  • Se­ba­stian Ple­wiń­ski − pol­ski wo­ka­li­sta i muzyk
  • Ste­fan Ple­wiń­ski − pol­ski dzia­łacz spo­łecz­ny, zie­mia­nin
  • Woj­ciech Ple­wiń­ski − pol­ski fo­to­graf, z wyksz­tał­ce­nia ar­chi­tekt

Wikipedia


plewka

jeden z dwóch bło­nia­stych liści przyk­wia­to­wych w kło­sach traw, czę­sto za­o­pa­trzo­nych na grzbie­cie lub szczy­cie w wy­dłu­żo­ne albo szcze­ci­nia­ste ości; plewa


SJP.pl

Plew­ka – nie­wiel­ki łu­secz­ko­wa­ty li­stek wy­stę­pu­ją­cy głów­nie w kwia­tach ro­ślin z ro­dzi­ny wiech­li­no­wa­tych. U niek­tó­rych ga­tun­ków plew­ki za­koń­czo­ne są długą ością. Naj­czę­ściej wy­stę­pu­ją dwie plew­ki:

Po przek­wit­nię­ciu kwia­tu plew­ki zwy­kle tward­nie­ją. U niek­tó­rych ga­tun­ków, np.

Wikipedia


plewna

mia­sto w Buł­ga­rii; Ple­wen


SJP.pl


plewniak

tucz­nik po okre­sie ży­wie­nia ple­wa­mi


SJP.pl

Plew­niak – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie war­szaw­skim za­chod­nim, w gmi­nie Lesz­no.

Wikipedia


plewowce

rząd ro­ślin jed­no­li­ścien­nych; tra­wow­ce, wiech­li­now­ce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • wiech­li­now­ce (Po­a­les)
  • Glu­mi­flo­rae

Wikipedia


plewowiec

przed­sta­wi­ciel rzędu ro­ślin jed­no­li­ścien­nych


SJP.pl


plexi

[czy­taj: pleks-i] przez­ro­czy­ste two­rzy­wo sztucz­ne pro­du­ko­wa­ne na bazie po­li­me­ru, słu­żą­ce m.in. do wy­ro­bu szyb sa­mo­lo­to­wych i sa­mo­cho­do­wych; szkło akry­lo­we, szkło or­ga­nicz­ne, plek­si­glas, ple­xi­glas, plek­si


SJP.pl


plexiglas

[czy­taj: pleks-iglas] przez­ro­czy­ste two­rzy­wo sztucz­ne pro­du­ko­wa­ne na bazie po­li­me­ru, słu­żą­ce m.in. do wy­ro­bu szyb sa­mo­lo­to­wych i sa­mo­cho­do­wych; szkło akry­lo­we, szkło or­ga­nicz­ne, plek­si, plek­si­glas


SJP.pl


pleyel

Ple­y­el – fran­cu­skie przed­się­bior­stwo pro­du­ku­ją­ce pia­ni­na i for­te­pia­ny.

Wikipedia


plezjantrop

po­łud­nio­wo­a­fry­kań­ski ho­mi­nid z grupy au­stra­lo­pi­te­ków, opi­sa­ny w 1936 roku przez Ro­ber­ta Bro­o­ma


SJP.pl


plezjochroniczny

przy­miot­nik

 (1.1) elek­tron. zwią­za­ny z dzia­ła­niem sy­ste­mów o nie­i­de­al­nie zsyn­chro­ni­zo­wa­nych ze­ga­rach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sto­so­wa­na do tej pory do tran­spor­tu sy­gna­łów cy­fro­wych plez­jo­chro­nicz­ny­ez­jo­chro­nicz­na hie­rar­chia cy­fro­wa […] jest już po­wszech­nie za­stę­po­wa­na hie­rar­chią syn­chro­nicz­ną […]

Wiktionary


plezjozaur

przed­sta­wi­ciel wy­mar­łych gadów mor­skich


SJP.pl

Plez­jo­za­ur ("Ple­sio­sa­u­rus") – ro­dzaj śred­niej wiel­ko­ści plez­jo­za­u­ra z ro­dzi­ny Ple­sio­sa­u­ri­dae. Żył we wczes­nej jurze (sy­ne­mur) na te­re­nach obec­nych An­glii i Nie­miec. Ce­cho­wał się długą i smu­kłą szyją, krót­kim, krę­pym tu­ło­wiem, krót­kim ogo­nem i dwie­ma pa­ra­mi wy­dłu­żo­nych płetw.

Wikipedia


plezjozaury

rząd wy­mar­łych (około 65 mi­lio­nów lat temu) wod­nych gadów z na­drzę­du za­u­rop­te­ry­gów; sy­ste­ma­ty­ka plez­jo­za­u­rów jest wciąż dość nie­pew­na


SJP.pl

Plez­jo­za­u­ry (Ple­sio­sa­u­ria) – rząd wy­mar­łych wod­nych gadów z na­drzę­du Sa­u­rop­te­ry­gia – płet­wo­ja­szczu­rów. Plez­jo­za­u­ry wy­stę­po­wa­ły na Ziemi w okre­sie od około 240 do 65 mi­lio­nów lat temu, a więc mię­dzy tria­sem a kredą. Kości plez­jo­za­u­rów oraz inne po­zo­sta­ło­ści znaj­do­wa­no we wszyst­kich re­gio­nach świa­ta.

Wikipedia


pleć

oczy­szczać zie­mię z chwa­stów; pie­lić


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. brak)

 (1.1) ogrod. wy­ry­wać chwa­sty spoś­ród ro­ślin upraw­nych

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) 2. os. lp. rozk. od: pleść

Wiktionary

Wymowa:

IPA: plɛt͡ɕ, AS: pleć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plecień m., pielenie n., wypielanie n.

 czas. opielać ndk., pielić ndk., wypielać ndk., wypleć dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pielić, reg. plewić

Wiktionary


pleń

larwa mu­chów­ki zie­miór­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) pełz­ną­ca masa zło­żo­na z mnó­stwa larw mu­chów­ki z ga­tun­ku zie­miór­ki ple­niów­ki;

forma cza­sow­ni­ka.

 (2.1) rozk. 2. os. lp. od: ple­nić

Wiktionary

Pleń (robak huf­co­wy) – pełz­ną­ca masa, zło­żo­na z ty­się­cy ma­leń­kich larw mu­chów­ki z ga­tun­ku zie­miór­ki ple­niów­ki.

Pleń jest niez­wy­kle rzad­kim zja­wi­skiem, a przy­czy­na wę­drów­ki larw do dziś nie zo­sta­ła poz­na­na. Pier­wszym zo­o­lo­giem, który zwró­cił uwagę na to zja­wi­sko, był zwią­za­ny z Gry­fo­wem Ślą­skim i Je­le­nią Górą Ca­spar Schwenck­feld. Pod nazwą "Asca­ri­des mi­li­ta­res" opi­sał on pleń w wy­da­nej w 1603 r. w Le­gni­cy pracy pt. „The­rio­trop­he­um Si­le­siae”, bę­dą­cej upo­rząd­ko­wa­nym opi­sem fauny Ślą­ska.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Idąc szla­kiem w Bie­szcza­dach, wi­dzia­łem pleń.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) robak hufcowy

Wiktionary


pleśna

nazwa dwóch wsi w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ple­śna – wieś w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. tar­now­skim, w gmi­nie Ple­śna
  • Ple­śna – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. ko­sza­liń­skim, w gmi­nie Bę­dzi­no
  • Ple­śna – gmina wiej­ska w woj. ma­ło­pol­skim, w pow. tar­now­skim
  • Ple­śna – gro­ma­da w woj. kra­kow­skim, w pow. tar­now­skim
  • Plesná – mia­sto w Cze­chach, w kraju kar­lo­war­skim
  • Plesná – obwód mia­sta Ostra­wa w Cze­chach
  • Łow­czó­wek Ple­śna – sta­cja ko­le­jo­wa
  • Cmen­tarz wo­jen­ny nr 173 - Ple­śna

Wikipedia


pleśniak

1. grzyb, roz­wi­ja­ją­cy się na pro­duk­tach żyw­no­ścio­wych, w gle­bie i na na­wo­zie;
2. ro­dzaj cia­sta z kilku warstw


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. cia­sto kru­che z owo­ca­mi lub ich przet­wo­ra­mi, be­zo­wą pian­ką i kru­szon­ką;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ple­śnia­ki (glo­now­ce; Phy­co­my­ce­tes, Ma­sti­go­my­co­ta) – wy­róż­nia­na w daw­nych sy­ste­mach tak­so­no­micz­nych klasa grzy­bów
  • ple­śniak (Mucor) – ro­dzaj grzy­bów z rzędu ple­śnia­kow­ców (Mu­co­ra­les)
  • ple­śniak – ro­dzaj cia­sta
  • Ta­de­usz Ple­śniak (1912-1949) – pol­ski żoł­nierz i dzia­łacz po­dzie­mia an­ty­ko­mu­ni­stycz­ne­go
  • Wie­sław Ple­śniak (ur. 1944) – pol­ski ma­te­ma­tyk

Wikipedia

Powiązane:

 czas. pleśnieć

 przym. pleśniowy

 rzecz. pleśń ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) skubaniec, strzępiec, przekładaniec, fuga, fugowiec

Wiktionary


pleśniakowate

ro­dzi­na grzy­bów z rzędu ple­śnia­kow­ców


SJP.pl

Ple­śnia­ko­wa­te ("Mu­co­ra­ce­ae " Du­mort.) – ro­dzi­na grzy­bów z rzędu ple­śnia­kow­ców ("Mu­co­ra­les").

Wikipedia


pleśniakowaty

o ce­chach ple­śnia­ko­wa­tych (ro­dzi­na grzy­bów)


SJP.pl


pleśniakowce

ple­śnia­ko­wiec lśnią­cy - ga­tu­nek chrzą­szcza z ro­dzi­ny czar­nu­cho­wa­tych


SJP.pl

Ple­śnia­kow­ce ("Mu­co­ra­les" Fr.) – rząd grzy­bów na­le­żą­cy do typu "Mu­co­ro­my­co­ta".

Wikipedia


pleśniakowiec

ple­śnia­ko­wiec lśnią­cy - ga­tu­nek chrzą­szcza z ro­dzi­ny czar­nu­cho­wa­tych


SJP.pl

Ple­śnia­ko­wiec ("Alp­hi­to­bius") – ro­dzaj chrzą­szczy z ro­dzi­ny czar­nu­cho­wa­tych i po­dro­dzi­ny Te­ne­brio­ni­nae.

Wikipedia


pleśniawka

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ple­śniaw­ka – po­wierz­chow­na in­fek­cja błony ślu­zo­wej jamy ust­nej wy­wo­ła­na droż­dża­kiem Can­di­da al­bi­cans
  • ple­śniaw­ka – cho­ro­ba ryb wy­wo­ła­na przez pro­ti­sty grzy­bo­po­dob­ne z ro­dzi­ny Sa­pro­le­gnia­ce­ae

Wikipedia


pleśnica

Ple­śni­ca ( Pliesch­nitz) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie ny­skim, w gmi­nie Kor­fan­tów.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do ów­czes­ne­go wo­je­wództ­wa opol­skie­go.

Wikipedia


pleśnie

nalot w ko­lo­rze zie­lon­ka­wo­sza­rym na pro­duk­tach spo­żyw­czych lub drew­nie itp. na­ra­żo­nych na dzia­ła­nie po­wie­trza i wil­go­ci


SJP.pl


pleśnieć

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. sple­śnieć, za­ple­śnieć)

 (1.1) mykol. okry­wać się pleś­ńe­śnią

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Adel­ciu, nie umie­szczaj tam dżemu, bo ple­śnie­će­śniał­by w takim miej­scu.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pleśniak mrz., pleśniawka ż., pleśnienie n., pleśniowość ż., pleśń ż.

 przym. pleśniejący, pleśniobójczy, pleśniowy

 przysł. pleśniobójczo

Wiktionary


pleśniobójczy

za­bi­ja­ją­cy ple­śnie


SJP.pl


pleśniowy

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z pleś­ńe­śnią, do­ty­czą­cy pleś­ńe­śni

Wiktionary

Wymowa:

IPA: plɛɕˈɲɔvɨ, AS: pleśńovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pleśń ż., pleśniawka ż., pleśniak m., Pleśnik m., Pleśnica ż., pleśniakowate nmos., pleśnienie n.

 czas. pleśnieć, spleśnieć, podpleśnieć

 przym. pleśniawy, pleśniakowaty, pleśniawkowy

 przysł. pleśniowo

Wiktionary


pleśniwy

przy­miot­nik

 (1.1) stpol. po­kry­ty pleś­ńe­śnią

 (1.2) stpol. po­si­wia­ły

Wiktionary

Wymowa:

IPA: plɛɕˈɲivɨ, AS: pleśńivy

Wiktionary


pleśno

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ple­śno – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. kro­śnień­skim, w gmi­nie Gubin
  • Ple­śno – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. bar­to­szyc­kim, w gmi­nie Bisz­ty­nek
  • Ple­śno – wieś w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie ostródz­kim, w gmi­nie Mał­dy­ty

Wikipedia


pleść

1. łą­czyć dłu­gie i cien­kie ele­men­ty cze­goś, po­przez ich prze­pla­ta­nie;
2. po­tocz­nie: mówić bez prze­my­śle­nia; gadać, pa­plać;
3. pleść się - wić się, prze­pla­tać się, plą­tać się


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) łą­czyć wzdłuż po­dłuż­ne ma­te­ria­ły (wi­kli­nę, sznur­ki), prze­pla­ta­jąc je ze sobą

 (1.2) pot. przen. gadać bzdu­ry

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jako miesz­ka­niec No­vi­gra­du będę hand­lo­wał, ple­śćótł ko­szy­ki z wi­kli­ny, że­brał lub kradł, jako jeden z was będę robił to, co zwy­kle robi jeden z was.

 (1.2) Co ty ple­śće­ciesz?!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: plɛɕt͡ɕ, AS: pleść

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. splot m., plecenie n., plecionka ż., plecień mrz.

 czas. przeplatać, wyplatać, splatać

 przym. pleciony

Wiktionary


pleśń

nalot w ko­lo­rze zie­lon­ka­wo­sza­rym na pro­duk­tach spo­żyw­czych lub drew­nie itp. na­ra­żo­nych na dzia­ła­nie po­wie­trza i wil­go­ci


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gęsty nalot ut­wo­rzo­ny przez niek­tó­re grzy­by na pro­duk­tach spo­żyw­czych i in­nych sub­stan­cjach or­ga­nicz­nych;

Wiktionary

Pleśń – po­tocz­na nazwa sa­pro­tro­ficz­nych grzy­bów z róż­nych grup sy­ste­ma­tycz­nych, któ­rych grzyb­nia roz­wi­ja się na po­kar­mach ro­ślin­nych, na na­wo­zie, skó­rze i róż­nych reszt­kach ro­ślin. Na­le­żą do nich m.in. ple­śniak, pędz­lak, kro­pid­lak. Do ple­śni za­li­cza się rów­nież grzy­by do­mo­we roz­wi­ja­ją­ce się na ma­te­ria­łach bu­dow­la­nych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wiele pleś­ńe­śni jest ra­kot­wór­czych.

 (1.1) Gadzi ze­włok w pro­chu leży, dla ro­bact­wa żer i pleś­ńe­śni.

 (1.1) Małe dzie­ci, zwła­szcza te z roz­wi­ja­ją­cy­mi się płu­ca­mi, są bar­dziej wraż­li­we na pleśń, co może pro­wa­dzić do pro­ble­mów od­de­cho­wych i przy­czy­niać się do roz­wo­ju astmy.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pleśniak m., pleśnienie n.

 czas. pleśnieć

 przym. pleśniowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) kożuch, kożuszek, nalot, osad

Wiktionary


pliant

dawne, skła­da­ne krze­seł­ko bez opar­cia


SJP.pl


plica

ozdob­nik sto­so­wa­ny (dziś już rzad­ko) w no­ta­cji mo­dal­nej


SJP.pl

Plica – ro­dzaj ja­szczu­rek z ro­dzi­ny la­wa­ni­ko­wa­tych (Tro­pi­du­ri­dae).

Wikipedia


plichta

1. budka w tyl­nej czę­ści ma­łe­go stat­ku lub szku­ty;
2. karta do gry o ni­skiej war­to­ści


SJP.pl

Plich­ta – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie ostródz­kim, w gmi­nie Łukta. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa olsz­tyń­skie­go.

Na te­re­nie wsi znaj­du­je się gro­dzi­sko, wpi­sa­ne do re­je­stru za­byt­ków.

Wikipedia


pliczek

zdrob­nie­nie od: plik


SJP.pl


plija

daw­niej w niek­tó­rych kar­cia­nych grach ha­zar­do­wych:
1. równa licz­ba oczek u ban­kie­ra i gra­ją­ce­go;
2. dwie karty rów­nej war­to­ści;
3. za­gię­cie rogu karty


SJP.pl


plik

1. pacz­ka, pęk, zwój (do­ku­men­tów, ban­kno­tów itp.);
2. w in­for­ma­ty­ce: zbiór in­for­ma­cji za­pi­sa­nych na no­śni­ku i trak­to­wa­nych jako ca­łość


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) pęk pa­pie­rów (do­ku­men­tów, ban­kno­tów)

 (1.2) in­form. zbiór da­nych sta­no­wią­cych jedną ca­łość;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ten plik do­ku­men­tów to prace ma­tu­ral­ne z ję­zy­ka pol­skie­go - na­le­ży je spraw­dzić na jutro.

 (1.2) Kopie moich naj­waż­niej­szych pli­ków na­gra­łem na płyt­kę CD.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: plʲik, AS: plʹik

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. pliczek m.

 przym. plikowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) sterta, pęk

 (1.2) dokument, dane

Wiktionary


plika

pacz­ka, pęk, zwój cze­goś; plik


SJP.pl

Plika – wieś po­ło­żo­na w estoń­skiej gmi­nie Otepää.

We­dług spisu lud­no­ści z 2021 roku wieś Plika miała 25 miesz­kań­ców.

Wikipedia


plikowy

→ plik


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) do­ty­czą­cy pliku

Wiktionary

Patrz:

plik

Wymowa:

IPA: plʲiˈkɔvɨ, AS: plʹikovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plik mrz.

Wiktionary


plimutrok

ame­ry­kań­ska rasa kur ogól­no­u­żyt­ko­wych; ply­mo­uth rock


SJP.pl


plimutroki

ame­ry­kań­ska rasa kur ogól­no­u­żyt­ko­wych; ply­mo­uth rock


SJP.pl


plinc

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Ma­zu­ry. pla­cek ziem­nia­cza­ny

Wiktionary


pliniusz

1. Pli­niusz Młod­szy - rzym­ski mówca i pi­sarz;
2. Pli­niusz Star­szy - wuj Pli­niu­sza Młod­sze­go, rzym­ski pi­sarz, po­li­tyk woj­sko­wy i wyż­szy urzęd­nik


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) imię|pol­ski|m.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pli­niusz Młod­szy
  • Pli­niusz Star­szy

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Głów­nym źró­dłem wia­do­mo­ści o rzym­skiej Bi­ty­nii są listy Pli­niu­sza Młod­sze­go do ce­sa­rza Tra­ja­na.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. Pliniuszowy

Wiktionary


pliniuszowy

przy­miot­nik dzier­żaw­czy - na­le­żą­cy do Pli­niu­sza lub z nim zwią­za­ny


SJP.pl

przy­miot­nik dzier­żaw­czy

 (1.1) przest. gwara. taki, który na­le­ży do Pli­niu­sza

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tutaj za punkt wyj­ścia do całej nar­ra­cji po­słu­żył Pli­niu­szo­wy opis wy­pra­wy zor­ga­ni­zo­wa­nej w I wieku na­szej ery.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pliniusz mos.

Wiktionary


plinta

pła­ska, czwo­ro­bocz­na płyta, umie­szczo­na pod bazą ko­lum­ny lub fi­la­ru, albo na gło­wi­cy do­ryc­kiej; także górna część gło­wi­cy joń­skiej i ko­rync­kiej


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ar­chit. mała, kwa­dra­to­wa lub pro­sto­kąt­na płyt­ka umie­szczo­na pod bazą ko­lum­ny oraz na aba­ku­sie gło­wi­cy ko­lum­ny do­ryc­kiej

Wiktionary

Plin­ta, "plin­tus" – mała, kwa­dra­to­wa lub pro­sto­kąt­na płyt­ka umie­szczo­na pod bazą ko­lum­ny oraz na aba­ku­sie gło­wi­cy ko­lum­ny do­ryc­kiej.

We współ­czes­nej ter­mi­no­lo­gii mia­nem plin­ty jest rów­nież okre­śla­na górna część gło­wi­cy joń­skiej, ko­rync­kiej i im po­chod­nych. Bywa także sto­so­wa­na w co­ko­łach i po­stu­men­tach.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈplʲĩnta, AS: plʹĩnta

Wiktionary


plintus

w ar­chi­tek­tu­rze: płyta pod­sta­wo­wa ko­lum­ny


SJP.pl


pliocen

druga epoka ne­o­ge­nu (młod­sze­go okre­su ery ke­no­zo­icz­nej)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) geol. młod­sza epoka ne­o­ge­nu

Wiktionary

Plio­cen ( Plio­ce­ne z πλεῖον ‘bar­dziej’ i καινός ‘nowy’)

We wcze­śniej­szych po­dzia­łach do plio­ce­nu za­li­cza­ny był także gelas, obec­nie uz­na­wa­ny za naj­młod­szy wiek/pię­tro plej­sto­ce­nu.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈplʲjɔt͡sɛ̃n, AS: plʹi ̯ocẽn

Wiktionary

Powiązane:

 przym. plioceński

Wiktionary


plioceński

przy­miot­nik

 (1.1) geol. do­ty­czą­cy plio­ce­nu, zwią­za­ny z plio­ce­nem, wy­stę­pu­ją­cy lub pow­sta­ły w plio­ce­nie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pliocen m.

Wiktionary


pliopitek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) pa­le­ont. ko­pal­na małpa człe­koksz­tałt­na z okre­su mio­ce­nu, bez­poś­red­ni przo­dek gi­bo­nów

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. propliopitek mzw.

Wiktionary


pliozaur

ro­dzaj dra­pież­ne­go plez­jo­za­u­ra


SJP.pl

Plio­za­ur (z gr. "ple­ion" "wię­cej" + "sa­u­ros" "ja­szczur") jest ro­dza­jem du­że­go dra­pież­ne­go plez­jo­za­u­ra. Na­le­żał do ro­dzi­ny Plio­sa­u­ri­dae, która wzię­ła od niego swą nazwę. Żył od końca środ­ko­wej po po­ło­wę póź­nej jury (ke­lo­wej-ki­me­ryd, około 165-151 mi­lio­nów lat temu).

Wikipedia


pliozaury

ro­dzi­na gadów z rzędu za­u­rop­te­ry­gów


SJP.pl

Plio­za­u­ry (Plio­sa­u­ri­dae, z gr. "πλειω" – że­glo­wać lub "πλειων" – płet­wa i "σαυρυς" – ja­szczur) – ro­dzi­na krót­ko­szyj­nych plez­jo­za­u­rów. Żyły w okre­sie od jury do końca kredy.

W prze­ci­wień­stwie do dłu­go­szyj­nych elas­mo­za­u­rów miały krót­kie szyje z mniej­szą licz­bą krę­gów oraz ogrom­ne czasz­ki.

Wikipedia


plisa

1. za­gię­cie na ubra­niu, pow­sta­łe przez za­ło­że­nie ma­te­ria­łu i za­pra­so­wa­nie go lub czę­ścio­we za­szy­cie; fałda (fałd), za­pra­ska, za­kład­ka;
2. pas tka­ni­ny na­szy­ty na su­knię jako ozdo­ba;
3. wąski pas ma­te­ria­łu, któ­rym pod­szy­wa się dół sukni od spodu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) re­gu­lar­na i trwa­ła fałda w spód­ni­cy

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Plisa (Plis­sa) – wieś w ob­wo­dzie wi­teb­skim, w re­jo­nie głę­boc­kim, w siel­so­wie­cie Plisa
  • Plisa – dawny ma­ją­tek w ob­wo­dzie wi­teb­skim, w re­jo­nie głę­boc­kim
  • Plisa 1 – wieś w ob­wo­dzie gro­dzień­skim, w re­jo­nie no­wo­gródz­kim
  • Plisa 2 – wieś w ob­wo­dzie gro­dzień­skim, w re­jo­nie no­wo­gródz­kim
  • Plisa – wieś w ob­wo­dzie miń­skim, w re­jo­nie krup­kow­skim
  • Plisa – wieś w ob­wo­dzie miń­skim, w re­jo­nie smo­le­wic­kim
  • Plisa (do­pływ Be­re­zy­ny)
  • Plisa (do­pływ Niem­na)
  • Plisa (do­pływ Bobra)
  • Plisa – je­zio­ro w re­jo­nie głę­boc­kim, w po­bli­żu wsi Łuck Mo­sar­ski
  • Plisa – je­zio­ro w re­jo­nie głę­boc­kim, w ba­se­nie rzeki Mniu­ty
  • Plisa – dawna gmina wiej­ska ist­nie­ją­ca do 1945 roku w woj. no­wo­gródz­kim/Ziemi Wi­leń­skiej/woj. wi­leń­skim w Pol­sce

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈplʲisa, AS: plʹisa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plisowanie n.

:: zdrobn. pliska ż.

 czas. plisować ndk.

Wiktionary


pliska

zdrob­nia­le:
1. za­gię­cie na ubra­niu, pow­sta­łe przez za­ło­że­nie ma­te­ria­łu i za­pra­so­wa­nie go lub czę­ścio­we za­szy­cie; fałda (fałd), za­pra­ska, za­kład­ka, plisa;
2. wąski pasek ma­te­ria­łu, któ­rym pod­szy­wa się dół sukni od spodu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. ornit. plisz­ka

Wiktionary

Pli­ska ( "Плиска") – nie­wiel­kie (ok. 1062 miesz­kań­ców) mia­stecz­ko w pół­noc­no-wschod­niej Buł­ga­rii, w oko­li­cach Szu­me­nu.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. plisa ż.

Wiktionary


pliskwa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. ornit. plisz­ka

Wiktionary


plisków

Pli­sków (daw. "Plisz­ków") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie chełm­skim, w gmi­nie Le­śnio­wi­ce.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa chełm­skie­go.

Wieś jest so­łect­wem w gmi­nie Le­śnio­wi­ce. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go z roku 2011 wieś li­czy­ła 166 miesz­kań­ców i była dzie­sią­tą co do licz­by lud­no­ści miej­sco­wo­ścią gminy.

Wikipedia


plisowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy odi­so­wać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. plisować ndk.

 rzecz. plisa ż.

Wiktionary


pliszka

drob­ny ptak śpie­wa­ją­cy z rzędu wró­blo­wa­tych, o smu­kłym ciele i dłu­gim ogon­ku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ornit. drob­ny ptak z dłu­gim ogo­nem na­le­żą­cy do jed­ne­go z dwóch ro­dza­jów ro­dzi­ny plisz­ko­wa­te­isz­ko­wa­tych, nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Mo­ta­cil­li­dae|ref=tak.;

 (1.2) daw. przen. we­so­ła dziew­czy­na

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • plisz­ka cy­try­no­wa
  • plisz­ka gór­ska
  • plisz­ka siwa
  • plisz­ka żółta
  • Plisz­ka (rzeka) – prawy do­pływ Odry
  • Plisz­ka – osada po­ło­żo­na w woj. lu­bu­skim, w pow. kro­śnień­skim, w gmi­nie Byt­ni­ca
  • Plisz­ka – przy­sta­nek oso­bo­wy w Sied­li­sku
  • PZL M-3 Plisz­ka – pol­ski szy­bo­wiec tre­nin­go­wo-akro­ba­cyj­ny kon­struk­cji me­ta­lo­wej

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈplʲiʃka, AS: plʹiška

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) daw. pliska, plizga, pliskwa, pluskwa, daw. lub gwara. pastuszek, pieńka, młynarka, latopierz, trzęsiogonek, trzęsidupka, kręcidupka, reg-pl|Kujawy|łysy maciek.

Wiktionary


pliszki

drob­ny ptak śpie­wa­ją­cy z rzędu wró­blo­wa­tych, o smu­kłym ciele i dłu­gim ogon­ku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski, licz­ba mnoga

 (1.1) daw. gra ha­zar­do­wa po­le­ga­ją­ca na rzu­ca­niu czte­rech brzo­zo­wych dre­wie­nek tak, by upa­da­ły jasną stro­ną na wierzch

 (1.2) daw. za­ba­wa chłop­ców, w któ­rej wy­ko­rzy­sty­wa­no trzy kijki

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. lp. oraz M., B. i W. lm. od: plisz­ka#plisz­ka

Wiktionary

Plisz­ki – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie ma­zo­wiec­kim, w po­wie­cie sied­lec­kim, w gmi­nie Pa­prot­nia. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa sied­lec­kie­go.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.2) klipa

Wiktionary


pliszkowate

ro­dzi­na owa­do­żer­nych pta­ków z rzędu wró­blo­wych; plisz­ki


SJP.pl

Plisz­ko­wa­te (Mo­ta­cil­li­dae) – ro­dzi­na pta­ków z rzędu wró­blo­wych (Pas­se­ri­for­mes), obej­mu­ją­ca około 70 ga­tun­ków za­miesz­ku­ją­cych cały świat (oprócz An­tark­ty­dy). W Pol­sce stwier­dzo­no 14 ga­tun­ków, choć niek­tó­re tylko tu za­la­tu­ją.

Są to ptaki owa­do­żer­ne po­lu­ją­ce na ziemi. Wy­stę­pu­ją na ot­war­tych prze­strze­niach. Gnia­zdo wiją na ziemi, skła­da­ją w nim do 6 jaj.

Wikipedia


pliszkowaty

o ce­chach plisz­ko­wa­tych (ro­dzi­na pta­ków)


SJP.pl


plita

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) bia­ły­stok. płyta ku­chen­na

Wiktionary

Plita – dawna le­śni­czów­ka. Te­re­ny, na któ­rych była po­ło­żo­na leżą obec­nie na Bia­ło­ru­si, w ob­wo­dzie miń­skim, w re­jo­nie wi­lej­skim, w siel­so­wie­cie Krzy­we Sioło.

Wikipedia


plizga

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) daw. ornit. plisz­ka

Wiktionary


plizin

Pli­zin – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie opol­skim, w gmi­nie Po­nia­to­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do ów­czes­ne­go wo­je­wództ­wa lu­bel­skie­go.

Wieś sta­no­wi so­łect­wo w gmi­nie Po­nia­to­wa. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go z roku 2011 wieś li­czy­ła 236 miesz­kań­ców.

Wikipedia


pliński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Da­niel Pliń­ski – pol­ski siat­karz
  • Ed­ward Pliń­ski – pol­ski fizyk
  • Mar­cin Pliń­ski – pol­ski bio­log morza i fy­ko­log

Wikipedia


plk

skró­to­wiec

 (1.1) = Pol­skie Linie Ko­le­jo­we

 (1.2) = Pol­ska Liga Ko­szy­ków­ki

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • PLK (Pol­ska Liga Ko­szy­ków­ki)
  • PKP PLK (PKP Pol­skie Linie Ko­le­jo­we)
  • PLK (raper)
  • PlusLiga Ko­biet

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) To­ra­mi ko­le­jo­wy­mi w Pol­sce za­rzą­dza PLK.

 (1.2) Mi­strzem PLK w se­zo­nie 2005/2006 (= dwa ty­sią­ce pięć / dwa ty­sią­ce sześć) była dru­ży­na z So­po­tu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɛ‿ːl‿ˈka, AS: p•‿el‿ka

Wiktionary


pln

mię­dzy­na­ro­do­we oz­na­cze­nie pol­skie­go zło­te­go


SJP.pl


plo

[czy­taj: pe-el-O] skrót od: Pol­skie Linie Oce­a­nicz­ne


SJP.pl

skró­to­wiec w funk­cji rze­czow­ni­ka ro­dza­ju ni­ja­kie­go

 (1.1) = żegl. Pol­skie Linie Oce­a­nicz­ne;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przez dwa lata pły­wa­łem na stat­kach PLO.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɛ‿ːl‿ˈɔ, AS: p•‿el‿o

Wiktionary


ploch

naz­wi­sko


SJP.pl


plociuch

po­tocz­nie: osoba ga­dat­li­wa, lu­bią­ca dużo mówić o byle czym; ple­ciu­ga, ple­ciuch, papla, ga­du­ła


SJP.pl


plociucha

(r. żeń­ski) po­tocz­nie: ko­bie­ta ga­dat­li­wa, lu­bią­ca dużo mówić o byle czym; także o męż­czyź­nie z sil­niej­szym za­bar­wie­niem ek­spre­syw­nym; ple­ciu­cha, ple­ciu­ga, papla, ga­du­ła


SJP.pl


plociuchowski

→ plo­ciuch


SJP.pl

Patrz:

plociuch

ploeszteński

przy­miot­nik od: Plo­esz­ti


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Plo­esz­ti, do­ty­czą­cy Plo­esz­ti

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Znał mnie je­szcze z cza­sów plo­esz­teń­skich, a do­wie­dzia­wszy się, że miesz­kam w Bu­ka­resz­cie, za­pro­sił mnie kie­dyś na obiad.

 (1.1) W mie­ście uga­szo­no po­ża­ry; obok wiel­kich zbior­ni­ków ropy naf­to­wej grupy plo­esz­teń­skich naf­cia­rzy. Od­bu­do­wu­ją to, co hit­le­row­cy zbu­rzy­li, zde­wa­sto­wa­li, spa­li­li.

 (1.1) Mimo zdo­by­cia plo­esz­teń­skie­go za­głę­bia i mimo za­bez­pie­cze­nia sobie nafty ru­muń­skiej potem w odręb­nym ro­zej­mie z Ru­mu­nią w Buf­tea w marcu 1918 r., Niem­cy, wobec wzra­sta­ją­cej in­ten­sy­fi­ka­cji wojny mo­to­ro­wej na za­cho­dzie, od­czu­wa­li co raz bar­dziej swą niż­szość w za­o­pa­trze­niu naf­to­wym: ma­chi­na wo­jen­na mogła sta­nąć. Pow­sta­je nowa gi­gan­tycz­na myśl ra­tun­ku: zdo­być Baku uwsp..

 (1.1) W okre­sie bitwy sta­lin­gradz­kiej i po jej za­koń­cze­niu ru­muń­scy ro­bot­ni­cy, mimo re­pre­sji, pod kie­row­nict­wem par­tii ko­mu­ni­stycz­nej prze­pro­wa­dzi­li sze­reg śmia­łych straj­ków, jak np. 28.11.1942 r. w fa­bry­ce zbro­je­nio­wej „Con­cor­dia” w Plo­esz­ti i 1.5.1943 r. w plo­esz­teń­skich za­kła­dach „Usi­ne­lie Ro­ma­nie”.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Ploeszti n.

Wiktionary


ploeszti

mia­sto w Ru­mu­nii


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. mia­sto w po­łud­nio­wej Ru­mu­nii;

Wiktionary

Plo­esz­ti (rum. "Ploiești", do 1960 "Ploești") – mia­sto w po­łud­nio­wej Ru­mu­nii, oś­ro­dek ad­mi­ni­stra­cyj­ny okrę­gu Pra­ho­va, na pół­noc­nym krań­cu Ni­zi­ny Wo­ło­skiej. W 2002 roku li­czy­ło 232,5 tys. miesz­kań­ców.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W okre­sie bitwy sta­lin­gradz­kiej i po jej za­koń­cze­niu ru­muń­scy ro­bot­ni­cy, mimo re­pre­sji, pod kie­row­nict­wem par­tii ko­mu­ni­stycz­nej prze­pro­wa­dzi­li sze­reg śmia­łych straj­ków, jak np. 28.11.1942 r. w fa­bry­ce zbro­je­nio­wej „Con­cor­dia” w Plo­esz­ti i 1.5.1943 r. w plo­esz­teń­skich za­kła­dach „Usi­ne­lie Ro­ma­nie”.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. ploeszteński

Wiktionary


plogging

[czy­taj: plo­ging] jog­ging w po­łą­cze­niu ze zbie­ra­niem śmie­ci


SJP.pl


ploggingowy

→ plog­ging [czy­taj: plo­gin­go­wy]


SJP.pl


ploidalność

ilość ma­te­ria­łu ge­ne­tycz­ne­go (DNA) w ją­drze ko­mór­ko­wym; plo­i­dia


SJP.pl


ploidia

ilość ma­te­ria­łu ge­ne­tycz­ne­go (DNA) znaj­du­ją­ce­go się w ją­drze ko­mór­ko­wym; plo­i­dal­ność


SJP.pl

Plo­i­dia [], plo­i­dal­ność – ilość ma­te­ria­łu ge­ne­tycz­ne­go (DNA) znaj­du­ją­ce­go się w ją­drze ko­mór­ko­wym, okre­śla­na w od­nie­sie­niu do licz­by chro­mo­so­mów.

Me­to­dy oz­na­cza­nia plo­i­dii opie­ra­ją się na po­mia­rach mor­fo­me­trycz­nych (cy­to­me­trii prze­pły­wo­wej bądź obra­zo­wej, czyli sta­tycz­nej), które z po­mo­cą wy­kre­sów (tzw.

Wikipedia


plomba

1. sztucz­ne wy­peł­nie­nie ubyt­ku w zębie;
2. nowy bu­dy­nek do­bu­do­wa­ny w prze­strze­ni po­mię­dzy ist­nie­ją­cy­mi wcze­śniej bu­dyn­ka­mi;
3. za­bez­pie­cze­nie za­kła­da­ne na to­wa­rach, drzwiach itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) sto­mat. wy­peł­nie­nie den­ty­stycz­ne w zębie

 (1.2) techn. me­cha­nizm za­bez­pie­cza­ją­cy za­wie­ra­ją­cy znak wła­ści­cie­li lub na­daw­ców;

 (1.3) ar­chit. bu­dy­nek uzu­peł­nia­ją­cy lukę w za­bu­do­wie;

 (1.4) dendr. wy­peł­nie­nie ce­men­to­we w korze drze­wa

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Wy­peł­nie­nie – ma­te­riał od­bu­do­wu­ją­cy tkan­ki zęba
  • Plom­ba bu­dow­la­na – bu­dy­nek uzu­peł­nia­ją­cy lukę w za­bu­do­wie
  • Plom­ba za­bez­pie­cza­ją­ca – za­bez­pie­cze­nie przed ot­war­ciem opa­ko­wa­nia, obu­do­wy itp. i na­ru­sza­nia ich za­war­to­ści bez po­zo­sta­wie­nia śla­dów.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Wy­pa­dła mi plom­ba.

 (1.2) Tak zam­knię­tej plom­ba­om­by nie da się po­now­nie ot­wo­rzyć bez moż­li­wo­ści zni­szcze­nia lub usz­ko­dze­nia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈplɔ̃mba, AS: plõmba

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plombownica ż., plombowiec m., plombowanie n., zaplombowanie n.

 czas. plombować ndk., zaplombować dk.

 przym. plombowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) wypełnienie

 (1.3) plombowiec

Wiktionary


plombiera

ro­dzaj lodów z do­dat­kiem kan­dy­zo­wa­nych owo­ców; plom­bir


SJP.pl


plombir

ro­dzaj lodów z do­dat­kiem kan­dy­zo­wa­nych owo­ców; plom­bie­ra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) kulin. ro­dzaj lodów mlecz­nych czę­sto z owo­ca­mi, pier­wot­nie wyt­wa­rza­nych z wa­ni­lii, śmie­ta­ny, jajek i cukru, we­dług re­cep­tu­ry sto­so­wa­nej w Związ­ku Ra­dziec­kim od 1937 roku

Wiktionary


plombować

1. uzu­peł­niać plom­bą ubyt­ki w zę­bach;
2. za­kła­dać plom­by na to­wa­rach lub drzwiach w celu ich za­bez­pie­cze­nia;
3. wy­peł­niać masą ce­men­to­wą ubyt­ki w grun­cie lub pniach drzew


SJP.pl


plombowiec

po­tocz­nie: nowy bu­dy­nek do­bu­do­wa­ny w prze­strze­ni po­mię­dzy ist­nie­ją­cy­mi wcze­śniej bu­dyn­ka­mi; plom­ba


SJP.pl


plombowy

→ plom­ba


SJP.pl

Patrz:

plomba

plon

1. wynik upra­wy (owoce, ziar­no itp.); żniwo;
2. prze­no­śnie: efekt pracy, zysk, osią­gnię­cia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zysk z ro­ślin upraw­nych: zia­ren, wa­rzyw, owo­ców

 (1.2) przen. kon­sek­wen­cja, wynik, zysk, który jest wy­ni­kiem ja­kie­goś dzia­ła­nia

 (1.3) stpol. zdo­bycz

Wiktionary

Plon – masa uży­tecz­nych or­ga­nów ro­śli­ny ze­bra­na z 1 ha (t·ha-1). Plon jest miarą wy­daj­no­ści ro­ślin upraw­nych. Okre­śla się go w t z 1 ha, np. plon psze­ni­cy 7,5 t·ha-1. Sto­so­wa­na daw­niej po­wszech­nie jed­nost­ka kwin­tal (q lub dt), czyli 0,1 t jest obec­nie uży­wa­na tylko w obro­cie to­wa­ro­wym pło­da­mi rol­ny­mi.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Zie­mia sama z sie­bie wy­da­je plon, naj­pierw źdźbło, potem kłos, a potem pełne ziarn­ko w kło­sie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: plɔ̃n, AS: plõn

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poplon m., plonowanie n.

 czas. plonować

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) zbiory, płody, żniwo

Wiktionary


ploniarka

mucha z ro­dzi­ny niez­mia­rek, jej larwy są groź­ny­mi szkod­ni­ka­mi owsa, żyta i psze­ni­cy


SJP.pl

Plo­niar­ka ("Re­ith­ro­don­to­mys") – ro­dzaj ssa­ków z po­dro­dzi­ny no­wi­ków (Ne­o­to­mi­nae) w obrę­bie ro­dzi­ny cho­mi­ko­wa­tych (Cri­ce­ti­dae).

Wikipedia


plonk

wy­krzy­knik

 (1.1) środ. zwrot, któ­rym kwi­tu­je się czy­jąś wy­po­wiedź, wyraz igno­ro­wa­nia in­ter­ne­to­we­go trol­la

Wiktionary

Wymowa:

IPA: plɔ̃ŋk, AS: plõŋk

Wiktionary


plonotwórczy

taki, który przy­czy­nia się do zwięk­sze­nia plo­nów


SJP.pl


plonować

owo­co­wać, przy­no­sić plony


SJP.pl


plony

1. wynik upra­wy (owoce, ziar­no itp.); żniwo;
2. prze­no­śnie: efekt pracy, zysk, osią­gnię­cia


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Plony – część wsi Dobry Las, w woj. pod­la­skim, w pow. łom­żyń­skim, w gmi­nie Zbój­na
  • Plony – część wsi Osowo Leśne, w woj. po­mor­skim, w pow. sta­ro­gardz­kim, w gmi­nie Lu­bi­cho­wo
  • Plony – świę­to
  • Plon
  • Plany

Wikipedia


ploso

za­głę­bie­nie w dnie rzeki o spo­koj­nej wo­dzie, znaj­du­ją­ce się mię­dzy dwie­ma by­strzy­ca­mi


SJP.pl

Ploso – za­głę­bie­nie w dnie rzeki mię­dzy dwoma by­strza­mi o znacz­nie spo­koj­niej­szej wo­dzie, w któ­rym prze­pływ jest la­mi­nar­ny, cza­sem prak­tycz­nie nie­za­u­wa­żal­ny. Ploso zwy­kle pow­sta­je na sku­tek eroz­ji u pod­nó­ża brze­gu pod­ci­na­ne­go przez me­an­der. Może też pow­stać przy przesz­ko­dzie, np. po­wa­lo­nym pniu drze­wa. W pro­fi­lu po­dłuż­nym dno jest wklę­słe. Górna część plosa, przez którą nie prze­cho­dzi nurt rzeki, to zatoń.

Wikipedia


plot

forma rze­czow­ni­ka.

 (1.1) D. lm. od: plota

Wiktionary

Wymowa:

IPA: plɔt, AS: plot

Wiktionary


plot.

skrót

 (1.1) = prze­ciw­lot­ni­czy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Stra­ty pol­skie wy­nio­sły 644 po­le­głych, wzię­to do nie­wo­li 1543, zdo­by­to 514 ka­ra­bi­nów oraz jedno dzia­ło plot.

Wiktionary


plota

zgru­bie­nie od: plot­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zgrub. zob. plot­ka.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Gdzieś w po­ło­wie li­sto­pa­da jak zwy­kle spot­ka­ły­śmy się na plo­ta­o­ty. Ga­da­ły­śmy o wszyst­kim: o fa­ce­tach, że nic nie warci, o pie­nią­dzach, że ich cią­gle za mało i o są­siad­ce z na­prze­ciw­ka, że ma bia­łe­go bul­te­rie­ra.

 (1.1) Wesz­ły te bab­cie i za­czę­ły się wszyst­kie pchać na chama do przo­du. Ja nie mia­łam za­mia­ru ustą­pić (…) a one chcia­ły się wy­mie­nić naj­no­wszy­mi plo­ta­mi za­pew­ne.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plotka ż., ploteczka ż.

 czas. plotkować

Wiktionary


ploteczka

zdrob­nie­nie od: plot­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: plot­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Wra­casz od cioci Ma­ry­si? Pew­nie przy­nio­słaś ja­kieś plo­tecz­ka­o­tecz­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: plɔˈtɛt͡ʃka, AS: plotečka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plotka, plota, plotkowanie, plotkara, plotkarka, plotkarstwo, plotkarz

 czas. plotkować

 przym. plotkarski

 przysł. po plotkarsku

Wiktionary


ploter

ste­ro­wa­ne kom­pu­te­rem urzą­dze­nie do ry­so­wa­nia (np. spo­rzą­dza­nia wy­kre­sów) lub wy­ci­na­nia figur z folii; plot­ter


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) in­form. kom­pu­te­ro­we urzą­dze­nie pe­ry­fe­ryj­ne do pracy z du­ży­mi ar­ku­sza­mi;

 (1.2) nawig. urzą­dze­nie na­wi­gu­ją­ce

Wiktionary

Plo­ter (ang. "plot­ter") – kom­pu­te­ro­we urzą­dze­nie pe­ry­fe­ryj­ne, słu­żą­ce do pracy z du­ży­mi pła­ski­mi po­wierzch­nia­mi, mo­gą­ce na­no­sić obra­zy, wy­ci­nać wzory, gra­we­ro­wać itp.

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) war. rzad. plotter

Wiktionary


ploterowy

→ plo­ter; plot­te­ro­wy


SJP.pl


plotka

nie­spraw­dzo­na lub kłam­li­wa po­gło­ska, po­wo­du­ją­ca utra­tę do­bre­go wi­ze­run­ku osoby


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­gło­ska, czę­sto nie­praw­dzi­wa i szkod­li­wa dla czy­jejś re­pu­ta­cji; wia­do­mość pow­ta­rza­na z ust do ust, która traci swoje pier­wsze, praw­dzi­we zna­cze­nie;

Wiktionary

Plot­ka – nie­spraw­dzo­na lub kłam­li­wa wia­do­mość, zwy­kle po­wo­du­ją­ca utra­tę do­bre­go wi­ze­run­ku osoby, któ­rej do­ty­czy. Po­wszech­nie uważa się, że plot­ka jest sy­no­ni­mem, która jest de­fi­nio­wa­na jako roz­po­wszech­nia­nie nie­pew­nych (nie­pot­wier­dzo­nych) in­for­ma­cji.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sły­sza­łaś naj­no­wszą plot­ka­ot­kę? Są­siad z czwar­te­go pię­tra po­dob­no zdra­dza żonę!

 (1.1) Od pew­ne­go czasu po mie­ście krążą plot­ka­ot­ki o tym, że zbu­du­ją drugi hotel.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈplɔtka, AS: plotka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plotkarstwo n., plotkarz mos., plotkarka ż., plotkara ż., plotkowanie n.

:: zdrobn. ploteczka ż.

:: zgrub. plota ż.

 czas. plotkować ndk.

 przym. plotkarski

 przysł. po plotkarsku, plotkarsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pogłoska, szeptanka, reg. pozn. lm pierdy.

Wiktionary


plotkara

ko­bie­ta roz­po­wszech­nia­ją­ca plot­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zgrub. od plot­kar­ka

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Plot­ka­ra (seria po­wie­ści)
  • Plot­ka­ra (se­rial te­le­wi­zyj­ny)
  • Plot­ka­ra: Wej­ście Carl­sów

Wikipedia

Wymowa:

IPA: plɔtˈkara, AS: plotkara

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plotkowanie n., plotka ż., ploteczka ż., plotkarka ż., plotkareczka ż., plotkarstwo n., plotkarz m.

 czas. plotkować

 przym. plotkarski

 przysł. po plotkarsku

Wiktionary


plotkareczka

zdrob­nie­nie od: plot­kar­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. od: plot­kar­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plotkarstwo n., plotkarka ż., plotkara ż.

 przym. plotkarski

 przysł. po plotkarsku

 czas. plotkować

Wiktionary


plotkarka

→ plot­karz


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ko­bie­ta zaj­mu­ją­ca się plot­ka­mi, roz­sie­wa­ją­ca plot­ka­ot­ki

Wiktionary

Patrz:

plotkarz

Przykłady

 (1.1) Marta to znana plot­kar­ka, to ona roz­pe­pla­ła wszyst­kim o pro­ble­mach mał­żeń­skich Jadź­ki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: plɔtˈkarka, AS: plotkarka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plotkowanie n., plotka ż., ploteczka ż., plotkarstwo n.

:: fm. plotkarz mos.

:: zgrub. plotkara

:: zdrobn. plotkareczka

 czas. plotkować ndk.

 przym. plotkarski

 przysł. po plotkarsku

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) plotkara; pot. baba z magla; pot. maglarka, maglara, pleciuch, plociuch, pleciuga; reg. pozn. pierduśnica; gw. Śląsk Cieszyński fulandryna, klebetnica, lejana; gw. Górny Śląsk drzistula, fyrtula, klachula, klachulino, klapaczka, klebetnica, klekotka, klyta, melikot, paploła, tyrtula, tyrtulino, tyrtyna; daw. plotucha

Wiktionary


plotkarski

do­ty­czą­cy plot­ka­rza, plot­kar­stwa


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z plot­kar­stwo­ot­kar­stwem, do­ty­czą­cy plot­kar­stwo­ot­kar­stwa

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Trud­ni­ła się plot­kar­skim fa­chem, wy­pi­su­jąc bred­nie na fo­rach in­ter­ne­to­wych.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plotkarstwo n., plotkarz mos., plotkara ż., plotkareczka ż., plotkarka ż., plotkowanie n., plotka ż., ploteczka ż.

 czas. naplotkować dk., plotkować ndk., poplotkować dk.

 przym. rozplotkowany

 przysł. po plotkarsku

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) rozplotkowany

Wiktionary


plotkarsko

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób plot­kar­ski

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plotka ż., plotkarz m.

Wiktionary


plotkarstwo

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) ro­bie­nie plot­ka­o­tek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Tak szkod­li­we­mu plot­kar­stwo­ot­kar­stwu trze­ba po­sta­wić tamę.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plotkarz mos., plotkara ż., plotkareczka ż., plotkarka ż., plotkowanie n., plotka ż., ploteczka ż.

 czas. naplotkować dk., plotkować ndk., poplotkować dk.

 przym. plotkarski

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) plotkowanie

Wiktionary


plotkarz

osoba roz­sie­wa­ją­ca plot­ki


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) osoba zaj­mu­ją­ca się plot­ka­mi

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Stryj Ma­rian to strasz­ny plot­karz, wszyst­ko o wszyst­kich musi wie­dzieć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈplɔtkaʃ, AS: plotkaš

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plotka ż., ploteczka ż., plotkarstwo n., plotkowanie n.

:: fż. plotkarka ż., zgrub. plotkara ż.

 czas. plotkować ndk.

 przym. plotkarski

 przysł. po plotkarsku, plotkarsko

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gaduła, pierdoła, daw. plotuśnik

Wiktionary


plotki

po­tocz­nie:
1. ro­bie­nie, roz­po­wszech­nia­nie plo­tek;
2. spot­ka­nie ja­kichś osób, na któ­rym opo­wia­da się plot­ki


SJP.pl


plotkowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy odot­ko­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌplɔtkɔˈvãɲɛ, AS: plotkovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. plotkować ndk.

 rzecz. plotkarstwo n., plotkarz mos., plotkarka ż., ploteczka ż., plotka ż., plotkara ż.

 przym. plotkarski

 przysł. po plotkarsku

Wiktionary


plotkować

cza­sow­nik

 (1.1) opo­wia­dać, roz­no­sić plot­ka­ot­ki

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Posz­ły­ście we dwie wie­szać pra­nie, żeby było szyb­ciej, a nie żeby plot­ko­wać, a kosz nadal pełen!

 (1.1) Moja są­siad­ka plot­ko­wa­ćot­ku­je o wszyst­kich.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: plɔtˈkɔvat͡ɕ, AS: plotkovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plota ż., ploteczka ż., plotkowanie n., plotkara, plotkarka, plotkareczka, plotkarz, plotka, plotkarstwo

 przym. plotkarski

 przysł. po plotkarsku

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) brać kogoś na język

Wiktionary


plotozaur

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) zool. pa­le­ont. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Plo­to­sa­u­rus|Camp., ro­dzaj dłu­gie­go mo­za­za­u­ra mor­skich stref przy­brzeż­nych okre­su póź­nej kredy;

Wiktionary

Plo­to­za­ur ("Plo­to­sa­u­rus") – ro­dzaj wy­mar­łych mor­skich ja­szczu­rek z ro­dzi­ny mo­za­za­u­rów (Mo­sa­sa­u­ri­dae); jego nazwa zna­czy „pły­wa­ją­cy ja­szczur”.

"Plo­to­sa­u­rus" był jed­nym z naj­bar­dziej za­a­wan­so­wa­nych ewo­lu­cyj­nie mo­za­za­u­rów. Otrzy­mał swą nazwę ze wzglę­du na da­le­ko idące adap­ta­cje do wod­ne­go trybu życia – wie­lo­ma aspek­ta­mi bu­do­wy ciała przy­po­mi­nał ich­tio­za­u­ry; miał smu­kłą i wy­dłu­żo­ną czasz­kę z du­ży­mi oczo­do­ła­mi, płet­wy przy­po­mi­na­ją­ce płet­wy ich­tio­za­u­rów (ze zwięk­szo­ną licz­bą pa­licz­ków), ogon z po­więk­szo­ny­mi i bocz­nie spła­szczo­ny­mi wy­rost­ka­mi kol­czy­sty­mi krę­gów.

Wikipedia


plotter

[czy­taj: plo­ter] ste­ro­wa­ne kom­pu­te­rem urzą­dze­nie do ry­so­wa­nia (np. spo­rzą­dza­nia wy­kre­sów) lub wy­ci­na­nia figur z folii; plo­ter


SJP.pl


plotterowy

→ plot­ter; plo­te­ro­wy


SJP.pl


plotyn

Plo­tyn (gr. Πλωτῖνος "Plo­ti­nos"; ur. 204/205 praw­do­po­dob­nie w Ly­ko­po­lis w Egip­cie, zm. 270 w Kam­pa­nii) – fi­lo­zof sta­ro­żyt­ny, twór­ca sy­ste­mu fi­lo­zo­ficz­ne­go zwa­ne­go ne­o­pla­to­niz­mem.

Wikipedia


plotynistyczny

→ plo­ty­nizm


SJP.pl

Patrz:

plotynizm

plozja

nagłe ot­war­cie drogi dla po­wie­trza przez na­rzą­dy mowy pod ci­śnie­niem po­wie­trza wy­pły­wa­ją­ce­go z płuc


SJP.pl

Ploz­ja – nagłe ot­war­cie drogi dla po­wie­trza przez na­rzą­dy mowy pod ci­śnie­niem po­wie­trza wy­pły­wa­ją­ce­go z płuc. Ploz­ja jest ko­niecz­nym ele­men­tem ar­ty­ku­la­cji spół­gło­sek zwar­tych. Zaz­wy­czaj ploz­ja na­stę­pu­je w miej­scu ar­ty­ku­la­cji danej gło­ski, ale moż­li­wa jest też ploz­ja no­so­wa (ot­war­cie drogi do jamy no­so­wej, jak w wy­gło­sie an­giel­skie­go "but­ton") lub ploz­ja bocz­na (ot­war­cie drogi po bo­kach ję­zy­ka, jak w an­giel­skim "sett­ler").

Wikipedia


plożenie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy odo­żyć.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. plożyć

Wiktionary


plożyć

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Poz­nań. słu­żyć, przy­no­sić ulgę

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plożenie n.

Wiktionary


plucha

długo utrzy­mu­ją­ca się de­szczo­wa po­go­da, cha­rak­te­ry­zu­ją­ca się uciąż­li­wy­mi opa­da­mi, chło­dem i wia­trem; słota, sza­ru­ga


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) po­go­da dżdży­sta, de­szczo­wa, nie­przy­jem­na od wil­go­ci

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ni żywej duszy nie wy­pa­trzył pod sczer­nia­ły­mi od plu­cha­u­chy to­po­la­mi.

 (1.1) […] ćma była i plu­cha […]

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpluxa, AS: pluχa

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pluskać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) słota

Wiktionary


plucice

Plu­ci­ce – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie łódz­kim, w po­wie­cie piotr­kow­skim, w gmi­nie Gorz­ko­wi­ce.

W la­tach 1954-1957 wieś była sie­dzi­bą gro­ma­dy Plu­ci­ce, po jej znie­sie­niu w gro­ma­dzie Gorz­ko­wi­ce. W la­tach 1975–1998 wieś ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa piotr­kow­skie­go.

Wikipedia


plucie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy oduć.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈplut͡ɕɛ, AS: pluće

Wiktionary

Powiązane:

 czas. wypluć, pluć ndk.

 rzecz. plujka ż., plwocina ż.

Wiktionary


pluciński

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • An­drzej Plu­ciń­ski – pol­ski ko­szy­karz, olim­pij­czyk
  • Ed­mund Plu­ciń­ski – pol­ski ma­te­ma­tyk
  • Leon Plu­ciń­ski – pol­ski po­li­tyk
  • Ma­rian Plu­ciń­ski – pol­ski woj­sko­wy
  • Mi­chał Plu­ciń­ski – pol­ski aktor te­a­tral­ny i fil­mo­wy
  • Mie­czy­sław Plu­ciń­ski – pro­jek­tant jach­tów, szkut­nik, że­glarz
  • Sta­ni­sław Plu­ciń­ski – pol­ski po­li­tyk i in­ży­nier
  • Ta­de­usz Plu­ciń­ski – pol­ski aktor fil­mo­wy i te­a­tral­ny
  • Zyg­munt Plu­ciń­ski – pol­ski dzia­łacz spo­łecz­no-po­li­tycz­ny
  • Plu­ciń­ska

Wikipedia


pluder

po­gard­li­wie o Niem­cu; Szkop, pru­sak, fryc, hel­mut, szwab (Szwab)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) po­gard. Nie­miec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pludry nmos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) fryc, helmut, szkop, szwab; gw. Śląsk Cieszyński szwob

Wiktionary


pluderki

prze­sta­rza­łe zdrob­nie­nie od: plu­dry


SJP.pl


pludry

daw­niej: krót­kie sze­ro­kie spod­nie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj nie­mę­sko­o­so­bo­wy, licz­ba mnoga

 (1.1) odzież. kraw. dawne bu­fia­ste spod­nie do kolan

 (1.2) daw. spod­nie się­ga­ją­ce kolan

forma rze­czow­ni­ka|ro­dzaj=mę­sko­o­so­bo­wy.

 (2.1) depr. M. i W. lm. od: plu­der

Wiktionary

Plu­dry (do­dat­ko­wa nazwa w j. niem. Plu­der) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie opol­skim, w po­wie­cie ole­skim, w gmi­nie Do­bro­dzień.

Miej­sco­wość jest po­ło­żo­na przy linii ko­le­jo­wej Opole – Czę­sto­cho­wa, na któ­rej znaj­du­je się sta­cja ko­le­jo­wa Plu­dry. Ko­mu­ni­ka­cja au­to­bu­so­wa na tra­sach Do­bro­dzień – Lu­bli­niec, Strzel­ce Opol­skie – Oles­no, Kę­dzie­rzyn-Koźle – Lu­bli­niec. Szko­ła pod­sta­wo­wa im. Marii Ko­nop­nic­kiej, urząd pocz­to­wy i ko­ściół św. An­to­nie­go.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. pluder mos., pluderki nmos.

Wiktionary


plug

plug zmien­ny, plug ru­do­no­gi - ga­tun­ki chrzą­szczy z ro­dzi­ny poś­więt­ni­ko­wa­tych


SJP.pl


plug-in

[czy­taj: plag in] w in­for­ma­ty­ce: do­da­tek roz­sze­rza­ją­cy funk­cjo­nal­ność apli­ka­cji; wtycz­ka, plu­gin


SJP.pl


plugastwo

pa­skudzt­wo, okrop­nosć


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) coś odra­ża­ją­ce­go

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Hordy wi­ru­sów, gron­kow­ców, strep­to­ko­ków, bak­te­rii gnil­nych i in­nych plu­ga­stwo­u­gastw gro­ma­dzi­ły się nad małym, bia­łym za­wi­niąt­kiem, za­wie­ra­ją­cym wszyst­ko, co miała naj­droż­sze­go na tym okrop­nym świe­cie.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. plugawy

Wiktionary


plugawice

Plu­ga­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie ostrze­szow­skim, w gmi­nie Do­ru­chów.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa ka­li­skie­go.

Wikipedia


plugawiec

czło­wiek nie­mo­ral­ny, wy­wo­łu­ją­cy obrzy­dze­nie swoim za­cho­wa­niem


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) obraź. czło­wiek plu­ga­wy

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) — […] nie chcą dać żad­nej po­mo­cy! […] Plu­gaw­cy! Za kpa miał­bym każ­de­go, co by je­szcze po­je­chał ich pro­sić!

Wiktionary

Powiązane:

 przym. plugawy

Wiktionary


plugawiej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ków: plu­ga­wo, plu­ga­wie


SJP.pl


plugawić

splu­ga­wiać;
1. okry­wać hańbą, znie­wa­żać, po­zba­wiać god­no­ści nie­przyz­wo­i­ty­mi, nie­mo­ral­ny­mi i bu­dzą­cy­mi wstręt dzia­ła­nia­mi;
2. bez­cze­ścić, pro­fa­no­wać;
3. za­nie­czy­szczać coś, po­wo­du­jąc, że wy­wo­łu­je to obrzy­dze­nie; czy­nić plu­ga­wym


SJP.pl


plugawość

→ plu­ga­wy


SJP.pl

Patrz:

plugawy

plugawszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: plu­ga­wy


SJP.pl


plugawy

obrzyd­li­wy, bu­dzą­cy odra­zę


SJP.pl

przy­miot­nik ja­ko­ścio­wy

 (1.1) bu­dzą­cy głę­bo­ki wstręt

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przy­pom­nij sobie, cośmy wi­dzie­li, je­dy­na, w ten letni tak pię­kny po­ra­nek: u za­krę­tu le­ża­ła plu­ga­wy­u­ga­wa pad­li­na na ścież­ce żwi­rem za­sia­nej.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plugawiec mos., plugastwo n., plugawość ż., plugawienie n.

 czas. plugawić ndk.

 przysł. plugawo

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) obrzydliwy, odrażający, ohydny, ordynarny, paskudny

Wiktionary


plugin

[czy­taj: pla­gin] w in­for­ma­ty­ce: do­da­tek roz­sze­rza­ją­cy funk­cjo­nal­ność apli­ka­cji; wtycz­ka, plug-in


SJP.pl


plujka

1. mucha, któ­rej roz­wi­ja­ją­ce się w fe­ka­liach lub roz­kła­da­ją­cym się mię­sie larwy (białe ro­ba­ki), służą w węd­kar­stwie jako przy­nę­ta bądź za­nę­ta;
2. gwa­ro­wo: filtr od pa­pie­ro­sa


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zool. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Cal­lip­ho­ra|ref=tak., ciem­no­gra­na­to­wa, po­ły­sku­ją­ca mucha skła­da­ją­ca jaja w mię­sie

 (1.2) pot. kawa lub her­ba­ta z fu­sa­mi, w odróż­nie­niu od roz­pu­szczal­nej lub z ek­spre­su

 (1.3) środ. in­form. dru­kar­ka atra­men­to­wa

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • ga­tun­ki mu­chó­wek z ro­dzi­ny pluj­ko­wa­tych:
    • pluj­ka po­spo­li­ta (mucha nie­bie­ska, Cal­lip­ho­ra vi­ci­na)
    • pluj­ka bur­cza­ło (mucha pluj­ka, Cal­lip­ho­ra vo­mi­to­ria)
  • pluj­ka – zupa go­to­wa­na z jęcz­mie­nia w cza­sie pow­sta­nia war­szaw­skie­go

Wikipedia

Przykłady

 (1.2) Na­pi­jesz się kawy? Ale mam tylko pluj­ka­uj­kę.

 (1.3) Po­sta­no­wi­łem sprze­dać pluj­ka­uj­kę i kupić la­se­rów­kę.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈplujka, AS: plui ̯ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plwocina ż., plucie n., naplucie n., wypluwanie n., wyplucie n., opluwanie n., oplucie n., plujkowate nmos.

 czas. pluć ndk., napluć dk., wypluwać ndk., wypluć dk., opluwać ndk., wypluć dk.

 przym. plujkowy, plujkowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) atramentówka

Wiktionary


plujkowate

ro­dzi­na li­czą­ca około 1500 ga­tun­ków owa­dów z rzędu mu­chó­wek, za­bar­wio­nych zie­lo­no lub nie­bie­sko, z me­ta­licz­nym po­ły­skiem, któ­rych larwy roz­wi­ja­ją się w fe­ka­liach lub roz­kła­da­ją­cym się mię­sie


SJP.pl

Pluj­ko­wa­te, pluj­ki (Cal­lip­ho­ri­dae) – ro­dzi­na mu­chó­wek z po­drzę­du krót­ko­czuł­kich i na­dro­dzi­ny Oe­stro­i­dea. Obej­mu­je około 1450 opi­sa­nych ga­tun­ków. Do­ro­słe są po­kry­te licz­ny­mi szcze­cin­ka­mi i – przy­najm­niej na od­wło­ku – me­ta­licz­nie ubar­wio­ne. Lar­wa­mi są czer­wie o ciele zwę­żo­nym ku przo­do­wi i ścię­tym z tyłu.

Wikipedia


plujkowaty

o ce­chach pluj­ko­wa­tych (ro­dzi­na owa­dów)


SJP.pl


plum

słowo ma­ją­ce od­da­wać dźwięk pow­sta­ją­cy w mo­men­cie wpad­nię­cia cze­goś do wody; plums, plusk


SJP.pl

wy­krzy­knik

 (1.1) dźwięk. wyraz na­śla­du­ją­cy plusk cze­goś wpa­da­ją­ce­go do wody

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Plum – mia­sto w sta­nie Pen­syl­wa­nia, w hrab­stwie Al­leg­he­ny
  • Plum (ang. Plum Towns­hip) – gmina w sta­nie Kan­sas, w hrab­stwie Phil­lips
  • Plum (ang. Plum Towns­hip) – gmina w sta­nie Pen­syl­wa­nia, w hrab­stwie Ve­nan­go
  • Plum – po­stać w ko­mik­sach Szar­lo­ty Pawel z serii „Jonka, Jonek i Kleks”
  • Plum – ze­spół roc­ko­wy z Poz­na­nia

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przy­trzy­my­wa­li­śmy lampy, pod­kła­da­li­śmy świe­żą słomę, a ma­cio­ra ni­czym kró­lo­wa uno­si­ła tylko od czasu do czasu głowę, żeby spraw­dzić, czy poś­wię­ca­my jej dosyć dużo uwagi, i tylko wtedy, gdy w jej nie­przyz­wo­i­tym zadku po­ja­wiał się mały pro­się­cy ryjek, po­stę­ki­wa­ła tro­chę. Le­ża­ła sobie na boku, a pro­siacz­ki wy­pa­da­ły z niej jak korki z bu­tel­ki: plum, plum!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: plũm, AS: plũm

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) chlup, plask

Wiktionary


plumaż

ozdo­ba z piór przy mę­skim ka­pe­lu­szu


SJP.pl


plumbago

afry­kań­skie pną­cze z ro­dzi­ny ołow­ni­co­wa­tych; ołow­nik


SJP.pl


plumbogummit

mi­ne­rał kry­sta­li­zu­ją­cy w sy­ste­mie try­go­nal­nym, uwod­nio­ny fos­fo­ran oło­wiu i glinu


SJP.pl


plumbojarosyt

zło­to­bru­nat­ny mi­ne­rał, siar­czan że­la­za i oło­wiu, od­kry­ty w 1902 roku; kry­sta­li­zu­je w ukła­dzie try­go­nal­nym


SJP.pl


plumbokalcyt

mi­ne­rał za­wie­ra­ją­cy mi­kro­sko­po­we do­miesz­ki ce­ru­sy­tu, sto­so­wa­ny jako krysz­tał w przy­rzą­dach op­tycz­nych, do pro­duk­cji ce­men­tu, w bu­dow­nict­wie, me­ta­lur­gii i zdob­nict­wie


SJP.pl


plumbum

ła­ciń­ska nazwa oło­wiu (pier­wiast­ka che­micz­ne­go)


SJP.pl


plumeria

środ­ko­wo­a­me­ry­kań­ska ro­śli­na z ro­dzi­ny to­i­no­wa­tych


SJP.pl

Plu­me­ria ("Plu­me­ria" Tourn. ex L.), znana także jako Kwiat Lei – ro­dzaj ro­ślin z ro­dzi­ny to­i­no­wa­tych. Na­le­ży tu 7-8 ga­tun­ków po­cho­dzą­cych z Ame­ry­ki Środ­ko­wej. Nazwę na­da­no dla upa­mięt­nie­nia fran­cu­skie­go bo­ta­ni­ka Char­le­sa Plu­mie­ra.

Wikipedia


plumkać

po­tocz­nie:
1. wy­da­wać dźwięk pow­sta­ją­cy w mo­men­cie wpad­nię­cia cze­goś do wody; plu­skać;
2. grać na in­stru­men­cie kla­wi­szo­wym;
3. w gwa­rze ucz­niow­skiej:
a) pod­ska­ki­wać, py­sko­wać;
b) rzad­ko: od­po­wia­dać na lek­cji;
4. plum­kać się - kąpać się, chla­pać się w wo­dzie; plu­skać się


SJP.pl


plumknąć

po­tocz­nie: za­grać (zaz­wy­czaj nied­ba­le, nie­u­dol­nie) na ja­kimś in­stru­men­cie mu­zycz­nym; brzdę­knąć, brzę­knąć, brzą­knąć, brzdą­knąć


SJP.pl


plums

słowo ma­ją­ce od­da­wać dźwięk pow­sta­ją­cy w mo­men­cie wpad­nię­cia cze­goś do wody; plum


SJP.pl


plunąć

1. wy­rzu­cić z ust (naj­czę­ściej ślinę);
2. prze­no­śne: strze­lić (np. z ar­ma­ty)


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. pluć)

 (1.1) wy­rzu­cić z ust ślinę bądź coś, co się tam znaj­du­je

 (1.2) zlek­ce­wa­żyć albo po­gar­dzić

 (1.3) wy­rzu­cić z sie­bie grad lub stru­mień cze­goś (np. ognia)

Wiktionary

Przykłady

 (1.3) Lufa plu­ną­ću­nę­ła ogniem, pół ścia­ny pod po­sta­cią pyłu i pła­tów tynku po­sy­pa­ło się na Kier­nac­kie­go.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) splunąć

Wiktionary


plur.

skrót od: plu­ra­lis (w ję­zy­koz­naw­stwie: licz­ba mnoga); pl.


SJP.pl


pluralis

w ję­zy­koz­naw­stwie: licz­ba mnoga


SJP.pl


pluralista

→ plu­ra­lizm


SJP.pl

Patrz:

pluralizm

pluralistka

→ plu­ra­li­sta


SJP.pl

Patrz:

pluralista

pluralistyczność

1. cecha cze­goś cha­rak­te­ry­zu­ją­ce­go wspó­łist­nie­nie wielu opi­nii i norm;
2. gwa­ran­to­wa­nie róż­nym gru­pom spo­łecz­nym i po­li­tycz­nym prawa wy­ra­ża­nia swych po­glą­dów i uczest­nict­wa w życiu pań­stwa


SJP.pl


pluralistyczny

→ plu­ra­lizm


SJP.pl

Patrz:

pluralizm

pluralizm

1. wie­lość, róż­no­rod­ność;
2. de­mo­kra­tycz­na za­sa­da ustro­jo­wa gwa­ran­tu­ją­ca róż­nym gru­pom spo­łecz­nym i po­li­tycz­nym prawo wy­ra­ża­nia swych po­glą­dów i uczest­nict­wo w życiu pań­stwa;
3. w fi­lo­zo­fii: te­o­ria, w myśl któ­rej rze­czy­wi­stość skła­da się z róż­no­ra­kich bytów, nie­spro­wa­dzal­nych do jed­nej re­al­no­ści


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • plu­ra­lizm po­li­tycz­ny
  • plu­ra­lizm te­o­re­tycz­ny
  • plu­ra­lizm (fi­lo­zo­fia)
  • plu­ra­lizm (so­cjo­lo­gia)

Wikipedia


pluralizować

1. wpro­wa­dzać plu­ra­lizm w życiu spo­łecz­nym;
2. plu­ra­li­zo­wać się - sta­wać się plu­ra­li­stycz­nym


SJP.pl


pluralność

→ plu­ral­ny


SJP.pl

Patrz:

pluralny

pluralny

wie­lo­krot­ny


SJP.pl


plus

1. znak ma­te­ma­tycz­ny w po­sta­ci krzy­ży­ka (+), wy­stę­pu­ją­cy jako:
a) znak do­da­wa­nia;
b) oz­na­cze­nie war­to­ści do­dat­niej licz­by;
2. krzy­żyk (+) przy oce­nie szkol­nej pod­wyż­sza­ją­cy jej war­tość


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mat. znak w po­sta­ci krzy­ży­ka oz­na­cza­ją­cy do­da­wa­nie lub war­tość po­wy­żej zera

 (1.2) znak przy oce­nie szkol­nej pod­wyż­sza­ją­cy ją

 (1.3) do­dat­nia cecha cze­goś

przy­miot­nik

 (2.1) do­dat­ni

 (2.2) po oce­nie: pod­wyż­sze­nie oceny

spój­nik

 (3.1) a oprócz tego, po­nad­to

 (3.2) mat. dodać (spój­nik łą­czą­cy skład­ni­ki przy do­da­wa­niu)

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Plus – znak do­da­wa­nia
  • Plus – pol­ska sieć te­le­fo­nii ko­mór­ko­wej
  • „Plus” – kwar­tal­nik li­te­rac­ki
  • Plus – album Ma­cie­ja Bal­ca­ra
  • Plus Di­sco­unt – sieć skle­pów
  • „Plus ultra” – motto
  • Radio Plus – roz­gło­śnia ra­dio­wa

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Tutaj, za­miast mi­nu­sa, po­wi­nien być plus.

 (1.2) Kasia do­sta­ła dziś czwór­kę z plu­sem.

 (1.3) Je­dzie­cie do sto­li­cy kraju ka­pi­ta­li­stycz­ne­go, który to kraj ma być może nawet tam i swoje… plusy. Roz­cho­dzi się jed­nak o to, żeby te plusy nie prze­sło­ni­ły wam mi­nu­sów.

 (2.1) Matka ma czyn­nik Rh plus, więc nie musi się oba­wiać kon­flik­tu se­ro­lo­gicz­ne­go.

 (2.1) Jest plus dwa­dzie­ścia stop­ni.

 (2.2) Kasia do­sta­ła dziś czwór­kę plus.

 (3.1) Do­sta­łam dziś dwa bu­kie­ty kwia­tów plus bom­bo­nier­kę.

 (3.2) Dwa plus pięć równa się sie­dem.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: plus, AS: plus

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. zdrobn. plusik mrz.

 przym. plusowy

 czas. plusować ndk., zaplusować dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.3) zaleta

 (3.2) dodać

Wiktionary


plusenergetyczny

przy­miot­nik

 (1.1) o bu­dyn­ku: taki, który pro­du­ku­je ener­gię w ca­ło­ści wy­star­cza­ją­cą na po­kry­cie włas­ne­go zu­ży­cia, włącz­nie z ogrze­wa­niem, nie po­trze­bu­jąc jej do­staw z zew­nątrz, a do tego wyt­wa­rza nad­wyż­kę ener­gii, którą może prze­ka­zać do sieci, co od­by­wa się wsku­tek za­sto­so­wa­nia gru­be­go ocie­ple­nia, sy­ste­mu odzy­ski­wa­nia cie­pła i wy­ko­rzy­sta­nia od­na­wial­nych źró­deł ener­gii, m.in. ba­te­rii sło­necz­nych i wia­tra­ków

 (1.2) o roz­wo­ju go­spo­dar­czym i go­spo­dar­ce: na­stę­pu­ją­cy / roz­wi­ja­ją­cy się przy jed­no­czes­nym spad­ku zu­ży­cia ener­gii, co od­by­wa się wsku­tek sto­so­wa­nia coraz wy­daj­niej­szych tech­no­lo­gii, wy­ma­ga­ją­cych mniej ener­gii oraz dzię­ki jej oszczę­dza­niu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌplusɛ̃nɛrɡɛˈtɨt͡ʃnɨ, AS: plusẽnergetyčny

Wiktionary


plusik

zdrob­nie­nie od: plus


SJP.pl


plusk

1. dźwięk pow­sta­ją­cy przy ude­rze­niu cze­goś o ciecz lub cie­czy o coś; plu­skot;
2. plu­ska­nie się;
3. po­tocz­nie: ogon bobra


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) od­głos wy­da­wa­ny przy zde­rze­niu wody lub innej płyn­nej sub­stan­cji (np. błota) i twar­de­go przed­mio­tu

 (1.2) łow. ogon bobra

 (1.3) płet­wa ogo­no­wa u ryb

wy­krzy­knik

 (2.1) wy­krzy­knik na­śla­du­ją­cy plusk (1.1)

wy­krzy­knik w uży­ciu cza­sow­ni­ko­wym

 (3.1) plus­nąć, zro­bić plusk (1.1)

Wiktionary

Plusk (ang. "Splash") – ame­ry­kań­ska ko­me­dia ro­man­tycz­na z 1984 roku w re­ży­se­rii Rona Ho­war­da.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kamyk wpadł z plu­skiem do je­zio­ra.

 (2.1) Kacz­ka z całą ro­dzi­ną wy­bra­ła się do ką­pie­li i na dal­szą wy­ciecz­kę. Plusk! — i sko­czy­ła w wodę.

 (3.1) Ania prze­szczę­śli­wa plusk w ka­łu­żę!

Wiktionary

Wymowa:

IPA: plusk, AS: plusk

Wiktionary

Powiązane:

 czas. plusnąć, pluskać (się), wypluskać (się), napluskać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.2) kielnia

Wiktionary


pluskanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) rozch­la­py­wa­nie wody pod­czas ką­pa­nia się w płyt­kiej wo­dzie

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pluskać

Wiktionary


pluskać

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. plus­nąć)

 (1.1) o cie­czy: chla­pać, wy­da­jąc od­głos

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny plu­skać się (dk. brak)

 (2.1) kąpać się w płyt­kiej wo­dzie, rozch­la­pu­jąc ją

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Uło­ży­łem się na sie­dze­niu szo­fe­ra. Rzeka szu­mia­ła i plu­ska­ću­ska­ła w ciem­no­ściach, z dala do­la­ty­wał jed­no­staj­ny war­kot mo­to­rów wy­co­fu­ją­cych się od­dzia­łów.

 (1.1) Sły­chać było, jak woda plu­ska­ću­szcząc ście­ka do om­sza­łych ba­se­nów.

 (2.1) Idąc po­mo­stem mo­że­my ob­ser­wo­wać ba­se­ny pełne ryb plu­ska­ću­ska­ją­cych się w stale oczy­szcza­nej i za­si­la­nej w tlen wo­dzie.

 (2.1) Oczy­ści­łem po­bież­nie buty i mun­dur, potem sam wla­złem do wody i plu­ska­ću­ska­łem się parę minut, na­dra­bia­jąc dwud­nio­we za­le­gło­ści.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpluskat͡ɕ, AS: pluskać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pluskanie n., pluśnięcie n., pluszcz m., plucha ż., plusk m.

 czas. plusnąć

 wykrz. plusk

Wiktionary


pluskiewka

mały me­ta­lo­wy przed­mio­cik z okrą­głą, pła­ską głów­ką i szpi­kul­cem, uży­wa­ny do przy­pi­na­nia cze­goś do tek­tu­ry, drew­na itp; pi­ne­ska; pi­nez­ka


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) zdrobn. plusk­wa

 (1.2) daw. współcz. gw-pl|Kra­ków. pi­nez­ka

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pluskwa ż.

Wiktionary


plusknia

Plus­knia ("Do­ly­co­ris") – ro­dzaj plusk­wia­ków z ro­dzi­ny tar­czów­ko­wa­tych.

Plusk­wia­ki te mają głowę oraz przód przed­ple­cza i tarcz­ki jasno owło­sio­ne. Czuł­ki z czar­ną obrącz­ką na dru­gim czło­nie. Kształt ich ciała jest bar­dziej wy­dłu­żo­ny niż u an­te­mi­nii.

Wikipedia


pluskocin

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Plu­sko­cin – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. płoń­skim, w gmi­nie Dzie­rząż­nia
  • Plu­sko­cin – osada leśna w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. cho­szczeń­skim, w gmi­nie Krzę­cin

Wikipedia


pluskolcowate

ro­dzi­na owa­dów z po­drzę­du plusk­wia­ków róż­nos­krzy­dłych


SJP.pl

Plu­skol­co­wa­te (No­to­nec­ti­dae) – ro­dzi­na owa­dów z po­drzę­du plusk­wia­ków róż­nos­krzy­dłych. Są to dra­pież­ne plusk­wia­ki wodne. Ro­dzi­na No­to­nec­ti­dae liczy około 340 ga­tun­ków.

Wikipedia


pluskolcowaty

o ce­chach plu­skol­co­wa­tych (ro­dzi­na owa­dów)


SJP.pl


pluskolec

rze­czow­nik, ro­dzaj męski

 (1.1) ent. plusk­wiak wodny pły­wa­ją­cy na grzbie­cie;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pluˈskɔlɛt͡s, AS: pluskolec

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) grzbietopławek

Wiktionary


pluskot

dźwięk pow­sta­ją­cy przy ude­rze­niu cze­goś o ciecz lub cie­czy o coś; plusk


SJP.pl


pluskota

naz­wi­sko


SJP.pl

Plu­sko­ta – osada w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie wa­łec­kim, w gmi­nie Wałcz, nad rzeką Pi­ław­ką. Miej­sco­wość wcho­dzi w skład so­łect­wa Kłę­bo­wiec.

Wikipedia


pluskwa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) ent. mały, ży­wią­cy się krwią, ży­ją­cy w po­mie­szcze­niach owad z ga­tun­ku plusk­wa do­mo­wa, nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Cimex lec­tu­la­rius|ref=tak.;

 (1.2) pot. małe urzą­dze­nie słu­żą­ce do pod­słu­chu;

 (1.3) pot. in­form. błąd unie­moż­li­wia­ją­cy po­praw­ne dzia­ła­nie pro­gra­mu

 (1.4) daw. ornit. plisz­ka

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Muszę się stąd wy­pro­wa­dzić. Tutaj jest mnó­stwo plusk­wa­u­skiew!

 (1.1) Zgnio­tę cię jak przy­sło­wio­wą plusk­wa­usk­wę.

 (1.2) Służ­by spe­cjal­ne za­ło­ży­ły zna­ne­mu biz­nes­me­no­wi plusk­wa­usk­wę w sa­mo­cho­dzie.

 (1.3) Przej­rzyj kod, może znaj­dziesz tę plusk­wa­usk­wę, która po­wo­du­je wy­sy­py­wa­nie się skryp­tu.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpluskfa, AS: pluskfa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pluskwiak m., pluskwowate nmos., odpluskwianie n., odpluskwienie n., zapluskwianie n., zapluskwienie n.

:: zdrobn. pluskiewka ż.

 czas. odpluskwiać ndk., odpluskwić dk., zapluskwiać ndk., zapluskwić dk.

 przym. pluskwiakowaty

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) reg. pozn. bździągwa, gw. Górny Śląsk wancka, wandzka, gw. Śląsk Cieszyński płoszczyca

 (1.2) podsłuch

 (1.3) bug

Wiktionary


pluskwiak

us­krzyd­lo­ny owad po­sia­da­ją­cy na­rząd gę­bo­wy typu kłu­ją­co-ssą­ce­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ent. us­krzyd­lo­ny owad bę­dą­cy pa­so­ży­tem ro­ślin i zwie­rząt, wy­stę­pu­ją­cy na całym świe­cie w wielu, zróż­ni­co­wa­nych mor­fo­lo­gicz­nie ga­tun­kach;

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpluskfʲjak, AS: pluskfʹi ̯ak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pluskwa ż.

Wiktionary


pluskwiaki

us­krzyd­lo­ny owad po­sia­da­ją­cy na­rząd gę­bo­wy typu kłu­ją­co-ssą­ce­go


SJP.pl

Plusk­wia­ki (He­mip­te­ra) – rząd owa­dów z in­fra­gro­ma­dy no­wos­krzy­dłych. Obej­mu­je ponad 100 ty­się­cy opi­sa­nych ga­tun­ków, a ich fak­tycz­ną współ­czes­ną róż­no­rod­ność sza­cu­je się na ponad 600 ty­się­cy ga­tun­ków. Jest pią­tym rzę­dem owa­dów pod wzglę­dem opi­sa­nych ga­tun­ków i naj­licz­niej­szym pod wzglę­dem wy­róż­nia­nych ro­dzin. W za­pi­sie ko­pal­nym znany jest od póź­ne­go kar­bo­nu, a licz­ba opi­sa­nych ga­tun­ków ko­pal­nych prze­kro­czy­ła w 2024 roku 3350.

Wikipedia


pluskwiakowiec

chwa­tosz plusk­wia­ko­wiec - błon­ków­ka z ro­dzi­ny grze­ba­czo­wa­tych


SJP.pl


pluskwica

plusk­wi­ca eu­ro­pej­ska - ga­tu­nek ro­śli­ny z ro­dzi­ny ja­skro­wa­tych


SJP.pl

Plusk­wi­ca ("Ci­mi­ci­fu­ga") – ro­dzaj ro­ślin wy­róż­nia­ny do 1998 roku w obrę­bie ro­dzi­ny ja­skro­wa­tych z ga­tun­kiem ty­po­wym plusk­wi­cą eu­ro­pej­ską ("Ci­mi­ci­fu­ga fo­e­ti­da" L., obec­nie "Ac­ta­ea eu­ro­pa­ea" (Schipcz.) J.Comp­ton). W wy­ni­ku badań nad ge­no­mem ją­dro­wym i pla­sty­do­wym oraz nad ce­cha­mi mor­fo­lo­gicz­ny­mi ro­dzaj ten wraz z "So­u­liea" włą­czo­ny zo­stał do ro­dza­ju czer­niec ("Ac­ta­ea").

Wikipedia


pluskwowaty

ży­ryt­wa plusk­wo­wa­ta - ga­tu­nek plusk­wia­ka z ro­dzi­ny ży­ryt­wo­wa­tych


SJP.pl


plusować

śro­do­wi­sko­wo: oz­na­czać jakąś treść in­ter­ne­to­wą w celu po­ka­za­nia, że przy­pa­dła nam do gustu lub że się z nią zga­dza­my; dawać plusa


SJP.pl


plusowy

więk­szy od zera; do­dat­ni


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) więk­szy od zera; bę­dą­cy na plu­sie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plus, plusik

 przym. plus

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dodatni

Wiktionary


plusquamperfectum

[czy­taj: plusk­fam­per­fek­tum] w gra­ma­ty­ce: czas za­przesz­ły; w ję­zy­ku pol­skim w for­mie szcząt­ko­wej, np. zro­bi­łem byłem


SJP.pl


plusz

ro­dzaj pu­szy­stej tka­ni­ny


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) włók. ro­dzaj mięk­kiej, pu­szy­stej tka­ni­ny z okry­wą włó­kien­ną;

Wiktionary

Plusz (z fr. "pe­lu­che") – ro­dzaj mięk­kiej tka­ni­ny z okry­wą ru­no­wą. Inne okre­śle­nia uży­wa­ne za­mien­nie to okry­wa wło­so­wa lub okry­wa włó­kien­na. Jest kilka tech­nik uzy­ski­wa­nia okry­wy włó­kien­nej:

Wszyst­kie plu­sze, nie­za­leż­nie od tech­ni­ki wy­ko­na­nia, w celu wy­rów­na­nia ut­wo­rzo­nej okry­wy są w pro­ce­sie wy­koń­cze­nia pod­da­wa­ne strzy­że­niu.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. pluszak mzw., pluszaczek m.

 przym. pluszowy

Wiktionary


pluszaczek

zdrob­nie­nie od: plu­szak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od plu­szak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pluszak m., plusz mrz.

Wiktionary


pluszak

po­tocz­nie: za­baw­ka plu­szo­wa, zwy­kle w po­sta­ci ja­kie­goś zwie­rząt­ka, np. psa, kota itp.


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) mięk­ka, pu­cha­ta, zwy­kle zo­o­mor­ficz­na, za­baw­ka dzie­cię­ca

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpluʃak, AS: plušak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plusz m.

:: zdrobn. pluszaczek m.

 przym. pluszowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) przytulanka

Wiktionary


pluszakowy

→ plu­szak


SJP.pl

Patrz:

pluszak

pluszcz

ptak z ro­dzi­ny o tej samej naz­wie


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­skoz­wie­rzę­cy

 (1.1) ornit. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Cinc­lus|Bork­ha­u­sen|ref=tak., ro­dzaj ptaka z ro­dzi­ny plu­szcze­u­szczy, spo­ty­ka­ny w oko­li­cach wart­kich stru­mie­ni

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pluskać

Wiktionary


pluszcze

ptak z ro­dzi­ny o tej samej naz­wie


SJP.pl

Plu­szcze (Cinc­li­dae) – mo­no­ty­po­wa ro­dzi­na pta­ków z rzędu wró­blo­wych (Pas­se­ri­for­mes).

Wikipedia


pluszne

je­zio­ro na Po­je­zie­rzu Olsz­tyń­skim


SJP.pl


pluszogłowy

mo­dro­wron­ka plu­szo­gło­wa - ga­tu­nek ptaka z ro­dzi­ny kru­ko­wa­tych


SJP.pl


pluszowość

→ plu­szo­wy


SJP.pl

Patrz:

pluszowy

pluszowy

przy­miot­nik

 (1.1) wy­ko­na­ny z plu­szu

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ciem­no­czer­wo­ny plu­szo­wy chod­nik wska­zu­je drogę do dużej osz­klo­nej sali.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pluˈʃɔvɨ, AS: plušovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plusz m., pluszak m.

Wiktionary


pluszówka

plu­szów­ka agat­ka - ga­tu­nek ćmy


SJP.pl


plut.

skrót od: plu­to­no­wy (czy­ta­ny jako cały, od­mien­ny wyraz)


SJP.pl

skrót

 (1.1) = wojsk. plu­to­no­wy

Wiktionary


pluta

plu­cha; brzyd­ka, dżdży­sta po­go­da, słota, sza­ru­ga


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) przest., dziś reg. słota, brzyd­ka, dżdży­sta po­go­da; dłu­gotr­wa­ły deszcz (czę­sto w od­nie­sie­niu do je­sie­ni lub zimy)

 (1.2) reg. rzad. ka­łu­ża, błoto, ba­jo­ro

 (1.3) stpol. płet­wa

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pluta – w ję­zy­ku sta­ro­pol­skim: deszcz, słota, plu­via, imber
  • Pluta – wieś w Ru­mu­nii, w okrę­gu Mehedinți, w gmi­nie Butoieșt
  • An­drzej Pluta (ur. 1869, zm. 1936) – pol­ski po­li­tyk
  • An­drzej Pluta (ur. 1974) – ko­szy­karz pol­ski
  • An­drzej Pluta (ur. 2000) – ko­szy­karz pol­ski
  • An­to­ni Pluta – tech­no­log żyw­no­ści
  • Da­riusz Pluta (ur. 1965) – pol­ski ge­ne­rał dy­wiz­ji
  • El­wi­ra Pluta (ur. 1967) – pol­ska sce­no­graf­ka fil­mo­wa
  • Fe­liks Pluta (ur. 1928) – pol­ski fi­lo­log
  • Fran­ci­szek Pluta (ur. 1905, zm. 1990) – pol­ski ka­pe­lan
  • Grze­gorz Pluta (ur. 1974) – pol­ski szer­mierz, pa­ra­o­lim­pij­czyk
  • Jan Pluta (ur. 1945) – pol­ski fizyk ją­dro­wy

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Przysz­ła je­sień, z nią pluta, deszcz i zimna sro­gie, Drża­ło zwie­rzę ubo­gie.

 (1.1) W deszcz, w plu­ta­u­tę je­dziesz jak w fu­te­ra­le za­pię­ty. Nie prze­mo­kniesz, choć­byś i chciał.

 (1.2) Po de­szczu na pod­wó­rzu stoi pluta.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) plucha, słota, chlapa, niepogoda, szaruga, deszcz; przest. pluskota

 (1.2) przest. chlastanina

Wiktionary


plutarch

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) hist. fi­lo­zof grec­ki;

 (1.2) imię|pol­ski|m.;

Wiktionary

Plu­tarch z Che­ro­nei ( Πλούταρχος ὁ Χαιρωνεύς, "Plu­tar­chos ho Cha­i­ro­ne­us"; ur. ok. 50 n.e., zm. ok. 125 n.e.) – jeden z naj­więk­szych pi­sa­rzy sta­ro­żyt­nej Gre­cji, bio­graf, fi­lo­zof-mo­ra­li­sta oraz ora­tor.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) W swym dzie­le Plu­tarch przed­sta­wił żywot Alek­san­dra Wiel­kie­go.

Wiktionary


plutecki

naz­wi­sko


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Ja­nusz Plu­tec­ki – pol­ski in­ży­nier me­cha­nik ener­ge­ty­ki
  • Wi­told Plu­tec­ki – pol­ski ko­larz szo­so­wy, olim­pij­czyk i gi­ta­rzy­sta

Wikipedia


plutki

Plut­ki (niem. "Plut­ken") – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie war­miń­sko-ma­zur­skim, w po­wie­cie olsz­tyń­skim, w gmi­nie Dy­wi­ty. W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa olsz­tyń­skie­go.

Mała wieś war­miń­ska. Obec­nie za­sied­lo­ne są tu tylko trzy go­spo­dar­stwa.

Wikipedia


pluto

plu­cha; brzyd­ka, dżdży­sta po­go­da, słota, sza­ru­ga


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pluto – nimfa w mi­to­lo­gii grec­kiej
  • Pluto – łac. bóg Plu­ton
  • Pies Pluto – po­stać z ko­mik­sów
  • „Pluto” – sin­gel is­landz­kiej pio­sen­kar­ki Björk
  • Pluto – manga au­tor­stwa Na­o­kie­go Ura­sa­wy

Wikipedia


plutokracja

1. forma rzą­dów, w któ­rej wła­dzę spra­wu­je grupa ludzi naj­bo­gat­szych; chry­zo­kra­cja;
2. war­stwa spo­łecz­na zło­żo­na z ludzi naj­bo­gat­szych


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) polit. forma rzą­dów, w któ­rej wła­dzę spra­wu­ją naj­bo­gat­si

 (1.2) książk. war­stwa naj­bo­gat­szych ludzi wpły­wa­ją­cych na rząd pań­stwa

Wiktionary

Plu­to­kra­cja (gr. πλουτοκρατία "plu­to­kra­tia" „rządy bo­ga­tych”, od wy­ra­zów πλοῦτος "plu­tos" „bo­gact­wo” + κρατέω "kra­teo" „rzą­dzę”) – sy­stem spra­wo­wa­nia rzą­dów, w któ­rym pod­sta­wo­wą za­sa­dą wła­dzy jest bo­gact­wo.

Nazwa plu­to­kra­cja jest uży­wa­na w dwóch zna­cze­niach.

Wikipedia

Powiązane:

 rzecz. plutokrata m., plutokratka ż.

 przym. plutokratyczny

Wiktionary


plutokrata

osoba na­le­żą­ca do war­stwy spo­łecz­nej zło­żo­nej z ludzi naj­bo­gat­szych


SJP.pl


plutokratka

→ plu­to­kra­ta


SJP.pl

Patrz:

plutokrata

plutokratyczny

przy­miot­nik od: plu­to­kra­cja


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) do­ty­czą­cy plu­to­kra­cja­u­to­kra­cji

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plutokracja ż., plutokrata m., plutokratka ż.

Wiktionary


pluton

1. pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu Pu
2. po­dod­dział woj­sko­wy skła­da­ją­cy się zwy­kle z kil­ku­dzie­się­ciu ludzi


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) chem. pier­wia­stek che­micz­ny o sym­bo­lu Pu i licz­bie ato­mo­wej 94;

 (1.2) wojsk. po­dod­dział zło­żo­ny z kil­ku­na­stu żoł­nie­rzy (kilka dru­żyn lub po­ja­zdów)

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Plu­ton – wieś w Ru­mu­nii, w okrę­gu Neamț, w gmi­nie Pi­pi­rig
  • Plu­ton – pla­ne­ta kar­ło­wa­ta Ukła­du Sło­necz­ne­go o nu­me­rze ka­ta­lo­go­wym 134340
  • plu­ton (łac. plu­to­nium) – pier­wia­stek che­micz­ny z grupy ak­ty­now­ców (sym­bol Pu)
  • Plu­ton – obraz au­tor­stwa Pata Raw­ling­sa
  • Plu­ton – film ame­ry­kań­ski z 1986 w re­ży­se­rii Oli­ve­ra Stone'a z Wil­le­mem Dafoe i Char­lie She­e­nem w ro­lach głów­nych
  • Plu­ton – gra kom­pu­te­ro­wa z 2002
  • Plu­ton – w mi­to­lo­gii rzym­skiej bóg świa­ta zmar­łych
  • Plu­ton (Hades) – w mi­to­lo­gii grec­kiej przy­do­mek Ha­de­sa
  • plu­ton – w woj­sko­wo­ści nazwa po­dod­dzia­łu
  • – fran­cu­ski po­cisk ba­li­stycz­ny krót­kie­go za­się­gu z gło­wi­cą ato­mo­wą
  • Plu­ton-1 – po­cisk moź­dzie­rzo­wy ka­li­bru 60 mm
  • Plu­ton – pier­wsza pol­ska marka kawy

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Plu­ton jest sil­nie ra­dio­ak­tyw­nym pier­wiast­kiem.

 (1.2) Plu­ton sa­pe­rów do­stał się pod silny ostrzał ar­ty­le­ryj­ski.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈplutɔ̃n, AS: plutõn

Wiktionary

Powiązane:

 (1.1)

 rzecz. Pluton

 (1.2)

 rzecz. plutonowy m.

 przym. plutonowy

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) symbol. Pu

Wiktionary


plutonik

zdrob­nie­nie od: plu­ton


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od plu­ton

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (2.1) ezot. astrol. osoba, w któ­rej oso­bo­wo­ści do­mi­nu­je pla­ne­ta Plu­ton

Wiktionary

Przykłady

 (2.1) Plu­to­ni­cy łączą mar­so­we wy­pa­try­wa­nie wroga z sa­tur­no­wym izo­lo­wa­niem się.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pluton m., pluton m., plutonista m., plutonowy m., plutonian m.

 przym. plutonowy

Wiktionary


plutonista

ge­o­log, zwo­len­nik plu­to­niz­mu (daw­nej, prze­ciw­nej nep­tu­niz­mo­wi te­o­rii przy­pi­su­ją­cej mag­mie de­cy­du­ją­cy wpływ na zja­wi­ska ge­o­lo­gicz­ne i pow­sta­wa­nie skał)


SJP.pl


plutonit

skała głę­bi­no­wa


SJP.pl


plutonizm

1. pro­ce­sy za­cho­dzą­ce w głęb­szych war­stwach sko­ru­py ziem­skiej
2. dawna te­o­ria przy­pi­su­ją­ca mag­mie de­cy­du­ją­cy wpływ na zja­wi­ska ge­o­lo­gicz­ne i pow­sta­wa­nie skał


SJP.pl

Plu­to­nizm (od rzym­skie­go boga po­dzie­mia, Plu­to­na) – ogół pro­ce­sów ge­o­lo­gicz­nych po­le­ga­ją­cych na po­dziem­nym two­rze­niu, prze­mie­szcza­niu się magmy, jej za­sty­ga­niu w obrę­bie dol­nej sko­ru­py ziem­skiej i gór­ne­go pła­szcza (tzw. in­truz­je) oraz two­rze­niu się z niej skał plu­to­nicz­nych.

Wikipedia


plutonowy

przy­miot­nik od: plu­ton


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) wojsk. sto­pień po­do­fi­cer­ski mię­dzy star­szym ka­pra­lem a sier­żan­tem;

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (2.1) wojsk. zwią­za­ny z plu­to­nem (od­dzia­łem), do­ty­czą­cy tego plu­to­nu

 (2.2) chem. zwią­za­ny z pier­wiast­kiem plu­to­nem, do­ty­czą­cy tego plu­to­nu

Wiktionary

Plu­to­no­wy (plut.) – sto­pień po­do­fi­cer­ski. Niż­szym stop­niem jest star­szy ka­pral, a wyż­szym sier­żant.

W Woj­sku Pol­skim wpro­wa­dzo­ny w 1919 roku. Obec­nie w Woj­skach Lą­do­wych po­do­fi­cer w stop­niu plu­to­no­we­go pełni służ­bę na sta­no­wi­skach szcze­bla do­wód­cy dru­ży­ny, w spe­cja­li­stycz­nych ro­dza­jach wojsk (np. w woj­skach łącz­no­ści do­wód­cy ra­dio­sta­cji lub apa­ra­tow­ni, a w po­dod­dzia­łach re­mon­to­wych – do­wód­ców ob­sług).

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Oz­na­cze­niem stop­nia plu­to­no­wy­u­to­no­we­go są czte­ry po­zio­me belki.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌplutɔ̃ˈnɔvɨ, AS: plutõnovy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pluton m., Pluton m., plutonek m., plutino n., plutonizm m., plutoid m., plutonik mos./mrz.

 przym. plutoniczny

Wiktionary


plutos

mit. gr. pier­wot­nie bóg za­pa­sów ziar­na, póź­niej bóg bo­gact­wa, wy­o­bra­ża­ny jako chło­piec z ro­giem ob­fi­to­ści


SJP.pl

Plu­tos (gr. Πλοῦτος Ploûtos, łac. Plu­tus – bo­gact­wo) – w mi­to­lo­gii grec­kiej bó­stwo i per­so­ni­fi­ka­cja bo­gact­wa.

Uwa­ża­ny za syna De­me­ter i Jaz­jo­na. Uka­zy­wa­ny jako dziec­ko lub mło­dzie­niec z ro­giem ob­fi­to­ści obok swej matki De­me­ter, w rzeź­bie czę­sto przed­sta­wia­ny jako nie­mow­lę u boku bo­gi­ni po­ko­ju Ej­re­ne lub bo­gi­ni szczę­śli­we­go przy­pad­ku Tyche. Zo­stał ośle­pio­ny przez Zeusa za zbyt hojne ro­zda­wa­nie swych darów wszyst­kim lu­dziom bez wy­jąt­ku.

Wikipedia


plutowski

naz­wi­sko


SJP.pl


pluviôse

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) nazwa pią­te­go mie­sią­ca we fran­cu­skim ka­len­da­rzu re­wo­lu­cyj­nym;

Wiktionary

Pluviôse (z łac. "plu­vio­sus" = 'de­szczo­wy') – piąty mie­siąc we fran­cu­skim ka­len­da­rzu re­wo­lu­cyj­nym, drugi mie­siąc zimy. Trwał od 20 stycz­nia do 18 lu­te­go.

Wikipedia


pluwial

szata li­tur­gicz­na uży­wa­na pod­czas pro­ce­sji, przy po­grze­bach itp.; kapa


SJP.pl


pluwialny

okres plu­wial­ny - okres wzmo­żo­nych opa­dów at­mos­fe­rycz­nych w hi­sto­rii Ziemi


SJP.pl


pluwiał

1. w Ko­ście­le ka­to­lic­kim: kapa wkła­da­na przez księ­dza pod­czas niek­tó­rych ce­re­mo­nii ko­ściel­nych;
2. okres wil­got­ny dla ob­sza­rów o ma­łych sze­ro­ko­ściach ge­o­gra­ficz­nych


SJP.pl

Plu­wiał – okres ze zwięk­szo­ną ilo­ścią opa­dów at­mos­fe­rycz­nych, wy­stę­pu­ją­cy w ni­skich sze­ro­ko­ściach ge­o­gra­ficz­nych.

Zwy­kle ko­re­lu­je się ze zlo­do­wa­ce­niem w umiar­ko­wa­nej stre­fie kli­ma­tycz­nej.

Wikipedia


pluwiograf

de­szczo­mierz mie­rzą­cy ilość, czas trwa­nia oraz na­tę­że­nie opa­dów; om­bro­graf


SJP.pl

Plu­wio­graf – urzą­dze­nie do au­to­ma­tycz­ne­go cią­głe­go po­mia­ru opa­dów, re­je­stru­ją­ce ich ilość, czas trwa­nia i na­tę­że­nie. Wy­róż­nia się plu­wio­gra­fy: pły­wa­ko­wy, w któ­rym w na­czy­niu znaj­du­je się pły­wak, wska­zu­ją­cy stan na­peł­nie­nia oraz wy­wrot­ko­wy.

Wikipedia


pluwiogram

krzy­wa prze­bie­gu opa­dów w ciągu doby za­pi­sa­na przez plu­wio­graf


SJP.pl


pluwiometr

przy­rząd słu­żą­cy do po­mia­ru ilo­ści opa­dów at­mos­fe­rycz­nych; de­szczo­mierz, om­bro­metr


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) me­te­o­rol. me­trol. apa­rat do po­mia­ru opa­dów de­szczo­wych

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­ku­pio­no nowy plu­wio­metr do szkol­ne­go ogród­ka me­te­o­ro­lo­gicz­ne­go.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) deszczomierz, ombrometr

Wiktionary


pluć

1. wy­rzu­cać z ust, np. ślinę;
2. prze­no­śnie: wy­my­ślać komuś, znie­wa­żać kogoś;
3. prze­no­śnie: sypać gra­dem kul, strze­lać


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wy­pluć)

 (1.1) wy­rzu­cać, wy­da­lać coś z ust, naj­czę­ściej ślinę

 (1.2) przen. gar­dzić czymś w spo­sób czyn­ny

Wiktionary

Wymowa:

IPA: plut͡ɕ, AS: pluć

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plucie n., wypluwanie n., wyplucie n., plujka ż., oplucie n., opluwanie n., splunięcie n., spluwanie n., spluwa ż., zapluwanie n., zaplucie n., wypluwka ż., plwocina ż.

 czas. wypluć dk., wypluwać ndk., opluwać ndk., opluć dk., splunąć dk., spluwać ndk., zapluwać ndk., zapluć dk., plwać ndk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) plwać

Wiktionary


pluśnięty

o cie­czy: prze­la­ny, wy­la­ny gwał­tow­nie z cha­rak­te­ry­stycz­nym od­gło­sem


SJP.pl


plwacz

ozdob­ne za­koń­cze­nie rynny, naj­czę­ściej w kształ­cie pa­szczy zwie­rzę­cej lub smo­czej; rzy­gacz, rzy­gu­lec, gar­łacz, gar­gu­lec


SJP.pl


plwanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy odwać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. plwać ndk.

 rzecz. plwocina ż.

Wiktionary


plwać

prze­sta­rza­łe: pluć;
1. wy­rzu­cać z ust, np. ślinę;
2. prze­no­śnie: wy­my­ślać komuś, znie­wa­żać kogoś


SJP.pl


plwocina

ślina zmie­sza­na z pro­duk­ta­mi ślu­zó­wek dróg od­de­cho­wych; fleg­ma


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fizj. płyn­na, ślu­zo­wa­ta treść wy­dzie­lo­na pod­czas wy­plu­wa­nia

Wiktionary

Plwo­ci­na ( spu­tum) – wykrz­tu­sza­na wy­dzie­li­na dróg od­de­cho­wych, w skład któ­rej wcho­dzą mię­dzy in­ny­mi: ślina, ko­mór­ki złu­szczo­ne­go na­błon­ka, pyły, a cza­sem także reszt­ki po­kar­mo­we. Jej za­pach oraz wy­gląd mogą oka­zać się przy­dat­ne w po­sta­wie­niu dia­gno­zy. Przy niek­tó­rych cho­ro­bach (szcze­gól­nie płuc) plwo­ci­na może za­wie­rać ropę, krew lub drob­no­u­stro­je cho­ro­bot­wór­cze.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Kłam­stwa! – od­parł Yath­ros i splu­nął na zie­mię ró­żo­wą plwo­ci­na­wo­ci­ną.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pl̥fɔˈt͡ɕĩna, AS: pl̦foćĩna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. wypluwka ż., plucie n., plwanie n., wyplucie n., wypluwanie n., plujka ż.

 czas. pluć ndk., plwać ndk., wypluwać ndk., wypluć dk.

Wiktionary


plymouth

[czy­taj: pli­myf] marka sa­mo­cho­dów


SJP.pl

Ply­mo­uth (wym., korn. "Aber­plymm") – mia­sto w po­łud­nio­wo-za­chod­niej An­glii, w hrab­stwie Devon, w dy­stryk­cie (uni­ta­ry aut­ho­ri­ty) Ply­mo­uth, po­ło­żo­ne przy gra­ni­cy z Korn­wa­lią, nad uj­ściem rzek Plym i Tamar do ka­na­łu La Man­che. Jeden z naj­więk­szych por­tów Wiel­kiej Bry­ta­nii, baza ma­ry­nar­ki wo­jen­nej (Royal Navy). W 1967 przy­łą­czo­no do mia­sta przed­mie­ścia Plymp­ton i Plym­stock.

Wikipedia


plómpa

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. pompa

Wiktionary


plómpać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. pom­po­wać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk plómpować

Wiktionary


plómpować

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. techn. pom­po­wać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk plómpać

Wiktionary


plądrak

plą­drak czar­ny - ga­tu­nek pa­ją­ka z ro­dzi­ny os­nu­wi­ko­wa­tych


SJP.pl


plądrowanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy odą­dro­wać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌplɔ̃ndrɔˈvãɲɛ, AS: plõndrovãńe

Wiktionary

Powiązane:

 czas. plądrować

Wiktionary


plądrować

sto­so­wać prze­moc na ja­kimś te­re­nie lub w po­mie­szcze­niu w celu do­ko­na­nia gra­bie­ży


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. splą­dro­wać)

 (1.1) prze­cze­sy­wać jakiś ob­szar w po­szu­ki­wa­niu łupów, do­ko­ny­wać aktów gra­bie­ży na ja­kimś te­re­nie

 (1.2) prze­szu­ki­wać czy­jeś rze­czy w celu za­bra­nia cze­goś

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Łu­pi­li i gra­bi­li pod­cho­dząc chył­kiem i nocą jak sza­ka­le. Plą­dro­wa­li ko­ścio­ły zdzie­ra­jąc złoto nawet z oł­ta­rzów, a kiedy bo­skie­go mie­nia za­bra­kło, za­czę­li na­pa­sto­wać gro­ma­da­mi ludz­kie domy.

 (1.2) Plą­dro­wa­łem to­reb­kę mamy i za­bra­łem jej per­fu­my.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: plɔ̃nˈdrɔvat͡ɕ, AS: plõndrovać

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plądrowanie n., splądrowanie n.

 czas. splądrować dk.

 przym. plądrowniczy

Wiktionary


plądrowniczy

po­le­ga­ją­cy na ra­bo­wa­niu, łu­pie­niu, gra­bie­niu; ra­bun­ko­wy


SJP.pl


plądrownik

plą­drow­nik oso­bli­wy - ga­tu­nek pa­ją­ka z ro­dzi­ny os­nu­wi­ko­wa­tych


SJP.pl


pląs

żar­to­bli­wie: skocz­ny ta­niec; pląsy


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) cho­re­ogr. skocz­ny tan

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pląs – skocz­ny ta­niec
  • Pląs – sin­gel ze­spo­łu Gen­zie
  • pląs zebra, ska­kun ar­le­ki­no­wy – pająk, ga­tu­nek z ro­dzi­ny ska­ku­no­wa­tych

Wikipedia

Powiązane:

 czas. pląsać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) lansada

Wiktionary


pląsawica

cho­ro­ba ukła­du ner­wo­we­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. mi­mo­wol­ne, nie­pra­wi­dło­we ruchy ob­wo­do­wych czę­ści ciała;

Wiktionary

Plą­sa­wi­ca ( cho­rea) – mi­mo­wol­ne, nie­pra­wi­dło­we ruchy ob­wo­do­wych czę­ści ciała. Tego typu za­bu­rze­nie może być spo­wo­do­wa­ne bądź pier­wot­ną cho­ro­bą oś­rod­ko­we­go ukła­du ner­wo­we­go, bądź tok­sycz­nym czy ura­zo­wym usz­ko­dze­niem okre­ślo­nych struk­tur móz­go­wia. Ter­min wpro­wa­dzo­ny do me­dy­cy­ny przez Oc­ta­viu­sa Stur­ge­sa.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˌplɔ̃w̃saˈvʲit͡sa, AS: plõũ̯savʹica

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pląsać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) taniec świętego Wita, chorea

Wiktionary


pląsać

tań­czyć


SJP.pl

cza­sow­nik nie­do­ko­na­ny

 (1.1) przest. książk. lub żart. wy­ko­ny­wać żywe, skocz­ne ruchy ta­necz­ne; hasać, tań­czyć

 (1.2) współcz. iron. wy­ko­ny­wać za­ma­szy­ste ruchy w sy­tu­a­cjach, gdzie wy­da­ją się one zbęd­ne lub śmiesz­ne

 (1.4) daw. ska­kać z ucie­chy, we­se­lić się, cie­szyć się, po­dry­gi­wać ze szczę­ścia

 (1.5) stpol. kla­skać; ude­rzać dło­nią o dłoń

 (1.6) stpol. wy­ma­chi­wać rę­ka­mi, trze­po­tać, ge­sty­ku­lo­wać

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W syl­we­stro­wą noc z wdzię­kiem plą­sa­ćą­sa po­lo­ne­za w pier­wszej parze.

 (1.3) Pojął, że sło­necz­na plama plą­sa­ćą­sa nie tylko po rzeź­bio­nej belce, ale rów­nież po jego twa­rzy (…).

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pląs mrz., pląsawica ż.

 czas. rozpląsać się dk.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) tańczyć, hasać, podrygiwać; pot. balować, fikać

 (1.2) pot. gibać się, pajacować

Wiktionary


pląskowice

Plą­sko­wi­ce – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie świę­to­krzy­skim, w po­wie­cie ko­nec­kim, w gmi­nie Fał­ków. Ma sta­tus so­łect­wa.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa piotr­kow­skie­go.

Wikipedia


pląskowo

Plą­sko­wo – wieś w Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie wą­gro­wiec­kim, w gmi­nie Mie­ści­sko.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa poz­nań­skie­go.

W 1993 za­gro­da Jana Na­dol­ne­go zdo­by­ła I miej­sce w ka­te­go­rii za­gród wiej­skich, w szcze­blu wo­je­wódz­kim kon­kur­su "Pię­kna Wieś".

Wikipedia


pląsy

żar­to­bli­wie: skocz­ny ta­niec; pląsy


SJP.pl


plątanina

coś splą­ta­ne­go; gmat­wa­ni­na; zamęt


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) jeden lub wiele po­dłuż­nych ele­men­tów be­zład­nie skie­ro­wa­nych tak, że na pier­wszy rzut oka trud­no okre­ślić ich po­czą­tek, ko­niec lub prze­bieg

 (1.2) przen. cha­o­tycz­na zbie­ra­ni­na wielu ele­men­tów rze­czy­wi­stych lub nie­ma­te­rial­nych

Wiktionary

Przykłady

 (1.2) Chełm był tuż prze­de mną, plą­ta­ni­na domów, ogro­dów i cerk­wi, osy­pa­na bły­szczą­cą rosą świa­teł, pię­trzy­ła się na tle nieba czar­ny­mi, groź­ny­mi kon­tu­ra­mi.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌplɔ̃ntãˈɲĩna, AS: plõntãńĩna

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plątanie n., splątanie n.

 czas. plątać, poplątać, splątać

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gmatwanina, kłębowisko, pajęczyna

Wiktionary


plątawisko

gąszcz, gę­stwi­na; plą­to­wi­sko


SJP.pl


plątać

1. zwi­jać coś be­zład­nie;
2. po­tocz­nie: snuć in­try­gi


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. na­plą­tać, po­plą­tać, splą­tać, za­plą­tać)

 (1.1) łą­czyć coś w spo­sób cha­o­tycz­ny, bez po­rząd­ku

 (1.2) wpro­wa­dzać za­mie­sza­nie, kom­pli­ko­wać jakąś spra­wę

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. po­plą­tać)

 (2.1) mylić ze sobą

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. wplą­tać)

 (3.1) wcią­gać kogoś nie­po­trzeb­nie w ja­kieś spra­wy lub sy­tu­a­cje

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny plą­tać się (dk. na­plą­tać się, po­plą­tać się, splą­tać się, za­plą­tać się)

 (4.1) łą­czyć się ze sobą w spo­sób cha­o­tycz­ny

 (4.2) łą­czyć się w coś, co krę­pu­je ruchy

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny plą­tać się (dk. po­plą­tać się, za­plą­tać się)

 (5.1) sta­wać się nie­jas­nym, cha­o­tycz­nym

 (5.2) mówić nies­kład­nie lub w spo­sób sprzecz­ny

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny plą­tać się (dk. na­plą­tać się)

 (6.1) pow­ta­rzać się w spo­sób nie­po­żą­da­ny, na­tręt­nie się po­ja­wiać

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny plą­tać się (dk. za­plą­tać się)

 (7.1) zwi­sać tak, że to przesz­ka­dza

 (7.2) być nied­ba­le rzu­co­nym

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny plą­tać się (dk. po­plą­tać się)

 (8.1) być bra­nym za kogoś lub co in­ne­go

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny plą­tać się (dk. przy­plą­tać się)

 (9.1) krę­cić się gdzieś bez celu; po­ja­wić się gdzieś przy­pad­ko­wo

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny plą­tać się (dk. wplą­tać się)

 (10.1) mie­szać się nie­po­trzeb­nie w cudze spra­wy

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. plątanina ż., plątanie n., oplątwa ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (4.1) wikłać się

 (4.2) wikłać się

 (9.1) zawadzać

Wiktionary


plątnik

ro­dzaj ście­gu w in­tro­li­ga­tor­stwie


SJP.pl


plątonogi

przy­miot­nik

 (1.1) taki, któ­re­mu plą­tać się­ą­czą się nogi

Wiktionary


plątowisko

gę­stwi­na, gąszcz; plą­ta­wi­sko


SJP.pl


pląśnik

ro­dzaj pta­ków z po­dro­dzi­ny ko­li­brów


SJP.pl


pm

sym­bol pro­me­tu, pier­wiast­ka che­micz­ne­go


SJP.pl

skró­to­wiec, rze­czow­nik

 (1.1) = kośc. Pa­triar­chat Mo­skiew­ski

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • pro­met (Pm) – pier­wia­stek che­micz­ny z grupy lan­ta­now­ców.
  • pi­sto­let ma­szy­no­wy – w skró­cie pm
  • pi­ko­metr (pm) – pod­wie­lo­krot­ność (10-12) metra
  • PM

Wikipedia


pmi

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pa­y­ment Mo­ra­li­ty Index – wskaź­nik mo­ral­no­ści płat­ni­czej
  • Phi­lip Mor­ris In­ter­na­tio­nal – ame­ry­kań­skie przed­się­bior­stwo ty­to­nio­we
  • Pro­ject Ma­na­ge­ment In­sti­tu­te – mię­dzy­na­ro­do­wy in­sty­tut zrze­sza­ją­cy kie­row­ni­ków pro­jek­tów
  • Pur­cha­sing Ma­na­gers Index – wskaź­nik ak­tyw­no­ści fi­nan­so­wej
  • PMI – kod IATA portu lot­ni­cze­go Palma de Mal­lor­ca

Wikipedia


pml

skrót od: Pol­ski Mo­no­pol Lo­te­ryj­ny


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pol­ski Mo­no­pol Lo­te­ryj­ny
  • Po­stę­pu­ją­ca le­u­ko­en­ce­fa­lo­pa­tia wie­lo­o­gni­sko­wa (ang. pro­gres­si­ve mul­ti­fo­cal le­u­ko­en­cep­ha­lo­pat­hy)
  • PML (gen) – gen na chro­mo­so­mie 15

Wikipedia


pms

skró­to­wiec

 (1.1) = med. ZNP, ze­spół na­pię­cia przed­mie­siącz­ko­we­go

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pol­ska Ma­cierz Szkol­na (PMS)
  • Pro­per­ty Ma­na­ge­ment Soft­wa­re (PMS)
  • ze­spół na­pię­cia przed­mie­siącz­ko­we­go
  • Pan­to­ne (Color) Mat­ching Sy­stem (PMS)
  • sy­stem za­rzą­dza­nia pa­kie­ta­mi
  • pi­ro­siar­czyn po­ta­su
  • Pres­su­re En­gi­ne Ma­na­ge­ment – PMS
  • okre­so­we ruchy w cza­sie snu

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pʲi‿ɛ̃m‿ˈɛs|pɛ‿ɛ̃m‿ˈɛs, AS: pʹi‿ẽm‿es|pe‿ẽm‿es

Wiktionary


pmw

skrót od: Pol­ska Ma­ry­nar­ka Wo­jen­na


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pol­ska Ma­ry­nar­ka Wo­jen­na
  • pla­stycz­ny ma­te­riał wy­bu­cho­wy

Wikipedia


pn

Pol­ska Norma, kra­jo­wa, do­bro­wol­na norma tech­nicz­na


SJP.pl

skró­to­wiec

 (1.1) = park na­ro­do­wy

 (1.2) = polit. Pol­ska Nie­pod­le­gła

 (1.3) = Pol­ska Norma

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • .pn – do­me­na in­ter­ne­to­wa Pit­ca­ir­nu
  • pn. – pół­noc, pół­noc­ny
  • pn. – skrót od: pod nazwą
  • p-n – ro­dzaj złą­cza
  • pn. – po­nie­dzia­łek
  • PN – kod przy­pi­sa­ny Wy­spom Pit­ca­irn, Hen­der­son, Ducie i Oeno we­dług stan­dar­du ISO 3166-1 alfa-2
  • PN – Pol­sat News
  • PN – Pol­ska Nie­pod­le­gła
  • PN – Pol­ska Norma
  • PN – Park Na­ro­do­wy
  • PN – pe­ta­niu­ton, jed­nost­ka siły w ukła­dzie SI równa 1015N

Wikipedia

Przykłady

 (1.3) Pol­ska Norma PN-EN 50379 oma­wia wy­ma­ga­nia do­ty­czą­ce przy­rzą­dów po­mia­ro­wych przez­na­czo­nych do mie­rze­nia stę­żeń gazów i in­nych pa­ra­me­trów spa­la­nia.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɛ‿ˈɛ̃n, AS: pe‿ẽn

Wiktionary


pn.

1. skrót od: po­nie­dzia­łek (czy­ta­ny jako cały, od­mien­ny wyraz); pon.;
2. skrót od: pół­noc, pół­noc­ny (czy­ta­ny jako cały, od­mien­ny wyraz); płn. (czę­ściej);
3. skrót od: pod nazwą (czy­ta­ny jako całe wy­ra­że­nie)


SJP.pl

skrót

 (1.1) = po­nie­dzia­łek

 (1.2) = pół­noc, pół­noc­ny

 (1.3) = pod nazwą

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. poniedziałek mrz.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pon.

 (1.2) płn.

Wiktionary


pna

skró­to­wiec w funk­cji rze­czow­ni­ka

 (1.1) = pocz­to­wy numer adre­so­wy

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • PNA – kwas pep­ty­do­nu­kle­i­no­wy (od ang. pep­ti­de nuc­le­ic acid)
  • PNA – pocz­to­wy numer adre­so­wy
  • PNA – Pu­char Na­ro­dów Afry­ki
  • PNA – oz­na­cze­nie portu lot­ni­cze­go Pam­pe­lu­na

Wikipedia

Synonimy:

 (1.1) kod pocztowy

Wiktionary


pnb

skrót od: pro­dukt na­ro­do­wy brut­to


SJP.pl


pneuma

1. w fi­lo­zo­fii sto­i­ków: po­ję­cie oz­na­cza­ją­ce życie i źró­dło wszel­kich prze­mian we wszechś­wie­cie
2. w fi­lo­zo­fii gno­sty­ków: duch jako boski ele­ment w czło­wie­ku


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) filoz. u sto­i­ków: za­sa­da oży­wia­ją­ca ma­te­rię, ży­cio­we tchnie­nie, siła prze­ni­ka­ją­ca wszyst­ko, która or­ga­ni­zu­je świat i utrzy­mu­je go w ca­ło­ści

 (1.2) filoz. rel. u gno­sty­ków: duch (ide­la­ne two­rzy­wo, cał­ko­wi­te za­prze­cze­nie ma­te­rii), boski ele­ment w czło­wie­ku, po­cho­dzą­cy z wyż­sze­go świa­ta, który umoż­li­wia poz­na­nie

 (1.3) filoz. rel. trze­ci skład­nik czło­wie­ka obok duszy i ciała; duch ludz­ki

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pne­u­ma – po­ję­cie fi­lo­zo­ficz­ne
  • Pne­u­ma – pol­ski ze­spół me­ta­lo­wy

Wikipedia

Wymowa:

IPA: ˈpnɛwma, AS: pneu̯ma

Wiktionary


pneumatofor

1. na­ziem­ny pęd bę­dą­cy ele­men­tem sy­ste­mu ko­rze­nio­we­go niek­tó­rych ro­ślin ba­gien­nych i tro­pi­kal­nych, do­pro­wa­dza­ją­cy po­wie­trze do po­zo­sta­łych czę­ści tego sy­ste­mu;
2. ro­dzaj tle­no­we­go apa­ra­tu od­de­cho­we­go;
3. wy­peł­nio­ny gazem pę­cherz niek­tó­rych po­li­pów rur­ko­pła­wów, umoż­li­wia­ją­cy im uno­sze­nie się przy po­wierzch­ni morza


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • w bo­ta­ni­ce: pne­u­ma­to­fo­ry – ina­czej ko­rze­nie od­de­cho­we;
  • w zo­o­lo­gii: pne­u­ma­to­for – na­rząd hy­dro­sta­tycz­ny niek­tó­rych rur­ko­pła­wów lub me­du­za przeksz­tał­co­na w wy­peł­nio­ny gazem pę­cherz.

Wikipedia


pneumatolityczny

od­no­szą­cy się do pne­u­ma­to­li­zy (pro­ce­su ge­o­lo­gicz­ne­go pro­wa­dzą­ce­go do prze­o­bra­ża­nia się skał, wy­wo­ła­ne­go przez magmę i wy­do­by­wa­ją­ce się z niej go­rą­ce gazy), pow­sta­ły w wy­ni­ku tego pro­ce­su (np. złoża pne­u­ma­to­li­tycz­ne)


SJP.pl


pneumatoliza

pro­ces ge­o­lo­gicz­ny pro­wa­dzą­cy do prze­o­bra­ża­nia się skał, wy­wo­ła­ny przez magmę i wy­do­by­wa­ją­ce się z niej go­rą­ce gazy


SJP.pl

Pro­ce­sy pne­u­ma­to­li­tycz­ne (Pne­u­ma­to­li­za) – pro­ce­sy za­cho­dzą­ce pod wpły­wem go­rą­cych par i gazów w tem­pe­ra­tu­rze 400 - 650 °C, ma­ją­cych swoje źró­dło w in­truz­jach mag­mo­wych. Uzy­sku­ją one wy­raź­ną prze­wa­gę nad sto­pem krze­mia­no­wym i ce­chu­ją się dużą łat­wo­ścią prze­ni­ka­nia do skał ota­cza­ją­cych (za­rów­no star­szych od in­truz­ji jak i jej za­krzep­nię­tych brzeż­nej czę­ści).

Wikipedia


pneumatolog

spe­cja­li­sta w za­kre­sie te­o­lo­gii Ducha Świę­te­go


SJP.pl


pneumatologia

nauka o du­chach; w szcze­gól­no­ści, w te­o­lo­gii chrze­ści­jań­skiej nauka o Duchu Świę­tym


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) teol. dział te­o­lo­gii zaj­mu­ją­cy się osobą Ducha Świę­te­go;

 (1.2) teol. nauka o wszyst­kich du­chach oraz du­szach ludz­kich odłą­czo­nych od ciała;

 (1.3) psych. nauka o duszy ludz­kiej;

Wiktionary

Pne­u­ma­to­lo­gia lub te­o­lo­gia Ducha Świę­te­go (gr. "pne­u­ma" – duch, "logos" – słowo, nauka) – dział te­o­lo­gii dog­ma­tycz­nej, nauka o Duchu Świę­tym, Jego oso­bie, na­tu­rze i dzia­ła­niu.

Bada m.in. re­la­cje łą­czą­ce Ducha Świę­te­go z po­zo­sta­ły­mi oso­ba­mi Trój­cy Świę­tej, pro­blem Jego oso­bo­wo­ści i poś­red­nict­wa zbaw­cze­go, obec­ność i dzia­ła­nie Ducha Świę­te­go w świe­cie, Ko­ście­le, ko­ściel­nym poz­na­wa­niu i prze­ka­zy­wa­niu wiary, w ot­war­ciu Ko­ścio­ła na znaki czasu i dzia­łal­no­ści mi­syj­nej oraz obec­ność i dzia­ła­nie w życiu Maryi, wie­rzą­cych, wyz­naw­ców in­nych re­li­gii oraz nie­wie­rzą­cych.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Jed­nym z pod­sta­wo­wych źró­deł pne­u­ma­to­lo­gii jest zmysł wiary ludu Bo­że­go.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pneumatologiczny

Wiktionary


pneumatologiczny

→ pne­u­ma­to­lo­gia


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) zwią­za­ny z pne­u­ma­to­lo­gią

Wiktionary

Patrz:

pneumatologia

Przykłady

 (1.1) Oj­ciec Wit wła­śnie wró­cił z sym­poz­jum pne­u­ma­to­lo­gicz­ne­go.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pneumatologia ż.

Wiktionary


pneumatoterapia

le­cze­nie przy uży­ciu ne­bu­li­za­to­ra (przy­rzą­du do roz­py­la­nia środ­ków miej­sco­wo znie­czu­la­ją­cych lub in­nych leków sto­so­wa­nych na błony ślu­zo­we), peł­nią­ce ważną rolę w co­dzien­nej te­ra­pii cho­rych na mu­ko­wi­scy­do­zę


SJP.pl


pneumatyczno-hydrauliczny

po­ru­sza­ny, na­pę­dza­ny za po­mo­cą sprę­żo­ne­go gazu i sprę­żo­nej cie­czy (np. pod­no­śnik pne­u­ma­tycz­no-hy­dra­u­licz­ny) lub w jakiś inny spo­sób zwią­za­ny z takim ukła­dem


SJP.pl


pneumatyczny

po­ru­sza­ny, na­pę­dza­ny za po­mo­cą sprę­żo­ne­go gazu (np. broń pne­u­ma­tycz­na, ha­mul­ce pne­u­ma­tycz­ne) lub w jakiś inny spo­sób z nim zwią­za­ny (np. sil­nik pne­u­ma­tycz­ny)


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) za­wie­ra­ją­cy sprę­żo­ne po­wie­trze lub po­ru­sza­ny za jego po­mo­cą

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Bez­poś­red­nią przy­czy­ną ek­sploz­ji było za­gię­cie prze­wo­dów pne­u­ma­tycz­nych.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpnɛwmaˈtɨt͡ʃnɨ, AS: pneu̯matyčny

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pneumatyk, pneumatyka

Wiktionary


pneumatyk

1. po­tocz­nie: broń pne­u­ma­tycz­na;
2. list wy­sła­ny pocz­tą pne­u­ma­tycz­ną;
3. pne­u­ma­tycz­ne ogu­mie­nie koła po­ja­zdu


SJP.pl


pneumatyka

dział au­to­ma­ty­ki me­cha­nicz­nej, ba­zu­ją­cy na wy­ko­rzy­sta­niu pracy wy­ko­ny­wa­nej przez gaz lub pracy siły zew­nętrz­nej wy­ko­ny­wa­nej nad gazem, głów­nie pod­czas sprę­ża­nia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) fiz. nauka, dział in­ży­nie­rii me­cha­nicz­nej;

forma rze­czow­ni­ka.

 (2.1) D. i B. lp. od: pne­u­ma­tyk

Wiktionary

Pne­u­ma­ty­ka (z gr. πνεῦμα "pne­u­ma" ‘pod­much’) – dział in­ży­nie­rii me­cha­nicz­nej, zaj­mu­ją­cy się wy­ko­rzy­sta­niem urzą­dzeń, w któ­rych prze­ka­zy­wa­nie ener­gii i ste­ro­wa­nie re­a­li­zo­wa­ne jest za po­mo­cą sprę­żo­ne­go po­wie­trza (bądź in­ne­go gazu o po­dob­nych wła­ści­wo­ściach) jako czyn­ni­ka ro­bo­cze­go.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pnɛwˈmatɨka, AS: pneu̯matyka

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pneumatyczny

 przysł. pneumatycznie

 rzecz. pneumatyk

Wiktionary


pneumatyzacja

obec­ność lub roz­wój wy­peł­nio­nych po­wie­trzem ubyt­ków w kości


SJP.pl


pneumatyzowany

z wy­peł­nio­ny­mi po­wie­trzem wnę­ka­mi


SJP.pl


pneumocystoza

od­mia­na za­pa­le­nia płuc, wy­wo­ły­wa­na przez grzy­ba Pne­u­mo­cy­stis ji­ro­ve­ci; głów­na przy­czy­na śmier­ci u cho­rych na AIDS


SJP.pl

Pne­u­mo­cy­sto­za ( pne­u­mo­cy­sto­sis, PCP) – za­pa­le­nie płuc wy­wo­ła­ne przez grzy­ba "Pne­u­mo­cy­stis ji­ro­ve­ci" (dawna nazwa "Pne­u­mo­cy­stis ca­ri­ni", który był kla­sy­fi­ko­wa­ny jako pier­wot­niak), u osób z za­bu­rze­nia­mi od­por­no­ści ko­mór­ko­wej. Do za­ka­żeń do­cho­dzi drogą wziew­ną, u cho­rych na AIDS, bia­łacz­ki, chło­nia­ki lub le­czo­nych im­mu­no­su­pre­syj­nie.

Wikipedia


pneumocystozowy

→ pne­u­mo­cy­sto­za


SJP.pl

Patrz:

pneumocystoza

pneumocyt

ko­mór­ka bu­du­ją­ca na­bło­nek od­de­cho­wy pę­che­rzy­ków płuc­nych, któ­rej głów­ną funk­cją jest umoż­li­wie­nie dy­fuz­ji gazów po­mię­dzy świa­tłem tych pę­che­rzy­ków a krwią na­czyń wło­so­wa­tych


SJP.pl

Pne­u­mo­cyt – ko­mór­ka na­błon­ka od­de­cho­we­go w pę­che­rzy­kach płuc­nych.

Wikipedia


pneumocytoza

od­mia­na za­pa­le­nia płuc wy­wo­ła­na przez szcze­gól­ny ga­tu­nek pa­so­żyt­ni­cze­go grzy­ba prze­do­sta­ją­ce­go się do or­ga­niz­mu drogą wziew­ną; pne­u­mo­cy­sto­za


SJP.pl


pneumoencefalografia

za­bieg dia­gno­stycz­ny po­le­ga­ją­cy na usu­nię­ciu czę­ści płynu móz­go­wo-rdze­nio­we­go i za­stą­pie­niu go gazem, naj­czę­ściej po­wie­trzem lub tle­nem, sto­so­wa­ny pod­czas scho­rzeń oś­rod­ko­we­go ukła­du ner­wo­we­go


SJP.pl

Pne­u­mo­en­ce­fa­lo­gra­fia (wen­try­ku­lo­gra­fia po­wietrz­na, ang. pne­u­mo­en­cep­ha­lo­grap­hy) – in­wa­zyj­ny za­bieg dia­gno­stycz­ny oś­rod­ko­we­go ukła­du ner­wo­we­go, po­le­ga­ją­cy na za­stą­pie­niu czę­ści płynu móz­go­wo-rdze­nio­we­go po­wie­trzem, tle­nem albo helem wpro­wa­dzo­nym przez na­kłu­cie do ka­na­łu rdze­nia krę­go­we­go i wy­ko­na­niu zdję­cia rent­ge­now­skie­go głowy.

Wikipedia


pneumograf

apa­rat re­je­stru­ją­cy ruchy na­rzą­dów od­de­cho­wych pod­czas od­dy­cha­nia


SJP.pl


pneumokok

bak­te­ria wy­wo­łu­ją­ca m.in. jeden z ro­dza­jów za­pa­le­nia płuc


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mi­kro­biol. med. nazwa sy­ste­ma­tycz­na|Strep­to­coc­cus pne­u­mo­niae|ref=tak., dwo­in­ka po­wo­du­ją­ca za­pa­le­nie płuc;

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pne­u­mo­kok ma kształt ku­li­sty lub zbli­żo­ny do kuli.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) dwoinka zapalenia płuc

Wiktionary


pneumokokowy

→ pne­u­mo­kok


SJP.pl

Patrz:

pneumokok

pneumoliza

prze­ciw­gruź­li­czy za­bieg chi­rur­gicz­ny po­le­ga­ją­cy na usu­nię­ciu zro­stów płuca z opłuc­ną i za­sto­so­wa­niu plom­by; pne­u­mo­no­li­za


SJP.pl


pneumolog

spe­cja­li­sta w za­kre­sie cho­rób płuc (pne­u­mo­lo­gii); pne­u­mo­no­log


SJP.pl


pneumologia

dział me­dy­cy­ny zaj­mu­ją­cy się cho­ro­ba­mi płuc; pne­u­mo­no­lo­gia


SJP.pl


pneumologiczny

→ pne­u­mo­lo­gia; pne­u­mo­no­lo­gia


SJP.pl


pneumonektomia

za­bieg usu­nię­cia jed­ne­go płuca lub jego czę­ści z po­wo­du cho­ro­by no­wot­wo­ro­wej lub po­stę­pu­ją­cej gruź­li­cy; pne­u­mo­to­mia, pul­mo­nek­to­mia


SJP.pl


pneumonia

za­pa­le­nie płuc


SJP.pl


pneumoniczny

→ pne­u­mo­nia


SJP.pl

Patrz:

pneumonia

pneumonika

dział au­to­ma­ty­ki me­cha­nicz­nej, ba­zu­ją­cy na wy­ko­rzy­sta­niu pracy wy­ko­ny­wa­nej przez gaz lub pracy siły zew­nętrz­nej wy­ko­ny­wa­nej nad gazem, głów­nie pod­czas sprę­ża­nia, oraz nie­ru­cho­mych czę­ściach me­cha­nicz­nych


SJP.pl


pneumonoliza

prze­ciw­gruź­li­czy za­bieg chi­rur­gicz­ny po­le­ga­ją­cy na usu­nię­ciu zro­stów płuca z opłuc­ną i za­sto­so­wa­niu plom­by; pne­u­mo­li­za


SJP.pl


pneumonolog

spe­cja­li­sta w za­kre­sie cho­rób płuc (pne­u­mo­no­lo­gii); pne­u­mo­log


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) med. zob. pul­mo­no­log.

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (2.1) med. le­kar­ka spe­cja­list­ka pne­u­mo­no­lo­gii

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Pne­u­mo­no­lo­dzy zaj­mu­ją się ta­ki­mi scho­rze­nia­mi, jak astma os­krze­lo­wa, gruź­li­ca płuc, mu­ko­wi­scy­do­za i sar­ko­i­do­za.

 (2.1) Kry­sty­na jest pne­u­mo­no­lo­giem w olsz­tyń­skim szpi­ta­lu na ul. Ja­giel­loń­skiej.

 (2.1) Moja pne­u­mo­no­log skie­ro­wa­ła mnie na prześ­wiet­le­nie płuc.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpnɛwmɔ̃ˈnɔlɔk, AS: pneu̯mõnolok

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pneumonologia ż.

 przym. pneumonologiczny

 przysł. pneumonologicznie

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pulmonolog, lekarz chorób płuc; przest. ftyzjatra

Wiktionary


pneumonologia

dział me­dy­cy­ny zaj­mu­ją­cy się cho­ro­ba­mi płuc; pne­u­mo­lo­gia


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) med. dzie­dzi­na me­dy­cy­ny zaj­mu­ją­ca się pro­fi­lak­ty­ką, roz­poz­na­wa­niem i le­cze­niem cho­rób płuc

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pneumonolog ż./mos.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pulmonologia, daw. ftyzjatria

Wiktionary


pneumonologiczny

→ pne­u­mo­no­lo­gia; pne­u­mo­lo­gicz­ny


SJP.pl


pneumopatia

nie­pra­wi­dło­wo­ści w funk­cjo­no­wa­niu płuc


SJP.pl


pneumoragia

krwo­tok z płuc


SJP.pl


pneumotachograf

część ple­tyz­mo­gra­fu (apa­ra­tu do badań me­cha­ni­ki ukła­du od­de­cho­we­go) re­je­stru­ją­ca ob­ję­tość prze­pły­wa­ją­ce­go przez ust­nik po­wie­trza


SJP.pl


pneumotomia

za­bieg usu­nię­cia jed­ne­go płuca lub jego czę­ści z po­wo­du cho­ro­by no­wot­wo­ro­wej lub po­stę­pu­ją­cej gruź­li­cy; pne­u­mo­nek­to­mia, pul­mo­nek­to­mia


SJP.pl


pniaczek

zdrob­nie­nie od: pniak


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od pniak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pniak m., pieniek mrz., pień n./nmos./mrz.

Wiktionary


pniaczysko

zgru­bie­nie od: pniak


SJP.pl


pniak

1. część drze­wa po­zo­sta­ła w ziemi po ścię­ciu pnia;
2. mała część pnia ścię­te­go drze­wa; pie­niek;
3. w ło­wiect­wie: górny ząb je­le­nia lub łani, czę­sto za­cho­wy­wa­ny przez my­śli­wych jako tro­fe­um


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) dolna część pnia po­zo­sta­ją­ca przy ziemi po ścię­ciu drze­wa;

 (1.2) nie­wiel­ka część pnia

Wiktionary

Pniak – dolna część pnia po­zo­sta­ją­ca przy kar­pie po ścię­ciu drze­wa.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Siądź­my na któ­rymś z tych pnia­ków.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pień m.

:: zdrobn. pieniek m., pniaczek m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) gw. Górny Śląsk pniok

Wiktionary


pniakowiec

pnia­ko­wiec pił­ko­roż­ny - ga­tu­nek chrzą­szcza z ro­dzi­ny za­lę­szczy­co­wa­tych


SJP.pl

Pnia­ko­wiec ("Ca­lo­pus") – ro­dzaj chrzą­szczy z po­drzę­du wie­lo­żer­nych i ro­dzi­ny za­lę­szczy­co­wa­tych. Ma za­sięg ho­lark­tycz­ny. Obej­mu­je dwa opi­sa­ne ga­tun­ki. Owady do­ro­słe są pył­ko­żer­ca­mi, zaś larwy sa­prok­sy­lo­fa­ga­mi.

Wikipedia


pniakowy

1. → pniak;
2. mrów­ka pnia­ko­wa - ga­tu­nek owada błon­kos­krzy­dłe­go z ro­dzi­ny mrów­ko­wa­tych


SJP.pl


pniarek

ga­tu­nek nie­ja­dal­ne­go grzy­ba z rzędu żag­wiow­ców, pa­so­ży­tu­ją­ce­go na pniach mart­wych lub ży­wych drzew i po­wo­du­ją­ce­go ich bru­nat­ną zgni­liz­nę


SJP.pl


pniarkowate

ro­dzi­na grzy­bów z rzędu żag­wiow­ców


SJP.pl

Pniar­ko­wa­te ("Fo­mi­top­si­da­ce­ae" Jülich) – ro­dzi­na grzy­bów znaj­du­ją­ca się w rzę­dzie żag­wiow­ców ("Po­ly­po­ra­les").

Wikipedia


pniarkowaty

o ce­chach pniar­ko­wa­tych (ro­dzi­na grzy­bów)


SJP.pl


pniejnia

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy, nazwa włas­na

 (1.1) he­rald. pol­ski herb szla­chec­ki;

Wiktionary


pniewianin

miesz­ka­niec Pniew (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


pniewianka

miesz­kan­ka Pniew (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


pniewo

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pnie­wo – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. mię­dzy­rzec­kim, w gmi­nie Ble­dzew
  • Pnie­wo – osada w woj. lu­bu­skim, w pow. mię­dzy­rzec­kim, w gmi­nie Mię­dzy­rzecz
  • Pnie­wo – wieś w woj. łódz­kim, w pow. kut­now­skim, w gmi­nie Bedl­no
  • Pnie­wo – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. no­wod­wor­skim, w gmi­nie Na­sielsk
  • Pnie­wo – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. puł­tu­skim, w gmi­nie Za­to­ry
  • Pnie­wo – przy­sió­łek wsi Osiek-Wło­sty­bo­ry w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. sier­pec­kim, w gmi­nie Za­widz
  • Pnie­wo – wieś w woj. pod­la­skim, w pow. łom­żyń­skim, w gmi­nie Łomża
  • Pnie­wo – osada w woj. war­miń­sko-ma­zur­skim, w pow. wę­go­rzew­skim, w gmi­nie Wę­go­rze­wo
  • Pnie­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. kol­skim, w gmi­nie Cho­dów
  • Pnie­wo – wieś w woj. wiel­ko­pol­skim, w pow. zło­tow­skim, w gmi­nie Oko­nek
  • Pnie­wo – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. gry­fic­kim, w gmi­nie Płoty
  • Pnie­wo – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. gry­fiń­skim, w gmi­nie Gry­fi­no

Wikipedia


pniewski

przy­miot­nik od: Pnie­wy


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Pnie­wa­mi, do­ty­czą­cy Pniew

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pniewy nmos.

Wiktionary


pniewy

1. mia­sto w Pol­sce;
2. wieś w Pol­sce


SJP.pl

Pnie­wy – mia­sto w woj. wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie sza­mo­tul­skim, po­ło­żo­ne nad Je­zio­rem Pniew­skim. Sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Pnie­wy.

Pnie­wy uzy­ska­ły lo­ka­cję miej­ską przed 1394 ro­kiem. Po­ło­żo­ne były w 1580 roku w po­wie­cie poz­nań­skim wo­je­wództ­wa poz­nań­skie­go. W la­tach 1975–1998 mia­sto ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ło do woj. poz­nań­skie­go.

Wikipedia


pniok

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) gw-pl|Górny Śląsk. pniak

 (1.2) gw-pl|Górny Śląsk. przen. Ślą­zak z dzia­da pra­dzia­da

Wiktionary


pniowiec

rę­bacz pnio­wiec - ga­tu­nek chrzą­szcza z ro­dzi­ny kóz­ko­wa­tych


SJP.pl

Pnio­wiec (niem. "Pnio­witz") – część mia­sta i dziel­ni­ca Tar­now­skich Gór od­da­lo­na o około 8 km na pół­noc­ny za­chód od cen­trum mia­sta, po­ło­żo­na w kom­plek­sie Lasów Lu­bli­niec­kich. Do kwiet­nia 2003 o sta­tu­sie so­łect­wa.

1 stycz­nia 1973 włą­czo­ny do mia­sta Strzyb­ni­ca. Od 1975 część Tar­now­skich Gór. We­dług da­nych urzę­du stanu cy­wil­ne­go z 2017 roku za­miesz­ki­wa­na przez nie­ca­łe 1300 miesz­kań­ców.

Wikipedia


pniowy

1. → pień;
2. mrów­ka pnio­wa - ga­tu­nek mrów­ki z po­dro­dzi­ny For­mi­ci­nae


SJP.pl


pnisko

zgru­bie­nie od: pień


SJP.pl


pniów

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pniów – wieś w woj. lu­bu­skim, w pow. su­lę­ciń­skim, w gmi­nie To­rzym
  • Pniów – wieś w woj. pod­kar­pac­kim, w pow. sta­lo­wo­wol­skim, w gmi­nie Ra­do­myśl nad Sanem
  • Pniów – wieś w woj. ślą­skim, w pow. gli­wic­kim, w gmi­nie To­szek
  • Pniów – wieś w woj. za­chod­nio­po­mor­skim, w pow. my­śli­bor­skim, w gmi­nie My­śli­bórz
  • Pniów – je­zio­ro na Po­je­zie­rzu Lu­bu­skim, w gmi­nie To­rzym
  • Pniów – dawna gmina wiej­ska w po­wie­cie nad­wór­niań­skim wo­je­wództ­wa sta­ni­sła­wow­skie­go II Rze­czy­po­spo­li­tej
  • Pniów – zamek w Pnio­wie, na obrze­żach Nad­wór­nej
  • Pniów – wieś w ob­wo­dzie iwa­no­fran­kow­skim.

Wikipedia


pniówek

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Pnió­wek – wieś w woj. lu­bel­skim, w pow. za­moj­skim, w gmi­nie Za­mość
  • Pnió­wek – wieś w woj. ślą­skim, w pow. pszczyń­skim, w gmi­nie Pa­wło­wi­ce

Wikipedia


pniówno

Pniów­no (ukr. Пнівно, ros. Пневно) – wieś w Pol­sce po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie lu­bel­skim, w po­wie­cie chełm­skim, w gmi­nie Wierz­bi­ca.

W la­tach 1975–1998 miej­sco­wość ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ła do wo­je­wództ­wa chełm­skie­go.

Wieś jest so­łect­wem w gmi­nie Wierz­bi­ca. We­dług Na­ro­do­we­go Spisu Po­wszech­ne­go (III 2011 r.) wieś li­czy­ła 345 miesz­kań­ców.

Wikipedia


pnmsp

skrót od: prze­pra­szam, nie mo­głem się pow­strzy­mać; BPNMSP


SJP.pl


pnn

skró­to­wiec

 (1.1) = med. przew­le­kła nie­wy­dol­ność nerek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Na­u­kow­cy po­wią­za­li N-tle­nek tri­me­ty­lo­a­mi­ny (TMAO) – zwią­zek pow­sta­ją­cy pod­czas tra­wie­nia cho­li­ny i kar­ni­ty­ny z jajek, czer­wo­ne­go mięsa, wą­trób­ki czy tłu­ste­go na­bia­łu – z przew­le­kłą nie­wy­dol­no­ścią nerek (PNN).

Wiktionary


pnp

skrót od: Pieśń nad Pie­śnia­mi - jedna z ksiąg bi­blij­nych, wcho­dzą­ca w skład Sta­re­go Te­sta­men­tu


SJP.pl

skrót

 (1.1) = rel. Pieśń nad Pie­śnia­mi / Pieśń nad pie­śnia­mi;

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • PnP – plug and play, zdol­ność kom­pu­te­ra do ob­słu­gi urzą­dzeń pe­ry­fe­ryj­nych bez ko­niecz­no­ści kon­fi­gu­ra­cji
  • PnP – si­glum bi­blij­ne Pie­śni nad pie­śnia­mi

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Niech mnie uca­łu­je po­ca­łun­ka­mi swych ust! […]. (Pnp 1,2)

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpʲjɛ̇ɕɲ̊ ˌnat‿pʲjɛ̇ɕˈɲãmʲi, AS: pʹi ̯ėśń̦ nat‿pʹi ̯ėśńãmʹi

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) Pieśń Salomona

Wiktionary


pnący

piąć się -
1. po­su­wać się w górę, po­ko­nu­jąc opór; wspi­nać, gra­mo­lić się;
2. o ro­śli­nach: ros­nąć, cze­pia­jąc się pod­po­ry;
3. prze­no­śnie: po­ko­ny­wać ko­lej­ne stop­nie ka­rie­ry;
4. prze­no­śnie: kie­ro­wać się ku górze, wzno­sić się


SJP.pl


pnącz

daw­niej, dziś tylko gwa­ro­wo: pną­cze (ogól­na nazwa jed­nej z kil­ku­set ro­ślin na­sien­nych, któ­rych pędy pnąc się w kie­run­ku źró­dła świa­tła, obra­sta­ją w cha­rak­te­ry­stycz­ny spo­sób naj­bliż­sze pła­skie po­wierzch­nie, do któ­rych przyt­wier­dza­ją się za po­mo­cą wąsów, ko­rze­ni czep­nych lub kol­ców)


SJP.pl


pnącze

ogól­na nazwa jed­nej z kil­ku­set ro­ślin na­sien­nych, któ­rych pędy pnąc się w kie­run­ku źró­dła świa­tła, obra­sta­ją w cha­rak­te­ry­stycz­ny spo­sób naj­bliż­sze pła­skie po­wierzch­nie, do któ­rych przyt­wier­dza­ją się za po­mo­cą wąsów, ko­rze­ni czep­nych lub rza­dziej kol­ców; pnącz (re­gio­nal­nie)


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) bot. ogrod. ro­śli­na o dłu­gich pę­dach, wi­ją­ca się ku górze;

Wiktionary

Pną­cze, ro­śli­na pnąca – forma ży­cio­wa ro­ślin o dłu­giej, wiot­kiej ło­dy­dze, wy­ma­ga­ją­cej pod­po­ry, by mogła się wspi­nać do góry, do świa­tła. W stre­fie umiar­ko­wa­nej pną­cza wy­stę­pu­ją rzad­ko, w tro­pi­kal­nych la­sach są czę­ste, w tym licz­ne o zdrew­nia­łych ło­dy­gach – tzw.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Sa­dzon­ki róży mają roz­mia­ry od zwar­tych, mi­nia­tu­ro­wych róż, do pnącz osią­ga­ją­cych 7 me­trów wy­so­ko­ści.

 (1.1) Kra­i­na nie była pu­styn­na: jak okiem się­gnąć, wid­nia­ły w niej do­li­ny i wzgó­rza, po­ro­słe ślicz­ny­mi kę­pa­mi drzew, wokół któ­rych wiły się pną­cze, zwoje blu­szczu i wi­no­gra­du zwie­sza­ły się ze skał.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. piąć ndk.

Wiktionary


po

przy­i­mek o wielu funk­cjach w zda­niu


SJP.pl

przy­i­mek

 (1.1) …słu­żą­cy do two­rze­nia wy­ra­żeń, w któ­rych część za przy­im­kiem jest ma­te­rią, wzdłuż któ­rej odbył się ruch

 (1.2) …słu­żą­cy do two­rze­nia wy­ra­żeń, w któ­rych część za przy­im­kiem od­by­ła się wcze­śniej niż część przed przy­im­kiem lub znaj­du­je się dalej w ko­lej­no­ści

 (1.3) …słu­żą­cy do two­rze­nia wy­ra­żeń, w któ­rych część przed przy­im­kiem ma miej­sce ze stro­ny okre­ślo­nej przez część za przy­im­kiem

 (1.4) nie­wie­le ponad

 (1.5) każdy do­kład­nie (tyle samo)

 (1.6) w danym ję­zy­ku

 (1.7) w wielu miej­scach, w wielu przed­mio­tach tego sa­me­go typu

 (1.8) …słu­żą­cy do two­rze­nia wy­ra­żeń, w któ­rych część za przy­im­kiem była miej­scem lub wła­ści­cie­lem czę­ści przed przy­im­kiem

 (1.9) o roz­poz­na­wa­niu: we­dług

 (1.10) …słu­żą­cy do two­rze­nia wy­ra­żeń, w któ­rych część za przy­im­kiem okre­śla przed­miot lub osobę, którą za­mie­rza się za­brać lub ode­brać z miej­sca do­ce­lo­we­go

skró­to­wiec

 (2.1) = kolej. przy­sta­nek oso­bo­wy

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Po – sym­bol po­lo­nu, ra­dio­ak­tyw­ne­go pier­wiast­ka che­micz­ne­go z grupy tle­now­ców w ukła­dzie okre­so­wym
  • Po – wło­ska nazwa rzeki Pad w pół­noc­nych Wło­szech
  • Po – fik­cyj­na po­stać, pro­ta­go­ni­sta serii fil­mów ani­mo­wa­nych Kung Fu Panda
  • Po – fik­cyj­na po­stać, jeden z bo­ha­te­rów se­ria­lu te­le­wi­zyj­ne­go Te­le­tu­bi­sie
  • Po – album dłu­go­gra­ją­cy szcze­ciń­skie­go ze­spo­łu me­ta­lo­we­go Quo Vadis
  • PO – wzór che­micz­ny mo­not­len­ku fos­fo­ru
  • Akro­nim „PO” może oz­na­czać:
    • Plat­for­ma Oby­wa­tel­ska – pol­ska par­tia po­li­tycz­na za­ło­żo­na jako sto­wa­rzy­sze­nie 24 stycz­nia 2001
    • Plat­for­ma Oby­wa­tel­ska – ro­syj­ska par­tia po­li­tycz­na za­ło­żo­na 4 czerw­ca 2012
    • Po­li­tech­ni­ka Opol­ska – pań­stwo­wa wyż­sza uczel­nia tech­nicz­na w Opolu
    • Pan­to­mi­ma Olsz­tyń­ska – teatr ama­tor­ski ludzi nie­sły­szą­cych, dzia­ła­ją­cy w la­tach 1957–2009 w Olsz­ty­nie
    • (ang.) – te­o­ria do­ty­czą­ca dłu­go­ter­mi­no­we­go tempa wy­do­by­cia i wy­czer­pa­nia złóż ropy naf­to­wej oraz in­nych paliw ko­pal­nych

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Ro­we­rem z tru­dem jeź­dzi się po pia­sku.

 (1.2) Dzia­dek za­wsze oglą­da te­le­wiz­ję po ko­la­cji.

 (1.3) Serce czło­wie­ka znaj­du­je się po jego lewej stro­nie.

 (1.4) I to ma być basen? Tu jest woda ledwo po pas!

 (1.5) Do­sta­li pa­no­wie po jed­nym dłu­go­pi­sie.

 (1.5) Pięć opa­ko­wań po trzy sztu­ki, czyli pięt­na­ście sztuk.

 (1.6) Pan Ko­wal­ski mówi po pol­sku, an­giel­sku i nie­miec­ku.

 (1.7) Do rana Ni­ko­dem włó­czył się z ko­le­ga­mi po ba­rach.

 (1.8) Ten sztu­cer na sło­nie jest po moim dziad­ku.

 (1.8) W sło­i­ku po dże­mie trzy­mam drob­ne na czar­ną go­dzi­nę.

 (1.9) Poz­na­łem pana po gło­sie.

 (1.10) Wró­ci­łem do domu po klu­czy­ki do sa­mo­cho­du.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔ, AS: po

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) na

 (1.3) z

 (1.4) do

 (1.5) à

Wiktionary


po-

przy­i­mek w funk­cji te­ma­tu sło­wot­wór­cze­go

 (1.1) pier­wszy człon wy­ra­zów zło­żo­nych okre­śla­ją­cy póź­niej­sze za­ist­nie­nie od tego, co jest na­zy­wa­ne dru­gim czło­nem

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) po­so­wiec­ki, po­ślub­ny, po­śnia­da­nio­wy, poś­wią­tecz­ny

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) post-

Wiktionary


po-wiec

pe­o­wiec; po­tocz­nie:
1. czło­nek lub zwo­len­nik Plat­for­my Oby­wa­tel­skiej; plat­for­mer, plat­for­mers, plat­for­miarz;
2. na­u­czy­ciel przy­spo­so­bie­nia obron­ne­go


SJP.pl


po-wski

→ PO (Plat­for­ma Oby­wa­tel­ska); pe­ow­ski


SJP.pl


poaborcyjny

wy­stę­pu­ją­cy po za­bie­gu przer­wa­nia ciąży; po­sta­bor­cyj­ny


SJP.pl


poadopcyjny

do­ty­czą­cy okre­su po adop­cji, wy­stę­pu­ją­cy po adop­cji; po­sta­dop­cyj­ny


SJP.pl


poadorować

ado­ro­wać przez pe­wien czas


SJP.pl


poadresować

na­pi­sać adres ko­lej­no na wielu prze­sył­kach, spę­dzić pe­wien czas na adre­so­wa­niu li­stów, wia­do­mo­ści


SJP.pl


poakcentowy

taki, który po­ja­wił się po za­ak­cen­to­wa­nej gło­sce w sy­la­bie i jest w jakiś spo­sób z nią po­wią­za­ny (np. sy­la­ba po­ak­cen­to­wa, pod­bi­cie po­ak­cen­to­we)


SJP.pl


poakcesyjny

ma­ją­cy miej­sce po ak­ce­sji


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) ma­ją­cy miej­sce, od­by­wa­ją­cy się lub obo­wią­zu­ją­cy po ak­ce­sji

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Stra­ci­li na­to­miast pro­du­cen­ci zbóż, któ­rych dot­knął po­ak­ce­syj­ny spa­dek cen za ziar­no.

 (1.1) W mi­ni­ster­stwie zo­stał przy­go­to­wa­ny po­ak­ce­syj­ny pro­gram ak­ty­wi­za­cji te­re­nów wiej­skich.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔakt͡sɛˈsɨjnɨ, AS: poakcesyi ̯ny

Wiktionary


poakcja

opis zda­rzeń, które wy­da­rzy­ły się po zam­knię­ciu wła­ści­wej fa­bu­ły da­ne­go ut­wo­ru, re­pre­zen­tu­ją­cy dal­sze losy bo­ha­te­rów ta­kie­go ut­wo­ru


SJP.pl

Po­ak­cja – zda­rze­nia re­la­cjo­no­wa­ne w nar­ra­cji, a roz­gry­wa­ją­ce się już poza ramą cza­so­wą opo­wia­da­nych zda­rzeń. W odróż­nie­niu od prze­dak­cji, wy­stę­pu­je na końcu ut­wo­ru. W wielu dzie­łach po­ak­cja wy­stę­pu­je w for­mie epi­lo­gu in­for­mu­ją­ce­go czy­tel­ni­ka o dal­szych lo­sach bo­ha­te­rów.

Wikipedia


poakowski

bę­dą­cy po­zo­sta­ło­ścią po Armii Kra­jo­wej (AK), zwią­za­ny w jakiś spo­sób z przesz­ło­ścią tej or­ga­ni­za­cji (np. od­dział po­a­kow­ski, kon­spi­ra­cja po­a­kow­ska)


SJP.pl


poalkoholowy

pow­sta­ły po wy­pi­ciu al­ko­ho­lu, wy­wo­ła­ny spo­ży­ciem znacz­nych ilo­ści al­ko­ho­lu (np. po­al­ko­ho­lo­wy de­fekt uro­dze­nio­wy, kac po­al­ko­ho­lo­wy)


SJP.pl


poanalizować

spę­dzić pe­wien czas na ana­li­zo­wa­niu


SJP.pl


poantybiotykowy

przy­miot­nik

 (1.1) med. na­stę­pu­ją­cy po spo­ży­ciu an­ty­bio­ty­ków

Wiktionary


poaportować

o psie: apor­to­wać przez pe­wien czas


SJP.pl


poaresztować

osa­dzić w aresz­cie ko­lej­no wiele osób lub po­ło­żyć areszt na wielu rze­czach, pra­wach osoby za­dłu­żo­nej w ja­kiejś in­sty­tu­cji


SJP.pl


poasystować

to­wa­rzy­szyć, asy­sto­wać komuś przez dłuż­szy czas; po­to­wa­rzy­szyć


SJP.pl


poatakować

spę­dzić pe­wien czas na ata­ko­wa­niu


SJP.pl


poatomowy

sta­no­wią­cy po­zo­sta­łość po bom­bie ato­mo­wej lub urzą­dze­niu czer­pią­ce­mu ener­gię z roz­cze­pie­nia jąder ato­mo­wych (np. mgła po­a­to­mo­wa, osad po­a­to­mo­wy)


SJP.pl


poaustriacki

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który po­zo­stał po Au­strii, Au­stria­kach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Jak wy­ni­ka z za­cho­wa­nych spra­wo­zdań, ar­chi­wum lwow­skie w pier­wszych la­tach po odzy­ska­niu nie­pod­le­gło­ści prze­ję­ło tak ogrom­ne ilo­ści akt po­a­u­striac­kich, że jego zasób wzrósł sied­mio­krot­nie (…)

Wiktionary


poawanturować

po­a­wan­tu­ro­wać się: spę­dzić pe­wien czas na awan­tu­ro­wa­niu się, do­pro­wa­dzić do sprzecz­ki, wdać się w jakąś kłót­nię, spór


SJP.pl


poawaryjny

sta­no­wią­cy ślad po awa­rii lub zwią­za­ny w jakiś spo­sób z awa­rią, którą usu­nię­to (np. pro­to­kół po­a­wa­ryj­ny, test po­a­wa­ryj­ny)


SJP.pl


pobaba

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski, Za­ol­zie. daw. roln. nie­od­płat­na praca w polu w ra­mach po­mo­cy są­siedz­kiej

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ha­nicz­ka nam to zrobi z po­ba­by.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pobabnik m., pobabiorka ż.

Wiktionary


pobabiorka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) gw-pl|Za­ol­zie. daw. ko­bie­ta na po­ba­bie

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pobaba ż., pobabnik mos.

Wiktionary


pobabnik

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) gw-pl|Śląsk Cie­szyń­ski. daw. ktoś po­ma­ga­ją­cy w pra­cach rol­nych w ra­mach po­mo­cy są­siedz­kiej

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pobaba ż., pobabiorka ż.

Wiktionary


pobabrać

po­tocz­nie:
1. po­bru­dzić, po­pla­mić; po­pa­sku­dzić, oś­wi­nić, uty­tłać, uma­zać, po­faj­dać;
2. po­grze­bać w czymś;
3. pop­suć


SJP.pl


pobadać

spę­dzić pe­wien czas na ba­da­niu cze­goś, spraw­dzać coś przez jakiś czas, naj­czę­ściej po­bież­nie, bez więk­sze­go za­an­ga­żo­wa­nia, za­in­te­re­so­wa­nia


SJP.pl


pobagatelizować

spę­dzić pe­wien czas, nie do­ce­nia­jąc cze­goś; po­lek­ce­wa­żyć


SJP.pl


pobajać

rzad­ko: opo­wie­dzieć wiele zmy­ślo­nych zda­rzeń, hi­sto­rii; po­baj­du­rzyć, po­fan­taz­jo­wać, pob­zdu­rzyć


SJP.pl


pobajcować

minąć się z praw­dą w paru punk­tach ja­kichś re­la­cji lub ja­kie­goś opo­wia­da­nia, zwieść kogoś kilka razy pod­czas roz­mo­wy; po­baj­du­rzyć


SJP.pl


pobajdurzyć

minąć się z praw­dą w paru punk­tach ja­kichś re­la­cji lub ja­kie­goś opo­wia­da­nia, zwieść kogoś kilka razy pod­czas roz­mo­wy; po­baj­co­wać


SJP.pl


pobajerować

spę­dzić pe­wien czas na opo­wia­da­niu nie­praw­dy, prze­sa­dza­niu w opo­wia­da­niu czę­sto w celu za­im­po­no­wa­nia komuś


SJP.pl


pobalangować

spę­dzić pe­wien czas na ba­wie­niu się, uczest­ni­cze­niu w za­ba­wach, przy­ję­ciach itp.; po­im­pre­zo­wać


SJP.pl


pobalangowy

sta­no­wią­cy przesz­łość zwią­za­ną z jakąś ba­lan­gą (hucz­ną im­pre­zą, za­ba­wą, naj­czę­ściej po­łą­czo­ną z dużą ilo­ścią al­ko­ho­lu), bę­dą­cy po­zo­sta­ło­ścią po ta­kiej za­ba­wie


SJP.pl


pobalansować

spę­dzić pe­wien czas na ba­lan­so­wa­niu


SJP.pl


pobalować

po­tocz­nie: za­ba­wić się gdzieś, spę­dzić pe­wien czas na za­ba­wie lub poś­wię­cić więk­szą ilość czasu na ro­bie­nie cze­goś, naj­czę­ściej przy­jem­ne­go, cie­ka­we­go


SJP.pl


pobalowy

sta­no­wią­cy przesz­łość zwią­za­ną z ja­kimś balem, bę­dą­cy po­zo­sta­ło­ścią po tego typu za­ba­wie (np. na­strój, kli­mat po­ba­lo­wy)


SJP.pl


pobalsamować

po­kryć bal­sa­mem; na­bal­sa­mo­wać


SJP.pl


pobalzakowski

od­no­szą­cy się do cza­sów po Honoré de Bal­za­cu (po­wie­ścio­pi­sa­rzu fran­cu­skim) lub jego dzieł, zwią­za­ny w jakiś spo­sób z nimi lub z ich ce­cha­mi


SJP.pl


pobandażować

spę­dzić pe­wien czas na ban­da­żo­wa­niu kogoś, cze­goś lub za­ban­da­żo­wać wiele osób, naj­czę­ściej bar­dzo po­wierz­chow­nie, nie­sta­ran­nie


SJP.pl


pobankrutować

o wielu przed­się­bior­stwach lub przed­się­bior­cach, prze­my­słow­cach: stać się ban­kru­tem w nie­wiel­kich od­stę­pach czasu, szyb­ko ogło­sić ban­kruct­wo


SJP.pl


pobanować

śro­do­wi­sko­wo: zba­no­wać po kolei, wiele razy


SJP.pl


pobaraszkować

spę­dzić pe­wien czas na ba­rasz­ko­wa­niu, zająć sobie lub komuś czas czymś za­baw­nym, przy­jem­nym


SJP.pl


pobawić

po­ba­wić się: spę­dzić pe­wien czas na za­ba­wie, ba­rasz­ko­wa­niu, zająć sobie lub komuś czas czymś za­baw­nym, przy­jem­nym lub ogól­niej: użyć życia


SJP.pl


pobazgrać

po­tocz­nie: baz­grać przez pe­wien czas; po­baz­gro­lić


SJP.pl


pobazgrolić

po­tocz­nie: baz­grać przez pe­wien czas; po­baz­grać


SJP.pl


pobazyliański

sta­no­wią­cy po­zo­sta­łość po dzia­łal­no­ści ba­zy­lia­nów (człon­ków za­ko­nu opar­te­go na re­gu­le świę­te­go Ba­zy­le­go), zwią­za­ny w jakiś spo­sób z ich przesz­ło­ścią


SJP.pl


pobać

pobać się - spę­dzić pe­wien czas, od­czu­wa­jąc lęk lub nie­po­kój


SJP.pl


pobałamucić

zba­ła­mu­cić (wpro­wa­dzić w błąd lub uwieść, sko­kie­to­wać) wiele osób albo zmar­no­wać sporo czasu, nie wy­ko­rzy­stać nad­cho­dzą­cych okaz­ji


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) roz­ko­chać w sobie

 (1.2) po­flir­to­wać przez jakiś czas

 (1.3) oszu­kać kogoś w ja­kichś kwe­stiach

 (1.4) daw. po­mie­szać szcze­gó­ły

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny po­ba­ła­mu­cić się

 (2.1) daw. po­flir­to­wać ze sobą

 (2.2) razem we­so­ło spę­dzić czas

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ci co by­wa­ją po sa­lo­nach… to sobie wietrz­ni­ki, z tymi można i za­wią­zać coś i roz­wią­zać, i po­ba­ła­mu­cić i po­rzu­cić, to wszyst­ko wietrz­ni­ki…

 (1.3) Ma­zu­rów tu dużo, trze­ba ich sobie jed­nać, bo i tych Bolko i jego mło­ko­sy po­ba­ła­mu­cą.

 (1.4) Może on wo­gó­le jest gdzie­in­dziej, nie w Kole? Może coś Mosse po­ba­ła­mu­cił?

 (2.2) Do­pó­ki to­wa­rzy­stwa stało i piw­ni­cy, sie­dział zie­wa­jąc na wsi; gdy przysz­ły cięż­sze czasy, po­czął do War­sza­wy jeź­dzić, żeby się tam z daw­ny­mi zna­jo­my­mi ro­zer­wać i po­ba­ła­mu­cić.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. bałamucenie n., pobałamucenie n., zbałamucenie n.

 czas. bałamucić ndk., bałamucić się ndk., zbałamucić dk., zbałamucić się dk.

Wiktionary


pobeczeć

1. o niek­tó­rych zwie­rzę­tach, głów­nie ko­zach lub ow­cach: za­be­czeć, be­knąć wiele razy;
2. po­pła­kać, spę­dzić pe­wien czas na pła­ka­niu


SJP.pl


pobejcować

spę­dzić pe­wien czas na bej­co­wa­niu (ma­ry­no­wa­niu mięsa lub kry­ciu ja­kichś po­wierzch­ni, naj­czę­ściej drew­nia­nych, bejcą)


SJP.pl


pobekać

spę­dzić pe­wien czas na be­ka­niu


SJP.pl


pobekiwania

1. o niek­tó­rych zwie­rzę­tach, głów­nie ko­zach lub ow­cach: be­czeć od czasu do czasu;
2. po­pła­ki­wać, szlo­chać, pła­kać po cichu, z przer­wa­mi


SJP.pl


pobekiwanie

1. o niek­tó­rych zwie­rzę­tach, głów­nie ko­zach lub ow­cach: be­czeć od czasu do czasu;
2. po­pła­ki­wać, szlo­chać, pła­kać po cichu, z przer­wa­mi


SJP.pl


pobekiwać

1. o niek­tó­rych zwie­rzę­tach, głów­nie ko­zach lub ow­cach: be­czeć od czasu do czasu;
2. po­pła­ki­wać, szlo­chać, pła­kać po cichu, z przer­wa­mi


SJP.pl


pobenedyktyński

sta­no­wią­cy po­zo­sta­łość po dzia­łal­no­ści be­ne­dyk­ty­nów (człon­ków za­ko­nu opar­te­go na re­gu­le świę­te­go Be­ne­dyk­ta), zwią­za­ny w jakiś spo­sób z ich przesz­ło­ścią


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który kie­dyś na­le­żał do be­ne­dyk­ty­nów lub be­ne­dyk­ty­nek

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Przy po­be­ne­dyk­tyń­skim ko­ście­le rosną kasz­ta­ny.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. benedyktyn m., benedyktynka ż., Benedykt m., Benedykta ż.

 przym. benedyktyński

Wiktionary


pobernardyński

sta­no­wią­cy po­zo­sta­łość po dzia­łal­no­ści ber­nar­dy­nów (człon­ków za­ko­nu opar­te­go na re­gu­le świę­te­go Ber­nar­dy­na), zwią­za­ny w jakiś spo­sób z ich przesz­ło­ścią


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który kie­dyś na­le­żał do ber­nar­dy­nów

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W ze­spo­le po­ber­nar­dyń­skim zlo­ka­li­zo­wa­ne jest obec­nie tech­ni­kum rol­ni­cze.

Wiktionary

Powiązane:

 przym. bernardyński

 rzecz. bernardyn mzw./mos.

Wiktionary


pobestwić

po­be­stwić się - poz­nę­cać się nad kimś lub nad czymś przez pe­wien czas, zadać wiele cier­pie­nia komuś lub cze­muś, pobić dot­kli­wie


SJP.pl


pobetonowy

po­zo­sta­ły po be­to­nie, np. gruz po­be­to­no­wy


SJP.pl


pobełkotać

spę­dzić pe­wien czas na beł­ko­ta­niu


SJP.pl


pobełtać

po­tocz­nie: po­mie­szać


SJP.pl


pobiadać

bia­dać (gło­śno wy­po­wia­dać żale) przez pe­wien czas, spę­dzić jakąś chwi­lę na ubo­le­wa­niu, wy­ra­ża­niu żalu, rza­dziej współ­czu­cia


SJP.pl


pobiadolić

spę­dzić pe­wien czas na bia­do­le­niu


SJP.pl


pobiała

war­stwa cyny


SJP.pl


pobiałka

po­le­wa ze szla­chet­nej glin­ki uży­wa­na w garn­car­stwie, która po wy­pa­le­niu bieli się lub przy­bie­ra kolor kości sło­nio­wej; an­go­ba


SJP.pl


pobiałkować

po­ma­lo­wać, po­kryć ja­kieś pła­skie po­wierzch­nie ze świe­że­go tynku mle­kiem wa­pien­nym (za­wie­si­ną wo­do­rot­len­ku wap­nia w wo­dzie)


SJP.pl


pobiałoruski

przy­miot­nik

 (1.1) taki, który po­zo­stał po Bia­ło­ru­si, Bia­ło­ru­si­nach

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Sza­cu­je się, że mie­nie po­nie­miec­kie sta­no­wi­ło ponad 34%, a po­u­kra­iń­skie, po­li­tew­skie i po­bia­ło­ru­skie pra­wie 12,5% ziem po­dzie­lo­nych pod­czas re­for­my rol­nej.

Wiktionary


pobicie

1. zadać wiele cio­sów, ude­rzyć kogoś lub coś wiele razy; zwy­cię­żyć kogoś w czymś, po­ko­nać;
2. bijąc, ude­rza­jąc, wcis­nąć, umie­ścić coś głę­biej;
3. pobić się - brać czyn­ny udział w bójce, zadać ciosy jeden dru­gie­mu


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|pobić.

Wiktionary

Po­bi­cie ("art. 158 kk") – w ro­zu­mie­niu pol­skie­go prawa kar­ne­go na­paść fi­zycz­na co najm­niej dwóch osób na jedną, przy czym stro­na ata­ku­ją­ca za­wsze ma prze­wa­gę li­czeb­ną. Cha­rak­te­ry­stycz­ną cechą po­bi­cia jest to, że stro­na ata­ko­wa­na nie dąży ak­tyw­nie do star­cia, a co naj­wy­żej broni się przed ata­kiem.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pɔˈbʲit͡ɕɛ, AS: pobʹiće

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pobić

Wiktionary


pobiec

skie­ro­wać się ku cze­muś, udać się do­kądś bie­giem, a o spoj­rze­niu, wzro­ku: spoj­rzeć z za­cie­ka­wie­niem na coś lub na kogoś; po­bie­gnąć


SJP.pl

cza­sow­nik nie­prze­chod­ni do­ko­na­ny

 (1.1) prze­mie­ścić się do przo­du, bie­gnąc

 (1.2) pot. po­spiesz­nie udać się gdzieś lub po kogoś

 (1.3) książk. (o spoj­rze­niu, my­ślach itp.) zwró­cić się ku cze­muś lub komuś

 (1.4) (o dro­gach, szla­kach, uli­cach itp.) zo­stać wy­ty­czo­nym w pew­nym kie­run­ku

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dzie­ci po­bie­gły przez pole, by po­wi­tać księ­dza.

 (1.2) Po­bie­gnij po tatę i po­wiedz mu, że zep­suł się kran.

 (1.3) Jego spoj­rze­nie po­bie­gło w stro­nę zbli­ża­ją­cej się grupy urzęd­ni­ków.

 (1.4) Nowa au­to­stra­da po­bie­gnie ku gra­ni­cy z Bia­ło­ru­sią.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔbʲjɛt͡s, AS: pobʹi ̯ec

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pobiegnięcie n., bieganie n.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pognać, pot. polecieć, popędzić

 (1.2) pognać, pot. polecieć, popędzić

 (1.3) zwrócić się, skierować się

Wiktionary


pobieda

1. marka sa­mo­cho­du;
2. marka ra­dziec­kich ze­gar­ków;
3. ro­syj­ski pan­cer­nik z po­cząt­ku XX wieku;
4. naj­wyż­szy szczyt Gór Czer­skie­go w Ja­ku­cji


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) mot. sa­mo­chód ra­dziec­kiej marki GAZ M-20 Po­bie­da po­pu­lar­nej na prze­ło­mie lat 40. i 50. XX w.

Wiktionary

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Po­bie­da – szczyt
  • Po­bie­da – grupa mu­zycz­na
  • Po­bie­da – sa­mo­chód
  • Po­bie­da – okręt
  • Po­bie­da – osied­le typu miej­skie­go na Ukra­i­nie
  • Po­bie­da – wieś na Ukra­i­nie, w ob­wo­dzie do­niec­kim, w re­jo­nie po­krow­skim, w hro­ma­dzie Mar­jin­ka
  • Po­bie­da – osied­le w Rosji, w ob­wo­dzie ro­stow­skim, w re­jo­nie woł­go­doń­skim
  • Po­bie­da (Победа) (ze­ga­rek) – marka ra­dziec­kich ze­gar­ków pro­du­ko­wa­nych w la­tach 1946–1990
  • Po­bie­da – ro­syj­skie tanie linie lot­ni­cze
  • Po­bie­da – przy­sta­nek ko­le­jo­wy w miej­sco­wo­ści Aprie­lew­ka, w ob­wo­dzie mo­skiew­skim, w Rosji
  • Po­be­da

Wikipedia


pobiedna

nazwa kilku wsi w Pol­sce


SJP.pl

Hasło wie­loz­nacz­ne. Moż­li­we zna­cze­nia:

  • Po­bied­na – wieś w woj. dol­no­ślą­skim, w pow. lu­bań­skim, w gmi­nie Leśna
  • Po­bied­na – wieś w woj. ma­zo­wiec­kim, w pow. gró­jec­kim, w gmi­nie Nowe Mia­sto nad Pi­li­cą
  • Po­bied­na – dawna gmina wiej­ska ist­nie­ją­ca w la­tach 1945–1954[2] w woj. wroc­ław­skim (dzi­siej­sze woj. dol­no­ślą­skie)
  • Po­bied­na – dawna gro­ma­da w woj. wroc­ław­skim
  • Po­bied­na – dawna gro­ma­da w woj. łódz­kim
  • Po­bied­na – dawna sta­cja ko­le­jo­wa w Po­bied­nej, w woj. wroc­ław­skim

Wikipedia


pobiedować

żyć przez pe­wien czas w bie­dzie, nie­do­stat­ku; po­gło­do­wać, po­we­ge­to­wać


SJP.pl


pobiedziska

przy­miot­nik od: Po­bie­dzi­ska


SJP.pl

Po­bie­dzi­ska – mia­sto w Pol­sce, w woj. wiel­ko­pol­skim, w po­wie­cie poz­nań­skim, sie­dzi­ba gminy miej­sko-wiej­skiej Po­bie­dzi­ska. W la­tach 1975–1998 mia­sto ad­mi­ni­stra­cyj­nie na­le­ża­ło do woj. poz­nań­skie­go.

We­dług da­nych z 30 czerw­ca 2022 mia­sto li­czy­ło 9850 miesz­kań­ców.

Wikipedia


pobiedziski

przy­miot­nik od: Po­bie­dzi­ska


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) zwią­za­ny z Po­bie­dzi­ska­mi, do­ty­czą­cy Po­bie­dzisk

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pobiedziska nmos.

Wiktionary


pobiedziszczanin

miesz­ka­niec Po­bie­dzisk (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


pobiedziszczanka

miesz­kan­ka Po­bie­dzisk (mia­sta w Pol­sce)


SJP.pl


pobiedzić

po­bie­dzić się - robić coś z wy­sił­kiem przez pe­wien okres czasu; po­mę­czyć się, po­bo­ry­kać się


SJP.pl


pobiedziński

naz­wi­sko


SJP.pl


pobieganie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­bie­gać.

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pobiegać dk.

Wiktionary


pobiegać

spę­dzić jakiś czas na bie­ga­niu, np. w ce­lach re­kre­a­cyj­nych


SJP.pl

cza­sow­nik

 (1.1) bie­gać przez jakiś czas

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Za­kła­dam dres i idę po­bie­gać.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈbʲjɛɡat͡ɕ, AS: pobʹi ̯egać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. biegać

 rzecz. pobieganie n., bieganie n.

Wiktionary


pobiegnięcie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­biec.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔbʲjɛ̇ɟˈɲɛ̇̃ɲt͡ɕɛ, AS: pobʹi ̯ėǵńė̃ńće

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pobiec

Wiktionary


pobiegnąć

skie­ro­wać się ku cze­muś, udać się do­kądś bie­giem, a o spoj­rze­niu, wzro­ku: spoj­rzeć z za­cie­ka­wie­niem na coś lub na kogoś; po­biec


SJP.pl


pobielacz

rze­mieśl­nik, rza­dziej ro­bot­nik trud­nią­cy się po­bie­la­niem (po­kry­wa­niem po­wierzch­ni ja­kie­goś przed­mio­tu me­ta­lo­we­go po­wło­ką cyny w celu za­bez­pie­cze­nia go przed ko­roz­ją)


SJP.pl


pobielanie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­bie­lać.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pobielenie n., biały mos.

 czas. bielić, pobielać ndk., pobielić dk.

 przym. biały

Wiktionary


pobielać

1. czy­nić bia­łym lub biel­szym, po­kry­wać coś czymś bia­łym, ma­lo­wać coś na biało;
2. po­kry­wać po­wierzch­nię me­ta­lo­we­go przed­mio­tu po­bia­łą (war­stwą cyny) w celu za­bez­pie­cze­nia jej przed ko­roz­ją


SJP.pl


pobielały

taki, który po­bie­lał (stał się biel­szy)


SJP.pl


pobieleć

po­bled­nąć, stra­cić peł­nię ko­lo­rów, stać się biel­szym lub cał­ko­wi­cie bia­łym, a o wło­sach także: po­si­wieć


SJP.pl


pobielić

1. uczy­nić bia­łym lub biel­szym, po­kryć coś czymś bia­łym, po­ma­lo­wać coś na biało;
2. po­kryć po­wierzch­nię me­ta­lo­we­go przed­mio­tu po­bia­łą (war­stwą cyny) w celu za­bez­pie­cze­nia jej przed ko­roz­ją;
3. po­bie­lić się - po­bru­dzić się czymś bia­łym


SJP.pl


pobieralnia

1. po­mie­szcze­nie, w któ­rym po­bie­ra się krew, wymaz itd.;
2. po­tocz­nie: ser­wis, z któ­re­go można po­bie­rać pliki


SJP.pl


pobieranie

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki

 (1.1) od­cza­sow­ni­ko­wy od|po­bie­rać.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Dla szcze­niąt ko­niecz­ne jest roz­po­czę­cie po­bie­ra­nia mleka jak naj­szyb­ciej po po­ro­dzie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔbʲjɛˈrãɲɛ, AS: pobʹi ̯erãńe

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. branie n., pobranie n., pobieralnia ż., pobieracz m., pobieraczka ż., pobór m., poborowy m., pobory nmos.

 czas. pobierać ndk., pobrać dk., brać ndk.

 przym. pobraniowy, poborowy

Wiktionary


pobierać

cza­sow­nik prze­chod­ni nie­do­ko­na­ny (dk. po­brać)

 (1.1) zob. po­brać.

cza­sow­nik zwrot­ny nie­do­ko­na­ny po­bie­rać się (dk. po­brać się)

 (2.1) zob. po­brać się.

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Igna­cy po­bie­rał nauki od siód­me­go roku życia.

 (1.1) Za­czął po­bie­rać plik.

 (2.1) Moi zna­jo­mi po­bie­ra­ją się za dwa ty­god­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈbʲjɛrat͡ɕ, AS: pobʹi ̯erać

Wiktionary

Powiązane:

 czas. pobrać, brać

 rzecz. pobieranie n., branie n., poborowy mos., pobory nmos., pobór mrz.

 przym. poborowy

Wiktionary


pobierka

w gór­nict­wie: wy­bie­ra­nie skały pod­no­szą­cej się wsku­tek ci­śnie­nia gó­rot­wo­ru ze spągu do wy­ro­bi­ska


SJP.pl


pobierowianin

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­o­so­bo­wy

 (1.1) miesz­ka­niec Po­bie­ro­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pobierowo n.

:: fż. pobierowianka ż.

 przym. pobierowski

Wiktionary


pobierowianka

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) miesz­kan­ka Po­bie­ro­wa

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. Pobierowo n.

:: fm. pobierowianin mos.

 przym. pobierowski

Wiktionary


pobierowo

wieś w Pol­sce


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj ni­ja­ki, nazwa włas­na

 (1.1) geogr. wieś w pół­noc­nej Pol­sce, w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie gry­fic­kim, w gmi­nie Rewal;

Wiktionary

Po­bie­ro­wo (do 1945 Po­be­row) – wieś, nad­mor­ska miej­sco­wość wy­po­czyn­ko­wa z ką­pie­li­skiem mor­skim w pół­noc­no-za­chod­niej Pol­sce, po­ło­żo­na w wo­je­wództ­wie za­chod­nio­po­mor­skim, w po­wie­cie gry­fic­kim, w gmi­nie Rewal.

We­dług da­nych z 31 grud­nia 2010 r. wieś miała 1102 miesz­kań­ców. W dniu 31 grud­nia 2013 roku licz­ba miesz­kań­ców osią­gnę­ła 1116. Na dzień 31.12.2022 r. licz­ba miesz­kań­ców wy­nio­sła 935.

Wikipedia

Przykłady

 (1.1) Po­bie­ro­wo jest wsią let­ni­sko­wą.

 (1.1) Spę­dzi­li­śmy w Po­bie­ro­wie pię­kne dwa ty­god­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˌpɔbʲjɛˈrɔvɔ, AS: pobʹi ̯erovo

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pobierowianin mos., pobierowianka ż.

 przym. pobierowski

Wiktionary


pobierowski

→ Po­bie­ro­wo


SJP.pl

przy­miot­nik re­la­cyj­ny

 (1.1) od­no­szą­cy się do Po­bie­ro­wa, zwią­za­ny z Po­bie­ro­wem

Wiktionary

Patrz:

Pobierowo

Przykłady

 (1.1) Ku­pi­łem piłkę pla­żo­wy­a­żo­wą na po­bie­row­skim dep­ta­ku.

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pobierowianin mos., pobierowianka ż., Pobierowo n.

Wiktionary


pobiesiadować

spę­dzić jakiś czas na bie­sia­do­wa­niu


SJP.pl


pobieszczynić

cza­sow­nik

 (1.1) stpol. zbez­cze­ścić

Wiktionary


pobieżeć

prze­sta­rza­łe: udać się do­kądś; po­biec, pójść


SJP.pl


pobieżnie

przy­słó­wek

 (1.1) w spo­sób po­bież­ny

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pobieżny

 rzecz. pobieżność ż.

Wiktionary


pobieżniej

sto­pień wyż­szy od przy­słów­ka: po­bież­nie


SJP.pl


pobieżniejszy

sto­pień wyż­szy od przy­miot­ni­ka: po­bież­ny


SJP.pl


pobieżność

rze­czow­nik, ro­dzaj żeń­ski

 (1.1) od­przym. cecha tego, co jest po­bież­ne

Wiktionary

Powiązane:

 przym. pobieżny

 przysł. pobieżnie

Wiktionary


pobieżny

wy­ko­na­ny poś­piesz­nie, bez wni­ka­nia w szcze­gó­ły; po­wierz­chow­ny, zwię­zły


SJP.pl

przy­miot­nik

 (1.1) wy­ko­na­ny na szyb­ko, bez wni­ka­nia w szcze­gó­ły, bez zgłę­bia­nia tre­ści

Wiktionary

Powiązane:

 przysł. pobieżnie

 rzecz. pobieżność ż.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) powierzchowny

Wiktionary


pobijaczek

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) zdrobn. od po­bi­jak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pobijak m.

Wiktionary


pobijak

1. ro­dzaj młota dwu­ręcz­ne­go słu­żą­ce­go do pro­sto­wa­nia bla­chy;
2. mło­tek do po­bi­ja­nia dłuta przy obrób­ce ka­mie­nia mięk­kie­go


SJP.pl

rze­czow­nik, ro­dzaj mę­sko­rze­czo­wy

 (1.1) mło­tek z dużym drew­nia­nym obu­chem w kształ­cie pro­sto­pa­dło­ścia­nu;

Wiktionary

Po­bi­jak – mło­tek z dużym drew­nia­nym obu­chem. Służy do po­bi­ja­nia dłuta ręcz­ne­go pod­czas dłu­to­wa­nia (dłu­ba­nia) w drew­nie ot­wo­rów, row­ków, wrę­bów i gniazd.

Po­bi­jak ty­po­wo rzeź­biar­ski (bijak) wy­ko­na­ny jest z jed­ne­go wal­co­wa­te­go ka­wał­ka drew­na z wy­cię­tym trzon­kiem. Przy dłu­gotr­wa­łym po­bi­ja­niu dłuta nie na­stę­pu­je oblu­zo­wy­wa­nie się trzon­ka.

Wikipedia

Wymowa:

IPA: pɔˈbʲijak, AS: pobʹii ̯ak

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz.

:: zdrobn. pobijaczek m.

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) knypel, pucka

Wiktionary


pobijać

1. ude­rza­jąc w coś wtła­czać, wci­skać, wpy­chać głę­biej ude­rza­ny przed­miot;
2. zwy­cię­żać


SJP.pl


pobimbać

po­tocz­nie: spę­dzić pe­wien czas, nic nie ro­biąc; po­le­nić się, po­le­niu­cho­wać, po­o­bi­jać się, po­by­czyć się


SJP.pl


pobiwakować

spę­dzić pe­wien czas na bi­wa­ko­wa­niu, miesz­ka­jąc w obo­zie zbu­do­wa­nym zwy­kle z na­mio­tów


SJP.pl


pobić

1. zadać wiele cio­sów, ude­rzyć kogoś lub coś wiele razy; zwy­cię­żyć kogoś w czymś, po­ko­nać;
2. bijąc, ude­rza­jąc, wcis­nąć, umie­ścić coś głę­biej;
3. pobić się - brać czyn­ny udział w bójce, zadać ciosy jeden dru­gie­mu


SJP.pl

cza­sow­nik prze­chod­ni do­ko­na­ny (ndk. po­bi­jać)

 (1.1) zadać wiele cio­sów, ude­rzyć kogoś lub coś wiele razy

 (1.2) zwy­cię­żyć kogoś

 (1.3) pot. ude­rza­jąc, wcis­nąć, umie­ścić coś głę­biej

cza­sow­nik zwrot­ny do­ko­na­ny pobić się

 (2.1) wziąć czyn­ny udział w bójce, zadać ciosy jeden dru­gie­mu

Wiktionary

Wymowa:

IPA: ˈpɔbʲit͡ɕ, AS: pobʹić

Wiktionary

Powiązane:

 rzecz. pobicie n.

 czas. bić

Wiktionary

Synonimy:

 (1.1) pot. dosolić, pot. sprać, sprawić lanie, pot. sprawić manto, pot. spuścić manto, stłuc, pot. wlać, zbić, pot. zbić na kwaśne jabłko, pot. zlać, wulg. dać wpierdol, wulg. dopierdolić

 (1.2) pokonać, odnieść zwycięstwo, przest. znieść, zwyciężyć

Wiktionary


pobl.

skrót

 (1.1) po­bli­że

 (1.2) po­bli­ski

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) W spra­wie: usta­le­nia lo­ka­li­za­cji in­we­sty­cji celu pu­blicz­ne­go po­le­ga­ją­cej na: bu­do­wie sieci wo­do­cią­go­wej na dział­ce nr 18/4 po­ło­żo­nej w pobl. ul. Sko­wron­ko­wej w Lu­bli­nie.

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈblʲiʒɛ, AS: poblʹiže

Wiktionary


pobladnąć

cza­sow­nik

 (1.1) stać się bla­dym

Wiktionary

Przykłady

 (1.1) Ko­bie­ta po­bla­dła na­tych­miast, a potem od­su­nę­ła się od okna, naj­da­lej jak tylko poz­wo­li­ła jej na to tusza.

Wiktionary


pobladzić

cza­sow­nik

 (1.1) stpol. po­bie­lić

Wiktionary

Wymowa:

IPA: pɔˈblad͡ʑit͡ɕ, AS: poblaʒ́ić

Wiktionary

Powiązane:

 przym. blady

Wiktionary